Toplumla Sosyal Hizmet - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi makro sosyal hizmetin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Makro uygulama topluluklar, kuruluşlar ve politika oluşturan organlarla çalışmayı içerir
B
Örgüt, toplum, ulusal ve uluslararası düzeyde gerçekleştirilen uygulamaları içerir
C
Hükûmetin her seviyesinde sosyal politikaların oluşumu, iyileştirilmesi ve değiştirilmesine odaklanır
D
Bireylerin, ailelerin ihtiyaçlarına odaklıdır.
E
Ülke düzeyinde sosyal politikalar geliştirmeye odaklıdır.
Açıklama:
TOPLUMLA SOSYAL HİZMETİN KAPSAMI
Makro sosyal hizmet topluma yönelik hizmetleri içermektedir. Aileler toplumun küçük parçalarıdır. Bu nedenle ailelere dönük hizmetler makro değil mikro düzeyde hizmetleri içermektedir.
Makro sosyal hizmet topluma yönelik hizmetleri içermektedir. Aileler toplumun küçük parçalarıdır. Bu nedenle ailelere dönük hizmetler makro değil mikro düzeyde hizmetleri içermektedir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi toplumla sosyal hizmet uygulamalarının ilkelerinden değildir?
Seçenekler
A
Yaşam kalitesinin iyileştirilmesi
B
Savunuculuk
C
Hizmet ve program planlama
D
Hizmet entegrasyonu
E
Sosyal ayrımcılık
Açıklama:
Toplum Çalışması ve Toplumla Sosyal Hizmet
sosyal hizmet ilkeleri yaşam kalitesinin iyileştirilmesi, savunuculuk, hizmet ve program planlama, hizmet entegrasyonu ve sosyal bütünlüktür.
sosyal hizmet ilkeleri yaşam kalitesinin iyileştirilmesi, savunuculuk, hizmet ve program planlama, hizmet entegrasyonu ve sosyal bütünlüktür.
Soru 3
Toplumda var olan ya da toplumla sosyal hizmet çalışmaları sonucunda geliştirilen hizmetlerin birbirine entegre edilmesi ve bireylerin ve grupların ihtiyaçlarını karşılamak için bütünlüklü bir şekilde sunulması sosyal hizmetin hangi amacı kapsamında yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Yaşam kalitesinin iyileştirilmesi
B
Savunuculuk
C
Hizmet ve program planlama
D
Hizmet entegrasyonu
E
Sosyal adalet
Açıklama:
Toplum Çalışması ve Toplumla Sosyal Hizmet
Toplumda var olan ya da toplumla sosyal hizmet çalışmaları sonucunda geliştirilen hizmetlerin birbirine entegre edilmesi ve bireylerin ve grupların ihtiyaçlarını karşılamak için bütünlüklü bir şekilde sunulması sosyal hizmet sosyal entegrasyondur
Toplumda var olan ya da toplumla sosyal hizmet çalışmaları sonucunda geliştirilen hizmetlerin birbirine entegre edilmesi ve bireylerin ve grupların ihtiyaçlarını karşılamak için bütünlüklü bir şekilde sunulması sosyal hizmet sosyal entegrasyondur
Soru 4
Yoksulluğun başarısızlıkla ya da becerisizlikle karakterize edildiği bireyci felsefe üzerine kurulan ve yoksullara maddi destek sağlama amacıyla kurulan ve hizmet eden kuruluş hangisidir?
Seçenekler
A
Hayırsever Kuruluşlar Cemiyeti
B
Yerleşim evi hareketi
C
Zenginler kulübü
D
Lions klübü
E
Burs kulübü
Açıklama:
Yoksulluğun başarısızlıkla ya da becerisizlikle karakterize edildiği bireyci felsefe üzerine kurulan ve yoksullara maddi destek sağlama amacıyla kurulan ve hizmet eden kuruluş Hayırsever Kuruluşlar Cemiyetidir.
Soru 5
İngiltere’de yoksul bir mahalleye yerleşen Edward Denison, yoksullarla kişisel ilişkiler kurarak bu yolla yardım sürecini yönetmenin toplumu yeniden inşa etmenin tek yolu olduğunu öne süren sosyal hizmet kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hayırsever Kuruluşlar Cemiyeti
B
Yerleşim evi hareketi*
C
Zenginler kulübü
D
Lions klübü
E
Burs kulübü
Açıklama:
Yerleşim Evleri Hareketi
İngiltere’de yoksul bir mahalleye yerleşen Edward Denison, yoksullarla kişisel ilişkiler kurarak bu yolla yardım sürecini yönetmenin toplumu yeniden inşa etmenin tek yolu olduğunu öne süren sosyal hizmet kuruluşu Yerleşim Evleri Harekatıdır.
İngiltere’de yoksul bir mahalleye yerleşen Edward Denison, yoksullarla kişisel ilişkiler kurarak bu yolla yardım sürecini yönetmenin toplumu yeniden inşa etmenin tek yolu olduğunu öne süren sosyal hizmet kuruluşu Yerleşim Evleri Harekatıdır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi suç, yetersiz barınma sorunları, sağlık hizmetlerinin yetersizliği gibi belirli sosyal sorunları odak alan, yapılacak planlama ile insani hizmetlere erişimde karşılaşılacak sorunlara verilecek çözüm önerilerinin hızlandırılmasına çalışan toplumla sosyal hizmet uygulama modelidir?
Seçenekler
A
Yerel/bölgsel kalkınma modeli
B
Sosyal planlama modeli
C
Sosyal eylem modeli
D
Sosyal adalet modeli
E
Yerleşim evi hareketi
Açıklama:
UYGULAMA MODELLERİ VE SINIRLILIKLARI
Suç, yetersiz barınma sorunları, sağlık hizmetlerinin yetersizliği gibi belirli sosyal sorunları odak alan bu modelde, yapılacak planlama ile insani hizmetlere erişimde karşılaşılacak sorunlara verilecek çözüm önerilerinin hızlandırılmasına çalışan sosyal hizmet uygulama modeli sosyal planlama modelidir.
Suç, yetersiz barınma sorunları, sağlık hizmetlerinin yetersizliği gibi belirli sosyal sorunları odak alan bu modelde, yapılacak planlama ile insani hizmetlere erişimde karşılaşılacak sorunlara verilecek çözüm önerilerinin hızlandırılmasına çalışan sosyal hizmet uygulama modeli sosyal planlama modelidir.
Soru 7
Güçsüz ve savunmasız hisseden ya da karar süreçlerinden mahrum kalan insanlara fayda sağlamak için bir topluluk içindeki hiyerarşik güç ilişkilerine odaklanır ve amacı toplum kaynaklarını, özellikle de sosyal gücü geliştirmek, yeniden dağıtmak, kontrol etmek ve toplumun davranış kalıplarını ve ilişkilerini değiştirmek olan toplum hizmeti uygulama modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yerel/bölgsel kalkınma modeli
B
Sosyal planlama modeli
C
Sosyal eylem modeli
D
Sosyal adalet modeli
E
Yerleşim evi hareketi
Açıklama:
UYGULAMA MODELLERİ VE SINIRLILIKLARI
Güçsüz ve savunmasız hisseden ya da karar süreçlerinden mahrum kalan insanlara fayda sağlamak için bir topluluk içindeki hiyerarşik güç ilişkilerine odaklanır ve amacı toplum kaynaklarını, özellikle de sosyal gücü geliştirmek, yeniden dağıtmak, kontrol etmek ve toplumun davranış kalıplarını ve ilişkilerini değiştirmek olan toplum hizmeti uygulama modeli Sosyal eylem modelidir.
Güçsüz ve savunmasız hisseden ya da karar süreçlerinden mahrum kalan insanlara fayda sağlamak için bir topluluk içindeki hiyerarşik güç ilişkilerine odaklanır ve amacı toplum kaynaklarını, özellikle de sosyal gücü geliştirmek, yeniden dağıtmak, kontrol etmek ve toplumun davranış kalıplarını ve ilişkilerini değiştirmek olan toplum hizmeti uygulama modeli Sosyal eylem modelidir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’deki sosyal hizmet kurumlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Hilal-i Ahmer Cemiyeti
B
Çocuk Esirgeme Kurumu
C
Himaye-i Etfal Cemiyeti
D
Darülaceze
E
Yerleşim yeri harekatı
Açıklama:
Türkiyede'ki gelişim
Yerleşim yeri harekatı Türkiye’deki sosyal hizmet kurumlarından değildir.
Yerleşim yeri harekatı Türkiye’deki sosyal hizmet kurumlarından değildir.
Soru 9
Mahalle ve toplum örgütlenmesinde coğrafi olarak birbirine yakın olan bireylerle mahalle ya da yerel bir topluluk ölçeğinde toplumla sosyal hizmet uygulaması gerçekleştirilen uygulama modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mahalle ve toplum örgütlenmesi
B
İşlevsel toplumların örgütlenmesi
C
Sosyal ve ekonomik kalkınma
D
Sosyal planlama
E
Koalisyon oluşturma
Açıklama:
Uygulama Modelleri
Mahalle ve toplum örgütlenmesinde coğrafi olarak birbirine yakın olan bireylerle mahalle ya da yerel bir topluluk ölçeğinde toplumla sosyal hizmet uygulaması gerçekleştirilen uygulama modeli mahalle örgütlenmesidir.
Mahalle ve toplum örgütlenmesinde coğrafi olarak birbirine yakın olan bireylerle mahalle ya da yerel bir topluluk ölçeğinde toplumla sosyal hizmet uygulaması gerçekleştirilen uygulama modeli mahalle örgütlenmesidir.
Soru 10
Ekonomik ve sosyal adalete ve insan haklarına odaklanan ve ilerici toplumsal hareketler olarak da adlandırılan, büyük grupların sosyal ve çevresel koşulları değiştirmeye odaklı ortaya çıkan uygulama modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal planlama
B
Program geliştirme
C
Koalisyon oluşturma
D
Sosyal aksiyon
E
Toplumsal hareketler
Açıklama:
Uygulama Modelleri
Ekonomik ve sosyal adalete ve insan haklarına odaklanan ve ilerici toplumsal hareketler olarak da adlandırılan, büyük grupların sosyal ve çevresel koşulları değiştirmeye odaklı ortaya çıkan uygulama modeli toplumsal hareketlerdir.
Ekonomik ve sosyal adalete ve insan haklarına odaklanan ve ilerici toplumsal hareketler olarak da adlandırılan, büyük grupların sosyal ve çevresel koşulları değiştirmeye odaklı ortaya çıkan uygulama modeli toplumsal hareketlerdir.
Soru 11
"Birey, grup ve toplum düzeyinde uygulaması olan bir disiplindir. Dolayısıyla toplum, sosyal hizmet uygulamasında üç önemli uygulama düzeyinden biridir. Ancak sosyal hizmetteki toplum vurgusu, uygulama düzeylerinden birini işaret etmesinin yanında, bireyle ve grupla çalışırken toplumsal bağlamın daima dikkate alınması gerektiğine de vurgu yapar. Bireyi kendine has özellikleri ve koşullarının yanında, içinde bulunduğu toplumun özelliklerinden yola çıkarak değerlendirmek ve sosyal hizmet uygulamasını bu çerçevede yapılandırmak sosyal hizmeti bireyle, grupla ve toplumla çalışan diğer disiplinlerden ayıran önemli özelliklerdendir."
Yukarıdaki paragrafta hangi disiplinden söz edilmektedir?
Yukarıdaki paragrafta hangi disiplinden söz edilmektedir?
Seçenekler
A
Sosyal hizmet
B
Halk hizmeti
C
Birey hizmeti
D
Grup hizmeti
E
Küme hizmeti
Açıklama:
Sosyal hizmet
Soru 12
Makro sosyal hizmet için aşağıdaki tanımlardan hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Organizasyonlarda ve topluluklarda plansız bir değişim gerçekleştirmek için tasarlanmış ve profesyoneller tarafından yönetilen müdahalelerdir.
B
Organizasyonlarda ve topluluklarda planlı bir değişim gerçekleştirmek için tasarlanmış ve profesyoneller tarafından yönetilen müdahalelerdir.
C
Organizasyonlarda ve topluluklarda planlı bir değişim gerçekleştirmek için tasarlanmış ve amatörler tarafından yönetilen müdahalelerdir.
D
Organizasyonlarda ve topluluklarda planlı bir hizmet gerçekleştirmek için tasarlanmış ve profesyoneller tarafından yönetilen müdahalelerdir.
E
Organizasyonlarda ve topluluklarda plansız bir değişim gerçekleştirmek için tasarlanmadan yönetilen müdahalelerdir.
Açıklama:
Organizasyonlarda ve topluluklarda planlı bir değişim gerçekleştirmek için tasarlanmış ve profesyoneller tarafından yönetilen müdahalelerdir.
Soru 13
Toplum çalışması konusunda aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Toplum çalışması belirli bir alanda, coğrafi bölgede ya da toplulukta yer alan bireylerin yaşam kalitesini iyileştirmek amacıyla tasarlanmış çeşitli uygulamalardır.
B
Toplumla sosyal hizmet ile yakından ilişkili olan bir diğer kavramdır.
C
Yaşam kalitesini iyileştirme amacını gözardı ederek tasarlanmış çeşitli uygulamalar kapsamında bireyle, grupla ve topluluklarla çalışılabilir.
D
Toplum çalışmasının başarıya ulaşıp ulaşmadığının temel göstergesi, uygulama yapılan bölgedeki koşulların, sosyal ilişkilerin ve sosyal sermayenin iyileştirilip iyileştirilmediğidir.
E
Ayrıca daha önce dışlanmaya maruz kalmış çeşitli kişilerin veya grupların “sosyal içerme”sinin sağlanmış olması temel bir hedef olarak kabul edilebilir.
Açıklama:
Yaşam kalitesini iyileştirme amacını gözardı ederek değil iyileştirmek amacıyla tasarlanmış çeşitli uygulamalar kapsamında bireyle, grupla ve topluluklarla çalışılabilir.
Yaşam kalitesini iyileştirme amacını gözardı ederek tasarlanmış çeşitli uygulamalar kapsamında bireyle, grupla ve topluluklarla çalışılabilir
Yaşam kalitesini iyileştirme amacını gözardı ederek tasarlanmış çeşitli uygulamalar kapsamında bireyle, grupla ve topluluklarla çalışılabilir
Soru 14
Sosyal adalet kavramı nasıl tanımlanabilir?
Seçenekler
A
Sosyal adalet: Bir grubun tüm üyelerinin eşit haklara, fırsatlara, sosyal korumaya, yükümlülüklere ve sosyal faydaya sahip olmasıdır.
B
Sosyal adalet ayrımcılığa uğrayan, siyasi veya ekonomik nedenlerle göç etmek zorunda kalan, ülke içinde yerlerinden edilmiş marjinal grupların ihtiyaçlarına
cevap vermektir.
cevap vermektir.
C
Ayrımcılığa uğrayan, siyasi veya ekonomik edenlerle göç etmek zorunda kalan, ülke içinde yerlerinden edilmiş marjinal grupların ihtiyaçlarıyla
oyalanmamaktır.
oyalanmamaktır.
D
Sosyal adalet: Toplumun tüm üyelerinin eşit haklara, fırsatlara, sosyal korumaya, yükümlülüklere ve sosyal faydaya sahip olmasıdır.
E
İnsan haklarını temel alan katılımcı yapıların oluşturulması önemlidir.
Açıklama:
Sosyal adalet: Toplumun tüm üyelerinin eşit haklara, fırsatlara, sosyal korumaya, yükümlülüklere ve sosyal faydaya sahip olmasıdır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi toplumla sosyal hizmet uygulamalarının amaçlarından biridir?
Seçenekler
A
Yaşam evrelerinin iyileştirilmesi
B
Yaşam kalitesinin düzenlenmesi
C
Yaşam olaylarının iyileştirilmesi
D
İnsan kalitesinin iyileştirilmesi
E
Yaşam kalitesinin iyileştirilmesi
Açıklama:
Yaşam kalitesinin iyileştirilmesi
Soru 16
İnsan hakları, sosyal adalet ve eşitlik gibi temel değerler çerçevesinde, özellikle baskı altında olan ve dışlanmış nüfus gruplarının haklarının savunulması toplumla sosyal hizmetin bir diğer amacıdır. Bu kapsamda üzerinde çalışılan konuda araştırma yapmak, bireylerin ve grupların fırsatlara erişimini sınırlayan politikaları, uygulamaları ve davranışları belgelemek, eşitlikçi siyasi liderliği ve politikaları teşvik etmek ve marjinalleştirilen grupların bireysel ve toplum düzeyinde kendini ifade etme ve öz-savunuculuk
kapasitelerini geliştirmek, insan hakları için baskı yapmak ve savunmasız gruplara çeşitli düzeylerde “ses” olmak ve fırsat sağlamak için gruplar ve koalisyonlar oluşturmak amacı doğrultusunda yapılabilecek faaliyetler arasında yer alır.
Yukarıda sözü edilen, toplumla sosyal hizmetin amaçlarından hangisidir?
kapasitelerini geliştirmek, insan hakları için baskı yapmak ve savunmasız gruplara çeşitli düzeylerde “ses” olmak ve fırsat sağlamak için gruplar ve koalisyonlar oluşturmak amacı doğrultusunda yapılabilecek faaliyetler arasında yer alır.
Yukarıda sözü edilen, toplumla sosyal hizmetin amaçlarından hangisidir?
Seçenekler
A
Savunuculuk
B
Politiklik
C
Güvenilirlik
D
Eşitlikçilik
E
Dayanıklılık
Açıklama:
Savunuculuk
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi "toplum liyezonu" kavramının tanımı olabilir?
Seçenekler
A
Toplumla bağlantı, irtibat kurmak yerine katılımı ve iş birliğini sağlamaktır.
B
Toplumla bağlantı, irtibat kurmak, ama katılımdan ve iş birliğinden sakınmaktır.
C
Toplumla bağlantı, irtibat kurmak, katılımı ve iş birliğini sağlamaktır.
D
Müracaatçıları, kurum personelini, topluluk liderlerini ve sakinlerini dahil etmeksizin sağlanan bir katılım biçimidir.
E
Vatandaşların karar verme sürecinde siyasi güç kazanmalarına yardımcı olmaya odaklanan siyasi ve sosyal eylem modelidir.
Açıklama:
Toplumla bağlantı, irtibat kurmak, katılımı ve iş birliğini sağlamaktır.
Soru 18
Sosyal planlama modeli için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Sosyal planlama modeli “gerçeklerle” ikna etmenin hâkim olduğu, veri ve görev odaklı bir yaklaşımdır.
B
Genel ölçekli sorunları, dikkatli bir şekilde inceleyerek ve rasyonel planlama tekniklerini kullanarak ele almayı ve çözmeyi amaçlar.
C
Suç, yetersiz barınma sorunları, sağlık hizmetlerinin yetersizliği gibi belirli sosyal sorunları odak alan bu modelde, yapılacak planlama ile insani hizmetlere erişimde karşılaşılacak sorunlara verilecek çözüm önerilerinin hızlandırılmasına çalışılır.
D
Sosyal sorunların çözümünde liderlik üstlenen kişiler, hükûmet yetkilileri ve örgütler gibi güç ve nüfuz sahibi unsurların katılımını beklemeden çalışır.
E
Bu modelde sosyal hizmet uzmanı araştırma, bilgi analizi, politika analizi, teknik bilgi paylaşımı ve program planlama gibi işlevlerle ön plandadır.
Açıklama:
Sosyal sorunların çözümünde liderlik üstlenen kişiler, hükûmet yetkilileri ve örgütler gibi güç ve nüfuz sahibi unsurların katılımını beklemeden çalışmaz, tersine katılımı teşvik edilir.
Sosyal sorunların çözümünde liderlik üstlenen kişiler, hükûmet yetkilileri ve örgütler gibi güç ve nüfuz sahibi unsurların katılımını beklemeden çalışır.
Sosyal sorunların çözümünde liderlik üstlenen kişiler, hükûmet yetkilileri ve örgütler gibi güç ve nüfuz sahibi unsurların katılımını beklemeden çalışır.
Soru 19
Toplumla uygulama modellerinden bir diğeri olan sekizli toplumla uygulama modelinin yaratıcıları aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Segal ve Gerdes
B
Ohmer ve Gerdes
C
Weil ve Gerdes
D
Weil ve Segal
E
Weil ve Gamble
Açıklama:
Weil ve Gamble
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi “organizasyonlarda ve topluluklarda planlı bir değişim gerçekleştirmek için tasarlanmış ve profesyoneller tarafından yönetilen müdahalelerdir” şeklinde tanımlanabilir?
Seçenekler
A
Makro sosyal hizmet
B
Toplum Çalışması
C
Mikro Sosyal Hizmet
D
Sosyal İçerme
E
Sosyal Adalet
Açıklama:
Makro sosyal hizmet
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi "Belirli bir alanda, coğrafi bölgede ya da toplulukta yer alan bireylerin yaşam kalitesini iyileştirmek amacıyla tasarlanmış çeşitli uygulamalardır" şeklinde tanımlanabilir?
Seçenekler
A
Anket çalışması
B
Toplum çalışması
C
Sosyal Adalet
D
Yönetim
E
Makro Sosyal Yapı
Açıklama:
Toplum Çalışması
Soru 22
"İnsani Kalkınma" Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından ilk kez ne zaman tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
1958
B
1968
C
1981
D
1990
E
2001
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Kalkınma
Programı (UNDP) tarafından ilk
kez 1990 yılında tanımlanan insani kalkınma
insan seçeneklerinin genişleme sürecidir.
Programı (UNDP) tarafından ilk
kez 1990 yılında tanımlanan insani kalkınma
insan seçeneklerinin genişleme sürecidir.
Soru 23
Netting vd. (2017) toplumla sosyal hizmetin üç ana odağını belirlemişlerdir. Bu üç ana odak aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Nüfus, Sorun ve Alan
B
Nüfus, Sorun ve Yönetim
C
Sorun, Yönetim ve Alan
D
Ekonomi, Nüfus ve Paylaşım
E
Nüfus, Sağlık ve Alan
Açıklama:
Netting vd. (2017) toplumla sosyal hizmetin üç ana odağını nüfus, sorun ve alan olarak belirlemişlerdir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmetin mikro odağının temsilcisi olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Jane Addams
B
Mary Richmond
C
C. Zastrow
D
J. Pierson
E
J. T. Pardeck
Açıklama:
Sosyal işlevsellik alanında sorun yaşayan ve desteğe ihtiyacı olan birey ve ailelerle çalışarak sosyal hizmetin hedeflediği değişimi yaratmayı amaçlayan öncü sosyal hizmet uzmanı Mary Richmond, sosyal hizmetin mikro odağının temsilcisi olarak kabul edilmektedir.
Soru 25
Hayırsever Kuruluşlar Cemiyeti (Charity Organization Society - COS), 19. yüzyılın ikinci yarısında yoksullukla mücadele eden gönüllü hayırsever kuruluşları koordine etmek ve faaliyetlerinde tutarlılık sağlamak amacıyla kurulmuştur. Bu cemiyet nerede ve ne zaman kurulmuştur?
Seçenekler
A
Fransa - 1822
B
Almanya - 1890
C
İngiltere - 1869
D
Hollanda - 1899
E
İtalya - 1856
Açıklama:
Hayırsever Kuruluşlar Cemiyeti (Charity Organization Society - COS), 19. yüzyılın ikinci yarısında yoksullukla mücadele eden gönüllü hayırsever kuruluşları koordine etmek ve faaliyetlerinde tutarlılık sağlamak amacıyla 1869 yılında İngiltere’de kurulmuştur.
Soru 26
Yerleşim Evleri Hareketi İngiltere’de 1883’te kurulan Oxford House ve 1885’te kurulan .............. ............ ile başlamıştır.
Boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Gladstone House
B
Smith House
C
Engels House
D
Tonybee House
E
Braudel House
Açıklama:
Tonybee House
Soru 27
Toynbee Hall’un başarısı ile Yerleşim Evi Hareketi, on dokuzuncu yüzyılın sonlarında ve yirminci yüzyılın başlarında Kuzey Amerika’ya yayıldı (ABD). Kuzey Amerika’daki en eski yerleşim evlerinden biri olan Chicago’daki “.................”, 1889 yılında sosyal hizmet mesleğinde bir öncü olan Jane Addams tarafından kuruldu.
Boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Hull House
B
Boston House
C
İndependent House
D
Toynbee House
E
Smith House
Açıklama:
A
Soru 28
Türkiye'de toplum eğitimi alanında önemli bir hizmet modeli olarak değerlendirilecek Millet Mektepleri hangi yıl kurulmuştur?
Seçenekler
A
1924
B
1928
C
1932
D
1936
E
1940
Açıklama:
1928
Soru 29
Cumhuriyet Türkiye’sinde topluma sosyal hizmet modellerinden toplum kalkınmasının önemli bir örneği olarak kabul edilen Köy Enstitüleri hangi yıl kapatılmıştır?
Seçenekler
A
1932
B
1940
C
1954
D
1960
E
1965
Açıklama:
1954
Soru 30
“Organizasyonlarda ve topluluklarda planlı bir değişim gerçekleştirmek için tasarlanmış ve profesyoneller tarafından yönetilen müdahaleler”i tanımlayan terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal güvence
B
Hizmet entegrasyonu
C
Makro sosyal hizmet
D
Sosyal adalet
E
Rehabilitasyon
Açıklama:
Makro sosyal hizmet, “organizasyonlarda ve topluluklarda planlı bir değişim gerçekleştirmek için tasarlanmış ve profesyoneller tarafından yönetilen müdahalelerdir”.
Soru 31
"Belirli bir alanda, coğrafi bölgede ya da toplulukta yer alan bireylerin yaşam kalitesini iyileştirmek amacıyla tasarlanmış çeşitli uygulamalar"ı tanımlayan terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal içerme
B
Sosyal adalet
C
Toplum çalışması
D
İnsani kalkınma
E
Hizmet entegrasyonu
Açıklama:
Toplum çalışması, belirli bir alanda, coğrafi bölgede ya da toplulukta yer alan bireylerin yaşam kalitesini iyileştirmek amacıyla tasarlanmış çeşitli uygulamalardı.
Soru 32
Uluslararası Af Örgütünün işkenceyi önleme ve dünya çapında siyasi mahkumların serbest bırakılmasını sağlama çalışmaları, toplumla sosyal hizmet uygulamalarının hangi amacına hizmet eder?
Seçenekler
A
Soyal adalet
B
Politik ve sosyal eylem
C
Savunuculuk
D
Hizmet ve program planlama
E
Yaşam kalitesinin iyileştirilmesi
Açıklama:
Politik ve sosyal eylem: Mevcut sorunlu politikaları değiştirmek ve yeni mevzuat oluşturmak politik sürece dahil olunmasını kapsar. Uluslararası Af Örgütünün işkenceyi önleme ve dünya çapında siyasi mahkumların serbest bırakılmasını sağlama çalışmaları örnek olarak verilebi
Soru 33
Hangi yıllarda ortaya çıkan Hayırsever Kuruluşlar Cemiyeti ve Yerleşim Evleri Hareketi sosyal hizmetteki toplum uygulamasının başlangıcı olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
1770'li
B
1780'li
C
1790'lı
D
1800'lü
E
1900'lü
Açıklama:
Özellikle 1800’lü yıllarda ortaya çıkan Hayırsever Kuruluşlar Cemiyeti ve Yerleşim Evleri Hareketi sosyal hizmetteki toplum uygulamasının başlangıcı olarak kabul edilir.
1800'lü
1800'lü
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi toplumla sosyal hizmet uygulamalarına temel oluşturan ya da toplumla sosyal hizmetin işlevlerinden bazılarını yerine getiren kurumlardan değildir?
Seçenekler
A
Hilal-i Ahmer Cemiyeti
B
Himaye-i Etfal Cemiyeti
C
Darülaceze
D
Darüşşafaka
E
Cemiyet'i Akvam
Açıklama:
Toplumla sosyal hizmet uygulamalarına temel oluşturan günümüzdeki adı Kızılay olan Hilal-i Ahmer Cemiyeti, yine Cumhuriyet Dönemi’nde Çocuk Esirgeme Kurumu adıyla faaliyet gösteren Himaye-i Etfal Cemiyeti ve günümüzde hâlâ çalışmalarına devam eden Darülaceze gibi kurumlar
Cemiyet'i Akvam
Cemiyet'i Akvam
Soru 35
Toplumun ihtiyaçlarını karşılamak için yeni bir hizmet oluşturmak veya mevcut bir hizmeti genişletmek için Weil ve Gamble’ın "Sekizli Toplumla Sosyal Hizmet Uygulama Modeli"nden hangisi kullanılır?
Seçenekler
A
Mahalle ve Toplum Örgütlenmesi
B
Sosyal ve Ekonomik Kalkınma
C
İşlevsel Toplumların Örgütlenmesi
D
Program Geliştirme ve Toplum Liyezonu
E
Koalisyon Oluşturma
Açıklama:
Program Geliştirme ve Toplum Liyezonu: Katılımcı ve güçlendirici bir perspektifi olan program geliştirmenin amacı, toplumun ihtiyaçlarını karşılamak için yeni bir hizmet oluşturmak veya mevcut bir hizmeti veya programı
Soru 36
I. Nüfus
II. Sorun
III.Yöntem
IV. Alan
V. Bulgular
Yukarıda sıralanan hususlardan hangileri Netting ve diğerlerinin belirlediği toplumla sosyal hizmetin üç ana odağı arasında bulunur?
II. Sorun
III.Yöntem
IV. Alan
V. Bulgular
Yukarıda sıralanan hususlardan hangileri Netting ve diğerlerinin belirlediği toplumla sosyal hizmetin üç ana odağı arasında bulunur?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II, IV
C
I, II, V
D
II, III, V
E
II, IV, V
Açıklama:
Netting vd. (2017) toplumla sosyal hizmetin üç ana odağını nüfus, sorun ve alan olarak belirlemişlerdir.
I, II, IV
I, II, IV
Soru 37
Sosyal hizmetin meslekleşme sürecinde Abraham Flexner’in daha sağlam bir bilgi tabanı oluşturma çağrısına uygun olarak, sosyal hizmet uzmanları, özellikle de birey ve ailelerle çalışan sosyal hizmet uzmanları tarafından kullanılmak üzere sistematik yöntemler ortaya koyan Mary Richmond'un 1917’de yayımladığı öncü kitabının adı nedir?
Seçenekler
A
Sosyal Teşhis
B
Sosyal Adalet
C
Sosyal Güvence
D
Sosyal Tabakalaşma
E
Sosyal Yardım
Açıklama:
Mary Richmond'un 1917’de yayımladığı öncü kitabının adı "Sosyal Teşhis"tir.
Soru 38
Türkiye’de toplum merkezi özelliği taşıyan ilk yapı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Darülaceze kurumları
B
Darüşşafaka kurumları
C
Çok Amaçlı Toplum Merkezleri
D
Şifahaneler
E
Kızılay Toplum Merkezleri
Açıklama:
Türkiye’de toplum merkezi özelliği taşıyan ilk yapı Başbakanlık GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı ile Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu aracılığı ile faaliyet göstermiş olan Çok Amaçlı Toplum Merkezleridir.
Soru 39
Günümüzde Avrupa Birliği’nin başta yoksulluk olmak üzere her türlü sosyal dışlanma ile mücadele konusunda geliştirdiği strateji nasıl adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Hizmet entegrasyonu
B
Savunuculuk
C
Toplum çalışması
D
Sosyal içerme
E
Sosyal güvence
Açıklama:
Sosyal içerme, günümüzde Avrupa Birliği’nin başta yoksulluk olmak üzere her türlü sosyal dışlanma ile mücadele konusunda geliştirdiği bir stratejidir.
Ünite 2
Soru 1
Geleneksel ve feodal toplum sonrası, kapitalistleşmenin, endüstrileşmenin, kentleşmenin ve sekülerleşmenin hız kazandığı bir tarihsel dönem ve bu dönemdeki sosyal ilişiklerin ve değişimlerin bütününü ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Modernite
B
Toplumsal Hareketler
C
Toplumsal (Sosyal) İnşacılık
D
Toplumsal Değişme
E
Toplumsal Yapı
Açıklama:
Modernite: Modernite kavramı geleneksel ve feodal toplum sonrası, kapitalistleşmenin, endüstrileşmenin, kentleşmenin ve sekülerleşmenin hız kazandığı bir tarihsel dönem ve bu dönemdeki sosyal ilişiklerin ve değişimlerin bütününü ifade etmektedir. Bir başka deyişle modernite sekülerleşmeyi, ekonomik ilerlemeyi, yönetimin rasyonelleşmesini ve bürokratikleşmesini, olguların değerlerden ayrışmasını, içeren yeni, özgürleştirici, akılcı bir dönemi ifade etmektedir.
Soru 2
I-Bazen birincil, yüz yüze ve yakın olarak da adlandırılan diğerleriyle kişisel ilişki,
II-Grup olaylarında ve toplumsal işlemlerin yerine getirilmesinde bireyin duygulu ve
duyarlı olması,
III-Grup tarafından yüce ve önemli görülen değerlere inanç,
IV-Grubun diğer üyeleriyle dayanışma duygusu,
V-Ekonomik bağın olması,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri topluluk kavramının temel öğeleri arasında yer almaktadır?
II-Grup olaylarında ve toplumsal işlemlerin yerine getirilmesinde bireyin duygulu ve
duyarlı olması,
III-Grup tarafından yüce ve önemli görülen değerlere inanç,
IV-Grubun diğer üyeleriyle dayanışma duygusu,
V-Ekonomik bağın olması,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri topluluk kavramının temel öğeleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I-II
B
II-III-V
C
II-IV-V
D
I-II-III-IV
E
I-III-IV-V
Açıklama:
Topluluk, zorunlu bir yapı olarak kan bağı, mekân, duygu ve düşünce beraberliği ile biçimlenir. Topluluk kavramı dört temel öge içermektedir.
Bu ögeler;
1. Bazen birincil, yüz yüze ve yakın olarak da
adlandırılan diğerleriyle kişisel ilişki,
2. Grup olaylarında ve toplumsal işlemlerin
yerine getirilmesinde bireyin duygulu ve
duyarlı olması,
3. Grup tarafından yüce ve önemli görülen
değerlere inanç,
4. Grubun diğer üyeleriyle dayanışma duygusu içermektedir.
Bu ögeler;
1. Bazen birincil, yüz yüze ve yakın olarak da
adlandırılan diğerleriyle kişisel ilişki,
2. Grup olaylarında ve toplumsal işlemlerin
yerine getirilmesinde bireyin duygulu ve
duyarlı olması,
3. Grup tarafından yüce ve önemli görülen
değerlere inanç,
4. Grubun diğer üyeleriyle dayanışma duygusu içermektedir.
Soru 3
Görme engelliler derneği aşağıdaki topluluk türlerinden hangisine örnek gösterilebilinir?
Seçenekler
A
Coğrafik topluluklar
B
Örgütlenme toplulukları
C
Kimlik temelli topluluklar
D
Grup dışı toplulukları
E
Sanal topluluklar
Açıklama:
Healy (2012), toplulukları coğrafik topluluklar, örgütsel topluluklar ve kimlik temelli topluluklar
olarak tanımlanmaktadır. Örgütlenme toplulukları ortak çıkarları veya sorunları olup formel örgütlenme yoluyla bir araya gelirken, kimlik temelli topluluklar ise, insanlar ortak kimlik, özellikler
veya deneyimler nedeniyle bir araya gelirler (Örneğin görme engelliler derneği -topluluğu). Doğan
(2014), grup dışı toplulukları toplumsal yığınlar ve toplumsal kategoriler olarak tanımlamaktadır.
olarak tanımlanmaktadır. Örgütlenme toplulukları ortak çıkarları veya sorunları olup formel örgütlenme yoluyla bir araya gelirken, kimlik temelli topluluklar ise, insanlar ortak kimlik, özellikler
veya deneyimler nedeniyle bir araya gelirler (Örneğin görme engelliler derneği -topluluğu). Doğan
(2014), grup dışı toplulukları toplumsal yığınlar ve toplumsal kategoriler olarak tanımlamaktadır.
Soru 4
I-Topluluk coğrafi bir sınırlılığa tabi değildir.
II-Coğrafi yakınlık önem taşır.
III-İletişim eş zamanlıdır.
IV-Mesafenin kendisi hiçbir önem taşımaz.
V-Üyelerin demografik özellikleri farklılıklar gösterir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sanal toplulukların özellikleri arasında yer almaktadır?
II-Coğrafi yakınlık önem taşır.
III-İletişim eş zamanlıdır.
IV-Mesafenin kendisi hiçbir önem taşımaz.
V-Üyelerin demografik özellikleri farklılıklar gösterir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sanal toplulukların özellikleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I-II
B
I-III-
C
I-IV-V
D
II-III-IV
E
II-III-IV-V
Açıklama:
Sanal toplukların özellikleri şunlardır;
- Sosyal ilişki sanal bir ortamda gerçekleşir.
- Mesafenin kendisi hiçbir önem taşımaz.
- Topluluk coğrafi bir sınırlılığa tabi değildir.
- Bireyler çoklu toplulukların üyeleridir ve çoklu kimliklere sahiptirler.
- İletişimin eş zamanlı olup olmaması teknolojik olanaklara ve tasarıma bağlıdır.
- İletişim teknolojik olarak var olan olanaklarla gerçekleşir.
- İletişim ve ulaşım teknolojilerinin eksikliğiyle sınırlanmış değildir.
- Yalnızca sanal etkileşim sürecinde varlık kazanır.
- Etkileşimde bulunanlar fiziksel olarak bir arada ve aynı mekânda değildirler.
- Bireyler sosyal bağlantıları kendi isteklerine göre kurarlar.
- Üyelerin demografik özellikleri farklılıklar gösterir.
- Paylaşılan ilgiler ve amaçlar heterojendir.
- Üyelerin akrabalık ya da komşuluk bağlarına sahip olma ihtimalleri düşüktür.
- Üyelikler kısa süreli ve çabuk koparılabilir bir niteliğe sahiptir.
- Toplumsal denetim yoktur ya da sınırlıdır.
- Hiyerarşik bir yapı yoktur.
- Üyeler diğer üyelerin (gerçek) kimlikleri ya da kişilikleri hakkında bir bilgiye sahip kalmayabilirler.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi toplumların en önemli işlevleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Mal ve hizmetlerin üretimi, dağıtımı ve tüketimini içeren ekonomik işlevleri,
B
Toplumsallaştırma veya toplumun üyesi olmak için gerekli eğitimin verilmesi,
C
İnsanların birlikte yaşamasına olanak veren ve toplumsal normlardan sapmayı engelleyen yasama, adalet sistemi, yönetim birimleri, yasalar, kurallar ve yönetmelikler gibi politikanın tüm boyutlarını kapsayan toplumsal kontrol işlevi,
D
Toplumsal katılım veya insanların toplumdaki etkileşme biçimleri,
E
Toplum kapsam açısından en geniş insan grubunu oluşturmak,
Açıklama:
Toplum, insanların gereksinimlerini karşılamak
için sosyal işlevleri yerine getiren toplumsal birim ve sistemlerin bir bileşimidir. Toplumların en
önemli beş işlevi şöyledir;
1. Mal ve hizmetlerin üretimi, dağıtımı ve tüketimini içeren ekonomik işlevleri,
2. Toplumsallaştırma veya toplumun üyesi olmak için gerekli eğitimin verilmesi
3. İnsanların birlikte yaşamasına olanak veren ve toplumsal normlardan sapmayı engelleyen yasama, adalet sistemi, yönetim birimleri, yasalar, kurallar ve yönetmelikler gibi politikanın tüm boyutlarını kapsayan toplumsal kontrol işlevi
4. Toplumsal katılım veya insanların toplumdaki etkileşme biçimleri
5. Sorunları olanlara yardım etmek için karşılıklı destek sağlama işlevi
için sosyal işlevleri yerine getiren toplumsal birim ve sistemlerin bir bileşimidir. Toplumların en
önemli beş işlevi şöyledir;
1. Mal ve hizmetlerin üretimi, dağıtımı ve tüketimini içeren ekonomik işlevleri,
2. Toplumsallaştırma veya toplumun üyesi olmak için gerekli eğitimin verilmesi
3. İnsanların birlikte yaşamasına olanak veren ve toplumsal normlardan sapmayı engelleyen yasama, adalet sistemi, yönetim birimleri, yasalar, kurallar ve yönetmelikler gibi politikanın tüm boyutlarını kapsayan toplumsal kontrol işlevi
4. Toplumsal katılım veya insanların toplumdaki etkileşme biçimleri
5. Sorunları olanlara yardım etmek için karşılıklı destek sağlama işlevi
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisinde toplumsal yapının temel katmanları sıralaması doğru şekilde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Birey-Aile-Gruplar-Topluluk-Toplum
B
Birey-Aile-Topluluk-Toplum-Grup
C
Birey-Topluluk-Toplum-Aile-Gruplar
D
Aile-Birey-Gruplar-Topluluk-Toplum
E
Toplum-Birey-Aile-Gruplar-Topluluk
Açıklama:
Toplumu bir sistem olarak düşündüğümüzde toplumsal yapının en küçük birimi bireyler, bireyler aileleri, gruplar, topluluklar ve örgütler toplumu oluşturmaktadır.
Soru 7
Ginsberg'e göre Normlar, değerler, yaptırımlar v.b öğeler Toplumsal Yapının aşağıdaki unsurlarından hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Fiziki Yapı
B
Demografik Yapı
C
Kültürel Ögeler
D
Sosyal Kurumlar
E
Sosyal Örgütler
Açıklama:
Ginsberg toplumsal yapıyı, toplumu oluşturan temel grup ve kurumlar olarak görmektedir.
Böylece toplumsal yapı kurumsal düzenlemeleri ve sosyal gruplar arasındaki süreklilik gösteren ilişkileri kapsamaktadır. Bu anlayışa göre toplumsal yapının unsurları şunlardır.
1. Fiziki Yapı
a. Yer altı ve yerüstü zenginlikleri, iklim
b. Yerleşme şekilleri (şehir, kasaba, köy)
c. Ulaşım
2. Demografik Yapı
3. Üretim, Teknoloji, İşbölümü
4. Sosyal Örgütler (dernekler, mesleki ve ticari
kuruluşlar...)
5. Sosyal Zümreler (cemaat, cemiyet, tabaka,
sınıf...)
6. Sosyal Kurumlar (hukuk, eğitim, ekonomi...)
7. Kültürel Ögeler (normlar, değerler, yaptırımlar)
Böylece toplumsal yapı kurumsal düzenlemeleri ve sosyal gruplar arasındaki süreklilik gösteren ilişkileri kapsamaktadır. Bu anlayışa göre toplumsal yapının unsurları şunlardır.
1. Fiziki Yapı
a. Yer altı ve yerüstü zenginlikleri, iklim
b. Yerleşme şekilleri (şehir, kasaba, köy)
c. Ulaşım
2. Demografik Yapı
3. Üretim, Teknoloji, İşbölümü
4. Sosyal Örgütler (dernekler, mesleki ve ticari
kuruluşlar...)
5. Sosyal Zümreler (cemaat, cemiyet, tabaka,
sınıf...)
6. Sosyal Kurumlar (hukuk, eğitim, ekonomi...)
7. Kültürel Ögeler (normlar, değerler, yaptırımlar)
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi toplumsal değişimin içeriğinde yer almaz?
Seçenekler
A
Bireysel
B
Kurumsal
C
Olgusal
D
Yapısal
E
Devinimsel
Açıklama:
Toplumsal değişmenin sınırlarını daha netleştirmek açısında değişimi aşağıdaki boyutlardan ele
almak gerekir. Bu boyutlar;
• Toplumsal değişimin boyutu (küçük, orta,
büyük)
• Toplumsal değişimin süresi (kısa, orta ve
uzun)
• Toplumsal değişimin içeriği (bireysel, kurumsal, olgusal, yapısal ve sistemik)
• Toplumsal değişimin hızı (yavaş, aşamalı,
hızlı, ani, devinimsel, şiddetli, evrimsel ve
barışçıl)
• Toplumsal değişimin yönü (ileri, geri)
• Toplumsal değişimin (birey, aile, grup, topluluklar, kurumlar, doğal yapı, fiziksel yapı)
(Sunar, 2018).
• Toplumsal değişimin algılanışı (Pozitif ve
negatif)
almak gerekir. Bu boyutlar;
• Toplumsal değişimin boyutu (küçük, orta,
büyük)
• Toplumsal değişimin süresi (kısa, orta ve
uzun)
• Toplumsal değişimin içeriği (bireysel, kurumsal, olgusal, yapısal ve sistemik)
• Toplumsal değişimin hızı (yavaş, aşamalı,
hızlı, ani, devinimsel, şiddetli, evrimsel ve
barışçıl)
• Toplumsal değişimin yönü (ileri, geri)
• Toplumsal değişimin (birey, aile, grup, topluluklar, kurumlar, doğal yapı, fiziksel yapı)
(Sunar, 2018).
• Toplumsal değişimin algılanışı (Pozitif ve
negatif)
Soru 9
"Elektriğin icadı önemli bir gelişmedir. Ancak, bu gelişme toplumu tek başına değiştirmemiştir. Elektrik üretmek amacıyla fabrikalarda kullanılmasıyla birlikte daha çok ve daha düşük maliyetle üretim yapılmaya başlanmış, fabrikaların artan işçi ihtiyacı kırsal alanlardan kentsel alanlara
doğru göçü hızlandırmış, bu göçle birlikte kentleşme olgusu hız kazanmıştır" ifadesi toplumsal değişmenin hangi özelliğine örnek gösteriline bilinir?
doğru göçü hızlandırmış, bu göçle birlikte kentleşme olgusu hız kazanmıştır" ifadesi toplumsal değişmenin hangi özelliğine örnek gösteriline bilinir?
Seçenekler
A
Toplumsal değişme süreklidir.
B
Toplumsal değişme çoğunlukla plansızdır.
C
Toplumsal değişmenin sonuçları önceden tahmin edilemez.
D
Toplumsal değişme genellikle muhalefet ve çatışma yaratır.
E
Toplumsal değişme zincirleme tepkimeler yaratabilir.
Açıklama:
Toplumsal değişme zincirleme tepkimeler yaratabilir. Toplumsal değişme genellikle birbirini etkileyen süreçlerden oluşur. Örneğin, elektriğin icadı önemli bir gelişmedir. Ancak, bu gelişme toplumu tek başına değiştirmemiştir. Elektrik üretmek amacıyla fabrikalarda kullanılmasıyla birlikte daha çok ve daha düşük maliyetle üretim yapılmaya başlanmış, fabrikaların artan işçi ihtiyacı kırsal alanlardan kentsel alanlara doğru göçü hızlandırmış, bu göçle birlikte kentleşme olgusu hız kazanmıştır
Soru 10
Aşağıdaki bilim insanlarında hangisi toplumsal değişme teorilerinden devrimci kategorisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Comte
B
Marx
C
Spencer
D
Parsons
E
Tönnies
Açıklama:
Teoriler değişimin hızına göre, evrimci-devrimci (çatışmacı) şeklinde sınıflandırılırsa Comte ve Parsons evrimci, Marx ise devrimci kategorisine girer.
Soru 11
Toplumu oluşturan kurumların yapısını oluşturan, birey, aile, grup, topluluk ve toplumlar arasındaki ilişkilerde fiziksel, sosyal, ilişkisel, teknolojik gelişmelere bağlı olarak meydana gelen pozitif veya negatif dönüşümü ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal inşacılık
B
Toplumsal değişme
C
Toplumsal hareketlilik
D
Modernite
E
Toplumsal statü
Açıklama:
Doğru yanıt B seçeneğidir. Toplum insanların oluşturduğu en büyük sistemdir. Toplumsal değişme, toplumun yapısında ve işleyişinde meydana gelen büyük çaplı dönüşümler olarak ele alınır. Toplumsal değişme, toplumu oluşturan din, eğitim, aile, sağlık, ekonomi, politika, kültür gibi kurumların yapısını oluşturan, birey, aile, grup, topluluk ve toplumlar arasındaki ilişkilerde fiziksel, sosyal, ilişkisel, teknolojik gelişmelere bağlı olarak meydana gelen pozitif veya negatif değişimi ifade etmektedir.
Soru 12
Bir devlet memurunun işinden ayrılarak bulunduğu kasabada ticaretle uğraşmaya başlaması aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Toplumsal inşacılık
B
Toplumsal değişme
C
Toplumsal hareketlilik
D
Toplumsal hareketler
E
Modernite
Açıklama:
Doğru yanıt C seçeneğidir. Toplumsal hareketlilik, toplumsal yapı içinde görülen ve bir konumdan diğer bir konuma geçişi ifade etmektedir. Bu hareketlilik toplumsal tabakalar (statüler) arasındaki yatay ve dikey geçişlerle gerçekleşebilir. Dikey toplumsal hareketlilik, yönüne göre bulunduğu tabakadan bir üst veya bir alt tabakaya geçişi, yatay hareketlilik ise benzer statüler arasındaki geçişleri ifade etmektedir. Dolayısıyla bir devlet memurunun işinden ayrılarak ticaretle ilgilenmesi bir toplumsal bir hareketlilik örneğidir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi topluluk kavramını içeren dört öğeden biri değildir?
Seçenekler
A
Bazen birincil, yüz yüze ve yakın olarak da adlandırılan diğerleriyle kişisel ilişki
B
Toplumsal işlemlerin yerine getirilmesinde bireyin duygulu ve duyarlı olması
C
Grup tarafından yüce ve önemli görülen değerlere inanç
D
Grubun diğer üyeleriyle oluşan dayanışma duygusu
E
Olguların değerlerden ayrışmasını içeren akılcılık inancı
Açıklama:
Doğru yanıt E seçeneğidir. Sosyal bilimciler tarafından oldukça sık kullanılmasına karşın topluluk kavramına ilişkin üzerinde uzlaşmaya varılan ortak bir tanım bulunmamakla birlikte kavramın tanımlanmasına yönelik pek çok görüşün olduğu görülmektedir. Topluluk, zorunlu bir yapı olarak kan bağı, mekân, duygu ve düşünce beraberliği ile biçimlenir. Topluluk kavramı dört temel öge içermektedir. Bu öğeler A, B, C ve D seçeneklerinde verilmiştir.
Soru 14
Healy’nin (2012) tanımlamış olduğu topluluk türlerine göre bir işitme engelliler derneği hangi topluluk türüne örnektir?
Seçenekler
A
Geleneksel topluluklar
B
Coğrafik topluluklar
C
Örgütsel topluluklar
D
Kimlik temelli topluluklar
E
Sanal topluluklar
Açıklama:
Doğru yanıt D seçeneğinde yer almaktadır. Healy (2012), toplulukları coğrafik topluluklar, örgütsel topluluklar ve kimlik temelli topluluklar olarak tanımlanmaktadır. Örgütlenme toplulukları ortak çıkarları veya sorunları olup formel örgütlenme yoluyla bir araya gelirken, kimlik temelli topluluklar ise, insanlar ortak kimlik, özellikler veya deneyimler nedeniyle bir araya gelirler. Örneğin işitme engelli ya da görme engelliler derneği ortak özellikleri nedeniyle bir araya gelen insanların oluşturduğu bir topluluktur.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi toplumsal yığınları en doğru biçimde açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Rastlantısal olarak bir araya gelen ve kısa sürede dağılan insan topluluklarıdır.
B
Aralarında herhangi bakımdan benzerlikler bulunan kişilerin oluşturduğu gruplardır.
C
Coğrafi ve fiziki yakınlığı bulunan insanlardan oluşan örgütlü topluluklardır.
D
Birleştirici ve bütünleştirici bağlar bulunan insanlardan oluşan topluluklardır.
E
Görece bir yakınlığın olduğu, biz duygusuyla hareket eden bir birlikteliktir.
Açıklama:
Doğru yanıt A seçeneğidir. Toplumsal yığınlar, coğrafi ve fiziki yakınlığa rağmen aralarında örgütlenmiş bir yapısal ilişki ve etkileşimlerle birleştirici ve bütünleştirici bağlar bulunmayan insan topluluklarıdır. Rastlantısal olarak bir araya gelen ve kısa sürede dağılan insan topluluklarıdır. Buna örnek olarak sinema, tiyatro, basketbol veya futbol maçı seyircileri verilebilir.
Soru 16
Sanal topluluklarla karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi fiziksel toplulukların özellikleriyle ilgili doğru bir ifade değildir?
Seçenekler
A
Bireyler çoklu toplulukların üyeleridir.
B
Üyelik görece uzun süreli ve kalıcıdır.
C
Toplumsal denetim sürekli olarak vardır.
D
Hiyerarşik bir yapıya sahiptir.
E
Paylaşılan ortak ilgiler görece homojendir.
Açıklama:
Doğru yanıt A seçeneğidir. Fiziksel ya da diğer adıyla geleneksel topluluklar, birbirleriyle sürekli etkileşim içerisinde olan üyeleri arasında zaman, mekân ve sosyal ilişkiler açısından görece bir yakınlığın olduğu ve biz duygusunun ön plana çıktığı bir insan birlikteliğidir. Topluluk aynı zamanda, üyelerinin ortak ilgi ve özellikleri paylaştığı, aralarındaki dayanışmanın derecesini etkileyen amaçların, inançların, kaynakların, tercihlerin ve ihtiyaçların yanı sıra tabi oldukları bir dizi diğer koşulların her zaman için görece homojen bir nitelik taşıdığı ve bir iç tutarlılığa sahip olduğu sosyal bir birimdir. Geleneksel topluluklar fiziksel olarak bir aradadırlar veya yakındadırlar. Birbirleriyle gerçek bir ilişki ve etkileşim yaşarlar. A seçeneğindeki ifade sanal toplulukların bir özelliğidir.
Soru 17
Parsons’a göre sosyal sistemin alt sistemleri aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak sıralanmıştır?
Seçenekler
A
Ekonomi-politika-uyum
B
Hedefe ulaşma-akrabalık-kontrol
C
Ekonomi-teknoloji-ideoloji-topluluk
D
Ekonomi-politika-akrabalık-topluluk
E
Politika-ideoloji-eğitim-kültür
Açıklama:
Doğru yanıt D seçeneğinde yer almaktadır. Toplum bir sosyal sistemdir. Bu sistemi oluşturan alt sistemler vardır. Parsons’a göre (1954) sosyal sistem, dört alt sistemden oluşmaktadır. Bunlar; ekonomi (uyum), politika (hedefe ulaşma), akrabalık (örüntü sürdürme - bütünleştirici değerler) ve topluluk (bütünleştirici normlar) olarak belirlenmektedir. Her toplum varlığını sürdürmek, hedeflerine ulaşmak, uyumlu olmak ve bütünleşmek için karşılaştığı problemlere çözümler bulmak zorundadır. Toplumda bu çözümler dört kurumsal yapı veya kurumsal alt sistemle sağlanabilir.
Soru 18
Dinsel inançların toplumsal değişime baskı yapmayı harekete geçiren bir rol oynadığını belirten düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Jürgen Habernas
B
Karl Marx
C
Max Weber
D
Ralf Dahrendorf
E
Herbert Spencer
Açıklama:
Doğru yanıt C seçeneğidir. Dinin toplumsal yaşam ve toplumsal değişim üzerinde etkileri üzerinde eserleriyle bilinen Max Weber, dinsel inançların toplumsal değişime baskı yapmayı harekete geçiren bir rol oynadığını belirtmektedir.
