Sosyal Hizmet Etiği - Sosyal Hizmetler

Ünite 1

Soru 1

Ahlaki yargıların doğasını inceleyen etik dalına verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Hak

Kant

Norm

Metaetik

İlke

Açıklama:

Metaetik: Üstetik de denilen metaetik, en genel anlamda, ahlaki yargıların doğasını
inceleyen etik dalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Etiğin “iyi ve mutlu yaşama sanatı” olduğunu ifade eden filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Platon

Sokrates

Kant

Aristo

D. Hume

Açıklama:

Aristo, en eski tanımlarından birini yaparak etiğin “iyi ve mutlu yaşama sanatı” olduğunu ifade etmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Bir görevi yerine getiren kişilerin iş ilişkisi kurdukları kişilere karşı davranışlarını düzenleyen ve onların davranışlarının etik çerçevede nasıl olması gerektiği konusunda yol gösteren kurallar ve ilkeler bütününe verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Bakım Etiği

Kant etiği

Feminist Etik

Erdem Etiği

Meslek etiği

Açıklama:

Meslek etiği, bir görevi yerine getiren kişilerin iş ilişkisi kurdukları kişilere karşı davranışlarını düzenleyen ve onların davranışlarının etik çerçevede nasıl olması gerektiği konusunda yol gösteren kurallar ve ilkeler bütünü olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Aşağıdakilerin hangisi bireyin temel hakları arasında yer almaz?

Haberleşme özgürlüğü

Sağlık hakkı

Seçme ve seçilme hakkı

Yaşama hakkı

Dokunulmazlık hakkı

Açıklama:

Bireyin temel hakları yaşama hakkı, dokunulmazlık hakkı, sağlık, eğitim ve dilekçe hakları, özel yaşamın gizliliğini koruma hakkı ve seçme ve seçilme hakkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Sosyal hizmet etiğinin gelişimini inceleyen Reamer'in bahsettiği beş dönemin üçüncü dönemi aşağıdakilerden hangisidir?

Dijital dönem

Karar verme süreci

Değerler dönemi

Ahlâkî dönem

Etik standartlar ve risk yönetimi

Açıklama:

Sosyal hizmet etiğinin gelişimini inceleyen Reamer (2015) beş dönemden bahseder. Reamer’in ahlâkî dönem adını verdiği ilk dönemde sosyal çalışmacıdan çok hizmet alan vatandaşın ahlakı üzerinde durulmuştur. Daha sonra gelen değerler döneminde ise sosyal hizmet mesleğinin üzerinde durduğu temel olarak görülen değerler hakkında pek çok çalışma yapılmıştır. Böylece sosyal hizmet etiğinde odak noktası hizmet alandan verene doğru kaymıştır. Üçüncü dönem etik karar verme konusunun önem kazanmasından dolayı karar verme süreci biçiminde adlandırılmıştır. Dördüncü dönemde ise etik standartlar ve risk yönetimi önem kazanmıştır. Son olarak, dijital dönem olarak adlandırılan beşinci dönemde ise teknolojinin, özellikle sosyal medyanın artan kullanımının kişilerle iletişime getirdiği hem kolaylıklar hem de riskler tartışılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Felix Biestek’in yedi ilkesinden biri değildir?

Kabul etme

Duyguların anlamlı dışavurumu

Temellendirmek

Kontrollü duygusal katılım

Bireyselleştirme

Açıklama:

Biestek, sosyal hizmet uzmanı ile hizmet alan arasındaki ilişkide dikkat edilmesi gereken yedi ilkeden bahsetmektedir. Bu yedi ilke şöyledir:
• Bireyselleştirme
• Duyguların anlamlı dışavurumu
• Kontrollü duygusal katılım
• Kabul etme
• Yargılayıcı olmayan tutum
• Hizmet alanın kendi kararını kendisinin vermesi
• Gizlilik

Doğru Cevap: C

Soru 7

Jeremy Bentham ve John Stuart Mill tarafından geliştirilen Faydacılık, esas itibarıyla ne zaman geliştirilmiştir?

18. yüzyılın ikinci yarısından itibaren

19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren

18. yüzyılın ilk yarısından itibaren

19. yüzyılın ilk yarısından itibaren

20. yüzyılın ilk yarısından itibaren

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 8

Sosyal hizmet etiği kapsamında, şefkat ve merhamet sahibi olma, adaletle davranma, atılganlık, koruyuculuk ve gelişim için yardımcı olma gibi özelliklerle birlikte anılan etik çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

Meslek Etiği

Bakım Etiği

Kant Etiği

Feminist Etik

Erdem Etiği

Açıklama:

Sosyal hizmet için erdem etiği nasıl bir anlam ifade etmektedir? Kısaca belirtilirse, erdem, sosyal hizmet etiği kapsamında, şefkat ve merhamet sahibi olma, adaletle davranma, atılganlık, koruyuculuk ve gelişim için yardımcı olma gibi özelliklerle birlikte anılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Carol Gilligan’ın düşünceleri üzerinde temellendirilen etik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal Hizmet Etiği

Kant Etiği

Bakım Etiği

Erdem Etiği

Feminist Etik

Açıklama:

Bakım etiği; feminist etik ile sıkı bir bağ içindedir ve Carol Gilligan’ın düşünceleri üzerinde temellendirilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Avrupa Konseyi’nin temel belgelerinden olan ve 1996’da genişletilerek yayımlanan Avrupa Sosyal Şartı, ilk olarak hangi yıl yayımlanmıştır?

1981

1956

1952

1961

1976

Açıklama:

Avrupa Konseyi’nin temel belgelerinden olan ve ilk olarak 1961’de daha sonra da genişletilerek 1996’da yayımlanan Avrupa Sosyal Şartı, çalışanlardan engellilere kadar toplumda dezavantajlı olarak kabul edilebilecek tüm birey ve grupların sosyal iyileşmesinin sağlanması amacıyla herkesin sosyal hizmet yöntemlerinden yararlanma hakkını bir insan hakkı olarak öne sürmüştür.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi yol gösterici ilkeleri vasıtasıyla toplumu oluşturan tüm tarafların bir arada yaşamalarının gerçekleşmesine yardımcı olur?

Etik

Kural

Yöntem

Yönetim

Ahlak

Açıklama:

Etik, yol gösterici ilkeleri vasıtasıyla toplumu oluşturan tüm tarafların bir arada yaşamalarının gerçekleşmesine yardımcı olur.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi kişi ve ailelerin kendi bünye ve çevre şartlarından doğan veya kontrolleri dışında oluşan maddi, manevi, sosyal yoksunluklarının giderilmesine ve ihtiyaçlarının karşılanmasına, sosyal sorunlarının önlenmesi ve çözülmesine yardımcı olunması ve hayat standartlarının iyileştirilmesi ve yükseltilmesini amaçlayan sistemli ve programlı hizmetler bütünüdür?

Etik

Sosyal hizmetler

Hukuk

Kanun

Yöntem

Açıklama:

Türkiye’de sosyal hizmeti hukuken tanımlayan kanun olan Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu’na göre sosyal hizmetler “kişi ve ailelerin kendi bünye ve çevre şartlarından doğan veya kontrolleri dışında oluşan maddi, manevi, sosyal yoksunluklarının giderilmesine ve ihtiyaçlarının karşılanmasına, sosyal sorunlarının önlenmesi ve çözülmesine yardımcı olunması ve hayat standartlarının iyileştirilmesi ve yükseltilmesini amaçlayan sistemli ve programlı hizmetler bütünüdür

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi ahlaki yargıların doğasını inceleyen ve etik önermelerinin anlamlarını çözümleyen, etik savları ile uslamlamalarının geçerliliklerini araştıran, 20. yüzyılda çözümleyici felsefenin iyiden iyiye serpilmesiyle boy gösteren etik soruşturmasıdır ?

Kuram

Sosyal hizmet

Metaetik

Sorumluluk

Ahlak

Açıklama:

Metaetik: Üstetik de denilen metaetik, en genel anlamda, ahlaki yargıların doğasını inceleyen etik dalıdır. Etik önermelerinin anlamlarını çözümleyen, etik savları ile uslamlamalarının geçerliliklerini araştıran, 20. yüzyılda çözümleyici felsefenin iyiden iyiye serpilmesiyle boy gösteren etik soruşturmasıdır

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdakilerin hangisinin temelinde elverişsiz koşullarda olsun olmasın her bir bireyin yalnızca insanlığından kaynaklanan bir değere sahip olduğu ve bu nedenle saygınlığının korunması gerektiği düşüncesi vardır?

Hukuk

Metaetik

Etik

Ahlak

Sosyal hizmet

Açıklama:

Sosyal hizmetin temelinde, elverişsiz koşullarda olsun olmasın her bir bireyin yalnızca insanlığından kaynaklanan bir değere sahip olduğu ve bu nedenle saygınlığının korunması gerektiği düşüncesi vardır.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi düşünce ve ifade özgürlüğü, basın özgürlüğü, din ve vicdan özgürlüğü, haberleşme özgürlüğü, yerleşme ve seyahat özgürlüğü, toplantı hak ve özgürlüğü ve bilim ve sanat özgürlüğünü içerisine alır?

Etik

Metaetik

İnançlar

Temel özgürlükler

Kuramlar

Açıklama:

Temel özgürlükler ise düşünce ve ifade özgürlüğü, basın özgürlüğü, din ve vicdan özgürlüğü, haberleşme özgürlüğü, yerleşme ve seyahat özgürlüğü, toplantı hak ve özgürlüğü ve bilim ve sanat özgürlüğüdür.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi yaşama hakkı, dokunulmazlık hakkı, sağlık, eğitim ve dilekçe hakları, özel yaşamın gizliliğini koruma hakkı ve seçme ve seçilme hakkını içerir?

Sosyal hizmetler

Temel haklar

Hukuk

Kanun

Devlet

Açıklama:

Bireyin temel hakları yaşama hakkı, dokunulmazlık hakkı, sağlık, eğitim ve dilekçe hakları, özel yaşamın gizliliğini koruma hakkı ve seçme ve seçilme hakkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi toplumun ortak amaçlarının bireyin amaçlarından daha önemli olduğuna inanan ve dayanışma ve kaynaşmanın üst düzeyde olduğu toplumlardır?

Kolektivist

Özgür

Bağımsız

Kalabalık

Etnik

Açıklama:

Kolektivist toplumlar toplumun ortak amaçlarının bireyin amaçlarından daha önemli olduğuna inanan ve dayanışma ve kaynaşmanın üst düzeyde olduğu toplumlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisinde Reamer sosyal çalışmacıdan çok hizmet alan vatandaşın ahlakı üzerinde durulmuştur?

Etik dönem

Ahlaki dönem

Digital dönem

İlk dönem

Son dönem

Açıklama:

Reamer’in ahlâkî dönem adını verdiği ilk dönemde sosyal çalışmacıdan çok hizmet alan vatandaşın ahlakı üzerinde durulmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Reamer'in aşağıdaki hangi döneminde teknolojinin, özellikle sosyal medyanın artan kullanımının kişilerle iletişime getirdiği hem kolaylıklar hem de riskler tartışılmaktadır?

Etik

Ahlaki

Digital

İlk

Son

Açıklama:

Dijital dönem olarak adlandırılan beşinci dönemde ise teknolojinin, özellikle sosyal medyanın artan kullanımının kişilerle iletişime getirdiği hem kolaylıklar hem de riskler tartışılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Aşağıdaki niteliklerden hangisi küreselleşme, bilginin parçalı, akışkan ve metalaşmış bir hâle gelmesi, tüketim kültürü ve otorite ve büyük anlatıların sarsılması olarak sayılabilir?

Modernite

Metaetik

Etik

Postmodernite

Hukuk

Açıklama:

Postmodernite modernite sonrası ortaya çıkan yeni durumu ifade eder. Bu durumu yaratan nitelikler küreselleşme, bilginin parçalı, akışkan ve metalaşmış bir hâle gelmesi, tüketim kültürü ve otorite ve büyük anlatıların sarsılması olarak sayılabilir

Doğru Cevap: D

Soru 21

Etiği “iyi ve mutlu yaşama sanatı” olarak tanımlayan filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Aristo

Platon

Kant

Sokrates

Kuçuradi

Açıklama:

Aristo, en eski tanımlarından birini yaparak etiğin “iyi ve mutlu yaşama sanatı” olduğunu ifade etmiştir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Ahlaki yargıların doğasını inceleyen etik dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Deontolojik etik

Değerler etiği

Metaetik

Teleolojik etik

Normatif etik

Açıklama:

Üstetik de denilen metaetik, en genel anlamda, ahlaki yargıların doğasını inceleyen etik dalıdır. Etik önermelerinin anlamlarını çözümleyen, etik savları ile uslamlamalarının geçerliliklerini araştıran, 20. yüzyılda çözümleyici felsefenin iyiden iyiye serpilmesiyle boy gösteren etik soruşturmasıdır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi bireyin temel özgürlüklerinden biridir?

Dokunulmazlık

Yaşama

Seçme ve seçilme

Özel yaşamın gizliliğini koruma

Bilim ve sanat

Açıklama:

Hak ve özgürlük birbiriyle ilişkili ancak birbirinden farklı kavramlardır. Haklar, bireylerin sahip oldukları ve yaşamlarını sürdürmeleri için gerekli olan yetkilerdir. Bireyin temel hakları yaşama hakkı, dokunulmazlık hakkı, sağlık, eğitim ve dilekçe hakları, özel yaşamın gizliliğini koruma hakkı ve seçme ve seçilme hakkıdır. Özgürlük ise başkalarına zarar vermeden bireyin her istediğini yapabilmesidir. Temel özgürlükler; düşünce ve ifade özgürlüğü, basın özgürlüğü, din ve vicdan özgürlüğü, haberleşme özgürlüğü, yerleşme ve seyahat özgürlüğü, toplantı hak ve özgürlüğü ve bilim ve sanat özgürlüğüdür. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Sosyal hizmet mesleğinin temelini oluşturan değerler toplumun birincil önemli parçası olarak aşağıdakilerden hangisini kabul etmektedir?

Meslek

Birey

Statü

Toplum

Demokrasi

Açıklama:

Sosyal hizmet mesleğinin temelini oluşturan değerlere göre toplumun birincil önemli parçası bireydir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Kişisel dünya görüşü ile mesleğin gerektirdikleri arasında çatışma yaşayan bir bireyin yaşayacağı ilk aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Dünya görüşünü mesleki kodla karşılaştırma

Kişisel görüşlerin meslek yaşamına etkisini düşünme ve değerlendirme

Etik kodları inceleyerek ilke ve değerlerin kodlara nasıl yansıdığını fark etme

Dünya görüşü ve bunu destekleyen değerlerle ilgili farkındalık kazanma

Etik koda göre karar verme

Açıklama:

Kişinin kendi kişisel dünya görüşüyle ve bunu destekleyen değerlerle ilgili farkındalığı kişisel dünya görüşü ile mesleğin gerektirdikleri arasında çatışma yaşayan bir bireyin yaşayacağı ilk aşamadır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Sosyal hizmet etiğinde odak noktasının hizmet alandan verene doğru kaydığı sosyal hizmet etiği dönemi aşağıdakilerden hangisidir?

Karar verme süreci

Ahlaki dönem

Değerler dönemi

Dijital dönem

Etik standartlar ve risk yönetimi

Açıklama:

Değerler döneminde sosyal hizmet mesleğinin üzerinde durduğu temel olarak görülen değerler hakkında pek çok çalışma yapılmıştır. Böylece sosyal hizmet etiğinde odak noktası hizmet alandan verene doğru kaymıştır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

İnsanın eylem ve davranışları kendi iradesinin bir ürünü olduğunu, insanın iradesinin dışsal olarak belirlenemeyeceğini ifade eden sosyal hizmet etiği yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Feminist etik

Kant etiği

Faydacılık

Duygu temelli yaklaşım

Erdem etiği

Açıklama:

Kant’a göre, insanın eylem ve davranışları kendi iradesinin bir ürünüdür. İnsanın iradesi dışsal olarak belirlenmez. Kant, iradeyi dıştan belirleyen, oranın istek ve taleplerine bağlı motifleri kesinlikle dikkate almamaktadır. Doğru cevap Kant etiği yani B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Cinsler arasındaki eşitsizliğin giderilmesi amacıyla yol almayı temsil eden sosyal meslek etiği yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Feminist etik

Bakım etiği

Erdem etiği

Kant etiği

Faydacılık

Açıklama:

Feminist etik, cinsler arasındaki eşitsizliğin giderilmesi amacıyla yol almayı temsil etmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Kohlberg’in teorisinin cinsiyet körü olduğunu iddia ederek bakım etiği yaklaşımının doğmasına öncülük eden psikolog aşağıdakilerden hangisidir?

Jean Piaget

Sigmund Freud

Carol Gilligan

Erik Erikson

Jerome Bruner

Açıklama:

Gilligan’ın bakım etiğinin arka planında Gilligan ile Lawrance Kohlberg arasındaki tartışma önemli bir yer tutar. Bu tartışma bize hem bakım etiği ile feminist etik arasındaki sıkı bağın nasıl kurulduğunu göstermesi hem de Gilligan’ın bakım etiğinin ana fikirlerini keşfetme imkânı sunması açısından önemlidir. Gilligan’ın bu teoriye temel itirazı, feminizm ile bakım etiği arasındaki bağı tesis ediyor. Ona göre Kohlberg’in teorisi cinsiyet körüdür. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Sosyal hizmet mesleği toplumsal değişimi teşvik ederken ve insanların çevreleriyle olan ilişkilerine müdahale ederken temel dayanakları aşağıdakilerden hangisidir?

Etik kodlar

Profesyonel meslek standartları

Evrensel haklar

Yaşama hakkı ve temel özgürlükler

İnsan hakları ve sosyal adalet ilkeleri

Açıklama:

Sosyal hizmet mesleği toplumsal değişimi, insan ilişkilerinde problem çözmeyi ve insanların refaha ulaşması için güçlendirilmesi ve özgürleşmesini teşvik eder ve insanların çevreleriyle olan ilişkilerine insan davranışı ve toplumsal sistemler teorilerinden yararlanarak müdahale eder. Bunları yaparken sosyal hizmetin temel dayanakları insan hakları ve sosyal adalet ilkeleridir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Etik kavramı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Etik, değerlerin insan ilişkilerine ve davranışlarına yansıyan hâlidir.
Etiğin tarihi Immanuel Kant’ın düşünceleri ile başlar.
Sokrates ve Platon İlk Çağ’da toplumun sorunlarını çözmek amacıyla etiğin gelişmesine katkıda bulunmuşlardır
Etik yol gösterici ilkeleri vasıtasıyla insanların bir arada yaşamalarını kolaylaştırır.
Aristo, etiği iyi ve mutlu yaşama sanatı olarak ifade etmiştir.
19.yüzyılda değerler etiği devri başlamıştır.

I,II,III,IV

I,III,IV,V

II,III,IV,VI

II,IV,V,VI

I,II,V,VI

Açıklama:

Toplumsal hayatın huzur ve refahının artırılmasını, bireylerin iyiliğinin ve aralarındaki ilişkilerin kabul edilebilir düzeyde ve sürekli kılınmasını sağlamak için, genel kabul görmüş birtakım temel ilkelere ihtiyaç duyulmaktadır (Yılmaz, 2015). Bu ihtiyaca yönelik olarak etik bizlere bir çerçeve sunmak amacıyla ortaya çıkmıştır. Etik, yol gösterici ilkeleri vasıtasıyla toplumu oluşturan tüm tarafların bir arada yaşamalarının gerçekleşmesine yardımcı olur.
Etik en basit anlamıyla hangi davranışın uygun hangisinin uygunsuz olacağını belirleyen kurallar bütünü olarak tanımlanır (Barsky, 2010). Neyin uygun neyin uygunsuz olacağını belirlerken etiğin dayanağı değerler ve ideallerdir. Yani etik, değerlerin insan ilişkilerine ve davranışlarına yansıyan hâlidir. Bu nedenle etik, “davranışın bilimi” olarak da tanımlanmaktadır. Etiğin tarihi öncelikle eski Yunan’da filozofların mutlu olmak için ne yapmamız gerektiği ya da nasıl yaşamamız gerektiği sorularına yanıt aramalarıyla başlamıştır. Sokrates ve Platon gibi filozoflar İlk Çağ’da insanın ve toplumun sorunlarını çözmek amacıyla etik alanını şekillendirmeye başlamışlar hem söylemleri hem de pratik hayatta benimsedikleri sorgulayıcı yaklaşımla etiğin gelişmesine katkıda bulunmuşlardır. Aristo, en eski tanımlarından birini yaparak etiğin “iyi ve mutlu yaşama sanatı” olduğunu ifade etmiştir. Kant’la birlikte deontolojik etik, yani evrensel geçerliliği olan yasalar getirmeyi amaçlayan etik önem kazanmış, 20. yüzyılda ise değerler etiği devri başlamıştır. II. ve VI. Maddeler yanlış ifadeler olduğu için doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Gordon’a göre sosyal hizmet mesleğinin temelini oluşturan değerlerin temelinde esas olan nedir?

Bireyin sorumluluğu

Bireyin ihtiyaçları

Bireylerin birbirine bağımlılığı

Bireyin saygınlığı ve değeri

Bireyin potansiyelini gerçekleştirmesi

Açıklama:

Sosyal hizmet mesleğinin temelini oluşturan değerler Gordon (1965) tarafından ise şöyle sıralanmıştır:

Toplumun birincil önemli parçası bireydir.
Toplumdaki bireyler birbirlerine bağımlıdır.
Her bireyin kendinden başkasına karşı toplumsal sorumluluğu vardır.
Herkesin ortak insani ihtiyaçları vardır fakat her insan bir diğerinden farklı ve eşsizdir.
Demokratik bir toplumun şartı her bireyin kendi potansiyelini gerçekleştirebilmesi ve topluma aktif bir şekilde katılarak toplumsal sorumluluğunu yerine getirebilmesi için imkânının olmasıdır.
Bireyin kendini gerçekleştirmesinin ve toplumsal sorumluluğunu yerine getirmesinin önündeki engellerin aşılmasında ve önlenmesinde toplumun sorumluluğu vardır.

Bu değerlerin hepsinde bireyin saygınlığı ve değeri esastır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

-Sosyal çalışmacıların sosyal hizmet etiği ile ilgili karşılaştıkları sorunlu durumlar aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Kişisel ya da mesleki değerleri arasında ikileme düşme
Mesleğin standartlaşmış hâle gelen değerlerinin kişisel değerlerle çatışması
Mesleki ilke, yasalar ve vatandaş hakları üçlemenin aynı sonuca ulaştırılmaması
Pratikte karmaşık durumları standart çözümler ya da kurallara göre yönetilmesi

I,II,III,IV

II,III,IV

I ve II

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Sosyal çalışmacıların bireylerin ve toplumun iyiliği ve refahı ile kendi kişisel ya da mesleki değerleri arasında çatışma ve ikileme düştükleri durumların sayısı hiç de az değildir. Son yıllarda bir de toplumda genel kabul gören değerlerin hızlı değişime uğraması ile birlikte, mesleğin uygulayıcıları açısından etiğin ve etik standartların önemi artmıştır. Mesleğin günümüzde standartlaşmış hâle gelen değerleri çoğunlukla kişisel değerlerle çatışacaktır. İdeal durum, hem mesleki ilke ve değerleri gözeterek karar vermek, hem yasalara uygun davranmak hem de sizden hizmet alan vatandaşın haklarını ve mahremiyetini korumaktır. Fakat bu üçünün aynı sonuca işaret ettiği durumlar her zaman mümkün olmamaktadır. Önemli olan, bu şekilde bir ikilemle karşılaştığınızda karar verirken neleri göz önünde bulundurmanız gerektiğini bilmektir.
Sosyal hizmet etiğini öğrenmek ya da bilmek, karşımıza çıkabilecek her durumda işimize yarayabilecek standart çözümler ya da uyulması gereken kuralları ezberlemek anlamına gelmemektedir. Sosyal hizmet etiğine uygun mesleki pratik, mesleğin farklı alanlarında karşımıza çıkabilecek farklı kaynaklardan karmaşık bilgileri yönetme yeteneği gerektirir. Tüm maddelerde verilen durumlar sosyal çalışmacıların sosyal hizmet etiği ile ilgili karşılaştıkları sorunlardır. Doğru cevap A’dır. Sayfa 7

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdakilerden hangileri Biestek’in sosyal hizmet uzmanı ile hizmet alan arasındaki temel ilkelerdendir?

Bireyselleştirme
Duygularına anlamlı dışa vurumu
Kontrollü duygusal katılım
Kâbul etme
Yargılayıcı olma
Hizmet alanın kendi kararını vermesi
Açıklık
En yüksek mutluluk ilkesi

I,II,V,VI,VIII

II,III,V,VI,VII

I,II,III,IV,VI

I,III,V,VI,VIII

III,IV,V,VIII

Açıklama:

Biestek, sosyal hizmet uzmanı ile hizmet alan arasındaki ilişkide dikkat edilmesi gereken yedi ilkeden bahsetmektedir. Bu yedi ilke şöyledir:

Bireyselleştirme
Duyguların anlamlı dışavurumu
Kontrollü duygusal katılım
Kabul etme
Yargılayıcı olmayan tutum
Hizmet alanın kendi kararını kendisinin vermesi
Gizlilik

V,VII, Maddeler yanlış olduğundan ve VIII. En yüksek mutluluk ilkesi faydacılık yaklaşımının temel ilkelerinden birisi olduğu için doğru cevap C’dir. Sayfa 11

Doğru Cevap: C

Soru 35

Sosyal hizmet alanında faydacılık yaklaşımının karşılaştığı güçlük aşağıdakilerden hangisidir?

Yargılayıcı olan tutum

Duygulara özel bir önem verilmesi

Cinsler arasında eşitsizliğin giderilmesi

Ahlakla ilgili kavramların erdeme indirgenmesi

Azınlık haklarını gözden çıkarma

Açıklama:

Bir etik ilke olarak fayda merkeze alınırsa yani sosyal hizmet uzmanı hizmet alanın haz ve mutluluğunu gözeterek karar verirse çok sayıda insanın haz ve mutluğunu elinden alabilecektir. Çünkü bazı bireylerin faydasına olan şeyler toplumun geneli için telafisi imkânsız zararlara yol açabilir. İkinci olarak, sosyal hizmet uzmanı en yüksek sayıda insanın mutluluğunu gözeterek karar aldığında ise bireyin ya da azınlıkta kalanların haz ve mutluluğu için çaba sarf etmemiş olacaktır. Yani hizmet alanın faydasını değil toplumun genelinin faydasını gözetmiş olacaktır. Örneğin pek çok insanın ölümüne sebep olmasına rağmen yapılan bazı deneylerin, sonuçta tüm insanlık yararına olacak biçimde ölümcül bir hastalığa deva bulunmasına fırsat tanıdığı için olumlu karşılanabildiği görülmektedir. Yine benzer bir biçimde, azınlık haklarının genel ulusal haklar karşısında ihmal edilme ihtimali her zaman yüksektir. Çünkü bu örnekte iyi olan davranışın ulusun ve o ulusun devletinin ilerlemesini sağlayan davranış olduğu kanaati, azınlık haklarını gözden çıkarılabilir kılmaktadır (Hatipoğlu, 2011, s. 153). Verilen örneklerden de anlaşılabileceği üzere, faydacılık ilkesinin sosyal hizmet mesleği içinde uygulanmasının önünde önemli bir güçlük vardır.
Doğru cevap E’dir. Sayfa 13

Doğru Cevap: E

Soru 36

Kohlberg; Sigmund Freud ve Jean Piaget’e benzer bir biçimde bireysel gelişimin belirli evreleri takip ettiğini iddia eder. Bu evrelerde çocuğun gelişimiyle ilgili aşağıdakilerden hangi sıralama doğrudur?

Çevresindeki insanların kendisinden bağımsız bir varlık olduğunu keşfetme
Çocukta benmerkezciliğin gelişmesi,
Bir topluma ait olmanın gelişmesi
Toplum ahlakının ilkelerinden evrensel bir ahlaki muhakeme geçiş
Evrensel ahlaki muhakemenin aşılması
Özerk bir ahlaki muhakeme düzeyine ulaşılması

I,III,IV,II,V,VI

I,II,III,IV,V,VI

II,IV,V,VI,I,III

III,IV,V,VI,I,II

IV,V,VI,I,II,III

Açıklama:

Kohlberg; Sigmund Freud ve Jean Piaget’e benzer bir biçimde bireysel gelişimin belirli evreleri takip ettiğini iddia eder. Ahlaki gelişim evreleri adını verdiği bu gelişim süreci sonucunda, Kohlberg’in iddiası odur ki, bireyler özerk bir ahlaki muhakeme düzeyine ulaşacaklardır. Kısaca bu evreleri şu şekilde özetleyebiliriz: Kohlberg’in teorisi, üç evre ve her bir seviyede de iki alt-evre olmak üzere altı seviyeden oluşur. Bu üç ana evre, gelenek öncesi ahlaklılık, geleneksel ahlaklılık ve gelenek sonrası ahlaklılıktır. Bu evrelerde çocuğun farklı bir benliğe sahip olduğunu fark edemeyişinden başlayarak bütün cemaat bağlarından özerkleşmiş bir ahlaki muhakemenin gelişimine, oradan da evrensel ahlaki muhakemenin de aşılmasına evrilen bir model sunulur. Çocuk, başlangıçta ne kendisinin ne de kendisinin dışındaki bir sosyal hayatın farkında değildir. Çevresindeki insanların kendisinden bağımsız bir varlıkları olduğunu keşfetmesinden başlayarak, benmerkezciliğin gelişmesine, bir cemaate aidiyete, cemaat ahlakının ilkelerinden evrensel bir ahlaki muhakeme geliştirmeye ve en nihayetinde bu evrensel ahlaki muhakemenin aşılması ile özerk bir ahlaki muhakeme düzeyine ulaşılmış olur (Altunoğlu, 2009, s. 190). Doğru cevap B’dir. 15

Doğru Cevap: B

Soru 37

Sosyal hizmet meslek etiğinin kronolojisi incelendiğinde dönemleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

İlk dönem müracaatçının ahlaklılığına odaklanılır

İlk dönem 1970’li yıllara karşılık gelir.

İkinci dönem meslek ve meslek insanı ile ilgili etik ve değerlere odaklanır.

Üçüncü dönemde meslek etiği müracaatçıların etik ikilemlerine odaklanır.

Son dönemde sosyal hizmet meslek etiği küresel değişimlerden etkilenir.

Açıklama:

Sosyal hizmet meslek etiğinin kronolojisine bakıldığında; dört dönem olduğu anlaşılmaktadır. İlk dönem müracaatçının ahlaklılığına odaklanılan 1950’li yıllara karşılık gelen dönemdir. İkinci dönemde odak, meslek ve meslek insanı ile ilgili etik ve değerlerdir. Üçüncü dönemde meslek etiği müracaatçıların sorunlarına ilişkin ortaya çıkan etik ikilemlerin (çatışmaların) tanımlanması, analiz edilmesi, etik açıdan bunların yönetilmesi ve meslek elemanlarının bunlar üzerindeki rolüne odaklanmıştır. Son dönem sosyal hizmet meslek etiğinin küresel değişimlerden etkilendiği dönemdir. Doğru cevap B’dir. 19

Doğru Cevap: B

Soru 38

Sosyal hizmet etiğinde farklı yaklaşımlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi /hangileri doğrudur?

Faydacı etik en yüksek sayıda insan için en yüksek mutluluğu getirmesi gerekir.
Duygular sosyal hizmet uygulamalarında uzmanların doğru karar vermelerini kolaylaştırmaktadır
Erdem etiği, insanın ahlaki açıdan yetkinleşebilmesini vurgular.
Feminist etik kadınların yaşadıkları sorunların arkasındaki dinamiklere dikkat çeker.
Bakım etiği sosyal hizmet uzmanlarının sorunları çözme kapasitesini artırır.

I,II,III,IV

II,III,IV,V

I, II, ve III

I,II,III,IV,V

III,IV ve VI

Açıklama:

Faydacı etik: Faydacı etiğe göre bir eylemin ahlâken iyi bir eylem olabilmesi için, onun eylemden etkilenen en yüksek sayıda insan için en yüksek mutluluğu meydana getirmesi gerekir. Duygu temelli yaklaşımlar: Sevgi, inanç ve umut gibi olumlu duyguların sosyal hizmet uygulamalarında dikkate alınması, uzmanların doğru karar vermelerini kolaylaştırmaktadır. Erdem etiği: Erdem etiği, insanın ahlaki açıdan yetkinleşebilmesi ya da iyi bir karaktere sahip olabilmesi için “erdem”in tam olarak neye tekabül ettiğini bilmek gerektiğini vurgular. Feminist sosyal hizmet uygulaması erkek egemen dünyaya ya da cinsiyet ayrımcılığına karşı kadınların yaşadıkları sorunların ardındaki yapısal dinamiklere dikkatleri çekmeye çalışır. Kadınlara özgü bazı değerler, bakım etiğine göre, sosyal hizmet uzmanlarının sorun çözme kapasitesini artıracaktır. Tüm maddelerdeki açıklamalar doğru olduğundan doğru cevap D’dir. Sayfa 20

Doğru Cevap: D

Soru 39

Sosyal hizmet etiğinde standartlaşmanın yararları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Sosyal hizmet uzmanlarını da etik dışı davranışlardan korur.
Toplumda mesleğe ve mensuplarına duyulan güven artar.
Sosyal hizmet uzmanının işinin farklı yönlerini ele alır.
Uluslararası meslek birliklerinin tanımladığı ilkeler ve kodlarla uyum sağlanır.
Meslek mensuplardan beklenen ve etik dışı davranışlar sınıflandırılır.

I,II ve III

III,IV ve V

I,II,III,IV,V

I,IV ve V

II,III ve IV

Açıklama:

Mensuplarının mesleki davranışlarını insani ve sosyal adalet açılarından değerlendirir. Bunu yaparak, mesleki davranış için kabul edilebilir bir çerçeve çizerken aynı zamanda sosyal hizmet uzmanlarını da etik dışı davranışlardan korur. Bu sayede toplumda mesleğe ve mensuplarına duyulan güven artar. Etik kodlar sosyal hizmet uzmanının işinin farklı yönlerini ele alır. Bunların başlıcaları, sosyal hizmet uzmanlarının yüksek seviyede bir profesyonel ve kişisel moralle yapmaları gereken görevleri, sürekli gelişim ve mesleki niteliklerin artırılması gerekliliği ve müracaatçılara karşı nasıl bir tutum ve tavır içinde olmaları gerektiği konularıdır. Her ülkenin sosyal hizmet meslek birliği uluslararası meslek birliklerinin tanımladığı ilkeler ve kodlarla çatışmayan fakat ülkenin kendi kültürel farklılıklarına ve toplumsal yapısına uygun olarak oluşturulmuş etik ilkeler ortaya koyma sorumluluğunu taşır. Bu etik ilkeler tüm karar ve uygulamalarda meslek mensuplarından beklenen davranışları çerçevelemekte ve onaylanacak ve etik dışı olarak değerlendirilecek davranışları da sınıflandırmaktadır. Tüm maddelerdeki açıklamalar sosyal hizmet etiğinin yaralarını açıkladığından doğru cevap C’dir. Sayfa 18

Doğru Cevap: C

Soru 40

Fedakârlık, başkalarının haklarını düşünmek ve bencilliğin aşılması gibi değerler aşağıdakilerden hangi yaklaşımın kapsamındadır?

Modern etik

Faydacı etik

Duygusal etik

Erdem etiği

Bakım etiği

Açıklama:

Bakım etiği: Kadınlara özgü bazı değerler, bakım etiğine göre, sosyal hizmet uzmanlarının sorun çözme kapasitesini artıracaktır. Fedakârlık, başkalarının haklarını düşünmek ve bencilliğin aşılması gibi değerleri bu kapsamda sıralamak mümkündür. Doğru cevap E’dir. Sayfa 20

Doğru Cevap: E

Soru 41

Tarihsel olarak sadece sosyal hizmet uygulamalarının ilk örneklerine rastlanan ayrıca hâlen sosyal refah hizmetlerinin en yaygın bir biçimde verildiği ülkelerin başında gelen ülke aşağıdakilerden hangisidir?

İngiltere

Amerika Birleşik Devletleri

Almanya

Fransa

Japonya

Açıklama:

Sosyal hizmet mesleği, İngiltere’de 14. yüzyılda engelli ve yoksullarla ilgili tedbirler alınmaya başlanması ve insan gücünün yetersiz kalması sebebiyle üretimin aksaması sonucunda ortaya çıkmıştır. İngiltere tarihsel olarak sadece sosyal hizmet uygulamalarının ilk örneklerine rastlanan bir ülke olma özelliği açısından dikkate değer değildir. Ayrıca hâlen sosyal refah hizmetlerinin en yaygın bir biçimde verildiği ülkelerin başında gelmektedir. İngiltere’nin bu öncü konuma yerleşmesi Endüstri Devrimi’nin ilk olarak bu ülkede gerçekleşmesi ile ilişkilidir. Endüstri Devrimi’nin yol açtığı barınma, sağlık, eğitim, sınıfsal eşitsizlik gibi alanlarda temellenen toplumsal sorunlara çözüm bulmak üzere yürürlüğe konan sosyal refah uygulamaları İngiltere’de hâlen yaygın bir biçimde etkinliğini muhafaza edebilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

.......... ahlaki yargıların doğasını inceleyen etik dalıdır cümlesindeki boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?

Deontolojik etik

Etik

Metaetik

Sosyal hizmet etiği

Meslek etiği

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 43

........... en eski tanımlarından birini yaparak etiğin “iyi ve mutlu yaşama sanatı” olduğunu ifade etmiştir cümlesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Sokrates

Aristo

Platon

Kant

Kuçuradi

Açıklama:

Aristo, en eski tanımlarından birini yaparak etiğin “iyi ve mutlu yaşama sanatı” olduğunu ifade etmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Kant’la birlikte ................ , yani evrensel geçerliliği olan yasalar getirmeyi amaçlayan etik önem kazanmış, 20. yüzyılda ise değerler etiği devri başlamıştır cümlesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Meslek etiği

Sosyal hizmet etiği

Metaetik

Deontolojik etik

Etik

Açıklama:

Kant’la birlikte deontolojik etik, yani evrensel geçerliliği olan yasalar getirmeyi amaçlayan etik önem kazanmış, 20. yüzyılda ise değerler etiği devri başlamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 45

......... bir görevi yerine getiren kişilerin iş ilişkisi kurdukları kişilere karşı davranışlarını düzenleyen ve onların davranışlarının etik çerçevede nasıl olması gerektiği konusunda yol gösteren kurallar ve ilkeler bütünü olarak tanımlanır cümlesi aşağıdaki seçeneklerden hangisini tanımlamaktadır?

Etik

Metaetik

Deontolojik Etik

Sosyal hizmet etiği

Meslek etiği

Açıklama:

Meslek etiği bir görevi yerine getiren kişilerin iş ilişkisi kurdukları kişilere karşı davranışlarını düzenleyen ve onların davranışlarının etik çerçevede nasıl olması gerektiği konusunda yol gösteren kurallar ve ilkeler bütünü olarak tanımlanır (Arslan, 1998). Her mesleğin özel olarak mesleğin mensuplarına yol gösterici nitelikte oluşturulmuş etik değer ve ilkelere ihtiyacı vardır. Bu ilkeler ise hem felsefi temellerine hem de toplumsal ve bireysel değerlere uyumlu olan mesleki değerlerden çıkarsanır.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bireyin temel haklarından birisi değildir?

Yaşama hakkı

Dokunulmazlık hakkı

Özel yaşamın gizliliğini koruma hakkı

Düşünce ve ifade özgürlüğü

Seçme ve seçilme hakkı

Açıklama:

Bireyin temel hakları yaşama hakkı, dokunulmazlık hakkı, sağlık, eğitim ve dilekçe hakları, özel yaşamın gizliliğini koruma hakkı ve seçme ve seçilme hakkıdır. Düşünce ve ifade özgürlüğü ise temel özgürlükler arasındadır.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi sosyal hizmet mesleğinin temelini oluşturan değerlerden birisi değildir?

Herkesin ortak insani ihtiyaçları vardır fakat her insan bir diğerinden farklı ve eşsizdir

Toplumdaki bireyler birbirlerinden kopuktur

Toplumun birincil önemli parçası bireydir

Toplumdaki bireyler birbirlerine bağımlıdır

Demokratik bir toplumun şartı her bireyin kendi potansiyelini gerçekleştirebilmesi ve topluma aktif bir şekilde katılarak toplumsal sorumluluğunu yerine getirebilmesi için imkânının olmasıdır

Açıklama:

Sosyal hizmet mesleğinin temelini oluşturan değerler Gordon (1965) tarafından ise şöyle sıralanmıştır:
• Toplumun birincil önemli parçası bireydir.
• Toplumdaki bireyler birbirlerine bağımlıdır.
• Her bireyin kendinden başkasına karşı toplumsal sorumluluğu vardır.
• Herkesin ortak insani ihtiyaçları vardır fakat her insan bir diğerinden farklı ve eşsizdir.
• Demokratik bir toplumun şartı her bireyin kendi potansiyelini gerçekleştirebilmesi ve topluma aktif bir şekilde katılarak toplumsal sorumluluğunu yerine getirebilmesi için imkânının olmasıdır.
• Bireyin kendini gerçekleştirmesinin ve toplumsal sorumluluğunu yerine getirmesinin önündeki engellerin aşılmasında ve önlenmesinde toplumun sorumluluğu vardır.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Ahlaki Dönem'in üzerinde durduğu durum aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal çalışmacıdan çok hizmet alan vatandaşın ahlakı

Değerler

Etik karar verme konusu

Etik standartlar ve risk yönetimi

Teknoloji

Açıklama:

Sosyal hizmet etiğinin gelişimini inceleyen Reamer (2015) beş dönemden bahseder. Reamer’in ahlâkî dönem adını verdiği ilk dönemde sosyal çalışmacıdan çok hizmet alan vatandaşın ahlakı üzerinde durulmuştur. Daha sonra gelen değerler döneminde ise sosyal hizmet mesleğinin üzerinde durduğu temel olarak görülen değerler hakkında pek çok çalışma yapılmıştır. Böylece sosyal hizmet etiğinde odak noktası hizmet alandan verene doğru kaymıştır. Üçüncü dönem etik karar verme konusunun önem kazanmasından dolayı karar verme süreci biçiminde adlandırılmıştır. Dördüncü dönemde ise etik standartlar ve risk yönetimi önem kazanmıştır. Son olarak, dijital dönem olarak adlandırılan
beşinci dönemde ise teknolojinin, özellikle sosyal medyanın artan kullanımının kişilerle iletişime getirdiği hem kolaylıklar hem de riskler tartışılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 49

................ göre bir eylemin ahlâken iyi bir eylem olabilmesi için, onun eylemden etkilenen en yüksek sayıda insan için en yüksek mutluluğu meydana getirmesi gerekir, cümlesindeki boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?

Faydacı Etik

Kant Etiği

Duygu temelli yaklaşımlar

Erdem etiği

Feminist etik

Açıklama:

Faydacı etik: Faydacı etiğe göre bir eylemin ahlâken iyi bir eylem olabilmesi için, onun eylemden etkilenen en yüksek sayıda insan için en yüksek mutluluğu
meydana getirmesi gerekir. Faydacı etiğin bu ilkesinin referans alınması, sosyal hizmet uzmanlarının çatışmalı bir durum yaşamalarına yol açabilmektedir. Eğer
bir etik ilke olarak fayda merkeze alınırsa yani sosyal hizmet uzmanı hizmet alanın haz ve mutluluğunu gözeterek karar verirse çok sayıda insanın haz ve mutluğunu elinden alabilecektir. Sosyal hizmet uzmanı en yüksek sayıda insanın mutluluğunu gözeterek karar aldığında ise bireyin haz ve mutluluğu için çaba
sarf etmemiş olacaktır. Yani hizmet alanın faydasını değil toplumun genelinin faydasını gözetmiş olacaktır. Böylesi bir durumda sosyal hizmet uzmanı bir
ikilem içine düşecektir. Demek ki faydacılık ilkesinin sosyal hizmet mesleği içinde uygulanmasının önünde önemli bir güçlük vardır. Bu güçlüğü aşmak adına
bazı durumlarda doğru olan genel geçer kurallara uymak değil, olumlu sonuca ulaşmak için gerekli davranışı sergilemek olabilir. Bazı durumlarda ise bireysel ve kolektif faydayı uzlaştırmak gerekir.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Etiğin “iyi ve mutlu yaşama sanatı” olduğunu ifade eden filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Sokrates

Aristo

Platon

Anaksimender

Descartes

Açıklama:

Etiğin tarihi öncelikle eski Yunan’da filozofların mutlu olmak için ne yapmamız gerektiği ya da nasıl yaşamamız gerektiği sorularına yanıt aramalarıyla başlamıştır. Sokrates ve Platon gibi filozoflar İlk Çağ’da insanın ve toplumun sorunlarını çözmek amacıyla etik alanını şekillendirmeye başlamışlar hem söylemleri hem de pratik hayatta benimsedikleri sorgulayıcı yaklaşımla etiğin gelişmesine katkıda bulunmuşlardır. Aristo, en eski tanımlarından birini yaparak etiğin “iyi ve mutlu yaşama sanatı” olduğunu ifade etmiştir. Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 51

''Bir görevi yerine getiren kişilerin iş ilişkisi kurdukları kişilere karşı davranışlarını düzenleyen ve onların davranışlarının etik çerçevede nasıl olması gerektiği konusunda yol gösteren kurallar ve ilkeler bütünüdür.'' verilen tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?

Sosyal hizmet etiği

Etik

Meslek etiği

Metaetik

Etik felsefesi

Açıklama:

Meslek etiği bir görevi yerine getiren kişilerin iş ilişkisi kurdukları kişilere karşı davranışlarını düzenleyen ve onların davranışlarının etik çerçevede nasıl olması gerektiği konusunda yol gösteren kurallar ve ilkeler bütünü olarak tanımlanır. Her mesleğin özel olarak mesleğin mensuplarına yol gösterici nitelikte oluşturulmuş etik değer ve
ilkelere ihtiyacı vardır. Doğru yanıt C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi Gordon tarafından hazırlanmış sosyal hizmet etiğini oluşturan değerler arasında yer almaz?

Toplumun birincil önemli parçası bireydir

Toplumdaki bireyler birbirlerine bağımlıdır

Her bireyin kendinden başkasına karşı toplumsal sorumluluğu vardır

Herkesin ortak insani ihtiyaçları vardır fakat her insan bir diğerinden farklı ve eşsizdir

Birey tüm edimlerinde yasalar tarafından sınırlandırılmalıdır

Açıklama:

Sosyal hizmet mesleğinin temelini oluşturan değerler Gordon tarafından ise şöyle sıralanmıştır:
Toplumun birincil önemli parçası bireydir, Toplumdaki bireyler birbirlerine bağımlıdır, Her bireyin kendinden başkasına karşı toplumsal sorumluluğu vardır, Herkesin ortak insani ihtiyaçları vardır fakat her insan bir diğerinden farklı ve eşsizdir, Demokratik bir toplumun şartı her bireyin kendi potansiyelini gerçekleştirebilmesi
ve topluma aktif bir şekilde katılarak toplumsal sorumluluğunu yerine getirebilmesi için imkânının olmasıdır, Bireyin kendini gerçekleştirmesinin ve toplumsal sorumluluğunu yerine getirmesinin önündeki engellerin aşılmasında ve önlenmesinde toplumun sorumluluğu vardır. Doğru yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Bir sosyal hizmet uzmanının kendi kişisel dünya görüşü ile mesleğin gerektirdikleri arasındaki çatışmanın
doğuracağı farkındalık düzeyinin geçeceği aşamaları özetleyen bilim insanları aşağıdakilerden hangisidir?

Dobsanski ve Minkowski

Koenig ve Spano

Payne ve Reamer

Banks ve Hugman

Howe ve Smith

Açıklama:

Meslek hayatınızda deneyim kazandıkça kendi kişisel dünya görüşünüz ile mesleğin gerektirdikleri arasındaki çatışmanın doğuracağı farkındalık düzeyinizin geçeceği aşamaları Spano ve Koenig (2007) şöyle
özetlemiştir:
• Kişinin kendi kişisel dünya görüşüyle ve bunu destekleyen değerlerle ilgili farkındalığı,
• Kişinin kendi dünya görüşünün meslek yaşamına olan etkileri hakkında düşünebilmesi
ve değerlendirme yapabilmesi,
• Etik kodları inceleme; çeşitlilik, sosyal adalet, öz-kararlılık, insana saygı ve bunun
gibi diğer ilke ve değerlerin kodlara nasıl yansıdığını fark etme,
• Dünya görüşünü mesleki kodla karşılaştırma ve ikisinin arasındaki çelişkileri fark
etme,
• Etik koda göre karar verme ve diğer kararların etik koda uygunluğunu kontrol
etme.
Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Sosyal hizmet alanında etiğe yönelik ilk vurgu kaç yılında yapılmıştır?

1918

1919

1920

1921

1922

Açıklama:

Sosyal hizmet düşüncesi insanlık tarihi kadar eskidir dedik. Peki sosyal hizmet mesleği için de aynı şeyi söyleyebilir miyiz? Bu defa cevap hayırdır. Bir meslek olarak sosyal hizmet modernitenin bir ürünüdür. Aslında şöyle de söylenebilir: Bir meslek olarak sosyal hizmet modernitenin yol açtığı sorunlara çözüm bulma arayışları ile birlikte var olmuştur. Sosyal hizmette etik ilkelerin tartışılmaya ve oluşturulmaya başlanması da bu alanın meslekleşme süreciyle aynı dönemde gerçekleşmiştir. Sosyal hizmet alanında etiğe yönelik ilk vurgu 1922 yılında yazılan bir makalede yapılmış, yazarlar etik ilkelerin biçimlendirilmesinde göz önüne alınması gereken genel ilkeleri tartışmışlardır. Doğru yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi Reamer'ın sosyal hizmet etiğinin gelişimini tanımladığı beş dönemden biri değildir?

Ahlâkî dönem

Değerler dönemi

Etik standartlar ve risk yönetimi

Evrensel dönem

Dijital dönem

Açıklama:

Sosyal hizmet etiğinin gelişimini inceleyen Reamer (2015) beş dönemden bahseder. Reamer’in ahlâkî dönem adını verdiği ilk dönemde sosyal çalışmacıdan çok hizmet alan vatandaşın ahlakı üzerinde durulmuştur. Daha sonra gelen değerler döneminde ise sosyal hizmet mesleğinin üzerinde durduğu temel olarak görülen değerler hakkında pek çok çalışma yapılmıştır. Böylece sosyal hizmet etiğinde odak noktası hizmet alandan verene
doğru kaymıştır. Üçüncü dönem etik karar verme konusunun önem kazanmasından dolayı karar verme süreci biçiminde adlandırılmıştır. Dördüncü dönemde ise etik standartlar ve risk yönetimi önem kazanmıştır. Son olarak, dijital dönem olarak adlandırılan beşinci dönemde ise teknolojinin, özellikle sosyal medyanın artan kullanımının kişilerle iletişime getirdiği hem kolaylıklar hem de riskler tartışılmaktadır. Doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Dünyada sosyal hizmet etiğinin günümüzde geldiği nokta dört önemli açıdan farklılaşmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu dört önemli farklılaşma arasında yer almaz?

