Sosyal Güvenlik - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Toplum halinde yaşamaktan kaynaklanan tehlikeler de dahil olmak üzere insanın karşı karşıya bulunduğu tehlikelerin ekonomik sonuçlarına karşı emniyet sağlanması neyi ifade eder?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik
B
Sosyal hizmet
C
Sosyal beceri
D
Sosyal güç
E
Sosyal bütünlük
Açıklama:
Sosyal güvenlik, toplum halinde yaşamaktan kaynaklanan tehlikeler de dahil olmak üzere insanın karşı karşıya bulunduğu tehlikelerin ekonomik sonuçlarına karşı emniyet sağlanmasını ifade eder.
Soru 2
Sosyal güvenlik, kapsama aldığı risklere karşı kişilere ne sağlar?
Seçenekler
A
Beceri sağlar
B
Otorite sağlar
C
Hizmet sağlar
D
Gelir güvencesi
E
Huzur sağlar
Açıklama:
Sosyal güvenlik, kapsama aldığı risklere karşı kişilere gelir güvencesi sağlar.
Soru 3
Sosyal güvenlik terim olarak ilk defa hangi tarihte Amerikan Sosyal Güvenlik Kanununda kullanılmıştır?
Seçenekler
A
1931
B
1932
C
1933
D
1934
E
1935
Açıklama:
Sosyal güvenlik terim olarak ilk defa 1935 tarihli Amerikan Sosyal Güvenlik Kanununda kullanılmıştır.
Soru 4
Aynı toplumun mensubu olmaktan doğan, bir arada yaşamaktan doğan olguya ne denir?
Seçenekler
A
Sosyal çevre
B
Sosyal idare
C
Sosyal yardımlaşma
D
Sosyal gelişim
E
Sosyal oluşum
Açıklama:
Sosyal yardımlaşma, aynı toplumun mensubu olmaktan doğan, bir arada yaşamaktan doğan bir olgudur.
Soru 5
Sosyal yardımlaşma,neye göre gerçekleşir?
Seçenekler
A
Belirlenen kanunlara göre
B
İsteğe bağlı olarak ve gönüllülük esasına göre
C
Yükümlülüklere göre
D
Sosyal tercihlere göre
E
Şartlara göre
Açıklama:
Sosyal yardımlaşma, isteğe bağlı olarak ve gönüllülük esasına göre gerçekleşir.
Soru 6
Sosyal yardımlar, kamu kurum ve kuruluşlarınca, ihtiyaç sahiplerine nasıl yapılır?
Seçenekler
A
Ücret karşılığında
B
Randevu ile
C
Elden
D
Karşılıksız
E
Düzenli
Açıklama:
Sosyal yardımlar, kamu kurum ve kuruluşlarınca, ihtiyaç sahiplerine karşılıksız yapılır.
Soru 7
Sosyal yardımların muhtaç bireylere hizmet yardımı olarak götürülmesi faaliyetine ne denir?
Seçenekler
A
Sosyal gelişim
B
Sosyal hizmet
C
Sosyal oluşum
D
Sosyal iletişim
E
Sosyal güvenlik
Açıklama:
Sosyal hizmet, sosyal yardımların muhtaç bireylere hizmet yardımı olarak götürülmesi faaliyetidir.
Soru 8
Sosyal devlet anlayışını hayata geçirmenin asgari şartı nedir?
Seçenekler
A
Vatandaşlarına sosyal iletişim sağlamasıdır.
B
Vatandaşlarına sosyal birliktelik sağlamasıdır.
C
Vatandaşlarına sosyal güvenlik garantisi sağlamasıdır.
D
Vatandaşlarına sosyal dayanışma sağlamasıdır.
E
Vatandaşlarına sosyal kuruluşlar sağlamasıdır.
Açıklama:
Sosyal devlet anlayışını hayata geçirmenin asgari şartı, vatandaşlarına sosyal güvenlik garantisi sağlamasıdır.
Soru 9
Çağdaş sosyal güvenlik sistemi ilk olarak hangi ülkede kurulmuştur?
Seçenekler
A
Almanya
B
Avusturya
C
İngiltere
D
Fransa
E
İtalya
Açıklama:
Çağdaş sosyal güvenlik sistemi ilk olarak Almanya’da kurulmuştur.
Soru 10
Sosyal güvenlik terimi ilk defa kaç yılında kullanılmıştır?
Seçenekler
A
1935
B
1942
C
1930
D
1985
E
1988
Açıklama:
Sosyal güvenlik terimi ilk defa 1935 yılında kullanılmıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 11
Sosyal güvenlik dar anlamda hangi sosyal risklere karşı koruma sağlamaz?
Seçenekler
A
yaşlılık, hastalık
B
ölüm
C
iş kazası, işsizlik
D
malullük
E
kira
Açıklama:
Doğru yanıt E'dir.
Soru 12
"Sosyal güvenlik" terimi ilk defa hangi ülkede kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Almanya
B
Fransa
C
İngiltere
D
ABD
E
İtalya
Açıklama:
Doğru yanıt D'dir.
Soru 13
Temel ve vazgeçilmez insan haklarından biri hangisidir?
Seçenekler
A
Emeklilik
B
Sosyal güvenlik
C
Vatandaşlık
D
Seyahat etmek
E
İş kurmak
Açıklama:
Doğru yanıt B'dir.
Soru 14
Hangi ifade doğru değildir?
Seçenekler
A
Sosyal yardımlaşma bir arada yaşamaktan doğan bir olgudur.
B
Sosyal yardımlaşma isteğe bağlı olarak yapılır.
C
Sosyal yardımlaşma gönüllülük esasına dayanır.
D
Sosyal yardımlar kamu kurum ve kuruluşlarca ihtiyaç sahiplerine karşılıksız yapılır.
E
Sosyal güvenlik terimi sosyal yardım ve sosyal yardımlaşma terimleri ile ortaya çıkmıştır.
Açıklama:
Doğru cevap E'dir.
Soru 15
Sosyal hizmet nedir?
Seçenekler
A
Muhtaç bireylere hizmet yardımıdır.
B
Zorunluluk esasına dayalı bir sosyal güvenlik tekniğidir.
C
İsteğe bağlı, toplum menfaatini ilgilendiren bir güvenlik tekniğidir.
D
İşçinin korunması konusunda hazırlanan ve yürürlüğe konulan sosyal politikadır.
E
Vatandaşlara sosyal güvenlik garantisi sağlar.
Açıklama:
Doğru yanıt A'dır.
Soru 16
Huzurlu bir toplumsal hayatın temel şartı nedir?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik
B
Sosyal adalet
C
Sosyal hizmet
D
Sosyal yardım
E
Sosyal sigorta
Açıklama:
Doğru cevap B'dir.
Soru 17
I. Tehlikelerin ekonomik sonuçlarına karşı emniyet sağlar.
II. Kapsama aldığı risklere karşı kişilere gelir güvencesi sağlar.
III. Risklere karşı gelir-gider sürekliliğinin sağlanmasına imkan sağlar.
IV. İsteğe bağlı olarak ve gönüllülük esasına göre sağlanır.
Sosyal güvenlik kavramı ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
II. Kapsama aldığı risklere karşı kişilere gelir güvencesi sağlar.
III. Risklere karşı gelir-gider sürekliliğinin sağlanmasına imkan sağlar.
IV. İsteğe bağlı olarak ve gönüllülük esasına göre sağlanır.
Sosyal güvenlik kavramı ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Sosyal güvenlik, toplum halinde yaşamaktan kaynaklanan tehlikeler de dahil olmak üzere insanın karşı karşıya bulunduğu tehlikelerin ekonomik sonuçlarına karşı emniyet sağlanmasını ifade eder. Sosyal güvenlik, kapsama aldığı risklere karşı kişilere gelir güvencesi sağlar. Olumsuz ekonomik sonuçları olan gelir kesilmesi, gelir azalması ya da gider artışı biçiminde ortaya çıkan zararlarına karşı gelir-gider sürekliliğinin sağlanmasına imkan sağlayan asgari bir gelirin sağlanması; böylece kişilerin muhtaçlığa düşmekten korunmasını konu alan bir kavramdır. Sosyal güvenlik; bu anlamda kişilerin muhtaçlıktan kurtarılması, muhtaçlıktan kaynaklanan korkunun ortadan kaldırılması ve bu anlamda bir emniyet duygusunun sağlanmasını ifade eder. İsteğe bağlı olarak ve gönüllülük esasına göre gerçekleşen durum sosyal güvenlik değil, sosyal yardımlaşmadır.
Soru 18
Sosyal güvenlikle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sosyal güvenliğin iki boyutu vardır.
B
Terim olarak ilk defa 1939 tarihinde kullanılmıştır.
C
Dar anlamda sosyal güvenlik belirli sosyal risklere karşı koruma garantisi sağlar.
D
İlk defa Amerikan Sosyal Güvenlik Kanununda kullanılmıştır.
E
Temel ve vazgeçilmez insan haklarından biridir.
Açıklama:
Sosyal güvenliğin soyut ve somut olmak üzere iki boyutu vardır. Sosyal güvenlik terim olarak ilk defa 1935 tarihli Amerikan Sosyal Güvenlik Kanununda kullanılmıştır. Sosyal güvenlik temel ve vazgeçilmez insan haklarından biridir. Dar anlamda sosyal güvenlik, belirli sosyal risklere karşı ( yaşlılık, hastalık, işsizlik vb) koruma garantisi sağlanmasıdır.
Soru 19
I. Sosyal güvenlik kavramı ile benzer kavramlardan birisidir.
II. Sosyal güvenlik ihtiyacının karşılanmasını sağlamakta kullanılan bir yoldur.
III. Yardım yapabilme gücüne bağlı olarak ve isteğe bağlı bir şekilde (gönüllülük
esasına göre) gerçekleşir.
IV. En eski ve en yaygın klasik sosyal yardım yoludur.
Sosyal yardımlaşma kavramı ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
II. Sosyal güvenlik ihtiyacının karşılanmasını sağlamakta kullanılan bir yoldur.
III. Yardım yapabilme gücüne bağlı olarak ve isteğe bağlı bir şekilde (gönüllülük
esasına göre) gerçekleşir.
IV. En eski ve en yaygın klasik sosyal yardım yoludur.
Sosyal yardımlaşma kavramı ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Sosyal yardımlaşma kavramı, sosyal güvenlik kavramı ile benzer kavramlardan birisidir. Sosyal güvenlik ihtiyacının karşılanmasını sağlamakta kullanılan bir yoldur. Yardım yapabilme gücüne bağlı olarak ve isteğe bağlı bir şekilde (gönüllülük esasına göre) gerçekleşir. En eski ve en yaygın klasik sosyal yardım yoludur.
Soru 20
Çağdaş sosyal güvenlik tekniklerinden en önemlisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal sigorta
B
Özel sigorta
C
Sosyal hizmet
D
Sosyal dayanışma
E
Sosyal politika
Açıklama:
Sosyal sigorta, çağdaş sosyal güvenlik tekniklerinden en önemlisidir. Hatta çağdaş sosyal güvenlik sistemlerinin büyük çoğunluğunun sosyal sigorta tekniğine dayandığını söylemek mümkündür. Sosyal sigorta tekniği, devlet tarafından ve kanunla uygulamaya konulur. Sosyal sigorta zorunlu bir sigorta tekniğidir ve zorunluluk özelliği ile özel sigortadan ayrılır.
Soru 21
I. Ekonomik ve sosyal bakımından güçsüz kesimlere daha fazla destek sağlamayı hedef alır.
II. Birey ve ailelere asgari bir gelir garantisi sağlanmasını ve vatandaşların tümüne en iyi yaşama standartlarının sağlanmasını gaye edinir.
III. Sosyal refahın (social welfare) sağlanması ve refahın geliştirilmesi için katkı ve destek sağlamayı üstlenir.
IV. Devletin ekonomiye aktif ve kapsamlı müdahalelerde bulunmasını öngören bir devlet anlayışıdır.
Refah devleti kavramı ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
II. Birey ve ailelere asgari bir gelir garantisi sağlanmasını ve vatandaşların tümüne en iyi yaşama standartlarının sağlanmasını gaye edinir.
III. Sosyal refahın (social welfare) sağlanması ve refahın geliştirilmesi için katkı ve destek sağlamayı üstlenir.
IV. Devletin ekonomiye aktif ve kapsamlı müdahalelerde bulunmasını öngören bir devlet anlayışıdır.
Refah devleti kavramı ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
I, II ,III ve IV
Açıklama:
Refah devleti, ekonomik ve sosyal bakımından güçsüz kesimlere daha fazla destek sağlamayı hedef alır. Birey ve ailelere asgari bir gelir garantisi sağlanmasını ve vatandaşların tümüne en iyi yaşama standartlarının sağlanmasını gaye edinir. Sosyal refahın (social welfare) sağlanması ve refahın geliştirilmesi için katkı ve destek sağlamayı üstlenir. Devletin ekonomiye aktif ve kapsamlı müdahalelerde bulunmasını öngören bir devlet anlayışıdır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenliğin amaçları arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Kişiye gelir emniyeti sağlamak
B
Risklerin önlenmesini sağlamak
C
Kişiye bozulan gelir-gider dengesini belirli ölçüde düzeltme imkanı sağlamak
D
Risklerin sonuçlarına karşı kişiye emniyet sağlamak
E
Risklerin zararını meydana geldikten sonra karşılamak
Açıklama:
Kişiye gelir emniyeti sağlamak sosyal güvenliğin amacıdır. Sosyal güvenliğin amacı, sosyal güvenliğin konusu olan risklerin sonuçlarına karşı kişiye emniyet sağlamaktır. Sosyal güvenlik, riskleri önlemeyi değil, meydana geldikten sonra ortaya çıkan zararı karşılamayı amaçlar. Ayrıca kişiye bozulan gelir-gider dengesini sağlama; en azından belirli ölçüde düzeltme imkanı sağlayan bir gelir garantisini sunmaktadır.
Soru 23
Sosyal güvenlik, güvenlik, sosyal bütünleşme, sosyal yabancılaşmanın önlenmesine de katkı sağlar. Sonuçta sosyal güvenlik bir arada toplu olarak yaşayan insanlar arasında sosyal barışın sağlanması, sosyal dayanışmanın kuvvetlenmesi ve sosyal ahengin sağlanması açısından önem taşır. Sosyal güvenlik insan için hak; devlet için yükümlülüktür.
Sosyal güvenliğin yukarıda bahsedilen önemi hangi boyutları ile ilgilidir?
Sosyal güvenliğin yukarıda bahsedilen önemi hangi boyutları ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Sosyal ve Hukuki
B
Sosyal ve İktisadi
C
Siyasi ve Hukuki
D
Siyasi ve İktisadi
E
Hukuki ve İktisadi
Açıklama:
Sosyal güvenlik, güvenlik, sosyal bütünleşme, sosyal yabancılaşmanın önlenmesine de katkı sağlar. Sonuçta sosyal güvenlik bir arada toplu olarak yaşayan insanlar arasında sosyal barışın sağlanması, sosyal dayanışmanın kuvvetlenmesi ve sosyal ahengin sağlanması açısından önem taşır. Bu özellikler sosyal güvenliğin “Sosyal Önemi” çerçevesinde ele alınmaktadır. Sosyal güvenlik, insan için hak; devlet bakımından da bir yükümlülüktür. Sosyal güvenliğin bir hak olarak kabul edilmiş olması, kişinin sosyal güvenliğe kavuşması yönünden önemli bir garanti sağlar. Bu yönü ise sosyal güvenliğin “Hukuki Önemi” çerçevesinde ele alınmaktadır.
Soru 24
I. Sosyal güvenlik ihtiyacı
II. Sosyal güvenlikteki gelişmeler
III. Ülkenin ekonomik durumu
IV. Sosyal gelişmişlik durumu
Sosyal güvenlik politikaları belirlenirken belirli faktörlerin etkili olduğu bilinmektedir. Bu faktörler yukarıdakilerden hangileridir?
II. Sosyal güvenlikteki gelişmeler
III. Ülkenin ekonomik durumu
IV. Sosyal gelişmişlik durumu
Sosyal güvenlik politikaları belirlenirken belirli faktörlerin etkili olduğu bilinmektedir. Bu faktörler yukarıdakilerden hangileridir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
I, II ,III ve IV
Açıklama:
Sosyal güvenlik politikaları belirlenirken belirli faktörlerin etkili olduğu bilinmektedir. Bu faktörler; sosyal güvenlik ihtiyacı, sosyal güvenlikteki gelişmeler ve ülkenin ekonomik ve sosyal gelişmişlik durumu ve imkanlarıdır.
Soru 25
Bireysel tasarruf yolunun yeterli olmaması sonucunda kişilerin sevk edildiği sosyal dayanışma ve yardımlaşma ilk olarak nerede başlar?
Seçenekler
A
Okulda
B
Toplumda
C
Ailede
D
Yaşam çevresinde
E
İş yerinde
Açıklama:
Bireysel tasarruf yolunun yeterli olmaması kişileri dayanışma ve yardımlaşmaya sevk etmiştir. Bunun sonucunda da toplu teknikler olarak adlandırılan teknikler bulunmuştur. Bu teknikler sosyal yardımlaşma ve dayanışma temeline dayanan tekniklerdir. Sosyal yardımlaşma ve dayanışma yolu ile risklerin sonuçlarına karşı mücadele edilmeye başlanılmıştır.Aileden başlayan sosyal yardımlaşma ve dayanışma giderek büyük aile, aşiret, kabile, köy, şehir ve toplumsal dayanışmaya kadar şekillenmiş ve çeşitlenmiştir.
Soru 26
Çağdaş sosyal güvenlik sistemi ilk olarak nerede kurulmuştur?
Seçenekler
A
Almanya
B
ABD
C
İngiltere
D
Fransa
E
Norveç
Açıklama:
Çağdaş anlamda sosyal güvenlik sistemlerinin ilk defa kurulduğu ülke Almanya’dır. Çağdaş sosyal güvenlik sistemlerinin kurucusu da Alman devlet adamı Bismarck’tır.
Soru 27
Toplum halinde yaşamaktan kaynaklanan tehlikeler de dahil olmak üzere insanın karşı karşıya bulunduğu tehlikelerin ekonomik sonuçlarına karşı emniyet sağlanmasını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik
B
Sosyal hak
C
Sosyal hukuk
D
Sosyal denge
E
Sosyal etkileşim
Açıklama:
Sosyal güvenlik, toplum halinde yaşamaktan kaynaklanan tehlikeler de dahil olmak üzere insanın karşı karşıya bulunduğu tehlikelerin ekonomik sonuçlarına karşı emniyet sağlanmasını ifade eder.
Soru 28
Sosyal güvenliğin sağlamış olduğu emniyet duygusundan hareket edilirse sosyal güvenliğin iki boyutu ortaya çıkar. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biridir?
Seçenekler
A
Sosyal güvenliğin hukuk boyutu
B
Sosyal güvenliğin soyut boyutu
C
Sosyal güvenliğin maddi boyutu
D
Sosyal güvenliğin sosyal boyutu
E
Sosyal güvenliğin denge boyutu
Açıklama:
Sosyal güvenliğin sağlamış olduğu emniyet duygusundan hareket edilirse sosyal güvenliğin iki boyutu ortaya çıkar. Sosyal güvenliğin soyut boyutu; insanların tehlikelerle karşılaştıkları zaman karşılaşacakları zararların giderileceğini bilmelerinden kaynaklanan kendini güven içinde hissetme hâlini; somut boyutu ise karşılaştıkları zararların fiilen karşılanması hâlini ifade eder.
Soru 29
Sosyal güvenlik terim olarak ilk defa ne zaman kullanılmıştır?
Seçenekler
A
1930
B
1933
C
1935
D
1936
E
1937
Açıklama:
Sosyal güvenlik terim olarak ilk defa 1935 tarihli Amerikan Sosyal Güvenlik Kanununda kullanılmıştır.
Soru 30
Aynı toplumun mensubu olmaktan doğan, bir arada yaşamaktan doğan olguya ne denir?
Seçenekler
A
Sosyal denge
B
Sosyal adalet
C
Sosyal yardım
D
Sosyal yardımlaşma
E
Sosyal faaliyet
Açıklama:
Sosyal yardımlaşma, aynı toplumun mensubu olmaktan doğan, bir arada yaşamaktan doğan bir olgudur.
Soru 31
Kişinin mümkün olan en kısa zamanda yeniden çalışabilme, gelir elde etme ve kendi geçimini sağlayabileceği bir duruma kavuşturulmasını amaçlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal medya
B
Sosyal hak
C
Sosyal denge
D
Sosyal adalet
E
Sosyal yardım
Açıklama:
Sosyal yardımlarda amaç, yardım alan kişinin mümkün olan en kısa zamanda yeniden çalışabilme, gelir elde etme ve kendi geçimini sağlayabileceği bir duruma kavuşturulmasıdır.
Soru 32
Sosyal yardımların muhtaç bireylere hizmet yardımı olarak götürülmesi faaliyeti aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Sosyal hizmet
B
Sosyal sigorta
C
Sosyal medya
D
Sosyal yardım
E
Sosyal denge
Açıklama:
Sosyal hizmet, sosyal yardımların muhtaç bireylere hizmet yardımı olarak götürülmesi faaliyetidir.
Soru 33
Sosyal devlet anlayışını hayata geçirmenin asgari şartı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vatandaşlarına sosyal faaliyet garantisi sağlamasıdır.
B
Vatandaşlarına sosyal güvenlik garantisi sağlamasıdır.
C
Vatandaşlarına sosyal denge sağlamasıdır.
D
Vatandaşlarına sosyal sigorta garantisi sağlamasıdır.
E
Vatandaşlarına sosyal medya garantisi sağlamasıdır.
Açıklama:
Sosyal devlet anlayışını hayata geçirmenin asgari şartı, vatandaşlarına sosyal güvenlik garantisi sağlamasıdır.
Soru 34
Modern anlamda sosyal güvenliğin amacı nedir?
Seçenekler
A
Kişiye sosyal emniyet sağlamak
B
Kişiye sigorta emniyeti sağlamak
C
Kişiye gelir emniyeti sağlamak
D
Devlete gelir emniyeti sağlamak
E
Kişiye gıda emniyeti sağlamak
Açıklama:
Modern anlamda sosyal güvenliğin amacı, kişiye gelir emniyeti sağlamaktır. Modern toplumlarda sosyal güvenliğin konusu olan risklerin sonuçları gelir azalması, gelir kesilmesi ya da gider artışı olarak ortaya çıkar.
Soru 35
Sosyal yardımlaşma ve dayanışma ilk olarak nerede başlar?
Seçenekler
A
Toplumda
B
Kıtada
C
Şehirde
D
Ailede
E
Devlette
Açıklama:
Aileden başlayan sosyal yardımlaşma ve dayanışma giderek büyük aile, aşiret, kabile, köy, şehir ve toplumsal dayanışmaya kadar şekillenmiş ve çeşitlenmiştir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenliğin fonksiyonlarından biridir?
Seçenekler
A
İktisadi Adalet Fonksiyonu
B
Denge Fonksiyonu
C
Özel Güvenlik Fonksiyonu
D
Devlette Güvenlik Fonksiyonu
E
İktisadi Güvenlik Fonksiyonu
Açıklama:
Sosyal güvenliği daha iyi anlamak için fonksiyonlarından da bahsetmek gerekir. Sosyal güvenlik sistemi iyi işlediği zaman sistemden beklenilen fonksiyonlar ortaya çıkar. Bunlar; İktisadi Güvenlik Fonksiyonu, Kişiliği Koruma Fonksiyonu, Önleme Fonksiyonu' dur.
Soru 37
....... ....... toplum halinde yaşamaktan kaynaklanan tehlikeler de dahil olmak üzere insanın karşı karşıya bulunduğu tehlikelerin ekonomik sonuçlarına karşı emniyet sağlanmasını ifade eder. Boş bırakılan yere aşağıdaki kavramlardan hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik
B
Sosyal yardımlaşma
C
Sosyal hizmet
D
Sosyal politika
E
Sosyal sigorta
Açıklama:
Sosyal güvenlik. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 38
Sosyal güvenlik terim olarak ilk defa hangi tarihte kullanılmıştır?
Seçenekler
A
1930
B
1935
C
1940
D
1945
E
1950
Açıklama:
Sosyal güvenlik terim olarak ilk defa 1935 tarihli Amerikan Sosyal Güvenlik Kanununda kullanılmıştır. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 39
Toplum içinde yaşayan kişilerin ihtiyaçlarını karşılamak bakımından karşılıklı olarak birbirlerine yardımlar yapmasını ifade eden kavrama ne denir?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik
B
Sosyal sigorta
C
Sosyal hizmet
D
Sosyal yardımlaşma
E
Sosyal politika
Açıklama:
Sosyal yardımlaşma toplum içinde yaşayan kişilerin ihtiyaçlarını karşılamak bakımından karşılıklı olarak birbirlerine yardımlar yapmasını ifade eden bir kavramdır. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 40
Aşağıdaki kavramlardan hangileri, “kamu sosyal güvenlik harcamaları” ya da “kamu sosyal harcamaları” olarak da ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Sosyal sigorta ve Sosyal yardım
B
Sosyal hizmet ve Sosyal politika
C
Sosyal yardım ve Sosyal hizmet
D
Sosyal politika ve Sosyal yardım
E
Sosyal hizmet ve Sosyal sigorta
Açıklama:
Sosyal yardım ve sosyal hizmetler “kamu sosyal güvenlik harcamaları” ya da “kamu sosyal harcamaları” olarak da ifade edilebilmektedir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 41
Kişiye gelir emniyeti sağlamak, aşağıdaki kavramlardan hangisinin temel amacıdır?
Seçenekler
A
Sosyal yardım
B
Sosyal adalet
C
Sosyal dayanışma
D
Sosyal politika
E
Sosyal güvenlik
Açıklama:
Kişiye gelir emniyeti sağlamak sosyal güvenliğin amacıdır. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 42
Aşağıdaki kavramlardan hangisi sosyal güvenliğin önem maddeleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Sosyal önem
B
İktisadi önem
C
Hukuki önem
D
Kültürel önem
E
Siyasi önem
Açıklama:
Kültürel önem, sosyal güvenliğin önem maddeleri arasında yer almamaktadır. Bu nedenle doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangi bilim dalı, kıt kaynaklar ile sınırsız ihtiyaç ve talepler arasındaki ilişkiyi inceler?
Seçenekler
A
Felsefe
B
Sosyoloji
C
İktisat
D
İletişim
E
Psikoloji
Açıklama:
İktisadın konusu, kıt kaynaklar ile sınırsız ihtiyaç ve talepler arasındaki ilişkiyi incelemektir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 44
Sosyal güvenliğin hangi fonksiyon türü bireyin kişiliği ve onuruyla ilgilidir?
Seçenekler
A
Önleme Fonksiyonu
B
Kişiliği Koruma Fonksiyonu
C
İktisadi Güvenlik Fonksiyonu
D
Yardımlaşma Fonksiyonu
E
İhtiyaç Fonksiyonu
Açıklama:
Sosyal güvenliğin bir başka fonksiyonu insanların kişiliğini, onurunu koruma fonksiyonudur. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 45
Çağdaş sosyal güvenlik sistemi ilk olarak hangi ülkede kurulmuştur?
Seçenekler
A
Fransa
B
italya
C
Almanya
D
İngiltere
E
Hollanda
Açıklama:
Çağdaş sosyal güvenlik sistemi ilk olarak Almanya’da kurulmuştur. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 46
Çağdaş sosyal güvenlik sistemlerinin kurucusu olarak da anılan politikacı kimdir?
Seçenekler
A
Bismarck
B
De gaulle
C
Churchill
D
Beveridge
E
Roosevelt
Açıklama:
Çağdaş sosyal güvenlik sistemlerinin kurucusu da Alman devlet adamı Bismarck’tır. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 47
Sosyal güvenlik terim olarak ilk defa ne zaman kullanılmıştır?
Seçenekler
A
1935
B
1944
C
1948
D
1955
E
1965
Açıklama:
Sosyal güvenlik terim olarak ilk defa 1935 tarihinde kullanılmıştır.
Soru 48
Toplum içinde yaşayan kişilerin ihtiyaçlarını karşılamak bakımından karşılıklı olarak birbirlerine yardımlar yapmasını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik
B
Sosyal yardımlaşma
C
Sosyal hizmet
D
Sosyal sigorta
E
Sosyal politika
Açıklama:
Sosyal yardımlaşma toplum içinde yaşayan kişilerin ihtiyaçlarını karşılamak bakımından karşılıklı olarak birbirlerine yardımlar yapmasını ifade eden bir kavramdır.
Soru 49
Toplumda uyumlu olarak yaşama engelleri bulunan kimselere hayatını kolaylaştırmak, ihtiyaçlarını gidermek ve toplumda insana yaraşır bir biçimde yaşamasını temin etmeyi sağlamaya yönelik hizmetleri içeren kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal adalet
B
Sosyal politika
C
Özel sigorta
D
Sosyal sigorta
E
Sosyal hizmet
Açıklama:
Sosyal hizmetler toplumda uyumlu olarak yaşama engelleri bulunan kimselere hayatını kolaylaştırmak, ihtiyaçlarını gidermek ve toplumda insana yaraşır bir biçimde yaşamasını temin etmek için sağlanan sosyal hizmetleri ifade eden bir kavramdır.
Soru 50
Sigorta yaptıran kimse karşılaştığı riski bu dayanışma organizasyonuna belirli bir bedel karşılığında devreder. Bu karşılığa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Aktueryal
B
Prim
C
Kar payı
D
Poliçe
E
İlave ücret
Açıklama:
Sigorta yaptıran kimse karşılaştığı riski bu dayanışma organizasyonuna belirli bir bedel karşılığında devreder. Bu karşılığa prim adı verilir.
Soru 51
Kişilerin ve toplumların verim ve kabiliyetlerini tam olarak geliştirebilmeleri ve aileleri ile toplumlarının ihtiyaçlarını karşılayarak refaha ulaştırabilmeleri için doyurucu bir hayat ve sağlık standardına ulaşmalarını ve aynı zamanda kişisel ve sosyal ilişkilerini dengeli olarak devam ettirmelerini sağlamak amacı ile sosyal hizmetler ve sosyal müesseselerin organize edilmiş sisteme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sosyal yardım
B
Sosyal hizmet
C
Sosyal refah
D
Sosyal politika
E
Sosyal devlet
Açıklama:
Sosyal refah kişilerin ve toplumların verim ve kabiliyetlerini tam olarak geliştirebilmeleri ve aileleri ile toplumlarının ihtiyaçlarını karşılayarak refaha ulaştırabilmeleri için doyurucu bir hayat ve sağlık standardına ulaşmalarını ve aynı zamanda kişisel ve sosyal ilişkilerini dengeli olarak devam ettirmelerini sağlamak amacı ile sosyal hizmetler ve sosyal müesseselerin organize edilmiş bir sistemdir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi dar anlamda işçinin korunması hususunda hazırlanan ve yürürlüğe konulan kamu politikalarını ifade eder?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik
B
Sosyal Yardım
C
Sosyal adalet
D
Sosyal devlet
E
Sosyal politika
Açıklama:
Sosyal politika dar anlamda işçinin korunması hususunda hazırlanan ve yürürlüğe konulan kamu politikalarını ifade eder.
Soru 53
İşçi ile işveren; işçi sendikaları ile işveren ve işveren sendikaları arasındaki hukuki ilişkiler aşağıdakilerden hangisinin konudur?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik hukuku
B
İş hukuku
C
Sosyal Politika
D
iktisat
E
İktisadi güvenlik
Açıklama:
İş hukukunun konusu işçi ile işveren; işçi sendikaları ile işveren ve işveren sendikaları arasındaki hukuki ilişkilerdir.
Soru 54
Kıt kaynaklar ile sınırsız ihtiyaç ve talepler arasındaki ilişkiyi incelemek aşağıdakilerin hangisinin konusudur?
Seçenekler
A
Maliye
B
İş hukuku
C
Paylaşım-bölüşüm
D
Üretim
E
İktisat
Açıklama:
İktisadın konusu, kıt kaynaklar ile sınırsız ihtiyaç ve talepler arasındaki ilişkiyi incelemektir.
Soru 55
Çağdaş sosyal güvenlik kavramı ilk kez nerede kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Meksika
B
Amerika Birleşik Devletleri
C
Almanya
D
İspanya
E
Fransa
Açıklama:
Sosyal güvenlik uygulamaları ilk kez Almanya'da Bismark döneminde hayata geçirilmiş olsa da çağdaş sosyal güvenlik kavramı ilk kez Amerika Birleşik Devletleri'nde Sosyal Güvenlik Kanunu'nda kullanılmıştır.
Kitabın 4. sayfasında bu husus "Terim olarak sosyal güvenlik, ilk defa, zannedildiği gibi bugünkü anlamda bu sistemi ilk defa kuran İngiltere, Fransa ve Almanya gibi ülkelerde değil, ABD’de, 1935 tarihli Sosyal Güvenlik Kanunu (The Social Security Act) ile kullanılmıştır (ILO, 1984:3)." şeklinde ifade edilmiştir.
Kitabın 4. sayfasında bu husus "Terim olarak sosyal güvenlik, ilk defa, zannedildiği gibi bugünkü anlamda bu sistemi ilk defa kuran İngiltere, Fransa ve Almanya gibi ülkelerde değil, ABD’de, 1935 tarihli Sosyal Güvenlik Kanunu (The Social Security Act) ile kullanılmıştır (ILO, 1984:3)." şeklinde ifade edilmiştir.
Soru 56
Sosyal sigorta tekniğiyle ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Devlet tarafından ve kanunla uygulamaya konulur.
B
Zorunlu bir sigorta tekniğidir.
C
Kar amacı güder.
D
Kamu tarafından düzenlenir.
E
Uygulanan ve prim esasına göre millî ölçekte bütün çalışanları kapsayan sosyal güvenlik ağıdır.
Açıklama:
Sosyal sigorta tekniği, devlet tarafından ve kanunla uygulamaya konulur. Sosyal sigorta zorunlu bir sigorta tekniğidir ve zorunluluk özelliği ile özel sigortadan ayrılır. Sosyal sigorta, devletin kanun zoruyla bir ülkede yaşayan vatandaşların sosyal güvenlik alanında sosyal dayanışmaya itilmesini sağlayan bir sigorta tekniğidir. Kar amacı gütmediği, devletin sosyal güvenlik bakımından ihtiyaç duyacağı finansman ihtiyacını karşılaması ya da katkı sağlaması bakımından önem taşır. Kamu tarafından düzenlenerek uygulanan ve prim esasına göre millî ölçekte bütün çalışanları kapsayan sosyal güvenlik ağı olarak da tarif edilir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlikte emniyet duygusunun sağlanmasını ifade etmez?
Seçenekler
A
Aşayiş ve emniyet kuvvetlerinin görev alanına dahil olma
B
Kişilerin muhtaçlıktan kurtarılmasını sağlama
C
Muhtaçlıktan kaynaklanan korkuyu azaltma
D
Gelir-gider sürekliliğini sağlama
E
Asgari bir gelirin sağlanması
Açıklama:
Sosyal güvenlik polisiye anlamda güvenlikle yani asayiş ve emniyet kuvvetlerinin görev alanı olan güvenlik kavramıyla hiçbir ilgisi olmayan bir kavramdır. Sosyal güvenlik sağlanması demek, kişinin sosyal güvenliğin konusu olan tehlikelerin ortaya çıkardığı olumsuz ekonomik sonuçları olan gelir kesilmesi, gelir azalması ya da gider artışı biçiminde ortaya çıkan zararlarına karşı gelir-gider sürekliliğinin sağlanmasına imkân sağlayan asgari bir gelirin sağlanması; böylece kişilerin muhtaçlığa düşmekten korunmasını konu alan bir kavramdır. Sosyal güvenlik; bu anlamda kişilerin muhtaçlıktan kurtarılması, muhtaçlıktan kaynaklanan korkunun ortadan kaldırılması ve bu anlamda bir emniyet duygusunun sağlanmasını ifade eder. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 58
Sosyal güvenlik kavramı aşağıdaki ülkelerden ilk defa hangisinde kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Fransa
B
Türkiye
C
Almanya
D
İngiltere
E
ABD
Açıklama:
Terim olarak sosyal güvenlik, ilk defa, zannedildiği gibi bugünkü anlamda bu sistemi ilk defa kuran İngiltere, Fransa ve Almanya gibi ülkelerde değil, ABD’de, 1935 tarihli Sosyal Güvenlik Kanunu (The Social Security Act) ile kullanılmıştır. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi milli güvenlik ve sosyal güvenlikle ilgili ortak bir özelliktir?
Seçenekler
A
Güvenliği sağlayan vasıta ordudur.
B
Güvenliği sağlayan vasıta sosyal güvenliktir.
C
Tehlikeye karşı milletin, cemiyetin güvenliği söz konusudur.
D
Güvenlik tehlikesi tabidir ve evrenseldir.
E
Dış ve iç tehlikelere karşı güvenlik gereklidir.
Açıklama:
Milli güvenlik ile sosyal güvenlik birbirine karıştırılması kolay terimlerdir. Her ikisinde tehlikeye karşı milletin, cemiyetin güvenliği söz konusudur.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi toplumları birbirine bağlayan bağlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Aynı dini yapı
B
Aynı tarihi geçmiş
C
Aynı ekonomik yapı
D
Aynı kökenden gelme
E
Aynı değer hükümlerini paylaşma
Açıklama:
Her toplumun birtakım ortak paydaları vardır ki bu ortaklık toplumu birbirine kaynaştıran ve bağlayan bağlardır. Aynı kökenden gelmek, aynı tarihi yaşamak, aynı değer hükümlerini paylaşmak, aynı dine sahip olmak vs. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi muhtaçlık şartı ve muhtaçlık kontrolüne bağlı olarak karşılıksız olarak yapılan kamu yardımıdır?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik
B
Sosyal mal
C
Sosyal yardım
D
Sosyal politika
E
Sosyal sigorta
Açıklama:
Sosyal yardımlar, kamu kurum ve kuruşlarınca yapılan yardımlardır ve karşılıksızdır. Muhtaçlık şartına ve muhtaçlık
kontrolüne bağlı olarak yapılırlar. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.
kontrolüne bağlı olarak yapılırlar. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi sosyal politikanın dar anlamdaki konusundan biridir?
Seçenekler
A
Sosyal farklılıkları azaltmak
B
İşçilerin korunmasını sağlamak
C
Sosyal adaleti sağlamak
D
Sosyal barışı sağlamak
E
İktisadi farklılıkları azaltmak
Açıklama:
Dar anlamda sosyal politikanın konusu işçinin korunmasıdır. Geniş anlamda sosyal politika ise toplumda ortaya çıkabilecek sosyal ve iktisadi farklılıkları, sosyal adaletsizlikleri en aza indirmek, sosyal adaleti
ve sosyal barışı sağlamaya yönelik her türlü devlet politikasını ifade eder. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
ve sosyal barışı sağlamaya yönelik her türlü devlet politikasını ifade eder. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik içerisinde İktisadın ilgilendiği temel konulardan biridir?
Seçenekler
A
İşçinin korunması
B
Sosyal güvenlik hakkının uygulanması
C
Gelirin yaratılması ve dağıtılmasını sağlama
D
Sosyal barışın sağlanması
E
Sosyal ve ekonomik farklılıkların azaltılması
Açıklama:
Sosyal güvenlik alanı amacı kişilere gelir garantisi sağlamaktır. Gelir garantisi sisteminin kurulması, iktisatla doğrudan ilgili bir faaliyettir. Gelirin yaratılması (üretim) ve dağıtılması (paylaşım-bölüşüm) konuları iktisadın temel konusudur.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi insanların sosyal güvenlik talebini belirleyen unsurlardan biridir?
Seçenekler
A
Ekonomik durum
B
Tarihi geçmiş
C
Kültürel yapı
D
Politik yapı
E
Çevresel yapı
Açıklama:
Bir ülkenin ekonomik ve sosyal durumu öncelikle vatandaşlarının bu alandaki ihtiyacının miktarını bir diğer ifade ile sosyal güvenlik talebini belirler. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 65
Aşağıdaki durumların hangisinde kişi muhtaçlık durumuna düşmez?
Seçenekler
A
Gelir azalması
B
Gelir artması
C
Gider artması
D
Gelir kesilmesi
E
Gelir-gider dengesinin bozulması
Açıklama:
Risklerin ortaya çıkardığı gelir azalması, gelir kesilmesi ya da gider artışları kişinin gelir-gider
dengesini bozar. Bunun sonucunda kişi muhtaçlığa düşme durumu ile karşı karşıya kalır. Gelir artması ise kişiyi muhtaçlıktan kurtaran bir durumdur. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
dengesini bozar. Bunun sonucunda kişi muhtaçlığa düşme durumu ile karşı karşıya kalır. Gelir artması ise kişiyi muhtaçlıktan kurtaran bir durumdur. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 66
Çağdaş güvenlik sistemi ilk kez nerede kurulmuştur?
Seçenekler
A
Almanya
B
İngiltere
C
Türkiye
D
ABD
E
Fransa
Açıklama:
Çağdaş sosyal güvenlik sistemi ilk olarak Almanya’da kurulmuştur.
Soru 67
İnsanların yarın endişesinden uzaklaşmaları sosyal güvenliğin hangi boyutu ile ilgilidir.
Seçenekler
A
İnsani boyut
B
Somut boyut
C
Soyut boyut
D
Dar boyut
E
Geniş boyut
Açıklama:
Sosyal güvenliğin soyut ve somut olmak üzere iki boyutu vardır. İnsanların yarın endişesinden uzaklaşmaları sosyal güvenliğin soyut boyutu ile ilgilidir.
Soru 68
Sosyal güvenlik terim olarak ilk defa hangi tarihli Amerikan Sosyal Güvenlik Kanununda kullanılmıştır?
Seçenekler
A
1892
B
1935
C
1961
D
1970
E
1981
Açıklama:
Sosyal güvenlik terim olarak ilk defa 1935 tarihli Amerikan Sosyal Güvenlik Kanununda kullanılmıştır.
Soru 69
Sosyal güvenliğin muhtevası içinde kalan bazı kavramlar sosyal güvenliği çağrıştırır ve sosyal güvenlikle ilgili kavramlardır.
Aşağıdakilerden hangisi bu kavramlar arasında değildir?
Aşağıdakilerden hangisi bu kavramlar arasında değildir?
Seçenekler
A
Sosyal Medya
B
Sosyal Yardımlaşma
C
Sosyal Hizmet
D
Sosyal Sigorta
E
Özel Sigorta
Açıklama:
Bazı kavramlar vardır ki sosyal güvenlikle benzer kavramlar olarak nitelenir. Bu kavramlar sosyal güvenliği doğrudan ifade eden ya da sosyal güvenlik kavramının yerine geçen kavramlar değildir. Ancak sosyal güvenliğin muhtevası içinde kalan bazı kavramlar sosyal güvenliği çağrıştırır ve sosyal güvenlikle ilgili kavramlardır. Bu kavramlar sosyal güvenliği ifade eden kavramlar olmamakla beraber, sosyal güvenlik kavramını daha iyi anlayabilmek için bilinmelerinde fayda vardır. Zira bu kavramlar sosyal güvenlik teorisinde ve literatüründe sık sık karşılaşılacak kavramlardır.
Sosyal Yardımlaşma, Sosyal Hizmet, Sosyal Sigorta ve Özel Sigorta kavramları bunlar arasındadır.
Sosyal Yardımlaşma, Sosyal Hizmet, Sosyal Sigorta ve Özel Sigorta kavramları bunlar arasındadır.
Soru 70
- Kamu kurum ve kuruşlarınca sağlanır ve karşılıksızdır.
- Muhtaçlık şartına ve muhtaçlık kontrolüne bağlı olarak yapılırlar.
- Finansmanı bütünüyle muhtaçlık sürdüğü sürece ve devlet tarafından karşılanır.
Seçenekler
A
Özel Sigorta Kavramı
B
Sosyal Sigorta Kavramı
C
Sosyal Hizmet Kavramı
D
Sosyal Yardım Kavramı
E
Sosyal Yardımlaşma Kavramı
Açıklama:
Sosyal yardım kavramı, sosyal yardımlaşma kavramı ile çok defa karıştırılabilen bir kavramdır. Sosyal yardım kavramının, kamu sosyal yardımlarını ifade eden bir farklılığı vardır. Sosyal yardımlar, kamu kurum ve kuruşlarınca yapılan yardımlardır ve karşılıksızdır. Muhtaçlık şartına ve muhtaçlık kontrolüne bağlı olarak yapılırlar. Bu yardımların finansmanı bütünüyle muhtaçlık sürdüğü sürece ve devlet tarafından karşılanır. Sosyal yardımlarda amaç, yardım alan kişinin mümkün olan en kısa zamanda yeniden çalışabilme, gelir elde etme ve kendi geçimini sağlayabileceği bir duruma kavuşturulmasıdır (Dilik, 1991: 53).
Soru 71
- Sosyal güvenlik riskleri önlemeyi amaçlar.
- Sosyal güvenlik, meydana geldikten sonra ortaya çıkan zararı karşılamayı amaçlar.
- Kişiye gelir emniyeti sağlamak sosyal güvenliğin amacıdır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Sosyal güvenlik, riskleri önlemeyi değil, meydana geldikten sonra ortaya çıkan zararı karşılamayı amaçlar. Ayrıca kişiye gelir emniyeti sağlamak sosyal güvenliğin amacıdır.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenliğin siyasi önemi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Sosyal barışın sağlanması, sosyal dayanışmanın kuvvetlenmesi ve sosyal ahengin sağlanması
B
Gelir garantisinin sağlanması
C
Millî gelirin yatay ve dikey dağılımına katkı sağlanması
D
İnsan için hak; devlet için yükümlülük olması
E
Vatandaşların ülkeye bağlılıklarını arttırması
Açıklama:
Sosyal güvenliğin bir insan hakkı olarak kabul edilmesi ve bütün vatandaşların sosyal güvenlik şemsiyesine alınması devletin siyasi birlik ve bütünlüğüne de büyük ölçüde katkı sağlar.
İyi bir sosyal güvenlik sistemi, ülkede hem vatandaşların geleceğe güvenle bakmalarına yol açmakta hem de ülkeye bağlılıklarını arttırmaktadır. Bunun da siyasi getirisi siyasi istikrarın sağlanması olarak kendini gösterecektir.
İyi bir sosyal güvenlik sistemi, ülkede hem vatandaşların geleceğe güvenle bakmalarına yol açmakta hem de ülkeye bağlılıklarını arttırmaktadır. Bunun da siyasi getirisi siyasi istikrarın sağlanması olarak kendini gösterecektir.
Soru 73
Çağdaş sosyal güvenlik kavramı ilk kez hangi ülkede kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Almanya
B
Türkiye Cumhuriyeti
C
İsviçre
D
ABD
E
Rusya
Açıklama:
Çağdaş anlamda sosyal güvenlik kavramı hukuk metinlerinde ilk defa 1935 tarihli ABD Sosyal Güvenlik Kanunu’nda kullanılmıştır.
Soru 74
Çağdaş sosyal güvenlik sistemi ilk olarak hangi ülkede kurulmuştur?
Seçenekler
A
Almanya
B
ABD
C
Rusya
D
Türkiye Cumhuriyeti
E
Belçika
Açıklama:
Çağdaş sosyal güvenlik sistemi ilk olarak Almanya’da kurulmuştur.
Soru 75
Sosyal güvenlik ihtiyacı, bu ihtiyacın karşılanmasında kullanılan teknikler, sosyal güvenliğin konusu olan riskler, sosyal güvenliğin finansmanı ve iktisadi, sosyal, siyasi etkileri gibi sosyal güvenlikle ilgili her şeyi konu alan bilim dalı hangisidir?
Seçenekler
A
İş Hukuku
B
Sosyal Güvenlik Hukuku
C
İktisat
D
Sosyal Politika
E
Sosyal Hizmetler
Açıklama:
Bir bilim dalı olarak sosyal güvenlik hukuku sosyal güvenlikle ilgili her şeyi konu alır. Sosyal güvenlik ihtiyacı, bu ihtiyacın karşılanmasında kullanılan teknikler, sosyal güvenliğin konusu olan riskler, sosyal güvenliğin finansmanı ve iktisadi, sosyal, siyasi etkileri gibi bütün konular sosyal güvenlik hukukunun ilgi alanı içinde kalan konulardır.
Soru 76
Toplum içinde yaşayan bireylerin ekonomik ya da sosyal nedenlerle bir araya gelmeleri ve yardımlaşmaya girmelerini ifade eden kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal Yardım
B
Sosyal Yardımlaşma
C
Sosyal Dayanışma
D
Sosyal Devlet
E
Sosyal Refah
Açıklama:
Sosyal dayanışma toplum içinde yaşayan bireylerin ekonomik ya da sosyal amaçla bir araya gelmeleri; yardımlaşmaya girmeleridir. Sosyal dayanışma insanların sosyal hayattaki pek çok sorununu çözmek amacı ile gerçekleştirilen bir maddi ve manevi yardımlaşma hareketidir. İnsanlar ekonomik ve sosyal dayanışma yaparak pek çok maddi ve manevi sorunlarını çözme imkânı bulurlar. Modern sosyal güvenlik sistemleri devletin zorlaması ile bir tür sosyal dayanışma sağlar. Sosyal güvenlik amaçlı kamu ve özel örgütlenmeler birer sosyal dayanışma fonksiyonunu ifade eder.
Soru 77
Toplum halinde yaşamaktan kaynaklanan tehlikeler de dahil olmak üzere, insanın karşı karşıya bulunduğu tehlikelerin ekonomik sonuçlarına karşı emniyet sağlanmasını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik
B
Güvenlik çemberi
C
Sosyal sigorta
D
Ekolojik koruma
E
Milli güvenlik
Açıklama:
Sosyal güvenlik, toplum halinde yaşamaktan kaynaklanan tehlikeler de dahil olmak üzere insanın karşı karşıya bulunduğu tehlikelerin ekonomik sonuçlarına karşı
emniyet sağlanmasını ifade eder.
emniyet sağlanmasını ifade eder.
Soru 78
Sosyal güvenlik teriminin ilk kullanıldığı kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sigorta İşlemleri Yönetmeliği
B
Sosyal Güvenlik Kurumu-E Devlet Kanunu
C
Genel Sağlık Sigortası Kanunu
D
Sosyal Sigortalar Kanunu
E
Amerikan Sosyal Güvenlik Kanunu
Açıklama:
Sosyal güvenlik terim olarak ilk defa 1935 tarihli Amerikan Sosyal Güvenlik Kanununda kullanılmıştır. Doğru cevap E'dir.
Soru 79
Sosyal yardımlaşmanın özünü oluşturan ...................., sosyal güvenlik ihtiyacı ortaya çıktıktan sonra gerçekleşir. Bu durum, aynı toplumun mensubu olmaktan ve bir arada yaşamaktan doğan bir olgudur. Cümledeki boşluğa gelmesi gereken sosyal güvenlikle ilişkili olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal yardım
B
Sosyal dayanışma
C
Sosyal sigorta
D
Sosyal hizmet
E
Özel sigorta
Açıklama:
Sosyal yardımlaşmanın özünü oluşturan sosyal dayanışma, sosyal güvenlik ihtiyacı ortaya çıktıktan sonra gerçekleşir. Sosyal dayanışmanın gerçekleşebilmesi için riskin doğması gereklidir. Ancak yalnızca riskin doğması yeterli değildir. Risk gerçekleşecek; riskle karşı karşıya gelen kimse muhtaç duruma düşecek ve muhtaç duruma düşen kimse de üyesi olduğu toplumdan kendisine yardım yapılmasını talep edecektir.Sosyal yardımlaşma, aynı toplumun mensubu olmaktan doğan, bir arada yaşamaktan doğan bir olgudur.
Doğru cevap B'dir.
Doğru cevap B'dir.
Soru 80
Sosyal devlet anlayışını hayata geçirmenin asgari şartı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bilinçli bir kamu gücünün oluşturulması
B
Piyasa güçlerinin toplum üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılması
C
Kişilerin sosyal risklerle mücadelesine destek olması
D
Toplum içinde yaşayan bireylerin ekonomik ya da sosyal amaçla bir araya gelmeleri; yardımlaşmaya girmeleri
E
Vatandaşlarına sosyal güvenlik garantisi sağlamak
Açıklama:
Sosyal devlet anlayışını hayata geçirmenin asgari şartı, vatandaşlarına sosyal güvenlik garantisi sağlamasıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 81
"Sosyal güvenlik insan için hak; devlet için yükümlülüktür." cümlesi, sosyal güvenlik kavramının hangi açıdan önemini vurgulamaktadır?
Seçenekler
A
Sosyal önemi
B
Ekonomik önemi
C
Hukuki önemi
D
İktisadi önemi
E
Siyasi önemi
Açıklama:
Hukuki Önemi: Sosyal güvenlik günümüzde bütün dünyada temel bir insan hakkı olarak kabul edilmiştir. Sosyal güvenlik, insan için hak; devlet bakımından da bir yükümlülüktür. Sosyal güvenliğin bir hak olarak kabul edilmiş olması, kişinin sosyal güvenliğe kavuşması yönünden önemli bir garanti sağlar. Doğru cevap C'dir.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlikle doğrudan ilişkili olan bir bilim dalı değildir?
Seçenekler
A
Sosyal Güvenlik Hukuku
B
İş Hukuku
C
Sosyal Politika
D
Psikoloji
E
İktisat
Açıklama:
Psikoloji, sosyal güvenlikle ilişkili olan bir bilim dalı değildir. Doğru cevap D'dir.
Soru 83
"Sosyal güvenliğin amacı gelir garantisi sağlamaktır. Gelir garantisine kavuşmuş kimse iktisadi anlamda bir güvenliğe de kavuşmuş kimsedir. Kişiler ihtiyaçlarını karşılamak için gerekli gelirin sürekli ve düzenli olarak sağlanması önemlidir." Yukarıdaki cümleler sosyal güvenliğin hangi fonksiyonunu açıklamaktadır?
Seçenekler
A
İktisadi güvenlik fonksiyonu
B
Güven çemberi fonksiyonu
C
Sosyal güvenlik sistemi fonksiyonu
D
Önleme fonksiyonu
E
Kişiliği koruma fonksiyonu
Açıklama:
İktisadi Güvenlik Fonksiyonu: Sosyal güvenliğe kavuşturulmuş kişi ya da sosyal güvenliği olan kimse öncelikle iktisadi bakımdan bir güvenliğe kavuşmuş ya da kavuşturulmuş olur. Sosyal güvenliğin amacı gelir garantisi sağlamaktır. Gelir garantisine kavuşmuş kimse iktisadi anlamda bir güvenliğe de kavuşmuş kimsedir. Kişiler ihtiyaçlarını karşılamak için gerekli gelirin sürekli ve düzenli olarak sağlanması önemlidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 84
Sosyal güvenlik ile kişiliğin korunması arasındaki ilişki ya da sosyal güvenliğin kişiliği koruma fonksiyonuna ilk defa yer veren yasa aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
B
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi
C
Temel İnsan Hakları Yasası
D
Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği
E
Amerikan Sosyal Güvenlik Kanunu
Açıklama:
Sosyal güvenliğin bir başka fonksiyonu insanların kişiliğini, onurunu koruma fonksiyonudur. Sosyal güvenlik ile kişiliğin korunması arasındaki ilişki ya da sosyal güvenliğin kişiliği koruma fonksiyonuna ilk defa İnsan Hakları Evrensel Bildirgesinde yer verilmiştir. Bildirgenin, 22. maddesinde belirtildiği gibi, “Her şahsın, cemiyetin bir üyesi
olmak itibarıyla, sosyal güvenliğe hakkı vardır; haysiyeti için ve şahsiyetinin serbestçe gelişmesi için zaruri olan ekonomik, sosyal ve kültürel hakların milli gayret ve milletler arası işbirliği yoluyla ve her devletin teşkilatı ve kaynaklarıyla mütenasip olarak gerçekleştirilmesine hakkı vardır.” hükmü yer almaktadır. Doğru cevap B'dir.
olmak itibarıyla, sosyal güvenliğe hakkı vardır; haysiyeti için ve şahsiyetinin serbestçe gelişmesi için zaruri olan ekonomik, sosyal ve kültürel hakların milli gayret ve milletler arası işbirliği yoluyla ve her devletin teşkilatı ve kaynaklarıyla mütenasip olarak gerçekleştirilmesine hakkı vardır.” hükmü yer almaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 85
"Toplumda sosyal farklılıkların ortadan kaldırılmasını, en aza indirilmesini ve sosyal alanda adaletli bir toplum yaratılmasını sağlayan devlet" anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal adalet
B
Sosyal refah
C
Sosyal dayanışma
D
Sosyal politika
E
Sosyal sigorta
Açıklama:
Sosyal güvenlikle ilgili bir başka kavram da sosyal adalet kavramıdır. Günlük dilde, siyasetçiden akademisyene, sendikacıdan sokaktaki vatandaşa herkesin yaygın olarak kullandığı bir kavramdır. Sosyal adalet, toplumda sosyal farklılıkların ortadan kaldırılmasını, en aza indirilmesini ve sosyal alanda adaletli bir toplum yaratılmasını sağlayan devlettir. Doğru cevap A'dır.
Soru 86
Sosyal güvenlik hukukunun doğuşu ve gelişmesinde etkili olan ve "işçinin korunması" konusunun ortaya çıkardığı hukuk alanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aile hukuku
B
Güvenlik hukuku
C
Ceza hukuku
D
İş hukuku
E
Çalışma hukuku
Açıklama:
İş hukuku, işçinin korunması arayışının ortaya çıkardığı bir hukuk alanıdır. İş hukuku sosyal güvenlik hukukunun doğuşunda ve gelişmesinde etkili olmuştur. Sosyal güvenlik ihtiyacı en fazla olan toplum kesimleri bağımlı çalışanlardır. İşçiler bu kesimlerin başında gelir. İş hukuku işçinin korunmasını; sosyal güvenlik ise bütün insanların sosyal güvenliklerinin sağlanmasını konu alır. Doğru cevap D'dir.
Soru 87
Sosyal güvenlikle sağlanan şey gelir garantisidir önermesi sosyal güvenliğin hangi alandaki önemi açısından değerlendirilir?
Seçenekler
A
Toplumsal önemi
B
İktisadi önemi
C
Siyasi önemi
D
Sosyal önemi
E
Hukuki önemi
Açıklama:
İktisadi Önemi
Sosyal güvenlik, özünde iktisadi güvenliktir. Sosyal güvenlikle sağlanan şey gelir garantisidir. Sosyal güvenlik bir başka açıdan bakıldığında bir tasarruf sistemidir.
Doğru cevap B’dir. Ünitede iktisadi önemi başlığının altında yer almaktadır.
Sosyal güvenlik, özünde iktisadi güvenliktir. Sosyal güvenlikle sağlanan şey gelir garantisidir. Sosyal güvenlik bir başka açıdan bakıldığında bir tasarruf sistemidir.
Doğru cevap B’dir. Ünitede iktisadi önemi başlığının altında yer almaktadır.
Ünite 2
Soru 1
Çağdaş anlamda sosyal güvenlik nasıl bir sistemdir?
Seçenekler
A
Gelir garantisi sistemidir.
B
Sağlık sistemidir.
C
Politik bir sistemdir.
D
Devlet sistemidir.
E
Kişiye bağlı bir sistemdir.
Açıklama:
Çağdaş anlamda sosyal güvenlik bir gelir garantisi sistemidir. Tehlikenin önlenmesini değil tehlikenin sonuçlarına karşı tedbir alınmasını öngörür.
Soru 2
Niteliklerine göre tehlikeler kaç grupta toplanmaktadır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Niteliklerine göre tehlikeler; fizyolojik tehlikeler ve sosyo-ekonomik tehlikeler olarak iki ayrı grupta toplanmaktadır.
Soru 3
Sosyo-ekonomik nitelikli riskler neden kaynaklanır?
Seçenekler
A
Toplum halinde yaşamaktan
B
Aile düzeninde yaşamaktan
C
Bireysel yaşamaktan
D
Düzenli yaşamaktan
E
Seviyeli yaşamaktan
Açıklama:
Sosyo-ekonomik nitelikli riskler toplum halinde yaşamaktan kaynaklanır.
Soru 4
Sosyal güvenliğin ekonomik sonuçlarına göre tehlikeler kaç gruba ayrılır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Sosyal güvenliğin konusu olan tehlikeler, ekonomik sonuçlarına göre de sınıflandırılabilir. Bu anlamda tehlikeler; i. Gelir azalmasına yol açan tehlikeler, ii. Gelir kesilmesine yol açan tehlikeler, iii. Gider artışına yol açan tehlikeler olmak üzere üç ayrı gruba ayrılabilir.
Soru 5
Kaynağı bakımından tehlikeleri kaç grupta toplamak mümkündür?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Kaynağı Bakımından Tehlikeler Kaynağı bakımından tehlikeleri, i. İnsanın neden olduğu tehlikeler, ii. Tabiatın neden olduğu tehlikeler olarak iki grupta toplamak mümkündür.
Soru 6
Tehlikelerle mücadele çeşitli şekillerde yapılabilmektedir. Bu mücadele kaç grupta sınıflandırılabilir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Tehlikelerle mücadele çeşitli şekillerde yapılabilmektedir. Bu mücadele; i. Amacına göre; tehlikenin kendisine ve sonuçlarına karşı ii. Yapılış biçimine göre de; bireysel ve toplu mücadele olarak sınıflandırılabilir.
Soru 7
Türkiye’de aile ödenekleri dışındaki kaç sosyal riske karşı sosyal güvenlik garantisi sağlayacak yasal ve kurumsal yapı oluşturulmuştur?
Seçenekler
A
5
B
6
C
7
D
8
E
9
Açıklama:
Türkiye’de aile ödenekleri dışındaki 8 sosyal riske karşı sosyal güvenlik garantisi sağlayacak yasal ve kurumsal yapı oluşturulmuştur.
Soru 8
1990’lı yıllarda Dünya Sağlık Örgütü tarafından gündeme getirilen kavram neyi ifade eder?
Seçenekler
A
Yaşlılık döneminde kişilerin bir kenara çekilmeyip, günlük yaşamlarında ekonomik, sosyal ve kültürel faaliyetlere katılımını ifade eder.
B
Girişimciliği ifade eder.
C
Emekliliği ifade eder.
D
Yorgunluğu ifade eder.
E
Güvenliği ifade eder.
Açıklama:
Aktif yaşlanma 1990’lı yıllarda Dünya Sağlık Örgütü tarafından gündeme getirilen kavram; yaşlılık döneminde kişilerin bir kenara çekilmeyip, günlük yaşamlarında ekonomik, sosyal ve kültürel faaliyetlere katılımını ifade eder.
Soru 9
Emeklilik yaşı belirlenirken neye katkıda bulunulması lazımdır?
Seçenekler
A
Maaşına
B
Yaşamına
C
Kişilerin olabildiğince çalışma hayatında kalmasına ve aktif yaşlanmasına katkıda bulunulmalıdır.
D
Sosyal çevresine
E
Yaşantısına
Açıklama:
Emeklilik yaşı belirlenirken, kişilerin olabildiğince çalışma hayatında kalmasına ve aktif yaşlanmasına katkıda bulunulmalıdır.
Soru 10
İşsizlik sigortasının uygulandığı bir ülkede mutlaka devreye sokulması gereken şey nedir?
Seçenekler
A
Çocuk yardımı
B
Konut güvencesi
C
Sosyal yardım
D
İşsizlik yardımı sistemi
E
Devlet yardımı
Açıklama:
İşsizlik sigortasının uygulandığı bir ülkede mutlaka işsizlik yardımı sistemi de devreye sokulmalıdır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi bir tehlikenin sosyal güvenliğin konusu olabilmesi için taşıması gereken nitelikler arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Tehlikelerin hedefi insan olmalıdır.
B
Ekonomik bakımdan gelir azalması gibi bir sonuç ortaya çıkmalıdır.
C
Tehlikeler mutlak veya muhtemel nitelikte olmalıdır.
D
Tehlikenin ortaya çıkma zamanı belirsiz olmalıdır.
E
Tehlikenin ortaya çıkma zamanı belirli bir zaman diliminde olmalıdır.
Açıklama:
Bir tehlikenin sosyal güvenliğin konusu olabilmesi için bazı nitelikler taşıması gerekmektedir
Tehlikelerin hedefi insan olmalıdır.
Ekonomik bakımdan gelir azalması gibi bir sonuç ortaya çıkmalıdır.
Tehlikeler mutlak veya muhtemel nitelikte olmalıdır.
Tehlikenin ortaya çıkma zamanı belirsiz olmalıdır.
Tehlikelerin hedefi insan olmalıdır.
Ekonomik bakımdan gelir azalması gibi bir sonuç ortaya çıkmalıdır.
Tehlikeler mutlak veya muhtemel nitelikte olmalıdır.
Tehlikenin ortaya çıkma zamanı belirsiz olmalıdır.
Soru 12
Hangisi sosyal güvenliğin konusu olan tehlike çeşitlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Fizyolojik tehlike
B
Sosyo-ekonomik tehlike
C
Biyolojik tehlikeler
D
Gelir azalmasına yol açan tehlikeler
E
Gelir kesilmesine yol açan tehlikeler
Açıklama:
Sosyal güvenliğin konusu olan tehlikler niteliklerine ve sonuçlarına göre sınıflandırılabilmektedir.
Niteliklerine göre tehlikeler;
i. Fizyolojik tehlikeler
ii. Sosyo-ekonomik tehlikeler
Sonuçlarına göre tehlikeler;
i. Gelir azalmasına yol açan tehlikeler
ii. Gelir kesilmesine yol açan tehlikeler
iii. Gider artışına yol açan tehlikeler
Doğru yanıt C'dir.
Niteliklerine göre tehlikeler;
i. Fizyolojik tehlikeler
ii. Sosyo-ekonomik tehlikeler
Sonuçlarına göre tehlikeler;
i. Gelir azalmasına yol açan tehlikeler
ii. Gelir kesilmesine yol açan tehlikeler
iii. Gider artışına yol açan tehlikeler
Doğru yanıt C'dir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi fizyolojik tehlikelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Evlenme
B
Hastalık
C
Yaşlılık
D
Doğum
E
Malullük
Açıklama:
Fizyolojik tehlikeleri hastalık, sakatlık, yaşlılık ve doğum olarak sıralamak mümkündür
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi sosyo-ekonomik riklerden değildir?
Seçenekler
A
Sakatlık
B
İşsizlik
C
Evlenme
D
Çocuk sahibi olma
E
Ölüm
Açıklama:
İşsizlik, evlenme ve çocuk sahibi olma, konut, ölüm sosyo-ekonomik riskler arasında yer almaktadır
Soru 15
Tehlikenin sonuçlarına karşı mücadelede kullanılan en etkin teknik hangisidir?
Seçenekler
A
Bireysel mücadele
B
Modern sosyal güvenlik sistemleri
C
Toplu mücadele
D
Devletin mücadelesi
E
Tehlikenin sonuçlar ile mücadele
Açıklama:
Doğru yanıt B'dir.
Soru 16
Aktif yaşlanma nedir?
Seçenekler
A
Yaşlıların sportif faaliyetlere katılmasıdır.
B
Yaşlanmaya karşı tedbirlerin zamanında alınmasıdır.
C
Yaşlılık döneminde de ekonomik, sosyal ve kültürel faaliyetlerde bulunulması.
D
Yaşlanmayla birlikte dinlenmeye geçilmesi durumudur.
E
Yaşlılık döneminde de aktif olarak sosyal yardımlaşmalarda görev alınmasıdır.
Açıklama:
Doğru yanıt C'dir.