Soru 19
Durkheim’e göre organik dayanışmaya dayalı toplumun özelliği aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru bir biçimde ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Endüstri devrimi öncesine dayanır.
B
Herkes benzer işleri yapar.
C
Değişim kolay kolay görülmez.
D
Benzerlik arttıkça dayanışma artar.
E
İşbölümü ve uzmanlaşma vardır.
Açıklama:
Durkheim’e göre toplumsal değişmenin iki aşaması vardır. Bunlar mekanik dayanışmaya dayalı toplumlar ve organik dayanışmaya dayalı toplumlardır. Mekanik dayanışmaya dayalı toplumlar endüstri devrimi öncesi, homojen, basit toplumlar olup, herkes benzer işler yapmakta, farklılaşma ve uzmanlaşma yok ve herkes birbirinin yerine ikame edilebilmektedir. Bu toplumlarda bireyler ne kadar birbirlerine benzerse dayanışma o kadar artmakta. Bu nedenle farklılaşma ve değişme kolay kolay olmamaktadır. Organik dayanışmaya dayalı toplumlar Endüstri Devrimi ile gelişmeye başlamış, işbölümü ve uzmanlaşma başlamış, ekonomik bağımlılık artmış ve insanlar ihtiyaçlarını karşılamak için diğer diğerlerinin ürettikleri mal ve hizmetlere bağımlı hâle gelmişlerdir. Burada toplumsal benzerlikler değil farklılıklar toplumsal dayanışmanın temelini oluşturmuştur. Buna göre doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 20
Aşağıdaki düşünürlerden hangisi devrimci teorilerin öncüleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Herbert Spencer
B
Ralf Dahrendorf
C
Agust Comte
D
Emile Durkheim
E
Max Weber
Açıklama:
Doğru yanıt B seçeneğidir. Devrimci ya da diğer adıyla çatışmacı teorilerin öncüleri arasında Marx ve Dahrendorf yer alır.
Soru 21
Sosyal hizmet müdahalesinde makro düzeyde uygulamanın odağında kimler bulunur?
Seçenekler
A
Topluluklar ve toplum
B
Topluluklar ve bireyler
C
Topluluklar ve kadınlar
D
Topluluklar ve yaşlılar
E
Topluluklar ve çocuklar
Açıklama:
Topluluklar ve toplum
Soru 22
"Ortak bir yaşam biçimini paylaşan, belli bir coğrafi mekânda yaşayan, kendilerini bir bütün olarak gören, karşılıklı etkileşim içinde bulunan insanların oluşturduğu en geniş gruplaşmadır."
Yukarıda hangi kavramın tanımı yapılmıştır?
Yukarıda hangi kavramın tanımı yapılmıştır?
Seçenekler
A
Topluluk
B
Toplum
C
Toplumsal yapı
D
Toplumsal değişme
E
Toplumsal hareketler
Açıklama:
Toplum
Soru 23
"Modernite" kavramını aşağıdakilerden hangisi tanımlar?
Seçenekler
A
İnsan türünün türsel bir özelliği olan sosyalliğinin tüm yönlerini; bu sosyallikle ilişkili olarak ortaya çıkan birçok farklı bilgi formunu buna sosyal bilimcilerin kendileri tarafından üretilenler bilgiler de dahil olmak üzere sürekli ve içsel bir sosyolojik bakış açısıyla izlemeyi ve geliştirmeyi içerir.
B
Toplumun yapısında ve işleyişinde meydana gelen büyük çaplı dönüşümler anlamına gelir.
C
Geleneksel ve feodal toplum sonrası, kapitalistleşmenin, endüstrileşmenin, kentleşmenin ve sekülerleşmenin hız kazandığı bir tarihsel dönem ve bu dönemdeki sosyal ilişiklerin ve değişimlerin bütününüdür.
D
Hedefteki otoritelere yönelik kolektif talepler, bu talepleri oluşturmak için birtakım yazılı, görevsel ve işitsel medya ve bunun benzeri araçlar ve propaganda faaliyetleri, kamusal eylemler ve üyelerin birlikteliği ile gerçekleşen kamusal temsil etrafında şekillenen siyasi bileşim ve oluşumlardır.
E
Toplumdaki güç ilişkilerini, yönetenyönetilen ayrımını, toplumsal düzenin nasıl sağlanacağını gösteren, egemenliğin (en üstün iktidar)
nasıl paylaşıldığını ya da sahiplenildiğini ifade eder.
nasıl paylaşıldığını ya da sahiplenildiğini ifade eder.
Açıklama:
Geleneksel ve feodal toplum sonrası, kapitalistleşmenin, endüstrileşmenin, kentleşmenin ve sekülerleşmenin hız kazandığı bir tarihsel dönem ve bu dönemdeki sosyal ilişiklerin ve değişimlerin bütününüdür.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi topluluk kavramının dört temel ögesinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bazen birincil, yüz yüze ve yakın olarak da adlandırılan diğerleriyle kişisel ilişki.
B
Grup olaylarında ve toplumsal işlemlerin yerine getirilmesinde bireyin duygulu ve duyarlı olması.
C
Grup tarafından yüce ve önemli görülen değerlere inanç.
D
Grup olaylarında ve toplumsal işlemlerin yerine getirilmesinde bireyin duygusuz olması.
E
Grubun diğer üyeleriyle dayanışma duygusu içermektedir.
Açıklama:
Grup olaylarında ve toplumsal işlemlerin yerine getirilmesinde bireyin duygusuz değil tersine duygulu olması beklenir.
Grup olaylarında ve toplumsal işlemlerin yerine getirilmesinde bireyin duygusuz olması.
Grup olaylarında ve toplumsal işlemlerin yerine getirilmesinde bireyin duygusuz olması.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi toplumların en önemli işlevlerindendir?
Seçenekler
A
Mal ve hizmetlerin üretimi, dağıtımı ve tüketiminin dışında kalan ekonomik işlevleri.
B
Toplumsallaştırma veya toplumun üyesi olmak için hiçbir eğitim verilmesine gerek kalmaması.
C
İnsanların birlikte yaşamasına olanak veren ve toplumsal normlardan sapmayı engelleyen yasama, adalet sistemi, yönetim birimleri, yasalar, kurallar ve yönetmelikler gibi politikanın dışında kalan boyutlarını kapsayan toplumsal kontrol işlevi.
D
Sorunları olanlara yardım etmek için karşılıksız destek sağlama işlevi
E
Sorunları olanlara yardım etmek için karşılıklı destek sağlama işlevi.
Açıklama:
Sorunları olanlara yardım etmek için karşılıklı destek sağlama işlevi.
Soru 26
Toplumsal (Sosyal) inşacılık hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Genel olarak sosyal inşacılık, insan türünün türsel bir özelliği olan sosyalliğinin yalnızca bir yönünü izlemeyi ve geliştirmeyi içerir.
B
Genel olarak sosyal inşacılık, insan türünün türsel bir özelliği olan sosyalliğinin tüm yönlerini; bu sosyallikle ilişkili olarak ortaya çıkan birçok farklı bilgi formunu buna sosyal bilimcilerin kendileri tarafından üretilenler bilgiler de dahil olmak üzere sürekli ve içsel bir sosyolojik bakış açısıyla izlemeyi ve geliştirmeyi içerir.
C
Sosyal inşacılık, sosyal dünyayı öznelerarası bir boyutta ele alır
D
Gerçeklik sosyal olarak inşa edilmiştir ve bilgi sosyolojisi, bu inşanın vuku bulduğu süreci analiz etmek zorundadır
E
İnşacılıkta, sosyal yapıların sadece maddi yönü değil, ortak düşüncelerden oluşan yönü de önemlidir.
Açıklama:
Genel olarak sosyal inşacılık, insan türünün türsel bir özelliği olan sosyalliğinin yalnızca bir yönünü değil, tüm yönlerini izlemeyi ve geliştirmeyi içerir.
Genel olarak sosyal inşacılık, insan türünün türsel bir özelliği olan sosyalliğinin yalnızca bir yönünü izlemeyi ve geliştirmeyi içerir.
Genel olarak sosyal inşacılık, insan türünün türsel bir özelliği olan sosyalliğinin yalnızca bir yönünü izlemeyi ve geliştirmeyi içerir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi sosyal inşacılığın temel önermelerindendir?
Seçenekler
A
Bireyler dünya ile ilgili bilgilerini oluşturma sürecine pasif olarak dahildirler, çevrelerindeki uyaranlarla pasif olarak uyaran-uyarı ilişkisi kurmakla yetinmezler.
B
Bireyler kendi gerçeklerine ve dünyayı algılama şekillerine sahiptirler.
C
Bir bireyin gerçekliği ve bilgisi, tarihi ve kültürel bir bağlamda yer almaz; tersine gerçeklik ekonomik bağlam yoluyla geliştirilir.
D
Dil bireyler için, kendi inşa edilmiş gerçekliklerini açıklama aracıdır; diğerlerinin gerçekliğini anlama aracı değildir.
E
Bireyler kendilerinden başka kimsenin tam olarak anlayamayacağı “kendi gerçekliklerini” inşa ettiklerinden objektif bir gerçeklik vardır.
Açıklama:
Bireyler kendi gerçeklerine ve dünyayı algılama şekillerine sahiptirler.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi toplumsal yapının en temelde işlevlerindendir?
Seçenekler
A
Neslin sürdürülmesi için uğraşmaya gerek kalmaması.
B
Yeni nüfusun siyasallaştırılması.
C
Yaşamın anlam ve amacı.
D
Mal ve hizmetlerin ithal edilmesi.
E
Düzenin korunmasına gerek kalmaması.
Açıklama:
Yaşamın anlam ve amacı.
Soru 29
"Bunun insan, zaman ve mekân olmak üzere üç ögesi vardır. Bu üç ögenin bir arada bulunması değişmenin olabilmesi için gerekli koşullardır. Toplumsal değişme, somut bir çevrede, birtakım insanları kapsadığı, bir zaman geçişiyle
gerçekleştiğinde meydana gelir; evrensel bir olgudur, kaçınılmazdır ve bütün toplumlar değişir. Ancak toplumların değişme yönü, değişme hızı ve değişmenin niteliği birbirinden farklıdır."
Yukarıda sözü edilen kavram hangisidir?
gerçekleştiğinde meydana gelir; evrensel bir olgudur, kaçınılmazdır ve bütün toplumlar değişir. Ancak toplumların değişme yönü, değişme hızı ve değişmenin niteliği birbirinden farklıdır."
Yukarıda sözü edilen kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Toplumsal düzenleme
B
Toplumsal baskı
C
Toplumsal çevre
D
Toplumsal değişme
E
Toplumsal nitelik
Açıklama:
Toplumsal değişme
Soru 30
"Toplumsal değişme aktörlerin içselleştirdiği değerlerin değişmesidir. Değerler ve inançlar, kültürel faktörler nedeniyle sürekli bir rasyonelleşme ve gelenekselleşme döngüsü içine girer ve sosyal sistemi bu şekilde değiştirirler. Sosyal sistemlerde meydana gelen evrimsel değişmenin dört yapısal aşaması vardır. Bu yapısal aşamalar şöyledir:
1. Farklılaşma
2. Uyum yeteneğini arttırma
3. Kapsama
4. Değerlerin genelleştirilmesi."
Yukarıdaki görüş hangi kuramcıya aittir?
1. Farklılaşma
2. Uyum yeteneğini arttırma
3. Kapsama
4. Değerlerin genelleştirilmesi."
Yukarıdaki görüş hangi kuramcıya aittir?
Seçenekler
A
Spencer
B
Comte
C
Durkheim
D
Tönnies
E
Parsons
Açıklama:
Parsons
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi ortak bir yaşam biçimini paylaşan, belli bir coğrafi mekânda yaşayan, kendilerini bir bütün olarak gören, karşılıklı etkileşim içinde bulunan insanların oluşturduğu en geniş gruplaşmadır?
Seçenekler
A
Topluluk
B
Toplum
C
Ulus
D
Millet
E
Kavim
Açıklama:
Toplum: Toplum, ortak bir yaşam biçimini paylaşan, belli bir coğrafi mekânda yaşayan, kendilerini bir bütün olarak gören, karşılıklı etkileşim içinde bulunan insanların oluşturduğu en geniş gruplaşmadır (İçli, 2012).
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi genel olarak sınırlı bir coğrafi alanda yer alan bireyler arasındaki görece derin bir dayanışma ilişkisini anlatmak üzere kullanılan kavramdır?
Seçenekler
A
Ulus
B
Millet
C
Kavim
D
Topluluk
E
Toplum
Açıklama:
Topluluk, genel olarak sınırlı bir coğrafi alanda yer alan bireyler arasındaki görece derin bir dayanışma ilişkisini anlatmak üzere kullanılan bir kavramdır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi topluluk kavramının temel ögelerinden değildir?
Seçenekler
A
Coğrafi sınırları olmayan ilişkiler içermektedir.
B
Grubun diğer üyeleriyle dayanışma duygusu içermektedir.
C
Grup tarafından yüce ve önemli görülen değerlere inanç.
D
Grup olaylarında bireyin duygulu ve duyarlı olması.
E
Bazen birincil, yüz yüze ve yakın olarak da adlandırılan diğerleriyle kişisel ilişki.
Açıklama:
Topluluk kavramı dört temel öge içermektedir. Bu ögeler;
1. Bazen birincil, yüz yüze ve yakın olarak da adlandırılan diğerleriyle kişisel ilişki, 2. Grup olaylarında ve toplumsal işlemlerin yerine getirilmesinde bireyin duygulu ve duyarlı olması, 3. Grup tarafından yüce ve önemli görülen değerlere inanç, 4. Grubun diğer üyeleriyle dayanışma duygusu içermektedir (Fitcher, 1996).
1. Bazen birincil, yüz yüze ve yakın olarak da adlandırılan diğerleriyle kişisel ilişki, 2. Grup olaylarında ve toplumsal işlemlerin yerine getirilmesinde bireyin duygulu ve duyarlı olması, 3. Grup tarafından yüce ve önemli görülen değerlere inanç, 4. Grubun diğer üyeleriyle dayanışma duygusu içermektedir (Fitcher, 1996).
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi coğrafi ve fiziki yakınlığa rağmen aralarında örgütlenmiş bir yapısal ilişki ve bütünleştirici bağlar bulunmayan insan topluluklarıdır?
Seçenekler
A
Toplumsal Yığınlar
B
Geleneksel (Fiziksel) Topluluklar
C
Sanal Topluluklar
D
Ulus
E
Toplum
Açıklama:
Toplumsal Yığınlar
Coğrafi ve fiziki yakınlığa rağmen aralarında örgütlenmiş bir yapısal ilişki ve etkileşimlerle birleştirici ve bütünleştirici bağlar bulunmayan insan topluluklarıdır. Rastlantısal olarak bir araya gelen ve kısa sürede dağılan insan topluluklarıdır. Sinema, tiyatro, basketbol veya futbol maçı seyircileri toplumsal yığın oluştururlar (Doğan, 2014).
Coğrafi ve fiziki yakınlığa rağmen aralarında örgütlenmiş bir yapısal ilişki ve etkileşimlerle birleştirici ve bütünleştirici bağlar bulunmayan insan topluluklarıdır. Rastlantısal olarak bir araya gelen ve kısa sürede dağılan insan topluluklarıdır. Sinema, tiyatro, basketbol veya futbol maçı seyircileri toplumsal yığın oluştururlar (Doğan, 2014).
Soru 35
"Ortak bir yaşam biçimini paylaşan, belli bir coğrafi mekânda yaşayan, kendilerini bir bütün olarak gören, karşılıklı etkileşim içinde bulunan insanların oluşturduğu en geniş gruplaşmadır."
Yukarıdaki cümle aşşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?
Yukarıdaki cümle aşşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?
Seçenekler
A
Toplum
B
Topluluk
C
Toplumsal Yapı
D
Siyaset
E
Grup
Açıklama:
Doğru yanıt A şıkkıdır.
Toplum: Toplum, ortak bir yaşam biçimini paylaşan, belli bir coğrafi mekânda yaşayan, kendilerini bir bütün olarak gören, karşılıklı etkileşim içinde bulunan insanların oluşturduğu en geniş gruplaşmadır
Toplum: Toplum, ortak bir yaşam biçimini paylaşan, belli bir coğrafi mekânda yaşayan, kendilerini bir bütün olarak gören, karşılıklı etkileşim içinde bulunan insanların oluşturduğu en geniş gruplaşmadır
Soru 36
Toplumsal Yapıyı tanımlayan bilgilerden hangisi/ hangileri doğrudur?
I. Ögeler arası bağımlılık ilişkilerinden oluşan ve süreklilik gösteren bir bütünlüktür.
II. Bu ögeler karşılıklı ilişki içinde olup, bunların farklı veya benzer bir işleve sahiptir.
III. İşlevsel ögelerin sistemli ve düzenli ilişkilerinden doğan bu bütün toplumsal yapıyı oluşturur
I. Ögeler arası bağımlılık ilişkilerinden oluşan ve süreklilik gösteren bir bütünlüktür.
II. Bu ögeler karşılıklı ilişki içinde olup, bunların farklı veya benzer bir işleve sahiptir.
III. İşlevsel ögelerin sistemli ve düzenli ilişkilerinden doğan bu bütün toplumsal yapıyı oluşturur
Seçenekler
A
Sadece I.
B
Sadece II.
C
Sadece II.
D
Sadece I. II.
E
I. II. III.
Açıklama:
Doğru yanıt E şıkkıdır.
Toplumsal Yapı: Ögeler arası bağımlılık ilişkilerinden oluşan ve süreklilik gösteren bir bütünlüktür. Bu ögeler karşılıklı ilişki içinde olup, bunların farklı veya benzer bir işleve sahiptir. İşlevsel ögelerin sistemli ve düzenli ilişkilerinden doğan bu bütünü toplumsal yapıyı oluşturur
Toplumsal Yapı: Ögeler arası bağımlılık ilişkilerinden oluşan ve süreklilik gösteren bir bütünlüktür. Bu ögeler karşılıklı ilişki içinde olup, bunların farklı veya benzer bir işleve sahiptir. İşlevsel ögelerin sistemli ve düzenli ilişkilerinden doğan bu bütünü toplumsal yapıyı oluşturur
Soru 37
Topluluk kavramı dört temel öge içermektedir. hangisi Bu ögelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bazen birincil, yüz yüze ve yakın olarak da adlandırılan diğerleriyle kişisel ilişki.
B
Grup olaylarında ve toplumsal işlemlerin yerine getirilmesinde bireyin duygulu ve duyarlı olması.
C
Grup tarafından yüce ve önemli görülen değerlere inanç.
D
Grubun diğer üyeleriyle dayanışma duygusu içermektedir.
E
Grubun diğer üyeleriyle çıkar duygusu içermektedir.
Açıklama:
Doğru yanıt E şıkkı
Topluluk, zorunlu bir yapı olarak kan bağı, mekân, duygu ve düşünce beraberliği ile biçimlenir. Topluluk kavramı dört temel öge içermektedir. Bu ögeler;
Topluluk, zorunlu bir yapı olarak kan bağı, mekân, duygu ve düşünce beraberliği ile biçimlenir. Topluluk kavramı dört temel öge içermektedir. Bu ögeler;
- Bazen birincil, yüz yüze ve yakın olarak da adlandırılan diğerleriyle kişisel ilişki,
- Grup olaylarında ve toplumsal işlemlerin yerine getirilmesinde bireyin duygulu ve duyarlı olması,
- Grup tarafından yüce ve önemli görülen değerlere inanç,
- Grubun diğer üyeleriyle dayanışma duygusu içermektedir (Fitcher, 1996).
Soru 38
Sinema, tiyatro, basketbol veya futbol maçı seyircileri nasıl bir topluluk türüdür?
Seçenekler
A
Yığın
B
Toplum
C
Topluluk
D
Sanal topluluklar
E
Geleneksel Topluluklar
Açıklama:
Doğru yanıt A şıkkıdır.
Toplumsal Yığınlar
Coğrafi ve fiziki yakınlığa rağmen aralarında örgütlenmiş bir yapısal ilişki ve etkileşimlerle birleştirici ve bütünleştirici bağlar bulunmayan insan topluluklarıdır. Rastlantısal olarak bir araya gelen ve kısa sürede dağılan insan topluluklarıdır. Sinema, tiyatro, basketbol veya futbol maçı seyircileri toplumsal yığın oluştururlar
Toplumsal Yığınlar
Coğrafi ve fiziki yakınlığa rağmen aralarında örgütlenmiş bir yapısal ilişki ve etkileşimlerle birleştirici ve bütünleştirici bağlar bulunmayan insan topluluklarıdır. Rastlantısal olarak bir araya gelen ve kısa sürede dağılan insan topluluklarıdır. Sinema, tiyatro, basketbol veya futbol maçı seyircileri toplumsal yığın oluştururlar
Soru 39
Fiziksel Geleneksel topluluklarla ilgili aşşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sosyal ilişki gerçek dünyada fiziksel açıdan gerçekleşir.
B
Topluluğun sınırları coğrafi açıdan az çok bellidir.
C
Coğrafi yakınlık önem taşır.
D
Bireyler çoklu toplulukların üyeleridir ve çoklu kimliklere sahiptirler.
E
Bireyler yalnızca bir ya da birkaç topluluğun üyesidirler.
Açıklama:
Doğru yanıt D şıkkıdır.
| Fiziksel (Geleneksel) Topluluklar | Sanal Topluluklar |
| • Sosyal ilişki gerçek dünyada fiziksel açıdan gerçekleşir. | • Sosyal ilişki sanal bir ortamda gerçekleşir. |
| • Topluluğun sınırları coğrafi açıdan az çok bellidir. | • Topluluk coğrafi bir sınırlılığa tabi değildir. |
| • Coğrafi yakınlık önem taşır. | • Mesafenin kendisi hiçbir önem taşımaz. |
| • Bireyler yalnızca bir ya da birkaç topluluğun üyesidirler. | • Bireyler çoklu toplulukların üyeleridir ve çoklu kimliklere sahiptirler. |
| • İletişim eş zamanlıdır. | • İletişimin eş zamanlı olup olmaması teknolojik olanaklara ve tasarıma bağlıdır. |
| • İletişim yüz yüze gerçekleşir. | • İletişim teknolojik olarak var olan olanaklarla gerçekleşir. |
| • İletişim ve ulaşım teknolojilerinin eksikliğiyle sınırlanmıştır. | • İletişim ve ulaşım teknolojilerinin eksikliğiyle sınırlanmış değildir. |
| • Fiziksel olarak her zaman vardır. | • Yalnızca sanal etkileşim sürecinde varlık kazanır. |
| • Etkileşimde bulunan kişiler aynı zaman ve mekânda fiziksel olarak bir aradadırlar . | • Etkileşimde bulunanlar fiziksel olarak bir arada ve aynı mekânda değildirler. |
| • Bireylerin kurdukları sosyal bağlantılar gönüllüğe dayanmaz. | • Bireyler sosyal bağlantıları kendi isteklerine göre kurarlar. |
| • Üyelerin yaş, cinsiyet gibi demografik özelliklerinin yanı sıra sosyoekonomik durumları önem taşır. | • Üyelerin demografik özellikleri farklılıklar gösterir. |
| • Paylaşılan ilgi ve ortak amaçlar görece homojendir. | • Paylaşılan ilgiler ve amaçlar heterojendir. |
| • Topluluk üyeleri birbirleriyle akrabalık, komşuluk ve arkadaşlık bağlarıyla bağlıdırlar. | • Üyelerin akrabalık ya da komşuluk bağlarına sahip olma ihtimalleri düşüktür. |
| • Üyelik görece uzun süreli ve kalıcıdır. | • Üyelikler kısa süreli ve çabuk koparılabilir bir niteliğe sahiptir. |
| • Toplumsal denetim sürekli olarak vardır. | • Toplumsal denetim yoktur ya da sınırlıdı.r |
| • Hiyerarşik bir yapıya sahiptir. | • Hiyerarşik bir yapı yoktur. |
| • Üyeler birbirlerinin kişilikleri ve karakterleri hakkında detaylı bilgiye sahiptirler. | • Üyeler diğer üyelerin (gerçek) kimlikleri ya da kişilikleri hakkında bir bilgiye |
Soru 40
Sanal Topluluklarla ilgili verilen bilgilerin hangisi/ hangileri doğrudur?
I.Mesafenin kendisi hiçbir önem taşımaz.
II.Bireyler çoklu toplulukların üyeleridir ve çoklu kimliklere sahiptirler.
III.Üyelikler kısa süreli ve çabuk koparılabilir bir niteliğe sahiptir.
I.Mesafenin kendisi hiçbir önem taşımaz.
II.Bireyler çoklu toplulukların üyeleridir ve çoklu kimliklere sahiptirler.
III.Üyelikler kısa süreli ve çabuk koparılabilir bir niteliğe sahiptir.
Seçenekler
A
Sadece I.
B
Sadece II.
C
Sadece III.
D
Sadece I. III.
E
I. II. III.
Açıklama:
Doğru yanıt E şıkkıdır.
| Fiziksel (Geleneksel) Topluluklar | Sanal Topluluklar |
| • Sosyal ilişki gerçek dünyada fiziksel açıdan gerçekleşir. | • Sosyal ilişki sanal bir ortamda gerçekleşir. |
| • Topluluğun sınırları coğrafi açıdan az çok bellidir. | • Topluluk coğrafi bir sınırlılığa tabi değildir. |
| • Coğrafi yakınlık önem taşır. | • Mesafenin kendisi hiçbir önem taşımaz. |
| • Bireyler yalnızca bir ya da birkaç topluluğun üyesidirler. | • Bireyler çoklu toplulukların üyeleridir ve çoklu kimliklere sahiptirler. |
| • İletişim eş zamanlıdır. | • İletişimin eş zamanlı olup olmaması teknolojik olanaklara ve tasarıma bağlıdır. |
| • İletişim yüz yüze gerçekleşir. | • İletişim teknolojik olarak var olan olanaklarla gerçekleşir. |
| • İletişim ve ulaşım teknolojilerinin eksikliğiyle sınırlanmıştır. | • İletişim ve ulaşım teknolojilerinin eksikliğiyle sınırlanmış değildir. |
| • Fiziksel olarak her zaman vardır. | • Yalnızca sanal etkileşim sürecinde varlık kazanır. |
| • Etkileşimde bulunan kişiler aynı zaman ve mekânda fiziksel olarak bir aradadırlar . | • Etkileşimde bulunanlar fiziksel olarak bir arada ve aynı mekânda değildirler. |
| • Bireylerin kurdukları sosyal bağlantılar gönüllüğe dayanmaz. | • Bireyler sosyal bağlantıları kendi isteklerine göre kurarlar. |
| • Üyelerin yaş, cinsiyet gibi demografik özelliklerinin yanı sıra sosyoekonomik durumları önem taşır. | • Üyelerin demografik özellikleri farklılıklar gösterir. |
| • Paylaşılan ilgi ve ortak amaçlar görece homojendir. | • Paylaşılan ilgiler ve amaçlar heterojendir. |
| • Topluluk üyeleri birbirleriyle akrabalık, komşuluk ve arkadaşlık bağlarıyla bağlıdırlar. | • Üyelerin akrabalık ya da komşuluk bağlarına sahip olma ihtimalleri düşüktür. |
| • Üyelik görece uzun süreli ve kalıcıdır. | • Üyelikler kısa süreli ve çabuk koparılabilir bir niteliğe sahiptir. |
| • Toplumsal denetim sürekli olarak vardır. | • Toplumsal denetim yoktur ya da sınırlıdı.r |
| • Hiyerarşik bir yapıya sahiptir. | • Hiyerarşik bir yapı yoktur. |
| • Üyeler birbirlerinin kişilikleri ve karakterleri hakkında detaylı bilgiye sahiptirler. | • Üyeler diğer üyelerin (gerçek) kimlikleri ya da kişilikleri hakkında bir bilgiye |
Soru 41
Hangisi /Hangileri İtalyan felsefeci Vico’ya ait düşüncelerdir?
I. Doğal dünya tanrı tarafından, tarihsel dünya ise insanlar tarafından yapılmıştır. II. Tarih, insan ilişkilerinin dışında meydana gelen bir süreç değildir. III. Kadınlar ve erkekler kendi tarihlerini oluştururlar. IV. Ayrıca, tarihî ürünler olan devletleri de insanlar yapar.
V. Devletler, yapay varlıklardır ve aynı şekilde devletler sistemi de yapaydır.
I. Doğal dünya tanrı tarafından, tarihsel dünya ise insanlar tarafından yapılmıştır. II. Tarih, insan ilişkilerinin dışında meydana gelen bir süreç değildir. III. Kadınlar ve erkekler kendi tarihlerini oluştururlar. IV. Ayrıca, tarihî ürünler olan devletleri de insanlar yapar.
V. Devletler, yapay varlıklardır ve aynı şekilde devletler sistemi de yapaydır.
Seçenekler
A
sadece I. II.
B
Sadece I. II. III.
C
Sadece II. III. IV.
D
Sadece III. IV. V.
E
I. II. III. IV. V.
Açıklama:
Doğru yanıt E şıkkıdır.
İtalyan felsefeci Vico’ya göre doğal dünya tanrı tarafından, tarihsel dünya ise insanlar tarafından yapılmıştır. Tarih, insan ilişkilerinin dışında meydana gelen bir süreç değildir. Kadınlar ve erkekler kendi tarihlerini oluştururlar. Ayrıca, tarihî ürünler olan devletleri de insanlar yapar. Devletler, yapay varlıklardır ve aynı şekilde devletler sistemi de yapaydır.
İtalyan felsefeci Vico’ya göre doğal dünya tanrı tarafından, tarihsel dünya ise insanlar tarafından yapılmıştır. Tarih, insan ilişkilerinin dışında meydana gelen bir süreç değildir. Kadınlar ve erkekler kendi tarihlerini oluştururlar. Ayrıca, tarihî ürünler olan devletleri de insanlar yapar. Devletler, yapay varlıklardır ve aynı şekilde devletler sistemi de yapaydır.
Soru 42
Toplumsal yapıyı, "toplumu oluşturan temel grup ve kurumlar" olarak gören sosyolog aşşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ginsberg
B
Berger
C
Luckmann
D
Burr
E
Tönnies
Açıklama:
Doğru yanıt A şıkkıdır.
Ginsberg toplumsal yapıyı, toplumu oluşturan temel grup ve kurumlar olarak görmektedir. Böylece toplumsal yapı kurumsal düzenlemeleri ve sosyal gruplar arasındaki süreklilik gösteren ilişkile- ri kapsamaktadır. Bu anlayışa göre toplumsal yapı- nın unsurları şunlardır.
Ginsberg toplumsal yapıyı, toplumu oluşturan temel grup ve kurumlar olarak görmektedir. Böylece toplumsal yapı kurumsal düzenlemeleri ve sosyal gruplar arasındaki süreklilik gösteren ilişkile- ri kapsamaktadır. Bu anlayışa göre toplumsal yapı- nın unsurları şunlardır.
Soru 43
Aşşağıdakilerden hangisi Toplumsal değişmenin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Toplumsal değişme süreklidir
B
Toplumsal değişme çoğunlukla plansızdır
C
Toplumsal değişmenin sonuçları önceden tahmin edilebilir.
D
Toplumsal değişme genellikle muhalefet ve çatışma yaratır
E
Toplumsal değişme zincirleme tepkimeler yaratabilir.
Açıklama:
- Doğru yanıt C şıkkıdır.
- Toplumsal değişme evrensel bir olgudur, kaçınılmazdır ve bütün toplumlar değişir. Ancak toplumların değişme yönü, değişme hızı ve değişmenin niteliği birbirinden farklıdır. Toplumsal değişmenin şu özellikleri vardır;
- Toplumsal değişme süreklidir: Toplumsal değişme sürekli devam eder, sonlu bir olgu değildir.
- Toplumsal değişme çoğunlukla plansızdır: Bazı toplumsal değişme süreçler po- litik planların sonucunda gerçekleşse de toplumsal değişme genellikle kendiliğinden gerçekleşen bir süreçtir.
• Toplumsal değişme genellikle muhalefet ve çatışma yaratır: Toplumsal değişmenin gerçekleşmeye başladığı ilk dönemde toplum ya da toplumun bazı kesimleri bu değişime muhalefet eder, değişimi durdurmaya çalışabilir ve bu durum çatışma yaratabilir.
• Toplumsal değişme zincirleme tepkimeler yaratabilir. Toplumsal değişme genellikle birbirini etkileyen süreçlerden oluşur. Örneğin, elektriğin icadı önemli bir gelişmedir. Ancak, bu gelişme toplumu tek başına değiştirmemiştir. Elektrik üretmek amacıyla fabrikalarda kullanılmasıyla birlikte daha çok ve daha düşük maliyetle üretim yapılmaya başlanmış, fabrikaların artan işçi ihtiyacı kırsal alanlardan kentsel alanlara doğru göçü hızlandırmış, bu göçle birlikte kentleşme olgusu hız kazanmıştır (Gönç Savran, 2018).
Soru 44
Hangisi/ Hangileri Toplumsal değişme üzerinde etkisi olan toplumsal hareketlerdir?
I. Sınıf temelli toplumsal hareketler
II. Sömürge karşıtı siyasal hareketler
III. Kimlik temelli yeni toplumsal hareketler
I. Sınıf temelli toplumsal hareketler
II. Sömürge karşıtı siyasal hareketler
III. Kimlik temelli yeni toplumsal hareketler
Seçenekler
A
Sadece I.
B
Sadece II.
C
Sadece III.
D
Sadece I. II.
E
I. II. III.
Açıklama:
Doğru Yanıt E şıkkıdır.
Toplumsal değişme üzerinde etkisi olan toplumsal hareketler üç grupta ele alınmaktadır. Bunlar;
Toplumsal değişme üzerinde etkisi olan toplumsal hareketler üç grupta ele alınmaktadır. Bunlar;
- Sınıf temelli toplumsal hareketler
- Etmişte temelli ve sömürge karşıtı siyasal hareketler
- Kimlik temelli yeni toplumsal hareketler
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi fiziksel (geleneksel) toplulukların özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Mesafenin kendisi hiçbir önem taşımaz.
B
Topluluk coğrafi bir sınırlılığa tabi değildir.
C
Bireyler sosyal bağlantıları kendi isteklerine göre kurarlar.
D
İletişim eş zamanlıdır.
E
Paylaşılan ilgiler ve amaçlar heterojendir.
Açıklama:
Geleneksel topluluklarda iletişim eş zamanlıdır. Sanal topluluklarda ise iletişimin eş zamanlı olup olmaması teknolojik olanaklara ve tasarıma bağlıdır.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi sanal toplulukların özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Coğrafi yakınlık önem taşır.
B
İletişim eş zamanlıdır.
C
Toplumsal denetim yoktur ya da sınırlıdır.
D
Üyelik görece uzun süreli ve kalıcıdır.
E
Hiyerarşik bir yapıya sahiptir.
Açıklama:
Fiziksel (geleneksel) topluluklarda toplumsal denetim sürekli olarak vardır. Sanal topluluklarda ise toplumsal denetim yoktur ya da sınırlıdır.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi toplumun dört alt sistemden oluşan sosyal bir sistem olduğunu öne süren düşünürdür?
Seçenekler
A
Auguste Comte
B
Talcott Parsons
C
Emile Durkheim
D
Herbert Spencer
E
Max Weber
Açıklama:
Toplum bir sosyal sistemdir. Bu sistemi oluşturan alt sistemler vardır. Parsons’a göre (1954) sosyal sistem, dört alt sistemden oluşmakta ve bu alt sistemler; ekonomi (uyum), politika (hedefe ulaşma), akrabalık (örüntü sürdürme - bütünleştirici değerler) ve topluluk (bütünleştirici normlar) olarak belirlenmektedir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi toplumsal yapıyı, toplumu oluşturan temel grup ve kurumlar olarak gören sosyologdur?
Seçenekler
A
Max Weber
B
Herbert Spencer
C
Emile Durkheim
D
Talcott Parsons
E
Morris Ginsberg
Açıklama:
Sosyologlar toplumsal yapıyı toplumdaki sürekli ve örgütlenmiş ilişkiler olarak ele almaktadır. Örneğin Ginsberg toplumsal yapıyı, toplumu oluşturan temel grup ve kurumlar olarak görmektedir. Böylece toplumsal yapı kurumsal düzenlemeleri ve sosyal gruplar arasındaki süreklilik gösteren ilişkileri kapsamaktadır.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi toplumsal değişmenin devrimle olacağını savunan sosyolojik yaklaşımın temsilcisidir?
Seçenekler
A
Comte
B
Parsons
C
Marx
D
Giddens
E
Spencer
Açıklama:
Toplumsal değişme konusunda sosyolojik yaklaşımlar toplumsal değişmenin evrimsel mi yoksa devrimsel (çatışmacı) mi olacağı, değişmenin nasıl gerçekleşeceği ve muhtemel sonuçlarının olumlu mu olumsuz mu değerlendirildiği konularda, yani değişimin yönü ve içeriği konusunda birbirlerinden farklı iddialara sahiptirler. Teoriler değişimin hızına göre, evrimci-devrimci (çatışmacı) şeklinde sınıflandırılırsa Comte ve Parsons evrimci, Marx ise devrimci kategorisine girer (Gönç Şavran, 2018).
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi Parsons’a göre sosyal sistemlerde meydana gelen evrimsel değişmenin dört yapısal aşamasından biri değildir?
Seçenekler
A
Değerlerin genelleştirilmesi
B
Kapsama
C
Uyum yeteneğini arttırma
D
Farklılaşma
E
Modernleşme
Açıklama:
Parsons’a göre toplumsal değişme aktörlerin içselleştirdiği değerlerin değişmesidir. Değerler ve inançlar, kültürel faktörler nedeniyle sürekli bir rasyonelleşme ve gelenekselleşme döngüsü içine girer ve sosyal sistemi bu şekilde değiştirirler. Sosyal sistemlerde meydana gelen evrimsel değişmenin dört yapısal aşaması vardır. Bu yapısal aşamalar şöyledir;
1. Farklılaşma 2. Uyum yeteneğini arttırma 3. Kapsama 4. Değerlerin genelleştirilmesi (Parsons, 1971).
1. Farklılaşma 2. Uyum yeteneğini arttırma 3. Kapsama 4. Değerlerin genelleştirilmesi (Parsons, 1971).
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi toplumsal yapı içinde görülen ve bir konumdan diğer bir konuda geçişi ifade eder?
Seçenekler
A
Toplumsal hareketlilik
B
Topluluk
C
Toplumsal yapı
D
Toplumsal inşacılık
E
Toplumsal değişme
Açıklama:
Toplumsal yapı içinde görülen ve bir konumdan diğer bir konuma geçişi ifade eden kavrama toplumsal hareketlilik denir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi sekülerleşmeyi, ekonomik ilerlemeyi, yönetimin rasyonelleşmesini ve bürokratikleşmesini, olguların değerlerden ayrışmasını, içeren yeni, özgürleştirici, akılcı bir dönemi ifade eden kavramdır?
Seçenekler
A
Modernite
B
Toplumsal inşacılık
C
Toplumsal yapı
D
Toplumsal değişme
E
Siyaset
Açıklama:
Sekülerleşmeyi, ekonomik ilerlemeyi, yönetimin rasyonelleşmesini ve bürokratikleşmesini, olguların değerlerden ayrışmasını, içeren yeni, özgürleştirici, akılcı bir dönemi ifade eden kavram modernitedir.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi toplumdaki güç ilişkilerini, yöneten-yönetilen ayrımını, toplumsal düzenin nasıl sağlanacağını gösteren, egemenliğin nasıl paylaşıldığını ya da sahiplenildiğini ifade eden kavramdır?
Seçenekler
A
Toplum
B
Topluluk
C
Toplumsal inşacılık
D
Siyaset
E
Modernite
Açıklama:
Toplumdaki güç ilişkilerini, yöneten-yönetilen ayrımını, toplumsal düzenin nasıl sağlanacağını gösteren, egemenliğin nasıl paylaşıldığını ya da sahiplenildiğini ifade eden kavrama siyaset denir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi coğrafi ve fiziki yakınlığa rağmen aralarında örgütlenmiş bir yapısal ilişki ve etkileşimlerle birleştirici ve bütünleştirici bağlar bulunmayan insan topluluklarıdır?
Seçenekler
A
Toplumsal yığınlar
B
Toplumsal kategoriler
C
Sanal topluluklar
D
Geleneksel topluluklar
E
Topluluk
Açıklama:
Toplumsal yığınlar coğrafi ve fiziki yakınlığa rağmen aralarında örgütlenmiş bir yapısal ilişki ve etkileşimlerle birleştirici ve bütünleştirici bağlar bulunmayan insan topluluklarıdır.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi sınırlı bir coğrafi alanda yer alan bireyler atasındaki görece derin bir dayanışma ilişkisini anlatmak üzere kullanılan kavramdır?
Seçenekler
A
Toplumsal yapı
B
Toplumsal hareketlilik
C
Sanal topluluk
D
Toplumsal yığınlar
E
Topluluk
Açıklama:
Sınırlı bir coğrafi alanda yer alan bireyler atasındaki görece derin bir dayanışma ilişkisini anlatmak üzere kullanılan kavrama topluluk denir
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi “sanal toplulukların” özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Topluluğun sınırları coğrafi açıdan az çok bellidir.
B
Sosyal ilişkin sanal ortamda gelişir.
C
İletişim teknolojik olarak sahip olan kaynaklarla gelişir.
D
Üyelerinin demografik özellikleri farklılıklar gösterir.
E
Paylaşılan ilgiler ve amaçlar heterojendir.
Açıklama:
Sanal toplulukların özellikleri söyledir:
| · Sosyal ilişki sanal bir ortamda gerçekleşir. ·Topluluk coğrafi bir sınıflılığa tabi değildir. · Mesafe bir önem aşımaz · Bireyler çoklu toplulukların üyeleridir ve çoklu kimliklere sahiptirler · İletişimin eş zamanlı olup olmaması teknolojik olanaklara ve tasarımlara bağlıdır. · İletişim teknolojik olarak var olan kaynaklarla gerçekleitirilir. · İletişim ve ulaşım teknıolojilerinin eksikliğiyle sınırlanmış değildir. · Etkileşimde bulunanlar fiziksel olarak bir arada ve aynı mekanda değildirler. · Bireyler sosyal bağlantıları kendi isteklerine göre kurarlar. · Üyelerin demografik özellikleri farklılıklar gösterir. · Paylaşılan ilgiler ve amaçlar heterojendir. · Üyelerin akrabalık ya da komşuluk bağlarına sahip olma ihtimalleri düşüktür. · Üyelikler kısa süreli ve çabuk koparılabilir bir niteliğe sahiptir. · Üyelikler kısa süreli ve çabuk koparılabilir bir niteliğe sahiptir. · Toplumsal denetim yoktur ya da sınırlıdır. · Hiyerarşik bir yapı yoktur. · Üyeler diğer üyelerin (gerçek) kimlikleri ya da kişilikleri hakkında bir bilgiye sahip kalmayabilirler. |
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi “geleneksel toplulukların” özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sosyal ilişki gerçek dünyada fiziksel açıdan geçerlidir.
B
Bireyler bir ya da birkaç topluluğun üyesidir.
C
Coğrafik yakınlık önem taşır.
D
İletişim yüz yüze gerçekleşir.
E
Hiyerarşik bir yapı yoktur.
Açıklama:
Geleneksel toplulukların özellikleri şunlardır:
- Sosyal ilişki gerçek dünyada fiziksel açıdan gerçekleşir.
- Toplıluğun sınırları coğrafi açıdan az çok bellidir.
- Coğrafi yakınlık önemlidir.
- Bireyler yalnızca bir ya da birkaç topluluğun üyesidir.
- İletişim eş zamanlıdır.
- İletişim yüz yüze gerçekleşir.
- İletişim ve ulaşım teknolojilerinin eksikliğiyle sınırlanmıştır.
- Fiziksel olarak her zaman vardır.
- Etkileşimde bulunan kişiler aynı zaman ve mekanda fiziksel olarak bir aradadırlar.
- Bireylerin kurdukları sosyal bağlantılar gönüllülüğe dayanmaz.
- Üyelerin yaş, cinsiyet gibi demografik özelliklerinin yanı sıra sosyoekonomik durumları önem taşır.
- Paylaşılan ilgi ve ortak amaçlar görece homejendir.
- Topluluk üyeleri birbirlerile akrabalık, komşuluk ve arkadaşlık bağlarıyla bağlıdır.
- Üyelik göreve uzun süreli ve kalıcıdır.
- Toplumsal denetim sürekli olarak vardır.
- Hiyerarşik bir yapıya sahiptir.
- Üyeler birbirlerinin kişilikleri ve karakterleri hakkında detaylı bilgiye sahiptirler.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi toplumsal yapının temel katmanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Birey
B
Aile
C
Gruplar
D
Arkadaşlar
E
Topluluk
Açıklama:
Toplumsal yapının temel katmanları (a) birey, (b) aile, (c) gruplar, (d) topluluk ve (e) toplumdur.
Soru 59
Her toplum varlığını sürdürmek, hedeflerine ulaşmak, uyumlu olmak ve bütünleşmek için karşılaştığı problemlere çözümler bulmak zorundadır. Toplumda bu çözümler dört kurumsal yapı veya kurumsal alt sistemle sağlanabilir.
Aşağıdakilerden hangisi bu alt sistemlerden biri değildir?
Aşağıdakilerden hangisi bu alt sistemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sanat
B
Ekonomi
C
Politika
D
Akrabalık
E
Topluluk
Açıklama:
Toplumlar varlıklarını sürdürebilmek üzere problemlerini çözmek için ekonomi, politika, akrabalık ve topluluk gibi kurumsal yapı veya kurumsal alt sistemleri kullanarak problemlere çözüm üretirler.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi toplumun yapısında ve işleyişinde meydana gelen büyük çaplı dönüşümler anlamına gelir?
Seçenekler
A
Toplumsal inşacılık
B
Sanal topluluklar
C
Siyaset
D
Toplumsal yapı
E
Toplumsal değişme
Açıklama:
Toplumun yapısında ve işleyişinde meydana gelen büyük çaplı dönüşümlere toplumsal değişme denir.
Ünite 3
Soru 1
Sosyal hizmet uzmanının mesleki bilgi ve becerilerini kullanarak çözüme yönelik değişimi gerçekleştirmek için izlediği sistematik adımlara ne denir?
Seçenekler
A
Mikro değişim
B
Planlı değişim
C
Mezzo değişim
D
Toplumsal değişim
E
Makro değişim
Açıklama:
Planlı değişim süreci: Sosyal hizmet uzmanının mesleki bilgi ve becerilerini kullanarak çözüme yönelik değişimi gerçekleştirmek için izlediği sistematik adımlardır.
Soru 2
I. Amacı ya da hedefi belirle
II. Sorunla ilgili bilgi topla
III. Kesin bir çözüm yolu üret
IV. En iyi ve en az maliyetli çözümü belirle
V. Bir strateji ya da eylem planı hazırla
Brueggemann planlı değişim sürecini yukarıdaki görevlerden hangileri üzerinden kavramsallaştırmıştır?
II. Sorunla ilgili bilgi topla
III. Kesin bir çözüm yolu üret
IV. En iyi ve en az maliyetli çözümü belirle
V. Bir strateji ya da eylem planı hazırla
Brueggemann planlı değişim sürecini yukarıdaki görevlerden hangileri üzerinden kavramsallaştırmıştır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II, IV ve V
D
II, III ve V
E
I, II,III, IV ve V
Açıklama:
Brueggemann planlı değişim sürecini belirli görevler üzerinden kavramsallaştırmıştır:
1. Amacı ya da hedefi belirle
2. Sorunla ilgili bilgi topla
3. Alternatif çözüm yolları üret
4. En iyi ve en az maliyetli çözümü belirle
5. Bir strateji ya da eylem planı hazırla
6. Çözümü uygulamaya koy
7. Sonuçları değerlendir
1. Amacı ya da hedefi belirle
2. Sorunla ilgili bilgi topla
3. Alternatif çözüm yolları üret
4. En iyi ve en az maliyetli çözümü belirle
5. Bir strateji ya da eylem planı hazırla
6. Çözümü uygulamaya koy
7. Sonuçları değerlendir
Soru 3
Planlı müdahalenin gerçekleştirilmesine zemin hazırlayan bilgilerin toplandığı aşamaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bağlantı kurma
B
Ön değerlendirme
C
Planlama
D
Uygulama
E
Son değerlendirme
Açıklama:
Ön değerlendirme: Bu aşama planlı müdahalenin gerçekleştirilmesine zemin hazırlayan bilgilerin toplandığı aşamadır.
Soru 4
I. Topluluğun dilinden anlama
II. Müdahaleye yönelik amaçları belirleme
III. Algılardaki göreceliliği fark etme
IV. Davranış kalıplarını görme
V. Gözlem becerilerini kullanma
Yukarıdakilerden hangileri toplulukla bağlantı kurma aşamasında dikkate
alınması gereken ilkelerdendir?
II. Müdahaleye yönelik amaçları belirleme
III. Algılardaki göreceliliği fark etme
IV. Davranış kalıplarını görme
V. Gözlem becerilerini kullanma
Yukarıdakilerden hangileri toplulukla bağlantı kurma aşamasında dikkate
alınması gereken ilkelerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve III
C
I, II ve IV
D
I, III, IV ve V
E
I, II, IV ve V
Açıklama:
Toplulukla bağlantı kurma aşamasında dikkate alınması gereken bazı ilkeleri öncelikle ele almak gerekir. Bunları birkaç başlık altında şöyle toplamak ve açıklamak mümkündür:
• Öğrenmeye açık olma,
• Topluluğun dilinden anlama,
• Algılardaki göreceliliği fark etme,
• Davranış kalıplarını görme,
• Gözlem becerilerini kullanma,
• Bağlantı noktaları oluşturma.
Müdahaleye yönelik amaçları belirleme ise planlama aşamasında dikkate alınması ve gerçekleştirilmesi gereken hususlardandır.
• Öğrenmeye açık olma,
• Topluluğun dilinden anlama,
• Algılardaki göreceliliği fark etme,
• Davranış kalıplarını görme,
• Gözlem becerilerini kullanma,
• Bağlantı noktaları oluşturma.
Müdahaleye yönelik amaçları belirleme ise planlama aşamasında dikkate alınması ve gerçekleştirilmesi gereken hususlardandır.
Soru 5
Yapılacak bir değerlendirme sürecinde topluluğa ilişkin bireylerin sunduğu farklı bilgilerin kişisel algılarıyla şekillendiğini ve tümüyle doğru ve geçerli olmayabileceğini fark etmek gerekmektedir.
Yukarıdaki ifadede toplulukla bağlantı kurma aşamasında dikkate alınması gereken ilkelerden hangisi açıklanmaktadır?
Yukarıdaki ifadede toplulukla bağlantı kurma aşamasında dikkate alınması gereken ilkelerden hangisi açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Algılardaki göreceliliği fark etme
B
Öğrenmeye açık olma
C
Davranış kalıplarını görme
D
Gözlem becerilerini kullanma
E
Bağlantı noktaları oluşturma
Açıklama:
Algılardaki göreceliliği fark etme: İnsanların çeşitli sorun ve ihtiyaçlara yönelik düşünceleri görecelilik arz eder. Bu nedenle, yapılacak bir değerlendirme sürecinde topluluğa ilişkin bireylerin sunduğu farklı bilgilerin kişisel algılarıyla şekillendiğini ve tümüyle doğru ve geçerli olmayabileceğini fark etmek gerekmektedir. Çeşitli durumlar hakkında ne düşündüğümüz veya bildiklerimizi
nasıl yorumladığımız gerçeklik algımızı şekillendirir.
nasıl yorumladığımız gerçeklik algımızı şekillendirir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi toplulukla bağlantı kurma aşamasında bağlantı
noktaları olarak ele alınabilecek önemli kişilerden değildir?
noktaları olarak ele alınabilecek önemli kişilerden değildir?
Seçenekler
A
Sorunu deneyimleyen kişiler
B
Eğitim kurumları ve programları
C
İnsani hizmet sağlayanlar
D
Kamu görevlileri/ yerel yöneticiler
E
Toplulukta etki sahibi olan kişiler
Açıklama:
Toplulukla bağlantı kurma aşamasında bağlantı noktaları olarak ele alınabilecek önemli kişileri şu kategoriler altında değerlendirmek mümkündür:
Sorunu deneyimleyen kişiler
İnsani hizmet sağlayanlar
Kamu görevlileri/ yerel yöneticiler
Toplulukta etki sahibi olan kişiler
Sorunu deneyimleyen kişiler
İnsani hizmet sağlayanlar
Kamu görevlileri/ yerel yöneticiler
Toplulukta etki sahibi olan kişiler
Soru 7
I. Evrensel siyaset
II. Nüfus yapısı
III. Gelir dağılımı
IV. Topluluğun geçmişi
V. İnançlar ve tutumlar
Yukarıda belirtilen noktalardan hangileri sosyal hizmet uzmanlarının çalıştığı
topluluğa ilişkin bir profil geliştirmesine yardımcı olur?
II. Nüfus yapısı
III. Gelir dağılımı
IV. Topluluğun geçmişi
V. İnançlar ve tutumlar
Yukarıda belirtilen noktalardan hangileri sosyal hizmet uzmanlarının çalıştığı
topluluğa ilişkin bir profil geliştirmesine yardımcı olur?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
II, III ve IV
D
II, III, IV ve V
E
I, III, IV ve V
Açıklama:
Aşağıda belirtilen noktalar sosyal hizmet uzmanlarının çalıştığı topluluğa ilişkin bir profil geliştirmesine yardımcı olacaktır:
Tamamlayıcı bilgiler, nüfus yapısı, topluluğun geçmişi, coğrafi ve çevresel koşullar, inançlar ve tutumlar, yerel siyaset, yerel ekonomi ve iş dünyası, gelir dağılımı, barınma ve konut, eğitim kurumları ve programları, sağlık ve sosyal refah sistemleri, kamusal güvenlik ve adalet sistemi, bilgi kaynakları ve kamuoyu.
Tamamlayıcı bilgiler, nüfus yapısı, topluluğun geçmişi, coğrafi ve çevresel koşullar, inançlar ve tutumlar, yerel siyaset, yerel ekonomi ve iş dünyası, gelir dağılımı, barınma ve konut, eğitim kurumları ve programları, sağlık ve sosyal refah sistemleri, kamusal güvenlik ve adalet sistemi, bilgi kaynakları ve kamuoyu.
Soru 8
I. Topluluğun yapısı
II. Topluluktaki önemli sorunlar
III. Önemli kişiler ve paydaşlar
IV. Kaynaklar ve engeller
V. Çözüme yönelik öncelikler
Yukarıdakilerden hangileri ön değerlendirme sürecinde üzerinde durulması gereken başlıca hususlardandır?
II. Topluluktaki önemli sorunlar
III. Önemli kişiler ve paydaşlar
IV. Kaynaklar ve engeller
V. Çözüme yönelik öncelikler
Yukarıdakilerden hangileri ön değerlendirme sürecinde üzerinde durulması gereken başlıca hususlardandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II, III ve IV
D
II, III, IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Ön değerlendirme sürecinde üzerinde durulması gereken başlıca hususlar:
• Topluluğun yapısı
• Topluluktaki önemli sorunlar
• Önemli kişiler ve paydaşlar
• Kaynaklar ve engeller
• Çözüme yönelik öncelikler
• Topluluğun yapısı
• Topluluktaki önemli sorunlar
• Önemli kişiler ve paydaşlar
• Kaynaklar ve engeller
• Çözüme yönelik öncelikler
Soru 9
SWOT analizinde temel olarak güçlü ve zayıf yanları belli başlıklar altında değerlendirmek mümkündür. Aşağıdakilerden hangisi insan kaynağı başlığı altında değerlendirilir?