Bireysel farklılıklar

Çoğulculuk

Katılımcılık

Güce ilişkin görüş

Performansın belirlenmesi

Açıklama:

Dünyada sosyal hizmet etiğinin günümüzde geldiği nokta dört önemli açıdan farklılaşmıştır. Bunlardan ilki çoğulculuktur. Sosyal hizmetin hem farklı kültür, ırk ya da cinsel yönelime sahip kişilere olan artan ilgisi hem de herkesi kendi doğrusunda değerlendirmeye ilişkin çabası daha çoğulcu bir ‘doğru’ anlayışına girmesine neden olmuştur. Bu farklılaşmayı modern etiğin yerini postmodern etiğe bırakması biçiminde formüle edebiliriz.
İkinci olarak katılımcılık sosyal hizmetin yeni kavramlarından biri hâline gelmiş, bu bağlamda hem müracaatçıların sürece ve karar vermeye katılımı hem de sosyal hizmet uzmanının onların şartlarını daha iyi anlamak için ortamlarına ve yaşamlarına katılımı önem kazanmıştır. Güce ilişkin görüş de değişmiştir. Gücün sahibi artık mesleki beceri ve bilgiye sahip olan değildir. Şartları anlamaya daha yakın olandır. Son olarak performansın
belirlenmesi belirsiz, ucu açık ve uzlaşmasız durumlarla daha sık karşılaşılması nedeniyle zorlaşmıştır. Bu nedenle de mesleğin çıktıları daha yüzeysel bir şekilde davranışlar üzerinden değerlendirilmeye başlamıştır. Doğru yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Sosyal hizmetler etiğinin gelişmesine katkılarda bulunan ve ahlak üzerine önemli görüşleriyle tarihe geçmiş filozof aşağıdakilerden hangisidir?

Thomas Aquinas

Immanuel Kant

Aristo

Platon

Rene Descartes

Açıklama:

Sosyal hizmet etiğinin gelişimi farklı yaklaşımların katkılarına çok şey borçludur. Sosyal hizmet etiğinin değerlerinin ve ilkelerinin belirlenmesi çabalarına başlangıçta, aklın ve deneyin yol göstericiliğinde evrensel bir gerçeklik tahayyül etmeyi öncelikli hedefi olarak benimseyen ‘modern etik’in kayda değer bir katkı sunduğunu söyleyebiliriz. Özellikle Immanuel Kant ve önde gelen faydacıların (Jeremy Bentham ve John Stuart Mill gibi) düşünceleri sosyal hizmet etiğinin ilkelerinin belirlenmesinde yol gösterici olmuşlardır. Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Pek çok insanın ölümüne sebep olmasına rağmen yapılan bazı deneylerin, sonuçta tüm insanlık yararına olacak biçimde ölümcül bir hastalığa deva bulunmasına fırsat tanıdığı için olumlu karşılanabildiği görülmektedir. Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

Duygu temelli yaklaşım

Faydacılık

Kant etiği

Erdem etiği

Feminist etik

Açıklama:

Köklerini ahlâkî iyiyi fayda ile özdeşleştiren İngiliz filozof D. Hume’a kadar götürebileceğimiz faydacılık, esas itibarıyla 18. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Jeremy Bentham ve John Stuart Mill tarafından geliştirilmiştir. Faydacılığın bilinen en yaygın ve basit tanımını şu şekilde yapabiliriz: “Bir eylemin ahlâken iyi bir eylem olabilmesi
için, onun eylemden etkilenen en yüksek sayıda insan için en yüksek mutluluğu meydana getirmesi gerekir. Yarar ya da ‘en yüksek mutluluk ilkesi’ olarak bilinen bu ilkeye göre, bir eylemin ahlâkî değeri, onun yarattığı iyilik, daha doğrusu ürettiği haz ya da yarar, oluşumuna katkıda bulunduğu refah ile ölçülmelidir.” Örneğin pek çok insanın ölümüne sebep olmasına rağmen yapılan bazı deneylerin, sonuçta tüm insanlık yararına olacak biçimde ölümcül
bir hastalığa deva bulunmasına fırsat tanıdığı için olumlu karşılanabildiği görülmektedir. Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Ülkelerin sosyal hizmet mesleği birliklerinin uluslararası düzlemde bir araya geldiği örgüt aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası Sosyal Hizmet Uzmanları Federasyonu

Birleşmiş Milletler Sosyal Hizmet Uzmanları Örgütü

Avrupa Birliği Sosyal Hizmet Uzmanları Birliği

Dünya Sosyal Hizmet Uzmanları Topluluğu

Sınır Tanımayan Sosyal Hizmet Uzmanları Örgütü

Açıklama:

Ülkelerin sosyal hizmet mesleği birliklerinin uluslararası düzlemde bir araya geldiği örgüt Uluslararası Sosyal Hizmet Uzmanları Federasyonu (IFSW)’dur. IFSW sosyal hizmet uzmanlarının küreselleşen dünyanın yeni ekonomik, toplumsal ve ekolojik şartlarını daha iyi anlayabilmeleri ve son yıllarda artan göç, savaşlar, terörizm ve doğal afetler gibi konularda daha donanımlı olmalarını sağlamak amacıyla, sosyal hizmetin tanımında bir
gözden geçirme yapılması gerektiğine kanaat getirip uzun tartışmalar ve çalışmalar sonucu 2000 yılında sosyal hizmetin yeni bir tanımını yayımlamıştır. Doğru yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Sosyal hizmetin amaçladığı bireysel ve toplumsal sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal hizmetin ülke genelinde yaygınlaşması.

Sosyal hizmet uzmanlarının etik ilkelere bağlı çalışması.

Alanda çalışacak sosyal hizmet uzmanlarının yetiştirilmesi.

İnsanların ekonomik olarak refah içerisinde yaşamasının sağlanması.

İnsan hakları ihlallerine karşı mücadele etme ve insan haklarının uygulayıcılığını üstlenme.

Açıklama:

İnsan hakları ihlallerine karşı mücadele etme ve insan haklarının uygulayıcılığını üstlenme iddiası, sosyal hizmetin amaçladığı bireysel ve toplumsal sonuçlarla örtüşmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Türkiye’de sosyal hizmeti hukuken tanımlayan kanun aşağıdakilerden hangisidir?

Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Kanunu

Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu

Çocuk Koruma Kanunu

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu

Sosyal Hizmetler Kanunu

Açıklama:

Türkiye’de sosyal hizmeti hukuken tanımlayan kanun olan Sosyal Hizmetler ve Çocuk
Esirgeme Kurumu Kanunu’na göre sosyal hizmetler “kişi ve ailelerin kendi bünye ve çevre şartlarından doğan veya kontrolleri dışında oluşan maddi, manevi, sosyal yoksunluklarının giderilmesine ve ihtiyaçlarının karşılanmasına, sosyal sorunlarının önlenmesi ve çözülmesine yardımcı olunması ve hayat standartlarının iyileştirilmesi ve yükseltilmesini amaçlayan sistemli ve programlı hizmetler bütünüdür”.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Hangi davranışın uygun hangisinin uygunsuz olacağını belirleyen kurallar bütününe ne ad verilir?

Metaetik

Ahlak

Etik

Değer

Kanun

Açıklama:

Etik en basit anlamıyla hangi davranışın uygun hangisinin uygunsuz olacağını belirleyen kurallar bütünü olarak tanımlanır (Barsky, 2010).

Doğru Cevap: C

Soru 63

Sosyal hizmet kapsamındaki tüm kararlar ve uygulamaların bireylerin temel hak ve
özgürlüklerini ihlal etmeme ve onlara yönelik ayrımcılık yapmama gibi ilkeler çerçevesinde gerçekleştirilmesine ne ad verilir?

Sosyal Hizmet İlkeleri

Sosyal Hizmet Kanunu

Sosyal Hizmet Etiği

Etik

Sosyal Hizmet

Açıklama:

Sosyal hizmet etiği de bu doğrultuda şekillenmiş, sosyal hizmet kapsamındaki tüm kararlar ve uygulamaların bireylerin temel hak ve özgürlüklerini ihlal etmeme ve onlara yönelik ayrımcılık yapmama gibi ilkeler çerçevesinde gerçekleştirilmesi için yol gösterici bir rol üstlenmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Sosyal hizmet mesleğinin temelini oluşturan değerler Gordon (1965) tarafından şöyle sıralanmıştır:

Toplumun birincil önemli parçası bireydir.
Toplumdaki bireyler birbirlerine bağımlıdır.
Her bireyin kendinden başkasına karşı toplumsal sorumluluğu vardır.

Yukarıdaki sıralamalardan hangileri doğrudur?

Yalnızca 1

Yalnızca 2

2,3

1,3

1,2,3

Açıklama:

Sosyal hizmet mesleğinin temelini oluşturan değerler Gordon (1965) tarafından ise
şöyle sıralanmıştır:
• Toplumun birincil önemli parçası bireydir.
• Toplumdaki bireyler birbirlerine bağımlıdır.
• Her bireyin kendinden başkasına karşı toplumsal sorumluluğu vardır.
• Herkesin ortak insani ihtiyaçları vardır fakat her insan bir diğerinden farklı ve eşsizdir.
• Demokratik bir toplumun şartı her bireyin kendi potansiyelini gerçekleştirebilmesi ve topluma aktif bir şekilde katılarak toplumsal sorumluluğunu yerine getirebilmesi için imkânının olmasıdır.
• Bireyin kendini gerçekleştirmesinin ve toplumsal sorumluluğunu yerine getirmesinin önündeki engellerin aşılmasında ve önlenmesinde toplumun sorumluluğu
vardır.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Sosyal hizmet etiğinin gelişimini inceleyen Reamer (2015) beş dönemden bahseder. Aşağıdakilerden hangisi bu dönemlerden biri değildir?

Risk alma dönemi

Ahlâkî dönem

Değerler dönemi

Dijital dönem

Etik standartlar ve risk yönetimi

Açıklama:

Sosyal hizmet etiğinin gelişimini inceleyen Reamer (2015) beş dönemden bahseder.

ahlaki dönem
değerler dönemi
karar verme süreci
etik standartlar ve risk yönetimi
dijital dönem

Doğru Cevap: A

Soru 66

Feminist etik ile sıkı bir bağ içindedir ve Carol Gilligan’ın düşünceleri üzerinde temellendirilen sosyal hizmet etiği yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Bakım Etiği

Kant Etiği

Faydacılık

Erdem Etiği

Duygu Temelli Yaklaşımlar

Açıklama:

Bakım etiği; feminist etik ile sıkı bir bağ içindedir ve Carol Gilligan’ın düşünceleri üzerinde temellendirilmektedir. Ayrıca, Gilligan’ın bakım etiğinin arka planında Gilligan
ile Lawrance Kohlberg arasındaki tartışma önemli bir yer tutar.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Ülkelerin sosyal hizmet mesleği birliklerinin uluslararası düzlemde bir araya geldiği
örgüt aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği

Uluslararası Sosyal Hizmet Uzmanları Federasyonu

Uluslararası Sosyal Hizmet Çalışanları Derneği

Sosyal Hizmet Politikaları Birliği

Uluslararası Sosyal Hizmet Federasyonu

Açıklama:

Ülkelerin sosyal hizmet mesleği birliklerinin uluslararası düzlemde bir araya geldiği
örgüt Uluslararası Sosyal Hizmet Uzmanları Federasyonu (IFSW)’dur. IFSW sosyal hizmet uzmanlarının küreselleşen dünyanın yeni ekonomik, toplumsal ve ekolojik şartlarını daha iyi anlayabilmeleri ve son yıllarda artan göç, savaşlar, terörizm ve doğal afetler gibi konularda daha donanımlı olmalarını sağlamak amacıyla, sosyal hizmetin tanımında bir gözden geçirme yapılması gerektiğine kanaat getirip uzun tartışmalar ve çalışmalar sonucu 2000 yılında sosyal hizmetin yeni bir tanımını yayımlamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Avrupa Konseyi’nin temel belgelerinden olan ve ilk olarak 1961’de daha sonra da genişletilerek 1996’da yayımlanan ve çalışanlardan engellilere kadar toplumda dezavantajlı olarak kabul edilebilecek tüm birey ve grupların sosyal iyileşmesinin sağlanması amacıyla herkesin sosyal hizmet yöntemlerinden yararlanma hakkını bir insan hakkı olarak öne süren anlaşma hangisidir?

Dünya Sosyal Hizmet Anlaşması

Sosyal Hizmet Çalışanları Anlaşması

Sosyal Hizmet Mesleğinin Etik İlke ve Kuralları

Avrupa Sosyal Şartı

Avrupa Sosyal Hizmet Anlaşması

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 69

Değişim ajanı rolünü yerine getirebilmek için sosyal hizmet uzmanının hangi konuda yeterli donanıma sahip olması gerekmektedir?

İnsan ilişkilerinde problem çözme

İnsanlar arası etkili iletişim kurabilme

İyi dinleyici olma

İnsanlara saygı duyma

İnsanlara ekonomik kazanç sağlama

Açıklama:

Değişim ajanı rolünü yerine getirebilmek için sosyal hizmet uzmanının başka bir anahtar kavram olan ‘insan ilişkilerinde problem çözme’ konusunda da yeterli donanıma sahip olması gerekmektedir.

Doğru Cevap: A

Ünite 2

Soru 1

Sosyal hizmetin değeri nedir” sorusu, doğası gereği politik ve etik olan sosyal hizmetin anlaşılabilmesi için gereklidir, buradaki önemli konu nedir?

Sosyal hizmetin nedenlerinin açıklanması

Sosyal hizmetin çalıştırılmasının sağlanması

Sosyal hizmetin gerekli kılınmasının sağlanması

Sosyal hizmetin sosyal adaletle karıştırılmasının sağlanması

Sosyal hizmetin özgünlüğünün anlaşılabilmesinin sağlanması

Açıklama:

Sözü edilen felsefi sorgulamaya ‘sosyal hizmetin değeri nedir?’ sorusuna yanıt aranarak başlanması, doğası gereği politik ve etik olan sosyal hizmetin özgünlüğünün anlaşılabilmesi için önemlidir. Bu nedenle bu ünitede sosyal hizmet etiğinin felsefi bir bakış açısıyla ele alınmasının ilk adımını, sosyal hizmetin değerinin ortaya koyulması oluşturacaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmetin değerinin ne ile ilgili bir konu olduğunu açıklamaktadır?

İnsan değerinin gözetilmesi

Adaletin sürekliliğini sağlama

Sınırları etiğe doğru kaydırma

Toplumsal düzeyleri belirleme

Tanımlamaları doğru olarak yapma

Açıklama:

Sosyal hizmetin insan anlayışı, insanın yalnızca insan olması bakımından değerli olduğu kabulüne dayanır. İnsanın değerini gözetme çabası ise sosyal hizmetin değerini oluşturmaktadır. Bu nedenle sosyal hizmetin değeri, insan olanaklarının gerçekleştirilebilmesi ve geliştirilebilmesi için çalışılmasını gerekli kılmaktadır. Bununla birlikte insansal olanakların önünde engel oluşturabilecek zorlukları, geniş sosyopolitik bir bağlamda görmek ve değerlendirmek de yine sosyal hizmetin insan anlayışının bir gereğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Sosyal hizmetin, insanın yalnızca insan olması bakımından değerli olduğu kabulüne dayanan insan anlayışı göz önüne alındığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Sosyal hizmet önce adaletle başlar daha sonra etik ile biter.

İnsan değerini gözetme çabası sosyal hizmetin değerini oluşturur.

İnsanın olanaklarının geliştirilmesinin önünde oluşabilecek zorluklar vardır.

Sosyal hizmetin insan anlayışının bir gereği olarak, insan hakları geliştirilmelidir.

Sosyal hizmetin değeri insan olanaklarının gerçekleştirilebilmesi ve geliştirilebilmesi için çalışılmasını gerekli kılar.

Açıklama:

Öyleyse değerinin ortaya koyulabilmesi için sosyal hizmetin her koşulda insanın değerini gözeten bir mücadele alanı olarak kabul edilmesi gerekmektedir. Böyle bir mücadele ise ayrımcılığın reddedilerek her bir insanın haklarının korunması amacını taşıyacaktır. Bu nedenle sosyal hizmet aynı zamanda etik bir etkinlik olarak baskı karşıtı bir yaklaşımla gerçekleştirilebilir. Clifford ve Burke (2009, s.15)’e göre de sosyal hizmet etiğinin odağında baskı oluşturan ve bu baskıyı pekiştiren dinamiklerin en aza indirgenmesi ve nihayetinde ortadan kaldırılması amacı yer almaktadır. Bu nedenle ayrımcı ve baskıcı uygulamalara karşı çıkmanın, sosyal hizmet etiğinin temel belirleyicisi olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Bu karşı çıkış, daha önce sosyal hizmetin varlık sebebi olduğunu vurguladığımız insan hakları ve sosyal adaletin tüm insanlar için gerçekleştirilebilmesi talebinin görünür kılınması anlamına gelmektedir. Aynı zamanda baskıcı yapıların, toplumsal varlık olarak insanın taşıdığı değer bağlamında davranmasını engelleyecek unsurlar olması bakımından da sözü edilen karşı çıkış gereklidir.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Sosyal hizmetlerin insan anlayışı sosyal hizmetlerin etik içinde yer almasına sebep olmuştur, buna göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Sosyal hizmetler bireysel düzeyde ve toplumsal düzeyde insan haklarını korumayı gerektirdiği için etiğin içinde yer alır.

Sosyal hizmetler İnsan hakları ihlallerinin önlenmesi için uğraşır onun bu yapısı etik içine dahil olmasını sağlar.

Sosyal hizmetler sosyal adaletin sağlanması ile uyumlu olmalıdır, onun bu durumu etik ile bağlantısını kurar.

Sosyal hizmetler diğer varlıkları özel durumları olduğunda dikkate almayı gerekli bulur, bu yönüyle etik içinde var olur.

Sosyal hizmetler ve varlık sebebi etik sınırları içinde yer alır ve sosyal hizmet etiğinin temelini oluşturur.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 5

Sosyal hizmetler, etiğin sınırları içinde yer alır ve sosyal hizmet etiğinin de temelini oluşturur, buna göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Sosyal hizmetler her koşulda insan değerinin gözeten bir mücadele alanıdır.

Sosyal hizmetler, etik bir etkinlik olarak baskı karşıtı yaklaşımla gerçekleştirilir.

Sosyal hizmetler ayrımcılığı reddederek her insanın haklarının korunmasını amaçlar.

Sosyal hizmetler pekiştirici uygulamaları ve sözle konuşma baskılarını en aza indirgemeyi amaçlar.

Sosyal hizmetler insan hakları ve sosyal adaletin tüm insanlar için gerçekleştirilmesi talebini görür.

Açıklama:

Bu nedenle ayrımcı ve baskıcı uygulamalara karşı çıkmanın, sosyal hizmet etiğinin temel belirleyicisi olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Bu karşı çıkış, daha önce sosyal hizmetin varlık sebebi olduğunu vurguladığımız insan hakları ve sosyal adaletin tüm insanlar için gerçekleştirilebilmesi talebinin görünür kılınması anlamına gelmektedir. Aynı zamanda baskıcı yapıların, toplumsal varlık olarak insanın taşıdığı değer bağlamında davranmasını engelleyecek unsurlar olması bakımından da sözü edilen karşı çıkış gereklidir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Ünlü bilim adamı Thompson, sosyal hizmetleri insanı kuşatan baskılayıcı koşullarla mücadeleyi gerektiren insancıl çaba olarak tanımlamıştır, buna göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Sosyal hizmetlerin etik sorumluluğu vardır.

Sosyal hizmetler insan yaşamına katkı sağlar.

Sosyal hizmetler insanı kuşatan baskıcı koşullarla mücadele eder.

Sosyal hizmetler insanı merkezden çıkaran noktaları açıklığa kavuşturur.

Sosyal hizmetler eşitsizlik ve adalet karşısında insanlık için mücadeleyi gerektirir.

Açıklama:

Thompson (2000, s.29) da aynı bakış açısıyla sosyal hizmeti, insanı kuşatan baskılayıcı koşullar, eşitsizlik ve adaletsizlikler karşısında insanlık için mücadeleyi gerektiren insancıl bir çaba olarak görmektedir. O halde yalnızca böyle bir mücadeleyle olanaklı olan insan yaşamına katkı sağlama iddiası, sosyal hizmetin etik sorumluluğunu oluşturmaktadır

Doğru Cevap: D

Soru 7

Sosyal hizmetin insanı merkeze alan niteliği onun belirli etik sınırları olan meslek olmasını sağlamıştır, bunun sonucu ne olmuştur?

Sosyal hizmetler, insan hakları ve sosyal güvenliğin yan konusu olarak yapılanmıştır.

Sosyal hizmetler, etiği, değerleri ve ilkeleri olan bir meslek olmuştur.

Sosyal hizmetler elli yıllık geçmişe sahip merkez meslek olmuştur.

Sosyal hizmetler, rehberi olan ve kabul gören bir meslek olmuştur.

Sosyal hizmetler rehber niteliğinde ve gerçekçi bir uygulaması olan meslek olmuştur.

Açıklama:

Sosyal hizmet etiğine giriş niteliğinde yapılan böyle bir sorgulamayla sosyal hizmetin özünü ortaya koymayı amaçlayan soruların yanıtları da netlik kazanmaya başlamıştır. Bu sorgulama bağlamında sosyal hizmetin insanın değerini gözeten, bunu engelleyici nitelikte yapılarla mücadele ederek çalışan ve -ancak- böyle bir çalışmayla -mümkün olan- insan yaşamına kattıklarıyla farklılığını ortaya koyan bir disiplin ve meslek olduğunu söyleyebiliriz. Sosyal hizmetin insanı merkeze alan bu niteliği, onun aynı zamanda belirli etik sınırları olan bir meslek olduğuna işaret etmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Sosyal hizmet etiği, Reamer’in bildirdiğine göre 1950’li yıllardan itibaren konuşulan bir konu olmuştur buna göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Sosyal hizmet meslek etiği ilkeleri yazılmıştır.

Sosyal hizmetler bir meslek olarak hemen ve yaygın kabul görmüştür.

Sosyal hizmette, etik sorunlarla ilgili bir komite oluşturulması sağlanmıştır.

Sosyal hizmet okullarında değer ve etik üzerine dersler verilmeye başlanmıştır.

Aslında, 20. Yüzyılın başlarından itibaren sosyal hizmet etiği, yaygın biçimde konuşulmaya başlanmıştır.

Açıklama:

Sosyal hizmet etiğini değerlendirdiği çalışmasında Reamer (1998, s.489), 1950’li yıllara kadar meslek etiğine ilişkin ciddi bir çalışmanın olmadığına dikkat çekmekle birlikte 20. yüzyılın henüz başlarında sosyal hizmet etiği kapsamında değerlendirilebilecek bazı çabalardan söz eder. Bu erken tarihli çabalar, mesleğin etik ilkelerinin yazılması, sosyal hizmette etik sorunlara ilişkin bir komite oluşturulması ve bazı sosyal hizmet okullarında değer ve etik üzerine dersler verilmeye başlanması şeklinde gerçekleşmiştir. Sosyal hizmetin bir meslek olarak kabul görmesinden yaklaşık elli yıl sonra ise meslekte etik standartlar ve rehberler yayınlanmaya başlanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi, sosyal hizmetler meslek etiğinde vurgulanan önemli konudur?(bir meslek etiği olarak sosyal hizmet etiği, 28)

Sosyal hizmetleri ve bu hizmetleri alacak insanları belirleyecek ilkeleri yazar ve uygular.

Sosyal hizmet etiği bileşenlerini birbirinden ayırarak uzmanların davranışlarının değerini artırmayı amaçlar.

İnsan değerini harcayabilecek, bilgisayar kullanımı gibi konularda dikkatli olunması gerektiğini vurgular.

Özellikle insan yaşamını etkileyebilecek konularda uyulması gerekli davranış kuralları bütünü olduğunu vurgular.

Sosyal hizmet etiği, doğru eylemler ile bu eylemlerde bulunabilmeyi olanaklı yapmak için gerekli olan koşulları bulur.

Açıklama:

Kuçuradi (1994, s.21) söz konusu bu eylem ilkelerinin, meslek etiği denildiğinde akla gelen -özellikle insan yaşamını etkileme gücü olan mesleklerde- uyulması gereken davranış kuralları bütünü olduğunu vurgulamaktadır. Mesleğin etik sınırlarını belirleyen bu kurallar, sosyal hizmet mesleği bağlamında meslek elemanının insanlar arasındaki ilişkilerdeki sorumluluğuna vurgu yapar. Söz konusu mesleki sorumluluğun sınırlarını çizen kurallar, sosyal hizmet uzmanı ile hizmet alan arasında kurulan ilişkide sosyal hizmet uzmanının davranışlarını belirleme amacıyla getirilmektedir. Bu kurallar, mesleğe etik bir standart getirme çabasının bir sonucu olarak -Kuçuradi (1994, s. 29)’nin belirlemesiyle- doğrudan ya da dolaylı olarak insanın değerinin bilgisinden üretilir. İnsanın yalnızca insan olması bakımından değerli olduğu bilgisiyle üretilen bu kurallar doğrultusunda eylemde bulunmak, insanlar arası ilişkilerde insanın değerinin harcanmamasını olanaklı kılabilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Sosyal hizmetlerin bilgi ve beceri temeli ile birlikte üzerine kurulu olduğu bir değer vardır, bu değer nedir?

Geçerli görülmesi gerekli olan değerleri yeniden yazmak

İnsanı, baskı ve ayrımcılığın karşısında amaç olarak belirlemek

Mesleki değerler ile sosyal hizmet arasındaki ayrımı belirlemek

Kendi kişisel değerini değil sosyal hizmetin değerini önceliğe almak

Çoğu insanın kendi yaşamını biçimlendirmesi önünde olan engelleri kaldırmak

Açıklama:

Bilgi ve beceri temelleriyle birlikte sosyal hizmetin üzerine kurulu olduğu değer temeli, mesleki tüm eylemlerde baskı ve ayrımcılığın karşısında insanı amaç olarak belirlemenin, insandan taraf olabilmenin olanağını sağlayacak güçlü bir dayanak oluşturmaktadır. Bu anlamda sosyal hizmetin değer temeli, mesleklerini etik sorumlulukla gerçekleştirmeleri sırasında karşılaşabilecekleri olası dışsal ve içsel engellemeler ve baskılar karşısında da sosyal hizmet uzmanlarını güçlü kılmaktadır. Çünkü mesleki uygulamaların, -meslekleşme sürecinde temel rol oynayan- sosyal hizmetin değerleriyle uyum içinde olması gerekliliği sosyal hizmet etiğinin temel savlarından birisidir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet kavramının tanımı içerisinde yer alan kavramlardan biri değildir?

Sosyal adalet

İnsan hakları

Müşterek sorumluluk

Faklılıklara saygı

Sosyal yapıda durağanlık

Açıklama:

Uluslararası Sosyal Hizmet Uzmanları Federasyonu (IFSW) ve Uluslararası Sosyal Hizmet Okulları Birliği (IASSW) tarafından 2014 yılında kabul edilen tanıma göre sosyal hizmet; “sosyal değişimi ve gelişimi, toplumsal bağlılığı destekleyen, insanları yetkilendiren ve özgürleştiren uygulamaya dayalı meslek ve bir akademik disiplin” olarak ele alınmaktadır. Tanımda ayrıca sosyal hizmetin merkezinde; “sosyal adalet, insan hakları, müşterek sorumluluk ve farklılıklara saygının” yer aldığı ifade edilmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 12

“İyi” uygulamanın ancak sosyal hizmet uzmanlarının eylemleri sırasında ve sonrasında eleştirel olarak düşünmeleriyle mümkün olabileceğine dayanan sosyal hizmet uygulama modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Düşünümsel/dönüşümsel (reflective) uygulama modeli

Biyoekolojik uygulama modeli

Bilişsel uygulama modeli

İçselleştirilmiş uygulama modeli

Dışsallaştırılmış uygulama modeli

Açıklama:

Thompson (2009) ve Schon (1992) tarafından geliştirilen düşünümsel/dönüşümsel (reflective) uygulama modeli, “iyi” uygulamanın ancak sosyal hizmet uzmanlarının eylemleri sırasında ve sonrasında eleştirel olarak düşünmeleri ile mümkün olabileceğine dayanmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Biestek (1961)’in yedi basamaklı değerler şemasında yer alan ve bir sosyal hizmet uzmanından beklenen değerler arasında yer almamaktadır?

Bireyselleştirme

Duyguların amaçlı dışa vurumu

Kontrolsüz duygusal katılım

Kabul

Yargılayıcı olmayan tutum

Açıklama:

Biestek (1961)’in yedi basamaklı değerler şeması, sosyal hizmet uygulamasının başarısı için oldukça etkili şu noktalara işaret etmektedir: Bireyselleştirme, duyguların amaçlı dışa vurumu, kontrollü duygusal katılım, kabul, yargılayıcı olmayan tutum ve kendi kaderini tayin. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Sosyal hizmet uzmanı ile hizmet alan kişiler arasında insan olmaktan kaynaklanan unsurları içinde barındıran, karşılıklı etkileşime dayalı, kapsamlı, karmaşık ve özgün bir nitelik taşıyan ilişkiye verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Bağımlı ilişki

Etkileşimsel ilişki

Terapötik ilişki

İnformal ilişki

Formal ilişki

Açıklama:

Terapötik ilişki, insan olmaktan kaynaklanan unsurları da içinde barındıran, karşılıklı etkileşime dayalı, kapsamlı, karmaşık ve özgün bir nitelik taşıyan sosyal hizmet uzmanı ile hizmet alan kişiler arasındaki ilişki olarak tanımlanabilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmetin özgürleştirici değerleri arasında yer almamaktadır?

Bireysellikten uzaklaşma

Yurttaşlık

Güçlendirme

Bireysel çalışma-Tek başınalık

Otantiklik

Açıklama:

Biestek (1961)’in yedi basamaklı şemasının tamamlayıcısı ve çağdaş sosyal hizmetin değer temeli olarak öne sürülen şu yedi değer, sosyal hizmetin özgürleştirici değerleri olarak adlandırılmıştır: Bireysellikten uzaklaşma, birlikte çalışma, güçlendirme, otantiklik, eşitlik, sosyal adalet ve yurttaşlık. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

"Sosyal hizmet disiplininin sosyal dışlanmaya maruz kalabilecek birey, aile, grup ve toplulukların yurttaşlık haklarından eşit ve adil biçimde yararlanmalarını sağlamadaki sorumluluğunu" vurgulayan değer aşağıdakilerden hangisidir?

Yurttaşlık

Otantiklik

Güçlendirme

Birlikte çalışma

Bireysellikten uzaklaşma

Açıklama:

Yurttaşlık: Bu değer, sosyal hizmet disiplininin sosyal dışlanmaya maruz kalabilecek birey, aile, grup ve toplulukların yurttaşlık haklarından eşit ve adil biçimde yararlanmalarını sağlamadaki sorumluluğunu vurgular. Bu nedenle sosyal hizmet uzmanları, çalıştıkları ülkelerin yurttaşlarına sunduğu hakları bilmeli ve tüm yurttaşların haklarından eşit bir biçimde yararlanması bilinciyle hareket etmelidir. Yurttaş olmak ekonomik, sosyal ve siyasi haklara sahip olmak ve sosyal yaşama dâhil olmak anlamına gelir. Bu açıdan belirli yurttaşlık haklarından yararlanamayan, olumsuz etiketlemelerle bu hakların dışında bırakılmış kişi, grup ve toplulukların deneyimlediği baskı ve ayrımcılıklara meydan okuyan sosyal içerme kavramıyla yakından ilgilidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Sosyal hizmet disiplini alanında dikkate alınan ve "bir eylemin sonuçları yarar sağlıyorsa, bu eylemin doğru bir eylem olarak kabul edildiği" etik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Faydacı etik

Bireysel etik

Örgütsel etik

Yönetsel etik

Mesleki etik

Açıklama:

Teleolojik etik yaklaşım kapsamında değerlendirilen faydacı etik, -aynı zamanda liberal iktisatçılar olan- Jeremy Bentham ve John Stuart Mill tarafından biçimlendirilmiştir. Faydacı etiğe göre bir eylemin sonuçları yarar sağlıyorsa eylem doğru bir eylem olarak kabul edilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Deontolojik kavramları etik yaklaşımına yerleştiren ilk modern çağ filozofu aşağıdakilerden hangisidir?

Jerome Skinner

Jean Piaget

Immanuel Kant

Irvin Yalom

Emilie Rousseau

Açıklama:

Immanuel Kant, deontolojik kavramları etik yaklaşımına yerleştiren ilk modern çağ filozofudur. Kant, ‘Ahlak Metafiziğinin Temellendirilmesi’nde insanın, bireysel akıl kapasitesi nedeniyle ahlaki bir yetkinliğe sahip olduğunu tartışır. Kant, eylemlerin, eğilimden değil, ödevden çıkması ve hatta eğilime karşı gerçekleştirilmesi hâlinde
doğru olabileceğini savunur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Her bireyin biricik olduğunun kabul edilmesinin önemini vurgulamakla birlikte, bireyin ihtiyaçlarını, koşullarını ve potansiyel çözümlerini belirleyen daha geniş sosyoekonomik, politik ve kültürel yapının bir parçası olduğunu vurgulayan sosyal hizmet değeri aşağıdakilerden hangisidir?

Yurttaşlık

Bireysellikten uzaklaşma

Otantiklik

Güçlendirme

Birlikte çalışma

Açıklama:

Bireysellikten uzaklaşma: Bu değer, her bireyin biricik olduğunun kabul edilmesinin önemini vurgulamakla birlikte bireyin ihtiyaçlarını, koşullarını ve potansiyel çözümlerini belirleyen daha geniş sosyoekonomik, politik ve kültürel yapının bir parçası olduğunun dikkate alınması gerektiğiyle ilgilidir. İçinde yer aldıkları sosyal koşullar ve bu sosyal koşulları belirleyen güç ilişkileri bireylerin kimliğini oluşturur. Bu nedenle, sosyal hizmet uzmanının bireyi daha geniş bir bağlamda onu etkileyen baskıcı sosyal ilişkilerle birlikte ele alması gerekmektedir. Böylece insanlar, hem bireyselleştirme değerinin vurguladığı biçimiyle haklar bağlamında biricik hem de bireysellikten uzaklaşma değerinin vurguladığı biçimiyle sosyal, ekonomik, kültürel ve politik ilişkiler ağının bir parçası olarak görülebilecektir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Herkesin kendi yaşamıyla ilgili kararları alma hak ve özgürlüğüne sahip olduğunu ve sosyal hizmet uzmanının bunu kabul etmesi gerekliliğini vurgulayan sosyal hizmet değeri aşağıdakilerden hangisidir?

Kontrollü duygusal aktarım

Duyguların amaçlı dışa vurumu

Bireyselleştirme

Gizlilik

Kendi kaderini tayin

Açıklama:

Kendi Kaderini Tayin: Herkesin kendi yaşamıyla ilgili kararları alma hak ve özgürlüğüne sahip olduğunu ve sosyal hizmet uzmanının bunu kabul etmesi gerekliliğini vurgular. Ancak bu, kişinin kararlarının yasalar ve insan hakları çerçevesinde olumlu ve yapıcı olarak değerlendirilmesi gerekliliğiyle sınırlandırılmıştır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Sosyal hizmetin insan anlayışı aşağıdakilerden hangisine dayanır?

İnsanın yalnızca insan olması bakımından değerli olduğu kabulüne

İnsanın değerini gözetme çabasına

İnsanın, diğer varlıklarla ilgisi bakımından özel durumuna

Kişilerin, insanlar arası ilişkilerde sahip olduğu bazı haklara

İnsanın varlıktaki özel yerine

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi sosyal hizmetin varlık sebeplerinden birisi değildir?

Bireysel düzeyde insan haklarının korunması

Toplumsal düzeyde insan haklarının korunması

İhlallerinin önlenmesi

Sosyal adaletin sağlanması

Sosyal hizmet etiği

Açıklama:

Gerek bireysel düzeyde gerekse toplumsal düzeyde insan haklarının korunması, ihlallerinin önlenmesi ve sosyal adaletin sağlanması -sosyal hizmetin tanımıyla da uyumlu bir biçimde- başlı başına sosyal hizmetin varlık sebebi hâline gelmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Aşağıda sıralanan seçeneklerden hangisi sosyal hizmetin merkezinde yer almaz?

Sosyal adalet

Sosyal değer

İnsan hakları

Müşterek sorumluluk

Farklılıklara saygı

Açıklama:

Sosyal hizmetin merkezinde; “sosyal adalet, insan hakları, müşterek sorumluluk ve farklılıklara saygının” yer aldığı ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet etiğinin temel belirleyicisidir?

Sosyal adalet

İnsan hakları

Ayrımcı ve baskıcı uygulamalara karşı çıkmak

Müşterek sorumluluk

Farklılıklara saygı

Açıklama:

Sosyal hizmet aynı zamanda etik bir etkinlik olarak baskı karşıtı bir yaklaşımla
gerçekleştirilebilir. Clifford ve Burke (2009, s.15)’e göre de sosyal hizmet etiğinin odağında baskı oluşturan ve bu baskıyı pekiştiren dinamiklerin en aza indirgenmesi ve nihayetinde ortadan kaldırılması amacı yer almaktadır. Bu nedenle ayrımcı ve baskıcı uygulamalara karşı çıkmanın, sosyal hizmet etiğinin temel belirleyicisi olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Bu karşı çıkış, daha önce sosyal hizmetin varlık sebebi olduğunu vurguladığımız insan hakları ve sosyal adaletin tüm insanlar için gerçekleştirilebilmesi talebinin görünür
kılınması anlamına gelmektedir. Aynı zamanda baskıcı yapıların, toplumsal varlık olarak insanın taşıdığı değer bağlamında davranmasını engelleyecek unsurlar olması bakımından da sözü edilen karşı çıkış gereklidir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıda sıralanan seçeneklerdeki kişilerden hangisi sosyal hizmet etiğinin geliştirilmesinde tarihsel açıdan önemli bir isimdir?

Kant

Mary Richmond

Burke

Clifford

Thompson

Açıklama:

Mary Richmond sosyal hizmet etiğinin geliştirilmesinde tarihsel açıdan önemli bir isimdir. Richmond’un ‘Sosyal Hizmet Uzmanları için Etik İlkelerin Oluşturulmasına Yönelik Deneysel Bir Çalışma’ isimli 1920 tarihli yazısı, 1923 yılında ‘Ulusal Sosyal Refah Konferansı’nda tartışılmıştır (Kinderknecht, 1995, s.115).

Doğru Cevap: B

Soru 26

''Her bir insanın, pek çok açıdan biricik özelliklere sahip bireyler olduğunun kabul edilerek davranılması gerekliliğidir'' cümlesi aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?

Yargılayıcı olmayan tutum

Kontrollü duygusal katılım

Kabul

Bireyselleştirme

Duyguların amaçlı dışa vurumu

Açıklama:

Bireyselleştirme: Her bir insanın, pek çok açıdan biricik özelliklere sahip bireyler olduğunun kabul edilerek davranılması gerekliliğidir. Bireylerin biricikliği, bireysel farklılıklara ilişkin olarak değer sistemi, kişiliği, yaşama amacı, sosyal ve ekonomik kaynakları, duygusal ve fiziksel güçleri, bireysel meseleleri, geçmiş deneyimleri, aile ilişkileri vb. gibi koşullara göre belirlenir. Bu anlayıştan hareketle sosyal hizmet uzmanı, kişisel farklılıklarıyla birlikte herkesin insanca muamele görme hakkına sahip olduğu bilinciyle hareket etmelidir. Bu nedenle bireyselleştirme değeri, insan haklarının gerçekleştirilmesiyle doğrudan bağlantılıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 27

''İnsan olmaktan kaynaklanan unsurları da içinde barındıran, karşılıklı etkileşime
dayalı, kapsamlı, karmaşık ve özgün bir nitelik taşıyan sosyal hizmet uzmanı ile hizmet alan kişiler arasındaki ilişkidir'' cümlesi aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?

Terapötik ilişki

Yargılayıcı olmayan tutum

Bireyselleştirme

Gizlilik

Kabul

Açıklama:

Terapötik ilişki, insan olmaktan kaynaklanan unsurları da içinde barındıran, karşılıklı etkileşime dayalı, kapsamlı, karmaşık ve özgün bir nitelik taşıyan sosyal
hizmet uzmanı ile hizmet alan kişiler arasındaki ilişki olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 28

''Herkesin kendi yaşamıyla ilgili kararları alma hak ve özgürlüğüne sahip olduğunu ve sosyal hizmet uzmanının bunu kabul etmesi gerekliliğini vurgular.'' cümlesi aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?

Bireyselleştirme

Kabul

Kendi kaderini tayin

Gizlilik

Duyguların amaçlı dışa vurumu

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 29

............ toplumdaki her bireyin temel ve yurttaşlık haklarına sahip olduğu, eşit fırsat, kaynak ve sorumlulukları olduğu idealine dayanır cümlesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Güçlendirme

Otantiklik

Eşitlik

Yurttaşlık

Sosyal adalet

Açıklama:

Sosyal adalet: Sosyal adalet, toplumdaki her bireyin temel ve yurttaşlık haklarına sahip olduğu, eşit fırsat, kaynak ve sorumlulukları olduğu idealine dayanır. Sosyal hizmet açısından yoksulluk, yoksunluk ve sosyal dezavantajları deneyimleyen nüfus gruplarıyla çalışmak, sosyal adaletsizliklerin ciddi bir sosyal sorun olarak ele alınmasını gerekli kılmaktadır. Bu açıdan yalnızca temel ve yurttaşlık haklarından yararlanma konusunda eşitsizliğe neden olan pratikleri değiştirmeyi amaçlayan bir sosyal hizmet uygulaması, sosyal adaleti ve insani ilerlemeyi sağlayabilecektir. Dolayısıyla bir sosyal hizmet değeri olarak sosyal adaletin, aynı zamanda eşitlik ve yurttaşlık değerleriyle ilişkisi sıklıkla vurgulanır.

Doğru Cevap: E

Soru 30

............ , deontolojik kavramları etik yaklaşımına yerleştiren ilk modern çağ filozofudur, cümlesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Kuçuradi

Mary Richmond

John Stuart Mill

Immanuel Kant

Jeremy Bentham

Açıklama:

Immanuel Kant, deontolojik kavramları etik yaklaşımına yerleştiren ilk modern
çağ filozofudur. Kant, ‘Ahlak Metafiziğinin Temellendirilmesi’nde insanın, bireysel akıl kapasitesi nedeniyle ahlaki bir yetkinliğe sahip olduğunu tartışır. Kant, eylemlerin, eğilimden değil, ödevden çıkması ve hatta eğilime karşı gerçekleştirilmesi hâlinde doğru olabileceğini savunur.

Doğru Cevap: D

Soru 31

İnsanın değerini, “tür olarak insanın, diğer varlıklarla ilgisi bakımından özel durumu ve bu özel durumundan dolayı kişilerin, insanlar arası ilişkilerde sahip olduğu bazı haklar, bir başka deyişle insanın varlıktaki özel yeri” olarak tanımlayan kişi kimdir?

Reamer

Thompson

Burke

Clifford

Kuçuradi

Açıklama:

Tarihsel süreçte sosyal hizmetin, ‘insanın değeri’ temelinde meslekleştiğini söyleyebiliriz. Peki ‘insanın değeri’ denilen şey nedir? Kuçuradi (1998, s. 40) insanın
değerini, “tür olarak insanın, diğer varlıklarla ilgisi bakımından özel durumu ve bu özel durumundan dolayı kişilerin, insanlar arası ilişkilerde sahip olduğu bazı haklar, bir başka deyişle insanın varlıktaki özel yeri” olarak tanımlamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Uluslararası Sosyal Hizmet Uzmanları Federasyonu (IFSW) ve Uluslararası Sosyal Hizmet Okulları Birliği (IASSW) tarafından 2014 yılında kabul edilen sosyal hizmet tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir akademik disiplin olmasının yanı sıra insan yaşamına dokunan bir meslek.

Sosyal değişimi ve gelişimi, toplumsal bağlılığı destekleyen, insanları yetkilendiren ve özgürleştiren uygulamaya dayalı meslek ve bir akademik disiplin.

İnsan olanaklarının gerçekleştirilebilmesi ve geliştirilebilmesi için çalışılması.

İnsansal olanakların önünde engel oluşturabilecek zorlukları, geniş sosyopolitik bir bağlamda görmek ve değerlendirmek.

Gerek bireysel düzeyde gerekse toplumsal düzeyde insan haklarının korunmasıdır.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 33

Sosyal hizmet etiğinin geliştirilmesinde tarihsel açıdan önemli bir isim olan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Reamer

Thompson

Burke

Mary Richmond

Louise W. Knight

Açıklama:

Mary Richmond sosyal hizmet etiğinin geliştirilmesinde tarihsel açıdan önemli bir isimdir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Thompson (2009) ve Schon (1992) tarafından geliştirilen düşünümsel/dönüşümsel (reflective) uygulama modeli, “iyi” uygulamanın temelini neye dayandırmaktadır?

Sosyal hizmet uzmanlarının eylemleri sonrasındaki eleştirel düşünmelerine.

Sosyal hizmet uzmanlarının eylemleri öncesindeki eleştirel düşünmelerine.

Sosyal hizmet uzmanlarının eylemleri sırasında ve sonrasında eleştirel olarak düşünmelerine.

Sosyal hizmet uzmanlarının planlama yapmalarına.

Sosyal hizmet uzmanlarının meslek etiğine uygun davranmalarına.

Açıklama:

Thompson (2009) ve Schon (1992) tarafından geliştirilen düşünümsel/dönüşümsel
(reflective) uygulama modeli, “iyi” uygulamanın ancak sosyal hizmet uzmanlarının eylemleri sırasında ve sonrasında eleştirel olarak düşünmeleri ile mümkün olabileceğine dayanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Biestek (1961)’in yedi basamaklı değerler şeması, sosyal hizmet uygulamasının başarısı için oldukça etkili noktalara işaret etmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu değerlerden biri değildir?

Nesnellik

Bireyselleştirme

Duyguların Amaçlı Dışavurumu

Kontrollü Duygusal Katılım

Yargılayıcı Olmayan Tutum

Açıklama:

Biestek (1961)’in yedi basamaklı değerler şeması, sosyal hizmet uygulamasının başarısı
için oldukça etkili noktalara işaret etmektedir;
Bireyselleştirme, Duyguların Amaçlı Dışavurumu, Kontrollü Duygusal Katılım, Kabul, Yargılayıcı Olmayan Tutum, Kendi Kaderini Tayin, Gizlilik.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Sosyal hizmetlerden yararlananlar tarafından doğrudan ya da dolaylı olarak dışa vurulan duyguların öneminin kavranması ve o birey için ne anlama geldiğinin doğru değerlendirilmesi gerekmektedir. Biestek (1961)’in yedi basamaklı değerler şemasından biri olan bu durum aşağıdakilerden hangisidir?

Gizlilik

Bireyselleştirme

Nesnellik

Duyguların Amaçlı Dışavurumu

Kontrollü Duygusal Katılım

Açıklama:

Kontrollü Duygusal Katılım: Sosyal hizmetlerden yararlananlar tarafından doğrudan ya da dolaylı olarak dışa vurulan duyguların öneminin kavranması ve o birey için
ne anlama geldiğinin doğru değerlendirilmesi gerekmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmetin özgürleştirici değerleri arasında yer almaz?

Gizlilik

Bireysellikten uzaklaşma

Birlikte çalışma

Güçlendirme

Otantiklik

Açıklama:

Sosyal Hizmetin Özgürleştirici Değerleri;

Bireysellikten uzaklaşma
Birlikte çalışma
Güçlendirme
Otantiklik
Eşitlik
Sosyal adalet
Yurttaşlık

Doğru Cevap: A

Soru 38

Sosyal hizmet disiplininin sosyal dışlanmaya maruz kalabilecek birey, aile, grup ve toplulukların yurttaşlık haklarından eşit ve adil biçimde yararlanmalarını sağlamadaki sorumluluğunu vurgulayan özgürleştirici sosyal hizmet değeri hangisidir?

Güçlendirme

Eşitlik

Sosyal adalet

Yurttaşlık

Birlikte çalışma

Açıklama:

Yurttaşlık: Bu değer, sosyal hizmet disiplininin sosyal dışlanmaya maruz kalabilecek
birey, aile, grup ve toplulukların yurttaşlık haklarından eşit ve adil biçimde yararlanmalarını sağlamadaki sorumluluğunu vurgular

Doğru Cevap: D

Soru 39

Çeşitli sosyoekonomik, duygusal, kültürel ve politik kaynaklardan gelen karmaşık bilgileri ve değer sistemlerini değerlendirerek, insan haklarını korumaya ve sosyal adaleti sağlamaya çalışmak aşağıdakilerden hangisi ile sağlanır?

Düşünümsel/dönüşümsel uygulama

Devinimsel/dönüşümsel uygulama

Değerlendirmeli/dönüşümsel uygulama

Belirleyici/dönüşümsel uygulama

İlerlemeli/dönüşümsel uygulama

Açıklama:

Düşünümsel/dönüşümsel uygulama ile ulaşılmak istenen amaç, çeşitli sosyoekonomik, duygusal, kültürel ve politik kaynaklardan gelen karmaşık bilgileri ve değer sistemlerini değerlendirerek, insan haklarını korumaya ve sosyal adaleti sağlamaya çalışmaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

İlk defa insanı amaç olarak görme ilkesine ilişkin tartışmaları sosyal hizmet açısından ele alan ve yedi basamaklı bir değerler çerçevesi çizen aşağıdakilerden hangisidir?

John Kant

Biestek Kant

James Kant

Berry Kant

Hanry Kant

Açıklama:

İlk defa Biestek (1961) Kant’ın insanı amaç olarak görme ilkesine ilişkin tartışmaları sosyal hizmet açısından ele almış ve yedi basamaklı bir değerler çerçevesi çizmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

İlk defa Biestek (1961) Kant’ın insanı amaç olarak görme ilkesine ilişkin tartışmaları sosyal hizmet açısından ele almış ve kaç basamaklı bir değerler çerçevesi çizmiştir?

Açıklama:

İlk defa Biestek (1961) Kant’ın insanı amaç olarak görme ilkesine ilişkin tartışmaları sosyal hizmet açısından ele almış ve yedi basamaklı bir değerler çerçevesi çizmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Her bir insanın, pek çok açıdan biricik özelliklere sahip bireyler olduğunun kabul edilerek davranılması gerekliliğine ne ad verilir?

Kabullenme

Özgürleştirme

Değerlendirme

Bireyselleştirme

Eleştirme

Açıklama:

Bireyselleştirme: Her bir insanın, pek çok açıdan biricik özelliklere sahip bireyler olduğunun kabul edilerek davranılması gerekliliğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Bireylerin biricikliği aşağıdakilerden hangisine göre belirlenmez?

Ekonomik kaynaklar

Sosyal kaynaklar

Yaşama amacı

Kişiliği

Komşuluk ilişkileri

Açıklama:

Bireylerin biricikliği, bireysel farklılıklara ilişkin olarak değer sistemi, kişiliği, yaşama amacı, sosyal ve ekonomik kaynakları,
duygusal ve fiziksel güçleri, bireysel meseleleri, geçmiş deneyimleri, aile ilişkileri vb. gibi koşullara göre belirlenir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Sosyal hizmet uygulaması aşağıdakilerden hangisini dikkate alabildiği ölçüde başarılı olabilecektir?

İnsanların duygularını

İnsanların gelirlerini

İnsanların eğitimlerini

İnsanların sosyal çevrelerini

İnsanların yaratıcılıklarını

Açıklama:

Sosyal hizmet uygulaması, insanların duygularını dikkate alabildiği ölçüde başarılı olabilecektir.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Karşılarındaki kişilere kendilerini ifade etmeyi model olarak göstermeleri için sosyal hizmet uzmanları aşağıdakilerden hangisini yapmaları gerekebilir?