Soru 17
"Aktif yaşlanma" kavramı hangi yıllarda ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
1500'lü
B
1850'li
C
1900'lü
D
1990'lı
E
2000'li
Açıklama:
Doğru yanıt D'dir.
Soru 18
İşsizlik yardımı nasıl olmalıdır?
Seçenekler
A
Kişiyi rahat ettirmelidir.
B
Uzun süreli olmalıdır.
C
Kira başta olmak üzere giderleri ayrıca karşılanmalıdır.
D
Tembelleştirmemelidir.
E
Yaşlılığa kadar devam etmelidir.
Açıklama:
Doğru yanıt D'dir.
Soru 19
Hangisi sosyo-ekonomik tehlikelerden biridir?
Seçenekler
A
Malullük
B
Hastalık
C
Doğum
D
Yaşlılık
E
İşsizlik
Açıklama:
Doğru yanıt E'dir.
Soru 20
Hangi tehlikeyi insanoğlu yaratır?
Seçenekler
A
Savaş
B
Tufan
C
Kuraklık
D
Sel
E
Deprem
Açıklama:
Doğru yanıt A'dır.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangileri sosyal güvenliğin konusu olan fizyolojik tehlikelerden arasındadır?
I. Hastalık
II. Sakatlık
III. Yaşlılık
IV. Emeklilik
V. Doğum
I. Hastalık
II. Sakatlık
III. Yaşlılık
IV. Emeklilik
V. Doğum
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, II, III ve V
E
II, III, Iv ve V
Açıklama:
Fizyolojik tehlikeler insan bünyesinden ve canlı bir organizma olarak yaratılmış olmasından kaynaklanan tehlikelerdir. İnsan doğası birtakım tehlikelerin hem nedeni hem de kaynağıdır. Fizyolojik tehlikeler, gerçekleşmesi muhtemel tehlikelerdir. Hastalanmadan ya da sakatlanmadan ömür süren insanlar olabildiği gibi, yaşlanmadan ömrünü tamamlayan kimseler de olabilir.
Fizyolojik tehlikeleri hastalık, sakatlık, yaşlılık ve doğum olarak sıralamak mümkündür.
Fizyolojik tehlikeleri hastalık, sakatlık, yaşlılık ve doğum olarak sıralamak mümkündür.
Soru 22
Sosyo-ekonomik risklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Sosyo-ekonomik riskler hem ekonomik hem de sosyal niteliği olan tehlikelerdir.
B
Sosyo-ekonomik riskler zaman içinde ekonomik ve sosyal gelişmelere bağlı olarak çeşitlenebilir.
C
Sosyo-ekonomik nitelikli riskler toplum halinde yaşamaktan kaynaklanır.
D
Sosyo-ekonomik risklerin başında işsizlik riski gelir.
E
Yaşlılık bir sosyo-ekonomik risktir.
Açıklama:
Yaşlanma hem muhtemel hem de mutlak nitelikli bir fizyolojik risktir. Yaşlanma kişi bakımından aslında kendisine verilen bir şanstır. Her insan yaşlanma yaşına ulaşamaz. Yaşlılık bu anlamda muhtemel bir risk olarak nitelendirilebilir.
Soru 23
Çalışırken işini kaybetme ve işsiz kalma durumu, çalışamayacak durumda hasta olmak, ya da çalışamayacak hâle gelmiş bir yaşlılık durumu sosyal güvenliğin konusunu oluşturan hangi tehlike türüne örnektir?
Seçenekler
A
Fizyolojik tehlikeler
B
Sosyolojik tehlikeler
C
Gelir azalmasına yol açan tehlikeler
D
Gelir kesilmesine yol açan tehlikeler
E
Gider artışına yol açan tehlikeler
Açıklama:
Sosyal güvenliğin konusu olan risklerden bazıları ise ortaya çıkması hâlinde kişinin gelirinin bütünüyle kesilmesine yol açar. İşte gelirin bütünüyle kesilmesine yol açan bu tehlikelere gelir kesilmesine yol açan tehlikeler denir. Çalışırken işini kaybetme ve işsiz kalma durumu, çalışamayacak durumda hasta olmak, ya da çalışamayacak hâle gelmiş bir yaşlılık durumu gelir kesilmesine yol açan tehlike örnekleri olarak verilebilir. Gelir kesilmesine yol açan tehlikelerde sosyal güvenlik ihtiyacı daha da büyür.
Soru 24
.......... kişilerin bir araya gelmeleri ile tehlike ve sonuçlarına karşı ortaklaşa mücadele etmeleri olayıdır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Devletin mücadelesi
B
Toplu mücadele
C
Bireysel mücadele
D
Tehlikenin sonuçları ile mücadele
E
Tehlikenin kendisi ile mücadele
Açıklama:
Tehlikenin kendisi ve sonuçları ile mücadelede bireysel mücadelenin yetersiz kalması bu alanda toplu mücadele ihtiyacını doğurmuştur. Toplu mücadele kişilerin bir araya gelmeleri ile tehlike ve sonuçlarına karşı ortaklaşa mücadele etmeleri olayıdır. Toplu mücadele aileden başlar ve her türlü toplum kesimleri içinde dayanışmalı olarak sürdürülür.
Soru 25
Türk sosyal güvenlik sistemi ILO'nun 102 sayılı Sözleşmesi’nde yer alan hangi riski sosyal güvenlik garantisi dışında tutarak yasal ve kurumsal bir yapı oluşturulmuştur?
Seçenekler
A
İş kazaları
B
Meslek hastalıkları
C
Analık
D
Yaşlılık
E
Aile ödenekleri
Açıklama:
Sosyal güvenliğin konusu olan tehlikelerin genel bir sınıflandırılması yapılmıştır. Bu tehlikeler konusunda ILO’nun 102 sayılı Sözleşmesi’nde bir ölçüde uluslararası standardı vermiştir. Bu sözleşmede çağdaş bir sosyal güvenlik sisteminin 9 tehlikeye karşı sosyal güvenlik sağlaması öngörülmüştür. Bu riskler iş kazaları, meslek hastalıkları, hastalık, analık, yaşlılık, malullük, ölüm ve aile ödenekleri olarak sıralanmıştır. Türk sosyal güvenlik sistemi, 2012 yılı itibarıyla, aile ödenekleri sigortası dışındaki 8 riski sosyal sigorta sisteminde düzenlemiş ve bu risklere karşı sosyal güvenlik garantisi sağlamıştır. Aile ödenekleri konusunda sosyal yardım ve sosyal hizmetler sisteminde birtakım düzenlemeler mevcut ise de sosyal sigorta sisteminde bu riske yer verilmemiştir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik sisteminde sakatlık riskine karşı sosyal güvenlik sağlanırken cevaplanması gereken sorulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Malul sayılmada çalışma ve meslekte kazanma güçlerindeki kayıpların oranı ne olacak?
B
Malul sayılan kimselerin eksilen gelir kayıpları nasıl telafi edilecek?
C
Malullerin protez ihtiyaçları, rehabilitasyon ihtiyaçları nasıl karşılanacaktır?
D
Malullük aylıkları nasıl belirlenecektir?
E
Malullük yaşı takvim yaşına göre mi yoksa fizyolojik yaşa göre mi belirlenecektir?
Açıklama:
Sosyal güvenlik sisteminde sakatlık riskine karşı sosyal güvenlik sağlanırken üzerinde durulması gereken bazı konular bulunmaktadır. Malul sayılmada çalışma ve meslekte kazanma güçlerindeki kayıpların oranı ne olacaktır? Hangisi esas alınacaktır? Malul sayılan kimselerin eksilen gelir kayıpları nasıl telafi edilecektir? Malullük aylıkları nasıl belirlenecektir? Malullerin protez ihtiyaçları, rehabilitasyon ihtiyaçları nasıl karşılanacaktır? Malullerin maluliyeti devam ettiği sürece çalışmalarına izin verilecek mi yoksa verilmeyecek midir? Bütün bu sorular dikkatle cevaplandırılmalı ve malullük sigortası ve bu sigortadan sağlanacak yardımlar ona göre belirlenmelidir.
Soru 27
Yaşlılık yaşının belirlenmesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Yaşlılık yaşının belirlenmesinde toplumda nüfusun bünyesi etkili olmaktadır.
B
Ortalama yaşama süresi düşük toplumda yaşlılık yaşı düşük tutulur.
C
Emeklilikten sonra ortalama aylık alma süresi emeklilik yaşı belirlenirken dikkate alınmalıdır.
D
Erken emeklilik, genç emekliler sorununu ortaya çıkarmaktadır.
E
Yaşlılık riskine karşı sosyal güvenlik sağlanırken erken emeklilik politikaları uygulanmalıdır.
Açıklama:
Yaşlılık riskine karşı sosyal güvenlik sağlanırken kişilerin olabildiği kadarı ile çalışma hayatında uzun süre kalmasına, aktif yaşlanmasına, katkı sağlayacak bir tercihte bulunmak, erken emeklilik politikalarından olabildiğince kaçınmak gerekir. Öte yandan yaşlılık yaşı belirlenirken emeklilikten sonra ortalama aylık alma süresinin de dikkate alınması gerekir.
Soru 28
Sosyal güvenlik sistemleri ölüm riskine karşı hangi yollarla sosyal güvenliği sağlamaktadır?
Seçenekler
A
Ölüm sigortası - Sosyal yardım
B
Aile ödenekleri sigortası - Sosyal yardım
C
Aile ödenekleri sigortası - Ölüm sigortası
D
Hastalık sigortası - Yaşlılık sigortası
E
Hastalık sigortası - Ölüm sigortası
Açıklama:
Sosyal güvenlik sistemleri ölüm riskine karşı iki yolla sosyal güvenlik sağlarlar. Bunlardan birisi sosyal yardım yoludur. Ölenin muhtaç eş, çocuk ve ana-babalarına ihtiyaçlarına uygun gelir vb. yardım yapılarak sosyal güvenliğe kavuşturulur. Ölüm sigortası, ölüm riskine karşı en fazla uygulanan sosyal güvenlik sağlama yoludur. Ölüm sigortası yolu ile ölenin geçindirmekle yükümlü olduğu eş, çocuk ve ana-babalarının sigortalının ölümü ile kesilen gelirlerini telafi etmek için ölüm aylığı bağlanmakta, cenaze masraflarını karşılamak için de cenaze desteği sağlanmaktadır.
Soru 29
Sosyal güvenlik sistemlerinin gelişimi ile ülkenin ............. arasında doğrudan bir ilişki vardır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Yaş ortalaması
B
Nüfusu
C
İktisadi gelişme seviyesi
D
Siyasi sistemleri
E
Yaşlı oranı
Açıklama:
Sosyal güvenlik sistemlerinin gelişimi ile ülkenin iktisadi gelişme seviyesi arasında çok doğrudan bir ilişki vardır. Bu ilişki sosyal risklerin organizasyonu bakımından çok daha belirgin şekilde kendini göstermektedir.
Gelişmiş ülkelerde:
• Sosyal sigorta programlarının kapsamına alınan nüfus daha fazladır.
• Sosyal güvenlik garantisi sağlanan sosyal risk sayısı daha fazladır.
Gelişmiş ülkelerde:
• Sosyal sigorta programlarının kapsamına alınan nüfus daha fazladır.
• Sosyal güvenlik garantisi sağlanan sosyal risk sayısı daha fazladır.
Soru 30
Yoksullukla mücadelede en etkin sigorta uygulaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Analık sigortası
B
Aile ödenekleri
C
İşsizlik sigortası
D
Yaşlılık sigortası
E
İş kazaları ve meslek hastalığı sigortası
Açıklama:
Aile ödenekleri iktisadi gelişme seviyesine bağlıdır. Ancak, özellikle küreselleşmenin olumsuz etkilerini ortadan kaldırmaya yönelik sosyal devlet politikalarının yaygınlaşması aile ödenekleri sigortasının kurulmasını etkilemiştir. Yoksullukla mücadelede en etkin sigorta uygulaması aile ödenekleridir.
Soru 31
I. Tehlikelerin hedefi insan ya da mal varlığına yönelik olmalıdır
II. Tehlikelerle karşılaşıldığında anlamlı bir ya da birçok zarar ortaya çıkmalıdır
III. Tehlikeler mutlak ve/veya muhtemel nitelikte olmalıdır
IV. Tehlikenin ortaya çıkma zamanı belirsiz olmalıdır
Bir tehlikenin sosyal güvenliğin konusu olabilmesi için bazı nitelikler taşıması gerekir.
Yukarıdakilerden hangileri sosyal güvenliğin konusu olabilir?
II. Tehlikelerle karşılaşıldığında anlamlı bir ya da birçok zarar ortaya çıkmalıdır
III. Tehlikeler mutlak ve/veya muhtemel nitelikte olmalıdır
IV. Tehlikenin ortaya çıkma zamanı belirsiz olmalıdır
Bir tehlikenin sosyal güvenliğin konusu olabilmesi için bazı nitelikler taşıması gerekir.
Yukarıdakilerden hangileri sosyal güvenliğin konusu olabilir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, III ve IV
D
II ve III
E
I ve IV
Açıklama:
Bir tehlikenin sosyal güvenliğin konusu olabilmesi için bazı nitelikler taşıması gerekir.
(i) Tehlikelerin hedefi insan olmalıdır.
(ii) Tehlikelerle karşılaşıldığında ekonomik bakımdan gelir azalması, gider artışı, gelir kesilmesigibi anlamlı bir ya da birçok sonuç (zarar) ortaya çıkmalıdır.
(iii) Tehlikeler mutlak ve/veya muhtemel nitelikte olmalıdır.
(iv) Tehlikenin ortaya çıkma zamanı belirsiz olmalıdır.
Kişinin mal varlığına yönelik tehlikeler, sosyal güvenlik tehlikesi değildir.
(i) Tehlikelerin hedefi insan olmalıdır.
(ii) Tehlikelerle karşılaşıldığında ekonomik bakımdan gelir azalması, gider artışı, gelir kesilmesigibi anlamlı bir ya da birçok sonuç (zarar) ortaya çıkmalıdır.
(iii) Tehlikeler mutlak ve/veya muhtemel nitelikte olmalıdır.
(iv) Tehlikenin ortaya çıkma zamanı belirsiz olmalıdır.
Kişinin mal varlığına yönelik tehlikeler, sosyal güvenlik tehlikesi değildir.
Soru 32
I. Hastalık
II. Sakatlık
III. Evlenme
IV. Doğum
Yukarıda verilenlerden hangileri fizyolojik bir tehlike olarak ele anlınır?
II. Sakatlık
III. Evlenme
IV. Doğum
Yukarıda verilenlerden hangileri fizyolojik bir tehlike olarak ele anlınır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
I, II ve IV
Açıklama:
Fizyolojik tehlikeleri hastalık, sakatlık, yaşlılık ve doğum olarak sıralamak mümkündür.
Soru 33
Bir kişinin kaza ya da hastalık nedeniyle malüllük halinin oluşabilmesi için çalışma gücünde en az yüzde kaç kayba uğramış olması gerekir?
Seçenekler
A
%10 (Yüzde On)
B
%40 (Yüzde Kırk)
C
%50 (Yüzde Elli)
D
%60 (Yüzde Altmış)
E
%70 (Yüzde Yetmiş)
Açıklama:
Malullük hâlinde, kişinin bir kaza ya da hastalık nedeniyle ve sonucunda çalışma gücünde en az %60 ve daha fazla kayba uğramış olması gerekir. İş kazaları ve meslek hastalığına bağlı olarak meslekte kazanma gücündeki %60 ve daha fazla kayba uğramış olması da malul sayılması için yetebilmektedir.
Soru 34
Türk sosyal güvenlik sistemi hangi yıl itibarıyla aile ödenekleri sigortası dışındaki 8 riski sosyal sigorta sisteminde düzenlemiş ve bu risklere karşı sosyal güvenlik garantisi sağlamıştır?
Seçenekler
A
2008
B
2009
C
2010
D
2011
E
2012
Açıklama:
Türk sosyal güvenlik sistemi, 2012 yılı itibarıyla, aile ödenekleri sigortası dışındaki 8 riski sosyal sigorta sisteminde düzenlemiş ve bu risklere karşı sosyal güvenlik garantisi sağlamıştır.
Soru 35
I. İş kazaları
II. Meslek hastalıkları
III. Aile ödenekleri
ILO’nun 102 sayılı Sözleşmesi’nde çağdaş bir sosyal güvenlik sisteminin 9 tehlikeye karşı sosyal güvenlik sağlaması öngörülmüştür.
Yularıdakilerden hangisi veya hangileri bu risklerdendir?
II. Meslek hastalıkları
III. Aile ödenekleri
ILO’nun 102 sayılı Sözleşmesi’nde çağdaş bir sosyal güvenlik sisteminin 9 tehlikeye karşı sosyal güvenlik sağlaması öngörülmüştür.
Yularıdakilerden hangisi veya hangileri bu risklerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
ILO’nun 102 sayılı Sözleşmesi’nde çağdaş bir sosyal güvenlik sisteminin 9 tehlikeye karşı sosyal güvenlik sağlaması öngörülmüştür. Bu riskler iş kazaları, meslek hastalıkları, hastalık, analık, yaşlılık, malullük, ölüm ve aile ödenekleri olarak sıralanmıştır.
Soru 36
1990’lı yıllarda Dünya Sağlık Örgütü tarafından gündeme getirilen kavram; yaşlılık döneminde kişilerin bir kenara çekilmeyip, günlük yaşamlarında ekonomik, sosyal ve kültürel faaliyetlere katılımını ifade eder.
Yukarıda tanımı verilen kavrama aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru yer verilmiştir?
Yukarıda tanımı verilen kavrama aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru yer verilmiştir?
Seçenekler
A
Erken emeklilik
B
Fizyolojik yaşlılık
C
Aktif yaşlanma
D
Sosyal güvenlik garantisi
E
İşsizlik sigortası
Açıklama:
Aktif yaşlanma 1990’lı yıllarda Dünya Sağlık Örgütü tarafından gündeme getirilen kavram; yaşlılık döneminde kişilerin bir kenara çekilmeyip, günlük yaşamlarında ekonomik, sosyal ve kültürel faaliyetlere katılımını ifade eder.
Soru 37
I. Çığ
II. Savaş
III. Deprem
IV. Sel
Yukarıdakilerden hangileri tabiatın neden olduğu tehlikeler arasında yer alır?
II. Savaş
III. Deprem
IV. Sel
Yukarıdakilerden hangileri tabiatın neden olduğu tehlikeler arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Deprem, su baskını, çığ gibi tabiat olayları yanında, ozon tabakasının delinmesi, çevre kirlenmesi gibi tabiatın doğal dengesini bozan gelişmeler de tehlike kaynağıdır. Savaşlar insanın neden olduğu tehlikeler arasında yer alır.
Soru 38
I. Fizyolojik tehlikeler
II. Sosyo-ekonomik tehlikeler
III. Gider artışına yol açan tehlikeler
Yukarıda verilen seçeneklerden hangisi ya da hangileri niteliklerine göre tehlikeler olarak sınıflandırılabilir?
II. Sosyo-ekonomik tehlikeler
III. Gider artışına yol açan tehlikeler
Yukarıda verilen seçeneklerden hangisi ya da hangileri niteliklerine göre tehlikeler olarak sınıflandırılabilir?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Niteliklerine göre tehlikeler:
(i) Fizyolojik tehlikeler,
(ii) Sosyo-ekonomik tehlikeler olarak sınıflandırılabilir.
(i) Fizyolojik tehlikeler,
(ii) Sosyo-ekonomik tehlikeler olarak sınıflandırılabilir.
Soru 39
İnsan bünyesinden ve canlı bir organizma olarak yaratılmış olmasından kaynaklanan tehlikeler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Fizyolojik tehlikeler
B
Sosyo-ekonomik tehlikeler
C
Gelir azalmasına yol açan tehlikeler
D
Gider artışına yol açan tehlikeler
E
İnsanın neden olduğu tehlikeler
Açıklama:
Fizyolojik tehlikeler insan bünyesinden ve canlı bir organizma olarak yaratılmış olmasından kaynaklanan tehlikelerdir.
Soru 40
I. Sanayileşme
II. Kentleşme
III. Teknolojik Gelişmeler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sakatlık riskini arttırmaktadır?
II. Kentleşme
III. Teknolojik Gelişmeler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sakatlık riskini arttırmaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sakatlık riski, günümüzde sanayileşme ve kentleşme ile birlikte daha önemli bir sosyal güvenlik riski hâline gelmektedir. Teknolojideki gelişmeler sakatlık riskini daha da artırmaktadır.
Soru 41
I. Tehlikelerin hedefi insan olmalıdır.
II. Tehlikenin ortaya çıkma zamanı belirli olmalıdır.
III. Tehlikelerle karşılaşıldığında ekonomik bakımdan zararlar ortaya çıkmalıdır.
Hangisi bir tehlikenin sosyal güvenliğin konusu olabilmesi için gerekli olan nitelikler arasında yer alır?
II. Tehlikenin ortaya çıkma zamanı belirli olmalıdır.
III. Tehlikelerle karşılaşıldığında ekonomik bakımdan zararlar ortaya çıkmalıdır.
Hangisi bir tehlikenin sosyal güvenliğin konusu olabilmesi için gerekli olan nitelikler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Bir tehlikenin sosyal güvenliğin konusu olabilmesi için bazı nitelikler taşıması gerekir. Bunlar;
- Tehlikelerin hedefi insan olmalıdır.
- Tehlikelerle karşılaşıldığında ekonomik bakımdan gelir azalması, gider artışı, gelir kesilmesi gibi anlamlı bir ya da birçok sonuç (zarar) ortaya
çıkmalıdır. - Tehlikeler mutlak ve/veya muhtemel nitelikte olmalıdır.
- Tehlikenin ortaya çıkma zamanı belirsiz olmalıdır.
Soru 42
I. Hastalık
II. Yaşlılık
III. Ölüm
Hangisi muhtemel tehlikeler kapsamına girer?
II. Yaşlılık
III. Ölüm
Hangisi muhtemel tehlikeler kapsamına girer?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
İnsan ölümlü bir varlıktır. Her insan doğar, yaşar ve ölür. Dolayısı ile ölüm
kişiler için mutlak bir tehlikedir. Hastalık, sakatlık, yaşlılık tehlikeleri muhtemel tehlikelerdir. Doğru cevap C'dir.
kişiler için mutlak bir tehlikedir. Hastalık, sakatlık, yaşlılık tehlikeleri muhtemel tehlikelerdir. Doğru cevap C'dir.
Soru 43
I. Gelir kesilmesine yol açan tehlikeler
II. Fizyolojik tehlikeler
III. Sosyo-ekonomik tehlikeler
Hangisi sosyal güvenliğin konusu olan tehlikelerin sonuçlarına göre sınıflandırılmasının kapsamına girer?
II. Fizyolojik tehlikeler
III. Sosyo-ekonomik tehlikeler
Hangisi sosyal güvenliğin konusu olan tehlikelerin sonuçlarına göre sınıflandırılmasının kapsamına girer?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sosyal güvenliğin konusu olan tehlikeler niteliklerine göre ve sonuçlarına göre de sınıflandırılabilmektedir:
• Niteliklerine göre tehlikeler
(i) Fizyolojik tehlikeler,
(ii) Sosyo-ekonomik tehlikeler
• Sonuçlarına göre tehlikeler
(i) Gelir azalmasına yol açan tehlikeler,
(ii) Gelir kesilmesine yol açan tehlikeler,
(iii) Gider artışına yol açan tehlikeler
Doğru cevap A'dır.
• Niteliklerine göre tehlikeler
(i) Fizyolojik tehlikeler,
(ii) Sosyo-ekonomik tehlikeler
• Sonuçlarına göre tehlikeler
(i) Gelir azalmasına yol açan tehlikeler,
(ii) Gelir kesilmesine yol açan tehlikeler,
(iii) Gider artışına yol açan tehlikeler
Doğru cevap A'dır.
Soru 44
Hangisi fizyolojik tehlikelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Hastalık
B
Sakatlık
C
Doğum
D
Yaşlılık
E
İşsizlik
Açıklama:
Fizyolojik tehlikeleri hastalık, sakatlık, yaşlılık ve doğum olarak gruplayabiliriz. İşsizlik, sosyo-ekonomik tehlikelerdendir. Doğru cevap E'dir.
Soru 45
Hangisi gider artışına sebep olan riskler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Çalışamayacak şekilde hasta olmak
B
Yaşlanma
C
İşini kaybetmek
D
Çocuk sahibi olmak
E
Aile bireylerinden birisinin ölümü
Açıklama:
Çalışamayacak şekilde hasta olmak ve işini kaybetmek; gelir kesilmesine yol açan; yaşlanma ve aile bireylerinden birinin ölümü; gelir azalmasına yol açan; çocuk sahibi olmak ise gider artışına yol açan riskler arasında yer alır. Doğru cevap D'dir.
Soru 46
I. Tehlikenin sonuçlarına karşı
II. Bireysel
III. Toplu
Hangisi tehlikelerle mücadelenin yapılış biçimine göre sınıflandırılmasına girer?
II. Bireysel
III. Toplu
Hangisi tehlikelerle mücadelenin yapılış biçimine göre sınıflandırılmasına girer?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Tehlikelerle mücadele çeşitli şekillerde yapılabilmektedir. Bu mücadele;
i. Amacına göre; tehlikenin kendisine ve sonuçlarına karşı
ii. Yapılış biçimine göre de; bireysel ve toplu
mücadele olarak sınıflandırılabilir. Doğru cevap D'dir.
i. Amacına göre; tehlikenin kendisine ve sonuçlarına karşı
ii. Yapılış biçimine göre de; bireysel ve toplu
mücadele olarak sınıflandırılabilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 47
Hastalıkların ortaya çıkmasını önlemek için yapılan harcama, tedavisi için yapılacak harcamalardan daha düşüktür.
Bu ifadede vurgulanmak istenen nedir?
Bu ifadede vurgulanmak istenen nedir?
Seçenekler
A
Tehlikelere karşı ne kadar önlem alınırsa alınsın engellenemeyeceği
B
Tehlikeler ortaya çıkmadan alınacak tedbirlerin daha az maliyetli olacağı
C
Bazı tehlikelerin sonuçlarının önlemlerden daha ucuza mal olabileceği
D
Tehlikelerle ancak toplu mücadele yapılırsa başarılı olunabileceği
E
Bireysel mücadelenin tehlikelerin sonuçlarını hafifletebileceği
Açıklama:
Tehlikenin ortaya çıkmasını önleyici mücadele önemlidir. Tehlikenin
ortaya çıkmasını önlemek tehlikenin sonuçları ile mücadeleden daha ucuzdur. “Önlemek ödemekten daha ucuzdur” özdeyişi bunu ifade eder. Mesela hastalıkların ortaya çıkmaması için yapılan mücadele hastalığın tedavisinden hem daha ucuz hem de daha kolaydır. Doğru cevap B'dir.
ortaya çıkmasını önlemek tehlikenin sonuçları ile mücadeleden daha ucuzdur. “Önlemek ödemekten daha ucuzdur” özdeyişi bunu ifade eder. Mesela hastalıkların ortaya çıkmaması için yapılan mücadele hastalığın tedavisinden hem daha ucuz hem de daha kolaydır. Doğru cevap B'dir.
Soru 48
Tehlikelerle mücadelede _____ zorlayıcı etkisi olmazsa toplu mücadelenin kazanılması imkansızdır.
Boşluğu doğru olarak tamamlayan ifade hangisidir?
Boşluğu doğru olarak tamamlayan ifade hangisidir?
Seçenekler
A
sivil toplum örgütlerinin
B
medyanın
C
parti liderlerinin
D
milletin
E
devletin
Açıklama:
Toplu mücadeleye çağdaş sosyal güvenlik teknikleri ile devlet de katılmıştır. Devlet gücü kullanılarak toplu mücadele devletin öncülüğü ve zorlaması ile
gerçekleştirilmiştir.Çağdaş dünyada bireysel mücadele sürecektir. Ancak toplu mücadele özellikle de devletin bu alandaki zorlaması olmaksızın toplu mücadelenin kazanılması imkanı da bulunmamaktadır. Doğru cevap E'dir.
gerçekleştirilmiştir.Çağdaş dünyada bireysel mücadele sürecektir. Ancak toplu mücadele özellikle de devletin bu alandaki zorlaması olmaksızın toplu mücadelenin kazanılması imkanı da bulunmamaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 49
ILO’nun 102 sayılı Sözleşmesi’nde çağdaş bir sosyal güvenlik sisteminin dokuz
tehlikeye karşı sosyal güvenlik sağlaması öngörülmüştür. Hangisi bunlar arasında yer almaz?
tehlikeye karşı sosyal güvenlik sağlaması öngörülmüştür. Hangisi bunlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Meslek hastalıkları
B
Yaşlılık
C
Aile borçları
D
Analık
E
Ölüm
Açıklama:
Sosyal güvenliğin konusu olan tehlikelerin genel bir sınıflandırılması yapılmıştır. Bu tehlikeler konusunda ILO’nun 102 sayılı Sözleşmesi’nde
bir ölçüde uluslararası standardı vermiştir. Bu sözleşmede çağdaş bir sosyal güvenlik sisteminin 9 tehlikeye karşı sosyal güvenlik sağlaması öngörülmüştür. Bu riskler iş kazaları, meslek hastalıkları, hastalık, analık, yaşlılık, malullük, ölüm ve aile ödenekleri olarak sıralanmıştır. Aile borçları bunlar arasında yer almaz. Doğru cevap C'dir.
bir ölçüde uluslararası standardı vermiştir. Bu sözleşmede çağdaş bir sosyal güvenlik sisteminin 9 tehlikeye karşı sosyal güvenlik sağlaması öngörülmüştür. Bu riskler iş kazaları, meslek hastalıkları, hastalık, analık, yaşlılık, malullük, ölüm ve aile ödenekleri olarak sıralanmıştır. Aile borçları bunlar arasında yer almaz. Doğru cevap C'dir.
Soru 50
Bireylerin yaşlılık döneminde bir kenara çekilmeyip, günlük yaşamlarında ekonomik, sosyal ve kültürel faaliyetlere katılımını ifade eden kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Ekonomik özgürlük
B
Aktif yaşlanma
C
Aktif ekonomi
D
Ekonomik refah
E
Sosyal yaşlanma
Açıklama:
Aktif yaşlanma; yaşlılık döneminde kişilerin bir kenara çekilmeyip, günlük yaşamlarında ekonomik, sosyal ve kültürel faaliyetlere katılımını ifade eder. Doğru cevap B'dir.
Soru 51
Bir tehlikenin sosyal güvenliğin konusu olabilmesi için bazı nitelikler taşıması gerekir. Bu nitelikler aşağıdakı şıklardan hangisinde hatalı verilmiştir?
Seçenekler
A
Tehlikelerin hedefi insan olmalıdır.
B
Tehlikeler mutlak ve/veya muhtemel nitelikte olmalıdır.
C
Tehlikelerle karşılaşıldığında ekonomik bakımdan gelir azalması, gider artışı, gelir kesilmesi gibi anlamlı bir ya da birçok sonuç (zarar) ortaya çıkmalıdır.
D
Tehlikenin ortaya çıkma zamanı belirli olmalıdır.
E
Hiçbiri
Açıklama:
Tehlikenin ortaya çıkma zamanı belirsiz olmalıdır.Tehlikenin ayırt edici özelliği gerçekleşme zamanının belirsiz olmasıdır. Kişi hayatta pek çok tehlike ile karşı karşıya kalabilir. Kişilerin karşılaşabileceği tehlikeler sınırsızdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 52
Sosyal güvenliğin konusu olan tehlikeler niteliklerine göre ve sonuçlarına göre de sınıflandırılabilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi niteliklerine göre tehlikeler sınıfına aittir?
Seçenekler
A
Gider artışına yol açan tehlikeler
B
Gelir azalmasına yol açan tehlikeler
C
Kültürel tehlikeler
D
Ekolojik tehlikler
E
Sosyo-ekonomik tehlikeler
Açıklama:
Niteliklerine göre tehlikeler
(i) Fizyolojik tehlikeler,
(ii) Sosyo-ekonomik tehlikelerdir.
Doğru cevap E'dir.
(i) Fizyolojik tehlikeler,
(ii) Sosyo-ekonomik tehlikelerdir.
Doğru cevap E'dir.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi sosyal sigorta tekniği bakımından sosyal güvenlik riski olarak kabul edilmez?
Seçenekler
A
Maluliyet
B
Ölüm
C
Doğuştan ortaya çıkan sakatlıklar
D
Yaşlılık
E
Hastalık
Açıklama:
Doğuştan ortaya çıkan sakatlıklar, sosyal sigorta tekniği bakımından sosyal güven-lik riski olarak kabul edilmez. Doğru cevap C'dir.
Soru 54
Fizyolojik risklere ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi hatalı verilmiştir?
Seçenekler
A
Fizyolojik tehlikeler toplum halinde yaşamaktan kaynaklanır
B
Doğum, çalışan erkekler bakımından gider artışına yol açan fizyolojik bir tehlikedir
C
Yaşlanma hem muhtemel hem de mutlak nitelikli bir fizyolojik risktir
D
Fizyolojik tehlikeler insanın canlı olarak yaratılmasından kaynaklanır
E
Hastalık, insanların en sık karşılaştıkları fizyolojik bir tehlikedir
Açıklama:
Toplum halinde yaşamak fizyolojik tehlikenin değil sosyo-ekonomik tehlikelerin doğmasına neden olmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi toplum hâlinde yaşamaktan kaynaklanan ihtiyaçlar ya da ihtiyaçların ortaya çıkardığı risklerdir?
Seçenekler
A
Sosyo-ekonomik risk
B
Sosyo-kültürel risk
C
Ekonomik risk
D
Toplumsallaşma riski
E
Sosyal risk
Açıklama:
Sosyo-ekonomik risk toplum hâlinde yaşamaktan kaynaklanan ihtiyaçlar ya da ihtiyaçların ortaya çıkardığı risklerdir. Doğru cevap A'dır.
Soru 56
31 yaşında olan Ayşe sekiz senelik çalışma hayatının ardından evlenmiş ve iki sene sonra çocuk sahibi olmuştur. Bu nedenle Ayşe'nin 3 odalı bir eve çıkma ihtiyacı doğmuştur. Burada karşılaşılmış olan ihtiyaç hangi risk durumunu ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Fizyolojik
B
Sosyo-ekonomik
C
Kaynağı bakımından
D
Uzun vadeli
E
Kısa vadeli
Açıklama:
Konut ihtiyacı, sanayileşme ve şehirleşme ile birlikte mutlaka karşılanması gereken sosyo-ekonomik bir risktir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi kaynağı bakımından tehliklelerin örneklerinden değildir?
Seçenekler
A
İki ülke arasında savaş çıkması
B
Kavga sırasında bireyin bıçaklanması
C
Ali'nin işsiz kalması
D
Karadeniz'de erozyon olması
E
Ozon tabakasının delinmesi
Açıklama:
Kaynağına göre tehlikeler insan ve doğa temelli olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Ali'nin işsiz kalması sosyo-ekonomik bir risktir. Doğru cevap C'dir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi tehlikelerle mücadele şekillerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Toplu mücadele
B
Tehlikenin oluş biçimine karşı
C
Tehlikenin sonuçlarına karşı
D
Bireysel mücadele
E
Tehlikenin kendisine karşı
Açıklama:
Tehlikelerle mücadele amacına göre ve yapılış biçimine göre ikiye ayrılmaktadır. Bunlar; tehlikenin kendisine, tehlikenin sonuçlarına karşı, bireysel ve toplu mücadele olarak sınıflandırılabilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi gelişmiş bir ülkenin sosyal güvenlik sisteminin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Sigortanın dikey kapsamını daraltırlar
B
Sosyal güvenlik sisteminden çıkmak kolaydır
C
Sigortanın dikey ve yatay kapsamını uyumlaştırırlar
D
Sosyal sigorta programlarının kapsamına alınan nüfus azdır
E
Hem yatay hem dikey kapsam gelişmiştir
Açıklama:
Gelişmiş ülkelerde sosyal sigorta programlarının kapsamına alınan nüfus ve sosyal güvenlik garantisi sağlanan sosyal risk sayısı fazladır. Dolayısıyla hem yatay (nüfus olarak) hem de dikey (sigorta kolları itibarıyla) kapsam daha gelişmiştir
Soru 60
1- Tehlikelerin hedefi insan olmalıdır.
2- Tehlikelerle karşılaşıldığında ekonomik bakımdan gelir azalması, gider artışı, gelir kesilmesi gibi anlamlı bir ya da birçok sonuç (zarar) ortaya çıkmalıdır.
3- Tehlikeler mutlak ve/veya muhtemel nitelikte olmalıdır.
4- Tehlikenin ortaya çıkma zamanı belirsiz olmalıdır.
5- Her tehlike sosyal güvenlik açısından bir risk sayılır.
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri sosyal güvenliğin konusu olan tehlike kavramı ile ilgili doğru bir önermedir?
2- Tehlikelerle karşılaşıldığında ekonomik bakımdan gelir azalması, gider artışı, gelir kesilmesi gibi anlamlı bir ya da birçok sonuç (zarar) ortaya çıkmalıdır.
3- Tehlikeler mutlak ve/veya muhtemel nitelikte olmalıdır.
4- Tehlikenin ortaya çıkma zamanı belirsiz olmalıdır.
5- Her tehlike sosyal güvenlik açısından bir risk sayılır.
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri sosyal güvenliğin konusu olan tehlike kavramı ile ilgili doğru bir önermedir?
Seçenekler
A
Yalnızca 1
B
1 ve 2
C
1, 2 ve 3
D
1, 2, 3 ve 4
E
Hepsi
Açıklama:
Bir tehlikenin sosyal güvenliğin konusu olabilmesi için bazı nitelikler taşıması gerekir (Çubuk, 1982: 4-12). Bu
nitelikler şu şekilde sıralanabilir:
1- Tehlikelerin hedefi insan olmalıdır.
2- Tehlikelerle karşılaşıldığında ekonomik bakımdan gelir azalması, gider artışı, gelir kesilmesi gibi anlamlı bir ya da birçok sonuç (zarar) ortaya çıkmalıdır.
3- Tehlikeler mutlak ve/veya muhtemel nitelikte olmalıdır.
4- Tehlikenin ortaya çıkma zamanı belirsiz olmalıdır.
nitelikler şu şekilde sıralanabilir:
1- Tehlikelerin hedefi insan olmalıdır.
2- Tehlikelerle karşılaşıldığında ekonomik bakımdan gelir azalması, gider artışı, gelir kesilmesi gibi anlamlı bir ya da birçok sonuç (zarar) ortaya çıkmalıdır.
3- Tehlikeler mutlak ve/veya muhtemel nitelikte olmalıdır.
4- Tehlikenin ortaya çıkma zamanı belirsiz olmalıdır.
Soru 61
1- Sosyo-ekonomik tehlikeler
2- Gelir azalmasına yol açan tehlikeler
3- Gelir kesilmesine yol açan tehlikeler
4- Gider artışına yol açan tehlikeler
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri sonuçlarına göre tehlikeler kapsamına girmektedir?
2- Gelir azalmasına yol açan tehlikeler
3- Gelir kesilmesine yol açan tehlikeler
4- Gider artışına yol açan tehlikeler
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri sonuçlarına göre tehlikeler kapsamına girmektedir?
Seçenekler
A
1 ve 2
B
2 ve 3
C
2, 3 ve 4
D
1, 3 ve 4
E
Hepsi
Açıklama:
Sonuçlarına göre tehlikeler:
1- Gelir azalmasına yol açan tehlikeler
2- Gelir kesilmesine yol açan tehlikeler
3- Gider artışına yol açan tehlikeler
1- Gelir azalmasına yol açan tehlikeler
2- Gelir kesilmesine yol açan tehlikeler
3- Gider artışına yol açan tehlikeler
Soru 62
İnsanın canlı yaratılmış olmasından kaynaklanan tehlikeler aşağıdaki hangi tehlike türüne girer?
Seçenekler
A
Sosyo-ekonomik tehlikeler
B
Fizyolojik tehlikeler
C
Gelir azalmasına yol açan tehlikeler
D
Gelir kesilmesine yol açan tehlikeler
E
Gider artışına yol açan tehlikeler
Açıklama:
Fizyolojik tehlikeler, insanın canlı yaratılmış olmasından kaynaklanan tehlikelerdir. Canlı bir varlık olan insan bu canlılığını koruyabilmek için uygun şartlarda beslenmek, giyinmek, barınmak ihtiyacını duyar. Bu ihtiyaçlarını karşılayamadığında ise her canlının karşı karşıya kalabildiği birtakım tehlikelerle karşı karşıya kalır.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi fizyolojik tehlikeler arasında örnek gösterilemez?
Seçenekler
A
hastalık
B
sakatlık
C
yaşlılık
D
doğum
E
depresyon
Açıklama:
Fizyolojik tehlikeleri hastalık, sakatlık, yaşlılık ve doğum olarak sıralamak mümkündür.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi sosyo-ekonomik risklerden biridir?
Seçenekler
A
Doğum
B
Hastalık
C
İşsizlik
D
Sakatlık
E
Yaşlılık
Açıklama:
Sosyo-ekonomik risklerin başında işsizlik riski gelir. En yalın anlamı ile işsizlik; çalışma güç, yetenek ve isteği var iken ve cari şartlarda işi kabule hazır iken iş bulamayan kişinin durumunu ifade eden bir kavramdır.
Soru 65
Sosyal güvenlik açısından ölüm hangi tür tehlike grubuna girmektedir?
Seçenekler
A
Fizyolojik tehlikeler
B
Sosyo-ekonomik tehlike
C
Gelir azalmasına yol açan tehlikeler
D
Gider artışına yol açan tehlikeler
E
Gelir kesilmesine yol açan tehlikeler
Açıklama:
Sosyal güvenlik açısından ölüm de bir risktir. Ancak sosyal güvenlik bakımından ölüm bilinenin aksine fizyolojik değil, sosyo-ekonomik bir risktir. Ölüm riski ölen kimsenin sağlığında geçindirmekle yükümlü olduğu eşi, çocukları varsa ana-babası yani
ölenin geride bıraktığı kimseler bakımından bir risktir. Dolayısıyla ölüm hâlinde sosyal güvenlik ihtiyacı ölenin geride bıraktığı ve geçindirmekle yükümlü olduğu yakınları bakımından söz konusudur.
ölenin geride bıraktığı kimseler bakımından bir risktir. Dolayısıyla ölüm hâlinde sosyal güvenlik ihtiyacı ölenin geride bıraktığı ve geçindirmekle yükümlü olduğu yakınları bakımından söz konusudur.
Soru 66
Çalışırken işini kaybetme ve işsiz kalma durumu, çalışamayacak durumda hasta olmak, ya da çalışamayacak hâle gelmiş bir yaşlılık durumu gelir kesilmesine yol açan tehlike türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gelir Kesilmesine Yol Açan Tehlikeler
B
Gider Artışına Yol Açan Tehlikeler
C
Gelir Azalmasına Yol Açan Tehlikeler
D
Sosyo-ekonomik Tehlikeler
E
Fizyolojik Tehlikeler
Açıklama:
Çalışırken işini kaybetme ve işsiz kalma durumu, çalışamayacak durumda hasta olmak, ya da çalışamayacak hâle gelmiş bir yaşlılık durumu gelir kesilmesine yol açan tehlike örnekleri olarak verilebilir.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi tehlikenin mücadele şekillerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Tehlikenin Kendisi ile Mücadele
B
Tehlikenin Sonuçları ile Mücadele
C
Bireysel Mücadele
D
Toplu Mücadele
E
Tehlikenin Boyutuna Göre Mücadele
Açıklama:
Tehlikelerle mücadele çeşitli şekillerde yapılabilmektedir. Bu mücadele;
i. Amacına göre; tehlikenin kendisine ve sonuçlarına karşı
ii. Yapılış biçimine göre de; bireysel ve toplu mücadele
i. Amacına göre; tehlikenin kendisine ve sonuçlarına karşı
ii. Yapılış biçimine göre de; bireysel ve toplu mücadele
Soru 68
Özel sigorta mal varlığına yönelik tehlikeler hangi mücadele türüne girer?
Seçenekler
A
Tehlikenin Kendisi ile Mücadele
B
Bireysel Mücadele
C
Tehlikenin Sonuçları ile Mücadele
D
Devletin Mücadelesi
E
Toplum Dayanışması ve Yardımlaşması Olarak Toplu Mücadele
Açıklama:
Kişi tehlikenin sonuçlarına karşı çeşitli şekillerde mücadele eder. Özel sigorta mal varlığına yönelik tehlikelerin sonuçlarına karşı tedbirlerden birisidir. Sosyal sigorta yine tehlikenin sonuçlarına karşı bir mücadele tekniğidir.
Soru 69
Yaşlılık döneminde kişilerin bir kenara çekilmeyip, günlük yaşamlarında ekonomik, sosyal ve kültürel faaliyetlere katılımına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yaşlı akademisi
B
Aktif yaşlanma
C
Pasif yaşlılık
D
Erken emeklilik
E
Hiçbiri
Açıklama:
Aktif yaşlanma: 1990’lı yıllarda Dünya Sağlık Örgütü tarafından gündeme getirilen kavram; yaşlılık döneminde kişilerin bir kenara çekilmeyip, günlük yaşamlarında ekonomik, sosyal ve kültürel faaliyetlere katılımını ifade eder.
Soru 70
Sosyal güvenlik aşağıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerden hangisini konu almaktadır?
Seçenekler
A
Sokak hayvanlarının sahip olduğu sosyal hakları temel almaktadır.
B
İnsanların karşılaşması mutlak ya da muhtemel birtakım tehlikelerin sonuçlarına karşı tedbir almayı konu almaktadır.
C
İnsanların sosyal çevreleri içerisinde sahip olduğu hakları konu almaktadır.
D
İnsanların sosyal hayatları dışında yer alan insanlara karşı sahip oldukları hakları konu almaktadır.
E
İnsanların iş hayatlarında karşılaştıkları tehlikelere karşı sahip olduğu konuları ele almaktadır.
Açıklama:
Sosyal güvenlik, insanların karşılaşması mutlak ya da muhtemel birtakım tehlikelerin sonuçlarına karşı tedbir almayı konu alır. Bu bağlamda doğru seçenek B seçeneğidir.
Soru 71
Bir tehlikenin sosyal güvenliğin konusu olabilmesi için aşağıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerden hangisine sahip olmaması gerekmektedir?
Seçenekler
A
Tehlikelerin hedefi insan olmalıdır.
B
Tehlikelerle karşılaşıldığında ekonomik bakımdan gelir azalması, gider artışı, gelir kesilmesi gibi anlamlı bir ya da birçok sonuç (zarar) ortaya çıkmalıdır.
C
Tehlikeler mutlak ve/veya muhtemel nitelikte olmalıdır.
D
Tehlikenin ortaya çıkma zamanı belirsiz olmalıdır.
E
Tehlikeler insanın sahip olduğu özel mülklere yönelik gerçekleşmelidir.
Açıklama:
E seçeneği dışında olan seçeneklerde yer alan ifadeler tehlikelerin sosyal güvenliğin konusu olabilmesi için gerekli olan niteliklerdir. E seçeneği ise doğrudan insana yönelik gerçekleşen bir tehlike durumu olmadığı için doğru seçenek E seçeneğidir.
Soru 72
Sosyal güvenlik çocuk sahibi olma durumuna nasıl yaklaşmaktadır?
Seçenekler
A
Çocuk sahibi olma durumu kişinin sosyal güvenlik niteliğini artırmaktadır.
B
Çocuk sahibi olma durumu gider artışına yol açtığı için sosyal güvenlik tehlikesi olarak ifade edilmektedir.
C
Çocuk sahibi olma durumu mutluluk veren bir durum olarak ele alınmaktadır.
D
Çocuk sahibi olma sosyal çevrede kişinin statüsünü artırmaktadır.
E
Çocuk sahibi olma durumu kişinin meslek hayatına olumlu ve olumsuz yansımaları olabilmektedir.
Açıklama:
Çocuk sahibi olma, mutluluk veren ancak gider artışına yol açtığı için sosyal güvenlik tehlikesidir. Bu bağlamda doğru seçenek B seçeneğidir.
Soru 73
Aşağıdaki seçeneklerde yer alan olaylardan hangisi kişinin bir sosyo-ekonomik tehlike ile karşı karşıya olduğunu niteler?
Seçenekler
A
Hastalık
B
Sakatlık
C
Yaşlılık
D
Doğum
E
İşsizlik
Açıklama:
E seçeneğinde yer alan ifade kişinin sosyo-ekonomik açıdan içinde bulunduğu bir tehlike durumunu ifade etmektedir.
Soru 74
Aşağıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerden hangisi niteliklerine ve sonuçlarına göre sınıflandırılan sosyal güvenlik konuları arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Fizyolojik tehlikeler
B
Sosyo-ekonomik tehlikeler
C
Gelir azalmasına yol açan tehlikeler
D
Gelir kesilmesine yol açan tehlikeler
E
Sosyal çevrenin yoksunluğu oluşan psikolojik tehlikeler
Açıklama:
E seçeneği dışında yer alan ifadelerin hepsi kişinin içerisinde bulunduğu tehlikeleri nitelendirmektedir. Bu bağlamda doğru seçenek E seçeneğidir.
Soru 75
Sosyal refah devleti anlayışının yaygınlaşması neyi hızlandırmıştır?
Seçenekler
A
İktisadi gelişme seviyesini hızlandırmıştır?
B
Atom bilimindeki gelişmeler, nano teknolojideki gelişmeler, gen teknolojisi alanındaki gelişmeleri hızlandırmıştır.
C
İşsizlik sigortasına sahip ülke sayısı hızlandırmıştır.
D
Sosyal sigorta programlarının kurulmasını hızlandırmıştır.
E
Bağımsızlığını kazanan ülke sayısını hızlandırmıştır.
Açıklama:
Sosyal refah devleti anlayışının yaygınlaşması,
sosyal sigorta programlarının kurulmasını
hızlandırmıştır.
sosyal sigorta programlarının kurulmasını
hızlandırmıştır.
Soru 76
Yaşlılık döneminde kişilerin bir kenara çekilmeyip, günlük yaşamlarında ekonomik, sosyal ve kültürel faaliyetlere katılımını ifade etmeye ne denir?
Seçenekler
A
Aktif yaşlanma
B
Pasif yaşlanma
C
Hızlı yaşlanma
D
Yavaş yaşlanma
E
Yaşlanma
Açıklama:
Aktif yaşlanma
1990’lı yıllarda Dünya Sağlık Örgütü tarafından
gündeme getirilen kavram; yaşlılık
döneminde kişilerin bir kenara çekilmeyip,
günlük yaşamlarında ekonomik,
sosyal ve kültürel faaliyetlere katılımını
ifade eder.
1990’lı yıllarda Dünya Sağlık Örgütü tarafından
gündeme getirilen kavram; yaşlılık
döneminde kişilerin bir kenara çekilmeyip,
günlük yaşamlarında ekonomik,
sosyal ve kültürel faaliyetlere katılımını
ifade eder.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi sosyal riskler arasında sayılmaz?
Seçenekler
A
Hastalık
B
Sakatlık
C
Yaşlılık
D
Doğum
E
Gezmek
Açıklama:
Hastalık, sakatlık, doğum ve yaşlılık sosyal bir risktir.
Soru 78
Aşağıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerden hangisi toplum halinde yaşamaktan kaynaklanmaktadır?
Seçenekler
A
Hastalık
B
İşsizlik
C
Doğum
D
Yaşlılık
E
Sakatlık
Açıklama:
B seçeneğinde yer alan işsizlik sosyo-ekonomik bir durumdur. Diğer seçeneklerde yer alan ifadelerin tümü fizyolojik nedenlerden kaynaklanmaktadır.
Soru 79
Sosyal hayattaki değişim ve gelişime bağlı olarak ne değişir?
Seçenekler
A
Sosyal risk anlayışı
B
Sosyal güvenlik anlayışı
C
Vergi anlayışı
D
Sosyal diyalog anlayışı
E
Eğlence anlayışı
Açıklama:
Sosyal hayattaki değişim ve gelişime bağlı
olarak sosyal güvenlik anlayışı da değişir.
olarak sosyal güvenlik anlayışı da değişir.
Ünite 3
Soru 1
Özel sigorta tekniği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Özel sigortada riskin sonuçları paylaşılmakta ve dağıtılmaktadır.
B
Özel sigorta kuruluşları ile sözleşme yapan ve riskini devreden kimseler, prim öderler.
C
Özel sigorta tekniğinin ayırt edici özelliği isteğe bağlı olmasıdır.
D
Özel sigortanın sosyal güvenlik fonksiyonu gelir düzeyi düşük kesimlerde daha fazladır.
E
Özel sigorta mala yönelik tehlikelere karşı bir güvenlik tekniği olarak doğmuştur.
Açıklama:
Özel sigortanın sosyal güvenlik fonksiyonu gelir seviyesi yüksek kesimler ile sosyal güvenlik bilinci yüksek kesimler bakımından daha fazla olmaktadır. Düşük gelirli ve sosyal güvenlik kültürü gelişmemiş kesimler için özel sigorta sosyal güvenlik bakımından fazla bir katkı sağlayabilen bir teknik değildir. Bütün bu nedenlerle özel sigorta daha ziyade zorunlu sosyal güvenlik sistemini tamamlayıcı bir sosyal güvenlik tekniği olarak kullanılmaktadır.
Soru 2
Vakıf şartnamesine uygun olarak vakfı idare etmek üzere tayin olunan kimselerden oluşan kurula ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mütevelli Heyeti
B
Sosyal Güvenlik Kurumu
C
Sosyal yardımlaşma sandığı
D
Dernek
E
Kooperatif
Açıklama:
Vakıf şartnamesine uygun olarak vakfı idare etmek üzere tayin olunan kimselerden oluşan kurula Mütevelli Heyeti denir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangileri sosyal sigortanın temel ilkeleri arasındadır?
I. Zorunlu olması
II. Kamu sigortası olması
III. Kar amacı gütmesi
IV. Bütün sosyal riskleri kapsaması
V. Primli bir sistem olması
I. Zorunlu olması
II. Kamu sigortası olması
III. Kar amacı gütmesi
IV. Bütün sosyal riskleri kapsaması
V. Primli bir sistem olması
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
III, IV ve V
D
I, II, IV ve V
E
II, III, IV ve V
Açıklama:
Sosyal sigortanın temel ilkeleri;
- Zorunlu olması,
- Kamu sigortası olması,
- Primli bir sistem olması,
- Ödenen primle sağlanan yardım arasında bir bağın olmaması,
- Bütün sosyal riskleri kapsaması,
- Kâr amacı gütmemesi,
- Devletin garantisi altında olmasıdır.
Soru 4
Özel sigortacılığın iflas riskini azaltmak için sigortalanan riskleri sigortalayan sigorta şirketlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sosyal sigorta şirketleri
B
Tasarruf şirketleri
C
Reasürans şirketleri
D
Özel sigorta şirketleri
E
Sosyal yardım şirketleri
Açıklama:
Özel sigortacılık faaliyetlerinin suiistimal edilmemesi ve halkın bu faaliyetlerden zarar görmesinin önlenmesi amacıyla devletler özel sigortanın işleyiş esaslarını düzenlemekte ve bir denetim mekanizması kurmaktadır. Özel sigortacılığın iflas riskini azaltmak için de sigortalanan riskleri sigortalayan sigorta şirketleri kurulmuştur. Reasürans Şirketleri adı verilen bu şirketler reasürans (reinsurance-yeniden sigortalama) yolu ile özel sigortacılığın iflas riskini önemli ölçüde azaltmışlardır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi sosyal yardım tekniğinin unsurlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Muhtaçlara yönelik sosyal güvenlik sağlamada kullanılır.
B
Muhtaçlık kontrolüne dayalı yardım yapılır.
C
Yardımlar karşılıksız yapılır.
D
Devletçe yönetilir ve denetlenir.
E
Özel girişim (serbest teşebbüs) faaliyetidir.
Açıklama:
Sosyal yardım ve sosyal hizmetlerde aynı uygulama esasları hakimdir. Sosyal yardım tekniğinin unsurları aşağıda sıralanmaktadır.
• Muhtaçlara yönelik sosyal güvenlik sağlamada kullanılır.
• Muhtaçlık kontrolüne dayalı yardım yapılır.
• Yardımlar karşılıksız yapılır.
• Devletçe yönetilir ve denetlenir.
• Muhtaçlara yönelik sosyal güvenlik sağlamada kullanılır.
• Muhtaçlık kontrolüne dayalı yardım yapılır.
• Yardımlar karşılıksız yapılır.
• Devletçe yönetilir ve denetlenir.
Soru 6
Kişilerin eğitim, sağlık, gıda ve barınma ihtiyaçlarının karşılanması şeklinde verilen sosyal yardımlar hangileridir?
Seçenekler
A
Ayni yardımlar
B
Nakdi yardımlar
C
Sandık yardımları
D
Kurumsal yardımlar
E
Güvenlik yardımları
Açıklama:
Sosyal yardım tekniği ile yapılan yardımlar ayni veya nakdi olabilir. Ayni yardımlar, kişilerin eğitim, sağlık, gıda ve barınma ihtiyaçlarının karşılanması şeklinde verilir. Nakdi (paraya çevrilerek verilen) yardımlar ise aynı tür ihtiyaçların karşılanması için
para olarak verilen yardımlardır.
para olarak verilen yardımlardır.
Soru 7
Ülkemizde munzam sosyal sigorta tekniğinin uygulandığı ilk sosyal sigorta kuruluşu hangisidir?
Seçenekler
A
İLKSAN
B
Amele Birliği
C
OYAK
D
Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu
E
Sosyal Güvenlik Kurumu
Açıklama:
Munzam sosyal sigorta tekniği sosyal güvenlikte tamamlayıcı bir tekniktir. Ülkemizde bu tekniğin uygulandığı üç adet munzam sosyal sigorta kuruluşu kurulmuştur. Bu kuruluşlardan kuruluş tarihi itibarıyla ilki Ereğli Kömür Havzası’nda çalışan taşkömürü işçilerini kapsayan ve 1921 tarihinde 151 Sayılı Kanunla kurulan “Amele Birliği”dir. Ülkemizin ikinci munzam sosyal sigorta kuruluşu 1941 yılında kurulan “İlkokul Öğretmenleri Sosyal Yardım Sandığı (İLKSAN)”dır. İlkokul öğretmenlerinin sosyal güvenliğini güçlendirmek için kurulmuş bir sandıktır. Munzam sosyal sigorta kuruluşlarından üçüncüsü ise 1961 yılında kurulan “Ordu Yardımlaşma Kurumu (OYAK)”tır.
Soru 8
Geleneksel sosyal güvenlik teknikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Devletin vatandaşların sosyal güvenliğinden sorumlu olması temeline dayanır.
B
Sosyal sigortalar geleneksel sosyal güvenlik tekniklerinden biridir.
C
Gönüllülük esasına dayalı olarak işler.
D
Devlet kanun gücü ile kişileri kendi sosyal güvenlikleri için tasarruf yapmaya zorlar.
E
Günümüzde kişiler ihtiyaçlarını büyük ölçüde geleneksel sosyal güvenlik teknikleri ile karşılamaktadır.
Açıklama:
“Geleneksel sosyal güvenlik teknikleri” gönüllülük esasına dayalı olarak işler. Çağdaş sosyal güvenlik tekniklerinde sosyal güvenlik kişilerin isteğine, izanına, basiretine ya da kültürüne bağlı tutulmamıştır. devletin vatandaşların sosyal güvenliğinden sorumlu olduğunun kabul edilmesi ile başlayan bu dönemde bizim, adına “çağdaş sosyal güvenlik teknikleri” olarak adlandırılan teknikler ortaya çıkmıştır. Çağdaş sosyal güvenlik tekniklerinin başında gelen sosyal sigorta sistemi, kanun gücü ile kişileri kendi sosyal güvenlikleri için tasarruf yapmaya zorlaması yönüyle kendine özgü bir tekniktir. Günümüzde kişiler ihtiyaçlarını büyük ölçüde çağdaş sosyal güvenlik teknikleri ile karşılamakta; geleneksel sosyal güvenlik teknikleri ise çağdaş sosyal güvenlik tekniklerini tamamlayan ve destekleyen bir rol oynamaya devam etmektedir.
Soru 9
Günümüzde en çok kullanılan sosyal güvenlik teknikleri hangileridir?
Seçenekler
A
Sosyal sigorta - Kamu sosyal yardım ve hizmet teknikleri
B
Özel sigorta tekniği - Tasarruf tekniği
C
Sosyal sigorta - Tasarruf tekniği
D
Kamu sosyal yardım ve hizmet teknikleri - Sosyal yardımlaşma tekniği
E
Sosyal yardımlaşma tekniği - Tasarruf tekniği
Açıklama:
Günümüzde sosyal sigorta ve kamu sosyal yardım ve hizmet teknikleri en yaygın tercih edilen ve kullanılan sosyal güvenlik teknikleridir. Devletler sosyal güvenlik yüklerini azaltmak istediklerinde ek sosyal sigorta tekniklerini, ek emeklilik sistemlerini (özel sigorta tekniğini), sosyal yardımlaşma ve dayanışmayı teşvik sistemlerini devreye sokmakta ve böylece kişinin ve toplumun sosyal güvenlik alanında daha fazla tasarrufa yönelmesi teşvik edilmektedir.
Soru 10
Sosyal güvenlik teknikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur?
I. Sosyal güvenlik kişiler için bir hak, devlet için ise bir görevdir.
II. Devletler iktisadi ve siyasi tercihlerine göre sosyal politikalarını belirlerler.
III. Çağdaş sosyal güvenlik sistemleri hakkında bireylerin tercih hakkı bulunmaktadır.
I. Sosyal güvenlik kişiler için bir hak, devlet için ise bir görevdir.
II. Devletler iktisadi ve siyasi tercihlerine göre sosyal politikalarını belirlerler.
III. Çağdaş sosyal güvenlik sistemleri hakkında bireylerin tercih hakkı bulunmaktadır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Çağdaş sosyal güvenlik sistemleri bakımından bakıldığında kişilerin bir tercih yapma şansları bulunmamaktadır. Sosyal güvenlik kişiler için bir hak; devlet için bir görevdir. Devlet bu görevini yaparken kişilere bir seçim hakkı tanımaz. Kullanılacak sosyal güvenlik teknikleri devletin sosyal güvenlikte izleyeceği politikalar ışığında kanunlarla belirlenir. Bu belirlemede devletin anayasası ve kanunları belirleyici olur. Devletler iktisadi ve siyasi tercihlerine göre sosyal politikalarını belirlerler.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenliğin ortaya çıkmasında en çok etkili olmuştur?
Seçenekler
A
muhtemel ya da mutlak tehlikelerin sonuçlarına karşı tedbir arayışı
B
insanoğlunun bireysel veya toplumsal hayatta karşılaştığı zorluklar
C
sosyo-ekonomik gelişmelerin insan hayatındaki etkileri
D
hukuki sorumluluğun sosyal güvenlik ihtiyacına cevap veremeyecek olması
E
bireylerin başkalarından yardım ve destek almaksızın geliştirdikleri teknikler
Açıklama:
İnsanlığın karşı karşıya olduğu muhtemel ya da mutlak tehlikelerin sonuçlarına karşı tedbir arayışı, kişileri ve toplumları bu yönde birtakım yollar, yöntemler ve metotlar bulmaya yöneltmiştir. Sosyal güvenliğin tarihi gelişimi içinde bulunan bu yol, usul, yöntem ya da tekniklere “sosyal güvenlik tekniği” adı verilir
Soru 12
Sosyal güvenlikte bireysel teknikleri etkileyen faktörler arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?
Seçenekler
A
bireyin kapasitesi
B
bireyin bilgisi
C
bireyin idraki
D
bireyin basireti
E
bireyin gelenekleri
Açıklama:
Bireysel teknikler; bireyin kapasitesi, bilgisi, idraki ve basiretine bağlı olarak sonuç veren tekniklerdir
Soru 13
'Kişinin harcanabilir gelirinin bir kısmından gelecekte karşılaşabileceği sıkıntılar ya da yapmayı düşündüğü yatırımlar nedeniyle vazgeçmesi ve harcamaması' olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
tazminat
B
tasarruf
C
oran
D
sorumluluk
E
denge
Açıklama:
Tasarruf etmek kişinin harcanabilir gelirinin bir kısmından gelecekte karşılaşabileceği sıkıntılar ya da yapmayı düşündüğü yatırımlar nedeniyle vazgeçmesi ve harcamaması olayıdır.
Soru 14
Bireysel tasarruf tekniğinin sosyal güvenlik garantisi sağlama bakımından yeterliliğini belirleyen faktörler arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?
Seçenekler
A
Yeterli tasarruf yapmaya imkan verecek seviyede yüksek gelire sahip olma
B
Tehlikeler ve zararlarının farkında olma ve tasarruf etme bilincinin varlığı
C
Yeterli tasarruf yapılmasına imkân verecek kadar tehlikesiz geçen sürenin varlığı
D
Tehlikenin şiddeti ve yol açtığı zararın büyüklüğü
E
Belirli bir riskle karşı karşıya kalındığında riskin sonuçlarına karşı dayanışma
Açıklama:
Bireysel tasarruf tekniğinin sosyal güvenlik garantisi sağlama bakımından yeterliliğini belirleyen faktörler:
• Yeterli tasarruf yapmaya imkan verecek seviyede yüksek gelire sahip olma,
• Tehlikeler ve zararlarının farkında olma ve tasarruf etme bilincinin varlığı,
• Yeterli tasarruf yapılmasına imkân verecek kadar tehlikesiz geçen sürenin varlığı
• Tehlikenin şiddeti ve yol açtığı zararın büyüklüğü,
olarak sıralanabilir
• Yeterli tasarruf yapmaya imkan verecek seviyede yüksek gelire sahip olma,
• Tehlikeler ve zararlarının farkında olma ve tasarruf etme bilincinin varlığı,
• Yeterli tasarruf yapılmasına imkân verecek kadar tehlikesiz geçen sürenin varlığı
• Tehlikenin şiddeti ve yol açtığı zararın büyüklüğü,
olarak sıralanabilir
Soru 15
Özel sigortanın işleyişinde temel esas belirli bir riskle karşı karşıya olan kimselerin bu riskin sonuçlarına karşı dayanışmaya girmesidir. Sigortacı bu dayanışmayı organize etmenin karşılığında kişilerin riskini belirli bir bedel karşılığında devir alan kimsedir. Özel sigortada bu karşılığa ne ad verilir?
Seçenekler
A
tasarruf
B
risk
C
maliyet
D
prim
E
pay
Açıklama:
Özel sigortanın işleyişinde temel esas şudur. Belirli bir riskle karşı karşıya olan kimseler bu riskin sonuçlarına karşı dayanışmaya girerler. Sigortacı bu dayanışmayı organize etmenin karşılığında kişilerin riskini belirli bir bedel karşılığında devir alan kimsedir. Özel sigortada bu karşılığa prim denilir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi sosyal yardımlaşma tekniğinin ayırt edici özelliği değildir?
Seçenekler
A
kişiler arası yardımlaşma tekniği olması
B
gelir seviyesi arttıkça sosyal yardımlaşma ihtiyacının azalması
C
risk gerçekleştikten sonra devreye girmesi
D
kişinin talebine bağlı olması
E
yardımların kişinin arzusuna ve yardım yapma gücüne bağlı olması
Açıklama:
Sosyal yardımlaşma tekniğinin ayırt edici özelliği
(i) Kişiler arası yardımlaşma tekniği olması, (ii)Risk gerçekleştikten sonra devreye girmesi, (iii) Kişinin talebine bağlı olması, (iv) Yapılacak ve istenen
yardımların yardım yapanın arzusuna ve yardım yapma gücüne bağlı olmasıdır
(i) Kişiler arası yardımlaşma tekniği olması, (ii)Risk gerçekleştikten sonra devreye girmesi, (iii) Kişinin talebine bağlı olması, (iv) Yapılacak ve istenen
yardımların yardım yapanın arzusuna ve yardım yapma gücüne bağlı olmasıdır
Soru 17
Vakıf, Dernek ve Sandık şeklinde ortaya çıkan kavramlar aşağıdakilerden hangisine örnektir?