Seçenekler
A
Hedef kitle
B
Sosyal yardımlar
C
Yardım sağlayan kuruluşlar
D
Başarı
E
İtibar
Açıklama:
Temel olarak güçlü ve zayıf yanları şu başlıklar altında değerlendirmek mümkündür:
• İnsan kaynağı: Çalışanlar, gönüllüler, hedef kitle, önemli kişiler
• Fiziksel kaynaklar: Konum, yapılar, araç gereçler
• Parasal kaynaklar: Hibeler, bağışlar, sosyal yardımlar, yardım sağlayan kuruluşlar
• Etkinlikler ve süreçler: Yürütülen plan ve programlar, işleyen sistemler
• Önceki deneyimler: Kazanılan bilgi ve beceriler, başarı, itibar
• İnsan kaynağı: Çalışanlar, gönüllüler, hedef kitle, önemli kişiler
• Fiziksel kaynaklar: Konum, yapılar, araç gereçler
• Parasal kaynaklar: Hibeler, bağışlar, sosyal yardımlar, yardım sağlayan kuruluşlar
• Etkinlikler ve süreçler: Yürütülen plan ve programlar, işleyen sistemler
• Önceki deneyimler: Kazanılan bilgi ve beceriler, başarı, itibar
Soru 10
I. Alanda ve kültürde gelecekte ortaya çıkabilecek eğilimleri dikkate almak
II. Yerel, ulusal ve küresel ekonomik koşullar
III. Yararlanılabilecek kaynaklar
IV. Değişen demografik yapı (yaş, cinsiyet, etnik köken, kültür vb.)
V. Fiziksel koşullar (kullanılabilir ve geliştirilebilir mekânlar)
Yukarıdakilerden hangileri SWOT analizine yansıtılması gereken çevresel etkenlerdendir?
II. Yerel, ulusal ve küresel ekonomik koşullar
III. Yararlanılabilecek kaynaklar
IV. Değişen demografik yapı (yaş, cinsiyet, etnik köken, kültür vb.)
V. Fiziksel koşullar (kullanılabilir ve geliştirilebilir mekânlar)
Yukarıdakilerden hangileri SWOT analizine yansıtılması gereken çevresel etkenlerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve III
C
I, III ve IV
D
I, III ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Analizin dışsal faktörlerine en az içsel faktörler kadar önem verilmesi gerekir. Nitekim hiçbir grup, mahalle veya topluluk dışarıdan gelen etkilerden bağımsız değildir. Bu nedenle çevresel etkenleri de en iyi şekilde analize yansıtmak gerekmektedir. Bunun için şu başlıklara dikkat etmek yararlı olacaktır:
• Alanda ve kültürde gelecekte ortaya çıkabilecek eğilimleri dikkate almak
• Yerel, ulusal ve küresel ekonomik koşullar
• Yararlanılabilecek kaynaklar
• Değişen demografik yapı (yaş, cinsiyet, etnik köken, kültür vb.)
• Fiziksel koşullar (kullanılabilir ve geliştirilebilir mekânlar)
• Yasal düzenlemeler (örn. yeni çıkan yasalar ve yönetmelikler)
• Yerel, ulusal ve küresel çapta yaşanan gelişmeler
• Alanda ve kültürde gelecekte ortaya çıkabilecek eğilimleri dikkate almak
• Yerel, ulusal ve küresel ekonomik koşullar
• Yararlanılabilecek kaynaklar
• Değişen demografik yapı (yaş, cinsiyet, etnik köken, kültür vb.)
• Fiziksel koşullar (kullanılabilir ve geliştirilebilir mekânlar)
• Yasal düzenlemeler (örn. yeni çıkan yasalar ve yönetmelikler)
• Yerel, ulusal ve küresel çapta yaşanan gelişmeler
Soru 11
Sosyal hizmet uzmanının mesleki bilgi ve becerilerini kullanarak çözüme yönelik değişimi gerçekleştirmek için izlediği sistematik adımlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toplumla çalışma süreci
B
Planlı değişim süreci
C
Bireyle çalışma süreci
D
Bağlantı kurma süreci
E
Ön değerlendirme süreci
Açıklama:
Giriş
Planlı değişim süreci: Sosyal hizmet uzmanının mesleki bilgi ve becerilerini kullanarak çözüme yönelik değişimi gerçekleştirmek için izlediği sistematik adımlardır.
Planlı değişim süreci: Sosyal hizmet uzmanının mesleki bilgi ve becerilerini kullanarak çözüme yönelik değişimi gerçekleştirmek için izlediği sistematik adımlardır.
Soru 12
(1) Amacı ya da hedefi belirle. (2) Sorunla ilgili bilgi topla. (3) Alternatif çözüm yolları üret. (4) En iyi ve en az maliyetli çözümü belirle. (5) Bir strateji ya da eylem planı hazırla. (6) Çözümü uygulamaya koy. (7) Sonuçları değerlendir.
Yukarıda planlı değişim sürecinde yerine getirilmesi gereken görevler yer almaktadır. Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde bu görevler doğru şekilde ifade edilmiştir?
Yukarıda planlı değişim sürecinde yerine getirilmesi gereken görevler yer almaktadır. Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde bu görevler doğru şekilde ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
1-2-4-5-6-7
B
1-2-3-5-6-7
C
1-4-5-6-7
D
1-2-3-4-5-6-7
E
1-3-4-5-6-7
Açıklama:
Planlı Değişim Sürecinin Ayırt Edici Özellikleri
Toplumla çalışma bağlamında planlı değişim süreci literatürde farklı biçimlerde yer alsa da temelde benzer bir kurguya sahiptir. Brueggemann (2006) bu süreci belirli görevler üzerinden kavramsallaştırmıştır: 1. Amacı ya da hedefi belirle. 2. Sorunla ilgili bilgi topla. 3. Alternatif çözüm yolları üret. 4. En iyi ve en az maliyetli çözümü belirle. 5. Bir strateji ya da eylem planı hazırla. 6. Çözümü uygulamaya koy. 7. Sonuçları değerlendir. Bu görevler toplumla çalışma odaklı planlı değişim sürecinin temel yapısını anlamamıza yardımcı olur. Yukarıda verilen aşamalarda verilen görevler karşımıza çoğunlukla planlı değişim aşamaları olarak çıkmaktadır.
Toplumla çalışma bağlamında planlı değişim süreci literatürde farklı biçimlerde yer alsa da temelde benzer bir kurguya sahiptir. Brueggemann (2006) bu süreci belirli görevler üzerinden kavramsallaştırmıştır: 1. Amacı ya da hedefi belirle. 2. Sorunla ilgili bilgi topla. 3. Alternatif çözüm yolları üret. 4. En iyi ve en az maliyetli çözümü belirle. 5. Bir strateji ya da eylem planı hazırla. 6. Çözümü uygulamaya koy. 7. Sonuçları değerlendir. Bu görevler toplumla çalışma odaklı planlı değişim sürecinin temel yapısını anlamamıza yardımcı olur. Yukarıda verilen aşamalarda verilen görevler karşımıza çoğunlukla planlı değişim aşamaları olarak çıkmaktadır.
Soru 13
Sosyal hizmet uzmanının ele alınan sorunla ilgili olarak topluluğun desteğini almak üzere sorundan etkilenenler ve diğer önemli kişilerle temas kurduğu planlı değişim süreci aşaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bağlantı kurma
B
Ön değerlendirme
C
Planlama
D
Uygulama
E
Son değerlendirme
Açıklama:
Planlı Değişim Sürecinin Ayırt Edici Özellikleri
Bağlantı kurma: Uygulayıcının sürece adapte olduğu başlangıç aşamasıdır. Bu aşamada sosyal hizmet uzmanının öncelikli görevleri ele alınan sorunla ilgili topluluğun desteğini almak üzere sorundan etkilenenler ve diğer önemli kişilerle temas kurmaktır.
Bağlantı kurma: Uygulayıcının sürece adapte olduğu başlangıç aşamasıdır. Bu aşamada sosyal hizmet uzmanının öncelikli görevleri ele alınan sorunla ilgili topluluğun desteğini almak üzere sorundan etkilenenler ve diğer önemli kişilerle temas kurmaktır.
Soru 14
Amerikan toplumunda beyazlar ve siyahlar arasındaki ırka dayalı ilişkileri anlamak için başta kölelik olmak üzere tarihsel bağlama ilişkin bilinmesi gerekenler hakkında bilgi edinen bir sosyal çalışmacı toplulukla bağlantı kurma aşamasında aşağıdaki ilkelerden hangisine yer vermiş olur?
Seçenekler
A
Davranış kalıplarını görme
B
Gözlem becerilerini kullanma
C
Bağlantı noktaları oluşturma
D
Algılardaki göreceliliği fark etme
E
Topluluğun dilinden anlama
Açıklama:
Temel Nitelikleri ve Teknikleri
Topluluğun dilinden anlama: Her topluluğun kendine özgü iletişim kalıpları, düşünce biçimleri ve eylemleri bulunabilir. Toplulukta gözlemlenen bazı davranış kalıpları ve tutumlar çoğu zaman topluluğun kültürü, sosyal etkileşim biçimleri ve tarihsel geçmişi bağlamında anlam kazanır. Dolayısıyla bunların bir kısmı topluluğa sonradan dahil olmaya çalışan bir uzman için akla yatkın görünmeyebilir ancak bunların topluluk için önemini anlamak çok önemlidir. Örneğin; Amerikan toplumunda beyazlar ve siyahlar arasındaki ırka dayalı ilişkileri anlamak için başta kölelik olmak üzere tarihsel bağlama ilişkin bilinmesi gerekenler olduğunu anlamak gerekir.
Topluluğun dilinden anlama: Her topluluğun kendine özgü iletişim kalıpları, düşünce biçimleri ve eylemleri bulunabilir. Toplulukta gözlemlenen bazı davranış kalıpları ve tutumlar çoğu zaman topluluğun kültürü, sosyal etkileşim biçimleri ve tarihsel geçmişi bağlamında anlam kazanır. Dolayısıyla bunların bir kısmı topluluğa sonradan dahil olmaya çalışan bir uzman için akla yatkın görünmeyebilir ancak bunların topluluk için önemini anlamak çok önemlidir. Örneğin; Amerikan toplumunda beyazlar ve siyahlar arasındaki ırka dayalı ilişkileri anlamak için başta kölelik olmak üzere tarihsel bağlama ilişkin bilinmesi gerekenler olduğunu anlamak gerekir.
Soru 15
Sosyal çalışmacının topluluktaki bir kahvehanede, markette, berberde gözlemlerde bulunması aşağıdakilerden hangisini sağlar?
Seçenekler
A
Algılardaki göreceliliği fark etme
B
Öğrenmeye açık olma
C
Topluluktaki davranış kalıplarını gözlemleme
D
Topluluğun dilinden anlama
E
Bağlantı noktaları oluşturma
Açıklama:
Temel Nitelikleri ve Teknikleri
Topluluğa ilişkin doğru bir gözlem oluşturabilmek için insanların davranışlarını ve günlük yaşam alışkanlıklarını etkilemeyecek yöntemler kullanmak en doğrusudur. Bunun için mümkün olduğunca göze batmayacak şekilde davranmak gerekmektedir. Bir grup gözlemci olarak mahallenin sokaklarında dolaşıp fotoğraflar çekmek, not defterine çeşitli notlar almak gibi yaklaşımlar dikkat çekebilir. Bunun yerine topluluk içinde güven kazanmaya ve içten bir bakış elde etmeye yönelik katılımcı gözlemler daha yararlı olacaktır. Bununla birlikte toplulukta sosyal yaşamın devam ettiği ortamlarda bulunmak da önemli bir gözlemi gerçekleştirmek ve bağ kurmak için fırsatlar doğurabilir. Örneğin, topluluktaki bir kahvehanede, markette, berberde konuşulanlar orada olup bitenlere dair önemli ipuçları sağlayabilir.
Topluluğa ilişkin doğru bir gözlem oluşturabilmek için insanların davranışlarını ve günlük yaşam alışkanlıklarını etkilemeyecek yöntemler kullanmak en doğrusudur. Bunun için mümkün olduğunca göze batmayacak şekilde davranmak gerekmektedir. Bir grup gözlemci olarak mahallenin sokaklarında dolaşıp fotoğraflar çekmek, not defterine çeşitli notlar almak gibi yaklaşımlar dikkat çekebilir. Bunun yerine topluluk içinde güven kazanmaya ve içten bir bakış elde etmeye yönelik katılımcı gözlemler daha yararlı olacaktır. Bununla birlikte toplulukta sosyal yaşamın devam ettiği ortamlarda bulunmak da önemli bir gözlemi gerçekleştirmek ve bağ kurmak için fırsatlar doğurabilir. Örneğin, topluluktaki bir kahvehanede, markette, berberde konuşulanlar orada olup bitenlere dair önemli ipuçları sağlayabilir.
Soru 16
Toplulukla bağlantı kurma aşamasında bağlantı noktası olarak ele alınabilecek önemli kişiler aşağıdaki seçeneklerin hangisinde tam ve doğru olarak ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Sorunu deneyimleyen kişiler, insani hizmet sağlayanlar, kamu görevlileri/yerel yöneticiler ve toplulukta etki sahibi olan kişiler
B
Sorunu deneyimleyen kişiler, kamu görevlileri/yerel yöneticiler ve toplulukta etki sahibi olan kişiler
C
İnsani hizmet sağlayanlar, kamu görevlileri/yerel yöneticiler ve toplulukta etki sahibi olan kişiler
D
Sorunu deneyimleyen kişiler, insani hizmet sağlayanlar ve kamu görevlileri/yerel yöneticiler
E
Sorunu deneyimleyen kişiler, insani hizmet sağlayanlar ve toplulukta etki sahibi olan kişiler
Açıklama:
Temel Nitelikleri ve Teknikleri
Toplulukla bağlantı kurma aşamasında bağlantı noktaları olarak ele alınabilecek önemli kişileri şu kategoriler altında değerlendirmek mümkündür (Hampton ve Heaven, 2020; Netting vd., 2017): Sorunu deneyimleyen kişiler, insani hizmet sağlayanlar, kamu görevlileri/yerel yöneticiler ve toplulukta etki sahibi olan kişiler.
Toplulukla bağlantı kurma aşamasında bağlantı noktaları olarak ele alınabilecek önemli kişileri şu kategoriler altında değerlendirmek mümkündür (Hampton ve Heaven, 2020; Netting vd., 2017): Sorunu deneyimleyen kişiler, insani hizmet sağlayanlar, kamu görevlileri/yerel yöneticiler ve toplulukta etki sahibi olan kişiler.
Soru 17
Mahalledeki çocuklara oyun yoluyla beceriler öğreten bir gönüllü, kadınların el emeğiyle ürettikleri eşyaları kullanıcılarla buluşturan bir kooperatif, insanların temiz hava alabilecekleri ve dinlenebilecekleri bir park aşağıdakilerden hangisini sağlar?
Seçenekler
A
Topluluktaki insanları ve şartları anlamak için önemli fırsatlar sunar.
B
İnsanların topluluk çalışmalarında önemli bir değer olduğunu gösterir.
C
Sosyal sorunların çözümü için planlamalar yapmayı sağlar.
D
İnsanların yeteneklerinden ve potansiyellerinden yararlanmayı sağlar.
E
Kaynaklar veya değerlerle topluluktaki yaşam kalitesini yükseltmeyi sağlar.
Açıklama:
Ön Değerlendirme Aşaması
Topluluktaki kaynaklar veya değerler topluluktaki yaşam kalitesini yükseltmeye yönelik olarak değerlendirilebilecek insanları, organizasyonları ve kurumları, binaları, boş alanları veya araç-gereçleri içerebilir. Mahalledeki çocuklarla oyun yoluyla beceriler öğreten bir gönüllü, kadınların el emeği ile ürettikleri eşyaları kullanıcılara iletmek üzere oluşturulan bir kooperatif, insanların temiz hava alabilecekleri ve dinlenebilecekleri bir park bu bağlamda verilecek örnekler arasındadır. Tüm bunlar yaşanan topluluktaki yaşamı zenginleştiren ögelerdir (Berkowitz ve Wadud, 2020).
Topluluktaki kaynaklar veya değerler topluluktaki yaşam kalitesini yükseltmeye yönelik olarak değerlendirilebilecek insanları, organizasyonları ve kurumları, binaları, boş alanları veya araç-gereçleri içerebilir. Mahalledeki çocuklarla oyun yoluyla beceriler öğreten bir gönüllü, kadınların el emeği ile ürettikleri eşyaları kullanıcılara iletmek üzere oluşturulan bir kooperatif, insanların temiz hava alabilecekleri ve dinlenebilecekleri bir park bu bağlamda verilecek örnekler arasındadır. Tüm bunlar yaşanan topluluktaki yaşamı zenginleştiren ögelerdir (Berkowitz ve Wadud, 2020).
Soru 18
Ön değerlendirme sürecinde toplulukta karşılaşılan farklı sorulara yanıt verebilmeyi sağlamak için aşağıdakilerden hangisini yapmak gerekir?
Seçenekler
A
Önceki topluluk çalışmalarını ve kazanımların değerlendirilmek
B
Topluluğun sorun ve ihtiyaçlarından öncelikli olanları belirlemek
C
Topluluğun sosyal yapısını, kültürünü ve geçmiş deneyimlerini belirlemek
D
Toplulukta insan emeğiyle gerçekleştirilenler hakkında bilgi sahibi olmak
E
Oyalanmadan doğrudan topluluğun sorunlarının üzerine gitmek
Açıklama:
Ön Değerlendirme Aşaması
Topluluğun sorun ve ihtiyaçlarına belirleyip bunlar içinde öncelikli olanları belirlemek ön değerlendirme sürecindeki bir diğer önemli yaklaşımdır. Bu yaklaşım toplulukta karşılaşacağımız çok farklı sorulara nasıl yanıt verebileceğimiz konusunda bize mantıksal bir çerçeve sağlar.
Topluluğun sorun ve ihtiyaçlarına belirleyip bunlar içinde öncelikli olanları belirlemek ön değerlendirme sürecindeki bir diğer önemli yaklaşımdır. Bu yaklaşım toplulukta karşılaşacağımız çok farklı sorulara nasıl yanıt verebileceğimiz konusunda bize mantıksal bir çerçeve sağlar.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi sosyal çalışmacının çalıştığı topluluğa ilişkin bir profil geliştirmesine yardımcı olan noktalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Nüfus yapısı
B
Topluluğun geçmişi
C
Sosyal normlar
D
Coğrafya ve çevresel koşullar
E
İnançlar ve tutumlar
Açıklama:
Ön Değerlendirmenin Temel Nitelikleri ve Teknikleri
Topluluğu ve topluluğun işlevselliğini betimleyen bilgilere farklı kaynaklardan ulaşmak mümkün olabilir. Nüfus sayımı verileri, ekonomik göstergeler, halk sağlığı raporları, topluluk sorunlarına ilişkin önceki çalışmalar, topluluk sorunlarına ilişkin hazırlanan plan ve projeler, insani hizmet kurumlarının yönergeleri ve diğer resmi kayıtlar önemli bilgi kaynakları olabilir. Ancak bu tür belgelerin var olmadığı veya sunulan bilgilerin eski ya da geçerliliğini yitirdiği durumlarla da sıkça karşılaşılmaktadır. Bu nedenle sosyal hizmet uzmanının topluluğu tanımaya yönelik çaba göstermesi eksik bilgileri tamamlamaya yönelik bir değerlendirme planı geliştirmesi gerekmektedir. Aşağıda belirtilen noktalar sosyal hizmet uzmanlarının çalıştığı topluluğa ilişkin bir profil geliştirmesine yardımcı olacaktır (Sheafor ve Horejsi, 2006): Tanımlayıcı bilgiler, nüfus yapısı, topluluğun geçmişi, coğrafya ve çevresel koşullar, inançlar ve tutumlar, yerel siyaset, yerel ekonomi ve iş dünyası, gelir dağılımı, barınma ve konut, eğitim kurumları ve programları, sağlık ve sosyal refah sistemleri, kamusal güvenlik ve adalet sistemi, bilgi kaynakları ve kamuoyu.
Topluluğu ve topluluğun işlevselliğini betimleyen bilgilere farklı kaynaklardan ulaşmak mümkün olabilir. Nüfus sayımı verileri, ekonomik göstergeler, halk sağlığı raporları, topluluk sorunlarına ilişkin önceki çalışmalar, topluluk sorunlarına ilişkin hazırlanan plan ve projeler, insani hizmet kurumlarının yönergeleri ve diğer resmi kayıtlar önemli bilgi kaynakları olabilir. Ancak bu tür belgelerin var olmadığı veya sunulan bilgilerin eski ya da geçerliliğini yitirdiği durumlarla da sıkça karşılaşılmaktadır. Bu nedenle sosyal hizmet uzmanının topluluğu tanımaya yönelik çaba göstermesi eksik bilgileri tamamlamaya yönelik bir değerlendirme planı geliştirmesi gerekmektedir. Aşağıda belirtilen noktalar sosyal hizmet uzmanlarının çalıştığı topluluğa ilişkin bir profil geliştirmesine yardımcı olacaktır (Sheafor ve Horejsi, 2006): Tanımlayıcı bilgiler, nüfus yapısı, topluluğun geçmişi, coğrafya ve çevresel koşullar, inançlar ve tutumlar, yerel siyaset, yerel ekonomi ve iş dünyası, gelir dağılımı, barınma ve konut, eğitim kurumları ve programları, sağlık ve sosyal refah sistemleri, kamusal güvenlik ve adalet sistemi, bilgi kaynakları ve kamuoyu.
Soru 20
Özel işletmelerle birlikte kamu kurumlarının ve sivil toplum örgütlerinin belirli bir konuda örgütsel sürece ilişkin olan biteni değerlendirmek için kullandığı yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yöneylem araştırması
B
Derinlemesine görüşme
C
Katılımcı gözlem
D
SWOT analizi
E
Durum saptama araştırması
Açıklama:
SWOT (GZFT) Analizi
Özel işletmelerle birlikte kamu kurumları ve sivil toplum örgütleri belirli bir konuda örgütsel sürece ilişkin olan biteni değerlendirmek için SWOT analizine başvurabilmektedir. Toplumla sosyal hizmet uygulamalarında da kendine yer bulan bu yöntem ön değerlendirme süreci açısından da kullanışlı bir yöntem olarak değerlendirilebilir.
Özel işletmelerle birlikte kamu kurumları ve sivil toplum örgütleri belirli bir konuda örgütsel sürece ilişkin olan biteni değerlendirmek için SWOT analizine başvurabilmektedir. Toplumla sosyal hizmet uygulamalarında da kendine yer bulan bu yöntem ön değerlendirme süreci açısından da kullanışlı bir yöntem olarak değerlendirilebilir.
Soru 21
Planlı değişim sürecinin tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Belirli bir alanda ya da toplulukta yer alan bireylerin yaşam kalitesini iyileştirmek için tasarlanmış uygulamalardır.
B
Toplumda var olan ya da toplumla sosyal hizmet çalışmaları sonucu geliştirilen hizmetlerin birbirine entegre edilmesidir.
C
Planlamacıların mevcut hizmetleri geliştirmek, koordine etmek için planlar oluşturdukları rasyonel bir sorun çözme sürecidir.
D
Toplumda veya toplulukta bilinç ve farkındalık kazandırmaya yönelik çalışma sürecidir.
E
Sosyal hizmet uzmanının mesleki bilgi ve becerilerini kullanarak çözüme yönelik değişimi gerçekleştirmek için izlediği sistematik adımlardır.
Açıklama:
Giriş
Toplumla sosyal hizmet uygulamalarında bağlantı kurma aşamasından başlayan, sonlandırma ile biten bir süreç vardır. Planlı değişim süreci olarak adlandırılan bu süreç; bağlantı kurma, ön değerlendirme, planlama, uygulama ve sonlandırma aşamalarından oluşur.
Toplumla sosyal hizmet uygulamalarında bağlantı kurma aşamasından başlayan, sonlandırma ile biten bir süreç vardır. Planlı değişim süreci olarak adlandırılan bu süreç; bağlantı kurma, ön değerlendirme, planlama, uygulama ve sonlandırma aşamalarından oluşur.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi planlı değişim sürecinin bir aşamasıdır?
Seçenekler
A
Literatür tarama
B
Mevcut verileri kullanma
C
Gözlem
D
Raporlama
E
Son değerlendirme
Açıklama:
Planlı Değişim Sürecinin Ayırt Edici Özellikleri
Planlı değişim sürecinin 5 aşaması vardır. Bunlar; bağlantı kurma, ön değerlendirme, planlama, uygulama ve son değerlendirmedir.
Planlı değişim sürecinin 5 aşaması vardır. Bunlar; bağlantı kurma, ön değerlendirme, planlama, uygulama ve son değerlendirmedir.
Soru 23
Planlı müdahalenin gerçekleştirilmesine zemin hazırlayan aşama, planlı değişim sürecinin hangi aşamasıdır?
Seçenekler
A
Bağlantı kurma
B
Ön değerlendirme
C
Planlama
D
Uygulama
E
Son değerlendirme
Açıklama:
Planlı Değişim Sürecinin Ayırt Edici Özellikleri
Ön değerlendirme aşamasında topluluğu tanımak, mevcut sorun ve ihtiyaçları değerlendirmek önem kazanmaktadır.
Ön değerlendirme aşamasında topluluğu tanımak, mevcut sorun ve ihtiyaçları değerlendirmek önem kazanmaktadır.
Soru 24
Planlı değişim sürecinin hangi aşamasında uygulayıcı sürece adapte olur?
Seçenekler
A
Bağlantı kurma
B
Ön değerlendirme
C
Planlama
D
Uygulama
E
Son değerlendirme
Açıklama:
Planlı Değişim Sürecinin Ayırt Edici Özellikleri
Bağlantı kurma aşamasında sosyal hizmet uzmanının öncelikli görevleri, ele alınan sorunla ilgili topluluğun desteğini almak üzere sorundan etkilenenler ve diğer önemli kişilerle temas kurmaktır.
Bağlantı kurma aşamasında sosyal hizmet uzmanının öncelikli görevleri, ele alınan sorunla ilgili topluluğun desteğini almak üzere sorundan etkilenenler ve diğer önemli kişilerle temas kurmaktır.
Soru 25
I-Algılardaki göreceliği fark etme
II-Davranış kalıplarını görme
III-Gelir dağılımını irdeleme
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bağlantı kurma aşamasında dikkat edilmesi gereken ilkeler arasında yer alır?
II-Davranış kalıplarını görme
III-Gelir dağılımını irdeleme
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bağlantı kurma aşamasında dikkat edilmesi gereken ilkeler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I-II
E
II-III
Açıklama:
Toplulukla bağlantı kurma aşamasında dikkate alınması gereken ilkeler şöyle sıralanır; öğrenmeye açık olma, topluluğun dilinden anlama, algılardaki göreceliği fark etme, davranış kalıplarını görme, gözlem becerilerini kullanma ve bağlantı noktalarını oluşturmadır.
Soru 26
Sosyal hizmet uzmanını, topluluğa tepeden bakma yanlışından koruyan ilke hangisidir?
Seçenekler
A
Öğrenmeye açık olma
B
Topluluğun dilinden anlama
C
Algılardaki göreceliği fark etme
D
Davranış kalıplarını görme
E
Gözlem becerilerini kullanma
Açıklama:
Bağlantı Kurma Aşaması
Topluluğun bize bilmediğimiz yeni bilgiler, fikirler, yaklaşımlar öğretebileceğini göz önünde bulundurmak gerekir. Bu tutum aynı zamanda bizi topluluğa tepeden bir bakışla yaklaşmaktan korur.
Topluluğun bize bilmediğimiz yeni bilgiler, fikirler, yaklaşımlar öğretebileceğini göz önünde bulundurmak gerekir. Bu tutum aynı zamanda bizi topluluğa tepeden bir bakışla yaklaşmaktan korur.
Soru 27
Bir sosyal hizmet uzmanının topluluktaki ortak yerlerde (kahvehane, market, berber) ipuçları yakalama çabaları onun hangi niteliğini işaret eder?
Seçenekler
A
Topluluğun dilinden anlama
B
Algılardaki göreceliği fark etme
C
Davranış kalıplarını gözlemleme
D
Gözlem becerilerini kullanma
E
Bağlantı noktaları oluşturma
Açıklama:
Bağlantı Kurma Aşaması
Bir grup gözlemci olarak mahallenin sokaklarında dolaşıp fotoğraf çekmek ,not almak dikkat çekebilir. Bunun yerine topluluk içinde güven kazanmaya ve içten bir bakış elde etmeye yönelik katılımcı gözlemler daha yararlı olacaktır.
Bir grup gözlemci olarak mahallenin sokaklarında dolaşıp fotoğraf çekmek ,not almak dikkat çekebilir. Bunun yerine topluluk içinde güven kazanmaya ve içten bir bakış elde etmeye yönelik katılımcı gözlemler daha yararlı olacaktır.
Soru 28
I-Tanımlayıcı bilgiler
II-Bilgi kaynakları ve kamuoyu
III-Literatür tarama
IV- Mevcut verileri kullanma
Yukarıdakilerden hangileri ön değerlendirme aşamasında aşamasında ele alınan topluluk değerlendirme kriterleri arasında yer alır?
II-Bilgi kaynakları ve kamuoyu
III-Literatür tarama
IV- Mevcut verileri kullanma
Yukarıdakilerden hangileri ön değerlendirme aşamasında aşamasında ele alınan topluluk değerlendirme kriterleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I-II
B
I-III
C
II-III
D
II-IV
E
III-IV
Açıklama:
Ön Değerlendirmenin Temel Nitelikleri ve Teknikleri
Topluluk değerlendirme kriterleri; tanımlayıcı bilgiler, nüfus yapısı, topluluğun geçmişi, coğrafya ve çevresel koşullar, inançlar ve tutumlar, yerel siyaset, yerel ekonomi ve iş dünyası, gelir dağılımı, barınma ve konut, eğitim kurumları, sağlık ve sosyal refah sistemleri, kamusal güvenlik, bilgi kaynakları ve kamuoyu olarak sıralanabilir.
Topluluk değerlendirme kriterleri; tanımlayıcı bilgiler, nüfus yapısı, topluluğun geçmişi, coğrafya ve çevresel koşullar, inançlar ve tutumlar, yerel siyaset, yerel ekonomi ve iş dünyası, gelir dağılımı, barınma ve konut, eğitim kurumları, sağlık ve sosyal refah sistemleri, kamusal güvenlik, bilgi kaynakları ve kamuoyu olarak sıralanabilir.
Soru 29
Uzmanın hedef topluluğu tanımak için mahallede gezinti yapması, parkta oturması, esnafla diyalog kurması gibi yöntemleri kullanması aşağıdakilerden hangisi içine girer?
Seçenekler
A
Literatür tarama
B
Bireysel görüşmeler
C
Odak grup toplantıları
D
Forumlar
E
Gözlem
Açıklama:
Ön Değerlendirmede Kullanılan Nicel ve Nitel Araçlar
Gözlemler bilgi toplamanın en sık kullanılan yöntemlerindendir. Gerçek yaşamdan kesitler sunarlar. Mahallede dolaşmak, ortak alanlarda bulunmak, esnafla sohbet gibi aktiviteler gözlem yapmak için kullanılır.
Gözlemler bilgi toplamanın en sık kullanılan yöntemlerindendir. Gerçek yaşamdan kesitler sunarlar. Mahallede dolaşmak, ortak alanlarda bulunmak, esnafla sohbet gibi aktiviteler gözlem yapmak için kullanılır.
Soru 30
I-Güçler
II-Zayıflıklar
III-Fırsatlar
IV-Tehditler
Yukarıdakilerden hangileri SWOT analizinde ele alınan topluluğa ilişkin içsel faktörlerdir?
II-Zayıflıklar
III-Fırsatlar
IV-Tehditler
Yukarıdakilerden hangileri SWOT analizinde ele alınan topluluğa ilişkin içsel faktörlerdir?
Seçenekler
A
I-II
B
I-III
C
II-III
D
II-IV
E
III-IV
Açıklama:
SWOT (GZFT) Analizi
SWOT analizinde güçler ve zayıflıklar ele alınan topluluğa ilişkin içsel faktörlerken fırsatlar ve tehditler dışsal faktörleri oluşturur.
SWOT analizinde güçler ve zayıflıklar ele alınan topluluğa ilişkin içsel faktörlerken fırsatlar ve tehditler dışsal faktörleri oluşturur.
Soru 31
Sorunun çözümüne yönelik planlanan tüm faaliyetlerin etkili bir şekilde gerçekleştirilmesi için çaba harcanan planlı değişim süreci aşaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bağlantı kurma
B
Ön değerlendirme
C
Planlama
D
Uygulama
E
Son değerlendirme
Açıklama:
Uygulama: Bu aşama eylem aşamasıdır. Sorunun çözümüne yönelik planlanan tüm faaliyetlerin etkili bir şekilde gerçekleştirilmesi için çaba harcanır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 32
Planlı değişim sürecinin ilk aşaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bağlantı kurma
B
Ön değerlendirme
C
Planlama
D
Uygulama
E
Son değerlendirme
Açıklama:
Bağlantı kurma, uygulayıcının sürece adapte olduğu ilk aşama olan başlangıç aşamasıdır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi, toplulukla bağlantı kurma aşamasında dikkate alınması gereken ilkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Topluluğun dilinden anlama
B
Algılardaki göreceliliği fark etme
C
Davranış kalıplarını görme
D
Gözlem becerilerini kullanma
E
Son değerlendirme yapma
Açıklama:
Son değerlendirme, planlı değişim sürecinin aşamasıdır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 34
Toplulukla bağlantı kurma aşamasında, bir toplulukta sosyal yaşamın devam ettiği berber, kahvehane, market gibi ortamlarda bulunarak orada olup bitenlere dair önemli ipuçları sağlamada yararlanılan ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Topluluktaki davranış kalıplarını gözlemleme
B
Algılardaki göreceliliği fark etme
C
Bağlantı noktaları oluşturma
D
Topluluğun dilinden anlama
E
Öğrenmeye açık olma
Açıklama:
Topluluktaki davranış kalıplarını gözlemleme, toplulukta sosyal yaşamın devam ettiği ortamlarda bulunmak da önemli bir gözlemi gerçekleştirmek ve bağ kurmak için fırsatlar doğurabilir. Örneğin, topluluktaki bir kahvehanede, markette, berberde konuşulanlar orada olup bitenlere dair önemli ipuçları sağlayabilir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 35
Toplulukla bağlantı kurma aşamasında bağlantı noktaları olarak ele alınabilecek üniversitede profesör, sivil toplum örgütü yöneticisi, bir hastanenin başhekimi veya adliyede başsavcı gibi kişiler, aşağıdaki kategorilerden hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Sorunu deneyimleyen kişiler
B
Kamu görevlileri
C
Yerel yöneticiler
D
İnsani hizmet sağlayanlar
E
Toplulukta etki sahibi olan kişiler
Açıklama:
Toplulukta etki sahibi olan kişiler: Bulundukları konum itibarıyla liderlik statüsünde bulunan önemli kişilerin destekleri toplumla çalışma uygulamalarında önemli görülmektedir. Bu kişiler özel bir şirketin yöneticisi, üniversitede profesör, sivil toplum örgütü yöneticisi, bir hastanenin başhekimi veya adliyede başsavcı olabilir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi toplumla çalışmada, toplumun veya topluluğun sorun ve ihtiyaçlarını belirlemeye yönelik ön değerlendirme sürecinde üzerinde durulması gereken başlıca hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Topluluktaki önemli sorunlar
B
Önemli kişiler ve paydaşlar
C
Kaynaklar ve engeller
D
Çözüme yönelik öncelikler
E
Bağlantı noktaları
Açıklama:
Bağlantı noktaları oluşturma, toplulukla bağlantı kurmada temel alınan ilkelerdendir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi, belirli bir konu üzerinde bilgi ve deneyim sahibi olan kişileri bir araya getirerek grup etkileşimi yoluyla bilgi ve deneyim aktarımını kolaylaştırmak için başvurulan yöntemdir?
Seçenekler
A
Forumlar
B
Anketler
C
Bireysel görüşmeler
D
Gözlemler
E
Odak grup toplantıları
Açıklama:
Odak grup toplantıları: Bu yönteme genellikle belirli bir konu üzerinde bilgi ve deneyim sahibi olan kişileri bir araya getirerek grup etkileşimi yoluyla bilgi ve deneyim aktarımını kolaylaştırmak için başvurulmaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi SWOT’un kavramsal karşılığı olan ifadelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Güçler
B
Zayıflıklar
C
Fırsatlar
D
Tehditler
E
Olumsuzluklar
Açıklama:
Strengths, weaknesses, opportunities ve threats kavramlarının kısaltmasından oluşan SWOT’un kavramsal karşılığı şu şekildedir: S-Strengths Güçler; W - Weaknesses Zayıflıklar; O - Opportunities Fırsatlar; T - Threats Tehditler. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi güçler ve zayıflıklar bağlamında içsel faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Ekonomi
B
Kaynaklar
C
Çevre
D
Mevzuat
E
Geçmiş deneyimler
Açıklama:
Geçmiş deneyimler (kazanılan bilgi ve beceriler, başarı, itibar), güçler ve zayıflıklar bağlamında içsel faktörlerden biridir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi fırsatlar ve tehditler bağlamında dışsal faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
İnsan kaynağı
B
Fiziksel kaynaklar
C
Finansal kaynaklar
D
Etkinlikler
E
Demografi
Açıklama:
Demografik yapı (yaş, cinsiyet, etnik köken, kültür vb.), fırsatlar ve tehditler bağlamında dışsal faktörlerlerden biridir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Ünite 4
Soru 1
Ön değerlendirme ile müdahale arasında bir köprü olarak değerlendirilen aşamaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Planlama
B
Düzenleme
C
Belgeleme
D
Raporlama
E
Pazarlama
Açıklama:
Planlama aşaması ön değerlendirme ile müdahale arasında bir köprü olarak değerlendirilir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi eylem planına yansıtılmaz?
Seçenekler
A
Değerlendirme
B
Sorunlar
C
İhtiyaçlar
D
Öncelikler
E
Çözüm önerileri
Açıklama:
Sorunlar, ihtiyaçlar ve bunlara karşılık gelen öncelikler ve çözüm önerileri eylem planına yansıtılır.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi eylem planında yer alan hedef belirleme ifadesinin bir özelliği değildir?
Seçenekler
A
Soyut ve genel
B
Somut ve özel
C
Belirli zaman dilimli
D
Ölçülebilir
E
Detaylı
Açıklama:
Hedefler doğrudan belirli zaman diliminde gerçekleşmesi gereken olgulardır. Hedefler yoluyla, planlanan müdahale amaçlarının detaylı ve ölçülebilir olarak ifadesi sağlanır. Hedefler somut ve özelleştirilmiş hususlardır.
Soru 4
"Mesleki eğitim programında bulunan suça yönelmiş gençlerin % 50 sini 18 ay içinde tam zamanlı işlere yerleştirmek"
Yukarıda belirtilen sonuç hedefine aşağıdaki hangi süreç hedefi uygun değildir?
Yukarıda belirtilen sonuç hedefine aşağıdaki hangi süreç hedefi uygun değildir?
Seçenekler
A
"Aile içi şiddete maruz kalmış 50 erkek çocuğa psikolojik destek vermek"
B
"Gençlerin işe yerleştirilebileceği en az 40 işletme belirlemek"
C
"Belirlenen işletmelerle gerekli anlaşmaları sağlamak"
D
İşe alım sürecini yürütecek personele eğitim vermek"
E
Gençlerin çalışma ortamına uyumunu desteklemek üzere mevcut çalışanlara eğitim vermek"
Açıklama:
Sonuç hedefleri hizmet verilen kitlenin yararına olacak değişimler ve gelişmeleri ifade etmeye odaklanır. Süreç hedefleri ise sonuca ulaşmak için izlenecek prosedürü tarif etmektedir. A şıkkı farklı bir hedef kitleye yönelik olup söz edilen sonuç hedefine uygun süreç hedefi değildir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Gantt şemasında bulunmaz?
Seçenekler
A
Finans kaynağı
B
Amaç
C
Hedef
D
Faaliyet
E
Zaman dilimleri
Açıklama:
Belirli amaç ve hedefe yönelik faaliyet çizelgesi örneği olan Gantt şemasında amaç, hedef, faaliyet ve zaman dilimleri bulunur.
Soru 6
Müdahale aşamasında sosyal hizmet uzmanının ortaya koyması gereken temel becerilerden hangisi performans değerlendirmede esastır?
Seçenekler
A
Süpervizyon
B
İletişim becerisi
C
Liderlik
D
İş birliği
E
Savunuculuk
Açıklama:
Süpervizyon
Soru 7
Aşağıdaki hangi soru toplantının akışını yönlendirmede belli bir fikre odaklanmaya yardımcı olur?
Seçenekler
A
"Hangi yaklaşımın en iyi olduğunu düşünüyorsunuz?"
B
"Düşüncenizi biraz daha açabilir misiniz?"
C
"Bu hususla ilgili düşüncenizi almak isterim"
D
Bunun için başka hangi yollara başvurabiliriz?"
E
"Şu hususlarda hemfikir miyiz?"
Açıklama:
"Hangi yaklaşımın en iyi olduğunu düşünüyorsunuz?"
Soru 8
Planlı değişim sürecinin müdahale aşamasında eğiticinin etkili öğrenmeyi gerçekleştirirken kaçınması gereken teknik aşağıdakilerden hanisidir?
Seçenekler
A
Tek taraflı sunum
B
Zaman denetimi
C
Tartışma
D
Problem çözme
E
Dinleme
Açıklama:
Tek taraflı sunum
Soru 9
Toplumda değişimi hedeflenen konuların belirlenen ihtiyaçları ne düzeyde giderildiği bilgisini sağlayan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Geri bildirim
B
Planlama
C
Eylem planı
D
Sonlandırma
E
Müdahale süreci
Açıklama:
Geri bildirim
Soru 10
Toplumla çalışma uygulamasının hangi aşamasında maliyet etkililiği analiz tekniği kullanılmalıdır?
Seçenekler
A
Sonuca ilişkin değerlendirme
B
Son değerlendirme aşaması
C
Sürece ilişki değerlendirme
D
Eylem planı oluşturma
E
Müdahale aşaması
Açıklama:
Sonuca ilişkin değerlendirme
Soru 11
"Planlama aşamasında bu nedenle toplumla sosyal hizmet uygulamaları gibi birden fazla görevin yer aldığı, ekip yönetimi ve zaman sınırlamasının bulunduğu çalışmalarda ....................... hazırlanması beklenir" ifadesinde boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Eylem planı
B
Planlama
C
Amaç
D
Hedef
E
Problem
Açıklama:
Planlama aşamasında bu nedenle toplumla sosyal hizmet uygulamaları gibi birden fazla görevin yer aldığı, ekip yönetimi ve zaman sınırlamasının bulunduğu çalışmalarda eylem planı hazırlanması beklenir. Bu nedenle doğru cevap "A" dır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisinde hedefe ilişkin doğru bir ifade yer almaktadır?
Seçenekler
A
Amaç, müdahale sonunda varılmak istenen noktayı ifade eder.
B
Hedef: Müdahalenin amacına ulaşabilmesi için izlenecek yolların somutlaştırılmasıdır.
C
Müdahale planının yol göstericisi niteliğinde olan amaçlar değişim sürecinde ortaya konulacak çabaların yönünü belirler.
D
Amaç ifadeleri müdahale sonucunda varılmak istenen noktaya dair bir vurguya sahip iken çoğunlukla bunun nasıl başarılacağına dair detay sunmamaktadır.
E
Amaçların orta ve uzun vadede ortaya çıkacak sonuçlar açısından belirtilebilmesi mümkündür.
Açıklama:
A, C, D ve E seçeneklerinde amaçlara ilişkin ifadeler yer alırken, B seçeneğinde hedefe ilişkin bir ifade yer almaktadır.Bu nedenle doğru cevap "B" dir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi sonuç hedeflerine verilebilecek bir örnektir?
Seçenekler
A
Programın uygulandığı yılda toplam 300 göçmen müracaatçıya hizmet vermek
B
13-18 yaş aralığında bulunan toplam 650 ergenle görüşme yapmak
C
17 mahallede yerel dayanışmayı arttırmak için mahalle meclisleri oluşturmak
D
Bir yıl içerisinde 250 müracaatçıya danışmanlık hizmeti vermek
E
55 yaş üzeri kronik hastalığa sahip ve evsiz 30 bireyi kalıcı olarak yaşam süreceği bir eve yerleştirmek
Açıklama:
A, B, C ve D seçeneklerinde süreç hedef örnekleri yer alırken, E seçeneğinde sonuç hedef örneği yer almaktadır. Bu nedenle doğru cevap "E" dir.
Soru 14
"Her bir hedefe yönelik olarak gerçekleştirilmesi düşünülen faaliyetler hedefe ulaşmanın ölçütü olarak değerlendirilebilir. Örneğin hedef yukarıda belirtildiği gibi “Mesleki eğitim programında bulunan suça yönelmiş gençlerin %50’sini 18 ay içinde tam zamanlı işlere yerleştirmek” şeklinde belirlenmiş olsun. Bu hedefe yönelik olarak çeşitli faaliyetler organize edilebilir." Aşağıdakilerden hangisi bu durum için bir faaliyet örneğidir?
Seçenekler
A
Programın uygulandığı yılda toplam 300 göçmen müracaatçıya hizmet vermek
B
13-18 yaş aralığında bulunan toplam 650 ergenle görüşme yapmak
C
Gençlerin çalışma ortamına uyumunu desteklemek üzere mevcut çalışanlara eğitim vermek
D
17 mahallede yerel dayanışmayı arttırmak için mahalle meclisleri oluşturmak
E
Bir yıl içerisinde 250 müracaatçıya danışmanlık hizmeti vermek
Açıklama:
A, B, C ve E seçenklerinde süreç hedefine örnekler verilmiştir; ancak "C" seçeneğinde ise ortaya konulan duruma ilişkin bir faaliyet örneği yer almaktadır. Bu nedenle doğru cevap "C" dir.
Soru 15
"Kararların ve eylemlerin hayata geçirilmesinde yararlı bir araç olan zaman çizelgesi hangi zaman aralığında hangi faaliyetin gerçekleştirileceğini görsel olarak belirtmeyi kolaylaştırmaktadır. Bu tip uygulamalarda sıkça başvurulanlardan biri ......................olarak bilinen görsel zaman çizelgelerini kullanmaktadır." Boşluğa gelebilcek ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gantt Şeması
B
Zaman Çizelgesi
C
Eylem Planı
D
Amaç Şeması
E
Hedef Şeması
Açıklama:
Kararların ve eylemlerin hayata geçirilmesinde yararlı bir araç olan zaman çizelgesi hangi zaman aralığında hangi faaliyetin gerçekleştirileceğini görsel olarak belirtmeyi kolaylaştırmaktadır. Bu tip uygulamalarda sıkça başvurulanlardan biri Gantt Şeması olarak bilinen görsel zaman çizelgelerini kullanmaktadır. Bu nedenle doğru cevap "A" dır.
Soru 16
Toplumla çalışmada ihtiyaç duyulan etkin ve katılımcı bir organizasyon sürecinde iletişimin çok kritik bir noktada bulunduğunu daima göz önünde bulundurmak gerekmektedir. Bu doğrultuda topluluk çalışmaları sürecinde iletişimi etkili bir şekilde sürdürebilmek için gerekli olmayan becerilerden birisidir?
Seçenekler
A
İlgili ve duyarlı olma
B
İkna etme
C
Pazarlık ve değiş-tokuş yapma
D
Karşılıklı çıkar belirleme
E
Gündem belirleme
Açıklama:
Bu iletişim becerileri
• İlgili ve duyarlı olma
• İkna etme
• Pazarlık ve değiş-tokuş yapma
• Gündem belirleme
• Karşılıklı faydaları belirleme
Bu nedenle doğru cevap "D" dir.
• İlgili ve duyarlı olma
• İkna etme
• Pazarlık ve değiş-tokuş yapma
• Gündem belirleme
• Karşılıklı faydaları belirleme
Bu nedenle doğru cevap "D" dir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi "Süpervizyon" a ilişkin bir ifade yer almaktadır?
Seçenekler
A
Sosyal hizmet uzmanları topluluk çalışmalarında yürütücü, yönetici, ekip üyesi, süpervizör gibi roller üstlenebilir.
B
Toplumla sosyal hizmet uygulamalarında sosyal hizmet uzmanının süpervizyon rolünü ‘örgütsel hesap verebilirliği temin etmek’ olarak tanımlamak mümkündür.
C
Rolleri kapsamında belirli bir gruba, yerel, bölgesel, ulusal ya da küresel seviyede kaynaklara ya da hizmetlere erişimde yaşanan eşitsizlik, insan hakları ihlali ve sosyal adaletsizlik gibi durumların önlenmesinde sosyal hizmet uzmanına roller düşmektedir.
D
Sosyal hizmet uzmanının değişim için toplumda birlikte çalıştığı insanlarla hareket etmesi ve yol gösterici olmasıdır.
E
Sorunlara çözüm üretmek sosyal hizmet mesleğinde planlı değişim sürecinin en temel amacını oluşturur.
Açıklama:
A seçeneğinde işbirliği, C seçeneğinde savunuculuk, D seçeneğinde liderlik, E seçeneğinde sorun çözmedir. B seçeneğinde ise süpervizyona ilişkin bir örnektir. Bu nedenle doğru cevap "B" dir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi müdahale sürecinde gerçekleştirilmesi planlanan eğitimlerinde kullanılan yöntemlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Video
B
Canlandırma
C
Drama
D
Oyun
E
Tahta
Açıklama:
Müdahale sürecinde gerçekleştirilmesi planlanan eğitimlerinde kullanılan yöntemler A, B, C ve D seçeneklerinde yöntemler yer alırken E seçeneğinde araç yer alır. Bu nedenle doğru cevap "E" dir.
Soru 19
"Yapılan uygulamaların etkililiğini sistematik olarak değerlendirmek amacıyla temel olarak iki farklı değerlendirme süreci yürütülür. Bunları sürece ilişkin değerlendirmeler ve ...................................................olarak ele alabiliriz." Boşluğa gelecek ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sonuca ilişkin değerlendirmeler
B
Soruna Yönelik değerlendirmeler
C
Çözüme yönelik değerlendirmeler
D
Hizmete ilişkin değerlendirmeler
E
Ön değerlendirmeye ilişkin değerlendirmeler
Açıklama:
Yapılan uygulamaların etkililiğini sistematik olarak değerlendirmek amacıyla temel olarak iki farklı değerlendirme süreci yürütülür. Bunları sürece ilişkin değerlendirmeler ve sonuca ilişkin değerlendirmeler olarak ele alabiliriz. Bu nedenle doğru cevap "A" dır.
Soru 20
Yaşlılar için Sosyal Hizmet Kompleksi Projesi adıyla uygulamaya geçirilen çalışma toplumla sosyal hizmet uygulamaları açısından örnek alınabilecek uygulama hangi ülkede ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
İtalya
B
Romanya
C
Almanya
D
Rusya
E
Belçika
Açıklama:
Yaşlılar için Sosyal Hizmet Kompleksi Projesi adıyla Romanya’nın Bükreş kentinde uygulamaya geçirilen çalışma toplumla sosyal hizmet uygulamaları açısından örnek alınabilecek uygulamalardan biridir. Bu nedenle doğru cevap "B" dir.
Soru 21
I. Belli bir şehirdeki 50 yaş ve üzeri kronik hastalığa sahip ve evsiz durumda olan bireylerin sayısını yarı yarıya azaltmak.
II. Belirlenmiş roman mahallelerinde yaşayan kişilerin eğitim düzeylerini arttırmak
Yukarıdaki ifadeler, toplumla hizmet eylem planının hangi unsuruna karşılık gelir?
II. Belirlenmiş roman mahallelerinde yaşayan kişilerin eğitim düzeylerini arttırmak
Yukarıdaki ifadeler, toplumla hizmet eylem planının hangi unsuruna karşılık gelir?
Seçenekler
A
Amaç
B
Hedef
C
Faaliyet
D
Müdahale
E
Değerlendirme
Açıklama:
Eylem Planında Amaç ve Hedefleri Belirleme
Müdahale planının detaylandırılması sürecinde öncelikle ele alınması gereken konu müdahaleye ilişkin amaç ve hedeflerin oluşturulmasıdır.
Amaç, müdahale sonunda varılmak istenen noktayı ifade eder. Müdahale planının yol göstericisi niteliğinde olan amaçlar değişim sürecinde ortaya konulacak çabaların yönünü belirler. Aynı zamanda müdahale planında amaçların belirlenmesi müdahaleye katkı sunan paydaşlar için ortak bir zemin oluşturur. İyi ifade edilmiş amaçlar, hem
değişim çabalarının sınırlarını ortaya koyar, hem de son noktada neyin başarılması gerektiğini gösterir (Brody ve Nair, 2020; Netting vd., 2017).
Amaç ifadeleri müdahale sonucunda varılmak istenen noktaya dair bir vurguya sahip iken çoğunlukla bunun nasıl başarılacağına dair detay sunmamaktadır. Bu nedenle
amaçlar daha soyut ve genel ifadeler iken hedefler somut ve özelleştirilmiş hususlardır (Brody ve Nair, 2020, Nagy ve Fawcett, 2020a). Hedeflerin amaçların detaylandırılması ile oluşturulduğu belirtilebilir. Alt amaçlar olarak da düşünülebilir.
Müdahale planının detaylandırılması sürecinde öncelikle ele alınması gereken konu müdahaleye ilişkin amaç ve hedeflerin oluşturulmasıdır.
Amaç, müdahale sonunda varılmak istenen noktayı ifade eder. Müdahale planının yol göstericisi niteliğinde olan amaçlar değişim sürecinde ortaya konulacak çabaların yönünü belirler. Aynı zamanda müdahale planında amaçların belirlenmesi müdahaleye katkı sunan paydaşlar için ortak bir zemin oluşturur. İyi ifade edilmiş amaçlar, hem
değişim çabalarının sınırlarını ortaya koyar, hem de son noktada neyin başarılması gerektiğini gösterir (Brody ve Nair, 2020; Netting vd., 2017).
Amaç ifadeleri müdahale sonucunda varılmak istenen noktaya dair bir vurguya sahip iken çoğunlukla bunun nasıl başarılacağına dair detay sunmamaktadır. Bu nedenle
amaçlar daha soyut ve genel ifadeler iken hedefler somut ve özelleştirilmiş hususlardır (Brody ve Nair, 2020, Nagy ve Fawcett, 2020a). Hedeflerin amaçların detaylandırılması ile oluşturulduğu belirtilebilir. Alt amaçlar olarak da düşünülebilir.
Soru 22
I. Programın uygulandığı yılda toplam 300 göçmen müracaatçıya hizmet vermek
II. 13-18 yaş aralığında bulunan toplam 650 ergenle görüşme yapmak
III. 17 mahallede yerel dayanışmayı arttırmak için mahalle meclisleri oluşturmak
Yukarıdaki ifadeler toplumla hizmet eylem planındaki hangi unsura karşılık gelmektedir?