Kişiye ayna görevi olmak

Kendi deneyimlerinden bahsetmek

Kişiye araştırma konuları vermek

Kendi okuduğu kitapları okutmak

Kişiyi eleştirel düşünmeye yönlendirmek

Açıklama:

Bazı durumlarda, sosyal hizmet uzmanlarının kendi deneyimlerinden bahsederek, karşılarındaki kişilere kendilerini ifade etmeyi model olarak göstermeleri gerekebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Zasrtrow'a göre uzmanın, hizmet alana karşı nasıl yaklaşması son derece önemlidir?

Anlayışlı

Sevecen

Dürüst

Yardımsever

Destekleyici

Açıklama:

Zasrtrow (2007)’un dikkati çektiği üzere uzmanın, hizmet alana karşı dürüst olması son derece önemlidir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Sosyal hizmet uzmanının hoşlandığı ya da hoşlanmadığı, onayladığı ya da onaylamadığı kişilerle çalışmaya hazır olması gerekliliğine işaret etmektedir. Bunun temelinde yatan ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Herkesin aynı tatil imkanlarından faydalanması gerektiği

Herkesin aynı hayat standardını yaşamayı hak ettiği

Herkesin aynı eğitim seviyesini almayı hak ettiği

Herkesin onur ve saygı bakımından eşit muamele görmeyi hak ettiği

Herkese maddi açıdan eşit yaklaşılması

Açıklama:

Kabul, sosyal hizmet uzmanının hoşlandığı ya da hoşlanmadığı, onayladığı ya da onaylamadığı kişilerle çalışmaya hazır olması gerekliliğine işaret etmektedir. Bunun temelinde yatan ilke ise, herkesin onur ve saygı bakımından eşit muamele görmeyi hak ettiği ilkesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Herkesin kendi yaşamıyla ilgili kararları alma hak ve özgürlüğüne sahip olduğunu ve sosyal hizmet uzmanının bunu kabul etmesi gerekliliğini vurgulayan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Bireyselleştirme

Duyguların Amaçlı Dışavurumu

Kabul

Kontrollü Duygusal Katılım

Kendi Kaderini Tayin

Açıklama:

Kendi Kaderini Tayin: Herkesin kendi yaşamıyla ilgili kararları alma hak ve özgürlüğüne sahip olduğunu ve sosyal hizmet uzmanının bunu kabul etmesi gerekliliğini vurgular.

Doğru Cevap: E

Soru 49

2004 yılında Avustralya’da gerçekleştirdikleri toplantıda ‘Sosyal Hizmette Etik, İlkeler Bildirgesi’ni yayınlayan kuruluş(lar) aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası Sosyal Politikalar Birliği (ISPA) ve Uluslararası Sosyal Hizmet Uzmanları Federasyonu (IFSW).

Uluslararası Sosyal Hizmet Uzmanları Federasyonu (IFSW) ve Uluslararası Sosyal Hizmet Okulları Birliği (IASSW).

Uluslararası Aile Düzenlemeleri Federasyonu (IFFR).

Uluslararası Sosyal Hizmet Çalışanları Birliği (ISSEA) ve Uluslararası Sosyal Hizmet Okulları Birliği (IASSW).

Uluslararası Sosyal Hizmet Çalışanları Birliği (ISSEA) ve Uluslararası Sosyal Hizmet Uzmanları Federasyonu (IFSW).

Açıklama:

Uluslararası Sosyal Hizmet Uzmanları Federasyonu (IFSW) ve Uluslararası Sosyal Hizmet Okulları Birliği (IASSW), 2004 yılında Avustralya’da gerçekleştirdikleri toplantıda ilk kez 1994 yılında geliştirdikleri etik ilkeleri yeniden gözden geçirmişler ve etik farkındalığın sosyal hizmet uzmanlarının mesleki uygulamalarının önemli bir bileşeni olduğu kabulüyle ‘Sosyal Hizmette Etik, İlkeler Bildirgesi’ni yayınlamışlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Türkiye’de Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği tarafından 2001 yılında Uluslararası
Sosyal Hizmet Uzmanları Federasyonu ve Ulusal Sosyal Hizmet Uzmanları Birliği’nin etik
ilkeleri incelenerek ‘Sosyal Hizmet Mesleğinin Etik İlkeleri ve Sorumlulukları’ rehberi yayınlanmıştır. Tüm bu etik ilkelerin ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal hizmetin insanın değerini gözetmek için mücadele ettiği gerçekliği üzerine kurulu olması.

Sosyal hizmetin insana maddi imkanlar sağlaması.

Sosyal hizmetin işleyişinin planlı yapılabilmesi.

İnsanların sosyal hizmetlerden yararlanmasının sağlanması.

Sosyal hizmet mesleğine ilginin artmasının sağlanması.

Açıklama:

Tüm bu etik ilke rehberlerinin ortak özelliği, sosyal hizmetin insanın değerini gözetmek
için mücadele ettiği gerçekliği üzerine kurulu olmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi Biestek‘in değerler şemasına göre, sosyal hizmetin geleneksel değerleri arasında yer almaz?

Bireyselleştirme

Duyguların Amaçlı Dışavurumu

Kontrollü Duygusal Katılım

Kabul

Eşitlik

Açıklama:

Eşitlik, Biestek‘in değerler şemasına göre, sosyal hizmetin geleneksel değerleri arasında yer almaz.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Biestek‘e göre herkes kendi yaşamıyla ilgili kararları alma hak ve özgürlüğüne sahiptir. Sosyal hizmet uzmanı da bu duruma göre hareket etmelidir. Bu durum aşağıdaki hangi değer ile açıklanabilir?

Kabul

Gizlilik

Yargılayıcı Olmayan Tutum

Kendi Kaderini Tayin

Eşitlik

Açıklama:

Biestek‘e göre herkesin kendi yaşamıyla ilgili kararları alma hak ve özgürlüğüne sahip olduğu ve sosyal hizmet uzmanı da bu duruma göre hareket etme gerekliliği kabul değeri ile açıklanabilir.
Kendi Kaderini Tayin

Doğru Cevap: D

Soru 53

İnsan olmaktan kaynaklanan unsurları içinde barındıran
Karşılıklı etkileşime dayalı
Kapsamlı, karmaşık ve özgün bir nitelik taşıyan

Sosyal hizmet uzmanı ile hizmet alan kişiler arasındaki ilişki olarak tanımlanan durum aşağıdakilerden hangisidir?

Terapötik İlişki

Terapi

Psikoterapi

Farmakoterapi

Değerlendirme

Açıklama:

İnsan olmaktan kaynaklanan unsurları içinde barındıran, karşılıklı etkileşime dayalı, kapsamlı, karmaşık ve özgün bir nitelik taşıyan sosyal hizmet uzmanı ile hizmet alan kişiler arasındaki ilişki olarak tanımlanan durum, terapötik ilişkidir.
Terapötik İlişki

Doğru Cevap: A

Soru 54

I. Kabul II. Duyguların Dışavurumu III. Birlikte Çalışma IV. Bireysellikten Uzaklaşma V. Güçlendirme Yukarıda verilen maddeler sınıflandırıldığında hangileri sosyal hizmetin geleneksel değerleri arasında yer alır?

I-II

II-III

III-IV

IV-V

III-V

Açıklama:

Birlikte çalışma, bireysellikten uzaklaşma ve güçlendirme sosyal hizmetin özgürleştirici değerleri iken kabul ve duygusal dışavurum sosyal hizmetin geleneksel değerleridir.
I-II

Doğru Cevap: A

Soru 55

Sosyal hizmet uzmanının bireylerin yaşamları ve yaşamlarını belirleyen sosyoekonomik, kültürel ve politik koşullar üzerinde daha fazla kontrol sahibi olabilmeleri için çalışmalar yaptığı sosyal hizmetin özgürleştirici değerleri hangisidir?

Otantiklik

Güçlendirme

Eşitlik

Sosyal Adalet

Yurttaşlık

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanının bireylerin yaşamları ve yaşamlarını belirleyen sosyoekonomik, kültürel ve politik koşullar üzerinde çalışma yapması yaptığı sosyal hizmetin özgürleştirici değerlerinden güçlendirmedir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Deontolojik kavramları etik yaklaşımına yerleştiren ilk modern çağ filozofu kimdir?

Kant

Platon

Sokrates

Farabi

Aristoteles

Açıklama:

Deontolojik kavramları etik yaklaşımına yerleştiren ilk modern çağ filozofu, Kant’tır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Bireylerin kendi yaşamları ile ilgili konularda söz sahibi olabilmeleri için eşitlik ve adalet çerçevesinde, birbirleriyle ilişkili desteklenmesi gereken boyutlar düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi farklı boyutta değerlendirilir?

Seçme fırsatına sahip olması

Değiştirme fırsatına sahip olması

Tüketme fırsatına sahip olması

Takas etme fırsatına sahip olması

Sosyal eşitlik fırsatına sahip olması

Açıklama:

Bireyin seçme ve değiştirme fırsatına sahip olması politik özgürlüğü, takas ve tüketme fırsatına sahip olması ekonomik kaynakları kullanması ve sosyal eşitlik fırsatı eğitim, beslenme, barınma ve sağlık yönünden desteklenmesi ile ilişkilidir.
Sosyal eşitlik fırsatına sahip olması

Doğru Cevap: E

Soru 58

Sınıf
Toplumsal cinsiyet
Yaş
Engellilik
Cinsel kimlik

Yukarıda verilen maddeler bağlamında yapısal meselelerin varlığına ve kişisel önyargıların ötesinde ortak normlar, anlamlar ve kalıp yargılar üzerinden biçimlenen sosyal hizmetin özgürleştirici değeri hangisidir?

Sosyal Adalet

Eşitlik

Yurttaşlık

Otantiklik

Gizlilik

Açıklama:

Sınıf, toplumsal cinsiyet, yaş, engellilik ve cinsel kimlik bağlamlarında yapısal meselelerin varlığına ve kişisel önyargıların ötesinde ortak normlar, anlamlar ve kalıp yargılar üzerinden biçimlenen sosyal hizmetin özgürleştirici değeri, eşitliktir.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Sosyal hizmet uzmanının kayıt altına aldığı, işe yarar bilginin dışındaki bilgileri kendi kişisel sosyal ortamında paylaşması sosyal hizmetin geleneksel değerlerinden hangisine ters düşmektedir?

Kabul

Bireysellikten Uzaklaşma

Gizlilik

Sosyal Adalet

Güçlendirme

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanının kayıt altına aldığı, işe yarar bilginin dışındaki bilgileri kendi kişisel sosyal ortamında paylaşması sosyal hizmetin geleneksel değerlerinden gizlilik boyutuna ters düşmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Toplum tarafından dışlanmış ve olumsuz değer yargılarına maruz kalmış
Kadın cinayeti işleyen, kadına yönelik şiddet uygulayan
Çocukları cinsel yönden istismar etmiş

Sosyal hizmet uzmanı yukarıda verilen kişi veya kişilerle de çalışma yapmak zorundadır. Sosyal hizmet uzmanının yargılayıcı olmayan tutum geliştirmeden bu kişileri kabul sorumluluğunun olması hangisine bağlıdır?

Bireysellikten uzaklaşmaya

Uzmanlık alanlarına

Kişisel sebeplere

Meslek ilişkisinin güven ve saygı düzeyine

Kendi kaderini tayin etme

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanının, toplum tarafından dışlanmış ve olumsuz değer yargılarına maruz kalmış, kadın cinayeti işleyen, kadına yönelik şiddet uygulayan ve çocukları cinsel yönden istismar etmiş kişilere yargılayıcı olmayan tutum geliştirmeden, bu kişileri kabul sorumluluğu meslek ilişkisinin güven ve saygı düzeyine bağlıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Aşağıdakilerin hangisi sosyal hizmetin merkezinde yer almaz?

Sosyal adalet

İnsan hakları

Farklılıklara saygı

Baskılayıcı koşullar

Müşterek sorumluluk

Açıklama:

Yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Düşünümsel/dönüşümsel (reflective) uygulama modeli kimler tarafından geliştirilmiştir?

Thompson ve Schon

Thompson ve Kuçuradi

Schon ve Tepe

Tepe ve Reamer

Thompson ve Reamer

Açıklama:

Yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 63

I. Çeşitli sosyoekonomik, duygusal vb. kaynaklardan gelen karmaşık bilgileri ve değer sistemlerini değerlendirmek
II. İnsan haklarını korumaya çalışmak
III. Sosyal adaleti sağlamaya çalışmak
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri düşünümsel/dönüşümsel uygulama ile ulaşılmak istenen amaçlardandır?

Sadece I

Sadece II

Sadece III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet uzmanlarının mesleki değerleri önceleyerek hareket etmesinin sonuçlarından biri değildir?

Keyfî hizmet sunumlarını engeller.

Olası adaletsizlikleri ya da zararları önler.

Etik dışı uygulamaların devamlılığını sağlar.

Sosyal hizmet uzmanlarının daha güvenli bir alanda hareket etmesini sağlar.

Sosyal hizmet uzmanlarının mesleki doyumunu arttırır.

Açıklama:

Yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmetin geleneksel değerlerindendir?

Bireysellikten uzaklaşma

Duyguların amaçlı dışavurumu

Birlikte çalışma

Güçlendirme

Sosyal adalet

Açıklama:

Yanıt B'dir. Diğer seçenekler çağdaş değerlerle ilişkilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmetin özgürleştirici değerlerindendir?

Bireyselleştirme

Kontrollü duygusal katılım

Eşitlik

Kabul

Gizlilik

Açıklama:

Yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet uzmanının bireylerin yaşamları ve yaşamlarını belirleyen sosyoekonomik, kültürel ve politik koşullar üzerinde daha fazla kontrol sahibi olabilmeleri için çalışması gerektiğine vurgu yapan özgürleştirici değerlerindendir?

Birlikte çalışma

Güçlendirme

Otantiklik

Eşitlik

Sosyal adalet

Açıklama:

Yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Kişinin olayları içerisinde olduğu zaman diliminde tüm gerçekliğiyle fark ederek o anda nasıl yaşayacağının seçimini yapması, yapılan seçimin sorumluluğunu alması ve verdiği kararları yaşama aktarabilmesi aşağıdaki değerlerden hangisiyle ilişkilidir?

Kabul

Bireyselleştirme

Otantiklik

Birlikte çalışma

Gizlilik

Açıklama:

Yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi ‘Sosyal Hizmette Etik, İlkeler Bildirgesi’nin sosyal adalet ilkesinin altında yer alan beş temel ilkeden biri değildir?

Negatif ayrımcılıkla mücadele

Farklılıkları kabul

Kaynakların eşit dağıtımı

Hizmet alanların katılımlarının sağlanması

Adil olmayan politika ve uygulamalarla mücadele

Açıklama:

Yanıt D'dir. D seçeneğindeki ilke insan hakları ve insan onuru ile ilişkilidir.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Türkiye’de Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği tarafından yayınlanan ‘Sosyal Hizmet Mesleğinin Etik İlkeleri ve Sorumlulukları’ rehberinde kaç temel etik ilke bulunmaktadır?

Açıklama:

Yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Kabul

Gizlilik

Yargılayıcı Olmayan Tutum

Kendi Kaderini Tayin

Eşitlik

Açıklama:

Biestek‘e göre herkesin kendi yaşamıyla ilgili kararları alma hak ve özgürlüğüne sahip olduğu ve sosyal hizmet uzmanı da bu duruma göre hareket etme gerekliliği kendi kaderini tayin değeri ile açıklanabilir.

Doğru Cevap: D

Ünite 3

Soru 1

I- Kişisel değerler ve meslek değerleri arasında yakın bir ilişki vardır.
II- Kişisel değerler ve meslek değerleri arasında bir karşıtlık olması gerekir.
III- Kişisel değerler ve meslek değerleri arasındaki uyuşmazlık danışan tarafından samimiyet eksikliği olarak algılanır.
IV- Sosyal hizmet uzmanlarının sadece kişisel değerlerine göre hareket etmeleri doğru olmaz.
Kişisel değerler ve meslek değerleri ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

I, II ve III

I, III ve IV

II, III ve IV

I ve II

II ve IV

Açıklama:

Kişisel değerler ve meslek değerleri arasında yakın bir ilişki vardır. Bir değer, bireyin kararlarını ve etkinliklerini etkileyen ve insanın en derin inanç ve bağlılıklarına dayanan tercihlerden oluşur. Ne var ki kişisel değerler ve meslek değerleri arasında bir karşıtlık olmaması gerekir. Çünkü neyin doğru olduğuna dair farklı fikirler olduğunda hemen ikilem doğmaktadır. Kişisel değerler ve meslek değerleri arasındaki uyuşmazlık danışan tarafından samimiyet eksikliği olarak algılanabilir, ayrıca sosyal hizmet uzmanlarının sadece kişisel değerlerine göre hareket etmeleri de doğru olmaz.

Doğru Cevap: B

Soru 2

"Sosyal hizmet, ........ , ........ ve ........ oluşan üçlü sacayağı üzerinde kurulmuş ve işlev gören akademik bir disiplin ve meslektir." Cümlesindeki boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

İnanç
Tercih
Varsayım

Bilgi
Beceri
İnanç

Tercih
Değer
İnanç

Bilgi
Beceri
Değer

Kural
Değer
Beceri

Açıklama:

Sosyal hizmet, bilgi, beceri ve değerden oluşan üçlü sacayağı üzerinde kurulmuş ve işlev gören akademik bir disiplin ve meslektir. Bir yanda bilimsel teorilere ve alan deneyimlerine dayalı olarak inşa edilmiş olan ‘nesnel’ bilgi ve beceri vardır. Diğer yanda ise, insanın insan olmasından dolayı itibarına içkin bir saygıdan doğan ve bilimsel sorgulaması mümkün olmayan değerler manzumesi yer alır.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmetin kapsayıcı ilkelerinden biri değildir?

Sosyal adaleti desteklemek.

İnsanların doğuştan değerli olduklarını kabul etmek.

İnsanların doğuştan onurlu olduklarını kabul etmek.

İnsanların zarar verilmemeleri gerektiğini kabul etmek.

İnsanları farklılıklarına göre değerlendirmek.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 4

Sosyal adalet ile ilgili etik sorumluluklardan biri olan "farklılığın tanınması" aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?

Yaş, kültür, cinsiyet ve medeni durum ile ilgili farklılıklar.

Kaynakların kullanımı ile ilgili farklılıklar.

Birey, aile, grup ve topluluklar ile ilgili farklılıklar.

Sosyal imkanlar ile ilgili farklılıklar.

Yardım ihtiyacı ile ilgili farklılıklar.

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanları, toplumun alt sosyoekonomik düzeydeki üyelerini ve risk altındaki bireyleri öncelerler ve toplumsal yapının adaletsiz koşullarını değiştirmeye katkı sağlayan uygulamalar gerçekleştirirler. Farklılığın tanınması. Sosyal hizmet uzmanları; birey, aile, grup ve topluluklara ilişkin farklılıkları da göz önünde tutarak, çalıştıkları toplumdaki etnik ve kültürel çeşitliliği tanır ve saygı duyarlar.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Diğer uzmanların performansının değerlendirilmesi, sorumlu bir şekilde kayıt ve faturalama yapılması ve uygun iş ortamını temin edilmesi gibi kurallar Sosyal Hizmet Mesleğinin Etik İlkeleri ve Sorumluluklarının hangi konusu ile ilgilidir?

Hizmet alanlara karşı etik sorumluluklar

Meslektaşlara karşı etik sorumluluklar

Uygulama ortamındaki etik sorumluluklar

Profesyonel olarak etik sorumluluklar

Sosyal hizmet mesleğine karşı etik sorumluluklar

Açıklama:

Uygulama ortamındaki etik sorumluluklar: Bu bölümde ele alınan maddeler yöneticilik, danışmanlık, eğitim ve araştırmadaki yeterliliği; diğer uzmanların performansının değerlendirilmesini; sorumlu bir şekilde kayıt ve faturalamayı; uygun iş ortamını temin etmeyi ve buna benzer kuralları içermektedir. Doğru yanıt C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Sosyal hizmet için yüksek standartları teşvik etmek, mesleğin büyümesine ve gelişimine katkıda bulunmak, aynı zamanda kişinin önerdiği programların kalitesini değerlendirmek ve kendi uygulamasını kalite kontrol araçları gibi değerlendirmek Sosyal Hizmet Mesleğinin Etik İlkeleri ve Sorumluluklarından hangisi ile ilgilidir?

Hizmet alanlara karşı etik sorumluluklar

Meslektaşlara karşı etik sorumluluklar

Uygulama ortamındaki etik sorumluluklar

Profesyonel olarak etik sorumluluklar

Sosyal hizmet mesleğine karşı etik sorumluluklar

Açıklama:

Sosyal hizmet mesleğine karşı etik sorumluluklar şu sorunları ele almaktadır: Sosyal hizmet için yüksek standartları teşvik etmek, mesleğin büyümesine ve gelişimine katkıda bulunmak, aynı zamanda kişinin önerdiği programların kalitesini değerlendirmek ve kendi uygulamasını kalite kontrol araçları gibi değerlendirmek. Doğru yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi Sosyal Hizmet Mesleğinin "Topluma karşı etik sorumluluklar"ından biridir?

Acil durumlarda hizmet sunma ve tüm insanların yaşam kalitesini güçlendirmek adına sosyal ve politik eylemlere aktif olarak katılım göstermek.

Mesleğin büyümesine ve gelişimine katkıda bulunmak

İşi yerine getirmek için yeterli olduğunda görevleri kabul etmek

Uygun iş ortamını temin etmek

Mesleki gizliliği korumak

Açıklama:

Topluma karşı etik sorumluluklar şu kuralları içermektedir: Sosyal hizmet uzmanlarının toplumun refahını desteklemekle yükümlü olması; sosyal adaletin farkına varma; sosyal kuralları ve kurumları biçimlendirmek için kamusal tartışmalara katılmak; acil durumlarda hizmet sunma ve tüm insanların yaşam kalitesini güçlendirmek adına sosyal ve politik eylemlere aktif olarak katılım göstermek. Doğru yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet mesleğinin hizmet alana karşı etik sorumlulukları arasında yer almaz?

Hizmet alanın kendi kaderini tayin hakkını azami düzeye çıkartma

Mesleki gizliliği koruma

Bilgilendirilmiş onayın güvenliğini sağlama

Kültürel yeterlilik ve kullanılan tüm yaklaşımlarda yeterlilik gösterme

Çıkar çatışmasından sakınma

Açıklama:

Hizmet alanlara karşı etik sorumluluklar, sosyal hizmet uzmanının hizmet alanlara karşı öncelikli sorumlulukları gibi faktörleri ele alır. Hizmet alanın kendi kaderini tayin hakkını azami düzeye çıkartma, bilgilendirilmiş onayın güvenliğini sağlama, kültürel yeterlilik ve kullanılan tüm yaklaşımlarda yeterlilik gösterme, çıkar çatışmasından sakınma, mahremiyeti koruma ve cinsel ilişkilerle, fiziksel temaslarla, cinsel tacizlerle ve diğer ‘sınır’ ile ilgili yasaklar, bunun yanı sıra hizmetlerin uygun biçiminde sonlandırılmasıdır.
Mesleki gizliliği koruma, meslektaşlara karşı etik sorumluluklar içinde yer alır. Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Tanınmış sosyal hizmet yazarlarından Thompson’a göre, “en basit anlatımıyla, üstün tuttuğumuz, önemli gördüğümüz ve korumaya layık bulduğumuz şey." aşağıdakilerden hangisidir?

Etik

Öncelik

Nitelik

Değer

Erdem

Açıklama:

Tanınmış sosyal hizmet yazarlarından Thompson’a (2005:109) göre, “Değer, en basit anlatımıyla, üstün tuttuğumuz, önemli gördüğümüz ve korumaya layık bulduğumuz şeydir. Doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aile mahkemesinde çalışan bir sosyal hizmet uzmanının, kendi siyasi veya dinî görüşünün zıddını savunduğunu fark ettiği bir çiftin evlat edinme başvurusunu başka nedenler ‘uydurarak’, gerçekte ise karşı olduğu inançla ilgili olan veya siyasi nedenler yüzünden, olumsuz değerlendiren bir psikososyal inceleme raporu sunması aşağıdaki durumlardan hangisi ile açıklanabilir?

Sosyal hizmet uzmanı uygulama ortamındaki etik sorumluluklarıyla topluma karşı etik sorumlulukları arasında ikilem yaşamaktadır.

Sosyal hizmet uzmanı meslektaşlarına karşı etik sorumluluklarıyla profesyonel olarak etik sorumlulukları arasında ikilem yaşamaktadır.

Sosyal hizmet uzmanı bilimsel bilgiyi değerden bağımsız olarak ele almaktadır.

Sosyal hizmet uzmanı bir profesyonel olarak üzerine düşeni yapmakta ancak işe yüreğini koymadığından, samimiyet eksikliği danışanı tarafından açıkça fark edilmektedir.

Sosyal hizmet uzmanı meslek değerlerini bir kenara bırakıp, danışanına tamamı ile kişisel inanç ve değerleri ile yaklaşmaktadır.

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanı meslek değerlerini bir kenara bırakacak ve danışanına tamamı ile kişisel inanç ve değerleri ile yaklaşacaktır. Bu durum çok daha vahim sonuçlar yaratabilir. Örneğin aile mahkemesinde çalışan bir sosyal hizmet uzmanını düşünelim. Kendi siyasi veya dinî görüşünün zıddını savunduğunu fark ettiği bir çiftin evlat edinme başvurusunu başka nedenler ‘uydurarak’, gerçekte ise karşı olduğu inançla ilgili olan veya siyasi nedenler yüzünden, olumsuz değerlendiren bir psikososyal inceleme raporu sunabilecektir. Doğru yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmetin kapsayıcı ilkeleri arasında yer almaz?

İnsanların doğuştan değerli ve onurlu olduklarını kabul etmek

İnsanlara zarar verilmemesi gerekliliği

Farklılıkları kabul etmek

Kendi kaderini tayin hakkı vermek

İnsan hakları ve sosyal adaleti desteklemek

Açıklama:

Sosyal hizmetin kapsayıcı ilkeleri insanların doğuştan değerli ve onurlu olduklarını kabul etmek, zarar verilmemeleri gerektiği, farklılıkları kabul etmek, insan hakları ve sosyal adaleti desteklemektir. Kendi kaderini tayin hakkı, yaşam tercihlerinde hizmet alanların söz sahibi olması ile ilgilidir. Doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Sosyal hizmet uzmanlarının toplumun alt sosyoekonomik düzeydeki üyelerini ve risk altındaki bireylerini öncelemesi Sosyal Hizmet Mesleğinin Etik değerlerinden hangisi ile ilgilidir?

Hizmet

Sosyal adalet

Saygınlık ve kişinin değeri

İnsan ilişkilerinin önemi

Bütünlük

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanlarının toplumun alt sosyoekonomik düzeydeki üyelerini ve risk altındaki bireylerini öncelemesi Sosyal Adalet ile açıklanabilir. Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet uzmanlarının "Saygınlık ve Kişinin Değeri" ile ilgili sorumlulukları arasında yer almaz?

Birlik ve dayanışma içinde çalışma

Kişinin kendi kaderini tayin etme hakkına saygı

Katılım hakkını geliştirme

Bireyi bütün olarak ele alma

Güçlü yanların keşfedilmesi ve geliştirilmesi

Açıklama:

Birlik ve dayanışma içinde çalışma sosyal hizmet uzmanlarının sosyal adalete yönelik sorumluluklarındandır. Doğru yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Sosyal hizmet öğrencisinin, danışanının sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakfından ayni ve nakdî yardım aldığı halde geceleri temizlikçi olarak çalışmakta olduğunu öğrenmesi sonucu “Düzenli bir işte çalıştığı halde sosyal yardım alıyor olmasına göz yummalı mıyım? Onunla bu konuları konuşarak resmen sosyal yardım kural ihlalini örtbas mı ediyorum? Sosyal yardım kurumuna bu durumu raporlamalı mıyım? Bu durumda gizlilik göz ardı edilebilir mi? Yoksa sosyal hizmet uzmanı devletin sosyal kontrol polisi mi?” şeklinde kendine sorular sorması hangi etik sorunla ilgilidir?

Karşılaşılan duruma ilişkin bilgi ve deneyim eksikliği

Kendi konumuna ilişkin güven eksikliği

Sosyal hizmet uzmanının rolüne ilişkin bilgi eksikliği

Danışanın haklarına veya gereksinimlerine ilişkin dar çerçeve

Karşılaşılan durumun karmaşıklığı

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi, “Sosyal Hizmet Mesleğinin Etik İlkeleri ve Sorumlulukları (2004)” belgesinde yer alan, “uygulama ortamındaki etik sorumluluklar” kapsamında yer alır?

Uzmanların performansını değerlendirmek

Yüksek standartları teşvik etmek

İş birliğine ve ekip çalışmasına katılmak

Sosyal adaletin farkına varmak

Acil durumlarda hizmet sunmak

Açıklama:

Uygulama ortamındaki etik sorumluluklar: Bu bölümde ele alınan maddeler yöneticilik, danışmanlık, eğitim ve araştırmadaki yeterliliği; diğer uzmanların performansının değerlendirilmesini; sorumlu bir şekilde kayıt ve faturalamayı; uygun iş ortamını temin etmeyi ve buna benzer kuralları içermektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi, “Sosyal Hizmet Mesleğinin Etik İlkeleri ve Sorumlulukları (2004)” belgesinin ana etik konularından biri değildir?

Topluma ilişkin konular

Mesleğe ilişkin konular

Uygulama ortamına ilişkin konular

Hizmet alanlara ilişkin konular

Kurumlara ilişkin konular

Açıklama:

Türkiye’nin ‘Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği’ tarafından gözden geçirilerek yayınlanmış olan ve Uluslararası Sosyal Hizmet Uzmanları Federasyonu’nun kabul ettiği “Sosyal Hizmet Mesleğinin Etik İlkeleri ve Sorumluluklar (2004)” belgesi; sosyal hizmet uzmanlarının (1) hizmet alanlara, (2) meslektaşlarına, (3) uygulama ortamına, (4) kendisine, (5) mesleğine ve (6) topluma olmak üzere altı alandaki sorumluluklarını kapsamaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet mesleğinde “doğru ve yapılması gerekenleri” tanımlar?

Mesleki ikilem

Mesleki etik

Mesleki hak

Mesleki deformasyon

Mesleki değer

Açıklama:

Değerlerin bir alt katmanı olan etik ise felsefenin doğru ve yanlışla ilgili olarak rehberlik sunan bölümü olarak düşünülebilir. Mesleki uygulamaya da mesleki etik rehberlik etmektedir. Mesleki etik, yaygın kabul görmüş değerlerin temelini oluşturduğu etik kurallardır. Sosyal hizmet uzmanlarının hizmet alanlarla çalışırken sergiledikleri profesyonel davranışların tümü mesleki etiğin konusudur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Değer ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Üstün tuttuğumuz şeydir.

Eylemlerimizi meşrulaştırmak için kullandığımız şeydir.

Bize ne yapmamız gerektiğini kesin olarak söyleyen kurallardır.

Bilimsel sorgulama gerektirmeyen kabuldür.

Politik ya da ideolojik inançlarımzdır.

Açıklama:

Tanınmış sosyal hizmet yazarlarından Thompson’a (2005:109) göre, “Değer, en basit anlatımıyla, üstün tuttuğumuz, önemli gördüğümüz ve korumaya layık bulduğumuz şeydir.” Sarah Banks’e (2006:6) göre de, “Günlük kullanımda, değerler, dinî, ahlaki, kültürel, politik ya da ideolojik inançlar, ilkeler, tutumlar, görüşler ya da tercihlerdir. ”Değerler, kanıtlanması mümkün olmayan inanışlarımızdır. Bilimsel sorgulama yapmaksızın kabul ederiz, benimseriz, peşinden gideriz, duygusal olarak bağlanırız, eylemlerimizi meşrulaştırmak için kullanırız ve değerler yaşamımızı anlamlı kılarlar. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aile mahkemesinde çalışan bir sosyal hizmet uzmanının bir çiftin evlat edinme başvurusunu başka nedenler uydurarak, gerçekte kendi siyasi ve dini görüşüne uymadığı için, olumsuz değerlendirmesi neden kaynaklanmaktadır?

Ailenin çocuğa bakamayacağını düşünmesi

Profesyonel olarak üzerine düşeni yapma etiği gereği

Çocukları çok sevmesi

Meslek değerlerini bırakarak, kişisel değerleri ile yaklaşması

Dünyayı daha iyi bir yer yapma arzusu

Açıklama:

Verilen örnekte, sosyal hizmet uzmanı meslek değerlerini bir kenara bırakmadığı ve danışanına tamamen kişisel değer ve inancıyla yaklaştığı için etik olmayan kararlar almaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi negatif ayrımcılıkla mücedele, farklılığın tanınması, kaynakların eşit dağıtımıyla ilgili etik sorumlukları kapsayan Zastrow’un tanımladığı altı etik değerdendir?

Bütünlük

Sosyal adalet

İnsan ilişkilerinin önemi

Saygınlık ve kişinin değeri

Yetkinlik

Açıklama:

Sosyal Adalet: Sosyal hizmet uzmanları, toplumun alt sosyoekonomik düzeydeki üyelerini ve risk altındaki bireyleri öncelerler ve toplumsal yapının adaletsiz ko- şullarını değiştirmeye katkı sağlayan uygulamalar gerçekleştirirler. Bu açıklamayla bağlantılı beş etik sorumluluk vardır: negatif ayrımcılıkla mücadele, farklılığın tanınması, kaynakların eşit dağıtımı, adil olmayan politikalarla ve uygulamalarla mücadele, birlik ve dayanışma içinde çalışma. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi saygınlık ve kişinin değerine bağlı etik sorumluluklardan biri değildir?

Güçlü yanların keşfedilmesi ve geliştirilmesi

Bireyi bütün olarak ele alma

Birlik ve dayanışma içinde çalışma

Katılım hakkını geliştirme

Kişinin kendi kaderini tayin etme hakkına saygı

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanları, sosyal dışlanmaya, damgalamaya ya da boyun eğdirmeye katkıda bulunan sosyal koşullarla mücadele etmekle ve herkesi kapsayıcı bir toplum için çalışmakla yükümlüdür. Bu sorumluluğu sosyal adaletle bağlantılıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Mesleki uygulamalarda iyi olmayan iki seçeneğin arasında seçim yapmak zorunda kalmak olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Etik ikilem

Etik eylem

Etik farkındalık

Etik sorun

Etik mesele

Açıklama:

Etik ikilemler, sosyal hizmet uzmanı iki eşit derecede istenmeyen alternatif arasında kaldığında ve bu alternatifler etik ilkeler arasında çatışma yarattığında oluşur. Örneğin, sosyal hizmet uzmanı sosyal yardım kurumunun, ayni ve nakdî yardım kriterlerini göz ardı ederek muhtaç olduğuna kesin olarak inandığı kişiye yardım yapmalı mıdır? Yoksa müracaatının gereksinimlerini göz ardı ederek kurallara sıkı sıkıya bağlı kalmalı mıdır? Görüldüğü gibi kimi durumlarda bir etik sorun göz ardı edildi- ğinde etik ikileme dönüşebilir. Bu örnekte ayrıca ‘bireyin refahı’ ile ‘kamu refahı’ arasında bir çatışma da oluşmuştur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi etik karar verme sürecinin doğasında var olan temel unsurlardan biri değildir?

Etik kararlar içinde bulunduğu durumun bağlamını dikkate almayı gerektirir.

Etik kararlar eylem içerir.

Etik kararlar evrenselleştirilebilir olmalıdır.

Etik kararlar vakanın durumuna göre değişkenlik göstermelidir.

Etik kararlar insan refahı ile ilgilidir.

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanları görevlerini yerine getirirken, bazı mümkün olan seçenekler sosyal hizmet uzmanı için etik bir ikilem yaratarak, danışanlar için zarar veya strese neden olduğu bilinmektedir. Bu bağlamda etik karar verme sürecinin doğasında yer alan temel unsurlar vakaya göre değişkenlik göstermekten ziyade olabildiğince evrenselleşmesi gereklidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet uzmanlarının karşılaştıkları etik sorunlardan biridir?

Karşılaşılan durumun karmaşıklığı

Karşılaşılan duruma ilişkin bilgi ve deneyim eksikliği

Danışanın haklarına veya gereksinimlerine ilişkin dar çerçeve

Kendi konumuna ilişkin güven eksikliği

Olumsuz sonuçtan dolayı profesyonel suçluluk hissetme

Açıklama:

Uygulama yapan sosyal hizmet öğrencilerinin karşılaştıkları etik sorunları ve ikilemleri aşağıda yer alan beş başlık altında örneklerle inceleyebiliriz (Banks, 2001): 1. Karşılaşılan duruma ilişkin bilgi ve deneyim eksikliği, 2. Sosyal hizmet uzmanının rolüne ilişkin bilgi eksikliği, 3. Kendi konumuna ilişkin güven eksikliği, 4. Danışanın haklarına veya gereksinimlerine ilişkin dar çerçeve, 5. Karşılaşılan durumun karmaşıklığı.
Olumsuz sonuçtan dolayı profesyonel suçluluk hissetme sosyal hizmet uzmanının karşılaştığı bir etik sorundur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Meslek etiğinin temel konularından olan etik sorunlar ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Etik sorunlar, sosyal hizmet uzmanının alacağı mesleki kararın zorlayıcı bir etik-değer boyutu içerdiğini gördüğü zaman oluşur.

Etik sorunlar, sosyal hizmet uzmanı iki eşit derecede istenmeyen alternatif arasında kaldığında ve bu alternatifler etik ilkeler arasında çatışma yarattığında oluşur.

Etik sorunlar, sosyal adaleti ve kamu refahını geliştirmekle yükümlü olan sosyal hizmet uzmanının danışan ile ilişkisinden doğan konuların tümüdür.

Etik sorunlar, hizmeti alan danışanın tutumu ile ilgilidir.

Etik sorunlar, sosyal hizmet uzmanının yetkinliği ile ilgilidir.

Açıklama:

Etik sorunlar, sosyal hizmet uzmanının alacağı mesleki kararın zorlayıcı bir etik-değer boyutu içerdiğini gördüğü zaman oluşur. Örneğin, sosyal hizmet uzmanı danışanının muhtaç olduğunu düşündüğü ve istemediği halde kriterlere uymadığı için sosyal yardımını kesmek zorunda kalabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

"Sosyal hizmet uzmanlarının çalışmalarında karşılaştıkları etik sorun ve meseleleri üç kavramsal başlık altında inceleyebiliriz." Bahsi geçen kavramsal başlıklar aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan ilişkilerinin önemi,
Bütünlük,
Yetkinlik.

Kişinin kendi hakkını tayin etme hakkına saygı,
Katılım hakkını geliştirme,
Bireyi bütün olarak ele alma.

Alternatif etik ilkeler arasındaki çatışmalar,
Uzmanın kişisel değerleri,
Etik ilkelere bağlılık.

Bireysel haklar ve refahla ilgili meseleler,
Kamu refahı ile ilgili meseleler,
Eşitsizlik ve yapısal baskılar ile ilgili meseleler.

Meslektaşlara karşı etik sorumluluk,
Uygulama ortamındaki etik sorumluluk,
Topluma karşı etik sorumluluk.

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanlarının alan çalışmalarında karşılaştıkları ve etik sorunlara veya ikilemlere dönüşebilen etik meseleleri; bireysel haklar ve refahla ilgili meseleler, kamu refahı ile ilgili meseleler ve eşitsizlik ve yapısal baskılar ile ilgili meseleler olmak üzere üç kavramsal çerçeve içinde inceleyebiliriz. Etik sorunlarla ilgili her sınıflandırma hiç şüphesiz oldukça yapaydır. Karşılaştığımız durumların karmaşıklığını olabildiğince azaltmak için de gereklidir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi Sosyal Hizmet Mesleğinin Etik İlkeleri ve Sorumlulukları belgesinde yer alan, sosyal hizmet uzmanlarının sorumluluklarından birisi değildir?

Hizmet alanlara

Meslektaşlarına

Ailesine

Topluma

Kendisine

Açıklama:

Sosyal Hizmet Mesleğinin Etik İlkeleri ve Sorumluluklar belgesidir. Bu belge, sosyal hizmet uzmanlarının (1) hizmet alanlara, (2)meslektaşlarına, (3) uygulama ortamına, (4) kendisine, (5) mesleğine ve (6) topluma olmak üzere altı alandaki sorumluluklarını kapsamaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir

Doğru Cevap: C

Soru 28

Yöneticilik, danışmanlık, eğitim ve araştırmadaki yeterliliği; diğer uzmanların performansının değerlendirilmesini; sorumlu bir şekilde kayıt ve faturalamayı uygun iş ortamını temin etmeyi ve buna benzer kurallar; sosyal hizmet uzmanlarının hangi sorumluluklarını anlatan açıklama olabilir?

Topluma karşı etik sorumluluklar

Uygulama ortamındaki etik sorumluluklar

Meslektaşlara karşı etik sorumluluklar

Hizmet alanlara karşı etik sorumluluklar

Sosyal hizmet mesleğine karşı etik sorumluluklar

Açıklama:

Uygulama ortamındaki etik sorumluluklar: Bu bölümde ele alınan maddeler
yöneticilik, danışmanlık, eğitim ve araştırmadaki yeterliliği; diğer uzmanların performansının değerlendirilmesini; sorumlu bir şekilde kayıt ve faturalamayı; uygun iş ortamını temin etmeyi ve buna benzer kuralları içermektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aile mahkemesinde çalışan bir sosyal hizmet uzmanını düşünelim. Kendi siyasi veya dini görüşünün zıddını savunduğunu fark ettiği bir çiftin
evlat edinme başvurusunu başka nedenler ‘uydurarak’, gerçekte ise karşı olduğu
inançla ilgili olan veya siyasi nedenler yüzünden, olumsuz değerlendiren bir psikososyal inceleme raporu sunabilecektir.
Yukarıdaki örnek açıklama için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Sosyal hizmet uzmanı profesyonelce davranmıştır

Sosyal hizmet uzmanı yüreğini ortaya koymadan davranmıştır

Sosyal hizmet uzmanı meslek değerlerini bir kenara bırakacak şekilde davranmıştır

Sosyal hizmet uzmanı meslek etiğine göre davranmıştır

Sosyal hizmet uzmanı samimiyetsiz davranmıştır

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanı meslek değerlerini bir kenara bırakacak ve danışanına
tamamı ile kişisel inanç ve değerleri ile yaklaşacaktır. Örneğin aile mahkemesinde çalışan bir sosyal hizmet uzmanını düşünelim. Kendi siyasi veya dinî görüşünün zıddını savunduğunu fark ettiği bir çiftin evlat edinme başvurusunu başka nedenler ‘uydurarak’, gerçekte ise karşı olduğu
inançla ilgili olan veya siyasi nedenler yüzünden, olumsuz değerlendiren bir psikososyal inceleme raporu sunabilecektir. Doğru cevap C seçeneğidir

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi etik karar verme sürecinin temel unsurlarından biri değildir?

Etik kararlar eylem içerir.

Kişisel değerler etik kararların üstünde yer alır.

Etik kararlar insan refahı ile ilgilidir.

Etik kararlar içinde bulunulan durumun bağlamını dikkate almayı gerektirir.

Etik kararlar evrenselleştirilebilir olmalıdır.

Açıklama:

Etik karar verme sürecinin doğasında var olan temel unsurlar şunlardır;

Etik kararlar evrenselleştirilebilir olmalıdır.
Etik kararlar, içinde bulunulan durumun bağlamını dikkate almayı gerektirir.
Etik kararlar insan refahı ile ilgilidir.
Etik kararlar eylem içerir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

I- Sosyal hizmet uzmanı danışanın bireysel istekleri ve danışanın yüksek yararı arasında öncelikli öneme sahip olana ağırlık vermelidir.
II- Sosyal hizmet uzmanı danışanıyla yapacağı görüşmeler öncesinde mutlak bir gizlilik sözü vermelidir.
III- Sosyal hizmet uzmanı danışanın bireysel istekleri doğrultusunda vaka ile ilgili kararını vermelidir.
IV- Sosyal hizmet uzmanı çalıştığı kurumun yasal düzenlemeleri hakkında yeterli bilgi sahibi olmalıdır.
Yukarıdakilerden hangileri deneyimli bir sosyal hizmet uzmanının yapacağı davranışlardır?

I ve III

II ve III

I ve IV

II ve IV

I ve II

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanı danışanın bireysel istekleri doğrultusunda değil, danışanın bireysel istekleri ve danışanın yüksek yararı arasında öncelikli öneme sahip olana ağırlık vermesi gerektiğini bilir. Deneyimli bir sosyal hizmet uzmanı danışanıyla yapacağı görüşmeler öncesinde kendisine mutlak bir gizlilik sözü veremeyeceğini belirtecektir. Ayrıca çalıştığı kurumun yasal düzenlemeleri hakkında da yeterli bilgi sahibi olmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 32

I- Kendi mesleki rolünüzün ve mesleki bilginizin dışındaki konularda yorum yapmak risklidir.
II- 18 yaşın altındaki travmatik deneyimler yaşamış danışanların kişisel kararları sorgulanmadan kabul edilir.
III- Bireyin istekleri kadar refahının sağlanması da temel bir etik ilkedir.
Sosyal hizmet uzmanlarının karşılaşabilecekleri etik sorunları aşmaları ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I ve III

II ve II

I ve II

Hepsi

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanlarının karşılaşabilecekleri etik sorunları aşmaları için;
Kendi mesleki rolü ve mesleki bilgisi dışındaki konularda yorum yapmanın ve diğer profesyonellerin mesleki karar ve eylemlerine müdahale etmenin birçok yönden riskli olduğunu bilmelidir. 18 yaşın altındaki travmatik deneyimler yaşamış danışanlar öncelikli danışan grubu olan çocuklar olarak kabul edilmeli, bu sebeple danışanın kişisel kararlarının sorgulamadan kabul edilmesinin mümkün olmayacağı bilinmelidir. Bireyin istekleri kadar refahının sağlanmasının da temel bir etik ilke olduğu kabul edilmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

I- Sosyal hizmet uzmanları sorunlara has tutumlar ve çözümler üretirler.
II- Danışanlarıyla çalışırken sürekli olarak yetki kullanan otoriter bir tutum içinde olmamalıdır.
III- Sosyal hizmet uzmanları bürokratik ve statükoyu sürdüren bir memur gibi çalışmalıdır.
IV- Mesleki bir karara varmadan önce olası alternatifler ve senaryolar üzerinde çalışmalıdır.
Sosyal hizmet uzmanları ile ilgili yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?

I ve II

II ve III

II, III ve IV

I, II ve IV

I, II ve III

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanları mesleki bir karara varmadan önce, madalyonun her iki yüzüne bakarak olası alternatifler ve senaryolar üzerinde çalışmalıdır. Danışanlarla çalışırken sürekli yetki kullanan otoriter bir tutum içinde olunamayacağı gibi devletin yalnızca yönetmeliği uygulayan ve statükoyu sürdüren bir memuru gibi bürokratik olmak da söz konusu değildir. Zira sosyal hizmet uzmanının çok tipik bir özelliği otantik olmasıdır. Sorunlara has tutumlar ve çözümler üreten hizmet verdiği kişiyle her zaman “burada ve şimdi” ilkesiyle çalışan bir profesyonel etik sorunlarla daha kolay yüzleşebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Bilimsel sorgulama yapmaksızın kabul ettiğimiz olgu aşağıdakilerden hangisidir?

Mesleki etik

Rehberlik

Sosyal hizmet

Değerler

Mesleki uygulama

Açıklama:

Değerler, kanıtlanması mümkün olmayan inanışlarımızdır. Bilimsel sorgulama yapmaksızın kabul ederiz, benimseriz, peşinden gideriz, duygusal olarak bağlanırız, eylemlerimizi meşrulaştırmak için kullanırız ve değerler yaşamımızı anlamlı kılarlar. Doğru cevap D seçeneğidir

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisinde sosyal hizmeti oluşturan kavramlar doğru olarak verilmiştir?

Bilgi, beceri, etik

Bilgi, beceri ve değer

Beceri, mesleki etik, rehberlik

Bilgi, mesleki etik, değer

Beceri, bilgi, mesleki etik

Açıklama:

Sosyal hizmet, bilgi, beceri ve değerden oluşan üçlü sacayağı üzerinde kurulmuş ve işlev gören akademik bir disiplin ve meslektir. Doğru cevap B seçeneğidir

Doğru Cevap: B

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi Sosyal Hizmet Mesleğinin Etik kurallarından birisi değildir?

Hizmet

Sosyal adalet

Etik

Bütünlük

Yetkinlik

Açıklama:

Sosyal Hizmet Mesleğinin Etik kuralları;
1. Hizmet,
2. Sosyal adalet,
3. Saygınlık ve kişinin değeri,
4. İnsan ilişkilerinin önemi,
5. Bütünlük ve
6. Yetkinlik.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Sosyal hizmet uzmanları, sosyal dışlanmaya, damgalamaya ya da boyun eğdirmeye katkıda bulunan sosyal koşullarla mücadele etmekle ve herkesi kapsayıcı bir toplum için çalışmakla yükümlüdür.
Yukarıdaki cümle aşağıdaki sosyal adalet'in beş etik sorumluluğundan hangisinin açıklamasıdır?

Negatif ayrımcılıkla mücadele

Birlik ve dayanışma içinde çalışma

Adil olmayan politikalarla ve uygulamalarla mücadele

Farklılığın tanınması

Kaynakların eşit dağıtımı

Açıklama:

Birlik ve dayanışma içinde çalışma. Sosyal hizmet uzmanları, sosyal dışlanmaya, damgalamaya ya da boyun eğdirmeye katkıda bulunan sosyal koşullarla
mücadele etmekle ve herkesi kapsayıcı bir toplum için çalışmakla yükümlüdür. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Orta sınıf değerlerini taşıyan bir sosyal hizmet uzmanı birini öldürmüş, birine tecavüz etmiş, müstehcen ya da sürekli kaba bir dil kullanan bir kişiye saygı duymada zorluk yaşayabilir.
Yukarıdaki cümle aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Negatif ayrımcılıkla mücadele

Farklılığın tanınması

İnsan ilişkilerinin önemi

Saygınlık ve Kişinin Değeri

Bütünlük

Açıklama:

Saygınlık ve Kişinin Değeri: Sosyal hizmet uzmanları, kendisine veya çevresine
zarar verme davranışı gösterse dahi, toplumun normlarını ihlal etmiş olsa dahi, her bireye insan olması nedeniyle kabul etme davranışı gösterir ve saygı ile davranır. Örneğin, orta sınıf değerlerini taşıyan bir sosyal hizmet uzmanı birini öldürmüş, birine tecavüz etmiş, müstehcen ya da sürekli kaba bir dil kullanan bir kişiye saygı duymada zorluk yaşayabilir.
Bu gibi durumlarda izlenecek yol, uzmanın değişmesi gereken uygunsuz davranışa değil ancak hizmet alanın varlığına saygı duyması ve ona kabul göstermesidir. Doğru cevap D seçeneğidir

Doğru Cevap: D

Soru 39

Sosyal hizmet uzmanı danışanının muhtaç olduğunu düşündüğü ve istemediği halde kriterlere uymadığı için sosyal yardımını kesmek zorunda kalabilir.
Yukarıdaki cümle sosyal hizmetin etiği ele aldığı kavramlardan hangisine örnek olabilir?