Seçenekler
A
sosyal yardımlaşmanın bireysel olması
B
sosyal yardımlaşmanın isteğe bağlı olması
C
sosyal yardımlaşmada güvenlik unsuru
D
sosyal yardımlaşmanın kurumsallaşması
E
sosyal yardımlaşmada tasarrufun önemi
Açıklama:
Sosyal yardımlaşmada kurumsallaşma kendi içinde çeşitlilik göstermiştir. Bu amaçla ortaya
çıkan üç kurum ya da üç teknikten söz edilebilir.
Bunlar (i) Vakıf, (ii) Dernek ve (iii) Sandık şeklinde ortaya çıkan kurumlardır
çıkan üç kurum ya da üç teknikten söz edilebilir.
Bunlar (i) Vakıf, (ii) Dernek ve (iii) Sandık şeklinde ortaya çıkan kurumlardır
Soru 18
Sosyal yardım yapma isteğinde olan kimselerin bir araya geldikleri ve üyelerinin küçük iktisadi katkılarını büyük ve anlamlı sosyal yardım potansiyeline dönüştürebilen kuruluşlar olarak tanımlanan aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
vakıf
B
dernek
C
sandık
D
sivil toplum kuruluşu
E
özel sigorta
Açıklama:
Dernekler sosyal yardım yapma isteğinde olan kimselerin bir araya geldikleri ve üyelerinin küçük iktisadi katkılarını büyük ve anlamlı sosyal yardım potansiyeline dönüştürebilen kuruluşlardır.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi isteğe bağlı olması, kâr amacı gütme, iflas riski ve özel girişim (serbest teşebbüs) faaliyeti olması gibi özelliklere sahiptir?
Seçenekler
A
dernek
B
özel sigorta
C
sivil toplum kuruluşu
D
sandık
E
sosyal yardımlaşma
Açıklama:
Özel sigorta;
• İsteğe bağlıdır,
• Kâr amacı güder,
• İflas riski vardır,
• Primli sistemdir,
• Prim ile sağlanan yardım arasında bir doğru
orantı vardır ve
• Özel girişim (serbest teşebbüs) faaliyetidir.
• İsteğe bağlıdır,
• Kâr amacı güder,
• İflas riski vardır,
• Primli sistemdir,
• Prim ile sağlanan yardım arasında bir doğru
orantı vardır ve
• Özel girişim (serbest teşebbüs) faaliyetidir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi sosyal sigortanın temel ilkelerinden birisidir?
Seçenekler
A
kâr amacı gütmesi
B
zorunlu olması
C
iflas riski
D
primle yardım arasında bağın olması
E
özel girişim faaliyeti olması
Açıklama:
Sosyal sigortanın temel ilkeleri;
• Zorunlu olması,
• Kamu sigortası olması,
• Primli bir sistem olması,
• Ödenen primle sağlanan yardım arasında bir bağın olmaması,
• Bütün sosyal riskleri kapsaması
• Zorunlu olması,
• Kamu sigortası olması,
• Primli bir sistem olması,
• Ödenen primle sağlanan yardım arasında bir bağın olmaması,
• Bütün sosyal riskleri kapsaması
Soru 21
I. Her toplum için aynıdır.
II. Döneme göre değişiklik gösterir.
III. Durağandır.
Sosyal güvenlik teknikleri ile ilgili hangisi doğrudur?
II. Döneme göre değişiklik gösterir.
III. Durağandır.
Sosyal güvenlik teknikleri ile ilgili hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Sosyal güvenlik teknikleri her dönem ve her toplum için geçerli olan, durağan, değişmez teknikler değildir. Sosyal güvenlik ihtiyacındaki değişime bağlı olarak sosyal güvenlik teknikleri de değişir. Doğru cevap B'dir.
Soru 22
Bireysel sosyal güvenlik tekniklerinin temeli ______ dayanır.
Boşluğu doğru şekilde dolduran ifade hangisidir?
Boşluğu doğru şekilde dolduran ifade hangisidir?
Seçenekler
A
tasarrufa
B
iş verene
C
iş birliğine
D
gelire
E
deneyime
Açıklama:
Bireysel sosyal güvenlik tekniklerinin temeli tasarrufa dayanır. Birey karşılaşması mutlak ya da muhtemel olan sosyal güvenlik risklerine karşı tasarruf yapmak suretiyle tedbir almış olur. Doğru cevap A'dır.
Soru 23
Hangisi bireysel tasarruf tekniğinin sosyal güvenlik garantisi sağlama bakımından yeterliliğini belirleyen faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yeterli tasarruf yapmaya imkan verecek seviyede yüksek gelire sahip olma
B
Tehlikeler ve zararlarının farkında olma ve tasarruf etme bilincinin varlığı
C
Yeterli tasarruf yapılmasına imkân verecek kadar tehlikesiz geçen sürenin varlığı
D
Tasarruf amaçlı kullanılan aracın türü
E
Tehlikenin şiddeti ve yol açtığı zararın büyüklüğü
Açıklama:
Bireysel tasarruf tekniğinin sosyal güvenlik garantisi sağlama bakımından yeterliliğini belirleyen faktörler:
• Yeterli tasarruf yapmaya imkan verecek seviyede yüksek gelire sahip olma,
• Tehlikeler ve zararlarının farkında olma ve tasarruf etme bilincinin varlığı,
• Yeterli tasarruf yapılmasına imkân verecek kadar tehlikesiz geçen sürenin varlığı
• Tehlikenin şiddeti ve yol açtığı zararın büyüklüğüdür.
Doğru cevap D'dir.
• Yeterli tasarruf yapmaya imkan verecek seviyede yüksek gelire sahip olma,
• Tehlikeler ve zararlarının farkında olma ve tasarruf etme bilincinin varlığı,
• Yeterli tasarruf yapılmasına imkân verecek kadar tehlikesiz geçen sürenin varlığı
• Tehlikenin şiddeti ve yol açtığı zararın büyüklüğüdür.
Doğru cevap D'dir.
Soru 24
Hangisi ilk ve temel sosyal yardımlaşma tekniğidir?
Seçenekler
A
Köy
B
Hemşehrilik
C
Aşiret
D
İnsanlık
E
Aile
Açıklama:
Aile, ilk ve temel sosyal yardımlaşma tekniğidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 25
Hangisi kurumsallaşmanın özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yardım miktarının daha büyümesini sağlamıştır.
B
Yardım alanlar ile yardım yapanların karşı karşıya gelmesinin olumsuz psikolojik etkilerini azaltmıştır.
C
Yardım yapılma zamanının uzamasına neden olmuştur.
D
Kişilerin yardım yapma ömrünün uzamasını sağlamıştır.
E
Yardımların suistimalini engellemiştir.
Açıklama:
Kurumsallaşma sosyal yardımlaşma alanında birçok fayda sağlar:
- Kurumsallaşma yardım miktarının daha büyümesini sağlamıştır,
- Kurumsallaşma yardım yapılma zamanını kısaltmıştır,
- Kurumsallaşma yardım alanlar ile yardım yapanların karşı karşıya gelmesinin olumsuz psikolojik etkilerini azaltmıştır,
- Kurumsallaşma yardım yapmak isteyenler ile yardım alanların karşılaşmasını kolaylaştırmıştır,
- Kurumsallaşma yardımların suistimalini engellemiş, yardımların yerine ve ihtiyaç sahiplerine ulaşmasına katkı sağlamıştır,
- Kurumsallaşma kişilerin yardım yapma ömrünün uzamasını sağlamıştır,
- Kurumsallaşma elden ele yardımların olumsuz psikolojik etkilerinin ortadan kaldırılmasına katkı sağlamıştır.
Soru 26
Yardımlaşma sandıklarının dernek ve vakıflardan en büyük farkı nedir?
Seçenekler
A
Üye sayıları
B
Nakdi yardım miktarları
C
Dışa kapalı olmaları
D
Üye seçim şekilleri
E
Yönetim türleri
Açıklama:
Yardımlaşma sandıkları, vakıf ve derneklerden farklı olarak sosyal yardımlaşma ve dayanışmayı üyeleri arasında gerçekleştirir, dışa kapalı sosyal yardımlaşma örgütleri olarak faaliyet gösterirler. Doğru cevap C'dir.
Soru 27
Hangisi sosyal sigortanın bir özelliğidir?
Seçenekler
A
İsteğe bağlı olması
B
Primsiz bir sistemi olması
C
Kamu sigortası olması
D
Sınırlı sosyal riskleri kapsaması
E
En az kullanılan sosyal güvenlik sistemi olması
Açıklama:
Bugün itibarıyla sosyal sigorta çağdaş sosyal güvenlik sisteminde en yaygın kullanılan sosyal güvenlik tekniğidir. Sosyal sigortanın temel ilkeleri;
• Zorunlu olması,
• Kamu sigortası olması,
• Primli bir sistem olması,
• Ödenen primle sağlanan yardım arasında
bir bağın olmaması,
• Bütün sosyal riskleri kapsamasıdır. Doğru cevap C'dir.
• Zorunlu olması,
• Kamu sigortası olması,
• Primli bir sistem olması,
• Ödenen primle sağlanan yardım arasında
bir bağın olmaması,
• Bütün sosyal riskleri kapsamasıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 28
I. Muhtaçlara yönelik sosyal güvenlik sağlamada kullanılır. II. Yardımlar karşılıklı olarak yapılır. III. Vakıflarca yönetilir ve denetlenir. Sosyal yardım tekniğinin unsurları hangisidir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Sosyal yardım tekniğinin unsurları şunlardır:
• Muhtaçlara yönelik sosyal güvenlik sağlamada kullanılır,
• Muhtaçlık kontrolüne dayalı yardım yapılır,
• Yardımlar karşılıksız yapılır,
• Devletçe yönetilir ve denetlenir.
Doğru cevap A'dır.
• Muhtaçlara yönelik sosyal güvenlik sağlamada kullanılır,
• Muhtaçlık kontrolüne dayalı yardım yapılır,
• Yardımlar karşılıksız yapılır,
• Devletçe yönetilir ve denetlenir.
Doğru cevap A'dır.
Soru 29
Tamamlayıcı sosyal sigortalarda ______ ile ______ arasında birebir ilişki vardır.
Boşlukları doğru tamamlayan ifadeler hangi seçenekte verilmiştir?
Boşlukları doğru tamamlayan ifadeler hangi seçenekte verilmiştir?
Seçenekler
A
prim miktarı/ sigortalının giderleri
B
sigortalının ödediği prim/ aldığı aylık
C
aile bireyi sayısı/ prim günü
D
aylık gelir/ sigortalı çalışma günü
E
devlet desteği/ sigortalının aylık geliri
Açıklama:
Tamamlayıcı sosyal sigortalarda sigortalının ödediği prim ile aldığı aylık arasında
birebir ilişki vardır. Doğru cevap B'dir.
birebir ilişki vardır. Doğru cevap B'dir.
Soru 30
Sosyal güvenlik teknikleri için aşağıda verilenlerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Durağan ve değişmezdir
B
İnsanlığın gelişimi ile paralel gelişmektedir
C
İnsanoğlu problemle karşılaştığında bu teknikleri kullanır
D
Sosyal güvenlik ihtiyacına bağlı olarak teknikler de değişir
E
Tekniklerin doğuşunda risklerin önemli bir rolü vardır
Açıklama:
Sosyal güvenlik teknikleri her dönem ve her toplum için geçerli olan, durağan, değişmez teknikler değildir. Sosyal güvenlik ihtiyacındaki değişime bağlı olarak sosyal güvenlik teknikleri de değişir.
Soru 31
Bireysel sosyal güvenlik tekniklerinin temeli hangisine dayanmaktadır?
Seçenekler
A
Özel sigorta
B
Tasarruf
C
Ekonomi
D
Statü
E
Sosyal sınıf
Açıklama:
Bireysel sosyal güvenlik tekniklerinin temeli tasarrufa dayanır. Birey karşılaşması mutlak ya da muhtemel olan sosyal güvenlik risklerine karşı tasarruf yapmak suretiyle tedbir almış olur. Bireysel teknikler; bireyin kapasitesi, bilgisi, idraki ve basiretine bağlı olarak sonuç veren tekniklerdir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi hukuki sorumluluk taşıyan bireysel sosyal güvenlik risklerinden biridir?
Seçenekler
A
Hastalık
B
İşsizlik
C
Meslek hastalığı
D
Konut sahibi olmama
E
Anne olma durumu
Açıklama:
Bireysel sosyal güvenlik tekniği olup olmaması bakımından hukuki sorumluluğun tartışıldığı bilinmektedir. Hukuki sorumlulukta bir zarar ve bu zarara kusurlu ya da kusursuz olarak neden olmuş bir kişinin varlığı aranır. Sosyal güvenliğin konusu olan riskler göz önüne alındığı takdirde hukuki sorumluluğun sosyal güvenlik ihtiyacına cevap veremeyecek olduğu anlaşılacaktır. Şöyle ki; sosyal güvenlik risklerinin büyük çoğunluğu fizyolojik nitelikli risklerdir. Hastalık, analık, yaşlılık gibi risklerde hukuki sorumluluk bir çözüm sağlamaz. Çünkü bu risklerin sorumlusu bizzat insanın canlı yaratılmış olmasıdır. İşsizlik, konut sahibi olmama gibi sosyo-ekonomik risklerde de hukuki sorumluyu tespit imkânı yoktur. İş kazası ve meslek hastalığı hukuki sorumluluk bakımından önem taşıyan risklerdir.
Soru 33
Bireysel sosyal güvenlik tekniklerinde bireysel tekniklerin yeterli olamamasının asıl nedeni nedir?
Seçenekler
A
Bireylerin farklılığı
B
Genele ulaşamaması
C
Birliği sağlayamaması
D
Bireyin kapasitesi
E
Bireyin yalnız ve özel olması
Açıklama:
Bireysel sosyal güvenlik tekniklerinde etkinlik bireyin kapasitesi ile sınırlı olmaktadır. Bireysel tekniklerin yeterli olamamasının arka plairnında da bu gerçek yer alır.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi bireysel tasarruf tekniğinin sosyal güvenlik garantisi sağlama bakımından yeterliliğini belirleyen faktörler arasında değildir?
Seçenekler
A
Yeterli tasarruf yapılmasına imkân verecek kadar tehlikesiz geçen sürenin varlığı
B
Tehlikenin şiddeti ve yol açtığı zararın büyüklüğü
C
Tehlikeler ve zararlarının farkında olma
D
Yeterli tasarruf yapmaya imkan verecek seviyede yüksek gelire sahip olma,
E
Tasarrufun doğru yapılması
Açıklama:
Bireysel tasarruf tekniğinin sosyal güvenlik garantisi sağlama bakımından yeterliliğini belirleyen faktörler:
• Yeterli tasarruf yapmaya imkan verecek seviyede yüksek gelire sahip olma,
• Tehlikeler ve zararlarının farkında olma ve
tasarruf etme bilincinin varlığı,
• Yeterli tasarruf yapılmasına imkân verecek
kadar tehlikesiz geçen sürenin varlığı ve
• Tehlikenin şiddeti ve yol açtığı zararın büyüklüğüdür.
• Yeterli tasarruf yapmaya imkan verecek seviyede yüksek gelire sahip olma,
• Tehlikeler ve zararlarının farkında olma ve
tasarruf etme bilincinin varlığı,
• Yeterli tasarruf yapılmasına imkân verecek
kadar tehlikesiz geçen sürenin varlığı ve
• Tehlikenin şiddeti ve yol açtığı zararın büyüklüğüdür.
Soru 35
I. Kişiler arası yardımlaşma tekniği olması II. Kişinin talebine bağlı olması III. Risk gerçekleştikten sonra devreye girmesi Yukarıdakilerden hangileri sosyal yardımlaşma tekniğinin ayırt edici özellikleri arasındadır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
Yalnız I
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Sosyal yardımlaşma tekniğinin ayırt edici özelliği (i) Kişiler arası yardımlaşma tekniği olması, (ii) Risk gerçekleştikten sonra devreye girmesi, (iii) Kişinin talebine bağlı olması, (iv) Yapılacak ve istenen yardımların yardım yapanın arzusuna ve yardım yapma gücüne bağlı olmasıdır.
Soru 36
İhtiyaç anında, muhtaç durumda bulunan üyelere mali destek vermek üzere, genellikle aynı meslek veya sanayideki kişilertarafından meydana getirilen, primli sisteme göre işleyen yardımlaşma sandıklara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Birlik sandığı
B
Orta Sandığı
C
Yardım sandığı
D
Dernek sandığı
E
Büyük sandık
Açıklama:
İhtiyaç anında, muhtaç durumda bulunan üyelere mali destek vermek üzere, genellikle aynı meslek veya sanayideki kişiler tarafından meydana getirilen, primli sisteme göre işleyen yardımlaşma sandıklara Teavün (Orta) Sandığı denir.
Soru 37
Çağdaş sosyal güvenlik tekniklerinin ortaya çıkmasında en önemli dönüm noktası nedir?
Seçenekler
A
Geleneksel tekniklerin yetersizliği
B
Karşılaşılan problemlerin aynı olması
C
Devletin vatandaşların sosyal güvenliklerinden sorumlu olduğunun kabul edilmesi
D
Daha kalabalık gruplarla sosyal güvenliğin daha kolay sağlanması
E
Dünya nüfusunun artması
Açıklama:
Çağdaş sosyal güvenlik teknikleri sosyal güvenlikte bir zihniyet değişimi ile birlikte gündeme gelen tekniklerdir. Devletin yönetim siyasetinde meydana gelen değişmeler, devletin, vatandaşların sosyal güvenliği bakımından da yükümlü olduğunun kabul edilmesine yol açtı. Artık devletler açlığa, yoksulluğa, muhtaçlığa, evsizliğe ve çıplaklığa karşı vatandaşlarını sosyal güvenlik altına almaya zorunlu görülmeye başlandı. İşte devletin vatandaşların sosyal güvenliğinden sorumlu olduğunun kabul edilmesi ile başlayan bu dönemde bizim, adına “çağdaş sosyal güvenlik teknikleri” olarak adlandırılan teknikler ortaya çıkmıştır. Bu tekniklerin özünde devletin sosyal güvenlik alanında yükümlü olması ve vatandaşın da gerektiğinde kendi sosyal güvenliği için devletin zorlamasını kabul etmesi yer almaktadır.
Soru 38
Günümüzde en yaygın tercih edilen ve kullanılan sosyal güvenlik tekniği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal dayanışma
B
Ek sosyal sigorta
C
Sosyal yardımlaşma
D
Sosyal sigorta
E
Ek emeklilik sistemleri
Açıklama:
Günümüzde sosyal sigorta ve kamu sosyal yardım ve hizmet teknikleri en yaygın tercih edilen ve kullanılan sosyal güvenlik teknikleridir. Devletler sosyal güvenlik yüklerini azaltmak istediklerinde ek sosyal sigorta tekniklerini, ek emeklilik sistemlerini (özel sigorta tekniğini), sosyal yardımlaşma ve dayanışmayı teşvik sistemlerini devreye sokmakta ve böylece kişinin ve toplumun sosyal güvenlik alanında daha fazla tasarrufa yönelmesi teşvik edilmektedir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi geleneksel ve çağdaş sosyal güvenlik teknikleri için doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Geleneksel teknikler kötü ve başarısız iken çağdaş teknikler iyi ve başarılıdır
B
Geleneksel tekniklerde katılım zorunludur
C
Kişi sosyal yardım almaya zorlanabilir
D
Geleneksel teknikler her türlü ihtiyaca yetecek şekildedir
E
Çağdaş teknikler daha geniş toplum kesimini kapsamaktadır
Açıklama:
Soru, sayfa 78'deki bilgiler harmanlanarak oluşturulmuştur.
Çağdaş teknikler ise bugün daha geniş toplum kesimlerini kapsayan ve onlara insan haysiyetine yaraşır bir sosyal güvenlik garantisi sağlayan (sosyal sigortalar gibi) tekniklerdir.
Çağdaş teknikler ise bugün daha geniş toplum kesimlerini kapsayan ve onlara insan haysiyetine yaraşır bir sosyal güvenlik garantisi sağlayan (sosyal sigortalar gibi) tekniklerdir.
Soru 40
Aşağıda verilen bireysel sosyal güvenlik teknikleri ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bireysel sosyal güvenlik tekniklerinin temeli tasarrufa dayanır.
B
Bireyler başkalarından yardım ve destek alarak kendi sosyal güvenliklerini sağlama amacıyla geliştirirler.
C
Bireysel teknikler; bireyin kapasitesi, bilgisi, idraki ve basiretine bağlı olarak sonuç veren tekniklerdir.
D
Bireysel sosyal güvenlik teknikleri günümüze kadarki gelişim sürecinde çok fazla çeşitlenememiştir.
E
Bireysel sosyal güvenlik tekniklerinde etkinlik bireyin kapasitesi ile sınırlı olmaktadır.
Açıklama:
A, C, D ve E seçeneklerinde verilen bilgiler doğrudur. Fakat, B seçeneğinin aksine, bireylerin başkalarından yardım ve destek almaksızın kendi sosyal güvenliklerini sağlamak amacıyla geliştirdikleri teknikler, bireysel sosyal güvenlik teknikleridir. Bu sebeple sorunun cevabı B seçeneğidir.
Soru 41
İnsanlığın bulduğu en eski, hatta ilk sosyal güvenlik tekniği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Özel sigorta tekniği
B
Sosyal yardım tekniği
C
Tasarruf tekniği
D
Sosyal sigorta tekniği
E
Sosyal yardımlaşma tekniği
Açıklama:
Tasarruf, insanlığın bulduğu en eski, hatta ilk sosyal güvenlik tekniğidir. Doğru cevap C seçeneğinde verilmiştir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi bir sosyal güvenlik tekniği olarak doğmamış, ancak zaman içinde güvenlik alanında da kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Sosyal hizmet tekniği
B
Sosyal yardımlaşma tekniği
C
Tasarruf tekniği
D
Özel sigorta tekniği
E
Sosyal yardım tekniği
Açıklama:
Özel sigorta bir sosyal güvenlik tekniği olarak doğmamış, ancak zaman içinde güvenlik alanında da kullanılmıştır. Doğru cevap D seçeneğinde verilmiştir.
Soru 43
(i) Kişiler arası yardımlaşma tekniği olması,
(ii) Risk gerçekleştikten sonra devreye girmesi,
(iii) Kişinin talebine bağlı olması,
(iv) Yapılacak ve istenen yardımların yardım yapanın arzusuna ve yardım yapma gücüne bağlı olması
Yukarıda verilen ifadeler hangi sosyal güvenlik tekniğinin ayırt edici özellikleridir?
(ii) Risk gerçekleştikten sonra devreye girmesi,
(iii) Kişinin talebine bağlı olması,
(iv) Yapılacak ve istenen yardımların yardım yapanın arzusuna ve yardım yapma gücüne bağlı olması
Yukarıda verilen ifadeler hangi sosyal güvenlik tekniğinin ayırt edici özellikleridir?
Seçenekler
A
Tasarruf tekniği
B
Sosyal yardımlaşma tekniği
C
Özel sigorta tekniği
D
Sosyal sigorta tekniği
E
Sosyal hizmet tekniği
Açıklama:
Sosyal yardımlaşma tekniğinin ayırt edici özelliği (i) Kişiler arası yardımlaşma tekniği olması, (ii) Risk gerçekleştikten sonra devreye girmesi, (iii) Kişinin talebine bağlı olması, (iv) Yapılacak ve istenen yardımların yardım yapanın arzusuna ve yardım yapma gücüne bağlı olmasıdır. Bu sebeple doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi kurumlaşma ve kurumlaşmanın sağladığı faydalar ile ilgili doğrudur?
Seçenekler
A
Kurumsallaşma yardım miktarının daha çok azalmasına neden olmuştur.
B
Kurumsallaşma elden ele yardımların olumsuz psikolojik etkilerinin ortadan kaldırılmasını güçleştirmiştir.
C
Kurumsallaşma yardım yapmak isteyenler ile yardım alanların karşılaşmasını güçleştirmiştir.
D
Kurumsallaşma yardımların suistimalini engellemiş, yardımların yerine ve ihtiyaç sahiplerine ulaşmasına katkı sağlamıştır,
E
Kurumsallaşma kişilerin yardım yapma ömrünün kısalmasını sağlamıştır.
Açıklama:
Kurumsallaşmanın sağladığı faydalar, bugüne kadar gelen tarihî yüzlerce yıla uzanan kurumların yaşamasını mümkün kılmıştır. Bu faydalar şu şekilde sıralanabilir:
• Kurumsallaşma yardım miktarının daha büyümesini sağlamıştır,
• Kurumsallaşma yardım yapılma zamanını kısaltmıştır,
• Kurumsallaşma yardım alanlar ile yardım yapanların karşı karşıya gelmesinin olumsuz psikolojik etkilerini azaltmıştır,
• Kurumsallaşma yardım yapmak isteyenler ile yardım alanların karşılaşmasını kolaylaştırmıştır,
• Kurumsallaşma yardımların suistimalini engellemiş, yardımların yerine ve ihtiyaç sahiplerine ulaşmasına katkı sağlamıştır,
• Kurumsallaşma kişilerin yardım yapma ömrünün uzamasını sağlamıştır,
• Kurumsallaşma elden ele yardımların olumsuz psikolojik etkilerinin ortadan kaldırılmasına katkı sağlamıştır.
Bu ifadelere göre kurumsallaşmanın sağladığı faydalar ile ilgili yalnızca D seçeneğinde doğru bir bilgi verilmiştir.
• Kurumsallaşma yardım miktarının daha büyümesini sağlamıştır,
• Kurumsallaşma yardım yapılma zamanını kısaltmıştır,
• Kurumsallaşma yardım alanlar ile yardım yapanların karşı karşıya gelmesinin olumsuz psikolojik etkilerini azaltmıştır,
• Kurumsallaşma yardım yapmak isteyenler ile yardım alanların karşılaşmasını kolaylaştırmıştır,
• Kurumsallaşma yardımların suistimalini engellemiş, yardımların yerine ve ihtiyaç sahiplerine ulaşmasına katkı sağlamıştır,
• Kurumsallaşma kişilerin yardım yapma ömrünün uzamasını sağlamıştır,
• Kurumsallaşma elden ele yardımların olumsuz psikolojik etkilerinin ortadan kaldırılmasına katkı sağlamıştır.
Bu ifadelere göre kurumsallaşmanın sağladığı faydalar ile ilgili yalnızca D seçeneğinde doğru bir bilgi verilmiştir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik sağlamakta kullanılan en eski sosyal yardım kurumlarıdır?
Seçenekler
A
Sandıklar
B
Dernekler
C
Vakıflar
D
Kooperatifler
E
Sosyal Güvenlik Kurumu
Açıklama:
Vakıflar sosyal güvenlik sağlamakta kullanılan en eski sosyal yardım kurumlarıdır. Vakıf, belli bir malın ya da paranın ayrı bir tüzel kişilik teşkil edecek biçimde sosyal yardım için tahsis edilmesi ile ortaya çıkar. Doğru cevap C seçeneğinde verilmiştir.
Soru 46
Aşağıdaki sosyal güvenlik tekniklerinden hangisi ilk defa deniz ticaretinde uygulamaya başlanılıp daha sonra bütün mal varlığına yönelik risklere karşı güvenlik sağlamak amacı ile kullanılır olmuştur?
Seçenekler
A
Özel sigorta tekniği
B
Sosyal sigorta tekniği
C
Tasarruf tekniği
D
Sosyal yardım tekniği
E
Sosyal hizmet tekniği
Açıklama:
Özel sigorta tekniği, mala yönelik risklere karşı emniyet sağlamak amacı ile uygulanmaya başlamış bir tekniktir. İlk defa deniz ticaretinde uygulamaya başlanılan bu teknik daha sonra bütün mal varlığına yönelik risklere karşı güvenlik sağlamak amacı ile kullanılır olmuştur. Doğru cevap A seçeneğinde verilmiştir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi sosyal sigortanın temel ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Zorunlu olması
B
Kamu sigortası olması
C
Kâr amacı gütmesi
D
Primli bir sistem olması
E
Bütün sosyal riskleri kapsaması
Açıklama:
Sosyal sigortanın temel ilkeleri;
• Zorunlu olması,
• Kamu sigortası olması,
• Primli bir sistem olması,
• Ödenen primle sağlanan yardım arasında bir bağın olmaması,
• Bütün sosyal riskleri kapsaması,
• Kâr amacı gütmemesi,
• Devletin garantisi altında olmasıdır.
Verilen bilgilere göre sosyal sigorta kâr amacı gütmez. C seçeneği yanlış bilgi içerdiği için sorunun cevabıdır.
• Zorunlu olması,
• Kamu sigortası olması,
• Primli bir sistem olması,
• Ödenen primle sağlanan yardım arasında bir bağın olmaması,
• Bütün sosyal riskleri kapsaması,
• Kâr amacı gütmemesi,
• Devletin garantisi altında olmasıdır.
Verilen bilgilere göre sosyal sigorta kâr amacı gütmez. C seçeneği yanlış bilgi içerdiği için sorunun cevabıdır.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi sosyal yardım tekniğinin unsurlarından değildir?
Seçenekler
A
Muhtaçlara yönelik sosyal güvenlik sağlamada kullanılır.
B
Muhtaçlık kontrolüne dayalı yardım yapılır.
C
Yardımlar karşılıksız yapılır.
D
Devletçe yönetilir ve denetlenir.
E
Prim ile sağlanan yardım doğru orantılıdır.
Açıklama:
Sosyal yardım ve sosyal hizmetlerde aynı uygulama esasları hâkimdir. Sosyal yardım tekniğinin unsurları aşağıda sıralanmaktadır.
• Muhtaçlara yönelik sosyal güvenlik sağlamada kullanılır,
• Muhtaçlık kontrolüne dayalı yardım yapılır,
• Yardımlar karşılıksız yapılır,
• Devletçe yönetilir ve denetlenir.
Sosyal yardım tekniği primsiz bir sistemdir. E seçeneğinde verilen ifade ise bununla çelişmekte olup, özel sigorta tekniğinin ayırt edici unsurlarından biridir. Bu sebeple cevap E'dir.
• Muhtaçlara yönelik sosyal güvenlik sağlamada kullanılır,
• Muhtaçlık kontrolüne dayalı yardım yapılır,
• Yardımlar karşılıksız yapılır,
• Devletçe yönetilir ve denetlenir.
Sosyal yardım tekniği primsiz bir sistemdir. E seçeneğinde verilen ifade ise bununla çelişmekte olup, özel sigorta tekniğinin ayırt edici unsurlarından biridir. Bu sebeple cevap E'dir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi sosyal sigorta kapsamında olan sigortalıları zorunlu olarak ek bir sosyal sigorta kapsamına alır?
Seçenekler
A
Özel sigorta
B
Teavün Sandığı
C
Dernekler
D
Büyük Sayılar Kanunu
E
Tamamlayıcı sosyal sigorta
Açıklama:
Tamamlayıcı sosyal sigorta, sosyal sigorta kapsamında olan sigortalıları zorunlu olarak ek bir sosyal sigorta kapsamına alır. Doğru cevap E seçeneğinde verilmiştir.
Soru 50
Sosyal güvenlik teknikleri ile ilgili olarak hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Her dönem ve her toplum için geçerli olan tekniklerdir.
B
Sosyal güvenlik sağlamak amacıyla kullanılan yol ve yöntemlerdir.
C
İnsanlığın karşı karşıya olduğu muhtemel ya da mutlak tehlikelerin sonuçlarına karşı tedbir arayışı sonucu ortaya çıkmışlardır.
D
Yeni sosyal güvenlik risklerinin ortaya çıkışı, sosyal güvenlik tekniklerini değiştirmiştir.
E
En eskiden en yeniye bütün sosyal güvenlik teknikleri günümüzde de kullanılmaya devam edilmektedir.
Açıklama:
Sosyal güvenlik teknikleri her dönem ve her toplum için geçerli olan, durağan, değişmez teknikler değildir. Sosyal güvenlik ihtiyacındaki değişime bağlı olarak sosyal güvenlik teknikleri de değişir.
Soru 51
Kişinin harcanabilir gelirinin bir kısmından gelecekte karşılaşabileceği sıkıntılar ya da yapmayı düşündüğü yatırımlar nedeniyle vazgeçmesi, aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
Seçenekler
A
Özel Sigorta Tekniği
B
Hukuki Sorumluluk
C
Sosyal Sigorta Tekniği
D
Tasarruf Tekniği
E
Sosyal Yardımlaşma Tekniği
Açıklama:
Tasarruf özünde bir fedakârlıktır. Tasarruf etmek kişinin harcanabilir gelirinin bir kısmından gelecekte karşılaşabileceği sıkıntılar ya da yapmayı düşündüğü yatırımlar nedeniyle vazgeçmesi ve harcamaması olayıdır.
Soru 52
İnsanlığın bulduğu ilk sosyal güvenlik tekniğidir hangisidir?
Seçenekler
A
Hukuki Sorumluluk
B
Sosyal Yardımlaşma Tekniği
C
Özel Sigorta Tekniği
D
Sosyal Sigorta Tekniği
E
Tasarruf Tekniği
Açıklama:
Tasarruf bir teknik olarak insanlığın bulduğu en eski hatta ilk sosyal güvenlik tekniğidir denilebilir. Ancak, tasarruf tekniği günümüzde de hâlâ sosyal güvenlik ihtiyacını karşılamakta kullanılan bir tekniktir.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi tasarruf tekniğinin sosyal güvenlik garantisi sağlama bakımından yeterliliğini belirleyen faktörlerden değildir?
Seçenekler
A
Yeterli tasarruf yapmaya imkan verecek seviyede yüksek gelire sahip olma
B
Ülkedeki kişi başına düşen milli gelir miktarı
C
Tehlikeler ve zararlarının farkında olma ve tasarruf etme bilincinin varlığı
D
Yeterli tasarruf yapılmasına imkân verecek kadar tehlikesiz geçen sürenin varlığı
E
Tehlikenin şiddeti ve yol açtığı zararın büyüklüğü
Açıklama:
Yukarıdaki açıklamalardan hareketle, bireysel tasarruf tekniğinin sosyal güvenlik garantisi sağlama bakımından yeterliliğini belirleyen faktörler:
• Yeterli tasarruf yapmaya imkan verecek seviyede yüksek gelire sahip olma,
• Tehlikeler ve zararlarının farkında olma ve tasarruf etme bilincinin varlığı,
• Yeterli tasarruf yapılmasına imkân verecek kadar tehlikesiz geçen sürenin varlığı ve
• Tehlikenin şiddeti ve yol açtığı zararın büyüklüğü, olarak sıralanabilir.
• Yeterli tasarruf yapmaya imkan verecek seviyede yüksek gelire sahip olma,
• Tehlikeler ve zararlarının farkında olma ve tasarruf etme bilincinin varlığı,
• Yeterli tasarruf yapılmasına imkân verecek kadar tehlikesiz geçen sürenin varlığı ve
• Tehlikenin şiddeti ve yol açtığı zararın büyüklüğü, olarak sıralanabilir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi başlangıçta mala yönelik tehlikelere karşı bir güvenlik tekniği olarak doğan ancak zaman içerisinde sosyal güvenlik alanında kullanılmaya başlanan tekniktir?
Seçenekler
A
İmece
B
Tasarruf
C
Özel Sigorta
D
Sosyal Sigorta
E
Sosyal Yardımlaşma
Açıklama:
Özel sigorta bir sosyal güvenlik tekniği olarak doğmamıştır. Özel sigorta mala yönelik tehlikelere karşı bir güvenlik tekniği olarak doğmuş, ancak zaman içerisinde sosyal güvenlik alanında da bir teknik olarak kullanılmaya başlanmıştır.
Soru 55
- Bir sosyal güvenlik tekniği olarak doğmuştur.
- Ayırt edici özelliği isteğe bağlı olmasıdır.
- Riskin sonuçları paylaşılmakta ve dağıtılmaktadır.
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
Yalnız I
E
Yalnız II
Açıklama:
Özel sigorta bir sosyal güvenlik tekniği olarak doğmamıştır. Özel sigorta mala yönelik tehlikelere karşı bir güvenlik tekniği olarak doğmuş, ancak zaman içerisinde sosyal güvenlik alanında da bir teknik olarak kullanılmaya başlanmıştır.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi sosyal yardımlaşma tekniğinin ayırt edici özellikleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Kişiler arası yardımlaşma tekniği olması
B
Risk gerçekleştikten sonra devreye girmesi
C
Kişinin talebine bağlı olması
D
Yapılacak ve istenen yardımların yardım yapanın arzusuna ve yardım yapma gücüne bağlı olması
E
Serbest teşebbüs olması
Açıklama:
Sosyal yardımlaşma tekniğinin ayırt edici özelliği (i) Kişiler arası yardımlaşma tekniği olması, (ii) Risk gerçekleştikten sonra devreye girmesi, (iii) Kişinin talebine bağlı olması, (iv) Yapılacak ve istenen yardımların yardım yapanın arzusuna ve yardım yapma gücüne bağlı olmasıdır.
Soru 57
- Zorunlu olması
- Primli bir sistemi olması
- Prim ile sağlanan yardım arasında doğru orantı olması
- Bütün sosyal riskleri kapsaması
- Kâr amacı gütmesi
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
II, III ve V
D
II, III, IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Sosyal sigortanın temel ilkeleri;
•Zorunlu olması,
• Kamu sigortası olması,
• Primli bir sistem olması,
• Ödenen primle sağlanan yardım arasında bir bağın olmaması,
• Bütün sosyal riskleri kapsaması,
• Kâr amacı gütmemesi,
• Devletin garantisi altında olmasıdır.
•Zorunlu olması,
• Kamu sigortası olması,
• Primli bir sistem olması,
• Ödenen primle sağlanan yardım arasında bir bağın olmaması,
• Bütün sosyal riskleri kapsaması,
• Kâr amacı gütmemesi,
• Devletin garantisi altında olmasıdır.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi sosyal yardım tekniğinin unsurları arasında değildir?
Seçenekler
A
Prim gün sayısı şartı aranır.
B
Muhtaçlara yönelik sosyal güvenlik sağlamada kullanılır.
C
Muhtaçlık kontrolüne dayalı yardım yapılır.
D
Yardımlar karşılıksız yapılır.
E
Devletçe yönetilir ve denetlenir.
Açıklama:
Sosyal yardım ve sosyal hizmetlerde aynı uygulama esasları hâkimdir. Sosyal yardım tekniğinin unsurları aşağıda sıralanmaktadır.
• Muhtaçlara yönelik sosyal güvenlik sağlamada kullanılır,
• Muhtaçlık kontrolüne dayalı yardım yapılır,
• Yardımlar karşılıksız yapılır,
• Devletçe yönetilir ve denetlenir.
• Muhtaçlara yönelik sosyal güvenlik sağlamada kullanılır,
• Muhtaçlık kontrolüne dayalı yardım yapılır,
• Yardımlar karşılıksız yapılır,
• Devletçe yönetilir ve denetlenir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi bireysel sosyal güvenlik tekniklerindendir?
Seçenekler
A
Sosyal Yardımlaşma Tekniği
B
Sosyal Sigorta Tekniği
C
Tasarruf Tekniği
D
Tamamlayıcı Sigorta Tekniği
E
Sosyal Yardım Tekniği
Açıklama:
Tasarruf etmek kişinin harcanabilir gelirinin bir kısmından gelecekte karşılaşabileceği sıkıntılar ya da yapmayı düşündüğü yatırımlar nedeniyle vazgeçmesi ve harcamaması olayıdır. Tasarruf tekniği bireysel sosyal güvenlik teknikleri arasında sınıflanır.
Soru 60
Sosyal güvenlik sağlamak amacı ile kullanılan yollar yöntemler aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik tekniği
B
Özel güvenlik tekniği
C
Sosyal güvenlik faaliyeti
D
Sosyal güvenlik tedbiri
E
Sosyal güvenlik kavramı
Açıklama:
Sosyal güvenlik teknikleri, sosyal güvenlik sağlamak amacı ile kullanılan yollar yöntemlerdir.
Soru 61
Bireyin başkalarından yardım ve destek almaksızın, tek başına kendi sosyal güvenliğini sağlamak amacı ile geliştirdiği teknikleri ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toplu sosyal güvenlik teknikleri
B
Bireysel sosyal güvenlik teknikleri
C
Zorunlu sosyal güvenlik teknikleri
D
Sosyal güvenlik teknikleri
E
Harici sosyal güvenlik teknikleri
Açıklama:
Bireysel sosyal güvenlik teknikleri, bireyin başkalarından yardım ve destek almaksızın, tek başına kendi sosyal güvenliğini sağlamak amacı ile geliştirdiği teknikleri ifade eder.
Soru 62
İnsanlığın bulduğu en eski, hatta ilk sosyal güvenlik tekniği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sigorta
B
Kredi
C
Tasarruf
D
Harcama
E
Faiz
Açıklama:
Tasarruf bir teknik olarak insanlığın bulduğu en eski hatta ilk sosyal güvenlik tekniğidir denilebilir. Ancak, tasarruf tekniği günümüzde de hâlâ sosyal güvenlik ihtiyacını karşılamakta kullanılan bir tekniktir.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi bireysel tasarruf tekniğinin sosyal güvenlik garantisi sağlama bakımından yeterliliğini belirleyen faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yeterli tasarruf yapmaya imkan verecek seviyede yüksek gelire sahip olma
B
Tehlikeler ve zararlarının farkında olma ve tasarruf etme bilincinin varlığı
C
Yeterli tasarruf yapılmasına imkân verecek kadar tehlikesiz geçen sürenin varlığı
D
Gelir ve gider dengesi
E
Tehlikenin şiddeti ve yol açtığı zararın büyüklüğü
Açıklama:
Bireysel tasarruf tekniğinin sosyal güvenlik garantisi sağlama bakımından yeterliliğini belirleyen faktörler:
• Yeterli tasarruf yapmaya imkan verecek seviyede yüksek gelire sahip olma,
• Tehlikeler ve zararlarının farkında olma ve tasarruf etme bilincinin varlığı,
• Yeterli tasarruf yapılmasına imkân verecek kadar tehlikesiz geçen sürenin varlığı ve
• Tehlikenin şiddeti ve yol açtığı zararın büyüklüğü, olarak sıralanabilir.
• Yeterli tasarruf yapmaya imkan verecek seviyede yüksek gelire sahip olma,
• Tehlikeler ve zararlarının farkında olma ve tasarruf etme bilincinin varlığı,
• Yeterli tasarruf yapılmasına imkân verecek kadar tehlikesiz geçen sürenin varlığı ve
• Tehlikenin şiddeti ve yol açtığı zararın büyüklüğü, olarak sıralanabilir.
Soru 64
Mala yönelik tehlikelere karşı bir güvenlik tekniği olarak doğmuş, ancak zaman içerisinde sosyal güvenlik alanında da bir teknik olarak kullanılmaya başlanana kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Enflasyon zammı
B
Kredi tekniği
C
Vade tekniği
D
Amortisman tekniği
E
Sigorta tekniği
Açıklama:
Özel sigorta bir sosyal güvenlik tekniği olarak doğmamıştır. Özel sigorta mala yönelik tehlikelere karşı bir güvenlik tekniği olarak doğmuş, ancak zaman içerisinde sosyal güvenlik alanında da bir teknik olarak kullanılmaya başlanmıştır.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi sosyal yardımlaşma tekniğinin yetersizliğinden doğan bir meslektir?
Seçenekler
A
Dilencilik
B
Müzisyenlik
C
Şöförlük
D
Avukatlık
E
Doktorluk
Açıklama:
Dilencilik: Sosyal yardımlaşma tekniğinin yetersizliğinden doğan bir meslektir.
Soru 66
Sosyal yardım yapma isteğinde olan kimselerin bir araya geldikleri ve üyelerinin küçük iktisadi katkılarını büyük ve anlamlı sosyal yardım potansiyeline dönüştürebilen kuruluşlara ne denir?
Seçenekler
A
Sandıklar
B
Dernekler
C
Vakıflar
D
Lokaller
E
Kobiler
Açıklama:
Dernekler sosyal yardım yapma isteğinde olan kimselerin bir araya geldikleri ve üyelerinin küçük iktisadi katkılarını büyük ve anlamlı sosyal yardım potansiyeline dönüştürebilen kuruluşlardır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi sosyal sigortanın temel ilkelerinden değildir?
Seçenekler
A
Zorunlu olması
B
Primli bir sistem olması
C
Kar amacı gütmesi
D
Kamu sigortası olması
E
Bütün sosyal riskleri kapsaması
Açıklama:
Sosyal sigortanın temel ilkeleri;
• Zorunlu olması,
• Kamu sigortası olması,
• Primli bir sistem olması,
• Ödenen primle sağlanan yardım arasında bir bağın olmaması,
• Bütün sosyal riskleri kapsaması, • Kâr amacı gütmemesi,
• Devletin garantisi altında olmasıdır.
• Zorunlu olması,
• Kamu sigortası olması,
• Primli bir sistem olması,
• Ödenen primle sağlanan yardım arasında bir bağın olmaması,
• Bütün sosyal riskleri kapsaması, • Kâr amacı gütmemesi,
• Devletin garantisi altında olmasıdır.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi sosyal yardım tekniğinin unsurlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Muhtaçlara yönelik sosyal güvenlik sağlamada kullanılır
B
Muhtaçlık kontrolüne dayalı yardım yapılır
C
Yardımlar karşılıksız yapılır
D
Kişilerce yönetilir ve denetlenir
E
Devletçe yönetilir ve denetlenir
Açıklama:
Sosyal yardım ve sosyal hizmetlerde aynı uygulama esasları hâkimdir. Sosyal yardım tekniğinin unsurları aşağıda sıralanmaktadır.
• Muhtaçlara yönelik sosyal güvenlik sağlamada kullanılır,
• Muhtaçlık kontrolüne dayalı yardım yapılır,
• Yardımlar karşılıksız yapılır,
• Devletçe yönetilir ve denetlenir.
• Muhtaçlara yönelik sosyal güvenlik sağlamada kullanılır,
• Muhtaçlık kontrolüne dayalı yardım yapılır,
• Yardımlar karşılıksız yapılır,
• Devletçe yönetilir ve denetlenir.
Soru 69
Sosyal yardımların hizmete dönüştürülerek yapılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sosyal görev
B
Sosyal sorumluluk
C
Sosyal bilinç
D
Sosyal sigorta
E
Sosyal hizmet
Açıklama:
Sosyal yardım tekniğinin unsurları aynı kalmak suretiyle yardımların hizmete dönüştürülerek yapılması “sosyal hizmet” olarak adlandırılır. Sosyal hizmetler de özünde birer sosyal yardımdır.
Soru 70
Sosyal güvenlik sağlamak amacı ile sürdürülen çabaların sonucu olarak bulunan; insanlığın sosyal güvenlik sağlamak amacı ile kullandığı, geliştirdiği usul, metot ve yolların genel adı nedir?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik teknikleri
B
Sosyal güvenlik yolları
C
Sosyal güvenlik kuramları
D
Sosyal güvenlik yaklaşımları
E
Sosyal güvenlik etiği
Açıklama:
Sosyal güvenlik teknikleri, sosyal güvenlik sağlamak amacı ile sürdürülen
çabaların sonucu olarak bulunan; insanlığın sosyal
güvenlik sağlamak amacı ile kullandığı, geliştirdiği
usul, metot ve yolların genel adıdır.
çabaların sonucu olarak bulunan; insanlığın sosyal
güvenlik sağlamak amacı ile kullandığı, geliştirdiği
usul, metot ve yolların genel adıdır.
Soru 71
Sosyal güvenlik teknikleri bireysel ve ........ teknikler olmak üzere iki grupta toplanır. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Grup
B
Toplu
C
Genel
D
Özel
E
Kişisel
Açıklama:
Sosyal güvenlik teknikleri bireysel ve toplu
teknikler olmak üzere iki grupta toplanır.
teknikler olmak üzere iki grupta toplanır.
Soru 72
Bireylerin başkalarından yardım ve destek almaksızın kendi sosyal güvenliklerini sağlamak amacıyla geliştirdikleri teknikler, bireysel sosyal güvenlik tekniklere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bireysel güvenlik teknikleri
B
Grup sosyal güvenlik tekniği
C
Toplu sosyal güvenlik tekniği
D
Özel sosyal güvenlik tekniği
E
Genel sosyal güvenlik tekniği
Açıklama:
Bireysel sosyal güvenlik tekniğidir.
Soru 73
Kusursuz sorumluluğun diğer adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Subjektif sorumluluk
B
Objektif sorumluluk
C
Bireysel sorumluluk
D
Özel sorumluluk
E
Toplu sorumluluk
Açıklama:
Objektif sorumluluk ya da sebep sorumluluğu denmektedir.
Soru 74
İlk sosyal güvenlik tekniği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Özel sigorta tekniği
B
Sosyal yardımlaşma tekniği
C
Tasarruf tekniği
D
Sosyal sigorta tekniği
E
Sosyal yardım tekniği
Açıklama:
Tasarruf, insanlığın bulduğu en eski, hatta
ilk sosyal güvenlik tekniğidir.
ilk sosyal güvenlik tekniğidir.
Soru 75
Riskin sonuçlarının paylaşıldığı ve dağıtıldığı sigorta türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Genel
B
Bireysel
C
Toplu
D
Grup
E
Özel
Açıklama:
Özel sigortada riskin sonuçları paylaşılmakta ve dağıtılmaktadır.
Soru 76
Sosyal yardımlaşma tekniğinin yetersizliğinden doğan meslek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sigortacılık
B
Dilencilik
C
Avukatlık
D
Sosyal güvenlik uzmanı
E
Sosyal hizmet uzmanı
Açıklama:
Dilenciliktir.
Soru 77
İhtiyaç anında, muhtaç durumda bulunan üyelere mali destek vermek üzere, genellikle aynı meslek veya sanayideki kişiler tarafından meydana getirilen, primli sisteme göre işleyen yardımlaşma sandıklarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Teavün sandığı
B
Finans sandığı
C
Dayanışma sandığı
D
Sigorta sandığı
E
Emekli sandığı
Açıklama:
İhtiyaç anında, muhtaç durumda bulunan
üyelere mali destek vermek üzere, genellikle aynı meslek veya sanayideki kişiler
tarafından meydana getirilen, primli sisteme göre işleyen yardımlaşma sandıklara Teavün (Orta) Sandığı denir.
üyelere mali destek vermek üzere, genellikle aynı meslek veya sanayideki kişiler
tarafından meydana getirilen, primli sisteme göre işleyen yardımlaşma sandıklara Teavün (Orta) Sandığı denir.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi özel sigortanın ayırt edici unsurlarından biri değildir?
Seçenekler
A
İsteğe bağlıdır.
B
Kar amacı gütmez.
C
İflas riski vardır.
D
Primli sistemdir.
E
Özel girişimdir.
Açıklama:
Kar amacı güder.
Soru 79
- Muhtaçlara yönelik sosyal güvenlik sağlamada kullanılır,
- Muhtaçlık kontrolüne dayalı yardım yapılır,
- Yardımlar karşılıksız yapılır,
- Devletçe yönetilir ve denetlenir,
- Primli sistem kapsamındadır,
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Açıklama:
Sosyal yardımlar primli değil primsiz sistem kapsamındadır. Sosyal yardım almak için prim ödenmesine gerek yoktur, aksine prim ödeyemeyecek kadar yoksul kesimlere yöneliktir.
Soru 80
Aşağıdakilerden tehlikelerden hangisinde hukuki sorumluluğun tespiti diğerlerine göre daha kolaydır?
Seçenekler
A
Hastalık
B
Yaşlılık
C
Konut
D
İşsizlik
E
İş kazası
Açıklama:
İş kazasında hukuki sorumluluğun tespiti nispeten kolaydır, çünkü işyeri güvenliği şartlarına uyulmamasından kaynaklanan kazalarda işveren, dikkatsizlikten kaynaklanan iş kazalarında ise çalışan sorumlu olacaktır.
Ünite 4
Soru 1
Dünyada kaç kişiye yeterli sosyal güvenlik hakkı düşmektedir?
Seçenekler
A
Her 3 kişiden birine
B
Her 5 kişiden birine
C
Her 10 kişiden birine
D
Her 15 kişiden birine
E
Her 20 kişiden birine
Açıklama:
Doğru yanıt B'dir.
Soru 2
Yoksullukla en iyi mücadele şekli nedir?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik programlarının geliştirlmesi ile.
B
Sosyal yardım kampanyalarının arttırılmasıyla.
C
Sosyal yardımlaşmanınyaygınlaştırılmasıyla.
D
Aktif yaşlanmanın sağlanmasıyla.
E
Erken emeklilik olanaklarının sunulmasıyla.
Açıklama:
Doğru yanıt A'dır.
Soru 3
Sosyal güvenlik kurumlarını diğer kamu kurumlarından ayıran en önemli özellik nedir?
Seçenekler
A
Vatandaş odaklı hizmet.
B
Yönetim odaklı hizmet.
C
Yönetici odaklı hizmet.
D
Sektör odaklı hizmet.
E
E-Sigorta
Açıklama:
Doğru yanıt A'dır.
Soru 4
Türk Sosyal Sigorta sisteminin temel kurumları olan SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kaç yılında kapatılarak SGK'ya bağlanmıştır?
Seçenekler
A
1996
B
2000
C
2006
D
2009
E
2015
Açıklama:
Doğru yanıt C'dir.
Soru 5
Sağlık hizmetlerinde kolay ve çabuk erişim neyin başarısıdır?
Seçenekler
A
Bireyin
B
Toplumun
C
Kurumun
D
Yönetimin
E
Sosyal güvenliğin
Açıklama:
Doğru yanıt D'dir.
Soru 6
Sosyal sigortaları diğer kamu kurumlarından ayıran nedir?
Seçenekler
A
Çalışanların statüsü
B
Sektör farklılıkları
C
Diğer kurumlarla işbirliği
D
Riskler
E
Özerk yönetim yapısı
Açıklama:
Doğru yanıt E'dir.
Soru 7
2006 reformundan önce işçiler hangi sosyal sigortaya bağlıydılar?
Seçenekler
A
Bağ-Kur
B
SSK
C
Emekli Sandığı
D
SGK
E
İŞKUR
Açıklama:
Doğru yanıt B'dir. İşçiler SSK, memurlar Emekli Sandığı ve kendi hesabına çalışanlar Bağ-Kur tarafından sağlanan sosyal güvenlik hizmetlerinden faydalanmaktaydı. 2006 yılında bu kurumlar SGK çatısı altında birleştirildi.
Soru 8
2006 reformundan önce memurlar hangi sosyal sigortaya bağlıydılar?
Seçenekler
A
Emekli Sandığı
B
Bağ-Kur
C
SSK
D
İŞKUR
E
SGK
Açıklama:
Doğru yanıt A'dır.
Soru 9
2006 reformundan önce esnaf ve sanatkarlar hangi sosyal sigortaya bağlıydılar?
Seçenekler
A
SGK
B
Emekli Sandığı
C
İŞKUR
D
Bağ-Kur
E
SSK
Açıklama:
Doğru yanıt D'dir.
Soru 10
Sosyal sigorta kurumlarının en nihayetinde kime ihtiyacı vardır?
Seçenekler
A
E- Sigortaya
B
E-Devlete
C
Yöneticiye
D
Bankalara
E
Yerel hizmet birimlerine
Açıklama:
Doğru yanıt E'dir.
Soru 11
Sosyal güvenlik sistemlerinin başarısı için anahtar rol oynayan iyi yönetimin temel esasları ILO’nun hangi yılda gerçekleştirdiği 89. Uluslararası Çalışma Konferansı toplantısında belirlenmeye çalışılmıştır?
Seçenekler
A
2000
B
2001
C
2002
D
2003
E
2004
Açıklama:
Sosyal güvenlik sistemlerinin başarısı için anahtar rol oynayan iyi yönetimin temel esasları ILO’nun 2001 yılında gerçekleştirdiği 89. Uluslararası Çalışma Konferansı toplantısında belirlenmeye çalışılmıştır.
Soru 12
Türk sosyal sigorta sisteminin temel kurumları olan SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı’nın faaliyetlerine son verilerek hangi yılda 5502 sayılı Kanunla Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) oluşturulması sistemin yönetim yapısı ile ilgili bir değişiklik gerçekleştirilmiştir?
Seçenekler
A
2002
B
2003
C
2004
D
2005
E
2006
Açıklama:
Türk sosyal sigorta sisteminin temel kurumları olan SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı’nın faaliyetlerine son verilerek 2006 yılında 5502 sayılı Kanunla Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) oluşturulması sistemin yönetim yapısı ile ilgili bir değişikliktir.
Soru 13
Sosyal güvenlik kurumlarının sağladığı hangi hizmet sosyal güvenlik sistemlerinin yönetim başarısı için bir ölçüdür?
Seçenekler
A
Dayanışma
B
Bağladığı gelir ve aylıkların seviyesi ve yeterliliği
C
Yardımlaşma
D
Sağlık hizmetleri
E
Çocuk yardımı
Açıklama:
Sosyal güvenlik kurumlarının bağladığı gelir ve aylıkların seviyesi ve yeterliliği sosyal güvenlik sistemlerinin yönetim başarısı için bir ölçüdür.
Soru 14
Bütün ülkeyi kapsama alan bir sosyal güvenlik sistemi, hangi programlardan oluşur?
Seçenekler
A
Sosyal sigortalar ve kamu sosyal yardım ve hizmetler
B
Sağlık sigortaları
C
İşçi sigortaları
D
Emekli sandığı
E
Yaşam sigortası
Açıklama:
Bütün ülkeyi kapsama alan bir sosyal gü- venlik sistemi, sosyal sigortalar ve kamu sosyal yardım ve hizmetler programlarından oluşur.
Bütün ülkeyi kapsama alan bir sosyal güvenlik sistemi, sosyal sigortalar ve kamu sosyal yardım ve hizmetler programlarından oluşur.
Bütün ülkeyi kapsama alan bir sosyal güvenlik sistemi, sosyal sigortalar ve kamu sosyal yardım ve hizmetler programlarından oluşur.
Soru 15
Bütün ülkeyi kapsamına almaya yönelik, millî sosyal güvenlik sistemini oluşturan kamu sosyal güvenlik sistemleri kaç ana grupta toplanmaktadır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Bütün ülkeyi kapsamına almaya yönelik, millî sosyal güvenlik sistemini oluşturan kamu sosyal güvenlik sistemleri; • Primli rejimler olarak adlandırılan sosyal sigortalar, • Primsiz rejimler olarak adlandırılan sosyal yardımlar ve hizmetler programları başlıkları altında iki ana grupta toplanmakta ve sosyal güvenliğin yönetim sorunu da bu iki program grubu bakımından irdelenmektedir.
Soru 16
Türkiye hangi yıllar arasında reform çalışmaları ile sosyal sigorta kurumlarını, işsizlik sigortası dışında, tek bir sosyal sigorta kurumu çatısı altında toplamıştır?
Seçenekler
A
2000-2001
B
2001-2003
C
2003-2005
D
2005-2007
E
2006-2008
Açıklama:
Türkiye 2006 ve 2008 yıllarındaki reform çalışmaları ile sosyal sigorta kurumlarını, işsizlik sigortası dışında, tek bir sosyal sigorta kurumu çatısı altında toplamıştır.
Soru 17
Sosyal sigortalarda özerkliğin kaç boyutu vardır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Sosyal sigortalarda özerkliğin iki boyutu vardır: idari özerklik ve mali özerklik.
Soru 18
Türkiye hangi yılda İşçi Sigortaları Kurumu (SSK) ile birlikte özerk yönetim ilkesini sosyal sigortaların yönetiminde hayata geçirmiş, yasal mevzuatı bu ifade ile düzenlemiş ancak hiçbir zaman yönetimdeki ağırlığından vazgeçmemiştir?
Seçenekler
A
1941
B
1942
C
1943
D
1944
E
1945
Açıklama:
Türkiye, 1945 yılında İşçi Sigortaları Kurumu (SSK) ile birlikte özerk yönetim ilkesini sosyal sigortaların yönetiminde hayata geçirmiş, yasal mevzuatı bu ifade ile düzenlemiş ancak hiçbir zaman yönetimdeki ağırlığından vazgeçmemiştir.
Soru 19
Sosyal sigorta kurumlarının yönetiminde özerklik kaç belirgin amaçla tercih edilir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Sosyal sigorta kurumlarının yönetiminde özerklik iki belirgin amaçla tercih edilir (Alper, 2011: 10). Bunlar; 99 Sosyal Güvenlik • Sistemin finansmanını sağlayan sosyal tarafların yönetim sürecine katılmalarını sağlamak ve • Siyasi iktidarların sosyal güvenlik kurumlarının yönetimine müdahalelerini ve etki alanlarını sınırlandırmak.
Soru 20
Sosyal yardımlar ve hizmetlerin yönetiminde kaç farklı boyut öne çıkar?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Sosyal yardımlar ve hizmetlerin yönetiminde üç farklı boyut öne çıkar. Bunlar (ILO, 2010: 107-119); • Sosyal yardımların kurumsal yapılanması ve organizasyonu, • Sosyal yardım ve hizmetlerin kapsamının belirlenmesi, • Sosyal yardım ve hizmetlerin finansmanı.
Soru 21
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nde, “sosyal güvenlik temel ve vazgeçilemez bir insan hakkıdır” ifadesi sosyal güvenliğin önem unsurlarından hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Herkesi kapsama alma hedefi
B
Sosyal diyalog ve katılımcı yönetim anlayışının güçlenmesi
C
Sosyal güvenlik için ayrılan kaynaklarda üst sınıra gelinmesi
D
Vatandaş (müşteri) odaklı hizmet anlayışı
E
E-devlet anlayışının yaygınlaşması
Açıklama:
Herkesi kapsama alma hedefi: Gerek ILO’nun Filadelfiya Bildirgesi (1944), gerekse İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nde, “sosyal güvenlik temel ve vazgeçilemez bir insan hakkı” olarak tarif edilmesine rağmen, dünyada ancak her 5 kişiden biri yeterli sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Doğru yanıt A şıkkıdır.
Soru 22
Sosyal sigorta programlarının yönetimine devletin yanı sıra prim ödeyen sigortalıların ve işverenlerin, sistemden gelir ve aylık alanlar ile hizmetlerinden faydalananların örgütleri aracılığıyla yönetim ve karar süreçlerine katılımının ve temsillerinin sağlanması sosyal güvenliğin önem unsurlarından hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Herkesi kapsama alma hedefi
B
Sosyal diyalog ve katılımcı yönetim anlayışının güçlenmesi
C
Sosyal güvenlik için ayrılan kaynaklarda üst sınıra gelinmesi
D
Vatandaş (müşteri) odaklı hizmet anlayışı
E
E-devlet anlayışının yaygınlaşması
Açıklama:
Sosyal diyalog ve katılımcı yönetim anlayışının güçlenmesi: ILO, sosyal güvenlik sistemlerinin başarısı bakımından; genel sosyal güvenlik politikalarının belirlenmesinden uygulanmasına kadar olan süreç içinde sosyal diyalog mekanizmalarının geliştirilerek sosyal tarafların yönetim ve karar süreçlerine katılımını desteklemektedir (ILO, 2010: 8). Sosyal sigorta programlarının yönetimine devletin yanı sıra prim ödeyen sigortalıların ve işverenlerin, sistemden gelir ve aylık alanlar ile hizmetlerinden faydalananların örgütleri aracılığıyla (sendikalar, işveren örgütleri, emekli dernekleri vb.), yönetim ve karar süreçlerine katılımı ve temsilleri sağlanmalıdır. Doğru yanıt B şıkkıdır.
Soru 23
Sosyal güvenlik hizmetinden faydalanan kişilerin, hakları ve yükümlülükleri hakkında bilgilendirilmesi, hizmetlerin doğrudan ihtiyaç duyan kişiye götürülmesi, bürokratik işlemlerin azaltılması gibi tedbirler sosyal güvenliğin önem unsurlarından hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Herkesi kapsama alma hedefi
B
Sosyal güvenlik için ayrılan kaynakların üst sınıra gelmesi
C
Sosyal diyalog anlayışının güçlenmesi
D
Vatandaş odaklı hizmet anlayışı
E
E-devlet anlayışının yaygınlaşması
Açıklama:
Sosyal güvenlik sisteminde, bu kamu hizmetinden faydalanan kişilerin, hakları ve yükümlülükleri hakkında bilgilendirilmesi, hizmetlerin doğrudan ihtiyaç duyan kişiye götürülmesi, bürokratik işlemlerin azaltılması gibi tedbirler sosyal güvenliğin önem unsurlarından "Vatandaş odaklı hizmet anlayışı" ile ilgilidir. Doğru yanıt D şıkkıdır.
Soru 24
Sosyal güvenlik kurumlarının hizmet sunumunda çabukluk ve güvenlik sağlamak üzere akıllı kart uygulamalarını yaygınlaştırmaları, sigortalılar, işverenler ve üçüncü kişilerle ilişkilerinde elektronik ortamda iletişim kurma çabalarını yaygınlaştırmaları sosyal güvenliğin önem unsurlarından hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Herkesi kapsama alma hedefi
B
Sosyal güvenlik için ayrılan kaynakların üst sınıra gelmesi
C
Sosyal diyalog anlayışının güçlenmesi
D
Vatandaş odaklı hizmet anlayışı
E
E-devlet anlayışının yaygınlaşması
Açıklama:
Sosyal güvenlik kurumlarının hizmet sunumunda çabukluk ve güvenlik sağlamak üzere akıllı kart uygulamalarını yaygınlaştırmaları, sigortalılar, işverenler ve üçüncü kişilerle ilişkilerinde elektronik ortamda iletişim kurma çabalarını yaygınlaştırmaları sosyal güvenliğin önem unsurlarından "E-devlet anlayışının yaygınlaşması" ile ilgilidir. Doğru yanıt E şıkkıdır.
Soru 25
Türk sosyal sigorta sisteminin temel kurumları olan SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı’nın faaliyetlerine son verilerek 2006 yılında 5502 sayılı Kanunla Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) oluşturulması aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
E-devlet anlayışının yaygınlaşması
B
Mevcut kurumların idari yapılarında değişim ihtiyacı
C
Sosyal güvenlik reformları
D
Özelleştirme
E
Sosyal güvenlik programlarının finansman kaynaklarının değişmesi
Açıklama:
Türk sosyal sigorta sisteminin temel kurumları olan SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı’nın faaliyetlerine son verilerek 2006 yılında 5502 sayılı Kanunla Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) oluşturulması bir sosyal güvenlik reformudur. Doğru yanıt C şıkkıdır.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik sistemlerinin, “herkesi, her tehlikeye karşı, sosyal güvenlik garantisine kavuşturma” hedefini ne ölçüde gerçekleştirdiğini değerlendirilirken dikkate alınan hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ülkede çalışanlardan ne kadarının aktif sigortalı olarak kapsama alındığı
B
Emeklilik yaşına gelenlerden ne kadarının emekli aylığı alma hakkı kazandığı
C
İşsiz kalanlardan ne kadarının işsizlik sigortası ödeneklerinden faydalandığı
D
İş kazaları ve meslek hastalıkları kapsamında olması gerekenlerden ne kadarının bu sigorta kolunun sağladığı haklardan faydalandığı
E
Yoksulluk sınırı dikkate alınarak emekli aylıklarının ve ödeneklerin seviyesinin bu sınırın üstünde veya altında olması
Açıklama:
Yoksulluk sınırı dikkate alınarak emekli aylıklarının ve ödeneklerin seviyesinin bu sınırın üstünde veya altında olması sağlanan sosyal güvenlik garantisinin seviyesi ve standardı ile ilgilidir. Doğru yanıt E şıkkıdır.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik programlarının yönetim başarısını belirleyen stratejik ve makro politika sorunlarının belirlenmesi ile ilgili değildir?