II. 13-18 yaş aralığında bulunan toplam 650 ergenle görüşme yapmak
III. 17 mahallede yerel dayanışmayı arttırmak için mahalle meclisleri oluşturmak
Yukarıdaki ifadeler toplumla hizmet eylem planındaki hangi unsura karşılık gelmektedir?
Seçenekler
A
Süreç hedefleri
B
Süreç amaçları
C
Süreç faaliyetleri
D
Süreç müdahaleleri
E
Süreç değerlendirmesi
Açıklama:
Hedeflerin amaçların detaylandırılması ile oluşturulduğu belirtilebilir. Alt amaçlar olarak da düşünülebilir. Amaçlar ve hedefler arasında vurgulanabilecek bir başka ayrım şudur: Amaçların orta ve uzun vadede ortaya çıkacak sonuçlar açısından belirtilebilmesi
mümkün iken, hedefler doğrudan belirli bir zaman diliminde gerçekleştirilmesi gerekenlere odaklanır.
Hedefler genellikle iki türden oluşmaktadır. Bunlar süreç hedefleri ve sonuç hedefleridir. Sonuç hedefleri hizmet verilen kitlenin yararına olacak değişimleri ve gelişimleri ifade etmeye odaklanır. Bir başka deyişle müdahale sonucunda neyin değişmiş olmasının beklendiğini anlamaya yardımcı olur.
Süreç hedefleri ise çoğunlukla sonuca ulaşmak için izlenecek prosedürü tarif etmektedir. Süreç hedefleri aynı zamanda bu prosedürün uygulanacağı zaman
dilimine de atıfta bulunabilir. Netice itibarıyla süreç hedefleri belirli bir zaman diliminde gerçekleştirilecek uygulamalara ilişkin bir öngörü sunar. Öte yandan, süreç hedeflerini izlemek müdahalenin yürütülmesi sırasında her şeyin yolunda gidip gitmediğini
denetlemenin bir yoludur (Brody ve Nair, 2020). Süreç ve sonuç hedefleri pek çok açıdan birbirini tamamlayıcı özellikler taşır.
Soruda sorulan ifadeler süreç hedefleri örnekleridir. Sonuç hedeflerine örnek ise aşağıdaki gibidir:
I. Mesleki eğitim programında bulunan suça yönelmiş gençlerin %50’sini 18 ay içinde
tam zamanlı işlere yerleştirmek
II. 55 yaş üzeri kronik hastalığa sahip ve evsiz 30 bireyi kalıcı olarak yaşam süreceği bir eve yerleştirmek
III. Göçle gelen ve dezavantajlı ailelerin çocuklarının yoğunlukta olduğu A okulundaki
öğrencilerin %80’inin okul yılını tamamlamasını sağlamak
Hazırlanacak eylem planında ortaya konulacak her bir sonuç hedefinin bir veya daha fazla süreç hedefi ile birlikte ele alınması gerekli görülmektedir.
mümkün iken, hedefler doğrudan belirli bir zaman diliminde gerçekleştirilmesi gerekenlere odaklanır.
Hedefler genellikle iki türden oluşmaktadır. Bunlar süreç hedefleri ve sonuç hedefleridir. Sonuç hedefleri hizmet verilen kitlenin yararına olacak değişimleri ve gelişimleri ifade etmeye odaklanır. Bir başka deyişle müdahale sonucunda neyin değişmiş olmasının beklendiğini anlamaya yardımcı olur.
Süreç hedefleri ise çoğunlukla sonuca ulaşmak için izlenecek prosedürü tarif etmektedir. Süreç hedefleri aynı zamanda bu prosedürün uygulanacağı zaman
dilimine de atıfta bulunabilir. Netice itibarıyla süreç hedefleri belirli bir zaman diliminde gerçekleştirilecek uygulamalara ilişkin bir öngörü sunar. Öte yandan, süreç hedeflerini izlemek müdahalenin yürütülmesi sırasında her şeyin yolunda gidip gitmediğini
denetlemenin bir yoludur (Brody ve Nair, 2020). Süreç ve sonuç hedefleri pek çok açıdan birbirini tamamlayıcı özellikler taşır.
Soruda sorulan ifadeler süreç hedefleri örnekleridir. Sonuç hedeflerine örnek ise aşağıdaki gibidir:
I. Mesleki eğitim programında bulunan suça yönelmiş gençlerin %50’sini 18 ay içinde
tam zamanlı işlere yerleştirmek
II. 55 yaş üzeri kronik hastalığa sahip ve evsiz 30 bireyi kalıcı olarak yaşam süreceği bir eve yerleştirmek
III. Göçle gelen ve dezavantajlı ailelerin çocuklarının yoğunlukta olduğu A okulundaki
öğrencilerin %80’inin okul yılını tamamlamasını sağlamak
Hazırlanacak eylem planında ortaya konulacak her bir sonuç hedefinin bir veya daha fazla süreç hedefi ile birlikte ele alınması gerekli görülmektedir.
Soru 23
Toplumla hizmet çalışmasının planlama aşamasında, hedef ve faaliyetlerin "görsel zaman çizelgesi" olarak gösterildiği ve sıklıkla kullanılan şemaya verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gantt Şeması
B
Kant Şeması
C
Kartezyen Şeması
D
Ant Şeması
E
Toolbox Şeması
Açıklama:
Doğru yanıt A şıkkı- Gantt Şeması
Amaç, hedef ve faaliyetleri belirledikten sonra bunları görünür kılmak ve aynı zamanda takip edilebilir bir hâle getirmek için uygun yöntemlerden biri zaman çizelgesi oluşturmaktır. Zaman çizelgeleri bu yönüyle eylem planlarının somutlaştırılmasında bir unsur olarak değerlendirilebilir. Kararların ve eylemlerin hayata geçirilmesinde yararlı bir araç olan zaman çizelgesi hangi zaman aralığında hangi faaliyetin gerçekleştirileceğini görsel olarak belirtmeyi kolaylaştırmaktadır. Bu tip uygulamalarda sıkça başvurulanlardan biri Gantt Şeması olarak bilinen görsel zaman çizelgelerini kullanmaktadır (Sheafor ve Horejsi, 2006: Brody ve Nair, 2020; Netting vd., 2017).
Amaç, hedef ve faaliyetleri belirledikten sonra bunları görünür kılmak ve aynı zamanda takip edilebilir bir hâle getirmek için uygun yöntemlerden biri zaman çizelgesi oluşturmaktır. Zaman çizelgeleri bu yönüyle eylem planlarının somutlaştırılmasında bir unsur olarak değerlendirilebilir. Kararların ve eylemlerin hayata geçirilmesinde yararlı bir araç olan zaman çizelgesi hangi zaman aralığında hangi faaliyetin gerçekleştirileceğini görsel olarak belirtmeyi kolaylaştırmaktadır. Bu tip uygulamalarda sıkça başvurulanlardan biri Gantt Şeması olarak bilinen görsel zaman çizelgelerini kullanmaktadır (Sheafor ve Horejsi, 2006: Brody ve Nair, 2020; Netting vd., 2017).
Soru 24
I. İletişim Becerisi
II. Sorun Çözme
III. İşbirliği
IV. Liderlik
Yukarıdaki özellikler toplumla hizmet çalışmasının müdahale aşamasında, hangi uzmanın sahip olması gereken özelliklerdir?
II. Sorun Çözme
III. İşbirliği
IV. Liderlik
Yukarıdaki özellikler toplumla hizmet çalışmasının müdahale aşamasında, hangi uzmanın sahip olması gereken özelliklerdir?
Seçenekler
A
Sosyal Hizmet Uzmanı
B
Medya Uzmanı
C
İnsan Kaynakları Uzmanı
D
Planlama Uzmanı
E
Yerel Ağ Uzmanı
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkı-Sosyal Hizmet Uzmanı
Müdahale, geniş ölçekli değişime ilişkin hazırlıklarla ortaya konulan kararların hayata geçirilmesidir. Bununla birlikte, müdahale sürecini etkin kılacak faktörler arasında sosyal hizmet uzmanının uygulama sürecinde üstleneceği roller yer almaktadır. Bu aşamada sosyal hizmet uzmanının ortaya koyması gereken temel becerileri şu şekilde sıralayabiliriz:
İletişim Becerisi; Danışma; Sorun Çözme; Savunuculuk; İş Birliği; Süpervizyon; Liderlik.
Müdahale, geniş ölçekli değişime ilişkin hazırlıklarla ortaya konulan kararların hayata geçirilmesidir. Bununla birlikte, müdahale sürecini etkin kılacak faktörler arasında sosyal hizmet uzmanının uygulama sürecinde üstleneceği roller yer almaktadır. Bu aşamada sosyal hizmet uzmanının ortaya koyması gereken temel becerileri şu şekilde sıralayabiliriz:
İletişim Becerisi; Danışma; Sorun Çözme; Savunuculuk; İş Birliği; Süpervizyon; Liderlik.
Soru 25
Toplumla sosyal hizmet uygulamalarında sosyal hizmet uzmanının ............ rolünü
‘örgütsel hesap verebilirliği temin etmek’ olarak tanımlamak mümkündür. Bu bağlamda, sosyal hizmet uzmanının uygulamaya ve uygulamada sorumluluk alanlara ilişkin yapacağı izleme, kontrol, performans değerlendirme gibi işlevlere sahip olması
gerekmektedir. Rasyonel ölçütlere dayalı olarak gerçekleştirilen ..............yoluyla sürecin istenen nitelikte sürdürülmesini sağlarken aynı zamanda çalışanlara profesyonel destek sunmayı da içermektedir.
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere uygun olan ve toplumla hizmet çalışmasının müdahale aşamasında, toplumsal hizmet uzmanının sahip olması gereken özelliklerden birisi olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
‘örgütsel hesap verebilirliği temin etmek’ olarak tanımlamak mümkündür. Bu bağlamda, sosyal hizmet uzmanının uygulamaya ve uygulamada sorumluluk alanlara ilişkin yapacağı izleme, kontrol, performans değerlendirme gibi işlevlere sahip olması
gerekmektedir. Rasyonel ölçütlere dayalı olarak gerçekleştirilen ..............yoluyla sürecin istenen nitelikte sürdürülmesini sağlarken aynı zamanda çalışanlara profesyonel destek sunmayı da içermektedir.
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere uygun olan ve toplumla hizmet çalışmasının müdahale aşamasında, toplumsal hizmet uzmanının sahip olması gereken özelliklerden birisi olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Süpervizyon
B
Liderlik
C
İşbirliği
D
Savunuculuk
E
Danışma
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkı- "Süpervizyon"dur. Süpervizyon, toplumla hizmet çalışmasının müdahale aşamasında, toplumsal hizmet uzmanının ortaya koyması gereken temel becerilerden birisidir.
Soru 26
I. Belirli bir sorun üzerinde bilgi alışverişi ve etkileşimi sağlamak
II. Belirli bir sorun üzerinde çözüme yönelik karar almak
III. Belirli kişilerin uzmanlığından ve deneyiminden yararlanmak
Yukarıda belirtilen özellikler, toplumla hizmet uygulamasının müdahale aşamasında, hangi etkinliğin, "etkin ve yararlı" olmasına yardımcı olur?
II. Belirli bir sorun üzerinde çözüme yönelik karar almak
III. Belirli kişilerin uzmanlığından ve deneyiminden yararlanmak
Yukarıda belirtilen özellikler, toplumla hizmet uygulamasının müdahale aşamasında, hangi etkinliğin, "etkin ve yararlı" olmasına yardımcı olur?
Seçenekler
A
Toplantı düzenlemek
B
Liderlik yapmak
C
Savunuculuk yapmak
D
Gündemi oluşturmak
E
İkna sürecini oluşturmak
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkı- "Toplantı Düzenlemek"
Toplantı ve Grup Çalışması Yönetme:
Planlı değişim sürecinin dinamik yapısı ön değerlendirme sürecinde olduğu gibi müdahale aşamasında da sosyal hizmet uzmanının değişen koşullara göre revize edilen esnek bir müdahale yaklaşımı benimsemesini gerektirir. Bu nedenle bağlantı kurma, ön değerlendirme ve planlama aşamalarında olduğu gibi müdahale sürecinde de sosyal hizmet uzmanının karar alma, danışma, süreçleri yönetme, engelleri ortadan kaldırma gibi amaçlarla toplantılar düzenlemesi gerekli olacaktır.
Toplantı ve grup çalışmaları uygulamanın organizasyonu açısından önceliklidir. Toplantılar örgütsel süreçlerde pek çok uygulamanın yerine getirilmesi için bir araç olarak değerlendirilebilir. Ancak toplantılar gerçekten yapılmasına ihtiyaç duyulduğunda faydalı olmaktadır.
Toplantıları "etkin ve yararlı" kılacak bazı özellikler şöyledir:
• İş birliği çabalarını güçlendirmek
• Görev alanların bilgilendirilmesini sağlamak ve motivasyonunu arttırmak
• Belirli bir sorun üzerinde bilgi alışverişi ve etkileşimi sağlamak
• Belirli bir sorun üzerinde çözüme yönelik karar almak
• Belirli kişilerin uzmanlığından ve deneyiminden yararlanmak
• Yürütülen faaliyetlere ilişkin süreçler hakkında bilgi almak
• Çeşitli birimlerin faaliyetlerini koordine etmek
• Bilgilendirme ve eğitim faaliyetlerini gerçekleştirmek
Toplantı ve Grup Çalışması Yönetme:
Planlı değişim sürecinin dinamik yapısı ön değerlendirme sürecinde olduğu gibi müdahale aşamasında da sosyal hizmet uzmanının değişen koşullara göre revize edilen esnek bir müdahale yaklaşımı benimsemesini gerektirir. Bu nedenle bağlantı kurma, ön değerlendirme ve planlama aşamalarında olduğu gibi müdahale sürecinde de sosyal hizmet uzmanının karar alma, danışma, süreçleri yönetme, engelleri ortadan kaldırma gibi amaçlarla toplantılar düzenlemesi gerekli olacaktır.
Toplantı ve grup çalışmaları uygulamanın organizasyonu açısından önceliklidir. Toplantılar örgütsel süreçlerde pek çok uygulamanın yerine getirilmesi için bir araç olarak değerlendirilebilir. Ancak toplantılar gerçekten yapılmasına ihtiyaç duyulduğunda faydalı olmaktadır.
Toplantıları "etkin ve yararlı" kılacak bazı özellikler şöyledir:
• İş birliği çabalarını güçlendirmek
• Görev alanların bilgilendirilmesini sağlamak ve motivasyonunu arttırmak
• Belirli bir sorun üzerinde bilgi alışverişi ve etkileşimi sağlamak
• Belirli bir sorun üzerinde çözüme yönelik karar almak
• Belirli kişilerin uzmanlığından ve deneyiminden yararlanmak
• Yürütülen faaliyetlere ilişkin süreçler hakkında bilgi almak
• Çeşitli birimlerin faaliyetlerini koordine etmek
• Bilgilendirme ve eğitim faaliyetlerini gerçekleştirmek
Soru 27
"Gönüllüler insani hizmet örgütlerinin amaç ve işlevlerini yerine getirmesinde en dikkat çekici unsurlardan biridir. Organizasyonda büyük sorumluluklar üstlenen gönüllüler olabileceği gibi basit görevleri yerine getiren gönüllüler de yer alabilir."
Toplumla hizmet çalışmasının müdahale aşamasında, gönüllülerin daha istekli ve verimli çalışması için, yukarıdaki ifadedeki tespitten hareketle aşağıdaki önerilerden hangisi doğrudur?
Toplumla hizmet çalışmasının müdahale aşamasında, gönüllülerin daha istekli ve verimli çalışması için, yukarıdaki ifadedeki tespitten hareketle aşağıdaki önerilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Konumu ve işlevi ne olursa olsun, gönüllülerin katkılarına eşit düzeyde önem vermek
B
Gönüllülerin işlevlerine göre onlara ayrılacak eğitim süresini belirlemek
C
Gönüllülerin konumlarına göre yakın iletişime girmek
D
Gönüllülerin üstlendiği sorunların büyüklüğü doğrultusunda onlara önem vermek
E
Daha az sorumluluğu olan gönüllülerle daha az iletişime geçmek
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkı- Konumu ve işlevi ne olursa olsun, gönüllülerin katkılarına eşit düzeyde önem vermek
Soru 28
I. Yatay hiyerarşi yerine dikey hiyerarşiye önem verilmesi
II. Bürokratik süreçler, ekip liderleri, gönüllü liderleri ve topluluk liderleri gibi aktörlere alan tanınmaması
III. Karar alma süreçlerinin demokratik ve katılımcı olmaması
Bir toplumla hizmet çalışmasının son değerlendirmesinde, başarısızlıkla ilgili yukarıdaki durumlar tespit edildiyse eğer, bu çalışmanın nasıl yürütüldüğü hakkındaki en doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
II. Bürokratik süreçler, ekip liderleri, gönüllü liderleri ve topluluk liderleri gibi aktörlere alan tanınmaması
III. Karar alma süreçlerinin demokratik ve katılımcı olmaması
Bir toplumla hizmet çalışmasının son değerlendirmesinde, başarısızlıkla ilgili yukarıdaki durumlar tespit edildiyse eğer, bu çalışmanın nasıl yürütüldüğü hakkındaki en doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Süreç tek elden kontrol edilmeye çalışılmıştır
B
Liderlik becerisi eksiktir
C
Değişime karşı olumsuz gruplaşma olmuştur
D
Değişime yönelik sinizm hayata geçmiştir
E
Zaman yönetimi ve eşgüdüm iyi planlanmamıştır
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkı- Süreç tek elden kontrol edilmeye çalışılmıştır
Sonuca ilişkin değerlendirmeler çeşitli noktalarda uygulamanın başarısızlığına yönelik çıkarımlar sunuyorsa bu durumun değerlendirilmesi gerekmektedir. Toplumla çalışma uygulamalarının başarısız olmasının arka planında sıkça rastlanan şu faktörleri
değerlendirmek ileriye dönük bir yaklaşım ortaya koyabilmek için gereklidir.
Sonuca ilişkin değerlendirmeler çeşitli noktalarda uygulamanın başarısızlığına yönelik çıkarımlar sunuyorsa bu durumun değerlendirilmesi gerekmektedir. Toplumla çalışma uygulamalarının başarısız olmasının arka planında sıkça rastlanan şu faktörleri
değerlendirmek ileriye dönük bir yaklaşım ortaya koyabilmek için gereklidir.
- Organizasyonda yaşanan sorunlar
- Liderlik becerilerindeki eksiklikler
- Bağlılığın kaybolması
- Sürecin tek elden kontrol edilmeye çalışılması
- Değişime karşı olumsuz fikirler
- Değişime yönelik sinizm
- Sürecin tek elden kontrol edilmeye çalışılması şu etkenlerden kaynaklanır:
- Yatay hiyerarşi yerine dikey hiyerarşiye önem verilmesi
- Bürokratik süreçler, ekip liderleri, gönüllü liderleri ve topluluk liderleri gibi aktörlere alan tanınmaması
- Karar alma süreçlerinin demokratik ve katılımcı olmaması
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi, toplumla hizmet çalışmalarının müdahale aşamasında, bir sosyal hizmet uzmanının topluluk çalışmalarında sahip olması gereken iletişim becerilerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Dikey iletişim
B
Duyarlı olma
C
Bağ kurma
D
İkna etme
E
Özerkliği sürdürme
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkı- Dikey iletişim'dir.
İletişim Becerisi:
Birey ve grup çalışmalarında olduğu gibi daha büyük ölçekte gerçekleştirilen uygulamalarda da iletişim becerisi vazgeçilmezdir. İnsanlarla çalışmak için, iletişimin yanı sıra empati ve saygının yalnızca mikro düzey danışmanlık hizmetleri ile sınırlı olmayıp toplumla çalışırken mutlaka gerekli olduğunu hatırlamak gerekmektedir. Sosyal hizmet uzmanları uygulamaların her aşamasında kişiler arası iletişim becerilerini en iyi şekilde kullanmaya hazır olmalıdır. Toplumla çalışmada ihtiyaç duyulan etkin ve katılımcı bir organizasyon sürecinde iletişimin çok kritik bir noktada bulunduğunu daima göz önünde bulundurmak gerekmektedir. Bu doğrultuda topluluk çalışmaları sürecinde iletişimi etkili bir şekilde sürdürebilmek için şu becerilere temas edilmektedir (Hardcastle vd., 2011):
İlgili ve duyarlı olma
İkna etme
Pazarlık ve değiş-tokuş yapma
Gündem belirleme
Karşılıklı faydaları belirleme
Bağ kurma ve etkileme
Özerkliği sürdürme
Kendini ifade etme
Formüle etme ve kavramsallaştırma
Topluluğu bir araya getirme
İletişim Becerisi:
Birey ve grup çalışmalarında olduğu gibi daha büyük ölçekte gerçekleştirilen uygulamalarda da iletişim becerisi vazgeçilmezdir. İnsanlarla çalışmak için, iletişimin yanı sıra empati ve saygının yalnızca mikro düzey danışmanlık hizmetleri ile sınırlı olmayıp toplumla çalışırken mutlaka gerekli olduğunu hatırlamak gerekmektedir. Sosyal hizmet uzmanları uygulamaların her aşamasında kişiler arası iletişim becerilerini en iyi şekilde kullanmaya hazır olmalıdır. Toplumla çalışmada ihtiyaç duyulan etkin ve katılımcı bir organizasyon sürecinde iletişimin çok kritik bir noktada bulunduğunu daima göz önünde bulundurmak gerekmektedir. Bu doğrultuda topluluk çalışmaları sürecinde iletişimi etkili bir şekilde sürdürebilmek için şu becerilere temas edilmektedir (Hardcastle vd., 2011):
İlgili ve duyarlı olma
İkna etme
Pazarlık ve değiş-tokuş yapma
Gündem belirleme
Karşılıklı faydaları belirleme
Bağ kurma ve etkileme
Özerkliği sürdürme
Kendini ifade etme
Formüle etme ve kavramsallaştırma
Topluluğu bir araya getirme
Soru 30
I. Toplumla sosyal hizmet çalışmaları
II. Savunuculuk
Yukarıdaki çalışma alanı ve bu alan içerisindeki toplumsal hizmet uzmanının müdahale aşamasında sahip olması gereken özelliği birlikte düşünüldüğünde, hangi toplumsal idealin hayata geçirilmek istendiğini anlamamız gerekir?
II. Savunuculuk
Yukarıdaki çalışma alanı ve bu alan içerisindeki toplumsal hizmet uzmanının müdahale aşamasında sahip olması gereken özelliği birlikte düşünüldüğünde, hangi toplumsal idealin hayata geçirilmek istendiğini anlamamız gerekir?
Seçenekler
A
Sosyal adalet
B
İfade özgürlüğü
C
Düşünce özgürlüğü
D
Ekonomik kalkınma
E
Milli dayanışma
Açıklama:
Doru cevap A şıkkı- Sosyal Adalet'tir.
Toplumla hizmet çalışmasının müdahale aşamasında, toplumsal hizmet uzmanının sahip olması gereken becerilerden birisi savunuculuktur.
Savunuculuk rolleri kapsamında belirli bir gruba, yerel, bölgesel, ulusal ya da küresel seviyede kaynaklara ya da hizmetlere erişimde yaşanan eşitsizlik, insan hakları ihlali ve sosyal adaletsizlik gibi durumların önlenmesinde sosyal hizmet uzmanına roller düşmektedir.
Toplumla sosyal hizmet uygulamalarının kendisi temelde toplumdaki dezavantajları ortadan kaldırarak sosyal adalet idealini gerçekleştirmeye yöneliktir.
Dolayısıyla bu çalışmaların planlanması ve uygulanmasında dezavantajlı durumda bulunan birey, aile ve grupları güçlendirmeyi esas alan ve hak temelli bir yaklaşımla hareket etmeye yönelik bir süreci hayata geçirmek gerekir.
Toplumla hizmet çalışmasının müdahale aşamasında, toplumsal hizmet uzmanının sahip olması gereken becerilerden birisi savunuculuktur.
Savunuculuk rolleri kapsamında belirli bir gruba, yerel, bölgesel, ulusal ya da küresel seviyede kaynaklara ya da hizmetlere erişimde yaşanan eşitsizlik, insan hakları ihlali ve sosyal adaletsizlik gibi durumların önlenmesinde sosyal hizmet uzmanına roller düşmektedir.
Toplumla sosyal hizmet uygulamalarının kendisi temelde toplumdaki dezavantajları ortadan kaldırarak sosyal adalet idealini gerçekleştirmeye yöneliktir.
Dolayısıyla bu çalışmaların planlanması ve uygulanmasında dezavantajlı durumda bulunan birey, aile ve grupları güçlendirmeyi esas alan ve hak temelli bir yaklaşımla hareket etmeye yönelik bir süreci hayata geçirmek gerekir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi Toplumla çalışmaya yönelik bir uygulamanın planlama aşamasında sosyal hizmet uzmanına düşen temel sorumluluklar arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Tüm planlama sürecini gözden geçirmek
B
Uygulamaya yönelik amaç ve hedefleri belirlemek
C
Amaçlara ulaşma konusunda izlenecek yolları ortaya koymak
D
Müdahale süreci için kılavuz niteliği taşıyacak olan bir eylem planı hazırlamak
E
Ön değerlendirme aşamasında uygulamaya yönelik yeterli bilgiyi içeren veri toplamak
Açıklama:
Planlama aşaması en temelde ön değerlendirme
ile müdahale arasında bir köprü olarak değerlendirilir. Bu köprünün sağlam temellere oturabilmesi
için ön değerlendirme aşamasında elde edilen verilerin uygulamaya yönelik yeterli bilgiyi içermesi
gerektiğini hatırlatmak gerekir. Ön değerlendirme
sürecinde gerçekleştirilen kapsamlı analizlerin uygulamaya aktarılmasında ise planlamanın kritik bir
role sahip olduğu vurgulanabilir.
Toplumla çalışmaya yönelik bir uygulamanın
planlama aşamasında sosyal hizmet uzmanına düşen temel sorumluluklar uygulamaya yönelik amaç
ve hedefleri belirlemek, amaçlara ulaşma konusunda izlenecek yolları ortaya koymaktır. Bunu gerçekleştirmek için başvurulabilecek öne çıkan yöntemlerden biri müdahale süreci için kılavuz niteliği
taşıyacak olan bir eylem planı hazırlamaktır.
ile müdahale arasında bir köprü olarak değerlendirilir. Bu köprünün sağlam temellere oturabilmesi
için ön değerlendirme aşamasında elde edilen verilerin uygulamaya yönelik yeterli bilgiyi içermesi
gerektiğini hatırlatmak gerekir. Ön değerlendirme
sürecinde gerçekleştirilen kapsamlı analizlerin uygulamaya aktarılmasında ise planlamanın kritik bir
role sahip olduğu vurgulanabilir.
Toplumla çalışmaya yönelik bir uygulamanın
planlama aşamasında sosyal hizmet uzmanına düşen temel sorumluluklar uygulamaya yönelik amaç
ve hedefleri belirlemek, amaçlara ulaşma konusunda izlenecek yolları ortaya koymaktır. Bunu gerçekleştirmek için başvurulabilecek öne çıkan yöntemlerden biri müdahale süreci için kılavuz niteliği
taşıyacak olan bir eylem planı hazırlamaktır.
Soru 32
Müdahale planının detaylandırılması sürecinde öncelikle ele alınması gereken konu müdahaleye ilişkin amaç ve hedeflerin oluşturulmasıdır. Buna dayalı olarak aşağıdakilerden hangisi amaç ve hedeflerle ilgili doğru ifade değildir?
Seçenekler
A
Amaç, müdahale sonunda varılmak istenen noktayı ifade eder
B
Hedefler daha soyut ve genel ifadeler iken amaçlar somut ve özelleştirilmiş unsurlardır.
C
Amaçların belirlenmesi müdahaleye katkı sunan paydaşlar için ortak
bir zemin oluşturur
bir zemin oluşturur
D
İyi ifade edilmiş amaçlar, hem değişim çabalarının sınırlarını ortaya koyar.
E
Amaç ifadeleri müdahale sonucunda varılmak istenen noktaya dair bir vurguya sahiptir.
Açıklama:
Amaç ifadeleri müdahale sonucunda varılmak istenen noktaya dair bir vurguya sahip iken çoğunlukla bunun nasıl başarılacağına dair detay sunmamaktadır. Amacın başarılmasında dikkate alınacak başarı
ölçütleri ve amaca ulaşılırken kullanılacak yöntemler
hedefler aracılığıyla ifade edilmektedir. Bu nedenle
amaçlar daha soyut ve genel ifadeler iken hedefler
somut ve özelleştirilmiş hususlardır (Brody ve Nair,
2020, Nagy ve Fawcett, 2020a). Hedeflerin amaçların detaylandırılması ile oluşturulduğu belirtilebilir.
Alt amaçlar olarak da düşünülebilir
ölçütleri ve amaca ulaşılırken kullanılacak yöntemler
hedefler aracılığıyla ifade edilmektedir. Bu nedenle
amaçlar daha soyut ve genel ifadeler iken hedefler
somut ve özelleştirilmiş hususlardır (Brody ve Nair,
2020, Nagy ve Fawcett, 2020a). Hedeflerin amaçların detaylandırılması ile oluşturulduğu belirtilebilir.
Alt amaçlar olarak da düşünülebilir
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi topluma yönelik yürütülecek sosyal hizmet uygulamasının eylem planında yer alan temel başlıklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Amaç ve hedefleri gerçekleştirmek için kullanılacak stratejiler ve yöntemler,
B
Gerçekleştirilmesi planlanan faaliyetlerin kapsamı
C
Faaliyetleri gerçekleştirecek kişiler
D
Faaliyetlerin başarı ölçütleri
E
Faaliyetlerin hangi zamanlarda yürütüleceğine ilişkin zaman çizelgesi
Açıklama:
Amaç ve hedefleri gerçekleştirmek için kullanılacak stratejiler ve yöntemler, gerçekleştirilmesi
planlanan faaliyetler, bunları gerçekleştirecek kişiler ve zaman çizelgesi somut bir şekilde müdahale
planına yansıtılmalıdır. Buna yönelik olarak planlanacak her bir eylem (işlem veya müdahale de denebilir) için şu temel sorulara yanıt aramak yararlı
olacaktır (Community Toolbox, 2020):
• Bu eylem için neler yapılacak?
• Eylemi kim gerçekleştirecek?
• Eylem nerede gerçekleştirilecek?
• Ne zaman ve ne kadar sürecek?
• Hangi kaynaklar kullanılacak
• Süreci kim takip edecek?
• Süreçle ilgili kim(ler) bilgilendirilecek?
planlanan faaliyetler, bunları gerçekleştirecek kişiler ve zaman çizelgesi somut bir şekilde müdahale
planına yansıtılmalıdır. Buna yönelik olarak planlanacak her bir eylem (işlem veya müdahale de denebilir) için şu temel sorulara yanıt aramak yararlı
olacaktır (Community Toolbox, 2020):
• Bu eylem için neler yapılacak?
• Eylemi kim gerçekleştirecek?
• Eylem nerede gerçekleştirilecek?
• Ne zaman ve ne kadar sürecek?
• Hangi kaynaklar kullanılacak
• Süreci kim takip edecek?
• Süreçle ilgili kim(ler) bilgilendirilecek?
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet uzmanının uygulama süreçlerinde sürekli olarak işbirliği içinde bulunduğu danışma sürecinin etkilerinden birisi değildir ?
Seçenekler
A
Danışma, karşılıklı olarak kabul edilebilir kararlar almayı sağlar.
B
Danışma yeni senaryolar üzerinde karşılıklı görüş bildirmeyi sağlar.
C
Danışma sosyal hizmet uzmanının tek taraflı süreci yönetmesini sağlar.
D
Danışma analiz yapma ve sistematik düşünme konusunda güçlendirici etkilere sağlar.
E
Düşünce farklılıklarını görmeye ve bunlara yönelik uzlaşı yaratmaya olanak sağlar.
Açıklama:
Danışma: Temelde iletişimin bir parçası olarak
danışma süreçleri topluluk uygulamalarında işbirliği içinde hareket etmenin bir yoludur. Sosyal
hizmet uzmanının uygulama süreçlerinde sürekli
olarak işbirliği içinde bulunduğu diğer profesyonellere ve katkı verenlere danışması, süreci etkili
yönetebilmek için katkı sağlayacaktır. Danışma,
karşılıklı olarak kabul edilebilir kararlar alma, yeni
senaryolar oluşturma, analiz yapma ve sistematik
düşünme konusunda güçlendirici etkilere sahiptir.
Aynı zamanda düşünce farklılıklarını görmeye ve
bunlara yönelik uzlaşı yaratmaya olanak tanır.
danışma süreçleri topluluk uygulamalarında işbirliği içinde hareket etmenin bir yoludur. Sosyal
hizmet uzmanının uygulama süreçlerinde sürekli
olarak işbirliği içinde bulunduğu diğer profesyonellere ve katkı verenlere danışması, süreci etkili
yönetebilmek için katkı sağlayacaktır. Danışma,
karşılıklı olarak kabul edilebilir kararlar alma, yeni
senaryolar oluşturma, analiz yapma ve sistematik
düşünme konusunda güçlendirici etkilere sahiptir.
Aynı zamanda düşünce farklılıklarını görmeye ve
bunlara yönelik uzlaşı yaratmaya olanak tanır.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi sorun çözme becerisinin süreçlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Sorun ve problemleri anlama
B
Öncelikli sorunları belirleme
C
Uygun değişim hedeflerini ortaya koyma
D
En uygun eylem biçimine karar verme
E
Maddi kaynak yönetimi,
Açıklama:
Sorun çözme: Sorunlara çözüm üretmek sosyal
hizmet mesleğinde planlı değişim sürecinin en temel
amacını oluşturur. Planlı değişim süreci aynı zamanda sorun çözme basamakları olarak da adlandırılabilir.
Sosyal hizmetin tüm müdahale düzeylerinde sosyal
hizmet uzmanlarının sahip olması gereken başlıca
beceri alanlarından biri sorun çözmedir. Sorun çözme becerisi, sorun ve problemleri anlama, öncelikli
sorunları belirleme, uygun değişim hedeflerini ortaya
koyma, en uygun eylem biçimine karar verme, planı
uygulama ve değerlendirme süreçlerini içerir.
hizmet mesleğinde planlı değişim sürecinin en temel
amacını oluşturur. Planlı değişim süreci aynı zamanda sorun çözme basamakları olarak da adlandırılabilir.
Sosyal hizmetin tüm müdahale düzeylerinde sosyal
hizmet uzmanlarının sahip olması gereken başlıca
beceri alanlarından biri sorun çözmedir. Sorun çözme becerisi, sorun ve problemleri anlama, öncelikli
sorunları belirleme, uygun değişim hedeflerini ortaya
koyma, en uygun eylem biçimine karar verme, planı
uygulama ve değerlendirme süreçlerini içerir.
Soru 36
Müdahale aşamasında dezavantajlı durumda bulunan birey ve grupları güçlendirmeyi esas alan ve hak temelli bir yaklaşımla hareket edilen sosyal hizmet uzman rolü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Savunuculuk
B
Yöneticilik
C
Danışmanlık
D
Özerklik
E
Rehberlik
Açıklama:
Savunuculuk: Savunuculuk rolleri kapsamında
belirli bir gruba, yerel, bölgesel, ulusal ya da küresel
seviyede kaynaklara ya da hizmetlere erişimde yaşanan eşitsizlik, insan hakları ihlali ve sosyal adaletsizlik gibi durumların önlenmesinde sosyal hizmet uzmanına roller düşmektedir. Toplumla sosyal hizmet
uygulamalarının kendisi temelde toplumdaki dezavantajları ortadan kaldırarak sosyal adalet idealini
gerçekleştirmeye yöneliktir. Dolayısıyla bu çalışmaların planlanması ve uygulanmasında dezavantajlı
durumda bulunan birey, aile ve grupları güçlendirmeyi esas alan ve hak temelli bir yaklaşımla hareket
etmeye yönelik bir süreci hayata geçirmek gerekir
belirli bir gruba, yerel, bölgesel, ulusal ya da küresel
seviyede kaynaklara ya da hizmetlere erişimde yaşanan eşitsizlik, insan hakları ihlali ve sosyal adaletsizlik gibi durumların önlenmesinde sosyal hizmet uzmanına roller düşmektedir. Toplumla sosyal hizmet
uygulamalarının kendisi temelde toplumdaki dezavantajları ortadan kaldırarak sosyal adalet idealini
gerçekleştirmeye yöneliktir. Dolayısıyla bu çalışmaların planlanması ve uygulanmasında dezavantajlı
durumda bulunan birey, aile ve grupları güçlendirmeyi esas alan ve hak temelli bir yaklaşımla hareket
etmeye yönelik bir süreci hayata geçirmek gerekir
Soru 37
"Örgütsel hesap verebilirliği temin etmek" olarak da tanımlanan, çalışanlara profesyonel destek sunmayı içeren sosyal hizmet uzmanı rolü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Savunuculuk
B
Süpervizyon
C
Özerklik
D
Liderlik
E
Danışma
Açıklama:
Süpervizyon: Toplumla sosyal hizmet uygulamalarında sosyal hizmet uzmanının süpervizyon rolünü ‘örgütsel hesap verebilirliği temin etmek’ olarak
tanımlamak mümkündür. Bu bağlamda, sosyal
hizmet uzmanının uygulamaya ve uygulamada sorumluluk alanlara ilişkin yapacağı izleme, kontrol,
performans değerlendirme gibi işlevlere sahip olması
gerekmektedir. Rasyonel ölçütlere dayalı olarak gerçekleştirilen süpervizyon yoluyla sürecin istenen nitelikte sürdürülmesini sağlarken aynı zamanda çalışanlara profesyonel destek sunmayı da içermektedir.
tanımlamak mümkündür. Bu bağlamda, sosyal
hizmet uzmanının uygulamaya ve uygulamada sorumluluk alanlara ilişkin yapacağı izleme, kontrol,
performans değerlendirme gibi işlevlere sahip olması
gerekmektedir. Rasyonel ölçütlere dayalı olarak gerçekleştirilen süpervizyon yoluyla sürecin istenen nitelikte sürdürülmesini sağlarken aynı zamanda çalışanlara profesyonel destek sunmayı da içermektedir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi "Belirli bir zaman diliminde gerçekleştirilecek uygulamaları belirleyen ve genellikle sonuca ulaşmak için izlenecek prosedürleri tarif eden hedeflere" karşılık gelen ifadedir?
Seçenekler
A
Nihai hedefler
B
Stratejik hedefler
C
Süreç hedefleri
D
Sonuç hedefleri
E
Plan hedefleri
Açıklama:
Süreç hedefleri ise çoğunlukla sonuca ulaşmak için
izlenecek prosedürü tarif etmektedir. Süreç hedefleri
aynı zamanda bu prosedürün uygulanacağı zaman
dilimine de atıfta bulunabilir. Netice itibarıyla süreç hedefleri belirli bir zaman diliminde gerçekleştirilecek uygulamalara ilişkin bir öngörü sunar. Öte
yandan, süreç hedeflerini izlemek müdahalenin
yürütülmesi sırasında her şeyin yolunda gidip gitmediğini denetlemenin bir yoludur.
izlenecek prosedürü tarif etmektedir. Süreç hedefleri
aynı zamanda bu prosedürün uygulanacağı zaman
dilimine de atıfta bulunabilir. Netice itibarıyla süreç hedefleri belirli bir zaman diliminde gerçekleştirilecek uygulamalara ilişkin bir öngörü sunar. Öte
yandan, süreç hedeflerini izlemek müdahalenin
yürütülmesi sırasında her şeyin yolunda gidip gitmediğini denetlemenin bir yoludur.
Soru 39
Toplumla çalışmanın müdahale aşamasında gerçekleştirilecek eğitim faaliyetleri ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Öğretim yöntemlerini çeşitlendirilmelidir.
B
düşünsel süreçleri destekleyecek içeriklere ağırlık vermek
C
Öğrenmeyi öğretmek hedeflenmelidir.
D
Bilgilendirme odaklı içeriklere ağırlık vermelidir
E
Müdahalenin amaçlarına uygun olmalıdır
Açıklama:
Yalnızca bilgi verme odaklı eğitimlerle yetinmemek: Bilgi verici eğitimler genellikle eğitim süreçlerinin
ana eksenini oluştursa da kalıcı bir öğrenme için bazı durumlarda daha fazlasına ihtiyaç duyulduğunu gözden kaçırmamak gerekir. Eğitim süreçlerinde özellikle inanç, değer ve tutumların aktarılmasına yönelik bir
çabaya da ihtiyaç duyulmaktadır.
ana eksenini oluştursa da kalıcı bir öğrenme için bazı durumlarda daha fazlasına ihtiyaç duyulduğunu gözden kaçırmamak gerekir. Eğitim süreçlerinde özellikle inanç, değer ve tutumların aktarılmasına yönelik bir
çabaya da ihtiyaç duyulmaktadır.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi son değerlendirme aşamasında göz önünde bulundurulan bileşenlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Sosyal hizmet uzmanının rollerini ne kadar yerine getirdiği
B
Amaçlara ne düzeyde ulaşıldığının eleştirel analizi
C
Maliyet etkililiği hesaplaması
D
Sonuca yansıyan başarısızlıkların analiz edilmesi
E
Gelecekte yürütülecek çalışmaların planının yapılması
Açıklama:
Son değerlendirme sürecinin yürütülmesinde özellikle planlama aşamasında belirlenmiş
olan amaçlar ve hedefler yol gösterici olmaktadır. Bu doğrultuda, son değerlendirmeyi özellikle müdahale
aşamasında yerine getirilen çalışmaları analiz etmek üzere yapılan süreç değerlendirmeleri ve müdahale
sonucunda ulaşılmak istenen noktaya varılıp varılmadığını ele alan sonuç değerlendirmeleri üzerinden ele
almak mümkündür. Sosyal hizmet uzmanlarının planlı değişim sürecinin sonuçlarına ilişkin değerlendirme
yaparken belirlenen amaçlara ulaşılıp ulaşılmadığının ortaya çıkarılması yanında maliyet etkililiğini ve varsa
sonuca yansıyan başarısızlıkları da analiz etmesi gerekmektedir.
olan amaçlar ve hedefler yol gösterici olmaktadır. Bu doğrultuda, son değerlendirmeyi özellikle müdahale
aşamasında yerine getirilen çalışmaları analiz etmek üzere yapılan süreç değerlendirmeleri ve müdahale
sonucunda ulaşılmak istenen noktaya varılıp varılmadığını ele alan sonuç değerlendirmeleri üzerinden ele
almak mümkündür. Sosyal hizmet uzmanlarının planlı değişim sürecinin sonuçlarına ilişkin değerlendirme
yaparken belirlenen amaçlara ulaşılıp ulaşılmadığının ortaya çıkarılması yanında maliyet etkililiğini ve varsa
sonuca yansıyan başarısızlıkları da analiz etmesi gerekmektedir.
Ünite 5
Soru 1
Dünyada dikkate değer ekonomik büyüme gerçekleştirmesine karşın bazı ülkeler sosyal olarak kalkınmış ülke sınıfına dahil edilmemektedir. Bunun nedeni sosyal kalkınmanın aşağıdaki özelliklerinden daha çok hangisiyle açıklanabilir?
Seçenekler
A
Sosyal kalkınmada kişi başına düşen milli gelirin bir ölçüt olmasıyla
B
Sosyal kalkınmanın kırsal kesimlerin kalkınmasını da içermesi gerektiğiyle
C
Sosyal kalkınmışlığın diğer ülkelerdeki kalkınmışlıkla kıyaslanmasıyla
D
Sosyal kalkınmanın sadece ekonomik değil sosyal ölçütlerinin de olmasıyla
E
Ülkenin zenginliğinin toplumun tüm kesimlerine eşit oranda dağılmasıyla
Açıklama:
Kalkınma, bir ülkedeki ekonomik büyümeye paralel olarak sağlık, eğitim, güvenlik gibi çeşitli sosyal göstergelerin iyileşmesi anlamına gelmektedir. Şüphesiz ekonomik büyüme kalkınmanın bir göstergesidir ancak tek ölçüt değildir. kalkınma ekonominin yanında sosyal olarak gelişmişliği de kapsayan daha geniş bir kavramdır. D seçeneği bu durumu ifade etmektedir. Diğer seçeneklerdeki bilgiler de kalkınmanın birer göstergesidir ancak her biri kalkınmanın sadece bir yönüne değinmektedir. BU bağlamda giriş konusunu okuyunuz.
Kalkınma, bir ülkedeki ekonomik büyümeye paralel olarak sağlık, eğitim, güvenlik gibi çeşitli sosyal göstergelerin iyileşmesi anlamına gelmektedir. Şüphesiz ekonomik büyüme kalkınmanın bir göstergesidir ancak tek ölçüt değildir. kalkınma ekonominin yanında sosyal olarak gelişmişliği de kapsayan daha geniş bir kavramdır. D seçeneği bu durumu ifade etmektedir. Diğer seçeneklerdeki bilgiler de kalkınmanın birer göstergesidir ancak her biri kalkınmanın sadece bir yönüne değinmektedir. Doğru yanıt D dir.
Kalkınma, bir ülkedeki ekonomik büyümeye paralel olarak sağlık, eğitim, güvenlik gibi çeşitli sosyal göstergelerin iyileşmesi anlamına gelmektedir. Şüphesiz ekonomik büyüme kalkınmanın bir göstergesidir ancak tek ölçüt değildir. kalkınma ekonominin yanında sosyal olarak gelişmişliği de kapsayan daha geniş bir kavramdır. D seçeneği bu durumu ifade etmektedir. Diğer seçeneklerdeki bilgiler de kalkınmanın birer göstergesidir ancak her biri kalkınmanın sadece bir yönüne değinmektedir. Doğru yanıt D dir.
Soru 2
Sosyal kalkınma modeli toplumsal sistemleri ve toplumdaki ilişkileri şimdiki ve gelecek nesiller için sağlıklı ve yaşanabilir bir dünya kurabilmek için şekillendirmeyi ve geliştirmeyi amaçlamakta ve bu nedenle de toplumun kendi kendisini geliştirmesini odağa koymaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi sosyal kalkınmada diğerlerine göre daha etkili bir uygulama olarak değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
Sağlık hizmetlerinin erişilebilirliğini arttırmak
B
Toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamak
C
Toplumsal örgütlenme çabalarının yolunu açmak
D
Nitelikli ve kapsayıcı sosyal hizmetler sunmak
E
Kalkınmayı ekonomik gelişmeyle sınırlandırmamak
Açıklama:
SOSYAL KALKINMANIN KAVRAMSAL TEMELLERİ konusunu okuduğunuzda sosyal kalkınma modelinin temel amacının C seçeneğinde verilen duruma karşılık geldiğini göreceksiniz.
Bir toplumun kalkınmasını sağlamak için öncelikle kalkınma için gerekli unsurların devreye sokulması gerekmektedir. BU unsurların devreye sokulması da her şeyden önce toplumu oluşturan bireylerin bu çabaları içselleştirmesini ve sahiplenmesini dolayısıyla da örgütlenmesini gerektirir. Sosyal kalkınma modeli bu nedenle toplumdaki bireylerin bu çabalarını öncelikli olarak değerlendirir. C seçeneği doğru yanıttır. Diğer seçeneklerin hepsi ancak C seçeneğindeki durumun gelişmesi ile mümkün olabilecek durumlardır.
Bir toplumun kalkınmasını sağlamak için öncelikle kalkınma için gerekli unsurların devreye sokulması gerekmektedir. BU unsurların devreye sokulması da her şeyden önce toplumu oluşturan bireylerin bu çabaları içselleştirmesini ve sahiplenmesini dolayısıyla da örgütlenmesini gerektirir. Sosyal kalkınma modeli bu nedenle toplumdaki bireylerin bu çabalarını öncelikli olarak değerlendirir. C seçeneği doğru yanıttır. Diğer seçeneklerin hepsi ancak C seçeneğindeki durumun gelişmesi ile mümkün olabilecek durumlardır.
Soru 3
Sosyal olarak kalkınmak için sosyal sorunların çözümünü yalnızca kamusal uygulamalarla sınırlı tutmamak ve doğrudan toplumdaki bireylerin aktif rol oynamasını sağlamak gerekmektedir. Aşağıdakilerden hangisi toplumsal olarak kalkınmak için kamusal düzenlemelerden çok toplumdaki bireylerin aktif rolleri yoluyla gerçekleşebilecek bir uygulama olarak düşünülebilir?
Seçenekler
A
Sağlık hizmetlerine ulaşımı kolaylaştırmak
B
Çevre temizliğini sağlamak
C
Köyden kente göçü yapılandırmak
D
Adaletli ücret politikaları gerçekleştirmek
E
Kadına yönelik şiddeti önlemek
Açıklama:
SOSYAL KALKINMANIN KAVRAMSAL TEMELLERİ konusunu okuduğunuzda soruyu ve cevabını daha iyi anlayacaksınız.
Seçeneklerde verilenlerin hepsi toplumsal kalkınma için gerekli olan duurmlardır ancak B seçeneğinde kamusal tedbirlerin yanında doğrudan devletin veya kamu uygulamalarının ötesinde toplumdaki bireylerin aktif çabaları etkili olacaktır. Diğer seçeneklerde verilenler kamusal olarak yapılacak düzenlemeleri diğer adıyla devlet yönetimlerinin alacağı tedbirlerle gerçekleşebilecek olan uygulamaları içermektedir. Bu seçeneklerde elbette bireylerin de çabaları önemlidir ancak bireysel çabalardan çok kamusal uygulamaların rolü daha büyüktür. Bu nedenle doğru yanıt B dir.
Seçeneklerde verilenlerin hepsi toplumsal kalkınma için gerekli olan duurmlardır ancak B seçeneğinde kamusal tedbirlerin yanında doğrudan devletin veya kamu uygulamalarının ötesinde toplumdaki bireylerin aktif çabaları etkili olacaktır. Diğer seçeneklerde verilenler kamusal olarak yapılacak düzenlemeleri diğer adıyla devlet yönetimlerinin alacağı tedbirlerle gerçekleşebilecek olan uygulamaları içermektedir. Bu seçeneklerde elbette bireylerin de çabaları önemlidir ancak bireysel çabalardan çok kamusal uygulamaların rolü daha büyüktür. Bu nedenle doğru yanıt B dir.
Soru 4
Bir ülkede sosyal kalkınma, ekonomik refahın yanı sıra sosyal refahın da topluma eşit ve adil olarak dağıtılmasını içermektedir. Bu bağlamda kalkınmış ülkelerdeki insanların kendilerini daha güvende hissedebilecekleri de söylenebilir. Buna göre aşağıdakilerden hangisinin bu duruma çarpıcı bir biçimde tezat oluşturduğu söylenebilir?
Seçenekler
A
Köy çocuklarının kenttekilere göre daha az eğitim olanaklarının olması
B
Köy ortamında sosyal aktivite olanaklarının yetersiz olması
C
Aynı işi yapan bireylerin birbirlerinden farklı ücretler alabilmeleri
D
Kentin altyapı olanaklarının köyden daha iyi durumda olması
E
Suça konu davranışlarında bazı kişilerin daha az ceza alabilmeleri
Açıklama:
SOSYAL KALKINMANIN KAVRAMSAL TEMELLERİ konusunu okuyunuz. Konunun genel çerçevesinden sosyal refahın adaletin sağlanmasıyla da ilişkili olduğu sonucuna varacaksınız.
E seçeneğinde verilen durum adaletin eşit dağıtılmadığını göstermektedir. Bu nednele de sosyal refahın eşit dağıtılmadığını örneklemektedir. A, B ve D seçeneklerinde verilenler daha çok doğrudan coğrafi koşullara göre ortaya çıkan farklılıklara, C seçeneğinde verilen ise ekonomik eşitsizliğe örnek oluşturabilir. Doğru yanıt E dir.
E seçeneğinde verilen durum adaletin eşit dağıtılmadığını göstermektedir. Bu nednele de sosyal refahın eşit dağıtılmadığını örneklemektedir. A, B ve D seçeneklerinde verilenler daha çok doğrudan coğrafi koşullara göre ortaya çıkan farklılıklara, C seçeneğinde verilen ise ekonomik eşitsizliğe örnek oluşturabilir. Doğru yanıt E dir.
Soru 5
Bir ülkenin kalkınma düzeyinin ne olduğunu söyleyebilmek ancak kalkınmanın somut veriler üzerinden ve diğer ülkelerle kıyaslanması yoluyla mümkün olabilmektedir. Bu bilgiye dayanarak aşağıdakilerden hangisi bir ülkenin kalkınmış olduğunu söylemek için uygun bir ölçüt olarak değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
Eğitim anlayışındaki bilimsellik
B
Dini inançlarını yaşama özgürlüğü
C
İnsani gelişmişlik endeksindeki düzeyi
D
İş ve ücret dağılımdaki denge
E
Kadın haklarının anayasal temini
Açıklama:
Sosyal Kalkınma Ölçekleri konusunu okuyunuz. BU konuda insani gelişmişlik endeksinin ülkelerin birbirleriyle çeşitli değişkenler bağlamında karşılaştırıldığını ve böylece bir düzey belirlendiğini göreceksiniz.
İnsani gelişmişlik endeksindeki düzeyi bir ülkenin sosyal gelişmişlik göstergeleri bağlamında diğer ülkelerle olan kkıyası sonucunda elde edilmektedir. Bu nedenle somut veriler elde etmeye yarayan tek gösterge verilen seçenekler içinde sadece C seçeneğinde verilmektedir.
İnsani gelişmişlik endeksindeki düzeyi bir ülkenin sosyal gelişmişlik göstergeleri bağlamında diğer ülkelerle olan kkıyası sonucunda elde edilmektedir. Bu nedenle somut veriler elde etmeye yarayan tek gösterge verilen seçenekler içinde sadece C seçeneğinde verilmektedir.
Soru 6
Diğer ülkelere kıyasla bir ülkenin toplumsal olarak daha iyi bir konumda olup olmadığının bir ölçüsü de sosyal kalkınma düzeyinde hangi noktada olduğunu gösteren sosyal gelişme endeksindeki yeridir. Aşağıdakilerden hangisi sosyal gelişme endeksindeki temel insani ihtiyaçlar arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Temel eğitime erişim
B
Kişisel güvenlik
C
Sağlık ve sağlıklı yaşam
D
Kişisel özgürlük ve tercihler
E
Kişisel haklar
Açıklama:
Sosyal Gelişme Endeksi konusunu okuyunuz.
A ve C sosyal gelişme endeksinin refah tesisi alt boyutunun, D ve E ise fırsat boyutunun göstergeleridir. Kişisel güvenlik ise temel insani ihtiyaçlar boyutunda sayılmaktadır. Doğru yanıt B dir.
A ve C sosyal gelişme endeksinin refah tesisi alt boyutunun, D ve E ise fırsat boyutunun göstergeleridir. Kişisel güvenlik ise temel insani ihtiyaçlar boyutunda sayılmaktadır. Doğru yanıt B dir.