Etik sorunlar

Etik meseleler

Etik ikilemler

Kamu refahı

Etik ilkeler

Açıklama:

Etik sorunlar, sosyal hizmet uzmanının alacağı mesleki kararın zorlayıcı bir etik-değer boyutu içerdiğini gördüğü zaman oluşur. Örneğin, sosyal
hizmet uzmanı danışanının muhtaç olduğunu düşündüğü ve istemediği halde kriterlere uymadığı için sosyal yardımını kesmek zorunda kalabilir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi Sosyal hizmet uzmanlarının alan çalışmalarında karşılaştıkları ve etik sorunlara veya ikilemlere dönüşebilen etik meselelerden birisi değildir?

Bireysel Haklar

Refahla İlgili Meseleler

Kamu Refahı ile İlgili Meseleler

Eşitsizlik ve Yapısal Baskılarla İlgili Meseleler

Etik Karar verme ile İlgili Meseleler

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 41

Yöneticilik, danışmanlık, eğitim ve araştırmadaki yeterliliği, uygun iş ortamını temin etmek gibi kuralları içeren, Sosyal Hizmet Sorumluluğu aşağıdakilerden hangisidir?

Topluma karşı etik sorumluluklar

Uygulama ortamındaki etik sorumluluklar

Meslektaşlara karşı etik sorumluluklar

Profesyonel olarak etik sorumluluklar

Sosyal hizmet mesleğine karşı etik sorumluluklar

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 42

Sosyal Hizmet Mesleğinin Etik kurallarından hangisinde, Sosyal hizmet uzmanlarının, toplumsal yapının adaletsiz koşullarını değiştirmeye katkı sağlayan uygulamalar gerçekleştirirler?

Saygınlık ve Kişinin Değeri

Sosyal Adalet

Bütünlük

İnsan ilişkilerinin önemi

Yetkinlik

Açıklama:

Sosyal Adalet: Sosyal hizmet uzmanları, toplumun alt sosyoekonomik düzeydeki üyelerini ve risk altındaki bireyleri öncelerler ve toplumsal yapının adaletsiz koşullarını değiştirmeye katkı sağlayan uygulamalar gerçekleştirirler.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi, Saygınlık ve Kişinin Değeri ile ilgili etik sorumluluklardan biridir?

Negatif ayrımcılıkla mücadele.

Farklılığın tanınması.

Kaynakların eşit dağıtımı.

Bireyi bütün olarak ele alma.

Adil olmayan politikalarla ve uygulamalarla mücadele.

Açıklama:

Saygınlık ve Kişinin Değeri: Sosyal hizmet uzmanları, kendisine veya çevresine zarar verme davranışı gösterse dahi, toplumun normlarını ihlal etmiş olsa dahi, her bireye insan olması nedeniyle kabul etme davranışı gösterir ve saygı ile davranır. Bireyi bütün olarak ele alma. Sosyal hizmet uzmanları, kişiyi ailesi, içinde yaşadığı topluluk, toplumsal ve doğal çevresi içinde bir bütün olarak ele alır ve kişinin yaşamının tüm yönlerini dikkate alır.

Doğru Cevap: D

Soru 44

'Sosyal hizmet uzmanları, kaynakların yetersiz olduğu ya da kaynak dağıtımının hakkaniyetsiz olduğu durumlarda, politikacıların ve kamuoyunun dikkatini çekmekle görevli olurlar'. Aşağıdakilerden hangisi bu başlık altında toplanır?

Negatif ayrımcılıkla mücadele,

Farklılığın tanınması,

Kaynakların eşit dağıtımı,

Adil olmayan politikalarla ve uygulamalarla mücadele,

Birlik ve dayanışma içinde çalışma,

Açıklama:

Negatif ayrımcılıkla mücadele; Sosyal hizmet uzmanları; yaş, kültür, cinsiyet, cinsel yönelim, medeni durum, sosyoekonomik statü, politik görüş, renk, ırk, inanç ya da farklı fiziksel özelliklerine göre yapılan negatif ayrımcılığa karşı mücadele etmekle sorumludur.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Uygulama yapan sosyal hizmet öğrencilerinin karşılaştıkları etik sorunları ve ikilemler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Karşılaşılan duruma ilişkin bilgi ve deneyim eksikliği,

Sosyal hizmet uzmanına karşı güven eksikliği,

Kendi konumuna ilişkin güven eksikliği,

Danışanın haklarına veya gereksinimlerine ilişkin dar çerçeve,

Karşılaşılan durumun karmaşıklığı,

Açıklama:

Uygulama yapan sosyal hizmet öğrencilerinin karşılaştıkları etik sorunları ve ikilemleri aşağıda yer alan beş başlık altında incelenir;
1. Karşılaşılan duruma ilişkin bilgi ve deneyim eksikliği,
2. Sosyal hizmet uzmanının rolüne ilişkin bilgi eksikliği,
3. Kendi konumuna ilişkin güven eksikliği,
4. Danışanın haklarına veya gereksinimlerine ilişkin dar çerçeve,
5. Karşılaşılan durumun karmaşıklığı.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Sosyal hizmet uzmanlarının toplumun refahını desteklemekle yükümlü olması aşağıdaki hangi sosyal hizmet sorumluluklarından biridir?

Meslektaşlara karşı etik sorumluluklar

Uygulama ortamındaki etik sorumluluklar

Profesyonel olarak etik sorumluluklar

Topluma karşı etik sorumluluklar

Sosyal hizmet mesleğine karşı etik sorumluluklar

Açıklama:

Topluma karşı etik sorumluluklar: Bu bölüm şu kuralları içermektedir: Sosyal hizmet uzmanlarının toplumun refahını desteklemekle yükümlü olması; sosyal adaletin farkına varma; sosyal kuralları ve kurumları biçimlendirmek için kamusal tartışmalara katılmak; acil durumlarda hizmet sunma ve tüm insanların yaşam kalitesini güçlendirmek adına sosyal ve politik eylemlere aktif olarak katılım göstermek.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi, Hizmet alanlara karşı etik sorumlulukların unsurlarından biridir?

Sosyal hizmet için yüksek standartları teşvik etmek,

Mesleğin büyümesine ve gelişimine katkıda bulunmak,

Kişinin önerdiği programların kalitesini değerlendirmek,

Kültürel yeterlilik ve kullanılan tüm yaklaşımlarda yeterlilik göstermek,

Kendi uygulamasını kalite kontrol araçları gibi değerlendirmek,

Açıklama:

Hizmet alanlara karşı etik sorumluluklar: Bu bölüm sosyal hizmet uzmanının hizmet alanlara karşı öncelikli sorumlulukları gibi faktörleri ele alır (bu konuya özel olarak bir ünite ayırıyoruz). Hizmet alanın kendi kaderini tayin hakkını azami düzeye çıkartma, bilgilendirilmiş onayın güvenliğini sağlama, kültürel yeterlilik ve kullanılan tüm yaklaşımlarda yeterlilik gösterme, çıkar çatışmasından sakınma, mahremiyeti koruma ve cinsel ilişkilerle, fiziksel temaslarla, cinsel tacizlerle ve diğer ‘sınır’ ile ilgili yasaklar, bunun yanı sıra hizmetlerin uygun biçiminde sonlandırılması.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi, Sosyal Hizmet Mesleğinin Etik kurallarından biri değildir?

Kültür,

Hizmet,

Sosyal adalet,

Bütünlük,

Yetkinlik,

Açıklama:

Sosyal Hizmet Mesleğinin Etik kuralları (kodları) içinde açıkça altı değer tanımlanmıştır;
1. Hizmet,
2. Sosyal adalet,
3. Saygınlık ve kişinin değeri,
4. İnsan ilişkilerinin önemi,
5. Bütünlük ve
6. Yetkinlik.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi, Etik kararlar evrenselleştirilebilir olmalı yargısının açıklamasıdır?

Sürece dâhil olan kişilerin kültürel, sosyal nitelikleri ve kurumsal düzenlemeler mesleki eyleme etkide bulunmaktadır.

Danışanın isteği ve kurumu-yasal düzenlemelerin beklentisi ne olursa olsun- sosyal hizmet uzmanı bir eylemde bulunur.

Eylem mutlaka bir etik karara dayalı olarak gerçekleşir.

İnsan refahının sağlanmasıyla ilgili her eylem etik bir çerçeveye sahiptir.

Aynı durumdaki her insanda aynı kararın verilmesi gereklidir.

Açıklama:

Etik kararlar evrenselleştirilebilir olmalıdır. Aynı durumdaki her insanda aynı kararın verilmesi gereklidir. Bilişsel yeterliğini yitirmiş bir yaşlı eğer yasal yetki kullanılarak yatılı bakıma alınıyorsa bu durumdaki diğer yaşlı danışanlar için de aynı uygulamanın yapılması gereklidir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi, 'Aynı durumdaki her insanda aynı kararın verilmesi gereklidir' ifadesi hangi ilkelerle ilgilidir?

Etik kararlar insan refahı ile ilgilidir.

Etik kararlar içinde bulunulan durumun bağlamını dikkate almayı gerektirir.

Etik kararlar evrenselleştirilebilir olmalıdır.

Etik kararlar eylem içerir.

Olumsuz sonuçtan dolayı profesyonel suçluluk hissedilir.

Açıklama:

Karar verme, herhangi bir faaliyetle ilgili, çeşitli olasılıklar ya da alternatifler arasından birinin seçilmesi ya da seçilmemesidir. Etik kararlar evrenselleştirilebilir olmalıdır. Aynı durumdaki her insanda aynı kararın verilmesi gereklidir. Bilişsel yeterliğini yitirmiş bir yaşlı eğer yasal yetki kullanılarak yatılı bakıma alınıyorsa bu durumdaki diğer yaşlı danışanlar için de aynı uygulamanın yapılması gereklidir

Doğru Cevap: C

Ünite 4

Soru 1

"Bir sosyal grubun veya toplumun kendi varlık, birlik, işleyiş ve devamını sağlamak için üyelerinin çoğunluğu tarafından doğru ve gerekli oldukları kabul edilen; onların ortak duygu, düşünce, amaç ve hedeflerini yansıtan genelleştirilmiş temel ahlaki ilke veya inançlar" olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Değer

Etik

Standart

Yaşantı

Prensip

Açıklama:

Değer kavramını sosyolojik açıdan ele alırsak, “bir sosyal grubun veya toplumun kendi varlık, birlik, işleyiş ve devamını sağlamak için üyelerinin çoğunluğu tarafından doğru ve gerekli oldukları kabul edilen; onların ortak duygu, düşünce, amaç ve hedeflerini yansıtan genelleştirilmiş temel ahlaki ilke veya inançlar” şeklinde tanımlayabiliriz. Doğru yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Egan’a göre genel değerlerden biri değildir?

Yetkinlik

Gizlilik

Saygı

İçtenlik

Hizmet alanın kendi sorumluluğu

Açıklama:

Gizlilik, Woodside ve Mc Clam’e göre genel olarak kabul gören değerlerden biridir. Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Çocukluk döneminde kendinizi savunmanız öğretilmemiş ve bu konuda baskıya maruz kalmışsanız yetişkinlik döneminde kendinizin ve başkalarının haklarını savunma konusunda zorluklar yaşayabilirsiniz. Bu durum SHU’nun mesleki rollerinden olan hangisi ile çatışabilir?

Öğretici

Profesyonel

Savunucu

Danışman

Sosyal Değişme Ajanı

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 4

Sosyal hizmet uzmanlarının, uygulamak zorunda oldukları yasa ve yönetmeliklerden dolayı müracaatçı grubuna uygun olmasa da bir karar vermesi durumuna ne ad verilir?

Etik kaygı

Etik ilke

Etik konu

Etik problem

Etik ikilem

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanlarının, uygulamak zorunda oldukları yasa ve yönetmeliklerden dolayı müracaatçı grubuna uygun olmasa da bir karar vermesi durumu etik probleme bir örnektir. Doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Cinsel istismara uğrayan çocuğun annesiyle görüşme hakkı, görüştüğü sırada istismara uğrama riski ve çocuğun yüksek yararının korunması konusunda Sosyal Hizmet Uzmanının arada kalma durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Etik ilke

Etik kaygı

Etik kavram

Etik problem

Etik ikilem

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdaki etik prensiplerden hangisi diğerlerine göre daha fazla öneme sahiptir?

Yaşamın Korunması

Eşitlik ve Eşitsizlik

Özgürlük ve Özerklik

Yaşam Kalitesi

Gizlilik ve Güvenirlik

Açıklama:

Yaşamın Korunması prensibi diğerlerine göre en fazla öneme sahip olan prensiptir. Doğru yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Bireyin kendi kaderini belirleme hakkı, diğer bireyin kendi kaderini belirleme hakkını ortadan kaldırmadığı sürece, daha fazla öneme sahip olabilir.

Beslenme, sağlık, barınma gibi temel ihtiyaçların karşılanması, rekreasyon, eğitim, zenginlik gibi ihtiyaçların karşılanmasından daha önceliklidir.

Bireylerin kendi kaderini belirleme hakkına saygı duymak gereklidir.

Yasalara, kurallara ve düzenlemelere uyma yükümlülüğü, müracaatçının haklarının üzerinde olabilir.

Barınma, eğitim, sosyal yardım gibi kamu hizmetlerinin geliştirilmesine yardım etme ve açlık gibi temel zararları önleme yükümlülüğü, bireylerin mal varlığı üzerindeki kontrole sahip olma hakkından daha üstündür.

Açıklama:

Eşini kaybetmiş ve çocuklarına bakmak için çalışmak zorunda olan annenin çocuğuna, ekonomik sıkıntı yaşayan ailesine katkı sağlamak için çalışmak isteyen annenin çocuğundan daha öncelikli ücretsiz kreş hizmeti sağlanması, Reamer'in "Beslenme, sağlık, barınma gibi temel ihtiyaçların karşılanması, rekreasyon, eğitim, zenginlik gibi ihtiyaçların karşılanmasından daha önceliklidir." kuralına örnektir. Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi genel karar verme modelinde "Probleme ve problemin devamlılığına neden olan faktörlerin tanımlanması"ndan sonraki basamaktır?

Karar verme sürecine katılanların belirlenmesi

Kurumlar ve bireyler tarafından kabul edilen değerlerin tanımlanması

Problemin hangi yolla çözülebileceğine inanılan amaç ve hedeflerinin tanımlanması

Problemle ilişkin kurumların ve bireylerin tanımlanması

Tanımlanan hedeflere yönelik her bir alternati n etkililiğinin ve etkinliğinin değerlendirilmesi

Açıklama:

Probleme ve problemin devamlılığına neden olan faktörlerin tanımlanmasından sonra problemle ilişkin kurumların ve bireylerin tanımlanması gerekir. Doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi Etik Karar Verme Modelinde ilk aşama olan sorunun tanımlanmasında sorulan sorulardan biri değildir?

Kimler katılıyor?

Sorunla nasıl bir bağlantıları/ ilişkileri var?

Karar verme hakkı ve/veya sorumluluğu kimindir?

Bu kararla en fazla risk üstlenen kimdir?

Acaba farkında olmadığımız bir faktör bizi etkiliyor mu?

Açıklama:

"Acaba farkında olmadığımız bir faktör bizi etkiliyor mu?" sorusu bu modelin Tercih Edilen Eylemi Seçmek ve Değerlendirmek aşamasında sorulan bir sorudur. Doğru yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 10

"Gelecekteki etik kararlarımız için ne gibi çıkarımlar yapabiliriz?" sorusu Etik Karar Verme Modelinin hangi aşamasında sorulan bir sorudur?

Eylem Alternatiflerini Araştırmak ve Değerlendirmek

Tercih Edilen Eylemi Seçmek ve Değerlendirmek

Eylemi Planlamak

Çıkarımları Gözden Geçirmek

Sonucu Değerlendirmek

Açıklama:

"Gelecekteki etik kararlarımız için ne gibi çıkarımlar yapabiliriz?" sorusu Etik Karar Verme Modelinin Çıkarımları Gözden Geçirmek aşamasında sorulan bir sorudur. Doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Bireyin sahip olduğu değerler ve değer sistemleri kişisel ve mesleki tercihlerden oluşan bir temel sağlar.
İnsanlar, kişisel değer sistemi içinde, var olduğu aile ve çevreden etkilenir.
Değerler aile üyeleri, arkadaşlar, medya, okullar ve dini kuruluşlar (cami, kilise gibi) vb. tarafından ve başkalarını gözleyerek öğrenilir.
Bir meslek grubundaki tüm çalışanların kişisel değerleri aynıdır.

Yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

I ve II

I ve III

I, II ve III

II ve III

III ve IV

Açıklama:

Bir meslek grubundaki tüm çalışanların kişisel değerleri aynı olmayabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Saygı
Tolerans
İçtenlik
Bireysellik

Yukarıdakilerden hangileri Woodside ve Mc Clam’e göre genel kabul gören değerler arasındadır?

I ve II

I ve III

I ve IV

II ve III

II ve IV

Açıklama:

Woodside ve Mc Clam (1994)’e göre genel kabul gören değerler; kabul, tolerans, bireysellik /bireyin biricikliği, kendi kaderini tayin (Self determinasyon) ve gizlilik olarak ele alınmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Değerler, bir toplumun inançları ve doğası hakkında fikir verirken .............. ise bu değerlere uygun genel davranışları içerir. ............ de bir prensipler ve değerler kümesi olarak tanımlanabilir.
Yukarıdaki ifadeyi sırasıyla doğru biçimde tamamlayan kavramlar aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Prensipler, Etik

Prensipler, Ahlak

Ahlak, Etik

Ahlak, Prensipler

Gelenekler, Etik

Açıklama:

Değerler, bir toplumun inançları ve doğası hakkında fikir verirken prensipler ise bu değerlere uygun genel davranışları içerir. Etik de bir prensipler ve değerler kümesi olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Sosyal hizmet uzmanının, bireyin yararı ile kriterlerin herkese uygulanmasındaki kamu yararı arasında ikilem yaşadığı duruma ne denir?

Seçim yapmak

Etik ikilem

Etik sorunlar

Değerler

Ahlak

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanının, bireyin yararı ile kriterlerin herkese uygulanmasındaki kamu yararı arasında ikilem yaşadığı duruma etik ikilem denir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Hizmet kullanıcısı dışındaki grupların hak ve menfaatleri; sosyal hizmet uzmanının işveren kurumu ve topluma karşı sorumlulukları; en fazla sayıda kişiye azami şekilde fayda sağlayabilme fikrinin teşvik edilmesi konusundaki sorunlar aşağıda bulunan hangi kavram çerçevesinde ele alınmaktadır?

Sosyal adaleti sağlamaya ilişkin sorunlar

Eşitlik, farklılık ve yapısal baskı sorunları

Profesyonel rol, sınır ve ilişki sorunları

Kamu refahı sorunları

Bireysel hak ve refah sorunları

Açıklama:

Hizmet kullanıcısı dışındaki grupların hak ve menfaatleri; sosyal hizmet uzmanının işveren kurumu ve topluma karşı sorumlulukları; en fazla sayıda kişiye azami şekilde fayda sağlayabilme fikrinin teşvik edilmesi konusundaki sorunlar, kamu refahı sorunları kapsamında ele alınmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi etik prensipler arasında yer almaz?

Yaşamın korunması

Eşitlik ve eşitsizlik

Özgürlük ve özerklik

Yaşam kalitesi

En fazla zarar

Açıklama:

Yaşamın korunması, eşitlik ve eşitsizlik, özgürlük ve özerklik, en az zarar, yaşam kalitesi, gizlilik ve güvenirlik, açık sözlülük ve tam açıklık etik prensibin yedi boyutudur.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Diğer yardım meslekleri ile benzer biçimde sosyal hizmet profesyonellerinin, mesleklerinin gerektirdiği rol ve yükümlülüklerinden etkilendiklerini ortaya koyan model aşağıdakilerden hangisidir?

Reamer modeli

Genel karar verme modeli

Etik karar verme modeli

Karma model

Etik ikilemleri çözme modeli

Açıklama:

Sosyal hizmet alanında yapılan araştırmalar, sosyal hizmet profesyonellerinin diğer yardım meslekleri ile benzer şekilde mesleklerinin gerektirdiği rol ve yükümlülüklerinden etkilendiklerini ortaya koymuştur. Bu durum ise reamer modeli ile ortaya koyulmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Eğer çeşitli yönergeler belirli bir sorunu işaret etmiyorsa veya çatışan yönergeler yoksa ya da soruna katılanlar arasında bir çatışma varsa; çatışmaların gözden geçirilerek araştırmanın zorunlu olduğu adım aşağıdakilerden hangisidir?

1. Adım: Sorunu Tanımlayın

2. Adım: Etik Yönergeleri İnceleyin

3. Adım: Çatışmaları Araştırmak

4. Adım: Çatışmaları Çözmek

5. Adım: Eylem Alternatifleri Oluşturmak

Açıklama:

Eğer çeşitli yönergeler belirli bir sorunu işaret etmiyorsa veya çatışan yönergeler yoksa ya da soruna katılanlar arasında bir çatışma varsa o zaman çatışmaları gözden geçirip araştırmak zorundayız. Bu durum, 3. Adım: Çatışmaları Araştırmak olarak ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Uzmanların, uygulamalarında bir problemle karşılaştıklarında, hizmet alan birey için en doğru ve standart kararları almalarına yardımcı olan model aşağıdakilerden hangisidir?

Etik Karar Verme Modeli

Genel Karar Verme Modeli

Reamer Modeli

Etik İkilemleri Çözme Modeli

Karma Model

Açıklama:

Uzmanların, uygulamalarında bir problemle karşılaştıklarında, hizmet alan birey için en doğru ve standart kararları almalarına yardımcı olan model genel karar verme modelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Aşağıda etik ve değerler ilişkisi hakkında verilenlerden hangisi yanlıştır?

Etik dinamik bir süreçtir.

Etik toplumun değer sistemlerinden etkilenir.

Değer sistemleri de etik ilkeler ile şekillenmiş olup aralarında tek taraflı bir etkileşim vardır.

Bir meslek grubundaki tüm çalışanların kişisel değerleri aynı olmayabilir.

Değerler, bir toplumun inançları ve doğası hakkında fikir verir.

Açıklama:

Değer sistemleri de etik ilkeler ile şekillenmiş olup aralarında karşılıklı bir etkileşim vardır.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Mesleki uygulamalarda iyi olmayan iki seçeneğin arasında seçim yapmak zorunda kalmak anlamına gelen terim aşağıdakilerden hangisidir?

İntihal

Etik ikilem

Sosyal ikilem

Sosyal değer

Sosyal hizmet etiği

Açıklama:

Etik İkilem (ethical dilemma): Mesleki uygulamalarda iyi olmayan iki seçeneğin arasında seçim yapmak zorunda kalmaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 22

I. Etik aile üyeleri, arkadaşlar, medya, okullar ve dinî kuruluşlar (cami, kilise gibi) vb. tarafından ve başkalarını gözleyerek öğrenilir II. Etik, değerlerimizi bir yönergeye dönüştürür III. Etik kavramının doğru veya yanlış ile iyi veya kötü olarak varsayılan şeylerle ilgili, insan davranışlarını şekillendiren standartlar ve kurallar bütünüdür Değer ve etik ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I, II

I, III

II, III

I, II, III

Açıklama:

Değerler, aile üyeleri, arkadaşlar, medya, okullar ve dinî kuruluşlar (cami, kilise gibi) vb. tarafından ve başkalarını gözleyerek öğrenilir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi "profesyonellikte değerler" arasında yer almaz?

Kendi eylemlerinin sorumluluğunu üstlenmek

İşinden doyum sağlamak

Fiziksel sağlığı konusunda iyi alışkanlıkları taşımak

Bir kimliği olduğu ve değerli olduğu duygusuna sahip olmak

Hizmet alanın (client) kendi sorumluluğu

Açıklama:

Profesyonellikte değerler aşağıdaki gibi sıralanabilir (Kenyon, 1998): • Kendi eylemlerinin sorumluluğunu üstlenmek • Stresle etkili baş etme stratejileri geliştirmek • Başkalarının duygularına karşı duyarlı olmak • Kendini kontrol edebilmek • Yaşamak için bir amacı olduğu duygusuna sahip olmak • Açık, dürüst ve içten (saydam) olmak • İşinden doyum sağlamak • Bir kimliği olduğu ve değerli olduğu duygusuna sahip olmak • Kişiler arası ilişkilerde, duyarlılıkta ve vericilikte/destekleyicilikte başarılı olmak • Evlilik, aile ve diğer sosyal ilişkileri kurmakta başarılı olmak • Güçlü bir şekilde ‘kendinin farkında olmak’ (self awareness) ve gelişmeye motive olmak • Fiziksel sağlığı konusunda iyi alışkanlıkları taşımaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 24

I. Sosyal hizmet uygulamasının yaygınlaşmasında çoğunlukla sosyal adalet ilkeleri, halkın yararı ve sosyal hizmet uzmanlarının hizmetten yararlananlarla ilişkileri, ilgili devletin refah sistemi bağlamında ele alınır.
II. Sosyal hizmet uzmanlarının, uygulamak zorunda oldukları yasa ve yönetmeliklerden dolayı müracaatçı grubuna uygun olmasa da bir karar vermesi anlamına gelir.
III. Eşit derecede istenmeyen iki alternatif olduğunda ortaya çıkar.
Yukarıda verilen ifadelerin kavram karşılığı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

I. Etik problem
II. Etik konu
III. Etik ikilem

I. Etik mevzuat
II. Etik problem
III. Etik ikilem

I. Etik konu
II. Etik problem
III. Etik ikilem

I. Etik konu
II. Etik ikilem
III. Etik problem

I. Etik konu
II. Etik problem
III. Etik mevzuat

Açıklama:

Etik konular: Sosyal hizmet uygulamasının yaygınlaşmasında çoğunlukla sosyal adalet ilkeleri, halkın yararı ve sosyal hizmet uzmanlarının hizmetten yararlananlarla ilişkileri, ilgili devletin refah sistemi bağlamında ele alınır.
Etik Problemler: Sosyal hizmet uzmanlarının, uygulamak zorunda oldukları yasa ve yönetmeliklerden dolayı müracaatçı grubuna uygun olmasa da bir karar vermesi anlamına gelir.
Etik ikilemler: Eşit derecede istenmeyen iki alternatif olduğunda ortaya çıkar

Doğru Cevap: C

Soru 25

Bir engelliye park izni verme durumunda; çok ihtiyacı olduğu hâlde kriterlere uymuyorsa yardım etmek için park izni verme kriterlerini esnetmeli mi ya da kurallara bağlı kalıp gerçekten ihtiyacı olan birine izni vermeyi ret mi etmeli? Burada sosyal hizmet uzmanı bireyin yararı ve kriterlerin herkese uygulanması konusunda kamu yararı arasında kalması aşağıdaki ifadelerden hangisi ile ifade edilir?

Etik konu

Etik problem

Etik ikilem

Toplumsal etik

Kamusal etik

Açıklama:

Etik ikilemler: Eşit derecede istenmeyen iki alternatif olduğunda ortaya çıkar, örneğin bir engelliye park izni verme durumunda; çok ihtiyacı olduğu hâlde kriterlere uymuyorsa yardım etmek için park izni verme kriterlerini esnetmeli mi ya da kurallara bağlı kalıp gerçekten ihtiyacı olan birine izni vermeyi ret mi etmeli? Burada SHU bireyin yararı ve kriterlerin herkese uygulanması konusunda kamu yararı arasında ikilem yaşar.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Hizmet kullanıcısının kendi karar ve seçimlerini yapma hakkı; sosyal hizmet uzmanlarının hizmet kullanıcısının refahına katkıda bulunma sorumluluğuna ilişkin sorunlar aşağıdakilerden hangisidir?

Uygulama sorunları

Profesyonel rol, sınır ve ilişki sorunları

Eşitlik, farklılık ve yapısal baskı sorunları

Kamu refahı sorunları

Bireysel hak ve refah sorunları

Açıklama:

Bireysel hak ve refah sorunları: Hizmet kullanıcısının kendi karar ve seçimlerini yapma hakkı; sosyal hizmet uzmanlarının hizmet kullanıcısının refahına katkıda bulunma sorumluluğuna ilişkin sorunlar.

Doğru Cevap: E

Soru 27

I. Beslenme, sağlık, barınma gibi temel ihtiyaçların karşılanması, rekreasyon, eğitim, zenginlik gibi ihtiyaçların karşılanmasından daha önceliklidir
II. Bireyin kendi kaderini belirleme hakkı, diğer bireyin kendi kaderini belirleme hakkını ortadan kaldırmadığı sürece, daha fazla öneme sahip olabilir
III. Bireylerin kendi kaderini belirleme hakkına saygı duymak
IV. Yasalara, kurallara ve düzenlemelere uyma yükümlülüğü, müracaatçının haklarının üzerinde olabilir
Yukarıdakilerden hangileri Reamer doğru karar verme konusunda yer alan kurallardır?

I, II, III

II, III, IV

I, III, IV

I, II, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Kural 1: Beslenme, sağlık, barınma gibi temel ihtiyaçların karşılanması, rekreasyon, eğitim, zenginlik gibi ihtiyaçların karşılanmasından daha önceliklidir
Kural 2: Bireyin kendi kaderini belirleme hakkı, diğer bireyin kendi kaderini belirleme hakkını ortadan kaldırmadığı sürece, daha fazla öneme sahip olabilir
Kural 3: Bireylerin kendi kaderini belirleme hakkına saygı duymak
Kural 4: Yasalara, kurallara ve düzenlemelere uyma yükümlülüğü, müracaatçının haklarının üzerinde olabilir
Kural 5: Barınma, eğitim, sosyal yardım gibi kamu hizmetlerinin geliştirilmesine yardım etme ve açlık gibi temel zararları önleme yükümlülüğü, bireylerin mal varlığı üzerindeki kontrole sahip olma hakkından daha üstündür

Doğru Cevap: E

Soru 28

Etik Karar Verme Modeli'nde etik güçlüğü veya ikilemi tanımlama, sorunun taraflarını araştırma, sadece kimin sorunu olduğuna karar verme, sorunun diğer yönlerine bakma adımlarının gerçekleştiği basamak aşağıdakilerden hangisidir?

Sorunun Tanımlama

Etik Yönergeleri İnceleme

Çatışmaları Araştırma

Çatışmaları Çözme

Eylem Alternatifleri Oluşturma

Açıklama:

1. Adım: Sorunu Tanımlayın
➢ Etik güçlüğü veya ikilemi tanımlayın. Bu ilk adım karar vermeden veya uygulamaya geçmeden önce sorunu tam olarak görmemizi sağlar.
➢ Sorunun taraflarını araştırınız: • Kimler katılıyor? • Sorunla nasıl bir bağlantıları/ ilişkileri var? • Kendi katılımları nedir?
➢ Sadece kimin sorunu olduğuna karar veriniz: • Karar verme hakkı ve/veya sorumluluğu kimindir? • Bu kararla en fazla risk üstlenen kimdir? • Profesyonelin mi, müracaatçının mı, okulun veya kuruluşun mu sorunudur? Yoksa bir ortak sorun mudur? Eğer mümkünse kararı veren kişi o sorunu yaşayan kişi olmalıdır.
➢ Sorunun diğer yönlerine bakınız: • Katkısı (payı) olan nedir? • Risk altında olan nedir? • İlgili durumsal özellikler (kuruluş, aile, iş, çevre) nelerdir? • Sorun ne tip bir sorundur (etik, hukuki, kişisel, klinik ya da hepsinin toplamı)?

Doğru Cevap: A

Soru 29

Belirli durumlarda sosyal hizmet uzmanlarının hangi rolü alacağına karar verilmesi (danışman, kontrolör, savunucu, değerlendirici, eylemci, dost veya arkadaş); kişisel, profesyonel ve politik hayat arasındaki sınır sorunlarının değerlendirilmesi konusunda yaşanılan sorunlar aşağıdakilerden hangisidir?

Bireysel hak ve refah sorunları

Kamu refahı sorunları

Eşitlik, farklılık ve yapısal baskı sorunları

Profesyonel rol, sınır ve ilişki sorunları

Sosyal sorunlar

Açıklama:

Profesyonel rol, sınır ve ilişki sorunları: Belirli durumlarda sosyal hizmet uzmanlarının hangi rolü alacağına karar verilmesi (danışman, kontrolör, savunucu, değerlendirici, eylemci, dost veya arkadaş); kişisel, profesyonel ve politik hayat arasındaki sınır sorunlarının değerlendirilmesi konusunda yaşanılan sorunlar.

Doğru Cevap: D

Soru 30

I. Reamer Modeli
II. Etik Karar Verme Modeli
III.Genel Karar Verme Modeli
Yukarıdakilerden hangileri sosyal hizmette yaşanan etik sorunlar, ikilemler ve kişisel değerler, toplumun etik değerleri gibi konuları değerlendirdikten sonra karar verme sürecinde kolaylaştırıcı olarak uzmana rehberlik yapacak etik karar verme modellerindendir?

I, III

II, III

I, II

I, II, III

Açıklama:

Etik karar verme modelleri; Reamer Modeli, Etik Karar Verme Modeli, Genel Karar Verme Modeli

Doğru Cevap: D

Soru 31

Mesleki uygulamalarda iyi olmayan iki seçeneğin arasında seçim yapmak zorunda kalmak olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Bireysel etik

Etik ikilem

Örgütsel etik

Mesleki etik

Yönetsel etik

Açıklama:

Etik İkilem (ethical dilemma): Mesleki uygulamalarda iyi olmayan iki seçeneğin arasında seçim yapmak zorunda kalmaktır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet disiplin alanında ele alınan etik değerler arasında yer almamaktadır?

Bireyin biricikliği

Kabul

Başkasının kaderini tayin

Gizlilik

Tolerans

Açıklama:

Woodside ve Mc Clam (1994)’e göre genel kabul gören etik değerler (Akt: Şahin, 2008):
• Kabul
• Tolerans
• Bireysellik /Bireyin biricikliği
• Kendi kaderini tayin (Self determinasyon)
• Gizlilik olarak sıralanmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Örneğin; bir engelliye park izni verme durumunda, çok ihtiyacı olduğu hâlde kriterlere uymuyorsa yardım etmek için park izni verme kriterlerini esnetmeli mi ya da kurallara bağlı kalıp gerçekten ihtiyacı olan birine izni vermeyi ret mi etmeli? Bu soruyla birlikte ortaya çıkan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Etik ikilem

Etik kriter

Etik olgular

Etik sorumluluklar

Etik yargılar

Açıklama:

Etik ikilemler: Eşit derecede istenmeyen iki alternatif olduğunda ortaya çıkar, örneğin bir engelliye park izni verme durumunda; çok ihtiyacı olduğu hâlde kriterlere uymuyorsa yardım etmek için park izni verme kriterlerini esnetmeli mi ya da kurallara bağlı kalıp gerçekten ihtiyacı olan birine izni vermeyi ret mi etmeli? Burada sosyal hizmet uzmanı bireyin yararı ve kriterlerin herkese uygulanması konusunda kamu yararı arasında ikilem yaşar. Buna etik ikilemler denir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Hizmet kullanıcısının kendi karar ve seçimlerini yapma hakkıyla birlikte, sosyal hizmet uzmanlarının hizmet kullanıcısının refahına katkıda bulunma sorumluluğuna ilişkin sorunlar "sosyal hizmet alanında yaşanan hangi sorunları" tanımlamaktadır?

Kamu refahı sorunları

Eşitlik, farklılık ve yapısal baskı sorunları

Profesyonel rol, sınır ve ilişki sorunları

Etkileşimsel ilişki ve rol sorunları

Bireysel hak ve refah sorunları

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 35

Mesleğin temel değerleri olarak, sosyal hizmetin birincil değerlerini içine alan hedef ve yükümlülükleri ele alan model aşağıdakilerden hangisidir?

Reamer Modeli

Genel Karar Verme Modeli

Etik Karar Verme Modeli

Skinner Modeli

Piaget Modeli

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 36

İnsanın yaşam kalitesini artırmak için serbest ve/veya boş zamanında doğaya zarar vermeden, kendi istemiyle gönüllü olarak yaptığı faaliyetlere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Ekolojik çalışmalar

Sirkülasyon

Otomasyon

Rekreasyon

Korelasyon

Açıklama:

Rekreasyon: İnsanın yaşam kalitesini artırmak için serbest ve/veya boş zamanında doğaya zarar vermeden, kendi istemi ile gönüllü olarak yaptığı faaliyetlerdir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Yoğunlukla problem çözme aşamalarının ele alındığı ve sosyal hizmet profesyonellerinin karar verme sürecinde yaşadıkları ikilemlerle ilgili çeşitli aşamalardan geçtiğini savunan model aşağıdakilerden hangisidir?

Reamer Modeli

Genel Karar Verme Modeli

Etik Karar Verme Modeli

Aşama Modeli

İkilem Modeli

Açıklama:

Dolgoff, Lowenberg ve Harrington (2005), tarafından geliştirilen modelde yoğunlukla problem çözme aşamaları ele alınmıştır. Bu modele göre sosyal hizmet profesyonelleri, karar verme sürecinde yaşadıkları ikilemlerle ilgili çeşitli aşamalardan geçerler. Bu aşamalara “Genel Karar Verme Modeli” denilmektedir. Bu modelin kullanımı uzmanların uygulamalarında bir problemle karşılaştıklarında, hizmet alan birey için en doğru ve standart kararları almalarına yardımcı olur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Hem karar verme sürecinde hem de vakalara yaklaşım tarzının belirlenmesinde etik sorunlarla karşılaştıkça uzmana yardımcı olacak bir kılavuz niteliğinde olan ve on aşamadan oluşan etik sistem modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Etik Karar Verme Modeli

Reamer Modeli

Genel Karar Verme Modeli

İlişkisel Model

Aşamalı Model

Açıklama:

Etik Karar Verme Modeli: İnsani hizmetler alanındaki birçok profesyonelin mesleki uygulamalarından uyarlanarak oluşturulan ayrıntılı ve yoğun bir model olan etik karar verme modelinde on adım bulunmaktadır. Bu adımlar hem karar verme sürecinde hem de vakalara yaklaşım tarzının belirlenmesinde etik sorunlarla karşılaştıkça uzmana yardımcı olacak bir kılavuz niteliğindedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi Etik Karar Verme Modeli'nin ikinci basamağıdır?

Sorunu tanımlama

Çatışmaları araştırma

Eylem alternatifleri oluşturma

Etik yönergeleri inceleme

Eylemi planlama

Açıklama:

Etik Karar Verme Modeli'nin ikinci basamağı, etik yönergeleri incelemektir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

''................. mesleki uygulamalarda iyi olmayan iki seçeneğin arasında seçim yapmak zorunda kalmaktır.'' verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Etik kaygı

Etik ikilem

Etik değerler

Etik ihlali

Etik literatürü

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanı (SHU) alanda çok farklı nüfus grupları ile çalışmaktadır ve bu gruplar ile çalışırken sürekli olarak kararlar verir. Bu kararları alırken ikilemler yaşayabilirler ve bu duruma sosyal hizmet uygulamasında sıklıkla rastlanır. Etik problemler ve ikilemler için maalesef kolay bir çözüm yoktur. Sosyal hizmet uzmanları için hızlı ve kolay çözüm sunan bir kılavuz yazmak mümkün ve doğru değildir. Etik İkilem (ethical dilemma):Mesleki uygulamalarda iyi olmayan iki seçeneğin arasında seçim yapmak zorunda kalmaktır. Doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Evlat edinmek üzere sosyal hizmetlere başvuran bir ailenin müracaatçınız olması durumunda yapılan inceleme sonucunda evlat edinme ile ilgili hiçbir engelinin olmadığını tespit ettiniz. Bunun yanı sıra aile üyelerinden baba adayının da sizin siyasi düşüncenizin tam zıttı bir düşünceye sahip olduğunu fark ettiniz. Söz konusu aileyi SHU kendisinden farklı düşündüğü için reddetmiştir. Verilen durum aşağıdakilerden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?

Değerler ve etik

Mantık

Pozitivizm

Mesleki problem

İş güvenliği

Açıklama:

Değerlerle ilgili önemli konulardan biri de kişisel değerler ve profesyonel değerler
arasındaki ayrımdır. Bir meslek grubundaki tüm çalışanların kişisel değerleri aynı olmayabilir. Örneğin evlat edinmek üzere sosyal hizmetlere başvuran bir ailenin
müracaatçınız olması durumunda yapılan inceleme sonucunda evlat edinme ile ilgili hiçbir engelinin olmadığını tespit ettiniz. Bunun yanı sıra aile üyelerinden baba adayının da
sizin siyasi düşüncenizin tam zıttı bir düşünceye sahip olduğunu fark ettiniz. Söz konusu
aileyi SHU kendisinden farklı düşündüğü için reddetmemelidir. Böyle bir konuda ikilem
yaşanabilir ancak kişisel değerler mesleki değerlerinizin önüne asla geçmemelidir. Doğru yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

''Çok ihtiyacı olduğu hâlde kriterlere uymuyorsa yardım etmek bir engelli için park izni verme kriterlerini esnetmeli mi ya da kurallara bağlı kalıp gerçekten ihtiyacı olan birine izni vermeyi ret mi etmeli?'' Böyle bir durum aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanabilir?

Etik tercih

Etik düzlem

Etik boylam

Etik ikilem

Etik edim

Açıklama:

Eşit derecede istenmeyen iki alternatif olduğunda ortaya çıkar, örneğin bir engelliye park izni verme durumunda; çok ihtiyacı olduğu hâlde kriterlere uymuyorsa yardım etmek için park izni verme kriterlerini esnetmeli mi ya da kurallara bağlı kalıp gerçekten ihtiyacı olan birine izni vermeyi ret mi etmeli? Burada SHU bireyin yararı ve kriterlerin herkese uygulanması konusunda kamu yararı arasında ikilem yaşar. Doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmetteki etik sorunlar arasında yer almaz?

Bireysel hak ve refah sorunları

Kamu refahı sorunları

Eşitlik, farklılık ve yapısal baskı sorunları

Profesyonel rol, sınır ve ilişki sorunları

Rol model sorunları

Açıklama:

Etik değerler her mesleğin uygulamasında önem arz etmekle birlikte sosyal hizmet alanında yaşanan etik sorunlar ve bu sorunların etkileri toplumsal alanda diğerlerine göre daha görünür ve hissedilir olmaktadır. sosyal hizmet alanında en çok yaşanan etik sorunları dört başlık altında ele almıştır: Bireysel hak ve refah sorunları, Kamu refahı sorunları, Eşitlik, farklılık ve yapısal baskı sorunları, Profesyonel rol, sınır ve ilişki sorunları. Doğru yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 44

''Hizmet kullanıcısı dışındaki grupların hak ve menfaatleri;sosyal hizmet uzmanının işveren kurumu ve topluma karşı sorumlulukları; en fazla sayıda
kişiye azami şekilde fayda sağlayabilme fikrinin teşvik edilmesi konusundaki sorunlar.'' verilen tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?

Bireysel hak ve refah sorunları

Eşitlik, farklılık ve yapısal baskı sorunları

Kamu refahı sorunları

Bireyin kendisinden kaynaklı sorunlar

Profesyonel rol, sınır ve ilişki sorunları

Açıklama:

Kamu refahı sorunları: Hizmet kullanıcısı dışındaki grupların hak ve menfaatleri;
sosyal hizmet uzmanının işveren kurumu ve topluma karşı sorumlulukları; en fazla sayıda kişiye azami şekilde fayda sağlayabilme fikrinin teşvik edilmesi konusundaki sorunlar. Doğru yanıt C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmetler alanında yaşanan etik sorunlar hakkında yanlış bir bilgi içermektedir?

Dünyanın pek çok ülkesinde benzerdir

Az gelişmiş ülkelerde daha çeşitlidir

Dünyanın her yerinde aynıdır

Az gelişmiş ülkelerde daha çarpıcı olabilir

Gelişmekte olan ülkelerde daha çeşitli olabilir

Açıklama:

Sosyal hizmet alanında yaşanan etik sorunlar, dünyanın pek çok ülkesinde benzer olmakla birlikte az gelişmiş veya gelişmekte olan ülkelerde çok daha çarpıcı ve çeşitlidir. Doğru yanıt C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi Reamer Modeli'nin özellikleri arasında yer almaktadır?

Etik değerler ve mesleki yükümlülükler üzerine kurulmuştur

Etik ikilem ve çatışmaların nasıl çözüleceği konusunda sosyal hizmet profesyoneline yol gösteremez

Sosyal hizmetin birincil değerlerini içine alan hedefler ve yükümlülükler ele alınmamıştır

Beslenme, sağlık, barınma gibi temel ihtiyaçların karşılanması, rekreasyon, eğitim, zenginlik gibi ihtiyaçların karşılanmasından daha öncelikli değildir

Bireylerin kendi kaderini belirleme hakkına saygı duyulmamaktadır

Açıklama:

Reamer (1999)’in geliştirdiği model etik değerler ve mesleki yükümlülükler üzerine kurulmuştur. Bu modelde mesleğin temel değerleri olarak, sosyal hizmetin birincil değerlerini içine alan hedefler ve yükümlülükler ele alınmıştır. Remear’in modeli bu boyutuyla karar verme sürecinde yaşanan etik ikilem ve çatışmaların nasıl çözüleceği konusunda sosyal hizmet profesyoneline yol gösterebilir. Beslenme, sağlık, barınma gibi temel ihtiyaçların karşılanması, rekreasyon, eğitim, zenginlik gibi ihtiyaçların karşılanmasından daha önceliklidir ve kurallar arsında ''Bireylerin kendi kaderini belirleme hakkına saygı duymak'' yer alır. Doğru yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Dolgoff, Lowenberg ve Harrington tarafından geliştirilen model aşağıdakilerden hangisidir?

Reamer Modeli

Etik Karar Verme Modeli

Genel Karar Verme Modeli

Doğru Karar Verme Modeli

Çözüm Odaklı Model

Açıklama:

Dolgoff, Lowenberg ve Harrington (2005), tarafından geliştirilen modelde yoğunlukla problem çözme aşamaları ele alınmıştır. Bu modele göre sosyal hizmet profesyonelleri, karar verme sürecinde yaşadıkları ikilemlerle ilgili çeşitli aşamalardan geçerler. Bu aşamalara “Genel Karar Verme Modeli” denilmektedir. Bu modelin kullanımı uzmanların uygulamalarında bir problemle karşılaştıklarında, hizmet alan birey için en doğru ve standart
kararları almalarına yardımcı olur. Doğru yanıt C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 48

İnsani hizmetler alanındaki birçok profesyonelin mesleki uygulamalarından uyarlanarak oluşturulan ayrıntılı ve yoğun bir model olan ...................... modelinde on adım bulunmaktadır. Bırakılan boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Etik Karar Verme

Karma

Reamer

Genel Karar Verme

Etik İkilemleri Çözme

Açıklama:

İnsani hizmetler alanındaki birçok profesyonelin mesleki uygulamalarından uyarlanarak oluşturulan ayrıntılı ve yoğun bir model olan etik karar verme modelinde on adım bulunmaktadır. Bu adımlar hem karar verme sürecinde hem de vakalara yaklaşım tarzının belirlenmesinde etik sorunlarla karşılaştıkça uzmana yardımcı olacak bir kılavuz niteliğindedir. Doğru yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Eve giren gelirin evde yaşayan kişilerin sayısına bölünmesi ile elde edilen gelir örneğin 402 TL, evde bakım parası ise 401 TL’nin altında geliri olanlara veriliyor ise sosyal hizmet uzmanı ailenin çok ihtiyacı olmasına rağmen yardım bağlayamamaktadır. Bu durum aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

Etik ikilemi

Genel etik modeli

Etik problemi

Etik kaygısı

Reamer Etik Modeli

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanlarının, uygulamak zorunda oldukları yasa ve
yönetmeliklerden dolayı müracaatçı grubuna uygun olmasa da bir karar vermesi anlamına gelir. Örneğin, kriterlere uymadığı için ihtiyaç sahibi birinin başvurusunun reddedilmesi durumunda etik problem yaşanabilir. Türkiye’de engelli bireylere yönelik evde bakım hizmetleri sırasında bazı değerlendirme kriterleri uygulanır. Belirli bir yüzdenin altındaki sağlık kurulu raporu kabul edilmez ya da eve giren gelirin evde yaşayan kişilerin sayısına bölünmesi ile elde edilen gelir örneğin 402 TL, evde bakım parası ise 401 TL’nin altında
geliri olanlara veriliyor ise sosyal hizmet uzmanı ailenin çok ihtiyacı olmasına rağmen yardım bağlayamamaktadır. Bu durum gerçek anlamda bir etik problemdir. Doğru yanıt C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Ünite 5

Soru 1

İçsel ve manevi bir nitelik taşıması ile diğer denetim biçimlerinden ayrışan, özdenetim mekanizması olarak işlev gören ve genel ahlak ilkelerinin meslek özelinde yeniden düzenlenmesiyle “mesleki davranış ilkeleri” adını alan etik türü aşağıdakilerden hangisidir?

Tanımlayıcı etik

Analitik etik

Kuralcı etik

Bilimsel etik

Mesleki etik

Açıklama:

Mesleki etik, içsel ve manevi bir nitelik taşıması ile diğer denetim biçimlerinden ayrışan, özdenetim mekanizması olarak işlev gören ve genel ahlak ilkelerinin meslek özelinde yeniden düzenlenmesi doğrultusunda “mesleki davranış ilkeleri” adıyla yazılan bir belgedir. Doğru yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi uygulamalarda uzmanı yönlendiren ve atacağı adımlarda rehber niteliği taşıyan etik ilke standartlarının işlevlerinden değildir?

Rehberlik yapma

Görevi kötüye kullanmayı önleme

Risk yönetimine katkı sağlama

Uygulayıcının özlük haklarını koruma

Etik sorunlarla karşı karşıya kalındığında karar verme sürecini kolaylaştırma

Açıklama:

Uzmanın mesleki sorumluluklarını betimleyen etik ilkeler, uygulamalarda uzmanı yönlendiren ve atacağı adımlarda rehber niteliği taşıyan standartlardan oluşur. Söz konusu standartlar müracaatçının korunması temel hedefinin yanı sıra, rehberlik yapma, görevi kötüye kullanmayı önleme, risk yönetimine katkı sağlama, etik sorunlarla karşı karşıya kalındığında karar verme sürecini kolaylaştırma gibi birçok konuda sosyal hizmet mesleğinin tam anlamıyla misyonuna uygun olarak icra edilmesini sağlamaktadır. Doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Sosyal hizmet uzmanının müracaatçısının dil, din, ırk gibi özelliklerine bakmaksızın hizmet verme gerekliliği aşağıdaki etik ilkelerden hangisi ile ilgilidir?

Her insanın, başkasının hakkını ihlal etmemek koşuluyla, kendisini geliştirme hakkı ve toplumun gelişimine katkı verme sorumluluğu vardır.

Her toplum, yönetim biçimi ne olursa olsun, tüm üyelerinin en üst düzeyde yararı için işlev görmeli; üyelerinin kendilerini geliştirmeleri için gerekli koşul ve olanakları sağlamalıdır.

Sosyal hizmet uzmanları, kendilerinin yardımına ve tavsiyesine gereksinim duyan herkese mümkün olan en iyi hizmeti sunar.

Sosyal hizmet uzmanları mesleki tutum, karar ve eylemlerinde sosyal adaletsizlikle mücadele eder.

Sosyal hizmet uzmanlarının nesnel olma, mesleki bilgi ve becerilerini geliştirme, uygulama yaptıkları alanlarda yetkin olma sorumlulukları vardır.

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanının müracaatçısının dil, din, ırk gibi özelliklerine bakmaksızın hizmet verme gerekliliği "Sosyal hizmet uzmanları, kendilerinin yardımına ve tavsiyesine gereksinim duyan herkese mümkün olan en iyi hizmeti sunar." ilkesi ile ilgilidir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Bireylerle yapılan klinik uygulamalarda müracaatçının edilgen değil etkin olmasına çalışılması hangi etik ilkeyle ilgilidir?