Seçenekler
A
Kaynakların yönetimi ve tahsisini denetleyen mali denetim mekanizmalarının oluşturulması
B
Ülkenin mali imkânları ile sosyal koruma ihtiyacını dengeleyecek politikaların geliştirilmesi
C
Kapsamı genişleten ve yeterli koruma sağlayan dengeli bir ulusal sosyal güvenlik politikasının belirlenmesi
D
Arzu edildiği şekilde gelirin yeniden dağılımının sağlanması
E
Belirlenen sosyal güvenlik politikaları ve bunlardaki değişiklikleri hayata geçirecek yasal mevzuatının oluşturulması
Açıklama:
Kaynakların yönetimi ve tahsisini denetleyen mali denetim mekanizmalarının oluşturulması kurumsal düzenlemelerle ilgilidir. Doğru yanıt A şıkkıdır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik programlarının yönetim başarısını belirleyen idari işlemlerle ilgili değildir?
Seçenekler
A
Gelir ve aylıkların kesintisiz olarak ödenebilmesi için primlerin etkin şekilde toplanması, muhasebe kayıtlarının güvenilir şekilde yapılması
B
Prim ödeyenler ve aylık alanların karar alma süreçlerine katılımına ve denetimine imkan verecek bir yönetim yapısının oluşturulması
C
Hizmet standartlarında bir düşmeye yol açmadan idari işlemlerin en düşük yönetim masrafıyla yapılması
D
Prim ödeyenlerin ve aylık alanların hakları ve yükümlülükleri hakkında bilgilendirilmesi
E
Kurumların yönetim performanslarının izlenmesi ve iyileştirme tedbirlerinin alınması
Açıklama:
Prim ödeyenler ve aylık alanların karar alma süreçlerine katılımına ve denetimine imkan verecek bir yönetim yapısının oluşturulması kurumsal düzenlemelerle ilgilidir. Doğru yanıt B şıkkıdır.
Soru 29
Sosyal güvenlik yönetiminde yönetim ve karar organlarında kamunun yanı sıra diğer sosyal tarafların da yer alması, yönetimin kamudan bağımsız olması aşağıdakilerden hangisinin bir sonucudur?
Seçenekler
A
Sosyal özerklik
B
Siyasi özerklik
C
İdari özerklik
D
Mali özerklik
E
Denetimsel özerklik
Açıklama:
Sosyal güvenlik yönetiminde yönetim ve karar organlarında kamunun yanı sıra diğer sosyal tarafların da yer alması, yönetimin kamudan bağımsız olması idari özerkliğin bir sonucudur. Doğru yanıt C şıkkıdır.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi sosyal sigortaların merkez örgütü bünyesi içinde yer alan yönetim, karar, denetim ve danışma organlarından biridir?
Seçenekler
A
İnsan Kaynakları
B
Fon Yönetimi
C
Satınalma
D
Genel Kurul
E
Halkla İlişkiler
Açıklama:
Sosyal sigortaların merkez örgütü bünyesi içinde; yönetim, karar, denetim ve danışma organları (başkanlık veya müdürlük, yönetim kurulu, genel kurul, denetim birimleri, danışma kurulları vb.) ile birlikte sosyal sigorta kurumlarının üstlendiği görevleri yerine getirmeleri için olması gereken idari birimler (insan kaynakları, inşaat, satınalma, fon yönetimi, halkla ilişkiler birimleri gibi) yer alır. Doğru yanıt D şıkkıdır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik programlarının yönetim başarısı elde etmede idari işlemlerle ilgilidir?
Seçenekler
A
Belirlenen sosyal güvenlik politikaları ve bunlardaki değişiklikleri hayata geçirecek yasal mevzuatı oluşturmak.
B
Kaynakların yönetimi ve tahsisini denetleyen mali denetim mekanizmaları oluşturmak.
C
Prim ödeyenlerin ve aylık alanları hakları ve yükümlülükleri hakkında bilgilendirilmek.
D
Ülkenin mali imkânları ile sosyal koruma ihtiyacını dengeleyecek politikaları geliştirmek.
E
Amaca uygun kurumsal yapılanma ve organizasyonu gerçekleştirmek.
Açıklama:
Prim ödeyenlerin ve aylık alanları hakları ve yükümlülükleri hakkında bilgilendirilmek sosyal güvenlik programı başarılarının idari yönetimiyle ilgilidir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik programlarının yönetim başarısı elde etmede kurumsal düzenlemelerle ilgilidir?
Seçenekler
A
Kurumların yönetim performanslarının izlenmesi ve iyileştirme tedbirlerinin alınması.
B
Prim ödeyenler ve aylık alanların karar alma süreçlerine katılımına ve denetimine imkan verecek bir yönetim yapısının oluşturulması.
C
Gelir ve aylıkların kesintisiz olarak ödenebilmesi için primlerin etkin şekilde toplanması, muhasebe kayıtlarının güvenilir şekilde
yapılması.
yapılması.
D
Hizmet standartlarında bir düşmeye yol açmadan idari işlemlerin en düşük yönetim masrafıyla yapılması.
E
Kapsamı genişleten ve yeterli koruma sağlayan dengeli bir ulusal sosyal güvenlik politikası belirleyerek arzu edildiği şekilde gelirin
yeniden dağılımının sağlanması.
yeniden dağılımının sağlanması.
Açıklama:
Prim ödeyenler ve aylık alanların karar alma süreçlerine katılımına ve denetimine imkan verecek bir yönetim yapısının oluşturulması sosyal güvenlik programlarının yönetim başarısı elde etmede kurumsal düzenlemelerle ilgilidir
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik programlarının yönetim başarısı elde etmesindeki stratejik ve makro politika sorunlarının belirlenmesi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Kaynakların yönetimi ve tahsisini denetleyen mali denetim mekanizmalarının oluşturulması.
B
Hizmet standartlarında bir düşmeye yol açmadan idari işlemlerin en düşük yönetim masrafıyla yapılması.
C
Kurumların yönetim performanslarının izlenmesi ve iyileştirme tedbirlerinin alınması.
D
Prim ödeyenlerin ve aylık alanların hakları ve yükümlülükleri hakkında bilgilendirilmesi.
E
Belirlenen sosyal güvenlik politikaları ve bunlardaki değişiklikleri hayata geçirecek yasal mevzuatın oluşturulması.
Açıklama:
Belirlenen sosyal güvenlik politikaları ve bunlardaki değişiklikleri hayata geçirecek yasal mevzuatın oluşturulması sosyal güvenlik programlarının yönetim başarısı elde etmesindeki stratejik ve makro politika sorunlarının belirlenmesi ile ilgilidir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi sosyal sigortaları diğer kamu kurumlarından ayıran önemli özelliklerden biridir?
Seçenekler
A
Özerk yönetim yapısı.
B
Şartsız yapılandırılması.
C
Yönetiminin bakanlıklara bağlı olması.
D
Sürekli primli bir rejime dayanması.
E
Kamu geliri olarak sayılması.
Açıklama:
Özerk yönetim yapısı, sosyal sigortaları diğer kamu kurumlarından ayıran önemli özelliklerden biridir.
Soru 35
Türkiye'de sosyal sigorta kurumları a2006 yılında aşağıdakilerden hangisinin altında birleştirilmiştir?
Seçenekler
A
Sosyal Sigortalar Kurumu
B
Sosyal Güvenlik Kurumu
C
İçişleri Bakanlığı
D
Bağ-Kur
E
Emekli Sandığı
Açıklama:
Türkiye'de, işçiler için ayrı (SSK-1945), memurlar için ayrı (T.C. Emekli Sandığı-1950), kendi adına bağımsız çalışanlar için
ayrı (Bağ-Kur-1971), sosyal sigorta kurumları oluşturulmuş, 2006 yılında bu üçlü yapıya son vererek Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) altında sosyal sigorta kurumları birleştirilmiştir.
ayrı (Bağ-Kur-1971), sosyal sigorta kurumları oluşturulmuş, 2006 yılında bu üçlü yapıya son vererek Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) altında sosyal sigorta kurumları birleştirilmiştir.
Soru 36
Türkiye, hangi yılda İşçi Sigortaları Kurumu (SSK) ile birlikte özerk yönetim ilkesini sosyal sigortaların
yönetiminde hayata geçirmiştir?
yönetiminde hayata geçirmiştir?
Seçenekler
A
1940
B
1945
C
1950
D
1955
E
1960
Açıklama:
Türkiye, 1945 yılında İşçi Sigortaları Kurumu (SSK) ile birlikte özerk yönetim ilkesini sosyal sigortaların yönetiminde hayata geçirmiş, yasal mevzuatı bu ifade ile düzenlemiş ancak hiçbir zaman yönetimdeki ağırlığından vazgeçmemiştir.
Soru 37
Emekli Sandığı aşağıdakilerden hangi iş kolunu kapsayan bir sigorta türüdür?
Seçenekler
A
Esnaf
B
Sanatkar
C
İşçi
D
Memur
E
Sözleşmeli personel
Açıklama:
Ülkemizde olduğu gibi işçiler için SSK, esnaf ve sanatkârlar için Bağ-Kur, memurlar için Emekli Sandığı gibi değişik isimlerle oluşturulabilir.
Soru 38
Sosyal sigorta kurumlarının ödemeleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi maliyeti ve iş yükünü düşürür?
Seçenekler
A
Özel sağlık kurumları
B
Sağlık İl Müdürlükleri
C
Dernekler
D
Bankalar
E
Belediyeler
Açıklama:
Sosyal sigorta kurumları parasal ödemeleri kendi taşra hizmet birimleri aracılığıyla yapabilecekleri gibi bankacılık sisteminin gelişme seviyesine bağlı olarak bankalar aracılığı ile de yapabilir. Gelir ve aylıkların bankalar aracılığı ile yapılması sosyal sigorta
kurumlarının taşra örgütlerinin iş yükünü büyük ölçüde azaltır ve kurumlar daha az hizmet birimi ve personel ile hizmetlerini yürütebilirler. Ödemelerde bankaların kullanılması idari maliyetleri de düşürür.
kurumlarının taşra örgütlerinin iş yükünü büyük ölçüde azaltır ve kurumlar daha az hizmet birimi ve personel ile hizmetlerini yürütebilirler. Ödemelerde bankaların kullanılması idari maliyetleri de düşürür.
Soru 39
Gönüllü kuruluşların en belirgin özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Özel sağlık sektörüne yönelik çalışmalar yapmaları.
B
Prim yönetimini başarılı yapmaları.
C
Esnek ve yaygın bir örgütlenme ağına sahip olabilmeleri.
D
Yönetimlerinde devlet temsilcilerinin yer alması.
E
Devletin yardım bütçesini iyi yönetebilmeleri.
Açıklama:
Gönüllü kuruluşların en belirgin özelliği çok çeşitli yapıları ile esnek ve yaygın bir örgütlenme ağına sahip olabilmeleridir. Bu sebeple zaman zaman kaynak israfına da yol açabilme tehlikesi vardır.
Soru 40
“Sosyal güvenlik temel ve vazgeçilemez bir insan hakkı” tarifi ILO'nun (Uluslararası Çalışma Örgütü) hangi bildirgesinde tarif edilmiştir?
Seçenekler
A
Filadelfiya Bildirgesi
B
Şikago Bildirgesi
C
Londra Bildirgesi
D
Barselona Bildirgesi
E
İstanbul Bildirgesi
Açıklama:
Herkesi kapsama alma hedefi: Gerek ILO’nun Filadelfiya Bildirgesi (1944), gerekse İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nde, “sosyal güvenlik temel ve vazgeçilemez bir insan hakkı” olarak tarif edilmesine rağmen, dünyada ancak her 5 kişiden biri yeterli sosyal güvenlik hakkına sahiptir.
Soru 41
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nde, sosyal güvenliğin "temel ve vazgeçilemez bir insan hakkı" olarak tarif edilmesi aşağıdaki sosyal güvenlik faktörlerinden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Herkesi kapsama alma hedefi
B
Vatandaş odaklı hizmet anlayışı
C
Sosyal diyalog anlayışının güçlenmesi
D
Sosyal güvenlik için ayrılan kaynakların tükenmesi
E
E-devlet anlayışının yaygınlaşması
Açıklama:
Herkesi kapsama alma hedefi: Gerek ILO’nun Filadelfiya Bildirgesi (1944), gerekse İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nde, “sosyal güvenlik temel ve vazgeçilemez bir insan hakkı” olarak tarif edilmesine rağmen, dünyada ancak her 5 kişiden biri yeterli sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Doğru yanıt A şıkkıdır.
Soru 42
Sosyal güvenlik de bir kamu hizmeti olduğu için, bu kamu hizmetinden faydalanan kişilerin, hakları ve yükümlülükleri hakkında bilgilendirilmesi, hizmetlerin doğrudan ihtiyaç duyan kişiye götürülmesi, bürokratik işlemlerin azaltılması gibi faaliyetler aşağıdakilerden hangisinin bir sonucudur?
Seçenekler
A
E-devlet anlayışının yaygınlaşması
B
Vatandaş odaklı hizmet anlayışı
C
Sosyal diyalog anlayışının güçlenmesi
D
Sosyal güvenlik için ayrılan kaynakların tükenmesi
E
Herkesi kapsama alma hedefi
Açıklama:
Sosyal güvenlik de bir kamu hizmeti olduğu için, bu kamu hizmetinden faydalanan kişilerin, hakları ve yükümlülükleri hakkında bilgilendirilmesi, hizmetlerin doğrudan ihtiyaç duyan kişiye götürülmesi, bürokratik işlemlerin azaltılması bu kapsamda alınan tedbirlerden bazılarını oluşturmaktadır. Bu noktada sosyal güvenlik kurumlarını diğer kamu kurumlarından farklı olarak “vatandaş odaklı” hizmet sunma zorunda bırakan önemli bir özellik; sosyal güvenlik kurumlarının hizmetlerinden faydalanan insanların, yalnızca hizmetten faydalanan olarak değil, prim ödeyerek sistemin finansmanına doğrudan katılmalarıdır. Doğru yanıt B şıkkıdır.
Soru 43
Orta ve uzun dönemde mevcut sosyal güvenlik sistemlerinin yeni bir yapılanmaya girerek, tek ayaklı örgütlenme yapısından iki veya üç ayaklı bir örgütlenmeye gitmesi aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
E-devlet anlayışının gelişmesi
B
Sosyal Güvenlik yönetiminin zorlaşması
C
Özelleştirme
D
Sosyal diyalog anlayışının önem kazanması
E
Sosyal Güvenlik kurumlarının aynı çatı altında toplanması ihtiyacı
Açıklama:
Özelleştirme: Sosyal güvenliğin altın çağını sona erdiren 1970’li yılların ikinci yarısında ortaya çıkan kriz ve sonrası dönemde liberal iktisatçıların sosyal güvenlik sistemlerinin özelleştirilmesine yönelik önerileri Şili ve birkaç ülke dışında karşılık bulamamıştır. Ancak, kriz sonrası dönem başta demografik faktörler dolayısıyla mevcut sosyal güvenlik sistemlerinin de yeniden yapılanması gereğini ortaya çıkarmıştır. Dünya Bankası’nın çok ayaklı sosyal güvenlik sistemleri önerisi böyle bir gelişmenin sonucu ileri sürülmüştür (WB, 1994: 14). Orta ve uzun dönemde mevcut sosyal güvenlik sistemlerinin bu yeni yapılanmaya uygun şekilde, tek ayaklı örgütlenme yapısından iki veya üç ayaklı bir örgütlenmeye gidecekleri de aşikârdır. Doğru yanıt C şıkkıdır.
Soru 44
Türk sosyal sigorta sisteminin temel kurumları olan SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı faaliyetlerine son verilerek kaç yılında çıkarılan bir kanunla Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) adı altında tek çatıda toplanmıştır?
Seçenekler
A
2003
B
2004
C
2005
D
2006
E
2007
Açıklama:
Türk sosyal sigorta sisteminin temel kurumları olan SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı’nın faaliyetlerine son verilerek 2006 yılında 5502 sayılı Kanunla Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) oluşturulması sistemin yönetim yapısı ile ilgili bir değişikliktir. Doğru yanıt D şıkkıdır.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik yönetimlerinin başarısının ölçülmesinde kullanılan kriter arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Herkesi sosyal güvenlik kapsamına alma
B
Herkese insan haysiyetine yaraşır yeterlilikte bir sosyal koruma sağlama
C
Sosyal güvenliğin süreklilik arz etmesi
D
Belirlenen politika ve stratejileri gerçekleştirecek sonuçlara ulaşma hedeflerinin ne ölçüde gerçekleştirildiği
E
Asgari ücretin ne kadar yüksek olduğu
Açıklama:
• Herkesi sosyal güvenlik kapsamına alma, • Herkese insan haysiyetine yaraşır yeterlilikte ve süreklilikte bir sosyal koruma sağlama, • Belirlenen politika ve stratejileri gerçekleştirecek sonuçlara ulaşma hedeflerinin ne ölçüde gerçekleştirildiği sosyal güvenlik yönetimlerinin başarısının ölçülmesinde kriter olarak kullanılabilir. Doğru yanıt E şıkkıdır.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenliğin sağlık hizmetlerindeki başarısında rol oynayan kriterlerden değildir?
Seçenekler
A
Sağlık hizmetlerinin sağlık hakkının kullanılmasını engellemeyecek standartlarda olması
B
Sağlık hizmetlerinin kolay ulaşılabilir olması
C
Sigortalıların sağlık harcamaları için cepten para ödemek zorunda olmaması
D
Sağlık hizmetlerinden yararlanma sürelerinin kısa olması
E
Doktor başına düşen hasta sayısının çok olması
Açıklama:
Sosyal güvenlikte iyi yönetimin bir diğer ölçüsü sağlık hizmetlerinin sağlık hakkının kullanılmasını engellemeyecek standartlarda ve kolay ulaşılabilir olmasıdır. Sigortalıların cepten para ödemek zorunda olmadıkları, hizmetten faydalanmak için bekleme sürelerinin ve kuyrukların fazla olmadığı sağlık hakkının gereği hizmetlerden faydalanmayı engelleyen kısıtlamaların olmadığı bir sağlık sigortasının varlığı sosyal güvenlik yönetimlerinin başarısını belirleyecektir. Dünya Sağlık Örgütü’nce belirlenen kriterlere uygun olarak sağlık personeli (doktor) başına düşen hasta sayısı; sağlık kuruluşlarının yatak kapasiteleri ve yeterliliği ile sağlık hizmeti talep edenlerin hizmetlerden faydalanma imkânları bu alandaki diğer yönetim başarı ölçütleri olarak alınabilir. Doğru yanıt E şıkkıdır.
Soru 47
Sosyal güvenlik kurumlarının kendilerine ayrılan kaynakları en düşük maliyetle kullanması aşağıdaki ilkelerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Etkinlik
B
Verimlilik
C
Süreklilik
D
Sürdürülebilirlik
E
Şeffaflık
Açıklama:
Sosyal güvenlik kurumlarının kendilerine ayrılan kaynakların kullanımı ile ilgili olarak amaca uygun kullanım (etkinlik), en düşük maliyetle kullanım (verimlilik), belirlenen amaçları gerçekleştirmek bakımından yeterlilik (sürdürülebilirlik) ve kaynak kullanımında açıklık (şeffaflık) ilkeleri de yönetim başarısının değerlendirilmesi bakımından önemlidir. Doğru yanıt B şıkkıdır.
Soru 48
Sosyal güvenlik kurumlarının kendilerine ayrılan kaynakları amacına uygun olarak kullanması aşağıdaki ilkelerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Etkinlik
B
Verimlilik
C
Süreklilik
D
Sürdürülebilirlik
E
Şeffaflık
Açıklama:
Sosyal güvenlik kurumlarının kendilerine ayrılan kaynakların kullanımı ile ilgili olarak amaca uygun kullanım (etkinlik), en düşük maliyetle kullanım (verimlilik), belirlenen amaçları gerçekleştirmek bakımından yeterlilik (sürdürülebilirlik) ve kaynak kullanımında açıklık (şeffaflık) ilkeleri de yönetim başarısının değerlendirilmesi bakımından önemlidir. Doğru yanıt A şıkkıdır.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi sosyal sigortalarla doğrudan ilgili taraflar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Devlet
B
İşverenler
C
Müşteriler
D
Sigortalılar
E
Gelir ve aylık alanlar
Açıklama:
Sosyal sigortalarla doğrudan ilgili dört sosyal taraf vardır. Bunlar; devlet, işverenler, sigortalılar ile gelir ve aylık alanlardır.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenliğin taşra örgütlenmeleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Satınalma Daire Başkanlığı
B
İnsan Kaynakları Müdürlüğü
C
Halkla İlişkiler Birimi
D
SGK İl Müdürlükleri
E
Danışma Kurulu
Açıklama:
Türkiye’de Emekli Sandığı dışında diğer sosyal sigorta kurumları taşra örgütlenmesini il düzeyinde organize etmiş, ancak nüfus ve sigortalı yoğunluğu dikkate alınarak ilçe düzeyinde hizmet birimlerine de yer vermiştir. Son olarak SGK taşra örgütü; her ilde oluşturulan il müdürlükleri ile illerde ve ilçelerde nüfus yoğunluğuna ve il müdürlüklerine bağlı olarak hizmet veren sosyal güvenlik merkezlerinden oluşmuştur. Doğru yanıt D şıkkıdır.
Soru 51
Çok taraflı katılım ve yönetim anlayışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik kurumlarınının yönetimini hizmet götürdüğü kesimlere karşı daha duyarlı ve sorumlu hâle getirecektir.
B
Sosyal güvenlik programlarının yönetiminde tek taraflı bir iyileşme sağlamayacaktır.
C
Primlerin toplanması, artırılması veya tabana yayılmasına yönelik politikaların ilgili taraflarca benimsenmesi daha kolay olacaktır.
D
Devletin politik baskı mekanizmalarını kullanarak sosyal güvenlik sistemlerinin yönetimine ve işleyişine yönelik müdahaleleri sınırlandırılacaktır.
E
Sosyal güvenlik programlarının yönetiminde tek taraflı bir iyileşme sağlayacaktır.
Açıklama:
Çok taraflı katılım ve yönetim anlayışı sosyal güvenlik programlarının yönetiminde tek taraflı bir iyileşme sağlamayacaktır.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenliğin yönetimi konusunu önemli hale getiren faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kamuoyunun güveni
B
İyi bir yönetim sistemi
C
Yoksullukla mücadele
D
Sosyal güvenlik için ayrılan kaynakların tükenmesi
E
Herkesi kapsama alma hedefi
Açıklama:
Sosyal güvenlik sistemlerinin başarısını kamuoyunun güveni, kamuoyunun güvenini de iyi yönetim sağlar. Ekonomik krizler, yoksullukla en etkin mücadelenin sosyal güvenlik programlarının kapsamının genişletilmesi ile sağlanabileceğini göstermiştir. Herkesi kapsama alma hedefi: Gerek ILO’nun Filadelfiya Bildirgesi (1944), gerekse İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nde, “sosyal güvenlik temel ve vazgeçilemez bir insan hakkı” olarak tarif edilir.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik programlarının İdari işlemlerini etkileyen unsurlardan biridir?
Seçenekler
A
Amaca uygun kurumsal yapılanma ve organizasyonu gerçekleştirmek
B
Prim ödeyenlerin ve aylık alanların hakları ve yükümlülükleri hakkında bilgilendirilmesi
C
Prim ödeyenler ve aylık alanların karar alma süreçlerine katılımına ve denetimine imkan verecek bir yönetim yapısı oluşturmak
D
Kaynakların yönetimi ve tahsisini denetleyen mali denetim mekanizmaları oluşturmak
E
Belirlenen sosyal güvenlik politikaları ve bunlardaki değişiklikleri hayata geçirecek yasal mevzuatın oluşturulması
Açıklama:
Prim ödeyenlerin ve aylık alanların hakları ve yükümlülükleri hakkında bilgilendirilmesi idari işlemler ilgili bir unsurdur.
Soru 54
Türkiye hangi yıllarda yaptığı reform çalışmaları ile sosyal sigorta kurumlarını, işsizlik sigortası dışında, tek bir sosyal sigorta kurumu çatısı altında toplamıştır?
Seçenekler
A
2006 ve 2008
B
2007 ve 2009
C
2008 ve 2010
D
2009 ve 2011
E
2011 ve 2013
Açıklama:
Türkiye 2006 ve 2008 yıllarındaki reform çalışmaları ile sosyal sigorta kurumlarını, işsizlik sigortası dışında, tek bir sosyal sigorta kurumu çatısı altında toplamıştır.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi sosyal sigortalarda özerkliğin iki boyutudur?
Seçenekler
A
Sosyal özerklik ve siyasi özerklik
B
Siyasi özerklik ve idari özerklik
C
İdari ve mali özerklik
D
Denetimsel özerklik ve mali özerklik
E
İdari özerklik ve sosyal özerklik
Açıklama:
Sosyal sigortalarda özerkliğin iki boyutu vardır. Bunlar, idari özerklik ve mali özerkliktir.
Soru 56
Türkiye hangi yılda özerk yönetim ilkesini sosyal sigortaların yönetiminde hayata geçirmiştir?
Seçenekler
A
1945
B
1946
C
1947
D
1948
E
1949
Açıklama:
Türkiye, 1945 yılında İşçi Sigortaları Kurumu (SSK) ile birlikte özerk yönetim ilkesini sosyal sigortaların yönetiminde hayata geçirmiş, yasal mevzuatı bu ifade ile düzenlemiş ancak hiçbir zaman yönetimdeki ağırlığından vazgeçmemiştir.
Soru 57
Vatandaşların kar paylaşma amacı gütmeksizin, gönüllü olarak kamu görevlerine katılımını gerçekleştiren vakıf ve dernekler gibi kuruluşlardan oluşan sektör hangisidir?
Seçenekler
A
Birinci sektör
B
İkinci sektör
C
Üçüncü sektör
D
Dördüncü sektör
E
Beşinci sektör
Açıklama:
Üçüncü sektör; vatandaşların kar paylaşma amacı gütmeksizin, gönüllü olarak kamu görevlerine katılımını gerçekleştiren vakıf ve dernekler gibi kuruluşlardan oluşan sektör.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi sosyal yardım ve hizmetlerle ilgili yanlış bir ifadedir?
Seçenekler
A
Sosyal yardımlar ve hizmetlerin bütçe gelirleriyle finanse edildiği harcamalarla ilgili güçlü bir bütçeleme yapılması gerekir.
B
Sosyal yardım ve hizmetlerin şartlı verilmesi sosyal adalet duygusunu güçlendirir.
C
Sosyal yardım ve hizmet faaliyetlerinin yönetim giderlerinin yüksekliği, kamuoyunun sosyal yardım algısını olumlu etkiler.
D
Kayıt dışılıkla mücadele sosyal yardımlar ve hizmetlerin etkinliğini de belirler.
E
Sosyal yardım ve hizmet faaliyetlerinin yönetim giderlerinin az olması, kamuoyunun sosyal yardım algısını olumlu etkiler.
Açıklama:
C şıkkında yer alan yanıt yanlıştır. Sosyal yardım ve hizmet faaliyetlerinin yönetim giderlerinin yüksekliği, kamuoyunun sosyal yardım algısını olumlu etkilemez aksine olumsuz etkiler.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi sosyal yardım ve hizmetlerle ilgili doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Gelir ve şirketler vergisi yoluyla doğrudan veya mal ve hizmetler üzerine konulan dolaylı vergilerle finanse edilemez.
B
Tütün ve alkollü ürünler üzerine konulan özel vergilerle de finansman sağlanamaz.
C
Gelişmekte olan ülkelerde, sosyal yardım ve hizmetlerin finansmanı, ülkenin vergi sistemi ve problemleri ile yakından ilgilidir.
D
Giderlerin, bütçeden tahsis edilen miktarı aşması hâlinde ödemelerden kısıntı yapılamaz.
E
Kısa dönem açıkları için bütçeden ek tahsisatlar yapılamaz.
Açıklama:
Sosyal yardım ve hizmetlerin finansmanı için de tıpkı sosyal sigortalarda olduğu gibi yıllık gelir ve giderlerini dengeleyecek aktüeryal hesapların yapılması gerekir. Giderlerin, bütçeden tahsis edilen miktarı aşması hâlinde ya ödemelerde kısıntı yapılacaktır ya da sistem sürdürülemez hâle gelecektir.
Soru 60
Yönetenlerle yönetilenler arasındaki her türlü ödev ve yükümlülüklerin karşılıklı olarak “dijital ortamda” sürekli ve güvenli bir biçimde gerçekleştirilmesi anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
E-devlet
B
E-internet
C
E-mail
D
İnternet bankacılığı
E
E-çözümler
Açıklama:
E-devlet; Yönetenlerle yönetilenler arasındaki her türlü ödev ve yükümlülüklerin karşılıklı olarak “dijital ortamda” sürekli ve güvenli bir biçimde gerçekleştirilmesi anlamına gelmektedir (http://www.digitaldevlet.org/). Doğru cevap A'dır.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik sistemlerinin yönetim başarısını sağlayan ölçütlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bir ülkede yaşayan herkesi kapsama altına alma hedefini gerçekleştirmesi
B
Sağlık hizmetlerine kolay ve çabuk erişim
C
Sosyal güvenlik kurumlarının bağladığı gelir ve aylıkların yeterli seviyede olması
D
Özerk bir yönetime verilen önemin azalışı
E
Belirlenen ulusal sosyal güvenlik politika ve stratejilerin gerçekleşmesi
Açıklama:
Bir ülkede yaşayan herkesi kapsama alma hedefini gerçekleştirme derecesi sosyal
güvenlik sisteminin yönetim başarısının ölçüsüdür.
Sosyal güvenlik kurumlarının bağladığı gelir ve aylıkların seviyesi ve yeterliliği sosyal güvenlik sistemlerinin yönetim başarısı için bir ölçüdür.
Sağlık hizmetlerine kolay ve çabuk erişim bir yönetim başarısıdır.
Sağlık hizmetlerine kolay ve çabuk erişim bir yönetim başarısıdır.
Ülkenin mali imkanlarının yeterliliği ile sosyal koruma ihtiyacını dengeleyecek politikalar uygulayan yönetimler başarılıdır.
Özerk yönetim yapısı, sosyal sigortaları diğer kamu kurumlarından ayıran önemli
özelliklerden biridir.
Doğru cevap D'dir.
güvenlik sisteminin yönetim başarısının ölçüsüdür.
Sosyal güvenlik kurumlarının bağladığı gelir ve aylıkların seviyesi ve yeterliliği sosyal güvenlik sistemlerinin yönetim başarısı için bir ölçüdür.
Sağlık hizmetlerine kolay ve çabuk erişim bir yönetim başarısıdır.
Sağlık hizmetlerine kolay ve çabuk erişim bir yönetim başarısıdır.
Ülkenin mali imkanlarının yeterliliği ile sosyal koruma ihtiyacını dengeleyecek politikalar uygulayan yönetimler başarılıdır.
Özerk yönetim yapısı, sosyal sigortaları diğer kamu kurumlarından ayıran önemli
özelliklerden biridir.
Doğru cevap D'dir.
Soru 62
Türkiye 2006 ve 2008 yıllarındaki reform çalışmaları ile sosyal sigorta kurumlarını hangi sigorta türü dışında, tek bir sosyal sigorta kurumu çatısı altında toplamıştır?
Seçenekler
A
Trafik sigortası
B
İşsizlik sigortası
C
Konut sigortası
D
Zorunlu deprem sigortası
E
Seyahat sigortası
Açıklama:
Türkiye 2006 ve 2008 yıllarındaki reform çalışmaları ile sosyal sigorta kurumlarını, işsizlik sigortası dışında, tek bir sosyal sigorta kurumu çatısı altında toplamıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 63
Sosyal güvenlik kurumlarının giderlerini karşılayacak ayrı ve yeterli gelir kaynaklarına sahip olması anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ekolojik özerklik
B
Hak özerkliği
C
Yönetim özerkliği
D
İdari özerklik
E
Mali özerklik
Açıklama:
İdari özerklik, yönetim ve karar organlarında kamunun yanı sıra diğer sosyal tarafların da yer alması, yönetimin kamudan bağımsız olmasıdır.
Mali özerklik ise; sosyal güvenlik kurumlarının giderlerini karşılayacak ayrı ve yeterli gelir kaynaklarına sahip olmasıdır.
Doğru cevap E'dir.
Mali özerklik ise; sosyal güvenlik kurumlarının giderlerini karşılayacak ayrı ve yeterli gelir kaynaklarına sahip olmasıdır.
Doğru cevap E'dir.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi sosyal sigortaların merkez örgütlerinin içerisinde yer alan organlardan biri değildir?
Seçenekler
A
İdari birimler
B
Danışma organları
C
Daire başkanlıkları
D
İstişare konseyleri
E
Özerlik birimleri
Açıklama:
Sosyal sigortaların merkez örgütü bünyesi içinde; yönetim, karar, denetim ve danışma organları (başkanlık veya müdürlük, yönetim kurulu, genel kurul, denetim birimleri, danışma kurulları vb.) ile birlikte sosyal sigorta kurumlarının üstlendiği görevleri yerine getirmeleri için olması gereken idari birimler (insan kaynakları, inşaat, satın alma, fon yönetimi, halkla ilişkiler birimleri gibi) yer alır. Yine merkez örgütü içinde sosyal sigorta kurumunun oluşturulmasına bağlı olarak çeşitli daire başkanlıkları veya genel müdürlükler olabilir. Bu birimler sigorta kollarına göre (hastalık, yaşlılık ve işsizlik gibi) örgütlenebileceği gibi, primler, aylıkların bağlanması, sağlık hizmetleri gibi idari birimler şeklinde de örgütlenebilir. Eğer sosyal sigorta kurumlarına, ilgili sigorta kanunlarında belirlenen görevlerin yanı sıra sosyal güvenlik politikalarını belirleme görevi de verilmişse, merkez örgütü içinde sosyal taraf temsilcilerinden oluşan, yıl içinde belirli periyodlarla toplanan çoklu temsil ilkesine göre sosyal taraf temsilcilerinden oluşan danışma birimleri ve istişare konseyleri de yer alabilir. Bunlar sürekli organlar olmaktan ziyade, ilgili mevzuatta belirlenen zamanlarda bir araya gelir ve verilen görevler çerçevesinde danışma, istişare, görüş bildirme ve denetim görevlerini yerine getirirler. Doğru cevap E'dir.
Soru 65
Öncelikle sigortalıların ilk kayıtlarının yapıldığı, süreç içinde idari işlemlerle ilgili uyuşmazlıklar varsa bunların çözümü için başvurulan yerlere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Taşra örgütleri
B
Sosyal sigorta kurumları
C
İdari özerklik birimleri
D
Danışma merkezleri
E
İstişare merkezleri
Açıklama:
Sosyal sigorta kurumlarının taşra örgütleri öncelikle sigortalıların ilk kayıtlarının yapıldığı, süreç içinde idari işlemlerle ilgili uyuşmazlıklar var ise bunların çözümü için başvurulan yerlerdir. Doğru cevap A'dır.
Soru 66
Vatandaşların kar paylaşma amacı gütmeksizin, gönüllü olarak kamu görevlerine katılımını gerçekleştiren vakıf ve dernekler gibi kuruluşlardan oluşan sektöre verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birinci sektör
B
İkinci sektör
C
Üçüncü sektör
D
Dördüncü sektör
E
Beşinci sektör
Açıklama:
Üçüncü sektör; vatandaşların kar paylaşma amacı gütmeksizin, gönüllü olarak kamu görevlerine katılımını gerçekleştiren vakıf ve dernekler gibi kuruluşlardan oluşan sektördür. Doğru cevap C'dir.
Soru 67
Sosyal güvenlik sistemleriyle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Çalışan her 100 kişiden 90’ını bir sosyal güvenlik programının kapsamına alan A ülkesi, çalışanların ancak % 40’ını kapsama alan bir sosyal güvenlik sistemine sahip B ülkesinden daha başarılı bir sosyal güvenlik sistemine sahiptir.
B
ILO’nun belirlediği 9 sosyal riskten tamamını kapsama alan bir sosyal güvenlik sistemi kuran A ülkesi, bu 9 tehlikeden biri veya birkaçına karşı koruma sağlayabilen B ülkesinden daha başarılıdır.
C
Ödediği emekli aylığı ile bir aylık geçimini sağlayabilen insanların olduğu A ülkesi, emekli aylığı ile insanların geçim sıkıntısı çektiği B ülkesinden daha başarılıdır.
D
Sosyal güvenlik sistemleri; bir ülkede yaşayan sadece belirli kesimlere (sigorta yaptıranlar, yaşlılar vb.) insan haysiyetine yaraşır bir hayat standardı sağlama ideali olan sistemlerdir.
E
Ülkenin sahip olduğu iktisadi imkanlarla gerçekleştirilebilecek yüksek standartta sosyal güvenlik garantisini sağlayabilen, yani sistemi etkin çalıştıran bir ülkenin sosyal güvenlik sistemi, bunu yapamayanlardan daha da başarılıdır.
Açıklama:
Sosyal güvenlik sistemleri; bir ülkede yaşayan herkesi, her tehlikeye karşı koruma garantisine kavuşturmak, kendilerine ve ailelerine yaşadıkları toplum içinde onları başkalarına bağımlı kılmayacak seviyede, insan haysiyetine yaraşır bir hayat standardı sağlama ideali olan sistemlerdir. Bu hedeflere ulaşma derecesi sosyal güvenlik sistemlerinin başarısını belirler. Çalışan her 100 kişiden 90’ını bir sosyal güvenlik programının kapsamına alan A ülkesi, çalışanların ancak % 40’ını kapsama alan bir sosyal güvenlik sistemine sahip B ülkesinden daha başarılı bir sosyal güvenlik sistemine sahiptir. Benzer şekilde, ILO’nun belirlediği 9 sosyal riskten tamamını kapsama alan bir sosyal güvenlik sistemi kuran A ülkesi, bu 9 tehlikeden biri veya birkaçına karşı
koruma sağlayabilen B ülkesinden daha başarılıdır. Son olarak, ödediği emekli aylığı ile bir aylık geçimini sağlayabilen insanların olduğu A ülkesi, emekli aylığı ile insanların geçim sıkıntısı çektiği B ülkesinden daha başarılıdır. Bu genel başarı ölçütlerine bir ilave daha yapmak gerekirse; ülkenin sahip olduğu iktisadi imkânlarla gerçekleştirilebilecek yüksek standartta sosyal güvenlik garantisini sağlayabilen, yani sistemi etkin çalıştıran bir ülkenin sosyal güvenlik sistemi, bunu yapamayanlardan daha da başarılıdır.
Doğru cevap D'dir.
koruma sağlayabilen B ülkesinden daha başarılıdır. Son olarak, ödediği emekli aylığı ile bir aylık geçimini sağlayabilen insanların olduğu A ülkesi, emekli aylığı ile insanların geçim sıkıntısı çektiği B ülkesinden daha başarılıdır. Bu genel başarı ölçütlerine bir ilave daha yapmak gerekirse; ülkenin sahip olduğu iktisadi imkânlarla gerçekleştirilebilecek yüksek standartta sosyal güvenlik garantisini sağlayabilen, yani sistemi etkin çalıştıran bir ülkenin sosyal güvenlik sistemi, bunu yapamayanlardan daha da başarılıdır.
Doğru cevap D'dir.
Soru 68
Devletin kurduğu ancak kapsamına aldığı kişilerin prim ödediği sosyal güvenlik kuruluşlarına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal sigortalar
B
İstişare merkezleri
C
Danışma birimleri
D
Ödenek merkezleri
E
Finans birimleri
Açıklama:
Sosyal güvenlik bir kamu hizmetidir ve bu hizmeti sunmak devletin görevidir. Devlet bu görevi, diğer kamu hizmetlerinde olduğu gibi bütün yönetimi kendine bağlı olan ve vergi gelirleri ile finanse edilen kurumlar aracılığı ile yapabileceği gibi primli rejimler olarak adlandırılan sosyal sigortalarla da yapabilir. Sosyal sigortalar devletin kurduğu ancak kapsamına aldığı kişilerin prim ödediği sosyal güvenlik kuruluşlarıdır. Sistem
esasen, kim prim ödemişse ona sosyal güvenlik garantisi sağlar. Doğru cevap A'dır.
esasen, kim prim ödemişse ona sosyal güvenlik garantisi sağlar. Doğru cevap A'dır.
Soru 69
"Sosyal sigortalar devletin kurduğu ancak kapsamına aldığı kişilerin prim ödediği sosyal güvenlik kuruluşlarıdır. Sistem esasen, kim prim ödemişse ona sosyal güvenlik garantisi sağlar. Finansman yapısının bu özelliği dolayısıyla sosyal sigortalar diğer kamu kurumlarından ayrılır. Devlet, finansman yapısının bu özelliğini dikkate alarak sosyal sigortaların yönetimini ilgili taraflarla paylaşır."
Yukarıdaki açıklamalar hangi yönetim şeklini açıklamaktadır?
Yukarıdaki açıklamalar hangi yönetim şeklini açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Bağımlı yönetim
B
Özerk yönetim
C
Demokratik yönetim
D
Özdeş yönetim
E
Bireysel yönetim
Açıklama:
Sosyal sigortalar devletin kurduğu ancak kapsamına aldığı kişilerin prim ödediği sosyal güvenlik kuruluşlarıdır. Sistem esasen, kim prim ödemişse ona sosyal güvenlik garantisi sağlar. Finansman yapısının bu özelliği dolayısıyla sosyal sigortalar diğer kamu kurumlarından ayrılır. Devlet, finansman yapısının bu özelliğini dikkate alarak
sosyal sigortaların yönetimini ilgili taraflarla paylaşır. Buna da özerk yönetim denir. Özerk yönetim anlayışı devletin sosyal sigorta kurumları ile ilişkilerini farklılaştırır. Devlet sosyal sigortaların kurucusu ve yönetim ortağıdır. Ancak, sosyal sigortalarla ilişkisi bununla kalmaz. Devlet sosyal sigorta kurumlarının kurucusu olmasının yanı sıra gözeticisi, denetleyicisi ve hepsinden önemlisi garantörüdür. Yani, üstlendiği görevleri yerine getiremediği hâllerde, mesela gelir kaynaklarının yetersiz kaldığı durumlarda, maddi destekte bulunur. Bu şekilde aylıkların ödenmeye, sağlık hizmetlerinin de verilmeye devam edilmesini sağlar. Devlet garantör olduğu için sosyal sigorta kurumlarının iflasından veya kapanmasından bahsedilmez. Böyle bir durumun
gerçekleşmesi devletin varlığının tehlikeye düşmesi anlamına gelir. Doğru cevap B'dir.
sosyal sigortaların yönetimini ilgili taraflarla paylaşır. Buna da özerk yönetim denir. Özerk yönetim anlayışı devletin sosyal sigorta kurumları ile ilişkilerini farklılaştırır. Devlet sosyal sigortaların kurucusu ve yönetim ortağıdır. Ancak, sosyal sigortalarla ilişkisi bununla kalmaz. Devlet sosyal sigorta kurumlarının kurucusu olmasının yanı sıra gözeticisi, denetleyicisi ve hepsinden önemlisi garantörüdür. Yani, üstlendiği görevleri yerine getiremediği hâllerde, mesela gelir kaynaklarının yetersiz kaldığı durumlarda, maddi destekte bulunur. Bu şekilde aylıkların ödenmeye, sağlık hizmetlerinin de verilmeye devam edilmesini sağlar. Devlet garantör olduğu için sosyal sigorta kurumlarının iflasından veya kapanmasından bahsedilmez. Böyle bir durumun
gerçekleşmesi devletin varlığının tehlikeye düşmesi anlamına gelir. Doğru cevap B'dir.
Soru 70
Sosyal tarafların yönetime katılması neyi kolaylaştırır?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik politikalarının benimsetilmesini,
B
Çevre güvenliğinin,
C
Sosyal diyaloğun,
D
Kaliteli hizmet talebinin,
E
Güvenlik hizmetleri oluşturmasını,
Açıklama:
Sosyal tarafların yönetime katılması, sosyal
güvenlik politikalarının benimsetilmesini
kolaylaştıracaktır. doğru cevap A'dır.
güvenlik politikalarının benimsetilmesini
kolaylaştıracaktır. doğru cevap A'dır.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik yönetimlerinin başarısının ölçülmesinde kriter olarak sayılmaz?
Seçenekler
A
Herkesi sosyal güvenlik kapsamına alma,
B
Herkese insan haysiyetine yaraşır yeterlilikte bir sosyal koruma sağlama,
C
Herkese insan haysiyetine yaraşır süreklilikte bir sosyal koruma sağlama,
D
Belirlenen politika ve stratejileri gerçekleştirecek sonuçlara ulaşma,
E
Herkesin sosyalleşmesini sağlama,
Açıklama:
Sosyal güvenlik sistemlerinin
amaçlarını gerçekleştirmek için oluşturulan organizasyonların
(kurumsal yapılanma) ve bunların
yönetim yapılarının başarısı da, ülke imkânlarının
elverdiği ölçüde bu amacın gerçekleştirilme derecesi
ile ölçülür. Bu bakımdan;
• Herkesi sosyal güvenlik kapsamına alma,
• Herkese insan haysiyetine yaraşır yeterlilikte
ve süreklilikte bir sosyal koruma sağlama,
• Belirlenen politika ve stratejileri gerçekleştirecek
sonuçlara ulaşma
hedeflerinin ne ölçüde gerçekleştirildiği sosyal
güvenlik yönetimlerinin başarısının ölçülmesinde
kriter olarak kullanılabilir. Doğru cevap E'dir.
amaçlarını gerçekleştirmek için oluşturulan organizasyonların
(kurumsal yapılanma) ve bunların
yönetim yapılarının başarısı da, ülke imkânlarının
elverdiği ölçüde bu amacın gerçekleştirilme derecesi
ile ölçülür. Bu bakımdan;
• Herkesi sosyal güvenlik kapsamına alma,
• Herkese insan haysiyetine yaraşır yeterlilikte
ve süreklilikte bir sosyal koruma sağlama,
• Belirlenen politika ve stratejileri gerçekleştirecek
sonuçlara ulaşma
hedeflerinin ne ölçüde gerçekleştirildiği sosyal
güvenlik yönetimlerinin başarısının ölçülmesinde
kriter olarak kullanılabilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 72
Bütün ülkeyi kapsama alan bir sosyal güvenlik sistemi, aşağıdakilerden hangi programı barındırır?
Seçenekler
A
Bakanlık
B
Sosyal yardım ve hizmetler
C
Eğlence hizmeti
D
Organizasyon hizmeti
E
Medya hizmeti
Açıklama:
- Bütün ülkeyi kapsama alan bir sosyal güvenlik
sistemi, sosyal sigortalar ve kamu
sosyal yardım ve hizmetler programlarından
oluşur.
Soru 73
Sosyal sigortaları diğer kamu kurumlarından ayıran önemli özelliklerden biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Güvenlik
B
Sosyal diyalog
C
Özerk yönetim yapısı
D
Sosyal riskler
E
İşsizlik sigortası
Açıklama:
Özerk yönetim yapısı, sosyal sigortaları
diğer kamu kurumlarından ayıran önemli
özelliklerden biridir.
diğer kamu kurumlarından ayıran önemli
özelliklerden biridir.
Soru 74
Sosyal sigorta kurumlarının kurucusu, gözeticisi ve denetleyicisi kimdir?
Seçenekler
A
Devlet
B
Vakıflar
C
Özel hizmetler
D
Kamu hizmetler
E
Basın
Açıklama:
Devlet, sosyal sigorta kurumlarının kurucusu,
garantörü, gözeticisi ve denetleyicisidir.
garantörü, gözeticisi ve denetleyicisidir.
Soru 75
Yönetim ve karar organlarında kamunun yanı sıra diğer sosyal tarafların da yer alması, yönetimin kamudan bağımsız olmasına ne denir?
Seçenekler
A
Kamusal özerklik
B
Özerklik
C
Sosyal özerklik
D
İdari özerklik
E
Mali özerklik
Açıklama:
İdari özerklik
Yönetim ve karar organlarında kamunun
yanı sıra diğer sosyal tarafların da yer alması,
yönetimin kamudan bağımsız olmasıdır.
Yönetim ve karar organlarında kamunun
yanı sıra diğer sosyal tarafların da yer alması,
yönetimin kamudan bağımsız olmasıdır.
Soru 76
Sosyal yardımlar ve hizmetlerin yönetimiyle ilgili değildir?
Seçenekler
A
Sosyal yardımların kurumsal yapılanması,
B
Sosyal yardım ve hizmetlerin kapsamının
belirlenmesi,
belirlenmesi,
C
Sosyal yardımların kurumsal organizasyonu,
D
Sosyal yardım ve hizmetlerin finansmanı,
E
Sosyal diyalog,
Açıklama:
Sosyal
yardımlar ve hizmetlerin yönetiminde üç farklı boyut
öne çıkar. Bunlar (ILO, 2010: 107-119);
• Sosyal yardımların kurumsal yapılanması ve
organizasyonu,
• Sosyal yardım ve hizmetlerin kapsamının
belirlenmesi,
• Sosyal yardım ve hizmetlerin finansmanı.
yardımlar ve hizmetlerin yönetiminde üç farklı boyut
öne çıkar. Bunlar (ILO, 2010: 107-119);
• Sosyal yardımların kurumsal yapılanması ve
organizasyonu,
• Sosyal yardım ve hizmetlerin kapsamının
belirlenmesi,
• Sosyal yardım ve hizmetlerin finansmanı.
Soru 77
Vatandaşların kar paylaşma amacı gütmeksizin, gönüllü olarak kamu görevlerine katılımını gerçekleştiren vakıf ve dernekler gibi kuruluşlardan oluşan sektöre ne denir?
Seçenekler
A
Ücüncü sektör
B
İkinci sektör
C
Birinci sektör
D
Dördüncü sektör
E
Beşinci sektör
Açıklama:
Ücüncü sektör:
vatandaşların kar paylaşma amacı gütmeksizin,
gönüllü olarak kamu görevlerine katılımını
gerçekleştiren vakıf ve dernekler
gibi kuruluşlardan oluşan sektör.
vatandaşların kar paylaşma amacı gütmeksizin,
gönüllü olarak kamu görevlerine katılımını
gerçekleştiren vakıf ve dernekler
gibi kuruluşlardan oluşan sektör.
Soru 78
Yeterli alt yapıya sahip bir sosyal yardım ve hizmet ağı oluşturulamazsa sonuç ne olur?
Seçenekler
A
Kayıt dışılıkla mücadele olur.
B
Gelir ve servet testi yapmanın maliyetinden kaçınmak.
C
Vergi gelirleri ile finanse edilir.
D
Sosyal adalet duygusunun sağlanır.
E
Sosyal yardımlar yoksulluğun önlenmesinde etkili bir araç olmaz.
Açıklama:
Yeterli alt yapıya sahip bir sosyal yardım
ve hizmet ağı oluşturulamazsa, sosyal yardımlar
yoksulluğun önlenmesinde etkili
bir araç olmaz.
ve hizmet ağı oluşturulamazsa, sosyal yardımlar
yoksulluğun önlenmesinde etkili
bir araç olmaz.
Ünite 5
Soru 1
Özel veya sosyal sigortaların giderleri (sağlanan menfaatler) ile gelirleri (yapılan katkılar) arasında eşitliğin sağlanması haline ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tasarruf dengesi
B
Fon biriktirme yöntemi
C
Aktüeryal denge
D
Finansman dengesi
E
Prim yükü
Açıklama:
Aktüeryal denge; özel veya sosyal sigortaların giderleri (sağlanan menfaatler) ile gelirleri (yapılan katkılar) arasında eşitliğin sağlanması halidir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 2
I. Vergilerle finanse edilen kamu sosyal güvenlik harcamaları primsiz sosyal güvenlik rejimleri olarak adlandırılmaktadır.
II. Eğer bir toplum sosyal güvenlik sisteminin finansmanının doğrudan sistemden faydalananlar tarafından karşılanmasını kabul ediyorsa vergi ile finansmanı tercih ediyor demektir.
III. Dağıtım yönteminde her nesil kendi sosyal güvenliğini finanse ederken fon yönteminde farklı nesiller birbirinin sosyal güvenliğini finanse etmektedir.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
II. Eğer bir toplum sosyal güvenlik sisteminin finansmanının doğrudan sistemden faydalananlar tarafından karşılanmasını kabul ediyorsa vergi ile finansmanı tercih ediyor demektir.
III. Dağıtım yönteminde her nesil kendi sosyal güvenliğini finanse ederken fon yönteminde farklı nesiller birbirinin sosyal güvenliğini finanse etmektedir.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
- Temel gelir kaynağı primler olan sosyal sigortalar “primli sosyal güvenlik rejimleri”; vergilerle finanse edilen kamu sosyal güvenlik harcamaları da “primsiz sosyal güvenlik rejimleri” olarak adlandırılmaktadır.
- Eğer bir toplum, sosyal güvenlik sisteminin finansmanının doğrudan sistemden faydalananlar tarafından karşılanmasını kabul ediyorsa primli sistemi, giderlerin tamamen devletçe karşılamasını istiyorsa vergi ile finansmanı tercih ediyor demektir.
- Fon yönteminde her nesil kendi sosyal güvenliğini finanse ederken dağıtım yönteminde farklı nesiller birbirinin sosyal güvenliğini finanse etmektedir ve nesiller arası bir dayanışmayı esas almaktadır.
Görüldüğü üzere yalnızca I numaralı maddede verilen bilgi doğrudur. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.
- Eğer bir toplum, sosyal güvenlik sisteminin finansmanının doğrudan sistemden faydalananlar tarafından karşılanmasını kabul ediyorsa primli sistemi, giderlerin tamamen devletçe karşılamasını istiyorsa vergi ile finansmanı tercih ediyor demektir.
- Fon yönteminde her nesil kendi sosyal güvenliğini finanse ederken dağıtım yönteminde farklı nesiller birbirinin sosyal güvenliğini finanse etmektedir ve nesiller arası bir dayanışmayı esas almaktadır.
Görüldüğü üzere yalnızca I numaralı maddede verilen bilgi doğrudur. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 3
I. Sosyal sigortalarda sigortalıların yanı sıra işverenleri ve devlet de prim öder.
II. Bazı sigorta kollarının bütün primleri işverenler veya devlet tarafından ödenir.
III. Sosyal sigortalı olmak ve prim ödemek zorunlu değildir.
Yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Bazı sigorta kollarının bütün primleri işverenler veya devlet tarafından ödenir.
III. Sosyal sigortalı olmak ve prim ödemek zorunlu değildir.
Yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
- Sosyal sigortalarda sigortalıların yanı sıra işverenleri ve devlet de prim öder.
- Bazı sigorta kollarının bütün primleri işverenler veya devlet tarafından ödenir.
- Sosyal sigortalı olmak ve prim ödemek zorunludur.
Görüldüğü üzere yalnıza III numaralı maddede verilen bilgi yanlıştır. Bu nedenle doğru cevap I ve II numaralı maddeleri içeren B seçeneğidir.
- Bazı sigorta kollarının bütün primleri işverenler veya devlet tarafından ödenir.
- Sosyal sigortalı olmak ve prim ödemek zorunludur.
Görüldüğü üzere yalnıza III numaralı maddede verilen bilgi yanlıştır. Bu nedenle doğru cevap I ve II numaralı maddeleri içeren B seçeneğidir.
Soru 4
I. Ücretten kesilmesi
II. Zayıf da olsa karşılık olma özelliğinin bulunması
III. Bir kısmının işveren tarafından ödenmesi
IV. Zorunlu olması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri primleri diğer vergilerden ayıran noktalardandır?
II. Zayıf da olsa karşılık olma özelliğinin bulunması
III. Bir kısmının işveren tarafından ödenmesi
IV. Zorunlu olması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri primleri diğer vergilerden ayıran noktalardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve IV
E
I, II ve IV
Açıklama:
Primleri diğer vergilerden ayıran nokta, zayıf da olsa karşılık olma özelliğinin bulunması, sosyal sigortaların sağlamış olduğu sosyal güvenlik garantisinden yalnızca prim ödeyenlerin faydalanabilmesidir.
Yalnızca II numaralı maddede verilen bilgi doğrudur. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
Yalnızca II numaralı maddede verilen bilgi doğrudur. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi primlerin vergilerden üstünlüklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sigortalıların karşılığını alacaklarını bildikleri için yüküne kolay katlanmaları
B
Ücret ve maaş üzerinden alındığı ve kaynakta kesildiği için yükünün fazla hissedilmemesi
C
Prim miktarı arttıkça, gelir ve aylıkların da miktar olarak artması
D
Doğrudan veya dolaylı yollarla diğer kesimlere yansıtılabilmesi
E
Ödenen prim sağlanan fayda ilişkisinin daha kolay kurulabilmesi
Açıklama:
- Primler, sigortalılar bakımından karşılığını alacaklarını bildikleri için yüküne kolay katlandıkları bir vergidir.
- Primler, özellikle bağımlı çalışanlar için ücret ve maaş üzerinden alındığı ve kaynakta kesildiği için yükü fazla hissedilmeyen bir vergi gibidir.
- Yaşlılık sigortasında olduğu gibi ödenen prim miktarı arttıkça, gelir ve aylıkların da miktar olarak artması sigortalının prim ödeme eğilimini güçlendirir.
- Vergi yükü, doğrudan veya dolaylı yollarla diğer kesimlere yansıtılabilirken, primlerin yansıtılması daha güçtür.
- Vergilerin “karşılık olma” özelliği zayıf olduğu için sigortalılar sistemden beklentilerini ve taleplerini yüksek tutarak sosyal sigortaların gelir gider dengesini bozabilirler. Primlerde ödenen prim sağlanan fayda ilişkisi daha kolay kurulabilir ve sosyal sigortaların aktüeryal dengesini bozacak müdahaleler sınırlı tutulabilir.
Doğrudan veya dolaylı yollarla diğer kesimlere yansıtılabilen primler değil vergi yüküdür. Primlerin yansıtılması daha güçtür. Bu nedenle D şıkkında verilen bilgi yanlış olduğundan doğru cevap D seçeneğidir.
- Primler, özellikle bağımlı çalışanlar için ücret ve maaş üzerinden alındığı ve kaynakta kesildiği için yükü fazla hissedilmeyen bir vergi gibidir.
- Yaşlılık sigortasında olduğu gibi ödenen prim miktarı arttıkça, gelir ve aylıkların da miktar olarak artması sigortalının prim ödeme eğilimini güçlendirir.
- Vergi yükü, doğrudan veya dolaylı yollarla diğer kesimlere yansıtılabilirken, primlerin yansıtılması daha güçtür.
- Vergilerin “karşılık olma” özelliği zayıf olduğu için sigortalılar sistemden beklentilerini ve taleplerini yüksek tutarak sosyal sigortaların gelir gider dengesini bozabilirler. Primlerde ödenen prim sağlanan fayda ilişkisi daha kolay kurulabilir ve sosyal sigortaların aktüeryal dengesini bozacak müdahaleler sınırlı tutulabilir.
Doğrudan veya dolaylı yollarla diğer kesimlere yansıtılabilen primler değil vergi yüküdür. Primlerin yansıtılması daha güçtür. Bu nedenle D şıkkında verilen bilgi yanlış olduğundan doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 6
Aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Ücretle ve maaşla çalışanların tüm primlerini işveren öder.
B
Kendi adına bağımsız çalışanların primleri kendileri ve devlet tarafından ödenir.
C
İş kazaları ve meslek hastalıklarının primi, hemen hemen bütün ülkelerde sigortalı ve işveren tarafından birlikte ödenir.
D
Yaşlılık, malullük ve ölüm sigortalarının tamamını işveren öder.
E
İşverenlerin çalıştırdığı sigortalılar için prim ödemesi beşeri sermaye yatırımıdır.
Açıklama:
- Ücretle ve maaşla çalışanlar için sigortalılar ve işverenler birlikte prim öder.
- Kendi adına bağımsız çalışanların bütün primleri kendileri tarafından ödenmektedir.
- İş kazaları ve meslek hastalıklarının primi, hemen hemen bütün ülkelerde yalnızca işverenler tarafından ödenir.
- Yaşlılık, malullük ve ölüm sigortalarında sigortalılarla işverenler birlikte prim ödemektedirler.
- İşverenlerin çalıştırdığı sigortalılar için prim ödemesi beşeri sermaye yatırımı olarak değerlendirilir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
- Kendi adına bağımsız çalışanların bütün primleri kendileri tarafından ödenmektedir.
- İş kazaları ve meslek hastalıklarının primi, hemen hemen bütün ülkelerde yalnızca işverenler tarafından ödenir.
- Yaşlılık, malullük ve ölüm sigortalarında sigortalılarla işverenler birlikte prim ödemektedirler.
- İşverenlerin çalıştırdığı sigortalılar için prim ödemesi beşeri sermaye yatırımı olarak değerlendirilir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 7
Tek prim uygulaması hangi ülkelerde ve sektörlerde tercih edilir?
Seçenekler
A
İşletmelerin büyük olduğu
B
İşletmelerin fonksiyonel iş bölümüne göre teşkilatlandığı
C
Sigortalıların eğitim seviyesinin yüksek olduğu
D
İşgücü içinde bağımsız çalışanların oranının yüksek olduğu
E
Muhasebe ve kayıt sisteminin gelişmiş olduğu
Açıklama:
İşyerlerinin küçük ve dağınık, kayıt dışı çalışmanın yaygın ve işgücü içinde bağımsız çalışanların oranının yüksek olduğu ülke ve sektörlerde tek prim uygulaması tercih edilir.
Her sigorta kolu için ayrı prim alınması işletmelerin büyük ve fonksiyonel iş bölümüne göre teşkilatlandığı, muhasebe ve kayıt sisteminin gelişmiş olduğu, işgücü içinde bağımlı statüde çalışanların sayısının fazla olduğu ve sigortalıların eğitim seviyesinin yüksek olduğu ülkelerde veya sektörlerde uygulanabilir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Her sigorta kolu için ayrı prim alınması işletmelerin büyük ve fonksiyonel iş bölümüne göre teşkilatlandığı, muhasebe ve kayıt sisteminin gelişmiş olduğu, işgücü içinde bağımlı statüde çalışanların sayısının fazla olduğu ve sigortalıların eğitim seviyesinin yüksek olduğu ülkelerde veya sektörlerde uygulanabilir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 8
I. Sosyal sigorta kurumlarının finansman açıklarını kapatmak için Hazineden gelir aktarılması, devletin sosyal sigortaların finansmanına doğrudan katılma örneğidir.
II. Devletin sosyal güvenliğin finansmanına birçok ülkede rastlanan ve zorunlu olan katılım şekli doğrudan katılım şeklidir.
III. Sosyal sigorta kurumlarının çeşitli işlemlerinde vergi ve harç benzeri masraflardan muaf tutulması devletin dolaylı şekilde sosyal sigortaların finansmanına katılması anlamındadır.
Yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Devletin sosyal güvenliğin finansmanına birçok ülkede rastlanan ve zorunlu olan katılım şekli doğrudan katılım şeklidir.
III. Sosyal sigorta kurumlarının çeşitli işlemlerinde vergi ve harç benzeri masraflardan muaf tutulması devletin dolaylı şekilde sosyal sigortaların finansmanına katılması anlamındadır.
Yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
- Sosyal sigorta kurumlarının finansman açıklarını kapatmak için Hazineden gelir aktarılması devletin sosyal sigortaların finansmanına doğrudan katılma örneğidir.
- Devletin sosyal güvenliğin finansmanına dolaylı şekilde katılımı da söz konusudur ve birçok ülkede rastlanan ve zorunlu olan katılım şekli de budur.
- Sosyal sigorta kurumlarının çeşitli işlemlerinde vergi ve harç benzeri masraflardan muaf tutulması devletin dolaylı şekilde sosyal sigortaların finansmanına katılması anlamındadır.
Yalnızca II numaralı maddede verilen bilgi yanlıştır. Bu nedenle doğru cevap I ve III numaralı maddeleri kapsayan C seçeneğidir.
- Devletin sosyal güvenliğin finansmanına dolaylı şekilde katılımı da söz konusudur ve birçok ülkede rastlanan ve zorunlu olan katılım şekli de budur.
- Sosyal sigorta kurumlarının çeşitli işlemlerinde vergi ve harç benzeri masraflardan muaf tutulması devletin dolaylı şekilde sosyal sigortaların finansmanına katılması anlamındadır.
Yalnızca II numaralı maddede verilen bilgi yanlıştır. Bu nedenle doğru cevap I ve III numaralı maddeleri kapsayan C seçeneğidir.
Soru 9
I. Sosyal sigorta kapsamına alınacak tehlikelerin özellikleri,
II. Ülkenin ekonomik, ve siyasi yapısı,
III. Sosyal sigortaların kurulma tarihi
IV. Siyasi iktidarın tercihleri
Yukarıdakilerden hangileri sosyal sigortaların finansman yöntemi olarak hangi finansman yönteminin tercih edileceğini belirleyen faktörlerdendir?
II. Ülkenin ekonomik, ve siyasi yapısı,
III. Sosyal sigortaların kurulma tarihi
IV. Siyasi iktidarın tercihleri
Yukarıdakilerden hangileri sosyal sigortaların finansman yöntemi olarak hangi finansman yönteminin tercih edileceğini belirleyen faktörlerdendir?
Seçenekler
A
I ve IV
B
I, II ve III
C
I, II ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Sosyal sigortaların finansman yöntemi olarak hangi finansman yönteminin tercih edileceğini;
• Sosyal sigorta kapsamına alınacak tehlikelerin özellikleri,
• Ülkenin ekonomik, sosyal ve kültürel yapı özellikleri ile siyasi yapısı,
• Sosyal sigortaların kurulma tarihi ve ilk kuruluş yılları özellikleri,
• Siyasi iktidarın tercihleri
gibi faktörler belirler.
Dolayısıyla tüm maddeler doğrudur. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.
• Sosyal sigorta kapsamına alınacak tehlikelerin özellikleri,
• Ülkenin ekonomik, sosyal ve kültürel yapı özellikleri ile siyasi yapısı,
• Sosyal sigortaların kurulma tarihi ve ilk kuruluş yılları özellikleri,
• Siyasi iktidarın tercihleri
gibi faktörler belirler.
Dolayısıyla tüm maddeler doğrudur. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 10
İşsizlik sigortası gibi gelirleri bir yıldan diğerine dalgalanmalar gösteren sigorta kolları hangi yöntemle finanse edilir?
Seçenekler
A
Fon yöntemi
B
Factoring yöntemi
C
İş ortaklığı yöntemi
D
Franchising yöntemi
E
Dağıtım yöntemi
Açıklama:
İşsizlik sigortası gibi, gelirleri bir yıldan diğerine dalgalanmalar gösteren sigorta kolları fon yöntemi ile finanse edilir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 11
Özel veya sosyal sigortaların giderleri (sağlanan menfaatler) ile gelirleri (yapılan katkılar) arasında eşitliğin sağlanmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Aktüeryal denge
B
Net prim
C
Bonservis
D
Prim
E
Vergi
Açıklama:
Aktüeryal denge özel veya sosyal sigortaların giderleri (sağlanan menfaatler) ile gelirleri (yapılan katkılar) arasında eşitliğin sağlanması halidir.
Soru 12
Prim ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Primler, sigortalı için ücretten yapılan kesinti, işveren için ücret maliyetinin bir parçasıdır.