Soru 7
Mustafa Kemal Atatürk’ün Türkiye’yi ‘muasır medeniyetler seviyesinin üzerine çıkarma’ ideali Cumhuriyet’in ilk yıllarından itibaren kalkınma hamleleri ile kendini hissettirmiş ve süreç içinde Türkiye'de çeşitli kalkınma hamleleri gerçekleştirilmiştir. Aşağıdakilerden hangisi ülkemizin kalkınmasında daha çok eğitim yoluyla etkili olmuş bir hamle olarak değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
Birinci beş yıllık kalkınma planı
B
Köy enstitülerinin kurulması
C
Güney Anadolu projesinin kurulması
D
Halkevlerinin kurulması
E
Devlet tekelinde fabrikaların kurulması
Açıklama:
TÜRKİYE’DE SOSYAL KALKINMA VE TOPLUM TEMELLİ ÇALIŞMA GİRİŞİMLERİ konusunu okuyunuz. Bu konuyu okuduğunuzda toplumsal kalkınmaya çeşitli biçimlerde katkı sağlamı olan hamleleri daha iyi anlayacak ve hangisinin daha çok hangi toplumsal kalkınma konularında etkili olduğunu daha iyi anlayacaksınız.
Toplumsal kalkınmada ekonomi, sağlık, üretim gibi bir çok alanda etkili olmasının yanında köy enstitüleri temelde bir eğitim kurumu ve öğretmen yetiştirmeyi amaç edinmiştir. Diğer seçeneklerde verilen kalkınma hamlelerinin daha çok ekonomik yönden kalkınmaya hizmet ettikleri söylenebilir. Doğru yanıt B dir.
Toplumsal kalkınmada ekonomi, sağlık, üretim gibi bir çok alanda etkili olmasının yanında köy enstitüleri temelde bir eğitim kurumu ve öğretmen yetiştirmeyi amaç edinmiştir. Diğer seçeneklerde verilen kalkınma hamlelerinin daha çok ekonomik yönden kalkınmaya hizmet ettikleri söylenebilir. Doğru yanıt B dir.
Soru 8
Köy enstitülerinin kurulması Türkiye'de sosyal kalkınmada çeşitli bakımlardan etkili olmuş ve toplumsal düzlemde çeşitli olumlu sonuçları olmuş olan bir girişimdir. Aşağıdakilerden hangisi köy enstitülerinin kurulmasının altındaki temel amaç olarak değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
Nitelikli öğretmen yetiştirmek
B
Tarımın kalitesini arttırmak
C
Modern yaşamı desteklemek
D
Kırsal kesimi eğitimle kalkındırmak
E
Ülke ekonomisini geliştirmek
Açıklama:
TÜRKİYE’DE SOSYAL KALKINMA VE TOPLUM TEMELLİ ÇALIŞMA GİRİŞİMLERİ başlığı altındaki köy enstitüleri alt konusnu okuyunuz.
Köy enstitülerinde yetiştirilen öğretmenlerin ve meslek icra edecek diğer kişilerin köy şartlarına uyum sağlayabilmesi, görev alacağı köyde uzun bir süre çalışabilmesi, yaratıcı, üretici, el işlerinde becerikli, tarım işlerine yatkın, özverili ve idealist bireyler olmaları hedeflenmiştir. Ancak tmel hedef nitelikli öğretmen yetiştirmek değil bu öğretmenler aracılığıyla kırsal kesimi kalkındırmaktır. Diğer bir deyişle nitelikli öğretmenler yetiştirerek bu kişilerin topluma öncülük etmesiyle kırsal alanı kalkındırmak, kırsal alanda yaşayanlara bilgi ve beceri bakımından eğitmek ve köylüyü daha üretken bir konuma getirmek asıl amaçtır. Doğru cevap D dir.
Köy enstitülerinde yetiştirilen öğretmenlerin ve meslek icra edecek diğer kişilerin köy şartlarına uyum sağlayabilmesi, görev alacağı köyde uzun bir süre çalışabilmesi, yaratıcı, üretici, el işlerinde becerikli, tarım işlerine yatkın, özverili ve idealist bireyler olmaları hedeflenmiştir. Ancak tmel hedef nitelikli öğretmen yetiştirmek değil bu öğretmenler aracılığıyla kırsal kesimi kalkındırmaktır. Diğer bir deyişle nitelikli öğretmenler yetiştirerek bu kişilerin topluma öncülük etmesiyle kırsal alanı kalkındırmak, kırsal alanda yaşayanlara bilgi ve beceri bakımından eğitmek ve köylüyü daha üretken bir konuma getirmek asıl amaçtır. Doğru cevap D dir.
Soru 9
............ kavramı kırsal alanlarda yaşayan insanların sosyoekonomik ve kültürel koşullarını olumlu yönde değiştirmeye yönelik süreçleri, faaliyet ve çalışmaları ifade etmektedir.
Yukarıdaki cümlede yer alan boşluğa aşağıdaki ifadelerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki cümlede yer alan boşluğa aşağıdaki ifadelerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Sosyal eşitlik
B
Sürdürülebilir refah
C
Ekonomik refah
D
Sosyal refah
E
Kırsal kalkınma
Açıklama:
Kırsal kalkınma başlığı altında yer alan açıklama ve tanımlamaları okuyunuz.
Sosyal eşitlik bireylerin hak ve özgürlüklerde ve olanaklara erişimde birbirleriyle eşit olmasını (A),
Sürdürülebilir refah uzun süreli ve kalıcı çözümler yoluyla refahın etmesini (B),
Ekonomik refah bireyin yeterli ekonomik güce sahip olmasını (C),
Sosyal refah ise toplumun sosyal haklarda ileri ve kabul edilebilir iyi koşullara sahip olmasını ifade etmektedir (D).
Soru kökünde yer alan açıklama kırsal kalkınma kavramına karşılık gelmektedir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Sosyal eşitlik bireylerin hak ve özgürlüklerde ve olanaklara erişimde birbirleriyle eşit olmasını (A),
Sürdürülebilir refah uzun süreli ve kalıcı çözümler yoluyla refahın etmesini (B),
Ekonomik refah bireyin yeterli ekonomik güce sahip olmasını (C),
Sosyal refah ise toplumun sosyal haklarda ileri ve kabul edilebilir iyi koşullara sahip olmasını ifade etmektedir (D).
Soru kökünde yer alan açıklama kırsal kalkınma kavramına karşılık gelmektedir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 10
Yoksullukla mücadele konusunda yapılması gerekenler birden fazla boyutta gerçekleştirilecek politikalara dayanmakta ve bu nedenle farklı bölgelere farklı yatırımlar yapılabilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi sosyal kalkınma sürecinde kamusal hizmetlerin bölgeden bölgeye farklılıklar gösterebilmesinin gerekçesi olarak ileri sürülebilir?
Seçenekler
A
Merkezi ve yerel yönetimin eşgüdüm içinde çalışması gerektiği
B
Sektörler arasında işbirliği ve eşgüdümün olması gerektiği
C
Politikaların yerel ihtiyaçlara göre yapılması gerektiği
D
Hizmetlere ulaşımın kolaylaştırılması gerektiği
E
Yoksullara yönelik kaliteli hizmetlerin olması gerektiği
Açıklama:
Yoksullukla Mücadelede Sosyal Kalkınma konusunu okuyunuz.
Yerel ihtiyaçlar bölgeden bölgeye farklılıklar gösterdiğinden Sosyal kalkınmayı gerçekleştirmek için verilen hizmetler de farklılaşabilmektedir. Bu nedenle doğru yanıt C dir. Diğer seçenekler de sosyal kalkınmada dikkate alınması gereken gerekçelerdendir ancak soru kökünde verilen duruma gerekçe oluşturmamaktadırlar.
Yerel ihtiyaçlar bölgeden bölgeye farklılıklar gösterdiğinden Sosyal kalkınmayı gerçekleştirmek için verilen hizmetler de farklılaşabilmektedir. Bu nedenle doğru yanıt C dir. Diğer seçenekler de sosyal kalkınmada dikkate alınması gereken gerekçelerdendir ancak soru kökünde verilen duruma gerekçe oluşturmamaktadırlar.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi bir ülkedeki ekonomik büyümeye paralel olarak sağlık, eğitim, güvenlik gibi sosyal göstergelerin iyileşmesi anlamına gelen kavrama karşılık gelmektedir?
Seçenekler
A
Büyüme
B
Gelişme
C
Kalkınma
D
Ekonomi
E
Eğitim
Açıklama:
Sorunun başlığı "Giriş"
Kalkınma, bir ülkedeki ekonomik büyümeye paralel olarak sağlık, eğitim, güvenlik gibi çeşitli sosyal göstergelerin iyileşmesi anlamına gelmektedir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Kalkınma, bir ülkedeki ekonomik büyümeye paralel olarak sağlık, eğitim, güvenlik gibi çeşitli sosyal göstergelerin iyileşmesi anlamına gelmektedir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi sosyal ve ekonomik gelişmişlik seviyesinin toplumun tüm kesimlerine eşit ve adil dağıtılmasına dayalı bir kalkınma anlayışı anlamına gelir?
Seçenekler
A
Sosyal kalkınma
B
Ekonomik kalkınma
C
Eğitsel kalkınma
D
Kırsal kalkınma
E
Sürdürülebilir kalkınma
Açıklama:
Soru başlığı; "Sosyal Kalkınmanın Kavramsal Temelleri"
Sosyal kalkınma; bir toplumda oluşturulan sosyal ve ekonomik gelişmişlik seviyesinin toplumun tüm kesimlerine eşit ve adil dağıtılmasına dayalı bir kalkınma anlayışıdır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Sosyal kalkınma; bir toplumda oluşturulan sosyal ve ekonomik gelişmişlik seviyesinin toplumun tüm kesimlerine eşit ve adil dağıtılmasına dayalı bir kalkınma anlayışıdır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 13
- Toplumun katkısını içermesi
- Toplumun desteğini içermesi
- Sadece sağlık hizmetlerini irdelemesi
- Gönüllüğe dayalı olması
- Toplumdan bağımsız olması
Yukarıdakilerden hangisi sosyal kalkınmaya işaret eden çalışmaların özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve V
C
I, II ve V
D
II, III ve IV
E
III, IV ve V
Açıklama:
Soru başlığı; "Sosyal Kalkınmanın Kavramsal Temelleri"
Sosyal kalkınmaya işaret eden çalışmaların özelliklerini bu bağlamda aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür:
Sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
Sosyal kalkınmaya işaret eden çalışmaların özelliklerini bu bağlamda aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür:
- Toplumun katkısını ve desteğini içermesi,
- Gönüllülüğe dayalı olması,
- Demokratik ilkelere dayalı olması,
- Halkın iş birliğine dayanması,
- Devletin kolaylaştırıcı rol üstlenmesi,
- Ulusal kalkınma çabaları ile uyumlu olması,
- Hem eğitsel ve hem de örgütsel bir girişim olması,
- Birçok konuya yönelik sürekliliği olan çabalar olması.
Sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
Soru 14
Ülkelerdeki genel refah seviyesini anlamaya yardımcı olan kişi başına milli gelir düzeyi aşağıdaki hangi işlem sonucunda elde edilebilir?
Seçenekler
A
Mevduat hesaplarının toplanması
B
Döviz işlemlerinin izlenmesi
C
Değerli madenlerin artışlarının belirlenmesi
D
İşletme gelirlerinin toplanması
E
Kalkınmanın ölçülmesi
Açıklama:
Soru başlığı; "Sosyal Kalkınmanın Kavramsal Temelleri"
Kalkınmanın ölçülmesi toplumların ilerleme düzeyini somut verilerle açıklayabilmek, bölgesel farklılıkları görebilmek ve ülkeler arası karşılaştırmalı sonuçlar elde edebilmek için pek çok çabaya konu olmuştur. Bunlardan en bilineni bir ülkedeki genel refah seviyesini anlamaya yardımcı olan kişi başına milli gelir düzeyidir. Cevap E seçeneğidir.
Kalkınmanın ölçülmesi toplumların ilerleme düzeyini somut verilerle açıklayabilmek, bölgesel farklılıkları görebilmek ve ülkeler arası karşılaştırmalı sonuçlar elde edebilmek için pek çok çabaya konu olmuştur. Bunlardan en bilineni bir ülkedeki genel refah seviyesini anlamaya yardımcı olan kişi başına milli gelir düzeyidir. Cevap E seçeneğidir.
Soru 15
Nitelikli iş gücünün istihdam edildiği, insani bir yaşam için yeterli düzeyde gelirin sunulduğu, kamusal hizmetlere erişilebilirliğin olduğunun belirlenmesi aşağıdaki maddelerden hangisinde yer alan ön koşul ile mümkündür?
Seçenekler
A
Sosyal kalkınmayı ölçmeye çalışan araçlarda eğitim, sağlık, iş gücü, istihdam, işsizlik gibi değişkenlerin faktör olarak ele alınması
B
Sosyal kalkınmayı ölçmeye çalışan araçları göz ardı ederek gözleme dayalı, kalkınmayı sosyal medya odaklı veri toplayarak hesaplanmaya çalışılması
C
Sosyal kalkınmayı ölçmeye çalışan araçlarda eğitim, sağlık, iş gücü, istihdam, işsizlik, ücret-kazanç gibi değişkenlerin dikkate alınması
D
Sosyal kalkınmayı ölçmeye çalışan araçlar ile birlikte mutlaka geçmiş dönem kalkınma endekslerinin dikkate alınması
E
Sosyal kalkınmayı ölçmeye çalışan araçlardan elde edilen bilgilere ek olarak gelecek kalkınma planının da göz önünde bulundurulması
Açıklama:
Soru başlığı; "Sosyal Kalkınmanın Kavramsal Temelleri"
Sosyal kalkınmanın belirlenebilmesine yönelik olarak ulusal ve uluslararası bazda çok sayıda ölçme yöntemi geliştirilmiştir. Sosyal kalkınmayı ölçmeye çalışan araçlarda yer alan değişkenler eğitim, sağlık, iş gücü, istihdam, işsizlik, ücret ve kazanç, konut, sosyal güvenlik, kent-belediye nüfusları, katılımcılık, nüfus vb. kapsamaktadır. Öte yandan, bazı ölçme yöntemlerinde bu değişkenler üzerindeki kadın-erkek ayrımı da gözetilmiştir. Böylece nitelikli ve sağlıklı iş gücünün istihdam edildiği, insani bir yaşam için yeterli düzeyde gelirin sunulduğu, kamusal hizmetlere erişebildiği, katılım olanakları bulduğu eşitlikçi bir toplum yapısını analiz daha mümkün olmaktadır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Sosyal kalkınmanın belirlenebilmesine yönelik olarak ulusal ve uluslararası bazda çok sayıda ölçme yöntemi geliştirilmiştir. Sosyal kalkınmayı ölçmeye çalışan araçlarda yer alan değişkenler eğitim, sağlık, iş gücü, istihdam, işsizlik, ücret ve kazanç, konut, sosyal güvenlik, kent-belediye nüfusları, katılımcılık, nüfus vb. kapsamaktadır. Öte yandan, bazı ölçme yöntemlerinde bu değişkenler üzerindeki kadın-erkek ayrımı da gözetilmiştir. Böylece nitelikli ve sağlıklı iş gücünün istihdam edildiği, insani bir yaşam için yeterli düzeyde gelirin sunulduğu, kamusal hizmetlere erişebildiği, katılım olanakları bulduğu eşitlikçi bir toplum yapısını analiz daha mümkün olmaktadır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 16
- Su ve sağlık koruma
- Erken eğitim
- Mülkiyet
- Kişisel güvenlik
- Alış-veriş
Seçenekler
A
I ve IV
B
II ve III
C
IV ve V
D
I, III ve IV
E
II, IV ve V
Açıklama:
Soru başlığı; "Sosyal Kalkınmanın Kavramsal Temelleri"
İlk olarak 2013 yılında karşımıza çıkan Sosyal Gelişme Endeksi’nin (SGE) geliştirilme süreci birey odaklı bir gelişmişlik ölçütünden yola çıkarak kalkınmanın bir ülkenin vatandaşlarına sunduğu hayat kalitesini daha geniş bir bakış açısıyla ele alma çabalarının bir yansımasıdır. Bu yaklaşım devletlerin vatandaşlarının gündelik yaşamını daha kaliteli bir düzeye taşıyacak kararları ve politikaları şekillendirmelerine de katkı vermeyi amaçlamaktadır. SGE, bir ülkede yaşayan vatandaşların temel insani ihtiyaçlarını karşılayarak nitelikli bir hayat sürecekleri ve gelişim potansiyellerini gerçekleştirebilecekleri toplumsal koşulların sağlanmasına odaklanmaktadır. Bu yönüyle SGE temel insani ihtiyaçlar başta olmak üzere ülkede tesis edilen refah seviyesini ve bireylere sağlanan gelişim fırsatlarını ele alan üç temel boyuta sahiptir. Detay için ünitenin sayfa 113, şekil 5.1 incelenebilir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
İlk olarak 2013 yılında karşımıza çıkan Sosyal Gelişme Endeksi’nin (SGE) geliştirilme süreci birey odaklı bir gelişmişlik ölçütünden yola çıkarak kalkınmanın bir ülkenin vatandaşlarına sunduğu hayat kalitesini daha geniş bir bakış açısıyla ele alma çabalarının bir yansımasıdır. Bu yaklaşım devletlerin vatandaşlarının gündelik yaşamını daha kaliteli bir düzeye taşıyacak kararları ve politikaları şekillendirmelerine de katkı vermeyi amaçlamaktadır. SGE, bir ülkede yaşayan vatandaşların temel insani ihtiyaçlarını karşılayarak nitelikli bir hayat sürecekleri ve gelişim potansiyellerini gerçekleştirebilecekleri toplumsal koşulların sağlanmasına odaklanmaktadır. Bu yönüyle SGE temel insani ihtiyaçlar başta olmak üzere ülkede tesis edilen refah seviyesini ve bireylere sağlanan gelişim fırsatlarını ele alan üç temel boyuta sahiptir. Detay için ünitenin sayfa 113, şekil 5.1 incelenebilir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulduğu yıllarda köy enstitülerinin üstlendiği misyonlardan birisidir?
Seçenekler
A
Meslek elemanı yetiştirerek sanayi sektörünün gelişimini sağlamak
B
Eğitime ulaşımı sağlayarak kırsal alandaki kalkınmaya katkı sunmak
C
Uluslararası ilişkileri geliştirerek geliştirilmiş eğitim modellerini transfer etmek
D
Sağlık elemanları yetiştirerek sağlık hizmetlerini yaygınlaştırmak
E
Okulöncesi eğitimi yaygınlaştırarak erken eğitim sunmak
Açıklama:
Soru başlığı; "Türkiye’de Sosyal Kalkınma ve Toplum Temelli Çalışma Girişimleri"
1930’lu yıllarda Türkiye’de nüfusun çoğunluğu kırsal alanlarda yaşamaktadır. Bununla birlikte, köylerde okuma-yazma oranı oldukça düşüktür. Ayrıca o dönemde ülkede bulunan kırk bin köyün otuz altı bininde okul veya öğretmenin olmadığı belirtilmektedir. Bu durum Atatürk başta olmak üzere devlet adamlarının kırsal alandaki kalkınmaya önem vermelerine neden olmuştur. Nitekim Atatürk mevcut şartlar altında ülkedeki kırsal alanda öğretmen açığını kapatmak için çok uzun bir zamana ihtiyaç bulunduğunun farkındadır. Bu nedenle süreci hızlandırmak ve Cumhuriyet kazanımlarını güçlendirmek için köylerde yaşayan insanların kısa sürede eğitime ulaşmalarının gerekli olduğunu düşünmüştür. Bu açıklamalarda görülebileceği gibi sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
1930’lu yıllarda Türkiye’de nüfusun çoğunluğu kırsal alanlarda yaşamaktadır. Bununla birlikte, köylerde okuma-yazma oranı oldukça düşüktür. Ayrıca o dönemde ülkede bulunan kırk bin köyün otuz altı bininde okul veya öğretmenin olmadığı belirtilmektedir. Bu durum Atatürk başta olmak üzere devlet adamlarının kırsal alandaki kalkınmaya önem vermelerine neden olmuştur. Nitekim Atatürk mevcut şartlar altında ülkedeki kırsal alanda öğretmen açığını kapatmak için çok uzun bir zamana ihtiyaç bulunduğunun farkındadır. Bu nedenle süreci hızlandırmak ve Cumhuriyet kazanımlarını güçlendirmek için köylerde yaşayan insanların kısa sürede eğitime ulaşmalarının gerekli olduğunu düşünmüştür. Bu açıklamalarda görülebileceği gibi sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi elektrik üretimi ve sulama konusunda gelişimi sağlamak amacıyla yürürlüğe giren Güneydoğu Anadolu Projesinin (GAP) bir bölgesel kalkınma projesine dönüştüğünün göstergesidir?
Seçenekler
A
Sulama kanallarının yaygınlaştırılmasıyla tarımsal üretimi arttırmak
B
Tarımsal üretim bağlamında eğitim vererek niteliği arttırmak
C
Tarım ürünü üreticisi ile pazarlayıcılar arasında iletişimi arttırmak
D
Sulama teknolojileri yatırımı yaparak sulu tarımı arttırmak
E
Sosyal hizmetlerin etkinliğini ve yaygınlığını arttırmak
Açıklama:
Soru başlığı; "Türkiye’de Sosyal Kalkınma ve Toplum Temelli Çalışma Girişimleri"
Türkiye’nin kalkınma hamleleri içerisinde kritik bir yere sahip olan Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP), başlangıçta Fırat ve Dicle nehirlerinin elektrik üretimi ve sulama konusundaki potansiyellerini harekete geçirebilmek için başlatılmış ancak ilerleyen süreçte sosyal ve ekonomik gelişmeyi de içerecek şekilde çok boyutlu ve çok sektörlü bir bölgesel kalkınma projesine dönüşmüştür. GAP kapsamında bölgede sosyal ve insani gelişmeye yönelik uygulamalara bir çerçeve oluşturmak amacıyla yürütülen çalışmaların sonucunda 1994 yılında GAP Sosyal Eylem Planı açıklanmıştır. Buna göre projenin kapsamı sosyal bağlamda genişletilerek şu amaçlara vurgu yapılmıştır:
Türkiye’nin kalkınma hamleleri içerisinde kritik bir yere sahip olan Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP), başlangıçta Fırat ve Dicle nehirlerinin elektrik üretimi ve sulama konusundaki potansiyellerini harekete geçirebilmek için başlatılmış ancak ilerleyen süreçte sosyal ve ekonomik gelişmeyi de içerecek şekilde çok boyutlu ve çok sektörlü bir bölgesel kalkınma projesine dönüşmüştür. GAP kapsamında bölgede sosyal ve insani gelişmeye yönelik uygulamalara bir çerçeve oluşturmak amacıyla yürütülen çalışmaların sonucunda 1994 yılında GAP Sosyal Eylem Planı açıklanmıştır. Buna göre projenin kapsamı sosyal bağlamda genişletilerek şu amaçlara vurgu yapılmıştır:
- Ekonomik büyüme sürecini sosyal gelişme ile desteklemek
- Sosyal hizmetlerin etkinliğini ve yaygınlığını artırmak
- Bölge ile diğer bölgeler arasındaki sosyal gelişmişlik farkını uzun vadede ortadan kaldırmak
- Bölge içindeki farklı sosyal grup ve katmanların kalkınma süreci ile bütünleşmelerini sağlamak
- Kalkınma çabalarında halkın etkin katkı ve katılımını sağlamak
- Sürdürülebilir kalkınmanın koşullarını yaratmak
Soru 19
Kırsal kalkınma programı geliştiren bir grup uzman geliştirecekleri programın herkese hitap edecek şekilde olmasını hedeflediklerinde aşağıdaki hangi prensibi göz önünde bulundurmaktadırlar?
Seçenekler
A
Bağımlılık yaratmama
B
Kapsayıcılık
C
Sürdürülebilirlik
D
Aşamalı olma
E
Etkililik
Açıklama:
Soru başlığı; "Kırsal Kalkınma"
Kırsal kalkınma programları günümüzde birçok ülkenin bölgesel kalkınma amaçları içerisinde önemli bir paya sahiptir. Özellikle gelişmekte olan ülkeler için kırsal kalkınmanın genel kalkınma üzerindeki potansiyel etkisinin daha yüksek olduğu belirtilmektedir. Sosyal kalkınmanın dengeli olması, kırdan kente doğru göç hareketinin önlenmesi, kırsal alandaki üretim artışına dayalı refah olanaklarının artması pek çok kırsal kalkınma planının temelini oluşturmaktadır. Bu doğrultuda hazırlanacak kırsal kalkınma programlarında dikkate alınması gereken prensipler şu başlıklar altında değerlendirilebilir:
Kırsal kalkınma programları günümüzde birçok ülkenin bölgesel kalkınma amaçları içerisinde önemli bir paya sahiptir. Özellikle gelişmekte olan ülkeler için kırsal kalkınmanın genel kalkınma üzerindeki potansiyel etkisinin daha yüksek olduğu belirtilmektedir. Sosyal kalkınmanın dengeli olması, kırdan kente doğru göç hareketinin önlenmesi, kırsal alandaki üretim artışına dayalı refah olanaklarının artması pek çok kırsal kalkınma planının temelini oluşturmaktadır. Bu doğrultuda hazırlanacak kırsal kalkınma programlarında dikkate alınması gereken prensipler şu başlıklar altında değerlendirilebilir:
- Kapsayıcılık: Programların herkese hitap edebilir olması, ulaşılabilir ve eşitlikçi olması,
- Bağımlılık yaratmama: Yol gösterici ve güçlendirici olması, insanları projelerden yararlanmaya bağımlı kılmaması,
- Sürdürülebilirlik: Uzun süreli ve kalıcı çözümlere odaklanması,
- Aşamalı olma: Sunulacak yeniliklerin aşama aşama gerçekleştirilmesi, sistematik olması,
- Katılım: Yerel halkın bütün süreçlerde aktif rol alması,
- Etkililik: Yerel kaynakların etkili ve verimli şekilde kullanılması.
Soru 20
Bir gönüllü çalışma grubunun ailelerle kültürel, sanatsal, sportif faaliyetler yürütmeleri takdirde aşağıdaki hangi rolü üstendiklerini göstermektedir?
Seçenekler
A
Sosyal farkındalık
B
Eğitim
C
Sosyal eylem
D
Yönetsel görevler
E
Boş zaman
Açıklama:
Soru başlığı; "Gönüllülük ve Gönüllülerin Yönetimi"
Toplumla sosyal hizmet uygulamaları bağlamında düşünüldüğünde gönüllülerin üstlenebileceği bu rollere yakından bakmakta fayda vardır:
Toplumla sosyal hizmet uygulamaları bağlamında düşünüldüğünde gönüllülerin üstlenebileceği bu rollere yakından bakmakta fayda vardır:
- Sosyal farkındalık: Toplumda veya toplulukta bilinç ve farkındalık kazandırmaya yönelik çalışmalar toplumla sosyal hizmet uygulamalarında sıkça yer almaktadır. Gönüllüler bu çalışmaların her aşamasında sosyal hizmet uzmanları ile birlikte çalışma yürütebilirler.
- Eğitim: Toplumla sosyal hizmet uygulamalarında sosyal hizmet uzmanlarının eğitici rolünü yerine getirirken gönüllülerin desteğinden yararlanması mümkündür.
- Boş zaman: Toplulukla yürütülecek faaliyetlerde birey, aile ve grupların gelişimini ve becerilerini geliştirmelerine olanak tanıyan kültürel, sanatsal, sportif etkinliklerin planlanmasında ve yürütülmesinde çoğunlukla gönüllü desteğine ihtiyaç duyulmaktadır.
- Sosyal eylem: Sosyal hizmet uzmanları için kritik olan hak savunuculuğu, politika süreçlerine dahil olma, topluluğun yerel sorunları çözüm üretmeye yönelik kaynaklara ulaşma, toplulukta dayanışma ağlarının oluşturulması gibi görevler gönüllülerin sağladığı iş birliğinin ortaya çıkaracağı güçle daha etkili bir şekilde gerçekleştirilebilir.
- Profesyonel ve yönetsel görevler: Toplumla sosyal hizmet uygulamalarında sosyal hizmet uzmanının sahip olduğu liderlik ve süpervizyon becerileri gönüllülerin belirlenen amaçlar doğrultusunda işlev görmesi için oldukça önemlidir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi, bir toplumda oluşturulan sosyal ve ekonomik gelişmişlik seviyesinin toplumun tüm kesimlerine eşit ve adil dağıtılmasına dayalı kalkınma anlayışı olarak tanımlanır.
Seçenekler
A
Sosyal kalkınma
B
Ekonomik kalkınma
C
Sosyal planlama
D
İnsani kalkınma
E
İnsani gelişme
Açıklama:
Bir toplumda oluşturulan sosyal ve ekonomik gelişmişlik seviyesinin toplumun tüm kesimlerine eşit ve adil dağıtılmasına dayalı kalkınma anlayışı, sosyal kalkınma olarak tanımlanır.
Soru 22
İnsani Gelişme Endeksi aşağıdaki örgütlerden hangisinin çabaları ile geliştirilmiştir?
Seçenekler
A
Birleşmiş Milletler (UN)
B
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP)
C
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO)
D
Avrupa Konseyi (EC)
E
Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF)
Açıklama:
İnsani Gelişme Endeksi Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) 1990 yılından itibaren yayımladığı kalkınma raporlarında kişi başına millî gelirin yanı sıra insani gelişmeyi ölçmeyi amaçlayan göstergelerin de göz önüne alındığı endeksler kullanmaya başlamıştır. İnsani Gelişme Endeksi (İGE) bu çabaların bir sonucu olarak ortaya çıkmış ve bir toplumdaki insanların gelişimini mümkün kılan seçeneklerin değerlendirilmesini amaçlamıştır.
Soru 23
Yapabilirlik yaklaşımını geliştiren ekonomist aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Martha Nussbaum
B
Muhammed Yunus
C
Amartya Sen
D
Milton Friedman
E
Friedrich Hayek
Açıklama:
Yapabilirlik yaklaşımını Amartya Sen geliştirmiştir.
Soru 24
Açlık başta olmak üzere, eğitimsizlik, sağlıksızlık, sosyal güvencesizlik gibi insanın istemeyeceği durumlardan kaçınabilme yetisi nasıl (hangi kavramla) tanımlanır?
Seçenekler
A
Gelişmişlik
B
İnsani kalkınmışlık
C
Sosyal yeti
D
Yapabilirlik
E
Erişebilirlik
Açıklama:
Yapabilirlik; açlık başta olmak üzere, eğitimsizlik, sağlıksızlık, sosyal güvencesizlik gibi insanın istemeyeceği durumlardan kaçınabilme yetisi olarak tanımlanmaktadır.
Soru 25
Türkiye'nin İnsani Gelişme Endeksi’ndeki sırası aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
İlk on ülke içinde
B
İlk elli ülke içinde
C
elli ila yüz arasında
D
Son elli ülke arasında
E
İlk yirmi ila kırk ülke arasında
Açıklama:
Türkiye, 2018 yılında gerçekleştirilen değerlendirmelerin sonucunda İnsani Gelişme Endeksi’nde listeye dahil eden 189 ülke arasında 59’uncu sırada yer almıştır. Dolayısıyla Türkiye'nin İnsani Gelişme Endeksi’ndeki sırası elli ila yüz arasında biçiminde verilebilir.
Soru 26
Sosyal kalkınma temelinde ortaya çıkan sosyal sorunları belirleyen, bireyleri ve aileleri bilinçlendirerek birlikte hareket etme yönünde örgütleyen bir sosyal hizmet uzmanının hangi düzeyde bir çalışma gerçekleştirdiği söylenebilir?
Seçenekler
A
Bireyle çalıştığı (Mikro düzey)
B
Aile ile çalıştığı (Mezzo düzey)
C
Örgütle çalıştığı (Mezzo düzey)
D
Grupla çalıştığı (Mezzo düzey)
E
Toplumla çalıştığı (Makro düzey)
Açıklama:
Sosyal kalkınma temelinde ortaya çıkan sosyal sorunları belirleyen, bireyleri
ve aileleri bilinçlendirerek birlikte hareket etme yönünde örgütleyen bir sosyal hizmet uzmanının toplumla çalıştığı söylenebilir.
ve aileleri bilinçlendirerek birlikte hareket etme yönünde örgütleyen bir sosyal hizmet uzmanının toplumla çalıştığı söylenebilir.
Soru 27
Temel amacı; yetiştirilmesine katkı sağladığı kişilerin topluma öncülük etmesi ve kırsal alanı kalkındırma misyonu yüklenmesi, kırsal alanda yaşayanların bilgi ve beceri bakımından eğitilmesi ve köylüyü daha üretken bir konuma getirmek olan yapı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Halkevleri
B
Gürbüzler ocağı
C
Darüleytam
D
Köy Enstitüleri
E
Kızılay
Açıklama:
Köy Enstitülerinin temel amacı; yetiştirilmesine katkı sağladığı kişilerin topluma öncülük etmesiyle kırsal alanı kalkındırma misyonu yüklenmesi, kırsal alanda yaşayanlara bilgi ve beceri bakımından eğitilmesi ve köylüyü daha üretken bir konuma getirmektir.
Soru 28
Köy Enstitülerin sosyal kalkınmaya katkısına ilişkin aşağıdakilerden hangisini söylemek mümkündür?
I- Enstitülerin yerleşik olduğu yörelerde hızlı bir okullaşma ve eğitim seferberliği oluşmuştur.
II- Ülke düzeyindeki örgütlenmesi ve yaygınlığı sayesinde eğitimde fırsat eşitliğini sağlamıştır.
III- Enstitü mezunları köy kalkınması için yerel önderler hâline gelmiştir.
IV- 1950'li yıllara kadar köyden kente göç büyük oranda düşmüştür
V- GSMH'da büyük artışlar gerçekleşmiştir
I- Enstitülerin yerleşik olduğu yörelerde hızlı bir okullaşma ve eğitim seferberliği oluşmuştur.
II- Ülke düzeyindeki örgütlenmesi ve yaygınlığı sayesinde eğitimde fırsat eşitliğini sağlamıştır.
III- Enstitü mezunları köy kalkınması için yerel önderler hâline gelmiştir.
IV- 1950'li yıllara kadar köyden kente göç büyük oranda düşmüştür
V- GSMH'da büyük artışlar gerçekleşmiştir
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-III-V
C
I-II-IV-V
D
I-II-III-IV-V
E
I-IV-V
Açıklama:
Köy enstitülerin sosyal kalkınmaya katkısına ilişkin literatürde yer alan bazı hususları şu şekilde sıralamak mümkündür.
• Enstitülerin yerleşik olduğu yörelerde hızlı bir okullaşma ve eğitim seferberliği oluşmuştur.
• Ülke düzeyindeki örgütlenmesi ve yaygınlığı sayesinde eğitimde fırsat eşitliğini sağlamıştır.
• Enstitü mezunları köy kalkınması için yerel önderler hâline gelmiştir.
• Köyün içinden ve köyü seven bir aydın grubu yetişmiştir.
• Enstitüler, çevrenin ekonomik, toplumsal, kültürel yaşamını etkileyen kalkınma merkezleri olmuşlardır
Doğru cevap I-II-III dür.
Çünkü Köy Enstitülerinin köyden kente göç büyük oranda düşdüğü söylenemez. Zaten bu dönem için nemli bir göç akımından söz edilemez.
GSMH'da büyük artışlar gerçekleştirdiği de iddia edilemez. Çünkü böyle bir gelişme muhtemel olsa da ölçülmemiştir.
• Enstitülerin yerleşik olduğu yörelerde hızlı bir okullaşma ve eğitim seferberliği oluşmuştur.
• Ülke düzeyindeki örgütlenmesi ve yaygınlığı sayesinde eğitimde fırsat eşitliğini sağlamıştır.
• Enstitü mezunları köy kalkınması için yerel önderler hâline gelmiştir.
• Köyün içinden ve köyü seven bir aydın grubu yetişmiştir.
• Enstitüler, çevrenin ekonomik, toplumsal, kültürel yaşamını etkileyen kalkınma merkezleri olmuşlardır
Doğru cevap I-II-III dür.
Çünkü Köy Enstitülerinin köyden kente göç büyük oranda düşdüğü söylenemez. Zaten bu dönem için nemli bir göç akımından söz edilemez.
GSMH'da büyük artışlar gerçekleştirdiği de iddia edilemez. Çünkü böyle bir gelişme muhtemel olsa da ölçülmemiştir.
Soru 29
Halkevleri, hangi dönemde faaliyette bulunmuştur?
Seçenekler
A
1920-1950 yılları arasında
B
1932-1951 yılları arasında
C
1932-1932 yılları arasında
D
1932-1980 yılları arasında
E
1980-1987 yılları arasında
Açıklama:
Halkevleri, 1932-1951 yılları arasında faaliyette bulunmuştur.
Soru 30
Halkevlerinin temelinde aşağıdaki yapılardan hangisi bulunur?
Seçenekler
A
Köy Enstitüleri
B
Öğretmen Enstitüleri
C
Türk Ocakları
D
Teavün Vakıfları
E
Gürbüz Ocakları
Açıklama:
Halkevlerinin temeli Osmanlı Devleti’nin yıkılma sürecinde bulunduğu dönemde gelişen Türk Ocaklarına dayanmaktadır.
Soru 31
Bir toplumun sosyal ve ekonomik gelişmişlik seviyesini analiz ederken, o toplumda "sosyal kalkınma"dan bahsedebilmek için, hangi özelliğin bulunması gerekir?
Seçenekler
A
Gelişmişliğin eşit dağıtılması
B
Gelişmişliğin sanayiye dayanması
C
Gelişmişliğin kültürel olması
D
Gelişmişliğin Batılı olması
E
Gelişmişliğin eğitimle ölçülmesi
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkı- Gelişmişliğin eşit dağıtılması
Sosyal kalkınma, bir toplumda oluşturulan sosyal ve ekonomik gelişmişlik seviyesinin toplumun tüm kesimlerine eşit ve adil dağıtılmasına dayalı bir kalkınma anlayışıdır.
Sosyal kalkınma, bir toplumda oluşturulan sosyal ve ekonomik gelişmişlik seviyesinin toplumun tüm kesimlerine eşit ve adil dağıtılmasına dayalı bir kalkınma anlayışıdır.
Soru 32
I. Ulusal kalkınma çabaları ile uyumlu olması
II. Demokratik ilkelere dayalı olması
III. Bürokrasi eliyle yürütülmesi
Bir kentte sosyal kalkınma çalışmalarından söz edebilmek için yukarıdaki özelliklerden hangilerini görmemiz gerekir?
II. Demokratik ilkelere dayalı olması
III. Bürokrasi eliyle yürütülmesi
Bir kentte sosyal kalkınma çalışmalarından söz edebilmek için yukarıdaki özelliklerden hangilerini görmemiz gerekir?
Seçenekler
A
I-II
B
III-IV
C
II-IV
D
I-IV
E
II-III
Açıklama:
Doğru yanıt A şıkkı: I-II
Sosyal kalkınmaya işaret eden çalışmaların özelliklerini bu bağlamda
aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür (Duman, 1999, akt. Bilir, 2003):
• Toplumun katkısını ve desteğini içermesi,
• Gönüllülüğe dayalı olması,
• Demokratik ilkelere dayalı olması,
• Halkın iş birliğine dayanması,
• Devletin kolaylaştırıcı rol üstlenmesi,
• Ulusal kalkınma çabaları ile uyumlu olması,
• Hem eğitsel ve hem de örgütsel bir girişim
olması,
• Birçok konuya yönelik sürekliliği olan çabalar
olması
Sosyal kalkınmaya işaret eden çalışmaların özelliklerini bu bağlamda
aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür (Duman, 1999, akt. Bilir, 2003):
• Toplumun katkısını ve desteğini içermesi,
• Gönüllülüğe dayalı olması,
• Demokratik ilkelere dayalı olması,
• Halkın iş birliğine dayanması,
• Devletin kolaylaştırıcı rol üstlenmesi,
• Ulusal kalkınma çabaları ile uyumlu olması,
• Hem eğitsel ve hem de örgütsel bir girişim
olması,
• Birçok konuya yönelik sürekliliği olan çabalar
olması
Soru 33
Sosyal kalkınma, kısaca toplumdaki refahın topluma ............. şekilde dağıtılmasını göz ardı etmeyen bir kalkınma şeklidir.
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere uygun olan kavram ya da kavramlar aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere uygun olan kavram ya da kavramlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eşit ve adil
B
Bütüncül
C
Hayırsever
D
Adil ve hayırsever
E
Eşit ve hayırsever
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkı- Eşit ve adil
Soru 34
I. Yetişkin okullaşma oranı
II. Kişi başına düşen GSYİH (ABD Doları)
III. Okul öncesi eğitim oranı
IV. Sosyal güvenlik oranı
Yukarıdakilerden hangileri, sosyal kalkınmanın önemli bir göstergesi olan "İnsani Gelişme Endeksi" bileşenlerini doğru tanımlamaktadır?
II. Kişi başına düşen GSYİH (ABD Doları)
III. Okul öncesi eğitim oranı
IV. Sosyal güvenlik oranı
Yukarıdakilerden hangileri, sosyal kalkınmanın önemli bir göstergesi olan "İnsani Gelişme Endeksi" bileşenlerini doğru tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
I-II
B
I-III
C
II-III
D
II-IV
E
I-IV
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkı- I-II
İnsani Gelişme Endeksinin Bileşenleri
Yetişkin okullaşma oranı (bilgi boyutu)
Kişi başına düşen GSYİH (ABD Doları) (yaşam standartı)
Doğumda yaşam beklentisi (sağlık)
İnsani Gelişme Endeksinin Bileşenleri
Yetişkin okullaşma oranı (bilgi boyutu)
Kişi başına düşen GSYİH (ABD Doları) (yaşam standartı)
Doğumda yaşam beklentisi (sağlık)
Soru 35
I. Beslenme ve tıbbi bakım
II. Barınma
III. Temel eğitime erişim
IV. Sürdürülebilir ekosistem
V. Kişisel haklar
VI. Tolerans ve içerme
Yukarıda numaralandırılan insani ihtiyaçları kendi bileşenleri haline getiren "sosyal kalkınma ölçeği" aşağıdakilerden hangisidir?
II. Barınma
III. Temel eğitime erişim
IV. Sürdürülebilir ekosistem
V. Kişisel haklar
VI. Tolerans ve içerme
Yukarıda numaralandırılan insani ihtiyaçları kendi bileşenleri haline getiren "sosyal kalkınma ölçeği" aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal Gelişme Endeksi
B
Sosyal İhtiyaç Endeksi
C
İnsani Gelişme Endeksi
D
İnsani İhtiyaç Endeksi
E
Yaşam Standartı Endeksi
Açıklama:
Doğru cevap a şıkkı- Sosyal Gelişme Endeksi
Sosyal Gelişme Endeksi Bileşenleri:
I. Temel insani ihtiyaçlar:
Beslenme ve temel tıbbi bakım
Su ve saglık koruma
Barınma
Kisisel güvenlik
II. Refah tesisi:
Temel egitime erisim
Bilgi ve iletisime erisim
Saglık ve saglıklı yasam
Sürdürülebilir ekosistem
III. Fırsat:
Kisisel haklar
Yüksekögrenime erisim
Kisisel özgürlük ve tercihler
Tolerans ve içerme
Sosyal Gelişme Endeksi Bileşenleri:
I. Temel insani ihtiyaçlar:
Beslenme ve temel tıbbi bakım
Su ve saglık koruma
Barınma
Kisisel güvenlik
II. Refah tesisi:
Temel egitime erisim
Bilgi ve iletisime erisim
Saglık ve saglıklı yasam
Sürdürülebilir ekosistem
III. Fırsat:
Kisisel haklar
Yüksekögrenime erisim
Kisisel özgürlük ve tercihler
Tolerans ve içerme
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye'de 1930'ların ikinci yarısından 1950'ye kadar uygulama alanı bulan Köy Enstitüleri'nin, "sosyal kalkınma"ya olan önemli katkılarından birisidir?
Seçenekler
A
Hızlı okullaşma ve eğitim seferberliği sağlama
B
Köylerde fabrikalaşmayı artırma
C
Tarım-kredi kooperatiflerini artırma
D
Kente göçü hızlandırma
E
Köy siyasetçileri grubu oluşturma
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkı- Hızlı Okullaşma ve eğitim Seferberliği Sağlama
Köy enstitülerin sosyal kalkınmaya katkısına ilişkin literatürde yer alan bazı hususları şu şekilde sıralamak mümkündür:
• Enstitülerin yerleşik olduğu yörelerde hızlı
bir okullaşma ve eğitim seferberliği oluşmuştur.
• Ülke düzeyindeki örgütlenmesi ve yaygınlığı
sayesinde eğitimde fırsat eşitliğini sağlamıştır.
• Enstitü mezunları köy kalkınması için yerel
önderler hâline gelmiştir.
• Köyün içinden ve köyü seven bir aydın grubu
yetişmiştir.
• Enstitüler, çevrenin ekonomik, toplumsal,
kültürel yaşamını etkileyen kalkınma merkezleri
olmuşlardır.
Köy enstitülerin sosyal kalkınmaya katkısına ilişkin literatürde yer alan bazı hususları şu şekilde sıralamak mümkündür:
• Enstitülerin yerleşik olduğu yörelerde hızlı
bir okullaşma ve eğitim seferberliği oluşmuştur.
• Ülke düzeyindeki örgütlenmesi ve yaygınlığı
sayesinde eğitimde fırsat eşitliğini sağlamıştır.
• Enstitü mezunları köy kalkınması için yerel
önderler hâline gelmiştir.
• Köyün içinden ve köyü seven bir aydın grubu
yetişmiştir.
• Enstitüler, çevrenin ekonomik, toplumsal,
kültürel yaşamını etkileyen kalkınma merkezleri
olmuşlardır.
Soru 37
Türkiye'de Erken Cumhuriyet Dönemi'nde, 1932-1951 yılları arasında, şubeleri, dersaneleri ve kurslarıyla; dil, edebiyat, tarih, güzel sanatlar, spor, sosyal yardım, köycülük, müze ve sergi gibi alt bileşenlerle etkinlik gösteren Halkevleri'yle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Hızlı ekonomik kalkınmaya hizmet etmiştir
B
Sosyal kalkınmaya hizmet etmiştir
C
Sosyal yardımlaşmaya hizmet etmiştir
D
Yetişkin eğitimine hizmet etmiştir
E
Kütüphanelerin yaygınlaşmasına hizmet etmiştir
Açıklama:
"Hızlı ekonomik kalkınma"- Halkevleri'nin temel meselesi değildir. Ancak B, C, D ve E şıklarında belirtilen hususlar Halkevleri'nin temel hedefleri arasında olmuştur.
Soru 38
"Merkezlerde uygulanan programlar bölgede okuma-yazma oranının yükselmesini, sağlık bilincinin yerleşmesini, örgütlenme bilincinin artmasını, kamusal alana daha fazla katılımın sağlanmasını, gelir getirici alanlarda üretimin artırılmasını amaçlamaktadır. Özellikle kadınların kamusal hizmetlerden daha fazla yararlanmalarının sağlanması, kadın istihdamının ve kadın girişimciliğinin desteklenmesi ve bu sayede toplumda fırsat eşitliğinin ve toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasına katkıda bulunulması öncelik
olarak ele alınmaktadır."
Yukarıda etkinlikleri tanımlanan ve Türkiye'de sosyal kalkınmanın hayata geçmesi için etkinlikler geliştiren oluşum aşağıdakilerden hangisidir?
olarak ele alınmaktadır."
Yukarıda etkinlikleri tanımlanan ve Türkiye'de sosyal kalkınmanın hayata geçmesi için etkinlikler geliştiren oluşum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
GAP/ÇATOM
B
GAP/KATUM
C
KOSGEB/KATUM
D
TÜBİTAK/ÇATOM
E
UNİCEF/ÇATOM
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkı- GAP/ÇATOM-
Güney Doğu Anadolu Projesi/ Çok Amaçlı Toplum Merkezleri
ÇATOM’da uygulanan programlar genel olarak şu şekilde sıralanabilir (Şeker, 2011):
• Eğitim programları: Okuma-yazma, yasal haklar, anne-çocuk sağlığı, sağlıklı beslenme, bilgisayar kullanma.
• Sağlık programları: Kısmi poliklinik ve gezici sağlık hizmetleri, sağlık taramaları, aşı kampanyaları.
• Kadın istihdamı ve girişimcilik: Meslek eğitimi, el sanatları, girişimcilik eğitimi, mikrokredi desteği, girişim danışmanlığı, elektronik ortamda satış, pazarlama.
• Sosyal destek: Hizmetlere yönlendirme, haklarını kullanmaya yardım etme, kız çocuklarının okula yönlendirilmesi, öğrencilere eğitim bursu verilmesi, tekerlekli sandalye temini.
• Dayanışma ve katılım: Mahalle ve köy çalışmaları, çevre koruma, ağaçlandırma, sağlık taraması, gönüllülük faaliyetlerini destekleme.
• Sosyal ve kültürel etkinlikler: Seminer, sergi, sosyalleşme toplantıları, sinema ve tiyatro günleri, önemli günlerde kutlamalar, kültürel geziler.
Güney Doğu Anadolu Projesi/ Çok Amaçlı Toplum Merkezleri
ÇATOM’da uygulanan programlar genel olarak şu şekilde sıralanabilir (Şeker, 2011):
• Eğitim programları: Okuma-yazma, yasal haklar, anne-çocuk sağlığı, sağlıklı beslenme, bilgisayar kullanma.
• Sağlık programları: Kısmi poliklinik ve gezici sağlık hizmetleri, sağlık taramaları, aşı kampanyaları.
• Kadın istihdamı ve girişimcilik: Meslek eğitimi, el sanatları, girişimcilik eğitimi, mikrokredi desteği, girişim danışmanlığı, elektronik ortamda satış, pazarlama.
• Sosyal destek: Hizmetlere yönlendirme, haklarını kullanmaya yardım etme, kız çocuklarının okula yönlendirilmesi, öğrencilere eğitim bursu verilmesi, tekerlekli sandalye temini.
• Dayanışma ve katılım: Mahalle ve köy çalışmaları, çevre koruma, ağaçlandırma, sağlık taraması, gönüllülük faaliyetlerini destekleme.
• Sosyal ve kültürel etkinlikler: Seminer, sergi, sosyalleşme toplantıları, sinema ve tiyatro günleri, önemli günlerde kutlamalar, kültürel geziler.
Soru 39
"Kırsal alanda gıda kalitesinin arttırılması, işsizliğin azaltılması, sağlıksız bir göçün önlenmesi gibi amaçlarla tarımsal kalkınmaya ek olarak kırsal alanda altyapı, eğitim, sağlık, sosyal güvenlik, örgütlenme, barınma, ulaşım, haberleşme, istihdam, pazarlama, kırsal turizm, sanat gibi alanlarda daha fazla olanak ve fırsat yaratılması söz konusudur".
Yukarıda temel amaçları tanımlanan "kırsal kalkınma"nın sürdürülebilmesi için, hükümetlerin öncelikli olarak yapması gereken aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda temel amaçları tanımlanan "kırsal kalkınma"nın sürdürülebilmesi için, hükümetlerin öncelikli olarak yapması gereken aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Planlı kırsal kalkınma hedefi oluşturmak
B
Özel sektöre ihale vermek
C
Sivil toplumu göreve çağırmak
D
Gençlerin proje yapmasını sağlamak
E
Kırsalda güçlü ailelerle işbirliği yapmak
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkı- "Planlı sosyal kalkınma hedefi oluşturmak"
Kırsal kalkınma programları günümüzde birçok ülkenin bölgesel kalkınma amaçları içerisinde önemli bir paya sahiptir. Özellikle gelişmekte olan ülkeler için kırsal kalkınmanın genel kalkınma üzerindeki potansiyel etkisinin daha yüksek olduğu belirtilmektedir.
Sosyal kalkınmanın dengeli olması, kırdan kente doğru göç hareketinin önlenmesi, kırsal alandaki üretim artışına dayalı refah olanaklarının artması pek çok kırsal
kalkınma planının temelini oluşturmaktadır.
Bu doğrultuda hazırlanacak kırsal kalkınma programlarında dikkate alınması gereken prensipler şu başlıklar altında değerlendirilebilir (Baykal, 2018):
• Kapsayıcılık: Programların herkese hitap edebilir
olması, ulaşılabilir ve eşitlikçi olması,
• Bağımlılık yaratmama: Yol gösterici ve güçlendirici
olması, insanları projelerden yararlanmaya
bağımlı kılmaması,
• Sürdürülebilirlik: Uzun süreli ve kalıcı çözümlere
odaklanması,
• Aşamalı olma: Sunulacak yeniliklerin aşama
aşama gerçekleştirilmesi, sistematik olması,
• Katılım: Yerel halkın bütün süreçlerde aktif
rol alması,
• Etkililik: Yerel kaynakların etkili ve verimli
şekilde kullanılması.
Kırsal kalkınma programları günümüzde birçok ülkenin bölgesel kalkınma amaçları içerisinde önemli bir paya sahiptir. Özellikle gelişmekte olan ülkeler için kırsal kalkınmanın genel kalkınma üzerindeki potansiyel etkisinin daha yüksek olduğu belirtilmektedir.
Sosyal kalkınmanın dengeli olması, kırdan kente doğru göç hareketinin önlenmesi, kırsal alandaki üretim artışına dayalı refah olanaklarının artması pek çok kırsal
kalkınma planının temelini oluşturmaktadır.
Bu doğrultuda hazırlanacak kırsal kalkınma programlarında dikkate alınması gereken prensipler şu başlıklar altında değerlendirilebilir (Baykal, 2018):
• Kapsayıcılık: Programların herkese hitap edebilir
olması, ulaşılabilir ve eşitlikçi olması,
• Bağımlılık yaratmama: Yol gösterici ve güçlendirici
olması, insanları projelerden yararlanmaya
bağımlı kılmaması,
• Sürdürülebilirlik: Uzun süreli ve kalıcı çözümlere
odaklanması,
• Aşamalı olma: Sunulacak yeniliklerin aşama
aşama gerçekleştirilmesi, sistematik olması,
• Katılım: Yerel halkın bütün süreçlerde aktif
rol alması,
• Etkililik: Yerel kaynakların etkili ve verimli
şekilde kullanılması.
Soru 40
Kovid 19 Pandemisi nedeniyle önemi artan "sosyal belediyecilik" uygulamalarının hedef kitlesi, pandemi nedeniyle öncelikli olarak kimler olmalıdır?
Seçenekler
A
Düzenli geliri olmayan yoksullar
B
Asgari ücretliler
C
Emekliler
D
Gençler
E
Huzurevleri
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkı- "Düzenli geliri olmayan yoksullar"
Yoksulluğun azaltılması ve uzun vadede ortadan kaldırılmasına yönelik atılacak adımlar ve merkezî hükûmetin bu konuda yapacağı uygulamaların etkisi bunların bölgesel koşullara göre şekillendirilmesine bağlıdır. Bu noktada yerel yönetimlerin de devreye girerek sosyal kalkınmaya destek olduğu görülmektedir.
Türkiye’de yerel yönetimler bağlamında belediyelerin sunduğu hizmetler bulunmaktadır.
Belediyeler tarafından gerçekleştirilen kalkınma yatırımları, istihdam yaratma uygulamaları, sosyal yardımlar, meslek edindirme faaliyetleri, sosyal ve kültürel faaliyetler son dönemde önem kazanan sosyal belediyecilik anlayışının yansımalarıdır
Yoksulluğun azaltılması ve uzun vadede ortadan kaldırılmasına yönelik atılacak adımlar ve merkezî hükûmetin bu konuda yapacağı uygulamaların etkisi bunların bölgesel koşullara göre şekillendirilmesine bağlıdır. Bu noktada yerel yönetimlerin de devreye girerek sosyal kalkınmaya destek olduğu görülmektedir.