Sosyal hizmet uzmanlarının nesnel olma, mesleki bilgi ve becerilerini geliştirme, uygulama yaptıkları alanlarda yetkin olma sorumlulukları vardır.

Sosyal hizmet uzmanları müracaatçılarından, sonuçları yaşamlarını etkileyebilecek eylemleri belirlemelerini, kendileriyle iş birliğine girmelerini ve sorumluluk almalarını bekler.

Sosyal hizmet uzmanları müracaatçılarıyla iş birliği içinde çalışır ve onları en üst düzeyde katılım için destekler.

Sosyal hizmet uzmanları gizlilik, mahremiyet/özel hayatın korunması ve mesleki çalışmalarında elde ettikleri bilgiyi sorumlu bir biçimde kullanma ilkelerine uyar.

Sosyal hizmet uzmanları terörizm, işkence ya da benzer yollara başvuran kişi, grup, siyasal güç veya diğer güç odaklarına doğrudan ya da dolaylı bir biçimde destek vermez veya kayıtsız kalmaz.

Açıklama:

Bireylerle yapılan klinik uygulamalarda müracaatçının edilgen değil etkin olmasına çalışılması "Sosyal hizmet uzmanları müracaatçılarından, sonuçları yaşamlarını etkileyebilecek eylemleri belirlemelerini, kendileriyle iş birliğine girmelerini ve sorumluluk almalarını bekler." ilkesiyle ilgilidir. doğru yanıt B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Bir sosyal hizmet uzmanının idari amiri ile yaşadığı çatışmadan kendisi için bir avantaj sağlaması veya dedikodusunu yapması aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanabilir?

Etik ihlal

Etik kaygı

Etik sorun

Etik ikilem

Etik çıkmaz

Açıklama:

Bir meslektaşımızın idari amiri ile yaşadığı çatışmadan kendisi için bir avantaj sağlaması veya dedikodusunu yapması etik ihlal olarak tanımlanabilir. Doğru yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Madde bağımlılığı alanında yıllarca çalışmış bir sosyal hizmet uzmanına bu alanda yeni çalışmaya başlayan ya da bir vaka özelinde ek bilgiye ihtiyaç duyan bir sosyal hizmet uzmanının başvurmasına ne ad verilir?

Tavsiyede bulunma

Havale etme

Yönlendirme

Aksiyon

Konsültasyon

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi "Meslektaşlara ve Diğer Meslek Elemanlarına İlişkin Etik Sorumluluklar" arasında yer almaz?

Saygı

Gizlilik

Konsültasyon

Sürekli Eğitim ve Personel Yetiştirme

Hizmetlere Havale

Açıklama:

Sürekli Eğitim ve Personel Yetiştirme, Uygulama Ortamına İlişkin Etik Sorumluluklar arasındadır. Doğru yanıt D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Sosyal hizmet kurumlarında çalışan deneyimli sosyal hizmet uzmanlarının bilgi ve deneyimlerini öğrenciler ile paylaşma ve onlara kurumsal danışman olma sorumluluğuna sahip olması aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?

Hizmetlere Havale

Süpervizyon ve Konsültasyon

Eğitim ve Öğretim

Performans Değerlendirmesi

Kişisel Tutum

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 9

Mesai saatlerinde yüksek lisans derslerine katılmak isteyen meslek elemanına mesai düzenlemesi (yatılı bir kurum da çalışıyor ise nöbet düzenlemesi gibi) konusunda yardımcı olunması aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?

Performans Değerlendirmesi

Sürekli Eğitim ve Personel Yetiştirme

Süpervizyon ve Konsültasyon

Müracaatçıların Kayıtları

Yönetim - Çalışan Uyuşmazlıkları

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Sosyal Hizmet Uzmanlarının Topluma İlişkin Etik Sorumlulukları arasında yer almaz?

Hizmetlere Havale

Sosyal Refah

Toplum Katılımı

Toplumun Acil Gereksinimleri

Sosyal ve Siyasal Aksiyon

Açıklama:

Sosyal Hizmet Uzmanlarının Topluma İlişkin Etik Sorumlulukları,
Sosyal Refah, Toplum Katılımı, Toplumun Acil Gereksinimleri ve Sosyal ve Siyasal Aksiyondur. Doğru yanıt A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi bir mesleğin etik bir koda sahip olmasının nedenlerinden biri değildir?

Bireyin kendi mesleki statüsüne katkıda bulunmak

Mesleki kimliği sağlamak ve kurmak

Uygulamacıların nasıl davranması gerektiği hakkında rehberlik etmek

İstismar ve yanlış uygulamalardan müracaatçıyı korumak

Bir mesleğin mesleki statüsüne katkıda bulunmak

Açıklama:

Anlaşılacağı üzere bir mesleğin etik kodlara sahip olması mesleğin sağlıklı bir şekilde uygulanmasının temelini oluşturmaktadır. Bu noktada bir mesleğin etik bir koda sahip olma nedenlerinin;
1. Bir mesleğin mesleki statüsüne katkıda bulunmak,
2. Mesleki kimliği sağlamak ve kurmak,
3. Uygulamacıların nasıl davranması gerektiği hakkında rehberlik etmek,
4. İstismar ve yanlış uygulamalardan müracaatçıyı korumak,
5. Mesleği düzenlemek ve disipline etmek olduğu söylenebilir

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi etik kavramı içerisinde yer alan kavramlardan biri değildir?

Değer

İlke

Standart

Ahlak

Prensip

Açıklama:

Etik kavramını, değer, prensip, standart, ahlak gibi kavramlardan bağımsız olarak ele almak mümkün değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi “Sosyal Hizmet Mesleğinin Etik İlkeleri ve Sorumlulukları” isimli kitapçığa göre sosyal hizmet uzmanlarının etik sorumluluklarının yer aldığı bölümlerden biri değildir?

Müracaatçılara karşı etik sorumluluklar

Meslektaşlara ve diğer meslek elemanlarına ilişkin etik sorumluluklar

Meslek düzenine ve disiplinine ilişkin etik sorumluluklar

Uygulama ortamına ilişkin etik sorumluluklar

Meslek elemanı olarak sosyal hizmet uzmanlarının etik sorumlulukları

Açıklama:

Etik standartların Türkiye’de kabulü 1997 yılına dayanmaktadır. Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği’nin 1997 yılında 4. Olağan Genel Kurulunda etik standartlar ve sorumluluklar kabul edilmiş ve 2004 yılında da sosyal hizmet uzmanlarının etik konusundaki sorumluluklarını açıklayan “Sosyal Hizmet Mesleğinin Etik İlkeleri ve Sorumlulukları” isimli kitapçık basılmıştır. Bu kitapçıkta on bir genel etik ilke verildikten sonra beş bölümde sosyal hizmet uzmanlarının etik sorumlulukları açıklanmıştır. Bu bölümler; • müracaatçılara karşı etik sorumluluklar, • meslektaşlara ve diğer meslek elemanlarına ilişkin etik sorumluluklar, • uygulama ortamına ilişkin etik sorumluluklar, • meslek elemanı olarak sosyal hizmet uzmanlarının etik sorumlulukları, • değerlendirme ve araştırmadır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Sosyal hizmet uzmanları insanlığın gelişimi için mesleki tutum, karar ve eylemlerinde hareket ederken göz önünde bulundurdukları temel ilkelerden biri değildir?

Her insanın, başkasının hakkını ihlal etmemek koşuluyla, kendisini geliştirme hakkı ve toplumun gelişimine katkı verme sorumluluğu vardır

Sosyal hizmet uzmanları mesleki tutum, karar ve eylemlerinde sosyal adaletsizlikle mücadele eder

Sosyal hizmet uzmanlarının her alanda uzman ve yetkin olma sorumlulukları vardır

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nde ve kaynağını bu Bildirge’den alan diğer uluslararası belgelerde ifade edilen, bireylerin ve grupların temel insan haklarına saygı gösterilmelidir

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanları insanlığın gelişimi için mesleki tutum, karar ve eylemlerinde aşağıda belirtilen temel ilkelerden hareket ederek hizmet verir:
Sosyal hizmet uzmanlarının nesnel olma, mesleki bilgi ve becerilerini geliştirme, uygulama yaptıkları alanlarda yetkin olma sorumlulukları vardır.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi mesleki etik açısından disiplinler arası işbirliğinde uyulması gereken özelliklerden biri değildir?

Etkili hizmet sunumu için; disiplinler arası ekip çalışmasında, ekibin her üyesinin mesleki ve etik sorumluluklarının neler olduğunun ekibin tümü ve her bir üyesi açısından ortaya konulmasını sağlamalıdır

Disiplinler arası bir ekipte, müracaatçılar hakkındaki kararlara sosyal hizmet mesleğinin bakış açısını, değerlerini ve deneyimlerini koyarak katılmalıdır

Uygulamada diğer meslek elemanları ile düşünce farklılıklarının olabileceğini kabul etmeli ve bu konudaki eleştirilerini sorumlu bir biçimde yapmalıdır

Diğer meslek elemanlarının yaptıkları çalışmalara ve aldıkları eğitime saygı duymalıdır

Müracaatçıların menfaatine olacağını düşünmeleri hâlinde meslektaşlarının önerilerine ve danışmanlığına başvurmalıdır

Açıklama:

Disiplinler Arası İş Birliği
Sosyal hizmet uzmanları:
a. Etkili hizmet sunumu için; disiplinler arası ekip çalışmasında, ekibin her üyesinin mesleki ve etik sorumluluklarının neler olduğunun ekibin tümü ve her bir üyesi açısından ortaya konulmasını sağlamalıdır.
b. Diğer meslek elemanlarının yaptıkları çalışmalara ve aldıkları eğitime saygı duymalıdır.
c. Disiplinler arası bir ekipte, müracaatçılar hakkındaki kararlara sosyal hizmet mesleğinin bakış açısını, değerlerini ve deneyimlerini koyarak katılmalıdır.
d. Ekip kararının etik sorun çıkaracağı konusunda kaygı duyuyor ise, bu anlaşmazlığı uygun bir biçimde çözmeye çalışmalıdır. Eğer anlaşmazlık çözülemezse müracaatçıların yararına olmayan çözümler konusundaki kaygılarını belirtmek için uygun kanalları kullanmalıdır.
e. Uygulamada diğer meslek elemanları ile düşünce farklılıklarının olabileceğini kabul etmeli ve bu konudaki eleştirilerini sorumlu bir biçimde yapmalıdır.
f. Mesleki açıdan karşılıklı olarak gelişebilmek amacıyla bilgi, deneyim ve fikirleri, diğer meslek elemanları ve gönüllüler ile paylaşmak için ortam yaratmalı ve bunu yaygınlaştırmalıdır

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi süpervizyon ya da konsültasyon veren sosyal hizmet uzmanlarında yer alması gereken özelliklerden biri değildir?

Süpervizyon alanların performanslarını adil ve saygılı biçimde değerlendirmelidir

Meslek etiğine ilişkin politika ve prosedür hakkında bilgi sahibi olmalıdır

Bu görevlerini uygun olarak yapabilme bilgi ve becerisine sahip olmalıdır

Süpervizyon verirken açık ve anlaşılır sınırlar oluşturmalıdır

Kendi bilgi ve uzmanlık alanları dışına çıkmamalıdır

Açıklama:

Süpervizyon ve Konsültasyon
Sosyal hizmet uzmanları uygulama ortamında süpervizyon ya da konsültasyon sistemini oluşturmak için çaba göstermelidir.
Süpervizyon ya da konsültasyon veren sosyal hizmet uzmanları:
a. Bu görevlerini uygun olarak yapabilme bilgi ve becerisine sahip olmalıdır.
b. Kendi bilgi ve uzmanlık alanları dışına çıkmamalıdır.
c. Süpervizyon verirken açık ve anlaşılır sınırlar oluşturmalıdır.
d.Süpervizyon alanların performanslarını adil ve saygılı biçimde değerlendirmelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi eğitim ve öğretim sürecinde öğrenciler için alan eğiticisi ya da öğreticisi (kurum danışmanı) olarak işlev gören sosyal hizmet uzmanlarında yer alması gereken özelliklerden biri değildir?

Yalnızca kendi bilgi ve yeterlilik alanlarında (mesleki bilgideki son gelişmeleri de birikimine katarak) eğitim vermelidir

Hizmetlerin eğitim ve öğretim amacıyla öğrenciler tarafından verilmesi hâlinde, durumla ilgili müracaatçıların bilgilendirilmesini sağlamalıdır

Kendi bilgi ve uzmanlık alanları dışına çıkmalıdır

Öğrencilerin performanslarını adil ve saygılı biçimde değerlendirmelidir

Açık ve anlaşılır sınırlar oluşturmalıdır

Açıklama:

Eğitim ve Öğretim
Sosyal hizmet uzmanları uygulama ortamında öğrenciler için alan eğiticisi ya da öğreticisi sistemini oluşturmak için çaba göstermelidir. Öğrenciler için alan eğiticisi ya da öğreticisi (kurum danışmanı) olarak işlev gören sosyal hizmet uzmanları:
a. Yalnızca kendi bilgi ve yeterlilik alanlarında (mesleki bilgideki son gelişmeleri de birikimine katarak) eğitim vermelidir.
b. Açık ve anlaşılır sınırlar oluşturmalıdır.
c. Öğrencilerin performanslarını adil ve saygılı biçimde değerlendirmelidir.
d. Hizmetlerin eğitim ve öğretim amacıyla öğrenciler tarafından verilmesi hâlinde, durumla ilgili müracaatçıların bilgilendirilmesini sağlamalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi işverenlere karşı taahütler açısından sosyal hizmet uzmanlarının sahip olması gereken özelliklerden biri değildir?

Politika, prosedür ve uygulamalarıyla yeterli hizmeti vermeye çalışan ve Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği Etik İlke ve Sorumlulukları’na uygun mesleki uygulamaları gerçekleştiren kurum ve kuruluşlarla çalışmalı ve iş birliğine girmelidir

Kurum ve kuruluşların beyan edilen amaç ve işlevlerini sorumlu bir şekilde yerine getirmesi, mümkün olan en iyi standartlara ve uygulamaya ulaşması için gerekli politika, prosedür ve uygulamaların gerçekleştirilmesi konusunda katkı vermelidir

Çalıştıkları kurum ve kuruluşların kaynaklarını nesnel ölçütlere uygun ve adil olarak kullanmalıdır

Sadece yetkin olduğu veya yetkin olma konusunda istekli olduğu alanda sorumluluk kabul etmeli veya görev almalıdır

Hizmetlerin niteliğinin artırılması amacıyla, çalıştıkları kurum ve kuruluşların istihdam politikalarında ve uygulamalarında hizmete uygun kişilerin işe alınması
ve ayrımcılığın önlenmesi konularında önerilerde bulunmalı; etkin rol oynamaya
çalışmalıdır

Açıklama:

İşverenlere Karşı Taahhütler
Sosyal hizmet uzmanları:
a. Politika, prosedür ve uygulamalarıyla yeterli hizmeti vermeye çalışan ve Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği Etik İlke ve Sorumlulukları’na uygun mesleki uygulamaları gerçekleştiren kurum ve kuruluşlarla çalışmalı ve iş birliğine girmelidir.
b. Kurum ve kuruluşların beyan edilen amaç ve işlevlerini sorumlu bir şekilde yerine getirmesi, mümkün olan en iyi standartlara ve uygulamaya ulaşması için gerekli politika, prosedür ve uygulamaların gerçekleştirilmesi konusunda katkı vermelidir.
c. Etik ilke ve sorumlulukları arasında yer alan, mesleğin etik gerekleri ve bu gereklerden doğan sosyal hizmet uygulamaları konusunda işveren kuruluşlarının bilinçlenmesini sağlamak için girişimde bulunmalıdır.
d. Kuruluşun politika, prosedür ve uygulamalarının sosyal hizmet mesleğinin etik
ilke ve sorumluluklarıyla ters düşmesi ve çatışması durumunda, meslek etiğine aykırı uygulamaların sonlandırılması için gerekli adımları atmalıdır.
e. İstenilen politika, prosedür ve uygulama değişikliklerini, uygun kurum ve kuruluşlar kanalıyla gerçekleştirmelidir. İzlenen yolların ve kanalların başarılı olmaması durumunda, toplumdaki üst düzey otoritelere başvurmalı, toplumun ilgisini çekmek için uygun yolları denemelidir.
f. Hizmetlerin niteliğinin artırılması amacıyla, çalıştıkları kurum ve kuruluşların istihdam politikalarında ve uygulamalarında hizmete uygun kişilerin işe alınması
ve ayrımcılığın önlenmesi konularında önerilerde bulunmalı; etkin rol oynamaya
çalışmalıdır.
g. Çalıştıkları kurum ve kuruluşların kaynaklarını nesnel ölçütlere uygun ve adil olarak kullanmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi sosyal ve siyasal aksiyon açısından sosyal hizmet uzmanlarınının göstermesi gereken özelliklerden biri değildir?

İnsanların temel ihtiyaçlarını karşılamaları ve tam olarak gelişmeleri için kaynaklara, istihdam olanaklarına, hizmetlere ve fırsatlara eşit biçimde ulaşmalarını sağlamak amacıyla sosyal ve siyasal aksiyonlara katılmalıdır

İncinebilir, dezavantajlı, baskı altında olan ve istismar edilen insanlara ve gruplara özel ilgi göstermekle birlikte, insanların tümü için seçenekler sunmak ve fırsatlar yaratmak amacıyla hareket etmelidir

Türkiye’de ve dünyada kültürel ve sosyal farklılıklara saygıyı oluşturacak koşulları desteklemelidir

Irk, etnik ve ulusal köken, renk, cinsiyet, yaş, cinsel tercih, medeni durum, siyasal görüş, dinsel inanç farkı, mental ya da fiziksel özrü nedeniyle insanlara, gruplara ya da belirli bir sınıfa yönelik ayrımcılığa karşı çıkmalı, bunlara yönelik baskıları önlemeli ve ortadan kaldırmalıdır

Sosyal politikaların ve kurumların oluşturulmasında toplumun bilinçli katılımını kolaylaştırmalıdır

Açıklama:

Sosyal ve Siyasal Aksiyon Sosyal hizmet uzmanları:
a. İnsanların temel ihtiyaçlarını karşılamaları ve tam olarak gelişmeleri için kaynaklara, istihdam olanaklarına, hizmetlere ve fırsatlara eşit biçimde ulaşmalarını sağlamak amacıyla sosyal ve siyasal aksiyonlara katılmalıdır. Sosyal hizmet uzmanları siyasal arenanın uygulama üzerindeki etkisinin farkında olmalıdır. Temel insan ihtiyaçlarının karşılanması ve sosyal adaletin gerçekleştirilmesi amacıyla politikalarda ve yasal düzenlemelerde değişiklik yaratmak üzere savunuculuk yapmalıdır.
b. İncinebilir, dezavantajlı, baskı altında olan ve istismar edilen insanlara ve gruplara özel ilgi göstermekle birlikte, insanların tümü için seçenekler sunmak ve fırsatlar yaratmak amacıyla hareket etmelidir.
c. Türkiye’de ve dünyada kültürel ve sosyal farklılıklara saygıyı oluşturacak koşulları desteklemelidir. Bu doğrultudaki uygulamaları geliştirmeli, kültürel bilgi kaynaklarının yayılmasını desteklemeli; kültürel yeterliliği gösterecek programlar ve kurumlar için savunuculuk yapmalı; tüm insanların eşitlik ve sosyal adalet haklarının korunmasına ve kabul edilmesine yardımcı olacak politikaların oluşturulması için çaba göstermelidir.
d. Irk, etnik ve ulusal köken, renk, cinsiyet, yaş, cinsel tercih, medeni durum, siyasal görüş, dinsel inanç farkı, mental ya da fiziksel özrü nedeniyle insanlara, gruplara ya da belirli bir sınıfa yönelik ayrımcılığa karşı çıkmalı, bunlara yönelik baskıları önlemeli ve ortadan kaldırmalıdır

Doğru Cevap: E

Soru 20

Seçeneklerden hangisi, yanlışı doğrudan ayırabilmek amacıyla ahlak kavramının doğasını anlamaya çalışır?

Etik

Ahlak

Töre

Adet

Gelenek

Açıklama:

Etik, felsefenin dört ana dalından biridir. Yanlışı doğrudan ayırabilmek amacıyla ahlak kavramının doğasını anlamaya
çalışır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Seçeneklerden hangisi genellikle meslek ahlâkı anlamında kullanılmaktadır?

Töre

Etik kavramı

Adet

Örf

Gelenek

Açıklama:

Etik kavramı genellikle meslek ahlâkı anlamında kullanılmaktadır

Doğru Cevap: B

Soru 22

Seçeneklerden hangisi hatalı bilgi içermektedir?

Etik prensipler sosyal hizmetin temel hedeflerine ulaşma konusunda önemli bir yol göstericidir

Sosyal hizmetin amaçları ile etik prensipler birçok noktada kesişmektedir.

Uygulamalar etik prensipler çerçevesinde gerçekleşmez ise tam anlamıyla bir sosyal hizmetten söz edemeyiz.

Etik ilke ve sorumlulukların belirlenmesi geçmişten günümüze birçok aşamadan geçmiştir.

Etik kavramı, değer, prensip, standart, ahlak gibi kavramlardan bağımsız olarak ele alınabilir

Açıklama:

Etik ve ahlak sözcükleri günlük hayatta aynı anlamda ya da birbirlerinin yerine kullanılmakla birlikte aralarında ayrımlar bulunmaktadır. Etik, ahlaki seçimleri yansıtan bir bilim olup ahlak kavramı ile aynı anlama sahip değildir. Ahlak, toplumsal değerler ve hedeflerle ilgili doğru ve yanlışları, bu doğru ve yanlışlara uygun davranış standartlarını belirleyen yazılı olmayan kuralları içerir. Ahlak etiğe göre daha geniş kapsayıcılığa sahiptir, etik ise ahlaka göre daha soyut kavramlara dayalıdır ve söz konusu soyut kavramların neyi ifade ettiğini tanımlamaya çalışır. Etikte belirli bir alana ilişkin açık ve yazılı kuralların bulunması beklenir.
Etik kavramını, değer, prensip, standart, ahlak gibi kavramlardan bağımsız olarak ele almak mümkün değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Toplumsal değerler ve hedeflerle ilgili doğru ve yanlışları, bu doğru ve yanlışlara uygun davranış standartlarını belirleyen yazılı olmayan kuralları seçeneklerden hangisi içerir?

Etik

Ahlak

Töre

Adet

Gelenek

Açıklama:

Ahlak, toplumsal değerler ve hedeflerle ilgili doğru ve yanlışları, bu doğru ve yanlışlara uygun davranış standartlarını belirleyen yazılı olmayan kuralları içerir. Ahlak etiğe göre daha geniş kapsayıcılığa sahiptir, etik ise ahlaka göre daha soyut kavramlara dayalıdır ve söz konusu soyut kavramların neyi ifade
ettiğini tanımlamaya çalışır.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Verilen etik bir koda sahip olma nedenlerinden hangileri, bir bütün olarak sosyal hizmete ilişkin olup, doğrudan uygulama yerine algı ve kimlik üzerinedir?

Bir mesleğin mesleki statüsüne katkıda bulunmak,
Mesleki kimliği sağlamak ve kurmak,
Uygulamacıların nasıl davranması gerektiği hakkında rehberlik etmek,
İstismar ve yanlış uygulamalardan müracaatçıyı korumak,
Mesleği düzenlemek ve disipline etmek

I ve II

III ve IV

III ve V

IV ve V

I ve IV

Açıklama:

İlk iki neden bir bütün olarak sosyal hizmete ilişkindir ve doğrudan uygulama yerine algı ve kimlik üzerinedir, dış dünyanın sosyal hizmeti nasıl algıladığı ve sosyal hizmet uzmanlarının kendilerini nasıl gördüğü hakkındadır

Doğru Cevap: A

Soru 25

Sosyal hizmet uzmanları insanlığın gelişimi için mesleki tutum, karar ve eylemlerinde belirtilen temel ilkelerden hareket ederek hizmet verirken, seçeneklerden hangisi hatalı verilmiştir?

Her insanın, başkasının hakkını ihlal etmemek koşuluyla, kendisini geliştirme hakkı ve toplumun gelişimine katkı verme sorumluluğu vardır.

Sosyal hizmet uzmanları mesleki tutum, karar ve eylemlerinde sosyal adaletsizlikle mücadele eder,

Sosyal hizmet uzmanları terörizm, işkence ya da benzer yollara başvuran kişi, grup, siyasal güç veya diğer güç odaklarına doğrudan ya da dolaylı bir biçimde destek verir,

Sosyal hizmet uzmanları müracaatçılarından, sonuçları yaşamlarını etkileyebilecek eylemleri belirlemelerini, kendileriyle iş birliğine girmelerini ve sorumluluk almalarını bekler,

Sosyal hizmet uzmanları gizlilik, mahremiyet/özel hayatın korunması ve mesleki çalışmalarında elde ettikleri bilgiyi sorumlu bir biçimde kullanma ilkelerine uyar. Bu ilkelerle ülke mevzuatı arasında uyuşmazlık olduğu zaman gizlilik ilkesine bağlı kalır.

Açıklama:

Madde 10: Sosyal hizmet uzmanları terörizm, işkence ya da benzer yollara başvuran kişi, grup, siyasal güç veya diğer güç odaklarına doğrudan ya da dolaylı bir biçimde destek vermez veya kayıtsız kalmaz.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Kadın sığınma evleri alanında yıllarca çalışmış bir sosyal hizmet uzmanına, bu alanda yeni çalışmaya başlayan bir sosyal hizmet uzmanının başvurması, hangi sorumluluk kapsamında ele alınır?

Müracaatçılara Karşı Etik Sorumluluklar

Meslektaşlara ve Diğer Meslek Elemanlarına İlişkin Etik Sorumluluklar

Uygulama Ortamına İlişkin Etik Sorumluluklar

Meslek Elemanı Olarak Sosyal Hizmet Uzmanlarının Etik Sorumlulukları

Sosyal Hizmet Uzmanlarının Sosyal Hizmet Mesleğine İlişkin Etik Sorumlulukları

Açıklama:

Meslektaşlara ve Diğer Meslek Elemanlarına İlişkin Etik Sorumluluklar kapsamında ele alınmaktadır

Doğru Cevap: B

Soru 27

Sevgi evinde çalışan bir sosyal hizmet uzmanının, bir çocuğun normal dışı davranışlar göstermesi üzerine o çocuktan sorumlu diğer meslek elemanları ile vaka değerlendirme toplantısı yapıp, her meslek elemanının mesleki sınırları kapsamında bir müracaatçı planı oluşturulmasını önermesi seçeneklerden hangisi kapsamında açıklanır?

Gizlilik

Meslektaşların Yer Aldığı Çatışma ve Anlaşmazlıklara Yaklaşım

Konsültasyon

Disiplinler Arası İş Birliği

Hizmetlere Havale

Açıklama:

Sevgi evinde çalışan bir sosyal hizmet uzmanısınız, bir çocuğun normal dışı davranışlar göstermesi üzerine o çocuktan sorumlu diğer meslek elemanları ile vaka değerlendirme toplantısı yapabilir, her meslek elemanının mesleki sınırları kapsamında bir müracaatçı planı oluşturulmasını önerebilirsiniz. Bu da Disiplinler arası iş birliği için örnek oluşturur.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Madde bağımlılığı alanında yıllarca çalışmış bir sosyal hizmet uzmanına, bu alanda yeni çalışmaya başlayan ya da bir vaka özelinde ek bilgiye ihtiyaç duyan bir sosyal hizmet uzmanının başvurması seçeneklerdeki hangi etik sorumluluklar kapsamında değerlendirilir?

Disiplinler Arası İş Birliği

Meslektaşların Yer Aldığı Çatışma ve Anlaşmazlıklara Yaklaşım

Konsültasyon

Hizmetlere Havale

Meslektaşların Zayıf Yönleri ve Yetersizlikleri

Açıklama:

Konsültasyon
Sosyal hizmet uzmanları:
a. Müracaatçıların menfaatine olacağını düşünmeleri hâlinde meslektaşlarının önerilerine ve danışmanlığına başvurmalıdır.
b. Meslektaşlarının yetkinlik ve uzmanlık alanlarından haberdar olmalıdır. Konsültasyon isterken konusunda bilgisini, uzmanlığını ve yetkinliğini kanıtlamış meslektaşlarına danışmalıdır.
c. Müracaatçılarla ilgili olarak meslektaşlarına danışırken, sadece konsültasyon için gerekli olan bilgiyi açığa vurmalıdır
Örneğin madde bağımlılığı alanında yıllarca çalışmış bir sosyal hizmet uzmanına bu alanda yeni çalışmaya başlayan ya da bir vaka özelinde ek bilgiye ihtiyaç duyan bir sosyal hizmet uzmanı başvurabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Sevgi evinde çalışan bir sosyal hizmet uzmanının bu kurumda yaşayan ve TEOG sınavına giren öğrenci adına gelen belgeyi korumalı ve gerekli olduğunda öğrenci adına ilgili yerlere göndermesi, seçeneklerin hangi Uygulama Ortamına İlişkin Etik Sorumluluklar kapsamında açıklanır?

Süpervizyon ve Konsültasyon

Eğitim ve Öğretim

Performans Değerlendirmesi

Müracaatçıların Kayıtları

Müracaatçının Havale Edilerek Gelmesi

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanları,
a. Kayıtlarını zamanında, tam ve doğru olarak, müracaatçılara verilen hizmetlerin sunumunu kolaylaştıracak ve gelecekte de sürekliliğini sağlayacak şekilde tutmalıdır.
b. Hazırladıkları belgelerde gizlilik ilkesine uymalı ve bu belgelerde sadece hizmet sunumu için gerekli bilgilerin yer almasını sağlamalıdır.
c. Kayıtları, gerektiğinde ulaşılması amacıyla, hizmetin sona ermesinden sonra da saklamalıdır.
Sevgi evinde çalışan bir sosyal hizmet uzmanı bu kurumda yaşayan ve TEOG sınavına giren öğrenci adına gelen belgeyi korumalı ve gerekli olduğunda öğrenci adına ilgili yerlere göndermelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Felsefenin dört ana dalından biri olan ve yanlışı doğrudan ayırabilmek amacıyla ahlak kavramının doğasını anlamaya çalışan kavrama verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Ahlak

Etik

Sosyoloji

Toplumbilim

Sosyal kurallar

Açıklama:

Etik, felsefenin dört ana dalından biridir. Yanlışı doğrudan ayırabilmek amacıyla ahlak kavramının doğasını anlamaya çalışır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Bir mesleğin etik kodlara sahip olması mesleğin sağlıklı bir şekilde uygulanmasının temelini oluşturmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bir mesleğin etik bir koda sahip olma nedenleri arasında yer almamaktadır?

Mesleki kimliği sağlamak ve kurmak

Bir mesleğin mesleki statüsüne katkıda bulunmak

Uygulamacıların nasıl davranması gerektiği hakkında rehberlik etmek

Görevi kötüye kullanmayı hızlandırma

İstismar ve yanlış uygulamalardan müracaatçıyı korumak

Açıklama:

Bir mesleğin etik kodlara sahip olması mesleğin sağlıklı bir şekilde uygulanmasının temelini oluşturmaktadır. Bu noktada bir mesleğin etik bir koda sahip olma nedenlerinin;
1. Bir mesleğin mesleki statüsüne katkıda bulunmak,
2. Mesleki kimliği sağlamak ve kurmak,
3. Uygulamacıların nasıl davranması gerektiği hakkında rehberlik etmek,
4. İstismar ve yanlış uygulamalardan müracaatçıyı korumak,
5. Mesleği düzenlemek ve disipline etmek olduğu söylenebilir.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Etik standartların Türkiye’de kabulü 1997 yılına dayanmaktadır. 2004 yılında sosyal hizmet uzmanlarının etik konusundaki sorumluluklarını açıklayan “Sosyal Hizmet Mesleğinin Etik İlkeleri ve Sorumlulukları” isimli kitapçık basılmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi bu kitapçıkta bulunan bölümler arasında yer almamaktadır?

Meslek elemanı olarak avukatların etik sorumlulukları

Müracaatçılara karşı etik sorumluluklar

Meslektaşlara ve diğer meslek elemanlarına ilişkin etik sorumluluklar

Uygulama ortamına ilişkin etik sorumluluklar

Değerlendirme ve araştırma

Açıklama:

Etik standartların Türkiye’de kabulü 1997 yılına dayanmaktadır. Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği’nin 1997 yılında 4. Olağan Genel Kurulunda etik standartlar ve sorumluluklar kabul edilmiş ve 2004 yılında da sosyal hizmet uzmanlarının etik konusundaki sorumluluklarını açıklayan “Sosyal Hizmet Mesleğinin Etik İlkeleri ve Sorumlulukları” isimli kitapçık basılmıştır. Bu kitapçıkta on bir genel etik ilke verildikten sonra beş bölümde sosyal hizmet uzmanlarının etik sorumlulukları açıklanmıştır. Bu bölümler;
-müracaatçılara karşı etik sorumluluklar,
-meslektaşlara ve diğer meslek elemanlarına ilişkin etik sorumluluklar,
-uygulama ortamına ilişkin etik sorumluluklar,
-meslek elemanı olarak sosyal hizmet uzmanlarının etik sorumlulukları,
-değerlendirme ve araştırmadır.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

"Konsültasyon" kavramını açıklayabilecek ve ülkemizde bu kavramla eş anlamlı algılanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Süpervizyon (danışmanlık)

Etik

Ahlak

Geçerlik

Güvenirlik

Açıklama:

Konsültasyon süpervizyon (danışmanlık) kavramı ile açıklanabilir. Yurt dışında özel kuralları ve eğitimleri olan süpervizyon sistemi ülkemizde henüz oluşturulmamıştır. Ülkemizde yaygın olarak daha deneyimli bir sosyal hizmet uzmanından gönüllü olarak alınan süpervizyon sistemi bulunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi meslek elemanı olarak sosyal hizmet uzmanlarının etik sorumlulukları arasında yer almamaktadır?

Alanda yetkinlik

Bireyler ve kültürler arası ayrımcılık yapmama

Dürüstlük

Alanı ve mesleği temsil etme

Telif hakkını kabul etmeme

Açıklama:

Telif hakkı ve kabulü, intihal konusu ile yakından ilgilidir. Bir sosyal hizmet uzmanı yazdığı tüm metinlerden sorumludur. Kendi emeği olmayan belgeleri izinsiz kullanmamalıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Son yıllarda ülkemizde önem kazanan "korunma ihtiyacı olan Suriyeli çocuklara yönelik hizmetlerin oluşturulması ve çeşitlendirilmesi" gibi konular, bir sosyal hizmet uzmanının hangi etik sorumluluğunu örneklendirmektedir?

Sosyal ve siyasal aksiyon

Değerlendirme ve araştırma

Toplumun acil gereksinimleri

Gizlilik

Telif hakkı ve itibarın kabulü

Açıklama:

Toplumun Acil Gereksinimleri: Sosyal hizmet uzmanları toplumun acil gereksinimlerinin kapsamlı olarak karşılanması için uygun profesyonel hizmetleri sağlamalıdır.Örneğin Türkiye’de son dönemde en acil gereksinim taşıyan grupların Suriyeli olduğu söylenebilir. Sosyal hizmet uzmanlarının ihtiyaç sahibi bu gruba yönelik yeni hizmetler üretmesi mesleki bir sorumluluktur. Korunma ihtiyacı olan Suriyeli çocuklara yönelik hizmetlerin oluşturulması ve çeşitlendirilmesi gibi. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Örneğin, cezaevinde çalışan bir sosyal hizmet uzmanısınız. Çalıştığınız bir cezaevine kız arkadaşına tecavüz ettikten sonra öldüren bir mahkûm gönderilmiştir. Kişisel olarak bu kişinin kesinlikle cezaevi imkânlarından faydalanmaması gerektiğini düşünüyorsunuz. Bu düşünme şekli bir mesleki kimliğin olmadığı durumlarda normal olarak kabul edilebilir. Ancak cezaevinde olan tüm mahkûmların sunulan imkânlardan yararlanma temel hakkı dikkate alındığında, haklar açısından bir çatışma ortaya çıkmaktadır. Bu tür durumlarda mesleki etik sorumluluklarımızın önüne geçmemesi gereken değer yargısı aşağıdakilerden hangisidir?

Alanda yetkinlik

Kişisel/Subjektif değer ve tutumlar

Toplumsal değer ve tutumlar

Dürüst olmama

Süpervizyon ve konsültasyon

Açıklama:

Kişisel Tutum: Sosyal hizmet uzmanları, mesleki sorumluluklarını yerine getirirken kişisel tutumlarının buna engel olmasına izin vermemelidir. Bu madde özellikle kişisel değerler ile mesleki değerlerin çatışması durumunda karşımızda çıkmaktadır. Örneğin cezaevinde çalışan bir sosyal hizmet uzmanısınız. Çalıştığınız bir cezaevine kız arkadaşına tecavüz ettikten sonra öldüren bir mahkûm gönderilmiştir. Kişisel olarak bu kişinin kesinlikle cezaevi imkânlarından faydalanmaması gerektiğini düşünüyorsunuz. Bu düşünme şekli bir mesleki kimliğin olmadığı durumlarda normal olarak kabul edilebilir. Ancak cezaevinde olan tüm mahkûmların sunulan imkânlardan yararlanma temel hakkı dikkate alındığında, haklar açısından bir çatışma ortaya çıkmaktadır. Böylesi bir çatışma durumunda kişisel değerlerimizin mesleki değerlerimizin önüne geçmesine izin vermemeliyiz.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Sosyal hizmet uzmanları mesleki uygulamalarında bilgilerinin geliştirilmesi ve geçerliliğinin sınanması konusunda uygun yöntemlere başvurmalıdır.
Yukarıdaki cümleler hangi etik sorumluluğu açıklamaktadır?

Telif hakkı ve itibarın kabulü

Alanda yetkinlik

Ayrımcılık

Dürüst olmama

Kişisel tutumlar

Açıklama:

Yetkinlik: Sosyal hizmet uzmanları,
a. Sadece yetkin olduğu veya yetkin olma konusunda istekli olduğu alanda sorumluluk kabul etmeli veya görev almalıdır.
b. Mesleki uygulamalarında yetkin hâle gelmek için çaba göstermeli; bilgilerinin geliştirilmesi ve geçerliliğinin sınanması konusunda uygun yöntemlere başvurmalıdır.
c. Mesleki uygulamalarında sosyal hizmet mesleği ve disiplini ile meslek etiğine ilişkin geçerli bilgileri temel almalıdır.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aile danışma merkezinde çalışan bir sosyal hizmet uzmanısınız. Son günlerde çalışmaya başladığınız çift ile ilgili sizi rahatsız eden bir durum hissediyorsunuz. Aile fertlerinden biri size eski eşinizi anımsatmaktadır. Aileye faydalı olamayacağınıza karar vermeniz üzerine yapmanız gereken davranış aşağıdakilerden hangisidir?

Başka bir meslektaşının yetkinlik ve uzmanlık alanlarından haberdar olma

Kişilerle çalışmaya devam etme

Kişileri başka bir meslektaşa havale etme

Disiplinler arası bir ekip kurma

Mesleki bilgilerin gizli kalmasına özen gösterme

Açıklama:

Hizmetlere Havale: Sosyal hizmet uzmanları,
a. Müracaatçılara tam olarak hizmet verilebilmesi için diğer meslek elemanlarının
ihtisaslaşmış bilgisine ya da uzmanlığına gereksinim duyulduğunda; kendi mesleki müdahalelerinin etkili olamayacağına ya da anlamlı gelişme sağlayamayacağına
inanmaları ve ilave hizmetlere gereksinim olması durumunda müracaatçılarını başka meslek elemanlarına havale etmelidir.
b. Müracaatçılarını diğer meslek elemanlarına havale ederken, sorumluluğun aktarımında uygun adımları atmalıdır. Havale yaptığı meslek elemanına müracaatçı hakkındaki gerekli bilgileri aktarmadan önce durumu müracaatçısının bilgisine sunmalı ve onayını almalıdır.
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Bir toplumun değer yargılarını, normlarını içeren ilkeler ve kurallar bütününe verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Geçerlik

Güvenirlik

Genelleme

Etik

Ahlak

Açıklama:

Ahlak, bir toplumun değer yargılarını, normlarını içeren ilkeler ve kurallar bütünüdür.
Etik ise, felsefenin dört ana dalından biridir. Yanlışı doğrudan ayırabilmek amacıyla ahlak kavramının doğasını anlamaya çalışır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi mesleğin etik bir kodların gerekliliklerinden biri değildir ?

Bir mesleğin mesleki statüsüne katkıda bulunmak.

Mesleki kimliği sağlamak ve kurmak.

Mesleği düzenlemek ve disipline etmek

Uygulamacıların nasıl davranması gerektiği hakkında rehberlik etmek

Uygulamacıyı korumak.

Açıklama:

Bir mesleğin etik bir koda sahip olma nedenlerinin;

Bir mesleğin mesleki statüsüne katkıda bulunmak,

Mesleki kimliği sağlamak ve kurmak,

Uygulamacıların nasıl davranması gerektiği hakkında rehberlik etmek,

İstismar ve yanlış uygulamalardan müracaatçıyı korumak,

Mesleği düzenlemek ve disipline etmek olduğu söylenebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet uzmanlarının müracaatçılara ilişkin etik sorumluluklarından biri olarak gösterilemez?

Müracaatçılara bağlılık

Kültürel yetkinlik ve sosyal farklılık

Mahremiyet ve gizlilik

Performans değerlendirilmesi

Bilgilendirilmiş onay

Açıklama:

Müracaatçılara İlişkin Etik Sorumluluklar: Müracaatçılara bağlılık, kültürel yetkinlik ve sosyal farklılık, kendi kaderini belirleme, mahremiyet ve gizlilik, bilgilendirilmiş onay, kayıtlara ulaşma, hizmetlerin kesintiye uğramaması, hizmetin sonlandırılması, çıkar çatışmaları, hizmetler için ödemeler, duygusal/cinsel ilişki, fiziksel temas, cinsel taciz ve küçük düşürücü dil kullanma alt başlıklarında incelenmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet uzmanlarının meslektaşlara ve diğer meslek elemanlarına ilişkin etik sorumlulukları arasında gösterilemez?

Sürekli eğitim ve personel yetiştirmek

Meslektaşlarına karşı saygılı olma

Meslektaşların yer aldığı çatışma ve anlaşmazlıklara yaklaşım

Konsültasyon çalışmalarına katılma

Disiplinler arasında işbirliğinde olma

Açıklama:

Meslektaşlara ve Diğer Meslek Elemanlarına İlişkin Etik Sorumluluklar: Saygı, gizlilik, disiplinler arası iş birliği, meslektaşların yer aldığı çatışma ve anlaşmazlıklara yaklaşım, konsültasyon, hizmetlere havale, cinsel konular, meslektaşların zayıf yönleri ve yetersizlikleri, meslektaşların meslek etiğine aykırı uygulamaları alt başlıklarında incelenmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği tarafından 2004 yılında basılan ve sosyal hizmet uzmanlarının etik konusundaki sorumluluklarını açıklayan kitap aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal hizmet uzmanlarının etik kuralları
Sosyal Hizmet Mesleğinin Etik İlkeleri ve Sorumlulukları
Sosyal hizmet mesleğinin etik sorumlulukları
Sosyal hizmet mesleğine etik yaklaşım
Sosyal hizmet uzmanlarının etik davranışları

Sosyal Hizmet Mesleğinin Etik İlkeleri ve Sorumlulukları

Sosyal hizmet mesleğinin etik sorumlulukları

Sosyal hizmet mesleğine etik yaklaşım

Sosyal hizmet uzmanlarının etik davranışları

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 44

Aşağıdaki ifadelerden hangisi sosyal hizmet uzmanlarının değerlendirme ve araştırmaya katılacak kişiye karşı uygulayacağı etik davranışlar arasında gösterilemez?

Kişilere, gerektiğinde katılmayı reddedebileceklerini ya da fiili olarak hiçbir ceza ya da yoksunlukla karşılaşmayacakları anlatılmalıdır.

Katılım için ısrar edilebilir. Bireyin yararına olacağı düşüncesi verilmelidir.

Katılımcının özel hayatına/mahremiyetine ve onuruna saygı gösterileceğine ilişkin bilgi vererek gönüllü ve gerekirse yazılı onayını almalıdır.

Değerlendirme ve araştırmaya katılan kişi bilgilendirilmiş onay vermeye yeterli değil ise, uygun açıklamayı yaparak mümkün olduğu ölçüde katılımcının onayını almalı, gerekli durumlarda ayrıca velisinden/vasisinden yazılı onay almalıdır.

Değerlendirme ve araştırmaya katılanların uygun destekleyici hizmetlere ulaşabilmelerini sağlamak için gerekli önlemleri almalıdır.

Açıklama:

Değerlendirme veya araştırmaya katılacak kişilere, gerektiğinde katılmayı reddedebileceklerini ya da fiili olarak hiçbir ceza ya da yoksunlukla karşılaşmayacaklarını ve katılım için ısrar edilmeyeceğini açıklamalıdır. Aksini söylememelidir ya da ima etmemelidir. Katılımcının özel hayatına /mahremiyetine ve onuruna saygı gösterileceğine ilişkin bilgi vererek gönüllü ve gerekirse yazılı onayını almalıdır. Bilgilendirilmiş onay: istenilen katılımın niteliği, kapsamı, süresi, araştırmaya katılmanın faydaları ve olası riskleri hakkındaki bilgileri içermelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi etik ilkeler doğrultusunda sosyal hizmet uzmanları öncelik olarak hangi sorunlara odaklanmaktadır?

Bireylerin ulaşmak istedikleri en üst potansiyele odaklanmaktadır.

Bireylerin karar verme süreçlerine odaklanır.

Üst yöneticilerin istedikleri konuya odaklanır.

Yoksulluk, işsizlik, ayrımcılık gibi toplumsal sorunlara odaklanır.

Mesleki gelişim konularına odaklanmaktadırlar

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanları mesleki tutum, karar ve eylemlerinde sosyal adaletsizlikle mücadele eder. Bu nedenle:

Özellikle incinebilir, baskı altındaki birey ve gruplarla birlikte ya da onlar adına toplumsal değişmeyi sağlamak için çaba gösterir.
Öncelikle yoksulluk, işsizlik, ayrımcılık gibi toplumsal sorunlara odaklanır, • Toplumsal sorunlara ilişkin bilinç ve duyarlılık düzeyinin yükseltilmesini amaçlar ve karar sürecine etkin katılımı sağlamak için çalışır.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi, sosyal hizmet uzmanlarının süpervizyon ve konsültasyon uygulaması yapabilmeleri için gerekli becerilerden biri olarak gösterilemez?

Bu görevlerini uygun olarak yapabilme bilgi ve becerisine sahip olmalıdır.

Kendi bilgi ve uzmanlık alanları dışına çıkmamalıdır.

Süpervizyon verirken açık ve anlaşılır sınırlar oluşturmalıdır.

Süpervizyon alanların performanslarını adil ve saygılı biçimde değerlendirmelidir.

Süpervizyon verebilmesi için uzman olmasına gerek yoktur.

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanları uygulama ortamında süpervizyon ya da konsültasyon sistemini oluşturmak için çaba göstermelidir. Süpervizyon ya da konsültasyon veren sosyal hizmet uzmanları:

Bu görevlerini uygun olarak yapabilme bilgi ve becerisine sahip olmalıdır.
Kendi bilgi ve uzmanlık alanları dışına çıkmamalıdır.
Süpervizyon verirken açık ve anlaşılır sınırlar oluşturmalıdır.
Süpervizyon alanların performanslarını adil ve saygılı biçimde değerlendirmelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Sosyal hizmet uzmanlarının insanlığın gelişimi için mesleki tutum, karar ve eylemlerinde aşağıda belirtilen temel ilkelerden hareket ederek hizmet vermesi beklenemez?

Sosyal hizmet uzmanlarının nesnel olma, mesleki bilgi ve becerilerini geliştirme, uygulama yaptıkları alanlarda yetkin olma sorumlulukları vardır.

Sosyal hizmet uzmanları gizlilik, mahremiyet/özel hayatın korunması ve mesleki çalışmalarında elde ettikleri bilgiyi sorumlu bir biçimde kullanma ilkelerine uyar.

Sosyal hizmet uzmanları müracaatçılarıyla işbirliği içinde çalışmasına gerek yoktur. Onları en üst düzeyde katılım için desteklemesi yeterlidir.

Sosyal hizmet uzmanları, Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği’nce hazırlanan Sosyal Hizmet Mesleğinin Etik İlkeleri ve Sorumluluklarını kabul eder ve etik temele dayalı olarak karar verir.

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanları müracaatçılarıyla iş birliği içinde çalışır ve onları en üst düzeyde katılım için destekler. Müracaatçılarına çalışmalarının yararlarına ve olası risklerine ilişkin bilgi verir. Çalışmalarında öncelikle müracaatçılarının yararını gözetir; bununla birlikte üçüncü kişileri de göz ardı etmez.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Etik ve ahlak kavramlarına ilişkin aşağıdaki verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Etik ve ahlak sözcükleri birbirinin yerine kullanılsa da aralarında ayrımlar bulunmaktadır.

Etik, ahlaki seçimleri yansıtan bir bilim olup ahlak kavramı ile eşdeğer değildir.

Ahlak ise toplumsal değerler ve hedeflerle ilgili doğru ve yanlışları, bu doğru ve yanlışlara uygun davranış standartlarını belirleyen yazılı olmayan kuralları içerir.

Etik ahlaka göre daha geniş kapsayıcılığa sahiptir.

Etik ahlaka göre daha soyut kavramlara dayalıdır.

Açıklama:

Etik ve ahlak sözcükleri günlük hayatta aynı anlamda ya da birbirlerinin yerine kullanılmakla birlikte aralarında ayrımlar bulunmaktadır. Etik, ahlaki seçimleri yansıtan bir bilim olup ahlak kavramı ile eşdeğer değildir. Ahlak ise toplumsal değerler ve hedeflerle ilgili doğru ve yanlışları, bu doğru ve yanlışlara uygun davranış standartlarını belirleyen yazılı olmayan kuralları içerir. Ahlak etiğe göre daha geniş kapsayıcılığa sahiptir, etik ise ahlaka göre daha soyut kavramlara dayalıdır ve söz konusu soyut kavramların neyi ifade ettiğini tanımlamaya çalışır. Etikte belirli bir alana ilişkin açık ve yazılı kuralların bulunması beklenir. Örneğin, sosyal hizmet etiği, medya etiği gibi mesleğe özel etik kuralların ortak noktaları bulunmakla birlikte her mesleğin kendi özelliklerine ve hassasiyet göstermesi gereken konulara dayalı olarak oluşturduğu etik kuralları mevcuttur .

Doğru Cevap: D

Soru 49

Meslek ahlakı
Davranış kodları ve uyulması gereken kuralları
Meslek ilkelerini
Genel ahlak kurallarını

Yukarıda verilen ifadelerden hangisi veya hangileri sosyal hizmet alanında etik ahlak kurallarıyla ilişkilendirilebilir?

1-2

1-2-4

1-2-3

2-3

1-2-3-4

Açıklama:

Sosyal hizmet mesleğinin uygulamalarında etik konusu sıklıkla gündeme gelmektedir. Sosyal hizmet alanında etik, meslek ahlakı ve ilkelerini, davranış kodları ve uyulması gereken kuralları, aynı zamanda da genel ahlak kurallarını kapsamaktadır.