B
Primler sosyal güvenlik garantisinden faydalanmanın, bedeli, karşılığı, yani fiyatıdır.
C
Primler, sosyal güvenlik hizmetlerinden faydalananların ödediği bir vergidir.
D
Sosyal sigortanın sağlamış olduğu güvenlik garantisinden faydalanmak için düzenli olarak ödenen maliyet payıdır.
E
İnsanlar sosyal sigortalı olmaya ve prim ödemeye zorunlu tutulamazlar.
Açıklama:
İnsanlar herhangi bir mal veya hizmeti almaya ve fiyatını ödemeye mecbur tutulamazlar, ancak sosyal sigortalı olmak ve prim ödemek zorunludur.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangileri sosyal sigorta primi öder?
I. Sigortalı çalışanlar
II. Sigortasız çalışanlar
III. İşverenler
IV. Devlet
I. Sigortalı çalışanlar
II. Sigortasız çalışanlar
III. İşverenler
IV. Devlet
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
III ve IV
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Sosyal sigorta primleri; sigortalılar (işçi, memur, kendi adına bağımsız çalışanlar), işverenler ve devlet tarafından ödenir. Prim ödeyen taraflar bu üç kesim olmakla birlikte ülkeden ülkeye ve aynı ülke içinde de bir sigorta kolundan diğerine farklı örnekler ortaya çıkmaktadır.
Soru 14
Sigortalıların kazançlarının belirsiz ve istikrarsız olduğu çalışan grupları veya sektörler için uygulanan prim türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mutlak prim
B
Nispi prim
C
Safi prim
D
Gayrisafi prim
E
Net prim
Açıklama:
Mutlak (maktu) prim, sigortalıların kazançlarının belirsiz ve istikrarsız olduğu çalışan grupları veya sektörler için uygulanır. Daha çok kendi adına bağımsız olarak çalışanlar için uygulanan prim şeklidir.
Soru 15
Devletin, çalıştırdığı kamu görevlileri için sosyal sigortalara prim ödemesi .......... olarak prim ödemesidir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Üçüncü taraf
B
İşveren
C
Yatırımcı
D
İş ortağı
E
Risk yöneticisi
Açıklama:
Devletin, çalıştırdığı kamu görevlileri için sosyal sigortalara prim ödemesi üçüncü taraf olarak değil, işveren olarak prim ödemesidir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangileri sosyal sigortaların prim dışı gelirleri arasındadır?
I. Fon ve yatırım gelirleri
II. Devlet katkıları
III. Gecikme cezası gelirleri
IV. Bağışlar
I. Fon ve yatırım gelirleri
II. Devlet katkıları
III. Gecikme cezası gelirleri
IV. Bağışlar
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II ve IV
Açıklama:
Sosyal sigortaların temel gelir kaynağı primler olmakla birlikte, prim dışı gelirleri de vardır. Bu gelirler; özellikle fon esasına göre kurulmuş olan sosyal sigortaların fon ve yatırım gelirleri, devlet katkıları ile idari ve gecikme cezası gelirleridir.
Soru 17
................... prim yükünü işverene yansıtma ihtimalleri daha yüksektir.
Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Kamu işyerlerinde sendikalı memurların
B
Kamu işyerlerinde sendikasız memurların
C
Bağımsız çalışanların
D
Kamu işyerlerinde sendikasız işçilerin
E
Kamu işyerlerinde sendikalı işçilerin
Açıklama:
Kamu işyerlerinde sendikalı işçilerin, prim yükünü işverene yansıtma ihtimalleri daha yüksektir.
Soru 18
Eğer sigortalılar, kendi adlarına açılan bir hesaba prim ödüyor ve gelecekte de kendilerine ödenecek gelirlerin veya verilecek hizmetlerin finansmanı bu hesapta biriken fonlardan karşılanıyorsa hangi yöntem söz konusudur?
Seçenekler
A
Risk yönetimi yöntemi
B
Dağıtım yöntemi
C
Factoring yöntemi
D
Bireysel fon biriktirme yöntemi
E
Toplu fon biriktirme yöntemi
Açıklama:
Eğer sigortalılar, kendi adlarına açılan bir hesaba prim ödüyor ve gelecekte de kendilerine ödenecek gelirlerin veya verilecek hizmetlerin finansmanı bu hesapta biriken fonlardan karşılanıyorsa bireysel fon biriktirme yöntemi söz konusudur. Toplu fon biriktirme yönteminde ise herkesten gelir ve kazancı dikkate alınarak toplanan primlerle oluşturulan fonlardan, şartlar yerine gelince herkese belirli şartlarda yapılan ödemeler veya sağlanan hizmetler finanse edilir.
Soru 19
İşsizlik sigortasının finansman yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dağıtım yöntemi
B
Factoring yöntemi
C
İş ortaklığı yöntemi
D
Fon yönetimi
E
Risk yönetimi yöntemi
Açıklama:
Bazı sigorta kolları için fon yönteminin uygulanması kaçınılmazdır. Örneğin, işsizlik sigortası, işsizlik riskinin bir dönemden diğerine dalgalanmalar göstermesi dolayısıyla mutlaka fon biriktirme yöntemi ile finanse edilir.
Soru 20
Sosyal sigortaların tarihteki gelişim sürecine bakıldığında II. Dünya Savaşı sonrası dönemde sigortalıların prim yükü aşağıdakilerden hangisine kaydırılmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
Aileler
B
Özel sigortalar
C
İşverenler
D
İşçiler
E
Sendikalar
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı C şıkkıdır. Özellikle II. Dünya Savaşı sonrası dönemde refah devleti anlayışı ile sosyal güvenlik alanında sağlanan gelişmeler büyük ölçüde işverenlere getirilen
ilave yüklerle karşılanmıştır.
ilave yüklerle karşılanmıştır.
Soru 21
Primlerden belirlenmesinde ilk aşama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Siyasal iktidarın tercihlerinin belirlenmesi
B
Devlet katkısının hesaplanması
C
Politik tercihlerin belirlenmesi
D
Tarafların ne oranda prim ödeyeceğinin belirlenmesi
E
Teknik hesaplama
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı E şıkkıdır. Sosyal sigorta primlerinin belirlenmesi süreci iki aşamalıdır. İlk aşama teknik hesaplama, ikinci aşama ise her ülke ve toplumun iktisadi, sosyal ve kültürel yapısı ile politik tercihlerine göre kim, ne kadar prim ödeyecek sorularına cevap verilen aşamadır.
Soru 22
Aşağıdaki ülkelerden hangisinde aile ödenekleri sigortası tamamen vergi gelirleri ile finanse edilmektedir?
Seçenekler
A
Almanya
B
Hollanda
C
İsviçre
D
Fransa
E
Rusya
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı B şıkkıdır. Sosyal sigorta sistemi primle finanse edilen Hollanda, Norveç, İspanya, İsveç, İngiltere gibi ülkelerde aile ödenekleri sigortası tamamen vergi gelirleri ile finanse edilmektedir.
Soru 23
Sosyal sigortalara prim ödemede en kolay ikna edilen grup aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Öğrenciler
B
Sigortalıların kendileri dışındaki aile üyeleri
C
İşverenler
D
Sosyal güvenlik garantisinden doğrudan faydalanan sigortalılar
E
Devlet
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı D şıkkıdır. Sosyal sigortalara prim ödemede en kolay ikna edilen grup, sağlanan sosyal güvenlik garantisinden doğrudan faydalanan sigortalılardır.
Soru 24
Sigortalılar arasındaki prim yükünü eşit dağıtma amacıyla kazanç üzerinden, kazancın belirli bir oranı olarak alınan prime ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mutlak prim
B
Tek prim
C
Çoklu prim
D
Safi prim
E
Nispi prim
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı E şıkkıdır. Nispi prim, sigortalılar arasındaki prim yükünü eşit dağıtma amacıyla kazanç üzerinden, kazancın belirli bir oranı olarak alınan primdir.
Soru 25
"Sigortalıların kazançlarının belirsiz ve istikrarsız olduğu çalışan grupları veya sektörler için uygulanır. Daha çok kendi adına bağımsız olarak çalışanlar için uygulanan prim şeklidir."
Yukarıdaki cümlede prim türlerinden hangisinden bahsedilmektedir?
Yukarıdaki cümlede prim türlerinden hangisinden bahsedilmektedir?
Seçenekler
A
Çoklu prim
B
Mutlak prim
C
Tek prim
D
Gayrisafi prim
E
Safi prim
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı B şıkkıdır. Mutlak (maktu) prim, sigortalıların kazançlarının belirsiz ve istikrarsız olduğu çalışan grupları veya sektörler için uygulanır. Daha çok kendi adına bağımsız olarak çalışanlar için uygulanan prim şeklidir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi sosyal sigortaların finansmanında hangi finansman yönteminin tercih edileceğini belirleyen faktörlerden değildir?
Seçenekler
A
Ülkenin ekonomik, sosyal ve kültürel yapı özellikleri ile siyasi yapısı
B
Sosyal sigorta kapsamına alınacak tehlikelerin özellikleri
C
Siyasi iktidarın tercihleri
D
Sigortalıların tercihleri
E
Sosyal sigortaların kurulma tarihi ve ilk kuruluş yılları özellikleri
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı D şıkkıdır. Sigortalıların tercihleri, sosyal sigortaların finansmanında hangi finansman yönteminin tercih edileceğini belirleyen faktörlerden değildir.
Soru 27
Sosyal sigortalıların bütün yükümlülüklerini karşılamada ihtiyaç duydukları geliri sağlamak için belirlenen prim miktarına ne denir?
Seçenekler
A
Safi prim
B
Çoklu prim
C
Mutlak prim
D
Gayrisafi prim
E
Nispi prim
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı A şıkkıdır. Safi prim, sosyal sigortalıların bütün yükümlülüklerini (aylıklar, ödenekler ve sağlık harcamaları gibi) karşılama da ihtiyaç duydukları geliri sağlamak için belirlenen prim miktarıdır.
Soru 28
Devletin, çalıştırdığı kamu görevlileri için sosyal sigortalara prim ödemesi aşağıdakilerden hangisine denk gelmektedir?
Seçenekler
A
İşveren olarak prim ödemesi
B
Sendikal faaliyet yapması
C
İşçi sıfatıyla güvencesiz birilerinin çalıştırma
D
Üçüncü taraf olarak prim ödemesi
E
Tarafsız olarak prim ödemesi
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı A şıkkıdır. Devletin, çalıştırdığı kamu görevlileri için sosyal sigortalara prim ödemesi üçüncü taraf olarak değil, işveren olarak prim ödemesidir.
Soru 29
Özel veya sosyal sigortaların giderleri ile gelirleri arasında eşitliğin sağlanması haline ne ad verilir?
Seçenekler
A
Teknik analiz
B
İdari ceza
C
Aktüeryal denge
D
Fon oluşturma
E
Prim ödeme
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı C şıkkıdır. Aktüeryal denge, özel veya sosyal sigortaların giderleri (sağlanan menfaatler) ile gelirleri (yapılan katkılar) arasında eşitliğin sağlanması halidir.
Soru 30
'Özel veya sosyal sigortaların giderleri (sağlanan menfaatler) ile gelirleri (yapılan katkılar) arasında eşitliğin sağlanması hali' olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Prim
B
Prim Yükü
C
Devlet Katkısı
D
Dağıtım Yöntemi
E
Aktüeryal Denge
Açıklama:
Aktüeryal denge özel veya sosyal sigortaların giderleri (sağlanan menfaatler) ile gelirleri (yapılan katkılar) arasında eşitliğin sağlanması halidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 31
“Kamu harcamalarının bir kısmını karşılamak üzere kamu veya yarı kamusal nitelikteki ekonomik, sosyal ve mesleki örgütlere, oluşturulma amaçlarının finansmanında kullanılmak üzere, bunlardan faydalananlardan zorunlu olarak tahsil edilen bütçe dışı gelir” olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Devlet Katkısı
B
Parafiskal Gelirler
C
Vergiler
D
Kesintiler
E
Sosyal Gelirler
Açıklama:
Sosyal sigorta primleri, “tahsisi vergi” anlamında para-fiskal (vergi benzeri) gelirler olarak tarif edilirler. Parafiskal gelirler; “kamu harcamalarının bir kısmını karşılamak üzere kamu veya yarı kamusal nitelikteki ekonomik, sosyal ve mesleki örgütlere, oluşturulma amaçlarının finansmanında kullanılmak üzere, bunlardan faydalananlardan zorunlu olarak tahsil edilen bütçe dışı gelir” olarak tanımlanmaktadır (Öncel, 1983: ss). Doğru cevap B'dir.
Soru 32
I. İnsanları vergi ödemeye ikna etmek, prim ödemeye ikna etmekten daha kolaydır
II. Çalışanlar primler işverenler tarafından hesaplanıp ödendiği için çok zaman primlerin yükünü hissetmezler.
III. Vergi yükü, doğrudan veya dolaylı yollarla diğer kesimlere yansıtılamaz.
IV. Primle finansman, sosyal tarafların yönetime katılmalarını sağlar ve sosyal sigorta kurumlarının özerk yönetim yapılarını güçlendirir.
Vergi ve Prim ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Çalışanlar primler işverenler tarafından hesaplanıp ödendiği için çok zaman primlerin yükünü hissetmezler.
III. Vergi yükü, doğrudan veya dolaylı yollarla diğer kesimlere yansıtılamaz.
IV. Primle finansman, sosyal tarafların yönetime katılmalarını sağlar ve sosyal sigorta kurumlarının özerk yönetim yapılarını güçlendirir.
Vergi ve Prim ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
II ve IV
B
I ve II
C
I,II ve IV
D
Yalnız IV
E
III ve IV
Açıklama:
Primler, sigortalılar bakımından karşılığını alacaklarını bildikleri için yüküne kolay katlandıkları bir vergidir. İnsanları prim ödemeye ikna etmek, vergi ödemeye ikna etmekten daha kolaydır. • Primler, özellikle bağımlı çalışanlar için ücret ve maaş üzerinden alındığı ve kaynakta kesildiği için yükü fazla hissedilmeyen bir vergi gibidir. Çalışanlar daha çok ellerine geçen ücret (net ücret) üzerinden gelirlerini hesapladıkları, primler de işverenler tarafından hesaplanıp ödendiği için çok zaman primlerin yükünü hissetmezler. • Yaşlılık sigortasında olduğu gibi ödenen prim miktarı arttıkça, gelir ve aylıkların da miktar olarak artması sigortalının prim ödeme eğilimini güçlendirir. • Vergi yükü, doğrudan veya dolaylı yollarla diğer kesimlere yansıtılabilirken, primlerin yansıtılması daha güçtür. • Vergilerin “karşılık olma” özelliği zayıf olduğu için sigortalılar sistemden beklentilerini ve taleplerini yüksek tutarak sosyal sigortaların gelir gider dengesini bozabilirler. Primlerde ödenen prim sağlanan fayda ilişkisi daha kolay kurulabilir ve sosyal sigortaların aktüeryal dengesini bozacak müdahaleler sınırlı tutulabilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 33
İşyerlerinin küçük ve dağınık, kayıt dışı çalışmanın yaygın ve işgücü içinde bağımsız çalışanların oranının yüksek olduğu ülke ve sektörlerde hangi prim uygulaması tercih edilir?
Seçenekler
A
Nispi Primler Uygulaması
B
Mutlak Primler Uygulaması
C
Tek Prim Uygulaması
D
Safi Primler Uygulaması
E
Gayrisafi Primler Uygulaması
Açıklama:
İşyerlerinin küçük ve dağınık, kayıt dışı çalışmanın yaygın ve işgücü içinde bağımsız çalışanların oranının yüksek olduğu ülke ve sektörlerde tek prim uygulaması tercih edilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi sosyal sigortaların prim dışı gelirlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sosyal sigortaların fon gelirleri
B
Sosyal sigortaların atırım gelirleri
C
Devlet katkıları
D
İdari ve gecikme cezası gelirleri
E
Vergiler
Açıklama:
Sosyal sigortaların temel gelir kaynağı primler olmakla birlikte, prim dışı gelirleri de vardır. Bu gelirler; özellikle fon esasına göre kurulmuş olan sosyal sigortaların fon ve yatırım gelirleri, devlet katkıları ile idari ve gecikme cezası gelirleridir. Doğru cevap E'dir.
Soru 35
'Sistemin kuruluşu esnasında prim ödeme yükümlüsü olarak bilinen kişilerin, şartlar uygun ise, zaman içinde bu yükü başkaları ile paylaşmaları' olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Prim Yükü
B
Sosyal Adalet
C
Destek Primi
D
Primlerin Yansıması
E
Fon Gelirleri
Açıklama:
Sosyal sigortalarda primlerin belirlenmesi süreci, yalnızca toplam prim miktarının ve kimlerin ne oranda prim ödeyeceğinin belirlenmesi ile tamamlanmaz. Sosyal politikanın ve sosyal güvenliğin sağlamaya çalıştığı adalet duygusu bakımından gerçekte kimlerin prim yüküne katlandığının bilinmesi de önemlidir. Primlerin yansıması, prim yüküne kimin veya kimlerin katlandığı ile ilgilidir. Sistemin kuruluşu esnasında prim ödeme yükümlüsü olarak bilinen kişiler, şartlar uygun ise, zaman içinde bu yükü başkalarına yansıtabilirler. Vergilerde olduğu gibi primlerde de yansıma, gerçek finansman yüküne kimlerin katlandığının belirlenmesi ile ilgilidir.
Soru 36
I. Sosyal sigorta kapsamına alınacak tehlikelerin özellikleri,
II. Ülkenin fiziki ve jeopolitik yapısı,
III. Sosyal sigortaların kurulma tarihi ve ilk kuruluş yılları özellikleri,
IV. Siyasi iktidarın tercihleri gibi faktörler belirler.
Yukarıdakilerden hangileri sosyal sigortaların finansman yöntemi olarak hangi finansman yönteminin tercih edileceğini belirleyen faktörlerdendir?
II. Ülkenin fiziki ve jeopolitik yapısı,
III. Sosyal sigortaların kurulma tarihi ve ilk kuruluş yılları özellikleri,
IV. Siyasi iktidarın tercihleri gibi faktörler belirler.
Yukarıdakilerden hangileri sosyal sigortaların finansman yöntemi olarak hangi finansman yönteminin tercih edileceğini belirleyen faktörlerdendir?
Seçenekler
A
I ve III
B
I ve IV
C
II ve IV
D
III ve IV
E
I,III ve IV
Açıklama:
Sosyal sigortaların finansman yöntemi olarak hangi finansman yönteminin tercih edileceğini;
• Sosyal sigorta kapsamına alınacak tehlikelerin özellikleri,
• Ülkenin ekonomik, sosyal ve kültürel yapı özellikleri ile siyasi yapısı,
• Sosyal sigortaların kurulma tarihi ve ilk kuruluş yılları özellikleri,
• Siyasi iktidarın tercihleri gibi faktörler belirler. Doğru cevap E'dir.
• Sosyal sigorta kapsamına alınacak tehlikelerin özellikleri,
• Ülkenin ekonomik, sosyal ve kültürel yapı özellikleri ile siyasi yapısı,
• Sosyal sigortaların kurulma tarihi ve ilk kuruluş yılları özellikleri,
• Siyasi iktidarın tercihleri gibi faktörler belirler. Doğru cevap E'dir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi ferdi fon yönetiminin dezavantajlarından biridir?
Seçenekler
A
Dalgalanmaların yaratacağı maliyet artışını karşılamak için primleri kısa dönemde yükseltme ve gelirleri artırma imkânı yoktur
B
nüfusun yaşlanması gibi demografik faktörlerdeki değişme dolayısıyla gelecek nesillerin prim yükü artar.
C
Sosyal güvenliğin sosyal dayanışma ilkesine zarar verir.
D
Siyasi iktidarların müdahalelerine açık bir yöntemdir.
E
Ödenen primlerle sağlanan haklar arasındaki ilişki zayıf olacağı için uzun dönemde sigortalılar prim ödemekten kaçınırlar.
Açıklama:
Bireysel fon yönteminde, herkesin ödediği primler kendi hesabında birikir ve sigortalılar aylık bağlanması söz konusu olduğu zaman ne kadar aylık alacağını bilirler. Bu yöntemde primlerin fiyat-bedel ve karşılık olma özelliği çok güçlüdür. Ödenen primlerle sağlanan menfaatler arasında doğrudan bire bir ilişki vardır. Yöntem bu şekli ile özel sigortalara çok benzer (Yazgan, 1992: 161). Bireysel fon biriktirme yöntemi herkes için ayrı prim belirlenmesine imkan verir. Ancak, sistem sosyal güvenliğin özünü oluşturan sosyal dayanışma ilkesini göz ardı eder. Nesil içi gelir transferine imkan vermez. Doğru cevap C'dir.
Soru 38
Devlet, sosyal sigortaların kapsama almadığı veya kapsam dışında bıraktığı kesimlere yönelik sosyal güvenlik harcamalarını nasıl finanse eder?
Seçenekler
A
Vergilerle
B
Ferdi Fon Biriktirme Yöntemi ile
C
Fon Yöntemi ile
D
Dağıtım Yöntemi ile
E
Yılı Yılına Finasman Yöntemi ile
Açıklama:
Devlet, sosyal sigortaların kapsama almadığı veya kapsam dışında bıraktığı kesimlere yönelik sosyal güvenlik harcamalarını vergilerle finanse eder. Yaşlılar, engelliler ve muhtaç çocuklara yönelik ödemeler veya bu kesimlere yönelik hizmetler vergi gelirleri ile finanse edilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 39
'Toplum sağlığı gibi sebeplerle daha az tüketilmesi istenen mal ve hizmetleri yasaklamak yerine fiyat ya da bedelini yükselterek tüketimini kısıtlamak' şeklinde tasvir edilen sosyal güvenliği finanse etme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dağıtım Yöntemi
B
Fon Yöntemi
C
Ferdi Fon Yöntemi
D
Vergi Finansmanı
E
Yılı Yılına Finasman Yöntemi
Açıklama:
Sosyal güvenliğin vergilerle finansmanında sıklıkla kullanılan yöntemlerden biri de alkollü içkiler ve tütün mamulleri üzerinden alınan vergilerdir. Toplum sağlığı gibi sebeplerle daha az tüketilmesi istenen mal ve hizmetleri yasaklamak yerine fiyat ya da bedelini yükselterek tüketimini kısıtlamak sık rastlanan bir durumdur. Tütün mamulleri ve alkollü ürünler bu amaçla kullanılan maddelerin başında gelir. Birçok ülkede bu ürünler üzerine konulan ilave vergilerle sosyal amaçlı projeler ve harcamalar finanse edilir. Bu ürünler üzerine kurulan sosyal güvenlik vergileri ile harp malulleri veya engellilere yönelik bazı kamu sosyal güvenlik harcamalarının finanse edilmesi söz konusu olabilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 40
Sosyal sigortaların temel gelir kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Primler
B
Fon gelirleri
C
Yatırım gelirleri
D
Devlet katkıları
E
Bağışlar
Açıklama:
Primli rejimler olarak adlandırılan sosyal sigortaların temel gelir kaynağı çok doğal olarak primler olmakla birlikte fon ve yatırım gelirleri ve devlet katkısı gibi prim dışında gelirleri de vardır. Doğru yanıt A şıkkıdır.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi "prim" kavramının tanımı değildir?
Seçenekler
A
Sosyal sigortaların sağlamış olduğu sosyal güvenlik hizmetlerinden (garantisinden) faydalanmanın karşılığı, bedeli, yani fiyatıdır.
B
Sosyal sigorta kurumlarının finansman açıklarını kapatmak için devletin hazineden gelir aktarmasıdır.
C
Sigortalı için ücretten yapılan kesinti, işveren için ücret maliyetinin bir parçasıdır.
D
Sigortalılar bakımından karşılığını alacaklarını bildikleri için yüküne kolay katlandıkları bir vergidir.
E
Sosyal güvenlik hizmetlerinden faydalananların ödediği, yalnızca sosyal güvenliğin finansmanı için kullanılan tahsisi bir vergidir
Açıklama:
Sosyal sigorta kurumlarının finansman açıklarını kapatmak için devletin hazineden gelir aktarmasına "Devlet katkısı" denir. Doğru yanıt B şıkkıdır.
Soru 42
Primle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Primler, sosyal güvenlik hizmetlerinden faydalananların ödediği, yalnızca sosyal güvenliğin finansmanı için kullanılan tahsisi bir vergidir.
B
Primler, özellikle bağımlı çalışanlar için ücret ve maaş üzerinden alındığı ve kaynakta kesildiği için yükü fazla hissedilmeyen bir vergi gibidir.
C
Vergi yükü, doğrudan veya dolaylı yollarla diğer kesimlere yansıtılabilirken, primlerin yansıtılması daha kolaydır.
D
Primler, sigortalılar bakımından karşılığını alacaklarını bildikleri için yüküne kolay katlandıkları bir vergidir.
E
Primlerde ödenen prim sağlanan fayda ilişkisi daha kolay kurulabilir ve sosyal sigortaların aktüeryal dengesini bozacak müdahaleler sınırlı tutulabilir.
Açıklama:
Vergi yükü, doğrudan veya dolaylı yollarla diğer kesimlere yansıtılabilirken, primlerin yansıtılması daha güçtür. Doğru yanıt C şıkkıdır.
Soru 43
Özerk yönetim yapısına sahip sosyal sigortaların yönetim ve karar süreçlerine katılması aşağıdakilerden hangisinin sayesinde mümkün olmaktadır?
Seçenekler
A
Mevcut vergi oranlarının yüksek olması
B
Sosyal sigortaların gelir gider dengesinin korunması
C
Sosyal sigortalar bünyesindeki sigortalı sayısının gün geçtikçe artması
D
Sosyal tarafların prim ödeyerek finansmana katılması
E
Sosyal güvenliğin devlet tarafından karşılanması gereken bir kamu hizmeti olması
Açıklama:
Sosyal tarafların prim ödeyerek finansmana katılması, özerk yönetim yapısına sahip sosyal sigortaların yönetim ve karar süreçlerine katılmalarına imkân vermektedir. Özerk yönetim, primle finansmanın bir sonucudur. Doğru yanıt D şıkkıdır.
Soru 44
Basit, kolay anlaşılabilir ve hesaplanabilir olması dolayısıyla daha çok kendi adına bağımsız çalışanlara uygulanan prim türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Safi prim
B
Gayrisafi prim
C
Tek prim
D
Nispi prim
E
Mutlak prim
Açıklama:
Mutlak (Maktu) olarak alınan primler, basit, kolay anlaşılabilir ve hesaplanabilir olması dolayısıyla daha çok kendi adına bağımsız çalışanlara uygulanır. Doğru yanıt E şıkkıdır.
Soru 45
Aşağıdaki durumların hangisinde devletin prim ödemesi beklenmez?
Seçenekler
A
İş kazası ve meslek hastalığı riskinin ortaya çıkma ihtimalinin yüksek olduğu durumlarda
B
Prim ödeyen sigortalının yanı sıra aile fertlerinin de sigorta kapsamına girmesi için
C
Kendi adına bağımsız çalışanlar genellikle bütün primleri kendileri ödedikleri için prim yüklerini azaltmak için
D
Engelliler, kadınlar ve gençler gibi özel olarak korunması gereken (dezavantajlı) grupların istihdamını teşvik etmek için
E
Gelişmekte olan bölgelerde yatırımı ve istihdamı teşvik etmek için
Açıklama:
İş kazası ve meslek hastalığı riskinin ortaya çıkma ihtimalinin yüksek olduğu durumlarda işveren daha çok prim öder. Doğru yanıt A şıkkıdır.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi devletin sosyal sigortaların finansmanına doğrudan katkı sunmasının örneklerinden biridir?
Seçenekler
A
Sosyal sigortaların ilk kuruluşuna ait giderlerin bütçeden bu amaçla ayrılan tahsisatla gerçekleştirilmesi
B
Sosyal sigortanın bütünü veya bazı sigorta kolları için toplam giderlerinin belirli bir miktarının veya yüzdesinin devletçe karşılanması
C
Sosyal sigorta kurumlarında çalışan memurların maaşlarının bütçeden karşılanması
D
Sosyal sigorta kurumlarının vergi, harç ve teminat bedeli gibi çeşitli masraflardan muaf tutulması
E
Sosyal sigorta kurumlarının haberleşme, bildirim, yazışma, ulaşım gibi çeşitli işlem maliyetlerininin üstlenilmesi
Açıklama:
Devlet, çalıştırdığı sigortalılar için işveren olarak ödediği primlerin dışında çeşitli şekillerde katkı yaparak sosyal sigortaların finansmanına doğrudan veya dolaylı şekilde katılabilir (Dilik, 1992: 235-238 ve Alper, 2009: 62-64). Devletin doğrudan finansmana katkısı iki şekilde gerçekleşir. Bunlar: • Sosyal sigorta kurumlarının giderlerinin gelirlerinden fazla olması ve açık vermesi hâlinde, sistemin garantörü olarak açıkların kapatılması için Hazineden transfer yapılması ve • Sosyal sigortanın bütünü veya bazı sigorta kolları için toplam giderlerinin belirli bir miktarının veya yüzdesinin devletçe karşılanmasıdır. Doğru yanıt B şıkkıdır.
Soru 47
Aşağıdaki çalışan türlerinden hangisi prim yükünü işverene yansıtma bakımından daha dezavantajlı konumdadır?
Seçenekler
A
Yüksek vasıflı işçiler
B
Üst kademe yöneticiler
C
Ücretli çalışanlar
D
Bilişim uzmanları
E
Çeşitli konularda danışmanlık yapanlar
Açıklama:
Sendikalı olmayan ancak pazarlık gücü yüksek olan bağımlı çalışanlar işverenle yaptıkları bireysel iş sözleşmelerinde net ücret üzerinden anlaşma sağlayabilirlerse yalnızca prim yükünü değil, vergi yükünü de işverenlerine yansıtmış olurlar (Alper, 2009: 64). Yüksek vasıflı işçiler, üst kademe yöneticiler, bilişim uzmanları ve çeşitli konularda danışmanlık yapanlar gibi bulunması ve ikamesi zor olan çalışanlar genellikle prim yükünü işverenlerine yansıtırlar. İşgücü piyasasında transfer yoluyla istihdam edilenler de “rekabet dışı çalışan” olmanın avantajı ile prim yükünü işverene yansıtabilir.
Öte yandan, ücretli çalışanlar içinde düşük vasıflı, kolay ikame edilebilen, sendikasız ve pazarlık gücü olmayan çalışanların pazarlık gücü olmadığı veya son derece zayıf olduğu için ödedikleri primleri işverenlerine yansıtmaları söz konusu değildir. Doğru yanıt C şıkkıdır.
Öte yandan, ücretli çalışanlar içinde düşük vasıflı, kolay ikame edilebilen, sendikasız ve pazarlık gücü olmayan çalışanların pazarlık gücü olmadığı veya son derece zayıf olduğu için ödedikleri primleri işverenlerine yansıtmaları söz konusu değildir. Doğru yanıt C şıkkıdır.
Soru 48
İş kazaları ve meslek hastalıkları sigortası gibi sigorta kollarının primleri kim tarafından ödenir?
Seçenekler
A
Sosyal Sigortalar
B
Sigortalı
C
İşveren
D
Sendikalar
E
Aile ve Sosyal Sigortalar Bakanlığı
Açıklama:
Birçok ülkede sosyal sigorta primleri ağırlıklı olarak işveren üzerindedir ve işverenler daha yüksek oranlarda prim öderler (bakınız tablo 5.1). İş kazaları ve meslek hastalıkları sigortası gibi sigorta kollarının primleri de tamamen işverenler tarafından ödenir. Doğru yanıt C şıkkıdır.
Soru 49
Nüfusun tamamını kapsaması, sosyal güvenlik ihtiyacının kaynağını oluşturması, hastalık riskinin herkes için aynı derecede geçerli ve temel bir insan hakkı olarak kabul edilmiş olmasından dolayı genel sağlık sigortasının finansmanında yöntem olarak aşağıdakilerden hangisi tercih edilir?
Seçenekler
A
İş ortaklığı yöntemi
B
Risk yönetimi yöntemi
C
Factoring yöntemi
D
Fon yöntemi
E
Dağıtım yöntemi
Açıklama:
Genel sağlık sigortası gibi nüfusun tamamını kapsayan, sosyal güvenlik ihtiyacının kaynağını oluşturan hastalık riskinin herkes için aynı derecede geçerli ve temel bir insan hakkı olarak kabul edilmiş olması dolayısıyla finansman yöntemi olarak dağıtım yöntemi daha çok tercih edilir. Doğru yanıt E şıkkıdır.
Soru 50
I. Sosyal sigortalı olmak ve prim ödemek isteğe bağlıdır.
II. Sadece sigortalılar ve işverenler değil devlet de prim öder.
III. Ödenen prim ile sağlanan fayda arasında daima doğru orantı vardır.
Sosyal sigorta ve prim bağlamında hangisi doğrudur?
II. Sadece sigortalılar ve işverenler değil devlet de prim öder.
III. Ödenen prim ile sağlanan fayda arasında daima doğru orantı vardır.
Sosyal sigorta ve prim bağlamında hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
- İnsanlar herhangi bir mal veya hizmeti almaya ve fiyatını ödemeye mecbur tutulamazlar, ancak sosyal sigortalı olmak ve prim
ödemek zorunludur. - Diğer mal ve hizmetler için yalnızca doğrudan faydalananlar (tüketenler, kullananlar) bedel öderken; sosyal sigortalarda sigortalıların yanı sıra işverenleri ve devlet de prim öder. Hatta bazı sigorta kollarının bütün
primleri işverenler veya devlet tarafından ödenir. - Diğer mal ve hizmetlerde ödenen fiyat ile miktar veya sağlanan fayda arasında doğrudan bir ilişki olmasına rağmen, sosyal güvenlik garantisi için bu ilişki bazı sigorta kolları ve bazı kişiler için son derecede zayıftır. Bütün çalışma hayatı boyunca işsizlik sigortası primi (bedeli) ödeyen kişi işsiz kalmaz ise ödediği primlerin karşılığını almazken, sigortalı olduktan kısa bir süre sonra kronik ve uzun süre tedaviyi gerektiren bir hastalığı olan kişi de çok düşük ve kısa süre ödediği bedelle çok yüksek maliyetli bir sosyal güvenlik hizmetinden faydalanmış olur. Doğru cevap B'dir.
Soru 51
Hangisi prim-vergi kıyaslaması yapıldığında yanlış bir ifade olur?
Seçenekler
A
İnsanları prim ödemeye ikna etmek, vergi ödemeye ikna etmekten daha zordur.
B
Vergi yükü, doğrudan veya dolaylı yollarla diğer kesimlere yansıtılabilirken, primlerin yansıtılması daha güçtür.
C
Ödenen prim miktarı arttıkça, gelir ve aylıkların da miktar olarak artması sigortalının prim ödemeye yöneltir.
D
Gelişmekte olan ülkelerde primle finansman bir zorunluluktur.
E
Sosyal tarafların prim ödeyerek finansmana katılması, özerk yönetim yapısına sahip sosyal sigortaların yönetim ve karar süreçlerine katılmalarına imkan verir.
Açıklama:
Primler, sigortalılar bakımından karşılığını alacaklarını bildikleri için yüküne kolay
katlandıkları bir vergidir. İnsanları prim ödemeye ikna etmek, vergi ödemeye ikna
etmekten daha kolaydır. Doğru cevap A'dır.
katlandıkları bir vergidir. İnsanları prim ödemeye ikna etmek, vergi ödemeye ikna
etmekten daha kolaydır. Doğru cevap A'dır.
Soru 52
İş yerlerinin küçük ve dağınık, kayıt dışı çalışmanın yaygın ve iş gücü içinde bağımsız çalışanların oranının yüksek olduğu ülke ve sektörlerde _____ uygulaması tercih edilir.
Boşluğu doğru olarak dolduran ifade hangisidir?
Boşluğu doğru olarak dolduran ifade hangisidir?
Seçenekler
A
çoklu prim
B
nispi prim
C
mutlak prim
D
tek prim
E
safi prim
Açıklama:
İş yerlerinin küçük ve dağınık, kayıt dışı çalışmanın yaygın ve iş gücü içinde bağımsız çalışanların oranının yüksek olduğu ülke ve sektörlerde tek prim uygulaması tercih edilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 53
Sosyal sigortaların yönetim giderlerini de karşılamak üzere alınan prim hangisi ile adlandırılır?
Seçenekler
A
Çoklu prim
B
Tekli prim
C
Gayrisafi prim
D
Safi prim
E
Nispi prim
Açıklama:
Sosyal sigortalar idari bakımdan olduğu kadar mali bakımdan da özerk kurumlardır ve yönetim giderlerini de prim gelirlerinden karşılamak zorundadırlar. Safi prime ilaveten sosyal sigortaların yönetim giderlerini de karşılamak üzere alınan prime gayrisafi prim denir. Doğru cevap C'dir.
Soru 54
I. İdari para cezaları
II. Bağışlar
III. Gecikme cezaları
Hangisi sosyal sigortaların gelir kaynaklarındandır?
II. Bağışlar
III. Gecikme cezaları
Hangisi sosyal sigortaların gelir kaynaklarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sosyal sigortaların ilk kuruluşunda planlanan bir gelir kaynağı olmamakla birlikte sistemin işleyişi ile ilgili süreç sosyal sigortalara idari para cezaları ve zamanında ödenmeyen primlere yönelik gecikme cezaları dolayısıyla önemli bir gelir kaynağı sunmaktadır. Bununla birlikte çeşitli kişi veya kurumlarca sosyal sigortalara yapılan bağışlar ve yardımlar bu kapsamda değerlendirilebilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 55
Hangi ifade primlerin yansımasıyla ilgili olarak yanlıştır?
Seçenekler
A
Primlerin yansıtılması ile sosyal güvenliğin sosyal adaleti sağlama ilkesi arasında
doğrudan bir ilişki vardır.
doğrudan bir ilişki vardır.
B
Kamu iş yerlerinde sendikalı işçilerin, prim yükünü işverene yansıtma ihtimalleri daha düşüktür.
C
Ücret pazarlığını net ücret üzerinden yapan yüksek vasıflı çalışanlar ve yöneticiler prim yükünü tamamen işveren yansıtırlar.
D
Pazarlık gücü yüksek memur sendikaları, toplu görüşmeler sırasında prim yükünü devlete yansıtabilirler.
E
Bağımlı çalışanlar, primlerin ücret ve maaş üzerinden kaynakta kesilmesi dolayısıyla prim yükünü fazla hissetmezler.
Açıklama:
Kamu iş yerlerinde sendikalı işçilerin, prim yükünü işverene yansıtma ihtimalleri daha yüksektir. Doğru cevap B'dir.
Soru 56
Sosyal sigortaların finansman yöntemi olarak hangi finansman yönteminin tercih edileceğini belirleyen faktörler arasında hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Siyasi iktidarın tercihleri
B
Ülkenin ekonomik, sosyal ve kültürel yapı özellikleri ile siyasi yapısı
C
Sosyal sigortaların kurulma tarihi ve ilk kuruluş yılları özellikleri
D
Sosyal sigorta kapsamına alınacak tehlikelerin özellikleri
E
Sendikaların ve iş verenlerin talepleri
Açıklama:
Sosyal sigortaların finansman yöntemi olarak hangi finansman yönteminin tercih edileceğini;
• Sosyal sigorta kapsamına alınacak tehlikelerin özellikleri,
• Ülkenin ekonomik, sosyal ve kültürel yapı özellikleri ile siyasi yapısı,
• Sosyal sigortaların kurulma tarihi ve ilk kuruluş yılları özellikleri,
• Siyasi iktidarın tercihleri belirler. Sendikaların ve iş verenlerin talepleri bu anlamda belirleyici değildir. Doğru cevap E'dir.
• Sosyal sigorta kapsamına alınacak tehlikelerin özellikleri,
• Ülkenin ekonomik, sosyal ve kültürel yapı özellikleri ile siyasi yapısı,
• Sosyal sigortaların kurulma tarihi ve ilk kuruluş yılları özellikleri,
• Siyasi iktidarın tercihleri belirler. Sendikaların ve iş verenlerin talepleri bu anlamda belirleyici değildir. Doğru cevap E'dir.
Soru 57
Hangisi sosyal sigortaların finansman yöntemi olarak dağıtım yönteminin benimsenmesinin olumlu yönleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Sigorta kolu oluşturulduktan kısa bir süre sonra sosyal güvenlik garantisi sağlamaya başlar.
B
Sistemin işletilme maliyetleri daha düşüktür.
C
Fon yöntemi ile finansmanın sağladığı avantajlardan faydalanılabilir.
D
Sigortalılardan gereksiz ve karşılığı olmayan prim alınması söz konusu olmaz.
E
Basit ve herkes tarafından kolay anlaşılabilir bir işleyiş sistemi vardır.
Açıklama:
Fon yöntemi ile finansmanın sağladığı avantajlardan faydalanılması söz konusu değildir. Doğru cevap C'dir.
Soru 58
I. Primlerin fiyat-bedel ve karşılık olma özelliği çok güçlüdür. II. Herkes için ayrı prim belirlenmesine imkan verir. III. Nesil içi gelir transferine imkan verir. Hangisi bireysel fon yönteminin özellikleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Bireysel fon yönteminde, herkesin ödediği primler kendi hesabında birikir ve sigortalılar aylık bağlanması söz konusu olduğu zaman ne kadar aylık alacağını bilirler. Bu yöntemde primlerin fiyat-bedel ve karşılık olma özelliği çok güçlüdür.
Ödenen primlerle sağlanan menfaatler arasında doğrudan bire bir ilişki vardır. Yöntem bu şekli ile özel sigortalara çok benzer. Bireysel fon biriktirme yöntemi herkes için ayrı prim belirlenmesine imkan verir. Ancak, sistem sosyal güvenliğin özünü oluşturan sosyal dayanışma ilkesini göz ardı eder. Nesil içi gelir transferine imkan vermez. Doğru cevap C'dir.
Ödenen primlerle sağlanan menfaatler arasında doğrudan bire bir ilişki vardır. Yöntem bu şekli ile özel sigortalara çok benzer. Bireysel fon biriktirme yöntemi herkes için ayrı prim belirlenmesine imkan verir. Ancak, sistem sosyal güvenliğin özünü oluşturan sosyal dayanışma ilkesini göz ardı eder. Nesil içi gelir transferine imkan vermez. Doğru cevap C'dir.
Soru 59
Hangisi bütün bir sosyal sigorta sisteminin vergi gelirleri ile finanse edildiği başlıca ülkelerdendir?
Seçenekler
A
Amerika Birleşik Devletleri
B
Türkiye
C
İngiltere
D
Avustralya
E
Belçika
Açıklama:
Sosyal sigortaların vergi gelirleri ile finanse edilmesi de bütün bir sistemin veya bazı sigorta kollarının finansmanı bakımından farklılıklar göstermektedir. Bütün bir sosyal sigorta sisteminin vergi gelirleri ile finanse edilmesi nadir rastlanan
bir durumdur ve Avustralya ile Yeni Zelanda bu bakımdan en belirgin ülke uygulamalarını oluşturmaktadır. Bu iki ülkenin tarihsel özellikleri ve coğrafi şartları, yoğun insan göçü alan ülkeler olmaları sosyal sigorta sisteminin vergilerle finanse edilmesini adeta zorunlu kılmıştır. Bu ülkelerde sistemin vergilerle finanse edilmesi işleyiş bakımından sistemi sosyal sigortalardan uzaklaştıran uygulamaları da beraberinde getirmiştir. Doğru cevap D'dir.
bir durumdur ve Avustralya ile Yeni Zelanda bu bakımdan en belirgin ülke uygulamalarını oluşturmaktadır. Bu iki ülkenin tarihsel özellikleri ve coğrafi şartları, yoğun insan göçü alan ülkeler olmaları sosyal sigorta sisteminin vergilerle finanse edilmesini adeta zorunlu kılmıştır. Bu ülkelerde sistemin vergilerle finanse edilmesi işleyiş bakımından sistemi sosyal sigortalardan uzaklaştıran uygulamaları da beraberinde getirmiştir. Doğru cevap D'dir.
Soru 60
Bir sosyal güvenlik sisteminin başarısını belirleyecek en önemli etken aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Organizasyon esaslarını belirlemek
B
Nüfus dağılımı
C
Sosyal güvenlik mevzuatı
D
Finansman kaynaklarının yeterliliği
E
Kurumsal yapıyı oluşturmak
Açıklama:
GİRİŞ başlıklı bölümden alınmıştır.
Sosyal güvenlik hakkının gereklerini yerine getirmek için yapılacak harcamaları karşılayacak sürekli ve yeterli gelir kaynaklarına ihtiyaç vardır. Bir sosyal güvenlik sisteminin başarısını veya başarısızlığını çok zaman finansman kaynaklarının yeterliliği tayin eder. Kurumsal yapıyı oluşturmak, işleyiş ve organizasyon esaslarını belirlemek, hak ve yükümlülükleri belirleyen sosyal güvenlik mevzuatını çıkarmak sosyal güvenlik sisteminin başarılı olması için yeterli değildir. Sistemin başarısı için, sistemin giderlerini karşılayacak yeterli ve sürekli gelir kaynaklarının da belirlenmiş olması gerekir.
Sosyal güvenlik hakkının gereklerini yerine getirmek için yapılacak harcamaları karşılayacak sürekli ve yeterli gelir kaynaklarına ihtiyaç vardır. Bir sosyal güvenlik sisteminin başarısını veya başarısızlığını çok zaman finansman kaynaklarının yeterliliği tayin eder. Kurumsal yapıyı oluşturmak, işleyiş ve organizasyon esaslarını belirlemek, hak ve yükümlülükleri belirleyen sosyal güvenlik mevzuatını çıkarmak sosyal güvenlik sisteminin başarılı olması için yeterli değildir. Sistemin başarısı için, sistemin giderlerini karşılayacak yeterli ve sürekli gelir kaynaklarının da belirlenmiş olması gerekir.
Soru 61
Sosyal sigortaların sağlamış olduğu sosyal güvenlik hizmetlerinden faydalanmanın karşılığı nedir?
Seçenekler
A
Fiyatı
B
Maliyeti
C
Devlet primleri
D
Fon ve yatırımlar
E
Bağışlar
Açıklama:
yanıt A
Soru 62
Sosyal sigortalarda sigortalıların yanı sıra kimler de prim öder?
Seçenekler
A
Bağışçılar
B
Akrabaları
C
İşverenleri ve devlet
D
Eşi
E
Sigorta şirketinin sahibi
Açıklama:
yanıt c
Soru 63
" Ücretin parçası olarak prim, sigortalılar bakımından ........ ücretten kesilen miktar; işverenler için ücret maliyetinin bir unsuru, ödemek zorunda olduğu pay olarak ortaya çıkmaktadır."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Net
B
Brüt
C
Toplam
D
Kesintili
E
Açık
Açıklama:
Yanıt B
Soru 64
Kamusal bir hizmet olan sosyal güvenlikten faydalananların, sosyal güvenliği finanse etmek amacıyla ödedikleri vergilere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Resim
B
Harç
C
Devlet katkısı
D
Prim
E
Gelir vergisi
Açıklama:
Yanıt D
Soru 65
Primlerin, vergilerden üstünlükleri aşağıdaki gerekçelerden hangisiyle açıklanamaz?
Seçenekler
A
Primler sigortalının mali yüküne kolay katlandığı bir vergidir.
B
Primler kaynakta kesildiği için yükü fazla hissedilmeyen vergilerdir.
C
Ödenen prim miktarının artması, alınacak maaşında artmasını sağlayacağı için sigortalının ödeme eğilimini güçlendirir.
D
Primlerin diğer kesimlere yansıtılması güçtür.
E
Vergilerin "karşılıklı olma" özelliği güçlü olduğu için sigortalılar beklentilerini yüksek tutarlar.
Açıklama:
Yanıt E
Soru 66
İşverenlerin çalıştırdığı sigortalılar için prim ödemesi hangi sermaye olarak değerlendirilir?
Seçenekler
A
Beşeri
B
Doğal
C
Öz sermaye
D
Borçlanma sermayesi
E
Amortisman
Açıklama:
Yanıt A
Soru 67
Sosyal güvenlik garantisinden faydalanmanın karşılığı olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Maliyet payı
B
Vergi
C
Katkı payı
D
Ücret
E
Prim
Açıklama:
SOSYAL SİGORTALARIN GELİR KAYNAKLARI OLARAK PRİMLER başlıklı bölümden alınmıştır.
Primler; sosyal sigortaların sağlamış olduğu sosyal güvenlik hizmetlerinden (garantisinden) faydalanmanın karşılığı, bedeli, yani fiyatıdır. Bu açıdan yaklaşıldığı zaman sosyal güvenlik garantisi de diğer mal ve hizmetler gibidir ve primler bu hizmetten faydalanmanın karşılığıdır.
Primler; sosyal sigortaların sağlamış olduğu sosyal güvenlik hizmetlerinden (garantisinden) faydalanmanın karşılığı, bedeli, yani fiyatıdır. Bu açıdan yaklaşıldığı zaman sosyal güvenlik garantisi de diğer mal ve hizmetler gibidir ve primler bu hizmetten faydalanmanın karşılığıdır.
Soru 68
Tek prim uygulaması nerelerde tercih edilmez?
Seçenekler
A
İşyerlerinin küçük ve dağınık olduğu yerler
B
Kayıt dışı çalışmanın yaygın olduğu yerler
C
İşgücü içinde bağımsız çalışanların yoğun olduğu yerler
D
Eğitim seviyesi yüksek çalışanların olduğu yerler
E
Küçük yaşta çalışanların çok olduğu yerler
Açıklama:
yanıt D
Soru 69
Aşağıda verilen sosyal sigorta primleriyle ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sosyal sigortalı olmak ve prim ödemek zorunludur.
B
Sosyal sigortalarda sigortalıların yanı sıra işverenleri ve devlet de prim öder.
C
Primler, ilk bakışta bir bedel-fiyat özelliği göstermekle birlikte tam bir fiyat özelliği taşımamaktadır.
D
Her sosyal sigortalı birey ödediği primin tam karşılığını almaktadır.
E
Bazı sigorta kollarının bütün primleri işverenler veya devlet tarafından ödenir.
Açıklama:
SOSYAL SİGORTALARIN GELİR KAYNAKLARI OLARAK PRİMLER başlıklı bölümden alınmıştır.
Diğer mal ve hizmetlerde ödenen fiyat ile miktar veya sağlanan fayda arasında doğrudan bir ilişki olmasına rağmen, sosyal güvenlik garantisi için bu ilişki bazı sigorta kolları ve bazı kişiler için son derecede zayıftır. Bütün çalışma hayatı boyunca işsizlik sigortası primi (bedeli) ödeyen kişi işsiz kalmaz ise ödediği primlerin karşılığını almazken, sigortalı olduktan kısa bir süre sonra kronik ve uzun süre tedaviyi gerektiren bir hastalığı olan kişi de çok düşük ve kısa süre ödediği bedelle çok yüksek maliyetli bir sosyal güvenlik hizmetinden faydalanmış olur.
Diğer mal ve hizmetlerde ödenen fiyat ile miktar veya sağlanan fayda arasında doğrudan bir ilişki olmasına rağmen, sosyal güvenlik garantisi için bu ilişki bazı sigorta kolları ve bazı kişiler için son derecede zayıftır. Bütün çalışma hayatı boyunca işsizlik sigortası primi (bedeli) ödeyen kişi işsiz kalmaz ise ödediği primlerin karşılığını almazken, sigortalı olduktan kısa bir süre sonra kronik ve uzun süre tedaviyi gerektiren bir hastalığı olan kişi de çok düşük ve kısa süre ödediği bedelle çok yüksek maliyetli bir sosyal güvenlik hizmetinden faydalanmış olur.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi Sosyal Sigortaların gelirlerinden değildir?
Seçenekler
A
Fon ve yatırım gelirleri.
B
Devlet katkıları.
C
İdari para ve gecikme cezaları.
D
Mal veya hizmet sunması.
E
Diğer gelirler.
Açıklama:
Yanıt D
Soru 71
Sosyal sigortaların, finansman yöntemi olarak hangi finansman yöntemini tercih edeceği neye göre belirlenmez?
Seçenekler
A
Sosyal sigorta kapsamına alınacak tehlikelerin özellikleri.
B
Sosyal sigortaların kâr beklentisi
C
Ülkenin ekonomik, sosyal ve kültürel yapısı.
D
Siyasi iktidarın tercihi.
E
Sosyal sigortaların kurulma tarihi ve ilk kuruluş yılları özellikleri.
Açıklama:
yanıt B
Soru 72
Ülkemizde kendi hesabına bağımsız çalışanlar için hangi prim şekli uygulanır?
Seçenekler
A
Net prim.
B
Safi prim.
C
Mutlak prim.
D
Nispi prim.
E
Brüt prim.
Açıklama:
yanıt C
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi sosyal sigortaların finansmanında vergi yerine primlerin tercih edilmesinin avantajları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Primlerin “karşılık olma” özelliği zayıf olduğu için sigortalılar sistemden beklentilerini ve taleplerini yüksek tutarak sosyal sigortaların gelir gider dengesini bozabilirler.
B
Primler doğrudan veya dolaylı yollarla diğer kesimlere yansıtılabilmektedir.
C
Ödenen prim miktarı arttıkça, gelir ve aylıkların da miktar olarak artması sigortalının prim ödeme eğilimini azaltır.
D
Primler, özellikle bağımlı çalışanlar için ücret ve maaş üzerinden alındığı ve kaynakta kesildiği için yükü fazla hissedilmeyen bir vergi gibidir.
E
İnsanları vergi ödemeye ikna etmek, prim ödemeye ikna etmekten daha kolaydır.
Açıklama:
SOSYAL SİGORTALARIN GELİR KAYNAKLARI OLARAK PRİMLER başlıklı bölümden alınmıştır.
Primler, özellikle bağımlı çalışanlar için ücret ve maaş üzerinden alındığı ve kaynakta kesildiği için yükü fazla hissedilmeyen bir vergi gibidir. Çalışanlar daha çok ellerine geçen ücret (net ücret) üzerinden gelirlerini hesapladıkları, primler de işverenler tarafından hesaplanıp ödendiği için çok zaman primlerin yükünü hissetmezler. Bu da primlerin vergiye karşı bir avantajıdır.
Primler, özellikle bağımlı çalışanlar için ücret ve maaş üzerinden alındığı ve kaynakta kesildiği için yükü fazla hissedilmeyen bir vergi gibidir. Çalışanlar daha çok ellerine geçen ücret (net ücret) üzerinden gelirlerini hesapladıkları, primler de işverenler tarafından hesaplanıp ödendiği için çok zaman primlerin yükünü hissetmezler. Bu da primlerin vergiye karşı bir avantajıdır.
Soru 74
Aşağıdaki seçeneklerde verilen prim ödemeleri ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sosyal sigorta primleri; sigortalılar (işçi, memur, kendi adına bağımsız çalışanlar), işverenler ve devlet tarafından ödenir.
B
Ücretle ve maaşla çalışanlar için sigortalılar ve işverenler birlikte prim ödemektedirler.
C
Kendi adına bağımsız çalışanların bütün primleri kendileri tarafından ödenmektedir.
D
Devlet de üçüncü taraf veya sigortalılar ile işverenlerin prim yükünü azaltmak için bazı sigorta kollarının finansmanına prim ödeyerek katılabilmektedir.
E
Devletin, çalıştırdığı kamu görevlileri için sosyal sigortalara prim ödemesi üçüncü taraf olaraktır.
Açıklama:
SOSYAL SİGORTALARIN GELİR KAYNAKLARI OLARAK PRİMLER başlıklı bölümden alınmıştır.
Devletin, çalıştırdığı kamu görevlileri için sosyal sigortalara prim ödemesi üçüncü taraf olarak değil, işveren olarak prim ödemesidir.
Devletin, çalıştırdığı kamu görevlileri için sosyal sigortalara prim ödemesi üçüncü taraf olarak değil, işveren olarak prim ödemesidir.
Soru 75
I. Sosyal güvenliğin temel bir insan hakkı olarak kabul edilmesi
II. Sosyal güvenlik hakkının gereklerini yerine getirme görevinin de devlete verilmiş olması
III. Devletin prim ödeyerek finansmana katılmasının sigortalılar ve işverenlerin prim yükünü azaltıyor olması
IV. Devletin prim öderken istihdamı teşvik ediyor olması
Yukarıdakilerden hangileri devletin sigortalılar ve işverenlerin yanı sıra prim ödeyerek sosyal sigortaların finansmanına katılmasının sebeplerindendir?
II. Sosyal güvenlik hakkının gereklerini yerine getirme görevinin de devlete verilmiş olması
III. Devletin prim ödeyerek finansmana katılmasının sigortalılar ve işverenlerin prim yükünü azaltıyor olması
IV. Devletin prim öderken istihdamı teşvik ediyor olması
Yukarıdakilerden hangileri devletin sigortalılar ve işverenlerin yanı sıra prim ödeyerek sosyal sigortaların finansmanına katılmasının sebeplerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
SOSYAL SİGORTALARIN GELİR KAYNAKLARI OLARAK PRİMLER başlıklı bölümden alınmıştır.
Devletin sigortalılar ve işverenlerin yanı sıra prim ödeyerek sosyal sigortaların finansmanına katılmasının da sebepleri çeşitlidir. Öncelikle sosyal güvenliğin temel bir insan hakkı olarak kabul edilmesi ve bu hakkın gereklerini yerine getirme görevinin de devlete verilmiş olması, devletin diğer kamu hizmetlerinin finansmanına katılması gibi sosyal sigortaların da finansmanına katılmasını zorunlu hâle getirmiştir. Devletin prim ödeyerek finansmana katılması, sigortalılar ve işverenlerin prim yükünü azaltır ve prim ödeme eğilimlerini yükseltir. Devlet, genel olarak istihdamı teşvik yanında kadınlar, gençler, engelliler gibi çeşitli grupların istihdamını teşvik etmek üzere de prim ödeyerek finansmana katılır.
Devletin sigortalılar ve işverenlerin yanı sıra prim ödeyerek sosyal sigortaların finansmanına katılmasının da sebepleri çeşitlidir. Öncelikle sosyal güvenliğin temel bir insan hakkı olarak kabul edilmesi ve bu hakkın gereklerini yerine getirme görevinin de devlete verilmiş olması, devletin diğer kamu hizmetlerinin finansmanına katılması gibi sosyal sigortaların da finansmanına katılmasını zorunlu hâle getirmiştir. Devletin prim ödeyerek finansmana katılması, sigortalılar ve işverenlerin prim yükünü azaltır ve prim ödeme eğilimlerini yükseltir. Devlet, genel olarak istihdamı teşvik yanında kadınlar, gençler, engelliler gibi çeşitli grupların istihdamını teşvik etmek üzere de prim ödeyerek finansmana katılır.
Soru 76
İşyerlerinin küçük ve dağınık, kayıt dışı çalışmanın yaygın ve işgücü içinde bağımsız çalışanların oranının yüksek olduğu ülke ve sektörlerde hangi prim uygulaması tercih edilmektedir?
Seçenekler
A
Tek prim
B
Safi prim
C
Mutlak prim
D
Nispi prim
E
Çoklu prim
Açıklama:
SOSYAL SİGORTALARIN GELİR KAYNAKLARI OLARAK PRİMLER başlıklı bölümden alınmıştır.
Tek prim alınması basit ve kolay anlaşılabilir olması yanında primlerin hesaplanması ve tahsili ile ilgili bürokratik işlemleri de kolaylaştırabilir. İşyerlerinin küçük ve dağınık olduğu, çalışanların önemli bir kısmının tarım sektöründe bulunduğu, sigortalıların eğitim seviyesinin düşük olduğu, kayıt dışı çalışmanın yaygın olduğu ülkelerde veya sektörlerde tek prim uygulaması sistemin kuruluşu ve işleyişini kolaylaştırır.
Tek prim alınması basit ve kolay anlaşılabilir olması yanında primlerin hesaplanması ve tahsili ile ilgili bürokratik işlemleri de kolaylaştırabilir. İşyerlerinin küçük ve dağınık olduğu, çalışanların önemli bir kısmının tarım sektöründe bulunduğu, sigortalıların eğitim seviyesinin düşük olduğu, kayıt dışı çalışmanın yaygın olduğu ülkelerde veya sektörlerde tek prim uygulaması sistemin kuruluşu ve işleyişini kolaylaştırır.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi sosyal sigortaların finansman kaynaklarını ne ölçüde etkin kullandığının bir ölçüsüdür?
Seçenekler
A
Nispi prim/mutlak prim oranı
B
Nispi prim
C
Safi prim/gayri safi prim oranı
D
Tek prim/çoklu prim oranı
E
Maktu primler
Açıklama:
SOSYAL SİGORTALARIN GELİR KAYNAKLARI OLARAK PRİMLER başlıklı bölümden alınmıştır.
Safi prim-gayrisafi prim ayırımı sosyal sigortaların etkinliği bakımından önemli bir göstergedir. Toplam prim içinde safi prim/gayrisafi prim oranı ne kadar yüksek ise sistem kaynakları o kadar etkin kullanıyor, tersi durumda ise primler israf ediliyor anlamına gelmektedir.
Safi prim-gayrisafi prim ayırımı sosyal sigortaların etkinliği bakımından önemli bir göstergedir. Toplam prim içinde safi prim/gayrisafi prim oranı ne kadar yüksek ise sistem kaynakları o kadar etkin kullanıyor, tersi durumda ise primler israf ediliyor anlamına gelmektedir.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi devletin sosyal sigortaların finansmanına doğrudan katılmasına bir örnektir?
Seçenekler
A
Bina ve teçhizatın temini ile ilgili harcamalar
B
Hazineden gelir aktarılması
C
Kurum personeli memur statüsünde ise bunların maaşları
D
Sosyal sigortaların ilk kuruluş giderleri
E
Sosyal sigorta kurumlarının, vergi, harç ve teminat bedeli gibi çeşitli masraflardan muaf tutulması
Açıklama:
SOSYAL SİGORTALARIN PRİM DIŞI GELİRLERİ başlıklı bölümden alınmıştır.
Sosyal sigorta kurumlarının finansman açıklarını kapatmak için Hazineden gelir aktarılması devletin sosyal sigortaların finansmanına doğrudan katılma örneğidir. Bütün ülkelerde sosyal sigortaların ilk kuruluşuna ait giderler bütçeden bu amaçla ayrılan tahsisatla gerçekleştirilir. Özellikle ilk kuruluştaki teşkilatlanma ile ilgili olarak bina ve teçhizatın temini ile ilgili harcamalar bu kapsamdadır. Eğer sosyal sigorta kurum personeli memur statüsünde ise bunların maaşları da bütçeden ödenir ve bu da bir finansmana katılım şeklidir. Devletin sosyal sigortaların finansmanına dolaylı katılımının ikinci ve yaygın şekli sosyal sigorta kurumlarının, diğer kamu ve özellikle özel sektör kuruluşlarının çeşitli işlemleri için ödemek zorunda olduğu vergi, harç ve teminat bedeli gibi çeşitli masraflardan muaf tutulması şeklinde gerçekleşir.
Sosyal sigorta kurumlarının finansman açıklarını kapatmak için Hazineden gelir aktarılması devletin sosyal sigortaların finansmanına doğrudan katılma örneğidir. Bütün ülkelerde sosyal sigortaların ilk kuruluşuna ait giderler bütçeden bu amaçla ayrılan tahsisatla gerçekleştirilir. Özellikle ilk kuruluştaki teşkilatlanma ile ilgili olarak bina ve teçhizatın temini ile ilgili harcamalar bu kapsamdadır. Eğer sosyal sigorta kurum personeli memur statüsünde ise bunların maaşları da bütçeden ödenir ve bu da bir finansmana katılım şeklidir. Devletin sosyal sigortaların finansmanına dolaylı katılımının ikinci ve yaygın şekli sosyal sigorta kurumlarının, diğer kamu ve özellikle özel sektör kuruluşlarının çeşitli işlemleri için ödemek zorunda olduğu vergi, harç ve teminat bedeli gibi çeşitli masraflardan muaf tutulması şeklinde gerçekleşir.
Soru 79
Aşağıdaki gruplardan hangisinin ödedikleri primleri işverene yansıtma imkânları daha düşüktür?
Seçenekler
A
Kolay ikame edilebilen çalışanlar
B
Vasıflı çalışanlar
C
Sendikalı çalışanlar
D
Yöneticiler
E
Toplu pazarlık yapma imkanı olan çalışanlar
Açıklama:
PRİMLERİN YANSIMASI başlıklı bölümden alınmıştır.
Sendikalı olmayan ancak pazarlık gücü yüksek olan bağımlı çalışanlar işverenle yaptıkları bireysel iş sözleşmelerinde net ücret üzerinden anlaşma sağlayabilirlerse yalnızca prim yükünü değil, vergi yükünü de işverenlerine yansıtmış olurlar. Yüksek vasıflı işçiler, üst kademe yöneticiler, bilişim uzmanları ve çeşitli konularda danışmanlık yapanlar gibi bulunması ve ikamesi zor olan çalışanlar genellikle prim yükünü işverenlerine yansıtırlar. İşgücü piyasasında transfer yoluyla istihdam edilenler de “rekabet dışı çalışan” olmanın avantajı ile prim yükünü işverene yansıtabilir. Öte yandan, ücretli çalışanlar içinde düşük vasıflı, kolay ikame edilebilen, sendikasız ve pazarlık gücü olmayan çalışanların pazarlık gücü olmadığı veya son derece zayıf olduğu için ödedikleri primleri işverenlerine yansıtmaları söz konusu değildir.
Sendikalı olmayan ancak pazarlık gücü yüksek olan bağımlı çalışanlar işverenle yaptıkları bireysel iş sözleşmelerinde net ücret üzerinden anlaşma sağlayabilirlerse yalnızca prim yükünü değil, vergi yükünü de işverenlerine yansıtmış olurlar. Yüksek vasıflı işçiler, üst kademe yöneticiler, bilişim uzmanları ve çeşitli konularda danışmanlık yapanlar gibi bulunması ve ikamesi zor olan çalışanlar genellikle prim yükünü işverenlerine yansıtırlar. İşgücü piyasasında transfer yoluyla istihdam edilenler de “rekabet dışı çalışan” olmanın avantajı ile prim yükünü işverene yansıtabilir. Öte yandan, ücretli çalışanlar içinde düşük vasıflı, kolay ikame edilebilen, sendikasız ve pazarlık gücü olmayan çalışanların pazarlık gücü olmadığı veya son derece zayıf olduğu için ödedikleri primleri işverenlerine yansıtmaları söz konusu değildir.
Soru 80
Aktüeryal denge ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Özel ve sosyal sigortaların giderleri ile gelirleri arasında eşitlik sağlanması hali.
B
Prim ödeyenler ile ödemeyenler arasında finansal dengenin sağlanması hali.
C
Özel ve sosyal sigortaların giderleri arasında finansal dengenin sağlanması hali
D
Özel ve sosyal sigortaların gelirleri arasında dengenin sağlanması hali.
E
Primlerin tarifi ve katkı payı arasında bir dengenin sağlanması hali.