Türkiye’de yerel yönetimler bağlamında belediyelerin sunduğu hizmetler bulunmaktadır.
Belediyeler tarafından gerçekleştirilen kalkınma yatırımları, istihdam yaratma uygulamaları, sosyal yardımlar, meslek edindirme faaliyetleri, sosyal ve kültürel faaliyetler son dönemde önem kazanan sosyal belediyecilik anlayışının yansımalarıdır
Ünite 6
Soru 1
Ülkemizde Beş Yıllık Kalkınma Planlarında sosyal hedeflere hangi yıldan sonra yer verilmeye başlanmıştır?
Seçenekler
A
1940
B
1950
C
1960
D
1970
E
1980
Açıklama:
Beş Yıllık Kalkınma Planlarına 1960 yılından itibaren iktisadi sorunların yanısıra sosyal hedeflere yer verilmeye ve birlikte ele alınmaya başlamıştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 2
"Kurumun değişen iç ve dış koşullarına sürekli olarak uyum sağlayabilme" sosyal planlamanın hangi ilkesine ilişkindir?
Seçenekler
A
Amaç ilkesi
B
Açıklık ilkesi
C
Dengelilik ilkesi
D
Koruma ilkesi
E
Esneklik ilkesi
Açıklama:
Sosyal planlamanın kurumun değişen iç ve dış koşullarına sürekli olarak uyum sağlayabilme esneklik ilkesine ilişkindir. Doğru cevap E'dir.
Soru 3
Örgütlerde stratejik plan hazırlama sürecinde mevcut durum analizinde aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Güçlü yönlerin belirlenmesi
B
Zayıf yönlerin belirlenmesi
C
Fırsatların belirlenmesi
D
Tehditlerin belirlenmesi
E
Amaçların belirlenmesi
Açıklama:
Örgütlerde stratejik plan hazırlama sürecinde ilk olarak mevcut durum analizi gerçekleştirilmektedir. Bu çerçevede yapılan GZTF analizinde örgütün güçlü ve zayıf yönleri ile tehditler ve fırsatlar belirlenmektedir. Amaçlar bu aşamada belirlenmemektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet kurum ve kuruluşlarının misyon ifadesinin kapsamında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Uzun dönemli hedefler
B
Sunulacak ana hizmetler
C
Sunmayı amaçladığı yararlar
D
Faaliyet gösterdiği coğrafi alan
E
Hizmetlerin istenen sonuçları
Açıklama:
Örgütlerin misyonu, örgütün varlık nedeninin ifade etmektedir. Bu çerçevede, ana hizmetler, amaçladığı yayarlar, faaliyet gösterdiği coğrafi alan ve hizmetlerin istenen sonuçları yer almaktadır. Uzak amaçlar ise örgütün vizyonuna ilişkindir. Doğru cevap A'dır.
Soru 5
"..............., ölçmeye dayalı olmayan, zaman sınırı belirtilmeyen, açık uçlu ve genel ifadelerdir." Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlamaktadır?
Seçenekler
A
Amaçlar
B
Hedefler
C
Misyon
D
Vizyon
E
Strateji
Açıklama:
Amaçlar, ölçmeye dayalı olmayan, zaman sınırı belirtilmeyen, açık uçlu ve genel ifadelerdir. Doğru cevap A'dır.
Soru 6
Yaşlı bakım hizmeti sunulan bir kurumda yaşlı başına düşen birim bakım maliyeti örgütün hangi performans göstergesine ilişkindir?
Seçenekler
A
Girdi
B
Çıktı
C
Verimlilik
D
Sonuç
E
Kalite
Açıklama:
Yaşlı bakım hizmeti sunulan bir kurumda yaşlı başına düşen birim bakım maliyeti verimlilik göstergesine ilişkindir. Verimlilik uygulamada maliyet ve süre olarak ifade edilmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 7
1. Girdi A. Kurum bakımında olan birey sayısı
2. Çıktı B. Yardım yapılan aile sayısı
3. Verimlilik C. Bakımdan yararlananların memnuniyet düzeyleri
4. Sonuç
5. Kalite
Yukarıda performans göstergeleri ve kapsamının doğru eşleştirmesi aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
2. Çıktı B. Yardım yapılan aile sayısı
3. Verimlilik C. Bakımdan yararlananların memnuniyet düzeyleri
4. Sonuç
5. Kalite
Yukarıda performans göstergeleri ve kapsamının doğru eşleştirmesi aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
1-A, 2-B, 5-C
B
2-C, 4-A, 5-B
C
3-A, 1-B, 5-C
D
2-C, 4-A, 5, B
E
1-B, 3-A, 5-C
Açıklama:
Performans göstergelerinden girdi, kurumda bakım alan birey sayısını; Çıktı, yardım yapılan aile sayısını; Hizmet kalitesi ise bakımdan yararlananların memnuniyet düzeylerini kapsamaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisinde performans göstergeleri ve kapsamı doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Girdi: Kurumda yürütülen sosyal inceleme sayısı
B
Çıktı: Kurumda kullanılacak malzeme miktarı
C
Verimlilik: Kurumda gerekli personel sayısı
D
Sonuç: Yardım yapılan aile sayısı
E
Hizmet kalitesi: Bakım alanların memnuniyet düzeyleri
Açıklama:
Performans göstergelerinden hizmet kalitesi bakım alanların memnuniyet düzeylerini kapsamaktadır. Girdi, gerekli personel sayısını ve kullanılacak malzeme miktarını; çıktı, kurumda yürütülen sosyal inceleme sayısını ve yardım yapılan aile sayısını kapsamaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 9
"...................., insanların seçeneklerinin artırılması süreci olup insanların en temel ihtiyaçlarının rahat karşılanması, sağlıklı bir ortamda yaşamlarını sürdürmeleri ve eğitim sayesinde kendilerini geliştirmelerine olanak sağlanmasıdır."
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlamaktadır?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlamaktadır?
Seçenekler
A
İnsani kalkınma
B
Sosyal planlama
C
Performans göstergeleri
D
Misyon
E
Vizyon
Açıklama:
İnsani kalkınma, insanların seçeneklerinin artırılması süreci olup insanların en temel ihtiyaçlarının rahat karşılanması, sağlıklı bir ortamda yaşamlarını sürdürmeleri ve eğitim sayesinde kendilerini geliştirmelerine olanak sağlanmasıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 10
Kurumlar arası eşgüdüm ve koordinasyonu sağlayabilmesi, sosyal çalışmacıların sosyal planlama yapma becerilerinden hangisi kapsamında yer almaktadır?
Seçenekler
A
İletişim becerisi
B
Sorun çözme becerisi
C
Yönetim ve organizasyon becerisi
D
Planlama becerisi
E
Bilgiye erişim becerisi
Açıklama:
Sosyal çalışmacıların sosyal planlama yaparken, kurumlar arası eşgüdüm ve koordinasyonu sağlayabilmesi yönetim ve organizasyon becerisini kapsamındadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmetlerde yapılan GZTF analizinin dış analiz kısmında yer alır?
Seçenekler
A
Örgütün bütçesi
B
Örgütte teknoloji kullanımı
C
Demografik risk faktörleri
D
Örgütte kullanılan araç-gereçler
E
Örgütün fiziksel mekanı
Açıklama:
GZTF analizi örgütün içine ve dışına ait faktörlerin analizinden oluşur.
Doğru cevap C şıkkıdır. C şıkkı dışındaki diğer tüm seçenekler GZTF'nin iç analizine aittir.
Doğru cevap C şıkkıdır. C şıkkı dışındaki diğer tüm seçenekler GZTF'nin iç analizine aittir.
Soru 12
I. Vizyon, misyon ile birlikte örgütün stratejik planının çatısını oluşturur.
II. Vizyon örgütün geleceğiyle ilgili bir yol haritası sunar.
III. Vizyon örgütün uzak geleceğe ait ütopik bir hedefi temsil eder.
IV. Vizyon örgütün en genel ve en kapsamlı amaçlarını içerir.
Örgütlerin vizyonun ile ilişkili olarak yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
II. Vizyon örgütün geleceğiyle ilgili bir yol haritası sunar.
III. Vizyon örgütün uzak geleceğe ait ütopik bir hedefi temsil eder.
IV. Vizyon örgütün en genel ve en kapsamlı amaçlarını içerir.
Örgütlerin vizyonun ile ilişkili olarak yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Örgütlerin geleceğe yönelik olarak belirledikleri vizyon gerçekçi olmalıdır.
Doğru cevap D şıkkıdır. Vizyon ütopik hedef değildir.
Doğru cevap D şıkkıdır. Vizyon ütopik hedef değildir.
Soru 13
Aşağıdaki sorulardan hangisi bir kurumun temel değerlerini oluşturma amacıyla çelişir?
Seçenekler
A
Kuruluşta yasaklanması gereken etik dışı davranışlar nelerdir?
B
Kuruluşun çalışma felsefesi nedir?
C
Hizmete temel oluşturacak ilke ve idealler nelerdir?
D
Personelin benimsediği inançlar ve değerler nelerdir?
E
Hizmet modellerinde benimsenmesi gereken standartlar nelerdir?
Açıklama:
Etik dışı davranışlar bir kuruluşta disiplin yönetmeliğinde ele alınabilecek davranışlardır. Temel değerler idealleri içerir ve pozitiftir.
Doğru cevap A şıkkıdır. Temel değerlerin belirlenmesi pozitif bir işlemdir.
Doğru cevap A şıkkıdır. Temel değerlerin belirlenmesi pozitif bir işlemdir.
Soru 14
I. Özgürlüğün genişlemesi sadece ekonomik gelişmeyle mümkündür.
II. Kalkınma özgürlüğü kısıtlayan engellerin ortadan kaldırılmasıdır.
III. İnsani kalkınma kavramı temelde ekonomik kalkınma olarak anlaşılabilir.
IV. Kalkınma bireylerin yetkinliklerinin arttırılması olarak tanımlanabilir.
Ünlü ekonomist Amartya Sen'in insanı kalkınma teorisine göre yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
II. Kalkınma özgürlüğü kısıtlayan engellerin ortadan kaldırılmasıdır.
III. İnsani kalkınma kavramı temelde ekonomik kalkınma olarak anlaşılabilir.
IV. Kalkınma bireylerin yetkinliklerinin arttırılması olarak tanımlanabilir.
Ünlü ekonomist Amartya Sen'in insanı kalkınma teorisine göre yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
II ve IV
D
II ve III
E
I ve IV
Açıklama:
Ekonomik kalkınma önemli olmakla birlikte insani kalkınma salt ekonomik kalkınmayala eşitlenemez.
Doğru cevap C şıkkıdır. İnsani kalkınma teorisinin temel noktası bireyse yetkinliğin arttırılmasıdır.
Doğru cevap C şıkkıdır. İnsani kalkınma teorisinin temel noktası bireyse yetkinliğin arttırılmasıdır.
Soru 15
İnsanların yaşam tercihlerini yapma özgürlüklerini yetkinlik olarak kavramsallaştıran Amartya Sen, insani gelişmişliğin temel ve gelişmiş yetkinliklere ulaşmakla mümkün olacağını belirtmiştir.
Aşağıdakilerden hangisi Amartya Sen'e göre gelişmiş yetkinliklerdendir?
Aşağıdakilerden hangisi Amartya Sen'e göre gelişmiş yetkinliklerdendir?
Seçenekler
A
Erken çocuklukta hayatta kalma
B
Bilinmeyen yeni gelişmelere karşı uyumluluk
C
İlköğretim eğitimi
D
Zorlayıcı yaşam olaylarına karşı dayanıklılık
E
Giriş düzeyi teknoloji
Açıklama:
Bilinmeyen yeni gelişmelere yönelik uyumluluk yetkinliği önemli olsa da hayatta kalmak için gereken temel yetkinlikler arasında değildir.
Doğru cevap B şıkkıdır. Bilinmeyen yeni gelişmelere karşı uyumluluk Amartya Sen'e göre gelişmiş bir yetkinliklerdendir.
Doğru cevap B şıkkıdır. Bilinmeyen yeni gelişmelere karşı uyumluluk Amartya Sen'e göre gelişmiş bir yetkinliklerdendir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi sosyal kalkınmanın hedeflediği alanlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Gelirin eşit dağılımı
B
İnsanların kapasitelerini geliştirmeleri için fırsat oluşturulması
C
Kaynakların tasarruflu kullanımı
D
Toplumsal barışın güçlendirilmesi
E
Temiz içme suyuna erişim
Açıklama:
Temiz içme suyuna erişim halk sağlığı ve dolayısıyla sosyal kalkınma ile ilişkili görülebilir ancak bu ilişki dolaylı bir ilişkidir.
Doğru cevap E şıkkıdır. Temiz içme suyuna erişim bir kalınma hedefidir ancak sosyal kalkınma kapsamı içinde ele alınması güçtür.
Doğru cevap E şıkkıdır. Temiz içme suyuna erişim bir kalınma hedefidir ancak sosyal kalkınma kapsamı içinde ele alınması güçtür.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi kadına yönelik şiddeti azaltmaya yönelik bir eylem planında bu olguya dair duyarlılık kazandırma ve zihniyet dönüşümü sağlamayı hedefleyen faaliyetlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Konuyla ilgili tüm kurumlara ve kamuya yönelik bilgilendirici spot ve materyaller hazırlamak
B
Erken yaşta ve/veya zorla evlendirilmeleri engellemek için ulusal ve yerel ölçekte çalışma yapmak
C
Okul öncesi eğimden başlayarak eğitimin tüm kademelerindeki müfredatın toplumsal cinsiyet eşitliği açısından incelemek
D
Şiddete uğrayan kadınlar ve çocukları için, kaldıkları süre içinde kadınları güçlendirecek sığınma evleri açmak
E
Kadına yönelik şiddetle mücadele eğitimlerinin sürekliliğini sağlamak için eğitici havuzu oluşturmak
Açıklama:
Soruda verilen amacı/hedefi gerçekleştirmeye hizmet eden olası faaliyetlerin düşünülmesi gerekmektedir. Sorudaki amaç "duyarlılık kazandırmak/zihniyet dönüşümü" olduğu için eğitimle ilgili faaliyetlere odaklanmak gerekir.
Doğru cevap D şıkkıdır. Bu faaliyet kadına yönelik şiddetle mücadelede yer alan bir faaliyettir ancak sorudaki amaca uygun bir faaliyet değildir.
Doğru cevap D şıkkıdır. Bu faaliyet kadına yönelik şiddetle mücadelede yer alan bir faaliyettir ancak sorudaki amaca uygun bir faaliyet değildir.
Soru 18
Kolaylaştırıcı, entegre edici ve düzenleyici rolünü sergileyerek topluluk üyelerini bir sosyal sorunun tartışılmasında sürece dahil eden bir sosyal çalışmacının bu işlevi aşağıdaki becerilerden hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
İletişim becerisi
B
Planlama becerisi
C
Sorun çözme becerisi
D
Müdahale etme becerisi
E
Yönetim ve organizasyon becerisi
Açıklama:
Bu faaliyet iletişim becerisiyle de ilişkili olmasına rağmen hedefin kendisi tek başına iletişim değildir. Sadece iletişim becerilerini de içerir.
Doğru cevap B şıkkıdır. Bu faaliyet sorunu ilgili toplulukla birlikte tanımlamayı içerir.
Doğru cevap B şıkkıdır. Bu faaliyet sorunu ilgili toplulukla birlikte tanımlamayı içerir.
Soru 19
I.STKlar resmi kurumların veremediği hizmetleri vermek amacıyla kurulurlar.
II. STKlar siyasal iradeyi ve yönetimi kamuoyu oluşturarak etkileyebilirler.
III. STKlar hükümet politikaları ile uyumlu projeler yapmak zorundadırlar.
IV. STKlar çoğulcu ve katılımcı bir toplum oluşumuna katkı yaparlar.
StKlar ile ilgili yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
II. STKlar siyasal iradeyi ve yönetimi kamuoyu oluşturarak etkileyebilirler.
III. STKlar hükümet politikaları ile uyumlu projeler yapmak zorundadırlar.
IV. STKlar çoğulcu ve katılımcı bir toplum oluşumuna katkı yaparlar.
StKlar ile ilgili yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I ve III
D
II ve IV
E
I ve IV
Açıklama:
STKlar kamuoyu oluşturarak bir toplumdaki sosyal politikaları etkileme gücüne sahiptir. Bu özellikleri nedeniyle çoğulcu ve katılımcı bir toplum oluşturmada işlevseldirler.
Doğru cevap D şıkkıdır. STKların işlevleri devletlerin yapması gerekenlerin yerine değil, onların tamamlayıcısı oldukları işlevlerdir. Ayrıca STKlara hükümet politikalarından bağımsız davranabilirler.
Doğru cevap D şıkkıdır. STKların işlevleri devletlerin yapması gerekenlerin yerine değil, onların tamamlayıcısı oldukları işlevlerdir. Ayrıca STKlara hükümet politikalarından bağımsız davranabilirler.
Soru 20
Sosyal çalışmacının sosyal planlama yaparken temel sorunu, temel soruna bağlı alt sorunları ve bunların nedenlerini ortaya koyduğu analiz tablosuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Risk taraması
B
Stratejik plan
C
Sosyal risk analizi
D
Sorun ağacı
E
Sosyal sorun tespiti
Açıklama:
Risk taraması, sosyal sorun tespiti, sosyal risk analizi sorun ağacı çıkarmaya yöneliktir. Stratejik plan sorun ağacı çıkarma aşamasından sonra yapılan bir faaliyet olarak düşünülebilir.
Doğru cevap D şıkkıdır. A, C ve E şıkları sorun ağacı oluşturma sırasında yapılan faaliyetlerdir.
Doğru cevap D şıkkıdır. A, C ve E şıkları sorun ağacı oluşturma sırasında yapılan faaliyetlerdir.
Soru 21
Hangi yıldan itibaren Türkiye'de hazırlanan kalkınma planlarında iktisadi ve toplumsal sorunlar birlikte ele alınmaya başlanmıştır?
Seçenekler
A
1930
B
1934
C
1938
D
1960
E
1980
Açıklama:
Daha önceki planlarda sosyal hedeflere yer verilmezken 1960 yılından itibaren hazırlanan Beş Yıllık Kalkınma Planlarında iktisadi ve toplumsal sorunlar birlikte ele alınmaya başlanmıştır.
Soru 22
Sosyal planlamanın yönetim sürecinde, örgüt hiyerarşisi içinde sırasında üst kademe yöneticiler, en en çok hangi süreçlerde zaman harcamalıdır?
Seçenekler
A
Planlama ve örgütleme
B
Koordinasyon ve denetim
C
Kadrolama ve yöneltme
D
Planlama ve koordinasyon
E
Örgütleme ve denetim
Açıklama:
Örgüt hiyerarşisi içinde üst kademe yöneticilerin en çok zaman harcadıkları fonksiyon planlama ve örgütleme olmak zorundadır.
Soru 23
"Yönetimi, çalışanları, hizmetten yararlananları ortak değerlere, insan hakları ve sosyal adalete yönlendirme imkânı sağlaması" sosyal hizmet kurumlarının oluşturduğu vizyon cümlesinin temel özelliklerinden hangisini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Uyumluluk
B
Gelecek görüntüsü
C
Gerçekçilik
D
Gelecek güvencesi hissettirm
E
Koruma
Açıklama:
Gelecek görüntüsü, yönetimi, çalışanları, hizmetten yararlananları ortak değerlere, insan hakları ve sosyal adalete yönlendirme imkânı sağlamasıdır.
Soru 24
I. Ölçülebilir
II. Amaca uygun
III. İddialı
IV. Özgün
V. Süresiz
VI. Süreli
VII. Ulaşılabilir
Yukarıda verilen ifadelerden hangileri sosyal planlamada iyi bir hedef belirlemek için dikkat edilmesi gereken ölçütlerdendir?
II. Amaca uygun
III. İddialı
IV. Özgün
V. Süresiz
VI. Süreli
VII. Ulaşılabilir
Yukarıda verilen ifadelerden hangileri sosyal planlamada iyi bir hedef belirlemek için dikkat edilmesi gereken ölçütlerdendir?
Seçenekler
A
I, II, III, IV, VI, VII
B
I, II, VI, VII
C
I, II, IV, VI, VII
D
I, II, IV, VII
E
I, II, III, IV, V, VII
Açıklama:
Özgünlük, ölçülebilirlik, ulaşılabilirlik, amaca uygunluk ve sürelilik sosyal planlamada iyi bir hedef belirlemek için dikkat edilmesi gereken ölçütlerdir.
I, II, IV, VI, VII
I, II, IV, VI, VII
Soru 25
Kurum bakımında olan birey sayısı, bakım hizmetlerinin yürütülmesi için gerekli personel sayısı, bakım için kullanılacak malzeme miktarı, sosyal hizmet örgütlerinde performans göstergelerinden hangisini tanımlar?
Seçenekler
A
Girdi
B
Çıktı
C
Verimlilik
D
Sonuç
E
Kalite göstergeleri
Açıklama:
Sosyal hizmet örgütlerinde performans göstergeleri; girdi, çıktı, verimlilik, sonuç ve kalite göstergeleri olarak beş alan açısından değerlendirilmektedir. Girdi, sosyal hizmet modellerinin etkili bir şekilde uygulanabilmesi için gereken beşerî, mali
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi insani kalkınma açısından sosyal planlamada göz önünde bulundurulan gelişmiş yetkinlikler arasında değildir?
Seçenekler
A
Her düzeyde kaliteli sağlık hizmetlerine erişim
B
Her düzeyde yüksek kaliteli eğitim
C
Günümüz teknolojilerine etkin erişim
D
Bilinmeyen yeni gelişmelere karşı uyumlulu
E
Zorlayıcı yaşam olaylarına karşı dayanıklılık
Açıklama:
Her düzeyde kaliteli sağlık hizmetlerine erişim, her düzeyde yüksek kaliteli eğitim, günümüz teknolojilerine etkin erişim ve bilinmeyen yeni gelişmelere karşı uyumluluk "gelişmiş insani yetkinlik
Zorlayıcı yaşam olaylarına karşı dayanıklılık
Zorlayıcı yaşam olaylarına karşı dayanıklılık
Soru 27
Sosyal planlamanın, işlevini yerine getirebilmesi için edinmesi gereken ilkelerden biri olan "Sosyal planlar, karşılaşılması olası direnmelere karşı alınan önlemleri içermelidir" ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Amaç
B
Koruma
C
Açıklık
D
Dengelilik
E
Denetim
Açıklama:
Sosyal planlamanın, işlevini yerine getirebilmesi için gereken "Sosyal planlar, karşılaşılması olası direnmelere karşı alınan önlemleri içermelidir" ilkesi "koruma ilkesi"dir.
Soru 28
I. Materyaller
II. Kişiler
III. Süreçler
IV. Yöntemler
V. Performans
VI. Bulgular
Yukarıdakilerden hangileri sosyal planlamada örgütün önceliklerinin, tercihlerinin, kararlarının ve stratejilerinin belirlenmesine rehberlik eden temel değerlerdendir?
II. Kişiler
III. Süreçler
IV. Yöntemler
V. Performans
VI. Bulgular
Yukarıdakilerden hangileri sosyal planlamada örgütün önceliklerinin, tercihlerinin, kararlarının ve stratejilerinin belirlenmesine rehberlik eden temel değerlerdendir?
Seçenekler
A
I, II, IV, V
B
I, II, III
C
II, III, V
D
II, III, IV, V
E
II, III, V, VI
Açıklama:
Örgütün önceliklerinin, tercihlerinin, kararlarının ve stratejilerinin beLirlenmesine rehberlik eden temel değerleri kişiler, süreçler ve performans olmak üzere üç grupta toplamak mümkündür.
II, III, V
II, III, V
Soru 29
I. Uzlaştırma becerisi
II. Manipülasyon becerisi
III. Planlama becerisi
IV. Sorun çözme becerisi
V. Yönetim ve organizasyon becerisi
Yukarıdakilerden hangileri dezavantajlı bireylerin kendi yaşamları üzerinde yeniden kontrol kazanmalarını sağlamak amacıyla sosyal planlama yaparken sahip olunması gereken becerilerdir?
II. Manipülasyon becerisi
III. Planlama becerisi
IV. Sorun çözme becerisi
V. Yönetim ve organizasyon becerisi
Yukarıdakilerden hangileri dezavantajlı bireylerin kendi yaşamları üzerinde yeniden kontrol kazanmalarını sağlamak amacıyla sosyal planlama yaparken sahip olunması gereken becerilerdir?
Seçenekler
A
I, III, IV, V
B
I, IV, V
C
II, III, IV, V
D
II, IV, V
E
III, IV, V
Açıklama:
Planlama becerisi, sorun çözme becerisi, yönetim ve organizasyon becerisi dezavantajlı bireylerin kendi yaşamları üzerinde yeniden kontrol kazanmalarını sağlamak amacıyla sosyal planlama yaparken sahip olunması gereken becerilerdir.
III, IV, V
III, IV, V
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi toplumla çalışma pratiğinde sosyal planlama sırasında gönüllülerden etkili bir şekilde yararlanabilmek ve potansiyel kaynakları toplum yararına yönlendirebilmek için gönüllü yönetimi kapsamında yerine getirilmesi gereken faaliyetlerden değildir?
Seçenekler
A
Gönüllülerin örgüte oryantasyonu
B
Gönüllü eğitimi ve yetiştirilmesi
C
Görev seçiminin tamamen gönüllüye bırakılması
D
Gönüllülerin çalışmalarının değerlendirilmesi
E
Ödüllendirme
Açıklama:
Görev seçiminin gönüllüye bırakılması, toplumla çalışma pratiğinde sosyal planlama sırasında gönüllülerden etkili bir şekilde yararlanabilmek ve potansiyel kaynakları toplum yararına yönlendirebilmek için gönüllü yönetimi kapsamında yerine getirilmesi gereken faaliyetlerden değildir, aksine gönüllül
Gönüllülerden etkili bir şekilde yararlanabilmek ve potansiyel kaynakları toplum yararına yönlendirebilmek için gönüllü yönetimi kapsamında yerine getirilmesi gereken faaliyetler şunlardır:
Gönüllülerden etkili bir şekilde yararlanabilmek ve potansiyel kaynakları toplum yararına yönlendirebilmek için gönüllü yönetimi kapsamında yerine getirilmesi gereken faaliyetler şunlardır:
- Örgütte yapılacak işlerin belirlenmesi ve planlama
- Gönüllü bulma
- Gönüllülerin örgüte oryantasyonu
- Görevlendirme
- Gönüllü eğitimi ve yetiştirilmesi
- Kayıtlama ve raporlama
- Gönüllülerin çalışmalarının değerlendirilmesi
- Ödüllendirme
- Doğru cevap C seçeneği "görev seçiminin tamamen gönüllüye bırakılması"dır.
Soru 31
“ Bir ülkenin, toplumsal ve ekonomik yapısını geliştirme, gelişmiş çağdaş ülkelere yetişme durumudur. ” Tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Organizasyon
B
Performans
C
Planlama
D
Kalkınma
E
Yönetim
Açıklama:
Konu: GİRİŞ
Kalkınma: Bir ülkenin, toplumsal ve eko-nomik yapısını geliştirme, gelişmiş çağdaş ülkelere yetişme durumudur. Sanayileşme ve kentleşmeyle birlikte karmaşıklaşan insan ilişkileri ve toplumsal yapı sorunlarını çözmek geleneksel yöntemlerle mümkün olmadığı için kısa, orta ve uzun vadeli sosyal planlamaya ihtiyaç duyulmaktadır. Ülkelerin kalkınmışlığının göstergesi olarak kabul edilen ekonomik büyüme toplumsal sorunların çözümünde tek başına yeterli olamamaktadır. Hızlı ekonomik kalkınmanın etkisiyle ortaya çıkan toplumsal eşitsizliklerin ve gelir dağılımındaki dengesizliğinin giderilmesi için sosyal kalkınmanın da planlanmış olması gerekir. Çünkü asıl kalkınma, özgürlüklerin ve sosyal hakların genişletilmesiyle mümkündür. Bu nedenle kalkınmanın anlaşılmasında son otuz yıldır sosyal göstergeleri de içine alan İnsani Kalkınma Endeksi (Human Development Index-HDI) ölçütleri kullanılmaktadır.
Kalkınma: Bir ülkenin, toplumsal ve eko-nomik yapısını geliştirme, gelişmiş çağdaş ülkelere yetişme durumudur. Sanayileşme ve kentleşmeyle birlikte karmaşıklaşan insan ilişkileri ve toplumsal yapı sorunlarını çözmek geleneksel yöntemlerle mümkün olmadığı için kısa, orta ve uzun vadeli sosyal planlamaya ihtiyaç duyulmaktadır. Ülkelerin kalkınmışlığının göstergesi olarak kabul edilen ekonomik büyüme toplumsal sorunların çözümünde tek başına yeterli olamamaktadır. Hızlı ekonomik kalkınmanın etkisiyle ortaya çıkan toplumsal eşitsizliklerin ve gelir dağılımındaki dengesizliğinin giderilmesi için sosyal kalkınmanın da planlanmış olması gerekir. Çünkü asıl kalkınma, özgürlüklerin ve sosyal hakların genişletilmesiyle mümkündür. Bu nedenle kalkınmanın anlaşılmasında son otuz yıldır sosyal göstergeleri de içine alan İnsani Kalkınma Endeksi (Human Development Index-HDI) ölçütleri kullanılmaktadır.
Soru 32
Türkiye’de Birinci Sanayi Planı’nın hazırlanması ve uygulamaya başlanması hangi yıl olmuştur?
Seçenekler
A
1929
B
1930
C
1934
D
1938
E
1950
Açıklama:
Konu: SOSYAL PLANLAMANIN TEMEL NİTELİKLERİ
Sosyal planlamanın temel niteliklerini anlamak için önce planlamanın tarihine bir göz atmakta yarar görülmektedir. Devletin ekonomik ve toplumsal hayata müdahalesinin bir aracı olan planlama daha çok gelişmekte olan ülkelerde ekonomik kalkınma amacıyla uygulanmaktadır. Kuzey Amerika’da başlayarak Avrupa’ya ve tüm dünyaya yayılan 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı’nın etkisiyle Türkiye 1930 yılından itibaren İktisat Vekâleti (Bakanlığı) vasıtasıyla sanayi planı hazırlıklarına başlamıştır. 1934 yılında Birinci Sanayi Planı (Birinci Plan) hazırlanmış; ham maddesi yurt içinde olan sanayinin geliştirilmesine ve tüketim mallarına öncelik verilmesine karar verilmiştir. 1938 yılında İkinci Plan hazırlanarak Bakanlar Kurulu tarafından yürürlüğe konulmuş; üretim mallarına ve ara mallara öncelik verilmiştir. Bu planlarda daha çok kamu iktisadi teşebbüslere yer verilmiş, sosyal hizmetle ilgili herhangi bir amaca yer verilmemiştir. Türkiye’de 1950’ye kadar İkinci Dünya Savaşı’nın da etkisiyle geçici planlar yapılmış, 1950-1960 arası ekonomik kalkınma hükûmet programlarıyla yürütülmüş, 1960’dan itibaren ise Kalkınma Planları dönemi başlamıştır. 1980’li yıllardan sonra da tam bir serbest piyasa ekonomisine yapılmıştır. Özetleyecek olursak Türkiye’de planlama deneyimi temel olarak üç süreçten geçerek günümüze kadar gelmiştir: 1930’ların sanayi planlaması, 1960-1980 yılları arasındaki kalkınma planlaması, 1980 sonrası özel sektör ağırlıklı piyasa planlaması şeklinde planlı kalkınma süreci devam etmiştir.
Sosyal planlamanın temel niteliklerini anlamak için önce planlamanın tarihine bir göz atmakta yarar görülmektedir. Devletin ekonomik ve toplumsal hayata müdahalesinin bir aracı olan planlama daha çok gelişmekte olan ülkelerde ekonomik kalkınma amacıyla uygulanmaktadır. Kuzey Amerika’da başlayarak Avrupa’ya ve tüm dünyaya yayılan 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı’nın etkisiyle Türkiye 1930 yılından itibaren İktisat Vekâleti (Bakanlığı) vasıtasıyla sanayi planı hazırlıklarına başlamıştır. 1934 yılında Birinci Sanayi Planı (Birinci Plan) hazırlanmış; ham maddesi yurt içinde olan sanayinin geliştirilmesine ve tüketim mallarına öncelik verilmesine karar verilmiştir. 1938 yılında İkinci Plan hazırlanarak Bakanlar Kurulu tarafından yürürlüğe konulmuş; üretim mallarına ve ara mallara öncelik verilmiştir. Bu planlarda daha çok kamu iktisadi teşebbüslere yer verilmiş, sosyal hizmetle ilgili herhangi bir amaca yer verilmemiştir. Türkiye’de 1950’ye kadar İkinci Dünya Savaşı’nın da etkisiyle geçici planlar yapılmış, 1950-1960 arası ekonomik kalkınma hükûmet programlarıyla yürütülmüş, 1960’dan itibaren ise Kalkınma Planları dönemi başlamıştır. 1980’li yıllardan sonra da tam bir serbest piyasa ekonomisine yapılmıştır. Özetleyecek olursak Türkiye’de planlama deneyimi temel olarak üç süreçten geçerek günümüze kadar gelmiştir: 1930’ların sanayi planlaması, 1960-1980 yılları arasındaki kalkınma planlaması, 1980 sonrası özel sektör ağırlıklı piyasa planlaması şeklinde planlı kalkınma süreci devam etmiştir.
Soru 33
İktisadi ve sosyal sorunların birlikte ele alınmaya başlandığı ilk Beş Yıllık Kalkınma Planı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1950 Beş Yıllık Kalkınma Planı
B
1955 Beş Yıllık Kalkınma Planı
C
1960 Beş Yıllık Kalkınma Planı
D
1965 Beş Yıllık Kalkınma Planı
E
1970 Beş Yıllık Kalkınma Planı
Açıklama:
Konu: SOSYAL PLANLAMANIN TEMEL NİTELİKLERİ
Daha önceki planlarda sosyal hedeflere yer verilmezken 1960 yılından itibaren hazırlanan Beş Yıllık Kalkınma Planlarında iktisadi ve toplumsal sorunlar birlikte ele alınmaya başlanmıştır (Ekiz & Somel, 2007). 5 Ekim 1960 yılında kurulan Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) devletin ekonomik, sosyal ve kültürel amaçlarının belirlenmesinde hükûmetlere danışmanlık yapmış, kalkınma planlarını ve yıllık planları hazırlamıştır. 2011 yılında kapatılan DPT’nin görevini Kalkınma Bakanlığı sürdürmüştür. 2018 yılında ise Kalkınma Bakanlığı ile Maliye Bakanlığının Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü birleşerek Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı oluşturulmuştur.
Daha önceki planlarda sosyal hedeflere yer verilmezken 1960 yılından itibaren hazırlanan Beş Yıllık Kalkınma Planlarında iktisadi ve toplumsal sorunlar birlikte ele alınmaya başlanmıştır (Ekiz & Somel, 2007). 5 Ekim 1960 yılında kurulan Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) devletin ekonomik, sosyal ve kültürel amaçlarının belirlenmesinde hükûmetlere danışmanlık yapmış, kalkınma planlarını ve yıllık planları hazırlamıştır. 2011 yılında kapatılan DPT’nin görevini Kalkınma Bakanlığı sürdürmüştür. 2018 yılında ise Kalkınma Bakanlığı ile Maliye Bakanlığının Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü birleşerek Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı oluşturulmuştur.
Soru 34
“Şimdiki veriler ve gelecekteki muhtemel gelişmelerin ışığı altında belli bir amaca ulaşmada izlenecek yolu gösteren bir süreçtir. ” Tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Organizasyon
B
Performans
C
Planlama
D
Kalkınma
E
Yönetim
Açıklama:
Konu: SOSYAL PLANLAMANIN TEMEL NİTELİKLERİ
Planlama: Şimdiki veriler ve gelecekteki muhtemel gelişmelerin ışığı altında belli bir amaca ulaşmada izlenecek yolu gösteren bir süreçtir. Planlama olmaksızın diğer süreçlerde başarıya ulaşmak mümkün değildir. Bu nedenle örgüt hiyerarşisi içinde üst kademe yöneticilerin en çok zaman harcadıkları fonksiyon planlama ve örgütleme olmak zorundadır (Genç, 2012). Sosyal politikalar oluşturulurken ya da sosyal hizmet programları hazırlanırken yönetim sürecinin birinci aşaması olan planlamanın modern yaklaşımlardan yararlanılarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Planlama, sosyal politika ve sosyal hizmet amaçlarına ulaşmak için ne yapılması gerektiğini belirten bir araçtır. Planlama sayesinde amaçlara ve hedeflere ulaşmak için kurumun elindeki imkân ve kaynakların tahsisi, yapılacak işlerin zaman çizelgesi içinde programlanması, bu işleri yapacak insan kaynağına görevlerin dağıtılması ve eylem için uygun yöntemlerin seçilmesi mümkün olmaktadır (Eren, 2009).
Planlama: Şimdiki veriler ve gelecekteki muhtemel gelişmelerin ışığı altında belli bir amaca ulaşmada izlenecek yolu gösteren bir süreçtir. Planlama olmaksızın diğer süreçlerde başarıya ulaşmak mümkün değildir. Bu nedenle örgüt hiyerarşisi içinde üst kademe yöneticilerin en çok zaman harcadıkları fonksiyon planlama ve örgütleme olmak zorundadır (Genç, 2012). Sosyal politikalar oluşturulurken ya da sosyal hizmet programları hazırlanırken yönetim sürecinin birinci aşaması olan planlamanın modern yaklaşımlardan yararlanılarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Planlama, sosyal politika ve sosyal hizmet amaçlarına ulaşmak için ne yapılması gerektiğini belirten bir araçtır. Planlama sayesinde amaçlara ve hedeflere ulaşmak için kurumun elindeki imkân ve kaynakların tahsisi, yapılacak işlerin zaman çizelgesi içinde programlanması, bu işleri yapacak insan kaynağına görevlerin dağıtılması ve eylem için uygun yöntemlerin seçilmesi mümkün olmaktadır (Eren, 2009).
Soru 35
Sosyal planlamanın işlevini yerine getirebilmesi için uyulması gereken ilkelerden kurumun değişen iç ve dış koşullarına sürekli olarak uyum sağlayabilmesi ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Amaç İlkesi
B
Esneklik İlkesi
C
Dengelilik İlkesi
D
Ekonomiklik İlkesi
E
Koruma İlkesi
Açıklama:
Konu: SOSYAL PLANLAMANIN TEMEL NİTELİKLERİ
Sosyal planlama, sosyal riskleri ve değişimi rasyonel olarak yönetebilmek için bilgi toplamayı, alternatif eylem yollarını betimlemeyi ve eyleme nasıl geçileceğini belirlemeyi içeren bir süreçtir (Brody & Nair, 2020). Sosyal planlama sosyal risklere ve sorunlara yönelik önlem almayı ya da çözüm bulmayı hedeflediği için geleceğe ait tahmin yapmayı gerektirmektedir. Bu açıdan sosyal planlama; amaçların seçilmesi, politikaların oluşturulması, ele alınacak programların karşılaştırılması ve yöntemlerin belirlenmesi gibi hususlarda verilecek kararları kapsamaktadır. Diğer teknik planlamalarda olduğu gibi sosyal planlamanın da işlevini yerine getirebilmesi için bazı temel ilkelere uygun olarak hazırlanması gerekmektedir. Bu ilkeler şunlardır (Genç, 2012):
Sosyal planlama, sosyal riskleri ve değişimi rasyonel olarak yönetebilmek için bilgi toplamayı, alternatif eylem yollarını betimlemeyi ve eyleme nasıl geçileceğini belirlemeyi içeren bir süreçtir (Brody & Nair, 2020). Sosyal planlama sosyal risklere ve sorunlara yönelik önlem almayı ya da çözüm bulmayı hedeflediği için geleceğe ait tahmin yapmayı gerektirmektedir. Bu açıdan sosyal planlama; amaçların seçilmesi, politikaların oluşturulması, ele alınacak programların karşılaştırılması ve yöntemlerin belirlenmesi gibi hususlarda verilecek kararları kapsamaktadır. Diğer teknik planlamalarda olduğu gibi sosyal planlamanın da işlevini yerine getirebilmesi için bazı temel ilkelere uygun olarak hazırlanması gerekmektedir. Bu ilkeler şunlardır (Genç, 2012):
- Amaç İlkesi: Sosyal planlar açıkça ifade edilmiş, rasyonel amaçlara dayandırılmalıdır.
- Açıklık İlkesi: Sosyal planlar kesin, uygulamaya elverişli ve anlaşılması kolay olmalıdır.
- Denetim İlkesi: Sosyal planlar oluşturulan standartlara göre elde edilen sonuçların denetimine olanak vermelidir.
- Esneklik İlkesi: Sosyal planlar, kurumun değişen iç ve dış koşullarına sürekli olarak uyum sağlayabilmelidir.
- Dengelilik İlkesi: Sosyal planlar çeşitli yararlanıcı ve ilgi grupları arasında denge sağlamalıdır.
- Ekonomiklik İlkesi: Sosyal planlar, planlama ve uygulama aşamasında en az maliyete sahip olmalıdır.
- Koruma İlkesi: Sosyal planlar, karşılaşılması olası direnmelere karşı koruyucu önlemleri içermelidir.
Soru 36
Sosyal planlamanın işlevini yerine getirebilmesi için uyulması gereken ilkelerden kesin, uygulamaya elverişli ve anlaşılması kolay olması ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Amaç İlkesi
B
Açıklık İlkesi
C
Dengelilik İlkesi
D
Ekonomiklik İlkesi
E
Koruma İlkesi
Açıklama:
Konu: SOSYAL PLANLAMANIN TEMEL NİTELİKLERİ
Sosyal planlama, sosyal riskleri ve değişimi rasyonel olarak yönetebilmek için bilgi toplamayı, alternatif eylem yollarını betimlemeyi ve eyleme nasıl geçileceğini belirlemeyi içeren bir süreçtir (Brody & Nair, 2020). Sosyal planlama sosyal risklere ve sorunlara yönelik önlem almayı ya da çözüm bulmayı hedeflediği için geleceğe ait tahmin yapmayı gerektirmektedir. Bu açıdan sosyal planlama; amaçların seçilmesi, politikaların oluşturulması, ele alınacak programların karşılaştırılması ve yöntemlerin belirlenmesi gibi hususlarda verilecek kararları kapsamaktadır. Diğer teknik planlamalarda olduğu gibi sosyal planlamanın da işlevini yerine getirebilmesi için bazı temel ilkelere uygun olarak hazırlanması gerekmektedir. Bu ilkeler şunlardır (Genç, 2012):
Sosyal planlama, sosyal riskleri ve değişimi rasyonel olarak yönetebilmek için bilgi toplamayı, alternatif eylem yollarını betimlemeyi ve eyleme nasıl geçileceğini belirlemeyi içeren bir süreçtir (Brody & Nair, 2020). Sosyal planlama sosyal risklere ve sorunlara yönelik önlem almayı ya da çözüm bulmayı hedeflediği için geleceğe ait tahmin yapmayı gerektirmektedir. Bu açıdan sosyal planlama; amaçların seçilmesi, politikaların oluşturulması, ele alınacak programların karşılaştırılması ve yöntemlerin belirlenmesi gibi hususlarda verilecek kararları kapsamaktadır. Diğer teknik planlamalarda olduğu gibi sosyal planlamanın da işlevini yerine getirebilmesi için bazı temel ilkelere uygun olarak hazırlanması gerekmektedir. Bu ilkeler şunlardır (Genç, 2012):
- Amaç İlkesi: Sosyal planlar açıkça ifade edilmiş, rasyonel amaçlara dayandırılmalıdır.
- Açıklık İlkesi: Sosyal planlar kesin, uygulamaya elverişli ve anlaşılması kolay olmalıdır.
- Denetim İlkesi: Sosyal planlar oluşturulan standartlara göre elde edilen sonuçların denetimine olanak vermelidir.
- Esneklik İlkesi: Sosyal planlar, kurumun değişen iç ve dış koşullarına sürekli olarak uyum sağlayabilmelidir.
- Dengelilik İlkesi: Sosyal planlar çeşitli yararlanıcı ve ilgi grupları arasında denge sağlamalıdır.
- Ekonomiklik İlkesi: Sosyal planlar, planlama ve uygulama aşamasında en az maliyete sahip olmalıdır.
- Koruma İlkesi: Sosyal planlar, karşılaşılması olası direnmelere karşı koruyucu önlemleri içermelidir.
Soru 37
Örgütün güçlü ve zayıf yönlerinin belirlenmesi için iç analiz, fırsat ve tehditlerin belirlenmesi için dış analiz gerçekleştirilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı GZFT Analizi Örneği’nde dış çevre analizinde yer alan fırsatlardan biridir?
Seçenekler
A
Nüfusun yaşlanması
B
Diğer kurumlarla sıkı iş birliği ihtiyacında karşılaşılan zorluklar
C
Bağımlılık yapıcı ürün ve çeşitliliğin artması ve ulaşılabilir olması
D
Geniş görev tanımı, gri alan fazlalığı, yetkisiz sorumluluk
E
Ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlarla iş birliği imkanları
Açıklama:
Konu: SOSYAL PLANLAMANIN TEMEL NİTELİKLERİ / Sorunların, İhtiyaçların ve Fırsatların Analizi / Tablo 6.1. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetleri Bakanlığı GZFT Analizi Örneği
Sosyal hizmet örgütleri için hazırlanan stratejik planlarda doğru kararların verilebilmesi için nesnel olarak yapılmış kapsamlı ve uygun bir mevcut durum analizine ihtiyaç duyulmaktadır. Mevcut durum analizi, sosyal hizmet örgütünün çözüm bulmaya çalıştığı sorunlar ve ihtiyaçlar ile örgütün kaynak ve kabiliyetleri arasındaki uyumu ve dengeyi sağlayabilmek için yapılmaktadır (Songür, 2011).
Sosyal planlamanın bir parçası olarak stratejik plan hazırlama aşamasında sosyal hizmet örgütlerinin uygun amaç, hedef ve stratejiler oluşturabilmesi için fırsat ve tehditler ile güçlü ve zayıf yönleri incelemesi ve analiz etmesi gerekmektedir. GZTF analizinin amacı, örgütün güçlü yanlarına odaklanmak, zayıf yanlarını güçlendirmek, fırsatlardan yararlanmak ve tehditleri ortadan kaldıracak stratejiler geliştirmektir (Dyson, 2004). Örgütün güçlü ve zayıf yönlerinin belirlenmesi için iç analiz, fırsat ve tehditlerin belirlenmesi için dış analiz gerçekleştirilmektedir. İç analizde örgütün mevcut durumu, insan kaynakları, araç-gereçleri, fiziksel mekânı, teknoloji kullanımı, örgüt yapısı, kültürü, bütçesi, sunduğu hizmetler gibi pek çok açıdan değerlendirilmesi yapılır. Bu sayede örgütün hangi konularda yetersiz kaldığı veya programlarını yürütmek için nelere ihtiyacı olduğu dürüst bir şekilde tartışılmış olur. Dış analizde ise örgütün içinde yer aldığı dış Neredeyiz? Durum analizi Iç ve dıs çevre analizi GZTF analizi Nerede olmak istiyoruz? Misyon ve vizyon Stratejik amaç ve hedeer Gitmek istedigimiz yere nasıl ulasırız? Temel değerler Satratejiler ve faaliyetler Basarılarımızı nasıl ölçeriz? Izleme Degerlendirme çevrede var olan ve örgütün faaliyetlerini olumlu olumsuz etkileme potansiyeline sahip olan, demografik, politik, sosyal, kültürel, teknolojik ve ekonomik faktörler değerlendirilir. Dışsal gerçekler içsel zayıflıklara neden olacağı için örgütün hizmet sunumunu etkileme potansiyeli olan çevrenin analiz edilmesi gerekir (Brody & Nair, 2020).
Ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlarla iş birliği seçeneği bir fırsattır. Bunun dışındaki tüm seçenekler yapılan analiz sonucu karşılaşılabilecek dış çevre kaynaklı tehditlerdir.
Sosyal hizmet örgütleri için hazırlanan stratejik planlarda doğru kararların verilebilmesi için nesnel olarak yapılmış kapsamlı ve uygun bir mevcut durum analizine ihtiyaç duyulmaktadır. Mevcut durum analizi, sosyal hizmet örgütünün çözüm bulmaya çalıştığı sorunlar ve ihtiyaçlar ile örgütün kaynak ve kabiliyetleri arasındaki uyumu ve dengeyi sağlayabilmek için yapılmaktadır (Songür, 2011).
Sosyal planlamanın bir parçası olarak stratejik plan hazırlama aşamasında sosyal hizmet örgütlerinin uygun amaç, hedef ve stratejiler oluşturabilmesi için fırsat ve tehditler ile güçlü ve zayıf yönleri incelemesi ve analiz etmesi gerekmektedir. GZTF analizinin amacı, örgütün güçlü yanlarına odaklanmak, zayıf yanlarını güçlendirmek, fırsatlardan yararlanmak ve tehditleri ortadan kaldıracak stratejiler geliştirmektir (Dyson, 2004). Örgütün güçlü ve zayıf yönlerinin belirlenmesi için iç analiz, fırsat ve tehditlerin belirlenmesi için dış analiz gerçekleştirilmektedir. İç analizde örgütün mevcut durumu, insan kaynakları, araç-gereçleri, fiziksel mekânı, teknoloji kullanımı, örgüt yapısı, kültürü, bütçesi, sunduğu hizmetler gibi pek çok açıdan değerlendirilmesi yapılır. Bu sayede örgütün hangi konularda yetersiz kaldığı veya programlarını yürütmek için nelere ihtiyacı olduğu dürüst bir şekilde tartışılmış olur. Dış analizde ise örgütün içinde yer aldığı dış Neredeyiz? Durum analizi Iç ve dıs çevre analizi GZTF analizi Nerede olmak istiyoruz? Misyon ve vizyon Stratejik amaç ve hedeer Gitmek istedigimiz yere nasıl ulasırız? Temel değerler Satratejiler ve faaliyetler Basarılarımızı nasıl ölçeriz? Izleme Degerlendirme çevrede var olan ve örgütün faaliyetlerini olumlu olumsuz etkileme potansiyeline sahip olan, demografik, politik, sosyal, kültürel, teknolojik ve ekonomik faktörler değerlendirilir. Dışsal gerçekler içsel zayıflıklara neden olacağı için örgütün hizmet sunumunu etkileme potansiyeli olan çevrenin analiz edilmesi gerekir (Brody & Nair, 2020).
Ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlarla iş birliği seçeneği bir fırsattır. Bunun dışındaki tüm seçenekler yapılan analiz sonucu karşılaşılabilecek dış çevre kaynaklı tehditlerdir.
Soru 38
Örgütün güçlü ve zayıf yönlerinin belirlenmesi için iç analiz, fırsat ve tehditlerin belirlenmesi için dış analiz gerçekleştirilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı GZFT Analizi Örneği’nde iç çevre analizinde yer alan zayıf yönlerden biridir?
Seçenekler
A
Kurumlar arası bilgi paylaşımı, koordinasyon ve iş birliğinin geliştirilmesi ihtiyacı
B
Mevzuatın esnek kaynak kullanımına imkân vermesi
C
Büyük ölçekli araştırma kapasitesi
D
Köklü gelenek, tecrübe birikimi ve uzmanlaşmış personel
E
Hizmetlerin elektronik ortamda hızlı, güvenilir ve şeffaf olarak sunulması
Açıklama:
Konu: SOSYAL PLANLAMANIN TEMEL NİTELİKLERİ / Sorunların, İhtiyaçların ve Fırsatların Analizi / Tablo 6.1. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetleri Bakanlığı GZFT Analizi Örneği
Sosyal hizmet örgütleri için hazırlanan stratejik planlarda doğru kararların verilebilmesi için nesnel olarak yapılmış kapsamlı ve uygun bir mevcut durum analizine ihtiyaç duyulmaktadır. Mevcut durum analizi, sosyal hizmet örgütünün çözüm bulmaya çalıştığı sorunlar ve ihtiyaçlar ile örgütün kaynak ve kabiliyetleri arasındaki uyumu ve dengeyi sağlayabilmek için yapılmaktadır (Songür, 2011).
Sosyal planlamanın bir parçası olarak stratejik plan hazırlama aşamasında sosyal hizmet örgütlerinin uygun amaç, hedef ve stratejiler oluşturabilmesi için fırsat ve tehditler ile güçlü ve zayıf yönleri incelemesi ve analiz etmesi gerekmektedir. GZTF analizinin amacı, örgütün güçlü yanlarına odaklanmak, zayıf yanlarını güçlendirmek, fırsatlardan yararlanmak ve tehditleri ortadan kaldıracak stratejiler geliştirmektir (Dyson, 2004). Örgütün güçlü ve zayıf yönlerinin belirlenmesi için iç analiz, fırsat ve tehditlerin belirlenmesi için dış analiz gerçekleştirilmektedir. İç analizde örgütün mevcut durumu, insan kaynakları, araç-gereçleri, fiziksel mekânı, teknoloji kullanımı, örgüt yapısı, kültürü, bütçesi, sunduğu hizmetler gibi pek çok açıdan değerlendirilmesi yapılır. Bu sayede örgütün hangi konularda yetersiz kaldığı veya programlarını yürütmek için nelere ihtiyacı olduğu dürüst bir şekilde tartışılmış olur. Dış analizde ise örgütün içinde yer aldığı dış Neredeyiz? Durum analizi Iç ve dıs çevre analizi GZTF analizi Nerede olmak istiyoruz? Misyon ve vizyon Stratejik amaç ve hedeer Gitmek istedigimiz yere nasıl ulasırız? Temel degerler Satratejiler ve faaliyetler Basarılarımızı nasıl ölçeriz? Izleme Degerlendirme çevrede var olan ve örgütün faaliyetlerini olumlu olumsuz etkileme potansiyeline sahip olan, demografik, politik, sosyal, kültürel, teknolojik ve ekonomik faktörler değerlendirilir. Dışsal gerçekler içsel zayıflıklara neden olacağı için örgütün hizmet sunumunu etkileme potansiyeli olan çevrenin analiz edilmesi gerekir (Brody & Nair, 2020).
Kurumlar arası bilgi paylaşımı, koordinasyon ve iş birliğinin geliştirilmesi ihtiyacı seçeneği iç çevre analizinde zayıf yönler arasındadır. Bunun dışındaki tüm seçenekler yapılan analiz sonucu karşılaşılabilecek güçlü yönlerdir.
Sosyal hizmet örgütleri için hazırlanan stratejik planlarda doğru kararların verilebilmesi için nesnel olarak yapılmış kapsamlı ve uygun bir mevcut durum analizine ihtiyaç duyulmaktadır. Mevcut durum analizi, sosyal hizmet örgütünün çözüm bulmaya çalıştığı sorunlar ve ihtiyaçlar ile örgütün kaynak ve kabiliyetleri arasındaki uyumu ve dengeyi sağlayabilmek için yapılmaktadır (Songür, 2011).