Doğru Cevap: E

Ünite 6

Soru 1

Sosyal Hizmet Mesleğinin Etik İlkeleri ve Sorumlulukları belgesi sosyal hizmet uzmanlarının hangisine karşı sorumluluklarını içermez?

Meslektaşlarına

Uygulama ortamına

Kendisine

Topluma

Siyasi otoriteye

Açıklama:

“Sosyal Hizmet Mesleğinin Etik İlkeleri ve Sorumlulukları (2004)” belgesini temel kaynak olarak ele almayı sürdüreceğiz. Sosyal hizmet uzmanlarının çalışmalarını yürütürken karşılaşacağı etik sorunları ve ikilemleri tanıması ve çözmesi için bir rehber niteliğinde hazırlanan bu belge, sosyal hizmet uzmanlarının (1) hizmet alanlara, (2) meslektaşlarına, (3) uygulama ortamına, (4) kendisine, (5) mesleğine ve (6) topluma olmak üzere altı alandaki sorumluluklarını kapsamaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Bir sosyal hizmet uzmanının en önemli sorumluluğu hangisidir?

Danışanları adına kararlar almak

Self-determinasyon ve sosyal adalet ilkeleri arasında bir denge kurmak

Mümkün olduğunca çok kişiye hizmet vermek

Yüksek yarar ilkesini her kararında ön planda tutmak

Danışanların kendi kararlarını vermeye yönlendirmek

Açıklama:

Sosyal hizmet uygulamasının etik meseleleri, uygulamaya oldukça karmaşık ve hassas bir içerik kazandırmaktadır. Basmakalıp biçimde, birey refahının yansıması olan ve ‘self-determinasyon’ olarak kavramsallaştırılan kendi kaderini tayin hakkı değerine veya yalnızca kamu refahına hizmet eden ‘sosyal adalet’ değerine dayalı bir meslek uygulaması çoğu zaman hatalı ve kolaycılık olabilir. Evde bakım hizmeti istemediğini belirten bir yaşlı danışanın gereksinimleri, self-determinasyon değeri referans alınıp, “danışan kendi seçimlerini yapıyor, karışamayız” denilerek kolaylıkla göz ardı edilebilir.
Benzer biçimde, korunma kararı alınan bir çocuk veya engelli danışanın istek ve beklentileri ‘yüksek yarar’ ilkesi referans alınıp, “onun için en iyisini biz biliyoruz” denilerek tamamen göz ardı da edilebilir. Son tahlilde etik bir uygulama için birbirine karşıtlık gösteren selfdeterminasyon ve sosyal adalet ilkeleri arasında bir denge kurmak da sosyal hizmet uzmanlarının sorumluluğudur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Sosyal hizmet uzmanlarının danışanları için uygun olan seçenekleri göstermeleri ve danışanların da bunlar arasından kendilerinin en çok istediklerini veya benimsediklerini seçmeleri hangisi ile adlandırılır?

Yüksek yarar

Sosyal adalet

Self-determinasyon

Müdahale hakkı

Kamu refahı

Açıklama:

Uzmanların danışanları için uygun olan seçenekleri göstermeleri ve bunlar arasında kendilerinin en çok istediklerini veya benimsediklerini seçmeleri gerçekçi bir self-determinasyon uygulaması olarak düşünülebilir.
Bu noktada self-determinasyon ve (özellikle hizmetlere ilişkin) alternatiflerin bir bütünün parçaları olarak görülmesi gerekir. Danışanın hayatı ile ilgili olabildiğince çeşitli alternatifler ve çevresel kaynaklar bulmasına yardımcı olmak ve önündeki engelleri kaldırmak sosyal hizmet uzmanının hem mesleki hem de etik yükümlülüğüdür. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

I. Şiddet mağduru kadınlar II. Madde bağımlıları III. 18 yaşından büyük bireyler Hangi vaka tiplerinde self-determinasyon yerine yüksek yarar etik ilkesini referans alınır?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Hangi durumlarda ve vaka tiplerinde self-determinasyon yerine yüksek yarar etik ilkesini referans alırız? İki grupta sınıflandırma yapabiliriz:
1. Korunma gereksinimi (korunmaya muhtaçlık statüsü) saptanan vakalarda.
a. Çocuklar (18 yaş ve altı)
b. Engelliler (özellikle zihinsel engelleri olanlar)
c. Yaşlılar (özellikle özbakımını yapabilecek fiziksel yetilerinde veya bilişsel
yeterliklerinde ağır kayıpları olanlar)
d. Şiddet mağduru kadınlar
2. Toplumsal normları ve yasaları ihlal ettiği için zorunlu rehabilitasyon uygulanan vakalarda.
a. Çocuk ve yetişkin hükümlüler
b. Alkol veya madde bağımlıları
c. Ruhsal engelliler (psikotik bozukluğu olanlar)
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Sosyal hizmet uzmanlarının profesyonel olduklarını unutmadan kişinin hikayesinin onlarda yarattığı duyguları yalnızca kendisine yararlı olduğunda aktarması hangi etik ilke ile ilişkilidir?

Bireyselleştirme

Duyguların amaçlı dışa vurumu

Kabul etme

Kontrollü duygusal katılım

Yargılayıcı olmayan tutum

Açıklama:

Danışanımızın duygularına karşı hassasiyet göstermeli, duygularının anlamını kavramaya çalışmalıyız. Kişinin duygusuna uygun bir iletişim tarzı geliştirmeliyiz. Ayrıca profesyonel olduğumuzu akılda tutarak kişinin hikayesinin bizde yarattığı duyguları yalnızca kendisine yararlı olduğunda aktarmalıyız. Zira bireyle çalışmada ve genelde psikoterapide sıklıkla sözü edilen ‘karşı-aktarım’ın bir sorun olduğunu ve profesyonel sürece -uzmanın nesnelliğini ortadan kaldırarak- zarar verdiğini bilmeliyiz. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Birinin bir şey için bir başkasına sorumlu olması gerektiği koşulu ______ olarak adlandırılır?
Boşluğu doğru olarak tamamlayan, vaka görüşmelerinde uyulması gereken etik ilke hangisidir?

Self-determinasyon

Gizlilik

Kabul etme

Bireyselleştirme

Hesap verebilirlik

Açıklama:

Uygulama etik ilkelerinden gizliliğin -karşıtı gibi görünse de- tamamlayıcısı hesap verebilirliktir. Hesap verebilirlik, birinin bir şey için bir başkasına sorumlu olması gerektiği koşulunu açıklar. Doğru cevap E'dir

Doğru Cevap: E

Soru 7

Bireyin kişisel bağlılığı, kişiler arası bağlılığı ve transandantal amaçlara ilişkin
bağlılığı hangisiyle adlandırılır?

Maneviyat

Tinsellik

İnanç

İman

Teslimiyet

Açıklama:

Tinsellik, bireyin kişisel bağlılığı, kişiler arası bağlılığı ve transandantal amaçlara ilişkin bağlılığı olarak tanımlanmakta ve bu tanımlama aynı zamanda tinselliğin boyutlarını içermektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Sosyal hizmet uzmanlarının yer değiştirme, hastalık, sakatlık ya da ölüm gibi beklenmedik durumlarda bile işiyle ilgili makul çabayı harcayarak önlemler
alması hangi etik sorumluluk ile ilişkilidir?

Hizmetlerin kesintiye uğramaması

Bağlılık

Kültürel yetkinlik ve sosyal farklılık

Mahremiyet ve gizlilik

Kayıtlara ulaşma

Açıklama:

Hizmetlerin Kesintiye Uğramaması: Sosyal hizmet uzmanları yer değiştirme, hastalık, sakatlık ya da ölüm gibi beklenmedik durumlar nedeniyle hizmetlerin kesintiye uğramaması için makul çabayı harcayarak önlemler almalıdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

I. Gizli
II. Makul
III. Kültürel açıdan kabul edilebilir
Sosyal hizmet uzmanları, müracaatçıya psikolojik açıdan zarar verme olasılığı varsa, müracaatçıyla fiziksel temas (kucaklaşmak gibi) kurmamalıdır. Müracaatçıyla fiziksel temas kurulması durumunda ise bu temas hangi özellikleri taşımalıdır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanları, müracaatçıya psikolojik açıdan zarar verme olasılığı varsa, müracaatçıyla fiziksel temas (kucaklaşmak gibi) kurmamalıdır. Müracaatçıyla fiziksel temas kurulması durumunda, bu fiziksel temasın açık, makul ve kültürel açıdan kabul edilebilir sınırlarını oluşturmaktan sorumludur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Hangisi sosyal hizmetler uzmanlarıyla ilişkili mesleki etik kurallar içinde yer almaz?

Müracaatçılarını cinsellik içeren sözler ya da davranışlar vb. ile taciz etmemelidir.

Müracaatçılarıyla ya da onlar hakkındaki her türlü iletişimlerinde özenli ve saygılı bir dil kullanmalıdır.

Uzmanlık alanına giren her türlü özel hizmet talebini kesinlikle geri çevirmelidir.

Gereksinim duyulmaması ya da müracaatçının gereksinimlerine yanıt verilememesi durumunda, müracaatçıya verilen hizmetleri ve mesleki ilişkiyi sonlandırmalıdır.

Müracaatçıların kayıtlara ulaşmasına yardımcı olurken, diğer insanlara ilişkin bilgilerin gizliliğini sağlamalıdır.

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanlarının özel hizmet verememe ve bundan ücret alamama bir durumları yoktur. Fakat
a. Kamu ya da özel sektörde ücretli, maaşlı çalışan sosyal hizmet uzmanlarının müracaatçılardan ayrıca bir ödeme kabul etmesi, hediye alması ya da müracaatçının ürettiği mal ve hizmetlerden ücretsiz yararlanması veya bunları kabul etmesi söz konusu olamaz.
b. Uzmanlık alanına giren özel hizmet sunması hâlinde ise ücretleri belirlerken, ücretlerin verilen hizmete uygun, makul ve eşit olmasına dikkat etmeli; müracaatçıların ödeme gücünü göz önünde bulundurmalıdır.
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Sosyal hizmet mesleğinin etik çerçevesi içinde birey refahı aşağıdaki hangi değer ile ilgilidir?

Self-determinasyon ve bireyin onuruna saygı

Sosyal adalet ve eşitlik

Risk altındaki kesimlerin korunması

Toplumsal normların kontrolü

Hoşgörü ve adalet

Açıklama:

Sosyal hizmet mesleğinin etik çerçevesi içinde birey refahı doğrudan self-determinasyon ve bireyin onuruna saygı değerleri ile ilgilidir. Etik bir uygulama için birbirine karşıtlık gösteren self-determinasyon ve sosyal adalet ilkeleri arasında bir denge kurmak da sosyal hizmet uzmanlarının sorumluluğudur.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Kamu refahı aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?

İdeolojinin varlığı

Self-determinasyon ve birey onuruna saygı

Hizmet alternatifleri ve özellikleri

Sosyal adalet ve eşitlik

Danışman seçimi

Açıklama:

Kamu refahı doğrudan, sosyal adalet ve eşitlik değerleri ile ilgilidir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

I-Sosyal hizmet uygulamasının etik meseleleri, uygulamaya oldukça karmaşık ve hassas bir içerik kazandırmaktadır.
II- Sosyal hizmet kendine has bir ideolojidir.
III- Yanlızca kendi kaderini tayin hakkı değerine dayalı bir meslek uygulamasıdır.
IV- Sosyal hizmet aynı zamanda bireysel hak ve özgürlükleri geliştirme amacına da sahiptir.
Sosyal hizmet uygulaması ile ilgili yukarıdakilerden hangileri söylenebilir?

I ve III

II ve III

I, II ve IV

I, II ve III

Hepsi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 14

Self-determinasyon hakkı aşağıdakilerden hangisinden doğar?

Yaşama hakkı

Kişinin saygınlığı inancı

Düşünce özgürlüğü

Gizlilik hakkı

Kendini gerçekleştirme isteği

Açıklama:

Danışanın ‘self-determinasyon hakkı’ etik ilkesi mantıksal olarak kişinin saygınlığı inancından doğar. Bireyin saygınlığına inandığımızda geleceğini belirleme kapasitesine sahip olduğunu ve isteklerini kabul etmemiz gerektiğini de kabul ederiz.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi korunma gereksinimi saptanan vakalardan biri değildir?

Şiddet maduru kadınlar

Engelliler

Yaşlılar

Çocuklar

Ruhsal engelliler

Açıklama:

Self-determinasyon yerine yüksek yarar ilkesinin referans alındığı durumlar iki başlık altında sınıflandırılabilir. İlki korunma gereksinimi (korunmaya muhtaçlık statüsü) saptanan vakalardır. Bunlar; çocuklar, engelliler, yaşlılar ve şiddet maduru kadınlardır. İkinci sınıflandırma ise toplumsal normları ve yasaları ihlal ettiği için zorunlu rehabilitasyon uygulanan vakalardır. Bu vakalar; çocuk ve yetişkin hükümlüler, alkol veya madde bağımlıları ve ruhsal engellilerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Bireyselleştirme ilkesi aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?

Herkesin itibar, saygı ve anlayış ile muameleyi hak ettiğini kabul etmek.

Yargılayıcı olmayan bir tutum benimsemek.

Kişinin duygusuna uygun bir iletişim tarzı geliştirilmesi.

Her durumun kendine özgülüğü çerçevesinde değerlendirilmesi.

Sosyal hizmet uzmanının cevap verme zorunluluğu olması.

Açıklama:

Bireyselleştirme ilkesi, bireylerin genelleme ve standart değerlendirmelerden uzak kalarak, her durumun kendine özgülüğü çerçevesinde değerlendirilmesini ifade eder.

Doğru Cevap: D

Soru 17

"Danışanı olduğu gibi kabul et" deyimi aşağıdakilerden hangisi ile ilişkilidir?

Varolan davranış, görüntü ve durumlarından bağımsız olarak saygıyı hak eden insanlar olduklarını hatırla.

İçinde bulundukları durum ile ilgili olarak danışanın kendi fikirlerini önemse.

Durum neyi gerektirirse gerektirsin kişinin kendi kaderini tayin etmesini mümkün kıl.

Her durumda vaka gizliliğinin altını çiz.

Danışana yapmak istediklerin ve yapacakların ile ilgili garanti ver.

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanı, felsefi olarak, her kişinin ya da grubun itibar, saygı ve anlayış ile muameleyi hak ettiğini kabul etmelidir. “Danışanı olduğu gibi kabul et” deyimi, sosyal hizmet uzmanına, danışanlarının davranışlarından, görüntülerinden ve durumlarından bağımsız olarak saygıyı hak eden, itibarlı insanlar olduklarını hatırlatır ve buna teşvik eder.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Danışan ile sosyal hizmet uzmanı arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisine benzer?

Doktor-hasta ilişkisi

Bireyle-birey ilişkisi

Bireyle-örgüt ilişkisi

Yasa-yönetmelik ilişkisi

Birey-uzman ilişkisi

Açıklama:

Danışan ile sosyal hizmet uzmanı arasındaki ilişki aslında bireyle-birey arasındaki değil, bireyle-örgüt arasındaki bir ilişkidir. Uzmanlar çalıştıkları örgütleri temsil ederler.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Anlam, amaç ve ahlak duygusu geliştirmeye yönelik genel insan deneyimi olarak tanımlayabileceğimiz kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Din

Kültür

Maneviyat

Yaşantı

Ahlak

Açıklama:

Maneviyat ve din birbirinden ayrıdır, buna rağmen belli ölçülerde birbiriyle bağlantılıdır. Maneviyat “anlam, amaç ve ahlak duygusu geliştirmeye yönelik genel insan deneyimi” olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Bireyin kişisel bağlılığı, kişilerarası bağlılığı ve transandantal amaçlara ilişkin bağlılığı olarak tanımladığımız kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Maneviyat

Din

Ahlak

Duygusallık

Tinsellik

Açıklama:

Tinsellik, bireyin kişisel bağlılığı, kişilerarası bağlılığı ve transandantal amaçlara ilişkin bağlılığı olarak tanımlanmakta ve bu tanımlama aynı zamanda tinselliğin boyutlarını içermektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Uzmanların danışanları için uygun olan seçenekleri göstermeleri ve bunlar arasında kendilerinin en çok istediklerini veya benimsediklerini seçmeleri aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?

Kamu refahı

Self-determinasyon hakkı

Yasal yetki

Bilgilendirilmiş onay

Bireyselleştirme

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı B şıkkıdır. Uzmanların danışanları için uygun olan seçenekleri göstermeleri ve bunlar arasında kendilerinin en çok istediklerini veya benimsediklerini seçmeleri gerçekçi bir self-determinasyon uygulaması olarak düşünülebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Bireylerin genelleme ve standart değerlendirmelerden uzak kalarak, her durumun kendine özgülüğü çerçevesinde değerlendirilmesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Gizlilik

Hesapverebilirlik

Yargılayıcı olmayan tutum

Bireyselleştirme

Kontrollü duygusal katılım

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi mikro düzeyde kullanılan etik ilkelerden biri değildir?

Duyguların amaçlı dışavurumu

Kontrollü duygusal katılım

Yargılayıcı olmayan tutum

Hesapverebilirlik

Reddetme

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Kişinin kendi kaderini tayin etmesini savunan etik ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Self-determinasyon

Gizlilik

Hesapverebilirlik

Kontrollü duygusal katılım

Duyguların amaçlı dışavurumu

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Bireyin kişisel bağlılığı, kişiler arası bağlılığı ve transandantal amaçlara ilişkin bağlılığı olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Rehberlik

Sosyal bağlılık

Sosyal farklılık

Kültürel yetkinlik

Tinsellik

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi hizmet alanlara ilişikin etik sorumluluklar arasında yer almaz?

Mahremiyet ve gizlilik

Bilgilendirilmiş onay

Hizmetin sonlandırılması

Kayıtlara ulaşma

Her müracaatçıyı aynı görme

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Tinsellik, hizmet alanlara ilişkin etik sorumluluklardan hangisi ile ilgilidir?

Bağlılık

Kültürel yetkinlik ve sosyal farklılık

Mahremiyet

Bilgilendirilmiş onay

Küçük düşürücü dil kullanma

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı B şıkkıdır. Tinsellik, hizmet alanlara ilişkin etik sorumluluklardan kültürel yetkinlik ve sosyal farklılıkla ilgilidir. Tinsellik, bireyin kişisel bağlılığı, kişiler arası bağlılığı ve transandantal amaçlara ilişkin bağlılığı olarak tanımlanmakta ve bu tanımlama aynı zamanda tinselliğin boyutlarını içermektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Hizmet veren ile hizmet alan arasında güç farklılığı olduğunu bildiğimiz bir mesleki etkileşime duygusal veya cinsel ilişki örüntüsü eklenirse aşağıdakilerden hangisi yaşanır?

Hizmetin kalitesi etkilenmez

Mesleki ilişki daha kolay yürütülür

Nesnellik bozulur

Hiçbirşey olmaz

Öznellik bozulur

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı C şıkkıdır. Hizmet veren profesyonel (sosyal hizmet uzmanı veya eğitimcisi) ile hizmet alan (danışan veya öğrenci) arasında içkin güç farklılığı olduğunu bildiğimiz bir mesleki etkileşime duygusal veya cinsel ilişki örüntüsü eklenirse ne olur? Çok önemli bir unsur olan nesnellik bundan zarar görür.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisinde toplumsal normları ve yasaları ihlal ettiği için zorunlu rehabilitasyon uygulanan vakalarda yüksek yarar etik ilkesini referans alırız?

Çocuklar

Engelliler

Alkol ve madde bağımlıları

Şiddet mağduru kadınlar

Yaşlılar

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Birey refahını temel alan self-determinasyonun karşıtı olan kamu refahı etik ilkesi hangisidir?

Kendi haline bırakma

Yüksek yarar

Zorlama

Güç kullanma

Seçenek sunmama

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı B şıkkıdır. Birey refahını temel alan self-determinasyonun karşıtı olan kamu refahı, temelindeki ‘yüksek yarar’ etik ilkesiyle, sosyal hizmet uzmanının -belirli durumlarda ve vaka tiplerinde- yasal yetkilerini kullanmasını mümkün kılar.

Doğru Cevap: B

Soru 31

I. Çocuklar
II. Engelliler
III. Şiddet mağduru kadınlar
Yukarıdaki maddelerden hangisi ya da hangileri korunma gereksinimi (korunmaya muhtaçlık statüsü) saptanan vakalardandır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

1. Korunma gereksinimi (korunmaya muhtaçlık statüsü) saptanan vakalarda.
a. Çocuklar (18 yaş ve altı)
b. Engelliler (özellikle zihinsel engelleri olanlar)
c. Yaşlılar (özellikle özbakımını yapabilecek fiziksel yetilerinde veya bilişsel yeterliklerinde ağır kayıpları olanlar)
d. Şiddet mağduru kadınlar

Doğru Cevap: E

Soru 32

I. Çocuk ve yetişkin hükümlüler
II. Alkol veya madde bağımlıları
III. Ruhsal engelliler
Yukarıdaki maddelerden hangisi ya da hangileri toplumsal normları ve yasaları ihlal ettiği için zorunlu rehabilitasyon uygulanan vakalardandır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Toplumsal normları ve yasaları ihlal ettiği için zorunlu rehabilitasyon uygulanan vakalarda.
a. Çocuk ve yetişkin hükümlüler
b. Alkol veya madde bağımlıları
c. Ruhsal engelliler (psikotik bozukluğu olanlar)

Doğru Cevap: E

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet uzmanı danışanları ile görüşürken mikro düzeyde uyması gereken kurallardan birisi değildir?

Bireyselleştirme

Duyguların amaçlı dışavurumu

Kabul etme

Self-determinasyon

Kontrolsüz duygusal katılım

Açıklama:

sosyal hizmet uzmanı danışanları ile
görüşürken mikro düzeyde aşağıda sıralanan sekiz etik ilkeyi dikkate almalıdır (Biestek, 1961;
Banks, 2001; Öztürk, 2009):
1. Bireyselleştirme
2. Duyguların amaçlı dışavurumu
3. Kontrollü duygusal katılım
4. Kabul etme
5. Yargılayıcı olmayan tutum
6. Self-determinasyon
7. Gizlilik
8. Hesapverebilirlik

Doğru Cevap: E

Soru 34

"danışanların ‘biricik’ -insan hakları çerçevesinde insanlığın özel bir parçası- olarak kabul edilmelerini ifade eder." bahsedilen etik ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Bireyselleştirme

Duyguların amaçlı dışavurumu

Kabul etme

Yargılayıcı olmayan tutum

Self-determinasyon

Açıklama:

Bireyselleştirme ilkesi danışanların ‘biricik’ -insan hakları çerçevesinde insanlığın özel bir parçası- olarak kabul edilmelerini ifade eder. Bireyselleştirme ilkesi, bireylerin genelleme ve standart değerlendirmelerden uzak kalarak, her
durumun kendine özgülüğü çerçevesinde değerlendirilmesini ifade eder. Danışanımızı, kendisine has gelişimi, çevresel koşulları ve kişiliğinin farklılığı ölçüsünde ele almalı ve özgün bir müdahale planı uygulamalıyız.

Doğru Cevap: A

Soru 35

"Danışanı görüşme sürecinde ayıplamayan, tam aksine değişim için cesaretlendiren bir aktif dinleme tekniğini benimsemeliyiz. " verilen tutum hangi etik kurala aittir?

Duyguların amaçlı dışavurumu

Kontrollü duygusal katılım

Kabul etme

Hesapverebilirlik

Gizlilik

Açıklama:

Duyguların amaçlı dışavurumu:
Danışanımızın olumlu veya olumsuz duygularını özgürce dışavurmasını kolaylaştırmalıyız. Danışanı görüşme sürecinde ayıplamayan, tam aksine değişim için cesaretlendiren bir aktif dinleme tekniğini benimsemeliyiz.

Doğru Cevap: A

Soru 36

"Bu değer olumsuz davranışların onaylanması ya da benimsenmesi olarak düşünülmemeli, toplumsal olarak kabul edilmeyen düşünce, tutum ve davranışlara sahip olan ya da uzmanın kendi değerlerine ters düşen kişiler bağlamında ele alınmalıdır. " verilen tutum hangi etik kuralla ilişkilidir?

Kontrollü duygusal katılım

Duyguların amaçlı dışavurumu

Kabul etme

Yargılayıcı olmayan tutum

Hesapverebilirlik

Açıklama:

Kabul etme:
Hizmet alanlar, güçsüz ve güçlü yanları, uygun ve uygun olmayan özellikleri ile birlikte, insan varlığına içkin olan saygınlıkları ve kişisel değerleri çerçevesinde bir bütün olarak kabul edilmelidir. Bu değer olumsuz davranışların onaylanması ya da benimsenmesi olarak düşünülmemeli, toplumsal olarak kabul edilmeyen düşünce, tutum ve davranışlara sahip olan ya da uzmanın kendi değerlerine ters düşen kişiler bağlamında ele alınmalıdır. Her insanın ne olursa olsun, insan olmasından dolayı onuruna saygı göstermenin yansıması olarak kabul etme davranışını göstermeliyiz.

Doğru Cevap: C

Soru 37

"Danışanımızın duygularına karşı hassasiyet göstermeli, duygularının anlamını kavramaya çalışmalıyız. Kişinin duygusuna uygun bir iletişim tarzı geliştirmeliyiz." verilen tutum hangi etik kuralla ilişkilidir?

Kabul etme

Kontrollü duygusal katılım

Duyguların amaçlı dışavurumu

Hesapverebilirlik

Self-determinasyon

Açıklama:

Kontrollü duygusal katılım:
Danışanımızın duygularına karşı hassasiyet göstermeli, duygularının anlamını kavramaya çalışmalıyız. Kişinin duygusuna uygun bir iletişim tarzı geliştirmeliyiz. Ayrıca profesyonel olduğumuzu akılda tutarak kişinin hikayesinin bizde yarattığı duyguları yalnızca kendisine yararlı olduğunda aktarmalıyız. Zira bireyle çalışmada ve genelde psikoterapide sıklıkla sözü edilen ‘karşı-aktarım’ın bir sorun olduğunu ve profesyonel sürece -uzmanın nesnelliğini ortadan kaldırarak- zarar verdiğini bilmeliyiz

Doğru Cevap: B

Soru 38

"Bu ilke sayesinde insanların kendi hayatları ile ilgili en doğru kararı verebilecek bireyler olduğunu kabul etmiş oluruz. Hizmet alanların kendi kaderlerini belirlemeleri; sosyal hizmet uygulamasının herkes tarafından kabul edilen ilkesidir." bahsedilen etik ural aşağıdakilerden hangisidir?

Hesapverebilirlik

Gizlilik

Self-determinasyon

Yargılayıcı olmayan tutum

Kontrollü duygusal katılım

Açıklama:

Self-determinasyon:
Önceden sıklıkla üzerinde durduğumuz ve aynı zamanda ‘kişinin kendi kaderini tayin etmesini’ mümkün kılan bir hak olan bu etik ilke, her koşuldaki ve tipteki hizmet alan için olabildiğince yoğun kullanılmalıdır. Bu ilke sayesinde insanların kendi hayatları ile ilgili en doğru kararı verebilecek bireyler olduğunu kabul etmiş oluruz. Hizmet alanların kendi kaderlerini belirlemeleri; sosyal hizmet uygulamasının herkes tarafından kabul edilen ilkesidir. Bu ilke, kişinin seçim yapma ve karar verme hakkı olduğunu ve herkes gibi kendi adına eylemde bulunma hak ve özgürlüğüne sahip olduğunu ifade etmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

I. Uzman adli bir durum için ifadeye çağrıldığında.
II. Danışan, uzmana karşı hukuk davası açtığında.
III. Danışan, terapistini yaralama tehdidinde bulunduğunda.
IV. Çocuk istismarı ya da ihmaliyle ilgili bir delil olduğunda.
Yukarıdaki maddelerden hangisi ya da hangileri sosyal hizmet uzmanının gizliliği ihlal etmesi mümkün olan, beklenen ve gereken durumlar arasındadır?

Yalnız I

I ve II

I, II ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Bir sosyal hizmet uzmanının gizliliği ihlal etmesi mümkün olan, beklenen ve gereken birçok durum vardır. Zastrow bunları şu şekilde sıralamıştır:
• Danışan, resmî olarak (genellikle yazılı) uzmana bilgiyi açığa çıkarmak için izin verdiğinde.
• Uzman adli bir durum için ifadeye çağrıldığında.
• Danışan, uzmana karşı hukuk davası açtığında. (görevi suiistimal gibi)
• Danışan, intihar tehdidinde bulunduğunda. Bu durumda uzman danışanın yaşamını kurtarmak için gizliliği ihlal etmek zorundadır. Bu tür koşullarda hizmeti veren uzmanın gizliliği ihlal etmesi teşvik edilmesine rağmen, böyle bir yasal zorunluluk yoktur.
• Danışan, terapistini yaralama tehdidinde bulunduğunda.
• Uzman reşit olmayan birinin suç işlediğini, yetişkinler tarafından suç unsuru olarak kullanıldığını ya da suçla ilgili eylemlerin kurbanı olduğunu fark ettiğinde.
• Çocuk istismarı ya da ihmaliyle ilgili bir delil olduğunda.
• Danışanın duygusal ve fiziksel koşulları işini kendisi veya diğer kişiler için açık bir tehlike hâline getiriyorsa

Doğru Cevap: E

Soru 40

"danışanların kişiliklerini değil, davranış ve tutumlarını değerlendirme esastır. Suçlayıcı ya da masumiyet yükleyici iletişim kalıplarından uzak durmaya özen göstermeliyiz." verilen tutum hangi etik ilke ile ilişkilidir?

Yargılayıcı olmayan tutum

Self-determinasyon

Bireyselleştirme

Hesapverebilirlik

Kabul etme

Açıklama:

Yargılayıcı olmayan tutum ilkesine göre danışanların kişiliklerini değil, davranış ve tutumlarını değerlendirme esastır. Suçlayıcı ya da masumiyet yükleyici iletişim kalıplarından uzak durmaya özen göstermeliyiz. Zira, damgalama ve önyargılarla düşünme, insanların ‘özgün’ sosyal koşullar içinde şekillendiği gerçeğinin gözden kaçırılmasına yol açarak, etkili bir değerlendirme yapmayı ve danışanın psikososyal ve kültürel niteliklerine uygun uygulamayı gerçekleştirmeyi engellemektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Self-determinasyon için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Danışanın ‘self-determinasyon hakkı’ etik ilkesi mantıksal olarak kişinin saygınlığı inancından doğar.

Self-determinasyonda danışanın bireysel karar verme eyleminde bulunabilmesi temel
ölçüttür.

Danışanın değerlerinin ve isteklerinin ancak başkalarının özgürlüğünü kısıtlamaması şartıyla kabul edilebilir.

Danışanın değerleri ve istekleri başkalarının özgürlüğünü kısıtlamasa dahi kabul edilemez.

Self-determinasyon ‘mutlak’ değil ‘göreli’ bir doğaya sahiptir.

Açıklama:

Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

I.Çocuklar (18 yaş ve altı) II.Yaşlılar (özellikle özbakımını yapabilecek fiziksel yetilerinde veya bilişsel yeterliklerinde ağır kayıpları olanlar) III.Şiddet mağduru kadınlar IV.Öğrenciler Yukarıdakilerden hangi durumlarda ve vaka tiplerinde self-determinasyon yerine yüksek yarar etik ilkesi referans alınır?

Yalnız I

Yalnız II

I, II ve III

I, II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Sosyal hizmet uzmanlarının danışanlarına nasıl davranmaları gerektiğini gösteren ilk kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Felix Biestek

Charles Levy

Sarah Banks

Virginia Satir

Tahir Güneş

Açıklama:

Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Sosyal hizmet uzmanı olan Ayşe, danışanı olan Merve'yi kendisine has gelişimi, çevresel koşulları ve kişiliğinin farklılığı ölçüsünde ele alarak ve özgün bir müdahale planı geliştirmiştir.
Yukarıdaki örnek incelendiğinde sosyal hizmet uzmanı Ayşe, danışanına yardım ederken aşağıdaki etik ilkelerden hangisini dikkate almıştır?

Bireyselleştirme

Duyguların amaçlı dışavurumu

Kontrollü duygusal katılım

Kabul etme

Yargılayıcı olmayan tutum

Açıklama:

Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

"Birinin bir şey için bir başkasına sorumlu olması gerektiği koşulunu açıklar." yargısı sosyal hizmet uzmanının danışanları ile görüşürken dikkate aldığı hangi etik ilkenin açıklamasıdır?

Duyguların amaçlı dışavurumu

Kontrollü duygusal katılım

Kabul etme

Yargılayıcı olmayan tutum

Hesapverebilirlik

Açıklama:

Doru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

"Müracaatçılarına - başkalarının haklarını ihlal etmemek koşuluyla- kendisini gerçekleştirmesi ve potansiyelini en üst düzeye ulaştırması için yardımcı olur." ilkesi sosyal hizmet uzmanlarının hizmet alanlara ilişkin etik sorumluluklarından hangisini yansıtmaktadır?

Bağlılık

Kültürel yetkinlik ve sosyal farklılık

Kendi kaderini belirleme

Mahremiyet ve gizlilik

Bilgilendirilmiş onay

Açıklama:

Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi danışana yardımcı olmada sosyal hizmet uzmanının rolleri arasında değildir?

Yardımcı olabileceği bir ilişkinin oluşturulması

Hizmet alanlarla ilgili problemlerin derinlemesine keşfedilmesi

Hizmet alanların sonradan çözüm yolu olarak takip edebileceği alternatif çözümlerin keşfedilmesi

Self-determinasyon ilkesinin yürürlüğe konması

Danışanın psikolojik problemlerini çözmesi

Açıklama:

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Zastrow'a göre aşağıdakilerden hangisi bir sosyal hizmet uzmanının gizliliği ihlal etmesini mümkün kılan durumlardan birisi değildir?

Uzman adli bir durum için ifadeye çağrıldığında.

Danışan, uzmana karşı hukuk davası açtığında. (görevi suiistimal gibi)

Çocuk istismarı ya da ihmaliyle ilgili bir delil olduğunda.

Danışan, terapistini yaralama tehdidinde bulunduğunda.

Danışan, hizmet almayı bıraktığında.

Açıklama:

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

"Elektronik araçlarla (bilgisayar, internet, telefon, faks, radyo, televizyon gibi) hizmet vermeleri hâlinde, bu gibi hizmetlerin sınırlılıkları ve riskleri konusunda müracaatçıları bilgilendirmelidir." ilkesi sosyal hizmet uzmanlarının hizmet alanlara ilişkin etik sorumluluklarından hangisidir?

Hizmetlerin kesintiye uğramaması

Bilgilendirilmiş onay

Çıkar çatışmaları

Hizmetler için ödemeler

Duygusal/cinsel ilişki

Açıklama:

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Virginia Satir'e göre psikososyal müdahale sürecinde "dokunma" konusuna ilişkin düşünceleri aşağıdakilerden hangisinde doğru biçimde ifade edilmiştir?

Uzman, danışanıyla fiziksel temas kurabilir.

Uzman, danışanıyla kesinlikle fiziksel temas kurmamalıdır.

Uzman, danışanı eğer karşı cinsse fiziksel temas kurabilir.

Uzman, danışanı eğer karşı cins değilse ancak fiziksel temas kurabilir.

Uzman, danışanlarıyla tokalaşmamalıdır.

Açıklama:

Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet uzmanlarının sorumlu olduğu birimlerden birisi değildir?

Hizmet alanlara

Meslektaşlarına

Uygun ortamına

Mesleğine

Ekonomiye

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanlarının çalışmalarını yürütürken karşılaşacağı etik sorunları
ve ikilemleri tanıması ve çözmesi için bir rehber niteliğinde hazırlanan bu belge, sosyal hizmet uzmanlarının (1) hizmet alanlara, (2) meslektaşlarına, (3) uygulama ortamına, (4) kendisine, (5) mesleğine ve (6) topluma olmak üzere altı alandaki sorumluluklarını kapsamaktadır. Biz bu ünitede tartışmayı, özellikle birinci maddede yer alan “hizmet alanlar”
ile sınırlı tutacağız.

Doğru Cevap: E

Soru 52

“Sosyal hizmet farklılıklara hoşgörüsü olan bir meslektir fakat aynı zamanda kimin, hangi koşullarda ve nasıl bir yaşam sürmesi gerektiğine ilişkin kesin kabulleri vardır” söz kime aittir?

Sarah Banks

Charles Levy

Felix Biestek

Horne

Clark

Açıklama:

Ünlü İngiliz düşünür Charles Levy’nin ifade ettiği gibi; “sosyal hizmet farklılıklara hoşgörüsü olan bir meslektir fakat aynı zamanda kimin, hangi koşullarda ve nasıl bir yaşam sürmesi gerektiğine ilişkin kesin kabulleri vardır”.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi korunma gereksinimi (korunmaya muhtaçlık statüsü) saptanan vakalardan birisidir?

Çocuk ve yetişkin hükümlüler

Alkol veya madde bağımlıları

Ruhsal engelliler (psikotik bozukluğu olanlar)

Şiddet mağduru kadınlar

Şiddet eğilimli bireyler

Açıklama:

1. Korunma gereksinimi (korunmaya muhtaçlık statüsü) saptanan vakalarda.
a. Çocuklar (18 yaş ve altı)
b. Engelliler (özellikle zihinsel engelleri olanlar)
c. Yaşlılar (özellikle özbakımını yapabilecek fiziksel yetilerinde veya bilişsel
yeterliklerinde ağır kayıpları olanlar)
d. Şiddet mağduru kadınlar

Doğru Cevap: D

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal normları ve yasaları ihlal ettiği için zorunlu rehabilitasyon uygulanan vakalardan birisidir?

Çocuklar (18 yaş ve altı)

. Engelliler (özellikle zihinsel engelleri olanlar)

Yaşlılar

Şiddet mağduru kadınlar

Çocuk ve yetişkin hükümlüler

Açıklama:

2. Toplumsal normları ve yasaları ihlal ettiği için zorunlu rehabilitasyon uygulanan vakalarda.
a. Çocuk ve yetişkin hükümlüler
b. Alkol veya madde bağımlıları
c. Ruhsal engelliler (psikotik bozukluğu olanlar)

Doğru Cevap: E

Soru 55

“Danışanın bulunduğu yerden başla”: Burada ve Şimdi kuralı vaka görüşmelerindeki etik ilkelerden hangisiyle ilgilidir?

Bireyselleştirme

Duyguların amaçlı dışavurumu

Kontrollü duygusal katılım

Kabul etme

Yargılayıcı olmayan tutum

Açıklama:

Bireyselleştirme ilkesiyle yakından ilgili kural “Danışanın bulunduğu yerden başla”dır: Burada ve Şimdi.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Aşağıdaki ilkelerden hangisi Biestek’in yedi ilkesi arasında yer almamaktadır?

Self-determinasyon

Yargılayıcı olmayan tutum

Hesapverebilirlik

Gizlilik

Kontrollü duygusal katılım

Açıklama:

Buraya kadar değindiğimiz uygulama etik ilkelerinden gizliliğin -karşıtı gibi görünse de- tamamlayıcısı hesapverebilirliktir. Esasında Biestek’in -yukarıda verilen- yedi ilkesi arasında yer almamaktadır. Listeye biz ekliyoruz.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi bir sosyal hizmet uzmanının gizliliği ihlal etmesi mümkün olan olaylardan birisi değildir?

Uzman adli bir durum için ifadeye çağrıldığında

Danışan, uzmana karşı hukuk davası açtığında.

Danışan, terapistini yaralama tehdidinde bulunduğunda

Danışan resmi olarak gizliliğinin açığa vurulmasına izin vermediğinde

Çocuk istismarı ya da ihmaliyle ilgili bir delil olduğunda

Açıklama:

Bir sosyal hizmet uzmanının gizliliği ihlal etmesi mümkün olan, beklenen ve gereken birçok durum vardır. Zastrow bunları şu şekilde sıralamıştır:
• Danışan, resmî olarak (genellikle yazılı) uzmana bilgiyi açığa çıkarmak için izin
verdiğinde.
• Uzman adli bir durum için ifadeye çağrıldığında.
• Danışan, uzmana karşı hukuk davası açtığında. (görevi suiistimal gibi)
• Danışan, intihar tehdidinde bulunduğunda. Bu durumda uzman danışanın yaşamını kurtarmak için gizliliği ihlal etmek zorundadır. Bu tür koşullarda hizmet veren uzmanın gizliliği ihlal etmesi teşvik edilmesine rağmen, böyle bir yasal zorunluluk yoktur.
• Danışan, terapistini yaralama tehdidinde bulunduğunda.
• Uzman reşit olmayan birinin suç işlediğini, yetişkinler tarafından suç unsuru olarak kullanıldığını ya da suçla ilgili eylemlerin kurbanı olduğunu fark ettiğinde.
• Çocuk istismarı ya da ihmaliyle ilgili bir delil olduğunda.
• Danışanın duygusal ve fiziksel koşulları işini kendisi veya diğer kişiler için açık bir tehlike hâline getiriyorsa.

Doğru Cevap: D

Soru 58

"Birbiriyle ilişkisi olan iki ya da daha fazla insan hizmet veriyorlarsa (eşler, aile üyeleri gibi),tarafların tümüne hangisinin bir müracaatçı olarak ele alınacağı ve hizmet alan diğer kişilere yönelik mesleki uygulamaların yapısı konusunda bilgi vermelidir" kuralı aşağıdaki başlıklardan hangisiyle ilgilidir?

Hizmetler İçin Ödemeler

Çıkar Çatışmaları

Hizmetin Sonlandırılması

Hizmetlerin Kesintiye Uğramaması

Kayıtlara Ulaşma

Açıklama:

Çıkar Çatışmaları Sosyal hizmet uzmanları:
a. Çıkar çatışmalarına karşı duyarlı olmalı ve hizmetlerin mesleki anlayışla ve tarafsızca verilmesine engel olabilecek durumların ortaya çıkmasını önlemelidir. Mevcut ya da olası çıkar çatışması durumunda müracaatçıları bilgilendirmeli ve ortaya çıkabilecek sorunları müracaatçının ihtiyaçlarını temel alarak çözmeye çalışmalıdır.
b. Herhangi bir mesleki ilişkiden dolayı haksız kazanç sağlamamalı ve kişisel, dinsel, siyasal ya da iş konularındaki çıkarları doğrultusunda müracaatçılarını kullanmamalıdır.
c. Şu anki ve geçmişteki müracaatçılarıyla, onlara zarar verebilecek ikili ya da çoklu ilişkiye girmemelidir. (İkili ya da çoklu ilişki sosyal hizmet uzmanının müracaatçılarıyla mesleki,sosyal ya da iş ilişkisi gibi birden fazla alanda ilişkiye girmesi anlamındadır. İkili ya da çoklu ilişkiler aynı anda ya da art arda oluşabilir)
d. Birbiriyle ilişkisi olan iki ya da daha fazla insan hizmet veriyorlarsa (eşler, aile üyeleri gibi), tarafların tümüne hangisinin bir müracaatçı olarak ele alınacağı ve hizmet alan diğer kişilere yönelik mesleki uygulamaların yapısı konusunda bilgi vermelidir.
e. Gereksinimleri konusunda çatışma yaşayan ya da çatışmaların çıkabileceğini önceden tahmin ettiği kişilere hizmet vermesi durumunda (örneğin: eşlerin boşanması, çocuğun velayetinin kime verileceğinin saptanması veya korunma kararı alınması), konu ile ilgili herkese kendi rolünü açıklamalı ve gereksinimler arasındaki çatışmaları en aza indirme yönünde hareket etmelidir

Doğru Cevap: B

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi psikososyal müdahale sürecinde dokunmaya özel bir önem vermiştir?

Virginia Satir

Zastrow

Felix Biestek

Sarah Banks

Charles Levy

Açıklama:

Hatta sistemik aile terapisinin öncülerinden ve yaşantısal aile terapisinin temsilcisi sayılan Virginia Satir psikososyal müdahale sürecinde dokunmaya özel bir önem vermiştir. Vakalarıyla fiziksel temas kurmaya özen göstermiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Bireyin kişisel bağlılığı, kişilerarası bağlılığı ve transandantal amaçlara ilişkin
bağlılığına ne denir?

Maneviyat

Tinsellik

İtikat

Deneyim

Ahlak duygusu

Açıklama:

Tinsellik, bireyin kişisel bağlılığı, kişilerarası bağlılığı ve transandantal amaçlara ilişkin bağlılığı olarak tanımlanmakta ve bu tanımlama aynı
zamanda tinselliğin boyutlarını içermektedir.

Doğru Cevap: B

Ünite 7

Soru 1

Aşağıdaki ifadelerden hangisi bir uygulamanın etik olduğunu saptamada dikkate alınması gerekenler arasında değildir?

mesleki bilgi

sağduyu

sezgi

mesleki beceri

mesleki referans

Açıklama:

Bir uygulamanın bilimsel bilgiye dayalı olması otomatik olarak etik olacağı anlamına gelmemektedir. Bizim mesleğimizin uygulamaları yalnızca mesleki bilgi ve
beceri kullanımını değil aynı zamanda sezgiye ve sağduyuya başvurulmasını da gerektirmektedir. Bu da mesleğimizin mekanistik bir biçimde yalnızca bilgi ve beceriye dayalı olarak gerçekleştirilemeyeceği ve sanatsal yönlerinin olduğu gerçeğini bize hatırlatmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 2

“Benim işim size yardım etmek ve en önemli meselemiz her zaman yaşam koşullarınızı olduğundan daha iyi bir noktaya taşımak. Bunun için ne gerekiyorsa yapmalıyız.” Sosyal hizmet uzmanın danışana soylediği bu ifade etik kuralların hangisini özetler?

sosyal refah

bağlılık

mahremiyet

self-determinasyon

hizmet ödemeleri

Açıklama:

“Benim işim size yardım etmek ve en önemli meselemiz her zaman yaşam koşullarınızı olduğundan daha iyi bir noktaya taşımak. Bunun için ne gerekiyorsa yapmalıyız.”
Sosyal hizmet uzmanının sarf ettiği bu sözler danışana bağlılık ilkesinin açık bir özeti
olmakla birlikte mesleğimizin temel misyonuyla, birey ve toplum refahını dengeli biçimde gözettiğimizi de gösteriyor.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdaki durumlardan hangisi etik kuralların gizlilik ilkesinin ihlaline bir örnek değildir?

sosyal hizmet uzmanının danışanın durumunu ailesiyle paylaşması

sosyal hizmet uzmanının danışanın durumu hakkında diğer kişilerinde duyabileceği bir ortamda konuşması

sosyal hizmet uzmanının danışanı hakkındaki bir bilgiyi başka bir kuruluştaki meslektaşıyla paylaşması

sosyal hizmet uzmanının danışanı hakkındaki bilgiyi uzman olarak sorumlu olduğu yöneteciler tarafından da bilinmesi olasılığını danışana ifade etmesi

sosyal hizmet uzmanının danışanı hakkında tanıtıcı bilgi vermeden durumu başkalarıyla paylaşması

Açıklama:

Genelde sosyal hizmet uzmanlarının büyük çoğunluğu etik kurallar arasında en çok
gizlilik ilkesine özel bir dikkat gösterirler. Bununla birlikte bazı durumlarda gizlilik ilkesinin ihlal edildiği de görülmektedir. Bu durumları şöyle sıralayabiliriz:
• Bireysel olarak etkilenilen bir danışanın durumunu destek almak için aile ve arkadaşlarla paylaşma,
Mahremiyet, kişinin kendisine
ait bilgiyi saklı tutma hakkıdır.
7. Ünite - Bireyle, Aileyle ve Grupla Uygulamada Etik 145
• Bir danışanın durumunu kuruluştaki yöneticilerin veya diğer meslektaşların,
meslekle ilgili olmayan kişilerin veya diğer danışanların duyabileceği bir ortamda
özensizce konuşma,
• İzni olmadan kendisine ait bilgileri başka bir kuruluştaki meslektaşlarla paylaşma.
Görüldüğü gibi her üç olayda da ilk bakışta kötü niyetli bir davranış olmadığı izlenimi
uyanmaktadır; fakat önemli olan sonuçtur ve danışanın mahremiyeti uygunsuz bir biçimde ifşa edilerek gizlilik ilkesi açıkça ihlal edilmiştir.
Bazı sosyal hizmet uzmanları ismini ve diğer tanıtıcı bilgilerini paylaşmadıkları sürece
danışanlar hakkındaki birçok bilgiyi başkalarıyla paylaşabileceklerini düşünürler. Doğrusu bu oldukça riskli bir davranıştır, çünkü adı saklansa da hikâyesinden sözü edilen
danışanın anlatılan kişiler tarafından tanınması olasılığı her zaman vardır. Görüldüğü gibi
gizlilik ilkesi iyi niyetle de olsa keyfi bir biçimde ifşa edilmeyecek kadar hassasiyetle dikkat
edilmesi gereken bir kural olarak durmaktadır.
Bizden hizmet alan insanlara gizlilik ilkesi hakkında bilgi verirken bize aktarılan bireysel sırların kuruluşta kendilerine karşı sorumlu olduğumuz yöneticilerimiz tarafından
da bilinmesi olasılığının yüksek olacağından bahsetmeliyiz. En nihayetinde bir kamu tüzel kişiliğini temsil ettiğimize göre bizimle paylaşılan bilgiler, esasında gerçek kişi olarak
şahsımızla değil temsil ettiğimiz kuruluş ile paylaşılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Tanı konulma aşaması olarak da bilinen sosyal hizmet süreci hangisidir?

bağlantı kurma

ön değerlendirme

planlama

uygulama

izleme

Açıklama:

Birçok sosyal hizmet yazarına göre mesleki müdahale sürecinin en kritik aşamalarından
birincisi sosyal hizmet değerlendirmesidir. Çünkü bu aşamada alınan kararlar, geliştirilen kanaatler sonraki aşamaların tümünü belirlemekte, sonraki aşamaların tümüne yön
vermektedir. Metaforla ifade edecek olursak, bu aşama esasında tanı konulma aşamasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Sosyal hizmet uzmanları etik kurallar arasında en çok hangi ilkeye özel bir dikkat gösterirler?

Rol çatışması

Çıkar çatışmaları

Hizmetler için ödeme

Gizlilik

Hediye alma

Açıklama:

Genelde sosyal hizmet uzmanlarının büyük çoğunluğu etik kurallar arasında en çok gizlilik ilkesine özel bir dikkat gösterirler.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Birçok sosyal hizmet yazarına göre mesleki müdahale sürecinin en kritik aşamalarından birincisi aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal hizmet değerlendirmesi

Yetkinlik

Hediye alma

Kültürel yetkinlik

Hizmetler için ödeme

Açıklama:

Birçok sosyal hizmet yazarına göre mesleki müdahale sürecinin en kritik aşamalarından birincisi sosyal hizmet değerlendirmesidir. Çünkü bu aşamada alınan kararlar, geliştirilen kanaatler sonraki aşamaların tümünü belirlemekte, sonraki aşamaların tümüne yön vermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet sürecinin ilk aşamasıdır?

Ön değerlendirme

Bağlantı kurma

Planlama

Değerlendirme

Müdahale

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 8

"...................... sosyal hizmet uzmanı bir kişiyle hem mesleki sosyal hizmet ilişkisi hem de profesyonel veya kişisel başka bir ilişki kurduğunda yaşanır." cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Mahremiyet

Self determinasyon

Çıkar çatışması

Mesleki yetkinlik

Saygı

Açıklama:

Çıkar çatışmalarının büyük çoğunluğu çoklu ve ikili ilişkiler yüzünden oluşmaktadır.Sosyal hizmet uzmanı bir kişiyle hem mesleki sosyal hizmet ilişkisi hem de profesyonel veya kişisel başka bir ilişki kurduğunda yaşanır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet sürecinin ilk aşaması olan bağlantı kurma aşamasında öne çıkan dört temel kuraldan biridir?