Açıklama:
Aktüeryal denge, özel veya sosyal sigortaların giderleri (sağlanan menfaatler) ile gelirleri (yapılan katkılar) arasında eşitliğin sağlanması halidir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 81
Kamusal bir hizmet olan sosyal güvenlikten faydalananların, yalnızca sosyal güvenliğini finanse etmek üzere zorunlu olarak ödemiş oldukları vergilere ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Yaşam vergisi
B
Prim
C
Sigorta
D
Poliçe
E
Gelir vergisi
Açıklama:
Primler, kamusal bir hizmet olan sosyal güvenlikten faydalananların, yalnızca sosyal güvenliği finanse etmek üzere zorunlu olarak ödemiş oldukları vergilerdir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 82
I. Primler, sigortalılar bakımından karşılığını alacaklarını bildikleri için yüküne kolay katlandıkları bir vergidir. II. Yaşlılık sigortasında olduğu gibi ödenen prim miktarı arttıkça, gelir ve aylıklarında miktar olarak artması sigortalının prim ödeme eğilimini güçlendirir. III. Vergi yükü, doğrudan veya dolaylı yollarla diğer kesimlere yansıtılabilirken, primlerin yansıtılması daha güçtür. IV. Sosyal tarafların prim ödeyerek finansmana katılması, özerk yönetim yapısına sahip sosyal sigortaların yönetim ve karar süreçlerine katılmalarına imkân vermektedir. Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri primlerin vergilerden üstünlükleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Öncüllerde yer bulan özelliklerin hepsi, primlerin vergilerden üstünlüklerini göstermektedir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi prim ödeyenler arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
İşçi
B
Memur
C
Bağlı bulunulan kurum
D
Bağımsız çalışanlar
E
İşverenler
Açıklama:
Sosyal sigorta primleri; sigortalılar (işçi, memur, kendi adına bağımsız çalışanlar), işverenler ve devlet tarafından ödenir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 84
2010 yılı verilerine göre yüzde olarak en fazla prim ödenen ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hollanda
B
Avusturya
C
Almanya
D
Fransa
E
Finlandiya
Açıklama:
Toplamda %42.48 ile en fazla prim ödenen ülke Fransa'dır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 85
Maktu olarak alınan primler daha çok kimlere uygulanmaktadır?
Seçenekler
A
Kendi adına bağımsız çalışanlar
B
İşçiler
C
Devlet memurları
D
İşverenler
E
Devlet
Açıklama:
Maktu olarak alınan primler, basit, kolay anlaşılabilir ve hesaplanabilir olması dolayısıyla daha çok kendi adına bağımsız çalışanlara uygulanır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 86
I. Sosyal sigortaların fon ve yatırım gelirleri
II. Devlet katkıları
III. Sigortalar arası aktarım
IV. İdari ve gecikme cezası gelirleri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sosyal sigortaların prim dışı gelirleri arasında yer almaktadır?
II. Devlet katkıları
III. Sigortalar arası aktarım
IV. İdari ve gecikme cezası gelirleri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sosyal sigortaların prim dışı gelirleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve IV
D
II, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Sosyal sigortaların temel gelir kaynağı primler
olmakla birlikte, prim dışı gelirleri de vardır. Bu
gelirler; özellikle fon esasına göre kurulmuş olan
sosyal sigortaların fon ve yatırım gelirleri, devlet
katkıları ile idari ve gecikme cezası gelirleridir.
olmakla birlikte, prim dışı gelirleri de vardır. Bu
gelirler; özellikle fon esasına göre kurulmuş olan
sosyal sigortaların fon ve yatırım gelirleri, devlet
katkıları ile idari ve gecikme cezası gelirleridir.
Soru 87
Aşağıdaki çalışanlardan hangilerinin primlerini işverenlerine yansıtma olanakları daha yüksektir?
Seçenekler
A
Kolay ikame edilen işçiler
B
Sendikasız çalışanlar
C
Düşük vasıflı işçiler
D
Pazarlık gücü sınırlı olan çalışanlar
E
Bilişim uzmanları
Açıklama:
Yüksek vasıflı işçiler, üst kademe yöneticiler, bilişim uzmanları ve çeşitli konularda danışmanlık yapanlar gibi bulunması ve ikamesi zor olan çalışanlar genellikle prim yükünü işverenlerine yansıtırlar. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 88
Aşağıdaki çalışanların hangisinden sigorta primi stopaj yoluyla alınmaktadır?
Seçenekler
A
Devlet memuru
B
İşçi
C
Kendi adına bağımsız çalışan
D
Çiftçi
E
Bağımlı çalışan
Açıklama:
Çiftçilerde sigorta priminin ürün satış bedeli üzerinden stopaj yoluyla alınmaktadır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 89
I. Siyasi iktidarın tercihleri
II. Sosyal sigortaların kurulma tarihi ve ilk kuruluş yılları özellikleri
III. Ülkenin ekonomik, sosyal ve kültürel yapı özellikleri ile siyasi yapısı
IV. Sosyal sigorta kapsamına alınacak tehlikelerin özellikleri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri hangi finansman yönteminin tercih edileceğini etkileyen faktörler arasında yer almaktadır?
II. Sosyal sigortaların kurulma tarihi ve ilk kuruluş yılları özellikleri
III. Ülkenin ekonomik, sosyal ve kültürel yapı özellikleri ile siyasi yapısı
IV. Sosyal sigorta kapsamına alınacak tehlikelerin özellikleri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri hangi finansman yönteminin tercih edileceğini etkileyen faktörler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Sosyal sigortaların finansman yöntemi olarak hangi finansman yönteminin tercih edileceğini;
• Sosyal sigorta kapsamına alınacak tehlikelerin özellikleri,
• Ülkenin ekonomik, sosyal ve kültürel yapı özellikleri ile siyasi yapısı,
• Sosyal sigortaların kurulma tarihi ve ilk kuruluş yılları özellikleri,
• Siyasi iktidarın tercihleri gibi faktörlerden etkilenmektedir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
• Sosyal sigorta kapsamına alınacak tehlikelerin özellikleri,
• Ülkenin ekonomik, sosyal ve kültürel yapı özellikleri ile siyasi yapısı,
• Sosyal sigortaların kurulma tarihi ve ilk kuruluş yılları özellikleri,
• Siyasi iktidarın tercihleri gibi faktörlerden etkilenmektedir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Ünite 6
Soru 1
Hangisi sosyal güvenlik harcamalarını artıran faktörler dışındadır?
Seçenekler
A
Sosyal koruma kapsamının genişlemesi.
B
Sosyal refah devleti anlayışının güçlenmesi.
C
İnsan göçü.
D
İşsizlik.
E
Başarılı yönetim şekli.
Açıklama:
Doğru yanıt E'dir.
Soru 2
İktisadi krizler neye sebep olur?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik fonlarının erimesine.
B
Sosyal güvenlik kaynaklarının etkin kullanılmasına.
C
Sosyal koruma ihtiyacı olan insanlara bu desteğin sağlanmasına.
D
Verginin minimum düzeye inmesine.
E
Sosyal güvenlik harcamalarının azalmasına.
Açıklama:
İktisadi krizler: Krizler, işsizlik sigortasının giderlerini artırma yanında sosyal güvenlik fonlarının erimesine yol açmıştır.
Doğru yanıt A'dır.
Doğru yanıt A'dır.
Soru 3
"Ülkelerin iktisadi gelişme seviyesi ile ... ... harcamalarının seviyesi arasında doğrudan ve güçlü bir ilişki vardır." Yukarıdaki ifadede boşluğa uygun olan seçenek hangisidir?
Seçenekler
A
işsizlik
B
sosyal güvenlik
C
malullük
D
aktif yaşlanma
E
ölüm
Açıklama:
Ülkelerin iktisadi gelişme seviyesi ile sosyal güvenlik harcamalarının seviyesi arasında doğrudan ve güçlü bir ilişki vardır.
Doğru yanıt B'dir.
Doğru yanıt B'dir.
Soru 4
Hangi ülkede sosyal güvenlik harcamaları daha düşüktür?
Seçenekler
A
Almanya
B
Danimarka
C
Fransa
D
Meksika
E
İsveç
Açıklama:
Avrupa ülkeleri, dünyanın diğer yörelerindeki ülkelerle karşılaştırıldığı zaman, sosyal güvenlik harcamaları hala çok yüksek olan ülkelerdir.
Doğru yanıt D'dir.
Doğru yanıt D'dir.
Soru 5
Toplam sosyal güvenlik harcamaları bakımından ilk sırayı hangi avrupa ülkesi almaktadır?
Seçenekler
A
Almanya
B
İsveç
C
Fransa
D
Hollanda
E
Belçika
Açıklama:
Sosyal güvenlik harcamaları en yüksek olan ülke de %31,7 ile Fransa’dır.
Doğru yanıt C'dir.
Doğru yanıt C'dir.
Soru 6
Yaşlı nüfus problemi en çok hangi avrupa ülkesinde yaşanmaktadır?
Seçenekler
A
Yunanistan
B
Fransa
C
İtalya
D
Almanya
E
Belçika
Açıklama:
Yaşlı nüfus problemini en şiddetli şekilde yaşayacak bir başka ülke Almanya’dır. Almanya’da 2050 yılı itibarıyla 60 yaş üstü nüfus %39.5; 80 yaş üstü nüfus ise % 14.1 oranına ulaşacaktır.
Doğru yanıt D'dir.
Doğru yanıt D'dir.
Soru 7
Sosyal güvenlik fonları nerede kullanılmamalıdır?
Seçenekler
A
Prim ödeyen sigortalının konut ihtiyacında
B
Prim ödeyen sigortalının eğitim ihiyacında
C
Prim ödeyen sigortalının sağlık ihtyacında
D
Konut, sağlık ve eğitim ihtiyaçlarının proje finansmanında
E
Prim ödemeyen sigortalının ihtiyaçlarında
Açıklama:
Doğru yanıt E'dir.
Soru 8
Türkiye'de sosyal güvenlik fonları hangi yıllarda değer kaybetmeye başlamıştır?
Seçenekler
A
1980
B
1990
C
2000
D
2015
E
2017
Açıklama:
Doğru yanıt A'dır.
Soru 9
2011 yılından beri Türkiye’de GSYİH’dan toplam sosyal güvenlik harcamaları için kaç oranında pay ayrılmaktadır?
Seçenekler
A
%13.1
B
%7.9
C
%30.19
D
%9.19
E
%6.83
Açıklama:
Doğru yanıt A'dır.
Soru 10
Türkiye'de hangi sigorta fonu başarılı olarak değerlendirilebilmektedir?
Seçenekler
A
Sağlık
B
İşsizlik
C
Eğitim
D
Konut
E
Yaşlılık
Açıklama:
Doğru yanıt B'dir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangileri sosyal güvenlik harcamalarını artıran faktörler arasındadır?
I. Sosyal koruma kapsamının genişlemesi
II. Sosyal refah devleti anlayışının güçlenmesi
III. Sağlık hizmetleri maliyetinin azalması
IV. İşsizlik
V. Sosyal yapıdaki değişiklikler
I. Sosyal koruma kapsamının genişlemesi
II. Sosyal refah devleti anlayışının güçlenmesi
III. Sağlık hizmetleri maliyetinin azalması
IV. İşsizlik
V. Sosyal yapıdaki değişiklikler
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I,II, IV ve V
E
II, III, IV ve V
Açıklama:
Sosyal güvenlik harcamalarını artıran belli başlı faktörler ; sosyal koruma kapsamının genişlemesi, sosyal refah devleti anlayışının güçlenmesi, demografik faktörler, programların olgunlaşması, sosyal yapıdaki değişiklikler, sağlık hizmetlerinin maliyetindeki artışlar, işsizlik, uluslararası emek ve insan göçü, iktisadi krizler ve kötü yönetimdir.
Soru 12
21. yüzyıl için sosyal güvenlik sistemlerinin harcamaları bakımından temel belirleyici değişken aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İktisadi gelişme seviyesi
B
Nüfus
C
Şehirleşme
D
Sanayileşme
E
Sağlık harcamaları
Açıklama:
21. yüzyıl için sosyal güvenlik sistemlerinin harcamaları bakımından nüfus temel belirleyici değişken hâline gelmiştir. Bu sebeple, sosyal güvenlik sistemlerinin yeniden yapılandırılmasına (reform) yönelik çalışmalarda nüfus projeksiyonları önem taşımaktadır.
Cevap (B) seçeneği Nüfus.
Cevap (B) seçeneği Nüfus.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi bir ülkenin kamu sosyal güvenlik fonlarının büyüklüğünü etkileyen unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
İktisadi gelişme seviyesi
B
Tarihi gelişim seyri
C
Sosyal güvenlik sisteminin kurumsal yapısı
D
Hedeflerin açıklığı
E
Fon sayısı
Açıklama:
Kamu sosyal güvenlik fonlarının büyüklüğü, ülkenin iktisadi gelişme seviyesi yanında tarihi gelişim seyri, sosyal güvenlik sisteminin kurumsal yapısı ve fon sayısına bağlı olarak değişir.Gelişmiş ülkelerin gelişmekte olan ülkelere göre, kuruluş tarihi eski olanların yakın tarihte kurulanlara göre, birden fazla fon oluşturan ülkelerin tek fon oluşturan ülkelere göre, sosyal güvenlik kapsamına alınan kişi sayısı fazla olanlar az olanlara göre ve nihayet zaman içinde bu fonları daha etkin işleten ülkelerin diğerlerine göre daha fazla fon birikimi sağlayacakları kesindir.
Cevap (D) seçeneği Hedeflerin açıklığı.
Cevap (D) seçeneği Hedeflerin açıklığı.
Soru 14
Fon yönetimlerinin hem prim ödeyen sigortalıların hem de fonun menfaatlerinin korunması bakımından en fazla getiriyi sağlayacak şekilde olması sorumluluğu, sosyal güvenlik fonlarının değerlendirilmesi sürecinde göz önüne alınması gereken hangi prensibi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Sigortalılara hesap verme
B
Basiretli (ihtiyatlı) yatırım
C
Güvenilir yönetim
D
Hedeflerin açıklığı
E
Siyasi fayda
Açıklama:
Sosyal güvenlik fonlarının değerlendirilmesi sürecinde, birbiri ile karşılıklı etkileşimi olan 6 ayrı prensibin göz önüne alınması gerekir. Bunlardan biri de basiretli (ihtiyatlı) yatırımdır. Fon yönetimleri, hem prim ödeyen sigortalıların hem de fonun menfaatlerinin korunması bakımından en fazla getiriyi sağlayacak şekilde “basiretli bir yatırımcı” sorumluluğu ile davranmalıdır.
Cevap (B) seçeneği Basiretli (ihtiyatlı) yatırım.
Cevap (B) seçeneği Basiretli (ihtiyatlı) yatırım.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik sistemlerinin 1970’li yılların ikinci yarısından itibaren yaşanan krizin sebebi olarak itham edilmesinin gerekçelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yüksek maliyeti
B
Kamu harcamalarının dengesini bozması
C
Bütçe açıklarına yol açması
D
Faiz oranlarını düşürmesi
E
İktisadi büyüme hızının düşmesine yol açması
Açıklama:
Sosyal güvenlik sistemleri; yüksek maliyeti, kamu harcamalarının dengesini bozması ve bütçe açıklarına yol açması, faiz oranlarını yükselterek yatırımların ve iktisadi büyüme hızının düşmesine yol açtığı görüşü ile 1970’li yılların ikinci yarısından itibaren yaşanan krizin sebebi olarak itham edilmektedir.
Cevap (D) seçeneği Faiz oranlarını düşürmesi.
Cevap (D) seçeneği Faiz oranlarını düşürmesi.
Soru 16
Kadın çalışanların genel sağlık durumları ve iş gücüne katılımlarının sürekliliğini sağlayan sigorta kolu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşsizlik ödeneği
B
İş kazaları ve meslek hastalıkları sigortası
C
Analık sigortası
D
Aile ödenekleri sigortası
E
Yaşlılık sigortası
Açıklama:
Analık sigortası, kadın çalışanların genel sağlık durumları ve iş gücüne katılımlarının sürekliliğini sağlamaktadır.
Soru 17
Emekli aylığı alma hakkını kazananların çalışma hayatından ayrılması dolayısıyla emek arzını daraltıcı etki yapan sigorta türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sağlık sigortası
B
Hastalık sigortasından sağlanan ödenekler
C
Aile ödenekleri sigortası
D
Yaşlılık sigortaları
E
İşsizlik ödeneği
Açıklama:
Yaşlılık sigortaları, emekli aylığı alma hakkını kazananların çalışma hayatından ayrılması dolayısıyla emek arzını daraltıcı etki yapmaktadır.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenliğin gelirin yeniden dağılımına etkisinin göstergelerinden biri değildir?
I. Nesiller arası gelir transferi
II. Nesil içi gelir dağılımı
III. Dikey gelir dağılımı
IV. Zamanlar arası gelirin yeniden dağılımını
I. Nesiller arası gelir transferi
II. Nesil içi gelir dağılımı
III. Dikey gelir dağılımı
IV. Zamanlar arası gelirin yeniden dağılımını
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
Yalnız III
D
II ve III
E
II ve IV
Açıklama:
Sosyal güvenliğin, gelirin yeniden dağılımına etkisi 3 değişik şekilde kendini gösterir. Bunlardan ilki nesiller arası gelir transferidir. Sosyal güvenlik nesil içi gelir dağılımını da sağlar. Üçüncü olarak, zamanlar arası gelirin yeniden dağılımını sağlar.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik sistemlerinin gelirin yeniden dağılımını nasıl ve hangi yönde gerçekleştireceğini belirleyen esaslardan biri değildir?
Seçenekler
A
Sistemin gelir kaynakları
B
Nüfus miktarı
C
Prim yükünün kimin üzerinde olduğu
D
Hangi finansman metodunu benimsediği
E
Aylıkların hesaplanması
Açıklama:
Sosyal güvenlik sistemlerinin gelirin yeniden dağılımını nasıl ve hangi yönde gerçekleştireceği, sistemin gelir kaynakları, prim yükünün kimin üzerinde olduğu, hangi finansman metodunu benimsediği ve aylıkların hesaplanması ile ilgili esaslar belirler. Sayılan bu faktörler yanında sosyal güvenlik sisteminin hangi sektördeki işgücünü kapsama aldığı (sanayi, hizmetler veya tarım), hangi gelir grubundaki işgücünü kapsama aldığı (yüksek gelirli, düşük gelirli) gibi faktörlere de bağlı olarak değişecektir.
Soru 20
Ücret seviyesi artarken çalışmak isteyenler bir noktaya kadar artar. Ancak, bu noktadan sonra ücret artmasına rağmen çalışmak isteyenlerin sayısında azalma meydana gelir. Ücretle çalışan işçi sayısı arasındaki bu ilişkiyi .................. gösterir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Tersine dönen emek arz eğrisi
B
Döviz sepeti
C
TEFE oranı
D
Fon yüzdesi
E
Harcama eğrisi
Açıklama:
Ücret seviyesi artarken çalışmak isteyenler bir noktaya kadar artar. Ancak, bu noktadan sonra ücret artmasına rağmen çalışmak isteyenlerin sayısında azalma meydana gelir. Ücretle çalışan işçi sayısı arasındaki bu ilişkiyi gösteren eğri, tersine dönen emek arz eğrisidir.
Soru 21
Sosyal güvenlik harcamalarının seviyesi ve gelişme seyri nasıl ölçülür?
Seçenekler
A
Genç nüfusun artış hızıyla
B
Küreselleşme oranıyla
C
Milli gelirden ayrılan payla
D
Avrupa Birliğine giriş süreciyle
E
Dünya Bankası faiz oranlarıyla
Açıklama:
Sosyal güvenlik harcamalarının seviyesi ve gelişme seyri milli gelirden ayrılan payla ölçülür. Bu ölçü, uluslararası karşılaştırmalara ve sosyal güvenlik sistemlerinin performansını değerlendirme imkanı verir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi Sosyal güvenlik harcamalarını artıran faktörlerden değildir?
Seçenekler
A
Genç nüfusun artması
B
İşsizlik
C
Uluslararası insan göçü
D
İktisadi krizler
E
Kötü yönetim
Açıklama:
Demografik faktörler: Nüfusun yaşlanması ve yaşlı nüfus içinde de daha yaşlı olan nüfusun artışı (75 yaş ve üzeri) bir yandan sağlık harcamalarını artırırmış, diğer yandan daha uzun sürelerle emekli aylıkları ödenmesine yol açmıştır.
genç nüfusun artması
genç nüfusun artması
Soru 23
Sosyal güvenlik harcamaları aşağıdaki bölgelerin hangisinde daha yüksektir ?
Seçenekler
A
Asya
B
Avrupa
C
Afrika
D
Amerika
E
Okyanusya
Açıklama:
Avrupa ülkeleri, dünyanın diğer yörelerindeki ülkelerle karşılaştırıldığı zaman, sosyal güvenlik harcamaları hala çok yüksek olan ülkelerdir
Soru 24
Aşağıdaki ülkelerden hangisinin 2050 yılı nüfus projeksiyonuna göre yaşlı nüfus sorunu yaşama ihtimali daha düşüktür?
Seçenekler
A
Japonya
B
Almanya
C
Danimarka
D
Fransa
E
Brezilya
Açıklama:
Japonya ve Almanya başta olmak üzere birçok gelişmiş ülke, özellikle de Avrupa ülkeleri, yüzyılın ilk yarısında yaşlı nüfus problemini en fazla yaşayan ülkeler olacaktır.
Brezilya
Brezilya
Soru 25
Artan sosyal güvenlik harcamalarının sosyal güvenlik sistemini krize düşürmemesi için hangi tedbirlerin alınması beklenebilir?
Seçenekler
A
Emekli olma yaşının düşürülmesi
B
Prim ödeyenlerle ilgili tabanın daraltılması
C
Sağlık hizmetlerinden alınan katkı paylarının azaltılması
D
Sosyal güvenlik garantisinde bireysel sorumluluğun kısıtlanması
E
Kamusal sosyal korumanın seviyesinin düşürülmesi
Açıklama:
Sosyal güvenlik garantisi sağlamada bireysel sorumluluk alanının genişletilerek kamu programlarının sağladığı sosyal korumanın seviyesinin düşürülmesi
Kamusal sosyal korumanın seviyesinin düşürülmesi
Kamusal sosyal korumanın seviyesinin düşürülmesi
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi kamu sosyal güvenlik kurumlarının fon büyüklüğünü etkileyen parametrelerden değildir?
Seçenekler
A
Milli gelir seviyesi
B
Sosyal güvenlik kapsamına alınanların sayısı
C
Programların kuruluş tarihi
D
OECD üyesi olması
E
Oluşturulan fon sayısı
Açıklama:
Kamu sosyal güvenlik kurumlarının fon büyüklüğü, milli gelir seviyesi yanında sosyal güvenlik kapsamına alınanların sayısı, programların kuruluş tarihi ve oluşturulan fon sayısına bağlı olarak da değişir
OECD üyesi olması
OECD üyesi olması
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi Sosyal güvenlik fonlarının asli fonksiyonudur?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik kurumlarına ilave gelir sağlama
B
İktisadi amaçlı yatırımlar için finansman kaynağı oluşturma
C
Sosyal amaçlı yatırımlar için finansman kaynağı oluşturma
D
Gelecekte emekli aylıklarının ödenmesi için karşılık oluşturma
E
Durgunluk dönemlerinde iktisadi istikrarı sağlama
Açıklama:
Sosyal güvenlik fonlarının asli fonksiyonu, sosyal güvenlik kurumlarının gelecek dönemlerde yerine getirmesi gereken yükümlülükleri (emekli aylıklarının ödenmesi) için karşılık oluşturmaktır
Gelecekte emekli aylıklarının ödenmesi için karşılık oluşturma
Gelecekte emekli aylıklarının ödenmesi için karşılık oluşturma
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik fonlarının değerlendirilmesi sürecindeki prensiplerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sigortalılara hesap verme
B
Düşük maliyetli yönetim
C
Politik müdahalelere açık olma
D
Hedeflerin açıklığı
E
Basiretli (ihtiyatlı) yatırım
Açıklama:
Politik müdehalelerden uzak olma
Politik müdahalelere açık olma
Politik müdahalelere açık olma
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik fonlarının yatırımı ile ilgili olarak sübjektif bir kriterdir?
Seçenekler
A
Güvenlik
B
Gelir
C
Likidite
D
Ekonomik ve sosyal fayda
E
Nakde çevirebilirlik
Açıklama:
sosyal güvenlik fonlarının yatırımı ile ilgili olarak; güvenlik (emniyet), gelir, likidite ve ekonomik sosyal fayda kriterleri genel kabul görmüş yatırım kriterleri olarak benimsenmiştir. Bu kriterlerden güvenlik, gelir ve likidite kriteri objektif; ekonomik ve sosyal fayda kriteri ise subjektif kriter olarak sınıflandırılabilir
Soru 30
Sosyal güvenlik sistemleri ile ilgili hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik sistemleri, kurumsal tasarrufları bireysel tasarrufa dönüştürme mekanizmasıdır
B
Sosyal güvenlik primlerinin yüksekliği, emek maliyetini artırdığı ölçüde kayıtdışı çalışmayı azaltır
C
Yaşlılık sigortaları, emekli aylığı alma hakkını kazananların çalışma hayatından ayrılması dolayısıyla emek arzını artırıcı etki yapar
D
Hastalık sigortasından sağlanan ödenekler, sigortalının iyileşme ve işine dönme süresini uzatır
E
Sosyal güvenlik nesil içi, nesiller arası ve zamanlar arası gelirin yeniden dağılımını sağlar
Açıklama:
Sosyal güvenlik nesil içi, nesiller arası ve zamanlar arası gelirin yeniden dağılımını sağlar
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik harcamalarını artıran belli başlı faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sosyal koruma kapsamının genişlemesi
B
Sosyal refah devleti anlayışının güçlenmesi
C
Demografik faktörler
D
Programların olgunlaşması
E
İyi yönetim
Açıklama:
Sosyal güvenlik harcamalarını artıran belli başlı faktörler şunlar olmuştur:
• Sosyal koruma kapsamının genişlemesi
• Sosyal refah devleti anlayışının güçlenmesi
• Demografik faktörler
• Programların olgunlaşması
• Sosyal yapıdaki değişiklikler
• Sağlık hizmetlerinin maliyetindeki artışlar
• İşsizlik
• Uluslararası emek ve insan göçü
• İktisadi krizler
• Kötü yönetim
• Sosyal koruma kapsamının genişlemesi
• Sosyal refah devleti anlayışının güçlenmesi
• Demografik faktörler
• Programların olgunlaşması
• Sosyal yapıdaki değişiklikler
• Sağlık hizmetlerinin maliyetindeki artışlar
• İşsizlik
• Uluslararası emek ve insan göçü
• İktisadi krizler
• Kötü yönetim
Soru 32
Hangi ülkeler, dünyanın diğer yörelerindeki ülkelerle karşılaştırıldığı zaman, sosyal güvenlik harcamaları hala çok yüksek olan ülkelerdir?
Seçenekler
A
Avrupa ülkeleri
B
Asya ülkeleri
C
Kuzey Amerika ülkeleri
D
Güney Amerika ülkeleri
E
Afrika ülkeleri
Açıklama:
Avrupa ülkeleri, dünyanın diğer yörelerindeki ülkelerle karşılaştırıldığı zaman, sosyal güvenlik harcamaları hala çok yüksek olan ülkelerdir.
Soru 33
İçinde bulunduğumuz yüzyılda sosyal güvenlik sistemlerinin geleceğini etkileyen en önemli faktörlerden biri nedir?
Seçenekler
A
Güvenlik
B
Nüfus
C
Harcamalar
D
Sağlık
E
Yaşlanma
Açıklama:
Nüfus, içinde bulunduğumuz yüzyılda sosyal güvenlik sistemlerinin geleceğini etkileyen en önemli faktörlerden biri haline gelmiştir.
Soru 34
Nüfusun yapısal olarak değişimi ile ilgili olup, aktif (çalışan) nüfusun en yüksek, bağımlı nüfusun ise en düşük seviyede olduğu dönem nasıl ifade edilir?
Seçenekler
A
Nüfusun yaşlanması
B
Emeklilik ödemeleri
C
Demografik fırsat penceresi
D
Sosyal güvenlik
E
Sağlık harcamaları
Açıklama:
Demografik fırsat penceresi: Nüfusun yapısal olarak değişimi ile ilgili olup, aktif (çalışan) nüfusun en yüksek, bağımlı nüfusun ise en düşük seviyede olduğu dönemi ifade eder.
Soru 35
Japonya ve Almanya başta olmak üzere özellikle hangi kıtadaki ülkeler, yüzyılın ilk yarısında yaşlı nüfus problemini en fazla yaşayan ülkeler olacaktır?
Seçenekler
A
Avrupa
B
Afrika
C
Kuzey Amerika
D
Güney Amerika
E
Avustralya
Açıklama:
Japonya ve Almanya başta olmak üzere birçok gelişmiş ülke, özellikle de Avrupa ülkeleri, yüzyılın ilk yarısında yaşlı nüfus problemini en fazla yaşayan ülkeler olacaktır.
Soru 36
Ülkelerin takip ettiği ekonomik ve sosyal politikalardaki keskin değişiklikler, sosyal güvenlik harcamalarında nasıl bir artışa yol açabilir?
Seçenekler
A
Olağan
B
Yavaş
C
Hızlı
D
Beklenenden daha hızlı
E
Ani
Açıklama:
Ülkelerin takip ettiği ekonomik ve sosyal politikalardaki keskin değişiklikler, sosyal güvenlik harcamalarının beklenenden daha hızlı artışına yol açabilir.
Soru 37
Sosyal güvenlik fonlarının değerlendirilmesi sürecinde, birbiri ile karşılıklı etkileşimi olan kaç ayrı prensibin göz önüne alınması gerekir?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Sosyal güvenlik fonlarının değerlendirilmesi sürecinde, birbiri ile karşılıklı etkileşimi olan 6 ayrı prensibin göz önüne alınması gerekir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik fonlarının değerlendirilmesi sürecinde, birbiri ile karşılıklı etkileşimi olan prensiplerden biri değildir?
Seçenekler
A
• Yükdek maliyetli yönetim
B
• Güvenilir yönetim
C
• Sigortalılara hesap verme
D
• Politik müdahalelerden uzak olma
E
• Hedeflerin açıklığı (belirginliği)
Açıklama:
Sosyal güvenlik fonlarının değerlendirilmesi sü- recinde, birbiri ile karşılıklı etkileşimi olan 6 ayrı prensibin göz önüne alınması gerekir.Bu prensipler:
• Hedeflerin açıklığı (belirginliği)
• Politik müdahalelerden uzak olma
• Sigortalılara hesap verme
• Güvenilir yönetim
• Düşük maliyetli yönetim
• Basiretli (ihtiyatlı) yatırım
• Hedeflerin açıklığı (belirginliği)
• Politik müdahalelerden uzak olma
• Sigortalılara hesap verme
• Güvenilir yönetim
• Düşük maliyetli yönetim
• Basiretli (ihtiyatlı) yatırım
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik programlarının ekonomik etkilerinin yönünü ve derecesini belirleyen faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik kurumlarınca bağlanan aylıkların ortalama kazançlara oranı,
B
Sosyal güvenliğin finansmanı için kullanılan gelir kaynakları, bu kaynakların prim veya vergi olması, kimlerden ne oranda tahsil edildiği,
C
Aylıklar ile ödenen primler arasındaki ilişkinin varlığı ve derecesi,
D
Yıllıkların yeniden belirlenmesinde kullanılan ayarlama yöntemleri,
E
Sosyal güvenlik kurumlarının finansman metodu olarak fon veya yılı yılına finansman metodunu benimsemesi,
Açıklama:
Sosyal güvenlik programlarının ekonomik etkilerinin yönünü ve derecesini belirleyen faktörler:
• Sosyal güvenlik kurumlarınca bağlanan aylıkların ortalama kazançlara oranı,
• Sosyal güvenliğin finansmanı için kullanılan gelir kaynakları, bu kaynakların prim veya vergi olması, kimlerden ne oranda tahsil edildiği,
• Aylıklar ile ödenen primler arasındaki ilişkinin varlığı ve derecesi,
• Aylıkların yeniden belirlenmesinde kullanılan ayarlama yöntemleri,
• Sosyal güvenlik kurumlarının finansman metodu olarak fon veya yılı yılına finansman metodunu benimsemesi,
• Sosyal güvenlik fonlarının kullanım alanları ve değerlendirilme şekilleri,olarak sıralanabilir.
• Sosyal güvenlik kurumlarınca bağlanan aylıkların ortalama kazançlara oranı,
• Sosyal güvenliğin finansmanı için kullanılan gelir kaynakları, bu kaynakların prim veya vergi olması, kimlerden ne oranda tahsil edildiği,
• Aylıklar ile ödenen primler arasındaki ilişkinin varlığı ve derecesi,
• Aylıkların yeniden belirlenmesinde kullanılan ayarlama yöntemleri,
• Sosyal güvenlik kurumlarının finansman metodu olarak fon veya yılı yılına finansman metodunu benimsemesi,
• Sosyal güvenlik fonlarının kullanım alanları ve değerlendirilme şekilleri,olarak sıralanabilir.
Soru 40
Yaşlılık sigortaları, emekli aylığı alma hakkını kazananların çalışma hayatından ayrılması dolayısıyla emek arzına nasıl etki yapar?
Seçenekler
A
Esnek
B
Daraltıcı
C
Geniş
D
Zararlı
E
Verimli
Açıklama:
Yaşlılık sigortaları, emekli aylığı alma hakkını kazananların çalışma hayatından ayrılması dolayısıyla emek arzını daraltıcı etki yapar.
Soru 41
Sosyal güvenlik harcamalarını artıran faktörler arasında hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Sosyal refah devleti anlayışının güçlenmesi
B
Sosyal koruma kapsamının daralması
C
Sağlık hizmetlerinin maliyetindeki artışlar
D
Uluslararası emek ve insan göçü
E
İktisadi krizler
Açıklama:
Sosyal koruma kapsamının daralması değil genişlemesi sosyal güvenlik harcamalarını artıran faktörlerdendir. Doğru cevap B'dir.
Soru 42
I. İktisadi gelişme seviyeleri arasındaki farklılıklar
II. Sosyal güvenlik sistemlerinin kurumsal yapısı
III. Sosyal güvenlik garantisi sağlanan sosyal risklerin sayısı
Gelişmekte olan ülkelerde sosyal güvenlik harcamalarının seviyesi farklılık göstermektedir. Bu bağlamda hangisi bunun sebeplerindendir?
II. Sosyal güvenlik sistemlerinin kurumsal yapısı
III. Sosyal güvenlik garantisi sağlanan sosyal risklerin sayısı
Gelişmekte olan ülkelerde sosyal güvenlik harcamalarının seviyesi farklılık göstermektedir. Bu bağlamda hangisi bunun sebeplerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Gelişmekte olan ülkelerde sosyal güvenlik harcamalarının seviyesi, iktisadi gelişme seviyeleri arasındaki farklılıklara ilaveten sosyal güvenlik sistemlerinin kurumsal yapısı, kişi olarak kapsamı, sosyal güvenlik garantisi sağlanan sosyal risklerin sayısı gibi sebeplere bağlı olarak da farklılıklar göstermektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 43
Günümüzde sosyal güvenlik harcamalarının en yüksek olduğu ülkeler hangileridir?
Seçenekler
A
Kuzey Amerika ülkeleri
B
Asya ülkeleri
C
Güney Amerika ülkeleri
D
Afrika ülkeleri
E
Avrupa ülkeleri
Açıklama:
Avrupa ülkeleri, dünyanın diğer yörelerindeki ülkelerle karşılaştırıldığı zaman, sosyal güvenlik harcamaları hala çok yüksek olan ülkelerdir. Doğru cevap E'dir.
Soru 44
Sosyal güvenlik harcamalarını azaltma veya kontrol altına almaya yönelik olarak hangisinin yapılması beklenemez?
Seçenekler
A
Kamu programlarının sağladığı sosyal korumanın seviyesinin düşürülmesi
B
Kayıt dışılığı önlemek için prim ödeyenlerle ilgili tabanın genişletilmesi
C
Sağlık hizmetlerinden faydalananlardan alınan katkı paylarının artırılması
D
Yaşlılık aylığına hak kazanma şartlarının kolaylaştırılması
E
Emekli olma yaşının yükseltilmesi
Açıklama:
Sosyal güvenlik harcamalarını azaltma veya kontrol altına almaya yönelik çabalar şunları içerir:
• Yaşlılık aylığına hak kazanma şartlarının zorlaştırılması ve emekli olma yaşının yükseltilmesi,
• Sosyal güvenlik garantisi sağlamada bireysel sorumluluk alanının genişletilerek kamu programlarının sağladığı sosyal korumanın seviyesinin düşürülmesi,
• Kayıt dışılığın önlenerek, prim ödeyenlerle ilgili tabanın genişletilmesi,
• Sağlık hizmetlerinden faydalananlardan alınan katkı paylarının artırılması,
• Kaynak kullanımında etkinliği sağlayacak iyi yönetim modellerinin geliştirilmesi
• Yaşlılık aylığına hak kazanma şartlarının zorlaştırılması ve emekli olma yaşının yükseltilmesi,
• Sosyal güvenlik garantisi sağlamada bireysel sorumluluk alanının genişletilerek kamu programlarının sağladığı sosyal korumanın seviyesinin düşürülmesi,
• Kayıt dışılığın önlenerek, prim ödeyenlerle ilgili tabanın genişletilmesi,
• Sağlık hizmetlerinden faydalananlardan alınan katkı paylarının artırılması,
• Kaynak kullanımında etkinliği sağlayacak iyi yönetim modellerinin geliştirilmesi
Soru 45
I. Uzun dönemlidirler.
II. İstikrarsızdırlar.
III. Başka yarımların finansmanı için kullanılamazlar.
Hangisi sosyal güvenlik fonlarının özellikleri arasındadır?
II. İstikrarsızdırlar.
III. Başka yarımların finansmanı için kullanılamazlar.
Hangisi sosyal güvenlik fonlarının özellikleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Sosyal güvenlik fonları, bütün ülkeler için önemli olmakla birlikte tasarruf eğilimi düşük ve sermaye birikimi yetersiz olan gelişmekte olan ülkeler için daha büyük önem arz etmektedir. Çünkü bu fonlar, uzun dönemlidir ve istikrarlıdır. Orta ve uzun dönemli kalkınma planları yapan ülkeler için
enerji, sulama, ulaştırma ve haberleşme gibi uzun dönemde net getirisi yüksek olacak alanlara yapılacak yatırımlar için istikrarlı, önceden hesaplanabilir bir finansman kaynağıdır. Doğru cevap A'dır.
enerji, sulama, ulaştırma ve haberleşme gibi uzun dönemde net getirisi yüksek olacak alanlara yapılacak yatırımlar için istikrarlı, önceden hesaplanabilir bir finansman kaynağıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 46
Hangisi sosyal güvenlik fonlarının değerlendirilmesi sürecinde dikkate alınması gereken prensiplerden değildir?
Seçenekler
A
Hedeflerin açıklığı
B
Siyasi iktidara hesap verme
C
Güvenilir yönetim
D
Düşük maliyetli yönetim
E
Basiretli (ihtiyatlı) yatırım
Açıklama:
Bu prensipler arasında siyasi iktidara değil sigortalılara hesap verme bulunur. Doğru cevap B'dir.
Soru 47
Sosyal güvenlik kurumları, sigortalılara almış oldukları primlere karşılık onların ihtiyaç duydukları dönemlerde gelir ve aylık ödeme taahhüdü altına girmişlerdir. ________, kurumların üstlenmiş olduğu bu yükümlülüğü yerine getirmelerini sağlayacak şekilde yatırılan fonların geri dönüşünün garanti altına alınması, fonların geri dönüşü garantili alanlarda değer kaybetmeden yatırılması anlamına gelmektedir.
Boşluğu doğru olarak tamamlayan bilgi hangisidir?
Boşluğu doğru olarak tamamlayan bilgi hangisidir?
Seçenekler
A
Gelir kriteri
B
Hesap verebilirlik kriteri
C
Güvenlik (Emniyet) kriteri
D
Likidite (akışkanlık-nakde çevrilebilirlik) kriteri
E
Şeffaflık kriteri
Açıklama:
Sosyal güvenlik kurumları, sigortalılara almış oldukları primlere karşılık onların ihtiyaç duydukları dönemlerde gelir ve aylık ödeme taahhüdü altına girmişlerdir. Güvenlik
kriteri, kurumların üstlenmiş olduğu bu yükümlülüğü yerine getirmelerini sağlayacak şekilde yatırılan fonların geri dönüşünün garanti altına alınması, fonların geri dönüşü garantili alanlarda değer kaybetmeden yatırılması anlamına gelmektedir. Doğru cevap C'dir.
kriteri, kurumların üstlenmiş olduğu bu yükümlülüğü yerine getirmelerini sağlayacak şekilde yatırılan fonların geri dönüşünün garanti altına alınması, fonların geri dönüşü garantili alanlarda değer kaybetmeden yatırılması anlamına gelmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 48
I. Emek arzı ve istihdam seviyesine etkisi
II. Gelirin yeniden dağılımına etkisi
III. Tasarruf eğilimi ve sermaye birikimine etkisi
Hangisi sosyal güvenliğin ekonomik boyutuyla ilgili tartışmaların odak noktasındadır?
II. Gelirin yeniden dağılımına etkisi
III. Tasarruf eğilimi ve sermaye birikimine etkisi
Hangisi sosyal güvenliğin ekonomik boyutuyla ilgili tartışmaların odak noktasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sosyal güvenliğin:
• Milli gelir ve iktisadi büyümeye etkisi,
• Emek arzı ve istihdam seviyesine etkisi,
• Gelirin yeniden dağılımına etkisi,
• Tasarruf eğilimi ve sermaye birikimine etkisi
ekonomik boyutu ile ilgili tartışmaların ağırlıklı konularını oluşturmaktadır. Doğru cevap E'dir.
• Milli gelir ve iktisadi büyümeye etkisi,
• Emek arzı ve istihdam seviyesine etkisi,
• Gelirin yeniden dağılımına etkisi,
• Tasarruf eğilimi ve sermaye birikimine etkisi
ekonomik boyutu ile ilgili tartışmaların ağırlıklı konularını oluşturmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 49
Ücret seviyesi artarken çalışmak isteyenler bir noktaya kadar artar. Ancak, bu noktadan sonra ücret artmasına rağmen çalışmak isteyenlerin sayısında azalma meydana gelir. Bu hangi kavramla adlandırılır?
Seçenekler
A
Demografik fırsat penceresi
B
Tersine dönen emek arz eğrisi
C
İkame etkisi
D
İktisadi büyümeye eğrisi
E
Düşük büyüme hızı
Açıklama:
Ücret seviyesi artarken çalışmak isteyenler bir noktaya kadar artar. Ancak, bu noktadan sonra ücret artmasına rağmen çalışmak isteyenlerin sayısında azalma meydana gelir. Ücretle çalışan işçi sayısı arasındaki bu ilişkiyi gösteren eğri, tersine dönen emek arz eğrisidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 50
I. Gelirin yeniden dağılımı
II. Sosyal adaletin sağlanması
III. Giderlerin kontrol edilmesi
Hangisi sosyal güvenlik sistemlerinin amaçlarındandır?
II. Sosyal adaletin sağlanması
III. Giderlerin kontrol edilmesi
Hangisi sosyal güvenlik sistemlerinin amaçlarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sosyal güvenlik sistemleri, gelirin yeniden dağılımı ile sosyal politikanın sosyal adaleti sağlama amacını gerçekleştirir. Doğru cevap B'dir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik harcamalarını arttıran faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Sosyal koruma kapsamının daralması.
B
Sosyal refah devlet anlayışının zayıflaması.
C
İyi yönetim.
D
Sağlık hizmetlerinin maliyetindeki azalışlar.
E
İktisadi krizler.
Açıklama:
yanıt E
Soru 52
Kamu sosyal güvenlik fonlarının büyüklüğü aşağıdakilerden hangisine bağlı olarak değişmez?
Seçenekler
A
Milli gelir seviyesi.
B
Sosyal güvenlik kapsamına alınanların sayısı.
C
Siyasi fayda.
D
Programların kuruluş tarihi.
E
Oluşturulan fon sayısı.
Açıklama:
yanıt C
Soru 53
Türkiye sosyal sigortalar vasıtasıyla fon yaratma şansını kaç yılında ve hangi sigorta ile elde etmiştir?
Seçenekler
A
1999 Emeklilik sigortası.
B
1999 İşsizlik sigortası.
C
1990 İşsizlik sigortası.
D
2012 Sağlık sigortası.
E
2012 İşsizlik sigortası.
Açıklama:
yanıt B
Soru 54
İşsizlik sigortası fonu devletin hangi ihtiyacını karşılayarak ekonomik istikrarı sağlamıştır?
Seçenekler
A
Dış borçlanma.
B
Sosyal güvenlik.
C
İşsizlik.
D
İç borçlanma.
E
Emek maliyeti.
Açıklama:
yanıt D
Soru 55
Sosyal güvenlik sisteminin emek arzına yönelik etkisi hangi sigorta ile ortaya çıkar?
Seçenekler
A
Hayat sigortası.
B
Sağlık sigortası.
C
İşsizlik sigortası.
D
Emeklilik sigortası.
E
Yaşlılık sigortası.
Açıklama:
yanıt E
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik fonlarının değerlendirilmesinde göze alınması gereken prensiplerden değildir?
Seçenekler
A
Güvenilir yönetim.
B
İşsizlik.
C
Düşük maliyetli yönetim.
D
Sigortalılara hesap verme.
E
Hedeflerin açıklığı.
Açıklama:
yanıt B
Soru 57
Fonların yatırım kriterlerinden olan likitidenin tanımı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Hayat standardının iyileşmesine yönelik yatırım.
B
Tasarruf eğilimi.
C
Sermaye birikimi.
D
Fon yatırım alanı.
E
Kolay paraya çevrilebilme.
Açıklama:
yanıt E
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik programlarının ekonomik etkilerinin yönünü ve derecesini belirleyen faktörlerden birisidir?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik kurumlarınca belirlenen aylıkların yıllık kazançlara oranı.
B
Emek arzı.
C
Aylıklar ile ödenen primler arasındaki ilişkinin varlığı ve derecesi.
D
Fon talebi.
E
İkame etkisi.
Açıklama:
yanıt C
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik sisteminin amaçlarından biridir?
Seçenekler
A
Gelirin yeniden dağılımı.
B
Sosyal adaletsizlik.
C
Güvensizlik.
D
Hizmet sunamamak.
E
Para kazanmak.
Açıklama:
yanıt A
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik fonlarının yatırım kriterlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Gelir.
B
Ekonomik fayda.
C
Güvenlik.
D
Siyasi fayda.
E
Likidite.
Açıklama:
yanıt D
Soru 61
Sosyal güvenlik için yapılan harcamaların seviyesi nasıl ölçülür?
Seçenekler
A
Ülkenin işsizlik oranına göre
B
Ülkedeki ekonomik krizlere göre
C
Milli gelirden bu amaçla ayrılan paya göre
D
Nüfus artış hızına göre
E
Uluslararası emek ve insan göçüne göre
Açıklama:
Sosyal güvenlik için yapılan harcamaların seviyesi, millî gelirden (GSYİH) bu amaçla ayrılan pay, yani tahsis edilen kaynakların seviyesi ile ölçülür. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik harcamalarını arttıran faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sosyal koruma kapsamının genişlemesi
B
Ülkedeki genç nüfusun artması
C
Sosyal refah devleti anlayışının güçlenmesi
D
Sağlık hizmetlerinin maliyetindeki artışlar
E
Uluslararası emek ve insan göçü
Açıklama:
Sosyal güvenlik harcamalarını artıran belli başlı faktörler şunlardır: Sosyal koruma kapsamının genişlemesi, sosyal refah devleti anlayışının güçlenmesi, nüfusun yaşlanması ve yaşlı nüfus içinde de daha yaşlı olan nüfusun artışı, programların olgunlaşması, sosyal yapıdaki değişiklikler, sağlık hizmetlerinin maliyetindeki artışlar, işsizlik, uluslararası emek ve insan göçü, iktisadi krizler, kötü yönetim. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 63
ILO’nun 2017-2019 Dünya Sosyal Koruma Raporuna göre Sosyal güvenlik harcamaları en yüksek olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ABD
B
Çin
C
Güney Kore
D
Fransa
E
Kanada
Açıklama:
ILO’nun 2017-2019 Dünya Sosyal Koruma Raporuna göre de, toplam sosyal güvenlik harcamalarına göre ülkelerin durumları değişiklik göstermemektedir. Buna göre, Çin 2015 yılı itibariyle %6,3 oranı sosyal güvenlik harcamaları en düşük olan ülkedir. Sosyal güvenlik harcamaları en yüksek olan ülke de %31,7 ile Fransa’dır. Fransa’yı, Belçika (%29,2), İtalya (%28,9) ve Danimarka (%28,8) takip etmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 64
Sosyal güvenlik harcamalarını arttıran demografik faktörler açısından gelecekte, gelişmiş ülkelerin karşılaşabileceği en büyük problem aşağıdakilerden hangisi olacaktır?
Seçenekler
A
Yaşlı nüfus sayısının giderek artması
B
Genç nüfus sayısının giderek artması
C
İşsiz sayısının nüfusa göre artması
D
Ekonomik krizlerin artması
E
Sosyal refah devleti anlayışının güçlenmesi
Açıklama:
Nüfusun yaşlanması bütün dünya için ortak bir problem olmakla birlikte, yaşlı nüfus problemi, bazı ülkeler için çok daha acil bir problem olarak ortaya çıkacaktır. Japonya ve Almanya başta olmak üzere birçok gelişmiş ülke, özellikle de Avrupa ülkeleri, yüzyılın ilk yarısında yaşlı nüfus problemini en fazla yaşayan ülkeler olacaktır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 65
Kamu sosyal güvenlik kurumlarının fon büyüklüğü aşağıda verilen durumlardan hangilerine göre değişmez?
Seçenekler
A
Milli gelir seviyesi
B
Programların kuruluş tarihi
C
Oluşturulan fon sayısı
D
Sosyal güvenlik kapsamına alınanların sayısı
E
İşsizlik oranına
Açıklama:
Kamu sosyal güvenlik kurumlarının fon büyüklüğü, milli gelir seviyesi yanında sosyal güvenlik kapsamına alınanların sayısı, programların kuruluş tarihi ve oluşturulan fon sayısına bağlı olarak da değişir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik fonlarının değerlendirilmesi sürecinde göz önüne alınması gereken ilkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Hedeflerin açıklığı
B
Yüksek maliyetli yönetim
C
Basiretli (ihtiyatlı) yatırım
D
Güvenilir yönetim
E
Sigortalılara hesap verme
Açıklama:
Sosyal güvenlik fonlarının değerlendirilmesi sürecinde, birbiri ile karşılıklı etkileşimi olan 6 ayrı prensibin göz önüne alınması gerekir. Bu prensipler: Hedeflerin açıklığı, politik müdahalelerden uzak olma, sigortalılara hesap verme, güvenilir yönetim, düşük maliyetli yönetim, basiretli (ihtiyatlı) yatırım. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 67
“Ücret seviyesi artarken çalışmak isteyenler bir noktaya kadar artar. Ancak, bu noktadan sonra ücret artmasına rağmen çalışmak isteyenlerin sayısında azalma meydana gelir.” Bu durum aşağıda verilen kavramlardan hangisi ile açıklanır?
Seçenekler
A
Talep artışı
B
Toplam emek arzı
C
İkame Etkisi
D
Negatif gelir dağılımı
E
Tersine dönen emek arz eğrisi
Açıklama:
Ücret seviyesi artarken çalışmak isteyenler bir noktaya kadar artar. Ancak, bu noktadan sonra ücret artmasına rağmen çalışmak isteyenlerin sayısında azalma meydana gelir. Ücretle çalışan işçi sayısı arasındaki bu ilişkiyi gösteren eğri, tersine dönen emek arz eğrisidir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik fonlarının yatırım kriterlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Gelir
B
Güvenlik
C
Likidite
D
Gider
E
Sosyal fayda
Açıklama:
Sosyal güvenlik fonlarının yatırım kriterleri şöyle sıralanabilir: Gelir, güvenlik, likidite, ekonomik ve sosyal fayda. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 69
ILO’nun 2017-2019 Dünya Sosyal Koruma Raporuna göre Sosyal güvenlik harcamaları en düşük olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ABD
B
Çin
C
Güney Kore
D
Fransa
E
Kanada
Açıklama:
ILO’nun 2017-2019 Dünya Sosyal Koruma Raporuna göre de, toplam sosyal güvenlik harcamalarına göre ülkelerin durumları değişiklik göstermemektedir. Buna göre, Çin 2015 yılı itibariyle %6,3 oranı sosyal güvenlik harcamaları en düşük olan ülkedir. Sosyal güvenlik harcamaları en yüksek olan ülke de %31,7 ile Fransa’dır. Fransa’yı, Belçika (%29,2), İtalya (%28,9) ve Danimarka (%28,8) takip etmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 70
“Sosyal güvenlik primlerinin yüksekliği, emek maliyetini artırdığı ölçüde kayıt dışı çalışmayı artırır.” Bu durum aşağıda verilen kavramlardan hangisi ile açıklanır?
Seçenekler
A
Talep artışı
B
Toplam emek arzı
C
İkame Etkisi
D
Negatif gelir dağılımı
E
Tersine dönen emek arz eğrisi
Açıklama:
Sosyal güvenlik primlerinin yüksekliği, emek maliyetini artırdığı ölçüde kayıt dışı çalışmayı artırır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 71
Nüfusun yaşlanması ve yaşlı nüfus içinde de daha yaşlı olan nüfusun artışı (75 yaş ve üzeri) bir yandan sağlık harcamalarını artırırmış, diğer yandan daha uzun sürelerle emekli aylıkları ödenmesine yol açmıştır. Sosyal güvenlik harcamalarını artıran nedenlerden biri olan bu durum aşağıdaki faktörlerden hangisi içerisinde değerlendirilir?
Seçenekler
A
Programların olgunlaşması
B
Demografik faktörler
C
Sosyal yapıdaki değişiklikler
D
Sosyal koruma kapsamının genişlemesi
E
Sosyal refah devleti anlayışının güçlenmesi
Açıklama:
Demografik faktörler: Nüfusun yaşlanması ve yaşlı nüfus içinde de daha yaşlı olan
nüfusun artışı (75 yaş ve üzeri) bir yandan sağlık harcamalarını artırırmış, diğer yandan daha uzun sürelerle emekli aylıkları ödenmesine yol açmıştır. Doğru cevap B'dir.
nüfusun artışı (75 yaş ve üzeri) bir yandan sağlık harcamalarını artırırmış, diğer yandan daha uzun sürelerle emekli aylıkları ödenmesine yol açmıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 72
ILO’nun 2017-2019 Dünya Sosyal Koruma Raporuna göre sosyal güvenlik harcamaları en yüksek olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fransa
B
Almanya
C
Danimarka
D
Arnavutluk
E
Belçika
Açıklama:
ILO’nun 2017-2019 Dünya Sosyal Koruma Raporuna göre de, toplam sosyal güvenlik harcamalarına göre ülkelerin durumları değişiklik göstermemektedir. Buna göre, Çin 2015 yılı itibariyle %6,3 oranı sosyal güvenlik harcamaları en düşük olan ülkedir. Sosyal güvenlik harcamaları en yüksek olan ülke de %31,7 ile Fransa’dır. Fransa’yı, Belçika (%29,2), İtalya (%28,9) ve Danimarka (%28,8) takip etmektedir. Türkiye’de ise, oran
çok değişiklik göstermemiş 2015 yılı için %13,5 düzeyinde olmuştur. Doğru cevap A'dır.
çok değişiklik göstermemiş 2015 yılı için %13,5 düzeyinde olmuştur. Doğru cevap A'dır.
Soru 73
Sosyal güvenlik sistemlerinin geleceğini etkileyen en önemli faktör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşsizlik
B
Ekonomi
C
Eğitim
D
Nüfus
E
Sağlık
Açıklama:
21. yüzyıl için sosyal güvenlik sistemlerinin harcamaları bakımından nüfus temel belirleyici değişken hâline gelmiştir. Bu sebeple, sosyal güvenlik sistemlerinin yeniden yapılandırılmasına (reform) yönelik çalışmalarda nüfus projeksiyonları önem taşımaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 74
Aktif (çalışan) nüfusun en yüksek, bağımlı nüfusun ise en düşük seviyede olduğu
dönemi ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
dönemi ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal refah seviyesi
B
Demografik fırsat penceresi
C
Likidite
D
İktisadi sıçrama
E
Emek arz eğrisi
Açıklama:
Demografik fırsat penceresi: Nüfusun yapısal olarak değişimi ile ilgili olup, aktif (çalışan) nüfusun en yüksek, bağımlı nüfusun ise en düşük seviyede olduğu
dönemi ifade eder. Doğru cevap B'dir.
dönemi ifade eder. Doğru cevap B'dir.
Soru 75
ILO'nun verilerine göre 2050 yılında öngörülen en fazla yaşlı nüfusa sahip olacak ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kanada
B
İsviçre
C
Japonya
D
Hollanda
E
Almanya
Açıklama:
2050 yılında Japonya’da 60 yaşını geçenlerin toplam nüfusa oranı %44.2; 80 yaşını geçenlerin ise % 15.6 olacaktır (ILO, 2011: 140). Yaşlı nüfus problemini en şiddetli şekilde yaşayacak bir başka ülke Almanya’dır. Almanya’da 2050 yılı itibarıyla 60 yaş üstü nüfus %39.5; 80 yaş üstü nüfus ise % 14.1 oranına ulaşacaktır. Yaşlı nüfus problemi, Batı Avrupa’nın bütün ülkeleri yanında (Belçika, Fransa, Hollanda, İsviçre, Avusturya) Kuzey Avrupa ülkeleri (Danimarka, İsveç, Norveç) ve Güney Avrupa (İtalya, Yunanistan, Portekiz) ülkeleri için de 80 yaş üstü nüfusun 2050 yılında % 10’ları aşması ile ciddi problem hâline gelecektir (ILO, 2011:141-142). Doğru cevap C'dir.
Soru 76
- Sosyal güvenlik kurumlarınca bağlanan aylıkların ortalama kazançlara oranı
- Aylıkların yeniden belirlenmesinde kullanılan ayarlama yöntemleri
- Aylıklar ile ödenen primler arasındaki ilişkinin varlığı ve derecesi
- Sosyal güvenlik fonlarının kullanım alanları ve değerlendirilme şekilleri
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I ve II
C
III ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Sosyal güvenlik programlarının ekonomik etkilerinin yönünü ve derecesini belirleyen faktörler;
• Sosyal güvenlik kurumlarınca bağlanan aylıkların ortalama kazançlara oranı,
• Sosyal güvenliğin finansmanı için kullanılan gelir kaynakları, bu kaynakların prim
veya vergi olması, kimlerden ne oranda tahsil edildiği,
• Aylıklar ile ödenen primler arasındaki ilişkinin varlığı ve derecesi,
• Aylıkların yeniden belirlenmesinde kullanılan ayarlama yöntemleri,
• Sosyal güvenlik kurumlarının finansman metodu olarak fon veya yılı yılına finansman metodunu benimsemesi,
• Sosyal güvenlik fonlarının kullanım alanları ve değerlendirilme şekilleri,
olarak sıralanabilir. Doğru cevap E'dir.
• Sosyal güvenlik kurumlarınca bağlanan aylıkların ortalama kazançlara oranı,
• Sosyal güvenliğin finansmanı için kullanılan gelir kaynakları, bu kaynakların prim
veya vergi olması, kimlerden ne oranda tahsil edildiği,
• Aylıklar ile ödenen primler arasındaki ilişkinin varlığı ve derecesi,
• Aylıkların yeniden belirlenmesinde kullanılan ayarlama yöntemleri,
• Sosyal güvenlik kurumlarının finansman metodu olarak fon veya yılı yılına finansman metodunu benimsemesi,
• Sosyal güvenlik fonlarının kullanım alanları ve değerlendirilme şekilleri,
olarak sıralanabilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 77
Fon yönetimlerinin, hem prim ödeyen sigortalıların hem de fonun menfaatlerinin korunması bakımından en fazla getiriyi sağlayacak şekilde davranması sosyal güvenlik fonlarının değerlendirilmesi süreçlerinden hangisidir?
Seçenekler
A
Basiretli (ihtiyatlı) yatırım
B
Düşük maliyetli yönetim
C
Hedeflerin açıklığı (belirginliği)
D
Güvenilir yönetim
E
Politik müdahalelerden uzak olma
Açıklama:
Basiretli (ihtiyatlı) yatırım: Fon yönetimleri, hem prim ödeyen sigortalıların hem
de fonun menfaatlerinin korunması bakımından en fazla getiriyi sağlayacak şekilde
“basiretli bir yatırımcı” sorumluluğu ile davranmalıdır. Doğru cevap A'dır.
de fonun menfaatlerinin korunması bakımından en fazla getiriyi sağlayacak şekilde
“basiretli bir yatırımcı” sorumluluğu ile davranmalıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 78
Sosyal güvenlik fonlarının asli fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik kurumlarına ilave gelir sağlamak
B
Gelecek dönemlerde yerine getirmesi gereken yükümlülükleri (emekli aylıklarının ödenmesi) için karşılık oluşturmak
C
Sermaye birikimi sağlamak
D
İktisadi amaçlı yatırımlar için finansman kaynağı oluşturmak
E
Sosyal amaçlı yatırımlar için finansman kaynağı oluşturmak
Açıklama:
Sosyal güvenlik fonlarının asli fonksiyonu, sosyal güvenlik kurumlarının gelecek dönemlerde yerine getirmesi gereken yükümlülükleri (emekli aylıklarının ödenmesi) için karşılık oluşturmaktır. Doğru cevap B'dir.
Soru 79
- Milli gelir ve iktisadi büyümeye etkisi
- Emek arzı ve istihdam seviyesine etkisi
- Gelirin yeniden dağılımına etkisi
- Tasarruf eğilimi ve sermaye birikimine etkisi
Seçenekler
A
I ve IV
B
I, II ve III
C
III ve IV
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Hangi yönden bakılırsa bakılsın, millî gelirden ayrılan payın büyüklüğü dolayısıyla sosyal güvenlik sistemlerinin ekonomik etkileri çok yönlü bir ilginin ve zıt yönlü tartışmaların odağı hâline gelmiştir. Sosyal güvenliğin:
• Millî gelir ve iktisadi büyümeye etkisi,
• Emek arzı ve istihdam seviyesine etkisi,
• Gelirin yeniden dağılımına etkisi,
• Tasarruf eğilimi ve sermaye birikimine etkisi
ekonomik boyutu ile ilgili tartışmaların ağırlıklı konularını oluşturmaktadır. Doğru cevap E'dir.
• Millî gelir ve iktisadi büyümeye etkisi,
• Emek arzı ve istihdam seviyesine etkisi,
• Gelirin yeniden dağılımına etkisi,
• Tasarruf eğilimi ve sermaye birikimine etkisi
ekonomik boyutu ile ilgili tartışmaların ağırlıklı konularını oluşturmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik harcamalarını artıran faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
İşsizlik
B
Programların olgunlaşması
C
Afetler
D
Sosyal koruma kapsamının genişlemesi
E
Kötü yönetim
Açıklama:
Sosyal güvenlik harcamalarını artıran belli başlı faktörler şunlar olmuştur:
• Sosyal koruma kapsamının genişlemesi
• Sosyal refah devleti anlayışının güçlenmesi
• Demografik faktörler
• Programların olgunlaşması
• Sosyal yapıdaki değişiklikler
• Sağlık hizmetlerinin maliyetindeki artışlar
• İşsizlik
• Uluslararası emek ve insan göçü
• İktisadi krizler
• Kötü yönetim
• Sosyal koruma kapsamının genişlemesi
• Sosyal refah devleti anlayışının güçlenmesi
• Demografik faktörler
• Programların olgunlaşması
• Sosyal yapıdaki değişiklikler
• Sağlık hizmetlerinin maliyetindeki artışlar
• İşsizlik
• Uluslararası emek ve insan göçü
• İktisadi krizler
• Kötü yönetim
Ünite 7
Soru 1
Hangisi sosyal güvenliğin uluslararası bir boyut kazanmasının sebeplerinden sayılamaz?
Seçenekler
A
İnsanların zamanla ticari, turistik ve eğitim amaçlı yurt dışına çıkmaları.
B
Yurt dışında da bir takım sosyal güvenlik haklarından faydalanabilmek.
C
İnsanların ülkeler arasındaki hareketliliğin artması.
D
Sosyal güvenliğin bir insan hakkı olarak kabul edilmesi.
E
Haberleşme teknolojisindeki gelişmeler.
Açıklama:
Doğru yanıt E'dir.
Soru 2
Sosyal güvenliğin uluslararası bir boyuta ulaşmasında hangisinin etkisi yoktur?
Seçenekler
A
Sağlık
B
Çalışma
C
Eğitim
D
Ticaret
E
Turizm
Açıklama:
Doğru yanıt A'dır.
Soru 3
Sosyal devlet anlayışı ne zaman yerleşmiştir?
Seçenekler
A
I. Dünya savaşı sonrası
B
II. Dünya savaşı sonrası
C
1929'daki ekonomik kriz sonrasında.
D
Türklerin Avrupa'ya göç etmesinden sonra.
E
2000'li yıllarda.
Açıklama:
II. Dünya Savaşı sonrası dönemde, devlet anlayışının değişerek sosyal devlet anlayışının hakim olması devletlerin sosyal politika uygulamalarını da değiştirmiştir.
Doğru yanıt B'dir.
Doğru yanıt B'dir.
Soru 4
Türkiye ikili sosyal güvenlik sözleşmesini ilk ne zaman imzalamıştır?
Seçenekler
A
1950'li yıllardan sonra
B
1960'lı yıllardan sonra
C
1985'ten sonra
D
1990'dan sonra
E
2000'den sonra
Açıklama:
Türkiye, önce 1960’lı yıllardan sonra işçi gönderdiği Avrupa ülkeleri ile ikili sosyal güvenlik sözleşmesi imzalamıştır.
Doğru yanıt B'dir.
Doğru yanıt B'dir.
Soru 5
Türkiye ilk hangi ülkelerle sosyal güvenlik sözleşmesi imzalamıştır?
Seçenekler
A
Asya
B
ABD
C
Avrupa
D
Asya ve Avrupa
E
Avrupa ve ABD
Açıklama:
Doğru yanıt C'dir.
Soru 6
Vatansızların statüsüne dair sözleşme ne zaman yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1940
B
1945
C
1950
D
1960
E
1980
Açıklama:
Doğru yanıt D'dir.
Soru 7
Uluslararası medeni ve siyasi haklar sözleşmesi ne zaman yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1956
B
1966
C
1976
D
1986
E
1996
Açıklama:
Doğru yanıt C'dir. Sözleşme 1966 yılında kabul edilse de uluslararası sözleşmeler ancak yasama organından bir kanunla geçirilip yürürlüğe girerler. Bu sözleşme 1976 yılında yürürlüğe girmiştir.
Soru 8
Ekonomik, sosyal ve kültürel haklar uluslararası sözleşmesi ne zaman yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1966
B
1976
C
1986
D
1996
E
2006
Açıklama:
BM’in Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklara Dair Uluslararası Sözleşme’si 16 Aralık 1966 tarihinde toplanan BM Genel Kurulunda kabul edilmiş ve 3 Ocak 1976 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Doğru yanıt B'dir.
Doğru yanıt B'dir.
Soru 9
Kadınlara karşı her türlü ayrımcılığın kaldırılmasına dair sözleşme ne zaman yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1968
B
1972
C
1975
D
1980
E
1981
Açıklama:
Doğru yanıt E'dir.
Soru 10
Çocuk hakları sözleşmesi ne zaman yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1979
B
1980
C
1985
D
1990
E
1995
Açıklama:
Doğru yanıt D'dir.
Soru 11
ILO verilerine göre ne kadar insan doğduğu ülke dışında yaşamaktadır?
Seçenekler
A
50 milyon
B
175 milyon
C
350 milyon
D
800 milyon
E
1 milyar
Açıklama:
SOSYAL GÜVENLİĞİN ULUSLARARASI BOYUT KAZANMASINI HIZLANDIRAN SEBEPLER
ILO verilerine göre 175 milyon insan doğduğu ülke dışında yaşamaktadır ve bu dünyanın 5. büyük nüfusuna sahip ülke anlamına gelmektedir.
ILO verilerine göre 175 milyon insan doğduğu ülke dışında yaşamaktadır ve bu dünyanın 5. büyük nüfusuna sahip ülke anlamına gelmektedir.
Soru 12
ILO hangisinin kısaltmasıdır?
Seçenekler
A
Uluslararası Çalışma Teşkilatı
B
Birleşmiş Milletler Teşkilatı
C
Avrupa Sosyal Şartı
D
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi
E
Avrupa Konseyi
Açıklama:
SOSYAL GÜVENLİĞİN ULUSLARARASI BOYUT KAZANMASINI HIZLANDIRAN SEBEPLER
Uluslararası Çalışma Teşkilatının kısaltması ILO'dur.
Uluslararası Çalışma Teşkilatının kısaltması ILO'dur.
Soru 13
Türkiye, 1960’lı yıllardan sonra Avrupa ülkelerine işçi gönderen ülke olarak bugüne kadar kaç ülke ile ikili sosyal güvenlik sözleşmesi imzalamıştır?
Seçenekler
A
4
B
9
C
15
D
23
E
45
Açıklama:
SOSYAL GÜVENLİĞİN ULUSLARARASI BOYUT KAZANMASINDA HUKUKİ SÜRECİN SEYRİ
Türkiye, 1960’lı yıllardan sonra Avrupa ülkelerine işçi gönderen ülke olarak bugüne kadar 23 ülke ile ikili sosyal güvenlik sözleşmesi imzalamıştır.
Türkiye, 1960’lı yıllardan sonra Avrupa ülkelerine işçi gönderen ülke olarak bugüne kadar 23 ülke ile ikili sosyal güvenlik sözleşmesi imzalamıştır.
Soru 14
İnsan hakları konusundaki temel metinlerden birisi olan İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi hangi yılda kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
1948
B
1964
C
1979
D
1983
E
2005
Açıklama:
SOSYAL GÜVENLİKLE İLGİLİ BELLİ BAŞLI ULUSLARARASI SÖZLEŞME VE TAVSİYE KARARLARI
İnsan hakları konusundaki temel metinlerden birisi olan İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi 1948 yılında kabul edilmiştir.
İnsan hakları konusundaki temel metinlerden birisi olan İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi 1948 yılında kabul edilmiştir.
Soru 15
Mültecilerin Statüsüne Dair Sözleşme hangi yılda kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
1945
B
1951
C
1967
D
1988
E
2004
Açıklama:
SOSYAL GÜVENLİKLE İLGİLİ BELLİ BAŞLI ULUSLARARASI SÖZLEŞME VE TAVSİYE KARARLARI
Mültecilerin Statüsüne Dair Sözleşme BM’nin 1-25 Temmuz 1951 tarihleri arasında Cenevre’de düzenlemiş bulunduğu “Göçmenlerin ve Vatansızların Statüsüne Dair Konferans’ında kabul edilen belgelerden birisidir.
Mültecilerin Statüsüne Dair Sözleşme BM’nin 1-25 Temmuz 1951 tarihleri arasında Cenevre’de düzenlemiş bulunduğu “Göçmenlerin ve Vatansızların Statüsüne Dair Konferans’ında kabul edilen belgelerden birisidir.
Soru 16
Mültecilerin Statüsüne Dair Sözleşme hangi tarihte yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1944
B
1954
C
1964
D
1974
E
2004
Açıklama:
SOSYAL GÜVENLİKLE İLGİLİ BELLİ BAŞLI ULUSLARARASI SÖZLEŞME VE TAVSİYE KARARLARI
Mültecilerin Statüsüne Dair Sözleşme 1954'te yürürlüğe girmiştir.
Mültecilerin Statüsüne Dair Sözleşme 1954'te yürürlüğe girmiştir.
Soru 17
Cenevre’de düzenlenen “Göçmenlerin ve Vatansızların Statüsüne Dair Konferans’ında kabul edilen belgelerden birisi olan Mültecilerin Statüsüne Dair Sözleşme kaç devlet arasında imzalanmıştır?
Seçenekler
A
42
B
75
C
97
D
102
E
176
Açıklama:
SOSYAL GÜVENLİKLE İLGİLİ BELLİ BAŞLI ULUSLARARASI SÖZLEŞME VE TAVSİYE KARARLARI
Cenevre’de düzenlenen “Göçmenlerin ve Vatansızların Statüsüne Dair Konferans’ında kabul edilen belgelerden birisi olan Mültecilerin Statüsüne Dair Sözleşme 102 devlet arasında imzalanmıştır.
Cenevre’de düzenlenen “Göçmenlerin ve Vatansızların Statüsüne Dair Konferans’ında kabul edilen belgelerden birisi olan Mültecilerin Statüsüne Dair Sözleşme 102 devlet arasında imzalanmıştır.
Soru 18
Medeni ve Siyasi Haklara Dair Uluslararası Sözleşme hangi yılda kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
1966
B
1978
C
1994
D
2002
E
2018
Açıklama:
SOSYAL GÜVENLİKLE İLGİLİ BELLİ BAŞLI ULUSLARARASI SÖZLEŞME VE TAVSİYE KARARLARI
Medeni ve Siyasi Haklara Dair Uluslararası Sözleşme 16 Aralık 1966 tarihinde toplanan BM Genel Kurulunda kabul edilmiştir.
Medeni ve Siyasi Haklara Dair Uluslararası Sözleşme 16 Aralık 1966 tarihinde toplanan BM Genel Kurulunda kabul edilmiştir.
Soru 19
Vatansızların Statüsüne Dair Sözleşme hangi tarihte yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1945
B
1954
C
1960
D
1976
E
1997
Açıklama:
SOSYAL GÜVENLİKLE İLGİLİ BELLİ BAŞLI ULUSLARARASI SÖZLEŞME VE TAVSİYE KARARLARI
Vatansızların Statüsüne Dair Sözleşme 1960 yılında yürürlüğe girmiştir.
Vatansızların Statüsüne Dair Sözleşme 1960 yılında yürürlüğe girmiştir.
Soru 20
BM’in Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklara Dair Uluslararası Sözleşme’si hangi yılda kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
1946
B
1954
C
1966
D
1975
E
1988
Açıklama:
SOSYAL GÜVENLİKLE İLGİLİ BELLİ BAŞLI ULUSLARARASI SÖZLEŞME VE TAVSİYE KARARLARI
BM’in Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklara Dair Uluslararası Sözleşme’si 16 Aralık 1966 tarihinde kabul edilmiştir.
BM’in Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklara Dair Uluslararası Sözleşme’si 16 Aralık 1966 tarihinde kabul edilmiştir.
Soru 21
Avrupa Konseyinin hazırlayarak uygulamaya koyduğu Avrupa Sosyal Şartı, sosyal güvenliğin uluslar arası boyut kazanmasını hızlandıran sebeplerden hangisinin kapsamındadır?
Seçenekler
A
İktisadi gelişmeler
B
Devlet anlayışlarındaki gelişmeler
C
İktisadi bütünleşme hareketleri
D
Uluslar arası göç
E
İnsan hakları alanındaki gelişmeler
Açıklama:
Avrupa Konseyinin hazırlayarak uygulamaya koyduğu Avrupa Sosyal Şartı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi gibi sözleşmeler, İnsan Hakları Alanındaki Gelişmeler kapsamındadır. Doğru cevap E'dir
Soru 22
Bazı ülkeler ikili sosyal güvenlik sözleşmesi yapamadığı ülkelerdeki vatandaşlarının sosyal güvenlik meselelerinin çözülmesi için hangi yola gitmiştir?
Seçenekler
A
Hizmet borçlanmasa olanak sağlamışlardır.
B
Uluslar arası kamuoyuna bu konuda baskı kurmuşlardır.
C
Daha önce imzaladıkları anlaşmalardan çekilme tehdidinde bulunmuşlardır.
D
Bu vatandaşlara istisnai çalışma olanakları sağlamışlardır.
E
Çifte vatandaşlığa yönlendirmişlerdir.
Açıklama:
Bazı ülkelerin ikili sosyal güvenlik sözleşmesi yapamadığı ülkelerdeki vatandaşlarının sosyal güvenlik meselelerinin çözülmesi bakımından aldıkları bir başka tedbir ise yurt dışında geçirdikleri süreyi ülkelerinin sosyal güvenlik sistemine saydırma imkanı veren hizmet borçlanması imkanının sağlanmasıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 23
Bir ülke vatandaşlığından çıkarılan diğer ülkeler tarafından da kabul edilmeyen kişilerin statüsü hangisiyle adlandırılır?
Seçenekler
A
Kaçak
B
Haymatlos
C
Göçmen
D
Mülteci
E
Çifte vatandaş
Açıklama:
Vatansız (Haymatlos): Herhangi bir ülke hukukuna göre vatandaşlık bağı bulunmayan kişilerdir. Bir ülke vatandaşlığından çıkarılan diğer ülkeler tarafından da kabul edilmeyen kişilerin statüsüdür. Doğru cevap B'dir.
Soru 24
Hangisi kronolojik olarak diğerlerinden önce imzalanmıştır?
Seçenekler
A
Mültecilerin Statüsüne Dair Sözleşme
B
Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi
C
Vatansızların Statüsüne Dair Sözleşme
D
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi
E
Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi
Açıklama:
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, insan hakları konusundaki temel metinlerden birisidir. 10 Aralık 1948 tarihli belgede sosyal güvenlik konusunda da
hükümlere yer vermektedir. Diğer sözleşme ve tarihleri şu şekildedir:
Mültecilerin Statüsüne Dair Sözleşme (1951)
Vatansızların Statüsüne Dair Sözleşme (1954)
Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi (1966)
Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi (1966)
Doğru cevap D'dir.
hükümlere yer vermektedir. Diğer sözleşme ve tarihleri şu şekildedir:
Mültecilerin Statüsüne Dair Sözleşme (1951)
Vatansızların Statüsüne Dair Sözleşme (1954)
Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi (1966)
Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi (1966)
Doğru cevap D'dir.
Soru 25
Hangisi Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi'ni imzalayan taraf devletlerin almak zorunda olduğu önlemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ölü doğum ve çocuk ölüm oranlarının düşürülmesinin ve çocuğun sağlıklı gelişiminin sağlanması
B
Çevrenin ve iş yeri sağlığının iyileştirilmesi
C
Salgın, mahalli, mesleki ve diğer hastalıkların önlenmesi, tedavisi ve denetimi
D
Hastalık durumunda tüm tıbbi hizmet ve ilgiyi sağlayacak koşulların yaratılması
E
Eşit işe eşit ücret adaletinin sağlanması
Açıklama:
Bu sözleşmeye taraf olacak devletlerce bu hakların tam olarak yaşama geçirilmesi için alınacak önlemler zorunlu olarak şunları içerecektir;
a. Ölü doğum ve çocuk ölüm oranlarının
düşürülmesinin ve çocuğun sağlıklı gelişiminin sağlanması;
b. Çevrenin ve iş yeri sağlığının iyileştirilmesi;
c. Salgın, mahalli, mesleki ve diğer hastalıkların önlenmesi, tedavisi ve denetimi;
d. Hastalık durumunda tüm tıbbi hizmet
ve ilgiyi sağlayacak koşulların yaratılması
Doğru cevap E'dir.
a. Ölü doğum ve çocuk ölüm oranlarının
düşürülmesinin ve çocuğun sağlıklı gelişiminin sağlanması;
b. Çevrenin ve iş yeri sağlığının iyileştirilmesi;
c. Salgın, mahalli, mesleki ve diğer hastalıkların önlenmesi, tedavisi ve denetimi;
d. Hastalık durumunda tüm tıbbi hizmet
ve ilgiyi sağlayacak koşulların yaratılması
Doğru cevap E'dir.
Soru 26
Önemi itibariyle “Magna Carta” ve “İnsan Hakları Yasası” ile eş değer kabul edilen sözleşme hangisidir?
Seçenekler
A
Bütün Göçmen İşçilerin ve Ailelerinin Haklarının Korunmasına Dair Uluslar arası Sözleşme
B
Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Kaldırılmasına Dair Sözleşme
C
Çocuk Hakları Sözleşmesi
D
Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslar arası Sözleşmesi
E
Uluslar arası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi
Açıklama:
Çocuklar hakkında her türlü ayırımcılığın yapılmasını (ırk, renk, dil, din, siyasi vs. kanaat, millî ve sosyal geçmişi, mal varlığı, doğum ve sair farklılıkları sebebiyle) da yasaklayan (sözleşmenin giriş maddesi) sözleşmede çocukların insan haysiyetine yaraşır bir uygulama görmesi için gerekli bütün koruma
sağlanmaktadır. Çocuk Hakları Sözleşmesi çocukların “Magna Carta”sı ya da “İnsan Hakları Yasası” olarak nitelendirilmektedir. Doğru cevap C'dir.
sağlanmaktadır. Çocuk Hakları Sözleşmesi çocukların “Magna Carta”sı ya da “İnsan Hakları Yasası” olarak nitelendirilmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 27
Hangisi göçmen işçilerin sosyal güvenliğine dair sözleşmelerin hedeflediği prensiplerden değildir?
Seçenekler
A
Uygulanacak mevzuatın belirlenmesini temin eden prensiplerin tespiti
B
Kazanılmış hakların ve yardımların yapılmasının yurt dışında da sürdürülmesinin
temin edilmesi
temin edilmesi
C
Hakların tahakkukunda da kazanılmış hakların dikkate alınmasının temin edilmesi
D
Farklı ülkelerden gelen işçilere farklı işlem yapılması
E
Karşılıklılık esasına dayalı uygulamanın yapılması
Açıklama:
Bu sözleşmelerle 5 temel prensibin hayata geçirilmesi amaçlanmıştır. Bunlar;
i. Eşit işlem yapılması,
ii. Uygulanacak mevzuatın belirlenmesini temin eden prensiplerin tespiti,
iii. Kazanılmış hakların ve yardımların yapılmasının yurt dışında da sürdürülmesinin
temin edilmesi,
iv. Hakların tahakkukunda da kazanılmış hakların dikkate alınmasının temin edilmesi,
v. Karşılıklılık esasına dayalı uygulamanın yapılması
Doğru cevap D'dir.
i. Eşit işlem yapılması,
ii. Uygulanacak mevzuatın belirlenmesini temin eden prensiplerin tespiti,
iii. Kazanılmış hakların ve yardımların yapılmasının yurt dışında da sürdürülmesinin
temin edilmesi,
iv. Hakların tahakkukunda da kazanılmış hakların dikkate alınmasının temin edilmesi,
v. Karşılıklılık esasına dayalı uygulamanın yapılması
Doğru cevap D'dir.
Soru 28
Avrupa Sosyal Şartı (1961) hangi şehirde imzalanmıştır?
Seçenekler
A
Paris
B
Torino
C
Sion
D
Varşova
E
Cenevre
Açıklama:
Avrupa Sosyal Şartı (1961), 18 Ekim 1961 tarihinde İtalya’nın Torino şehrinde imzalanmış ve 26 Şubat 1965 tarihinde gerekli olan 5 devletin onaylaması ile yürürlüğe girmiştir. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesini tamamlamak amacıyla hazırlanmıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 29
1949 yılında kurulan ______ 21 üyeden oluşan uluslararası bir teşkilattır. Avrupa’nın askeri bakımdan savunulmasını sağlamak amacıyla kurulan NATO yanında, onu sosyal ve ideolojik anlamda tamamlamak üzere kurulmuş bir teşkilattır.
Boşluğu doğru olarak tamamlayan bilgi hangisidir?
Boşluğu doğru olarak tamamlayan bilgi hangisidir?
Seçenekler
A
Avrupa Konseyi
B
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi
C
Birleşmiş Milletler Teşkilatı
D
Uluslararası Çalışma Teşkilatı
E
Uluslararası İnsan Hakları Komisyonuna
Açıklama:
1949 yılında kurulan Avrupa Konseyi 21 üyeden oluşan uluslararası bir teşkilattır. Konsey
Avrupa’nın askerî bakımdan savunulmasını sağlamak amacıyla kurulan NATO yanında, onu sosyal ve ideolojik anlamda tamamlamak üzere kurulmuş bir teşkilattır.
Doğru cevap A'dır.
Avrupa’nın askerî bakımdan savunulmasını sağlamak amacıyla kurulan NATO yanında, onu sosyal ve ideolojik anlamda tamamlamak üzere kurulmuş bir teşkilattır.
Doğru cevap A'dır.
Soru 30
Filadelfiya Bildirgesi hangi yıl kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
1934
B
1944
C
1954
D
1964
E
1974
Açıklama:
Filadelfiya Bildirgesi (1944): ILO’nun Filadelfiya’da toplanan 26.Uluslararası
Çalışma Konferansında 10 Mayıs 1944 tarihinde kabul edilerek ilan edilmiş bulunan bu Bildirge’de sosyal güvenliğe ilişkin önemli hükümler yer almaktadır. Bildirge modern sosyal güvenlik sistemlerinin doğuşuna da etki eden bir metindir. Doğru cevap B'dir.
Çalışma Konferansında 10 Mayıs 1944 tarihinde kabul edilerek ilan edilmiş bulunan bu Bildirge’de sosyal güvenliğe ilişkin önemli hükümler yer almaktadır. Bildirge modern sosyal güvenlik sistemlerinin doğuşuna da etki eden bir metindir. Doğru cevap B'dir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenliğe uluslararası boyut kazandıran ilk gelişmedir?
Seçenekler
A
İnsan haklarının gelişim süreci
B
Ticari, turistik, eğitim ve çeşitli amaçlarla vatandaşların yurt dışına gitmeleri
C
İnsan haklarına dair uluslararası sözleşmelerin ortaya çıkması
D
Sosyal güvenliğin uluslararası kamuoyunun ilgi odağı hâline gelmesi
E
İkili veya çok taraflı anlaşmaların imzalanması
Açıklama:
Sosyal güvenliğe uluslararası boyut kazandıran ilk gelişme, zamanla ticari, turistik, eğitim ve çeşitli amaçlarla vatandaşların yurt dışına gitmeleri; çalışmak, eğitim, ticaret ve turistik amaçlarla başka ülkelerde bulunmaları birtakım sosyal güvenlik haklarından faydalanma bakımından sorunlar yaratmıştır. Sosyal güvenliğin uluslararası boyut kazanmasında bu gelişmelerin büyük etkisi olmuştur.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenliğin uluslararası boyut kazandırmasını hızlandıran sebepler arasında devlet anlayışlarındaki gelişmelerdendir?
Seçenekler
A
Çok uluslu firmaların yaygınlaşması
B
Uluslararası turistik ziyaretlerin artması
C
Sosyal devlet kavramının yaygınlaşması
D
İşgücü göçünün büyük sayılara ulaşması
E
Bir başka ülkeye eğitim amacıyla giden büyük sayıda nüfusun ortaya çıkması
Açıklama:
Sosyal devlet, Uluslararası Çalışma Örgütünün sosyal politikalarını benimseyen, sosyal güvenlikle ilgili sözleşmelerini iç hukuka aktarma konusunda daha olumlu bakan devlettir. Kısacası, Sosyal devlet anlayışının dünyada yaygınlaşmaya başlaması sosyal güvenliğin gelişmesine ve uluslararasılaşmasına önemli katkı sağlamıştır.
Soru 33
Sosyal güvenliğin iktisadi bütünleşmenin önünde bir engel olmaktan çıkarılması için düzenlemeler yapılmış; bu düzenlemelerle ilgili idari mekanizmalar kurulmuştur. Aşağıdakilerden hangisi bu alandaki uyuşmazlıkları çözen bir yargı organı olarak görev yapmaktadır?
Seçenekler
A
Avrupa Adalet Divanı
B
Avrupa Ekonomik Topluluğu
C
Uluslararası Çalışma Örgütü
D
Birleşmiş Milletler Teşkilatı
E
Avrupa Konseyi
Açıklama:
Sosyal güvenliğin iktisadi bütünleşmenin önünde bir engel olmaktan çıkarılması için düzenlemeler yapılmış; bu düzenlemelerle ilgili idari mekanizmalar kurulmuş ve Avrupa Adalet Divanı bu alandaki uyuşmazlıkları çözen bir yargı organı olarak da görev yapmaya başlamıştır. Avrupa Ekonomik Topluluğundan Avrupa Birliği’ne giden süreç içinde meydana gelen gelişmeler incelendiğinde iktisadi entegrasyonların sosyal güvenliğin uluslararası boyut kazanmasındaki rolü daha iyi anlaşılır.
Soru 34
I. Borçlanma imkanlarının getirilmesi
II. Uluslararası göç
III. İktisadi bütünleştirme hareketi
IV. Devlet anlayışlarındaki gelişmeler
V. İnsan hakları alanındaki gelişmeler
Yukarıdaki maddelerden hangileri sosyal güvenliğin uluslararası boyut kazanmasını hızlandıran sebeplerdendir?
II. Uluslararası göç
III. İktisadi bütünleştirme hareketi
IV. Devlet anlayışlarındaki gelişmeler
V. İnsan hakları alanındaki gelişmeler
Yukarıdaki maddelerden hangileri sosyal güvenliğin uluslararası boyut kazanmasını hızlandıran sebeplerdendir?
Seçenekler
A
I, II, III, V
B
I, II, III, V
C
I, III, IV, V
D
II, III, IV, V
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Sosyal güvenliğin uluslararası boyut kazanmasının vatandaş temelindeki etkileri göz ardı edilemez. Ancak bu gelişmelerin daha da hızlanması ve sosyal güvenliğin günümüzdeki anlamda uluslararası bir mesele hâline gelmesini hızlandıran bir takım gelişmelerin de bu sürecin hızlanmasında belirleyici katkıları olduğunu unutmamak gerekir. Bu gelişmeler; iktisadi gelişmeler, devlet anlayışlarındaki gelişmeler, insan hakları alanındaki gelişmeler, uluslararası göç ve iktisadi bütünleştirme hareketleridir.
Soru 35
Uluslararası Çalışma Örgütünün sosyal politikalarını benimseyen, sosyal güvenlikle ilgili sözleşmelerini iç hukuka aktarma konusunda daha olumlu bakan bir devlet yapısıdır?
Seçenekler
A
Minimal devlet
B
Sınırlı devlet
C
Sosyal devlet
D
Liberal devlet
E
Komünist devlet
Açıklama:
Sosyal devlet, Uluslararası Çalışma Örgütünün sosyal politikalarını benimseyen, sosyal güvenlikle ilgili sözleşmelerini iç hukuka aktarma konusunda daha olumlu bakan devlettir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi üretim faktörlerinin ülkeler arasındaki dolaşımının serbestleştirilmesidir?
Seçenekler
A
Ticari gelişme
B
İktisadi bütünleşme
C
Ekonomik serbestlik
D
Küreselleşme
E
Uluslararası ticaret
Açıklama:
İktisadi bütünleşme, üretim faktörlerinin ülkeler arasındaki dolaşımının serbestleştirilmesidir. Doğru cevap, B'dir.
Soru 37
Sosyal güvenliğin iktisadi bütünleşmenin önünde bir engel olmaktan çıkarılması için görev yapan idari mekanizmalardan biri hangisidir?
Seçenekler
A
Avrupa Adalet Divanı
B
Avrupa Ekonomik Topluluğu
C
Avrupa Birliği
D
Birleşmiş Milletler
E
NATO
Açıklama:
Sosyal güvenliğin iktisadi bütünleşmenin önünde bir engel olmaktan çıkarılması için görev yapan idari mekanizmalardan biri, Avrupa Adalet Divanı'dır. Doğru cevap, A'dır.
Soru 38
- Ülkeler arası ikili sosyal güvenlik sözleşmeleri sosyal güvenliğin uluslararası boyut kazanmasına yol açan ilk faktör olmuştur.
- Türkiye, önce 1990’lı yıllardan sonra işçi gönderdiği Avrupa ülkeleri ile ikili sosyal güvenlik sözleşmesi imzalamıştır.
- Ülkelerin uluslararası anlaşmaları onaylama zorunlulukları vardır.
- Ülkeler uluslararası sözleşmeleri onaylamasalar bile sosyal güvenlik düzenlemeleri yaparken bu sözleşmeleri göz ardı etmezler.
Seçenekler
A
I, II
B
II, III
C
I, IV
D
II, IV
E
III, IV
Açıklama:
Verilenlerden birinci ve dördüncü madde doğrudur. Doğru cevap, C'dir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi anlaşma yapılamayan ülkelerdeki vatandaşların güvenliklerini sağlamayı amaçlar?
Seçenekler
A
Çalışma süresi hizmet borçlanması
B
Sınır dışı çalışma borçlanması
C
Hizmet dışı çalışma borçlanması
D
Yurt içi hizmet borçlanması
E
Yurt dışı hizmet borçlanması
Açıklama:
Yurt dışı hizmet borçlanması, anlaşma yapılamayan ülkelerdeki vatandaşların sosyal güvenliklerini sağlamayı amaçlar. Doğru cevap, E'dir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisinde T.C. Anayasası md. 60 doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Türk vatandaşlığına geçen kişiler sosyal güvenlik hakkına sahiptir.
B
Sosyal güvenlik hakkını kazanan kişiler sosyal güvenlik hakkına sahiptir.
C
Türk olarak doğan kişiler sosyal güvenlik hakkına sahiptir.
D
Herkes sosyal güvenlik hakkına sahiptir.
E
Belirli kişiler sosyal güvenlik hakkına sahiptir.
Açıklama:
T.C. Anayasası’na göre, “Herkes sosyal güvenlik hakkına sahiptir” (md.60). Doğru cevap, D'dir.
Soru 41
"Irkı, dini, milliyeti, belirli bir toplumsal gruba üyeliği veya siyasi düşünceleri nedeniyle zulüm göreceği korkusu ve endişesi taşıyan, bu sebeple ülkesinden ayrılan ve korkusu nedeniyle geri dönemeyen veya dönmek istemeyen, iltica ettiği/sığındığı ülke tarafından endişeleri haklı bulunan yabancıdır."
Yukarıda tanımı verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda tanımı verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vatansız
B
Turist
C
Statüsüz
D
Mülteci
E
İlticacı
Açıklama:
Mülteci, ırkı, dini, milliyeti, belirli bir toplumsal gruba üyeliği veya siyasi düşünceleri nedeniyle zulüm göreceği korkusu ve endişesi taşıyan, bu sebeple ülkesinden ayrılan ve korkusu nedeniyle geri dönemeyen veya dönmek istemeyen, iltica ettiği/sığındığı ülke tarafından endişeleri haklı bulunan yabancıdır. Doğru cevap, D'dir.
Soru 42
Çocuk Hakları Sözleşmesi hangi yıl imzalanmıştır?
Seçenekler
A
1987
B
1988
C
1989
D
1990
E
1991
Açıklama:
Çocuk Hakları Sözleşmesi 1989 yılında imzalanmıştır.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi İngiltere’de imzalanan ve Anayasal sürecin gelişiminde başlangıç olarak kabul edilen belgedir?
Seçenekler
A
Birleşmiş Milletler Anayasası
B
Birleşik Krallık Anayasası
C
Carta Foresta
D
Her Çeşit Irk Ayırımının Ortadan Kaldırılmasına Dair Uluslararası Sözleşme
E
Magna Carta
Açıklama:
Magna Carta, İngiltere’de imzalanan ve Anayasal sürecin gelişiminde başlangıç olarak kabul edilen belgedir. Doğru cevap, E'dir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi insan haklarına uluslararası düzeyde hukuki bir muhteva getiren ilk sözleşmedir?
Seçenekler
A
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi
B
Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi
C
Uluslararası Çalışma Örgütü
D
Bütün Göçmen İşçilerin ve Ailelerinin Haklarının Korunmasına Dair Uluslararası Sözleşme
E
Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi
Açıklama:
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi; insan haklarına uluslararası düzeyde hukuki bir muhteva getiren ilk sözleşmedir. Doğru cevap, A'dır.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası anlaşmanın onaylanmasıyla birlikte o ülkenin sorumlu olduğu yükümlülüklerdendir?
Seçenekler
A
Ülke vatandaşlarına millî sosyal güvenlik sistemlerinden yararlanma hakkı tanımak
B
Ülke vatandaşlarına uluslararası sözleşmelerle öngörülen seviye ve içerikte haklar tanımak
C
Uluslararası kamuoyunun etkisi ve baskısı altına girmek
D
Uluslararası kamuoyunun görüş ve kanaatlerini dünya kamuoyuna sunmak
E
Anlaşma hükümlerini içeriği itibarıyla milli mevzuata aktarmak
Açıklama:
Uluslararası anlaşma ve sözleşmelerin bir devlet içinde bağlayıcı olabilmesi için usulüne uygun olarak, o devletin yasama organı tarafından onaylanması gerekir. Bu anlaşmalar ilgili devletlerin yasama organlarında kabul edilerek o ülke için bağlayıcı hale gelirler. Ülkelerin uluslararası anlaşmaları onaylama zorunlulukları bulunmamaktadır. Ancak uluslararası anlaşmayı onaylamış olmak o ülkeye iki önemli yükümlülük getirir. Bunlardan birisi o anlaşma hükümlerini içeriği itibarıyla milli mevzuata aktarmaktır. İkinci önemli yükümlülük ise her yıl o anlaşma ile ilgili uluslararası kuruluşa rapor vermek, kuruluşun soru ve eleştirilerini cevapla- mak ve yine kuruluşun denetim mekanizmasının denetimlerine rıza göstermektir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi "Ekonomik, sosyal, kültürel ve insancıl nitelikteki uluslararası sorunların çözümünde ve ırk, cinsiyet dil ve din ayrımı gözetmeksizin herkes için insan haklarına ve temel özgürlüklerine saygıyı geliştirip özendirmede uluslararası işbirliğini geliştirmek" amacını taşıyan ve bu amaca yönelik olarak çeşitli uluslararası metinlerin kabul edilmesini sağlayan anlaşmadır?
Seçenekler
A
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi
B
Birleşmiş Milletler Antlaşması
C
Medeni ve Siyasi Haklara Dair Uluslararası Sözleşme
D
Vatansızların Statüsüne Dair Sözleşme
E
Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Antlaşması, BM’nin amaçları arasında “Ekonomik, sosyal, kültürel ve insancıl nitelikteki uluslararası sorunların çözümünde ve ırk, cinsiyet dil ve din ayrımı gözetmeksizin herkes için insan haklarına ve temel özgürlüklerine saygıyı geliştirip özendirmede uluslararası işbirliğini geliştirmek” (m.1/3) hükmüne yer vermiştir. Sosyal güvenliğin bir insan hakkı olarak kabul edildiği bilindiği için BM’de bu alanda faaliyet yürütmeyi amaçları arasına katmış bulunmaktadır. BM’nin bu amaca yönelik çalışmaları sonuç vermiş ve aşağıdaki uluslararası metinler kabul edilmiştir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi Mültecilerin Statüsüne Dair Sözleşme'yi imzalayan ülkelerin, ülkelerine iltica eden ve kanunlara uygun olarak oturan kimselere yönelik olarak gerçekleştirmesi gereken sorumluluklardandır?
Seçenekler
A
Ücretin bir parçası olarak verilen aile ödeneklerinde eşit işlem yapacaktır.
B
Ayrımcılık yapılmadan bütün çocuklar ve gençler için özel korunma ve yardım önlemleri alınacaktır.
C
Doğum öncesi ve sonrasında makul bir süre için analara özel korunma sağlanacaktır.
D
Toplumun doğal ve temel birimi olan aile, özellikle kuruluşu ve bağımlı çocukların bakımı ve eğitimi en geniş biçimde korunacaktır.
E
Devlet, herkesin sosyal sigorta dâhil sosyal güvenlik hakkı olduğunu kabul edecektir.
Açıklama:
Bu sözleşmeyi imzalayan ülkeler, ülkelerine iltica eden ve kanunlara uygun olarak oturan kimselere;
- Kamu acil yardımları ve sosyal yardımları açısından eşit işlem yapacaktır (m.23).
- Ücretin bir parçası olarak verilen aile ödeneklerinde eşit işlem yapacaktır (m.24/1).
- Sosyal güvenlik alanında (iş kazası ve meslek hastalıkları, analık, hastalık, maluliyet, yaşlılık, ölüm, işsizlik ve aile yardımları (aile sorumlulukları) ve millî mevzuatla düzenlenmiş olan sosyal güvenlik sisteminin kapsamındaki bütün riskler açısından mülteciler vatandaşlarla eşit muameleye tabi tutulacaklardır.
- İş kazaları ve meslek hastalıkları sonucu ölen mültecilerin hak sahiplerine yapılacak sosyal güvenlik yardımları ve ödenecek tazminatlar açısından hak sahiplerinin ikametgâhlarının antlaşmaya taraf ülkenin dışında bulunmasından olumsuz olarak etkilenmeyecektir (m.24/2).
- Antlaşmaya taraf ülkeler yapmış bulundukları antlaşmalar ve yapacakları antlaşmalarla elde ettikleri sosyal güvenlik alanında hakların kazanılması ve kazanılmış hakların korunması konusundaki hükümlerden mültecileri de vatandaşlarla aynı şartlarda olmak üzere faydalandıracak ve tanıyacaklardır (m.24/3).
- Antlaşmaya taraf ülkeler, antlaşmaya taraf ülkeler ile taraf olmayan ülkeler arasında yapılmış veya yapılabilecek anlaşmalarla elde edecekleri haklardan da mültecilerin faydalandırılmasına mümkün olabildiği kadar çaba göstereceklerdir. (m.24/4).
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi haklarının yaşama geçirilmesi için alınacak zorunlu önlemlerdendir?
Seçenekler
A
Ücretli çocuk emeği kullanılmasının yasaklanması
B
Salgın, mahalli, mesleki ve diğer hastalıkların önlenmesi, tedavisi ve denetimi
C
Dünya gıda kaynaklarının ihtiyaca göre eşit dağılımını sağlamak için gerekli özgül programlar içeren önlemler
D
Doğal kaynakların kullanımını ve geliştirilmesini en etkin biçimde gerçekleştirecek şekilde tarımsal sistemlerin geliştirilmesi
E
Hür iradeye dayalı uluslararası işbirliğinin temel öneminin dikkate alınması
Açıklama:
Bu sözleşmeye taraf olacak devletlerce buhakların tam olarak yaşama geçirilmesi için alınacak önlemler zorunlu olarak şunları içerecektir;
- Ölü doğum ve çocuk ölüm oranlarının düşürülmesinin ve çocuğun sağlıklı gelişiminin sağlanması;
- Çevrenin ve işyeri sağlığının iyileştirilmesi;
- Salgın, mahalli, mesleki ve diğer hastalıkların önlenmesi, tedavisi ve denetimi;
- Hastalık durumunda tüm tıbbi hizmet ve ilgiyi sağlayacak koşulların yaratılması (m.12/2).
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi Çocuk Hakları Sözleşmesi'ne ilişkin doğru bir bilgidir?
Seçenekler
A
Zihni ve/veya bedeni açıdan sakat çocukların sosyal güvenlik açısından akranlarıyla eşit şekilde korunmasına yönelik hükümler bulunmaktadır.
B
BM Genel Kurulu’nda oy birliğiyle kabul edilmiştir.
C
Türkiye adına 14.9.1992 tarihinde imzalanmıştır.
D
Çocukların “İnsan Hakları Yasası” olarak nitelendirilmektedir.
E
Yirmi bir ülkenin onaylamasından bir ay sonra 2 Eylül 1990 tarihinde yürürlüğe girmiş ve uygulanmaya başlanmıştır.
Açıklama:
Çocuk haklarını akla gelebilecek her yönden belirleyen ve çocukların bu haklarının korunması bakımından sözleşmeye taraf ülkelere gerekli her türlü önlemi alma yükümlülüğü getiren bu sözleşme, BM Genel Kurulu’nun 20 Kasım 1989 tarihinde oylama yapılmaksızın kabul edilmiştir. Yirmi ülkenin onaylamasından bir ay sonra 2 Eylül 1990 tarihinde yürürlüğe girmiş ve uygulanmaya başlanmıştır (Brownlie, 1992: 182-202). Çocuk Hakları Sözleşmesi Türkiye adına 14.9.1990 tarihinde imzalanmış ve 9.12.1994 tarih ve 4058 sayılı Kanun’la onaylanması uygun bulunmuştur (RG.27.1.1995 tarih ve 22184 sayı). Çocuk Hakları Sözleşmesi çocukların “Magna Carta”sı ya da “İnsan Hakları Yasası” olarak nitelendirilmektedir.
Soru 50
Aşağıdaki tavsiye kararlarının hangisinde gelir güvencesinin sosyal güvenliğin temel esaslarından birisi olduğu vurgulanmakta; sosyal güvenlik alanının milletlerin işbirliği yapmaları gereken bir alan olduğu gerçeğinden söz edilerek ILO’nun bu alandaki gelişmeleri teşvik edeceği beyan edilmektedir?
Seçenekler
A
Sosyal Güvenliğin Asgari Normları Hakkında 102 No’lu Sözleşme
B
Sosyal Güvenlik Açısından Vatandaşlarla Vatandaş Olmayanlara Eşit İşlem Yapılmasına dair 118 No’lu Sözleşme
C
Sosyal Güvenlik Haklarının Korunması İçin Uluslararası Bir Sistem Kurulmasına Dair 157 No’lu Sözleşme
D
Gelir Güvencesine Dair 67 No’lu Tavsiye Kararı
E
Sosyal Güvenlik Haklarının Korunmasına Dair Tavsiye Kararı
Açıklama:
Gelir Güvencesine Dair 67 No’lu Tavsiye Kararı: Gelir Güvencesine dair 67 Nolu tavsiye kararı ILO’nun Filadelfiya’da yapılan Çalışma Konferansı’nda 12 Mayıs 1944 tarihinde kabul edilmiştir. Bu kararda gelir güvencesinin sosyal güvenliğin temel esaslarından birisi olduğu vurgulanmakta; sosyal güvenlik alanının milletlerin işbirliği yapmaları gereken bir alan olduğu gerçeğinden söz edilerek ILO’nun bu alandaki gelişmeleri teşvik edeceği beyan edilmektedir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenliğin uluslararası boyut kazanmasını hızlandıran sebeplerden biri değildir?
Seçenekler
A
İktisadi Gelişmeler
B
Devlet Anlayışlarındaki Gelişmeler
C
Devletlerin Bütünleşme Hareketleri
D
İnsan Hakları Alanındaki Gelişmeler
E
Uluslararası Göç
Açıklama:
Sosyal güvenliğin uluslararası boyut kazanmasının vatandaş temelindeki etkileri göz ardı edilemez. Ancak bu gelişmelerin daha da hızlanması ve sosyal güvenliğin günümüzdeki anlamda uluslararası bir mesele hâline gelmesini hızlandıran bir takım gelişmelerin de bu sürecin hızlanmasında belirleyici katkıları olduğunu unutmamak gerekir. Bunlar: İktisadi Gelişmeler, Devlet Anlayışlarındaki Gelişmeler, İktisadi Bütünleşme Hareketleri, İnsan Hakları Alanındaki Gelişmeler ve Uluslararası Göç olabilir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi 20. yüzyılda ortaya çıkan gelişen liberalizmin sosyal ve ekonomik sonuçlarının etkilediği siyasi gelişmelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Rusya’da Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliğinin kurulması
B
Türkiye'de 1960 darbesinin yapılması
C
Çin’de komünist bir yönetimin hakimiyet kurması
D
Almanya'da Faşist yönetimlerin hakim hâle gelmesi
E
İtalya'da faşist partilerin yükselişe geçmesi
Açıklama:
Yirminci yüzyılın ilk yarısında Rusya’da Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliğinin kurulması ve komünist rejimlerin Rusya ve Doğu Avrupa ülkelerinde hakim olması; Çin’de komünist bir yönetimin hakimiyet kurması; Avrupa’da, Almanya ve İtalya’da Faşist yönetimlerin hakim hâle gelmesi bu siyasi gelişmelerin başında gelmektedir. Buna göre doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 53
Sosyal güvenliğin uluslararası boyut kazanmasındaki hukuki gelişme, üçlü bir yapı içinde gerçekleşmektedir. aşağıdakilerden hangisinde bu yapı doğru şekilde verilmiştir?
Seçenekler
A
i. İkili anlaşmalar,
ii. Uluslararası sözleşmelerin kabulü
iii. Yurt dışı hizmet borçlanması hakkının tanınması
ii. Uluslararası sözleşmelerin kabulü
iii. Yurt dışı hizmet borçlanması hakkının tanınması
B
i. Tekil anlaşmalar,
ii. Uluslararası sözleşmelerin kabulü
iii. Yurt dışı hizmet borçlanması hakkından vazgeçilmesi
ii. Uluslararası sözleşmelerin kabulü
iii. Yurt dışı hizmet borçlanması hakkından vazgeçilmesi
C
i. Üçlü ve daha fazla taraflı anlaşmalar,
ii. Uluslararası sözleşmelerin kabulü
iii. Yurt dışı hizmet borçlanması hakkının tanınması
ii. Uluslararası sözleşmelerin kabulü
iii. Yurt dışı hizmet borçlanması hakkının tanınması
D
i. Üçlü ve daha fazla taraflı anlaşmalar,
ii. Uluslararası sözleşmelerin kabulü
iii. Yurt dışı hizmet borçlanması hakkının devredilmesi
ii. Uluslararası sözleşmelerin kabulü
iii. Yurt dışı hizmet borçlanması hakkının devredilmesi
E
i. Tekil anlaşmalar,
ii. Uluslararası sözleşmelerin kabulü
iii. Yurt dışı hizmet borçlanması hakkının tanınması
ii. Uluslararası sözleşmelerin kabulü
iii. Yurt dışı hizmet borçlanması hakkının tanınması
Açıklama:
Sosyal güvenliğin uluslararası boyut kazanmasının millî devletler bakımından nasıl bir hukuki seyir izleyerek günümüze geldiği de üzerinde durulması gereken önemli bir konudur. Ülkelerin bu anlamda izlediği yol incelendiği zaman, bu alandaki hukuki gelişmenin üçlü bir yapı içinde gerçekleştiği gözlemlenir. Bunlar:
i. İkili anlaşmalar,
ii. Uluslararası sözleşmelerin kabulü ve
iii. Yurt dışı hizmet borçlanması hakkının tanınması, olarak özetlenebilir. Buna göre doğru yanıt A seçeneğidir.
i. İkili anlaşmalar,
ii. Uluslararası sözleşmelerin kabulü ve
iii. Yurt dışı hizmet borçlanması hakkının tanınması, olarak özetlenebilir. Buna göre doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 54
"Uluslararası anlaşma ve sözleşmelerin bir devlet içinde bağlayıcı olabilmesi için usulüne uygun olarak, o devletin ______________ tarafından onaylanması gerekir". Verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?
Seçenekler
A
Yürütme organı
B
Yargı organı
C
Barolar birliği
D
Dışişleri Bakanlığı
E
Yasama organı
Açıklama:
Uluslararası anlaşma ve sözleşmelerin bir devlet içinde bağlayıcı olabilmesi için usulüne uygun olarak, o devletin yasama organı tarafından onaylanması gerekir. Bu anlaşmalar ilgili devletlerin yasama organlarında kabul edilerek o ülke için bağlayıcı hale gelirler. Buna göre doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası sözleşmenin hukuki niteliği ile ilgili olarak söylenebilir?
Seçenekler
A
Ülkelerin uluslararası anlaşmaları onaylama zorunlulukları vardır.
B
Ülkeler uluslararası sözleşmeleri onaylamazlarsa sosyal güvenlik düzenlemeleri yaparken bu sözleşmeleri göz ardı edebilirler.
C
Ülkeler arası ikili sosyal güvenlik sözleşmeleri sosyal güvenliğin uluslararası boyut kazanmasına yol açan ilk faktör olmuştur.
D
Yurt dışı hizmet borçlanması, halihazırda anlaşma yapılmış ülkelerdeki vatandaşların sosyal güvenliklerini sağlamayı amaçlar.
E
T.C. Anayasası’na göre, “Bir işte kayıtlı çalışmak şartı ile herkes sosyal güvenlik hakkına sahiptir” (md.60).
Açıklama:
Ülkeler arası ikili sosyal güvenlik sözleşmeleri sosyal güvenliğin uluslararası boyut kazanmasına yol açan ilk faktör olmuştur.
Ülkelerin uluslararası anlaşmaları onaylama zorunlulukları yoktur.
Yurt dışı hizmet borçlanması, anlaşma yapılamayan ülkelerdeki vatandaşların sosyal güvenliklerini sağlamayı amaçlar.
Ülkeler uluslararası sözleşmeleri onaylamasalar bile sosyal güvenlik düzenlemeleri yaparken bu sözleşmeleri göz ardı etmezler.
T.C. Anayasası’na göre, “Herkes sosyal güvenlik hakkına sahiptir” (md.60).
Doğru yanıt C seçeneğidir.
Ülkelerin uluslararası anlaşmaları onaylama zorunlulukları yoktur.
Yurt dışı hizmet borçlanması, anlaşma yapılamayan ülkelerdeki vatandaşların sosyal güvenliklerini sağlamayı amaçlar.
Ülkeler uluslararası sözleşmeleri onaylamasalar bile sosyal güvenlik düzenlemeleri yaparken bu sözleşmeleri göz ardı etmezler.
T.C. Anayasası’na göre, “Herkes sosyal güvenlik hakkına sahiptir” (md.60).
Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi Sosyal güvenlik alanındaki çok sayıda uluslararası sözleşme ve tavsiye kararlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Birleşmiş Milletler Antlaşması
B
Mültecilerin Statüsüne Dair Sözleşme
C
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi
D
Avrupa Kadın Şartı
E
Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi
Açıklama:
Sosyal güvenlik alanında çok sayıda uluslararası sözleşme ve tavsiye kararları bulunmaktadır. Seçeneklerde verilen Avrupa Kadın Şartı, sosyal güvenlikle ilgili sözleşmelerden biri değildir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi, BM’nin 1-25 Temmuz 1951 tarihleri arasında Cenevre’de düzenlemiş bulunduğu “Göçmenlerin ve Vatansızların Statüsüne Dair Konferans’ında kabul edilen belgelerden birisidir?
Seçenekler
A
Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi
B
Mültecilerin Statüsüne Dair Sözleşme
C
Vatansızların Statüsüne Dair Sözleşme
D
Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi
E
Her Çeşit Irk Ayırımının Ortadan Kaldırılmasına Dair Uluslararası Sözleşme
Açıklama:
Mültecilerin Statüsüne Dair Sözleşme BM’nin 1-25 Temmuz 1951 tarihleri arasında Cenevre’de düzenlemiş bulunduğu “Göçmenlerin ve Vatansızların Statüsüne Dair Konferans’ında kabul edilen belgelerden birisidir. 102 devletin imzalamış bulunduğu bu sözleşme 22 Nisan 1954 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi, 16 Aralık 1966 tarihinde toplanan BM Genel Kurulunda kabul edilmiş ve 23 Mart 1976 tarihinde yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi
B
Vatansızların Statüsüne Dair Sözleşme
C
Mültecilerin Statüsüne Dair Sözleşme
D
Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi
E
Çocuk Hakları Sözleşmesi
Açıklama:
BM’in, Medeni ve Siyasi Haklara Dair Uluslararası Sözleşme’si 16 Aralık 1966 tarihinde toplanan BM Genel Kurulunda kabul edilmiş ve 23 Mart 1976 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Sözleşmeye 95’ten fazla ülke taraftır (Brownlie, 1992: 125-143). Buna göre doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi, Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesine taraf olacak devletlerce hakların tam olarak yaşama geçirilmesi için alınacak önlemlerin zorunlu olarak içerildiği politikalardan değildir?
Seçenekler
A
Özellikle emeklilik, işsizlik, hastalık, malullük, yaşlılık ve diğer işgöremezlik durumlarına karşı olmak üzere sosyal güvenlik hakkı sağlanması bakımından cinsiyet eşitliğinin sağlanması
B
Hastalık durumunda tüm tıbbi hizmet ve ilgiyi sağlayacak koşulların yaratılması
C
Salgın, mahalli, mesleki ve diğer hastalıkların önlenmesi, tedavisi ve denetimi
D
Çevrenin ve işyeri sağlığının iyileştirilmesi
E
Ölü doğum ve çocuk ölüm oranlarının düşürülmesinin ve çocuğun sağlıklı gelişiminin sağlanması
Açıklama:
Bu sözleşmeye taraf olacak devletlerce bu hakların tam olarak yaşama geçirilmesi için alınacak önlemler zorunlu olarak şunları içerecektir;
a. Ölü doğum ve çocuk ölüm oranlarının
düşürülmesinin ve çocuğun sağlıklı gelişiminin sağlanması;
b. Çevrenin ve işyeri sağlığının iyileştirilmesi;
c. Salgın, mahalli, mesleki ve diğer hastalıkların önlenmesi, tedavisi ve denetimi;
d. Hastalık durumunda tüm tıbbi hizmet
ve ilgiyi sağlayacak koşulların yaratılması (m.12/2).
Buna göre doğru yanıt A seçeneğidir.
a. Ölü doğum ve çocuk ölüm oranlarının
düşürülmesinin ve çocuğun sağlıklı gelişiminin sağlanması;
b. Çevrenin ve işyeri sağlığının iyileştirilmesi;
c. Salgın, mahalli, mesleki ve diğer hastalıkların önlenmesi, tedavisi ve denetimi;
d. Hastalık durumunda tüm tıbbi hizmet
ve ilgiyi sağlayacak koşulların yaratılması (m.12/2).
Buna göre doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi ILO’nun sosyal güvenlik alanında birtakım sözleşme ve tavsiye kararlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Gelir Güvencesine Dair 67 No’lu Tavsiye Karar
B
Sosyal Güvenliğin Asgari Normları Hakkında 102 No’lu Sözleşme
C
Sosyal Güvenlik Açısından Vatandaşlarla Vatandaş Olmayanlara Eşit İşlem Yapılmasına dair 118 No’lu Sözleşme
D
Sosyal Güvenlik Haklarının Korunması İçin Uluslararası Bir Sistem Kurulmasına Dair 157 No’lu Sözleşme
E
Bütün Göçmen İşçilerin ve Ailelerinin Haklarının Korunmasına Dair Uluslararası Sözleşme
Açıklama:
ILO’nun sosyal güvenlik alanında birtakım sözleşme ve tavsiye kararları da vardır ki bunlardan bazıları aşağıdakilerden ibarettir:
• Gelir Güvencesine Dair 67 No’lu Tavsiye Karar
• Sosyal Güvenliğin Asgari Normları Hakkında 102 No’lu Sözleşme
• Sosyal Güvenlik Açısından Vatandaşlarla Vatandaş Olmayanlara Eşit İşlem Yapılmasına dair 118 No’lu Sözleşme
• Sosyal Güvenlik Haklarının Korunması İçin Uluslararası Bir Sistem Kurulmasına Dair 157 No’lu Sözleşme
• Sosyal Güvenlik Haklarının Korunmasına Dair Tavsiye Kararı
• Sosyal Koruma Tabanları Tavsiye Kararı
Buna göre E seçeneği bunlardan biri değildir.
• Gelir Güvencesine Dair 67 No’lu Tavsiye Karar
• Sosyal Güvenliğin Asgari Normları Hakkında 102 No’lu Sözleşme
• Sosyal Güvenlik Açısından Vatandaşlarla Vatandaş Olmayanlara Eşit İşlem Yapılmasına dair 118 No’lu Sözleşme
• Sosyal Güvenlik Haklarının Korunması İçin Uluslararası Bir Sistem Kurulmasına Dair 157 No’lu Sözleşme
• Sosyal Güvenlik Haklarının Korunmasına Dair Tavsiye Kararı
• Sosyal Koruma Tabanları Tavsiye Kararı
Buna göre E seçeneği bunlardan biri değildir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenliğin uluslararası boyut kazandırmasını hızlandıran sebeplerden değildir?
Seçenekler
A
İdari gelişmeler
B
İktisadi gelişmeler
C
Devlet anlayışındaki gelişmeler
D
İnsan hakları alanındaki gelişmeler
E
Uluslararası göç
Açıklama:
İdari gelişmeler bu sebeplerden biri değildir.
Soru 62
I. İkili anlaşmalar
II. Uluslararası sözleşmelerin kabulü
III. Yurt dışı hizmet borçlanması hakkının tanınması
IV. Vatandaşlık verilmesi
Yukarıdakilerden hangileri sosyal güvenliğin uluslararası boyut kazanmasında hukuki sürecin seyri içerisinde yer alır?
II. Uluslararası sözleşmelerin kabulü
III. Yurt dışı hizmet borçlanması hakkının tanınması
IV. Vatandaşlık verilmesi
Yukarıdakilerden hangileri sosyal güvenliğin uluslararası boyut kazanmasında hukuki sürecin seyri içerisinde yer alır?
Seçenekler
A
II-III
B
I-II
C
II-III-IV
D
I-IV
E
I-II-III
Açıklama:
İkili anlaşmalar, Uluslararası sözleşmelerin kabulü, Yurt dışı hizmet borçlanması hakkının tanınması bu süreçte yer almaktadır.
Soru 63
Aşağıdaki uluslararası metinlerden hangisi Birleşmiş Milletler Sözleşmeleri’nden biri değildir?
Seçenekler
A
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi
B
Beyin Göçü Yapanların Statüsüne Dair Sözleşme
C
Mültecilerin Statüsüne Dair Sözleşme
D
Vatansızların Statüsüne Dair Sözleşme
E
Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi
Açıklama:
Beyin Göçü Yapanların Statüsüne Dair Sözleşme yer almamaktadır.
Soru 64
Irkı, dini, milliyeti, belirli bir toplumsal gruba üyeliği veya siyasi düşünceleri nedeniyle zulüm göreceği korkusu ve endişesi taşıyan, bu sebeple ülkesinden ayrılan ve korkusu nedeniyle geri dönemeyen veya dönmek istemeyen, iltica ettiği/sığındığı ülke tarafından endişeleri haklı bulunan yabancıya .............. denir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Vatansız
B
Gurbetçi
C
Mülteci
D
Göçmen İşçi
E
Sığınmacı
Açıklama:
Mülteci denmektedir.
Soru 65
Bu sözleşmeye taraf olan devletler, herkesin sosyal sigorta dâhil sosyal güvenlik hakkı olduğunu kabul eder . Toplumun doğal ve temel birimi olan aile, özellikle kuruluşu ve bağımlı çocukların bakımı ve eğitimi en geniş biçimde korunmalı ve desteklenmelidir. Doğum öncesi ve sonrasında makul bir süre için analara özel korunma sağlanmalıdır. Bu dönemlerde çalışan analara ücretli izin ya da yeterli sosyal güvenlik yardımlarıyla izin sağlanmalıdır. Babalık nedenleri ya da diğer şartlar yüzünden ayrımcılık yapılmadan bütün çocuklar ve gençler için özel korunma ve yardım önlemleri alınmalıdır. Yukarıdakilerin hangileri Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi ‘nde yer alan önemli hükümlerdendir?
Seçenekler
A
I-II
B
II-III
C
II-III-IV
D
I-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Bütün maddeler yer almaktadır.
Soru 66
- Ölü doğum ve çocuk ölüm oranlarının düşürülmesinin ve çocuğun sağlıklı gelişiminin sağlanması
- Çevrenin ve işyeri sağlığının iyileştirilmesi
- Salgın, mahalli, mesleki ve diğer hastalıkların önlenmesi, tedavisi ve denetimi
- Hastalık durumunda tüm tıbbi hizmet ve ilgiyi sağlayacak koşulların yaratılması
Seçenekler
A
I-II-III
B
II-III-IV
C
I-III-IV
D
II-III
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Bütün maddeler yer almaktadır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangileri Çocuk Hakları Sözleşmesi özelliklerindendir?
Seçenekler
A
20 Kasım 1989 tarihinde oylama yapılmaksızın kabul edilmiştir.
B
12 Kasım 1987 tarihinde 251 oyla kabul edilmiştir.
C
3 Eylül 1920 tarihinde yürürlüğe girmiş ve uygulanmaya başlanmıştır.
D
3 Eylül 1919 tarihinde yürürlüğe girmiş ve uygulanmaya başlanmıştır.
E
12 Kasım 1987 tarihinde oylama yapılmaksızın kabul edilmiştir.
Açıklama:
20 Kasım 1989 tarihinde oylama yapılmaksızın kabul edilmiştir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi ILO’nun Sosyal Güvenlik Dallarına Dair Sözleşme ve Tavsiye Kararlarından biridir?
Seçenekler
A
Babalık yardımları
B
İş Kazaları Yardımlarına Dair Sözleşme ve Tavsiye Kararları
C
Genel Sağlık Sigortası
D
Emeklilik
E
Yaşlı Bakım Hizmetleri
Açıklama:
İş Kazaları Yardımlarına Dair Sözleşme ve Tavsiye Kararları
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi ILO’nun onayladığı sözleşmelerden biridir?
Seçenekler
A
17 No’lu Örgütlenme Özgürlüğü (Tarım) Sözleşmesi
B
19 No’lu Haftalık Dinlenme (Sanayi) Sözleşmesi
C
2 No’lu İşsizlik Sözleşmesi
D
18 Nol’lu Asgari Yaş (Trimciler ve Ateşçiler) Sözleşmesi
E
25 No’lu Asgari Ücret Belirleme Yöntemi Sözleşmesi
Açıklama:
2 No’lu İşsizlik Sözleşmesidir.
Soru 70
Avrupa konseyi kaç ülkeden oluşur?
Seçenekler
A
21
B
22
C
23
D
24
E
25
Açıklama:
21 ülke vardır.
Soru 71
Sosyal güvenlik haklarının ülkeler arasında transferini zorunlu kılan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sanayi devrimi
B
Uluslararası emek ve insan göçü
C
İşsizlik
D
Teknolojideki gelişmeler
E
Uluslararası ticaretteki artış
Açıklama:
Uluslararası emek ve insan göçü, hem göç edilen
ülke hem de göç alan ülke için sosyal güvenlik haklarının ülkeler arasında transferini zorunlu kılmıştır.
ülke hem de göç alan ülke için sosyal güvenlik haklarının ülkeler arasında transferini zorunlu kılmıştır.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi, radikal sosyalist akımların ortaya çıkmasıyla ilgili siyasi gelişmelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Rusya’da Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliğinin kurulması
B
Çin’de komünist bir yönetimin hakimiyet kurması;
C
Almanya ve İtalya’da Faşist yönetimlerin hakim hâle gelmesi
D
Birinci dünya savaşının sona ermesi
E
Komünist rejimlerin Rusya ve Doğu Avrupa ülkelerinde hakim olması
Açıklama:
19. yüzyılda ortaya çıkan ve gelişen liberalizmin sosyal ve ekonomik sonuçları radikal sosyalist akımların ortaya çıkmasına yol açmıştı. Yirminci yüzyılın ilk yarısında Rusya’da Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliğinin kurulması ve komünist rejimlerin Rusya ve Doğu Avrupa ülkelerinde hakim olması; Çin’de komünist bir yönetimin hakimiyet kurması; Avrupa’da, Almanya ve İtalya’da Faşist yönetimlerin hakim hâle gelmesi bu siyasi gelişmelerin başında gelmektedir.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi, liberal ve sosyalist devlet anlayışında önemli ölçüde yumuşamaların yaşanmasına ve daha önemlisi sosyal devlet anlayışının hakim olmaya başlamasına neden olan gelişmelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sanayi devrimi
B
Birinci dünya savaşı
C
İkinci dünya savaşı
D
1929 Dünya Ekonomik Bunalımı
E
1929 ekonomik bunalımından sonra, dünyada insanlığın yoksulluk ve açlık içinde geçen yıllar yaşaması
Açıklama:
Siyasi gelişmeler yirminci yüzyılda iki büyük Dünya savaşına ve yeni ekonomik düzen de 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı gibi bir büyük iktisadi krize neden olmuştur. Bütün bu tecrübeler milyonlarca insanın hayatına mal olmuştur. Geride kalan dünyada insanlık yoksulluk ve açlık içinde geçen yıllar yaşamıştır. Bu gelişmeler sonucunda liberal ve sosyalist devlet anlayışında önemli ölçüde yumuşamalar yaşanmış; daha önemlisi sosyal devlet anlayışı hakim olmaya başlamıştır
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi, üretim faktörlerinin ülkeler arasındaki dolaşımının serbestleştirilmesini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
İktisadi büyüme
B
İktisadi kalkınma
C
İktisadi gelişme
D
İktisadi daralma
E
İktisadi bütünleşme
Açıklama:
İktisadi bütünleşme, üretim faktörlerinin ülkeler arasındaki dolaşımının serbestleştirilmesidir.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi, ülkelerin, öncelikle çok sayıda vatandaşının yaşamakta olduğu ülkelerle ikili sosyal güvenlik sözleşmeleri yapmak suretiyle sosyal güvenlik alanında elde ettikleri kazanımlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Başka ülkelerde yaşamakta olan vatandaşların, yaşamakta oldukları ülkedeki
sosyal güvenlik haklarının korunması
sosyal güvenlik haklarının korunması
B
Başka ülkelerde yaşamakta olan vatandaşların, yurda dönüşlerinde sosyal güvenlik haklarının yurda taşınabilmesi
C
Başka ülkelerde yaşamakta olan vatandaşların mal edinme haklarının sağlanması
D
Vatandaşların yurt dışına çıkarken, ülkede sosyal güvenliğe tabi geçen sürelerin gidilen ülkeye nakledilebilmesi
E
Sosyal güvenliğin bir engel olmaktan çıkarılması
Açıklama:
Sosyal güvenliğin uluslararası boyut kazanmasında ülkeler öncelikle çok sayıda vatandaşının yaşamakta olduğu ülkelerle ikili sosyal güvenlik sözleşmeleri yapmak suretiyle bu ülkelerde yaşamakta olan vatandaşlarının yaşamakta oldukları ülkedeki
sosyal güvenlik haklarının korunması; yurda dönüşlerinde bu hakların yurda taşınabilmesi; yurt dışına çıkarken ülkede sosyal güvenliğe tabi geçen sürelerin gidilen ülkeye nakledilebilmesi ve sonuçta sosyal güvenliğin bir engel olmaktan çıkarılması ve sosyal güvenlik haklarının korunmasının sağlanmasını sağlamışlardır.
sosyal güvenlik haklarının korunması; yurda dönüşlerinde bu hakların yurda taşınabilmesi; yurt dışına çıkarken ülkede sosyal güvenliğe tabi geçen sürelerin gidilen ülkeye nakledilebilmesi ve sonuçta sosyal güvenliğin bir engel olmaktan çıkarılması ve sosyal güvenlik haklarının korunmasının sağlanmasını sağlamışlardır.
Soru 76
Türkiye, 1960’lı yıllardan sonra Avrupa ülkelerine işçi gönderen ülke olarak bugüne kadar kaç ülke ile ikili sosyal güvenlik sözleşmesi imzalamıştır?
Seçenekler
A
23
B
15
C
27
D
20
E
30
Açıklama:
Türkiye, 1960’lı yıllardan sonra Avrupa ülkelerine işçi gönderen ülke olarak bugüne kadar 23 ülke ile ikili sosyal güvenlik sözleşmesi imzalamıştır
Soru 77
Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Çok taraflı uluslararası anlaşmalar ve sözleşmeler uluslararası kuruluşların hazırladığı ve birden çok devlet tarafından onaylanmış olan anlaşma ve sözleşmelerdir.
B
Uluslararası anlaşma ve sözleşmelerin bir devlet içinde bağlayıcı olabilmesi için usulüne uygun olarak, o devletin yasama organı tarafından onaylanması gerekir.
C
Uluslararası anlaşma ve sözleşmeler ilgili devletlerin yasama organlarında kabul edilerek o ülke için bağlayıcı hale gelirler.
D
Ülkelerin uluslararası anlaşmaları onaylamaları zorunludur.
E
Uluslararası anlaşmayı onaylamış olan ülke, o anlaşma hükümlerini içeriği itibarıyla milli mevzuata aktarmak, her yıl o anlaşma ile ilgili uluslararası kuruluşa rapor
vermek, kuruluşun soru ve eleştirilerini cevaplamak ve yine kuruluşun denetim mekanizmasının denetimlerine rıza göstermek zorundadır.
vermek, kuruluşun soru ve eleştirilerini cevaplamak ve yine kuruluşun denetim mekanizmasının denetimlerine rıza göstermek zorundadır.
Açıklama:
Ülkelerin uluslararası anlaşmaları onaylama zorunlulukları bulunmamaktadır.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi, bazı ülkelerin ikili sosyal güvenlik sözleşmesi yapamadığı ülkelerdeki vatandaşlarının sosyal güvenlik meselelerinin çözülmesi bakımından yurt dışında geçirdikleri süreyi ülkelerinin sosyal güvenlik sistemine saydırma imkanını ifade etmektedir?
Seçenekler
A
İkili uluslararası anlaşmalar
B
Hizmet borçlanması
C
Çok taraflı uluslararası anlaşmalar
D
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi
E
Hizmet sözleşmesi
Açıklama:
Bazı ülkelerin ikili sosyal güvenlik sözleşmesi yapamadığı ülkelerdeki vatandaşlarının sosyal güvenlik meselelerinin çözülmesi bakımından aldıkları bir başka tedbir ise yurt dışında geçirdikleri süreyi ülkelerinin sosyal güvenlik sistemine saydırma imkanı veren hizmet borçlanması imkânının sağlanmasıdır.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi, sosyal güvenlikle ilgili uluslararası Birleşmiş Milletler sözleşmelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi
B
Mültecilerin Statüsüne Dair Sözleşme (1951)
C
Vatansızların Statüsüne Dair Sözleşme (1954)
D
Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi (1966)
E
İş Kazaları Yardımlarına Dair Sözleşme ve Tavsiye Kararları
Açıklama:
BM tarafından aşağıdaki uluslararası metinler kabul edilmiştir:
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, Mültecilerin Statüsüne Dair Sözleşme (1951), Vatansızların Statüsüne Dair Sözleşme (1954), Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar
Sözleşmesi (1966), Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi (1966), Her Çeşit Irk Ayırımının Ortadan Kaldırılmasına Dair Uluslararası Sözleşme (1966), Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Kaldırılmasına Dair Sözleşme (1979), Çocuk Hakları Sözleşmesi (1989), Bütün Göçmen İşçilerin ve Ailelerinin Haklarının Korunmasına Dair Uluslararası Sözleşme (1990).
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, Mültecilerin Statüsüne Dair Sözleşme (1951), Vatansızların Statüsüne Dair Sözleşme (1954), Uluslararası Medeni ve Siyasi Haklar
Sözleşmesi (1966), Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi (1966), Her Çeşit Irk Ayırımının Ortadan Kaldırılmasına Dair Uluslararası Sözleşme (1966), Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Kaldırılmasına Dair Sözleşme (1979), Çocuk Hakları Sözleşmesi (1989), Bütün Göçmen İşçilerin ve Ailelerinin Haklarının Korunmasına Dair Uluslararası Sözleşme (1990).
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi, ILO tarafından sözleşme ve tavsiye kararı adı altında
hazırlanan ve ILO Konferansı’nda kabul edilen metinlerden biri değildir?
hazırlanan ve ILO Konferansı’nda kabul edilen metinlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Hastalık Sigortasına Dair Sözleşme ve Tavsiye Kararları
B
Yaşlılık-Maluliyet ve Ölüm Yardımları Alanında Sözleşme ve Tavsiye Kararları
C
Bütün Göçmen İşçilerin ve Ailelerinin Haklarının Korunmasına Dair Uluslararası Sözleşme
D
İş Kazaları Yardımlarına Dair Sözleşme ve Tavsiye Kararları
E
İşsizlik Yardımlarına Dair Sözleşme ve Tavsiye Kararları
Açıklama:
Sözleşme ve tavsiye kararı adı altında hazırlanan ve ILO Konferansı’nda kabul edilen metinler ilgili oldukları sosyal sigorta riskleri bakımından gruplandırılmış olarak aşağıdaki gibidir:
Hastalık Sigortasına Dair Olanlar
İş Kazaları Yardımlarına Dair Sözleşme ve Tavsiye Kararları
İşsizlik Yardımlarına Dair Sözleşme ve Tavsiye Kararları
Yaşlılık-Maluliyet ve Ölüm Yardımları Alanında Sözleşme ve Tavsiye Kararları
Analık Yardımları
Hastalık Sigortasına Dair Olanlar
İş Kazaları Yardımlarına Dair Sözleşme ve Tavsiye Kararları
İşsizlik Yardımlarına Dair Sözleşme ve Tavsiye Kararları
Yaşlılık-Maluliyet ve Ölüm Yardımları Alanında Sözleşme ve Tavsiye Kararları
Analık Yardımları
Ünite 8
Soru 1
Sosyal güvenlikte geleneksel dönem, hangi yılda Almanya’da ilk sosyal sigortanın kuruluşu ile sona ermiştir?
Seçenekler
A
1880
B
1881
C
1882
D
1883
E
1884
Açıklama:
Sosyal güvenlikte geleneksel dönem, 1883 yılında Almanya’da ilk sosyal sigortanın kuruluşu ile sona ermiştir.
Soru 2
Çağdaş sosyal güvenlik sistemi kaç teknik üzerinde gelişmiştir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Çağdaş sosyal güvenlik sistemi; sosyal yardımlar ve sosyal yardımlardan oluşan iki teknik üzerinde gelişmiştir.
Çağdaş sosyal güvenlik sistemi; sosyal sigortalar ve sosyal yardımlardan oluşan iki teknik üzerinde gelişmiştir.
Çağdaş sosyal güvenlik sistemi; sosyal sigortalar ve sosyal yardımlardan oluşan iki teknik üzerinde gelişmiştir.
Soru 3
Sanayi toplumu sosyal güvenlik sistemi hangi yıllarda yarın endişesi taşımayan güvenli bir toplumsal hayat yaratmıştır?
Seçenekler
A
1970
B
1971
C
1972
D
1973
E
1974
Açıklama:
Sanayi toplumu sosyal güvenlik sistemi, 1970’li yıllarda yarın endişesi taşımayan güvenli bir toplumsal hayat yaratmıştır.
Soru 4
Hangi yılda olan petrol krizi ile başlayan dönem sosyal güvenliğin altın çağını sona erdirmiştir?
Seçenekler
A
1970
B
1971
C
1972
D
1973
E
1974
Açıklama:
1973 petrol krizi ile başlayan dönem sosyal güvenliğin altın çağını sona erdirmiştir.
Soru 5
ILO, bir yandan mevcut sanayi toplumu sosyal güvenlik sistemine yönelik eleştirileri karşılamak, diğer yandan yeni dönemin değişen ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarına cevap verecek bir sosyal güvenlik sisteminin temel işleyiş özellikleri ve ilkelerini belirlemek için hangi yılda sosyal güvenlik uzmanlarına “21. Yüzyıla Doğru Sosyal Güvenlik” başlıklı bir rapor hazırlatmıştır?
Seçenekler
A
1980
B
1981
C
1982
D
1983
E
1984
Açıklama:
ILO, bir yandan mevcut sanayi toplumu sosyal güvenlik sistemine yönelik eleştirileri karşılamak, diğer yandan yeni dönemin değişen ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarına cevap verecek bir sosyal güvenlik sisteminin temel işleyiş özellikleri ve ilkelerini belirlemek için 1984 yılında sosyal güvenlik uzmanlarına “21. Yüzyıla Doğru Sosyal Güvenlik” başlıklı bir rapor hazırlatmıştır.
Soru 6
Tek ayak üzerine kurulmuş sosyal güvenlik programlarının, sosyal güvenlik sistemlerinden beklenen kaç temel fonksiyonu birlikte gerçekleştirmesi mümkün değildir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Tek ayak üzerine kurulmuş sosyal güvenlik programlarının, sosyal güvenlik sistemlerinden beklenen üç temel fonksiyonu birlikte gerçekleştirmesi mümkün değildir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi Dünya Bankası tarafından önerilen çok ayaklı sosyal güvenlik sisteminin temel belirleyici faktörlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Programların kamu veya özel sektör tarafından kurulması,
B
Katılımın zorunlu veya gönüllülük esasına dayanması,
C
Finansmanının primler veya vergilerle karşılanması,
D
Finansman yöntemi olarak fon biriktirme veya dağıtım yöntemini benimsemeleri,
E
Özel sektör ve müşteri memnuniyeti,
Açıklama:
Dünya Bankası tarafından önerilen çok ayaklı sosyal güvenlik sisteminin temel özellikleri yer almaktadır. Bu yeni yapıda temel belirleyici faktörler; • Programların kamu veya özel sektör tarafından kurulması, • Katılımın zorunlu veya gönüllülük esasına dayanması, • Finansmanının primler veya vergilerle karşılanması, • Finansman yöntemi olarak fon biriktirme veya dağıtım yöntemini benimsemeleri olacaktır.
Soru 8
Türkiye, kapsamı yetersiz olmakla birlikte, hangi yılda 4632 sayılı Kanun’la getirilen Bireysel Emeklilik Sistemi ile çok ayaklı bir sisteme geçmiş, özel sektör inisiyatifi ile gönüllülük esasına dayanan ikinci ayak sosyal güvenlik kurumları oluşturulmuştur?
Seçenekler
A
2000
B
2001
C
2002
D
2003
E
2004
Açıklama:
Türkiye, kapsamı yetersiz olmakla birlikte, 2001 yılında 4632 sayılı Kanun’la getirilen Bireysel Emeklilik Sistemi ile çok ayaklı bir sisteme geçmiş, özel sektör inisiyatifi ile gönüllülük esasına dayanan ikinci ayak sosyal güvenlik kurumları oluşturulmuştur.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi ortaya çıkışı ve gelişimi itibarıyla yaygın olarak kabul gören görüşe göre küreselleşmenin temel göstergelerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Uluslararası mal ve hizmet ticaretinin artması,
B
Uluslararası sermaye hareketlerinin ve yatırımların artışı,
C
Haberleşme ve ulaşım maliyetlerinin düşmesi ve iletişimin artışı,
D
Çok uluslu şirketlerin büyümesi
E
Ulusal reformlar
Açıklama:
Ortaya çıkışı ve gelişimi itibarıyla yaygın olarak kabul gören görüşe göre küreselleşmenin temel göstergeleri;
• Uluslararası mal ve hizmet ticaretinin artması,
• Uluslararası sermaye hareketlerinin ve yatırımların artışı,
• Haberleşme ve ulaşım maliyetlerinin düşmesi ve iletişimin artışı,
• Çok uluslu şirketlerin büyümesi olarak kabul edilmektedir.
• Uluslararası mal ve hizmet ticaretinin artması,
• Uluslararası sermaye hareketlerinin ve yatırımların artışı,
• Haberleşme ve ulaşım maliyetlerinin düşmesi ve iletişimin artışı,
• Çok uluslu şirketlerin büyümesi olarak kabul edilmektedir.
Soru 10
Hangi yıllarda Türkiye’den Avrupa ülkelerine doğru olan yoğun işçi göçünün sosyal güvenlik sorunları ikili sosyal güvenlik sözleşmeleri ve yurtdışı borçlanması ile çözülmüştür?
Seçenekler
A
1960
B
1961
C
1962
D
1963
E
1964
Açıklama:
1960’lı yıllarda Türkiye’den Avrupa ülkelerine doğru olan yoğun işçi göçünün sosyal güvenlik sorunları ikili sosyal güvenlik sözleşmeleri ve yurtdışı borçlanması ile çözülmüştür.
Soru 11
Dünya nüfusunun ancak % kaçı yeterli sosyal güvenliğe sahiptir ?
Seçenekler
A
25
B
20
C
18
D
30
E
50
Açıklama:
Dünya nüfusunun ancak % 20’sinin yeterli sosyal güvenliğe sahip olduğu belirtilmektedir.
Soru 12
Nüfusun yaşlanması ve buna bağlı sosyal güvenlik problemleri
en az kaç yıllık bir sürede ortaya çıkar ?
en az kaç yıllık bir sürede ortaya çıkar ?
Seçenekler
A
5-10 yıl
B
40-50 yıl
C
30-40 yıl
D
2-3 yıl
E
10-15 yıl
Açıklama:
Nüfusun yaşlanması ve buna bağlı sosyal güvenlik problemleri
en az 40-50 yıllık bir sürede ortaya çıkar.
en az 40-50 yıllık bir sürede ortaya çıkar.
Soru 13
Yoksullukla mücadelede de kullanılan en etkili araç hangisidir ?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik
B
Ekonomi
C
Din
D
Siyaset
E
İstihdam
Açıklama:
Yoksullukla mücadelede de kullanılan en etkili araç sosyal güvenliktir.
Soru 14
Çağdaş sosyal güvenlik sistemi kaç tane temel teknik üzerine inşa edilmiştir ?
Seçenekler
A
4
B
3
C
2
D
6
E
5
Açıklama:
Çağdaş sosyal güvenlik sistemi iki temel teknik üzerine inşa edilmiştir.
Soru 15
Sosyal güvenlikte geleneksel dönem, 1883 yılında hangi ülkede ilk sosyal sigortanın kuruluşu ile sona ermiştir ?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Fransa
C
Almanya
D
Çin
E
ABD
Açıklama:
Sosyal güvenlikte geleneksel dönem, 1883 yılında Almanya’da ilk sosyal sigortanın kuruluşu ile sona ermiştir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi sanayi toplumu sosyal güvenlik sisteminin II. Dünya Savaşı sonrası dönemde sağladığı başarılar ve sosyal güvenlik alanındaki olumlu gelişmelerden biridir ?
Seçenekler
A
Başlangıçta yalnızca sanayi sektöründe mavi yakalı olarak çalışanları kapsama alan sistem zaman içinde sırasıyla; beyaz yakalıları, hizmet sektöründe çalışanları, kentlerde
kendi adına bağımsız çalışanları ve nihayet tarım kesiminde çalışanları sosyal güvenlik
kapsamına almıştır
kendi adına bağımsız çalışanları ve nihayet tarım kesiminde çalışanları sosyal güvenlik
kapsamına almıştır
B
Toplumların sosyal güvenlik için ayırdıkları pay artmış, 1950-60’lı yıllarda millî gelirin
% 3-12’si sosyal güvenlik için harcanırken bu miktar 1970’li yıllarda % 20’lere ve hatta
bazı ülkelerde % 30’lara yükselmiştir
% 3-12’si sosyal güvenlik için harcanırken bu miktar 1970’li yıllarda % 20’lere ve hatta
bazı ülkelerde % 30’lara yükselmiştir
C
Özellikle sağlık sigortasında koruma birimi olarak ailenin kabul edilmesi ile prim ödeyenlerin eş ve çocukları ile ana babaları da sosyal güvenlik şemsiyesi altına alınmıştır
D
Hepsi
E
Sosyal güvenlik programları, giderek daha fazla sayıda sosyal riske karşı koruma garantisi sağlamıştır
Açıklama:
Hepsi
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi ILO'ya göre,sanayi toplumu sosyal güvenlik sistemine yönelik eleştirilerin kaynağını oluşturan başarısızlıklar ve yetersizliklerden biri değildir ?
Seçenekler
A
Hizmet sektöründe yaygınlaşan a-tipik çalışma şekilleri ve esnek çalışma kapsamındakiler sosyal sigorta tekniğinin dışında kalmıştır
B
Zaman içinde cömert uygulamalarla hakların genişletilmesi, külfet-nimet ilişkisini
koparmış, sistem çalışan ve sürekli prim ödeyen ahmaklar ile karşılıksız faydalanan
asalaklar yaratmıştır.
koparmış, sistem çalışan ve sürekli prim ödeyen ahmaklar ile karşılıksız faydalanan
asalaklar yaratmıştır.
C
Sosyal sigorta tekniğinin, aktüeryal endişelerle tam gün ve bütün yıl çalışanları kapsamına alacak şekilde programlanması, kısa süreli ve düşük ücretli çalışanları sosyal güvenlik kapsamı dışında bırakmıştır.
D
Millî gelirin % 30’una yaklaşan harcamalara rağmen yoksulluk problemi çözülememiş,
kriz dönemlerinde yeniden kendini göstermiştir
kriz dönemlerinde yeniden kendini göstermiştir
E
Özellikle sağlık sigortasında koruma birimi olarak ailenin kabul edilmesi ile prim ödeyenlerin eş ve çocukları ile ana babaları da sosyal güvenlik şemsiyesi altına alınmıştır
Açıklama:
Özellikle sağlık sigortasında koruma birimi olarak ailenin kabul edilmesi ile prim ödeyenlerin eş ve çocukları ile ana babaları da sosyal güvenlik şemsiyesi altına alınması ILO'ya göre,sanayi toplumu sosyal güvenlik sistemine yönelik eleştirilerin kaynağını oluşturan başarısızlıklar ve yetersizliklerden biri değildir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi gelişmiş ülkelerde, sosyal güvenlik sisteminin kendi işleyişinden kaynaklanan problemlerden biri değildir ?
Seçenekler
A
Nüfusun yaşlanmasına bağlı olarak prim ödeyen aktif/pasif (prim ödeyen/aylık alan)
sigortalı dengesinin bozulması
sigortalı dengesinin bozulması
B
Sürekli ve yüksek oranlı işsizliğin gelirleri azaltan, giderleri artıran etkisi
C
Sistemlerin yaşlanması dolayısıyla zaman içinde daha fazla sayıda kişiye sürekli aylık
ödenmesi
ödenmesi
D
Sağlık harcamalarındaki azalış
E
Yüksek oranlı enflasyonun sosyal güvenlik fonlarını eritmesi
Açıklama:
Sağlık harcamalarındaki azalış gelişmiş ülkelerde, sosyal güvenlik sisteminin kendi işleyişinden kaynaklanan problemlerden biri değildir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik sisteminde dezavantajlı grup olarak incelenen gruplardan biri değildir ?
Seçenekler
A
Erkekler
B
Kadınlar
C
Engelliler
D
Göçmenler
E
Çocuklar
Açıklama:
Erkekler sosyal güvenlik sisteminde dezavantajlı grup olarak incelenen gruplardan biri değildir.
Soru 20
Ortaya çıkışı ve gelişimi itibarıyla yaygın olarak kabul gören görüşe göre
küreselleşmenin temel göstergelerinden biri değildir ?
küreselleşmenin temel göstergelerinden biri değildir ?
Seçenekler
A
Uluslararası mal ve hizmet ticaretinin artması
B
Haberleşme ve ulaşım maliyetlerinin düşmesi ve iletişimin artışı
C
Çok uluslu şirketlerin büyümesi
D
Uluslararası sermaye hareketlerinin ve yatırımların artışı
E
Çok uluslu şirketlerin küçülmesi
Açıklama:
Çok uluslu şirketlerin küçülmesi ortaya çıkışı ve gelişimi itibarıyla yaygın olarak kabul gören görüşe göre küreselleşmenin temel göstergelerinden biri değildir.
Soru 21
İlk sosyal sigorta hangi ülkede kurulmuştur?
Seçenekler
A
Almanya
B
İngiltere
C
ABD
D
Fransa
E
Norveç
Açıklama:
İlk sosyal sigorta Almanya'da kurulmuştur. Doğru cevap, A'dır.
Soru 22
Sosyal güvenlikte geleneksel dönem hangi yıl sona ermiştir?
Seçenekler
A
1930
B
1883
C
1893
D
1830
E
1920
Açıklama:
Sosyal güvenlikte geleneksel dönem, 1883 yılında sona ermiştir.
Soru 23
Sanayi toplumu sosyal güvenlik sistemi, 1970’li yıllarda nasıl bir toplumsal hayat yaratmıştır?
Seçenekler
A
Gelecekte kriz beklentisinin yüksek olduğu toplumsal bir hayat
B
Yarının belirsiz olduğu sorunlu bir toplumsal hayat
C
Her an tehlike altında hissedilen tedirgin bir toplumsal hayat
D
Yarın endişesi taşımayan güvenli bir toplumsal hayat
E
Endişenin ve güvenin bir arada olduğu karmaşık bir toplumsal hayat
Açıklama:
Sanayi toplumu sosyal güvenlik sistemi, sanayi toplumu sosyal güvenlik sistemi, 1970’li yıllarda yarın endişesi taşımayan güvenli bir toplumsal hayat yaratmıştır.
Soru 24
Sosyal güvenliğin altın çağı hangi olayla sona ermiştir?
Seçenekler
A
2008 Küresel Ekonomik Krizi ile
B
2001 İkiz kuleler saldırısı ile
C
1929 Dünya Ekonomik Bunalımı ile
D
1990 Körfez Savaşı ile
E
1973 Petrol krizi ile
Açıklama:
1973 petrol krizi ile başlayan dönem sosyal güvenliğin altın çağını sona erdirmiştir. Doğru cevap, E'dir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi gelişmiş ülkelerde, sistemin kendi işleyişinden kaynaklanan problemlerden birisidir?
Seçenekler
A
Yüksek oranlı enflasyonun sosyal güvenlik fonlarını eritmesi
B
Artan sosyal güvenlik harcamaları, kamu harcamalarını artırması
C
Hükûmetlerin bütçe açıklarını gidermeye yönelik borçlanma politikaları faiz oranlarını yükseltmesi
D
Yükselen faizler, yatırım maliyetlerini artırdığı ölçüde yatırımların azalmasına, büyüme hızının düşmesine yol açması
E
Prim kesintileri dolayısıyla net ücreti azalan işçiler daha yüksek ücretler talep etmesi, bunun da maliyetleri yükseltmesi
Açıklama:
Yüksek oranlı enflasyonun sosyal güvenlik fonlarını eritmesi, gelişmiş ülkelerde, sistemin kendi işleyişinden kaynaklanan problemlerden birisidir. Doğru cevap, A'dır.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi Dünya Bankası tarafından önerilen çok ayaklı sosyal güvenlik sisteminde belirleyici faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Programların kamu veya özel sektör tarafından kurulması
B
Katılımın zorunlu veya gönüllülük esasına dayanması
C
Finansmanının primler veya vergilerle karşılanması
D
Finansman yöntemi olarak fon biriktirme veya dağıtım yöntemini benimsemeleri
E
İşgücünün ağırlıklı olarak hizmet sektöründe istihdam edilmesi
Açıklama:
İşgücünün ağırlıklı olarak hizmet sektöründe istihdam edilmesi, Dünya Bankası tarafından önerilen çok ayaklı sosyal güvenlik sisteminde belirleyici faktörlerden biri değildir. Doğru cevap, E'dir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin temel göstergelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Uluslararası mal ve hizmet ticaretinin artması
B
Sendikal örgütlenmenin zayıflaması
C
Uluslararası sermaye hareketlerinin ve yatırımların artışı
D
Haberleşme ve ulaşım maliyetlerinin düşmesi ve iletişimin artışı
E
Çok uluslu şirketlerin büyümesi
Açıklama:
Sendikal örgütlenmenin zayıflaması, küreselleşmenin temel göstergelerinden biri değildir. Doğru cevap, B'dir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi "dünyanın 5. büyük ülkesi" olarak nitelendirilir?
Seçenekler
A
Ekonomik kriz sebebiyle işsiz kalanlar
B
Sosyal güvenlik sistemlerine dahil olan bireyler
C
Uluslararası emek göçü ile ülke değiştirenler
D
Kayıt dışı istihdama dahil olan kişiler
E
Küreselleşme süreci ile uluslararası şirketlerde iş bulanlar
Açıklama:
Uluslararası emek göçü ile ülke değiştirenler, nüfus bakımından dünyanın 5. büyük ülkesi konumuna gelmiştir. Doğru cevap, C'dir.
Soru 29
Türkiye, ILO’nun 118 sayılı sözleşmesine uygun düzenlemeleri hangi yıl hayata geçirmiştir?
Seçenekler
A
2000
B
2001
C
2002
D
2003
E
2004
Açıklama:
Türkiye, ILO’nun 118 sayılı sözleşmesine uygun düzenlemeleri 2003 yılında hayata geçirmiştir. Doğru cevap, D'dir.
Soru 30
Herkesin kullandığı hakları kullanamayan dezavantajlı gruplara, eşitleştirici ilave haklar verilmesi ve kolaylıklar sağlanmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Pozitif ayrımcılık
B
Ek haklar
C
Suni yardım
D
Negatif düzenleme
E
Avantajlı yardım
Açıklama:
Herkesin kullandığı hakları kullanamayan dezavantajlı gruplara, eşitleştirici ilave haklar verilmesi, kolaylıklar sağlanmasına pozitif ayrımcılık denmektedir. Doğru cevap, A'dır.
Soru 31
Sosyal güvenlikte geleneksel tekniklerin kullanıldığı dönem ne zaman sona ermiştir?
Seçenekler
A
1883 yılında Almanya’da Bismark tarafından ilk sosyal sigortanın kurulması ile
B
ILO’nun 1962 yılında kabul ettiği 118 No’lu, “Vatandaşlarla, Vatandaş Olmayan Kimselere Sosyal Güvenlik Konusunda Eşit Muamele Yapılması Konusunda Sözleşme” ile
C
1984 yılında sosyal güvenlik uzmanlarına “21. Yüzyıla Doğru Sosyal Güvenlik” başlıklı bir rapor hazırlatılması ile
D
1980’li yıllar sonrasında ortaya çıkan küresel ölçekteki ekonomik bütünleşme hareketleri ile
E
1995 yılında Kopenhag’ta düzenlenen “Dünya Sosyal Gelişme Zirvesi-World Summit For Social Development ile
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı A şıkkıdır. Sosyal güvenlikte geleneksel tekniklerin kullanıldığı dönem, 1883 yılında Almanya’da Bismark tarafından ilk sosyal sigortanın (hastalık sigorta kolu) kurulması ile sona ermiş modern veya çağdaş sosyal güvenlik dönemi başlamıştır.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenliğin altın çağını sona erdirmiştir?
Seçenekler
A
1990’lar sonrası dönemde bir çok ülkede refah seviyesinin artması
B
1930’lu yıllardan itibaren Iskandinav ülkeleri başta olmak üzere Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda gibi ülkelerde sosyal yardım tekniğinin beninsenmesi
C
1973 petrol krizi
D
1883 yılında Almanya’da Bismark tarafından ilk sosyal sigortanın kurulması
E
ILO’nun 1962 yılında kabul ettiği 118 No’lu, “Vatandaşlarla, Vatandaş Olmayan Kimselere Sosyal Güvenlik Konusunda Eşit Muamele Yapılması Konusunda Sözleşme” ile
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı C şıkkıdır. 1973 petrol krizi ile başlayan dönem sosyal güvenliğin altın çağını sona erdirmiştir.
Soru 33
Türkiye, ILO’nun 118 sayılı sözleşmesine uygun düzenlemeleri hangi yılda hayata geçirmiştir?
Seçenekler
A
1999
B
2000
C
2001
D
2002
E
2003
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı E şıkkıdır. Türkiye, ILO’nun 118 sayılı sözleşmesine uygun düzenlemeleri 2003 yılında hayata geçirmiştir.
Soru 34
ILO’nun emek piyasasına yönelik çalışmalarında en başarısız kaldığı alanların başında aşağıdakilerden hangisi gelmektedir?
Seçenekler
A
Nüfusun yaşlanması
B
Kayıt dışı sektör
C
Çarpık kentleşme
D
İstihdam
E
İnsan göçü
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı B şıkkıdır. ILO’nun emek piyasasına yönelik çalışmalarında en başarısız kaldığı, gelecek dönemlere ilişkin projeksiyonlarında en çok yanıldığı alanların başında kayıt dışı sektör gelmektedir.
Soru 35
ILO'nun Herkese Sosyal Güvenlik İçin Küresel Kampanyası hangi yılda başlatılmıştır?
Seçenekler
A
2000
B
2001
C
2002
D
2003
E
2004
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı D şıkkıdır. ILO’nun yeni dönem sosyal güvenlik politikasının merkezinde, sosyal güvenlik programlarının kapsamının genişletilmesi stratejisi yer almış, 2003 yılında toplanan 91. Uluslararası Çalışma Konferansı’nda Herkese Sosyal Güvenlik İçin Küresel Kampanya sloganı ile başlatılmıştır.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi 202 Sayılı Tavsiye Kararı'na göre yeni sosyal güvenlik sisteminin üzerine kurulduğu temel sosyal güvenlik garantilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Herkes için erişilebilir temel sağlık garantisi sağlanmalı
B
Çocuklar için beslenme, eğitim ve bakım gibi temel ihtiyaçlarını karşılayacak gelir güvencesi sağlanmalı
C
Her kadın koşulsuz şartsız sosyal sigorta kapsamına alınmalı
D
Çalışan nüfusun, hastalık, işsizlik, analık ve engellilik gibi hallerde gelir güvencesi sağlanmalı
E
Yaşlılar için ulusal düzeyde asgari bir gelir garantisi sağlanmalı
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı C şıkkıdır.
Soru 37
Dünya Bankasına göre, yeni dönem sosyal güvenlik sisteminin en önemli özelliği nasıl olacaktır?
Seçenekler
A
Emek arzını artıracak
B
Değişken
C
Tek ayaklı
D
Stabil
E
Çok ayaklı
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı E şıkkıdır. Dünya Bankasına göre, yeni dönem sosyal güvenlik sisteminin en önemli özelliği bugün olduğu gibi kamu tarafından kurulan ve zorunluluk esasına göre çalışan tek ayaklı değil, çok ayaklı sosyal güvenlik sistemi olacaktır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi yaygın olarak kabul gören görüşe göre küreselleşmenin temel göstergeleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Uluslararası mal ve hizmet ticaretinin artması
B
Uluslararası sermaye hareketlerinin tek kişide toplanması
C
Uluslararası sermaye hareketlerinin ve yatırımların artışı
D
Haberleşme ve ulaşım maliyetlerinin düşmesi ve iletişimin artışı
E
Çok uluslu şirketlerin büyümesi
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı B şıkkıdır.
Soru 39
1980-1990’lı yıllarda küreselleşmenin ekonomik paradigması aşağıdakilerden hangisine kurulmuştur?
Seçenekler
A
Kamu harcamalarında kesinti yapılması
B
Sosyal güvenlik harcamalarının artırılması
C
Maliyetlerin artırılması
D
Sosyal güvenlik sistemlerinin kapsamının daha da genişletilmesi
E
Sosyal güvenlik sistemlerinin devletleştirilmesi
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı A şıkkıdır. 1980-1990’lı yıllarda küreselleşmenin ekonomik paradigması, mikro düzeyde maliyetlerin düşürülmesi, makro düzeyde vergilerin azaltılması için kamu harcamalarında kesinti yapılması anlayışı üzerine kurulmuştu.
Soru 40
ILO’nun yeni dönemde sosyal güvenlikle ilgili politikalarını değiştiren en önemli anlayış değişikliği aşağıdakilerden hangisi ile gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
işgücünün daha da daraltılması ile
B
sosyal güvenlik bir maliyet unsuru olarak görmeye başlaması ile
C
Yeni dönemle birlikte sosyal güvenliğin kapsamının daha da kapsayıcı hale gelmesi ile
D
Yeni dönemle birlikte sosyal güvenliğin kapsamını daraltması ile
E
verimliliği ve üretkenliği artıran insana yönelik yatırım olduğu yaklaşımının kabulü ile
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı E şıkkıdır. ILO’nun yeni dönemde sosyal güvenlikle ilgili politikalarını değiştiren en önemli anlayış değişikliği; sosyal güvenliğin bir maliyet unsuru değil verimliliği ve üretkenliği artıran insana yönelik yatırım olduğu yaklaşımının kabulü ile gerçekleşmiştir.
Soru 41
Dünya nüfusunun yalnızca ........... uluslararası standartlara uygun yeterlilikte sosyal güvenlik garantisine sahiptir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
%5'i (Yüzde Beş)
B
%12'si (Yüzde Oniki)
C
%20'si (Yüzde Yirmi)
D
%40'ı (Yüzde Kırk)
E
%50'si (Yüzde Elli)
Açıklama:
Yetersiz kapsamı dolayısıyla sosyal güvenlik, bütün insanlar için temel ve vazgeçilmez bir insan hakkı olarak kabul edilmesine rağmen, dünyada ancak sınırlı sayıda kesimin faydalandığı bir imtiyaz gibidir. Nitekim, dünya nüfusunun yalnızca % 20’si uluslararası standartlara uygun yeterlilikte sosyal güvenlik garantisine sahiptir. Dünya nüfusunun % 75’ini oluşturan 5.1 milyon kişinin yeterli sosyal güvenlik garantisi yoktur.
Soru 42
Sosyal güvenlikte geleneksel dönem, 1883 yılında ...................’da ilk sosyal sigortanın kuruluşu ile sona ermiştir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Almanya
B
Rusya
C
Fransa
D
Japonya
E
Belçika
Açıklama:
Sosyal güvenlikte geleneksel tekniklerin kullanıldığı dönem, 1883 yılında Almanya’da Bismark tarafından ilk sosyal sigortanın (hastalık sigorta kolu) kurulması ile sona ermiş modern veya çağdaş sosyal güvenlik dönemi başlamıştır.
Soru 43
Aşağıda sanayi toplumu sosyal güvenlik sistemi ile ilgili olarak verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sanayi toplumu sosyal güvenlik sistemi, 1970’li yıllarda yarın endişesi taşımayan güvenli bir toplumsal hayat yaratmıştır.
B
Çağdaş sosyal güvenlik sistemi; sosyal yardımlar ve sosyal yardımlardan oluşan iki teknik üzerinde gelişmiştir.
C
Sosyal güvenlikte geleneksel dönem, 1883 yılında Almanya’da ilk sosyal sigortanın kuruluşu ile sona ermiştir.
D
Sanayi toplumu sosyal güvenlik sistemi, erkekler tarafından, erkeklerin ihtiyaçlarını karşılamak üzere oluşturulmuştur.
E
Yüksek oranlı primler, ücret maliyetini yükselttiği ölçüde enflasyonu düşürmüştür.
Açıklama:
Yüksek oranlı primler ücret maliyetini yükselttiği ölçüde üretim maliyetlerini ve fiyatlar genel seviyesini yükseltmiştir, b da enflasyonun yükselmesi anlamına gelecektir.
Soru 44
- Artan sosyal güvenlik harcamaları, kamu harcamalarını azaltmıştır.
- Prim kesintileri dolayısıyla net ücreti azalan işçiler daha yüksek ücretler talep etmişler, bu da maliyetleri yükseltmiştir.
- Hükûmetlerin bütçe açıklarını gidermeye yönelik borçlanma politikaları faiz oranlarını yükseltmiştir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Artan sosyal güvenlik harcamaları, kamu harcamalarını artırmış, genel bütçe dengeleri bozulmuştur. Bu nedenle (I) yanlıştır.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi gelişmiş ülkelerde görülen ve sosyal güvenlik sistemlerinde krize neden olan gelişmelerdendir?
Seçenekler
A
Sürekli ve yüksek oranlı işsizliğin gelirleri azaltan, giderleri artıran etkisi
B
Sosyal güvenlik sistemlerinin yetersiz kurumsal ve yasal alt yapı ile kurulmaları
C
Karmaşık, anlaşılması güç ve sık değişen mevzuatın varlığı
D
Başta sağlık sigortası olmak üzere yaygın suistimaller ve kötüye kullanma
E
Politik amaçlarla sosyal sigortacılık ilkelerine aykırı müdahalelerle kurumların dengelerinin bozulması
Açıklama:
(B), (C), (D) ve (E) şıkları gelişmekte olan ülkelerde sosyal güvenlik sistemlerini krize götüren gelişmelerdir. Bunlar gelişmiş ülkelerdekilere ilave olarak görülebilir.
Soru 46
I. Dünya nüfusunun yalnızca % 20’si uluslararası standartlara uygun yeterlilikte sosyal güvenlik garantisine sahiptir.
II. Küreselleşmenin olumsuz sonuçlarının ortadan kalkması sosyal güvenlik sistemi ile ilişkilidir.
III. Dünyadaki ülkelerdeki iktisadi büyümeyle birlikte yoksulluk azalmıştır.
Sosyal güvenlik ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
II. Küreselleşmenin olumsuz sonuçlarının ortadan kalkması sosyal güvenlik sistemi ile ilişkilidir.
III. Dünyadaki ülkelerdeki iktisadi büyümeyle birlikte yoksulluk azalmıştır.
Sosyal güvenlik ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I ve II
C
II ve III
D
Yalnız II
E
Yalnız III
Açıklama:
Nitekim, dünya nüfusunun yalnızca % 20’si uluslararası standartlara uygun yeterlilikte sosyal güvenlik garantisine sahiptir. Dünya nüfusunun % 75’ini oluşturan 5.1 milyon kişinin yeterli sosyal güvenlik garantisi yoktur. Dünyada, 1.4 milyon kişinin günlük 1.25 ABD dolarının altında gelirle (ILO, 2011b: xxi), hayatını sürdürmek zorunda olduğu derin bir yoksulluk problemi vardır. Küreselleşme süreci ile birlikte son 20 yıllık dönemde dünya toplam refah seviyesindeki dikkat çekici artışa, dünyanın birçok ülkesinde görülen olağanüstü iktisadi büyümeye rağmen; yoksulluk seviyesi hâlâ çok yüksek, eşitsizlikler derinleşmekte, kayıt dışılık yaygınlaşmakta ve sosyal güvenlik garantisinden yoksun çalışan kitlelerin sayısı artmaktadır. Sosyal güvenlik, sosyal refah devletinin gelir dağılımı eşitsizliklerini gidermek için kullandığı en geniş kapsamlı sosyal politika aracıdır. Bir başka ifade ile yoksullukla mücadelede de kullanılan en etkili araç sosyal güvenliktir. Sosyal güvenlik sistemlerinin başarısız kalması, dünyanın yoksullukla mücadelede başarısız kalması, bu mücadeleyi kaybetmesi anlamına gelmektedir. Küreselleşmenin olumsuz sonuçlarının ortadan kaldırılması ancak yaygın ve kapsamlı bir sosyal güvenlik sisteminin varlığı ile mümkün olabilecektir.
Soru 47
Sosyal güvenlikte geleneksel dönem ne zaman sona ermiştir?
Seçenekler
A
1250
B
2002
C
1430
D
1990
E
1883
Açıklama:
Sosyal güvenlikte geleneksel dönem, 1883 yılında Almanya’da ilk sosyal sigortanın kuruluşu ile sona ermiştir.
Soru 48
Sosyal güvenlik ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
1973 petrol krizi ile başlayan dönem sosyal güvenliğin altın çağını başlatmıştır.
B
Sanayi toplumu sosyal güvenlik sistemi, 1970’li yıllarda yarın endişesi taşımayan güvenli bir toplumsal hayat yaratmıştır.
C
Özellikle sağlık sigortasında koruma birimi olarak ailenin kabul edilmesi ile prim ödeyenlerin eş ve çocukları ile ana babaları da sosyal güvenlik şemsiyesi altına alınmıştır.
D
Çağdaş sosyal güvenlik sistemi; sosyal yardımlar ve sosyal sigortadan oluşan iki teknik üzerinde gelişmiştir.
E
Sosyal güvenlikte geleneksel tekniklerin kullanıldığı dönem, 1883 yılında Almanya’da Bismark tarafından ilk sosyal sigortanın (hastalık sigorta kolu) kurulması ile sona ermiştir.
Açıklama:
Sosyal güvenlikte geleneksel tekniklerin kullanıldığı dönem, 1883 yılında Almanya’da Bismark tarafından ilk sosyal sigortanın (hastalık sigorta kolu) kurulması ile sona
ermiştir.
Çağdaş sosyal güvenlik sistemi; sosyal yardımlar ve sosyal sigortalardan oluşan iki
teknik üzerinde gelişmiştir.
Özellikle sağlık sigortasında koruma birimi olarak ailenin kabul edilmesi ile prim ödeyenlerin eş ve çocukları ile ana babaları da sosyal güvenlik şemsiyesi altına alınmıştır.
Sosyal güvenlik programları, giderek daha fazla sayıda sosyal riske karşı koruma garantisi sağlamıştır. Sosyal güvenlik garantisinin para olarak seviyesi, hizmet olarak da standardı yükselmiştir.
1973 petrol krizi ile başlayan dönem sosyal güvenliğin altın çağını sona erdirmiştir.
ermiştir.
Çağdaş sosyal güvenlik sistemi; sosyal yardımlar ve sosyal sigortalardan oluşan iki
teknik üzerinde gelişmiştir.
Özellikle sağlık sigortasında koruma birimi olarak ailenin kabul edilmesi ile prim ödeyenlerin eş ve çocukları ile ana babaları da sosyal güvenlik şemsiyesi altına alınmıştır.
Sosyal güvenlik programları, giderek daha fazla sayıda sosyal riske karşı koruma garantisi sağlamıştır. Sosyal güvenlik garantisinin para olarak seviyesi, hizmet olarak da standardı yükselmiştir.
1973 petrol krizi ile başlayan dönem sosyal güvenliğin altın çağını sona erdirmiştir.
Soru 49
- Uluslararası sermaye hareketlerinin ve yatırımların artışı
- Haberleşme ve ulaşım maliyetlerinin artması
- Çok uluslu şirketlerin ortadan kalkması
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Ortaya çıkışı ve gelişimi itibarıyla yaygın olarak kabul gören görüşe göre küreselleşmenin temel göstergeleri;
• Uluslararası mal ve hizmet ticaretinin artması,
• Uluslararası sermaye hareketlerinin ve yatırımların artışı,
• Haberleşme ve ulaşım maliyetlerinin düşmesi ve iletişimin artışı,
• Çok uluslu şirketlerin büyümesi
olarak kabul edilmektedir.
Bu nedenle yalnız (I) doğrudur.
• Uluslararası mal ve hizmet ticaretinin artması,
• Uluslararası sermaye hareketlerinin ve yatırımların artışı,
• Haberleşme ve ulaşım maliyetlerinin düşmesi ve iletişimin artışı,
• Çok uluslu şirketlerin büyümesi
olarak kabul edilmektedir.
Bu nedenle yalnız (I) doğrudur.
Soru 50
Türkiye, ILO’nun 118 sayılı sözleşmesine uygun düzenlemeleri ............... yılında hayata geçirmiştir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
1999
B
2000
C
2003
D
2006
E
2009
Açıklama:
ILO’nun 1962 yılında kabul ettiği 118 No’lu, “Vatandaşlarla, Vatandaş Olmayan Kimselere Sosyal Güvenlik Konusunda Eşit Muamele Yapılması Konusunda Sözleşme” uluslararası emek ve insan göçünün sosyal güvenlik alanında yarattığı sorunları çözmek için geliştirilmiş tedbirlerden biridir.Türkiye, ILO’nun 118 sayılı sözleşmesine uygun düzenlemeleri 2003 yılında hayata geçirmiştir.
Soru 51
Türkiye için değişik yöntemlerle yapılan hesaplamaların tamamında kayıtdışı sektör % ........'tan büyük çıkmıştır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
10
B
30
C
40
D
60
E
90
Açıklama:
Kayıtdışı sektör, gelişmekte olan ülkelerde geçici süreli değil, kalıcı ve hatta en büyük sektör haline gelmiştir. Türkiye için değişik yöntemlerle yapılan hesaplamaların tamamında kayıtdışı sektör % 40’dan büyük çıkmıştır.
Soru 52
ILO’nun sosyal güvenliğe yönelik yaklaşım değişikliği ile ilgili temel esasların belirlendiği “Sosyal Güvenlik Sorunları ve Çözümler” konulu 89. Uluslararası Çalışma Konferansı hangi yıl toplanmıştır?
Seçenekler
A
1990
B
1996
C
2001
D
2007
E
2012
Açıklama:
ILO’nun sosyal güvenliğe yönelik yaklaşım değişikliği ile ilgili temel esaslar 2001 yılında “Sosyal Güvenlik Sorunları ve Çözümler” konulu 89. Uluslararası Çalışma Konferansı’nda belirlenmiştir. Bu Konferans’ta yapılan tartışmalarla oluşturulan görüşler, Örgütün, 2001 tarihli “Sosyal Güvenlikte Yeni Uzlaşma-Social Security: A New Concencus) başlıklı raporunda yayınlanmıştır.
Soru 53
ILO'nun 2001 yılında yapılan “Sosyal Güvenlik Sorunları ve Çözümler” konulu 89. Uluslararası Çalışma Konferansı’na göre sosyal güvenlik sistemlerine yönelik en büyük tehdit aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Kayıt dışı sektör
C
Uzun çalışma süreleri
D
Cinsiyet eşitsizliği
E
Asgari ücret
Açıklama:
Kayıt dışı sektör, sosyal güvenlik sistemlerine yönelik en büyük tehdittir. Bu kesimde bulunanların sosyal güvenliği devlet tarafından karşılanmalı ve kayıtlı ekonomiye geçişe yönelik politikalar güçlendirilmelidir.
Soru 54
Küreselleşme ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Çok uluslu şirketlerin küçülmesi küreselleşmenin göstergelerinden biridir.
B
Uluslararası alanda sermayenin hareketlerinin azalması küreselleşmenin göstergelerinden biridir.
C
Uluslararası mal ve hizmet ticaretindeki azalma küreselleşme kavramını ortaya çıkarmıştır.
D
Haberleşme ve ulaşım maliyetlerinin düşmesi küreselleşmenin temel göstergelerinden biridir.
E
Küreselleşme ulusal çapta bir büyüme sürecidir.
Açıklama:
Ortaya çıkışı ve gelişimi itibarıyla yaygın olarak kabul gören görüşe göre küreselleşmenin temel göstergeleri;
• Uluslararası mal ve hizmet ticaretinin artması,
• Uluslararası sermaye hareketlerinin ve yatırımların artışı,
• Haberleşme ve ulaşım maliyetlerinin düşmesi ve iletişimin artışı,
• Çok uluslu şirketlerin büyümesi
olarak kabul edilmektedir (UN, 2001: 9). Hangi temel göstergeler kullanılırsa kullanılsın, hangi açıdan tanımlanmaya çalışılırsa çalışılsın küreselleşme dünya çapında bir bütünleşme sürecidir ve ülkelerin, toplumların birbirlerine olan karşılıklı bağımlılıklarının artması anlamına gelmektedir.
• Uluslararası mal ve hizmet ticaretinin artması,
• Uluslararası sermaye hareketlerinin ve yatırımların artışı,
• Haberleşme ve ulaşım maliyetlerinin düşmesi ve iletişimin artışı,
• Çok uluslu şirketlerin büyümesi
olarak kabul edilmektedir (UN, 2001: 9). Hangi temel göstergeler kullanılırsa kullanılsın, hangi açıdan tanımlanmaya çalışılırsa çalışılsın küreselleşme dünya çapında bir bütünleşme sürecidir ve ülkelerin, toplumların birbirlerine olan karşılıklı bağımlılıklarının artması anlamına gelmektedir.
Soru 55
I. ILO küreselleşme sürecine karşı çıkmaktadır.
II. ILO sosyal güvenliği bir maliyet unsuru olarak ele almaktadır.
III. ILO, küreselleşmenin sosyal boyutu ile ilgili faaliyetlerine bütüncül bir bakış açısı geliştirememiştir.
IV. ILO küreselleşmenin yarattığı sorunlara ilişkin tedbirler sunmayı amaçlamaktadır.
ILO ve sosyal güvenlikte yeni yaklaşım ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
II. ILO sosyal güvenliği bir maliyet unsuru olarak ele almaktadır.
III. ILO, küreselleşmenin sosyal boyutu ile ilgili faaliyetlerine bütüncül bir bakış açısı geliştirememiştir.
IV. ILO küreselleşmenin yarattığı sorunlara ilişkin tedbirler sunmayı amaçlamaktadır.
ILO ve sosyal güvenlikte yeni yaklaşım ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
II ve III
B
Yalnız III
C
Yalnız IV
D
I, II ve IV
E
I ve III
Açıklama:
ILO, küreselleşmenin sosyal boyutu ile ilgili faaliyetlerine “Uluslararası Çalışma
Örgütü, Adil Bir Küreselleşme İçin Sosyal Adalet Bildirgesi-The ILO Declaration on Social Justice For a Fair Globalisation” ile bütüncül bir nitelik kazandırmıştır. ILO’nun yeni dönemde sosyal güvenlikle ilgili politikalarını değiştiren en önemli anlayış değişikliği; sosyal güvenliğin bir maliyet unsuru değil verimliliği ve üretkenliği artıran insana yönelik yatırım olduğu yaklaşımının kabulü ile gerçekleşmiştir (ILO, 2006: 27).ILO’ya göre sosyal güvenlik bir maliyet unsuru değil, verimlilik ve üretkenliği artıran insana yönelik bir yatırımdır.
Örgütü, Adil Bir Küreselleşme İçin Sosyal Adalet Bildirgesi-The ILO Declaration on Social Justice For a Fair Globalisation” ile bütüncül bir nitelik kazandırmıştır. ILO’nun yeni dönemde sosyal güvenlikle ilgili politikalarını değiştiren en önemli anlayış değişikliği; sosyal güvenliğin bir maliyet unsuru değil verimliliği ve üretkenliği artıran insana yönelik yatırım olduğu yaklaşımının kabulü ile gerçekleşmiştir (ILO, 2006: 27).ILO’ya göre sosyal güvenlik bir maliyet unsuru değil, verimlilik ve üretkenliği artıran insana yönelik bir yatırımdır.
Soru 56
Küreselleşme öncesi dönem ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sanayi toplumu ve çağdaş sosyal güvenlik sistemi primli ve primsiz sistemler ile şekillenmiştir.
B
Daha çok çalışanı, giderek artan sayıda sosyal riske karşı sosyal güvenlik koruması sağlayacak şekilde yaygınlaşan teknik sosyal yardımlar tekniği olarak bilinmektedir.
C
Çağdaş sosyal güvenlik sistemi dört temel teknik üzerine inşa edilmiştir.
D
Sosyal sigorta tekniği, sosyal yardım tekniğini benimseyen ülkelerde daha fazla sosyal güvenlik garantisi sağlamak amacıyla da kullanılmıştır.
E
İlk sosyal sigorta 1917 yılında Almanya' da Bismark tarafından kurulmuştur.
Açıklama:
Sosyal güvenlikte geleneksel tekniklerin kullanıldığı dönem, 1883 yılında Almanya’da Bismark tarafından ilk sosyal sigortanın (hastalık sigorta kolu) kurulması ile sona
ermiş modern veya çağdaş sosyal güvenlik dönemi başlamıştır. Bu dönem esas olarak, işgücünün önemli bir kısmının sanayi sektöründe istihdam edildiği, nüfusun büyük çoğunluğunun da şehirlerde yaşadığı bir dönemdir. Çağdaş sosyal güvenlik sistemi iki temel teknik üzerine inşa edilmiştir. Bunlar sosyal sigorta tekniği ve sosyal yardım teknikleridir. Sosyal sigorta tekniği, ilk sosyal sigortanın kurulduğu 1883 yılı ile Birinci Dünya Savaşı’na kadar olan dönem arasında bütün sanayileşmiş ülkelerde; daha çok çalışanı, giderek artan sayıda sosyal riske karşı sosyal güvenlik koruması sağlayacak şekilde yaygınlaşmıştır (ILO, 1984: 3-4). Sosyal sigortalar, II. Dünya Savaşı sonrası dönemde yeni bağımsızlığına kavuşan gelişmekte olan ülkelerde de temel sosyal güvenlik tekniği olarak benimsenmiştir (Alper, 2009: 20).
Sanayi toplumu sosyal güvenlik sisteminin ikinci tekniğini oluşturan vergilerle finanse edilen sosyal yardımlar, 1930’lu yıllardan itibaren Iskandinav ülkeleri başta olmak üzere Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda gibi ülkelerde gelişti. Sosyal yardım tekniği, sosyal sigorta tekniğini benimseyen ülkelerde daha fazla sosyal güvenlik garantisi sağlamak amacıyla da kullanıldı (Alper, 2009: 95). Sanayi toplumu veya çağdaş sosyal güvenlik sistemi, primli sistemler olarak adlandırılan sosyal sigortalar ve primsiz sistemler olarak adlandırılan sosyal yardımlar ile şekillendi.
ermiş modern veya çağdaş sosyal güvenlik dönemi başlamıştır. Bu dönem esas olarak, işgücünün önemli bir kısmının sanayi sektöründe istihdam edildiği, nüfusun büyük çoğunluğunun da şehirlerde yaşadığı bir dönemdir. Çağdaş sosyal güvenlik sistemi iki temel teknik üzerine inşa edilmiştir. Bunlar sosyal sigorta tekniği ve sosyal yardım teknikleridir. Sosyal sigorta tekniği, ilk sosyal sigortanın kurulduğu 1883 yılı ile Birinci Dünya Savaşı’na kadar olan dönem arasında bütün sanayileşmiş ülkelerde; daha çok çalışanı, giderek artan sayıda sosyal riske karşı sosyal güvenlik koruması sağlayacak şekilde yaygınlaşmıştır (ILO, 1984: 3-4). Sosyal sigortalar, II. Dünya Savaşı sonrası dönemde yeni bağımsızlığına kavuşan gelişmekte olan ülkelerde de temel sosyal güvenlik tekniği olarak benimsenmiştir (Alper, 2009: 20).
Sanayi toplumu sosyal güvenlik sisteminin ikinci tekniğini oluşturan vergilerle finanse edilen sosyal yardımlar, 1930’lu yıllardan itibaren Iskandinav ülkeleri başta olmak üzere Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda gibi ülkelerde gelişti. Sosyal yardım tekniği, sosyal sigorta tekniğini benimseyen ülkelerde daha fazla sosyal güvenlik garantisi sağlamak amacıyla da kullanıldı (Alper, 2009: 95). Sanayi toplumu veya çağdaş sosyal güvenlik sistemi, primli sistemler olarak adlandırılan sosyal sigortalar ve primsiz sistemler olarak adlandırılan sosyal yardımlar ile şekillendi.
Soru 57
Sosyal güvenlik ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Dünya nüfusunun % 50’si uluslararası standartlara uygun yeterlilikte sosyal güvenlik garantisine sahiptir.
B
Dünyada, 4 milyon kişi günlük 5 ABD dolarının üzerinde gelirle, hayatını sürdürmektedir.
C
Sosyal güvenlik, sosyal refah devletinin gelir dağılımı eşitsizliklerini gidermek için kullandığı en geniş kapsamlı sosyal politika aracıdır.
D
Dünyanın birçok ülkesinde görülen olağanüstü iktisadi büyüme sebebiyle yoksulluk
seviyesi oldukça azalmıştır.
seviyesi oldukça azalmıştır.
E
Dünya nüfusunun % 75’ini oluşturan 5.1 milyon kişinin yeterli sosyal güvenlik garantisi bulunmaktadır.
Açıklama:
ILO’nun ifadesiyle 1950-2010 arasındaki 60 yıllık sürede gerçekleşen hızlı iktisadi büyüme ile bütün dünyada toplam millî gelir 10 kattan fazla, birey başına düşen millî gelir de % 260’dan fazla artmasına ve aynı dönemde kabul edilen İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nde “sosyal güvenlik hakkı, temel bir insan hakkı” olarak tarif edilmiş
olmasına rağmen hâlâ dünya nüfusunun sınırlı bir kesimi yeterli sosyal güvenlik hakkına sahip değildir ve günümüz dünyasında sosyal sisteme yönelik bu meydan okumayı anlamak kolay değildir (ILO, 2011b: 19). Yetersiz kapsamı dolayısıyla sosyal güvenlik, bütün insanlar için temel ve vazgeçilmez bir insan hakkı olarak kabul edilmesine rağmen, dünyada ancak sınırlı sayıda kesimin faydalandığı bir imtiyaz gibidir. Nitekim, dünya nüfusunun yalnızca % 20’si uluslararası standartlara uygun yeterlilikte sosyal güvenlik garantisine sahiptir. Dünya nüfusunun % 75’ini oluşturan 5.1 milyon kişinin yeterli sosyal güvenlik garantisi yoktur. Dünyada, 1.4 milyon kişinin günlük 1.25 ABD
dolarının altında gelirle (ILO, 2011b: xxi), hayatını sürdürmek zorunda olduğu derin bir yoksulluk problemi vardır. Küreselleşme süreci ile birlikte son 20 yıllık dönemde dünya toplam refah seviyesindeki dikkat çekici artışa, dünyanın birçok ülkesinde görülen
olağanüstü iktisadi büyümeye rağmen; yoksulluk seviyesi hâlâ çok yüksek, eşitsizlikler derinleşmekte, kayıt dışılık yaygınlaşmakta ve sosyal güvenlik garantisinden yoksun çalışan kitlelerin sayısı artmaktadır. Son dönemde yaşanan ekonomik krizlerin de etkisiyle, genel ekonomik büyümenin sağladığı olumlu sonuçlardan her bölge, ülke ve ülke içinde de belirli toplum kesimleri dengeli şekilde faydalanamamakta gelir eşitsizlikleri artmaktadır (ILO, 2011b: 1-2). Sosyal güvenlik, sosyal refah devletinin gelir dağılımı eşitsizliklerini gidermek için kullandığı en geniş kapsamlı sosyal politika aracıdır.
olmasına rağmen hâlâ dünya nüfusunun sınırlı bir kesimi yeterli sosyal güvenlik hakkına sahip değildir ve günümüz dünyasında sosyal sisteme yönelik bu meydan okumayı anlamak kolay değildir (ILO, 2011b: 19). Yetersiz kapsamı dolayısıyla sosyal güvenlik, bütün insanlar için temel ve vazgeçilmez bir insan hakkı olarak kabul edilmesine rağmen, dünyada ancak sınırlı sayıda kesimin faydalandığı bir imtiyaz gibidir. Nitekim, dünya nüfusunun yalnızca % 20’si uluslararası standartlara uygun yeterlilikte sosyal güvenlik garantisine sahiptir. Dünya nüfusunun % 75’ini oluşturan 5.1 milyon kişinin yeterli sosyal güvenlik garantisi yoktur. Dünyada, 1.4 milyon kişinin günlük 1.25 ABD
dolarının altında gelirle (ILO, 2011b: xxi), hayatını sürdürmek zorunda olduğu derin bir yoksulluk problemi vardır. Küreselleşme süreci ile birlikte son 20 yıllık dönemde dünya toplam refah seviyesindeki dikkat çekici artışa, dünyanın birçok ülkesinde görülen
olağanüstü iktisadi büyümeye rağmen; yoksulluk seviyesi hâlâ çok yüksek, eşitsizlikler derinleşmekte, kayıt dışılık yaygınlaşmakta ve sosyal güvenlik garantisinden yoksun çalışan kitlelerin sayısı artmaktadır. Son dönemde yaşanan ekonomik krizlerin de etkisiyle, genel ekonomik büyümenin sağladığı olumlu sonuçlardan her bölge, ülke ve ülke içinde de belirli toplum kesimleri dengeli şekilde faydalanamamakta gelir eşitsizlikleri artmaktadır (ILO, 2011b: 1-2). Sosyal güvenlik, sosyal refah devletinin gelir dağılımı eşitsizliklerini gidermek için kullandığı en geniş kapsamlı sosyal politika aracıdır.
Soru 58
Gelişmiş ülkelerdeki sosyal güvenlik sisteminin bozulmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sağlık harcamalarındaki azalma sistemin işleyişini bozmuştur.
B
Düşük oranlı enflasyon sosyal güvenlik fonlarını eriterek sistemin işleyişini bozmuştur.
C
Sosyal güvenlik sistemlerinin aşırı katı biçimde kurumsal ve yasal alt yapı ile kurulmaları esnekliği ortadan kaldırarak sistemin işleyişini bozmuştur.
D
Sade ve değişmeyen mevzuatın varlığı sistemin işleyişini bozmuştur.
E
Sistemlerin yaşlanması dolayısıyla zaman içinde daha fazla sayıda kişiye sürekli aylık
ödenmesi sistemin işleyişini bozmuştur.
ödenmesi sistemin işleyişini bozmuştur.
Açıklama:
Gelişmiş ülkelerde, sistemin kendi işleyişinden kaynaklanan problemler (ILO, 1984: 8):
• Nüfusun yaşlanmasına bağlı olarak prim ödeyen aktif/pasif (prim ödeyen/aylık alan)
sigortalı dengesinin bozulması,
• Sistemlerin yaşlanması dolayısıyla zaman içinde daha fazla sayıda kişiye sürekli aylık
ödenmesi,
• Sağlık harcamalarındaki artış,
• Sürekli ve yüksek oranlı işsizliğin gelirleri azaltan, giderleri artıran etkisi,
• Yüksek oranlı enflasyonun sosyal güvenlik fonlarını eritmesi olarak sıralanabilir.
Gelişmekte olan ülkelerde sosyal güvenlik sistemlerini krize götüren gelişmeler, yukarıda sayılan faktörlere ilave ve onlardan farklı olarak;
• Sosyal güvenlik sistemlerinin yetersiz kurumsal ve yasal alt yapı ile kurulmaları,
• Sosyal güvenlik kurumlarının hantal bir bürokratik yapıya bağlı kötü yönetimlerine
ilaveten kurumlar arasında işbirliği ve koordinasyon eksikliği,
• Karmaşık, anlaşılması güç ve sık değişen mevzuatın varlığı,
• Başta sağlık sigortası olmak üzere yaygın suistimaller ve kötüye kullanma,
• Nüfusun yaşlanmasına bağlı olarak prim ödeyen aktif/pasif (prim ödeyen/aylık alan)
sigortalı dengesinin bozulması,
• Sistemlerin yaşlanması dolayısıyla zaman içinde daha fazla sayıda kişiye sürekli aylık
ödenmesi,
• Sağlık harcamalarındaki artış,
• Sürekli ve yüksek oranlı işsizliğin gelirleri azaltan, giderleri artıran etkisi,
• Yüksek oranlı enflasyonun sosyal güvenlik fonlarını eritmesi olarak sıralanabilir.
Gelişmekte olan ülkelerde sosyal güvenlik sistemlerini krize götüren gelişmeler, yukarıda sayılan faktörlere ilave ve onlardan farklı olarak;
• Sosyal güvenlik sistemlerinin yetersiz kurumsal ve yasal alt yapı ile kurulmaları,
• Sosyal güvenlik kurumlarının hantal bir bürokratik yapıya bağlı kötü yönetimlerine
ilaveten kurumlar arasında işbirliği ve koordinasyon eksikliği,
• Karmaşık, anlaşılması güç ve sık değişen mevzuatın varlığı,
• Başta sağlık sigortası olmak üzere yaygın suistimaller ve kötüye kullanma,
Soru 59
"Çeşitli sebeplerle, daha çok da fiziksel engellerle herkesin kullandığı hakları ve imkânları kullanamayan kesimler" aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?
Seçenekler
A
Ayrıcalık statüsündeki gruplar
B
Dezavantajlı gruplar
C
Yardıma muhtaç gruplar
D
Geliri açlık sınırının altındaki gruplar
E
Birincil bakıcıları tarafından terk edilen gruplar
Açıklama:
Dezavantajlı gruplar: Çeşitli sebeplerle, daha çok da fiziksel engellerle herkesin kullandığı hakları ve imkânları kullanamayan kesimler için kullanılır. Engelliler, göçmenler, çocuklar, kadınlar vb gruplar.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik sisteminin işleyişini etkileyen ve yeniden yapılanma ihtiyacı doğuran faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kayıt dışı çalışmanın yaygınlaşması
B
Küreselleşme ve artan belirsizlikler
C
Ekonomik krizler
D
Emek piyasasındaki değişim
E
Eğitim sisteminin niteliksizleşmesi
Açıklama:
Günümüz sosyal güvenlik sisteminin işleyişini etkileyen ve yeniden yapılanma ihtiyacı doğuran faktörler; demografik yapıdaki değişme, emek piyasasındaki değişim, uluslararası emek göçü, kayıt dışı çalışmanın yaygınlaşması, küreselleşme ve artan belirsizlikler ile ekonomik krizler başlıkları altında toplanabilir (ILO, 2006: 15-26)
Soru 61
Yoksullukla mücadelede kullanılan en etkili araç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik
B
Sosyal yardım
C
Sosyal politika
D
Sosyal harcama
E
Sosyal yapı
Açıklama:
Sosyal güvenlik, sosyal refah devletinin gelir dağılımı eşitsizliklerini gidermek için kullandığı en geniş kapsamlı sosyal politika aracıdır. Bir başka ifade ile yoksullukla mücadelede de kullanılan en etkili araç sosyal güvenliktir. Sosyal güvenlik sistemlerinin başarısız kalması, dünyanın yoksullukla mücadelede başarısız kalması, bu mücadeleyi kaybetmesi anlamına gelmektedir. Küreselleşmenin olumsuz sonuçlarının ortadan kaldırılması ancak yaygın ve kapsamlı bir sosyal güvenlik sisteminin varlığı ile mümkün olabilecektir. Doğru cevap A'dır.
Soru 62
Sosyal güvenlikte geleneksel dönem hangi ülkede ilk sosyal sigortaların kuruluşuyla sona ermiştir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Fransa
C
Almanya
D
İsviçre
E
Amerika
Açıklama:
Sosyal güvenlikte geleneksel tekniklerin kullanıldığı dönem, 1883 yılında Almanya’da Bismark tarafından ilk sosyal sigortanın (hastalık sigorta kolu) kurulması ile sona
ermiş modern veya çağdaş sosyal güvenlik dönemi başlamıştır. Doğru cevap C'dir.
ermiş modern veya çağdaş sosyal güvenlik dönemi başlamıştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenliğin altın çağını sona erdiren dönemi başlatan gelişmelerden biridir?
Seçenekler
A
Petrol krizi
B
I. Dünya Savaşı
C
II. Dünya Savaşı
D
Sanayi Devrimi
E
Soğuk savaş
Açıklama:
1973 Petrol Krizi ile başladığı ileri sürülen eko- nomik kriz, sosyal güvenliğin altın çağını da sona erdirmiştir. Sosyal güvenlik için ayrılan kaynakların % 30’lar seviyesine yaklaşmasına rağmen sosyal amaçları gerçekleştirmede başarısızlığı, değişen yeni toplumsal yapının ihtiyaçlarına cevap vereme- mesi ve olumsuz iktisadi etkileri dolayısıyla sosyal güvenliği çok yönlü eleştirilerin merkezi hâline getirmiştir. Doğru cevap A'dır.
Soru 64
1980’li yıllar sonrasında ortaya çıkan global ölçekteki ekonomik bütünleşme hareketlerini açıklamak için geliştirilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Refah devleti
B
Sosyal güvenlik
C
Küreselleşme
D
Sanayileşme
E
Modernleşme
Açıklama:
Bir olgu olarak küreselleşme; esasen 1980’li yıllar sonrasında ortaya çıkan küresel ölçekteki ekonomik bütünleşme (entegrasyon) hareketlerini açıklamak için geliştirilen bir kavramdır. Ancak, çok kısa bir sürede adeta bir fenomen hâline gelen terim, yalnızca iktisadi alandaki gelişmeleri değil siyasi, sosyal ve kültürel hayatla ilgili gelişmeleri de açıklamak için yaygın şekilde kullanılmaya başlanmıştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 65
Küreselleşmenin temel göstergesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ulaşım teknolojilerinin gelişimi
B
Kültürlerarası etkileşim
C
Uluslararası iletişimin artması
D
Ekonomik bütünleşme süreci
E
Uluslararası kurumlar
Açıklama:
Daha sonradan çok sayıda gösterge geliştirilmesine rağmen, küreselleşmenin temel göstergesi, uluslararası mal ve hizmet ticaretinin artışına bağlı ekonomik bütünleş- me sürecidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 66
Türkiye, ILO’nun 118 sayılı sözleşmesine uygun düzenlemeleri hangi yılda hayata geçirmiştir?
Seçenekler
A
2000
B
2001
C
2002
D
2003
E
2004
Açıklama:
ILO’nun 1962 yılında kabul ettiği 118 No’lu, “Vatandaşlarla, Vatandaş Olmayan Kimselere Sosyal Güvenlik Konusunda Eşit Muamele Yapılma- sı Konusunda Sözleşme” uluslararası emek ve insan göçünün sosyal güvenlik alanında yarattığı sorunları çözmek için geliştirilmiş tedbirlerden biridir. Türkiye, ILO’nun 118 sayılı sözleşme- sine uygun düzenlemeleri 2003 yılında hayata geçirmiştir. Doğru cevap D'dir.
Soru 67
Herkesin kullandığı hakları kullanamayan dezavantajlı gruplara, eşitleştirici ilave haklar verilmesi, kolaylıklar sağlanmasını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal refah
B
Pozitif ayrımcılık
C
Sosyal adalet
D
Esnek çalışma
E
Küresel rekabet
Açıklama:
Pozitif ayırımcılık, herkesin kullandığı hakları kullanamayan dezavantajlı gruplara, eşitleştirici ilave haklar verilmesi, kolaylıklar sağlanmasıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 68
Hiç sosyal güvenlik kapsamında olmayanların, en azından bir veya birkaç sosyal riske karşı kapsama alınmasını amaçlayan uygulama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal yardım
B
Asgari ücret
C
Mikro sigortacılık
D
Gelişimcilik
E
Sosyal diyalog
Açıklama:
Hiç sosyal güvenlik kapsamında olma- yanların, en azından bir veya birkaç sosyal riske karşı kapsama alınmasını amaçlayan uygulama mikro sigortacılıktır. Doğru cevap C'dir.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi ILO'nun Sosyal Güvenliğin Kapsamının Genişletilmesi başlıklı çalışmasında temel alınması gereken esaslardan biri değildir?
Seçenekler
A
Genellik
B
Gelişimcilik
C
Çoğulculuk
D
Yerellik
E
Pragmatik yaklaşımları benimsemek
Açıklama:
“Sosyal Gü- venliğin Kapsamının Genişletilmesi” başlıklı çalışmada sosyal güvenliğin kapsamını genişletmeye yönelik politikalar ve stratejiler uygulanırken temel alınması gereken esasları;
- Herkese temel bir sosyal güvenlik garantisi sağlamaya yönelik genellik (üniversality),
- Sosyal güvenlik garantisinin seviyesini yükselt- meye yönelik gelişimcilik (progressiveness),
- Mevcut sosyal güvenlik tekniklerinden en uygun olanlarını kullanmaya ve sosyal taraf- ların sürece katılımlarını sağlamaya yönelik çoğulculuk (pluralism),
- Sosyal güvenliğin amaçlarını gerçekleştirmeye yönelik politikalarda sonuç odaklı (outcome focus) pragmatik yaklaşımları benimsemek
olarak belirlemiştir. Doğru cevap D'dir.
Soru 70
Sanayi toplumu sosyal güvenlik sistemi, hangi yıllarda yarın endişesi taşımayan güvenli bir toplumsal hayat yaratmıştır?
Seçenekler
A
1900'ler
B
1920'ler
C
1930'lar
D
1950'ler
E
1970'ler
Açıklama:
Sanayi toplumu sosyal güvenlik sistemi, 1970’li yıllarda yarın endişesi taşımayan güvenli bir toplumsal hayat yaratmıştır. Bu dönemi kısaca özetlemek gerekirse “insanlar yalnızca kendileri için değil, çocukları ve ebeveynleri için de yarın endişesi taşımayacakları güvenli bir toplum yaratma” idealine çok yaklaşmışlardır. Doğru cevap E'dir.