Sosyal planlamanın bir parçası olarak stratejik plan hazırlama aşamasında sosyal hizmet örgütlerinin uygun amaç, hedef ve stratejiler oluşturabilmesi için fırsat ve tehditler ile güçlü ve zayıf yönleri incelemesi ve analiz etmesi gerekmektedir. GZTF analizinin amacı, örgütün güçlü yanlarına odaklanmak, zayıf yanlarını güçlendirmek, fırsatlardan yararlanmak ve tehditleri ortadan kaldıracak stratejiler geliştirmektir (Dyson, 2004). Örgütün güçlü ve zayıf yönlerinin belirlenmesi için iç analiz, fırsat ve tehditlerin belirlenmesi için dış analiz gerçekleştirilmektedir. İç analizde örgütün mevcut durumu, insan kaynakları, araç-gereçleri, fiziksel mekânı, teknoloji kullanımı, örgüt yapısı, kültürü, bütçesi, sunduğu hizmetler gibi pek çok açıdan değerlendirilmesi yapılır. Bu sayede örgütün hangi konularda yetersiz kaldığı veya programlarını yürütmek için nelere ihtiyacı olduğu dürüst bir şekilde tartışılmış olur. Dış analizde ise örgütün içinde yer aldığı dış Neredeyiz? Durum analizi Iç ve dıs çevre analizi GZTF analizi Nerede olmak istiyoruz? Misyon ve vizyon Stratejik amaç ve hedeer Gitmek istedigimiz yere nasıl ulasırız? Temel degerler Satratejiler ve faaliyetler Basarılarımızı nasıl ölçeriz? Izleme Degerlendirme çevrede var olan ve örgütün faaliyetlerini olumlu olumsuz etkileme potansiyeline sahip olan, demografik, politik, sosyal, kültürel, teknolojik ve ekonomik faktörler değerlendirilir. Dışsal gerçekler içsel zayıflıklara neden olacağı için örgütün hizmet sunumunu etkileme potansiyeli olan çevrenin analiz edilmesi gerekir (Brody & Nair, 2020).
Kurumlar arası bilgi paylaşımı, koordinasyon ve iş birliğinin geliştirilmesi ihtiyacı seçeneği iç çevre analizinde zayıf yönler arasındadır. Bunun dışındaki tüm seçenekler yapılan analiz sonucu karşılaşılabilecek güçlü yönlerdir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi sosyal planın uygulama aracı olan eylem planı hazırlanırken cevap verilmesi gereken sorular arasında değildir?
Seçenekler
A
Eylem planı uygulanırsa belirlenen amaca ulaşmak olası mıdır?
B
Eylem planının beklenen maliyetleri ve faydaları nelerdir?
C
Eylem planı kapsamında gerçekleştirilecek düzenlemelerin yapılması ne kadar sürecektir?
D
Plan uygulanmaya başladıktan sonra sürece ilişkin bazı değişikliklere ihtiyaç duyulmayacak şekilde nasıl hareket edilmelidir?
E
Planın uygulanması için hangi aşamalara ve her aşamanın tamamlanması için ne kadar bir süreye ihtiyaç duyulmaktadır?
Açıklama:
Konu: SOSYAL PLANIN UYGULAMA ALANLARI
Sosyal planlamanın uygulamaya aktarılması planda belirlenen amaç ve hedeflerin programlar, kaynak ve prosedürler yardımıyla fiiliyata yansıtılmasıdır. Planlanan hedeflere ulaşmak için yapılması gereken en önemli işlerden birisi de eylem planlarının hazırlanmasıdır. Eylem planında belirlenen amaç, hedef ve faaliyetlere göre bir yıllık süreçte kurumun neyi, ne zaman, kiminle, nasıl yapacağı gösterilmektedir. Sosyal planın uygulama aracı olan eylem planları hazırlanırken belli başlı sorulara cevap verilmesi gerekmektedir (Küçüksüleymanoğlu, 2008):
Sosyal planlamanın uygulamaya aktarılması planda belirlenen amaç ve hedeflerin programlar, kaynak ve prosedürler yardımıyla fiiliyata yansıtılmasıdır. Planlanan hedeflere ulaşmak için yapılması gereken en önemli işlerden birisi de eylem planlarının hazırlanmasıdır. Eylem planında belirlenen amaç, hedef ve faaliyetlere göre bir yıllık süreçte kurumun neyi, ne zaman, kiminle, nasıl yapacağı gösterilmektedir. Sosyal planın uygulama aracı olan eylem planları hazırlanırken belli başlı sorulara cevap verilmesi gerekmektedir (Küçüksüleymanoğlu, 2008):
- Eylem planı uygulanırsa belirlenen amaca ulaşmak olası mıdır?
- Eylem planının beklenen maliyetleri ve faydaları nelerdir?
- Eylem planı kapsamında gerçekleştirilecek düzenlemelerin yapılması ne kadar sürecektir?
- Plan uygulanmaya başladıktan sonra sürece ilişkin bazı değişikliklere ihtiyaç duyulacak mıdır?
- Planın uygulanması için hangi aşamalara ve her aşamanın tamamlanması için ne kadar bir süreye ihtiyaç duyulmaktadır?
Soru 40
Sosyal planlamanın STK’lara önemli katkılarından birisi de örgütün sürdürülebilirliğinin sağlanmasıdır. STK’lar kâr amacı gütmediği için faaliyetlerinin sürdürülebilir olması açısından bazı temel bazı kriterleri yerine getirmesi beklenmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu krıterlerden olamaz?
Seçenekler
A
Amaca ulaşmayı sağlayacak iyi tasarlanmış bir program
B
Kaynakları etkili bir şekilde kullanacak iyi bir yönetim
C
Uzun vadeli politikalar ve bunları destekleyecek mali kaynaklar
D
Zayıf yönlerin ve tehditlerin yazılı olarak planda bulunmaması, giderildikten sonar plana dahil edilmesi
E
Destekleyici bir politik, hukuki ve mali ortam, yeterli insan kaynağını ve çeşitli destek kaynaklarını içeren bir yerel ortama sahip olmaları
Açıklama:
Konu: TOPLUMLA ÇALIŞMA PRATİĞİNDE SOSYAL PLANLAMA
Sosyal planlama sayesinde oluşan kurumsal kimlik ve aidiyetle gönüllülerin motivasyonunu yüksek tutmak mümkün olmaktadır. Örgütün planlı hareket etmesi üyelerin yapacağı görevin, rol ve sorumlulukların sınırlarının çizilmesini, yapılan işle ilgili geri bildirim alınmasını, yöneticilerle üyeler arasında etkili koordinasyonun sağlanmasını kolaylaştıracaktır. Sosyal planlamanın STK’lara önemli katkılarından birisi de örgütün sürdürülebilirliğinin sağlanmasıdır. STK’lar kâr amacı gütmediği için faaliyetlerinin sürdürülebilir olması açısından bazı temel bazı kriterleri yerine getirmesi beklenmektedir (Akgemci, 2007):
Sosyal planlama sayesinde oluşan kurumsal kimlik ve aidiyetle gönüllülerin motivasyonunu yüksek tutmak mümkün olmaktadır. Örgütün planlı hareket etmesi üyelerin yapacağı görevin, rol ve sorumlulukların sınırlarının çizilmesini, yapılan işle ilgili geri bildirim alınmasını, yöneticilerle üyeler arasında etkili koordinasyonun sağlanmasını kolaylaştıracaktır. Sosyal planlamanın STK’lara önemli katkılarından birisi de örgütün sürdürülebilirliğinin sağlanmasıdır. STK’lar kâr amacı gütmediği için faaliyetlerinin sürdürülebilir olması açısından bazı temel bazı kriterleri yerine getirmesi beklenmektedir (Akgemci, 2007):
- Amaca ulaşmayı sağlayacak iyi tasarlanmış bir program,
- Kaynakları etkili bir şekilde kullanacak iyi bir yönetim,
- Uzun vadeli politikalar ve bunları destekleyecek mali kaynaklar,
- Destekleyici bir politik, hukuki ve mali ortam, yeterli insan kaynağını ve çeşitli destek kaynaklarını içeren bir yerel ortama sahip olmaları gerekir.
Soru 41
Türkiye'deki kalkınma planlarında sosyal hedeflere yer verilmesi kaç yılında başlamıştır?
Seçenekler
A
1930
B
1934
C
1938
D
1950
E
1960
Açıklama:
Türkiye’de planlama deneyimi temel olarak üç süreçten geçerek günümüze kadar gelmiştir: 1930’ların sanayi planlaması, 1960-1980 yılları arasındaki kalkınma planlaması, 1980 sonrası özel sektör ağırlıklı piyasa planlaması şeklinde planlı kalkınma süreci devam etmiştir. Daha önceki planlarda sosyal hedeflere yer verilmezken 1960 yılından itibaren hazırlanan Beş Yıllık Kalkınma Planlarında iktisadi ve toplumsal sorunlar birlikte ele alınmaya başlanmıştır
Soru 42
Sosyal riskleri ve değişimi rasyonel olarak yönetebilmek için bilgi toplamayı, alternatif eylem yollarını betimlemeyi ve eyleme nasıl geçileceğini belirlemeyi içeren bir süreç olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Planlama
B
Kalkınma planı
C
Sosyal planlama
D
Risk planlaması
E
Stratejik planlama
Açıklama:
Sosyal riskleri ve değişimi rasyonel olarak yönetebilmek için bilgi toplamayı, alternatif eylem yollarını betimlemeyi ve eyleme nasıl geçileceğini belirlemeyi içeren bir süreç olarak tanımlanan kavram sosyal planlamadır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 43
Sosyal planların, kurumun değişen iç ve dış koşullarına sürekli olarak uyum sağlayabilmesi gerekliliği aşağıdaki ilkelerden hangisiyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Amaç ilkesi
B
Açıklık ilkesi
C
Esneklik ilkesi
D
Dengelilik ilkesi
E
Koruma ilkesi
Açıklama:
Sosyal planların, kurumun değişen iç ve dış koşullarına sürekli olarak uyum sağlayabilmesi gerekliliği esneklik ilkesi ile ilgilidir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 44
Sosyal planlama amacıyla örgütün güçlü ve zayıf yönlerinin belirlenmesi için aşağıdakilerden hangisi gerçekleştirilmektedir?
Seçenekler
A
Stratejik plan
B
Fırsat analizi
C
Durum analizi
D
İç analiz
E
Dış analiz
Açıklama:
Örgütün güçlü ve zayıf yönlerinin belirlenmesi için iç analiz, fırsat ve tehditlerin belirlenmesi için dış analiz gerçekleştirilmektedir. İç analizde örgütün mevcut durumu, insan kaynakları, araç-gereçleri, fiziksel mekânı, teknoloji kullanımı, örgüt yapısı, kültürü, bütçesi, sunduğu hizmetler gibi pek çok açıdan değerlendirilmesi yapılır.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet kurumlarının vizyon cümlelerinin temel özellikleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Uyumluluk
B
Güncel bakış açısı
C
Gelecek güvencesi hissetme
D
Gerçekçilik
E
Gelecek görüntüsü
Açıklama:
Örgütün geleceğiyle ilgili yol haritası sunan vizyon, uzun dönemli hedeflere işaret etmektedir. Vizyon örgütün elde etmeyi hayal ettiği en uzak, en genel ve en kapsamlı amaçlarını içermektedir. Sosyal hizmet kurumlarının oluşturduğu vizyon cümlesinin temel özellikleri:
• Uyumluluk: Amaç/hedef, strateji, eylem planları ve örgütlerin gelecekteki görüntüsünü bir bütün olarak birleştirmesi,
• Gelecek güvencesi hissettirme: Performansı motive edip canlandırması,
• Gerçekçilik: Örgütün karşılaşabileceği toplumsal sorunların, ekonomik ve yasal durumların doğru analiz edilmesi,
• Gelecek görüntüsü: Yönetimi, çalışanları, hizmetten yararlananları ortak değerlere, İnsan hakları ve sosyal adalete yönlendirme imkânı sağlaması.
Örgütün geleceğiyle ilgili yol haritası sunan vizyon ifadelerinde kurumun güncel bakış açısı sunulmamaktadır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
• Uyumluluk: Amaç/hedef, strateji, eylem planları ve örgütlerin gelecekteki görüntüsünü bir bütün olarak birleştirmesi,
• Gelecek güvencesi hissettirme: Performansı motive edip canlandırması,
• Gerçekçilik: Örgütün karşılaşabileceği toplumsal sorunların, ekonomik ve yasal durumların doğru analiz edilmesi,
• Gelecek görüntüsü: Yönetimi, çalışanları, hizmetten yararlananları ortak değerlere, İnsan hakları ve sosyal adalete yönlendirme imkânı sağlaması.
Örgütün geleceğiyle ilgili yol haritası sunan vizyon ifadelerinde kurumun güncel bakış açısı sunulmamaktadır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 46
Amartya Sen'e göre bir toplumun kalkınmasının sağlanmasına yönelik aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Toplumdaki bireylerin yetkinliklerin artırılmasını gerektirir.
B
Bireysel özgürlüklerin genişletilmesi ile ilgilidir.
C
Ekonomik kalkınma göstergeleri temel ölçüttür.
D
Özgürlükleri kısıtlayan engelleri ortadan kaldırma sürecidir.
E
Gelirin artması sosyal refah sistemini garantilememektedir.
Açıklama:
Gelirin artması yanında eşit dağılımını sağlayacak güçlü bir sosyal refah sistemi geliştirilemediğinde sosyal adaleti sağlamak mümkün olamamaktadır. Dolayısıyla ülkelerin gelişmişlik düzeyinin açıklanmasında ekonomik kalkınma göstergeleri tek başına yeterli olmadığı için insan ve toplum odaklı göstergelere ihtiyaç duyulmaktadır. Amartya Sen, kalkınmanın sağlanmasında toplumdaki bireylerin yetkinliklerinin artırılmasının temel bir ölçüt olduğuna dikkat çekmiştir. Amartya
Sen’e göre; kalkınma kavramı, bireyin elinden alınan veya kısıtlı olarak sahip olduğu özgürlüklerin elde edilmesi için yapılan faaliyetler bütününü içermektedir. Sen’e göre kalkınma, özgürlükleri kısıtlayan engelleri ortadan kaldırma sürecidir. Ekonomik gelişmişlik özgürlüklerin genişletilmesi için çok önemlidir ancak özgürlük kavramı, siyasi ve medeni haklardan, eğitim ve sağlık imkânlarına kadar çok daha geniş bir alanı kapsamaktadır.
Sen’e göre; kalkınma kavramı, bireyin elinden alınan veya kısıtlı olarak sahip olduğu özgürlüklerin elde edilmesi için yapılan faaliyetler bütününü içermektedir. Sen’e göre kalkınma, özgürlükleri kısıtlayan engelleri ortadan kaldırma sürecidir. Ekonomik gelişmişlik özgürlüklerin genişletilmesi için çok önemlidir ancak özgürlük kavramı, siyasi ve medeni haklardan, eğitim ve sağlık imkânlarına kadar çok daha geniş bir alanı kapsamaktadır.
Soru 47
Amartya Sen, insani gelişmişliğin temel ve gelişmiş yetkinliklere ulaşmakla olanaklı olacağını belirtmiştir. Aşağıdakilerden hangisi temel yetkinliklerden biridir?
Seçenekler
A
Her düzeyde kaliteli sağlık hizmetlerine erişim
B
Her düzeyde yüksek kaliteli eğitim
C
Günümüz teknolojilerine etkin erişim
D
Zorlayıcı yaşam olaylarına karşı dayanıklılık
E
Bilinmeyen yeni gelişmelere karşı uyumluluk
Açıklama:
Amartya Sen, insani gelişmişliğin temel ve gelişmiş yetkinliklere ulaşmakla olanaklı olacağını belirtmiştir. Bu yetkinlikler aşağıda sıralanmıştır.
Temel Yetkinlikler
- Erken çocuklukta hayatta kalma
- İlköğretim eğitimi
- Giriş düzeyi teknoloji
- Zorlayıcı yasam olaylarına karşı dayanıklılık
Gelişmiş Yetkinlikler
- Her düzeyde kaliteli sağlık hizmetlerine erişim
- Her düzeyde yüksek kaliteli eğitim
- Günümüz teknolojilerine etkin erişim
- Bilinmeyen yeni gelişmelere karsı uyumluluk
Doğru yanıt D seçeneğidir.
Temel Yetkinlikler
- Erken çocuklukta hayatta kalma
- İlköğretim eğitimi
- Giriş düzeyi teknoloji
- Zorlayıcı yasam olaylarına karşı dayanıklılık
Gelişmiş Yetkinlikler
- Her düzeyde kaliteli sağlık hizmetlerine erişim
- Her düzeyde yüksek kaliteli eğitim
- Günümüz teknolojilerine etkin erişim
- Bilinmeyen yeni gelişmelere karsı uyumluluk
Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 48
Sosyal planlama sürecine ilişkin aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Risk grubu bireylerin ihtiyaçları tanımlanır.
B
Risk taraması ile öncelikli sorunlar belirlenir.
C
Ortaya çıkan tüm sorunlar eşzamanlı çözümlenmelidir.
D
Sosyal planlamanın uygulanması için eylem planları hazırlanmalıdır.
E
Sosyal hizmet sunulan tüm kurumlarda sosyal planlama kullanılmalıdır.
Açıklama:
Sosyal risk taraması sonucunda ön plana çıkan herhangi bir sorun varsa öncelikle o sorunun çözümüne yönelik planlama yapılmasında yarar vardır. Örneğin bir mahallede yapılan sosyal risk taraması sonucunda suça sürüklenen çocuk oranının yüksek olduğu tespit edilmiş olsun. Sosyal çalışmacının önceliği bu sorunun nedenlerini anlamaya yönelik mevcut durum analizi gerçekleştirmek ve bu analiz üzerinden amaç, hedef ve faaliyetler belirleyerek çözüme yönelik sosyal plan taslağı hazırlamaktır. Dolayısıyla tüm sorunları eşzamanlı çözmek gerçekçi değildir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 49
Örgütsel iş yükleriyle ilgili zaman planlaması yapabilme, uzman kişilerden ekip oluşturabilme, görev dağılımı yapabilme, kurumlar arası eşgüdüm ve koordinasyonu sağlayabilme sosyal çalışmacının hangi becerisini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Planlama
B
Sorun çözme
C
İletişim
D
Yönetim ve organizasyon
E
Eleştirel düşünme
Açıklama:
Yönetim ve organizasyon becerisi sosyal çalışmacının
örgütsel iş yükleriyle ilgili zaman planlaması
yapabilme, uzman kişilerden ekip oluşturabilme,
görev dağılımı yapabilme, kurumlar arası
eşgüdüm ve koordinasyonu sağlayabilme becerisine
sahip olmasıdır.
örgütsel iş yükleriyle ilgili zaman planlaması
yapabilme, uzman kişilerden ekip oluşturabilme,
görev dağılımı yapabilme, kurumlar arası
eşgüdüm ve koordinasyonu sağlayabilme becerisine
sahip olmasıdır.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi sivil toplum kuruluşlarının faaliyetlerinin sürdürülebilir olması için yerine getirmesi gereken kriterlerden biri değildir?
Seçenekler
A
İyi tasarlanmış bir programa sahip olmaları
B
Kaynakları etkili şekilde kullanan bir yönetime sahip olmaları
C
Uzun vadeli politikaları destekleyecek mali kaynaklarının olması
D
Çeşitli destek kaynaklarına sahip olmaları
E
Gönüllülere ödeme yapılabilmesi için mali kaynağa sahip olmaları
Açıklama:
Sosyal hizmet alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarında (STK) sosyal planlamaya öncelikle gönüllü
yönetiminin nasıl yapılacağının belirlenmesiyle başlanmalıdır. STK’ların amaçları doğrultusunda topluma sosyal hizmet sunabilmesi için dernek üyelerinin gönüllülük ilkesine dayalı aidiyetlerinin kurumsallaştırılması gerekmektedir. Sosyal planlama sayesinde oluşan kurumsal kimlik ve aidiyetle gönüllülerin motivasyonunu yüksek tutmak mümkün olmaktadır. STK’lar kâr amacı gütmediği için faaliyetlerinin sürdürülebilir olması açısından bazı temel bazı kriterleri yerine getirmesi beklenmektedir:
• Amaca ulaşmayı sağlayacak iyi tasarlanmış bir program,
• Kaynakları etkili bir şekilde kullanacak iyi bir yönetim,
• Uzun vadeli politikalar ve bunları destekleyecek mali kaynaklar,
• Destekleyici bir politik, hukuki ve mali ortam, yeterli insan kaynağını ve çeşitli destek kaynaklarını içeren bir yerel ortama sahip olmaları gerekir.
Gönüllüler maddi bir çıkar doğrultusunda çalışmamaktadır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
yönetiminin nasıl yapılacağının belirlenmesiyle başlanmalıdır. STK’ların amaçları doğrultusunda topluma sosyal hizmet sunabilmesi için dernek üyelerinin gönüllülük ilkesine dayalı aidiyetlerinin kurumsallaştırılması gerekmektedir. Sosyal planlama sayesinde oluşan kurumsal kimlik ve aidiyetle gönüllülerin motivasyonunu yüksek tutmak mümkün olmaktadır. STK’lar kâr amacı gütmediği için faaliyetlerinin sürdürülebilir olması açısından bazı temel bazı kriterleri yerine getirmesi beklenmektedir:
• Amaca ulaşmayı sağlayacak iyi tasarlanmış bir program,
• Kaynakları etkili bir şekilde kullanacak iyi bir yönetim,
• Uzun vadeli politikalar ve bunları destekleyecek mali kaynaklar,
• Destekleyici bir politik, hukuki ve mali ortam, yeterli insan kaynağını ve çeşitli destek kaynaklarını içeren bir yerel ortama sahip olmaları gerekir.
Gönüllüler maddi bir çıkar doğrultusunda çalışmamaktadır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 51
“Sosyal planlar oluşturulan standartlara göre elde edilen sonuçların denetimine olanak vermelidir” olarak ifade edilebilen açıklama hangi planlama ilkesini ifade eder?
Seçenekler
A
Denetim ilkesi
B
Açıklık ilkesi
C
Amaç ilkesi
D
Koruma ilkesi
E
Ekonomiklik ilkesi
Açıklama:
"Sosyal planlar oluşturulan standartlara göre elde edilen sonuçların denetimine olanak vermelidir” açıklaması planlamanın denetim ilkesini ifade eder.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi sosyal planlamanın “esneklik ilkesini” betimler?
Seçenekler
A
Sosyal planlar kurumun değişen iç ve dış koşullarına sürekli olarak uyum sağlayabilmelidir.
B
Sosyal planlar, planlama ve uygulama aşamasında en az maliyete sahip olmalıdır.
C
Sosyal planlar, karşılaşılması olası direnmelere karşı koruyucu önlemleri içermelidir
D
Sosyal planlar, planlama ve uygulama aşamasında en az maliyete sahip olmalıdır.
E
Sosyal planlar, karşılaşılması olası direnmelere karşı koruyucu önlemleri içermelidir.
Açıklama:
Esneklik ilkesi sosyal planlar kurumun değişen iç ve dış koşullarına sürekli olarak uyum sağlayabilmesi olarak tanımlanır.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi sosyal planlamanın “amaç ilkesi"ni betimler?
Seçenekler
A
Sosyal planlar kesin, uygulamaya elverişli ve anlaşılması kolay olmalıdır.
B
Sosyal planlar oluşturulan standartlara göre elde edilen sonuçların denetimine olanak vermelidir.
C
Sosyal planlar kurumun değişen iç ve dış koşullarına sürekli olarak uyum sağlayabilmelidir.
D
Sosyal planlar açıkça ifade edilmiş, rasyonel hedeflere dayandırılmalıdır.
E
Sosyal planlar planlama ve uygulama aşamasında en az maliyete sahip olmalıdır.
Açıklama:
Sosyal planlamanın “amaç ilkesi” sosyal planların açıkça ifade edilmiş, rasyonel amaçlara dayandırılması olarak tanımlanır.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi Amartya Sen’e göre “Gelişmiş Yetkinlikler” arasında sayılmaz?
Seçenekler
A
Erken çocuklukta hayatta kalma
B
Her düzeyde kaliteli sağlık hizmetlerine erişim
C
Her düzeyde yüksek kaliteli eğitim
D
Günümüz teknolojilerine etkin erişim
E
Bilinmeyen yeni gelişmelere karşı uyumluluk
Açıklama:
Erken çocuklukta hayatta kalma “Temel Yetkinlikler” arasında sayılır.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi insani kalkınmanın ölçülmesinde dikkate alınan hususlardan değildir?
Seçenekler
A
Sağlıklı yaşam
B
Bilgiye erişim
C
Satın alma gücü paritesi
D
Ortalama öğrenim süresi
E
Kişi başına düşen alkol tüketimi
Açıklama:
Kişi başına düşen alkol tüketimi insani kalkınmanın ölçülmesinde dikkate alınan hususlardan değildir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi Sosyal Eylem Planları hazırlanırken cevap verilmesi gerekli sorulardan değildir?
Seçenekler
A
Plan Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı hedefleri ile uyumlu mudur?
B
Eylem planı uygulanırsa belirlenen amaca ulaşmak olası mıdır?
C
Planın beklenen maliyet ve faydaları nelerdir?
D
Plan kapsamında gerçekleştirilecek düzenlemelerin yapılması ne kadar sürecektir?
E
Uygulamaya başlandıktan sonra süreçte değişikliklere ihtiyaç duyulacak mıdır?
Açıklama:
Sosyal Eylem Planları yerel ihtiyaçlara göre şekillenir ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı hedefleri ile uyumlu olması zorunlu değildir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangileri eylem planlarının içeriğinde yer verilen unsurları ifade eden maddedir?
Seçenekler
A
Eylem planlarında belirlenen amaç, hedef ve faaliyetlere göre bir yıllık süreçte kurumun neyi, ne zaman, kiminle, nasıl yapacağı gösterilmektedir
B
Eylem planlarında ama, hedef ve faaliyetler yer alır.
C
Eylem planlarında 10 yıllık süreçte yönetim erkinin neyi, ne zaman ve kiminle nasıl yapacağı yer alır.
D
Eylem planlarında kısa dönemli hedefler yer alır.
E
Eylem planlarında amaç, hedef ve faaliyetlere göre 10 yıllık bir süreçte kurumun neyi,ne zaman, kiminle, nasıl yapacağı gösterilmektedir
Açıklama:
Eylem planlarında belirlenen amaç, hedef ve faaliyetlere göre bir yıllık süreçte kurumun neyi, ne zaman, kiminle, nasıl yapacağı gösterilmektedir
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi Sosyal Eylem Planları hazırlanırken cevap verilmesi gerekli bir sorudur?
Seçenekler
A
Eylem planı için koşullar oluşmuş mudur?
B
Eylem planı yazarken uluslararası hukuk kuralları dikkate alınmış mıdır?
C
Eylem planının maliyetleri ve faydaları nelerdir?
D
Eylem planı için tarafların görüşü alındı mı?
E
Eylem planı kimler tarafından hazırlanmalıdır?
Açıklama:
- Eylem planı uygulanırsa belirlenen amaca ulaşmak olası mıdır?
- Eylem planının beklenen maliyetleri ve faydaları nelerdir?
- Eylem planı kapsamında gerçekleştirilecek düzenlemelerin yapılması ne kadar sürecektir?
- Plan uygulanmaya başladıktan sonra sürece ilişkin bazı değişikliklere ihtiyaç duyulacak mıdır?
- Planın uygulanması için hangi aşamalara ve her aşamanın tamamlanması için ne kadar bir süreye ihtiyaç duyulmaktadır?
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi sosyal planlamanın başarıya ulaşması için gerekli unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Planlama becerisi
B
Sosyal çalışmacının yönetim ve organizasyon becerisi
C
Gönüllü bulunması ve eğitimi
D
Uzun vadeli politikalar ve bunları destekleyecek mali kaynaklar
E
Planların uygulanması sonucunda belirli bir kar elde edilmesi
Açıklama:
Sivil toplum kuruluşları kâr amacı gütmezler.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi bir sosyal çalışmacının etkili bir sosyal planlama yaparken sahip olması önerilen becerilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Planlama becerisi
B
İletişim becerisi
C
Psikolojik danışma sunma becerisi
D
Sorun çözme becerisi
E
Yönetim ve organizasyon becerisi
Açıklama:
Bir sosyal çalışmacının etkili bir sosyal planlama yaparken sahip olması önerilen beceriler şunlardır:
- Planlama becerisi
- İletişim becerisi
- Sorun çözme becerisi
- Yönetim ve organizasyon becerisi
Ünite 7
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisinde toplum organizasyonuna ilişkin doğru bir ifade yer almaktadır?
Seçenekler
A
Toplulukların kendi sorunlarını demokratik araçlarla çözümlemesi ve ihtiyaçlarının karşılanması için gerekli olan değerlendirme, planlama ve koordine etme faaliyetleriyle topluluğa yardımcı olma sürecidir.
B
Mevcut sosyal sistemin içinde karşılanan ya da yeni ortaya çıkan ihtiyaçlar, yeni kaynakları ve örgütlenmeleri gerektirmektedir.
C
Topluma yönelik sosyal hizmet uygulama modellerinden birisi olan toplum eğitimi, eğitim politikasını yönlendiren, toplumsal eşitsizlikleri artırmak ve sosyal bağları güçlendirmek için eğitimi bir araç olarak kullanan faaliyetler bütünüdür
D
Toplum eğitimi, toplulukların veya belli coğrafi bölgede yaşayanların sorunlarına duyarlı olmalarına, sorunlarının çözümü için kamu kurumlarıyla iş birliği yapmalarına ve kendi aralarında örgütlenmelerine zorlu yollarla yardımcı olmayı kapsamaktadır.
E
Topluluk üyeleriyle birlikte çalışmayı gerektirmeyen toplum organizasyonudur.
Açıklama:
B, C, D ve E seçeneklerinde toplum organizasyonuna ilişkin doğru olmayan ifadeler yer alır iken A seçeneğinde toplum organizasyonunun eğitimi yer almaktadır. Bu nedenle doğru cevap "A" dır.
Soru 2
Toplum organizasyonu modeli nerede ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Almanya
B
İngiltere
C
İtalya
D
Kanada
E
ABD
Açıklama:
Sosyal hizmet mesleğinin diğer modellerinde olduğu gibi toplum organizasyonu Amerika Birleşik Devletleri’nde geliştirilmiştir. Bu nedenle doğru cevap "E" dir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi sosyal yardım faaliyetlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Düşük gelirli konut edindirme
B
Şirket kurulumuna yardım etme
C
Eğitime destek programları
D
Sağlıkla ilgili tarama çalışmaları
E
İstihdamı artırmaya yönelik organizasyonlar
Açıklama:
A, C, D ve E seçeneklerinde yer alanlar sosyal yarım faaliyetleri arasındadır; ancak B seçeneği sosyal yardım faaliyeti değildir.Bu nedenle doğru cevap "B" dir.
Soru 4
Toplum organizasyonu modelini kullanarak toplulukları geliştirmeye çalışan sosyal çalışmacının dikkate alması gereken hususlardan birisidir?
Seçenekler
A
Toplumun sorun olarak kabul etmediği konular ele alınmalıdır.
B
Toplumun kendi kaderine hâkim olması ve kendi kendini idare etmesi ilkesine bağlı kalınmalıdır.
C
Sorunlarının çözümüne topluluğun da pasif olarak katılması sağlanmalıdır.
D
Toplum organizasyonu faaliyetleri toplum için izlenemez bir hızda gerçekleştirilmeli -bir başka ifadeyle toplumsal bilinçlenme düzeyi faaliyetler sırasında dikkate alınmalıdır.
E
Büyüme, sorun çözülmesi yoluyla teşvik edilmemelidir.
Açıklama:
Toplumun sorun olarak kabul ettiği konular ele alınmalıdır. Toplumun kendi kaderine hâkim olması ve kendi kendini idare etmesi ilkesine bağlı kalınmalıdır. • Sorunlarının çözümüne topluluğun da aktif olarak katılması sağlanmalıdır. • Toplum organizasyonu faaliyetleri toplum için izlenebilir bir hızda gerçekleştirilmeli -bir başka ifadeyle toplumsal bilinçlenme düzeyi faaliyetler sırasında dikkate alınmalıdır. • Büyüme, sorun çözülmesi yoluyla teşvik edilmelidir.Bu nedenle doğru cevap "B" dir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi toplum organizasyonunun uygulama aşamalarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Bağlantı Kurma Aşaması
B
Teşhis ve Geri Bildirim Aşaması
C
Planlama aşaması
D
Veri Toplama Aşaması
E
Müdahale Aşaması
Açıklama:
A, B, D ve E seçeneklerinde yer alanlar uygulama aşamalarındandır; ancak C seçeneğinde yer alan aşama uygulam aşaması değildir. Bu nedenle doğru cevap "C" dir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi bağlantı kurma aşamasını açıklayan bir ifadedir?
Seçenekler
A
Bu nedenle görüşme, odak grup çalışması, anket ve soru formları, katılımcı gözlem gibi farklı veri toplama yöntemleri bir arada kullanılmalıdır.
B
Bir önceki aşamada elde edilen verilerin kavramsal haritalar şeklinde düzenlenip aralarındaki örüntülerin ortaya çıkarılarak analiz edilmesidir.
C
Veriler analiz edildikten, ayrıştırıldıktan ve harekete geçilebilecek bir derecede seçildikten sonra, sosyal çalışmacı bu bulguları yazılı bir rapor oluşturarak ve bir geri bildirim toplantısı düzenleyerek topluluk üyeleriyle paylaşmalıdır.
D
Toplum organizasyonu sürecinin ilk aşaması olup sosyal çalışmacının çalışma yapacağı yerel topluluğu tanımaya çalışması için yaptığı ziyaretleri ve tanışma toplantılarını içermektedir.
E
Bu aşama açık bir şekilde eylem ve çözüm odaklıdır.
Açıklama:
A seçeneği veri toplama aşaması, B seçeneği Teşhis ve geri bildirim, C seçeneği Teşhis ve geri bildirim, E seçeneği müdahale aşamasıdır; ancak D seçeneği ise bağlantı kurma aşmasıdır. Bu nedenle doğru cevap "D" dir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi sivil toplumun sahip olması gereken özelliklerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Sivil toplum toplumsal sorunları çözmede etkili bir araçtır.
B
Toplumsal sorunların çözümünde sivil toplum, devlet ve diğer siyasal aktörlerle iş birliği yapabilir.
C
Sivil toplum, devlet ve siyasal aktörler tarafından kendi pozisyonlarını meşru kılmada kullanılmasına karşı çıkar ve sivil toplumun devlete geçerlilik, verimlilik ve şeffaflık kazandırmada yol gösteren aktör olması gerekir.
D
Sivil toplum, toplumun mikro-yöresel sorunlarından makro-ulusal düzeye kadar “aktif vatandaşlık” temelinde organize olduğunu temin etmede önemli rol oynar.
E
Sivil toplum farklı kimliklerin, sosyal aktörlerin ve toplumdaki farklı kesimlerin demokratik bir zeminde birbirleriyle ilişki kurmalarına aracı olmaz.
Açıklama:
A, B, C ve D seçeneklerinde sivil toplum özellikleri yer alırken, E seçeneğinde yer alan ifade olumsuz biçimde değil olumlu ifade ile bitmesi gerekmektedir. İfadenin doğrusu, "Sivil toplum farklı kimliklerin, sosyal aktörlerin ve toplumdaki farklı kesimlerin demokratik bir zeminde birbirleriyle ilişki kurmalarına aracı olur" olacaktır. Bu nedenle doğru cevap "E" dir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı İmparatorluğu’nda toplum eğitimi amacıyla Tanzimat Dönemi’nde açaılan sivil toplum kuruluşlarından birisidir?
Seçenekler
A
Cemiyet-i İlmiye-i Osmaniye
B
İlmiye
C
Tedrisiye
D
Cemiyet
E
Tedrisat
Açıklama:
Osmanlı İmparatorluğu’nda toplum eğitimi amacıyla Tanzimat Dönemi’nde iki önemli sivil toplum kuruluşu açılmıştır. 1861’de açılan Cemiyet-i İlmiye-i Osmaniye bunlardan birisidir. Bu nedenle doğru cevap "A" dır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi kadınların bilgi, beceri ve bilinç düzeyini yükseltme amacıyla uygulanmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu programlara bir örnektir?
Seçenekler
A
Aile Eğitimi
B
Anne Çocuk Eğitim Programı( AÇEP)
C
İnsan Hakları
D
Çocuk Hakları
E
Çocuk Eğitimi
Açıklama:
Kadının İnsan Hakları Eğitim Programı (KİHEP), Benim Ailem Eğitim Programı ve Anne Çocuk Eğitim Programı (AÇEP) programlardır. Bu nedenle doğru cevap "B" dir.
Soru 10
“Ezilenlerin Pedagojisi” kitabı kimin eseridir?
Seçenekler
A
Moliere
B
Wheelan
C
Paulo Freire
D
Kongar
E
Anderson
Açıklama:
1968 yılında tamamlanan “Ezilenlerin Pedagojisi” kitabı Paulo Freire’nin en ünlü eseridir.Bu nedenle doğru cevap "C" dir.
Soru 11
Toplulukların kendi sorunlarını demokratik araçlarla çözümlemesi ve ihtiyaçlarının karşılanması için gerekli olan değerlendirme, planlama ve koordine etme faaliyetleri ile topluluğa yardımcı olma sürecine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Toplum organizasyonu
B
Yardımlaşma
C
Toplum müdahalesi
D
Toplumu gözetme
E
Toplum dayanışması
Açıklama:
Toplulukların kendi sorunlarını demokratik araçlarla çözümlemesi ve ihtiyaçlarının karşılanması için gerekli olan değerlendirme, planlama ve koordine etme faaliyetleri ile topluluğa yardımcı olma sürecine toplum organizasyonu adı verilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 12
Toplum organizasyonları hangi düzey sosyal çalışma uygulamalarında söz konusudur?
Seçenekler
A
Mikro düzey
B
Mezzo düzey
C
Makro düzey
D
Bireysel düzey
E
Sosyal düzey
Açıklama:
Toplum organizasyonları makro sosyal çalışma uygulamalarında önemli bir yere sahiptir. Zira makro düzeyde sosyal hizmet uzmanları, toplumsal gelişimi ve değişimi desteklemekte ve dezavantajlı toplulukların sorun çözme kapasitelerini artırmaya çalışmaktadırlar.
Soru 13
Toplum organizasyonu hangi ülkede geliştirilmiştir?
Seçenekler
A
Fransa
B
İngiltere
C
Almanya
D
Amerika Birleşik Devletleri
E
İtalya
Açıklama:
Toplum organizasyonu Amerika Birleşik Devletlerinde geliştirlmiştir.1843 yılında New York'ta Yoksulların Koşullarını iyileştirme Örgütü ile başlamıştır.
Soru 14
Toplum organizasyonu çalışmalarında sosyal çalışmacıların rolü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kolaylaştırıcı
B
Müdahale edici
C
Harekete geçirici
D
Geliştirici
E
Müzakere edici
Açıklama:
Toplum organizasyonu çalışmalarında sosyal çalışmacılar kolaylaştırıcı ve örgütleyici rol üstlenmektedirler. Doğru cevap A'dır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisinde toplum organizasyonu uygulama aşamaları ve kapsamı doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Bağlantı kurma aşaması: Topluluğun demografik özelliklerinin öğrenilmesi
B
Veri Toplama aşaması: Topluluğun inanç ve tutumlarının öğrenilmesi
C
Teşhis ve geri bildirim aşaması: Mevcut sorunların altında yatan problemlerin ortaya çıkarılması
D
Müdahale aşaması: Verilerin kavramsal haritalar yoluyla analiz edilmesi
E
Değerlendirme sonlandırma aşaması: Topluluğun güçlü ve zayıf yönlerinin belirlenmesi
Açıklama:
Topluluğun demografik özellikleri, inanç ve tutumları gibi verilerin öğrenilmesi Bağlantı kurma aşamasında; mevcut sorunların altında yatan problemlerin ortaya çıkarılması Veri Toplama aşamasında; verilerin kavramsal haritalar yoluyla analiz edilmesi ve topluluğun güçlü ve zayıf yönlerinin belirlenmesi ise Teşhis ve geri bildirim aşamasında söz konusudur. Doğru cevap A'dır.
Soru 16
1. Bağlantı kurma
2. Veri Toplama A. Konut yapısının belirlenmesi
3. Teşhis ve geri bildirim B. Güçlü ve zayıf yönlerin belirlenmesi
4. Müdahale C. Sorun oluşturan unsurların belirlenmesi
5. Değerlendirme sonlandırma
Yukarıda toplum organizasyonu uygulama aşaması ve kapsamının doğru eşleştirmesi aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
2. Veri Toplama A. Konut yapısının belirlenmesi
3. Teşhis ve geri bildirim B. Güçlü ve zayıf yönlerin belirlenmesi
4. Müdahale C. Sorun oluşturan unsurların belirlenmesi
5. Değerlendirme sonlandırma
Yukarıda toplum organizasyonu uygulama aşaması ve kapsamının doğru eşleştirmesi aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
1-A, 2-C, 3-B
B
1-B, 3-A, 5-C
C
2-A, 4-C, 5-B
D
1-C, 2-A, 3-B
E
2-B, 3-A, 5-C
Açıklama:
1. Bağlantı kurma: A. Konut yapısının belirlenmesi
2. Veri Toplama: C. Sorun oluşturan unsurların belirlenmesi
3. Teşhis ve geri bildirim : B. Güçlü ve zayıf yönlerin belirlenmesi
Doğru cevap A'dır.
2. Veri Toplama: C. Sorun oluşturan unsurların belirlenmesi
3. Teşhis ve geri bildirim : B. Güçlü ve zayıf yönlerin belirlenmesi
Doğru cevap A'dır.
Soru 17
Toplum organizasyonunu gerçekleştirecek ekibin birbirleriyle iletişime geçerek amaç ve hedefleri netleştirmeye ve aralarında güven ilişkisi oluşturmaya çalıştıkları aşama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Oluşum
B
Fırtına
C
Yapı oluşturma
D
Eylem
E
Sonlandırma
Açıklama:
Toplum organizasyonunu gerçekleştirecek ekibin birbirleriyle iletişime geçerek amaç ve hedefleri netleştirmeye ve aralarında güven ilişkisi oluşturmaya çalıştıkları aşama oluşum aşamasıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 18
"................, bir toplumun kendisini ve eylemlerini bir bütün olarak devlet iktidarının baskısı ve denetimi altında olmayan gönüllü örgütler yoluyla örgütlenmesidir."
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdaki kavramlardan hangisi doğru olarak tamamlamaktadır?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdaki kavramlardan hangisi doğru olarak tamamlamaktadır?
Seçenekler
A
Toplum koordinasyonu
B
Savunuculuk
C
Organizasyon
D
Topluluk
E
Sivil toplum
Açıklama:
Sivil toplum, bir toplumun kendisini ve eylemlerini bir bütün olarak devlet iktidarının baskısı ve denetimi altında olmayan gönüllü örgütler yoluyla örgütlenmesidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi gönüllük esasıyla oluşan sivil toplum kuruluşlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Dernekler
B
Vakıflar
C
Öğrenci birlikleri
D
Platformlar
E
Sendikalar
Açıklama:
Dernekler, vakıflar, öğrenci birlikleri, platformlar gönüllük esasıyla oluşan sivil toplum kuruluşlarındır. Sendikalar ise kamu kurumları ile ilişkili organizasyondur. Doğru cevap E'dir.
Soru 20
Bireysel becerileri geliştirmeye yönelik düzenlenen eğitim, toplum eğitiminin hangi düzeyinde gerçekleştirilmektedir?
Seçenekler
A
Mikro
B
Mezzo
C
Makro
D
Temel
E
İleri
Açıklama:
Bireysel becerileri geliştirmeye yönelik düzenlenen eğitim, toplum eğitiminin mikro düzeyinde gerçekleştirilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 21
Toplulukların kendi sorunlarını demokratik araçlarla çözümlemesi ve ihtiyaçlarının karşılanması için gerekli olan değerlendirme, planlama ve koordine etme faaliyetleriyle topluluğa yardımcı olma sürecine ne denir?
Seçenekler
A
Toplum Organizasyonu
B
Kişisel Organizasyon
C
Makro sosyal hizmet
D
Bireysel çalışma
E
Toplum bilinci
Açıklama:
Toplulukların kendi sorunlarını demokratik araçlarla çözümlemesi ve ihtiyaçlarının karşılanması için gerekli olan değerlendirme, planlama ve koordine etme faaliyetleriyle topluluğa yardımcı olma sürecine Toplum Organizasyonu denir.
Soru 22
Sosyal hizmet mesleğinin diğer modellerinde olduğu gibi toplum organizasyonu hangi devlette geliştirilmiştir?
Seçenekler
A
İtalya
B
Fransa
C
Rusya
D
Amerika Birleşik Devletleri
E
Çin
Açıklama:
Sosyal hizmet mesleğinin diğer modellerinde olduğu gibi toplum organizasyonu Amerika Birleşik Devletleri’nde geliştirilmiştir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi sosyal çalışmacının Toplum organizasyonu modelini kullanarak toplulukları geliştirmeye çalışırken dikkat etmesi gereken hususlardandır?
Seçenekler
A
Büyüme, sorun çözülmesi yoluyla teşvik edilmelidir
B
Üyeler karar verme ve hedef belirleme sürecine katılmalıdır
C
Sorunlarının çözümüne topluluğun da aktif olarak katılması sağlanmalıdır
D
Toplumun kendi kaderine hâkim olması ve kendi kendini idare etmesi ilkesine bağlı kalınmalıdır
E
Toplumun sorun olarak kabul ettiği konular ele alınmalıdır.
Açıklama:
• Toplumun sorun olarak kabul ettiği konular ele alınmalıdır.
• Toplumun kendi kaderine hâkim olması ve
kendi kendini idare etmesi ilkesine bağlı kalınmalıdır.
• Sorunlarının çözümüne topluluğun da aktif
olarak katılması sağlanmalıdır.
• Toplum organizasyonu faaliyetleri toplum
için izlenebilir bir hızda gerçekleştirilmeli -bir
başka ifadeyle toplumsal bilinçlenme düzeyi
faaliyetler sırasında dikkate alınmalıdır.
• Büyüme, sorun çözülmesi yoluyla teşvik
edilmelidir.
• Toplum organizasyonu etkinlikleri toplumun kendi kendini anlamasını ve toplumsal dayanışmayı teşvik etmelidir.
• Toplumun kendi kaderine hâkim olması ve
kendi kendini idare etmesi ilkesine bağlı kalınmalıdır.
• Sorunlarının çözümüne topluluğun da aktif
olarak katılması sağlanmalıdır.
• Toplum organizasyonu faaliyetleri toplum
için izlenebilir bir hızda gerçekleştirilmeli -bir
başka ifadeyle toplumsal bilinçlenme düzeyi
faaliyetler sırasında dikkate alınmalıdır.
• Büyüme, sorun çözülmesi yoluyla teşvik
edilmelidir.
• Toplum organizasyonu etkinlikleri toplumun kendi kendini anlamasını ve toplumsal dayanışmayı teşvik etmelidir.
Soru 24
Toplum organizasyonu sürecinin ilk aşaması olup sosyal çalışmacının çalışma yapacağı yerel topluluğu tanımaya çalışması için yaptığı ziyaretleri ve tanışma toplantılarını içeren aşama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Teşhis ve Geri Bildirim Aşaması
B
Veri Toplama Aşaması
C
Değerlendirme Sonlandırma Aşaması
D
Bağlantı Kurma Aşaması
E
Müdahale Aşaması
Açıklama:
Bağlantı Kurma Aşaması: Toplum organizasyonu sürecinin ilk aşaması olup sosyal çalışmacının çalışma yapacağı yerel topluluğu tanımaya çalışması için yaptığı ziyaretleri ve tanışma toplantılarını içermektedir.
Soru 25
Toplum organizasyonu çalışmalarında eylem ve çözüm odaklı aşama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Müdahale Aşaması
B
Bağlantı Kurma Aşaması
C
Veri Toplama Aşaması
D
Teşhis ve Geri Bildirim Aşaması
E
Değerlendirme Sonlandırma Aşaması
Açıklama:
Müdahale Aşaması: Bu aşama açık bir şekilde
eylem ve çözüm odaklıdır
eylem ve çözüm odaklıdır
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi bir ekibin oluşturulması ve birlikte çalışmaya başlaması için gerçekleşmesi gereken aşamalardan değildir?
Seçenekler
A
Oluşum aşaması
B
Fırtına aşaması
C
Yapı oluşturma aşaması
D
Eylem aşaması
E
Değerlendirme aşaması
Açıklama:
Oluşum aşaması, Eylem aşaması, Yapı oluşturma aşaması, Fırtına aşaması
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi Organizasyon geliştirme uygulayıcıları tarafından kabul gören temel değerlerden değildir?
Seçenekler
A
Organizasyonun etkililiğini, amaçlarının
tümü açısından arttırma arayışında olmak
tümü açısından arttırma arayışında olmak
B
Üyeler karar verme ve hedef belirleme sürecine katılırlar
C
Heyecan verici ve çaba gerektiren işler bulmaya imkân tanıyan bir çevre oluşturmayı
denemek
denemek
D
Organizasyonun kendisine olduğu kadar,
her bir topluluk üyesine de tüm potansiyelini geliştirmesi için fırsat vermek
her bir topluluk üyesine de tüm potansiyelini geliştirmesi için fırsat vermek
E
Bireylere organizasyon sürecinde kaynak ya
da araç olarak değil insan olarak işlev görme
fırsatı sağlamak
da araç olarak değil insan olarak işlev görme
fırsatı sağlamak
Açıklama:
• Bireylere organizasyon sürecinde kaynak ya
da araç olarak değil insan olarak işlev görme
fırsatı sağlamak
• Organizasyonun kendisine olduğu kadar,
her bir topluluk üyesine de tüm potansiyelini geliştirmesi için fırsat vermek
• Organizasyonun etkililiğini, amaçlarının
tümü açısından arttırma arayışında olmak
• Heyecan verici ve çaba gerektiren işler bulmaya imkân tanıyan bir çevre oluşturmayı
denemek
• Organizasyondaki insanlara, iş yapış şekillerini, topluluklarını ve çevrelerini etkilemeleri için fırsat sunmak
• Her insana, gönüllü çalışmalarında ve yaşamında bir dizi karmaşık ihtiyaçları olan
bireyler olarak davranmak
da araç olarak değil insan olarak işlev görme
fırsatı sağlamak
• Organizasyonun kendisine olduğu kadar,
her bir topluluk üyesine de tüm potansiyelini geliştirmesi için fırsat vermek
• Organizasyonun etkililiğini, amaçlarının
tümü açısından arttırma arayışında olmak
• Heyecan verici ve çaba gerektiren işler bulmaya imkân tanıyan bir çevre oluşturmayı
denemek
• Organizasyondaki insanlara, iş yapış şekillerini, topluluklarını ve çevrelerini etkilemeleri için fırsat sunmak
• Her insana, gönüllü çalışmalarında ve yaşamında bir dizi karmaşık ihtiyaçları olan
bireyler olarak davranmak
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi sivil toplumun sahip olması gereken temel özelliklerden değildir?
Seçenekler
A
Sivil toplum toplumsal sorunları çözmede
etkili bir araçtır.
etkili bir araçtır.
B
Toplumsal sorunların çözümünde sivil toplum, devlet ve diğer siyasal aktörlerle iş birliği yapabilir.
C
Sivil toplum, devlet ve siyasal aktörler tarafından kendi pozisyonlarını meşru kılmada kullanılmasına karşı çıkar ve sivil toplumun
devlete geçerlilik, verimlilik ve şeffaflık kazandırmada yol gösteren aktör olması gerekir.
devlete geçerlilik, verimlilik ve şeffaflık kazandırmada yol gösteren aktör olması gerekir.
D
Sivil toplum, toplumun mikro-yöresel sorunlarından makro-ulusal düzeye kadar
“aktif vatandaşlık” temelinde organize olduğunu temin etmede önemli rol oynar
“aktif vatandaşlık” temelinde organize olduğunu temin etmede önemli rol oynar
E
Organizasyondaki insanlara, iş yapış şekillerini, topluluklarını ve çevrelerini etkilemeleri için fırsat sunar.
Açıklama:
• Sivil toplum toplumsal sorunları çözmede
etkili bir araçtır.
• Toplumsal sorunların çözümünde sivil toplum, devlet ve diğer siyasal aktörlerle iş birliği yapabilir.
• Sivil toplum, devlet ve siyasal aktörler tarafından kendi pozisyonlarını meşru kılmada
kullanılmasına karşı çıkar ve sivil toplumun
devlete geçerlilik, verimlilik ve şeffaflık kazandırmada yol gösteren aktör olması gerekir.
• Sivil toplum, toplumun mikro-yöresel sorunlarından makro-ulusal düzeye kadar
“aktif vatandaşlık” temelinde organize olduğunu temin etmede önemli rol oynar.
• Sivil toplum farklı kimliklerin, sosyal aktörlerin ve toplumdaki farklı kesimlerin
demokratik bir zeminde birbirleriyle ilişki
kurmalarına aracı olur.
• Günümüz dünyasında sivil toplum, hak ve
sorumlulukların devlet, toplum ve bireyler
tarafından, farklı kimlik ve aktörler tarafından da olduğu gibi, adil ve demokratik bir
şekilde bölüştürülmesini temin etmede ana
etkendir.
etkili bir araçtır.
• Toplumsal sorunların çözümünde sivil toplum, devlet ve diğer siyasal aktörlerle iş birliği yapabilir.
• Sivil toplum, devlet ve siyasal aktörler tarafından kendi pozisyonlarını meşru kılmada
kullanılmasına karşı çıkar ve sivil toplumun
devlete geçerlilik, verimlilik ve şeffaflık kazandırmada yol gösteren aktör olması gerekir.
• Sivil toplum, toplumun mikro-yöresel sorunlarından makro-ulusal düzeye kadar
“aktif vatandaşlık” temelinde organize olduğunu temin etmede önemli rol oynar.
• Sivil toplum farklı kimliklerin, sosyal aktörlerin ve toplumdaki farklı kesimlerin
demokratik bir zeminde birbirleriyle ilişki
kurmalarına aracı olur.
• Günümüz dünyasında sivil toplum, hak ve
sorumlulukların devlet, toplum ve bireyler
tarafından, farklı kimlik ve aktörler tarafından da olduğu gibi, adil ve demokratik bir
şekilde bölüştürülmesini temin etmede ana
etkendir.
Soru 29
Gönüllü katılımcılardan oluşan, resmî kurumların dışında bağımsız çalışmalar yürüten; hukuki, sosyal, çevresel, eğitsel ve kültürel
hedefler doğrultusunda faaliyetlerini sürdüren kuruluşlara ne ad verilir?
hedefler doğrultusunda faaliyetlerini sürdüren kuruluşlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sosyal hizmet kuruluşu
B
Yardımlaşma derneği kuruluşu
C
İnsan hakları kuruluşu
D
Sivil Toplum Kuruluşu
E
Yaşlılar bakım kuruluşu
Açıklama:
Gönüllü katılımcılardan oluşan, resmî kurumların dışında bağımsız çalışmalar yürüten; hukuki, sosyal, çevresel, eğitsel ve kültürel hedefler doğrultusunda faaliyetlerini sürdüren kuruluşlara Sivil Toplum Kuruluşu denir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi Toplum eğitimi programında bulunması gereken basamaklardan değildir?
Seçenekler
A
Hükûmetler ve insanlar arasında kurumsal bir bağlantı sağlaması
B
Çalışmaların değerlendirilmesi
C
Öğrenim etkinliklerinin düzenlenmesi
D
Amaçlarının saptanması
E
Yetişkinlerin eğitsel gereksinimlerinin saptanması
Açıklama:
• Yetişkinlerin eğitsel gereksinimlerinin saptanması
• Amaçlarının saptanması
• Öğrenim etkinliklerinin düzenlenmesi
• Uygulama
• Çalışmaların değerlendirilmesi
• Amaçlarının saptanması
• Öğrenim etkinliklerinin düzenlenmesi
• Uygulama
• Çalışmaların değerlendirilmesi
Soru 31
I. Küçük ölçekli topluluklardan ulusal ölçeğe kadar genişleyebilen uygulamalardır.
II. Bu uygulamalarda, topluluklar kendileri adına kararları kendileri alırlar.
III. Bu organizasyonlarda topluluk, sorunlarının çözümü için hedef belirler.
IV. Sosyal çevrenin güvenli ve insancıl sosyal ortamlara dönüştürülmesi amaçlanır.
Toplum organizasyonu ile ilgili olarak yukarıdakilerin hangileri doğrudur?
II. Bu uygulamalarda, topluluklar kendileri adına kararları kendileri alırlar.
III. Bu organizasyonlarda topluluk, sorunlarının çözümü için hedef belirler.
IV. Sosyal çevrenin güvenli ve insancıl sosyal ortamlara dönüştürülmesi amaçlanır.
Toplum organizasyonu ile ilgili olarak yukarıdakilerin hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II, III
D
II, III, IV
E
III, IV, I
Açıklama:
Bu uygulamalar toplumsal düzeyde bir değişmeyi hedefleyecek kadar makro uygulamalar değildir.
Doğru cevap D şıkkıdır. Toplum organizasyonu uygulaması belli bir coğrafyadaki yerel topluluklar düzeyinde yapılan uygulamalardır.
Doğru cevap D şıkkıdır. Toplum organizasyonu uygulaması belli bir coğrafyadaki yerel topluluklar düzeyinde yapılan uygulamalardır.
Soru 32
I. Belirli hedeflere yönelik
II. Belirli prosedürler izleyen
III. Etkinlikleri bilinçli şekilde yapılandırılmış
IV. Dış çevre ile bağlantılı
Yukarıdakilerden hangileri toplum organizasyonlarının temel nitelikleri arasındadır?
II. Belirli prosedürler izleyen
III. Etkinlikleri bilinçli şekilde yapılandırılmış
IV. Dış çevre ile bağlantılı
Yukarıdakilerden hangileri toplum organizasyonlarının temel nitelikleri arasındadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Toplum organizasyonu ne bir bina ne de bir prosedürdür; insanlar ve onların aralarındaki ilişkilerdir.
Doğru cevap D şıkkıdır. "Belirli prosedürleri izlemek" toplum organizasyonlarının temel bir niteliği değildir.
Doğru cevap D şıkkıdır. "Belirli prosedürleri izlemek" toplum organizasyonlarının temel bir niteliği değildir.
Soru 33
I. Toplum organizasyonu ekonomik, sosyal ve politik baskıdan arınmış özgür bireyler oluşturmayı amaçlar.
II. Toplum organizasyonlarının temel hedef kitlesi topluma entegre olamamış gençlerdir.
III. Toplum organizasyonları insanların sorunlarını dile getirdikleri ve sosyal adaleti sağlamaya çalıştıkları faaliyetler bütünüdür.
Toplum organizasyonu ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
II. Toplum organizasyonlarının temel hedef kitlesi topluma entegre olamamış gençlerdir.
III. Toplum organizasyonları insanların sorunlarını dile getirdikleri ve sosyal adaleti sağlamaya çalıştıkları faaliyetler bütünüdür.
Toplum organizasyonu ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve III
B
I ve II
C
II ve III
D
Yalnızca I
E
Yalnızca II
Açıklama:
Gerçekte yerel düzeyde yaşayan tüm insanlar toplum organizasyonunun öznesidir. Genelde sorunları olan, risk grupları bu organizasyonların varlık gerekçesidir.
Doğru cevap A şıkkıdır. Toplum organizasyonunun belirli bir hedef kitlesi diye bir şey söz konusu değildir.
Doğru cevap A şıkkıdır. Toplum organizasyonunun belirli bir hedef kitlesi diye bir şey söz konusu değildir.
Soru 34
Toplum organizasyonu modeli ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Toplumun sorun olarak gördüğü konuların ele alınması
B
Sosyal çalışmacının faaliyetlere liderlik etmesi
C
Toplumsal dayanışmanın teşvik edilmesi
D
Toplumun kendi kaderine hakim olması
E
Faaliyetlerde toplumsal bilinçlenme düzeyinin dikkate alınması
Açıklama:
Bu modelde asıl önemli olan topluluk üyelerinin faaliyetlere aktif katılımıdır,
Doğru cevap B şıkkıdır. Sosyal çalışmacının bu faaliyetlere liderlik etmesi değil kolaylaştırıcı rolünde olması beklenir.
Doğru cevap B şıkkıdır. Sosyal çalışmacının bu faaliyetlere liderlik etmesi değil kolaylaştırıcı rolünde olması beklenir.
Soru 35
Verilerin kavramsal haritalar şeklinde düzenlenip aralarındaki örüntülerin ortaya çıkarılarak analiz edilmesi toplum organizasyonu uygulamasının hangi aşamasında gerçekleştirilir?
Seçenekler
A
Müdahale aşaması
B
Bağlantı kurma aşaması
C
Teşhis ve geri bildirim aşaması
D
Veri toplama aşaması
E
Değerlendirme sonlandırma aşaması
Açıklama:
Mantıksal olarak verilerin toplanmasından sonra ve müdahale aşamasından önce olmak durumundadır.
Doğru cevap C şıkkıdır. Bu analiz teşhis ve geri bildirim aşamasında topluluğun yapısını ve durumunu ortaya koyar ve topluluğa geri bildirim halinde verilir.
Doğru cevap C şıkkıdır. Bu analiz teşhis ve geri bildirim aşamasında topluluğun yapısını ve durumunu ortaya koyar ve topluluğa geri bildirim halinde verilir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi Toplum organizasyonu modelindeki müdahalelerde en çok kullanılan kuralcı-yeniden eğitici yaklaşıma aittir?
Seçenekler
A
İnsanlarda yeni tutumlar ve değerler geliştirmek
B
İnsanları değişimin gerekliliğine inandırmak
C
Değişimi ekonomik teşvik ve cezalara dayandırmak
D
Değişim ihtiyacını meşru hale getirmek
E
Değişimin hukuk ve politika yoluyla olduğuna inanmak
Açıklama:
Toplum organizasyonu modelinde en çok kullanılan değişim yaklaşımı kuralcı-yeniden eğitici yaklaşımdır.
Doğru cevap A şıkkıdır. Bu yaklaşım insanların yeni tutumlar, değerler öğrenerek değişimin gerekleşebileceğini öngörür.
Doğru cevap A şıkkıdır. Bu yaklaşım insanların yeni tutumlar, değerler öğrenerek değişimin gerekleşebileceğini öngörür.
Soru 37
Dar anlamda toplum eğitiminin hedef kitlesi kimlerdir?
Seçenekler
A
Ergenler ve yetişkinler
B
Çocuklar ve yetişkinler
C
Yaşlılar ve çocuklar
D
Yaşlılar ve ergenler
E
Yetişkinler ve eğitim sisteminin dışında kalanlar
Açıklama:
Diğer yandan "eğitim sisteminin dışında olanlar" nitelemesiyle aslında çocuk, ergen ya da yetişkin farketmeksizin toplumsaki herkesi kapsayabildiği söylenebilir.
Doğru cevap E şıkkıdır. Eğitim sisteminin dışında kalmamışlarsa zaten çocuklar ve ergenler formal eğitim sisteminin içindedirler. Dolayısıyla toplum eğitiminde bu grupların yer alması beklenemez.
Doğru cevap E şıkkıdır. Eğitim sisteminin dışında kalmamışlarsa zaten çocuklar ve ergenler formal eğitim sisteminin içindedirler. Dolayısıyla toplum eğitiminde bu grupların yer alması beklenemez.
Soru 38
I. Resmi eğitim sisteminin bir parçasıdır.
II. Okul merkezli bir eğitim anlayışıdır.
III. Devletin eğitimdeki rolünün azaltıldığı bir anlayıştır.
Yularıdakilerden hangileri yaşam boyu eğitim anlayışıyla ilgili olarak doğrudur?
II. Okul merkezli bir eğitim anlayışıdır.
III. Devletin eğitimdeki rolünün azaltıldığı bir anlayıştır.
Yularıdakilerden hangileri yaşam boyu eğitim anlayışıyla ilgili olarak doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
Yalnızca II
E
Yalnızca III
Açıklama:
Bu eğitim anlayışı resmi eğitim sisteminin dışındaki eğitime odaklanır ve eğitimi mekanla sınırlamaz.
Doğru cevap E şıkkıdır.Yaşam boyu eğitim anlayışı devletin eğitimdeki rolünü azaltmayı vurgular.
Doğru cevap E şıkkıdır.Yaşam boyu eğitim anlayışı devletin eğitimdeki rolünü azaltmayı vurgular.
Soru 39
I. "Bankacı eğitim modeli" insanı özgürleştirir.
II. Öğrenci bilginin pasif alıcısı değildir.
III. Praksis insana özgü bir faaliyettir.
Iv. Eğiticinin rolü bilgiyi sorgulatmaktır.
Paula Freire'nin eğitim anlayışıyla ilgili olarak yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
II. Öğrenci bilginin pasif alıcısı değildir.
III. Praksis insana özgü bir faaliyettir.
Iv. Eğiticinin rolü bilgiyi sorgulatmaktır.
Paula Freire'nin eğitim anlayışıyla ilgili olarak yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Freire bankacı modelin tam tersine insanı özgürleştirici bir eğitim anlayışı geliştirmiştir.
Doğru cevap D şıkkıdır. Bankacı eğitim modeli ezbere dayalı, mekanik bir modeldir.
Doğru cevap D şıkkıdır. Bankacı eğitim modeli ezbere dayalı, mekanik bir modeldir.
Soru 40
I. Günümüzde Türkiye'de Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na bağlı çocuk ve gençlik merkezleri mevcuttur.
II. Toplum merkezleri kültürel uyum sorunu yaşayan kadınlara büyük katkılar sağlamaktadır.
III. Kadının İnsan Hakları Eğitim programı toplum merkezlerinde yer alan toplum eğitimi modeline bir örnektir.
IV. Toplum merkezlerinde düzenlenecek toplum eğitimleri ulusal ölçekte planlanmaktadır.
Toplum merkezleri ve toplum eğitimi ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
II. Toplum merkezleri kültürel uyum sorunu yaşayan kadınlara büyük katkılar sağlamaktadır.
III. Kadının İnsan Hakları Eğitim programı toplum merkezlerinde yer alan toplum eğitimi modeline bir örnektir.
IV. Toplum merkezlerinde düzenlenecek toplum eğitimleri ulusal ölçekte planlanmaktadır.
Toplum merkezleri ve toplum eğitimi ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
Türkiye'de 2011'de Yasa değişikliğiyle Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı kurulmuş, çocuk ve gençlik merkezleri kapatılarak sosyal hizmet merkezleri açılmıştır. Toplum merkezlerinde yerel halkın ihtiyaçları saptanarak toplum eğitimi programı planlanmaktadır.
Doğru cevap B şıkkıdır. Toplum merkezleri ve toplum eğitimleri, yerel düzeyde kadınların refahına büyük katkılar sağlamaktadır.
Doğru cevap B şıkkıdır. Toplum merkezleri ve toplum eğitimleri, yerel düzeyde kadınların refahına büyük katkılar sağlamaktadır.
Ünite 8
Soru 1
"Belli bir bölgede yaşayan hayvan türlerinin tümüne verilen addır."
Yukarıda verilen tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?
Yukarıda verilen tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Fauna
B
Flora
C
Ekolojik denge
D
Ekolojik hayat
E
Çevre koruma
Açıklama:
Fauna: Belli bir bölgede yaşayan hayvan türlerinin tümüne verilen addır.
Soru 2
"Belli bir bölgede yetişen bitki türlerinin tümüne verilen addır."
Yukarıda verilen tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?
Yukarıda verilen tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Fauna
B
Flora
C
Ekolojik denge
D
Ekolojik sistem
E
Canlılar alemi
Açıklama:
Flora: Belli bir bölgede yetişen bitki türlerinin tümüne verilen addır.
Soru 3
Schumpeter tarafından inovasyon, üretilmekte ya da kullanılmakta olan bir ürüne, hizmete, hatta bir fikre benzeri olmayan nitelikler kazandırırken anlamlı bir takım değişikliklerin gerçekleştirilmesi süreci hangi yıllarda gündeme getirilmiştir?
Seçenekler
A
1920'ler
B
1930'lar
C
1940'lar
D
1950'ler
E
1960'lar
Açıklama:
Schumpeter tarafından 1930’lu yıllarda gündeme getirilen inovasyon, üretilmekte ya da kullanılmakta olan bir ürüne, hizmete, hatta bir fikre benzeri olmayan nitelikler kazandırırken anlamlı bir takım değişikliklerin gerçekleştirilmesi sürecidir.
Soru 4
Sosyal inovasyon süreci için kaç ilke belirlenmektedir?
Seçenekler
A
4
B
5
C
6
D
7
E
8
Açıklama:
Sosyal inovasyon süreci için aşağıda aktarılan altı ilke belirlenmektedir:
• Sosyal sorunun belirlenmesi,
• Paydaşlar ile iş birlikçi ilişkiler,
• Sosyal faaliyetlerin oluşturulması,
• Toplumun ilgisini çekmek,
• Sosyal ilişkiler ve sistemlerde değişim,
• Sosyal değerin yayılması.
• Sosyal sorunun belirlenmesi,
• Paydaşlar ile iş birlikçi ilişkiler,
• Sosyal faaliyetlerin oluşturulması,
• Toplumun ilgisini çekmek,
• Sosyal ilişkiler ve sistemlerde değişim,
• Sosyal değerin yayılması.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi sosyal inovasyon oluşturmak için takip edilmesi gereken aşamalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Fikir
B
Örnek model üretme ve test etme
C
Planlama
D
Uygulama
E
Etki
Açıklama:
Sosyal inovasyon oluşturmak için belli aşamaları takip etmek gerekir. Sosyal hizmet alanında yenilik üretebilmek ve geliştirebilmek için fikir, örnek model üretme ve test etme, uygulama ve etki olmak üzere dörtlü bir süreçten bahsetmek mümkündür.
Soru 6
"Sorunun tanımlanması ve ihtiyacın belirlenmesi" süreçleri sosyal inovasyon oluşum sürecinde aşağıdaki aşamaların hangisinin içinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yenilikçi fikir
B
Örnek model üretme ve deneme
C
Planlama
D
Uygulama
E
Etki
Açıklama:
Yenilikçi fikir: Sorunun tanımlanması
İhtiyacın belirlenmesi
İhtiyacın belirlenmesi
Soru 7
İnsan doğasının mistik güçlerinden birisi olarak kabul edilen girişimcilik ilk kez ne zaman tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
50 yıl önce
B
100 yıl önce
C
150 yıl önce
D
200 yıl önce
E
250 yıl önce
Açıklama:
İnsan doğasının mistik güçlerinden birisi olarak kabul edilen girişimcilik, ilk kez 250 yıl önce tanımlanmış ve yeni anlamlar yüklenerek günümüze kadar gelmiştir.
Soru 8
Sosyal girişimciliği; sosyal fayda elde etme ve sürdürme olanağı sağlayan yaşanabilir sosyoekonomik yapıların, ilişkilerin, kurumların, organizasyonların ve uygulamaların oluşturulması olarak tanımlayan araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Peredo
B
McLean
C
Fowler
D
Bragaa
E
Ferreira
Açıklama:
Fowler (2000) sosyal girişimciliği; sosyal fayda elde etme ve sürdürme olanağı sağlayan yaşanabilir sosyoekonomik yapıların, ilişkilerin, kurumların, organizasyonların ve uygulamaların oluşturulması olarak tanımlamıştır.
Soru 9
1800’lerde sağlık alanında bir devrim yapan ve çağdaş hemşirelik sistemini
kuran araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?
kuran araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Florence Nightingale
B
Bill Drayton
C
Cristobal Colon
D
Muhammed Yunus
E
Nebahat Akkoç
Açıklama:
1800’lerde sağlık alanında bir devrim yapan Florence Nightingale, çağdaş hemşirelik sistemini kurmuştur.
Soru 10
Dünyada yaklaşık kaç insan açlık sorunuyla karşı karşıyadır?
Seçenekler
A
250 milyon
B
375 milyon
C
500 milyon
D
750 milyon
E
821 milyon
Açıklama:
Dünyada yaklaşık 2,1 milyar insan evlerinde temiz suya erişim sağlayamamakta ve 821 milyondan fazla insan da açlık çekmektedir.
Soru 11
Üretilmekte veya kullanılmakta olan bir ürüne veya fikre benzeri olmayan nitelikler kazandırarak anlamlı bir takım değişiklikler kazandırma sürecine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Ar-ge
B
İcat
C
İnovasyon
D
Sosyal hizmet
E
Keşif
Açıklama:
Soru başlığı; "Sosyal İnovasyon"
Schumpeter tarafından 1930’lu yıllarda gündeme getirilen inovasyon, üretilmekte ya da kullanılmakta olan bir ürüne, hizmete, hatta bir fikre benzeri olmayan nitelikler kazandırırken anlamlı bir takım değişikliklerin gerçekleştirilmesi sürecidir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Schumpeter tarafından 1930’lu yıllarda gündeme getirilen inovasyon, üretilmekte ya da kullanılmakta olan bir ürüne, hizmete, hatta bir fikre benzeri olmayan nitelikler kazandırırken anlamlı bir takım değişikliklerin gerçekleştirilmesi sürecidir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 12
- Bir keşfi içermeyebilir
- Ar-ge demek değildir
- Yayılma özelliği göstermez
- Etkisi büyük olmayabilir
- Sabit bir süreçtir
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
II ve IV
E
III ve V
Açıklama:
Soru başlığı; "Sosyal İnovasyon"
Yeni bir teknoloji, metot veya hizmet modeli ortaya konulması, bu yeniliğin başarılı şekilde uygulanması ve organizasyona artı değer kazandırması şeklinde üç bileşene sahip olan inovasyonun temel özellikleri aşağıda sıralanmıştır:
Yeni bir teknoloji, metot veya hizmet modeli ortaya konulması, bu yeniliğin başarılı şekilde uygulanması ve organizasyona artı değer kazandırması şeklinde üç bileşene sahip olan inovasyonun temel özellikleri aşağıda sıralanmıştır:
- İnovasyon bir keşif, ilk kez bulunan bir fikir içermeyebilir.
- İnovasyon Ar-Ge demek değildir. Bilim ve teknoloji inovasyonun önemli girdisi; Ar-Ge de inovasyonu destekleyen faaliyetlerden biridir.
- İnovasyonun büyüklüğü, oluşturacağı etkinin büyük olacağı anlamına gelmeyebilir. Tersine mevcut hizmetlerde ve süreçlerde tamamlanmayı bekleyen küçük parçalar da büyük inovasyonlar doğurabilir.
- İnovasyon, geriye dönmezlik özelliği gösterir. Yeni hizmet modeli eskisinin yerini aldığında eski hizmet modeli uygulamada tekrar görünmez.
- İnovasyonların bir diğer özelliği ise birikimli bir yapıya sahip olmasıdır.
- İnovasyon yayılma özelliği gösterir. Yeni modeller üretmenin başarı ölçütü, hizmetten yararlanan bu modellere yönelik talepte bulunmalarıdır.
- İnovasyon dalgalanma göstermeyen sabit bir süreç değildir. Aksine benzerliklere ve sorunlara karşı koyan karışık ve rutin olmayan bir süreçtir.
- İnovasyon bütünsel bir faaliyettir. İnovasyon, bir organizasyonun diğer faaliyetlerinden soyutlanmış bir etkinlik değildir. Aksine, organizasyondaki tüm etkinlikleri kapsar ve bütünsel yaklaşım gerektirir.
Soru 13
Girişimcinin yeni veya mevcut kaynakların kullanım potansiyelini arttırarak refah üretmesi anlamına gelen inovasyon aşağıdaki hangi durumda sosyal inovasyon anlamına gelir?
Seçenekler
A
Geliştirilen inovasyonu, daha öneki inovasyonlar veya bilimsel esaslar üzerine kurmak ve temel oluşturmak
B
Yen bir bilgiden yararlanmak ya da mevcut bilginin yeni kullanımını ve bunların bileşimini içermek
C
İnovasyon için fırsat ararken bir organizasyonun daha değer elde eder hale getirmeyi tasarlamak
D
Öncelikle sosyal problem ve ihitaçlara daha verimli, yeterli, sürdürülebilir ve yeni çözümler üretmek
E
Yeni bir teknoloji, metot veya hizmet modeli ortaya koymak ve yeniliği başarılı şekilde uygulamak
Açıklama:
Soru başlığı; "Sosyal İnovasyon"
İnovasyon, girişimcinin yeni kaynaklar oluşturarak ya da mevcut kaynakların kullanım potansiyelini artırarak refah üretmesidir. Bu açıdan inovasyonu girişimciliğin belli bir işlevi olarak tanımlamak yanlış olmayacaktır. Toplumsal bir yenileşmeyi hedefleyen sosyal inovasyon, sosyal sorunlara yenilikçi bir anlayışla yaklaşmayı gerektiren süreci ifade etmektedir. Diğer inovasyon süreçlerinden farklı olarak sosyal inovasyonun birincil önceliği toplum odaklı değer üretme; sosyal problem ve ihtiyaçlara eskisinden daha verimli, yeterli, sürdürülebilir ve yeni çözümler üretmektir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
İnovasyon, girişimcinin yeni kaynaklar oluşturarak ya da mevcut kaynakların kullanım potansiyelini artırarak refah üretmesidir. Bu açıdan inovasyonu girişimciliğin belli bir işlevi olarak tanımlamak yanlış olmayacaktır. Toplumsal bir yenileşmeyi hedefleyen sosyal inovasyon, sosyal sorunlara yenilikçi bir anlayışla yaklaşmayı gerektiren süreci ifade etmektedir. Diğer inovasyon süreçlerinden farklı olarak sosyal inovasyonun birincil önceliği toplum odaklı değer üretme; sosyal problem ve ihtiyaçlara eskisinden daha verimli, yeterli, sürdürülebilir ve yeni çözümler üretmektir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 14
- Yeni ilişkiler
- Etkililik
- Maddi kazan sağlama
- Sosyal ihtiyacı karşılama
- Fikrin uygulanması
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
Yalnız V
D
I ve II
E
III ve IV
Açıklama:
Soru başlığı; "Sosyal İnovasyon"
Yaygın özellikleri ve temel öğeleri Ünitenin sayfa 194, şekil 8.2’de belirtilen sosyal inovasyonun başarılı olabilmesi için; paydaşların sosyal inovasyon süreçlerine katılımının sağlanması, etkili bir sosyal etkileşim ile sosyal ihtiyaçları karşılaması, yeni bir süreç veya hizmet modeli ortaya koyması, bireye değil tüm topluma değer yaratması, uzun vadeli ve sürdürülebilir olması gerekmektedir. Özet olarak belirtilecek olursa sosyal inovasyon; koşul ve etkenlerini, sosyal, çevresel ve ekonomik sorunların belirlediği, çok çeşitli aktör ve paydaş tarafından uygulamaya konulan ve amacın sadece sosyal sorunları mevcutlara göre daha etkili ve verimli çözmek olduğu, bunun sonucunda da arzulanan sistemli sosyal değişimin yaşandığı bir süreçtir. Dolayısıyla sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
Yaygın özellikleri ve temel öğeleri Ünitenin sayfa 194, şekil 8.2’de belirtilen sosyal inovasyonun başarılı olabilmesi için; paydaşların sosyal inovasyon süreçlerine katılımının sağlanması, etkili bir sosyal etkileşim ile sosyal ihtiyaçları karşılaması, yeni bir süreç veya hizmet modeli ortaya koyması, bireye değil tüm topluma değer yaratması, uzun vadeli ve sürdürülebilir olması gerekmektedir. Özet olarak belirtilecek olursa sosyal inovasyon; koşul ve etkenlerini, sosyal, çevresel ve ekonomik sorunların belirlediği, çok çeşitli aktör ve paydaş tarafından uygulamaya konulan ve amacın sadece sosyal sorunları mevcutlara göre daha etkili ve verimli çözmek olduğu, bunun sonucunda da arzulanan sistemli sosyal değişimin yaşandığı bir süreçtir. Dolayısıyla sorunun doğru yanıtı B seçeneğidir.
Soru 15
Bir grup sosyal çalışmacı engelli kadınlara yönelik çalışmalar için sosyal inovasyon oluşum sürecine dahil olarak sorunları ve ihtiyaçları belirlemeye odaklanmışlarsa, çalışmacılar sürecin hangi aşamasındadırlar?
Seçenekler
A
Örnek model üretme
B
Uygulama
C
Model deneme
D
Etki
E
Yenilikçi fikir
Açıklama:
Soru başlığı; "Sosyal İnovasyon"
Sosyal inovasyon oluşturmak için belli aşamaları takip etmek gerekir. Sosyal hizmet alanında yenilik üretebilmek ve geliştirebilmek için fikir, örnek model üretme ve test etme, uygulama ve etki olmak üzere dörtlü bir süreçten bahsetmek mümkündür. Öncelikle değişen ve gelişen toplum yapısı ile birlikte ortaya çıkan ve kısmen ihmal edilen sorun ve ihtiyaçların tespitiyle başlanmalıdır. Fikir aşamasında toplumsal ihtiyacın ya da sorunun ne olduğunun belirlenmesi ve sınıflandırılması yapılmalıdır (bkz. Sayfa 196, şekil 8.3). Doğru yanıt E seçeneğidir.
Sosyal inovasyon oluşturmak için belli aşamaları takip etmek gerekir. Sosyal hizmet alanında yenilik üretebilmek ve geliştirebilmek için fikir, örnek model üretme ve test etme, uygulama ve etki olmak üzere dörtlü bir süreçten bahsetmek mümkündür. Öncelikle değişen ve gelişen toplum yapısı ile birlikte ortaya çıkan ve kısmen ihmal edilen sorun ve ihtiyaçların tespitiyle başlanmalıdır. Fikir aşamasında toplumsal ihtiyacın ya da sorunun ne olduğunun belirlenmesi ve sınıflandırılması yapılmalıdır (bkz. Sayfa 196, şekil 8.3). Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi sosyal girişimciliğin bileşenlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Yeniden üretime
B
Ar-ge niteliğine sahip olma
C
Sosyal değer oluşturma
D
Etki büyüklüğü oluşturma
E
Fırsatları dikkate almama
Açıklama:
Soru başlığı; "Sosyal Girişimcilik"
Tanımlardan da anlaşılacağı üzere sosyal girişimcilik; sosyal değer oluşturma, sosyal değeri ortaya çıkaracak fırsatları görme, yenilikçi olma, kaynak bulma ve sürdürülebilir olma bileşenlerinden oluşmaktadır. Bu bileşenleri kısaca şu şekilde açıklayabiliriz:
Tanımlardan da anlaşılacağı üzere sosyal girişimcilik; sosyal değer oluşturma, sosyal değeri ortaya çıkaracak fırsatları görme, yenilikçi olma, kaynak bulma ve sürdürülebilir olma bileşenlerinden oluşmaktadır. Bu bileşenleri kısaca şu şekilde açıklayabiliriz:
- Sosyal değer oluşturma veya topluma yarar sağlama arzusu tüm sosyal girişim çabalarının ortak özelliğidir.
- Sosyal değer ortaya çıkaracak fırsatların görülmesi, fırsatlara götürecek yolların belirlenmesi, bu fırsatları gerçekleştirecek yeni kaynaklara sahip olunması, sosyal girişimciliğin ikinci önemli bileşenidir.
- Sosyal girişimciliğin merkezinde olan bir diğer özellik de yenilikçiliktir.
- Sosyal girişimcilik eldeki mevcut kaynaklarla sınırlı kalmadan yeni kaynaklar bulabilme ve böylelikle sürdürülebilir olma özelliğine sahiptir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi sosyal girişimcinin temel özelliklerinden birisidir?
Seçenekler
A
İçsel risk ile baş edebilir
B
Maddi kazanç hesabı yapabilir
C
Bilgi transfer edebilir
D
Analitik düşünebilir
E
Bilimsel bilgi üretebilir
Açıklama:
Soru başlığı; "Sosyal Girişimcilik"
Sosyal hizmet alanında ihtiyaç duyulan yeniliği sağlayacak olan sosyal girişimcinin eldeki mevcut kaynaklarla sınırlı kalmadan, sosyal değer oluşturmak ve sürdürmek için değişim ajanı olarak harekete geçmesi gerekmektedir. Mevcut kurum ve organizasyonların hizmet modellerinin yetersiz olduğu durumlarda sosyal girişimciler yeni organizasyonlar oluşturarak yeni programlar uygularlar. Bu bağlamda sosyal girişimcinin temel özelliklerini şu şekilde sıralamak mümkündür:
Sosyal hizmet alanında ihtiyaç duyulan yeniliği sağlayacak olan sosyal girişimcinin eldeki mevcut kaynaklarla sınırlı kalmadan, sosyal değer oluşturmak ve sürdürmek için değişim ajanı olarak harekete geçmesi gerekmektedir. Mevcut kurum ve organizasyonların hizmet modellerinin yetersiz olduğu durumlarda sosyal girişimciler yeni organizasyonlar oluşturarak yeni programlar uygularlar. Bu bağlamda sosyal girişimcinin temel özelliklerini şu şekilde sıralamak mümkündür:
- Bir ihtiyaç boşluğunu fark etmeli ve bu boşluğu bir fırsatla ilişkilendirmelidir.
- Gerekli ağları kurmak için diğer kişileri bir araya getirebilmeli ve motive edebilmelidir.
- İhtiyaç duyulan kaynakları bulabilmelidir.
- Engellerin üstesinden gelebilmeli ve içsel riskle baş edebilmelidir.
- Riski kontrol etmek için uygun sistemlerden destek alabilmelidir.
Soru 18
Nesnel gerçeklerin, kamuoyunu şekillendirmede kişisel duygu ve düşüncelerden daha az etkili olduğuna işaret eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Küresel toplum
B
Sanal topluluk
C
İnternet
D
Post-truth
E
Küreselleşme
Açıklama:
Soru başlığı; "Küresel Toplumda Değişen Sorunlar ve Gelecekte Toplumla Çalışma"
2016 yılında Oxford sözlüğü tarafından yılın kelimesi seçilen “post- truth” kavramı; “nesnel gerçeklerin, kamuoyunu şekillendirmede kişisel duygu ve düşüncelerden daha az etkili olduğuna” işaret eden bir sıfattır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
2016 yılında Oxford sözlüğü tarafından yılın kelimesi seçilen “post- truth” kavramı; “nesnel gerçeklerin, kamuoyunu şekillendirmede kişisel duygu ve düşüncelerden daha az etkili olduğuna” işaret eden bir sıfattır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi yeşil sosyal hizmetin amaçlarından birisidir?
Seçenekler
A
Yoksul ve dezavantajlı insanların yaşam kalitesini arttırmak
B
Canlı ve cansız varlıkların anatomik haritalarını belirlemek
C
Dünyanın florası ve faunası üzerine bilimsel yayın yapılmasını desteklemek
D
Ekonomik düzeyi arttırarak insanların eşit gelir elde etmeleri sağlamak
E
Üretimi arttırarak küresel ticaretin gelişimini sağlamak
Açıklama:
Soru başlığı; "Çevresel Adalet, İklim Adaleti ve Yeşil Sosyal Hizmet"
Yeşil sosyal hizmet, insanlar arasındaki hakim yapısal eşitsizlikler ile güç ve kaynakların adil olmayan dağılımına değinen eşitlikçi bir çerçevede, çevrenin korunması ve insanlarla onların sosyo- kültürel, ekonomik ve fiziksel çevreleri arasındaki karşılıklı bağımlılıklarının bütünleşmesi yoluyla insanların refahını artırmak için müdahale eden uygulamanın bir parçası olarak tanımlanmaktadır. Yeşil sosyal hizmetin amacı; yoksul ve dezavantajlı insanlar ile yeryüzündeki diğer canlı ve cansız varlıkların yaşam kalitesi üzerinde zararlı bir etkiye sahip olan sosyal, politik ve ekonomik güçlerin reformu için mücadele edilmesi olarak açıklanmaktadır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Yeşil sosyal hizmet, insanlar arasındaki hakim yapısal eşitsizlikler ile güç ve kaynakların adil olmayan dağılımına değinen eşitlikçi bir çerçevede, çevrenin korunması ve insanlarla onların sosyo- kültürel, ekonomik ve fiziksel çevreleri arasındaki karşılıklı bağımlılıklarının bütünleşmesi yoluyla insanların refahını artırmak için müdahale eden uygulamanın bir parçası olarak tanımlanmaktadır. Yeşil sosyal hizmetin amacı; yoksul ve dezavantajlı insanlar ile yeryüzündeki diğer canlı ve cansız varlıkların yaşam kalitesi üzerinde zararlı bir etkiye sahip olan sosyal, politik ve ekonomik güçlerin reformu için mücadele edilmesi olarak açıklanmaktadır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi sosyal medya platformlarında bedava sunulan çoğu hizmetin olumsuz yönlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Kullanıcıların birbirleriyle iletişim kurmalarının kolaylaşması
B
Siyasi faaliyetlerin sosyal medya ortamlarına taşınması
C
Kullanıcı eğilimlerinin üçüncü şahıslara pazarlanması
D
Sosyal medyanın günlük hayatın bir parçası olması
E
Bilginin sosyal medyada herkes için erişilebilir olması
Açıklama:
Soru başlığı; "Küresel Toplumda Değişen Sorunlar ve Gelecekte Toplumla Çalışma"
Bilişim teknolojilerinin oluşturduğu bilgi toplumu, bilginin temel güç ve başlıca sermaye kaynağı olduğu toplum olarak tanımlanmaktadır. Bilgi toplumunda bilgi amaç değil, toplumsal yaşamın her aşamasını aydınlatan, yönlendiren başlıca araç ve güçtür. Bilgi toplumunda bilgi bir hayat biçimi, düşünme ve yaşam tarzına dönüşmüştür. İnsanlar çevrimiçi ortamlarda daha çok zaman geçirmeye başladıkça ticari, siyasi ve sosyal faaliyetler gerçek dünyadan sanal ortamlara göç etmeye başlamıştır. Sosyal medyanın günlük hayatın bir parçası olmaya başlamasıyla birlikte de post-truth (gerçek ötesi) olarak adlandırılan yeni bir döneme girilmiştir. Tüm bu gelişmelerin sonucunda bedava sunulan çoğu hizmetin arka planında kullanıcıların bilgilerinin, eğilimlerinin, tutumlarının ve internet teknolojileri aracılığıyla yaptıkları aramalarının hizmet sunan şirketler tarafından üçüncü şahıslara pazarlandığı anlaşılmıştır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Bilişim teknolojilerinin oluşturduğu bilgi toplumu, bilginin temel güç ve başlıca sermaye kaynağı olduğu toplum olarak tanımlanmaktadır. Bilgi toplumunda bilgi amaç değil, toplumsal yaşamın her aşamasını aydınlatan, yönlendiren başlıca araç ve güçtür. Bilgi toplumunda bilgi bir hayat biçimi, düşünme ve yaşam tarzına dönüşmüştür. İnsanlar çevrimiçi ortamlarda daha çok zaman geçirmeye başladıkça ticari, siyasi ve sosyal faaliyetler gerçek dünyadan sanal ortamlara göç etmeye başlamıştır. Sosyal medyanın günlük hayatın bir parçası olmaya başlamasıyla birlikte de post-truth (gerçek ötesi) olarak adlandırılan yeni bir döneme girilmiştir. Tüm bu gelişmelerin sonucunda bedava sunulan çoğu hizmetin arka planında kullanıcıların bilgilerinin, eğilimlerinin, tutumlarının ve internet teknolojileri aracılığıyla yaptıkları aramalarının hizmet sunan şirketler tarafından üçüncü şahıslara pazarlandığı anlaşılmıştır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 21
"Belli bir bölgede yetişen bitki türlerinin tümüne verilen addır" tanımı, aşağıdaki kavramlardan hangisinin karşılığıdır?
Seçenekler
A
Fauna
B
Flora
C
Ekolojik denge
D
Biyolojik zenginlik
E
Ekoloji
Açıklama:
GİRİŞ
"Belli bir bölgede yetişen bitki türlerinin tümüne verilen addır" tanımı, flora kavramının karşılığı olup, doğru cevap B şıkkında yer almaktadır.
"Belli bir bölgede yetişen bitki türlerinin tümüne verilen addır" tanımı, flora kavramının karşılığı olup, doğru cevap B şıkkında yer almaktadır.
Soru 22
Sosyal inovasyon kavramı, Schumpeter tarafından ilk kez hangi tarihlerde gündeme getirilmiştir?
Seçenekler
A
1910
B
1920
C
1930
D
1940
E
1950
Açıklama:
SOSYAL İNOVASYON
Sosyal inovasyon kavramı, Schumpeter tarafından 1930’lu yıllarda gündeme getirildiğinden, cevap C şıkkıdır.
Sosyal inovasyon kavramı, Schumpeter tarafından 1930’lu yıllarda gündeme getirildiğinden, cevap C şıkkıdır.
Soru 23
Apple, Microsoft, Google gibi risk sermayesi kurumlarının kurulması, kaçıncı dönem inovasyon gelişimi içinde değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
Birinci dönem inovasyonlar
B
İkinci dönem inovasyonlar
C
Üçüncü dönem inovasyonlar
D
Dördüncü dönem inovasyonlar
E
Beşinci dönem inovasyonlar
Açıklama:
SOSYAL İNOVASYON
Üçüncü dönem inovasyonlar Apple, Microsoft, Google gibi risk sermayesi kurumlarının kurulmasıyla ortaya çıkmıştır. Dolasıyla cevap C şıkkıdır.
Üçüncü dönem inovasyonlar Apple, Microsoft, Google gibi risk sermayesi kurumlarının kurulmasıyla ortaya çıkmıştır. Dolasıyla cevap C şıkkıdır.
Soru 24
Sosyal hizmet uygulamalarında sosyal inovasyon oluşum sürecini düşündüğünüzde, aşağıdakilerden hangisi etki sürecinin bir ögesidir?
Seçenekler
A
Sorunun tanımlanması
B
İhtiyacın belirlenmesi
C
Yeni fikrin denenmesi
D
Değerlendirme
E
Uygulama
Açıklama:
Sosyal Hizmet Uygulamalarında Sosyal İnovasyon
Şekil 8.3 Sosyal hizmet uygulamalarında sosyal inovasyon oluşum sürecini incelediğimizde, etki sürecinin ögeleri; Değerlendirme, etki analizi Beklenmeyen etkileri değerlendirme ve düzeltme, ortaya çıkan etkinin yayılmasıdır. Bu bilgiler bize cevabın D şıkkı olduğunu göstermektedir.
Şekil 8.3 Sosyal hizmet uygulamalarında sosyal inovasyon oluşum sürecini incelediğimizde, etki sürecinin ögeleri; Değerlendirme, etki analizi Beklenmeyen etkileri değerlendirme ve düzeltme, ortaya çıkan etkinin yayılmasıdır. Bu bilgiler bize cevabın D şıkkı olduğunu göstermektedir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi sosyal girişimcilik kavramının temel ögelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Fikir üretme
B
Risk alma
C
Yenilikleri yakalama
D
Fırsatları değerlendirme
E
Hayata geçirme süreci
Açıklama:
SOSYAL GİRİŞİMCİLİK
Girişimcilik risk alma, yenilikleri yakalama, fırsatları değerlendirme ve tüm bunları hayata geçirme sürecidir. Girişimci ise toplumda değişim oluşturmak için emek, sermaye, doğal kaynaklar ve ham maddeyi bir araya getirerek üretim ve dağıtım süreçlerini gerçekleştiren kişi olmanın yanında yenilikçi, yaratıcı ve dinamik olma özelliklerine sahip kişidir. Bu bilgiler bize, girişimciliğin temel öğelerinden birinin "fikir üretme" olmadığını gösterdiğinden, cevap A şıkkıdır.
Girişimcilik risk alma, yenilikleri yakalama, fırsatları değerlendirme ve tüm bunları hayata geçirme sürecidir. Girişimci ise toplumda değişim oluşturmak için emek, sermaye, doğal kaynaklar ve ham maddeyi bir araya getirerek üretim ve dağıtım süreçlerini gerçekleştiren kişi olmanın yanında yenilikçi, yaratıcı ve dinamik olma özelliklerine sahip kişidir. Bu bilgiler bize, girişimciliğin temel öğelerinden birinin "fikir üretme" olmadığını gösterdiğinden, cevap A şıkkıdır.
Soru 26
Yoksullara yönelik mikro kredi alanındaki sosyal girişimcilik örneği olan Grameen Bankası, hangi ülkede uygulanmıştır?
Seçenekler
A
Amerika
B
Almanya
C
Bangladeş
D
Hindistan
E
Tayland
Açıklama:
Sosyal Hizmet Uygulamalarında Sosyal Girişimcilik
Yoksullara yönelik mikro kredi alanındaki sosyal girişimcilik örneği olan faaliyetlerden birisi olan Grameen Bankası’nın (Yoksullar Bankası) çalışmaları, Bangladeş’te uygulanmaktadır. Bu durumda cevap C şıkkıdır.
Yoksullara yönelik mikro kredi alanındaki sosyal girişimcilik örneği olan faaliyetlerden birisi olan Grameen Bankası’nın (Yoksullar Bankası) çalışmaları, Bangladeş’te uygulanmaktadır. Bu durumda cevap C şıkkıdır.
Soru 27
"Çevresel adaletsizlik, insan ihtiyaçları karşılanırken toplumun .... kaynaklarının eşit dağılımını sağlamadaki başarısızlığı olarak" tanımlanmaktadır.
Yukarıdaki boşluğa uygun ifade hangisidir?
Yukarıdaki boşluğa uygun ifade hangisidir?
Seçenekler
A
Ekonomik
B
Sosyal
C
Fiziksel
D
Dünya
E
Kültürel
Açıklama:
ÇEVRESEL ADALET, İKLİM ADALETİ VE YEŞİL SOSYAL HİZMET
"Çevresel adaletsizlik, insan ihtiyaçları karşılanırken toplumun .... kaynaklarının eşit dağılımını sağlamadaki başarısızlığı olarak" tanımlanmaktadır. Boşluk için uygun ifade dünya olduğundan cevap D şıkkıdır.
"Çevresel adaletsizlik, insan ihtiyaçları karşılanırken toplumun .... kaynaklarının eşit dağılımını sağlamadaki başarısızlığı olarak" tanımlanmaktadır. Boşluk için uygun ifade dünya olduğundan cevap D şıkkıdır.
Soru 28
Yeşil sosyal hizmet, en temel hangi gruba hizmeti amaçlamaktadır?
Seçenekler
A
Yoksul ve dezavantajlı insanlar
B
Kadınlar
C
Engelliler
D
Çocuklar
E
LGBT-İ
Açıklama:
ÇEVRESEL ADALET, İKLİM ADALETİ VE YEŞİL SOSYAL HİZMET
Yeşil sosyal hizmetin amacı; yoksul ve dezavantajlı insanlar ile yeryüzündeki diğer canlı ve cansız varlıkların yaşam kalitesi üzerinde zararlı bir etkiye sahip olan sosyal, politik ve ekonomik güçlerin reformu için mücadele edilmesi olarak açıklanmaktadır. Dolayısıyla ana hedef grubu, çevresel adaletsizlikten en çok etkilenen yoksul ve dezavantajlı insanlardır.
Yeşil sosyal hizmetin amacı; yoksul ve dezavantajlı insanlar ile yeryüzündeki diğer canlı ve cansız varlıkların yaşam kalitesi üzerinde zararlı bir etkiye sahip olan sosyal, politik ve ekonomik güçlerin reformu için mücadele edilmesi olarak açıklanmaktadır. Dolayısıyla ana hedef grubu, çevresel adaletsizlikten en çok etkilenen yoksul ve dezavantajlı insanlardır.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi, günümüzde küreselleşmenin toplumsal etkilerini ifade etmek için sıklıkla kullanılan kavramlardan biridir?
Seçenekler
A
Adalet
B
Risk
C
Eşitlik
D
Kesinlik
E
Güvenlik
Açıklama:
KÜRESEL TOPLUMDA DEĞİŞEN SORUNLAR VE GELECEKTE TOPLUMLA ÇALIŞMA
Günümüzde küreselleşmenin toplumsal etkilerini ifade etmek için “risk”, “belirsizlik”, “güvensizlik”, “eşitsizlik” gibi kavramlar sıklıkla kullanılmaktadır. Bu durumda sorunun cevabı, B şıkkıdır.
Günümüzde küreselleşmenin toplumsal etkilerini ifade etmek için “risk”, “belirsizlik”, “güvensizlik”, “eşitsizlik” gibi kavramlar sıklıkla kullanılmaktadır. Bu durumda sorunun cevabı, B şıkkıdır.
Soru 30
Küresel servetin sadece %1’inden birine az sahip olan kıta aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Asya
B
Avrupa
C
Afrika
D
Kuzey Amerika
E
Güney Amerika
Açıklama:
KÜRESEL TOPLUMDA DEĞİŞEN SORUNLAR VE GELECEKTE TOPLUMLA ÇALIŞMA
Şekil 8.4’te görüldüğü gibi her geçen gün daha da artan küresel servetin %65’i Kuzey Amerika ve Avrupa’da bulunmaktadır. En fazla yoksulun yaşandığı Afrika ise küresel servetin %1’ine dahi sahip değildir. Bu durumda cevap C şıkkıdır.
Şekil 8.4’te görüldüğü gibi her geçen gün daha da artan küresel servetin %65’i Kuzey Amerika ve Avrupa’da bulunmaktadır. En fazla yoksulun yaşandığı Afrika ise küresel servetin %1’ine dahi sahip değildir. Bu durumda cevap C şıkkıdır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisinde ekolojik denge ile ilgili bir ifade vardır?
Seçenekler
A
İnsan ve diğer canlıların varlık ve gelişmelerini doğal yapılarına uygun şekilde sürdürebilmeleri için gerekli olan şartların bütünüdür.
B
Belli bir bölgede yetişen bitki türlerinin tümüne verilen addır
C
Belli bir bölgede yaşayan hayvan türlerinin tümüne verilen addır.
D
İnsan-doğa ilişkisine odaklanan sosyal hizmet çalışmaları, üzerinde yaşadığımız gezegenin refahını zayıflatan sosyoekonomik ve çevresel krizler ile insan davranışı arasındaki etkileşimlere müdahale edilmesi gerektiğine vurgu yapmaktadır.
E
Sosyal hizmet çevre merkezli etik değerler geliştirerek hem bireyin kendisiyle, hem toplumla ve doğayla olan ilişkilerini yeniden düzenlemesine ve ekolojik yurttaşlık anlayışının geliştirilmesine katkı sağlamalıdır.
Açıklama:
B seçeneğinde flora, C seçeneğinde fauna, D seçeneğinde yeşil sosyal hizmet ve D seçeneğinde E seçeneğinde sosyal hizmete ilişkin ifadeler yer almaktadır; ancak A seçeneğinde ekolojik dengenin tanımı yer almaktadır.Bu nedenle doğru cevap "A" dır.
Soru 32
Sosyal inovasyon kim aracılığı ile ortaya konmuştur?
Seçenekler
A
Marx
B
Schumpeter
C
Berkes
D
Marcuse
E
From
Açıklama:
Schumpeter tarafından 1930’lu yıllarda inovasyon kavramı gündeme getirilmiştir.Bu nedenle doğru cevap "B" dir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi inovasyonun temel özelliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
İnovasyon bir keşif, ilk kez bulunan bir fikir içermeyebilir.
B
İnovasyon Ar-Ge demek değildir. Bilim ve teknoloji inovasyonun önemli girdisi; Ar-Ge de inovasyonu destekleyen faaliyetlerden biridir.
C
İnovasyonun büyüklüğü, oluşturacağı etkinin büyük olacağı anlamına gelmeyebilir.
D
İnovasyon, geriye dönmezlik özelliği gösterir
E
İnovasyon yayılma özelliği göstermez.
Açıklama:
A, B, C ve D seçeneklerinde inovasyonun özellikleri yer alırken, E seçeneğinde yer alan inovasyonun özelliği değildir. Bu nedenle doğru cevap "E" dir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisinde sosyal inovasyon ile ilişkili olan kavramlardan birisi yer almaktadır?
Seçenekler
A
Sosyal kabul
B
Sosyal iletişim
C
Sosyal girişimcilik
D
Sosyal katılım
E
Sosyal ilişki
Açıklama:
Sosyal inovasyon ve sosyal girişimcilik her ne kadar farklı kavramlar olsa da birbirleriyle ilintilidir.Bu nedenle doğru cevap "C" dir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi sosyal inovasyonun ilkelerinden birisidir?
Seçenekler
A
Sosyal sorunun belirlenmesi
B
Sosyal kabulun oluşturulması
C
Toplumun dikkatini çekmek,
D
Sosyal iletişim ve sistemlerde değişim
E
Sosyal ahlakın yayılması.
Açıklama:
Sosyal inovasyon süreci için aşağıda aktarılan altı ilke belirlenmektedir: • Sosyal sorunun belirlenmesi, • Paydaşlar ile iş birlikçi ilişkiler, • Sosyal faaliyetlerin oluşturulması, • Toplumun ilgisini çekmek, • Sosyal ilişkiler ve sistemlerde değişim, • Sosyal değerin yayılmasıdır. Bu nedenle doğru cevap "A" dır.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi sosyal girişimcinin temel özelliklerinden birisi yer almaktadır?
Seçenekler
A
Bir fırsat boşluğunu fark etmeli ve bu boşluğu bir fırsatla ilişkilendirmelidir.
B
Gerekli kurumları kurmak için diğer kişileri bir araya getirebilmeli ve motive edebilmelidir.
C
İhtiyaç duyulan parayı bulabilmelidir.
D
Engellerin üstesinden gelebilmeli ve içsel riskle baş edebilmelidir.
E
Riski kontrol etmek için farklı sistemlerden destek alabilmelidir.
Açıklama:
Sosyal girişimcinin temel özelliklerini şu şekilde sıralamak mümkündür (Özdevecioğlu & Cingöz, 2009): • Bir ihtiyaç boşluğunu fark etmeli ve bu boşluğu bir fırsatla ilişkilendirmelidir. • Gerekli ağları kurmak için diğer kişileri bir araya getirebilmeli ve motive edebilmelidir. • İhtiyaç duyulan kaynakları bulabilmelidir. • Engellerin üstesinden gelebilmeli ve içsel riskle baş edebilmelidir. • Riski kontrol etmek için uygun sistemlerden destek alabilmelidir. Bu nedenle doğru cevap "D" dir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi küreseleşmenin toplumsal etkilerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Risk
B
Belirsizlik
C
Güvensizlik
D
Eşitsizlik
E
Güven
Açıklama:
Günümüzde küreselleşmenin toplumsal etkilerini ifade etmek için “risk”, “belirsizlik”, “güvensizlik”, “eşitsizlik” gibi kavramlar sıklıkla kullanılmaktadır. Bu nedenle doğru cevap "E" dir.
Soru 38
"2016 yılında Oxford sözlüğü tarafından yılın kelimesi seçilen “.....................” kavramı; “nesnel gerçeklerin, kamuoyunu şekillendirmede kişisel duygu ve düşüncelerden daha az etkili olduğuna” işaret eden bir sıfattır" boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Post-truth
B
Post-false
C
Postmodernizm
D
Poststar
E
Postsosyal
Açıklama:
2016 yılında Oxford sözlüğü tarafından yılın kelimesi seçilen “.....................” kavramı; “nesnel gerçeklerin, kamuoyunu şekillendirmede kişisel duygu ve düşüncelerden daha az etkili olduğuna” işaret eden bir sıfattır" boşluğa post-truth ifadesi gelmelidir.Bu nedenle doğru cevap "A" dır.
Soru 39
İklim değişikliğinin doğuracağı olumsuz sonuçlara yönelik küresel düzeyde acil adımlar atılmadığı takdirde 2050 yılına kadar yoğun nüfuslu üç bölgede yaklaşık 143 milyon kişinin kendi ülkelerinden göç etmek zorunda kalacakları tahmin edilmektedir. Bu üç bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Afrika, Asya ve Amerika
B
Antartika, Güney Asya ve Latin Amerika
C
Afrika, Güney Asya ve Latin Amerika
D
Afrika, Kuzey Asya ve Amerika
E
Asya, Güney Asya ve Latin Amerika
Açıklama:
İklim değişikliğinin doğuracağı olumsuz sonuçlara yönelik küresel düzeyde acil adımlar atılmadığı takdirde 2050 yılına kadar Sahra-altı Afrika, Güney Asya ve Latin Amerika olmak üzere yoğun nüfuslu bu üç bölgede yaklaşık 143 milyon kişinin kendi ülkelerinden göç etmek zorunda kalacakları tahmin edilmektedir. Bu nedenle doğru cevap "C" dir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi sosyal çalışmacıların uygulamaları için temel bazı önerilerden birisisi değildir?
Seçenekler
A
Tüm canlılara sosyokültürel ve fiziki çevreleriyle birlikte saygı duyun.
B
İnsanlar ve çevreleri arasında güçlendirici ve sürdürülebilir ilişkiler geliştirin.
C
Toplumdaki tüm ekonomik faaliyetlerde yoksulluğun azaltılmasının önemini savunun.
D
Aşırı kentleşme ve aşırı tüketime dayanan sanayi gelişim modelinin sosyal ilerlemenin temeli olarak önemini sorgulayın ve çevresel adaleti teşvik edin.
E
Ekolojik dengeyi sağlayın.
Açıklama:
Sosyal çalışmacıların uygulamaları için temel bazı öneriler şu şekilde sıralanabilir (Dominelli, 2018):
• Tüm canlılara sosyokültürel ve fiziki çevreleriyle birlikte saygı duyun,
• İnsanlar ve çevreleri arasında güçlendirici ve sürdürülebilir ilişkiler geliştirin,
• Toplumdaki tüm ekonomik faaliyetlerde yoksulluğun azaltılmasının önemini savunun,
• Aşırı kentleşme ve aşırı tüketime dayanan sanayi gelişim modelinin sosyal ilerlemenin temeli olarak önemini sorgulayın ve çevresel adaleti teşvik edin.
Bu nedenle doğru cevap "E" dir.
• Tüm canlılara sosyokültürel ve fiziki çevreleriyle birlikte saygı duyun,
• İnsanlar ve çevreleri arasında güçlendirici ve sürdürülebilir ilişkiler geliştirin,
• Toplumdaki tüm ekonomik faaliyetlerde yoksulluğun azaltılmasının önemini savunun,
• Aşırı kentleşme ve aşırı tüketime dayanan sanayi gelişim modelinin sosyal ilerlemenin temeli olarak önemini sorgulayın ve çevresel adaleti teşvik edin.
Bu nedenle doğru cevap "E" dir.