Bilgi toplama

Mesleki yetkinlik

Bilgilendirilmiş onay

Müdahale

Danışana bağlılık

Açıklama:

Sosyal hizmet sürecinin ilk aşaması olan bağlantı kurma aşamasında sosyal hizmet uzmanlarının en çok önem verdiği konu, danışanlar ile pozitif bir ilişki kurabilmektedir. Bu aşamada öne çıkan dört temel kural; danışana bağlılık, çıkar çatışmaları, mahremiyet ve gizlilik ve hizmet ödemeleridir. Danışana bağlılık etik ilkesi özetle şöyle ifade edilebilir: Sosyal hizmet uzmanlarının temel sorumluluğu toplumsal sorumluluklarını göz ardı etmeden, danışanlarının gereksinimlerini esas alarak, onların iyilik durumlarını geliştirmektir. Topluma ve danışana yönelik sorumlulukların çatışması durumunda danışanına öneriler sunmalıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Birçok sosyal hizmet yazarına göre mesleki müdahale sürecinin en kritik aşamalarından birincisi aşağıdakilerden hangisidir?

Müdahale

Bağlantı kurma

Ön değerlendirme

Planlama

Sonlandırma

Açıklama:

Birçok sosyal hizmet yazarına göre mesleki müdahale sürecinin en kritik aşamalarından birincisi sosyal hizmet değerlendirmesidir. Çünkü bu aşamada alınan kararlar, geliştirilen kanaatler sonraki aşamaların tümünü belirlemekte, sonraki aşamaların tümüne yön vermektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi etik çerçevesinden bakıldığında sosyal hizmet sürecinin planlama aşamasında akla gelen öncelikli kurallardan biridir?

Hediye alma

Hizmet için ödeme

Sınır koyma

Bilgilendirilmiş onay

Kayıt tutma

Açıklama:

Sosyal hizmet sürecinin planlama aşaması, uzmanların danışanlarla -veya onlar için- verecekleri kararları belirledikleri ve izleyecekleri yolları tayin ettikleri bir aşamadır. Etiğin çerçevesinden bu aşamaya baktığımızda akla gelen öncelikli kural self-determinasyon ve bilgilendirilmiş onaydır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Danışanın uzmana sanki örneğin annesiymiş ya da babasıymış gibi davranması ve geçmişte söz konusu kişilerle ilişkili ihtiyaç ve arzularının bu ilişkide yeniden canlanması hangi kavram ile açıklanır?

Sınır ihlali

Aktarım

Bilgilendirilmiş onay

Self determinasyon

Gizlilik

Açıklama:

Aktarım, kişinin yaşamındaki önemli figürlere (ebeveynlere, kardeşlere, vb.) yönelik olan bilinçsiz duyguların, yine bilinçsiz süreçlerle başkalarına aktarılmasıdır. Danışan uzmana sanki örneğin annesiymiş ya da babasıymış gibi davranır ve geçmişte söz konusu kişilerle ilişkili ihtiyaçları ve arzuları bu ilişkide yeniden canlanır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Kişinin, araştırmaya katılma veya kendisine belli bir teşhis, terapi veya koruyucu işlem yapılması konusunda yeterli düzeyde bilgilendirildikten sonra yapılacak işleme gönüllü olarak razı olmasına ne ad verilir?

Mesleki yetkinlik

Saygı

Sokratik soru sorma tekniği

Bilgilendirilmiş onay

Grup çalışması

Açıklama:

Bilgilendirilmiş Onay, kişinin, araştırmaya katılma veya kendisine belli bir teşhis, terapi veya koruyucu işlem yapılması konusunda yeterli düzeyde bilgilendirildikten sonra yapılacak işleme gönüllü olarak razı olmasıdır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Grupla sosyal hizmeti etik açıdan ele aldığımızda çok önemli bir kavram olarak karşımıza çıkan ve grup müdahalesinin etik incelemesinin temelini oluşturan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Saygı

Gizlilik

Demokrasi

Sınır ihlali

Aktarım

Açıklama:

Esasında grupla sosyal hizmeti etik açıdan ele aldığımızda, çok önemli bir kavram olarak karşımıza demokrasi çıkar. Bu kavram grup müdahalesinin etik incelemesinin temelini oluşturur. Demokrasi, halkın egemenliği temeline dayanan yönetim biçimidir. Çoğulculuğu, eşitliği, temsiliyeti, dengeyi, haklar ve sorumluluklarda karşılıklılığı demokrasi kavramının çağrışımları olarak biliriz. Bu çağrışımları grupla çalışmaya uyarladığımızda uygun bir etik çerçeve zaten elde edilmiş olur. Her insanın insan olmasından dolayı onuru ve saygınlığı, sosyal adalet, self-determinasyon, karşılıklı bağımlılık ve sosyal sorumluluk yine demokrasinin alt kavramları olarak düşünülebilir. Bunlar bir bütün olarak sosyal hizmet mesleğinin etik çerçevesini oluşturmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

“Üyeler arasındaki fiziksel temasın ölçüsü ne olabilir? Üyeler grup dışında ne tip etkileşimler kurabilirler?” gibi sorular grup sürecinde hassasiyet gösterilmesi gereken hangi etik ilkeye işaret eder?

Gizlilik

Saygı

Çıkar çatışması

Kayıt tutma

Sınır koyma

Açıklama:

Grup sürecinde hassasiyet gösterilmesi gereken bir başka etik konu, uzmanın genelde grup üyeleriyle, grup üyelerinin de kendi aralarında uygun sınırları belirlemiş olmalarıdır. Grubun kuralları tanımlanırken sınırlarla ilgili açık ve net kararlar verilmelidir. Sınırlarla ilgili bu kararlar şunları içerebilir: “Üyeler arasındaki fiziksel temasın ölçüsü ne olabilir? Üyeler grup dışında ne tip etkileşimler kurabilirler?” Bu soruları yanıtlayarak üyeler arasındaki sınırların netleştirilmesi mümkün olacaktır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıda sıralanan seçeneklerden hangisi sosyal hizmetlerin kesintiye uğramasına yol açabilecek durumlardan birisi değildir?

Acil durumda danışana ne yapacağını bildirmeden sosyal hizmet uzmanının tatile
gitmesi

Acil durumda danışana ne yapacağını bildirmeden sosyal hizmet uzmanının kurumdan ayrılması.

Gereksinim duyulmaması ya da danışanın gereksinimlerine yanıt verilememesi
durumunda, danışana verilen hizmetleri ve mesleki ilişkiyi sonlandırmalıdır

Danışanının ihtiyaçlarını karşılamadan kendi kaderiyle baş başa bırakması.

İhtiyaç duyan bir danışanın telefon çağrılarına ve diğer haberleşme çabalarına yanıt vermeme

Açıklama:

Sosyal hizmet sürecinin bu aşamasında hizmetlerin kesintiye uğramasına yol açabilecek şu durumlar yaşanabilmektedir:
• Acil durumda danışana ne yapacağını bildirmeden sosyal hizmet uzmanının tatile gitmesi veya kurumdan ayrılması.
• Danışanının ihtiyaçlarını karşılamadan ve uygun yönlendirmeler yapmadan kendi kaderiyle baş başa bırakması.
• İhtiyaç duyan bir danışanın telefon çağrılarına ve diğer haberleşme çabalarına yanıt vermeme.
Mesleki uygulamalarda nadiren de olsa yaşanabilecek bu etik ihlaller nedeniyle danışanların içinde bulundukları koşullar çok daha kötüleşebilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

1) Cinsel ilişkiler, 2) Fiziksel temas, 3) Cinsel taciz, 4) Küçük düşürücü dil kullanma, sıralanan maddelerden hangileri sınır ihlallerini kapsamaktadır?

1,2

1,3

3,4

1,2,3,4

2,4

Açıklama:

Mesleğimizin etik kuralları açıkça; cinsel ilişkiler, fiziksel temas, cinsel taciz ve küçük düşürücü dil kullanma başlıkları altında sınır ihlallerini yasaklamıştır. Bahse konu kurallar uzmanların kesin suretle geçmişteki danışanlar ile cinsel ilişkiler sürdürmesini yasaklar. Bununla birlikte bazıları, uzman ve eskiden hizmet verilmiş olan danışan arasında duygusal bağlara dayalı bir ilişki olduğunda bunu maruz görmek gerektiğini savunsa da mesleğin etik çerçevesinde hiçbir biçimde danışan ile duygusal ve cinsel bir ilişkiye yer yoktur, olamaz.

Doğru Cevap: D

Soru 18

1) Rolünüzü açık ve net biçimde açıklayınız. Özellikle bir arkadaştan veya aile üyesinden ne gibi farkları olduğunu belirtiniz.
2) Mesleki çalışmanın özellikle başlangıç aşamasında bunu gerçekleştirmeye özen
gösteriniz. Her bireyle çalışma uygulamasının öncesinde görüşme süresince ve görüşme sonrasında danışanınızla ilgili duygularınızı gözden geçiriniz. Ona ilişkin
duygularınız profesyonel yardım sürecine katkı verecek özellikler taşıyor mu gözden geçiriniz.
3) Eğer danışanın konumunda olsaydınız, muhtemelen hissedecekleriniz neler olurdu gözden geçiriniz. Örneğin uzmanla aranızda nasıl bir mesafe olmasını isterdiniz? Düşününüz.
4) Profesyonel davranışınızı korumayı kolaylaştıracak önemli bir araç olarak süpervizyon desteği almaya çalışınız. Sıralanan maddelerden hangileri profesyonel davranışın korunabilmesi için dikkat edilmesi gereken konulardandır?

1,2

1,2,3,4

3,4

2,3

1,4

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 19

Danışanın bireysel isteklerinin ve refahının öncelenmesini içeren somut etik kural aşağıdakilerden hangisidir?

Bilgilendirilmiş onay

Gizlilik

Sokratik soru sorma tekniği

Mahremiyet

Self determinasyon

Açıklama:

Self-determinasyon hem bir meslek değeri hem de somut bir etik kural olarak danışanımızın bireysel isteklerinin ve refahının öncelenmesini içerir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Ortak bir kişilik özelliği, niteliği ya da deneyimi olan bireyleri deneyimlerini paylaşmak, karşılıklı yardım almak ve bireysel, daha da önemlisi kolektif değişimi güçlendirmek için bir araya getirme uygulamasına ne ad verilir?

Grup çalışması

Kayıt tutma

Self determinasyon

Sokratik soru sorma tekniği

Bilgilendirilmiş onay

Açıklama:

Grup çalışması, ortak bir kişilik özelliği, niteliği ya da deneyimi olan bireyleri deneyimlerini paylaşmak, karşılıklı yardım almak ve bireysel, daha da önemlisi kolektif değişimi güçlendirmek için bir araya getirme uygulamasıdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Sosyal hizmet çalışanları için aşağıda verilen ödeme bilgilerinden hangisi yanlıştır ?

Kamu ya da özel sektörde ücretli, maaşlı çalışan sosyal hizmet uzmanlarının danışanlardan ayrıca bir ödeme kabul etmesi uygun değildir .

Sosyal çalışmacı danışanların ödeme gücünü göz önünde bulundurmalıdır.

Belirlenen seans ücretleri değiştirilmemelidir.

Danışanlardan hediye alması uygun değildir.

Danışanın maddi durumu iyi değil ise sosyal çalışmacı onu başka bir yardım kaynağına yönlendirebilir.

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanı mevcut hizmetini ya daha düşük bir ücretle ya da ücretsiz olarak verebilir. Danışanın bu hizmeti almasını mümkün kılacak belirli kaynaklara, yardım fonlarına veya kuruluşlara ulaşmasına aracı olabilir. Bunların dışında, danışanın ücretini ödeyebileceği başka bir programa yönlendirebilir. Seans ücretini değiştirmemek doğru bir yaklaşım olmayacaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Değişim aşamalarındaki etik süreçler dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi ilk aşama olan bağlantı kurma sürecindeki etik yönlerden birisidir ?

Gizlilik ve Bilgi Toplama

Mesleki ve Kültürel Yetkinlik

Self-Determinasyon ve Bilgilendirilmiş Onay

Hizmeti Sonlandırma

Hediye alma

Açıklama:

Bağlantı kurma aşamasındaki etik yönler ;

Çıkar Çatışmaları
Mahremiyet ve Gizlilik
Hizmetler İçin Ödeme
Hediye Alma şeklinde ifade edilebilir.

Gizlilik ve Bilgi Toplama ve Mesleki ve Kültürel Yetkinlik ön değerlendirme aşamasında, Self-Determinasyon ve Bilgilendirilmiş Onay planlama aşamasında, Hizmeti Sonlandırma sonlandrma aşamasında söz konusu olan etik durumlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Self-Determinasyon ve Bilgilendirilmiş Onay sosyal hizmet sürecinin hangi aşamasında gündeme gelen etik durumdur ?

Planlama

Müdahale

Ön değerlendirme

Sonlandırma

Bağlantı kurma

Açıklama:

Sosyal hizmet sürecinin planlama aşaması, uzmanların danışanlarla -veya onlar için- verecekleri kararları belirledikleri ve izleyecekleri yolları tayin ettikleri bir aşamadır. Etiğin çerçevesinden bu aşamaya baktığımızda akla gelen öncelikli kural self-determinasyon ve bilgilendirilmiş onaydır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi sosyal hizmet uzmanının kayıt tutması ile ilgili doğru bir bilgi değildir?

Kayıtlar zamanında, tam ve doğru olarak, danışanlara verilen hizmetlerin sunumunu kolaylaştıracak ve gelecekte de sürekliliğini sağlayacak şekilde tutulmalıdır.

Hazırladıkları belgelerde gizlilik ilkesine uymalıdır.

Kayıtları, gerektiğinde ulaşılması amacıyla, hizmetin sona ermesinden sonra da
saklamalıdır

Notlar yeterli detay barındırmalıdır.

Aile bireyleri notları görmek istediğinde birinci derece yakınlar ile paylaşılmalıdır.

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanları kayıtlarını zamanında, tam ve doğru olarak, danışanlara verilen hizmetlerin sunumunu kolaylaştıracak ve gelecekte de sürekliliğini sağlayacak şekilde tutmalıdır. Hazırladıkları belgelerde gizlilik ilkesine uymalı ve bu belgelerde sadece hizmet sunumu için gerekli bilgilerin yer almasını sağlamalıdır. Kayıtları, gerektiğinde ulaşılması amacıyla, hizmetin sona ermesinden sonra da saklamalıdır. Danışan kayıtlarını uygun biçimde tutmaya ve sunulan hizmetleri doğru biçimde yansıtmaya ilişkin bir kayıt tutulması yükümlülüğü olduğu yukarıda görüldüğü gibi açıkça ifade edilmektedir. Kayıtlar profesyonelin danışanın gidişatını aşama aşama görebilmesi için yeterli içerikte bilgi ile donatılmış olmalıdır.
Kayıtlar bireyseldir ve kişilerin aileleri ile ne kadar yakın olursa olsun paylaşılmamalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi etik bağlamda uygun olmayan etkileşimlere örnektir ?

Danışanın maddi durumuna göre seans ücreti almayabilir .

Danışana ücretsiz yardım sunabilir.

Danışanı kırmamak adına makul düzey hediyeleri kabul edebilir.

Ağlayan danışanını sakinleştirmek için sarılabilir .

Yeterli olmadığın kanaat getirdiğinde başka bir uzmana yönlendirebilir.

Açıklama:

Zaman zaman uzmanlar mesleki yetkinliğinin ötesine geçerek danışana yardım etme çabasına soyunabilir. Bu durumlara uygunsuz etkileşim adı verilir. Danışan ne kadar ağlıyor olsa dahi fiziksel temasta bulunmak uygunsuz etkileşimlerden birisidir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Hangisi bilgilendirilmiş onam içeriğinde bulunması zorunlu bölümlerden biri değildir ?

Mesleki yetkinliğimiz ve kullandığınız yaklaşımlar

Uzmanın yanı sıra grup üyelerinin de çalışma sürecindeki rolleri ve sorumlulukları

Gruba girme veya gruptan çıkma ile ilgili prosedürler

Grubun büyüklüğü

Grup üyeleri arasındaki iletişim biçimi

Açıklama:

Hizmeti sunma aşamasında uzmanın hizmet alanları yeterli ölçüde bilgilendirmesi ve hizmet için onaylarını alması müdahale sürecinin hem önemli bir aşaması hem de göz ardı edilmesi olanaksız bir etik kuralıdır. Müdahale sürecinin olası sonuçları, riskleri ve getirebileceği yararlar danışan ile açıkça paylaşılmak zorundadır. Danışanlarımızın bizi anladığından da emin olmalıyız. Grup çalışmasında ilaveten şu noktalara değinmemiz gerekir:

Mesleki yetkinliğimiz ve kullandığınız yaklaşımlar
Uzmanın yanı sıra grup üyelerinin de çalışma sürecindekirolleri ve sorumlulukları
Gruba girme veya gruptan çıkma ile ilgili prosedürler
Grup görüşmelerinin kayıtları ile ilgili zorunluluklar
Grup süreci esnasında üyelerle paylaşılan bilgilerin gizliliği ile ilgili sınırlar
Grup üyeleri arasındaki iletişim biçimi.

Grubun büyüklüğü onamda yer alabilir ancak yer alması gerekli değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

''Burada problemler üzerinde birlikte çalışacağız ancak karar verme durumu yine size aittir'' diyen bir sosyal hizmet uzmanının üzerinde durduğu etik ile aşağıdakilerden hangisidir ?

Bilgilendirilmiş Onay

Self-Determinasyon

Gizlilik

Çıkar Çatışmaları

Ödeme

Açıklama:

Self determinasyon bireyin kendi kararlarını vermesi ve sorumluluğunu üstlenmesi anlamına gelmektedir. Soru kökündeki cümle yardım sürecindeki kararlarla ilgilidir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Ailelerde yürütülen sosyal hizmet sürecinde gizlilik süreci ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur ?

Çocukla ilgili tüm bilgiler aile ile paylaşılır.

Çocuk bir sosyal hizmet kurumuna aktarılsa dahi aileye bilgi verme süreci devam eder.

Çocuğun yaşı gizliliğin sınırlarını belirlemede etkilidir.

Aile ile ilgili problemlerde uzman her zaman tüm bireyler bir arada iken görüşmeleri sürdürmelidir.

Gizlilik koşulları sabittir aile ile konuşarak düzenleme yapılmamalıdır.

Açıklama:

Çocuğun yaşı da gizliliğin ne ölçüde korunup ne ölçüde ihlal edilebileceği hakkında önemli ipuçları verir. Basmakalıp bir biçimde kişinin 18 yaşından büyük olup olmaması bir ölçü olarak alınmaz. Eğer çocuk 4-5 yaşlarında bir çocuk olsaydı gizliliğin sınırları çok daha dar olacaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Kişinin, araştırmaya katılma veya kendisine belli bir teşhis, terapi veya koruyucu işlem yapılması konusunda yeterli düzeyde bilgilendirildikten sona rızasının alınması aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanır?

Bilgilendirilmiş onam

Gizlilik

Self determinasyon

Çıkar ilişkisi

Mesleki yetkinlik

Açıklama:

Bilgilendirilmiş onam hizmet alan ya da araştırmaya katılan bireylere söz konusu durum hakkında bilgi vermek, gerekli koşulları açıklamak amacı ile sunulan yazılı bir belgedir. Bu belge konusunda danışanın rızasının olup olmadığını ifade etmesi beklenir. Danışan eğer onam içeriğini kabul etmiyor ise hizmet süreci başlamamalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Değişim aşamalarındaki etik süreçler dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi ikinci aşama olan ön değerlendirme sürecindeki etik yönlendiren birisidir ?

Çıkar çatışmaları

Hediye alma

Ödeme

Mesleki yetkinlik

Bilgilendirilmiş onay

Açıklama:

Ödeme,Çıkar çatışmaları ,Hediye alma birinci basamak olan bağlantı kurma aşaması, bilgilendirilmiş onay ise üçün aşama olan planlama aşamasında karşımıza çıkan etik konulardır. İkinci aşama olan ön değerlendirme aşamasında gizlilik, bilgi toplama ile mesleki ve kültürel yetkinlik konuları değerlendirilmelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi genelci yaklaşıma dayalı müdahale modeli aşamalarından birisi değildir?

Bağlantı kurma

Ön değerlendirme,

Planlama

Uygulama

Yardım

Açıklama:

Genelci yaklaşıma dayalı müdahale modelinde bağlantı kurma, ön değerlendirme, planlama, uygulama, son değerlendirme, sonlandırma ve izleme aşamaları yer almaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir

Doğru Cevap: E

Soru 32

Sunduğumuz hizmetle ilgisi olmadığı halde danışanımızın dini ve inancı ile ilgili bilgileri kendilerinden almamızı isteyen bazı formlar doldurmamız gerekebilir, cümlesi hangi aşamaya örnek olabilir?

Bağlantı kurma

Çıkar çatışmaları

Mahremiyet ve gizlilik

Planlama

İzleme

Açıklama:

Danışanımıza yararı dokunmayacak bilgileri onlardan almamalıyız, onların bize aktardıkları mahrem bilgilerin kapsamını kişisel merakımız değil sunmakta olduğumuz hizmetin doğası belirlemelidir. Bazen kuruluşlar da bu konuda bazı hatalar yapabilmektedir. Örneğin sunduğumuz hizmetle ilgisi olmadığı halde danışanımızın dini ve inancı ile ilgili bilgileri kendilerinden almamızı isteyen bazı formlar doldurmamız gerekebilir. Doğru cevap C seçeneğidir

Doğru Cevap: C

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi bağlantı kurma aşamasında öne çıkan dört temel kuraldan bir tanesi değildir?

Danışana bağlılık

Çıkar çatışmaları

Mahremiyet ve gizlilik

Hizmet ödemeleridir

Sonlandırma

Açıklama:

Sosyal hizmet sürecinin ilk aşaması olan bağlantı kurma aşamasında sosyal hizmet uzmanlarının en çok önem verdiği konu, danışanlar ile pozitif bir ilişki kurabilmektedir. Bu aşamada öne çıkan dört temel kural; danışana bağlılık, çıkar çatışmaları, mahremiyet ve gizlilik ve hizmet ödemeleridir. Doğru cevap E seçeneğidir

Doğru Cevap: E

Soru 34

Örgüt çalışanının veya yöneticisinin hangi rolü yapacağını şaşırmasından ileri gelen bir kararsızlığı, giderek zorlanmayı ve gerilimi anlatan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Çıkar çatışması

Rol çatışması

Gizlilik

Hizmet

Mahremiyet

Açıklama:

Örgüt çalışanının veya yöneticisinin hangi rolü yapacağını şaşırmasından ileri gelen bir kararsızlığı, giderek zorlanmayı ve gerilimi anlatan kavrama rol çatışması denir. Doğru cevap B seçeneğidir

Doğru Cevap: B

Soru 35

Uzmanların danışanlarla veya onlar için verecekleri kararları belirledikleri ve izleyecekleri yolları tayin ettikleri bir aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Mesleki ve kültürel yetkinlik

Ön değerlendirme

Gizlilik ve bilgi toplama

Planlama

Müdahale

Açıklama:

Sosyal hizmet sürecinin planlama aşaması, uzmanların danışanlarla veya onlar için verecekleri kararları belirledikleri ve izleyecekleri yolları tayin ettikleri bir aşamadır. Doğru cevap D seçeneğidir

Doğru Cevap: D

Soru 36

İstismar mağduru bir çocukla yapılandırılmış vaka çalışması yürütmeye ilişkin yeterli bilgi ve deneyimi olmayan bir sosyal hizmet uzmanının tek başına deneme yanılma yoluyla bunu gerçekleştirmesi çocuk açısından çok zarar verici sonuçlar doğurabilir, cümlesi hangi aşama için bir örnektir?

Planlama

Müdahale

Değerlendirme

Bağlantı kurma

Ön değerlendirme

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanlarından beklenen ancak bilgili ve yetkin oldukları alanlarda çalışmalarıdır. Yeterince bilgi sahibi olmadıkları müdahalelerden kaçınmaya özen göstermelidirler. Örneğin istismar mağduru bir çocukla yapılandırılmış vaka çalışması yürütmeye ilişkin yeterli bilgi ve deneyimi olmayan bir sosyal hizmet uzmanının tek başına deneme yanılma yoluyla bunu gerçekleştirmesi çocuk açısından çok zarar verici sonuçlar doğurabilir. Doğru cevap B seçeneğidir

Doğru Cevap: B

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi hizmetlerin kesintiye uğramasına yol açabilecek durumlardan birisi değildir?

Sosyal hizmet uzmanının tatile gitmesi

Danışanının ihtiyaçlarını karşılamadan ve uygun yönlendirmeler yapmadan kendi kaderiyle baş başa bırakması.

İhtiyaç duyan bir danışanın telefon çağrılarına ve diğer haberleşme çabalarına yanıt vermeme

Sosyal hizmet uzmanının kurumdan ayrılması.

Danışanın hediye alması

Açıklama:

Sosyal hizmet sürecinin bu aşamasında hizmetlerin kesintiye uğramasına yol açabilecek
şu durumlar yaşanabilmektedir:
Acil durumda danışana ne yapacağını bildirmeden sosyal hizmet uzmanının tatile
gitmesi veya kurumdan ayrılması.
Danışanının ihtiyaçlarını karşılamadan ve uygun yönlendirmeler yapmadan kendi kaderiyle baş başa bırakması.
İhtiyaç duyan bir danışanın telefon çağrılarına ve diğer haberleşme çabalarına yanıt vermeme. Doğru cevap E seçeneğidir

Doğru Cevap: E

Soru 38

Sosyal hizmet uzmanlarının kayıt tutma ile ilgili yapacakları işlemler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Kayıtlarını zamanında, tam ve doğru olarak
Hizmetlerin sunumunu kolaylaştıracak ve gelecekte de sürekliliğini sağlayacak şekilde
Hazırladıkları belgelerde gizlilik ilkesine uymalı
Kayıtları, hizmetin sona ermesinden sonra da saklamalıdır

Hizmetlerin sunumunu kolaylaştıracak ve gelecekte de sürekliliğini sağlayacak şekilde
Kayıtlarını zamanında, tam ve doğru olarak
Hazırladıkları belgelerde gizlilik ilkesine uymalı

Kayıtlarını zamanında, tam ve doğru olarak
Kayıtları, hizmetin sona ermesinden sonra da saklamalıdır

Hazırladıkları belgelerde gizlilik ilkesine uymalı
Hizmetlerin sunumunu kolaylaştıracak ve gelecekte de sürekliliğini sağlayacak şekilde

Kayıtları, hizmetin sona ermesinden sonra da saklamalıdır
Hizmetlerin sunumunu kolaylaştıracak ve gelecekte de sürekliliğini sağlayacak şekilde

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanları,
a. Kayıtlarını zamanında, tam ve doğru olarak, danışanlara verilen hizmetlerin sunumunu
kolaylaştıracak ve gelecekte de sürekliliğini sağlayacak şekilde tutmalıdır.
b. Hazırladıkları belgelerde gizlilik ilkesine uymalı ve bu belgelerde sadece hizmet
sunumu için gerekli bilgilerin yer almasını sağlamalıdır.
c. Kayıtları, gerektiğinde ulaşılması amacıyla, hizmetin sona ermesinden sonra da
saklamalıdır. Doğru cevap A seçeneğidir

Doğru Cevap: A

Soru 39

Danışanına gerçekten yardım etme isteğinde olan bir uzman,karşısında ağlayan vaziyette onu gördüğünde, kendisini rahatlatmak için ona güçlü biçimde sarılabilir, cümlesi hangi konuya örnektir?

Aktarım

Uygun olmayan etkileşimler

Hizmeti sonlandırma

Değerlendirme

Müdahale

Açıklama:

Uygun olmayan etkileşimler; motivasyon, profesyonelin insanlar ile ilişki kurarken mesleki sınırları farkında olmadan aşmasına sebep olabilir. Uzman mesleki yetkinliğinin ötesine geçerek danışana yardım etme çabasına soyunabilir. En basit durumda bile, danışanına gerçekten yardım etme isteğinde olan bir uzman, karşısında ağlayan vaziyette onu gördüğünde, kendisini rahatlatmak için ona güçlü biçimde sarılabilir. Doğru cevap B seçeneğidir

Doğru Cevap: B

Soru 40

Kişinin, araştırmaya katılma veya kendisine belli bir teşhis, terapi veya koruyucu işlem yapılması konusunda yeterli düzeyde bilgilendirildikten sonra yapılacak işleme gönüllü olarak razı olması , aşağıdakilerden hangisinin açıklamasıdır?

Bilgilendirilmiş onay

Grup çalışması

Sokratik soru sorma tekniği

Self-determinasyon

Etik

Açıklama:

Bilgilendirilmiş onay; kişinin, araştırmaya katılma veya kendisine belli bir teşhis, terapi veya koruyucu işlem yapılması konusunda yeterli düzeyde bilgilendirildikten sonra yapılacak işleme gönüllü olarak razı olması demektir. Doğru cevap A seçeneğidir

Doğru Cevap: A

Soru 41

Bireylerle çalışırken, öncelikli başvuru kaynağımız sosyal hizmet uzmanlarının etik sorumlulukları evrensel belgesinin birinci bölümüdür. Aşağıdakilerden hangisi bu bölümde açıkça belirli kurallara bağlanan konulardan biri değildir?

Çıkar çatışmaları

Öz yönetim

Yetkinlik

Gizlilik

Bilgilendirilmiş onay

Açıklama:

Bireylerle çalışırken, öncelikli başvuru kaynağımız sosyal hizmet uzmanlarının etik sorumlulukları evrensel belgesinin birinci bölümüdür. Hatırlanacağı üzere bu bölümde danışanlarımıza karşı etik sorumluluklarımız açıkça ve ayrıntılı olarak ifade edilmektedir. Bu kısımda , bilgilendirilmiş onay, yetkinlik, gizlilik, çıkar çatışmaları, duygusal ve cinsel ilişki gibi önemli ve hassas konular açıkça belirli kurallara bağlanmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Sosyal hizmet sürecinin ilk aşaması olan "bağlantı kurma" aşamasında sosyal hizmet uzmanlarının en çok önem verdiği konu, danışanlar ile pozitif bir ilişki kurabilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu aşamada öne çıkan dört temel kuraldan biri değildir?

Geçerlik

Danışana bağlılık

Çıkar çatışmaları

Mahremiyet

Hizmet ödemeleri

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 43

Örgüt çalışanının veya yöneticisinin hangi rolü yapacağını şaşırmasından ileri gelen bir kararsızlığı, giderek zorlanmayı ve gerilimi anlatan kavrama verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Rol Oynama

Self-Determinasyon

Hizmetler İçin Ödeme

Mahremiyet ve Gizlilik

Rol Çatışması

Açıklama:

Rol çatışması: Örgüt çalışanının veya yöneticisinin hangi rolü yapacağını şaşırmasından ileri gelen bir kararsızlığı, giderek zorlanmayı ve gerilimi anlatan bir kavramdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Psikiyatrik yardım verilen bir kişinin kendisine doğru bir psikiyatrik tanı konulması için çevresinden bilgi alınması gerektiğine ilişkin bilgisi olmalıdır. İşvereni ile sosyal hizmet uzmanının konuşmasının onun iş hayatını tehlikeye atmayacağından emin olunması da gerekir. Ayrıca danışanın kendisi hakkındaki bilgileri de gerekmedikçe bu çevrelere aktarmamalıyız. Verilen bu durumlar, sosyal hizmet sürecindeki hangi ilkeyi örneklendirmektedir?

Bağlantı kurma

Çıkar çatışmaları

Hizmetler İçin Ödeme

Gizlilik ve Bilgi Toplama

Mesleki ve Kültürel Yetkinlik

Açıklama:

Gizlilik ve Bilgi Toplama: Sosyal hizmet değerlendirmesi yapılan bu aşamada, danışan sistemi hakkında çeşitli idari ve sosyal çevresel kaynaklardan bilgi temin edilir. Bu kaynaklar, aile üyeleri, öğretmenler, hekimler, kurum çalışanları ve yöneticileri gibi danışan sistemini kuşatan sosyal güçler olmaktadır. Danışan hakkında bilgi verecek olan çevrelerin bu bilgiyi bize aktarmadan önce bir onay vermesi öncelikle önemlidir. Ayrıca bizden hizmet alan danışanın çoğu durumda kendisi hakkında sosyal çevresinden bilgi toplayacağımız hususunda bilgili olması ve hatta buna gönüllü olarak onay vermesi de gereklidir. Danışanlarımıza sunacağımız hizmetlerle bağlantılı olarak çevreden bazı bilgiler elde etmemiz gerektiğini doğru bir dille anlatmalıyız. Bunu da onların yararı için yaptığımızı özellikle vurgulamalıyız. Örneğin psikiyatrik yardım verilen bir kişinin kendisine doğru bir psikiyatrik tanı konulması için çevresinden bilgi alınması gerektiğine ilişkin bilgisi olmalıdır. İşvereni ile sosyal hizmet uzmanının konuşmasının onun iş hayatını tehlikeye atmayacağından emin olunması da gerekir. Ayrıca danışanın kendisi hakkındaki bilgileri de gerekmedikçe bu çevrelere aktarmamalıyız.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Uzmanların danışanlarla -veya onlar için- verecekleri kararları belirledikleri ve izleyecekleri yolları tayin ettikleri aşamaya verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Hizmet sürecinin planlanması aşaması

Müdahale aşaması

Ön değerlendirme aşaması

Bağlantı kurma aşaması

Değerlendirme ve izleme aşaması

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 46

Danışan uzmana sanki örneğin annesiymiş ya da babasıymış gibi davranır ve geçmişte söz konusu kişilerle ilişkili ihtiyaçları ve arzuları bu ilişkide yeniden canlanır. Verilen durum, aşağıdaki kavramlardan hangisini örneklendirmektedir?

Aktarım

Canlandırma

Rol çatışması

Rol Oyun

Yansıtma

Açıklama:

Aktarım: Kişinin yaşamındaki önemli figürlere (ebeveynlere, kardeşlere, vb.) yönelik olan bilinçsiz duyguların, yine bilinçsiz süreçlerle başkalarına aktarılması. Danışan uzmana sanki örneğin annesiymiş ya da babasıymış gibi davranır ve geçmişte söz
konusu kişilerle ilişkili ihtiyaçları ve arzuları bu ilişkide yeniden canlanır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Hem bir meslek değeri hem de somut bir etik kural olarak danışanımızın bireysel isteklerinin ve refahının öncelenmesini içeren kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Gizlilik

Grup çalışması

Self-determinasyon

Güvenirlik

Aktarım

Açıklama:

Self-determinasyon hem bir meslek değeri hem de somut bir etik kural olarak danışanımızın bireysel isteklerinin ve refahının öncelenmesini içerir. Bunu tamamlayıcı olarak bilgilendirilmiş onay, herhangi bir uygulamanın ya da hizmetin yine danışanın isteği ile gerçekleştirilmesinin önemsenmesidir. Her iki etik kuralı dikkate aldığımızda kişinin bireysel kimliğine atfettiğimiz yüksek değeri açıkça ona yansıtmış oluruz. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Ailelerle çalışırken kullanılabilecek, Antik dönem Yunan filozofu Sokrates’in felsefi düşünüşü ve bilgiyi sınayarak öğretme yöntemine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Sınama tekniği

Betimsel soru sorma tekniği

Ard arda soru sorma tekniği

Kapalı uçlu soru sorma tekniği

Sokratik soru sorma tekniği

Açıklama:

Sokratik soru sorma tekniği, antik dönem Yunan filozofu Sokrates’in felsefi düşünüşü ve bilgiyi sınayarak öğretme yöntemidir. Sokrates aslında karşısındakine yeni bir şey öğretmemektedir. O sadece bilineni anımsatmakta ve hakikati tekrar buldurmaktadır. Bu tekniğe imgesel olarak bilgiyi doğurtma da (ebelik) denilmektedir.
Danışanlarınız tarafından onlar için kararlar vermeye ve doğrudan tavsiyelerde bulunmaya zorlansanız dahi bunu asgari ölçüde yapmanız mesleğimizin çok önemli bir etik ilkesidir. Aile üyelerinden gelen böyle bir talepte karşılaştığınız durumda, ailenin bu kararlara kendi başlarına ulaşabilmeleri için sorunları analiz etmelerini kolaylaştıracak bir ortamı geliştirmeye özen gösteriniz. Çözüm odaklı alternatifler üzerinde aile ile birlikte çalışınız. Sokratik soru sorma tekniğine başvurarak ailenin kendi yaşantısı ile ilgili olarak daha çok düşünmesini kolaylaştırınız. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Kişinin, araştırmaya katılma veya kendisine belli bir teşhis, terapi veya koruyucu işlem yapılması konusunda yeterli düzeyde bilgilendirildikten sonra yapılacak işleme "gönüllü olarak" razı olması anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Bilgilendirilmiş onay

Güvenirlik

Gizlilik

Aktarım

Yansıtma

Açıklama:

Bilgilendirilmiş Onay: Kişinin, araştırmaya katılma veya kendisine belli bir teşhis, terapi veya koruyucu işlem yapılması konusunda yeterli düzeyde bilgilendirildikten sonra yapılacak işleme gönüllü olarak razı olmasıdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Grupla çalışmanın etik temelini atan "en iyi kavram" aşağıdakilerden hangisidir?

Self-determinasyon

Hiyerarşi

Monarşi

Demokrasi

Öz denetim

Açıklama:

Grupla çalışmanın etik temelini atan en iyi kavram demokrasidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi bireylerle sosyal hizmet uygulamasında ön değerlendirme aşamasının en temel etik kurallarından biridir?

Hediye alma

Mesleki ve kültürel yetkinlik

Mahremiyet ve gizlilik

Self determinasyon ve bilgilendirilmiş onay

Kayıt tutma

Açıklama:

Sosyal hizmet değerlendirmesi aşamasında alınan kararlar, geliştirilen kanaatler sonraki aşamaların tümünü belirlemekte, sonraki aşamaların tümüne yön vermektedir. Bu aşamada meslek etiğimiz açısından üzerinde durmamız gereken konular; gizlilik ve
yetkinlik ile kültürel yetkinliktir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Danışanın geçmiş cinsel istismar veya travmatik deneyimlerini sormanın müdahalenin amaçlarına göre ne ölçüde uygun ve gerekli olduğunu değerlendirmek, sosyal hizmet uzmanının hizmet alanla arasındaki hangi mesafeyi korumasını sağlar?

Etik mesafe

Fiziksel mesafe

psikolojik mesafe

Sosyal mesafe

Ahlaki mesafe

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanları danışanlar ile mesleki ilişki sınırlarını korumalıdır. Uzmanların bunun için mesleki sınırların ne olduğunu net biçimde görmesi gerekir. Hiç şüphesiz uzman, hizmet alanla arasındaki fiziksel, psikolojik ve sosyal mesafeyi korumak zorundadır. Uygun psikolojik sınır ne diye düşündüğümüzde, öncelikle danışanın geçmiş cinsel istismar veya travmatik deneyimlerini sormanın müdahalenin amaçlarına göre ne ölçüde uygun ve de gerekli olduğunu uzmanın kendisine sorması gerekir. Bazı konular kişilerin anksiyete düzeylerini açıkça artırabilir.
Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet mesleki müdahale sürecinin en kritik aşamalarından birincisidir?

Bağlantı kurma

Ön değerlendirme

Planlama

Müdahale

İzleme

Açıklama:

Birçok sosyal hizmet yazarına göre mesleki müdahale sürecinin en kritik aşamalarından birincisi sosyal hizmet değerlendirmesidir. Çünkü bu aşamada alınan kararlar, geliştirilen kanaatler sonraki aşamaların tümünü belirlemekte, sonraki aşamaların tümüne yön vermektedir.
Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Ahmet, Gençlik Danışma ve Sağlık Hizmet Merkezi'nden yardım almaktadır. Müdahale sürecini yürüten sosyal hizmet uzmanına intihar düşüncelerinden söz etmiş, bu düşüncelerini eyleme dökmek üzere planlarını dile getirmiştir.
Yukarıda verilen örnekte sosyal hizmet uzmanı yasal yükümlülükleri gereği hangi etik sorumluluğu ihlal etmek durumundadır?

Self determinasyon

Bilgilendirilmiş onay

Gizlilik

Saygı

Psikolojik sınırı koruma

Açıklama:

“Bir sosyal hizmet uzmanı olarak mahremiyet haklarınıza saygı duyuyorum. Size yardımcı olabilmem ve birlikte belirleyeceğimiz amaçlarımızı gerçekleştirebilmemiz için de benimle paylaşacağınız her bilginin önemli olacağını bilmenizi isterim. Aramızda konuşulan şeylerin büyük çoğunluğu emin olunuz yine aramızda kalacaktır. Sizin kişisel bilgilerinizi ailenizle, arkadaşlarınızla keyfi bir biçimde paylaşmak söz
konusu dahi olamaz. Bu mahremiyet ve gizlilik konusu ile ilgili aklınızda sorular varsa çalışmamızın bu aşamasında yani başında konuşmamızda çok yarar olacak.” Görüldüğü gibi sosyal hizmet uzmanı danışanına hem mesleki ilişkinin doğası hakkında bilgi veriyor hem de mahremiyet ve gizliliğin kendisi tarafından önemsendiğini altını çizerek vurguluyor. Diğer taraftan, gizliliğin de mutlak bir kural olmadığını danışana: “benimle paylaşacağınız bilgilerin büyük çoğunluğu gizli kalacaktır...” diyerek hatırlatıyor. Kişinin bedensel bütünlüğünü tehdit eden bir risk söz konusu olduğundan gizliliğin bozulması yasal bir yükümlülüktür.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet uzmanının kurduğu mesleki ilişkide profesyonel davranışı koruyabilmesi için gerekli değildir?

Uzman olarak rolünü açıkça ortaya koyması, aile üyesinden farkını açıklaması

Her bireyle sosyal hizmet uygulaması öncesinde görüşme süresince ve görüşme sonrasında danışanla ilgili duygularını gözden geçirmek

Danışanın konumunda olsaydı uzmanla arasında nasıl bir mesafe olmasını istediğini gözden geçirme

Profesyonel davranışı korumayı kolaylaştırmak amacıyla süpervizyon desteği almak

Danışana aralarında profesyonelliği korumak için gerekli fiziksel mesafenin miktarını belirtmek

Açıklama:

Profesyonel davranışı koruyabilmeniz için aşağıdaki konulara dikkat etmenizde yarar vardır:
• Rolünüzü açık ve net biçimde açıklayınız. Özellikle bir arkadaştan veya aile üyesinden ne gibi farkları olduğunu belirtiniz.
• Mesleki çalışmanın özellikle başlangıç aşamasında bunu gerçekleştirmeye özen gösteriniz. Her bireyle çalışma uygulamasının öncesinde görüşme süresince ve görüşme sonrasında danışanınızla ilgili duygularınızı gözden geçiriniz. Ona ilişkin duygularınız profesyonel yardım sürecine katkı verecek özellikler taşıyor mu gözden geçiriniz.
• Eğer danışanın konumunda olsaydınız, muhtemelen hissedecekleriniz neler olurdu gözden geçiriniz. Örneğin uzmanla aranızda nasıl bir mesafe olmasını isterdiniz? Düşününüz.
• Profesyonel davranışınızı korumayı kolaylaştıracak önemli bir araç olarak süpervizyon desteği almaya çalışınız.
Fiziksel mesafe ölçülebilir bir uzaklık değildir. Rolleri açıkça ortaya koymak, diğer ilişkilerden farkını dile getirmek yerinde olacaktır. Fiziksel sınır üzerine düşünecek olursak, danışana ne ölçüde dokunabileceğinizi, ona ne kadar yakın oturabileceğinizi, danışana dokunmanın, onu öpmenin ya da ona sarılmanın ne ölçüde uygun olacağını açıkça bilmeniz gerekir. Bu konularda
kesin evrensel standartlar olmamakla birlikte kültürün ve inanç sistemlerinin belirlediği sınırlara duyarlı bir profesyonel ilişki önemlidir. Diğer taraftan danışanın hiç elini sıkmadan, onun sırtını sıvazlamadan, kimi katartik görüşmelerde ona -kısmen- sarılarak duygusal desteği açıkça göstermeden bir uygulama gerçekleştirmek çok güç olabilir.
Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

....... danışanlara doğru amaçlar belirlemeleri ve bu amaçlara ulaşmaları için yardım etmeyi içerir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi gelmelidir?

Bilgilendirilmiş onam

Mahremiyet

Self-determinasyon

Planlı değişim

Aktarım

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanlarının etik sorumlulukları belgesinde yer alan self-determinasyon danışanlarımıza doğru amaçlar belirlemeleri ve bu amaçlara ulaşmaları için yardım etmeyi içerir. Hiç şüphesiz pratikte bu etik kural oldukça karmaşıktır. Self-determinasyon etik kuralı son tahlilde planlı değişim sürecinin planlama aşamasında sosyal hizmet uzmanı ve danışan arasında ortak bir çalışmayı gerektirir. sosyal hizmet uzmanı danışana içinde bulunduğu durumla ilgili karar vermesini kolaylaştıracak bir grup alternatif sunar. Özellikle de karar verici kişinin kendisi olacağını ona hatırlatır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Uzmanın çocukla yürüttüğü çalışmanın içeriği konusunda çocuğun annesinin ya da babasının bilgi edinme hakkı bulunmaktadır.
Çocuğun ebeveynleri tarafından bilinmesini istemediği konular dışında kalan birçok bilgi ebeveynin talep etmesi durumunda paylaşılabilir.
Çocuk 18 yaşından küçükse uzman, ailenin öğrenmek istediği çocukla ilgili her bilgiyi paylaşmak zorundadır.
Çocuğun kendisine ya da başkasına ciddi bir zarar verme olasılığının oluşması durumunda gizlilik bozulabilir.
Çocuk bir bireydir ve gizlilik hiçbir koşulda bozulamaz.

Aile ölçekli müdahalelerde, çocuğun uzman ile paylaştığı mahrem bilgilerin anne babası tarafından bilinmesi ya da onlardan
saklanmasının sınırlarıyla ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

I ve II

I, II ve III

III ve IV

Yalnız V

I, II ve IV

Açıklama:

Aile ölçekli müdahalelerde, diğer ifadeyle sunulan hizmetin aile üyelerinin tamamını ilgilendirdiği girişimlerde üyelerden birinin örneğin çocuğun uzman ile paylaştığı mahrem bilgilerin diğer üyeler -örneğin ebeveynler- tarafından bilinmesi ya da onlardan saklanmasının sınırları nerededir? Hiç şüphesiz uzmanın çocukla yürüttüğü çalışmanın içeriği konusunda çocuğun annesinin ya da babasının bilgi edinme hakkı bulunmaktadır. Dolayısıyla çocuğun ebeveynleri tarafından bilinmesini özellikle istemediği konular dışında kalan birçok bilgi ebeveynin talep etmesi durumunda paylaşılabilir. Çocuğun paylaşılmasını istemediği konular eğer kendisine ya da bir başkasına zarar verici açık bir davranışı veya hayati bazı riskleri içeriyorsa gizlilik ilkesinin ihlal edilmesi de söz konusu olabilir. Burada da çocuğa paylaşılan söz konusu bilginin neden gizli tutulamayacağına
ilişkin bir açıklama yapılması gereklidir. Gizlilikle ilgili kurallar oluşturulurken basmakalıp bir biçimde kişinin 18 yaşından büyük olup olmaması
bir ölçü olarak alınmaz. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

"Grup içindeki her üye, ele alınan konu ile ilgili konuşma ya da konuşmama hakkına sahiptir. Birisi konuştuğu esnada, onun konuşması bitmeden araya girmeyeceğiz ve bütün dikkatimizi ona yönelteceğiz. Şüphesiz üyelerin grup içinde paylaştıkları ile ilgili olarak aynı fikirde olduğumuz ya da karşı çıktığımız durumlar yaşanabilir. Bu doğaldır..."
Yukarıdaki ifade grupla sosyal hizmet uygulamasında dikkat edilmesi gereken etik kurallardan hangisiyle ilgilidir?

Gizlilik

Bilgilendirilmiş onay

Sınır koyma

Saygı

Self- determinasyon

Açıklama:

Mesleğimizin yalnızca açık bir etik kuralı değil aynı zamanda temel bir değeri olan bireyin insan olmasından kaynaklı olarak varlığını kabul etme ve ona saygı gösterme son derece temel bir ilkedir. Danışanımıza karşı hiçbir biçimde ayrımcı tutumlar sergileyemeyiz. Nereden geliyor olurlarsa olsunlar onlara karşı eşit bir mesafede durmalıyız. Grupla sosyal hizmet uygulaması sürecinde gizlilik ilkesinde olduğu gibi üyeler arasında saygıya dayalı bir etkileşim olup olmadığını izlemek ve bunu mümkün kılmak konusunda ilave bir yükümlülük üstleniriz. Bunu sağlamanın en basit yolu üyelerin birbirleriyle nasıl iletişim kuracağı konusunda belirli kuralları yerleştirmektir. “Herkesin birbirini destekleyebilmesi için bu grup sürecini yürütüyoruz. Grup içindeki her üye, ele alınan konu ile ilgili konuşma ya da konuşmama hakkına sahiptir. Birisi konuştuğu esnada, onun konuşması bitmeden araya girmeyeceğiz ve bütün dikkatimizi ona yönelteceğiz. Şüphesiz üyelerin grup içinde paylaştıkları ile ilgili olarak
aynı fikirde olduğumuz ya da karşı çıktığımız durumlar yaşanabilir. Bu doğaldır. Bizden farklı düşünüldüğünde tepkimizi saygı sınırlarını aşmadan vereceğiz...." biçiminde bir ifadeyle üyelerin birbirlerine saygı göstermesinin önemi vurgulanabilir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Üyeler arasındaki fiziksel temasın ölçüsü ve üyelerin grup dışında ne tür etkileşimler kurabileceklerine yönelik grup kuralları oluşturan bir sosyal hizmet uzmanı hangi etik sorumlulukla ilgilidir?

Saygı

Sınır koyma

Mahremiyet

Kültürel yetkinlik

Bilgilendirilmiş onay

Açıklama:

Grup sürecinde hassasiyet gösterilmesi gereken bir başka etik konu, uzmanın genelde grup üyeleriyle, grup üyelerinin de kendi aralarında uygun sınırları belirlemiş olmalarıdır. Etik sorumluluklar belgesinde sınırların ne olduğu açıkça ifade edilmiştir. Sosyal hizmet uzmanlarının hizmet alanlar ile ikili ilişkilere girmeleri söz konusu değildir. Duygusal ve cinsel ilişki, psikolojik zarar oluşturma olasılığı var olan fiziksel temas açık biçimde etik ihlal anlamına gelir. Bunların aynı zamanda ceza hukukunda da karşılığı vardır. Grubun kuralları tanımlanırken sınırlarla ilgili açık ve net kararlar verilmelidir. Sınırlarla ilgili bu kararlar şunları içerebilir: “Üyeler arasındaki fiziksel temasın ölçüsü ne olabilir? Üyeler grup dışında ne tip etkileşimler kurabilirler?” Bu soruları yanıtlayarak üyeler arasındaki sınırların netleştirilmesi mümkün olacaktır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Aşağıdaki mesleki hizmeti sonlandırılma biçimlerinden hangisi sosyal hizmet uzmanının etik sorumluluğunu ihlal etmesi anlamına gelir?

Verilen hizmetin danışanın gereksinimlerine yanıt vermemesi

Verilen hizmete gereksinim duyulmaması

Danışanın sorununun çözümüne daha uygun bir hizmete yönlendirilmesi

Danışanla finansal bir ortaklık kurulmuş olması

Danışanın sorununun çözümüne daha uygun bir profesyonele yönlendirilmesi

Açıklama:

Eğer danışan ile sosyal hizmet uzmanı arasında profesyonel ilişki dışında bir ilişki daha oluşmuşsa sunulmakta olan hizmetlere son verilmemelidir. Eğer bir sosyal hizmet uzmanı danışanı ile duygusal bir ilişkiye girerse danışanın yararlanmakta olduğu hizmetler kesintiye uğramamalıdır. Hiç şüphesiz eğer bir sosyal hizmet uzmanı bir kişiyle mesleki ilişki kurmuş ise bu ilişkinin dışında herhangi bir sosyal, finansal ve diğer türlü ikili ilişkiye kesinlikle girmemelidir. Duygusal ilişkiye girildi diye bir danışana sunulan hizmetlere son verilmesi ortaya çıkacak etik sorunları önlemede yeterli değildir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Sosyal müdahale sürecinin ilk aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Planlama

Bağlantı kurma

Ön değerlendirme

İzleme

Uygulama

Açıklama:

Genelci yaklaşıma dayalı sosyal müdahale sürecinde; bağlantı kurma, ön değerlendirme, planlama, uygulama, son değerlendirme, sonlandırma ve izleme aşamaları yer almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Bir yöneticinin hangi rolü yapacağını şaşırmasından ileri gelen bir kararsızlığı, zorlanmayı ve stresi açıklayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Rol çatışması

Çıkar çatışması

Kişilik çatışması

Yatay çatışma

Dikey çatışma

Açıklama:

Örgüt çalışanının veya yöneticisinin hangi rolü yapacağını şaşırmasından ileri gelen bir kararsızlığı, giderek zorlanmayı ve gerilimi anlatan kavrama rol çatışması denir.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Uzmanda var olması beklenen mesleki ve kültürel yetkinlik sosyal hizmet sürecinin hangi aşamasında tartışılan niteliklerdir?

Planlama

Uygulama

İzleme

Ön değerlendirme

Son değerlendirme

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanları mesleki ve kültürel anlamda yetkin oldukları alanlarda hizmet yürütmelidirler. Bu yetkinlikler ön değerlendirme aşamasında belirtilmeli ve tartışılmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Sosyal hizmet uzmanlarının danışanları ile birlikte planlamış oldukları değişim sürecini harekete geçirdikleri aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Planlama

Bağlantı kurma

Müdahale

İzleme

Sonlandırma

Açıklama:

Planlı değişim sürecinin dördüncü aşaması olan müdahale aşamasında sosyal hizmet uzmanları
danışanları ile birlikte planlamış oldukları değişim sürecini harekete geçirirler.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet sürecinin sonlandırma, değerlendirme ve izleme aşamaları içerisinde yer almaz?

Hizmeti sonlandırma

Kayıt tutma

Sınır ihlalleri

Uygun olmayan etkileşimler

Bilgilendirilmiş onay

Açıklama:

Sosyal hizmet sürecinin sonlandırma, değerlendirme ve izleme aşamaları içerisinde; hizmeti sonlandırma, kayıt tutma, sınır ihlalleri ve uygun olmayan etkileşimler yer almaktadır. Bilgilendirilmiş onay ise planlama aşamasında bulunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 66

I. Fiziksel sınır
II. Kültürel sınır
III. Psikolojik sınır
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri sosyal hizmet uzmanının dikkat etmesi gereken sınır ihlallerindendir?

Yalnızca I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Uzman, hizmet alanla arasındaki fiziksel, psikolojik ve sosyal sınırı korumak zorundadır.
I ve III

Doğru Cevap: C

Soru 67

Sosyal hizmet uzmanlığı yapan İsmail Bey, parasal sıkıntıya düştüğü için elindeki tüm danışmanlara ait verileri başka bir danışmanlık şirketine satmıştır. İsmail Bey bu davranışıyla aşağıdaki etik kuralların hangisini ihlal etmiştir?

Gizlilik

Bilgilendirilmiş onay

Sosyal sınır ihlali

Kayıt tutma

Uygun olmayan etkileşim

Açıklama:

Etik açıdan baktığımızda gizlilik, sosyal hizmet uzmanının danışan bilgilerini başkalarıyla paylaşmamasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Fatih Hoca araştırmasından önce katılımcılara araştırma süreciyle ilgili yeterli düzeyde bilgi vermiş ve bu bilgilendirme ile araştırmasına gönüllü olarak katılıp katılamayacaklarını sormuştur. Fatih Hoca bu süreçte aşağıdakilerden hangisini uygulamıştır?

Gizliliğe uyma

Bilgilendirilmiş onay

Kayıt tutma

Self-determinasyon

Ön değerlendirme

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 69

I. Mesleki yetkinliğimiz ve kullandığınız yaklaşımlar
II. Gruba girme veya gruptan çıkma ile ilgili prosedürler
III. Grup üyeleri arasındaki iletişim biçimleri
Grup çalışmalarında yukarıdakilerden hangileri grup üyeleriyle paylaşılmalıdır?

Yalnız I

Yalnız III

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Grup çalışmasında ilaveten şu noktalara değinmemiz gerekir:
• Mesleki yetkinliğimiz ve kullandığınız yaklaşımlar
• Uzmanın yanı sıra grup üyelerinin de çalışma sürecindeki rolleri ve sorumlulukları
• Gruba girme veya gruptan çıkma ile ilgili prosedürler
• Grup görüşmelerinin kayıtları ile ilgili zorunluluklar
• Grup süreci esnasında üyelerle paylaşılan bilgilerin gizliliği ile ilgili sınırlar
• Grup üyeleri arasındaki iletişim biçimi.
I, II ve III

Doğru Cevap: E

Soru 70

Psikolog Aysel Hanım bir sporcu grubu ile yaptığı görüşme sonrasında, sporculardan biriyle daha yakın ikili ilişki içerisine girmiştir. Aysel Hanım'ın ihlal ettiği etik kural aşağıdakilerden hangisidir?

Saygı duyma

Gizliliğe uyma

Self-determinasyon

Sınır koyma

Bilgilendirilmiş onay

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanlarının hizmet alanlar ile ikili ilişkilere girmeleri söz konusu değildir. Böyle bir durum gerçekleşirse sınır koyma etik ilkesi ihlal edilmiş olur.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi danışanıyla pozitif ilişki kurmak isteyen sosyal hizmet uzmanının dikkat etmesi gerekenlerden biri değildir?

Danışana bağlılık

Çıkar çatışması

Mahremiyet

Samimiyet

Hizmet ödemeleri

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 72

Bir sosyal hizmet uzmanı, hangi durumlarda danışanına bağlılık ilkesini ikinci sıraya koymalıdır?

Çıkar çatışması olduğunda

Hizmet ödemeleri olduğunda

Kamu refahı ile ters düştüğünde

Hizmet kalitesi azaldığında

Uzmanlığından şüphe ettiğinde

Açıklama:

Danışana bağlılık etik kuralında ifadesini bulan yüksek yarar hiç şüphesiz mutlak bir ilke değildir. Kimi durumlarda danışanın yararı için onu kuşatan toplumun yararını daha çok gözeten kararlar ve uygulamalar hayata geçirmeniz gerekebilir. Kamu refahı danışanın istek ve beklentilerine göre daha öncelikli bir yerde durabilir. Örneğin danışan görüşmenin bir seansında size HIV/AIDS taşıyıcısı olduğunu açıklayabilir. Bunun aranızda bir sır olarak kalmasını da ısrarla isteyebilir, fakat ailesi ve içinde yer aldığı sosyal çevre risk altında olabileceği için ve de hukuk kuralları açık bir biçimde bu bulaşıcı tıbbi rahatsızlığın bildirimini zorunlu kıldığı için danışanınızın yararı toplumun yararının önüne geçemez.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Örgüt çalışanının hangi rolü yapacağını şaşırmasından ileri gelen bir kararsızlığı ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Çıkar çatışması

Rol çatışması

Düzen çatışması

Mesleki dezenformasyon

Hizmet ödemesi çatışması

Açıklama:

Rol çatışması, örgüt çalışanının veya yöneticisinin hangi rolü yapacağını şaşırmasından ileri gelen bir kararsızlığı, giderek zorlanmayı ve gerilimi anlatan bir kavramdır.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Sosyal hizmet uzmanı, boşanma sürecinde olan danışanı için boşanma avukatı olan kendi eşini önermiştir. Bu durumda oluşacak en büyük tehlike, aşağıdakilerden hangisidir?

Hizmet ödemesi durumu

Danışana bağlılık

Gizlilik

Mahremiyet

Çıkar çatışması

Açıklama:

Çıkar çatışması özetle; “çıkar çatışmalarına karşı duyarlı olmayı ve hizmetlerin mesleki anlayışla ve tarafsızca verilmesine engel olabilecek durumların ortaya çıkmasını önlemeyi içerir. Danışanınızın boşanmak için bir avukat aradığını düşünelim. Sizin eşinizin de boşanma davalarına bakan bir avukat olarak kendi hesabına çalıştığını farz edelim. Danışanınızı eşinize yönlendirmek bir çıkar çatışması doğuracaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Danışan tarafından sosyal hizmet uzmanı için örülmüş bir atkı hizmetten duyduğu memnuniyetin yansıması
olarak kabul edilebilir. Bunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Hediyeyi reddetmek, danışanı reddetmek anlamına gelebilir.

Hediye almak, terapötik ilişkiyi güçlendirir.

Hediye almak, danışanı yüceltir.

Hediye almak, etik ilkelere aykırı değildir.

Hediye reddedilemez.

Açıklama:

Prensip olarak sosyal hizmet uzmanları danışanlarından gelen hediyeleri nazikçe reddetmelidir. Yaptıkları işin resmî ve profesyonel görevleri olduğunu hatırlatmalıdır. Bununla birlikte eğer danışan tarafından verilen hediyenin görece düşük bir maddi değeri ve yüksek bir manevi değeri var ise bunu reddetmek danışanın kendisini reddetmek gibi bir anlam taşıyabileceği için hediyeyi kabul etmek daha doğru olabilir. Örneğin danışan tarafından sizin için örülmüş bir atkı, danışanın yararlandığı hizmetten duyduğu memnuniyetin yansıması olarak kabul edilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Sosyal hizmet uzmanlarının "tanı koyma aşaması" olarak nitelendirdiği aşama, aşağıdakilerden hangisidir?

Bağlantı kurma

Planlama

Değerlendirme

Sonlandırma

İzleme

Açıklama:

Birçok sosyal hizmet yazarına göre mesleki müdahale sürecinin en kritik aşamalarından birincisi sosyal hizmet değerlendirmesidir. Çünkü bu aşamada alınan kararlar, geliştirilen kanaatler sonraki aşamaların tümünü belirlemekte, sonraki aşamaların tümüne yön vermektedir. Metaforla ifade edecek olursak, bu aşama esasında tanı konulma aşamasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi, sosyal hizmet uzmanının değerlendirme sürecini etkileyebilecek özelliklerinden birisidir?

Samimiyeti

Kültürel yetkinliği

Mahremiyeti koruması

Yaşı

Cinsiyeti

Açıklama:

Bir sosyal hizmet uzmanının, değerlendirme sürecinde gizliliği, yetkinliği ve kültürel yetkinliği önem taşımaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Türkiye'de sosyal hizmet lisans programlarında 1999 yılına kadar yöntem odaklı eğitim verilmiş, ‘99 yılından itibaren ise genelci sosyal hizmet yaklaşımına geçilmiştir. Bu dönemin öncesinde eğitim almış ve mezun olmuş sosyal hizmet uzmanlarının yeni yaklaşımlar konusunda güncel bilgileri takip etme yükümlülüğü vardır.
Bu yükümlülük, aşağıdakilerden hangi ilke ile ilişkilidir?

Gizlilik

Mahremiyet

Dürüstlük

Çıkar çatışması

Yetkinlik

Açıklama:

Yetkinlik etik kuralı sosyal hizmet uzmanının yalnızca mesleki uygulamasında yetkin olmasına vurgu yapmamakta aynı zamanda sürekli olarak mesleği ile ilgili bilimsel bilgi ve becerisini geliştirmesi gerektiği üzerinde durmaktadır. Örneğin ülkemizde sosyal hizmet lisans programlarında 1999 yılına kadar yöntem odaklı eğitim verilmiş, ‘99 yılından itibaren ise genelci sosyal hizmet yaklaşımına geçilmiştir. Bu dönemin öncesinde eğitim almış ve mezun olmuş sosyal hizmet uzmanlarının yeni yaklaşımlar konusunda güncel bilgileri takip etme yükümlülüğü vardır.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet uzmanının danışanıyla olan ilişkisini kesintiye uğratma nedenlerinden biri değildir?

Acil durumların oluşması

Danışanın kendisiyle baş başa bırakılması

Danışana ulaşmada zorluk yaşanması

Danışanın güçlenerek bağımsızlaşması

Danışanla profesyonel ilişkinin dışına çıkılması

Açıklama:

Sosyal hizmet sürecinin bu aşamasında hizmetlerin kesintiye uğramasına yol açabilecek şu durumlar yaşanabilmektedir:
• Acil durumda danışana ne yapacağını bildirmeden sosyal hizmet uzmanının tatile
gitmesi veya kurumdan ayrılması.
• Danışanının ihtiyaçlarını karşılamadan ve uygun yönlendirmeler yapmadan kendi
kaderiyle baş başa bırakması.
• İhtiyaç duyan bir danışanın telefon çağrılarına ve diğer haberleşme çabalarına yanıt vermeme.

Doğru Cevap: D

Soru 80

Sosyal hizmet uzmanı ve danışan arasındaki “Uygun davranışın ve rollerin kişiler arasında ne olduğuna ilişkin belirlenmiş olan açık veya kapalı
kurallar" , hangi kavramla açıklanmaktadır?

Sınırlar

Aktarım

Pozitif transferans

Negatif transferans

Aynalama

Açıklama:

“Uygun davranışın ve rollerin kişiler arasında ne olduğuna ilişkin belirlenmiş olan açık veya kapalı kurallar” sınırları ifade etmektedir.

Doğru Cevap: A

Ünite 8

Soru 1

"Toplumsal veya doğal yaşam konusunda insanların paylaştığı genel inançlar, kanılar veya açıklamalardır. Aristo’da ise, beş duyu organından gelen verileri nesneye ilişkin bütünsel bir kavrayışta birleştirme yetisidir."
Verilen tanımlar hangi kavramı açıklamaktadır?

Sağduyu

Kavrama

Düşünce

Saygı

Gizlilik

Açıklama:

Sağduyu: Toplumsal veya doğal yaşam konusunda insanların paylaştığı genel inançlar, kanılar veya açıklamalardır. Aristo’da
ise, beş duyu organından gelen verileri nesneye ilişkin bütünsel bir kavrayışta birleştirme yetisidir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Çocuğun bakımından sorumlu olan kimsenin herhangi bir nedenle görevini yerine getirememesi hâlinde, çocuğun resmî veya özel bakım yurdu ya da koruyucu aile hizmetlerinden yararlandırılması veya bu kurumlara yerleştirilmesine yönelik, yasa ile belirlenmiş olan tedbir hangisidir?

Bakım Tedbiri

Yetiştirme Tedbiri

Eğitim-Öğretim Tedbiri

Yerleştirme Tedbiri

Topluma Kazandırma Tedbiri

Açıklama:

Yanıt A.

Doğru Cevap: A

Soru 3

"Bakım Tedbiri" hangi kurum tarafından yerine getirilmektedir?

Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı

Sağlık Bakanlığı

Hazine ve Maliye Bakanlığı

Tarım ve Orman Bakanlığı

Avrupa Birliği Bakanlığı

Açıklama:

Bakım tedbiri: Çocuğun bakımından sorumlu olan kimsenin herhangi bir nedenle görevini yerine getirememesi hâlinde, çocuğun resmî veya özel bakım yurdu ya da koruyucu aile hizmetlerinden yararlandırılması veya bu kurumlara yerleştirilmesine yönelik tedbirdir (5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu, 2005). Bu tedbir Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yerine getirilmektedir.
Yanıt A.

Doğru Cevap: A

Soru 4

“yardım edici mesleklerdeki insanların çalışma koşullarının bir sonucu olarak idealizm, enerji ve deneyimlerindeki amaçlarının azalması süreci” olarak tanımlanan kavram hangisidir?

Tükenmişlik

Mobbing

Zorbalık

Yenetici baskısı

Etik çöküş

Açıklama:

Tükenmişlik, “yardım edici mesleklerdeki insanların çalışma koşullarının bir sonucu olarak idealizm, enerji ve deneyimlerindeki amaçlarının azalması süreci” olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Profesyonelin travmatik yaşam olaylarına maruz kalmış kişilerle çalışması sonucunda kendisine ve dünyaya ilişkin bakışında zamanla oluşan köklü değişimler olarak tanımlan kavram hangisidir?

Şok

Travmatizasyon

Dolaylı travmatizasyon

Tükenmişlik

Terapötik ortam

Açıklama:

Yanıt C.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Saygı

Gizlilik

Bağlılık

Duygusal ve cinsel sınırlar

Meslektaşları savunma

örgütlerde sosyal hizmet uygulaması kapsamında profesyonellerle ilişkilerin ana etik konuları hangi şıkta tam olarak verilmiştir?

Yalnız I ve II

Yalnız II ve III

Yalnız III ve IV

I, II, IV ve V

I, II, III ve V

Açıklama:

Yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

aile hukukunu
ailenin işlevselliğini etkileyen psikososyal bileşenleri
girişimleri içeren kuramsal yaklaşımları
aile kurumunun güncel sorunlarını

aile danışma merkezinde yönetsel konumda çalışacak olan bir sosyal hizmet uzmanı yetkinlik açısından yukardakilerden hangisini ya da hangilerini bilmelidir?

Yalnız I

Yalnız I ve III

Yalnız II ve IV

Yalnız III

Hepsi

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanları ancak yeterli ölçüde bilgili oldukları ve yetkinliklerini kanıtla- dıkları alanlarda süpervizyon vermelidir.
Örneğin, aile danışma merkezinde yönetsel konumda çalışacak olan bir sosyal hizmet uzmanı, aile hukukunu, ailenin işlevselliğini etkileyen psikososyal bileşenleri ve girişimleri içeren kuramsal yaklaşımları ve kültüre duyarlı olarak aile kurumunun güncel sorunlarını bilmek zorundadır.
Yanıt E.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Hangisi profesyonellerle ilişkileri biçimlenden altı temel etik kuralından biri değildir.

Saygı

Gizlilik

İş birliği

Meslektaşları savunma

Yetkinlik

Açıklama:

Yetkinlik profesyonellerle değil, astlarle ilişkiler için gerekli bir niteliktir. Cevap E.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi sosyal refah etik kurallarından biridir?

Toplumun refah hizmetlerine katılımı kolaylaştırılmalıdır.

Toplumun kültürel değerleri zenginleştirilmelidir.

Bireylerin istekleri ve seçimleri dikkate alınmalıdır.

Toplumun refah düzeyi artırılmalıdır.

Ayrımcılık karşıtı politikalar geliştirilmelidir.

Açıklama:

Yanıt D.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi ‘etik çerçeveyi koruyucu girişimler’ den biridir?

Danışanların uygun olmayan davranışlarına müdahale etme

Uygun olmayan mevzuat hükümlerini değiştirme

Uygun olmayan örgütsel uygulamalara müdahale etme

Meslektaşların güncel mesleki bilgilere sahip olmasına destek olma

Meslektaşların uygun olmayan davranışlarına müdahale etme

Açıklama:

Yanıt E.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Danışanlar hakkında bazı bilgilerin ilgili meslek uzmanları ile paylaşılması için danışanın onayının alınması hangi etik ilkeye bağlı kalındığını göstermektedir?

Gizlilik

Cinsel sınırlar

Meslektaşları savunma

Etik çerçeveyi koruyucu girişimler

Duygusal sınırlar

Açıklama:

Yalnızca danışanlarımız tarafından değil, meslektaşlarımız tarafından da bize aktarılan gizlilik özelliği taşıyan bilgileri saklamak zorunda olduğumuza şüphe yoktur. Bununla birlikte meslektaşımızın sahip olduğu bilgiyi bir başka meslektaşıyla paylaşmasının sınırını da yine danışan belirlemektedir. Örneğin danışmalık verdiğiniz kişide bazı psikiyatrik semptomlar gördüğünüz için onu ruh sağlığı uzmanına yönlendirmek isteyebilirsiniz. Ardından danışanınıza hizmet verecek olan psikiyatristi arayarak danışan hakkındaki bazı psikososyal bilgileri onunla paylaşmanız doğru tanı ve tedavi planlaması açısından yararlı olabilecektir. Fakat bunun sağlanabilmesi için öncelikli olarak danışanınızın hizmet alacağı psikiyatriste sizin tarafınızdan bilgi aktarılabilmesi ile ilgili bir onayının olması gerekir.Danışanlarımız hakkında meslektaşlarımız veya ilgili diğer meslek uzmanları tarafından görülmesi gereken bilgi notlarında, gizliliğe ilişkin uyarılar koymak çok önemlidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Danışanın yüksek yararının etik bir ilke olarak kabul edilmesiyle disiplinler arası, farklı uzmanların beraber çalıştığı bütüncül bir yaklaşım sergilenmesi hangi etik ilkeye bağlı kalındığını gösterir?

Duygusal sınırlar

Gizlilik

İş birliği

Meslektaşları savunma

Etik çerçeveyi koruyucu girişimler

Açıklama:

Bir danışanın sorununu ortadan kaldırabilmek için farklı mesleklerin kullandıkları bilgiler bir araya gelir ve birbirini tamamlar biçimde bir hizmet programına dönüşür. Örneğin danışana yönelik psikososyal girişimlere ilişkin danışman sosyal hizmet uzmanının ve klinik psikiyatristin birbiriyle çatışan değerleri oluşabilir.Eğer danışana ilişkin tedavi planı hem onun ilişki sistemini onarıcı, hem de depresyonunu iyileştirici bütüncül bir çerçeve içermiyorsa ortaya çıkacak sonuç her iki meslek açısından da beraberinde birçok etik sorunları getirecektir. Dolayısıyla etik duyarlılığı içeren bir disiplinler arası müdahale, kaçınılmaz olarak iki meslek arasındaki iş birliğine dayalı bütüncül yaklaşımın kullanılmasını zorunlu kılar. Danışanın yüksek yararı bir etik ilke olarak referans alındığında disiplinler arası çalışmaya olan ilgi artacaktır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Uzman ve hizmet alan kişi ilişkisinde güçlü konumda olan uzman kişinin gücünü diğer kişiyi istismar edecek şekilde kullanmamasını ifade eden etik ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Meslektaşları savunma

İş birliği

Saygı

Gizlilik

Duygusal ve cinsel sınırlar

Açıklama:

Bir uzman veya hizmet alan arasında güç farklılığının hizmet alanın aleyhine kullanılmaması için herhangi bir duygusal veya cinsel ilişki yasaklanmıştır.Böyle bir ilişkinin varlığı düşünüldüğünde, akla iki tip sömürü biçimi gelebilir. İlişkide güçlü konumunda olan uzman kişi bu gücünü diğer kişiyi duygusal veya cinsel olarak taciz ederek istismar edebilir. İkinci olarak, daha az güçlü konumda olan kişi de, güçlü olanın sahip olduğu olanaklardan daha fazla yararlanmak için (örneğin daha yüksek gelir gibi) ona duygusal veya cinsel olarak yakınlaşma çabasına girebilir ve burada birincisinde olduğu gibi bir güç istismarı söz konusudur. Çıkar çatışması oluşması muhtemel olan her ilişki biçiminde sınırları korumaya özen göstermek zorunludur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Bir meslektaşın alkol etkisi altındayken mesleğini icra etmeye çalışması durumunda yetkili birimlere durumu bildirme yükümlülüğü hangi etik ilkeye bağlı kalındığını gösterir?

Saygı

Gizlilik

İş birliği

Etik çerçeveyi koruyucu girişimler

Meslektaşları savunma

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanları, meslektaşları mesleki yükümlülüklerini yerine getirmediğinde veya profesyonel davranışları mesleki etik kurallarını çeşitli yönlerden ihlal ettiğinde müdahale etme sorumluluğu taşırlar. Örneğin bir meslektaşın alkol veya madde kullanması ve bunun etkisi altındayken mesleğini icra etmeye çalışması gibi durumlarda yetkili birimlere bildirimde bulunma yükümlülüğümüz vardır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Toplumsal veya doğal yaşam konusunda insanların paylaştığı genel inançlar, kanılar veya açıklamalara ne ad verilir?

Gizlilik

Yetkinlik

Sağduyu

Sınırlar

İş birliği

Açıklama:

Sağduyu, toplumsal veya doğal yaşam konusunda insanların paylaştığı genel inançlar, kanılar veya açıklamalardır. Aristo’da ise, beş duyu organından gelen verileri nesneye ilişkin bütünsel bir kavrayışta birleştirme yetisidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Bakım tedbiri hangi bakanlık tarafından yerine getirilmektedir?

Adalet Bakanlığı

Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı

Milli Eğitim Bakanlığı

Sağlık Bakanlığı

Gençlik ve Spor Bakanlığı

Açıklama:

Bakım tedbiri, çocuğun bakımından sorumlu olan kimsenin herhangi bir nedenle görevini yerine getirememesi hâlinde, çocuğun resmî veya özel bakım yurdu ya da koruyucu aile hizmetlerinden yararlandırılması veya bu kurumlara yerleştirilmesine yönelik tedbirdir. Bu tedbir Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yerine getirilmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Sosyal hizmet uzmanlarının temel görevlerinden insanların içinde yaşadıkları toplumların ve diğer çevre unsurlarının gelişiminin sağlanması, etik kuralların toplumla çalışma ile ilgili hangi başlığı kapsamında yer alır?

Sosyal refah

Halk katılımı

Kriz durumlarında çalışma

Sosyal aksiyon

İş birliği

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanı: “Bölgesel düzeyden başlayıp daha küresel düzeye doğru olmak üzere toplumun genel refah düzeyini artırmalı; bireylerin, toplumun ve çevrenin gelişimini sağlamalıdır. Sosyal hizmet uzmanları temel insan haklarının karşılanması için gerekli yaşam koşullarının sağlanması konusunda savunuculuk yapmalı; sosyal adaletin gerçekleştirilmesini destekleyen sosyal, ekonomik, siyasal, kültürel değerler ve kurumların geliştirilmesine katkı vermelidir.” Görüldüğü gibi, insanların içinde yaşadıkları toplumların ve diğer çevre unsurlarının gelişiminin sağlanması temel bir görev olarak uzmanları beklemektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

İnsanların kendi kendilerine yardım edebilmesi için onlara yardım eden sosyal hizmetin temel amacının gerçekleştirilme çabasının yansıması olarak da okunabilen etik ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal refah

Kriz durumlarında çalışma

Sosyal aksiyon

Sosyal hizmete halk katılımı

Gizlilik

Açıklama:

Mesleğimizin doğası sunulan her hizmete çalışanlarımızın belirli düzeyde katılımını gerekli görür. Bu katılım motivasyonu, sosyal hizmet uzmanlarının haklarını savunmaları için toplumun güçlendirilmesini içermektedir. Avukatlık mesleğinde olduğu gibi toplumun haklarını onlar adına savunma ve geliştirmeye vekil bir konum üstlenmek yerine insanların kendi kendilerine yardım etmeleri için onlara yardım ediyoruz. Bu çerçevede bir etik ilke olarak toplumun katılımının sağlanması aslında mesleğin temel amacının ger- çekleştirilme çabasının yansıması olarak da okunabilir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Hangi etik ilke terör ya da doğal afetler gibi toplumu sarsan olaylar karşısında sosyal hizmet uzmanlarının hızla meslek bilgisini kullanarak çalışmalar yürütmesi gerekliliğini ifade eder?

Kriz durumlarında çalışma

Sosyal hizmetlere halk katılımı

Sosyal aksiyon

Sosyal refah

Örgütsel bağlılık

Açıklama:

Toplumun geniş kesimlerini etkileyen sarsıcı insani kusur, teknoloji veya doğal kaynaklı kriz durumlarında (terör olayları ve afetler gibi) sosyal hizmet uzmanlarından aktif roller üstlenmesi beklenir. Etik kurallar belgesi meslek mensuplarının toplumu sarsan olaylar karşısında hızla meslek bilgisini kullanarak çalışmalar yürütmesini beklemektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Hesapverebilirlik

Dolaylı travmatizasyon

Yetkinlik

Dürüstlük

Ayrımcılık

Açıklama:

Dolaylı travmatizasyon, profesyonelin travmatik yaşam olaylarına maruz kalmış kişilerle çalışması sonucunda kendisine ve dünyaya ilişkin bakışında zamanla oluşan köklü değişimlerdir.Fazla vaka yükü ve çok fazla travmatik yaşantı dinleme sosyal hizmet uzmanlarının baş etme kapasitesini azaltabilir. Sosyal hizmet uzmanları önleyici psikolojik tedbirleri sürekli akılda tutmalıdırlar. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi etik kural profesyonellerle ilişkilerimizi biçimlendiren etmenler arasında değildir?

saygı

sevgi

gizlilik

iş birliği

duygusal ve cinsel sınırlar

Açıklama:

Genel hatlarıyla baktığımız zaman altı temel etik kural profesyonellerle ilişkilerimizi biçimlendiriyor. Bunlar sırasıyla: saygı, gizlilik, iş birliği, duygusal ve cinsel sınırlar, etik çerçeveyi koruyucu girişimler ve meslektaşları savunmadır.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Bir uzman veya hizmet alan arasında güç farklılığının hizmet alanın aleyhine kullanılmaması için aşağıdakilerden hangisi yasaklanmıştır?

İşbirliği

Duygusal ve Cinsel İlişki

Ortak Çalışma

Etik Çerçeveyi Koruyucu Girişimler

Gizlilik

Açıklama:

Bir uzman veya hizmet alan arasında güç farklılığının hizmet alanın aleyhine kullanılmaması için herhangi bir duygusal veya cinsel ilişki yasaklanmıştır. Bu etik kural aynı mantıkla süpervizyon veya eğitim amaçlı rol üstlenen bir meslek mensubu ile bu süreçten yararlanan kişiler arasında da geçerlidir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Sosyal hizmet uzmanları meslektaşları mesleki yükümlülüklerini yerine getirmediğinde veya profesyonel davranışları meslekietik kurallarını çeşitli yönlerden ihlal ettiğinde öncelikle aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?

Etik kurallarını ihlal eden kişiye ceza verilmesi

Disiplin suçu

Yetkili üst mercilere bildirilmesi

Meslektaşın uyarılması ve yardım kanallarına ulaşması için destek olunması

Yaptırım uygulanması

Açıklama:

Etik kurallar belgesinde açıkça ifade edildiği gibi, sosyal hizmet uzmanları meslektaşları mesleki yükümlülüklerini yerine getirmediğinde veya profesyonel davranışları mesleki etik kurallarını çeşitli yönlerden ihlal ettiğinde müdahale etme sorumluluğu taşırlar. Öncesinde elbette meslektaşımız ile konuşmalıyız. Bunu da doğrudan yüz yüze iletişim kurarak yapmalıyız. Onunla, içinde bulunduğu durumu, mesleki hayatının nasıl etkilendiğini, mevcut koşullar altında çalışmaya devam ederse oluşması muhtemel riskleri konuşmalıyız. Yardım alması için onu yüreklendirmeli ve yol gösterici olmalıyız. Hiç şüphesiz bu tip problemler çalışma performansını somut olarak etkilemiyorsa meslektaşımızla konuşmalı ve ona yardım kanallarına ulaşması için destek olmalıyız.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Bir aile danışma merkezinde yönetsel konumda çalışacak olan bir sosyal hizmet uzmanının, aile hukukunu, ailenin işlevselliğini etkileyen psikososyal bileşenleri ve girişimleri içeren kuramsal yaklaşımları ve kültüre duyarlı olarak aile kurumunun güncel sorunlarını bilmek zorunda oluşu aşağıdaki özellikelrden hangisine sahip olduğu anlamını taşımaktadır?

Yetkinlik

Meslektaşını savunma

Sağduyu

Sınırlar

Eğitim-öğretim

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanları ancak yeterli ölçüde bilgili oldukları ve yetkinliklerini kanıtladıkları alanlarda süpervizyon vermelidir. Örneğin, aile danışma merkezinde yönetsel konumda çalışacak olan bir sosyal hizmet uzmanı, aile hukukunu, ailenin işlevselliğini etkileyen psikososyal bileşenleri ve girişimleri içeren kuramsal yaklaşımları ve kültüre duyarlı olarak aile kurumunun güncel sorunlarını bilmek zorundadır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Toplumsal veya doğal yaşam konusunda insanların paylaştığı genel inançlar, kanılar veya açıklamalara ne ad verilir?

İnanç

Batıl inanç

Sağduyu

Psikoloji

Yetkinlik

Açıklama:

Toplumsal veya doğal yaşam konusunda insanların paylaştığı genel inançlar, kanılar veya açıklamalara sağduyu denilmektedir. Aristo’da ise, beş duyu organından gelen verileri nesneye ilişkin bütünsel bir kavrayışta birleştirme yetisidir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Süreklilik gösteren hizmet içi eğitim programları örgütün güncel gelişmelere tüm çalışanlarıyla birlikte adapte olmasını sağlayacak biçimde yapılandırılmış olması, idarecinin hangi konudaki özelliğine bir örnek olabilir?

Saygınlık

Yetkinlik

Sağduyu

Eğitim-öğretim

Sınırlar

Açıklama:

İdarecilerin ve eğitsel yöneticilerin sorumlu olduğu bir konu çalışanların yeterli düzeyde eğitim almasının sağlanmasıdır. Özellikle işe yeni başlayan profesyonellerin, eğitimde desteklenerek kendilerine verilen çalışma konularına hazır olmalarının sağlanması beklenir. Süreklilik gösteren hizmet içi eğitim programları örgütün güncel gelişmelere tüm çalışanlarıyla birlikte adapte olmasını sağlayacak biçimde yapılandırılmış olmalıdır. Bu güncel bilgiler, yapılan işlerin etik uygunluğunun daha iyi biçimde gözden geçirilmesini mümkün kılacaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Sosyal hizmetlere ilişkin lisansüstü programlara öğrenci alırken öğrencinin aşağıdaki özelliklerden hangisine sahip olması beklenmektedir?

toplumsal cinsiyeti

engel durumunun varlığı

sosyoekonomik statüsü

akademik ortalaması

sosyal hizmet mesleğinin değerleri ile uyumu

Açıklama:

lisansüstü programlara öğrenci alırken özellikle öğrencinin toplumsal cinsiyeti, engel durumunun varlığı, sosyoekonomik statüsü ve akademik ortalaması gibi verilerden ziyade sosyal hizmet mesleğinin bilgi, beceri ve değerleri ile uyumunu öncelemek gereklidir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Bakım tedbiri

Güvenli bağlanma

Örgütsel bağlılık

Çocuk bakımı

Sosyal sorumluluk

Açıklama:

Çocuğun bakımından sorumlu olan kimsenin herhangi bir nedenle görevini yerine getirememesi hâlinde, çocuğun resmî veya özel bakım yurdu ya da koruyucu aile hizmetlerinden yararlandırılması veya bu kurumlara yerleştirilmesine yönelik tedbire bakım tedbiri denilmektedir. Ebeveynleri tarafından bakılamayan çocuklar için bakım tedbiri uygulamasını hayata geçirmenin koşulu, danışanın gerçekten bu hizmete ihtiyaç duyup duymadığının mesleki bilgiye ve etiğe başvurarak kararlaştırılmasından geçer.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmetlerde meslekî etik kurallarının toplumsal bağlamı unsurları arasında değildir?

sosyal refah

sosyal çevre

halk katılımı

kriz durumlarında çalışma

sosyal aksiyon

Açıklama:

Meslekî etik kurallarının toplumsal bağlamı, etik kurallar belgesinin son bölümünde açıkça; sosyal refah, halk katılımı, kriz durumlarında çalışma ve sosyal aksiyon başlıkları altında olmak üzere dört kategoride verilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi sosyal refahın sağlanabilmesi için sosyal hizmet uzmanlarından beklenen davranışlar arasında değildir?

Temel insan ihtiyaçlarının karşılanması ve sosyal adaletin gerçekleştirilmesi amacıyla politikalarda ve yasal düzenlemelerde değişiklik yaratmak üzere savunuculuk yapma.

İncinebilir, dezavantajlı, baskı altında olan ve istismar edilen insanlara ve gruplara özel ilgi göstermekle birlikte, insanların tümü için seçenekler sunma ve fırsatlar yaratmak amacıyla hareket etme.

Türkiye’de ve dünyada kültürel ve sosyal farklılıklara saygıyı oluşturacak koşulları ve desteği sağlama.

Irk, etnik ve ulusal köken, renk, cinsiyet, yaş, cinsel yönelim, medeni durum, siyasal görüş, dinsel inanç farkı, ruhsal ya da bedensel engeli nedeniyle insanlara, gruplara ya da belirli bir sınıfa yönelik ayrımcılığa karşı tarafsız kalma

Açıklama:

Sosyal refahın sağlanabilmesi için sosyal hizmet uzmanlarından beklenen davranışlar arasında ırk, etnik ve ulusal köken, renk, cinsiyet, yaş, cinsel yönelim, medeni durum, siyasal görüş, dinsel inanç farkı, ruhsal ya da bedensel engeli nedeniyle insanlara, gruplara ya da belirli bir sınıfa yönelik ayrımcılığa tarafsız kalma değil; aksine buna karşı çıkma, bunlara yönelik baskıları önleme ve ortadan kaldırma yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Beş duyu organından gelen verileri nesneye ilişkin bütünsel bir kavrayışta birleştirme yetisine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Sağduyu

Algı

Özdeşim kurma

Yansıtma

Örgütleme

Açıklama:

Sağduyu: Toplumsal veya doğal yaşam konusunda insanların paylaştığı genel inançlar, kanılar veya açıklamalardır. Aristo’da ise, beş duyu organından gelen verileri nesneye ilişkin bütünsel bir kavrayışta birleştirme yetisidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet uzmanları ve örgüt yönetimi arasındaki olası etik konulardan biri değildir?

Örgütsel bağlılık

Danışan kayıtları

İdari konular

Sendikal girişimler

Örgütsel ayrışma

Açıklama:

Örgütsel bağlılık, danışan kayıtları, idari konular ve sendikal girişimler olmak üzere sosyal hizmet uzmanları ve örgüt yönetimi arasındaki 4 etik konu tartışılabilmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Profesyonelin travmatik yaşam olaylarına maruz kalmış kişilerle çalışması sonucunda kendisine ve dünyaya ilişkin bakışında zamanla oluşan köklü değişimlere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Özdeşim kurma

Yansıtma

Dolaylı travmatizasyon

Dengeleme

Şema oluşturma

Açıklama:

Dolaylı travmatizasyon, profesyonelin travmatik yaşam olaylarına maruz kalmış kişilerle
çalışması sonucunda kendisine ve dünyaya ilişkin bakışında zamanla oluşan köklü değişimlerdir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi mesleki etik kurallar arasında yer almamaktadır?

Kişiler arası çatışma

Saygı

İşbirliği

Duygusal ve cinsel sınırlar

Gizlilik

Açıklama:

Mesleğimizin etik kurallar belgesi, meslektaşlar ve diğer profesyonel kişilerle olan ilişkilerimizin nasıl olması gerektiğini gösteren net tanımlamalar yapmıştır. Danışanlara psikososyal hizmetler sunma sürecinde birlikte çalıştığımız çatı altında bizim gibi bulunan herkes profesyoneldir. Diğer ifadeyle yalnızca örgütteki sosyal hizmet uzmanları değil aynı zamanda diğer mesleklerin mensupları ve yardımcı personel de etik yükümlülüklerimizin adres gösterdiği kişileri oluşturur. Genel hatlarıyla baktığımız zaman altı temel etik kural profesyonellerle ilişkilerimizi biçimlendiriyor. Bunlar sırasıyla: saygı, gizlilik, işbirliği, duygusal ve cinsel sınırlar, etik çerçeveyi koruyucu girişimler ve meslektaşları savunmadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

"Meslektaşlarımız tarafından bize aktarılanları saklamak zorunluluğu" hangi etik ilkeyi temsil etmektedir?

Empati

Gizlilik

İşbirliği

Duygusal ve cinsel sınırlar

Meslektaşları savunma

Açıklama:

Yalnızca danışanlarımız tarafından değil, meslektaşlarımız tarafından da bize aktarılan
gizlilik özelliği taşıyan bilgileri saklamak zorunda olduğumuza şüphe yoktur. Bununla
birlikte meslektaşımızın sahip olduğu bilgiyi bir başka meslektaşıyla paylaşmasının sınırını da yine danışan belirlemektedir. Hangi bilgi ne ölçüde kiminle paylaşılabilir? Bu soruların yanıtını ancak danışan verir. Bu ilke, "gizlilik" ilkesini açıklamaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Aile danışma merkezinde yönetsel konumda çalışacak olan bir sosyal hizmet uzmanının aile hukukunu, ailenin işlevselliğini etkileyen psikososyal bileşenleri ve girişimleri içeren kuramsal yaklaşımları ve kültüre duyarlı olarak aile kurumunun güncel sorunlarını bilme zorunluluğunu ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İşbirliği

Gizlilik

Meslektaşları savunma

Yetkinlik

Yansıtma

Açıklama:

Yetkinlik: Sosyal hizmet uzmanları ancak yeterli ölçüde bilgili oldukları ve yetkinliklerini kanıtladıkları alanlarda süpervizyon vermelidir. Örneğin, aile danışma merkezinde yönetsel konumda çalışacak olan bir sosyal hizmet uzmanı, aile hukukunu, ailenin işlevselliğini etkileyen psikososyal bileşenleri ve girişimleri içeren kuramsal yaklaşımları ve kültüre duyarlı olarak aile kurumunun güncel sorunlarını bilmek zorundadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Sosyal hizmet konularından olan; çocuğun bakımından sorumlu olan kimsenin herhangi bir nedenle görevini yerine getirememesi hâlinde, çocuğun resmî veya özel bakım yurdu ya da koruyucu aile hizmetlerinden yararlandırılması veya bu kurumlara yerleştirilmesine yönelik tedbire verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Yönlendirme tedbiri

Bakım tedbiri

Örgütsel tedbir

İdari tedbir

Ekolojik tedbir

Açıklama:

Bakım tedbiri: Çocuğun bakımından sorumlu olan kimsenin herhangi bir nedenle
görevini yerine getirememesi hâlinde, çocuğun resmî veya özel bakım yurdu ya da
koruyucu aile hizmetlerinden yararlandırılması veya bu kurumlara yerleştirilmesine
yönelik tedbirdir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi bir sosyal hizmet uzmanının görev ve etik sorumlulukları arasında yer almamaktadır?

Bireylerin, toplumun ve çevrenin gelişimini sağlama

Temel insan haklarının karşılanması için gerekli yaşam koşullarının sağlanması konusunda savunuculuk yapma

Sosyal adaletin gerçekleştirilmesini destekleyen sosyal, ekonomik, siyasal, kültürel değerler ve kurumların geliştirilmesine katkı verme

Bölgesel düzeyden başlayıp daha küresel düzeye doğru olmak üzere toplumun
genel refah düzeyini artırma

Danışanından elde ettiği tüm bilgileri meslektaşlarıyla paylaşma

Açıklama:

Etik kuralların toplumla çalışma ile ilgili ilk başlığı sosyal refahtır. Burada sosyal hizmet
uzmanlarının görevi ve etik sorumluluğu açıkça tanımlanmıştır. Buna göre sosyal hizmet
uzmanı: “Bölgesel düzeyden başlayıp daha küresel düzeye doğru olmak üzere toplumun genel refah düzeyini artırmalı; bireylerin, toplumun ve çevrenin gelişimini sağlamalıdır. Sosyal hizmet uzmanları temel insan haklarının karşılanması için gerekli yaşam koşullarının sağlanması konusunda savunuculuk yapmalı; sosyal adaletin gerçekleştirilmesini destekleyen sosyal, ekonomik, siyasal, kültürel değerler ve kurumların geliştirilmesine katkı vermelidir.” Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Sosyal hizmet alanının çalışma konularından olan; aile üyelerinden birisinin ölümü, hastalık, kaza, ameliyat, işini kaybetme veya değiştirme, ailevi geçimsizlik gibi stresli ve bir anlamda önceden tahmin edilemeyen bir yaşam deneyimiyle ortaya çıkan akut bir davranış veya duygu düzensizliğine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Yansıtma

Travmatik stres bozukluğu

Kriz

Sosyal aksiyon

Tükenmişlik

Açıklama:

Kriz: Topluluk psikolojisinde, iki temel kriz türünden birisi. Aile üyelerinden birisinin ölümü, hastalık, kaza, ameliyat, işini kaybetme veya değiştirme, ailevi geçimsizlik gibi stresli ve bir anlamda önceden tahmin edilemeyen bir yaşam deneyimiyle ortaya çıkan
akut bir davranış veya duygu düzensizliğidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Yardım edici mesleklerdeki insanların çalışma koşullarının bir sonucu olarak idealizm, enerji ve deneyimlerindeki amaçlarının azalması süreci” olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Tükenmişlik

Kriz

Dolaylı travmatizasyon

Çaresizlik

Sosyal aksiyon

Açıklama:

Tükenmişlik, “yardım edici mesleklerdeki insanların çalışma koşullarının bir sonucu
olarak idealizm, enerji ve deneyimlerindeki amaçlarının azalması süreci” olarak
tanımlanmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi profesyonellerle ilişkilerimizi biçimlendiren temel etik kurallardan değildir?

saygı

gizlilik

sevgi

iş birliği

duygusal ve cinsel sınırlar

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 42

Profesyonel davranışın sınırlarını net biçimde çizebilmek aşağıdaki etik kurallardan hangisi ile ilişkilidir?

Gizliliği sağlamak

İş Birliği yapmak

Duygusal ve Cinsel Sınırlar belirlemek

Stresle baş edebilmek

Etik Çerçeveyi Koruyucu Girişimlerde bulunmak

Açıklama:

Çoklu stres kaynakları olan sosyal hizmet mesleğinde, stresle başedebilmek özel
bazı becerileri gerektirmektedir. Bunlar arasında profesyonel davranışın sınırlarını net biçimde çizebilmek yer alır.

Doğru Cevap: D

Soru 43

İdarecilerin özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur? İdareciler çalışanların yapacakları işin içeriğini belirleme yetkisine sahiptirler İdareciler çalışanların performansını izleme yetkisine sahiptirler. Yetkilerini adil biçimde kullanmak zorundadırlar İdarecilerin çalışanların performansını izleme yetkisi yoktur.

I,II,III

I,II,IV

I,III,IV

II,III

III,IV

Açıklama:

İdareciler çalışanların yapacakları işin içeriğini belirleme ve onların performansını izleme yetkisine sahiptirler. Yetkilerini adil biçimde kullanmak zorundadırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Aşağıdakilerden hangileri İdarecilerin etik sorumluluklarındandır? yetkinlik sınırlar eğitim-öğretim sosyal hizmet

I,II,III

I,II,IV

I,III,IV

II,III

III,IV

Açıklama:

İdarecilerin yetkinlik, sınırlar ve eğitim-öğretimden oluşan etik sorumlulukları vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Sosyal hizmet uzmanları ve örgüt yönetimi arasındaki etik konular ile ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur?

örgütsel bağlılık
danışan kayıtları
idari konular
sendikal girişimler
örgüt ilişkileri

I,II,III,IV

I,II,IV,V

I,III,IV,V

I,II,III,V

II,III,IV,V

Açıklama:

Uygulama deneyimlerinden yola çıkarak, bu başlık altında:örgütsel bağlılık, danışan kayıtları, idari konular ve sendikal girişimler olmak üzere sosyal hizmet uzmanları ve örgüt yönetimi arasındaki 4 etik konuyu tartışabiliriz.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi Sosyal hizmet uzmanlarının örgütlerde idareci olarak çalıştıklarında üstlendiği sorumluluklardan değildir?

sözleşmeli personel istihdamı

satın alma

kaynakların yönetimi

personel alımı

personel görevlendirme işleri

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanları örgütlerde idareci olarak çalıştıklarında, sözleşmeli personel
istihdamı, satın alma, kaynakların yönetimi, personel görevlendirme işleri, bürokratik
hiyerarşinin ilkelerine göre yazışmaları yürütme gibi birtakım sorumluluklar üstlenirler.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi Meslekî etik kurallarının toplumsal bağlamı, etik kurallar belgesinin son bölümünde bulunan kavramlardandır?

sosyal refah
halk katılımı
kriz durumlarında çalışma
sosyal aksiyon
izolasyon

I,II,III,IV

I,II,IV,V

I,III,IV,V

I,II,III,V

II,III,IV,V

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi sosyal refahı sağlanabilmesi için sosyal hizmet uzmanının görevlerinden değildir?

sosyal ve siyasal aksiyonlara katılma.

savunuculuk yapma.

sosyal hizmet elemanlarını eğitmek

Türkiye’de ve dünyada kültürel ve sosyal farklılıklara saygıyı oluşturacak koşulları
ve desteği sağlama.

ayrımcılığa karşı çıkma, bunlara yönelik baskıları önleme ve ortadan kaldırma.

Açıklama:

Sosyal refahın sağlanabilmesi için sosyal hizmet uzmanlarından şunlar beklenir:
İnsanların temel ihtiyaçlarını karşılamaları için kaynaklara, istihdam olanaklarına, hizmetlere ve fırsatlara eşit biçimde ulaşmalarını sağlamak amacıyla sosyal ve siyasal aksiyonlara katılma. Temel insan ihtiyaçlarının karşılanması ve sosyal adaletin gerçekleştirilmesi amacıyla politikalarda ve yasal düzenlemelerde değişiklik yaratmak üzere savunuculuk yapma.İncinebilir, dezavantajlı, baskı altında olan ve istismar edilen insanlara ve gruplara özel ilgi göstermekle birlikte, insanların tümü için seçenekler sunma ve fırsatlar yaratmak amacıyla hareket etme.Türkiye’de ve dünyada kültürel ve sosyal farklılıklara saygıyı oluşturacak koşulları ve desteği sağlama.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdalilerden hangisi tükenmişlik belirtilerinden değildir?

Düşük, verimsiz iş tutumları

uykulu olma durumu

işe devamsızlık

yabancılaşma

ilgi yetersizlikleri

Açıklama:

Tükenmişliğin en tipik göstergesi kişinin zihinsel ve bedensel enerji kaynaklarının
adeta ‘yok’ olduğunu hissetmesidir.Düşük, verimsiz iş tutumları, işe devamsızlık, yabancılaşma ve ilgi yetersizlikleri tükenmişlik belirtileri olarak görülür. Kızgınlık, tembellik ve iş yapamama, işle ilgili koşullarda oluşan tükenmişlikten çok çalışanın kusur ve yetersizliğini gösterebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet uzmanının katkı sağlaması gereken ve sosyal adaletin gerçekleştirilmesini destekleyen değerlerden değildir?

sosyal

ekonomik

ahlaki

siyasal

kültürel

Açıklama:

Sosyal hizmet uzmanları temel insan haklarının karşılanması için gerekli yaşam koşullarının sağlanması konusunda savunuculuk yapmalı; sosyal adaletin gerçekleştirilmesini destekleyen sosyal, ekonomik, siyasal, kültürel değerler ve kurumların geliştirilmesine katkı vermelidir.

Doğru Cevap: C

Sosyal Hizmet Etiği - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler