Aile ve Çocukla Sosyal Hizmet - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Aile ile ilgili olarak aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Aile kurum olarak devamlılık ve evrensellik özelliği gösterir. İki kişinin kurduğu bir birlik olarak toplumdaki diğer birlikler içinde en geçici ve değişken olanıdır.
B
Aile sürekli ve aynı zamanda geçici bir doğaya sahiptir
C
Aile sosyal kurallarla çevrilidir.
D
Aile; üyelerinden diğer birliklerde görülmeyen devamlı ve çok sayıda isteklerde bulunur. Aile üyelerinden beklediği görev; yaşam boyu devam etmektedir.
E
Aile; sosyal kuralların ve kanuni yasaların şekillendirdiği bir sosyal düzendir. Evlilik kurumu, kesin kurallarla belirlenmemiştir ve bir hukuki anlaşma değeri taşımaz.
Açıklama:
Aile; sosyal kuralların ve kanuni yasaların şekillendirdiği bir sosyal düzendir. Evlilik kurumu, kesin kurallarla belirlenmiş bir hukuki anlaşmadır. Eşlerin saptanmış olan bu kuralları değiştirmeye hakkı yoktur ve uymak zorundadır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi kitapta işlenin ailenin işlevlerinin genel anlamla ifade edilmesinde dışarıda kalır?
Seçenekler
A
Biyolojik (üreme, cinsellik ve neslin devamı gibi)
B
Psikolojik (aile üyelerinin birbirini koruması ve karşılıklısevgi ortamı yaratmak gibi)
C
Ekonomik (ekonomik ihtiyaçları karşılamak, çalışma gibi) olarak özetlenebilir.
D
Sosyal (statü sağlamak, çocukların eğitimini planlamak, eğitim vermek, boş zaman
faaliyetlerini gerçekleştirmek gibi)
faaliyetlerini gerçekleştirmek gibi)
E
Hastalık işlevi
Açıklama:
Hastalık işlevi genel anlamdaki ifadelerden değildir,daha spesifik yapıya sahiptir
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi ailenin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Ailenin kapsamı sınırlıdır
B
Aile biyolojik koşullar çerçevesinde sınırlı bir büyüklüğe sahiptir
C
Aile sosyal yapıda çekirdek özelliği taşır
D
Aile üyelerinin sorumlulukları vardır.
E
Aile duygusal dan ziyade fiziksel bir temele dayanır.
Açıklama:
Aile duygusal bir temele dayanır.
Soru 4
................genel olarak Evlilik, soy ya da evlat edinme yoluyla bir araya gelip ortak bir evde yaşayan insan grubu olarak ifade edilir.
Kitapta geçen ifadeye göre noktalı yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Kitapta geçen ifadeye göre noktalı yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Aile
B
Ebeveyn
C
Toplum
D
Evlilik
E
Soy
Açıklama:
Noktalı yere aile ifadesi gelmelidir.Tanımda ondan bahsedildi.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi sosyal değişmenin yarattığı aile politikası sorunlardan birine örnek olarak verilemez?
Seçenekler
A
Yeniden birleşme ve yeniden evlenmelerin artması
B
Çocuksuzluğun artması
C
Çocuk anneler
D
Yalnız ebeveynler
E
Farklı ırktan seçim yapma eğilimi
Açıklama:
Aynı ırktan seçim yapma eğilimi örnek olarak verilebilir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi teknolojik değişime örnek olarak verilemez?
Seçenekler
A
Tüp bebek
B
Yumurta seçimi
C
Yumurta dondurma
D
Sperm seçimi
E
Cinsel birliktelik
Açıklama:
Cinsel birliktelik teknolojik değişimden önceden süregelen şeylerdendir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi sistem yaklaşımına göre, ailenin yerine getirmesi gereken görevlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kimlik görevlerini bireysel olarak belirleme.
B
Sınırları düzenleme
C
Ailenin duygusal atmosferini yönetme.
D
Ailede meydana gelen değişimi yönetme.
E
Aile üyelerinin devamlılığını sağlama
Açıklama:
Kimlik görevlerini bireysel olarak belirleme, bunlardan biri değildir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi ailelere olan bazı inanç ve kanılardan değildir?
Seçenekler
A
Ebeveynlerin çocukların gereksinimlerine etkili ve olumlu tepki verebilmeleri için öncelikle onların temel gereksinimleri karşılanmalıdır.
B
Her bir aile üyesinin sevgi, ilgi ve destek gereksinimi vardır
C
Her insan aileye gereksinim duymaz.
D
Ailenin karşılaştığı güçlüklerin birçoğu bir gecede meydana gelmez ancak yıllar içinde aşamalı olarak gelişir
E
Aile/ebeveynlik ile ilgili düşüncelerde ve eylemlerde farklılıklar vardır.
Açıklama:
Kitapta anlatılanlara göre her insan aileye gereksinim duymaz ifadesi yanlıştır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi işlevlerini yerine getirebilen (işlevsel) sağlıklı ailenin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Aile üyeleri arasında çok az çatışma vardır
B
Gelişimsel değişikliklere çok kolay uyum sağlarlar.
C
Stresli olaylarla çok kolay baş edebilirler
D
Şefkatli, sempatik, sıcak ve sorumluluk sahibidirler
E
Aile üyelerinde farklılaşmış bencillik gelişir ve bu durum da zihinsel süreçte olur.
Açıklama:
Aile üyelerinde farklılaşmış benlik gelişir ve bu durum da zihinsel süreçte olur.
Soru 10
Çekirdek aile: Anne baba ve evlenmemiş çocuklarından oluşan, günümüz toplumsal yapının en çok görülen aile tipidir.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıda verilen aile tipinin özelliklerinden değildir?
Aşağıdakilerden hangisi yukarıda verilen aile tipinin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Çekirdek aileyi oluşturan eş ve çocuklar aynı evde otururlar.
B
Bağımsız bir geliri paylaşırlar
C
Karı koca ilişkileri genelde eşitlikçidir.
D
Sorumluluk ve yükümlülükler aile üyeleri arasında paylaşılır
E
Çekirdek aileyi oluşturan eş ve çocuklar ayrı bir evde otururlar.
Açıklama:
Çekirdek aileyi oluşturan eş ve çocuklar ayrı bir evde otururlar.
Soru 11
I. Aile sosyal yapıda çekirdek özelliği taşır.
II. Ailenin kapsamı geniştir.
III. Aile duygusal bir temele dayanır.
Hangisi ailenin temel özelliklerindendir?
II. Ailenin kapsamı geniştir.
III. Aile duygusal bir temele dayanır.
Hangisi ailenin temel özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Ailenin kapsamı geniş değil sınırlıdır. Bununla birlikte aile, sosyal yapıda çekirdek özelliği taşır ve duygusal bir temele dayanır. Doğru cevap D'dir.
Soru 12
Hangisi ailenin sosyal işlevleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Neslin devamı
B
Statü sağlamak
C
Aile üyelerinin birbirini koruması
D
Çalışma
E
Üreme
Açıklama:
Ailenin işlevleri en genel anlamda;
• Biyolojik (üreme, cinsellik ve neslin devamı gibi)
• Sosyal (statü sağlamak, çocukların eğitimini planlamak, eğitim vermek, boş zaman faaliyetlerini gerçekleştirmek gibi)
• Psikolojik (aile üyelerinin birbirini koruması ve karşılıklı sevgi ortamı yaratmak gibi)
• Ekonomik (ekonomik ihtiyaçları karşılamak, çalışma gibi) olarak özetlenebilir.
Doğru cevap B'dir.
• Biyolojik (üreme, cinsellik ve neslin devamı gibi)
• Sosyal (statü sağlamak, çocukların eğitimini planlamak, eğitim vermek, boş zaman faaliyetlerini gerçekleştirmek gibi)
• Psikolojik (aile üyelerinin birbirini koruması ve karşılıklı sevgi ortamı yaratmak gibi)
• Ekonomik (ekonomik ihtiyaçları karşılamak, çalışma gibi) olarak özetlenebilir.
Doğru cevap B'dir.
Soru 13
Hangisi ailelere dönük inanç ve kanılar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Aileler sağlıklı olmayı ister.
B
Her bir aile üyesinin sevgi, ilgi ve destek gereksinimi vardır.
C
Her insan aileye gereksinim duymayabilir.
D
Aile/ebeveynlik ile ilgili düşüncelerde ve eylemlerde farklılıklar vardır.
E
Aileler çevresel sistemlerden adil ve eşit muamele görmeyi isterler.
Açıklama:
Her insan aileye gereksinim duyar. Doğru cevap C'dir.
Soru 14
Evlenen tüm oğulların eş ve çocuklarıyla baba evinde birlikte yaşamaları ile oluşan aile biçimi hangisidir?
Seçenekler
A
Çekirdek aile
B
Geniş aile
C
Kapalı aile
D
Tamamlanmamış aile
E
Birleşik/Bütünleşik aile
Açıklama:
Birleşik/Bütünleşik aile: Evlenen tüm oğulların eş ve çocuklarıyla baba evinde birlikte yaşamaları ile oluşan aile biçimine denir. Doğru cevap E'dir.
Soru 15
I. Karı koca ilişkileri genelde eşitlikçidir.
II. Çekirdek aileyi oluşturan eş ve çocuklar aynı evde otururlar.
III. Ortak bir geliri paylaşırlar.
Hangisi çekirdek ailenin özelliklerindendir?
II. Çekirdek aileyi oluşturan eş ve çocuklar aynı evde otururlar.
III. Ortak bir geliri paylaşırlar.
Hangisi çekirdek ailenin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çekirdek aile: Anne baba ve evlenmemiş çocuklarından oluşan, günümüz toplumsal yapının en çok görülen aile tipidir. Bu ailenin temel özellikleri şöyle sıralanabilir:
• Çekirdek aileyi oluşturan eş ve çocuklar ayrı bir evde otururlar.
• Bağımsız bir geliri paylaşırlar.
• Karı koca ilişkileri genelde eşitlikçidir.
• Sorumluluk ve yükümlülükler aile üyeleri arasında paylaşılır.
Doğru cevap A'dır.
• Çekirdek aileyi oluşturan eş ve çocuklar ayrı bir evde otururlar.
• Bağımsız bir geliri paylaşırlar.
• Karı koca ilişkileri genelde eşitlikçidir.
• Sorumluluk ve yükümlülükler aile üyeleri arasında paylaşılır.
Doğru cevap A'dır.
Soru 16
Hangisi eş zamanlı (senkronize) ailelerin özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Sözel olmayan iletişim önemlidir.
B
Rutine önem verilir.
C
Açık bir iletişim mevcuttur.
D
Samimiyet azdır.
E
Aile içi mesajları almak zordur.
Açıklama:
Eş Zamanlı (Senkronize) Aileler: Bu tür ailelerde iletişim kapalıdır. Sözel olmayan iletişim önemlidir. Bu tür aileler rutine önem verir ve düzenlidir. Bu nedenle aile üyeleri özellikle çocuklar güven ve ait olma duygusu yaşarlar. İletişim açık ve anlaşılır olmadığı için mesajları almak zordur. Etkileşim az olduğu için samimiyet azalmıştır. Bu ailelerde zor bir üye olduğunda ya da aile büyük değişimler geçirdiğinde genellikle “inkâr” ortaya çıkar. Sürekli sakinlik ve huzur istendiği
için problem büyüyünceye kadar müdahale edilmez, aksine yadsınır. Bu tür aileler kriz yönelimli ve stratejik tekniklere iyi tepki verirler. Doğru cevap C'dir.
için problem büyüyünceye kadar müdahale edilmez, aksine yadsınır. Bu tür aileler kriz yönelimli ve stratejik tekniklere iyi tepki verirler. Doğru cevap C'dir.
Soru 17
Osmanlılarda hakim olan aile yapısı hangisidir?
Seçenekler
A
Tamamlanmamış aile
B
Geniş aile
C
Çekirdek aile
D
Rastlantısal aile
E
Açık aile
Açıklama:
Osmanlılarda hakim olan aile yapısı toprak sistemi ve ekonomik değişimin de etkisiyle geniş ailedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 18
Aile yaşam döngüsünün ilk evresi hangisidir?
Seçenekler
A
Eş seçimi
B
Ebeveynlik
C
Yetişkin çocuklara sahip olma
D
Bağımsızlık
E
Emeklilik
Açıklama:
Bağımsızlık Evresi: Bu evre aile yaşam döngüsündeki ilk evredir. Bu dönemde birey genç yetişkinlik evresinde olup duygusal, fiziksel, sosyal ve ekonomik olarak yeterli bir yetişkin haline gelme aşamasındadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 19
Gale ve Vetere’ye göre hangisi aile kuramlarının özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Diğer bakış açılarının etkisi altında kalmamalıdır.
B
Temel değişkenleri açıkça belirleyebilmeli ve tanımlayabilmelidir.
C
Aile sınıflandırması davranışlar ve eylemleri ayırt edebilmelidir.
D
Aile ihtiyaçlarını odak almalı ve bu ihtiyaçları gidermenin yollarını sunmalıdır.
E
Tekrarlayan aile davranışlarını açık hale getirmelidir.
Açıklama:
Gale ve Vetere (1987)’ye göre aile kuramları, diğer bakış açılarını da dikkate alabilmelidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 20
Aile içi ilişkileri ve çatışma kaynaklarını, sömürü, patriyarki ve cinsiyet kavramları çerçevesinde ele alan kuram hangisidir?
Seçenekler
A
Bağlanma Kuramı
B
Feminist Kuram
C
Bilişsel-Davranışçı Aile Kuramı
D
İnsancıl Aile Kuramı
E
Psikodinamik/Psikoanalitik Aile Kuramı
Açıklama:
Feminist Kuram: Kadının insanlık tarihi boyunca aile içinde ve dışında üstlendiği rolleri ele alan feminist kuram aile içi ilişkiler bağlamında da uygulayıcıların yararlandığı bir kuram olmuştur. Bu kuram; aile içi ilişkileri ve çatışma kaynaklarını, sömürü, patriyarki ve cinsiyet kavramları çerçevesinde ele alır. Evlilik ve aile konusunun eksiksizce anlaşılabilmesinde kadın deneyiminin kadın gözlükleriyle yeniden anlaşılmaya muhtaç olduğu vurgulanmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi aile kökenimizi temellendiren duygulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Nesli devam ettirme isteği
B
Annelik duygusu
C
Arkadaşlık duygusu
D
Ebeveynlik duyguları
E
Sahiplenme isteği
Açıklama:
Aileyi anlayabilmek amacıyla ailenin temel özelliklerine de bakmak gerekir. Bu bağlamda ailenin temel özellikleri şöyle sıralanabilir:
- Aile evrenseldir; aile bütün sosyal ilişkiler içinde evrensellik özelliği göstermektedir.
- Aile duygusal bir temele dayanır.
- Aile kökeni organik bünyemizde olan karmaşık duygularımızla temellendirilmiştir. Bunlar; nesli devam ettirme isteği, annelik, arkadaşlık, ebeveynlik duygularıdır.
- Aile şekillendirme özelliğine sahiptir.
- Çocuğun kişilik yapısı aile içinde gelişir. Aile üyeleri bireyin hem organik hem de zihnî alışkanlıklar kazanmasını sağlar. Bireydeki sosyalleşme olayı aile içinde gerçekleştirildiğinden ve ailenin çocuk üzerindeki etkileri kişilik gelişiminin bir parçası olduğundan hayat boyu yetişkine arkadaşlık edecektir.
- Ailenin kapsamı sınırlıdır.
- Aile biyolojik koşullar çerçevesinde sınırlı bir büyüklüğe sahiptir.
- Şekillenmiş sosyal yapıların en küçüğüdür.
- Aile sosyal yapıda çekirdek özelliği taşır.
- İlkel toplumlarda ve baba otoritesinin hakim olduğu toplumlarda bütün sosyal yapı aile ünitelerinden oluşmuştur. Karmaşık, modern toplumlarda aile bu özelliğini kaybetmekle beraber yer yer sosyal sınıflar içinde birliğinin çekirdeklik özelliğini devam ettirme eğilimi de görülmektedir.
- Aile üyelerinin sorumlulukları vardır.
- Aile; üyelerinden diğer birliklerde görülmeyen devamlı ve çok sayıda isteklerde bulunur. Aile üyelerinden beklediği görev; yaşam boyu devam etmektedir.
- Aile sosyal kurallarla çevrilidir.
- Aile; sosyal kuralların ve kanuni yasaların şekillendirdiği bir sosyal düzendir. Evlilik kurumu, kesin kurallarla belirlenmiş bir hukuki anlaşmadır. Eşlerin saptanmış olan bu kuralları değiştirmeye hakkı yoktur ve uymak zorundadır.
- Aile sürekli ve aynı zamanda geçici bir doğaya sahiptir.
- Aile kurum olarak devamlılık ve evrensellik özelliği gösterir. İki kişinin kurduğu bir birlik olarak toplumdaki diğer birlikler içinde en geçici ve değişken olanıdır.
Soru 22
Aşağıdaki aile işlevlerinden hangisi diğerlerinden farklıdır?
Seçenekler
A
Statü sağlamak
B
Çocukların eğitimini planlamak
C
Karşılıklı sevgi ortamı yaratmak
D
Eğitim vermek
E
Boş zaman faaliyetlerini gerçekleştirmek
Açıklama:
Ailenin işlevleri en genel anlamda;
- Biyolojik (üreme, cinsellik ve neslin devamı gibi)
- Sosyal (statü sağlamak, çocukların eğitimini planlamak, eğitim vermek, boş zaman faaliyetlerini gerçekleştirmek gibi)
- Psikolojik (aile üyelerinin birbirini koruması ve karşılıklı sevgi ortamı yaratmak gibi)
- Ekonomik (ekonomik ihtiyaçları karşılamak, çalışma gibi) olarak özetlenebilir.
Soru 23
Aile üyelerinin birbirini koruması ailenin hangi işlevi ile ilişkilidir?
Seçenekler
A
Biyolojik işlev
B
Sosyal işlev
C
Ekonomik işlev
D
Psikolojik işlev
E
Pedagojik işlev
Açıklama:
Ailenin işlevleri en genel anlamda;
- Biyolojik (üreme, cinsellik ve neslin devamı gibi)
- Sosyal (statü sağlamak, çocukların eğitimini planlamak, eğitim vermek, boş zaman faaliyetlerini gerçekleştirmek gibi)
- Psikolojik (aile üyelerinin birbirini koruması ve karşılıklı sevgi ortamı yaratmak gibi)
- Ekonomik (ekonomik ihtiyaçları karşılamak, çalışma gibi) olarak özetlenebilir.
Soru 24
Üreme, cinsellik ve neslin devamı gibi işlevler ailenin hangi işlevi ile ilişkilidir?
Seçenekler
A
Biyolojik işlev
B
Sosyal işlev
C
Ekonomik işlev
D
Psikolojik işlev
E
Pedagojik işlev
Açıklama:
Ailenin işlevleri en genel anlamda;
- Biyolojik (üreme, cinsellik ve neslin devamı gibi)
- Sosyal (statü sağlamak, çocukların eğitimini planlamak, eğitim vermek, boş zaman faaliyetlerini gerçekleştirmek gibi)
- Psikolojik (aile üyelerinin birbirini koruması ve karşılıklı sevgi ortamı yaratmak gibi)
- Ekonomik (ekonomik ihtiyaçları karşılamak, çalışma gibi) olarak özetlenebilir.
Soru 25
Sistem yaklaşımına göre aile üyelerinin bakımı ve desteklenmesi ile ilgili görev aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ailenin duygusal atmosferini yönetme
B
Kimlik görevlerini yönlendirme
C
Sınırları düzenleme
D
Aile yapısında meydana gelen değişimi yönetme
E
Aile üyelerinin devamlılığını sağlama
Açıklama:
Sistem yaklaşımı, aile işlevlerini ailenin yerine getirmesi gereken “görevler” biçiminde kavramsallaştırmıştır. Sistem yaklaşımına göre, ailenin yerine getirmesi gereken görevler şöyle sıralanabilir:
Kimlik görevlerini yönlendirme: Her aile hem bireysel aile üyelerinin hem de sisteminin bütününün kimlik gelişimine yardımcı olmalıdır. Aile içinde bireyler kendileri hakkında (fiziksel, cinsel özellikleri, güçlü ve zayıf yanları gibi) bilgi edinirler. Bu bilgiler bireyin benlik kavramına hizmet eder.
Sınırları düzenleme: Bütün aileler sınırlarını kurmalı ve bunları devam ettirebilmelidir.
Sistem literatüründe ailenin iki tür sınırından söz edilir: dışsal ve içsel. Aile dışsal sınırlar ile aile sistemini diğerlerinden ayırır, aile üyeliğini belirler ve aile ile diğer sistemler arasındaki bilgi akışını düzenler. Aile tüm bunları yaparken kendi bütünlüğünü ve özerkliğini korumalıdır. İçsel sınırlar ise ailenin alt sistemleri arasındaki bilgi akışını düzenler. Bu sınırlar aile üyelerinin özerklik ve bireyselliğini etkiler. Sınırlar arasındaki tolerans az ise üyeler iç içe girer, tolerans çok ise kopukluk meydana gelir.
Ailenin duygusal atmosferini yönetme: Bu görev aile üyelerinin bakımı ve desteklenmesi ile ilgilidir. Karar verme, güç ve kontrol stratejisi de gerektirir. Etkili bir yönetim ile aile üyeleri bakıldığını, desteklendiğini hisseder, ailenin genel amaçlarını tamamlamak için iş birliği yapar ve çatışma ortaya çıktığında risk almak için istekli olurlar.
Aile yapısında meydana gelen değişimi yönetme: Açık bir sistem olan aile, yeni bilgilere tepki olarak periyodik biçimde yeniden düzenlenir. Sistem için bu, stres olarak yaşanır. Değişim gereklidir ve talep edilir. Stres, stratejilerde yeniden düzenlemeyi sağlar ve aile güncel şartlara “uyum” sağlamış olur.
Aile üyelerinin devamlılığını sağlama: Ailelerin, üyelerinin ve sistemin bütününün sağlığını artırarak ailenin fiziksel çevresini devam ettirmesi zorunludur. Aile beslenme, barınma ve eğitim gibi ihtiyaçları karşılama için zaman, para ve enerji kaynaklarını kullanır.
Doğru yanıt A’dır.
Kimlik görevlerini yönlendirme: Her aile hem bireysel aile üyelerinin hem de sisteminin bütününün kimlik gelişimine yardımcı olmalıdır. Aile içinde bireyler kendileri hakkında (fiziksel, cinsel özellikleri, güçlü ve zayıf yanları gibi) bilgi edinirler. Bu bilgiler bireyin benlik kavramına hizmet eder.
Sınırları düzenleme: Bütün aileler sınırlarını kurmalı ve bunları devam ettirebilmelidir.
Sistem literatüründe ailenin iki tür sınırından söz edilir: dışsal ve içsel. Aile dışsal sınırlar ile aile sistemini diğerlerinden ayırır, aile üyeliğini belirler ve aile ile diğer sistemler arasındaki bilgi akışını düzenler. Aile tüm bunları yaparken kendi bütünlüğünü ve özerkliğini korumalıdır. İçsel sınırlar ise ailenin alt sistemleri arasındaki bilgi akışını düzenler. Bu sınırlar aile üyelerinin özerklik ve bireyselliğini etkiler. Sınırlar arasındaki tolerans az ise üyeler iç içe girer, tolerans çok ise kopukluk meydana gelir.
Ailenin duygusal atmosferini yönetme: Bu görev aile üyelerinin bakımı ve desteklenmesi ile ilgilidir. Karar verme, güç ve kontrol stratejisi de gerektirir. Etkili bir yönetim ile aile üyeleri bakıldığını, desteklendiğini hisseder, ailenin genel amaçlarını tamamlamak için iş birliği yapar ve çatışma ortaya çıktığında risk almak için istekli olurlar.
Aile yapısında meydana gelen değişimi yönetme: Açık bir sistem olan aile, yeni bilgilere tepki olarak periyodik biçimde yeniden düzenlenir. Sistem için bu, stres olarak yaşanır. Değişim gereklidir ve talep edilir. Stres, stratejilerde yeniden düzenlemeyi sağlar ve aile güncel şartlara “uyum” sağlamış olur.
Aile üyelerinin devamlılığını sağlama: Ailelerin, üyelerinin ve sistemin bütününün sağlığını artırarak ailenin fiziksel çevresini devam ettirmesi zorunludur. Aile beslenme, barınma ve eğitim gibi ihtiyaçları karşılama için zaman, para ve enerji kaynaklarını kullanır.
Doğru yanıt A’dır.
Soru 26
Sistem yaklaşımına göre ailenin yeni bilgilere tepki olarak periyodik biçimde yeniden düzenlenmesi görevi aşağıdakilerden hangisi ile açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Ailenin duygusal atmosferini yönetme
B
Kimlik görevlerini yönlendirme
C
Sınırları düzenleme
D
Aile yapısında meydana gelen değişimi yönetme
E
Aile üyelerinin devamlılığını sağlama
Açıklama:
Sistem yaklaşımı, aile işlevlerini ailenin yerine getirmesi gereken “görevler” biçiminde kavramsallaştırmıştır. Sistem yaklaşımına göre, ailenin yerine getirmesi gereken görevler şöyle sıralanabilir:
Kimlik görevlerini yönlendirme: Her aile hem bireysel aile üyelerinin hem de sisteminin bütününün kimlik gelişimine yardımcı olmalıdır. Aile içinde bireyler kendileri hakkında (fiziksel, cinsel özellikleri, güçlü ve zayıf yanları gibi) bilgi edinirler. Bu bilgiler bireyin benlik kavramına hizmet eder.
Sınırları düzenleme: Bütün aileler sınırlarını kurmalı ve bunları devam ettirebilmelidir.
Sistem literatüründe ailenin iki tür sınırından söz edilir: dışsal ve içsel. Aile dışsal sınırlar ile aile sistemini diğerlerinden ayırır, aile üyeliğini belirler ve aile ile diğer sistemler arasındaki bilgi akışını düzenler. Aile tüm bunları yaparken kendi bütünlüğünü ve özerkliğini korumalıdır. İçsel sınırlar ise ailenin alt sistemleri arasındaki bilgi akışını düzenler. Bu sınırlar aile üyelerinin özerklik ve bireyselliğini etkiler. Sınırlar arasındaki tolerans az ise üyeler iç içe girer, tolerans çok ise kopukluk meydana gelir.
Ailenin duygusal atmosferini yönetme: Bu görev aile üyelerinin bakımı ve desteklenmesi ile ilgilidir. Karar verme, güç ve kontrol stratejisi de gerektirir. Etkili bir yönetim ile aile üyeleri bakıldığını, desteklendiğini hisseder, ailenin genel amaçlarını tamamlamak için iş birliği yapar ve çatışma ortaya çıktığında risk almak için istekli olurlar.
Aile yapısında meydana gelen değişimi yönetme: Açık bir sistem olan aile, yeni bilgilere tepki olarak periyodik biçimde yeniden düzenlenir. Sistem için bu, stres olarak yaşanır. Değişim gereklidir ve talep edilir. Stres, stratejilerde yeniden düzenlemeyi sağlar ve aile güncel şartlara “uyum” sağlamış olur.
Aile üyelerinin devamlılığını sağlama: Ailelerin, üyelerinin ve sistemin bütününün sağlığını artırarak ailenin fiziksel çevresini devam ettirmesi zorunludur. Aile beslenme, barınma ve eğitim gibi ihtiyaçları karşılama için zaman, para ve enerji kaynaklarını kullanır.
Doğru yanıt D’dir.
Kimlik görevlerini yönlendirme: Her aile hem bireysel aile üyelerinin hem de sisteminin bütününün kimlik gelişimine yardımcı olmalıdır. Aile içinde bireyler kendileri hakkında (fiziksel, cinsel özellikleri, güçlü ve zayıf yanları gibi) bilgi edinirler. Bu bilgiler bireyin benlik kavramına hizmet eder.
Sınırları düzenleme: Bütün aileler sınırlarını kurmalı ve bunları devam ettirebilmelidir.
Sistem literatüründe ailenin iki tür sınırından söz edilir: dışsal ve içsel. Aile dışsal sınırlar ile aile sistemini diğerlerinden ayırır, aile üyeliğini belirler ve aile ile diğer sistemler arasındaki bilgi akışını düzenler. Aile tüm bunları yaparken kendi bütünlüğünü ve özerkliğini korumalıdır. İçsel sınırlar ise ailenin alt sistemleri arasındaki bilgi akışını düzenler. Bu sınırlar aile üyelerinin özerklik ve bireyselliğini etkiler. Sınırlar arasındaki tolerans az ise üyeler iç içe girer, tolerans çok ise kopukluk meydana gelir.
Ailenin duygusal atmosferini yönetme: Bu görev aile üyelerinin bakımı ve desteklenmesi ile ilgilidir. Karar verme, güç ve kontrol stratejisi de gerektirir. Etkili bir yönetim ile aile üyeleri bakıldığını, desteklendiğini hisseder, ailenin genel amaçlarını tamamlamak için iş birliği yapar ve çatışma ortaya çıktığında risk almak için istekli olurlar.
Aile yapısında meydana gelen değişimi yönetme: Açık bir sistem olan aile, yeni bilgilere tepki olarak periyodik biçimde yeniden düzenlenir. Sistem için bu, stres olarak yaşanır. Değişim gereklidir ve talep edilir. Stres, stratejilerde yeniden düzenlemeyi sağlar ve aile güncel şartlara “uyum” sağlamış olur.
Aile üyelerinin devamlılığını sağlama: Ailelerin, üyelerinin ve sistemin bütününün sağlığını artırarak ailenin fiziksel çevresini devam ettirmesi zorunludur. Aile beslenme, barınma ve eğitim gibi ihtiyaçları karşılama için zaman, para ve enerji kaynaklarını kullanır.
Doğru yanıt D’dir.
Soru 27
Evlenen tüm oğulların eş ve çocuklarıyla baba evinde birlikte yaşamaları ile oluşan aile biçimine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Küçük aile
B
Geniş aile
C
Bütünleşik aile
D
Modern aile
E
Çekirdek aile
Açıklama:
Geniş aile: Birden fazla kuşağı içinde barındıran ve akrabalık ilişkilerinin güçlü olarak yaşandığı, gelirin paylaşıldığı kalabalık aile üyelerinin oluşturduğu aile biçimidir.
Birleşik/Bütünleşik aile: Evlenen tüm oğulların eş ve çocuklarıyla baba evinde birlikte yaşamaları ile oluşan aile biçimine denir.
Doğru yanıt C’dir.
Birleşik/Bütünleşik aile: Evlenen tüm oğulların eş ve çocuklarıyla baba evinde birlikte yaşamaları ile oluşan aile biçimine denir.
Doğru yanıt C’dir.
Soru 28
Birden fazla kuşağı içinde barındıran ve akrabalık ilişkilerinin güçlü olarak yaşandığı, gelirin paylaşıldığı kalabalık aile üyelerinin oluşturduğu aile biçimine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Küçük aile
B
Geniş aile
C
Bütünleşik aile
D
Modern aile
E
Çekirdek aile
Açıklama:
Geniş aile: Birden fazla kuşağı içinde barındıran ve akrabalık ilişkilerinin güçlü olarak yaşandığı, gelirin paylaşıldığı kalabalık aile üyelerinin oluşturduğu aile biçimidir.
Birleşik/Bütünleşik aile: Evlenen tüm oğulların eş ve çocuklarıyla baba evinde birlikte yaşamaları ile oluşan aile biçimine denir.
Doğru yanıt B’dir.
Birleşik/Bütünleşik aile: Evlenen tüm oğulların eş ve çocuklarıyla baba evinde birlikte yaşamaları ile oluşan aile biçimine denir.
Doğru yanıt B’dir.
Soru 29
Çekirdek ailenin temel özellikleri ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Çekirdek aileyi oluşturan eş ve çocuklar ayrı bir evde otururlar.
B
Bağımsız bir geliri paylaşırlar.
C
Bu aileleri bir arada tutan nedenler büyük ölçüde ekonomiktir.
D
Karı koca ilişkileri genelde eşitlikçidir.
E
Sorumluluk ve yükümlülükler aile üyeleri arasında paylaşılır.
Açıklama:
Çekirdek aile: Anne baba ve evlenmemiş çocuklarından oluşan, günümüz toplumsal yapının en çok görülen aile tipidir. Bu ailenin temel özellikleri şöyle sıralanabilir:
- Çekirdek aileyi oluşturan eş ve çocuklar ayrı bir evde otururlar.
- Bağımsız bir geliri paylaşırlar.
- Karı koca ilişkileri genelde eşitlikçidir.
- Sorumluluk ve yükümlülükler aile üyeleri arasında paylaşılır.
Soru 30
Ailede kararları alan bir liderin ve hiyerarşik yapının söz konusu olduğu aile türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gelişigüzel aileler
B
Rastlantısal aileler
C
Açık aileler
D
Eş zamanlı aileler
E
Kapalı aileler
Açıklama:
Aileler, sistemsel özelliklerine göre de sınıflandırılabilirler. Sistem yaklaşımı aileleri kapalı aileler, gelişigüzel (rastlantısal) aileler, açık aileler ve eş zamanlı (senkronize) aileler olarak dört türde ele almaktadır.
Kapalı Aileler: Genellikle “geleneksel aileler” olarak bilinirler. Ailede kararları alan bir lider ve hiyerarşik yapı söz konusudur. Ebeveynlik otoriteye dayalıdır. Bu aileler iyi işlediğinde kurallar ve sınırlar belli olur ancak aile üyelerinin kendine has özellikleri görmezden gelinir. Birey değil grup önemlidir. Ailede kontrolü sağlamak için katı kurallar konur ve daha az hoşgörü vardır. Aile üyelerinin birbirleriyle olan sınırları iç içe geçmiştir. Bu tür aileler yardım için geldiğinde beklentileri kendilerine daha çok bir “koç veya uzman” olarak davranılmasıdır. Ancak bu şekilde güvenebilirler.
Doğru yanıt E’dir.
Kapalı Aileler: Genellikle “geleneksel aileler” olarak bilinirler. Ailede kararları alan bir lider ve hiyerarşik yapı söz konusudur. Ebeveynlik otoriteye dayalıdır. Bu aileler iyi işlediğinde kurallar ve sınırlar belli olur ancak aile üyelerinin kendine has özellikleri görmezden gelinir. Birey değil grup önemlidir. Ailede kontrolü sağlamak için katı kurallar konur ve daha az hoşgörü vardır. Aile üyelerinin birbirleriyle olan sınırları iç içe geçmiştir. Bu tür aileler yardım için geldiğinde beklentileri kendilerine daha çok bir “koç veya uzman” olarak davranılmasıdır. Ancak bu şekilde güvenebilirler.
Doğru yanıt E’dir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi aileyi tanımlamaz?
Seçenekler
A
Aile, biyolojik ilişkiler sonucu insan türünün devamını sağlayan, toplumsallaşma sürecinin başladığı, karşılıklı ilişkilerin belirli kurallara bağlandığı, biyolojik, psikolojik, ekonomik, toplumsal ve hukuksal gibi yönleri bulunan toplumsal bir birimdir.
B
Aile; kan bağlılığı, evlilik ve diğer yasal yollardan, aralarında akrabalık ilişkisi bulunan ve çoğunlukla aynı evde yaşayan bireylerden oluşan; birey cinsel, psikolojik, sosyal ve ekonomik ihtiyaçlarının karşılandığı, topluma uyum ve katılımlarının sağlandığı ve düzenlendiği temel bir toplumsal birimdir.
C
Aile; birlikte vakit geçirmek, ev giderlerini paylaşmak, konaklama ihtiyacını karşılamak amacıyla bir araya gelmiş toplumsal bir gruptur.
D
Aile genel olarak evlilik, soy ya da evlat edinme yoluyla bir araya gelip ortak bir evde yaşayan insan grubudur.
E
Aile, birbiriyle yakın ilişki içerisinde olan, sıklıkla yüz yüze iletişimde bulunan, ortak normların ve ortak derin etkileşimlerin paylaşıldığı birincil gruplardır.
Açıklama:
Aile olmanın temel şartlarında birisi bireyler arasında mutlaka kan bağının bulunmasıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi ailenin işlevlerinden biridir?
Seçenekler
A
Eğitim
B
Biyolojik
C
Hukuk
D
Fiziksel
E
Tarih
Açıklama:
Ailenin işlevleri en genel anlamda;
• Biyolojik (üreme, cinsellik ve neslin devamı gibi)
• Sosyal (statü sağlamak, çocukların eğitimini planlamak, eğitim vermek, boş zaman
faaliyetlerini gerçekleştirmek gibi)
• Psikolojik (aile üyelerinin birbirini koruması ve karşılıklı sevgi ortamı yaratmak gibi)
• Ekonomik (ekonomik ihtiyaçları karşılamak, çalışma gibi) olarak özetlenebilir.
Doğru cevap B'dir.
• Biyolojik (üreme, cinsellik ve neslin devamı gibi)
• Sosyal (statü sağlamak, çocukların eğitimini planlamak, eğitim vermek, boş zaman
faaliyetlerini gerçekleştirmek gibi)
• Psikolojik (aile üyelerinin birbirini koruması ve karşılıklı sevgi ortamı yaratmak gibi)
• Ekonomik (ekonomik ihtiyaçları karşılamak, çalışma gibi) olarak özetlenebilir.
Doğru cevap B'dir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi işlevlerini yerine getirebilen sağlıklı ailenin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Aile üyeleri arasında kıskançlık ve bencillik vardır.
B
Aile üyeleri arasında çok az çatışma vardır.
C
Şefkatli, sempatik, sıcak ve sorumluluk sahibidirler.
D
Olaylara farklı açıdan bakabilirler.
E
Gelişimsel değişikliklere çok kolay uyum sağlarlar.
Açıklama:
İşlevlerini yerine getirebilen sağlıklı ailenin özellikleri şöyle özetlenebilir:
• Sağlıklı aileler fonksiyonlarını çok iyi yerine getirir.
• Üyeler aile iletişimden memnundur ve psikolojik olarak sağlıklıdır.
• Aile üyeleri arasında çok az çatışma vardır.
• Gelişimsel değişikliklere çok kolay uyum sağlarlar.
• Stresli olaylarla çok kolay baş edebilirler.
• Yetişkinler kendi özelliklerini korurlar.
• Şefkatli, sempatik, sıcak ve sorumluluk sahibidirler.
• Kendileri ile barışık, yaratıcı, üretken, gerçekçi ve başarılarından memnundurlar.
• Aile üyeleri kendilerini içsel olarak algılayabilir ve dışarıya açıkça, tamamen ifade edebilirler.
• Olaylara farklı açıdan bakabilirler.
• Başkalarını sempatik olarak algılayabilirler.
• Gerçekçi, esnek, yaratıcı ve problemlerini akılcı olarak çözebilirler.
• Sağlıklı ailede üyeler yaşamlarını değer ve amaçları doğrultusunda yönlendirirler.
• Aile üyelerinde farklılaşmış benlik gelişir ve bu durum da zihinsel süreçte olur.
Doğru cevap A'dır.
• Sağlıklı aileler fonksiyonlarını çok iyi yerine getirir.
• Üyeler aile iletişimden memnundur ve psikolojik olarak sağlıklıdır.
• Aile üyeleri arasında çok az çatışma vardır.
• Gelişimsel değişikliklere çok kolay uyum sağlarlar.
• Stresli olaylarla çok kolay baş edebilirler.
• Yetişkinler kendi özelliklerini korurlar.
• Şefkatli, sempatik, sıcak ve sorumluluk sahibidirler.
• Kendileri ile barışık, yaratıcı, üretken, gerçekçi ve başarılarından memnundurlar.
• Aile üyeleri kendilerini içsel olarak algılayabilir ve dışarıya açıkça, tamamen ifade edebilirler.
• Olaylara farklı açıdan bakabilirler.
• Başkalarını sempatik olarak algılayabilirler.
• Gerçekçi, esnek, yaratıcı ve problemlerini akılcı olarak çözebilirler.
• Sağlıklı ailede üyeler yaşamlarını değer ve amaçları doğrultusunda yönlendirirler.
• Aile üyelerinde farklılaşmış benlik gelişir ve bu durum da zihinsel süreçte olur.
Doğru cevap A'dır.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi üye sayısı ve bir araya geliş biçimine göre oluşmuş aile tiplerinden birisidir?
Seçenekler
A
Kapalı aileler
B
Eş zamanlı aileler
C
Rastlantısal aileler
D
Açık aileler
E
Küçük aileler
Açıklama:
Aileyi üye sayısı ve bir araya geliş biçimine göre temelde büyük aile ve küçük aile olmak üzere iki kategoride inceleyebiliriz. Doğru cevap E'dir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi rastlantısal ailelerin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Bilgi paylaşımı ve iş birliği vardır.
B
Grup yerine bireye önem verilir.
C
Hiyerarşik değil, izin vericidir.
D
Aile üyeleri kendi sorunlarını çözmeleri için cesaretlendirilir.
E
Ebeveynlik becerileri zayıftır.
Açıklama:
Gelişigüzel (Rastlantısal) Aileler: Kapalı ailelerin aksine grup yerine bireye önem verilir. Aile her üyenin ihtiyaç ve amaçlarını gözetir. Hiyerarşik değil, izin vericidir. Aile üyeleri kendi sorunlarını çözmeleri için
cesaretlendirilir bu nedenle de en büyük avantajı çocukların yaratıcılığının ve problem çözme becerilerinin gelişmesini sağlamasıdır. Ancak bu ailelerde iki önemli dezavantaj ya da zorluk vardır. Birincisi bu aileler içsel ve dışsal sınırlarını kurmada yetersizlerdir. İkincisi ise ebeveynlik becerilerinin zayıf olmasıdır. Doğru cevap A'dır.
cesaretlendirilir bu nedenle de en büyük avantajı çocukların yaratıcılığının ve problem çözme becerilerinin gelişmesini sağlamasıdır. Ancak bu ailelerde iki önemli dezavantaj ya da zorluk vardır. Birincisi bu aileler içsel ve dışsal sınırlarını kurmada yetersizlerdir. İkincisi ise ebeveynlik becerilerinin zayıf olmasıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi eski Türk aile kurumu hakkında yanlış bir bilgidir?
Seçenekler
A
Türk ailesi anne-baba ve çocuktan meydana gelen küçük ailedir.
B
Aile içi ilişkiler sevgi ve saygı temelinde kurulmuştur.
C
Anne kızının, baba da oğlunun eğitimini üstlenmiştir.
D
Eski Türk toplumlarında tek eşle evlilik yaygındır.
E
Erkek hem çocukları hem de karısı üzerinde sosyal kontrol gücüne sahiptir.
Açıklama:
Kadın hem çocukları hem de kocası üzerinde sosyal kontrol gücüne sahiptir. Doğru cevap E'dir.
Soru 37
1960'lardan sonra tek kişilik ve tek ebeveynli hanelerin oranında çok ciddi artışlar meydana gelmesinin sebebi nedir?
Seçenekler
A
Eğitim seviyesinin artması
B
Okur-yazar oranının artması
C
Yaşam süresinin uzaması
D
İç ve dış göç süreçleri
E
Tarımsal üretimin artması
Açıklama:
Türkiye’de 1950’li yıllardan başlayarak çok yoğun bir iç göç sürecinin; 1960’lardan başlayarak kendisini iş gücü göçü olarak gösteren çok yoğun bir dış göç sürecinin yaşanmış olması yatmaktadır. Daha sonraki yıllarda ise yine iç göç sürecinde geniş ve çekirdek ailelerin dağılması ile tek kişilik ve tek ebeveynli hanelerin oranında çok ciddi artışlar meydana gelmiştir. 1978-2011 döneminde tek kişilik hanelerin %67 artmış olmasının arkasında iç ve dış göç süreçlerinin bir katkısının bulunduğu anlaşılmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de aile yapısının dönüşümü sürecinde etkili olan önemli gelişmelerden birisidir?
Seçenekler
A
Hukuki değişim
B
Sosyoekonomik değişim
C
Teknolojik değişim
D
Ahlaki değişim
E
Biyolojik değişim
Açıklama:
Türkiye’de aile yapısının dönüşümü sürecinde etkili olan üç önemli gelişme söz konusudur. Bunlar:
Sosyoekonomik değişim
Demografik dönüşüm
Düşünsel değişim
Doğru cevap B'dir.
Sosyoekonomik değişim
Demografik dönüşüm
Düşünsel değişim
Doğru cevap B'dir.
Soru 39
Sınırların geçirgenliği ve derecesine göre aileleri “kopuk” aileler, “fonksiyonel/sağlıklı” aileler ve “iç içe” aileler olarak tanımlayan aile kuramı hangisidir?
Seçenekler
A
Sistem Kuramı
B
Sembolik-Etkileşimci Aile Kuramı
C
Bilişsel-Davranışçı Aile Kuramı
D
Yapısal-İşlevselci Aile Kuramı
E
Sistem Kuramı
Açıklama:
Yapısal aile yaklaşımında sınırların geçirgenliği ve derecesine göre üç tür aile tanımlanmıştır. Bunlar; alt-sistemler arasında katı sınırların olduğu “kopuk” aileler, belirgin sınırların olduğu “fonksiyonel/sağlıklı” aileler ve belirsiz sınırların olduğu “iç içe” ailelerdir. Doğru cevap D'dir.
Soru 40
Ataerkilliği, “Erkeklerin güç ve ekonomik imtiyaza sahip oldukları sistem” şeklinde açıklayan ve ataerkilliği sosyal, tarihsel ve politik güç olarak gören feminist yaklaşım hangisidir?
Seçenekler
A
Liberal feminizm
B
Marksist feminizm
C
Radikal feminizm
D
Sosyalist feministler
E
Aktivist feministler
Açıklama:
Radikal feministler ataerkilliği, “Erkeklerin güç ve ekonomik imtiyaza sahip oldukları sistem” şeklinde açıklamakta ve ataerkilliği sosyal, tarihsel ve politik güç olarak görmektedir. Cinsiyet eşitsizliği, ataerkil
sistemin bir sonucudur ve sosyal eşitsizliğin ilk şeklidir. Doğru cevap C'dir.
sistemin bir sonucudur ve sosyal eşitsizliğin ilk şeklidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 41
Kararları alan bir lider ve hiyerarşik yapının söz konusu olduğu aile türe aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kapalı aile
B
Gelişigüzel aile
C
Eş zamanlı aile
D
Açık aile
E
Parçalanmış aile
Açıklama:
Kapalı Aileler
Genellikle “geleneksel aileler” olarak bilinirler. Ailede kararları alan bir lider ve hiyerarşik yapı söz konusudur. Ebeveynlik otoriteye dayalıdır. Bu aileler iyi işlediğinde kurallar ve sınırlar belli olur ancak aile üyelerinin kendine has özellikleri görmezden gelinir. Birey değil grup önemlidir. Ailede kontrolü sağlamak için katı kurallar konur ve daha az hoşgörü vardır. Aile üyelerinin birbirleriyle olan sınırları iç içe geçmiştir. Bu tür aileler yardım için geldiğinde beklentileri kendilerine daha çok bir “koç veya uzman” olarak davranılmasıdır. Ancak bu şekilde güvenebilirler.
Genellikle “geleneksel aileler” olarak bilinirler. Ailede kararları alan bir lider ve hiyerarşik yapı söz konusudur. Ebeveynlik otoriteye dayalıdır. Bu aileler iyi işlediğinde kurallar ve sınırlar belli olur ancak aile üyelerinin kendine has özellikleri görmezden gelinir. Birey değil grup önemlidir. Ailede kontrolü sağlamak için katı kurallar konur ve daha az hoşgörü vardır. Aile üyelerinin birbirleriyle olan sınırları iç içe geçmiştir. Bu tür aileler yardım için geldiğinde beklentileri kendilerine daha çok bir “koç veya uzman” olarak davranılmasıdır. Ancak bu şekilde güvenebilirler.
Soru 42
I. Boşanma hızının azalması
II. Çocuğa sahip olma yaşının yükselmesi
III. Evlilik yaşının yükselmesi
IV. Kadınların çalışma hayatına girmesi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Türkiye'de aile yapısının dönüşümünü etkileyen faktörlerdendir?
II. Çocuğa sahip olma yaşının yükselmesi
III. Evlilik yaşının yükselmesi
IV. Kadınların çalışma hayatına girmesi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Türkiye'de aile yapısının dönüşümünü etkileyen faktörlerdendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve IV
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Türkiye’de aile yapısının dönüşümü sürecinde etkili olan üç önemli gelişme söz konusudur.
Sosyoekonomik değişim: Kentleşme ile ekonomik yaşamda sanayi ve hizmet sektörlerinin ön plana çıkması, kadının ücretli istihdam sürecine dâhil olması, kişi başına düşen gelirin artması.
Demografik dönüşüm: İlk evlilik yaşının yükselmesi, evlilik içi doğurganlık kontrolünün artması, ilk çocuğa sahip olma yaşının yükselmesi, doğurganlık seviyesinin iki çocukla sınırlanması, ideal çocuk sayısı ile sahip olunan çocuk sayısı arasındaki makasın daralması, boşanma hızlarının artması ve doğumda yaşam beklentisinin artması.
Düşünsel değişim: Düşünsel faktörlerin yani insanların normatif duruşlarının, dinî ve ahlaki değerlerinin, tutumlarının, özgürlük ve eşitlik hakkındaki fikirlerinin, bireysellik karşısındaki konumlarının, çocuk sahibi olmaya ve aileye dair algı ve inanışlarının en az yapısal faktörler kadar etkili olduğunu iddia etmektedir.
Sosyoekonomik değişim: Kentleşme ile ekonomik yaşamda sanayi ve hizmet sektörlerinin ön plana çıkması, kadının ücretli istihdam sürecine dâhil olması, kişi başına düşen gelirin artması.
Demografik dönüşüm: İlk evlilik yaşının yükselmesi, evlilik içi doğurganlık kontrolünün artması, ilk çocuğa sahip olma yaşının yükselmesi, doğurganlık seviyesinin iki çocukla sınırlanması, ideal çocuk sayısı ile sahip olunan çocuk sayısı arasındaki makasın daralması, boşanma hızlarının artması ve doğumda yaşam beklentisinin artması.
Düşünsel değişim: Düşünsel faktörlerin yani insanların normatif duruşlarının, dinî ve ahlaki değerlerinin, tutumlarının, özgürlük ve eşitlik hakkındaki fikirlerinin, bireysellik karşısındaki konumlarının, çocuk sahibi olmaya ve aileye dair algı ve inanışlarının en az yapısal faktörler kadar etkili olduğunu iddia etmektedir.
Soru 43
Aile yaşam döngüsünde “eş seçimi ve ailenin kurulma evresi” ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Ebeveyn olma rollerinin sorumluluğunu alma
B
Çocuklarının kimlik gelişimine destek olma
C
Yetişkin olan çocuklarının sağlık bir aile kurabilmesi için destekleme
D
Eş olma rolüne uyum sağlayarak doyurucu bir “eş sistemi” geliştirme
E
Ailede eş sistemi, ebeveyn sistemi, ebeveyn çocuk sistemleri ve kardeşler sistemi oluşturma
Açıklama:
Eş Seçimi ve Ailenin Kurulma Evresi
Eş seçimi sağlıklı bir ailenin oluşmasında ilk ve en önemli koşuldur. Eş seçimine ilişkin literatürde çeşitli yaklaşımlar yer almaktadır. Şüphesiz, bireylerin hazıroluşlukları, karşılıklı uyumları ve evliliğe istekli olmaları bundan sonraki süreci etkileyecek ve belirleyecektir. Bu süreçte önemli olan karşılıklı olarak doyurucu bir eş sistemi geliştirebilmektir.
Eş seçimi sağlıklı bir ailenin oluşmasında ilk ve en önemli koşuldur. Eş seçimine ilişkin literatürde çeşitli yaklaşımlar yer almaktadır. Şüphesiz, bireylerin hazıroluşlukları, karşılıklı uyumları ve evliliğe istekli olmaları bundan sonraki süreci etkileyecek ve belirleyecektir. Bu süreçte önemli olan karşılıklı olarak doyurucu bir eş sistemi geliştirebilmektir.
Soru 44
Yapısal-işlevselci kuramın kurucusu kimdir?
Seçenekler
A
Ludwig von Bertalanffy
B
Talcott Parsons
C
CarI Rogers
D
Albert Ellis
E
Abraham Maslov
Açıklama:
Yapısal-İşlevselci Aile Kuramı, Talcott Parsons tarafından geliştirilmiştir.
Soru 45
I. Aile üyelerinin kendilerini gerçekleştirmelerini sağlamak
II. Suçluluk hissetmeden kendini ifade edebilme
III. Çeşitli sorunlar karşısında çatışma çözme yollarını öğrenme
IV. Atılgan ve iddialı olmayı öğrenme
Yukarıdakilerden hangileri Bilişsel-Davranışçı aile danışmanlığında aile üyelerine kazandırılmak istenen amaçlardandır?
II. Suçluluk hissetmeden kendini ifade edebilme
III. Çeşitli sorunlar karşısında çatışma çözme yollarını öğrenme
IV. Atılgan ve iddialı olmayı öğrenme
Yukarıdakilerden hangileri Bilişsel-Davranışçı aile danışmanlığında aile üyelerine kazandırılmak istenen amaçlardandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Bilişsel-davranışçı aile danışmanlığında bir aile danışmasının aile üyelerine kazandırmak istedikleri amaçlar şöyle sıralanabilir:
• Diğerlerinin ne istediğini açık ve doğrudan sorabilme
• Olumlu ve olumsuz geri bildirimleri hem algılamayı hem de karşılık vermeyi öğrenme
• Benliği yıkıcı davranış ve düşünceleri fark ederek, değiştirmeyi isteme
• Atılgan ve iddialı olmayı öğrenme
• Suçluluk hissetmeden kendini ifade edebilme
• Olumlu öz-disiplin yollarını geliştirme
• İletişim becerileri ve sosyal becerileri geliştirebilme
• Çeşitli sorunlar karşısında çatışma çözme yollarını öğrenme
• Diğerlerinin ne istediğini açık ve doğrudan sorabilme
• Olumlu ve olumsuz geri bildirimleri hem algılamayı hem de karşılık vermeyi öğrenme
• Benliği yıkıcı davranış ve düşünceleri fark ederek, değiştirmeyi isteme
• Atılgan ve iddialı olmayı öğrenme
• Suçluluk hissetmeden kendini ifade edebilme
• Olumlu öz-disiplin yollarını geliştirme
• İletişim becerileri ve sosyal becerileri geliştirebilme
• Çeşitli sorunlar karşısında çatışma çözme yollarını öğrenme
Soru 46
I. Profesyonel ile müracaatçı arasındaki ilişkinin hiyerarşik olması
II. Duyguları çok fazla vurgulaması
III. Deneysel sonuçların uzun süreli ya da genel olmaması
IV. Krizdeki ailelerle çalışmaya uygun olmaması
Yukarıdakilerden hangileri bilişsel-davranışçı aile kuramının zayıf yönleri olarak belirtilmektedir?
II. Duyguları çok fazla vurgulaması
III. Deneysel sonuçların uzun süreli ya da genel olmaması
IV. Krizdeki ailelerle çalışmaya uygun olmaması
Yukarıdakilerden hangileri bilişsel-davranışçı aile kuramının zayıf yönleri olarak belirtilmektedir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Bilişsel-davranışçı aile kuramının güçlü yönleri araştırma sonuçlarına dayalı olması, gözle görülür davranışlar üzerinde durması, düşünce ve davranışları değiştirmenin daha somut ve kolay olması, kolay anlaşılır ve kısa süreli olmasıdır. Zayıf yönleri ise deneysel sonuçların uzun süreli ya da genel olmaması, profesyonel ile müracaatçı arasındaki ilişkinin hiyerarşik olması, duygulara fazla odaklanmaması nedeniyle insancıl olmaması şeklinde sıralanabilir.
Soru 47
Yaşantısal/insancıl aile kuramı için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Sorun ve amaçları “şimdi ve burada” yaklaşımıyla ele almaktadır.
B
İnsanların kendi problemlerini çözebilme kapasitelerinin olduğuna inanılır.
C
Bilinçaltı güçlerin aile ve evlilik hayatına etkisine dikkat çeker.
D
Duyguları çok fazla vurgulanır.
E
Kişinin “kendi kararını tayin etmesine” olanak tanınır.
Açıklama:
Bilinçaltı güçlerin aile ve evlilik hayatına etkisine Psikodinamik/Psikoanalitik Aile Kuramı tarafından dikkat çekilmektedir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Psikanalitik aile danışmasında kullanılan tekniklerin biri değildir?
bazıları transferans, rüya analizi,
yüzleştirme, güce odaklanma, yaşam hikâyesi, tamamlama olarak sayılabilir
bazıları transferans, rüya analizi,
yüzleştirme, güce odaklanma, yaşam hikâyesi, tamamlama olarak sayılabilir
Seçenekler
A
Rüya analizi
B
Güce odaklanma
C
Yüzleştirme
D
Rol oynama
E
Yaşam hikayesi
Açıklama:
Psikanalitik aile danışmasında kullanılan tekniklerin bazıları transferans, rüya analizi, yüzleştirme, güce odaklanma, yaşam hikâyesi, tamamlama olarak sayılabilir. Diğer taraftan rol oynama gibi yaşantısal çalışmalar insancıl aile kuramının temel müdahale stratejilerinde yer alır.
Soru 49
Aile içi ilişkileri ve çatışma kaynaklarını, sömürü, patriyarki ve cinsiyet kavramları çerçevesinde ele alan kuram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sembolik etkileşimcilik
B
İnsancıl teori
C
Psikanalitik teori
D
Bağlanma teorisi
E
Feminist teori
Açıklama:
Kadının insanlık tarihi boyunca aile içinde ve dışında üstlendiği rolleri ele alan feminist kuram aile içi ilişkiler bağlamında da uygulayıcıların yararlandığı bir kuram olmuştur. Bu kuram; aile içi ilişkileri ve çatışma kaynaklarını, sömürü, patriyarki ve cinsiyet kavramları çerçevesinde ele alır.
Soru 50
I. Kişilik gelişiminde yaşamın ilk altı yılına özel bir önem verilmesi
II. Hastalık ve yetersizlikler üzerine odaklanılması
III. Bilinçaltı güçlerin aile ve evlilik hayatına etkisine dikkat çekmesi
IV. Şimdiki olayların geçmişteki temellerine inerek bu konuda aile üyelerinin bilinçlenmesinin sağlanması
Yukarıdakilerden hangileri psikanalitik kuramın eleştirilen yönleridir?
II. Hastalık ve yetersizlikler üzerine odaklanılması
III. Bilinçaltı güçlerin aile ve evlilik hayatına etkisine dikkat çekmesi
IV. Şimdiki olayların geçmişteki temellerine inerek bu konuda aile üyelerinin bilinçlenmesinin sağlanması
Yukarıdakilerden hangileri psikanalitik kuramın eleştirilen yönleridir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Psikanalitik kuram, sağlıklı kişilikten çok hastalıklı kişiliğin nasıl oluştuğunu açıkladığı, hastalık ve yetersizlikler üzerine odaklandığı, objektif verilere dayanılmadığı, geçerli ve güvenilir kaynaklar kullanılmadığı, kişilik gelişiminde yaşamın ilk altı yılına özel bir önem verilerek, daha sonraki dönemlere ait yaşantıların fazla önemsenmediği gibi eleştirilerle karşı karşıya kalmıştır. Kuramın güçlü yönleri ise bilinçaltı güçlerin aile ve evlilik hayatına etkisine dikkat çekmesi ve aile üyelerinin şimdiki yaşantılarının geçmişteki, özellikle çocukluk yıllarındaki temellerine inerek aile üyelerinin bu konuda bilinçlenmesini sağlaması olarak sayılabilir.
Soru 51
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı (2014) “Türk Aile Yapısı Araştırması” sonuçlarına göre 1980'li yılların ortalarına kadar geniş aile oranı yüzde kaç olarak devam etmiştir?
Seçenekler
A
25
B
23
C
20
D
15
E
12
Açıklama:
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı (2014), “Türk Aile Yapısı Araştırması” sonuçlarına
göre son 50 yıl içinde Türkiye’deki aile yapısında çok önemli değişimler meydana gelmiştir. Bu değişimler aşağıda on başlık altında özetlenmiştir:
1. 1980’li yılların ortalarına kadar dirençli bir yapı göstererek %25 seviyesinde kalan geniş aile, bu tarihten itibaren yaşanan çok güçlü sosyoekonomik ve demografik dönüşümlerin sonucu olarak direncini kaybederek 2010 yılına doğru gelindiğinde %12 seviyesine kadar gerilemiştir. Geniş ailenin direncinin kırılarak
hızlı bir şekilde azalma sürecine girmesinin temel olarak geniş ailenin en önemli
alt aile biçimi olan ataerkil dirençli yapısının ortadan kalkması ile ilişkili olduğu
görünmektedir.
göre son 50 yıl içinde Türkiye’deki aile yapısında çok önemli değişimler meydana gelmiştir. Bu değişimler aşağıda on başlık altında özetlenmiştir:
1. 1980’li yılların ortalarına kadar dirençli bir yapı göstererek %25 seviyesinde kalan geniş aile, bu tarihten itibaren yaşanan çok güçlü sosyoekonomik ve demografik dönüşümlerin sonucu olarak direncini kaybederek 2010 yılına doğru gelindiğinde %12 seviyesine kadar gerilemiştir. Geniş ailenin direncinin kırılarak
hızlı bir şekilde azalma sürecine girmesinin temel olarak geniş ailenin en önemli
alt aile biçimi olan ataerkil dirençli yapısının ortadan kalkması ile ilişkili olduğu
görünmektedir.
Soru 52
Bell , aileyi tanımlamak için dört ayrı yol kullanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan birisi değildir ?
Seçenekler
A
Aileyi aile üyelerinden birinin fikrine dayanarak onun duygu ve hayallerine göre tanımlamak
B
Aileyi, nükleer ve geniş yönüyle sosyal bir kurum olarak ele alır
C
Aile küçük bir grup olarak ele alınır ve küçük grup davranışının ele alındığı Sosyal Psikoloji tarafından incelenir.
D
Aile, toplumun değerleri ile sınırlı bir grup
E
Aileyi bireysel olarak ele alır
Açıklama:
Birincisi, aileyi aile üyelerinden birinin fikrine dayanarak onun duygu ve hayallerine göre tanımlamaktır. Bu tanım daha çok psikiyatride kullanılır. Bu tanımlama biçimine konu olan aile üyesinin duygu, algı ve beklentileri aile üyeliğini tanımlamaya yardımcı olur. İkincisi ise aileyi, nükleer ve geniş yönüyle sosyal bir kurum olarak ele almadır. Burada özel bir aileden değil geniş ve kültürel olarak tanımlanan bir aileden söz edilmektedir. Bu tanımlama biçimi Sosyoloji ve Sosyal Psikoloji tarafından kullanılır. Örneğin Sosyoloji Sözlüğü’nde aile, “Nüfusu yenileme, milli kültürü taşıma, çocukları sosyalleştirme, ferdi yalnızlaştırmama, ekonomik, biyolojik ve psikolojik tatmin işlevlerinin yerine getirildiği bir sosyal kurum” (Erkal ve Baloğlu, 1997) olarak tanımlanmıştır. Le Play’e göre fizikçi için atom, biyolog için hücre ne ise sosyolog için de aile odur (Pembecioğlu, 2006, s. 9). Horkheimer ise aileyi birey ve toplumu birbirine bağlayan en önemli araç olarak görür (Bulut, 2010, s. 13). Üçüncü tanımlamada ise aile küçük bir grup olarak ele alınır ve küçük grup davranışının ele alındığı Sosyal Psikoloji tarafından incelenir. Dördüncü tanımda ise aile, toplumun değerleri ile sınırlı bir grup olarak ele alınır. DPT “Türk Aile Yapısı Özel İhtisas Komisyonu” tarafından verilen aile tanımına göre aile; kan bağlılığı, evlilik ve diğer yasal yollardan, aralarında akrabalık ilişkisi bulunan ve çoğunlukla aynı evde yaşayan bireylerden oluşan; birey cinsel, psikolojik, sosyal ve ekonomik ihtiyaçlarının karşılandığı, topluma uyum ve katılımlarının sağlandığı ve düzenlendiği temel bir toplumsal birimdir. Doğru cevap E'dir.
Soru 53
Evlilik, soy ya da evlat edinme yoluyla bir araya gelip ortak bir evde yaşayan insan grubuna ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Evlilik
B
Yuva
C
Aile
D
Ev
E
Birlik
Açıklama:
Aile genel olarak “Evlilik, soy ya da evlat edinme yoluyla bir araya gelip ortak bir evde yaşayan insan grubu” şeklinde tanımlanır. Doğru cevap C'dir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi ailenin temel özelliklerinden birisi değildir ?
Seçenekler
A
Aile evrenseldir; aile bütün sosyal ilişkiler içinde evrensellik özelliği göstermektedir.
B
Aile duygusal bir temele dayanır.
C
Aile şekillendirme özelliğine sahiptir.
D
Aile biyolojik koşullar çerçevesinde sınırlı bir büyüklüğe sahiptir.
E
Şekillenmiş sosyal yapıların en büyüğüdür.
Açıklama:
Aile şekillenmiş sosyal yapıların en küçüğüdür. Doğru cevap E'dir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi ailenin işlevlerinden sosyal kategorisinden birisidir?
Seçenekler
A
Çalışma
B
Statü sağlamak
C
Hastalık
D
Neslin devamı
E
Karşılıklı sevgi ortamı yaratmak
Açıklama:
Ailenin işlevleri en genel anlamda;
- Biyolojik (üreme, cinsellik ve neslin devamı gibi)
- Sosyal (statü sağlamak, çocukların eğitimini planlamak, eğitim vermek, boş zaman
faaliyetlerini gerçekleştirmek gibi) - Psikolojik (aile üyelerinin birbirini koruması ve karşılıklı sevgi ortamı yaratmak gibi)
- Ekonomik (ekonomik ihtiyaçları karşılamak, çalışma gibi) olarak özetlenebilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 56
Sistem yaklaşımına göre, ailenin yerine getirmesi gereken görevlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Sınırları düzenleme
B
Kimlik görevlerini yönlendirme
C
Ailenin duygusal atmosferini yönetme
D
Aile yapısında meydana gelen değişimi yönetme
E
Aile ekonomisini düzenleme.
Açıklama:
Sistem yaklaşımına göre, ailenin yerine getirmesi gereken görevler şöyle sıralanabilir: Kimlik görevlerini yönlendirme, sınırları düzenleme, ailenin duygusal atmosferini yönetme, aile yapısında meydana gelen değişimi yönetme. Doğru cevap E'dir.
Soru 57
Collins, Jordan ve Coleman ailelere yönelik bazı inanç ve kanılarından birisi değildir ?
Seçenekler
A
Aileler sağlıklı olmayı ister.
B
Aileler farklılıklar yaratmak isterler.
C
Her bir aile üyesinin sevgi, ilgi ve destek gereksinimi vardır.
D
Yaşı ve cinsiyeti ne olursa olsun her bir aile üyesinin bir diğerinden saygı görmeye hakkı vardır.
E
Ebeveynlerin çocukların gereksinimlerine etkili ve olumlu tepki verebilmeleri için öncelikle onların temel gereksinimleri karşılanmalıdır.
Açıklama:
Collins, Jordan ve Coleman göre ailelere yönelik bazı inanç ve kanıları şöyle sıralamaktadır:
- Aileler sağlıklı olmayı ister.
- Aileler bir arada kalmayı ve farklılıkların üstesinden gelmeyi ister.
- Ebeveynler doyum sağlayıcı ilişkiyi sürdürmek ve çocukları büyütme konusundaki sorunlarda anlayış ve destek gereksinimi duyar.
- Ebeveynler bilgi, beceri ve destek olanaklarına sahipse çocuklarına tepki vermenin olumlu, etkili yollarını öğrenebilirler.
- Ebeveynlerin çocukların gereksinimlerine etkili ve olumlu tepki verebilmeleri için öncelikle onların temel gereksinimleri karşılanmalıdır.
- Her bir aile üyesinin sevgi, ilgi ve destek gereksinimi vardır.
- Yaşı ve cinsiyeti ne olursa olsun her bir aile üyesinin bir diğerinden saygı görmeye hakkı vardır.
- Bir çocuğun duygusal ve davranışsal güçlükleri aile ve içinde bulunulan toplumsal çevre bağlamında ele alınmalıdır.
- Her insan aileye gereksinim duyar.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi sağlıklı ailenin özelliklerinden birisidir?
Seçenekler
A
Sağlıklı aileler fonksiyonlarını yerine getirmezler.
B
Üyeler aile iletişimden memnundur ve psikolojik olarak sağlıklıdır.
C
Aile üyeleri arasında çatışma vardır.
D
Gelişimsel değişikliklere çok zor uyum sağlarlar.
E
Stresli olaylarla baş edemezler.
Açıklama:
İşlevlerini yerine getirebilen (işlevsel) sağlıklı ailenin özellikleri şöyle özetlenebilir:
- Sağlıklı aileler fonksiyonlarını çok iyi yerine getirir.
- Üyeler aile iletişimden memnundur ve psikolojik olarak sağlıklıdır.
- Aile üyeleri arasında çok az çatışma vardır.
- Gelişimsel değişikliklere çok kolay uyum sağlarlar.
- Stresli olaylarla çok kolay baş edebilirler.
- Yetişkinler kendi özelliklerini korurlar.
- Şefkatli, sempatik, sıcak ve sorumluluk sahibidirler. Doğru cevap B'dir.
Soru 59
Çoğunlukla kırsal kesimde yaşayan, ekonomik ve kültürel değerlerle şekillenen, akrabalık ilişkileri oldukça güçlü olup üye sayısı açısından da kalabalık olan aile biçimi hangisidir?
Seçenekler
A
Modern
B
Geleneksel
C
Kapalı
D
Rastlantısal
E
Eş Zamanlı
Açıklama:
Büyük (Geleneksel) Aile Çoğunlukla kırsal kesimde yaşayan, ekonomik ve kültürel değerlerle şekillenen, akrabalık ilişkileri oldukça güçlü olup üye sayısı açısından da kalabalık olan aile biçimdir.
Soru 60
Evlenen tüm oğulların eş ve çocuklarıyla baba evinde birlikte yaşamaları ile oluşan aile biçimine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Modern
B
Bütünleşik
C
Kapalı
D
Rastlantısal
E
Eş Zamanlı
Açıklama:
Birleşik/Bütünleşik aile: Evlenen tüm oğulların eş ve çocuklarıyla baba evinde birlikte yaşamaları ile oluşan aile biçimine denir. Doğru cevap B'dir.
Soru 61
Aile her üyenin ihtiyaç ve amaçlarını gözetir. Hiyerarşik değil, izin vericidir. Aile üyeleri kendi sorunlarını çözmeleri için cesaretlendirilir bu nedenle de en büyük avantajı çocukların yaratıcılığının ve problem çözme becerilerinin gelişmesini sağlamasıdır. Söz edilen aile türü hangisidir?
Seçenekler
A
Modern
B
Geleneksel
C
Kapalı
D
Rastlantısal
E
Eş Zamanlı
Açıklama:
Gelişigüzel (Rastlantısal) Aileler Kapalı ailelerin aksine grup yerine bireye önem verilir. Aile her üyenin ihtiyaç ve amaçlarını gözetir. Hiyerarşik değil, izin vericidir. Aile üyeleri kendi sorunlarını çözmeleri için cesaretlendirilir bu nedenle de en büyük avantajı çocukların yaratıcılığının ve problem çözme becerilerinin gelişmesini sağlamasıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 62
Aileyle ilgili verilen özelliklerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Aile mantıksal bir temele dayanır.
B
Aile bireyi şekillendirmez.
C
Aile kökeni nesli devam ettirme isteğinden bağımsız bir kurumdur.
D
Çocuğun kişilik yapısı aile içinde gelişir.
E
Ailenin kapsamı sınırsızdır.
Açıklama:
Ailenin özelliklerine göre;
• Aile evrenseldir; aile bütün sosyal ilişkiler içinde evrensellik özelliği göstermek-tedir. • Aile duygusal bir temele dayanır.• Aile kökeni organik bünyemizde olan karmaşık duygularımızla temellendirilmiştir. Bunlar; nesli devam ettirme isteği, annelik, arkadaşlık, ebeveynlik duygularıdır.• Aile şekillendirme özelliğine sahiptir.• Çocuğun kişilik yapısı aile içinde gelişir. • Ailenin kapsamı sınırlıdır.
Doğru cevap D'dir.
• Aile evrenseldir; aile bütün sosyal ilişkiler içinde evrensellik özelliği göstermek-tedir. • Aile duygusal bir temele dayanır.• Aile kökeni organik bünyemizde olan karmaşık duygularımızla temellendirilmiştir. Bunlar; nesli devam ettirme isteği, annelik, arkadaşlık, ebeveynlik duygularıdır.• Aile şekillendirme özelliğine sahiptir.• Çocuğun kişilik yapısı aile içinde gelişir. • Ailenin kapsamı sınırlıdır.
Doğru cevap D'dir.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi ailenin biyolojik işlevleriyle ilgilidir?
Seçenekler
A
eğitim verme
B
çalışma
C
sevgi ortamı yaratma
D
cinsellik
E
statü
Açıklama:
Ailenin işlevleri en genel anlamda;
• Biyolojik (üreme, cinsellik ve neslin devamı gibi)• Sosyal (statü sağlamak, çocukların eğitimini planlamak, eğitim vermek, boş zaman faaliyetlerini gerçekleştirmek gibi)• Psikolojik (aile üyelerinin birbirini koruması ve karşılıklı sevgi ortamı yaratmak gibi)• Ekonomik (ekonomik ihtiyaçları karşılamak, çalışma gibi) olarak özetlenebilir.
• Biyolojik (üreme, cinsellik ve neslin devamı gibi)• Sosyal (statü sağlamak, çocukların eğitimini planlamak, eğitim vermek, boş zaman faaliyetlerini gerçekleştirmek gibi)• Psikolojik (aile üyelerinin birbirini koruması ve karşılıklı sevgi ortamı yaratmak gibi)• Ekonomik (ekonomik ihtiyaçları karşılamak, çalışma gibi) olarak özetlenebilir.
Soru 64
Ailenin kendi ihtiyaçlarını karşılayacak üretim birimi oluşu hangi işlevine işaret eder?
Seçenekler
A
ekonomik
B
psikolojik
C
sosyal
D
genel
E
biyolojik
Açıklama:
Ailenin kendi ihtiyaçlarını karşılayacak üretim birimi oluşu ekonomik işlevini ifade eder.
Soru 65
Aileyi üye sayısı ve bir araya geliş biçimine göre kaç grupta ele alnılabilir?
Seçenekler
A
iki
B
üç
C
dört
D
beş
E
altı
Açıklama:
Aile, üye sayısı ve bir araya geliş biçimine göre temelde büyük aile ve küçük aile olmak üzere iki kategoride incelenebilir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi sistemsel özelliklerine göre aile türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
kapalı aile
B
açık aile
C
raslantısal aile
D
çekirdek aile
E
senkronize aile
Açıklama:
Aileler, sistemsel özelliklerine göre de sınıflandırılabilirler. Sistem yaklaşımı aileleri kapalı aileler, gelişigüzel (rastlantısal) aileler, açık aileler ve eş zamanlı (senkronize) aileler olarak dört türde ele almaktadır.
Soru 67
Osmanlılarda hakim olan aile yapısı hangisidir?
Seçenekler
A
çekirdek aile
B
geniş aile
C
parçalanmış aile
D
kapalı aile
E
açık aile
Açıklama:
Selçuklulardan sonra Anadolu’ya hakim olan Osmanlılarda hakim olan aile yapısı toprak sistemi ve ekonomik değişimin de etkisiyle “geniş aile”dir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi aile yaşam döngüsünün evrelerinden değildir?
Seçenekler
A
bağımsızlık evresi
B
eş seçimi ve evlilik
C
ebeveynlik evresi
D
çocuksuz aileler
E
emeklilik/yaşlılık evresi
Açıklama:
Aile yaşam döngüsünün evreleri Carter ve Mc Goldrick (2005) tarafından beşe ayrılmıştır. Bunlar; bağımsızlık evresi, eş seçimi ve evlilik, ebeveynlik evresi (çocuğun bebekliğinden ergenliğine kadar olan dönem), yetişkin çocuklara sahip aileler ve emeklilik/yaşlılık evresidir.
Soru 69
Aslı, üniversteden mezun olmuş ve kendisine uygun iş seçeneklerini değerlendirmektedir. Ayrıca erkek arkadaşı ile ilişkisini gözden geçirmektedir. İlişkilerinin evlilikle sonuçlanacağını öngörmektedir. Bu durumda Aslı aile yaşam döngüsünün hang evresini yaşamaktadır?
Seçenekler
A
Bağımsızlık Evresi
B
Eş Seçimi ve Ailenin Kurulma Evresi
C
Eş Seçimi Evresi
D
Ebeveynlik Evresi
E
Yaşlılık Evresi
Açıklama:
Bağımsızlık evresinde, kendi yaşamını kazandığı bir iş ve eş seçiminin ilk denemeleri bu dönemde gerçekleşir. Ergenlik sürecinde bağımsızlaşma sürecini başarıyla tamamlayabilen ve bağımsızlaşmasında ebeveynlerinin de desteğini alan bireyler eş seçimi ve evlilik kararı sürecinde kendi sorumluluğunu alarak bağımsız kararlar verebilir, bu kararları uygulayabilirler.
Soru 70
Yapısal-İşlevselci Aile Kuramı kim tarafından geliştirilmiştir?
Seçenekler
A
Germain ve Gitterman
B
Talcott Parsons
C
J.Piaget
D
Bertalanffy
E
Parsons
Açıklama:
Yapısal işlevselci aile kuramı, Talcott Parsons tarafından geliştirilmiştir.
Soru 71
CarI Rogers'ın savunduğu aile kuramı hangisidir?
Seçenekler
A
Bağlanma Kuramı
B
Bilişsel-Davranışçı Aile Kuramı
C
İnsancıl Aile Kuramı
D
Sembolik-Etkileşimci Aile Kuramı
E
Sistem Kuramı
Açıklama:
CarI Rogers, hümanistik (insancıl) psikoloji alanında geliştirdiği kişi merkezli kuram (person-centered theory/client centered theory) ile bu alanda tanınmıştır.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi daha çok psikiyatride kullanılan aile tanımının ayırt edici özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Özel bir aileden değil geniş ve kültürel olarak tanımlanan bir aileden söz edilmektedir.
B
Aileyi aile üyelerinden birinin fikrine dayanarak onun duygu ve hayallerine göre tanımlamaktır.
C
Küçük bir grup olarak ele alınır.
D
Ortak normların ve ortak derin etkileşimlerin paylaşıldığı birincil gruplar olarak ele alınır.
E
Bir geçmişi paylaşan, duygusal bağı olan bireylerden oluşması bakımından tanımlanır.
Açıklama:
Bell, aileyi tanımlamak için dört ayrı yol kullanmıştır. Bunlardan birincisi, aileyi aile üyelerinden birinin fikrine dayanarak onun duygu ve hayallerine göre tanımlamaktır. Bu tanım daha çok psikiyatride kullanılır. Bu tanımlama biçimine konu olan aile üyesinin duygu, algı ve beklentileri aile üyeliğini tanımlamaya yardımcı olur. Doğru yanıt B'dir.
Soru 73
- Sınırlı bir büyüklüğe sahiptir.
- Duygusal bir temele dayanır.
- Sosyal yapıda çekirdek özelliği taşır.
- Sürekli bir doğaya sahiptir.
- Aile sosyal kurallarla çevrilidir.
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II, III ve V
C
I, II, III, IV ve V
D
II, III ve V
E
II ve III
Açıklama:
ailenin temel özellikleri şöyle sıralanabilir:
• Aile evrenseldir; aile bütün sosyal ilişkiler içinde evrensellik özelliği göstermektedir.
• Aile duygusal bir temele dayanır.
• Aile kökeni organik bünyemizde olan karmaşık duygularımızla temellendirilmiştir. Bunlar; nesli devam ettirme isteği, annelik, arkadaşlık, ebeveynlik duygularıdır.
• Aile şekillendirme özelliğine sahiptir.
• Çocuğun kişilik yapısı aile içinde gelişir. Aile üyeleri bireyin hem organik hem
de zihnî alışkanlıklar kazanmasını sağlar. Bireydeki sosyalleşme olayı aile içinde
gerçekleştirildiğinden ve ailenin çocuk üzerindeki etkileri kişilik gelişiminin bir
parçası olduğundan hayat boyu yetişkine arkadaşlık edecektir.
• Ailenin kapsamı sınırlıdır.
• Aile biyolojik koşullar çerçevesinde sınırlı bir büyüklüğe sahiptir.
• Şekillenmiş sosyal yapıların en küçüğüdür.
• Aile sosyal yapıda çekirdek özelliği taşır.
• İlkel toplumlarda ve baba otoritesinin hakim olduğu toplumlarda bütün sosyal
yapı aile ünitelerinden oluşmuştur. Karmaşık, modern toplumlarda aile bu özelliğini kaybetmekle beraber yer yer sosyal sınıflar içinde birliğinin çekirdeklik özelliğini devam ettirme eğilimi de görülmektedir.
• Aile üyelerinin sorumlulukları vardır.
• Aile; üyelerinden diğer birliklerde görülmeyen devamlı ve çok sayıda isteklerde
bulunur. Aile üyelerinden beklediği görev; yaşam boyu devam etmektedir.
• Aile sosyal kurallarla çevrilidir.
• Aile; sosyal kuralların ve kanuni yasaların şekillendirdiği bir sosyal düzendir. Evlilik kurumu, kesin kurallarla belirlenmiş bir hukuki anlaşmadır. Eşlerin saptanmış
olan bu kuralları değiştirmeye hakkı yoktur ve uymak zorundadır.
• Aile sürekli ve aynı zamanda geçici bir doğaya sahiptir.
• Aile kurum olarak devamlılık ve evrensellik özelliği gösterir. İki kişinin kurduğu
bir birlik olarak toplumdaki diğer birlikler içinde en geçici ve değişken olanıdır.
Doğru yanıt B'dir.
• Aile evrenseldir; aile bütün sosyal ilişkiler içinde evrensellik özelliği göstermektedir.
• Aile duygusal bir temele dayanır.
• Aile kökeni organik bünyemizde olan karmaşık duygularımızla temellendirilmiştir. Bunlar; nesli devam ettirme isteği, annelik, arkadaşlık, ebeveynlik duygularıdır.
• Aile şekillendirme özelliğine sahiptir.
• Çocuğun kişilik yapısı aile içinde gelişir. Aile üyeleri bireyin hem organik hem
de zihnî alışkanlıklar kazanmasını sağlar. Bireydeki sosyalleşme olayı aile içinde
gerçekleştirildiğinden ve ailenin çocuk üzerindeki etkileri kişilik gelişiminin bir
parçası olduğundan hayat boyu yetişkine arkadaşlık edecektir.
• Ailenin kapsamı sınırlıdır.
• Aile biyolojik koşullar çerçevesinde sınırlı bir büyüklüğe sahiptir.
• Şekillenmiş sosyal yapıların en küçüğüdür.
• Aile sosyal yapıda çekirdek özelliği taşır.
• İlkel toplumlarda ve baba otoritesinin hakim olduğu toplumlarda bütün sosyal
yapı aile ünitelerinden oluşmuştur. Karmaşık, modern toplumlarda aile bu özelliğini kaybetmekle beraber yer yer sosyal sınıflar içinde birliğinin çekirdeklik özelliğini devam ettirme eğilimi de görülmektedir.
• Aile üyelerinin sorumlulukları vardır.
• Aile; üyelerinden diğer birliklerde görülmeyen devamlı ve çok sayıda isteklerde
bulunur. Aile üyelerinden beklediği görev; yaşam boyu devam etmektedir.
• Aile sosyal kurallarla çevrilidir.
• Aile; sosyal kuralların ve kanuni yasaların şekillendirdiği bir sosyal düzendir. Evlilik kurumu, kesin kurallarla belirlenmiş bir hukuki anlaşmadır. Eşlerin saptanmış
olan bu kuralları değiştirmeye hakkı yoktur ve uymak zorundadır.
• Aile sürekli ve aynı zamanda geçici bir doğaya sahiptir.
• Aile kurum olarak devamlılık ve evrensellik özelliği gösterir. İki kişinin kurduğu
bir birlik olarak toplumdaki diğer birlikler içinde en geçici ve değişken olanıdır.
Doğru yanıt B'dir.
Soru 74
Sistem yaklaşımına göre , ailenin yerine getirmesi gereken ve aile üyelerinin bakımı ve desteklenmesini içeren görevler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sınırları düzenleme
B
Kimlik görevlerini yönlendirme
C
Ailenin duygusal atmosferini yönetme
D
Aile üyelerinin devamlılığını sağlama
E
Aile yapısında meydana gelen değişimi yönetme
Açıklama:
Ailenin duygusal atmosferini yönetme: Bu görev aile üyelerinin bakımı ve desteklenmesi ile ilgilidir. Karar verme, güç ve kontrol stratejisi de gerektirir. Etkili bir yönetim ile aile üyeleri bakıldığını, desteklendiğini hisseder, ailenin genel amaçlarını tamamlamak için iş birliği yapar ve çatışma ortaya çıktığında risk almak için istekli olurlar. Doğru yanıt C'dir.
Soru 75
Boşanma, yeniden birleşme ve yeniden evlenmelerin artması ve evlilik dışı doğumlar ile çocuksuzluğun artması, çocuk anneler, yalnız ebeveynler gibi sosyal değişimin yarattığı sosyal politika sorunları ailenin hangi işlevleri kapsamında incelenir?
Seçenekler
A
Sosyal İşlev
B
Ekonomik İşlev
C
Psikolojik İşlev
D
Biyolojik İşlev
E
Kültürel İşlev
Açıklama:
Ailenin biyolojik işlevlerinden biri olan ailenin üreme işlevine yönelik aile politikalarının kaynağı temel olarak iki konudan kaynaklanır. Bunlar sosyal ve teknolojik değişimdir.
Sosyal değişim: Boşanma, yeniden birleşme ve yeniden evlenmelerin artması ve evlilik dışı doğumlar ile çocuksuzluğun artması, çocuk anneler, yalnız ebeveynler, toplumun evlat edinmede aynı cinsiyet ve aynı ırktan seçim yapma eğilimi, erken evlilikler nedeniyle eğitim hayatının aksaması gibi konular sosyal değişmenin yarattığı aile politikası sorunlarına örnek olarak verilebilir. Doğru yanıt D'dir.
Sosyal değişim: Boşanma, yeniden birleşme ve yeniden evlenmelerin artması ve evlilik dışı doğumlar ile çocuksuzluğun artması, çocuk anneler, yalnız ebeveynler, toplumun evlat edinmede aynı cinsiyet ve aynı ırktan seçim yapma eğilimi, erken evlilikler nedeniyle eğitim hayatının aksaması gibi konular sosyal değişmenin yarattığı aile politikası sorunlarına örnek olarak verilebilir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 76
- Hiyerarşik değil, izin vericidir.
- Çocukların yaratıcılığının ve problem çözme becerilerinin gelişmesini sağlar.
- Evde baba ya da anneden sadece birisi vardır.
- Akrabalık bağları daha zayıftır.
- Aileler içsel ve dışsal sınırlarını kurmada yetersizlerdir.
- Ebeveynlik becerileri zayıftır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
III ve IV
C
I ve II
D
I, II, V ve VI
E
V ve VI
Açıklama:
Gelişigüzel (rastlantısal) aile: Kapalı ailelerin aksine grup yerine bireye önem verilir. Aile her üyenin ihtiyaç ve amaçlarını gözetir. Hiyerarşik değil, izin vericidir. Aile üyeleri kendi sorunlarını çözmeleri için cesaretlendirilir bu nedenle de en büyük avantajı çocukların yaratıcılığının ve problem
çözme becerilerinin gelişmesini sağlamasıdır. Ancak bu ailelerde iki önemli dezavantaj ya da zorluk vardır. Birincisi bu aileler içsel ve dışsal sınırlarını kurmada yetersizlerdir. İkincisi ise ebeveynlik becerilerinin zayıf olmasıdır. Bu yüzden etkileşim karışıktır, özellikle ergenlik çağındaki çocukların alt gruplara katılma potansiyeli vardır. Doğru yanıt D'dir.
çözme becerilerinin gelişmesini sağlamasıdır. Ancak bu ailelerde iki önemli dezavantaj ya da zorluk vardır. Birincisi bu aileler içsel ve dışsal sınırlarını kurmada yetersizlerdir. İkincisi ise ebeveynlik becerilerinin zayıf olmasıdır. Bu yüzden etkileşim karışıktır, özellikle ergenlik çağındaki çocukların alt gruplara katılma potansiyeli vardır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 77
Türkiye’de 1950’li yıllardan başlayarak çok yoğun bir iç göç sürecinin; 1960’lardan başlayarak kendisini iş gücü göçü olarak gösteren çok yoğun bir dış göç sürecinin yaşanmış olması aşağıdaki aile yapılarından hangisinin yaygınlaşmasına neden olmuştur?
Seçenekler
A
Geçici geniş ailenin yaygınlaşması
B
Çekirdek ailenin yaygınlaşması
C
Kadın başına ortalama ideal çocuk sayısının üç civarında olması
D
Çocuksuz çekirdek ailenin payının artması
E
Dağılmış ailelerin yaygınlığının artması
Açıklama:
Türkiye’de aile yapılarının dönüşmesi sürecinde yaşanan en dikkat çekici gelişmelerden birisi de ataerkil geniş aile, geçici geniş aile ve çekirdek aileden çeşitli nedenlerle kopan unsurların geçici geniş aile dışında bir tampon bölge hâline gelen dağılmış ailelerin yaygınlığının çok ciddi biçimde artmış olmasıdır. Batı Avrupa toplumlarında 1960’lı yıllardan sonra yaşanmaya başlanan ikinci demografik dönüşüm sürecinde ortaya çıkan tek kişilik ve tek ebeveynli ailelerin Türkiye’de henüz birinci demografik dönüşüm sürecinin erken aşamaları olan 1970’li yıllardan itibaren ortaya çıktığı görülmektedir. Bu aile yapılarının neredeyse Batı Avrupa toplumları ile aynı anda Türkiye’de ortaya çıkmış olmasının arkasında, Türkiye’de 1950’li yıllardan başlayarak çok yoğun bir iç göç sürecinin; 1960’lardan başlayarak kendisini iş gücü göçü olarak gösteren çok yoğun bir dış göç sürecinin yaşanmış olması yatmaktadır.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi Duvall’in Aile Yaşam Döngüsü Modeline göre Ebeveynlik evresi dönemindeki dört farklı evreden biri değildir?
Seçenekler
A
Bebekli aileler
B
Yetişkin çocukları olan aileler
C
Okul öncesi dönemde çocuğa sahip aileler,
D
Okula giden çocukları olan aileler
E
Ergenlik çağında çocukları olan aileler
Açıklama:
Ebeveynlik Evresi dönemi Duvall’in Aile Yaşam Döngüsü Modelinde dört evreye ayrılmıştır:
Bebekli aileler, okul öncesi dönemde çocuğa sahip aileler, okula giden çocukları olan aileler ve ergenlik çağında çocukları olan aileler. Doğru yanıt B'dir.
Bebekli aileler, okul öncesi dönemde çocuğa sahip aileler, okula giden çocukları olan aileler ve ergenlik çağında çocukları olan aileler. Doğru yanıt B'dir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi Sistem kuramının aile için sunduğu temel kavramlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Bütünlük
B
Rol geçişi
C
Hiyerarşi
D
Morfogenesis
E
Homeostasis
Açıklama:
Rol, rol oynama, rol geçişi ve rolde zorlanma kavramları Sembolik-Etkileşimci Aile Kuramı'nın kavramlarındandır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 80
"Duygu ve düşünceleri izleme, kanıtsal sorgulama, alternatifleri sınama, yeniden düzenleme-çerçeveleme, düşünceleri durdurma" hangi Bilişsel-davranışçı terapi stratejisinin adımlarındandır?
Seçenekler
A
Maruz bırakma ve tepki önleme
B
Anksiyeteyi azaltan terapi stratejileri
C
Farkındalık temelli terapi stratejileri
D
Yeni davranışlar öğrenme stratejileri
E
Bilişsel yeniden yapılandırma stratejileri
Açıklama:
Bilişsel-davranışçı terapi stratejileri üç grup altında incelenmektedir:
Anksiyeteyi azaltan terapi stratejileri: Gevşeme eğitimi, sistematik duyarsızlaştırma, alıştırma, tepki önleme, göz hareketlerini duyarsızlaştırma ve yeniden işlemleme gibi.
Bilişsel yeniden yapılandırma stratejileri: Duygu ve düşünceleri izleme, kanıtsal sorgulama, alternatifleri sınama, yeniden düzenleme çerçeveleme, düşünceleri durdurma.
Yeni davranışlar öğrenme stratejileri: Modelleme, biçimlendirme, ödüllendirme, rol oynama, sosyal beceri eğitimi, itici uyarıcılara koşullama terapisi, olasılıklı anlaşmadır.
Doğru yanıt E'dir.
Anksiyeteyi azaltan terapi stratejileri: Gevşeme eğitimi, sistematik duyarsızlaştırma, alıştırma, tepki önleme, göz hareketlerini duyarsızlaştırma ve yeniden işlemleme gibi.
Bilişsel yeniden yapılandırma stratejileri: Duygu ve düşünceleri izleme, kanıtsal sorgulama, alternatifleri sınama, yeniden düzenleme çerçeveleme, düşünceleri durdurma.
Yeni davranışlar öğrenme stratejileri: Modelleme, biçimlendirme, ödüllendirme, rol oynama, sosyal beceri eğitimi, itici uyarıcılara koşullama terapisi, olasılıklı anlaşmadır.
Doğru yanıt E'dir.
Soru 81
Bir sosyal hizmet uzmanı olan Virginia Satir, hangi aile danışma kuramının önemli bir temsilcisidir?
Seçenekler
A
İnsancıl/yaşantısal aile Kuramı
B
Bilişsel Davranışçı Aile Kuramı
C
Psikodinamik/Psikoanalitik Aile Kuramı
D
Sistem Kuramı
E
Yapısal-İşlevselci Aile Kuramı
Açıklama:
İnsancıl/yaşantısal kuram aile çalışmalarına da uyarlanarak insancıl/yaşantısal aile danışması yaklaşımı ortaya çıkmıştır. İnsancıl aile danışmasının en önemli temsilcisi bir sosyal hizmet uzmanı olan Virginia Satir’dir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 82
Aşağıdaki aile yaşam döngüsü evlerinin hangisi çocuğun bebekliğinden ergenliğine kadar olan dönemi kapsamaktadır?
Seçenekler
A
Bağımsızlık evresi
B
Eş seçimi ve evlilik evresi
C
Ebeveynlik evresi
D
Yetişkin çocuklara sahip aileler
E
Emeklilik/yaşlılık evresi
Açıklama:
Aile yaşam döngüsünün evreleri Carter ve McGoldrick (2005) tarafından beşe ayrılmıştır. Bunlar; bağımsızlık evresi, eş seçimi ve evlilik, ebeveynlik evresi (çocuğun bebekliğinden ergenliğine kadar olan dönem aile yaşam döngüsünün hangi evresinde yer almaktadır? ), yetişkin çocuklara sahip aileler ve emeklilik/yaşlılık evresidir. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 83
Sistem yaklaşımına göre aile göre ailenin tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Evlilik, soy ya da evlat edinme yoluyla bir araya gelip ortak bir evde yaşayan insan grubudur.
B
Nüfusu yenileme, milli kültürü taşıma, çocukları sosyalleştirme, ferdi yalnızlaştırmama, ekonomik, biyolojik ve psikolojik tatmin işlevlerinin yerine getirildiği bir sosyal kurumdur.
C
Aile, aile üyelerinden birinin fikrine dayanarak onun duygu ve hayallerine göre tanımlamaktır.
D
Aile, bir geçmişi paylaşan, duygusal bağı olan, bireysel aile üyelerinin ve ailenin bütününün ihtiyaçlarını karşılamak için stratejiler planlayan bireylerden oluşmuş kompleks bir yapıdır.
E
Aile, birbiriyle yakın ilişki içerisinde olan, sıklıkla yüz yüze iletişimde bulunan, ortak normların ve ortak derin etkileşimlerin paylaşıldığı birincil gruplardır.
Açıklama:
Sistem yaklaşımına göre aile “bir geçmişi paylaşan, duygusal bağı olan, bireysel aile üyelerinin ve ailenin bütününün ihtiyaçlarını karşılamak için stratejiler planlayan bireylerden oluşmuş kompleks bir yapıdır”.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi aile kurumunun özellikleri arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Ailenin kapsamı geniştir.
B
Aile sosyal yapıda çekirdek özelliği taşır.
C
Aile duygusal bir temele dayanır.
D
Aile evrensellik gösterir.
E
Aile; üyelerinden diğer birliklerde görülmeyen devamlı ve çok sayıda isteklerde bulunur.
Açıklama:
Ailenin kapsamı sınırlıdır.
Soru 85
- Ailede kararları alan bir lider ve hiyerarşik yapı söz konusudur.
- Ebeveynlik otoriteye dayalıdır.
- Sözel temelli teknikler (atılganlık iletişimi, dinleme, ben mesajları gibi) bu ailelerle çalışırken daha etkilidir.
Yukarıda verilen özelliklerden hangileri kapalı ailelerin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve III
C
I ve II
D
II ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Kapalı aileler“geleneksel aileler” olarak bilinirler. Ailede kararları alan bir lider ve hiyerarşik yapı söz konusudur. Ebeveynlik otoriteye dayalıdır. Birey değil grup önemlidir. Ailede kontrolü sağlamak için katı kurallar konur ve daha az hoşgörü vardır. I ve II bu aile türünün özelliklerindendir.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi aile kurumunun sosyal işlevlerindendir?
Seçenekler
A
Aile üyelerinin birbirini koruma
B
Aile içerisinde karşılıklı sevgi ortamı yaratma
C
Ekonomik ihtiyaçları karşılama
D
Cinsellik
E
Çocukların eğitimini planlama
Açıklama:
Statü sağlamak, çocukların eğitimini planlamak, eğitim vermek, boş zaman faaliyetlerini gerçekleştirmek gibi özellikler ailenin sosyal işlevlerindendir.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi sosyal değişmenin yarattığı aile politikası sorunlarına örnek olarak gösterilemez?
Seçenekler
A
Boşanma, yeniden birleşme ve yeniden evlenmelerin artması
B
Evlilik dışı doğumlar ile çocuksuzluğun artması
C
Çocuk anneler
D
Yalnız ebeveynler
E
Doğal yöntemlerin yerine alan yeni yöntemlerle cinsiyet, özürlülük veya zekâya göre seçim yapılabilmesi
Açıklama:
Doğal yöntemlerin yerine alan yeni yöntemlerle (yumurta dondurma, yumurta seçimi, tüp bebek gibi) cinsiyet, özürlülük veya zekâya göre seçim yapılabilmesi sosyal değişimin değil teknolojik değişimin sebep olduğu sorunlardandır.
Soru 88
“…Bu ailelerde zor bir üye olduğunda ya da aile büyük değişimler geçirdiğinde genellikle “inkâr” ortaya çıkar. Sürekli sakinlik ve huzur istendiği için problem büyüyünceye kadar müdahale edilmez, aksine yadsınır.”
Bahsedilen aile türü aşağıdakilerden hangisidir?
Bahsedilen aile türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Açık Aile
B
Senkronize Aile
C
Büyük Aile
D
Modern Aile
E
Kapalı Aile
Açıklama:
Eş Zamanlı (Senkronize) Ailelerde iletişim kapalıdır. Sözel olmayan iletişim önemlidir. Etkileşim az olduğu için samimiyet azalmıştır. Bu ailelerde zor bir üye olduğunda ya da aile büyük değişimler geçirdiğinde genellikle “inkâr” ortaya çıkar. Sürekli sakinlik ve huzur istendiği için problem büyüyünceye kadar müdahale edilmez, aksine yadsınır.
Soru 89
Talcott Parsons tarafından geliştirilen, aileyi toplumun bir alt sistemi olarak görerek toplumun belli işlevleri yerine getirdiğini vurgulayan kuram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yapısal-İşlevselci Aile Kuramı
B
Sistem Kuramı
C
Sembolik-Etkileşimci Aile Kuramı
D
Bilişsel-Davranışçı Aile Kuramı
E
İnsancıl Aile Kuramı
Açıklama:
Yapısal-İşlevselci Aile Kuramı Talcott Parsons tarafından geliştirilmiştir. Bu kuram, aileyi toplumun bir alt sistemi olarak görerek toplumun belli işlevleri yerine getirdiğini vurgular. Kuram, aileyi bütünsel olarak, parçaları ve parçalar arasındaki etkileşimleri ele alarak sistem çerçevesinden görebilmemizi sağlar.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi Sembolik etkileşimciliğin temel özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Sembollerin ve anlamlarının önemi
B
Toplumsal ve bireysel benlik kavramı
C
Rasyonel seçim kavramı
D
Rol, rol oynama, rol geçişi ve rolde zorlanma kavramları
E
İnsan varlığının pasif tepki verenler değil, aktif katkı veren olarak ele alınması
Açıklama:
Sembolik etkileşimciliğin temel özellikleri:
- Sembollerin ve anlamlarının önemi
- Toplumsal ve bireysel benlik kavramı
- Rol, rol oynama, rol geçişi ve rolde zorlanma kavramları
- İnsan varlığının pasif tepki verenler değil, aktif katkı veren olarak ele alınmasıdır.
- Sembollerin ve anlamlarının önemi
- Toplumsal ve bireysel benlik kavramı
- Rol, rol oynama, rol geçişi ve rolde zorlanma kavramları
- İnsan varlığının pasif tepki verenler değil, aktif katkı veren olarak ele alınmasıdır.
Soru 91
“…Bu yaklaşım, kadının güçsüz ve baskı altındaki konumunu cinsiyet rollerinin sosyalleşmesinde öğrenilmiş psikolojide gördüğü kadar aynı zamanda kadınların eşit sivil haklardan ve fırsatlardan yararlanamamasına bağlamaktadır.”
Bahsedilen yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Bahsedilen yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Marksist feminizm
B
Sosyalist feminizm
C
Yaşantısal kuram
D
Liberal feminizm
E
Radikal feminism
Açıklama:
Liberal feminizm: Kadının güçsüz ve baskı altındaki konumunu cinsiyet rollerinin sosyalleşmesinde öğrenilmiş psikolojide gördüğü kadar aynı zamanda kadınların eşit sivil haklardan ve fırsatlardan yararlanamamasına bağlamaktadır.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de aile yapısının tarihsel süreçte uğradığı değişimler arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Eski Türk toplumlarında çok eşle evlilik yaygındır.
B
Aile reisi sağlam bir yapıya sahip olan erkektir ancak kadın ve erkek eşit olarak ele alınır.
C
1950’lerden sonra ortaya “gecekondu ailesi” ismi verilen yeni bir aile türü ortaya çıkmıştır.
D
Türkiye’deki aile yapılarında aile üyelerinin hak ve sorumlulukları açıktır
E
Cumhuriyet sonrası dönemde, uzunca bir süre etkili olan tarıma dayalı kırsal demografik yapı, sanayi ve bürokrasiye dayalı kentsel yapıya yerini bırakmıştır
Açıklama:
Eski Türk toplumlarında tek eşle evlilik yaygındır ancak nadiren de olsa birden fazla kadınla evlilik görülür.
Soru 93
Biyolojik ilişkiler sonucu insan türünün devamını sağlayan, toplumsallaşma sürecinin başladığı, karşılıklı ilişkilerin belirli kurallara bağlandığı, o güne dek toplumda oluşturulmuş özdeksel ve tinsel zenginlikleri kuşaktan kuşağa aktaran, biyolojik, psikolojik, ekonomik, toplumsal ve hukuksal gibi yönleri bulunan toplumsal bir birime ne ad verilir?
Seçenekler
A
Cemiyet
B
Klan
C
Aile
D
Vatandaş
E
Soydaş
Açıklama:
Aile, biyolojik ilişkiler sonucu insan türünün devamını sağlayan, toplumsallaşma sürecinin başladığı, karşılıklı ilişkilerin belirli kurallara bağlandığı, o güne dek toplumda oluşturulmuş özdeksel ve tinsel zenginlikleri kuşaktan kuşağa aktaran, biyolojik, psikolojik, ekonomik, toplumsal ve hukuksal gibi yönleri bulunan toplumsal bir birim olarak adlandırılabilir.
Soru 94
Ailenin işlevleri en genel anlamda aşağıdakilerden hangisini kapsamamaktadır?
Seçenekler
A
Biyolojik (üreme, cinsellik ve neslin devamı gibi)
B
Sosyal (statü sağlamak, çocukların eğitimini planlamak, eğitim vermek, boş zaman faaliyetlerini gerçekleştirmek gibi)
C
Psikolojik (aile üyelerinin birbirini koruması ve karşılıklı sevgi ortamı yaratmak gibi)
D
Ekonomik (ekonomik ihtiyaçları karşılamak, çalışma gibi)
E
Fizyolojik ( aile bireylerinin birbirlerine fiziksel yönden benzemesi)
Açıklama:
Ailenin işlevleri en genel anlamda;
- Biyolojik (üreme, cinsellik ve neslin devamı gibi)
- Sosyal (statü sağlamak, çocukların eğitimini planlamak, eğitim vermek, boş zaman faaliyetlerini gerçekleştirmek gibi)
- Psikolojik (aile üyelerinin birbirini koruması ve karşılıklı sevgi ortamı yaratmak gibi)
- Ekonomik (ekonomik ihtiyaçları karşılamak, çalışma gibi) olarak özetlenebilir.
- Biyolojik (üreme, cinsellik ve neslin devamı gibi)
- Sosyal (statü sağlamak, çocukların eğitimini planlamak, eğitim vermek, boş zaman faaliyetlerini gerçekleştirmek gibi)
- Psikolojik (aile üyelerinin birbirini koruması ve karşılıklı sevgi ortamı yaratmak gibi)
- Ekonomik (ekonomik ihtiyaçları karşılamak, çalışma gibi) olarak özetlenebilir.
Soru 95
Boşanma, yeniden birleşme ve yeniden evlenmelerin artması ve evlilik dışı doğumlar ile çocuksuzluğun artması, çocuk anneler, yalnız ebeveynler, toplumun evlat edinmede aynı cinsiyet ve aynı ırktan seçim yapma eğilimi, erken evlilikler nedeniyle eğitim hayatının aksaması nasıl bir değişimdir?
Seçenekler
A
Sosyal değişim
B
Teknolojik değişim
C
Ekonomik değişim
D
Psikolojik değişim
E
Toplumsal değişim
Açıklama:
Boşanma, yeniden birleşme ve yeniden evlenmelerin artması ve evlilik dışı doğumlar ile çocuksuzluğun artması, çocuk anneler, yalnız ebeveynler, toplumun evlat edinmede aynı cinsiyet ve aynı ırktan seçim yapma eğilimi, erken evlilikler nedeniyle eğitim hayatının aksaması gibi konular sosyal değişmenin yarattığı aile politikası sorunlarına örnek olarak verilebilir.
Soru 96
Sistem yaklaşımına göre, ailenin yerine getirmesi gereken görevlerden hangisi Ailelerin, üyelerinin ve sistemin bütününün sağlığını artırarak ailenin fiziksel çevresini devam ettirmesi zorunludur?
Seçenekler
A
Ailenin duygusal atmosferini yönetme
B
Aile yapısında meydana gelen değişimi yönetme
C
Aile üyelerinin devamlılığını sağlama
D
Kimlik görevlerini yönlendirme
E
Sınırları düzenleme
Açıklama:
Aile üyelerinin devamlılığını sağlama: Ailelerin, üyelerinin ve sistemin bütününün sağlığını artırarak ailenin fiziksel çevresini devam ettirmesi zorunludur. Aile beslenme, barınma ve eğitim gibi ihtiyaçları karşılama için zaman, para ve enerji kaynaklarını kullanır.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi Sağlıklı bir ailenin en temel göstergelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Karşılıklı saygı
B
İş birliği
C
Eve, çocuklara karsı sorumluluk
D
Yakın dostlara karsı sorumluluk
E
Topluma karşı sorumluluk
Açıklama:
Sağlıklı bir ailenin en temel göstergeleri; karşılıklı saygı, is birliği, eve, çocuklara ve yakın dostlara karşı sorumlu davranmaktır.
Soru 98
Birden fazla kuşağı içinde barındıran ve akrabalık ilişkilerinin güçlü olarak yaşandığı, gelirin paylaşıldığı kalabalık aile üyeler inin oluşturduğu aile biçimidir?
Seçenekler
A
Geniş aile
B
Birleşik/Bütünleşik aile
C
Çekirdek aile
D
Modern aile
E
Parçalanmış aile
Açıklama:
Birden fazla kuşağı içinde barındıran ve akrabalık ilişkilerinin güçlü olarak yaşandığı, gelirin paylaşıldığı kalabalık aile üyeler inin oluşturduğu aile biçimi Geniş Aile olarak tanımlanır.
Soru 99
Türkiye’de aile yapısının dönüşümü sürecinde etkili olan, kentleşme ile ekonomik yasamda sanayi ve hizmet sektörlerinin ön plana çıkması, kadının ücretli istihdam sürecine dâhil olması, kişi basına düsen gelirin artması hangi değişim/dönüşüm süreci içine girer?
Seçenekler
A
Düşünsel değişim
B
Demografik dönüşüm
C
Sosyoekonomik değişim
D
Fizyolojik değişim
E
Psikolojik dönüşüm
Açıklama:
Kentleşme ile ekonomik yasamda sanayi ve hizmet sektörlerinin ön plana çıkması, kadının ücretli istihdam sürecine dâhil olması, kişi basına düsen gelirin artması Sosyoekonomik değişim süreci içindedir.
Soru 100
Bireyler çevreleriyle kurdukları etkileşim sonucu kim olduklarına ve yasam amaçlarına karar veriler, başka bir deyişle, bir kimlik oluştururlar. Aşağıdakilerden hangisi sembolik etkileşimciliğin temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sembollerin ve anlamlarının önemi
B
Toplumsal ve bireysel benlik kavramı
C
Rol, rol oynama, rol geçişi ve rolde zorlanma kavramları
D
İnsan varlığının pasif tepki verenler değil, aktif katkı veren olarak ele alınması
E
Sosyalleşmenin önemi ve anlamı
Açıklama:
Bireyler çevreleriyle kurdukları etkileşim sonucu kim olduklarına ve yasam amaçlarına karar veriler, başka bir deyişle, bir kimlik oluştururlar. Sembolik etkileşimciliğin temel özellikleri şöyle sıralanmıştır: Sembollerin ve anlamlarının önemi, Toplumsal ve bireysel benlik kavramı, Rol, rol oynama, rol geçişi ve rolde zorlanma kavramları, İnsan varlığının pasif tepki verenler değil, aktif katkı veren olarak ele alınması.
Soru 101
Hangisi feminist bakış açısının temel varsayımlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Yaş, sınıf, ırk, etnisite, özürlülük durumu ve cinsiyet kadınları ve diğer grupları tanımlar
B
Bireysel deneyim, değişim ve adaleti getirecek sosyal veya politik eylemi getirir
C
Birçok farklı gerçeklik vardır
D
Sorunlar bütünsel ve bağlamsaldır
E
Hümanizm birincil görüştür
Açıklama:
Feminist bakış açısının temel varsayımları şöyle özetlenebilir:
- Yaş, sınıf, ırk, etnisite, özürlülük durumu ve cinsiyet kadınları ve diğer grupları tanımlar
- Bireysel deneyim, değişim ve adaleti getirecek sosyal veya politik eylemi getirir
- Birçok farklı gerçeklik vardır
- Sorunlar bütünsel ve bağlamsaldır.
- Yaş, sınıf, ırk, etnisite, özürlülük durumu ve cinsiyet kadınları ve diğer grupları tanımlar
- Bireysel deneyim, değişim ve adaleti getirecek sosyal veya politik eylemi getirir
- Birçok farklı gerçeklik vardır
- Sorunlar bütünsel ve bağlamsaldır.
Soru 102
1.Aşağıdakilerden hangisi ailenin temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Aile evrenseldir
B
Aile şekillendirme özelliğine sahiptir.
C
Ailenin kapsamı sınırlıdır
D
Aile üyelerinin sorumlulukları yoktur.
E
Şekillenmiş sosyal yapıların en küçüğüdür.
Açıklama:
Aile üyelerinin sorumlulukları vardır.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi aile yapısının paylaştığı temel görevlerdir?
Seçenekler
A
Biyolojik
B
Psikolojik
C
Ekonomik,sosyal
D
Biyolojik, psikolojik
E
Biyolojik,sosyal, psikolojik ve ekonomik
Açıklama:
Her aile yapısının paylaştığı kaçınılmaz bazı temel görevlerinden söz etmek olasıdır. Bunlar; biyolojik, sosyal, psikolojik ve ekonomik görevlerdir.
Soru 104
Ailenin üreme işlevine yönelik aile politikalarının kaynağı temel olarak kaç konudan kaynaklanır?
Seçenekler
A
1
B
3
C
2
D
4
E
5
Açıklama:
Ailenin üreme işlevine yönelik aile politikalarının kaynağı temel olarak iki konudan kaynaklanır. Bunlar sosyal ve teknolojik değişimdir.
Soru 105
Ekonomik İşlev sistem yaklaşımı, aile işlevlerini ailenin yerine getirmesi gereken “görevler” biçiminde kavramsallaştırmıştır. Aşağıdakilerden hangisi ailenin yerine getirmesi gereken görevlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kimlik görevlerini yönlendirme
B
Ailenin duygusal atmosferini yönetme
C
Aile yapısında meydana gelen değişimi yönetme
D
Aile üyelerinin devamlılığını sağlamama
E
Sınırları düzenleme
Açıklama:
Aile üyelerinin devamlılığını sağlama: Ailelerin, üyelerinin ve sistemin bütününün sağlığını artırarak ailenin fiziksel çevresini devam ettirmesi zorunludur.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi sağlıklı ailenin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Aile üyeleri arasında çok az çatışma vardır.
B
Olaylara farklı açıdan bakamazlar.
C
Stresli olaylarla çok kolay baş edebilirler.
D
Yetişkinler kendi özelliklerini korurlar.
E
Şefkatli, sempatik, sıcak ve sorumluluk sahibidirler.
Açıklama:
Sağlıklı ailenin özellikleri şöyle özetlenebilir:
- Sağlıklı aileler fonksiyonlarını çok iyi yerine getirir.
- Üyeler aile iletişimden memnundur ve psikolojik olarak sağlıklıdır.
- Aile üyeleri arasında çok az çatışma vardır.
- Gelişimsel değişikliklere çok kolay uyum sağlarlar.
- Stresli olaylarla çok kolay baş edebilirler.
- Yetişkinler kendi özelliklerini korurlar.
- Şefkatli, sempatik, sıcak ve sorumluluk sahibidirler.
- Kendileri ile barışık, yaratıcı, üretken, gerçekçi ve başarılarından memnundurlar.
- Aile üyeleri kendilerini içsel olarak algılayabilir ve dışarıya açıkça, tamamen ifade edebilirler.
- Olaylara farklı açıdan bakabilirler.
- Başkalarını sempatik olarak algılayabilirler.
- Gerçekçi, esnek, yaratıcı ve problemlerini akılcı olarak çözebilirler.
- Sağlıklı ailede üyeler yaşamlarını değer ve amaçları doğrultusunda yönlendirirler.
- Aile üyelerinde farklılaşmış benlik gelişir ve bu durum da zihinsel süreçte olur.
- Sağlıklı aileler fonksiyonlarını çok iyi yerine getirir.
- Üyeler aile iletişimden memnundur ve psikolojik olarak sağlıklıdır.
- Aile üyeleri arasında çok az çatışma vardır.
- Gelişimsel değişikliklere çok kolay uyum sağlarlar.
- Stresli olaylarla çok kolay baş edebilirler.
- Yetişkinler kendi özelliklerini korurlar.
- Şefkatli, sempatik, sıcak ve sorumluluk sahibidirler.
- Kendileri ile barışık, yaratıcı, üretken, gerçekçi ve başarılarından memnundurlar.
- Aile üyeleri kendilerini içsel olarak algılayabilir ve dışarıya açıkça, tamamen ifade edebilirler.
- Olaylara farklı açıdan bakabilirler.
- Başkalarını sempatik olarak algılayabilirler.
- Gerçekçi, esnek, yaratıcı ve problemlerini akılcı olarak çözebilirler.
- Sağlıklı ailede üyeler yaşamlarını değer ve amaçları doğrultusunda yönlendirirler.
- Aile üyelerinde farklılaşmış benlik gelişir ve bu durum da zihinsel süreçte olur.
Soru 107
Aileyi üye sayısı ve bir araya geliş biçimine göre temelde kaç kategoride inceleyebiliriz?
Seçenekler
A
1
B
2
C
5
D
3
E
4
Açıklama:
Aileyi üye sayısı ve bir araya geliş biçimine göre temelde büyük aile ve küçük aile olmak üzere iki kategoride inceleyebiliriz.
Soru 108
Anne baba ve evlenmemiş çocuklarından oluşan, günümüz toplumsal yapının en çok görülen aile tipidir ne ad verilir?
Seçenekler
A
Geniş aile
B
Birleşik/Bütünleşik aile
C
Bütünleşik aile
D
Çekirdek aile
E
Parçalanmış ya da tamamlanmamış aile
Açıklama:
Çekirdek aile: Anne baba ve evlenmemiş çocuklarından oluşan, günümüz toplumsal yapının en çok görülen aile tipidir.
Soru 109
Güçsüz ve baskı altında konumlanan gruplardan kadına ilişkin gerçeği anlama ve değiştirme çabasında başarılı olabilmek ve kadınlara yönelik toplumsal cinsiyet eşitsizliğini onların ifadeleriyle anlamak ve güçlenme için gerekli koşulları sağlamak için değişme sürecine konu olanların görüşlerinin ön plana çıkarılmasına yardımcı olan teori aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Psikanalitik teori
B
İnsancıl teori
C
Bağlanma teorisi
D
Feminist teori
E
Sembolik etkileşimcilik
Açıklama:
Feminist yaklaşım, güçsüz ve baskı altında konumlanan gruplardan kadına ilişkin gerçeği anlama ve değiştirme çabasında başarılı olabilmek ve kadınlara yönelik toplumsal cinsiyet eşitsizliğini onların ifadeleriyle anlamak ve güçlenme için gerekli koşulları sağlamak için değişme sürecine konu olanların görüşlerinin ön plana çıkarılmasına büyük önem atfetmektedir. Feministler, kadın deneyimini, erkeklerle karşılaştırarak değil, sadece kadın olmanın değerli olmasından dolayı normalleştirmenin yollarını ararlar.
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi Feminist yaklaşımlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Liberal feminism
B
Marksist feminism
C
Sosyalist feminism
D
Radikal feminizm
E
Ekonomist feminizm
Açıklama:
Liberal feminism, Marksist feminism, Sosyalist feminism, Radikal feminizm
Soru 111
Hangisi ailenin sosyal işlevlerinden değildir?
Seçenekler
A
Cinsellik ve neslin devamı
B
Statü sağlamak
C
Eğitim vermek
D
Boş zaman faaliyetlerini gerçekleştirmek
E
Çocukların eğitimini planlamak
Açıklama:
Cinsellik ve neslin devamı ailenin biyolojik işlevlerindendir.
Soru 112
Sistem yaklaşımına göre hangisi ailenin yerine getirmesi gereken görevlerden değildir?
Seçenekler
A
Kimlik görevlerini yönlendirme
B
Aile yapısında oluşacak değişimleri kabullenme
C
Aile yapısında meydana gelen değişimi yönetme
D
Aile üyelerinin devamlılığını sağlama
E
Ailenin duygusal atmosferini yönetme
Açıklama:
Aile yapısında oluşacak değişimler aileye zara vermeyecek şekilde yönetilmelidir.
Soru 113
Hangisi gelişigüzel ailelerin özellikleri arasındadır?
Seçenekler
A
Ailede kararları alan bir lider vardır
B
Ebeveynlik otoriteye dayanır
C
Grup yerine bireye önem verilir
D
Hoşgörü azdır
E
Aile üyelerinin birbirleri ile olan sınırları iç içe geçmiştir
Açıklama:
Gelişigüzel ailelerde grup yerine bireye önem verilir. C şıkkı dışındaki tüm yanıtlar kapalı aileye ait özelliklerdir.
Soru 114
Türkiye’de aile yapısının dönüşümü sürecinde etkili olan demografik dönüşüm özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Kentleşme
B
Ekonomik yaşamda sanayi ve hizmet sektörlerinin ön plana çıkması
C
Kadının ücretli istihdam sürecine dahil olması
D
Evlilik içi doğurganlık kontrolünün artması
E
Kişi başına düşen gelirin artması
Açıklama:
Tüm şıklar sosyoekonomik değişimin oluşturduğu durumlardır. Doğurganlık kontrolünün artması demografik dönüşüme aittir.
Soru 115
Yetişkin çocuklara sahip olma evresinde, ebeveynlerin yetişkin çocuğun evden ayrılış sürecini sağlıklı atlatabilmesi için gerekli olan unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Değişimi sağlıklı yönetebilmek
B
Eş olma ilişkisinin kalitesinin artırılması
C
Çocuk sorumluluğunun azalması ile ortaya çıkan zamanı birlikte geçirebilmek
D
Eş olarak birlikte iletişim ve paylaşımı artırabilmek
E
Eşlerin bu süreci kendi istek ve arzularını gerçekleştirmek için bireysel kullanmaları
Açıklama:
Bu süreçte ebeveynlerin süreci birlikte paylaşımlar yaparak, iletişimi yüksek tutarak beraber aşması ve kabullenmesi gerekmektedir.
Soru 116
Kadının güçsüz ve baskı altındaki konumunu, kadının eşit sivil hak ve fırsatlardan yararlandırılmamasına bağlayan feminist yaklaşım hangisidir?
Seçenekler
A
Marksist Feminizm
B
Sosyalist Feminizm
C
Liberal Feminizm
D
Radikal Feminizm
E
Sosyal liberal Feminizm
Açıklama:
Liberal Feminizm kadının güçsüz ve baskı altındaki konumunu cinsiyet rollerinin sosyalleşmesinde öğrenilmiş psikolojide gördüğü kadar aynı zamanda kadınların eşit sivil haklardan ve fırsatlardan yararlanamamasına bağlamaktadır .
Soru 117
Bağlanma kuramı ile ilgili hangi bilgi doğruyu yansıtır?
Seçenekler
A
Anne çocuğun isteklerine cevap vermede geç kalırsa kaçınan çocuk tipi karşımıza çıkar
B
Anne çocuğun isteklerine cevap vermede geç kalırsa kaygılı çocuk tipi karşımıza çıkar
C
Anne çocuğun isteklerine cevap vermede geç kalırsa güvensiz çocuk tipi karşımıza çıkar
D
Anne çocuğa mesafeli durup, çocuğun kendine yaklaşma çabalarını ret ederse güvensiz çocuk tipi karşımıza çıkar
E
Anne çocuğa mesafeli durup, çocuğun kendine yaklaşma çabalarını ret ederse kaygılı çocuk tipi karşımıza çıkar
Açıklama:
Çocuk-anne ilişkisinde üç farklı bağlanma stili ve dolayısıyla üç farklı ilişki türü ayırt etmişlerdir: Birinci türde çocuk, annesini çevreyle ilişkisinde güven verici bir dayanak olarak kullanmaktadır ve ‘güvenli çocuk’ tipini yansıtmaktadır. İkinci türde, anne mesafeli durmakta, çocuğun kendine yaklaşma çabalarını reddetmekte ve bunun sonucunda ‘kaçınan çocuk’ tipi belirmektedir. Üçüncü türde ise anne, çocuğun isteklerine cevap vermede geç kalmakta veya belirsiz/istikrarsız tepkiler göstermekte ve bunun sonucunda ‘kaygılı çocuk’ tipi ortaya çıkmaktadır.
Soru 118
Hangisi sosyal mübadele kuramının özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Kuramın temelinde rasyonel seçim modeli yatmaktadır
B
Aile ilişkilerinde kayıplar ve kazançlar dinamik yapıdadır
C
Kişiler arasında karşılılık ilkesi vardır
D
Sosyal alışveriş durumunda beklenti olmaksızın bir davranış biçimi vardır
E
Aile üyelerinin aradığı bir dizi ödül vardır
Açıklama:
Bu kuramın temelinde rasyonel seçim modeli yatmaktadır. İnsanlar ancak kendilerine kâr sağlayacak etkileşime girerler. Sosyal alışveriş durumunda insanlar aldıkları ile verdikleri arasında bir denge beklentisi içindedirler.
Soru 119
Kopuk aile, sağlıklı aile, iç içe aile tanımları hangi aile kuramında görülmektedir?
Seçenekler
A
Sembolik etkiletişimci aile kuramı
B
Yapısal işlevselci aile kuramı
C
Bilişsel davranışçı aile kuramı
D
İnsancıl aile kuramı
E
Psikodinamik aile kuramı
Açıklama:
Yapısal aile yaklaşımında sınırların geçirgenliği ve derecesine göre üç tür aile tanımlanmıştır. Bunlar; alt sistemler arasında katı sınırların olduğu “kopuk” aileler, belirgin sınırların olduğu “fonksiyonel/sağlıklı” aileler ve belirsiz sınırların olduğu “iç içe” ailelerdir.
Ünite 2
Soru 1
Yaşlı bakımında bakım verenlerin, bilerek ve isteyerek yaşlı bireyden yiyecek, içecek, ilaç, tıbbi cihaz gibi ihtiyaçlarını esirgemesi yoluyla yaşlıyı sıkıntıya sokması hangi ihmal ve istismar türüne girer.
Seçenekler
A
Duygusal ve sosyal ihmal
B
Duygusal, psikolojik istismar
C
Aktif fiziksel istismar
D
Bireysel hakların ihlali
E
Fiziksel istismar
Açıklama:
Aktif fiziksel ihmal,bakım verenlerin, bilerek ve isteyerek yaşlı bireyden yiyecek,
içecek, ilaç, tıbbi cihaz (protez, gözlük, işitme cihazı) gibi ihtiyaçlarını esirgemesi, bakım vermedeki sorumluluklarını yerine getirmede isteksiz davranarak veya reddederek ona duygusal, fiziksel acı ve sıkıntı vermeleridir.
içecek, ilaç, tıbbi cihaz (protez, gözlük, işitme cihazı) gibi ihtiyaçlarını esirgemesi, bakım vermedeki sorumluluklarını yerine getirmede isteksiz davranarak veya reddederek ona duygusal, fiziksel acı ve sıkıntı vermeleridir.
Soru 2
I. Maddeyi alış sıklığının ve miktarının artması
II. Madde kullanımına bağlı olarak sosyal ve iş aktivitelerinin azalması
III. Kişinin zamanını büyük ölçüde madde bulmaya ve stoklamaya yönelik faaliyetlere harcaması
IV. Fiziksel bir zarar görme ve başka birine zarar verme riskine rağmen madde alması
Yukarıdaki belirtilerden hangisi ya da hangileri DSM IV tanı ölçütlerine göre en az bir yıllık süreçte yinelenerek sergilendiğinde kişinin madde bağımlısı olduğu kabul edilebilir?
II. Madde kullanımına bağlı olarak sosyal ve iş aktivitelerinin azalması
III. Kişinin zamanını büyük ölçüde madde bulmaya ve stoklamaya yönelik faaliyetlere harcaması
IV. Fiziksel bir zarar görme ve başka birine zarar verme riskine rağmen madde alması
Yukarıdaki belirtilerden hangisi ya da hangileri DSM IV tanı ölçütlerine göre en az bir yıllık süreçte yinelenerek sergilendiğinde kişinin madde bağımlısı olduğu kabul edilebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız IV
C
I,II,III
D
III, IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
IV harici diğerleri madde bağımlılığı kapsamında düşünülürken IV, kişinin maddeyi kötüye kullandığını gösteren bir durumdur.
Soru 3
I.Boşanmalar, düşük sosyoekonomik düzeylerde daha sıktır.
II.Bireylerin dindarlığı arttıkça daha az boşanma eğilimi gösterirler.
III. 20’li yaşlardaki çiftler boşanmaya daha fazla eğilimlidir.
IV.Bir kez boşanma diğer boşanmaları kolaylaştırır.
Yukarıdakilerden hangileri boşanmayla ilgili doğru bilgilerdir?
II.Bireylerin dindarlığı arttıkça daha az boşanma eğilimi gösterirler.
III. 20’li yaşlardaki çiftler boşanmaya daha fazla eğilimlidir.
IV.Bir kez boşanma diğer boşanmaları kolaylaştırır.
Yukarıdakilerden hangileri boşanmayla ilgili doğru bilgilerdir?
Seçenekler
A
I,II
B
II,III
C
I,II,III
D
I,II,III,IV
E
III,IV
Açıklama:
Soruda belirtilen seçeneklerin hepsi Kornblum ve Julian'ın (2009’den Akt. Zastrow ve Kirst Ashman, 2015) boşanmayla ilgili belirttiği özelliklerdir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi boşanma aşamasında veya sonrasında taraflarla ilişkili kuruluş ve kişilerden değildir?
Seçenekler
A
Aile Danışma Merkezleri
B
Aile Mahkemeleri
C
Hakimler Yüksek Kurulu
D
Sosyal Hizmet Uzmanı
E
Arabulucu
Açıklama:
Sosyal hizmet uzmanının boşanma sürecinde ve sonrasındaki rolleri; danışmanlık, arabuluculuk, savunuculuk ve bağlantı kuruculuk gibi roller olabilir. Sosyal hizmet uzmanlarının boşanma aşamasındaki veya sonrasındaki ailelerle karşılaştığı kuruluşlar çoğunlukla; aile danışma merkezleri ve aile mahkemeleridir. Seçeneklerden doğru olmayan Hakimler Yüksek Kuruludur.
Aile mahkemesi kurulamayan yerlerde ise bu Kanun kapsamına giren dava ve işlere, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenen Asliye Hukuk Mahkemesince bakılmaktadır.
Aile mahkemesi kurulamayan yerlerde ise bu Kanun kapsamına giren dava ve işlere, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenen Asliye Hukuk Mahkemesince bakılmaktadır.
Soru 5
"Ergenlik dönemindeki bir bireyin okul devamsızlığının bilinmesine rağmen ailenin hiçbir şey yapmaması" aşağıdakilerden hangisine iyi bir örnektir?
Seçenekler
A
Ekonomik İstismar
B
Fiziksel İstismar
C
İhmal
D
Kendi Kendini İhmal
E
Duygusal İstismar
Açıklama:
İhmal, kişinin sosyal, psikolojik ve ekonomik ihtiyaçlarını gidermemektir. Örneğin çocuğun okul ihtiyaçlarını karşılama gücü olduğu halde ertelemek.
Soru 6
Evli çiftlerden birinin eşini sürekli hemcinsleriyle kıyaslaması, maaşını küçümsemesi, kökenini küçümsemesi aşağıdaki ismar türlerinden hangisine örnektir?
Seçenekler
A
Ekonomik şiddet
B
Psikolojik (duygusal) şiddet
C
Fiziksel şiddet
D
İhmal
E
Ayrımcılık
Açıklama:
Psikolojik (Duygusal) Şiddet, duygusal veya sözel baskı veya hırpalama şeklinde görülebilir; bağırmak, hakaret etmek,
küfür etmek, tehdit etmek, korkutmak, aşağılamak, alay etmek, karar vermesine izin vermemek, başka kadınlarla erkeklerle kıyaslamak, inançlarını kökenini-işini-maaşını küçümsemek vb. erkeğin kendisini her an döveceğinden korkan kadın psikolojik olarak huzursuz ve yıpranmış olur. Evi terk ederse sevdiklerine zarar vereceğini, intihar edeceğini,
geçmişiyle ilgili olumsuzlukları açıklayacağını, kadını öldüreceğini söylemek, kadını dış dünyadan soyutlamak, ailesiyle arkadaşlarıyla görüştürmemek, gerekli ihtiyaçlarını karşılamasına izin vermemek de yeterince korkutucu ve kısıtlayıcı olur. Duygusal istismar her
an fiziksel istismara dönüşebilir. Doğru yanıt B'dir.
küfür etmek, tehdit etmek, korkutmak, aşağılamak, alay etmek, karar vermesine izin vermemek, başka kadınlarla erkeklerle kıyaslamak, inançlarını kökenini-işini-maaşını küçümsemek vb. erkeğin kendisini her an döveceğinden korkan kadın psikolojik olarak huzursuz ve yıpranmış olur. Evi terk ederse sevdiklerine zarar vereceğini, intihar edeceğini,
geçmişiyle ilgili olumsuzlukları açıklayacağını, kadını öldüreceğini söylemek, kadını dış dünyadan soyutlamak, ailesiyle arkadaşlarıyla görüştürmemek, gerekli ihtiyaçlarını karşılamasına izin vermemek de yeterince korkutucu ve kısıtlayıcı olur. Duygusal istismar her
an fiziksel istismara dönüşebilir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 7
I. Hane halkı büyüklüğü ve türü yoksullukla yakından ilgilidir.
II. Hane halkındaki fert sayısının artması yoksul hane halkı ve fert oranın artmasına neden olmaktadır.
III. Aile reisinin kadın olduğu tek ebeveynli hane halkları, aile reisinin erkek olduğu tek ebeveynli hane halkına oranla daha yoksuldur.
IV. Ailenin yoksulluğundan en fazla etkilenen grup yaşlılardır.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri yoksulluğa ilişkin doğru bilgilerdir?
II. Hane halkındaki fert sayısının artması yoksul hane halkı ve fert oranın artmasına neden olmaktadır.
III. Aile reisinin kadın olduğu tek ebeveynli hane halkları, aile reisinin erkek olduğu tek ebeveynli hane halkına oranla daha yoksuldur.
IV. Ailenin yoksulluğundan en fazla etkilenen grup yaşlılardır.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri yoksulluğa ilişkin doğru bilgilerdir?
Seçenekler
A
I,II
B
I,II,III
C
I,II,III,IV
D
II,III
E
Yalnız IV
Açıklama:
Ailenin yoksulluğundan en fazla etkilenen grup çocuklardır. UNICEF tarafından yayınlanan “Dünya Çocuklarının Durumu 2001” raporuna göre yoksulluktan en çok etkilenen, en çok zarar görenler; yaşama, gelişme ve büyüme hakları riske atılanlar, o ailenin en küçük üyeleridir. Bu durumda Soruda belirtilen IV harici diğer seçenekler yoksulluğa ilişkin doğru bilgilerdir.
Soru 8
“Okulunu bitirmezsen sana harçlık yok”, “ödevini bitiremezsen televizyonu unut”, “terliksiz dolaşırsan hastalanırsın” örneği aile içindeki hangi iletişim hatasıdır?
Seçenekler
A
Sıklıkla Emir Cümleleri Kurmak
B
Gözdağı Vererek Konuşma Biçimi
C
Sürekli Öğüt Verme
D
Yargılamak, Eleştirmek
E
Sürekli Soru Sormak, Sınamak
Açıklama:
Soruda verilen örnek gözdağı vererek konuşma biçimidir.
Soru 9
Satir iletişimde ………………………………… üzerinde durmuştur.
Yukarıdaki ifadeyi aşağıdakilerden hangisi en doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki ifadeyi aşağıdakilerden hangisi en doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Uyumsuzluk
B
Yüz ifadeleri
C
Ses tonu
D
Beden duruşu
E
Sözsüz iletişim
Açıklama:
Satir iletişimde “uyumsuzluk” üzerinde durmuştur. Öncelikle iletişimin birçoğu sözsüzdür; jestler, yüz ifadeleri, ses tonu, beden duruşu gibi. Sözsüz iletişim öğeleri ile kullanılan kelimelerin anlamı eşleşiyorsa örneğin (“üzgünüm” derken vücut duruşu da düşükse ve örneğin ağlıyorsa) bu uyumlu olarak nitelendirilir. Sözlü ve sözsüz iletişim birbiriyle uyumlu olduğundan mesajı alan kişide yanlış anlamaya yol açmaz. Ancak mesajlar genellikle uyumsuzdur.
Soru 10
"Kol kırılır yen içinde kalır" sözü kadının şiddet ortamında kalmasına neden olan toplumsal değer sisteminin hangi unsurunu ifade eder?
Seçenekler
A
Kadının kendini suçlaması
B
Geleneksel kadınlık rolünün benimsenmesi
C
İki ebeveynli aile idealdir algısı
D
Evin ve evliliğin mahremiyeti
E
Kadının kendi yaşamsal ihtiyaçlarını ihmal etmesi
Açıklama:
Evin ve evliliğin mahremiyeti: Toplum, ailenin mahremiyetini korumak için aile içinde olan bitene kimsenin müdahale etme hakkı olmadığını kabul etmiştir. Oysa bu durum, aileyi korumayacağı gibi toplumu umursamazlığa ve sorumsuzluğa götürerek toplumsal bir çözülmeye neden olur. Doğru yanıt D'dir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi alkol ve madde bağımlılığına yolaçabilecek risk faktörlerinden biridir?
Seçenekler
A
Çocuğun çok kardeşli bir ailede yaşıyor olması
B
Çocukların internette çok fazla zaman geçirmeleri
C
Arkadaş ve akran gruplarından gelen baskıcı davranışları reddetmeme
D
Çocukların kitap okumayı sevmemeleri
E
Ailenin koruyucu davranışlar sergilememesi
Açıklama:
Alkol ve madde bağımlılığında bazı risk etmenleri söz konusudur. Bunlar:
• Ergenlik/ilk gençlik döneminde olma
• Aile içi iletişim sorunları, huzursuzluk, eş çatışmasının yoğunluklu yaşandığı aileler
• Aile içi sosyal destek mekanizmalarında zayıflık
• Baskıcı bir tutumla çocukların eğitilmesi, ailede birey olma alt sisteminin diğer üyelerce desteklenmemesi
• Yoksulluk, göç ve kentsel uyum sorunları, başka bir yaşama heves etme hayalleri
• Ailede içinde bir diğer kişide madde bağımlısı olma ya da ebeveyne modellerinde madde bağımlısı olma durumu
• Sevgi ve ilgi yoksunluğu içinde büyüyen bireyler
• Arkadaş ve akran gruplarına ait olma gereksinimi ve onlardan gelen baskıcı davranışlar
• Akademik başarının düşük olması, derslere olan ilginin giderek azalmasıdır. Doğru yanıt C'dir.
• Ergenlik/ilk gençlik döneminde olma
• Aile içi iletişim sorunları, huzursuzluk, eş çatışmasının yoğunluklu yaşandığı aileler
• Aile içi sosyal destek mekanizmalarında zayıflık
• Baskıcı bir tutumla çocukların eğitilmesi, ailede birey olma alt sisteminin diğer üyelerce desteklenmemesi
• Yoksulluk, göç ve kentsel uyum sorunları, başka bir yaşama heves etme hayalleri
• Ailede içinde bir diğer kişide madde bağımlısı olma ya da ebeveyne modellerinde madde bağımlısı olma durumu
• Sevgi ve ilgi yoksunluğu içinde büyüyen bireyler
• Arkadaş ve akran gruplarına ait olma gereksinimi ve onlardan gelen baskıcı davranışlar
• Akademik başarının düşük olması, derslere olan ilginin giderek azalmasıdır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 12
Kişilerin bireysel mutluluklarını herşeyin önünde tutmaları bir boşanma nedeni olarak aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılır?
Seçenekler
A
Kadınların erkeklere olan bağımlılığının azalması
B
Yükselen bireycilik
C
Boşanmanın toplum tarafından kabul edilir hale gelmesi
D
Eşlerin her ikisinin de gergin olması
E
Yasal açıdan kolaylaşması
Açıklama:
Yükselen bireycilik: Aile üyeleri günümüzde birlikte daha az vakit geçirmektedirler. Bireyciliğin yükselmesi ile insanlar kişisel mutluluklarını eş ve çocuklarından önde tutmaktadırlar. Doğru yanıt B'dir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi boşanmayı önlemede koruyucu faktördür?
Seçenekler
A
Genç yaşta evlilik
B
Çiftlerin düşük sosyoekonomik düzeye mensup olmaları
C
Kentlerde yaşıyor olmak
D
Nişanlılık süresinin uzun olması
E
çiftlerin farklı inançlara mensup olmaları
Açıklama:
Boşanmayla ilgili bazı özellikler şöyledir:
• Eşlerin yaşı: 20’li yaşlardaki çiftler boşanmaya daha fazla eğilimlidir.
• Nişanlılık süresi: Nişanlılık süresi kısa olanların boşanma oranları yüksektir.
• Evlilik yaşı: Genç yaşta evlilik boşanma için risk faktörüdür.
• Evlilik süresi: Boşanmaların önemli bir kısmı evlendikten sonraki ilk üç yıl içinde
meydana gelir. Çocuklar büyüdükçe boşanma oranları artar.
• Toplumsal sınıf: Boşanmalar, düşük sosyoekonomik düzeylerde daha sıktır.
• Eğitim: Eğitim düzeyinin düşük olduğu ve kadının eğitiminin erkekten yüksek olduğu çiftlerde boşanma daha sık meydana gelir.
• Yerleşim yeri: Kentsel alanlarda kırsal alanlara göre daha yüksek boşanma oranları
söz konusudur.
• İkinci evlilik: Bir kez boşanma diğer boşanmaları kolaylaştırır.
• Din: Bireylerin dindarlığı arttıkça daha az boşanma eğilimi gösterirler. Farklı inanç
grupları arasındaki evliliklerle boşanma oranları aynı inanç grubundakilere göre
daha yüksektir. Nişanlılık süresinin uzun olması boşanmaları önleyici bir faktördür.
• Eşlerin yaşı: 20’li yaşlardaki çiftler boşanmaya daha fazla eğilimlidir.
• Nişanlılık süresi: Nişanlılık süresi kısa olanların boşanma oranları yüksektir.
• Evlilik yaşı: Genç yaşta evlilik boşanma için risk faktörüdür.
• Evlilik süresi: Boşanmaların önemli bir kısmı evlendikten sonraki ilk üç yıl içinde
meydana gelir. Çocuklar büyüdükçe boşanma oranları artar.
• Toplumsal sınıf: Boşanmalar, düşük sosyoekonomik düzeylerde daha sıktır.
• Eğitim: Eğitim düzeyinin düşük olduğu ve kadının eğitiminin erkekten yüksek olduğu çiftlerde boşanma daha sık meydana gelir.
• Yerleşim yeri: Kentsel alanlarda kırsal alanlara göre daha yüksek boşanma oranları
söz konusudur.
• İkinci evlilik: Bir kez boşanma diğer boşanmaları kolaylaştırır.
• Din: Bireylerin dindarlığı arttıkça daha az boşanma eğilimi gösterirler. Farklı inanç
grupları arasındaki evliliklerle boşanma oranları aynı inanç grubundakilere göre
daha yüksektir. Nişanlılık süresinin uzun olması boşanmaları önleyici bir faktördür.
Soru 14
"Toplumsal yaşamın birer parçası olan toplumsal ilişkilere katılamama durumu" aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılır?
Seçenekler
A
Sınırlı kaynaklar
B
Yaşam ölçütleri
C
Sosyal sınıf farklılığı
D
Eşitsizlik
E
Dışlanma
Açıklama:
Dışlanma: Toplumsal yaşamın birer parçası olan toplumsal ilişkilere katılamama durumudur. Doğru yanıt E'dir.
Soru 15
- Trafik Cezaları hasılat payının %50’si,
- RTUK Reklam gelirleri hasılatından %15,
- Bütçeye konulacak ödeneklerden,
- Her nevi bağış ve yardımlardan oluşmak
- Milli piyango gelirlerinin % 7'si
- Elektrik enerjisi hasılat payının %57'si
Seçenekler
A
I, II, V ve VI
B
I, II, III ve IV
C
I ve II
D
IV ve V
E
Yalnız IV
Açıklama:
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonunun kaynakları aşağıda belirlenen kalemlerden oluşmaktadır.
• Kanun ve Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri Kurulu bulunan Fonlardan Cumhurbaşkanlığı Kararı ile %10’a kadar ayrılan paylar,
• Gelir ve Kurumlar Vergisi Tahsilat toplamının %2,8,
• Trafik Cezaları hasılat payının %50’si,
• RTUK Reklam gelirleri hasılatından %15,
• Bütçeye konulacak ödeneklerden,
• Her nevi bağış ve yardımlardan oluşmaktadır.
Doğru yanıt B'dir.
• Kanun ve Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri Kurulu bulunan Fonlardan Cumhurbaşkanlığı Kararı ile %10’a kadar ayrılan paylar,
• Gelir ve Kurumlar Vergisi Tahsilat toplamının %2,8,
• Trafik Cezaları hasılat payının %50’si,
• RTUK Reklam gelirleri hasılatından %15,
• Bütçeye konulacak ödeneklerden,
• Her nevi bağış ve yardımlardan oluşmaktadır.
Doğru yanıt B'dir.
Soru 16
“Sen zaten tembelin tekisin”, “zaten başarsaydın şaşardım” gibi ifadeler, aşağıda yer alan Ailede yapılan iletişim hatalarından hangisine iyi birer örnektirler?
Seçenekler
A
Yargılalamak, eleştirmek
B
Alay etmek
C
Sürekli öğüt vermek
D
Ad takmak, alay etmek
E
Sürekli soru sormak, sınamak, sorgulamak
Açıklama:
Sıklıkla Emir Cümleleri Kurmak: “Ağzın doluyken konuşma, ödevini bitir, televizyonu kapa, büyüklerinle konuşurken sesini yükseltme, öğretmenini dinle…….” gibi
Gözdağı Vererek Konuşma Biçimi: “Okulunu bitirmezsen sana harçlık yok”, “ödevini bitiremezsen televizyonu unut”, “terliksiz dolaşırsan hastalanırsın” gibi.
Sürekli Öğüt Verme: “Senin yerinde olsam plan yaparak çalışırdım”, “spor yaparsan boyun uzar” gibi.
Yargılamak, Eleştirmek: “Sen zaten tembelin tekisin”, “zaten başarsaydın şaşardım”, “yine mi bitiremedin” gibi cümleler kurmak yetersiz, aptal hissetme duygularına neden olabilir. Çocuğun olumsuz bir yargıya hedef olma ya da azarlanma korkusuyla iletişimi
kesmesine yol açabilir ya da çocuk yargı ve eleştirileri gerçek olarak algılayabilir (Ben kötüyüm!) ya da karşılık verebilir (Siz de daha mükemmel değilsiniz!).
Sürekli Övmek: Çocuk yerli yersiz her ortamda övülebilir. “Çok güzel........”, “Bence harika bir iş yapıyorsun.....” Bu durumda çocuk ailesinin beklentilerinin çok yüksek olduğunu düşünebilir ya da kaygı hissedebilir.
Ad takmak, alay etmek: “Koca bebek....”, “Hadi sende sulu göz” gibi cümleler kurmak çocuğun gelişiminde değersiz ve sevilmediğini hissetmesine yol açabilir, benlik gelişiminde olumsuz etkileri olabilir.
Sürekli Soru Sormak, Sınamak, Sorgulamak: “Neden?.... Kim?..... Sen ne yaptın?...... Nasıl?.....” gibi sorular genellikle soru soranın nereye varmak istediğini açıklamadığından, çocuk korku ve endişeye kapılabilir.
Doğru yanıt A'dır.
Gözdağı Vererek Konuşma Biçimi: “Okulunu bitirmezsen sana harçlık yok”, “ödevini bitiremezsen televizyonu unut”, “terliksiz dolaşırsan hastalanırsın” gibi.
Sürekli Öğüt Verme: “Senin yerinde olsam plan yaparak çalışırdım”, “spor yaparsan boyun uzar” gibi.
Yargılamak, Eleştirmek: “Sen zaten tembelin tekisin”, “zaten başarsaydın şaşardım”, “yine mi bitiremedin” gibi cümleler kurmak yetersiz, aptal hissetme duygularına neden olabilir. Çocuğun olumsuz bir yargıya hedef olma ya da azarlanma korkusuyla iletişimi
kesmesine yol açabilir ya da çocuk yargı ve eleştirileri gerçek olarak algılayabilir (Ben kötüyüm!) ya da karşılık verebilir (Siz de daha mükemmel değilsiniz!).
Sürekli Övmek: Çocuk yerli yersiz her ortamda övülebilir. “Çok güzel........”, “Bence harika bir iş yapıyorsun.....” Bu durumda çocuk ailesinin beklentilerinin çok yüksek olduğunu düşünebilir ya da kaygı hissedebilir.
Ad takmak, alay etmek: “Koca bebek....”, “Hadi sende sulu göz” gibi cümleler kurmak çocuğun gelişiminde değersiz ve sevilmediğini hissetmesine yol açabilir, benlik gelişiminde olumsuz etkileri olabilir.
Sürekli Soru Sormak, Sınamak, Sorgulamak: “Neden?.... Kim?..... Sen ne yaptın?...... Nasıl?.....” gibi sorular genellikle soru soranın nereye varmak istediğini açıklamadığından, çocuk korku ve endişeye kapılabilir.
Doğru yanıt A'dır.
Soru 17
"Bakım verenlerin, bilerek ve isteyerek yaşlı bireyden yiyecek, içecek, ilaç, tıbbi cihaz (protez, gözlük, işitme cihazı) gibi ihtiyaçlarını esirgemek, ona duygusal, fiziksel acı ve sıkıntı yaşatmak" yaşlı bireye uygulanan hangi şiddet türüne bir örnektir?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Bireysel haklarının ihlali
C
Aktif fiziksel ihmal
D
Fiziksel istismar
E
Ekonomik istismar
Açıklama:
Aktif fiziksel ihmal: Bakım verenlerin, bilerek ve isteyerek yaşlı bireyden yiyecek, içecek, ilaç, tıbbi cihaz (protez, gözlük, işitme cihazı) gibi ihtiyaçlarını esirgemesi, bakım vermedeki sorumluluklarını yerine getirmede isteksiz davranarak veya reddederek ona duygusal, fiziksel acı ve sıkıntı vermeleridir.
Soru 18
Kişinin sosyal, psikolojik ve ekonomik ihtiyaçlarını gidermeme olarak tanımlanan şiddet türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Duygusal istismar
C
Ekonomik istismar
D
İhmal
E
Kendi kendini ihmal
Açıklama:
İhmal: Kişinin sosyal, psikolojik ve ekonomik ihtiyaçlarını gidermemedir. Örneğin çocuğun okul ihtiyaçlarını karşılama gücü olduğu halde ertelemek.
Soru 19
I. İşkence yapmak
II. Bıçakla veya silahla tehdit etmek
III. Hasta ya da hamileyken gerekli yardımı esirgemek
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri fiziksel şiddetin davranış türleri arasındadır?
II. Bıçakla veya silahla tehdit etmek
III. Hasta ya da hamileyken gerekli yardımı esirgemek
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri fiziksel şiddetin davranış türleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Fiziksel şiddet aşağıdaki davranışları içerir;
• İtmek, tokat atmak, ısırmak, boğmaya çalışmak, tekmelemek, yumruklamak, eşya fırlatmak
• Fiziksel kuvvet kullanarak evden çıkmasına veya eve girmesine engel olmak
• İşkence yapmak
• Bıçakla veya silahla tehdit etmek
• Hasta ya da hamileyken gerekli yardımı esirgemek
• İtmek, tokat atmak, ısırmak, boğmaya çalışmak, tekmelemek, yumruklamak, eşya fırlatmak
• Fiziksel kuvvet kullanarak evden çıkmasına veya eve girmesine engel olmak
• İşkence yapmak
• Bıçakla veya silahla tehdit etmek
• Hasta ya da hamileyken gerekli yardımı esirgemek
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi bir çocuğun fiziksel olarak istismar edilip edilmediğini anlamak için sorulması gereken sorular arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Çocuk yaşına göre diğerlerinden daha mı sık yaralanıyor?
B
Çocukta birden çok yara var mı?
C
Yaralanmalar kan akışıyla mı sonuçlanıyor?
D
Yaralanmalar gelişim çağındaki bir çocuk için olanaksız görünen türden mi?
E
Yaralanmalar için verilen açıklamaların bir anlamı var mı?
Açıklama:
Bir çocuğun fiziksel olarak istismar edilip edilmediğini anlamak için şu soruları sormak gerekir (Zastrow ve Kirst Ashman, 2014, s. 316):
• Çocuk yaşına göre diğerlerinden daha mı sık yaralanıyor?
• Çocukta birden çok yara var mı?
• Yaralanmalar tanınabilir şekiller ya da çürük, yırtık, kırık, yanık, kafa yarası ve iç yaralanma olarak mı meydana geliyor?
• Yaralanmalar gelişim çağındaki bir çocuk için olanaksız görünen türden mi?
• Yaralanmalar için verilen açıklamaların bir anlamı var mı?
• Çocuk yaşına göre diğerlerinden daha mı sık yaralanıyor?
• Çocukta birden çok yara var mı?
• Yaralanmalar tanınabilir şekiller ya da çürük, yırtık, kırık, yanık, kafa yarası ve iç yaralanma olarak mı meydana geliyor?
• Yaralanmalar gelişim çağındaki bir çocuk için olanaksız görünen türden mi?
• Yaralanmalar için verilen açıklamaların bir anlamı var mı?
Soru 21
I. Aşırı emirler vermek, aşırı baskı ve otorite uygulamak
II. Çocuğun yaşıtları ile ilişkilerini kısıtlamak veya tamamen engellemek
III. Çocuğu sözel olarak hırpalamak, okul başarısızlığı veya herhangi bir konudaki başarısızlığını sürekli yüzüne vurarak aşağılamak
IV. Çocuğu gereksiz yere ağlatmak veya duygusal tepki vermesine izin vermemek
Yukarıdaki maddelerden hangileri çocuğa yapılan duygusal istismarın göstergeleri arasında yer alır?
II. Çocuğun yaşıtları ile ilişkilerini kısıtlamak veya tamamen engellemek
III. Çocuğu sözel olarak hırpalamak, okul başarısızlığı veya herhangi bir konudaki başarısızlığını sürekli yüzüne vurarak aşağılamak
IV. Çocuğu gereksiz yere ağlatmak veya duygusal tepki vermesine izin vermemek
Yukarıdaki maddelerden hangileri çocuğa yapılan duygusal istismarın göstergeleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve IV
D
I, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Her ne kadar fiziksel göstergeleri olmasa da çocuğu en az fiziksel ve cinsel şiddet kadar
etkileyen şiddet türü duygusal istismardır. Duygusal istismarın göstergeleri şunlardır:
• Çocuğa kötü muamele etmek, bağırmak ve sürekli azarlamak, reddetmek, küfür
etmek, korkutmak, değer vermemek, alay etmek, lakap takmak, tehdit etmek, sindirmek, yıldırmak.
• Aşırı emirler vermek, aşırı baskı ve otorite uygulamak,
• Çocuğun yaşıtları ile ilişkilerini kısıtlamak veya tamamen engellemek
• Çocuğu sözel olarak hırpalamak, okul başarısızlığı veya herhangi bir konudaki başarısızlığını sürekli yüzüne vurarak aşağılamak
• Çocuğu gereksiz yere ağlatmak veya duygusal tepki vermesine izin vermemek
• Yaptığı bir hata karşısında çocuğun psikolojik olarak zarar görmesine neden olacak cezalar vermek (Okulda öğretmeni tarafından veya aile içindeki bir toplantıda vb. herkesin önünde azarlamak, bağırmak, kulağını çekmek, küçük düşürücü hakaretlerde bulunmak)
• Hiçbir sorumluluk vermeden sürekli olarak işe yaramaz bir çocuk olduğunu söyleyerek aşağılamak ve itip kakmak
• Çocuğa yaşına uymayan ağır işler yaptırmak, hizmetçi gibi kullanmak
• Çocuğun anlattığı şeyleri şikâyet ve isteklerini dinlememek, aldırmamak, sorularına cevap vermemek, çocuk yokmuş gibi davranmak
• Topluma ve bulunduğu yer ve çevreye uygun olmayan giysiler giydirerek arkadaşları tarafından alay edilmesine neden olmak
• Çocuğun korktuğunu bile bile zorla bir şeyi yapmasını istemek (ata bindirmek, bir hayvanı tutmasını istemek vb.)
• Başaramayacağını bildiği halde o işi yapması için ısrar etme ve küçük düşmesine, üzülmesine bilerek sebep olmak.
• Toplumsal ve bilimsel standartların dışında istek ve davranış bekleyerek ve baskı yaparak duygusal olarak örselenmesine neden olmak (vaktinden önce yetişkin rolü vermek vb.)
• Kardeşler arasında ayırım yapma
• Kişinin kendi çıkarı için çocuğun yapmak istemediği ya da bir çocuk için uygun olmayan şeyleri yapması için zorlayarak çocuğu örselemek (dilendirmek vb.)
• Ebeveynin evliliğini kurtarmak adına kendi çıkarı için çocuğu kullanması (özellikle sorunlu evliliklerde ve aile içi geçimsizliklerde çocuğu taraf tutması için zorlamak vb.)
• Ceza veya başka bir amaçla çocuğu tek başına bir odaya kapatma, dolaba kilitleme,
• Çocuğa aşırı ihtimam ve titizlik göstererek zarar görebileceği korkusu ile toplumdan izole etme, tek başına bırakma
• İnternet, televizyon veya diğer görsel araçlarla çocuğun yaşına ve durumuna uymayan, görmemesi gereken şeyleri görmesini sağlamak (porno film, korku filmi, şiddet vb.)
• Çocuğu antisosyal davranışlara yönlendirmek, özendirmek, çocuğa kötü örnek olmak, kötü örnekleri överek o yola sevk etmek ve çocuğun suç işlemede kullanılması
• Çocuğun eğitim almasına engel olarak yaşıtlarından geri kalmasına ve kendisini küçük görmesine vb. sebep olmak
• Kendi öfke ve aczini çocuğu azarlayarak gidermeye çalışmak
etkileyen şiddet türü duygusal istismardır. Duygusal istismarın göstergeleri şunlardır:
• Çocuğa kötü muamele etmek, bağırmak ve sürekli azarlamak, reddetmek, küfür
etmek, korkutmak, değer vermemek, alay etmek, lakap takmak, tehdit etmek, sindirmek, yıldırmak.
• Aşırı emirler vermek, aşırı baskı ve otorite uygulamak,
• Çocuğun yaşıtları ile ilişkilerini kısıtlamak veya tamamen engellemek
• Çocuğu sözel olarak hırpalamak, okul başarısızlığı veya herhangi bir konudaki başarısızlığını sürekli yüzüne vurarak aşağılamak
• Çocuğu gereksiz yere ağlatmak veya duygusal tepki vermesine izin vermemek
• Yaptığı bir hata karşısında çocuğun psikolojik olarak zarar görmesine neden olacak cezalar vermek (Okulda öğretmeni tarafından veya aile içindeki bir toplantıda vb. herkesin önünde azarlamak, bağırmak, kulağını çekmek, küçük düşürücü hakaretlerde bulunmak)
• Hiçbir sorumluluk vermeden sürekli olarak işe yaramaz bir çocuk olduğunu söyleyerek aşağılamak ve itip kakmak
• Çocuğa yaşına uymayan ağır işler yaptırmak, hizmetçi gibi kullanmak
• Çocuğun anlattığı şeyleri şikâyet ve isteklerini dinlememek, aldırmamak, sorularına cevap vermemek, çocuk yokmuş gibi davranmak
• Topluma ve bulunduğu yer ve çevreye uygun olmayan giysiler giydirerek arkadaşları tarafından alay edilmesine neden olmak
• Çocuğun korktuğunu bile bile zorla bir şeyi yapmasını istemek (ata bindirmek, bir hayvanı tutmasını istemek vb.)
• Başaramayacağını bildiği halde o işi yapması için ısrar etme ve küçük düşmesine, üzülmesine bilerek sebep olmak.
• Toplumsal ve bilimsel standartların dışında istek ve davranış bekleyerek ve baskı yaparak duygusal olarak örselenmesine neden olmak (vaktinden önce yetişkin rolü vermek vb.)
• Kardeşler arasında ayırım yapma
• Kişinin kendi çıkarı için çocuğun yapmak istemediği ya da bir çocuk için uygun olmayan şeyleri yapması için zorlayarak çocuğu örselemek (dilendirmek vb.)
• Ebeveynin evliliğini kurtarmak adına kendi çıkarı için çocuğu kullanması (özellikle sorunlu evliliklerde ve aile içi geçimsizliklerde çocuğu taraf tutması için zorlamak vb.)
• Ceza veya başka bir amaçla çocuğu tek başına bir odaya kapatma, dolaba kilitleme,
• Çocuğa aşırı ihtimam ve titizlik göstererek zarar görebileceği korkusu ile toplumdan izole etme, tek başına bırakma
• İnternet, televizyon veya diğer görsel araçlarla çocuğun yaşına ve durumuna uymayan, görmemesi gereken şeyleri görmesini sağlamak (porno film, korku filmi, şiddet vb.)
• Çocuğu antisosyal davranışlara yönlendirmek, özendirmek, çocuğa kötü örnek olmak, kötü örnekleri överek o yola sevk etmek ve çocuğun suç işlemede kullanılması
• Çocuğun eğitim almasına engel olarak yaşıtlarından geri kalmasına ve kendisini küçük görmesine vb. sebep olmak
• Kendi öfke ve aczini çocuğu azarlayarak gidermeye çalışmak
Soru 22
Aşağıdaki davranış biçimlerinden hangisi yaşlılarda bireysel hakların ihlaline girer?
Seçenekler
A
Sözlü saldırı
B
Yaşlı bireyden tıbbi cihazların esirgenmesi
C
Bakım verenlerin yaşlı bireyin parasını kendi çıkarları için kullanması
D
Çatışma yaratarak yaşlıyı dışlama
E
Sosyal ilişkileri kısıtlayarak yaşlıyı yalnızlığa terk etmek
Açıklama:
Bireysel haklarının ihlali: Davranış ve düşüncelerini önemsememe, karar verme mekanizmalarını engelleme ve gücünü zayıflatma, çatışma yaratarak yaşlıyı dışlama, onun yasal ve tıbbi haklarını aramasını engelleme olarak tanımlanmaktadır.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi istismarcıya ait özellikler arasındadır?
Seçenekler
A
Kalabalık aile ortamı içinde yaşaması, statü ve güç kaybına uğraması,
B
Dul veya boşanmış olması,
C
Yalnız yaşaması ve izole olması,
D
Cazip maddi kaynağının olması
E
Madde bağımlısı olması
Açıklama:
Yaşlı bireye ait özellikler
• Bağımlılık ve yetersizlik hâli (sağlık sorunları, ekonomik nedenler vb.).
• Kalabalık aile ortamı içinde yaşaması, statü ve güç kaybına uğraması,
• Dul veya boşanmış olması,
• Yalnız yaşaması ve izole olması,
• Cazip maddi kaynağının olması,
• Mental yetersizliğin ve özürlülüğün olması,
• İleri yaşlarda olması (70-75 ve üzeri).
İstismarcıya ait özellikler
• Üstlendiği bakım rolünü benimsememesi ve zorunlu yapması,
• Bakım verdiği kişiyle zıt olması ve kırgın roller üstlenmesi,
• Kişilik problemleri(benlik saygısını yitirme, düşünce ve davranışlarını kontrol edememe)
• Parasal ve tıbbi problem, evlilik çatışması, işsizlik gibi dış faktörler,
• Madde bağımlısı olması,
• Şiddet ve istismarı çözüm olarak algılaması.
• Bağımlılık ve yetersizlik hâli (sağlık sorunları, ekonomik nedenler vb.).
• Kalabalık aile ortamı içinde yaşaması, statü ve güç kaybına uğraması,
• Dul veya boşanmış olması,
• Yalnız yaşaması ve izole olması,
• Cazip maddi kaynağının olması,
• Mental yetersizliğin ve özürlülüğün olması,
• İleri yaşlarda olması (70-75 ve üzeri).
İstismarcıya ait özellikler
• Üstlendiği bakım rolünü benimsememesi ve zorunlu yapması,
• Bakım verdiği kişiyle zıt olması ve kırgın roller üstlenmesi,
• Kişilik problemleri(benlik saygısını yitirme, düşünce ve davranışlarını kontrol edememe)
• Parasal ve tıbbi problem, evlilik çatışması, işsizlik gibi dış faktörler,
• Madde bağımlısı olması,
• Şiddet ve istismarı çözüm olarak algılaması.
Soru 24
DSM IV’e göre aşağıdaki durumlardan hangisini on iki aylık bir süreçte sergileyen bir kişinin bu maddeyi kötüye kullandığı kabul edilir?
Seçenekler
A
Madde temini için uğraş yüzünden önemli sosyal ve sorumluluk gerektiren aktivitelerden vazgeçmek veya bunları oldukça azaltmak
B
Maddeyi alış sıklığının ve alınan madde miktarın abartılı ölçüde artması
C
Madde kullanımını kontrol etmeye veya tamamen bırakmaya yönelik başarısız girişimlerin olması
D
Madde kullanımına bağlı olarak sosyal ve iş aktivitelerinin giderek azalması
E
Kişinin zamanını büyük ölçüde madde bulmaya ve stoklamaya yönelik faaliyetlere harcanması
Açıklama:
DSM IV’e göre aşağıdaki durumlardan en az bir tanesini on iki aylık bir süreçte sergileyen bir kişinin bu maddeyi kötüye kullandığı kabul edilebilir:
1. Madde temini için uğraş yüzünden önemli sosyal ve sorumluluk gerektiren aktivitelerden vazgeçmek veya bunları oldukça azaltmak.
2. Fiziksel bir zarar görme veya başka birine zarar verme riskine rağmen (örneğin, trafikte araç kullanırken) madde almak.
3. Maddenin kullanılması veya taşınmasına bağlı bazı yasal problemler yaşamak (örneğin, alkollü araç kullandığı için ceza alma veya illegal bir maddeyi taşıdığı için tutuklanma gibi).
1. Madde temini için uğraş yüzünden önemli sosyal ve sorumluluk gerektiren aktivitelerden vazgeçmek veya bunları oldukça azaltmak.
2. Fiziksel bir zarar görme veya başka birine zarar verme riskine rağmen (örneğin, trafikte araç kullanırken) madde almak.
3. Maddenin kullanılması veya taşınmasına bağlı bazı yasal problemler yaşamak (örneğin, alkollü araç kullandığı için ceza alma veya illegal bir maddeyi taşıdığı için tutuklanma gibi).
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi alkol ve madde bağımlılığındaki risk etmenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Olgunluk/yaşlılık döneminde olma
B
Aile içi iletişim sorunları, huzursuzluk, eş çatışmasının yoğunluklu yaşandığı aileler
C
Aile içi sosyal destek mekanizmalarında zayıflık
D
Yoksulluk, göç ve kentsel uyum sorunları, başka bir yaşama heves etme hayalleri
E
Sevgi ve ilgi yoksunluğu içinde büyüyen bireyler
Açıklama:
Alkol ve madde bağımlılığında bazı risk etmenleri söz konusudur. Bunlar:
• Ergenlik/ilk gençlik döneminde olma
• Aile içi iletişim sorunları, huzursuzluk, eş çatışmasının yoğunluklu yaşandığı aileler
• Aile içi sosyal destek mekanizmalarında zayıflık
• Baskıcı bir tutumla çocukların eğitilmesi, ailede birey olma alt sisteminin diğer üyelerce desteklenmemesi
• Yoksulluk, göç ve kentsel uyum sorunları, başka bir yaşama heves etme hayalleri
• Ailede içinde bir diğer kişide madde bağımlısı olma ya da ebeveyne modellerinde madde bağımlısı olma durumu
• Sevgi ve ilgi yoksunluğu içinde büyüyen bireyler
• Arkadaş ve akran gruplarına ait olma gereksinimi ve onlardan gelen baskıcı davranışlar
• Akademik başarının düşük olması, derslere olan ilginin giderek azalması
• Ergenlik/ilk gençlik döneminde olma
• Aile içi iletişim sorunları, huzursuzluk, eş çatışmasının yoğunluklu yaşandığı aileler
• Aile içi sosyal destek mekanizmalarında zayıflık
• Baskıcı bir tutumla çocukların eğitilmesi, ailede birey olma alt sisteminin diğer üyelerce desteklenmemesi
• Yoksulluk, göç ve kentsel uyum sorunları, başka bir yaşama heves etme hayalleri
• Ailede içinde bir diğer kişide madde bağımlısı olma ya da ebeveyne modellerinde madde bağımlısı olma durumu
• Sevgi ve ilgi yoksunluğu içinde büyüyen bireyler
• Arkadaş ve akran gruplarına ait olma gereksinimi ve onlardan gelen baskıcı davranışlar
• Akademik başarının düşük olması, derslere olan ilginin giderek azalması
Soru 26
Kornblum ve Julian'ın araştırmasına göre boşanma ile ilgili özelliklerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Eşlerin yaşı: 40’lı yaşlardaki çiftler boşanmaya daha fazla eğilimlidir
B
Nişanlılık süresi: Nişanlılık süresi uzun olanların boşanma oranları yüksektir
C
Evlilik yaşı: Genç yaşta evlilik boşanma için risk faktörüdür
D
İkinci evlilik: Bir kez boşanma diğer boşanmaları zorlaştırır
E
Toplumsal sınıf: Boşanmalar, yüksek sosyoekonomik düzeylerde daha sıktır
Açıklama:
Kornblum ve Julian (2009’den Akt. Zastrow ve Kirst Ashman, 2015) boşanmayla ilgili
bazı özellikleri şöyle sıralamıştır:
• Eşlerin yaşı: 20’li yaşlardaki çiftler boşanmaya daha fazla eğilimlidir.
• Nişanlılık süresi: Nişanlılık süresi kısa olanların boşanma oranları yüksektir.
• Evlilik yaşı: Genç yaşta evlilik boşanma için risk faktörüdür.
• Evlilik süresi: Boşanmaların önemli bir kısmı evlendikten sonraki ilk üç yıl içinde meydana gelir. Çocuklar büyüdükçe boşanma oranları artar.
• Toplumsal sınıf: Boşanmalar, düşük sosyoekonomik düzeylerde daha sıktır.
• Eğitim: Eğitim düzeyinin düşük olduğu ve kadının eğitiminin erkekten yüksek olduğu çiftlerde boşanma daha sık meydana gelir.
• Yerleşim yeri: Kentsel alanlarda kırsal alanlara göre daha yüksek boşanma oranları söz konusudur.
• İkinci evlilik: Bir kez boşanma diğer boşanmaları kolaylaştırır.
• Din: Bireylerin dindarlığı arttıkça daha az boşanma eğilimi gösterirler. Farklı inanç grupları arasındaki evliliklerle boşanma oranları aynı inanç grubundakilere göre daha yüksektir.
bazı özellikleri şöyle sıralamıştır:
• Eşlerin yaşı: 20’li yaşlardaki çiftler boşanmaya daha fazla eğilimlidir.
• Nişanlılık süresi: Nişanlılık süresi kısa olanların boşanma oranları yüksektir.
• Evlilik yaşı: Genç yaşta evlilik boşanma için risk faktörüdür.
• Evlilik süresi: Boşanmaların önemli bir kısmı evlendikten sonraki ilk üç yıl içinde meydana gelir. Çocuklar büyüdükçe boşanma oranları artar.
• Toplumsal sınıf: Boşanmalar, düşük sosyoekonomik düzeylerde daha sıktır.
• Eğitim: Eğitim düzeyinin düşük olduğu ve kadının eğitiminin erkekten yüksek olduğu çiftlerde boşanma daha sık meydana gelir.
• Yerleşim yeri: Kentsel alanlarda kırsal alanlara göre daha yüksek boşanma oranları söz konusudur.
• İkinci evlilik: Bir kez boşanma diğer boşanmaları kolaylaştırır.
• Din: Bireylerin dindarlığı arttıkça daha az boşanma eğilimi gösterirler. Farklı inanç grupları arasındaki evliliklerle boşanma oranları aynı inanç grubundakilere göre daha yüksektir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi arabuluculuğun ortak ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Arabulucunun ele aldığı vakada herhangi bir bireysel, mesleki ya da ekonomik çıkar söz konusu olmamalıdır
B
Arabulucu, kendi deneyim ve bilgisini aşan konularda uğraşı içinde olmalıdır
C
Arabuluculuk sürecinde anlaşmaya varabilmek için arabulucunun tarafsız olması ve her iki taraf için objektifliğini koruması önemlidir
D
Arabuluculuk sürecine katılım ve bir anlaşmaya varma, kişilerin rızasına/özgür iradesine dayalı bir süreç olmalıdır
E
Arabuluculuk sürecinin tümü, gizlilik esasına dayalı olmalıdır
Açıklama:
Arabuluculuk farklı ülke örneklerinde farklı biçimlerde uygulanabilse de bazı ortak temel ilkelerden bahsetmek mümkündür. Bunlar:
• Çıkar çatışması: Arabulucunun ele aldığı vakada herhangi bir bireysel, mesleki ya da ekonomik çıkar söz konusu olmamalıdır.
• Mesleki sınırlama: Arabulucu, kendi mesleki becerilerinin farkında olmalı, kendi deneyim ve bilgisini aşan konularda uğraşı içinde olmamalıdır.
• Tarafsızlık: Arabuluculuk sürecinde anlaşmaya varabilmek için arabulucunun tarafsız olması ve her iki taraf için objektifliğini koruması önemlidir.
• Gönüllülük: Arabuluculuk sürecine katılım ve bir anlaşmaya varma, kişilerin rızasına/özgür iradesine dayalı bir süreç olmalıdır. Eğer taraflar arabuluculuğun yarar getirmeyeceğine inanıyorsa bu süreci sonlandırma hakkına sahip olmalıdırlar.
• Gizlilik: Arabuluculuk sürecinin tümü, gizlilik esasına dayalı olmalıdır. Arabulucu, sürecin ve tarafların gizliliğini, üçüncü kişilerden korumalıdır.
• Çıkar çatışması: Arabulucunun ele aldığı vakada herhangi bir bireysel, mesleki ya da ekonomik çıkar söz konusu olmamalıdır.
• Mesleki sınırlama: Arabulucu, kendi mesleki becerilerinin farkında olmalı, kendi deneyim ve bilgisini aşan konularda uğraşı içinde olmamalıdır.
• Tarafsızlık: Arabuluculuk sürecinde anlaşmaya varabilmek için arabulucunun tarafsız olması ve her iki taraf için objektifliğini koruması önemlidir.
• Gönüllülük: Arabuluculuk sürecine katılım ve bir anlaşmaya varma, kişilerin rızasına/özgür iradesine dayalı bir süreç olmalıdır. Eğer taraflar arabuluculuğun yarar getirmeyeceğine inanıyorsa bu süreci sonlandırma hakkına sahip olmalıdırlar.
• Gizlilik: Arabuluculuk sürecinin tümü, gizlilik esasına dayalı olmalıdır. Arabulucu, sürecin ve tarafların gizliliğini, üçüncü kişilerden korumalıdır.
Soru 28
Kişinin parasını yönetme, kendi parasını kendisinin yönetmesine izin vermeme, kişinin kendi kazancını sağlanmasına izin vermeme gibi eylemlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ekonomik istismar
B
Duygusal istismar
C
Cinsel istismar
D
Fiziksel istismar
E
İstismar
Açıklama:
Kişinin parasını yönetme, kendi parasını kendisinin yönetmesine izin vermeme, kişinin kendi kazancını sağlanmasına izin vermeme gibi ekonomik amaçlı eylemlerdir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi duygusal istismar göstergelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sevgi göstermeme
B
Dövme
C
Saygı eksikliği
D
Sürekli eleştiri
E
Kıskançlık
Açıklama:
Duygusal istismar: Sevgi göstermeme, saygı eksikliği, küfür, hakaret, aşağılama, sürekli eleştiri, kıskançlık gibi eylemlerin yer aldığı şiddet türüdür. Örneğin bir kadının daha sessiz ve sakin bir yapıda olan eşine “pısırık” demesi ya da “sen de erkek misin!” gibi kışkırtıcı sözler söylemesi. "Dövme" ise fiziksel istismar göstergesidir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi kadına çocukluğundan itibaren her türlü sorun ve güçlüğe boyun eğmesinin öğretilmesi toplumsal değer unsuruna örnektir?
Seçenekler
A
Geleneksel kadınlık rolü
B
Evin mahremiyeti
C
Evliliğin mahremiyeti
D
İki ebeveynli aile “ideal”dir
E
Kadının kendini suçlaması
Açıklama:
Geleneksel kadınlık rolü: Kadına çocukluğundan itibaren her türlü sorun ve güçlüğe boyun eğmesi öğretilir. Evlendikten sonraki beklenti ise ailesinin bütünlüğünü sağlamasıdır. Bu beklentiler sonucunda kadın kendi bireysel hak ve ihtiyaçlarını ikinci plana atarak şiddete boyun eğer. Ancak burada da toplum onu şiddete boyun eğmekle suçlayabilir. Bu noktada kadın ciddi bir ikilem yaşar.
Soru 31
Aşağıdaki davranışların hangisi fiziksel şiddet unsurlarından birine örnek değildir?
Seçenekler
A
İtmek, tokat atmak, ısırmak, boğmaya çalışmak, tekmelemek, yumruklamak, eşya fırlatmak
B
İşkence yapmak
C
Fiziksel kuvvet kullanarak evden çıkmasına veya eve girmesine engel olmak
D
Evi terk ederse sevdiklerine zarar vereceğini, intihar edeceğini, geçmişiyle ilgili olumsuzlukları açıklayacağını, kadını öldüreceğini söylemek
E
Hasta ya da hamileyken gerekli yardımı esirgemek
Açıklama:
Fiziksel şiddet aşağıdaki davranışları içerir;
• İtmek, tokat atmak, ısırmak, boğmaya çalışmak, tekmelemek, yumruklamak, eşya fırlatmak
• Fiziksel kuvvet kullanarak evden çıkmasına veya eve girmesine engel olmak
• İşkence yapmak
• Bıçakla veya silahla tehdit etmek
• Hasta ya da hamileyken gerekli yardımı esirgemek
• İtmek, tokat atmak, ısırmak, boğmaya çalışmak, tekmelemek, yumruklamak, eşya fırlatmak
• Fiziksel kuvvet kullanarak evden çıkmasına veya eve girmesine engel olmak
• İşkence yapmak
• Bıçakla veya silahla tehdit etmek
• Hasta ya da hamileyken gerekli yardımı esirgemek
Soru 32
Bir çocuğun fiziksel olarak istismar edilip edilmediğini anlamak için aşağıdakilerden hangisini sormak doğru değildir?
Seçenekler
A
Çocuk yara alıyor mu?
B
Çocukta birden çok yara var mı?
C
Yaralanmalar tanınabilir şekiller ya da çürük, yırtık, kırık, yanık, kafa yarası ve iç yaralanma olarak mı meydana geliyor?
D
Yaralanmalar gelişim çağındaki bir çocuk için olanaksız görünen türden mi?
E
Yaralanmalar için verilen açıklamaların bir anlamı var mı?
Açıklama:
Bir çocuğun fiziksel olarak istismar edilip edilmediğini anlamak için şu soruları sormak gerekir (Zastrow ve Kirst Ashman, 2014, s. 316):
• Çocuk yaşına göre diğerlerinden daha mı sık yaralanıyor?
• Çocukta birden çok yara var mı?
• Yaralanmalar tanınabilir şekiller ya da çürük, yırtık, kırık, yanık, kafa yarası ve iç yaralanma olarak mı meydana geliyor?
• Yaralanmalar gelişim çağındaki bir çocuk için olanaksız görünen türden mi?
• Yaralanmalar için verilen açıklamaların bir anlamı var mı?
• Çocuk yaşına göre diğerlerinden daha mı sık yaralanıyor?
• Çocukta birden çok yara var mı?
• Yaralanmalar tanınabilir şekiller ya da çürük, yırtık, kırık, yanık, kafa yarası ve iç yaralanma olarak mı meydana geliyor?
• Yaralanmalar gelişim çağındaki bir çocuk için olanaksız görünen türden mi?
• Yaralanmalar için verilen açıklamaların bir anlamı var mı?
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi duygusal istirmar örneklerinden biridir?
Seçenekler
A
Çocuğun yaşıtları ile ilişkilerini kısıtlamak veya tamamen engellemek
B
Çocuğa yapılması kendisi için tehlikeli olacak bir şeyi yaptırmak veya yapmaya zorlamak
C
Çocuğa zarar verecek durumlarda çocuğu denetimsiz ve savunmasız bırakmak
D
Başka işler yaptırarak çocuğun eğitim ve hobileri için kullanacağı zamanı harcamak
E
Çocuğun tıbbi gereksinimlerini göz ardı ederek, gereğinde sağlığı ile ilgili tedbir almayarak kendi haline bırakmak
Açıklama:
Her ne kadar fiziksel göstergeleri olmasa da çocuğu en az fiziksel ve cinsel şiddet kadar etkileyen şiddet türü duygusal istismardır.
Duygusal istismarın göstergeleri şunlardır:
• Çocuğa kötü muamele etmek, bağırmak ve sürekli azarlamak, reddetmek, küfür etmek, korkutmak, değer vermemek, alay etmek, lakap takmak, tehdit etmek, sindirmek, yıldırmak.
• Aşırı emirler vermek, aşırı baskı ve otorite uygulamak,
• Çocuğun yaşıtları ile ilişkilerini kısıtlamak veya tamamen engellemek
• Çocuğu sözel olarak hırpalamak, okul başarısızlığı veya herhangi bir konudaki başarısızlığını sürekli yüzüne vurarak aşağılamak
• Çocuğu gereksiz yere ağlatmak veya duygusal tepki vermesine izin vermemek
• Yaptığı bir hata karşısında çocuğun psikolojik olarak zarar görmesine neden olacak cezalar vermek (Okulda öğretmeni tarafından veya aile içindeki bir toplantıda vb. herkesin önünde azarlamak, bağırmak, kulağını çekmek, küçük düşürücü hakaretlerde bulunmak)
• Hiçbir sorumluluk vermeden sürekli olarak işe yaramaz bir çocuk olduğunu söyleyerek aşağılamak ve itip kakmak
• Çocuğa yaşına uymayan ağır işler yaptırmak, hizmetçi gibi kullanmak • Çocuğun anlattığı şeyleri şikâyet ve isteklerini dinlememek, aldırmamak, sorularına cevap vermemek, çocuk yokmuş gibi davranmak
• Topluma ve bulunduğu yer ve çevreye uygun olmayan giysiler giydirerek arkadaşları tarafından alay edilmesine neden olmak
• Çocuğun korktuğunu bile bile zorla bir şeyi yapmasını istemek (ata bindirmek, bir hayvanı tutmasını istemek vb.)
• Başaramayacağını bildiği halde o işi yapması için ısrar etme ve küçük düşmesine, üzülmesine bilerek sebep olmak.
• Toplumsal ve bilimsel standartların dışında istek ve davranış bekleyerek ve baskı yaparak duygusal olarak örselenmesine neden olmak (vaktinden önce yetişkin rolü vermek vb.)
• Kardeşler arasında ayırım yapma
• Kişinin kendi çıkarı için çocuğun yapmak istemediği ya da bir çocuk için uygun olmayan şeyleri yapması için zorlayarak çocuğu örselemek (dilendirmek vb.)
• Ebeveynin evliliğini kurtarmak adına kendi çıkarı için çocuğu kullanması (özellikle sorunlu evliliklerde ve aile içi geçimsizliklerde çocuğu taraf tutması için zorlamak vb.)
• Ceza veya başka bir amaçla çocuğu tek başına bir odaya kapatma, dolaba kilitleme,
• Çocuğa aşırı ihtimam ve titizlik göstererek zarar görebileceği korkusu ile toplumdan izole etme, tek başına bırakma
• İnternet, televizyon veya diğer görsel araçlarla çocuğun yaşına ve durumuna uymayan, görmemesi gereken şeyleri görmesini sağlamak (porno film, korku filmi, şiddet vb.)
• Çocuğu antisosyal davranışlara yönlendirmek, özendirmek, çocuğa kötü örnek olmak, kötü örnekleri överek o yola sevk etmek ve çocuğun suç işlemede kullanılması
• Çocuğun eğitim almasına engel olarak yaşıtlarından geri kalmasına ve kendisini küçük görmesine vb. sebep olmak
• Kendi öfke ve aczini çocuğu azarlayarak gidermeye çalışmak
Duygusal istismarın göstergeleri şunlardır:
• Çocuğa kötü muamele etmek, bağırmak ve sürekli azarlamak, reddetmek, küfür etmek, korkutmak, değer vermemek, alay etmek, lakap takmak, tehdit etmek, sindirmek, yıldırmak.
• Aşırı emirler vermek, aşırı baskı ve otorite uygulamak,
• Çocuğun yaşıtları ile ilişkilerini kısıtlamak veya tamamen engellemek
• Çocuğu sözel olarak hırpalamak, okul başarısızlığı veya herhangi bir konudaki başarısızlığını sürekli yüzüne vurarak aşağılamak
• Çocuğu gereksiz yere ağlatmak veya duygusal tepki vermesine izin vermemek
• Yaptığı bir hata karşısında çocuğun psikolojik olarak zarar görmesine neden olacak cezalar vermek (Okulda öğretmeni tarafından veya aile içindeki bir toplantıda vb. herkesin önünde azarlamak, bağırmak, kulağını çekmek, küçük düşürücü hakaretlerde bulunmak)
• Hiçbir sorumluluk vermeden sürekli olarak işe yaramaz bir çocuk olduğunu söyleyerek aşağılamak ve itip kakmak
• Çocuğa yaşına uymayan ağır işler yaptırmak, hizmetçi gibi kullanmak • Çocuğun anlattığı şeyleri şikâyet ve isteklerini dinlememek, aldırmamak, sorularına cevap vermemek, çocuk yokmuş gibi davranmak
• Topluma ve bulunduğu yer ve çevreye uygun olmayan giysiler giydirerek arkadaşları tarafından alay edilmesine neden olmak
• Çocuğun korktuğunu bile bile zorla bir şeyi yapmasını istemek (ata bindirmek, bir hayvanı tutmasını istemek vb.)
• Başaramayacağını bildiği halde o işi yapması için ısrar etme ve küçük düşmesine, üzülmesine bilerek sebep olmak.
• Toplumsal ve bilimsel standartların dışında istek ve davranış bekleyerek ve baskı yaparak duygusal olarak örselenmesine neden olmak (vaktinden önce yetişkin rolü vermek vb.)
• Kardeşler arasında ayırım yapma
• Kişinin kendi çıkarı için çocuğun yapmak istemediği ya da bir çocuk için uygun olmayan şeyleri yapması için zorlayarak çocuğu örselemek (dilendirmek vb.)
• Ebeveynin evliliğini kurtarmak adına kendi çıkarı için çocuğu kullanması (özellikle sorunlu evliliklerde ve aile içi geçimsizliklerde çocuğu taraf tutması için zorlamak vb.)
• Ceza veya başka bir amaçla çocuğu tek başına bir odaya kapatma, dolaba kilitleme,
• Çocuğa aşırı ihtimam ve titizlik göstererek zarar görebileceği korkusu ile toplumdan izole etme, tek başına bırakma
• İnternet, televizyon veya diğer görsel araçlarla çocuğun yaşına ve durumuna uymayan, görmemesi gereken şeyleri görmesini sağlamak (porno film, korku filmi, şiddet vb.)
• Çocuğu antisosyal davranışlara yönlendirmek, özendirmek, çocuğa kötü örnek olmak, kötü örnekleri överek o yola sevk etmek ve çocuğun suç işlemede kullanılması
• Çocuğun eğitim almasına engel olarak yaşıtlarından geri kalmasına ve kendisini küçük görmesine vb. sebep olmak
• Kendi öfke ve aczini çocuğu azarlayarak gidermeye çalışmak
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi istismar örneği değildir?
Seçenekler
A
Fizyolojik istismar
B
Fiziksel istismar
C
Cinsel istismar
D
Duygusal istismar
E
Ekonomik istismar
Açıklama:
Doğru yanıt A'dır.
Soru 35
Dünya Sağlık Örgütünün verilerine göre öldürülen kadınların %40-%70 kim tarafından öldürülmektedir?
Seçenekler
A
Ebeveynleri
B
Çocukları
C
Önceki veya o zamanki partnerleri
D
Arkadaşları
E
Komşuları
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütünün verilerine göre öldürülen kadınların %40-%70’i önceki veya o zamanki partnerleri tarafından öldürülmektedir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 36
Aşağıdaki durumlardan hangisi fiziksel şiddete örnek olarak verilemez?
Seçenekler
A
Kişiye tokat atmak
B
Fiziksel kuvvet kullanarak kişiye engel olmak
C
Kişiye eşya fırlatmak
D
Kişiyi bıçakla tehdit etmek
E
Kişiye bağırmak veya hakaret etmek
Açıklama:
Fiziksel şiddet aşağıdaki davranışları içerir;
• İtmek, tokat atmak, ısırmak, boğmaya çalışmak, tekmelemek, yumruklamak, eşya fırlatmak
• Fiziksel kuvvet kullanarak evden çıkmasına veya eve girmesine engel olmak
• İşkence yapmak
• Bıçakla veya silahla tehdit etmek
• Hasta ya da hamileyken gerekli yardımı esirgemek
Doğru yanıt E'dir.
• İtmek, tokat atmak, ısırmak, boğmaya çalışmak, tekmelemek, yumruklamak, eşya fırlatmak
• Fiziksel kuvvet kullanarak evden çıkmasına veya eve girmesine engel olmak
• İşkence yapmak
• Bıçakla veya silahla tehdit etmek
• Hasta ya da hamileyken gerekli yardımı esirgemek
Doğru yanıt E'dir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi çocuk ihmal ve istismarlarına yol açan yada kolaylaştıran risk faktörlerinden değildir?
Seçenekler
A
Ebeveynlerin özellikleri
B
Çocuğun özellikleri
C
Ailenin özellikleri
D
Kültürel ve toplumsal özellikler
E
Okulun özellikleri
Açıklama:
Doğru yanıt E'dir.
Soru 38
Bakım verenlerin, bilerek ve isteyerek yaşlı bireyden yiyecek, içecek, ilaç, tıbbi cihaz (protez, gözlük, işitme cihazı) gibi ihtiyaçlarını esirgemesi, bakım vermedeki sorumluluklarını yerine getirmede isteksiz davranarak veya reddederek ona duygusal, fiziksel acı ve sıkıntı vermeleri ile ortaya çıkan durum nedir?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Duygusal, psikolojik istismar
C
Ekonomik istismar
D
Duygusal ve sosyal ihmal
E
Aktif fiziksel ihmal
Açıklama:
Aktif fiziksel ihmal: Bakım verenlerin, bilerek ve isteyerek yaşlı bireyden yiyecek,
içecek, ilaç, tıbbi cihaz (protez, gözlük, işitme cihazı) gibi ihtiyaçlarını esirgemesi, bakım vermedeki sorumluluklarını yerine getirmede isteksiz davranarak veya reddederek ona duygusal, fiziksel acı ve sıkıntı vermeleridir. Doğru yanıt E'dir.
içecek, ilaç, tıbbi cihaz (protez, gözlük, işitme cihazı) gibi ihtiyaçlarını esirgemesi, bakım vermedeki sorumluluklarını yerine getirmede isteksiz davranarak veya reddederek ona duygusal, fiziksel acı ve sıkıntı vermeleridir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 39
Toplumlarda madde kullanımı ve bağımlılığının bu kadar yaygın olmasının nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kendini kötü hissetmek
B
Kendini iyi hissetmek
C
Gerçeklerden uzaklaşmak
D
Acıdan kurtulmak
E
Uyumak ve rahatlamak
Açıklama:
Doğru yanıt A'dır.
Soru 40
Aşağıdaki DSM IV tanı ölçütlerine göre verilen maddelerin hangisinde kişi “madde bağımlısı” kabul edilmez?
Seçenekler
A
Maddenin keyif verici etkisini duyumsayabilmek için dozun belirgin bir şekilde arttırılması veya aynı dozun yinelenerek alınması sırasında başlangıçtaki keyif verici etkinin duyumsanamaması
B
Maddeyi alış sıklığının ve alınan madde miktarın abartılı ölçüde artması
C
Madde alınmadığı zaman yoksunluk krizinin ortaya çıkması ve krizin madde alımı ile birlikte hafiflemesi veya tamamen kaybolması
D
Madde kullanımını kontrol etmeye veya tamamen bırakmaya yönelik girişimlerinin işe yaramaya başlaması
E
Kişinin zamanını büyük ölçüde madde bulmaya ve stoklamaya yönelik faaliyetlere harcanması
Açıklama:
DSM IV tanı ölçütlerine göre aşağıdaki belirtilerin bazılarını en az bir yıllık bir süreçte yineleyerek sergileyen bir kişi “madde bağımlısı” kabul edilebilir:
1. Maddenin keyif verici etkisini duyumsayabilmek için dozun belirgin bir şekilde arttırılması veya aynı dozun yinelenerek alınması sırasında başlangıçtaki keyif verici etkinin duyumsanamaması (yani madde etkilerine “tolerans” gelişmesi).
2. Maddeyi alış sıklığının ve alınan madde miktarın abartılı ölçüde artması.
3. Madde alınmadığı zaman yoksunluk krizinin ortaya çıkması ve krizin madde alımı ile birlikte hafiflemesi veya tamamen kaybolması.
4. Madde kullanımını kontrol etmeye veya tamamen bırakmaya yönelik başarısız girişimlerin olması.
5. Kişinin zamanını büyük ölçüde madde bulmaya ve stoklamaya yönelik faaliyetlere harcanması.. Madde kullanımına bağlı olarak sosyal ve iş aktivitelerinin giderek azalması.
7. Kullanılan maddeye bağlı olarak fiziksel ve psikolojik arazların ortaya çıkması ve bunların kullanılan maddeden kaynaklandığını bile bile madde kullanımını sürdürmesidir.
1. Maddenin keyif verici etkisini duyumsayabilmek için dozun belirgin bir şekilde arttırılması veya aynı dozun yinelenerek alınması sırasında başlangıçtaki keyif verici etkinin duyumsanamaması (yani madde etkilerine “tolerans” gelişmesi).
2. Maddeyi alış sıklığının ve alınan madde miktarın abartılı ölçüde artması.
3. Madde alınmadığı zaman yoksunluk krizinin ortaya çıkması ve krizin madde alımı ile birlikte hafiflemesi veya tamamen kaybolması.
4. Madde kullanımını kontrol etmeye veya tamamen bırakmaya yönelik başarısız girişimlerin olması.
5. Kişinin zamanını büyük ölçüde madde bulmaya ve stoklamaya yönelik faaliyetlere harcanması.. Madde kullanımına bağlı olarak sosyal ve iş aktivitelerinin giderek azalması.
7. Kullanılan maddeye bağlı olarak fiziksel ve psikolojik arazların ortaya çıkması ve bunların kullanılan maddeden kaynaklandığını bile bile madde kullanımını sürdürmesidir.
Soru 41
Hangisi boşanmayla ilgili özelliklerden doğru değildir?
Seçenekler
A
Eşlerin yaşı: 20’li yaşlardaki çiftler boşanmaya daha fazla eğilimlidir.
B
Yerleşim yeri kırsal alanlarda kentsel alanlara göre daha yüksek boşanma oranları
C
Nişanlılık süresi: Nişanlılık süresi kısa olanların boşanma oranları yüksektir
D
Toplumsal sınıf: Boşanmalar, düşük sosyoekonomik düzeylerde daha sıktır
E
Evlilik süresi: Boşanmaların önemli bir kısmı evlendikten sonraki ilk üç yıl içinde
meydana gelir. Çocuklar büyüdükçe boşanma oranları artar.
meydana gelir. Çocuklar büyüdükçe boşanma oranları artar.
Açıklama:
Doğru yanıt B'dir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi alkol ve madde bağımlılığında risk etmenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ergenlik/ilk gençlik döneminde olma
B
Aile içi sosyal destek mekanizmalarında zayıflık
C
Aşırı sevgi ve ilgi içinde büyüyen bireyler
D
Yoksulluk, göç ve kentsel uyum sorunları, başka bir yaşama heves etme hayalleri
E
Ailede içinde bir diğer kişide madde bağımlısı olma ya da ebeveyne modellerinde madde bağımlısı olma durumu
Açıklama:
Alkol ve madde bağımlılığında bazı risk etmenleri söz konusudur. Bunlar:
• Ergenlik/ilk gençlik döneminde olma
• Aile içi iletişim sorunları, huzursuzluk, eş çatışmasının yoğunluklu yaşandığı aileler
• Aile içi sosyal destek mekanizmalarında zayıflık
• Baskıcı bir tutumla çocukların eğitilmesi, ailede birey olma alt sisteminin diğer üyelerce desteklenmemesi
• Yoksulluk, göç ve kentsel uyum sorunları, başka bir yaşama heves etme hayalleri
• Ailede içinde bir diğer kişide madde bağımlısı olma ya da ebeveyne modellerinde madde bağımlısı olma durumu
• Sevgi ve ilgi yoksunluğu içinde büyüyen bireyler
• Arkadaş ve akran gruplarına ait olma gereksinimi ve onlardan gelen baskıcı davranışlar
• Akademik başarının düşük olması, derslere olan ilginin giderek azalması
• Ergenlik/ilk gençlik döneminde olma
• Aile içi iletişim sorunları, huzursuzluk, eş çatışmasının yoğunluklu yaşandığı aileler
• Aile içi sosyal destek mekanizmalarında zayıflık
• Baskıcı bir tutumla çocukların eğitilmesi, ailede birey olma alt sisteminin diğer üyelerce desteklenmemesi
• Yoksulluk, göç ve kentsel uyum sorunları, başka bir yaşama heves etme hayalleri
• Ailede içinde bir diğer kişide madde bağımlısı olma ya da ebeveyne modellerinde madde bağımlısı olma durumu
• Sevgi ve ilgi yoksunluğu içinde büyüyen bireyler
• Arkadaş ve akran gruplarına ait olma gereksinimi ve onlardan gelen baskıcı davranışlar
• Akademik başarının düşük olması, derslere olan ilginin giderek azalması
Soru 43
Ülkemizde 4787 sayılı kanun ile Aile Mahkemeleri hangi tarihte kurulmuştur?
Seçenekler
A
20.02.2005
B
18.01.2005
C
18.01.2003
D
22.10.2010
E
09.12.2001
Açıklama:
Ülkemizde 4787 Sayılı 18.01.2003 tarihli Aile Mahkemelerinin Kuruluş tarihidir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi aile ile madde kullanımı arasındaki etmenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Madde kullanan gençlerin büyük çoğunluğunun ailesinde uyuşturucu madde kullanan kişilere rastlanmamıştır
B
Madde kullanan gençlerin aileleri genellikle ihmal eden, yeterli kontrol, sevgi ve destek sağlamayan, gevşek disiplinli ana babalardır
C
Boşanmış, ayrı yaşayan, ebeveynden birinin kaybedilmiş olduğu, parçalanmış aile çocuklarında uyuşturucu madde kullanımı yaygındır
D
Anne babanın iyi birer model olmaması da önemli bir etkendir
E
Aşırı koruyucu, kollayıcı ailenin çocuklarında da uyuşturucu kullanımı yaygın olduğu gözlenmiştir
Açıklama:
Aile ile madde kullanımı arasındaki ilişki aşağıdaki gibi özetlenebilir;
1. Madde kullanan gençlerin büyük çoğunluğunun ailesinde de uyuşturucu madde kullanan kişiler saptanmıştır.
2. Madde kullanan gençlerin aileleri genellikle ihmal eden, yeterli kontrol, sevgi ve destek sağlamayan, gevşek disiplinli ana babalardır. Madde bağımlılığı aileyi her yönden etkileyen bir hastalıktır.
3. Kimi ailelerin ise ileri derecede katı, baskın, çocuğun gelişimine olanak tanımayan yapıya sahip olduğu belirlenmiştir.
4. Boşanmış, ayrı yaşayan, ebeveynden birinin kaybedilmiş olduğu, parçalanmış aile çocuklarında uyuşturucu madde kullanımı yaygındır.
5. Anne babanın iyi birer model olmaması da önemli bir etkendir. Sorunlar karşısında aciz kalan, çözüm üretemeyen ya da uyuşturucu maddelere karşı hoşgörülü ailelerin çocukları risk altındadır.
6. Aile içinde gencin özdeşim kurabileceği bir bireyin olmaması önemli sorunlar yaratabilmektedir.
7. Aşırı koruyucu, kollayıcı ailenin çocuklarında da uyuşturucu kullanımı yaygın olduğu gözlenmiştir (Ögel, 2001, s. 71) .
1. Madde kullanan gençlerin büyük çoğunluğunun ailesinde de uyuşturucu madde kullanan kişiler saptanmıştır.
2. Madde kullanan gençlerin aileleri genellikle ihmal eden, yeterli kontrol, sevgi ve destek sağlamayan, gevşek disiplinli ana babalardır. Madde bağımlılığı aileyi her yönden etkileyen bir hastalıktır.
3. Kimi ailelerin ise ileri derecede katı, baskın, çocuğun gelişimine olanak tanımayan yapıya sahip olduğu belirlenmiştir.
4. Boşanmış, ayrı yaşayan, ebeveynden birinin kaybedilmiş olduğu, parçalanmış aile çocuklarında uyuşturucu madde kullanımı yaygındır.
5. Anne babanın iyi birer model olmaması da önemli bir etkendir. Sorunlar karşısında aciz kalan, çözüm üretemeyen ya da uyuşturucu maddelere karşı hoşgörülü ailelerin çocukları risk altındadır.
6. Aile içinde gencin özdeşim kurabileceği bir bireyin olmaması önemli sorunlar yaratabilmektedir.
7. Aşırı koruyucu, kollayıcı ailenin çocuklarında da uyuşturucu kullanımı yaygın olduğu gözlenmiştir (Ögel, 2001, s. 71) .
Soru 45
UNDP (Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı) yoksulluğu, insani gelişme için zorunlu olan fırsatlardan (hayat boyu sağlık, yaratıcı bir hayat, ortalama bir hayat standardı, özgürlük, kendine güven, saygınlık) mahrum olma şeklinde tanımlamaktadır. Buna göre hangisi zorunlu olan fırsatlar içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Hayat boyu sağlık
B
Ortalama bir hayat standardı
C
Özgürlük
D
Kendine güvenmeme
E
Saygınlık
Açıklama:
UNDP (Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı) yoksulluğu, insani gelişme için zorunlu olan fırsatlardan (hayat boyu sağlık, yaratıcı bir hayat, ortalama bir hayat standardı, özgürlük, kendine güven, saygınlık) mahrum olma şeklinde tanımlamaktadır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi Satir'in görüşüne göre insanı olgunlaştıracak eylemler içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Başka birine sıradanmış gibi davranabilme
B
Kendini başkalarına karşı açık biçimde ortaya koyma
C
Kendi dışındaki, tanıdık başka bir şeye benzemeyen farklılıkları görebilme ve duyabilme
D
Başka birine ayrı ve özel kişi olarak davranabilme
E
Farklılıkları tehdit ya da çatışma nedeni olarak değil öğrenme ve keşfetme için bir
fırsat olarak görme
fırsat olarak görme
Açıklama:
Satir, hepimizin kendi yaşamımızın sorumluluğunu alabileceğine inanır ve insanı olgunlaştıracak eylemleri şöyle tanımlar (1967);
• Kendini başkalarına karşı açık biçimde ortaya koyma
• Ne düşündüğünü ve ne hissettiğini söyleyen kendi iç benliğinin işaretleriyle ilişkide olma
• Kendi dışındaki, tanıdık başka bir şeye benzemeyen farklılıkları görebilme ve duyabilme
• Başka birine ayrı ve özel kişi olarak davranabilme
• Farklılıkları tehdit ya da çatışma nedeni olarak değil öğrenme ve keşfetme için bir fırsat olarak görme
Doğru yanıt A'dır.
• Kendini başkalarına karşı açık biçimde ortaya koyma
• Ne düşündüğünü ve ne hissettiğini söyleyen kendi iç benliğinin işaretleriyle ilişkide olma
• Kendi dışındaki, tanıdık başka bir şeye benzemeyen farklılıkları görebilme ve duyabilme
• Başka birine ayrı ve özel kişi olarak davranabilme
• Farklılıkları tehdit ya da çatışma nedeni olarak değil öğrenme ve keşfetme için bir fırsat olarak görme
Doğru yanıt A'dır.
Soru 47
“Senin yerinde olsam plan yaparak çalışırdım” cümlesi iletişimde kurulan hatalardan hangisine girer?
Seçenekler
A
Gözdağı Vererek Konuşma Biçimi
B
Yargılamak, Eleştirmek
C
Sürekli Öğüt Verme
D
Sürekli Övmek
E
Ad takmak, alay etmek
Açıklama:
Sürekli Öğüt Verme: “Senin yerinde olsam plan yaparak çalışırdım”, “spor yaparsan boyun uzar” gibi cümleleri içerir.
Soru 48
Çocuğun okul ihtiyaçlarını karşılama gücü olduğu halde ertelemek aşağıdakilerden hangisine örnek verilebilir?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Ekonomik istismar
C
Duygusal istismar
D
Cinsel istismar
E
İhmal
Açıklama:
İhmal: Kişinin sosyal, psikolojik ve ekonomik ihtiyaçlarını gidermemedir. Örneğin çocuğun okul ihtiyaçlarını karşılama gücü olduğu halde ertelemek. Doğru cevap E'dir.
Soru 49
Aile içinde eşler arasındaki şiddetin en yaygın türü hangisidir?
Seçenekler
A
Kadına yönelik şiddet
B
Ekonomik istismar
C
Psikolojik istismar
D
İhmal
E
Boşanma
Açıklama:
Aile içinde eşler arasındaki şiddetin en yaygın türü kadına yönelik şiddettir. Doğru cevap A'dır.
Soru 50
Bıçakla veya silahla tehdit etmek kadına yönelik şiddet türlerinden hangisine girer?
Seçenekler
A
Cinsel şiddet
B
Psikolojik şiddet
C
Fiziksel şiddet
D
Ekonomik şiddet
E
Sosyal şiddet
Açıklama:
Fiziksel Şiddet
Fiziksel şiddet aşağıdaki davranışları içerir;
• İtmek, tokat atmak, ısırmak, boğmaya çalışmak, tekmelemek, yumruklamak, eşya fırlatmak
• Fiziksel kuvvet kullanarak evden çıkmasına veya eve girmesine engel olmak
• İşkence yapmak
• Bıçakla veya silahla tehdit etmek
• Hasta ya da hamileyken gerekli yardımı esirgemek
Doğru cevap C'dir.
Fiziksel şiddet aşağıdaki davranışları içerir;
• İtmek, tokat atmak, ısırmak, boğmaya çalışmak, tekmelemek, yumruklamak, eşya fırlatmak
• Fiziksel kuvvet kullanarak evden çıkmasına veya eve girmesine engel olmak
• İşkence yapmak
• Bıçakla veya silahla tehdit etmek
• Hasta ya da hamileyken gerekli yardımı esirgemek
Doğru cevap C'dir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi, kadına yönelik şiddet türlerinden, ekonomik şiddetin varlığını gösteren hareketlere örnek gösterilebilir?
Seçenekler
A
İşkence yapmak
B
Çalışmayı reddedip kadının gelirini harcamak
C
Karar vermesine izin vermemek
D
Çocuk doğurmaya veya doğurmamaya zorlamak
E
Başka kadınlarla erkeklerle kıyaslamak
Açıklama:
Ekonomik şiddetin varlığını gösteren hareketlere; “Kadının çalışmasına veya iş yaşantısında ilerlemesine engel olmak, para vermemek veya kısıtlı şekilde para vermek, ailenin tasarrufları gelir ve giderler hususunda bilgi vermemek, aileyi ilgilendiren ekonomik konularda tek başına karar almak, çalışmayı reddedip kadının gelirini harcamak” örnek gösterilebilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 52
Çocuğa bakmakla yükümlü kimsenin, çocuğun gelişimi için gerekli ihtiyaçları karşılamaması veya bu ihtiyaçları dikkate almamasını ifade eden kavram hangisidir?
Seçenekler
A
İhmal
B
Şiddet
C
Baskı
D
İstismar
E
Hoşgörü
Açıklama:
İhmal, çocuğa bakmakla yükümlü kimsenin, çocuğun gelişimi için gerekli ihtiyaçları karşılamaması veya bu ihtiyaçları dikkate almamasıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi bir çocuğun fiziksel olarak istismar edilip edilmediğini anlamak için sorulması gereken sorulardan biri değildir ?
Seçenekler
A
Çocukta birden çok yara var mı?
B
Yaralanmalar için verilen açıklamaların bir anlamı var mı?
C
Çocuk yaşına göre diğerlerinden daha mı sık yaralanıyor?
D
Yaralanmalar hastahane ortamında tedavi ediliyor mu?
E
Yaralanmalar gelişim çağındaki bir çocuk için olanaksız görünen türden mi?
Açıklama:
Bir çocuğun fiziksel olarak istismar edilip edilmediğini anlamak için şu soruları sormak gerekir:
• Çocuk yaşına göre diğerlerinden daha mı sık yaralanıyor?
• Çocukta birden çok yara var mı?
• Yaralanmalar tanınabilir şekiller ya da çürük, yırtık, kırık, yanık, kafa yarası ve iç
yaralanma olarak mı meydana geliyor?
• Yaralanmalar gelişim çağındaki bir çocuk için olanaksız görünen türden mi?
• Yaralanmalar için verilen açıklamaların bir anlamı var mı?
Doğru cevap D'dir.
• Çocuk yaşına göre diğerlerinden daha mı sık yaralanıyor?
• Çocukta birden çok yara var mı?
• Yaralanmalar tanınabilir şekiller ya da çürük, yırtık, kırık, yanık, kafa yarası ve iç
yaralanma olarak mı meydana geliyor?
• Yaralanmalar gelişim çağındaki bir çocuk için olanaksız görünen türden mi?
• Yaralanmalar için verilen açıklamaların bir anlamı var mı?
Doğru cevap D'dir.
Soru 54
Aile ile madde kullanımı arasındaki ilişkiyi açıklayan ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Madde kullanan gençlerin aileleri genellikle ihmal eden, yeterli kontrol, sevgi ve destek sağlamayan, gevşek disiplinli ana babalardır.
B
İleri derecede katı, baskın, çocuğun gelişimine olanak tanımayan yapıdaki ailelerin çocuklarında madde kullanımına rastlanmamıştır.
C
Aşırı koruyucu, kollayıcı ailenin çocuklarında da uyuşturucu kullanımının yaygın olduğu gözlenmiştir.
D
Madde kullanan gençlerin büyük çoğunluğunun ailesinde de uyuşturucu madde kullanan kişiler saptanmıştır.
E
Boşanmış, ayrı yaşayan, ebeveynden birinin kaybedilmiş olduğu, parçalanmış aile çocuklarında uyuşturucu madde kullanımı yaygındır.
Açıklama:
Aile ile madde kullanımı arasındaki ilişki aşağıdaki gibi özetlenebilir;
1. Madde kullanan gençlerin büyük çoğunluğunun ailesinde de uyuşturucu madde kullanan kişiler saptanmıştır.
2. Madde kullanan gençlerin aileleri genellikle ihmal eden, yeterli kontrol, sevgi ve destek sağlamayan, gevşek disiplinli ana babalardır. Madde bağımlılığı aileyi her yönden etkileyen bir hastalıktır.
3. Kimi ailelerin ise ileri derecede katı, baskın, çocuğun gelişimine olanak tanımayan yapıya sahip olduğu belirlenmiştir.
4. Boşanmış, ayrı yaşayan, ebeveynden birinin kaybedilmiş olduğu, parçalanmış aile çocuklarında uyuşturucu madde kullanımı yaygındır.
5. Anne babanın iyi birer model olmaması da önemli bir etkendir. Sorunlar karşısında aciz kalan, çözüm üretemeyen ya da uyuşturucu maddelere karşı hoşgörülü ailelerin çocukları risk altındadır.
6. Aile içinde gencin özdeşim kurabileceği bir bireyin olmaması önemli sorunlar yaratabilmektedir.
7. Aşırı koruyucu, kollayıcı ailenin çocuklarında da uyuşturucu kullanımı yaygın olduğu gözlenmiştir.
Doğru cevap B'dir.
1. Madde kullanan gençlerin büyük çoğunluğunun ailesinde de uyuşturucu madde kullanan kişiler saptanmıştır.
2. Madde kullanan gençlerin aileleri genellikle ihmal eden, yeterli kontrol, sevgi ve destek sağlamayan, gevşek disiplinli ana babalardır. Madde bağımlılığı aileyi her yönden etkileyen bir hastalıktır.
3. Kimi ailelerin ise ileri derecede katı, baskın, çocuğun gelişimine olanak tanımayan yapıya sahip olduğu belirlenmiştir.
4. Boşanmış, ayrı yaşayan, ebeveynden birinin kaybedilmiş olduğu, parçalanmış aile çocuklarında uyuşturucu madde kullanımı yaygındır.
5. Anne babanın iyi birer model olmaması da önemli bir etkendir. Sorunlar karşısında aciz kalan, çözüm üretemeyen ya da uyuşturucu maddelere karşı hoşgörülü ailelerin çocukları risk altındadır.
6. Aile içinde gencin özdeşim kurabileceği bir bireyin olmaması önemli sorunlar yaratabilmektedir.
7. Aşırı koruyucu, kollayıcı ailenin çocuklarında da uyuşturucu kullanımı yaygın olduğu gözlenmiştir.
Doğru cevap B'dir.
Soru 55
Çocukların velayeti ile ilgili konular boşanmanın sorununun hangi boyutunda yer alır?
Seçenekler
A
Psikolojik
B
Ekonomik
C
Ebeveynlik
D
Duygusal
E
Sosyal
Açıklama:
Boşanma, yasal, duygusal, ekonomik, ebeveynlik, sosyal ve psikolojik boyutları olan bir sosyal sorundur. Hukuki sorunlar boşanmanın yasal; eşlerin birbirine yabancılaşması duygusal; para ve mal bölümü gibi konular ekonomik; çocukların velayeti ile ilgili konular ebeveynlik; arkadaşlıklar ve sosyal ilişkilerdeki değişimler sosyal; bireyin bağımsızlığı ve yeni yaşamına uyumu ise psikolojik boyutta yer alır. Doğru cevap C'dir.
Soru 56
Ailenin yoksulluğundan en fazla etkilenen grup hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşlılar
B
Anneler
C
Babalar
D
Çocuklar
E
Gençler
Açıklama:
Ailenin yoksulluğundan en fazla etkilenen grup çocuklardır. UNICEF tarafından yayınlanan “Dünya Çocuklarının Durumu 2001” raporuna göre yoksulluktan en çok etkilenen, en çok zarar görenler; yaşama, gelişme ve büyüme hakları riske atılanlar, o ailenin en küçük üyeleridir. Doğru cevap D'dir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi etkili bir aile içi iletişimdeki kazançlardan değildir?
Seçenekler
A
İyi bir iletişimin gerçekleştiği aile ortamında çocuklar daha özerk ve bağımsız bir kişilik geliştirirler.
B
Üyeler birbirlerinin sözlerini dinler ve anladıklarını belli ederler.
C
Sorumluluk duygusu aile sistemi içinde gelişmeye başlar.
D
Etkili bir iletişimle çocuk değerli olma duygusunu hissedebilir.
E
Etkili bir iletişim aile içinde çatışmalara sebep olarak çocukların güçlü olmasını sağlar.
Açıklama:
Aile içi iletişimde çatışmaların yaşanması sorunlara çocuklarda güvensizliğe neden olur. Doğru cevap E'dir.
Soru 58
Sevgi göstermeme, saygı eksikliği, küfür, hakaret, aşağılama, sürekli eleştiri, kıskançlık gibi eylemlerin yer aldığı şiddet türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Duygusal istismar
B
Fiziksel istismar
C
Cinsel istismar
D
İhmal
E
Ekonomik istismar
Açıklama:
Duygusal istismar: Sevgi göstermeme, saygı eksikliği, küfür, hakaret, aşağılama, sürekli eleştiri, kıskançlık gibi eylemlerin yer aldığı şiddet türüdür. Örneğin bir kadının daha sessiz ve sakin bir yapıda olan eşine “pısırık” demesi ya da “sen de erkek misin!” gibi kışkırtıcı sözler söylemesi.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangileri aile içinde kadına şiddete yönelik risk etmenleri arasındadır?
I. Çocukluk çağında aile içi şiddete maruz kalma
II. Fiziksel etmenler
III. Sosyoekonomik ve sosyokültürel etmenler
IV. Psikolojik etmenler
I. Çocukluk çağında aile içi şiddete maruz kalma
II. Fiziksel etmenler
III. Sosyoekonomik ve sosyokültürel etmenler
IV. Psikolojik etmenler
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Aile içinde kadına yönelen şiddete yönelik risk etmenleri çocukluk çağında aile içi şiddete maruz kalma, sosyoekonomik ve sosyokültürel etmenler ve psikolojik etmenlerdir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi bir çocuğun fiziksel olarak istismar edilip edilmediğini anlamak için sorulması gereken sorulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Çocuk yaşına göre diğerlerinden daha mı sık yaralanıyor?
B
Çocukta birden çok yara var mı?
C
Yaralanmalar gelişim çağındaki bir çocuk için olanaksız görünen türden mi?
D
Yaralanmalar için verilen açıklamaların bir anlamı var mı?
E
Çocuğa yeterince sevgi ve ilgi gösteriliyor mu?
Açıklama:
Bir çocuğun fiziksel olarak istismar edilip edilmediğini anlamak için şu soruları sormak gerekir :
• Çocuk yaşına göre diğerlerinden daha mı sık yaralanıyor?
• Çocukta birden çok yara var mı?
• Yaralanmalar tanınabilir şekiller ya da çürük, yırtık, kırık, yanık, kafa yarası ve iç yaralanma olarak mı meydana geliyor?
• Yaralanmalar gelişim çağındaki bir çocuk için olanaksız görünen türden mi?
• Yaralanmalar için verilen açıklamaların bir anlamı var mı?
• Çocuk yaşına göre diğerlerinden daha mı sık yaralanıyor?
• Çocukta birden çok yara var mı?
• Yaralanmalar tanınabilir şekiller ya da çürük, yırtık, kırık, yanık, kafa yarası ve iç yaralanma olarak mı meydana geliyor?
• Yaralanmalar gelişim çağındaki bir çocuk için olanaksız görünen türden mi?
• Yaralanmalar için verilen açıklamaların bir anlamı var mı?
Soru 61
Bakım verenlerin, bilerek ve isteyerek yaşlı bireyden yiyecek, içecek, ilaç, tıbbi cihaz gibi ihtiyaçlarını esirgemesi, bakım vermedeki sorumluluklarını yerine getirmede isteksiz davranarak veya reddederek ona duygusal, fiziksel acı ve sıkıntı vermeleri yaşlılara yönelik hangi ihmal ve istismar türünü ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Ekonomik istismar
C
Aktif fiziksel ihmal
D
Bireysel haklarının ihlali
E
Duygusal ve sosyal ihmal
Açıklama:
Aktif fiziksel ihmal: Bakım verenlerin, bilerek ve isteyerek yaşlı bireyden yiyecek, içecek, ilaç, tıbbi cihaz (protez, gözlük, işitme cihazı) gibi ihtiyaçlarını esirgemesi, bakım vermedeki sorumluluklarını yerine getirmede isteksiz davranarak veya reddederek ona duygusal, fiziksel acı ve sıkıntı vermeleridir.
Soru 62
DSM IV tanı ölçütlerine göre bazı belirtileri en az bir yıllık bir süreçte yineleyerek sergileyen bir kişi “madde bağımlısı” kabul edilebilir.
Aşağıdakilerden hangisi bu belirtilerden biri değildir?
Aşağıdakilerden hangisi bu belirtilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Madde kullanımını kontrol etmeye veya tamamen bırakmaya yönelik başarısız girişimlerin olması
B
Maddenin keyif verici etkisini duyumsayabilmek için dozun belirgin bir şekilde arttırılması
C
Madde kullanımına bağlı olarak sosyal ve iş aktivitelerinin giderek azalması
D
Ailede içinde bir diğer kişide madde bağımlısı olması
E
Kişinin zamanını büyük ölçüde madde bulmaya ve stoklamaya yönelik faaliyetlere harcaması
Açıklama:
DSM IV tanı ölçütlerine göre aşağıdaki belirtilerin bazılarını en az bir yıllık bir süreçte yineleyerek sergileyen bir kişi “madde bağımlısı” kabul edilebilir:
1. Maddenin keyif verici etkisini duyumsayabilmek için dozun belirgin bir şekilde
arttırılması veya aynı dozun yinelenerek alınması sırasında başlangıçtaki keyif verici etkinin duyumsanamaması
2. Maddeyi alış sıklığının ve alınan madde miktarın abartılı ölçüde artması.
3. Madde alınmadığı zaman yoksunluk krizinin ortaya çıkması ve krizin madde alımı
ile birlikte hafiflemesi veya tamamen kaybolması.
4. Madde kullanımını kontrol etmeye veya tamamen bırakmaya yönelik başarısız girişimlerin olması.
5. Kişinin zamanını büyük ölçüde madde bulmaya ve stoklamaya yönelik faaliyetlere harcanması.
6. Madde kullanımına bağlı olarak sosyal ve iş aktivitelerinin giderek azalması.
7. Kullanılan maddeye bağlı olarak fiziksel ve psikolojik arazların ortaya çıkması ve bunların kullanılan maddeden kaynaklandığını bile bile madde kullanımını sürdürmesidir.
1. Maddenin keyif verici etkisini duyumsayabilmek için dozun belirgin bir şekilde
arttırılması veya aynı dozun yinelenerek alınması sırasında başlangıçtaki keyif verici etkinin duyumsanamaması
2. Maddeyi alış sıklığının ve alınan madde miktarın abartılı ölçüde artması.
3. Madde alınmadığı zaman yoksunluk krizinin ortaya çıkması ve krizin madde alımı
ile birlikte hafiflemesi veya tamamen kaybolması.
4. Madde kullanımını kontrol etmeye veya tamamen bırakmaya yönelik başarısız girişimlerin olması.
5. Kişinin zamanını büyük ölçüde madde bulmaya ve stoklamaya yönelik faaliyetlere harcanması.
6. Madde kullanımına bağlı olarak sosyal ve iş aktivitelerinin giderek azalması.
7. Kullanılan maddeye bağlı olarak fiziksel ve psikolojik arazların ortaya çıkması ve bunların kullanılan maddeden kaynaklandığını bile bile madde kullanımını sürdürmesidir.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangileri boşanma oranlarının artmasına etki eden faktörler arasındadır?
I. Eşlerin yaşı
II. Nişanlılık süresi
III. Kardeş sayısı
IV. Eğitim
V. Din
I. Eşlerin yaşı
II. Nişanlılık süresi
III. Kardeş sayısı
IV. Eğitim
V. Din
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, II, IV ve V
E
II, III, IV ve V
Açıklama:
Kornblum ve Julian boşanmayla ilgili bazı özellikleri şöyle sıralamıştır:
• Eşlerin yaşı: 20’li yaşlardaki çiftler boşanmaya daha fazla eğilimlidir.
• Nişanlılık süresi: Nişanlılık süresi kısa olanların boşanma oranları yüksektir.
• Evlilik yaşı: Genç yaşta evlilik boşanma için risk faktörüdür.
• Evlilik süresi: Boşanmaların önemli bir kısmı evlendikten sonraki ilk üç yıl içinde meydana gelir. Çocuklar büyüdükçe boşanma oranları artar.
• Toplumsal sınıf: Boşanmalar, düşük sosyoekonomik düzeylerde daha sıktır.
• Eğitim: Eğitim düzeyinin düşük olduğu ve kadının eğitiminin erkekten yüksek olduğu çiftlerde boşanma daha sık meydana gelir.
• Yerleşim yeri: Kentsel alanlarda kırsal alanlara göre daha yüksek boşanma oranları söz konusudur.
• İkinci evlilik: Bir kez boşanma diğer boşanmaları kolaylaştırır.
• Din: Bireylerin dindarlığı arttıkça daha az boşanma eğilimi gösterirler. Farklı inanç grupları arasındaki evliliklerle boşanma oranları aynı inanç grubundakilere göre daha yüksektir.
• Eşlerin yaşı: 20’li yaşlardaki çiftler boşanmaya daha fazla eğilimlidir.
• Nişanlılık süresi: Nişanlılık süresi kısa olanların boşanma oranları yüksektir.
• Evlilik yaşı: Genç yaşta evlilik boşanma için risk faktörüdür.
• Evlilik süresi: Boşanmaların önemli bir kısmı evlendikten sonraki ilk üç yıl içinde meydana gelir. Çocuklar büyüdükçe boşanma oranları artar.
• Toplumsal sınıf: Boşanmalar, düşük sosyoekonomik düzeylerde daha sıktır.
• Eğitim: Eğitim düzeyinin düşük olduğu ve kadının eğitiminin erkekten yüksek olduğu çiftlerde boşanma daha sık meydana gelir.
• Yerleşim yeri: Kentsel alanlarda kırsal alanlara göre daha yüksek boşanma oranları söz konusudur.
• İkinci evlilik: Bir kez boşanma diğer boşanmaları kolaylaştırır.
• Din: Bireylerin dindarlığı arttıkça daha az boşanma eğilimi gösterirler. Farklı inanç grupları arasındaki evliliklerle boşanma oranları aynı inanç grubundakilere göre daha yüksektir.
Soru 64
Anlaşmazlık içinde olan tarafların anlaşmalarına yardım etmek, farklılıkları uzlaştırmak veya her iki taraf için de tatmin edici anlaşmaya varmak için taraflar arasındaki çatışmaya müdahale etmek aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Çıkar çatışması
B
Arabuluculuk
C
Tarafsızlık
D
Gönüllülük
E
Uyumsuzluk
Açıklama:
Arabuluculuk, anlaşmazlık içinde olan tarafların anlaşmalarına yardım etmek, farklılıkları uzlaştırmak veya her iki taraf için de tatmin edici anlaşmaya varmak için taraflar arasındaki çatışmaya müdahale etmeyi içerir. Burada arabulucu olan kişinin tarafsızlığı söz konusudur. Arabuluculuğun antik Yunan’da ve Roma uygarlığına dayandığı bilinmektedir.
Soru 65
Aile mahkemesi kurulamayan yerlerde Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun'da yer alan dava ve işlere hangi mahkeme bakar?
Seçenekler
A
Asliye Hukuk Mahkemesi
B
İş Mahkemesi
C
Sulh Hukuk Mahkemesi
D
Ağır Ceza Mahkemesi
E
İcra Mahkemeleri
Açıklama:
Aile mahkemesi kurulamayan yerlerde ise bu Kanun kapsamına giren dava ve işlere, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenen Asliye Hukuk Mahkemesince bakılmaktadır.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangileri Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu'nun gelir kaynakları arasındadır?
I. Trafik Cezaları hasılat payının %50’si
II. RTUK Reklam gelirleri hasılatından %15'i
III. Gelir ve Kurumlar Vergisi Tahsilat toplamının %2,8'i
IV. Özel Tüketim Vergisi'nin %30'u
I. Trafik Cezaları hasılat payının %50’si
II. RTUK Reklam gelirleri hasılatından %15'i
III. Gelir ve Kurumlar Vergisi Tahsilat toplamının %2,8'i
IV. Özel Tüketim Vergisi'nin %30'u
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve II
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Fon kaynakları aşağıda belirlenen kalemlerden oluşmaktadır.
• Kanun ve Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri Kurulu bulunan Fonlardan Cumhurbaşkanlığı Kararı ile %10’a kadar ayrılan paylar,
• Gelir ve Kurumlar Vergisi Tahsilat toplamının %2,8,
• Trafik Cezaları hasılat payının %50’si,
• RTUK Reklam gelirleri hasılatından %15,
• Bütçeye konulacak ödeneklerden,
• Her nevi bağış ve yardımlardan oluşmaktadır.
• Kanun ve Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri Kurulu bulunan Fonlardan Cumhurbaşkanlığı Kararı ile %10’a kadar ayrılan paylar,
• Gelir ve Kurumlar Vergisi Tahsilat toplamının %2,8,
• Trafik Cezaları hasılat payının %50’si,
• RTUK Reklam gelirleri hasılatından %15,
• Bütçeye konulacak ödeneklerden,
• Her nevi bağış ve yardımlardan oluşmaktadır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi aile içi iletişim hatalarına örnek teşkil etmez?
Seçenekler
A
Sıklıkla emir cümleleri kurmak
B
Sürekli öğüt verme
C
Yargılamak
D
Ad takmak
E
Aile bireylerine ayrı ve özel kişi olarak davranmak
Açıklama:
Aşağıda ailede yaşanabilecek olumsuz iletişim biçimleriyle ilgili bazı örnekler sunulmuştur:
Sıklıkla Emir Cümleleri Kurmak: “Ağzın doluyken konuşma, ödevini bitir, televizyonu kapa, büyüklerinle konuşurken sesini yükseltme, öğretmenini dinle…….” gibi
Gözdağı Vererek Konuşma Biçimi: “Okulunu bitirmezsen sana harçlık yok”, “ödevini bitiremezsen televizyonu unut”, “terliksiz dolaşırsan hastalanırsın” gibi.
Sürekli Öğüt Verme: “Senin yerinde olsam plan yaparak çalışırdım”, “spor yaparsan boyun uzar” gibi.
Yargılamak, Eleştirmek: “Sen zaten tembelin tekisin”, “zaten başarsaydın şaşardım”, “yine mi bitiremedin” gib cümleler kurmak yetersiz, aptal hissetme duygularına neden olabilir. Çocuğun olumsuz bir yargıya hedef olma ya da azarlanma korkusuyla iletişimi kesmesine yol açabilir ya da çocuk yargı ve eleştirileri gerçek olarak algılayabilir (Ben
kötüyüm!) ya da karşılık verebilir (Siz de daha mükemmel değilsiniz!).
Sürekli Övmek: Çocuk yerli yersiz her ortamda övülebilir. “Çok güzel........”, “Bence harika bir iş yapıyorsun.....” Bu durumda çocuk ailesinin beklentilerinin çok yüksek olduğunu düşünebilir ya da kaygı hissedebilir.
Ad takmak, alay etmek: “Koca bebek....”, “Hadi sende sulu göz” gibi cümleler kurmak çocuğun gelişiminde değersiz ve sevilmediğini hissetmesine yol açabilir, benlik gelişiminde olumsuz etkileri olabilir.
Sürekli Soru Sormak, Sınamak, Sorgulamak: “Neden?.... Kim?..... Sen ne yaptın?...... Nasıl?.....” gibi sorular genellikle soru soranın nereye varmak istediğini açıklamadığından, çocuk korku ve endişeye kapılabilir.
Sıklıkla Emir Cümleleri Kurmak: “Ağzın doluyken konuşma, ödevini bitir, televizyonu kapa, büyüklerinle konuşurken sesini yükseltme, öğretmenini dinle…….” gibi
Gözdağı Vererek Konuşma Biçimi: “Okulunu bitirmezsen sana harçlık yok”, “ödevini bitiremezsen televizyonu unut”, “terliksiz dolaşırsan hastalanırsın” gibi.
Sürekli Öğüt Verme: “Senin yerinde olsam plan yaparak çalışırdım”, “spor yaparsan boyun uzar” gibi.
Yargılamak, Eleştirmek: “Sen zaten tembelin tekisin”, “zaten başarsaydın şaşardım”, “yine mi bitiremedin” gib cümleler kurmak yetersiz, aptal hissetme duygularına neden olabilir. Çocuğun olumsuz bir yargıya hedef olma ya da azarlanma korkusuyla iletişimi kesmesine yol açabilir ya da çocuk yargı ve eleştirileri gerçek olarak algılayabilir (Ben
kötüyüm!) ya da karşılık verebilir (Siz de daha mükemmel değilsiniz!).
Sürekli Övmek: Çocuk yerli yersiz her ortamda övülebilir. “Çok güzel........”, “Bence harika bir iş yapıyorsun.....” Bu durumda çocuk ailesinin beklentilerinin çok yüksek olduğunu düşünebilir ya da kaygı hissedebilir.
Ad takmak, alay etmek: “Koca bebek....”, “Hadi sende sulu göz” gibi cümleler kurmak çocuğun gelişiminde değersiz ve sevilmediğini hissetmesine yol açabilir, benlik gelişiminde olumsuz etkileri olabilir.
Sürekli Soru Sormak, Sınamak, Sorgulamak: “Neden?.... Kim?..... Sen ne yaptın?...... Nasıl?.....” gibi sorular genellikle soru soranın nereye varmak istediğini açıklamadığından, çocuk korku ve endişeye kapılabilir.
Soru 68
Sevgi göstermeme, saygı eksikliği, küfür, hakaret, aşağılama, sürekli eleştiri, kıskançlık gibi eylemlerin yer aldığı şiddet türüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ekonomik istismar
B
Cinsel istismar
C
Fiziksel istismar
D
İhmal
E
Duygusal istismar
Açıklama:
Duygusal istismar: Sevgi göstermeme, saygı eksikliği, küfür, hakaret, aşağılama,
sürekli eleştiri, kıskançlık gibi eylemlerin yer aldığı şiddet türüdür. Örneğin bir kadının
daha sessiz ve sakin bir yapıda olan eşine “pısırık” demesi ya da “sen de erkek misin!” gibi
kışkırtıcı sözler söylemesi
sürekli eleştiri, kıskançlık gibi eylemlerin yer aldığı şiddet türüdür. Örneğin bir kadının
daha sessiz ve sakin bir yapıda olan eşine “pısırık” demesi ya da “sen de erkek misin!” gibi
kışkırtıcı sözler söylemesi
Soru 69
Kişinin sosyal, psikolojik ve ekonomik ihtiyaçlarını gidermemeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
İhmal
B
Ekonomik istismar
C
Duygusal istismar
D
Fiziksel istismar
E
Cinsel istismar
Açıklama:
İhmal: Kişinin sosyal, psikolojik ve ekonomik ihtiyaçlarını gidermemedir. Örneğin
çocuğun okul ihtiyaçlarını karşılama gücü olduğu halde ertelemek
çocuğun okul ihtiyaçlarını karşılama gücü olduğu halde ertelemek
Soru 70
Sevgi göstermeme, saygı eksikliği, küfür, hakaret, aşağılama, sürekli eleştiri, kıskançlık gibi eylemlerin yer aldığı şiddet türü aşağıdakilerden hangidir?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Cinsel istismar
C
Duygusal istismar
D
Ekonomik istismar
E
İhmal istismar
Açıklama:
Duygusal istismar: Sevgi göstermeme, saygı eksikliği, küfür, hakaret, aşağılama, sürekli eleştiri, kıskançlık gibi eylemlerin yer aldığı şiddet türüdür.
Soru 71
Yetişkin bir kişinin yakın ilişkide olduğu diğer bir yetişkin tarafından fiziksel ya da duygusal sorunlara yol açacak şekilde saldırıya uğraması ya da baskı altında tutulması olarak tanımlanan şiddet türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eş istismarı
B
Çocuk istismarı
C
Yaşlı istismarı
D
Akran istismarı
E
Ebeveyn istismarı
Açıklama:
Eş istismarı, “Yetişkin bir kişinin yakın ilişkide olduğu diğer bir yetişkin tarafından fi- ziksel ya da duygusal sorunlara yol açacak şekilde saldırıya uğraması ya da baskı altında tutulması” olarak tanımlanabilir.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi kadına yönelik şiddet türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Fiziksel
B
Psikolojik
C
Cinsel
D
Ekonomik
E
İhmal
Açıklama:
Kadına yönelik şiddeti; fiziksel, psikolojik, cinsel ve ekonomik şiddet başlıkları altında ele almak mümkündür.
Soru 73
Kadına çocukluğundan itibaren her türlü sorun ve güçlüğe boyun eğmesi öğretildiği kadınlık rolüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Modern kadınlık rolü
B
Geleneksel kadınlık rolü
C
İki ebeveynli aile rolü
D
Kadının kendini suçlaması
E
Kadının mahremiyet rolü
Açıklama:
Geleneksel kadınlık rolü: Kadına çocukluğundan itibaren her türlü sorun ve güçlüğe
boyun eğmesi öğretilir. Evlendikten sonraki beklenti ise ailesinin bütünlüğünü sağlamasıdır.
boyun eğmesi öğretilir. Evlendikten sonraki beklenti ise ailesinin bütünlüğünü sağlamasıdır.
Soru 74
"Aşırı emirler vermek, aşırı baskı ve otorite uygulamak, çocuğun yaşıtları ile ilişkilerini kısıtlamak veya tamamen engellemek, çocuğu sözel olarak hırpalamak, okul başarısızlığı veya herhangi bir konudaki başarısızlığını sürekli yüzüne vurarak aşağılamak." Yukarıda yer verilen şekillerde çocuğa uygulanan şiddet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Duygusal istismar
C
Cinsel istismar
D
Ekonomik istismar
E
İhmal istismar
Açıklama:
Duygusal istismarın göstergeleri şunlardır:
- Çocuğa kötü muamele etmek, bağırmak ve sürekli azarlamak, reddetmek, küfür etmek, korkutmak, değer vermemek, alay etmek, lakap takmak, tehdit etmek, sin- dirmek, yıldırmak.
- Aşırı emirler vermek, aşırı baskı ve otorite uygulamak,
- Çocuğun yaşıtları ile ilişkilerini kısıtlamak veya tamamen engellemek
- Çocuğu sözel olarak hırpalamak, okul başarısızlığı veya herhangi bir konudaki başarısızlığını sürekli yüzüne vurarak aşağılamak vb.
Soru 75
Bağırmak, hakaret etmek, küfür etmek, tehdit etmek, korkutmak, aşağılamak, alay etmek, karar vermesine izin vermemek gibi örnekleri içeren şiddet türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ekonomik Şiddet
B
Cinsel Şiddet
C
Psikolojik (Duygusal) Şiddet
D
Fiziksel Şiddet
E
Bireysel Şiddet
Açıklama:
Psikolojik (Duygusal) Şiddet
Duygusal veya sözel baskı veya hırpalama şeklinde görülebilir; bağırmak, hakaret etmek,
küfür etmek, tehdit etmek, korkutmak, aşağılamak, alay etmek, karar vermesine izin vermemek, başka kadınlarla erkeklerle kıyaslamak, inançlarını kökenini-işini-maaşını küçümsemek vb. erkeğin kendisini her an döveceğinden korkan kadın psikolojik olarak huzursuz ve yıpranmış olur
Duygusal veya sözel baskı veya hırpalama şeklinde görülebilir; bağırmak, hakaret etmek,
küfür etmek, tehdit etmek, korkutmak, aşağılamak, alay etmek, karar vermesine izin vermemek, başka kadınlarla erkeklerle kıyaslamak, inançlarını kökenini-işini-maaşını küçümsemek vb. erkeğin kendisini her an döveceğinden korkan kadın psikolojik olarak huzursuz ve yıpranmış olur
Soru 76
Bakım verenlerin, bilerek ve isteyerek yaşlı bireyden yiyecek, içecek, ilaç, tıbbi cihaz (protez, gözlük, işitme cihazı) gibi ihtiyaçlarını esirgemesi vb şekilde yaşlılara yönelik uygulanan şiddet türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar,
B
Duygusal, psikolojik istismar,
C
Ekonomik istismar,
D
Aktif fiziksel ihmal,
E
Bireysel haklarının ihlali,
Açıklama:
Aktif fiziksel ihmal: Bakım verenlerin, bilerek ve isteyerek yaşlı bireyden yiyecek, içecek, ilaç, tıbbi cihaz (protez, gözlük, işitme cihazı) gibi ihtiyaçlarını esirgemesi, bakım vermedeki sorumluluklarını yerine getirmede isteksiz davranarak veya reddederek ona duygusal, fiziksel acı ve sıkıntı vermeleridir.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi DSM IV tanı ölçütlerine bireyin madde bağımlısı olarak tanımlayan belirtilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Maddeyi alış sıklığının ve alınan madde miktarın abartılı ölçüde artması.
B
Madde alınmadığı zaman yoksunluk krizinin ortaya çıkması ve krizin madde alımı ile birlikte hafiflemesi veya tamamen kaybolması.
C
Madde kullanımını kontrol etmeye veya tamamen bırakmaya yönelik başarısız girişimlerin olması.
D
Kişinin zamanını büyük ölçüde madde bulmaya ve stoklamaya yönelik faaliyetlere harcanması.
E
Madde temini için uğraş yüzünden önemli sosyal ve sorumluluk gerektiren aktivitelerden vazgeçmek veya bunları oldukça azaltmak,
Açıklama:
DSM IV tanı ölçütlerine göre aşağıdaki belirtilerin bazılarını en az bir yıllık bir süreçte yineleyerek sergileyen bir kişi “madde bağımlısı” kabul edilebilir:
- Maddenin keyif verici etkisini duyumsayabilmek için dozun belirgin bir şekilde arttırılması veya aynı dozun yinelenerek alınması sırasında başlangıçtaki keyif verici etkinin duyumsanamaması (yani madde etkilerine “tolerans” gelişmesi).
- Maddeyi alış sıklığının ve alınan madde miktarın abartılı ölçüde artması.
- Madde alınmadığı zaman yoksunluk krizinin ortaya çıkması ve krizin madde alımı ile birlikte hafiflemesi veya tamamen kaybolması.
- Madde kullanımını kontrol etmeye veya tamamen bırakmaya yönelik başarısız girişimlerin olması.
- Kişinin zamanını büyük ölçüde madde bulmaya ve stoklamaya yönelik faaliyetlere harcanması.
- Madde kullanımına bağlı olarak sosyal ve iş aktivitelerinin giderek azalması.
- Kullanılan maddeye bağlı olarak fiziksel ve psikolojik arazların ortaya çıkması ve bunların kullanılan maddeden kaynaklandığını bile bile madde kullanımını sürdürmesidir.
Soru 78
Yoksulluk, eğitimsizlik, işsizlik, çok çocukluluk gibi faktörler çocuk ihmal ve istismarına yol açan ya da kolaylaştıran risk faktörlerinden hangisinin kapsamına girer?
Seçenekler
A
Çocuğun özellikleri
B
Kültürel özellikler
C
Toplumsal özellikler
D
Ailenin özellikleri
E
Fiziksel özellikler
Açıklama:
Ailenin özellikleri: Yoksulluk, eğitimsizlik, işsizlik, çok çocukluluk, ailenin önemli yaşamsal krizler geçiriyor olması gibi aileye özgür özellikler şiddet davranışını
destekleyebilir.
destekleyebilir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi çocuk ihmal ve istismarına yol açan ya da kolaylaştıran risk faktörlerinden birisi olamaz?
Seçenekler
A
Çocuğun özellikleri
B
Ebeveynlerin özellikleri
C
Ailenin özellikleri
D
Kültürel ve toplumsal özellikler
E
Ülkenin siyasi yönetimi
Açıklama:
Çocuk ihmal ve istismarına yol açan ya da kolaylaştıran risk faktörlerini aşağıdaki gibi özetlemek mümkündür:
Ebeveynlerin özellikleri
Çocuğun özellikleri
Ailenin özellikleri
Kültürel ve toplumsal özellikler
Ebeveynlerin özellikleri
Çocuğun özellikleri
Ailenin özellikleri
Kültürel ve toplumsal özellikler
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi toplumlarda madde kullanımı ve bağımlılığının bu kadar yaygın olmasının nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sosyal ortamlara dahil olmak,
B
Kendini iyi hissetmek,
C
Gerçeklerden uzaklaşmak,
D
Acıdan kurtulmak,
E
Uyumak ve rahatlamak,
Açıklama:
Toplumlarda madde kullanımı ve bağımlılığının bu kadar yaygın olmasının nedenleri; kendini iyi hissetmek, gerçeklerden uzaklaşmak, acıdan kurtulmak, uyumak ve rahatlamak gibi gerçekçi olmayanToplumlarda madde kullanımı ve bağımlılığının bu kadar yaygın olmasının nedenleri; kendini iyi hissetmek, gerçeklerden uzaklaşmak, acıdan kurtulmak, uyumak ve rahatlamak gibi gerçekçi olmayan daha çok sorunlardan kaçmaya dönük etkilerdir. daha çok sorunlardan kaçmaya dönük etkilerdir.
Soru 81
Günümüzde genellikle her iki eşin de çalışması ve aile hayatına daha az zaman ve enerjileri kalmasıyla tanımlanan boşanma nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kadınların erkeklere olan bağımlılığının azalması
B
Yükselen bireycilik
C
Romantik aşkın zayıflaması
D
Evliliklerin çoğunun gergin olması
E
Evliliklerin çoğunun gergin olması
Açıklama:
Evliliklerin çoğunun gergin olması: Günümüzde genellikle her iki eş de çalıştığından aile hayatına daha az zaman ve enerjileri kalmaktadır. Çocuklar bazı evlilikleri dengelese de boşanmalar genellikle çocukların küçük yaşta olduğu evliliklerin ilk yıllarında olur.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi arabulucunun, kendi mesleki becerilerinin farkında olması, kendi deneyim ve bilgisini aşan konularda uğraşı içinde olmaması gereken temel ilkedir?
Seçenekler
A
Çıkar çatışması
B
Mesleki sınırlama
C
Tarafsızlık
D
Gönüllülük
E
Gizlilik
Açıklama:
Mesleki sınırlama: Arabulucu, kendi mesleki becerilerinin farkında olmalı, kendi deneyim ve bilgisini aşan konularda uğraşı içinde olmamalıdır.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi bir çocuğun fiziksel olarak istismar edilip edilmediğini
anlamak için sorulması gereken sorulardan değildir?
anlamak için sorulması gereken sorulardan değildir?
Seçenekler
A
Çocuk yaşına göre diğerlerinden daha mı sık yaralanıyor?
B
Çocuktaki yaralar kaç günde iyileşiyor?
C
Çocukta birden çok yara var mı?
D
Yaralanmalar tanınabilir şekiller ya da çürük, yırtık, kırık, yanık, kafa yarası ve iç
yaralanma olarak mı meydana geliyor?
yaralanma olarak mı meydana geliyor?
E
Yaralanmalar gelişim çağındaki bir çocuk için olanaksız görünen türden mi?
Açıklama:
Bir çocuğun fiziksel olarak istismar edilip edilmediğini
anlamak için şu soruları sormak gerekir;
• Çocuk yaşına göre diğerlerinden daha mı sık yaralanıyor?
• Çocukta birden çok yara var mı?
• Yaralanmalar tanınabilir şekiller ya da çürük, yırtık, kırık, yanık, kafa yarası ve iç
yaralanma olarak mı meydana geliyor?
• Yaralanmalar gelişim çağındaki bir çocuk için olanaksız görünen türden mi?
• Yaralanmalar için verilen açıklamaların bir anlamı var mı?
anlamak için şu soruları sormak gerekir;
• Çocuk yaşına göre diğerlerinden daha mı sık yaralanıyor?
• Çocukta birden çok yara var mı?
• Yaralanmalar tanınabilir şekiller ya da çürük, yırtık, kırık, yanık, kafa yarası ve iç
yaralanma olarak mı meydana geliyor?
• Yaralanmalar gelişim çağındaki bir çocuk için olanaksız görünen türden mi?
• Yaralanmalar için verilen açıklamaların bir anlamı var mı?
Soru 84
“Ağzın doluyken konuşma, ödevini bitir, televizyonu kapa, büyüklerinle konuşurken sesini yükseltme, öğretmenini dinle.......” şeklinde gerçekleşen iletişim hatası aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gözdağı Vererek Konuşma Biçimi
B
Yargılamak, Eleştirmek
C
Sürekli Soru Sormak, Sınamak, Sorgulamak
D
Sürekli Öğüt Verme
E
Sıklıkla Emir Cümleleri Kurmak
Açıklama:
İletişim Hatalarından Örnekler
Sıklıkla Emir Cümleleri Kurmak: “Ağzın doluyken konuşma, ödevini bitir, televizyonu kapa, büyüklerinle konuşurken sesini yükseltme, öğretmenini dinle.......” gibi.
Sıklıkla Emir Cümleleri Kurmak: “Ağzın doluyken konuşma, ödevini bitir, televizyonu kapa, büyüklerinle konuşurken sesini yükseltme, öğretmenini dinle.......” gibi.
Soru 85
Yaşlılara yönelik bakım verenlerin, bilerek ve isteyerek yaşlı bireyden yiyecek,
içecek, ilaç, tıbbi cihaz (protez, gözlük, işitme cihazı) gibi ihtiyaçlarını esirgemesi durumuna ne ad verilir?
içecek, ilaç, tıbbi cihaz (protez, gözlük, işitme cihazı) gibi ihtiyaçlarını esirgemesi durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ekonomik istismar
B
Cinsel istismar
C
Duygusal, psikolojik istismar
D
Aktif fiziksel ihmal
E
Bireysel haklarının ihlali
Açıklama:
Aktif fiziksel ihmal: Bakım verenlerin, bilerek ve isteyerek yaşlı bireyden yiyecek,
içecek, ilaç, tıbbi cihaz (protez, gözlük, işitme cihazı) gibi ihtiyaçlarını esirgemesi, bakım
vermedeki sorumluluklarını yerine getirmede isteksiz davranarak veya reddederek ona
duygusal, fiziksel acı ve sıkıntı vermeleridir.
içecek, ilaç, tıbbi cihaz (protez, gözlük, işitme cihazı) gibi ihtiyaçlarını esirgemesi, bakım
vermedeki sorumluluklarını yerine getirmede isteksiz davranarak veya reddederek ona
duygusal, fiziksel acı ve sıkıntı vermeleridir.
Soru 86
Davranış ve düşüncelerini önemsememe, karar verme mekanizmalarını engelleme ve gücünü zayıflatma, çatışma yaratarak yaşlıyı dışlama, onun yasal ve tıbbi haklarını aramasını engelleme durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bireysel haklarının ihlali
B
Aktif fiziksel ihmal
C
Ekonomik istismar
D
Fiziksel istismar
E
Duygusal ve sosyal ihmal
Açıklama:
Bireysel haklarının ihlali: Davranış ve düşüncelerini önemsememe, karar verme
mekanizmalarını engelleme ve gücünü zayıflatma, çatışma yaratarak yaşlıyı dışlama, onun
yasal ve tıbbi haklarını aramasını engelleme olarak tanımlanmaktadır.
mekanizmalarını engelleme ve gücünü zayıflatma, çatışma yaratarak yaşlıyı dışlama, onun
yasal ve tıbbi haklarını aramasını engelleme olarak tanımlanmaktadır.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi ABD'de boşanma nedenlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Romantik aşkın zayıflaması
B
Yükselen bireycilik
C
Erkeklerin kadınlara olan bağımlılığının azalması
D
Evliliklerin çoğunun gergin olması
E
Boşanmanın yasal olarak kolaylaşması
Açıklama:
Amerika Birleşik Devletleri’nde boşanma oranının yüksek olmasının nedenleri şöyle sıralanmıştır (Furstenberg ve Cherlin, 1991; Etzioni, 1993; Popeone, 1999; Greenspan, 2001’den Akt. Macionis, 2012, s. 475-476):
Yükselen bireycilik
Romantik aşkın zayıflaması
Kadınların erkeklere olan bağımlılığının azalması
Evliliklerin çoğunun gergin olması
Boşanmanın toplumsal olarak kabul edilebilir hâle gelmesi
Boşanmanın yasal olarak kolaylaşması
Yükselen bireycilik
Romantik aşkın zayıflaması
Kadınların erkeklere olan bağımlılığının azalması
Evliliklerin çoğunun gergin olması
Boşanmanın toplumsal olarak kabul edilebilir hâle gelmesi
Boşanmanın yasal olarak kolaylaşması
Soru 88
Sevgi göstermeme, saygı eksikliği, küfür, hakaret, aşağılama, sürekli eleştiri, kıskançlık gibi eylemlerin yer aldığı şiddet türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cinsel istismar
B
Duygusal istismar
C
Ekonomik istismar
D
Fiziksel istismar
E
Bedensel istismar
Açıklama:
Sevgi göstermeme, saygı eksikliği, küfür, hakaret, aşağılama, sürekli eleştiri, kıskançlık gibi eylemlerin yer aldığı şiddet türü duygusal istismar olarak tanımlanmaktadır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 89
".........., çocuğun sağlığını, fiziki ve psikolojik gelişimini olumsuz etkileyen davranışlar iken; .........., çocuğa bakmakla yükümlü kimsenin, çocuğun gelişimi için gerekli ihtiyaçları karşılamaması veya bu ihtiyaçları dikkate almamasıdır."
Seçenekler
A
İhmal - İstismar
B
Şiddet - Unutkanlık
C
İstismar - Boşvermişlik
D
İstismar - İhmal
E
Bakımsızlık - İhmal
Açıklama:
İstismar, çocuğun sağlığını, fiziki ve psikolojik gelişimini olumsuz etkileyen davranışlar iken; ihmal, çocuğa bakmakla yükümlü kimsenin, çocuğun gelişimi için gerekli ihtiyaçları karşılamaması veya bu ihtiyaçları dikkate almamasıdır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi çocuk ihmal ve istismarına yol açan ya da kolaylaştıran risk faktörlerinden biri olan kültürel ve toplumsal özellikler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kız çocuklarının okula gönderilmemesi
B
Kronik hastalıklar
C
Şiddetin sosyal kabul edilebilirliğinin olması
D
Sosyal bağların zayıflaması
E
Sosyal eşitsizlikler
Açıklama:
Yoksulluk, sosyal eşitsizlikler (cinsiyet ile ilgili eşitsizlikler: kız çocuklarının okula gönderilmemesi, küçük yaşta evlendirilmeleri gibi o toplumda uygulanan ve normal kabul edilen durumlar), şiddetin sosyal kabul edilebilirliğinin olması, çocuk ve aile politikalarının yetersizliği ve sosyal bağların zayıflaması gibi etkenler bu grup içinde yer alabilir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 91
Yaşlı kişilere bakım vermedeki sorumluluklarını yerine getirmede isteksiz davranarak veya reddederek ona duygusal, fiziksel acı ve sıkıntı vermeleri durumu aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Duygusal, psikolojik istismar
C
Aktif fiziksel ihmal
D
Ekonomik istismar
E
Bireysel haklarının ihlali
Açıklama:
Aktif fiziksel ihmal; bakım verenlerin, bilerek ve isteyerek yaşlı bireyden yiyecek, içecek, ilaç, tıbbi cihaz (protez, gözlük, işitme cihazı) gibi ihtiyaçlarını esirgemesi, bakım vermedeki sorumluluklarını yerine getirmede isteksiz davranarak veya reddederek ona duygusal, fiziksel acı ve sıkıntı vermeleridir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 92
DSM IV tanı ölçütlerine göre aşağıdakilerden hangisini en az bir yıllık bir süreçte yineleyerek sergileyen bir kişi “madde bağımlısı" olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Madde temini için uğraş yüzünden önemli sosyal ve sorumluluk gerektiren aktivitelerden vazgeçmek
B
Fiziksel bir zarar görme veya başka birine zarar verme riskine rağmen
C
Maddenin kullanılması veya taşınmasına bağlı bazı yasal problemler yaşamak
D
Madde temini için mekan düzenlemek
E
Kişinin zamanını büyük ölçüde madde bulmaya ve stoklamaya yönelik faaliyetlere harcanması
Açıklama:
Kişinin zamanını büyük ölçüde madde bulmaya ve stoklamaya yönelik faaliyetlere harcanmasıdır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 93
Boşanma kararı alan bir çifte aile arabuluculuğuna danışmaları önerilmiş fakat çift arabuluculuğun yarar getirmeyeceğine inanmaktadır. Bu durumda arabuluculuk ile ilgili ilkelerden hangisinden söz edilmektedir?
Seçenekler
A
Çıkar çatışması
B
Mesleki sınırlama
C
Gönüllülük
D
Gizlilik
E
Tarafsızlık
Açıklama:
Arabuluculuk sürecine katılım ve bir anlaşmaya varma, kişilerin rızasına/özgür iradesine dayalı bir süreç olmalıdır. Bu da gönüllülük ilkesi ile açıklanmaktadır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi çocuğa yönelik fiziksel istismarın göstergelerinden biridir?
Seçenekler
A
Çocuğun yaşıtları ile ilişkilerini kısıtlamak veya tamamen engellemek
B
Kırıklar, yanıklar
C
Aşırı emirler vermek
D
Çocuğa yaşına uymayan ağır işler yaptırmak
E
Tecavüz
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı B şıkkıdır.
Soru 95
Bakım verenlerin, bilerek ve isteyerek yaşlı bireyden yiyecek, içecek, ilaç, tıbbi cihaz gibi ihtiyaçlarını esirgemesi, bakım vermedeki sorumluluklarını yerine getirmede isteksiz davranarak veya reddederek ona duygusal, fiziksel acı ve sıkıntı vermelerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bireysel haklarının ihlali
B
Ekonomik istismar
C
Aktif fiziksel ihmal
D
Duygusal ve sosyal ihmal
E
Fiziksel istismar
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı C şıkkıdır.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıya yönelik istismarda istismarcıya ait özeliklerden biridir?
Seçenekler
A
Bağımlılık ve yetersizlik hâli
B
Kalabalık aile ortamı içinde yaşaması, statü ve güç kaybına uğraması
C
Mental yetersizliğin ve özürlülüğün olması
D
Cazip maddi kaynağının olması
E
Bakım verdiği kişiyle zıt olması ve kırgın roller üstlenmesi
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı E şıkkıdır.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi boşanma oranının yüksek olmasının nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yükselen bireycilik
B
Romantik aşkın zayıflaması
C
Kadınların erkeklere olan bağımlılığının azalması
D
Çiftlerin üst sosyo-kültürel düzeye sahip olmaları
E
Boşanmanın yasal olarak kolaylaşması
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı D şıkkıdır.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi arabuluculuğun ortak temel ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Çıkar çatışması
B
Kamuoyuna açık olma
C
Mesleki sınırlama
D
Gönüllülük
E
Gizlilik
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı B şıkkıdır.
Soru 99
Bir kişiye "Sen zaten tembelin tekisin" demek iletişim hatalarından hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Alay etmek
B
Yargılamak, eleştirmek
C
Sürekli soru sormak
D
Gözdağı vererek konuşma biçimi
E
Sürekli öğüt verme
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı B şıkkıdır.
Soru 100
Ailenin yoksulluğundan en fazla etkilenen grup aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çocuklar
B
Anne
C
Babalar
D
Dedeler
E
Anneanneler
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı A şıkkıdır.
Soru 101
Asgari yaşam düzeyini yakalayabilmek için gerekli olan ihtiyaçları karşılayamama durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yoksulluk
B
Dışlanma
C
Korunma
D
Hayat standardı
E
Kalkınma
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı A şıkkıdır. Genel anlamıyla yoksulluk, asgari yaşam düzeyini yakalayabilmek i.in gerekli olan ihtiyaçları karşılayamama durumu olarak ifade edilebilir.
Soru 102
Aşağıdakilerden hangisi aile ile madde kullanımı arasındaki ilişkilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kimi ailelerin ise ileri derecede katı, baskın, çocuğun gelişimine olanak tanımayan yapıya sahip olduğu belirlenmiştir
B
Boşanmış, ayrı yaşayan, ebeveynden birinin kaybedilmiş olduğu, parçalanmış aile çocuklarında uyuşturucu madde kullanımı yaygındır
C
Anne babanın iyi birer model olmaması önemli bir etkendir
D
Aile içinde gencin özdeşim kurabileceği bir bireyin olmaması önemli sorunlar yaratabilmektedir
E
Madde kullanan gençlerin büyük çoğunluğunun ailesinde uyuşturucu madde kullanan kişiler bulunmamaktadır
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı E şıkkıdır.
Soru 103
Kız çocuklarının okula gönderilmemesi, küçük yaşta evlendirilmeleri çocuk ihmal ve istismarına yol açan ya da kolaylaştıran risk faktörlerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Kıtasal özellikler
B
Ebeveynlerin özellikleri
C
Kültürel ve toplumsal özellikler
D
Çocuğun özellikleri
E
Ailenin özellikleri
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı C şıkkıdır.
Soru 104
Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletler Kalkınma Programının Beşeri Kalkınma İndekslerine (BKİ) eklenerek insani gelişme derecesinin ölçülmesinde temel oluşturan faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Satın alma gücü
B
Hayat beklentisi
C
Mal varlığı
D
Çocuk ölüm oranları
E
Okuma yazma
Açıklama:
Hayat beklentisi, okuma yazma, çocuk ölüm oranları ve reel satın alma gücü gibi göstergeleri kullanmaktadır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 105
UNICEF tarafından yayınlanan “Dünya Çocuklarının Durumu 2001” raporuna göre yoksulluktan en çok etkilenen grup aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşlılar
B
Kadınlar
C
Gençler
D
Engelliler
E
Çocuklar
Açıklama:
UNICEF tarafından yayınlanan “Dünya Çocuklarının Durumu 2001” raporuna göre yoksulluktan en çok etkilenen, en çok zarar görenler; yaşama, gelişme ve büyüme hakları riske atılanlar, o ailenin en küçük üyeleridir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 106
Aile içi iletişimin önemi aşağıdaki ikililerden hangisi arasındaki etkileşimi kuvvetlendirir?
Seçenekler
A
Anne - Çocuk
B
Çocuk - Toplum
C
Baba - Çocuk
D
Anne - Baba
E
Toplum -Kadın
Açıklama:
Toplum üyelerinin ilk toplumsallaştığı yer ailedir. Toplumsal ilişkilerin, özellikle de birincil ilişkilerin en yoğun olduğu toplumsal birim ailedir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 107
Aşağıdaki ikililerden hangisinde aile içindeki iletişimin yapıcı ve geliştirici olduğunu belirten kavramlar birlikte verilmektedir?
Seçenekler
A
Dinleme - Anlama
B
Kavrama - Algılama
C
Anlama - Konuşma
D
Eleştirme - Yargılama
E
Dinleme -Eleştirme
Açıklama:
Aile içindeki iletişimin yapıcı, geliştirici olduğu şu nitelikleriyle anlaşılır:
• Üyeler birbirlerinin konuşmasına ilgi gösterirler. Bu ilgi bakışlar, mimikler ve beden hareketleri ile ortaya konur,
• Üyeler birbirlerinin sözlerini dinler ve anladıklarını belli ederler,
• Söylenenleri daha iyi kavramak için konu ile ilgili soru sorarlar.
• Konuşmacıyı izlediklerini belli eden kısa karşılıklar verirler. Doğru yanıt A'dır.
• Üyeler birbirlerinin konuşmasına ilgi gösterirler. Bu ilgi bakışlar, mimikler ve beden hareketleri ile ortaya konur,
• Üyeler birbirlerinin sözlerini dinler ve anladıklarını belli ederler,
• Söylenenleri daha iyi kavramak için konu ile ilgili soru sorarlar.
• Konuşmacıyı izlediklerini belli eden kısa karşılıklar verirler. Doğru yanıt A'dır.
Soru 108
"Aile üyelerinden biri tarafından aynı ailedeki bir diğer üyenin yaşamını fizik veya psikolojik bütünlüğü veya bağımsızlığını tehlikeye sokan, işiliğine veya kişilik gelişimine ciddi boyutlarda zarar veren eylem veya ihmal” tanımı hangi kavrama aittir?
Seçenekler
A
Aile
B
Suistimal
C
Aile içi şiddet
D
Eğitimde şiddet
E
Geçimsizlik
Açıklama:
Yanıt C'dir.
Soru 109
İçinde sevgi göstermeme, saygı eksikliği, küfür, hakaret, aşağılama, sürekli eleştiri, kıskançlık gibi eylemlerin yer aldığı şiddet türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Cinsel istismar
C
Duygusal istismar
D
Ekonomik istismar
E
Kendi kendini ihmal
Açıklama:
Verilen tanım duygusal istismarın tanımıdır Yanıt C.
Soru 110
İçinde dövme, tokatlama, tekmeleme gibi fiziksel eylemlerin yer aldığı şiddet türü hangisidir?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Duygusal istismar
C
Cinsel istismar
D
Ekonomik istismar
E
İhmal
Açıklama:
Tanımlanan şiddet türü fiziksel istismasdır. Söz konusu eylemler cinsel istismarın unsurları da olabilir ancak soruda cinsel amaca dair bir ipucu bulunmadığından cinsel istirmar seceneği elenmelidir. Yanıt A'dır.
Soru 111
Kişinin parasını yönetme, kendi parasını kendisinin yönetmesine izin vermeme, kişinin kendi kazancını sağlanmasına izin vermeme gibi ekonomik amaçlı eylemler hangi tür istismarın göstergeleridir?
Seçenekler
A
Ekonomik
B
Cinsel
C
Duygusal
D
Fiziksel
E
Sosyal
Açıklama:
Söz konusu eylemler ekonomik istismarın birer unsurudurlar.
Soru 112
8 yaşındaki oğulları Ali'yi imkanları olduğu halde hiç okula göndermemiş olan Nebahat-Cengiz çifti hangisini yapmış olurlar?
Seçenekler
A
Fizikisel istismar
B
Cinsel istismar
C
Ekonomik istismar
D
İhmal
E
Duygusal İstismar
Açıklama:
Söz konusu eylem ailenin, Alini sosyal, psikolojik ya da ekonomik ihtiyaçlarını gidermeyerek İHMAL etmeleri söz konusudur.
Soru 113
I Geleneksel kadınlık rolü
II Evin ve evliliğin mahremiyeti
III İki ebeveynli aile “ideal”dir anlayışı
IV Kadının kendini suçlaması
Verilenlerden hangisi ya da hangileri kadının şiddet ortamında kalmasına neden olan toplumsal değer sisteminin unsurlarındandır?
II Evin ve evliliğin mahremiyeti
III İki ebeveynli aile “ideal”dir anlayışı
IV Kadının kendini suçlaması
Verilenlerden hangisi ya da hangileri kadının şiddet ortamında kalmasına neden olan toplumsal değer sisteminin unsurlarındandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Yanıt E'dir.
Soru 114
Şiddet eğilimli bireyler genellikle “Sorun-çözme ve çatışmayı çözme ______________ __________ olan” bireylerdir.
Şiddetin psikolojik etmenlerine bir açıklama getiren bu cümledeki bosluğu en uygun biçinde tamamlayacak ifade hangisidir?
Şiddetin psikolojik etmenlerine bir açıklama getiren bu cümledeki bosluğu en uygun biçinde tamamlayacak ifade hangisidir?
Seçenekler
A
becerilerden yoksun
B
konusunda yetkin
C
işlerinde usta
D
yeteneklerine sahip
E
becerikliliğini gösterebilecek
Açıklama:
Yapı olarak tüm şıklar boşluğu doldurmaya elverişlidir. Ancak anlam olarak yalnızca A şıkkı diğerlerinden farklıdır ve şiddeti konuşamayı sorunlarını düzgün yollardan çözemeyen insanların aracı olarak gösterir. Yanıt A'dır.
Soru 115
Bir çocuğun fiziksel olarak istismar edilip edilmediğini anlamak için sorulması gereken sorular hangi şıkta verilmiştir? Çocuk yaşına göre diğerlerinden daha mı sık yaralanıyor Yaralanmalar tanınabilir şekiller ya da çürük, yırtık, kırık, yanık, kafa yarası ve iç yaralanma olarak mı meydana geliyor? Yaralanmalar için verilen açıklamaların bir anlamı var mı?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Verilen üç soru da fiziksel istismarı anlamaya yönelik sorulardır. Yanıt E. (Cevap kitabın 46. sayfasında mevcuttur.)
Soru 116
"İlaç niteliğine sahip bir maddenin beyni etkilemesinden kaynaklanan, maddenin keyif verici etkilerini duyumsamak veya yokluğundan kaynaklanan huzursuzluktan sakınmak için, devamlı veya periyodik olarak madde alma arzusu ve bazı davranış bozukluklarıyla karakterize bir beyin hastalığı" olarak tanımlanan hastalık hangisidir?
Seçenekler
A
Madde bağımlılığı
B
Böbrek yetmezliği
C
Karaciğer yetmezliği
D
Televizyon bağımlılığı
E
Epilepsi
Açıklama:
Tanımı verilen hastalık madde bağımlılığıdır. Yanıt A.
Soru 117
Okuldan gelen Ali'nin annesinden duyduğu "ödevini bitiremezsen televizyonu unut!" cümlesi hangi iletişim hatasına örnektir?
Seçenekler
A
Gözdağı Vererek Konuşma Biçimi
B
Sürekli Öğüt Verme
C
Yargılamak, Eleştirmek
D
Sürekli Övmek
E
Ad takmak, alay etmek
Açıklama:
"Okulunu bitirmezsen sana harçlık yok”, “ödevini bitiremezsen televizyonu unut”, “terliksiz dolaşırsan hastalanırsın” gibi örnekler gözdağı vererek konuşma biçimine örnek iletişim hatalarıdır. Yanıt A.
Soru 118
Sorun-çözme ve çatışmayı çözmeye yönelik becerilerinden yoksun olan bireyleri tanımlama da aşağıdaki şıklardan hangisi uymaktadır?
Seçenekler
A
Şiddet eğilimli bireyler
B
Kendini suçlayanlar
C
Suç mağduru
D
Aile içi şiddet mağduru
E
Fiziksel bozukluğu olan bireyler
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı A şıkkıdır. Şiddet eğilimli bireyler genellikle “Sorun-çözme ve çatışmayı çözmeye yönelik becerilerinden yoksun olan” bireylerdir.
Soru 119
Aşağıdakilerden hangisi bir ihmal veya istismar değildir?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Cinsel istismar
C
Duygusal istismar
D
Akrabalarını ihmal
E
Kendi kendini ihmal
Açıklama:
Akrabalarını ihmal, ihmal veya istismar türleri arasında belirtilmemektedir.
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi küfür, hakaret ve aşağılamayı içeren bir istismardır?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Cinsel istismar
C
Duygusal istismar
D
Ekonomik istismar
E
Kendi kendini istismar
Açıklama:
Duygusal istismarda küfür, hakaret ve aşağılama vardır.
Soru 121
Aşağıdakilerden hangisi kadının şiddet ortamında kalmasına neden olan toplumsal değer sisteminin unsurlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Duygusal şiddet
B
Evin ve evliliğin mahremiyeti
C
İki ebeveynli aile “ideal”dir düşüncesi
D
Kadının kendini suçlaması
E
Geleneksel kadınlık rolü
Açıklama:
Kadının şiddet ortamında kalmasına neden olan toplumsal değer sisteminin bazı unsurları:
Geleneksel kadınlık rolü
Evin ve evliliğin mahremiyeti
İki ebeveynli aile “ideal”dir
Kadının kendini suçlaması
Geleneksel kadınlık rolü
Evin ve evliliğin mahremiyeti
İki ebeveynli aile “ideal”dir
Kadının kendini suçlaması
Soru 122
Aşağıdakilerden hangisi şiddet eğilimli bireylerin genellikle sorun-çözme ve çatışmayı çözmeye yönelik becerilerinden yoksun olması ile ilgili bir etmendir?
Seçenekler
A
Sosyoekonomik etmenler
B
Psikolojik etmenler
C
Sosyokültürel etmenler
D
Çocukluk çağında da aile içi şiddete maruz kalma
E
Topluluk etmeni
Açıklama:
Şiddet eğilimli bireylerin genellikle sorun-çözme ve çatışmayı çözmeye yönelik becerilerinden yoksun olması psikolojik etmenler arasındadır.
Soru 123
Aşağıdakilerden hangisi kadının şiddet ortamında kalmasına neden olan toplumsal değer sisteminin unsurlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Geleneksel kadınlık rolü
B
Evin ve evliliğin mahremiyeti
C
Kadının çalışması
D
İki ebeveynli aile idealdir
E
Kadının kendini suçlaması
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı C şıkkıdır. Şıklardan C, kadının şiddet ortamında kalmasına neden olan toplumsal değer sisteminin unsurları arasında yer almamaktadır.
Soru 124
Aşağıdakilerden hangisi iletişim hatalarına örnek olarak
gösterilemez?Seçenekler
A
Eleştirmek
B
Alay etmek
C
Ara sıra öğüt verme
D
Gözdağı vererek konuşmak
E
Sürekli övmek
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı C şıkkıdır.
Soru 125
Özellikle sorun yaşayan ailelerdeki iletişim kalıplarının doğrudan değil dolaylı olduğunu vurgulayan aile terapisti aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lawrence Schonfeld
B
Louis Rappaport
C
Kirst Ashman
D
Virginia Satir
E
Charles Zastrow
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı D şıkkıdır. Bir aile terapisti olarak Satir, özellikle sorun yaşayan ailelerdeki iletişim kalıplarının doğrudan değil dolaylı olduğunu vurgulamıştır.
Soru 126
Aşağıdakilerden hangisi arabuluculuğun ortak temel ilkelerden değildir?
Seçenekler
A
Çıkar çatışması
B
Zorunluluk
C
Mesleki sınırlama
D
Tarafsızlık
E
Gizlilik
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı B şıkkıdır. Şıklardan sadece arabuluculuğun temel ilkelerinden değildir.
Soru 127
Arabuluculuk sürecinde anlaşmaya varabilmek için arabulucunun her iki taraf için objektifliğini koruması önemlidir.
Yukarıdaki cümlede arabuluculuğun ortak temel ilkelerinden hangisinden bahsedilmektedir?
Yukarıdaki cümlede arabuluculuğun ortak temel ilkelerinden hangisinden bahsedilmektedir?
Seçenekler
A
Gizlilik
B
Gönüllülük
C
Mesleki sınırlama
D
Tarafsızlık
E
Çıkar çatışması
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı D şıkkıdır. Arabuluculuk sürecinde anlaşmaya varabilmek için arabulucunun tarafsız olması ve her iki taraf için objektifliğini koruması önemlidir.
Soru 128
Aşağıdakilerden hangisi alkol ve madde bağımlılığında risk etmenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Arkadaş ve akran gruplarına ait olma gereksinimi ve onlardan gelen baskıcı davranışlar
B
Aile içi sosyal destek mekanizmalarında zayıflık
C
Yoksulluk, göç ve kentsel uyum sorunları, başka bir yaşama heves etme hayalleri
D
Sevgi ve ilgi yoksunluğu içinde büyüyen bireyler
E
Yaşlılık döneminde olma
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı E şıkkıdır. A-B-C-D şıkları alkol ve madde bağımlılığında risk etmenleri arasındadır. E şıkkı bunlar arasında sayılmamaktadır.
Soru 129
Aşağıdakilerden hangisi literatürde yaşlı ihmali ve istismarına ilişkin yapılan tanımlamalar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kültür ihmali
B
Fiziksel istismar
C
Duygusal istismar
D
Aktif fiziksel ihmal
E
Bireysel haklarının ihlali
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı A şıkkıdır. B-C-D-E şıkları yaşlı ihmal ve istismarı ile ilgili tanımlardan olup A şıkkı bu tanımlamalar arasında yer almamaktadır.
Soru 130
Sosyolog Richard J. Gelles, polis ve askeri saymazsak, ............. toplumdaki “en büyük şiddet grubu” olduğunu söylemektedir.
Yukarıdaki cümleyi aşağıdakilerden hangisi anlamlı ve doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümleyi aşağıdakilerden hangisi anlamlı ve doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Ailenin
B
Babanın
C
Arkadaşların
D
Okulun
E
İş arkadaşlarının
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı A şıkkıdır. Sosyolog Richard J. Gelles, polis ve askeri saymazsak, ailenin toplumdaki “en büyük şiddet grubu” olduğunu söylemektedir.
Soru 131
Bir kadının daha sessiz ve sakin bir yapıda olan eşine “pısırık” demesi ya da “sen de erkek misin!” gibi kışkırtıcı sözler söylemesi aşağıdakilerden hangisinin kapsamına girmektedir?
Seçenekler
A
İhmal
B
Ekonomik istismar
C
Duygusal istismar
D
Fiziksel istismar
E
Cinsel istismar
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı C şıkkıdır. Bir kadının daha sessiz ve sakin bir yapıda olan eşine “pısırık” demesi ya da “sen de erkek misin!” gibi kışkırtıcı sözler söylemesi duygusal istismara bir örnektir.
Soru 132
Aşağıdakilerden hangisi bakım verenlerin, bilerek ve isteyerek yaşlı bireyden yiyecek,
içecek, ilaç, tıbbi cihaz (protez, gözlük, işitme cihazı) gibi ihtiyaçlarını esirgemesi anlamına gelmektedir?
içecek, ilaç, tıbbi cihaz (protez, gözlük, işitme cihazı) gibi ihtiyaçlarını esirgemesi anlamına gelmektedir?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Duygusal, psikolojik istismar
C
Ekonomik istismar
D
Aktif fiziksel ihmal
E
Bireysel haklarının ihlali
Açıklama:
Aktif fiziksel ihmal: Bakım verenlerin, bilerek ve isteyerek yaşlı bireyden yiyecek, içecek, ilaç, tıbbi cihaz (protez, gözlük, işitme cihazı) gibi ihtiyaçlarını esirgemesi, bakım vermedeki sorumluluklarını yerine getirmede isteksiz davranarak veya reddederek ona duygusal, fiziksel acı ve sıkıntı vermeleridir.
Soru 133
Aşağıdakilerden hangisi istismarcıya ait özelliklerden biridir?
Seçenekler
A
Mental yetersizliğinin olması
B
Kişilik problemlerinin olması
C
Yalnız yaşaması ve izole olması
D
Cazip maddi kaynağının olması
E
Dul veya boşanmış olması
Açıklama:
İstismarcıya ait özellikler
• Üstlendiği bakım rolünü benimsememesi ve zorunlu yapması,
• Bakım verdiği kişiyle zıt olması ve kırgın roller üstlenmesi,
• Kişilik problemleri(benlik saygısını yitirme, düşünce ve davranışlarını kontrol
edememe)
• Parasal ve tıbbi problem, evlilik çatışması, işsizlik gibi dış faktörler,
• Madde bağımlısı olması,
• Şiddet ve istismarı çözüm olarak algılaması.
• Üstlendiği bakım rolünü benimsememesi ve zorunlu yapması,
• Bakım verdiği kişiyle zıt olması ve kırgın roller üstlenmesi,
• Kişilik problemleri(benlik saygısını yitirme, düşünce ve davranışlarını kontrol
edememe)
• Parasal ve tıbbi problem, evlilik çatışması, işsizlik gibi dış faktörler,
• Madde bağımlısı olması,
• Şiddet ve istismarı çözüm olarak algılaması.
Soru 134
Aşağıdakilerden hangisi alkol ve madde bağımlılığındaki risk etmenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ergenlik/ilk gençlik döneminde olma
B
Aile içi sosyal destek mekanizmalarında zayıflık
C
Yoksulluk, göç ve kentsel uyum sorunları
D
Madde kullanımından dolayı sosyal ve iş aktivitelerinin azalması
E
Sevgi ve ilgi yoksunluğu içinde büyüyen bireyler
Açıklama:
Madde kullanımından dolayı sosyal ve iş aktivitelerinin azalması madde bağımlılığına başlama risk faktörlerinden değildir.
Soru 135
Aşağıdakilerden hangisi bağımlılıkta risk etmenleri ve korunma için belirlenen ve "koruma programlarının, yerel toplumda var olan madde sorununa yönelik olmalı, değiştirilebilecek risk etmenlerini hedeflemeli ve belirlenmiş koruma etmenlerini güçlendirmeli" açıklamasını taşıyan ilkedir?
Seçenekler
A
1. ilke
B
2. ilke
C
3. ilke
D
4. ilke
E
5. ilke
Açıklama:
3. İlke: Koruma programları, yerel toplumda var olan madde sorununa yönelik olmalı,
değiştirilebilecek risk etmenlerini hedeflemeli ve belirlenmiş koruma etmenlerini güçlendirmelidir.
değiştirilebilecek risk etmenlerini hedeflemeli ve belirlenmiş koruma etmenlerini güçlendirmelidir.
Soru 136
Aşağıdakilerden hangisi ABD'de boşanma oranının yüksek olmasının nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Terfi ve maaş zamları
B
Yükselen bireycilik
C
Romantik aşkın zayıflaması
D
Evliliklerin çoğunun gergin olması
E
Boşanmanın yasal olarak kolaylaşması
Açıklama:
A şıkkı "terfi ve maaş zamları" boşanmanın nedenleri olarak belirtilmemiştir.
Soru 137
Aşağıdaki arabuluculuğun temel ilkelerinden hangisi arabuluculuk sürecine katılım ve bir anlaşmaya varma, kişilerin rızasına/özgür iradesine dayalı bir süreç olması fikrini desteklemektedir?
Seçenekler
A
Çıkar çatışması
B
Mesleki sınırlama
C
Tarafsızlık
D
Gizlilik
E
Gönüllülük
Açıklama:
Gönüllülük: Arabuluculuk sürecine katılım ve bir anlaşmaya varma, kişilerin rızasına/özgür iradesine dayalı bir süreç olmalıdır. Eğer taraflar arabuluculuğun yarar getirmeyeceğine inanıyorsa bu süreci sonlandırma hakkına sahip olmalıdırlar.
Soru 138
Bir aile çocuğunun okul ihtiyaçlarını karşılama gücü olduğu halde ertelemesi aşağıdaki aile içi şiddet türlerinden hangisi ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Duygusal İstismar
B
Ekonomik İstismar
C
Cinsel İstismar
D
İhmal
E
Kendi Kendini İhmal
Açıklama:
İhmal, kişinin sosyal, psikolojik ve ekonomik ihtiyaçlarını giderememektir.Örneğin çocuğun okul ihtiyaçlarını karşılama gücü olduğu halde ertelemek örnek olarak verilebilir.
Soru 139
Aşağıdakilerden hangisi kadına karşı duygusal şiddete örnek gösterilemez?
Seçenekler
A
Bağırmak
B
Başka kadınlarla kıyaslamak
C
Tehdit etmek
D
Hasta ya da hamileyken gerekli yardımı esirgemek
E
Hakaret etmek
Açıklama:
Seçeneklerden "D" seçeneğinde belirtilen fiziksel şiddet kapsamında değerlendirilir. Diğer seçenekler, duygusal şiddete örnek gösterilebilirler.
Soru 140
I. Aşırı pasiflik
II. Saldırganlık
III. Gelişimsel Duraklama
IV. Öfkelilik
Yukarıdakilerden hangileri istismar edilmiş çocuk davranışıdır?
II. Saldırganlık
III. Gelişimsel Duraklama
IV. Öfkelilik
Yukarıdakilerden hangileri istismar edilmiş çocuk davranışıdır?
Seçenekler
A
I,II
B
II,III
C
I,II,III,IV
D
II,III,IV
E
III,IV
Açıklama:
İstismar edilmiş çocuk bazı davranışları ile dikkat çekebilir. Bunları aşırı pasiflik, saldırganlık ve gelişimsel duraklama olarak özetlemek mümkündür (Zastrow ve Kirst Ashman, 2014, s. 316). Çocuk ya dikkat çekmemek ve istismardan kaçınmak için aşırı pasif ve çekingendir ya da şiddete tepki olarak aşırı salgın ve öfkelidir. Bununla birlikte istismar edilen çocukta gelişimsel duraklama yaşar, yaşıtlarından geri kalırlar.
Ünite 3
Soru 1
I. Ekonomik ihtiyaçları karşılamak,
II. Statü sağlamak,
III.Çocukların eğitimini planlamak,
IV. Dinsel eğitim vermek,
V. Boş zaman faaliyetlerini gerçekleştirmek.
Ogburgn' a göre yukarıdakilerden hangisi ailenin işlevlerinden biridir?
II. Statü sağlamak,
III.Çocukların eğitimini planlamak,
IV. Dinsel eğitim vermek,
V. Boş zaman faaliyetlerini gerçekleştirmek.
Ogburgn' a göre yukarıdakilerden hangisi ailenin işlevlerinden biridir?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I, III, V
C
I, II, III, IV, V
D
II, IV
E
I, II, V
Açıklama:
Ogburgn' a göre I, II, III, IV, V şıklarının hepsi ailenin işlevlerinden biridir. Ogburgn (1963) ailenin işlevlerini yedi grup altında toplamıştır. Bunlar; ekonomik ihtiyaçları karşılamak, statü sağlamak, çocukların eğitimini planlamak, dinsel eğitim vermek, boş zaman faaliyetlerini gerçekleştirmek, aile üyelerinin birbirini koruması ve karşılıklı sevgi ortamı yaratmak gibi işlevlerdir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi Sosyal hizmet mesleğinin ana ilkelerinden biridir?
Seçenekler
A
Marjinalize olmuş, sosyal olarak dışlanmış, incinebilir durumda olan insanların ve risk gruplarının sosyal alana dâhil edilmelerini kolaylaştırmak.
B
Birey, aile, grup ve topluluklara iyilik hâllerini ve sorun çözme kapasitelerini artırmalarında yardımcı olmak ve onları harekete geçirmek.
C
Uygun yerel, ulusal, bölgesel ve/veya uluslararası sorunlar bakımından insanları savunuculuk faaliyetleri için teşvik etmek.
D
Mesleğin etik ilkeleriyle uyumlu olan politika formülasyonları ve politikaların hedeflenen uygulamalarını insanlar için ve/veya onlarla beraber savunmak.
E
Hepsi
Açıklama:
A, B, C, D şıklarının hepsi Sosyal hizmet mesleğinin ana ilkelerinden biridir.
Soru 3
I.Virginia Satir,
II.Jay Haley,
III.Donald D. Jakson,
IV.Maro Palazzoli-Selvini
Yukarıdakilerden hangisi sosyal hizmet uzmanıdır ve aile terapilerinin önde gelen isimleri arasında yer alır?
II.Jay Haley,
III.Donald D. Jakson,
IV.Maro Palazzoli-Selvini
Yukarıdakilerden hangisi sosyal hizmet uzmanıdır ve aile terapilerinin önde gelen isimleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I ve III
C
II ve IV
D
I, II, III, IV
E
I, IV
Açıklama:
Virginia Satir, Jay Haley, Donald D. Jakson, Maro Palazzoli-Selvini birer sosyal hizmet uzmanıdır ve aile terapilerinin önde gelen isimleri arasında yer alırlar .
Soru 4
Aile Danışmanlığı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Aile tedavisi ve danışmanlığı sosyal hizmet için ayrı bir önem ve öncelik taşımaktadır. 1950’lerden itibaren mesleki literatürde sıklıkla kullanılmaya başlanmıştır. Bunun nedeni, ailenin bireyin yaşamında oynadığı önemli rolün ve bireyin psikososyal fonksiyonlarına katkısının daha iyi anlaşılmasıdır.
B
Aile tedavisi ana-baba ve çocuk arasındaki iletişim ve etkileşim bozukluklarından kaynaklanan sorunlarla, evlilik hayatı ile ilgili anlaşmazlıkların giderilmesi gibi konular üzerinde odaklaşan problem çözme yaklaşımıdır.
C
Aile tedavisi (Turan, 2012) ailenin rol ve fonksiyonlarında aksama görüldüğü durumlarda, profesyonel bir yaklaşım ile aile yaşamında yapıcı ve yararlı değişiklikler yaparak üyelerin birbirleriyle doyurucu ilişkiler içinde yaşamalarını sağlamayı amaçlayan ve aileyi bir sistem içinde ele alan bir tedavi biçimi olarak tanımlanmaktadır.
D
Aile tedavisi ve danışmanlığındaki temel amaç, aile üyeleri arasındaki anlaşmazlıkları bütünüyle ya da kısmen gidermektir. Aile tedavisi önceleri bir psikoterapi biçimi olarak düşünülmüş ve aile üyelerinin hasta bireyin tedavisine, aralarındaki duygusal bağlar sayesinde yapıcı iletişimi güçlendirmek amacıyla birincil destek sistem olarak katkı verecekleri görüşüne dayandırılmıştır (Hepwort vd., 1988).
E
Hepsi
Açıklama:
Aile Danışmanlığı ile ilgili A, B, C, D şıklarının hepsi doğrudur.
Soru 5
I.Evlilik rehberliği
II.Aile rehberliği
III.Bir veya iki aile üyesine yönelik tedavi
IV.Deneysel tedavi
V.Aile üyeleri arasında duygusal tedavi değişikliğini esas alan tedavi
Yukarıdakilerden hangisi Ackerman (1970)’a göre aile tedavisi ve danışma hizmetlerinin çeşitlerinden biridir?
II.Aile rehberliği
III.Bir veya iki aile üyesine yönelik tedavi
IV.Deneysel tedavi
V.Aile üyeleri arasında duygusal tedavi değişikliğini esas alan tedavi
Yukarıdakilerden hangisi Ackerman (1970)’a göre aile tedavisi ve danışma hizmetlerinin çeşitlerinden biridir?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I, II, III, IV, V
C
I, III, V
D
II, IV, V
E
I, V
Açıklama:
Ackerman (1970)’a göre I, II, III, IV, V şıklarının hepsi aile tedavisi ve danışma hizmetlerinin çeşitlerinden biridir.
Soru 6
"Birbirine bağlanan art arda gelen olayların yapısallaşmasıdır."
Yukarıda verilen tanım Aile tedavisi ve danışma faaliyetlerinde sosyal hizmet uzmanınca ele alması ve incelemesi gereken temel kavramlardan hangisine aittir?
Yukarıda verilen tanım Aile tedavisi ve danışma faaliyetlerinde sosyal hizmet uzmanınca ele alması ve incelemesi gereken temel kavramlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Kural
B
İlişki
C
Kalıp
D
İletişim
E
Yapı
Açıklama:
Verilen tanım Aile tedavisi ve danışma faaliyetlerinde sosyal hizmet uzmanınca ele alması ve incelemesi gereken temel kavramlardan Kalıp'a aittir.
Soru 7
"Bir sosyal yapıda yer alan sözlü ve sözel olmayan davranışlarıdır."
Yukarıda verilen tanım Aile tedavisi ve danışma faaliyetlerinde sosyal hizmet uzmanınca ele alması ve incelemesi gereken temel kavramlardan hangisine aittir?
Yukarıda verilen tanım Aile tedavisi ve danışma faaliyetlerinde sosyal hizmet uzmanınca ele alması ve incelemesi gereken temel kavramlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Kural
B
İlişki
C
Kalıp
D
İletişim
E
Yapı
Açıklama:
Yukarıda verilen tanım Aile tedavisi ve danışma faaliyetlerinde sosyal hizmet uzmanınca ele alması ve incelemesi gereken temel kavramlardan "İletişim" e aittir.
Soru 8
Aile yaşam döngüsü Carter ve McGoldrick (1999) tarafından ilk çocuğun geldiği son aşama dikkate alınarak (yaşına göre) sınıflandırma yapılmaktadır. Carter ve McGoldrick’in yapmış oldukları aile yaşam döngüsüne göre "İlk çocuğu ergenlik/ilk gençlik döneminde olan çiftler (İlk çocuk 13-21 yaşları arasında) " kaçıncı döngüde yer alır?
Seçenekler
A
I. Döngü
B
II. Döngü
C
III. Döngü
D
IV. Döngü
E
V. Döngü
Açıklama:
Carter ve McGoldrick’in yapmış oldukları aile yaşam döngüsüne göre "İlk çocuğu ergenlik/ilk gençlik döneminde olan çiftler (İlk çocuk 13-21 yaşları arasında) III. döngüde yer alır.
Soru 9
I. Tanışma/bağlantı kurma aşaması sosyal hizmet uzmanı ve ailenin bir araya geldiği aşamadır. İlk görüşmede kaygılı aile sorunun tamamını rahatlıkla anlatabileceği gibi, sorunu hakkında hiç konuşamayacak hâlde de olabilir.
II. Tanışma/bağlantı kurma aşamasında gerçekleştirilen ilk oturum, ailenin yeni bir ortamda kendisini rahat hissetmesine yardımcı olmak için harcanabilir ve bu yolla aile üyeleri az ya da çok kendi normal tarzlarında hareket edebilir,
III. Sosyal hizmet uzmanı ve aile arasındaki ilişkide güven ortamının büyük bir önemi bulunmaktadır (Zastrow, 1999). Aile ile tanışma/bağlantı kurma aşamasında görüşme için hazırlık olunmalıdır.
IV.Sosyal hizmet uzmanı, ilk görüşmenin mümkün olduğunca kısa olmasına, aile üyelerini sıkmamasına ve kişisel sorunlara fazla girmemeye özen gösterilmelidir.
V. Sosyal hizmet uzmanı her mesleki çalışmada olduğu gibi tanışma/bağlantı kurma basamağında aileler ile geçici bir sözleşme yapar ve bu sözleşme bağlamında sosyal hizmet uzmanlarının ve ailelerin rolleri, kimlerin uygulama sürecine katılacağı, uygulama sürecinin içeriğini konuşmak, sorunun ne olduğu tanımlamak, ücret, görüşmelerin yeri ve sıklığı konuları açık ve daha somut hâle getirir.
Tanışma/Bağlantı Kurma Aşamasıyla ilgili yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
II. Tanışma/bağlantı kurma aşamasında gerçekleştirilen ilk oturum, ailenin yeni bir ortamda kendisini rahat hissetmesine yardımcı olmak için harcanabilir ve bu yolla aile üyeleri az ya da çok kendi normal tarzlarında hareket edebilir,
III. Sosyal hizmet uzmanı ve aile arasındaki ilişkide güven ortamının büyük bir önemi bulunmaktadır (Zastrow, 1999). Aile ile tanışma/bağlantı kurma aşamasında görüşme için hazırlık olunmalıdır.
IV.Sosyal hizmet uzmanı, ilk görüşmenin mümkün olduğunca kısa olmasına, aile üyelerini sıkmamasına ve kişisel sorunlara fazla girmemeye özen gösterilmelidir.
V. Sosyal hizmet uzmanı her mesleki çalışmada olduğu gibi tanışma/bağlantı kurma basamağında aileler ile geçici bir sözleşme yapar ve bu sözleşme bağlamında sosyal hizmet uzmanlarının ve ailelerin rolleri, kimlerin uygulama sürecine katılacağı, uygulama sürecinin içeriğini konuşmak, sorunun ne olduğu tanımlamak, ücret, görüşmelerin yeri ve sıklığı konuları açık ve daha somut hâle getirir.
Tanışma/Bağlantı Kurma Aşamasıyla ilgili yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I, III, V
C
I, II, III, IV, V
D
II, IV
E
III, IV, V
Açıklama:
Tanışma/Bağlantı Kurma Aşamasıyla ilgili I, II, III, Iv, V şıklarının hepsi doğrudur.
Soru 10
Son değerlendirme aşamasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Ailenin gereksinim duyduğu kaynak ve hizmetlerden yararlanması, duygu, düşünce ve davranışlarında olumlu değişmelerin gerçekleşmesi, kendine güven duygusu geliştirmesi ve sorunlarını tek başına çözebilecek düzeye gelmesi durumunda mesleki yardım süreci sonlandırılır.
B
Aileyle yapılan çalışmalarda elde edilen gelişmeyi ve amaca ulaşılıp ulaşılmadığını değerlendirmek çok önemlidir. Değerlendirmenin önemli bir boyutu, aileyle yapılan çalışmayı sonlandırmadan önce uzun erimli amaçlara ulaşılıp ulaşılmadığını ortaya koymakla ilgilidir.
C
Son değerlendirme, uygulamanın amaca ulaşıp ulaşmadığını ortaya çıkarmanın bir aracıdır ve amaçlara, hedeflere ulaşmak için kullanılan araçları gözden geçirmeyi de içerir. Son değerlendirme, yardım sonucunda ortaya çıkan olumlu-olumsuz ve hesaba katılmayan çıktıları tanımlar. Değerlendirme sürekli yapılmalıdır fakat özellikle her bir aşama tamamlandıktan sonra değerlendirmenin gerçekleştirilmesi önemlidir.
D
Son değerlendirme, ön değerlendirmede gerekli tüm bilgiler elde edildikten, bilgilerin anlamları konusunda sonuçlar alındıktan ve durum için aile anlaşıldıktan sonra başlar. Planlamadan sonra, planın tamamlanıp uygulanabilir olduğunu ortaya çıkarmak için değerlendirme yapılmalıdır. Plan uygulandıktan sonra, amaçlara ulaşılıp ulaşılmadığını belirlemek için değerlendirme yapılmalıdır
E
Hepsi
Açıklama:
Son değerlendirme aşamasıyla ilgili A, B, C, D şıklarının hepsi doğrudur.
Soru 11
I. Ailelere yardım etmek için en iyi yer onların evidir.
II. Aile parçaların toplamından daha fazla olan bir bütündür.
III. Aileler değişme ve değişmemeyi dengelemeye çalışır.
Ailelerle sosyal hizmet bir dizi ilke çerçevesinde gerçekleştirilir. Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bu ilkeler arasındadır?
II. Aile parçaların toplamından daha fazla olan bir bütündür.
III. Aileler değişme ve değişmemeyi dengelemeye çalışır.
Ailelerle sosyal hizmet bir dizi ilke çerçevesinde gerçekleştirilir. Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bu ilkeler arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Ailelerle sosyal hizmet bir dizi ilke çerçevesinde gerçekleştirilir. Bu ilkeler:
• Ailelere yardım etmek için en iyi yer onların evidir.
• Danışmanlık ailelerin sorunlarını kendi başlarına çözmeleri için onları güçlendirir.
• Müdahale bireyselleştirilmelidir ve ailenin sosyal, psikolojik, kültürel, eğitimsel, ekonomik ve fiziksel özelliklerini temel almalıdır.
• Aile parçaların toplamından daha fazla olan bir bütündür.
• Öncelikle ailelerin acil gereksinimleri karşılanmalı, daha sonra uzun dönemli amaçlara yönelinmelidir.
• Aileler değişme ve değişmemeyi dengelemeye çalışır.
• Bir aile üyesinde meydana gelen değişme tüm aile üyelerini etkiler.
• Aile üyelerinin davranışları en iyi döngüsel nedensellik ile açıklanabilir.
• Aile daha büyük sosyal sistemlere aittir ve birçok alt sisteme karşılık gelir.
• Aile oluşturulmuş kurallar çerçevesinde işlev görür, şeklinde sıralanabilir.
• Ailelere yardım etmek için en iyi yer onların evidir.
• Danışmanlık ailelerin sorunlarını kendi başlarına çözmeleri için onları güçlendirir.
• Müdahale bireyselleştirilmelidir ve ailenin sosyal, psikolojik, kültürel, eğitimsel, ekonomik ve fiziksel özelliklerini temel almalıdır.
• Aile parçaların toplamından daha fazla olan bir bütündür.
• Öncelikle ailelerin acil gereksinimleri karşılanmalı, daha sonra uzun dönemli amaçlara yönelinmelidir.
• Aileler değişme ve değişmemeyi dengelemeye çalışır.
• Bir aile üyesinde meydana gelen değişme tüm aile üyelerini etkiler.
• Aile üyelerinin davranışları en iyi döngüsel nedensellik ile açıklanabilir.
• Aile daha büyük sosyal sistemlere aittir ve birçok alt sisteme karşılık gelir.
• Aile oluşturulmuş kurallar çerçevesinde işlev görür, şeklinde sıralanabilir.
Soru 12
I. Uyumlu ve sağlıklı aile ilişkilerine katkıda bulunmak,
II. Aileyi bir arada tutan bağları güçlendirmek,
III. Aile üyelerinin kişiliklerinin sağlıklı biçimde gelişmesine ve toplumsal yaşama uyumlarına yardım etmek,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Aile sosyal hizmetinin başlıca amaçlarındandır?
II. Aileyi bir arada tutan bağları güçlendirmek,
III. Aile üyelerinin kişiliklerinin sağlıklı biçimde gelişmesine ve toplumsal yaşama uyumlarına yardım etmek,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Aile sosyal hizmetinin başlıca amaçlarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Aile sosyal hizmetinin başlıca amacı:
• Uyumlu ve sağlıklı aile ilişkilerine katkıda bulunmak,
• Aileyi bir arada tutan bağları güçlendirmek,
• Aile üyelerinin kişiliklerinin sağlıklı biçimde gelişmesine ve toplumsal yaşama uyumlarına yardım etmektir
• Uyumlu ve sağlıklı aile ilişkilerine katkıda bulunmak,
• Aileyi bir arada tutan bağları güçlendirmek,
• Aile üyelerinin kişiliklerinin sağlıklı biçimde gelişmesine ve toplumsal yaşama uyumlarına yardım etmektir
Soru 13
I. Aile ilişkilerinde otoriter, manipülatif yaklaşım
II. Birden fazla ailelere uygulanan yaklaşım
III. Ego psikiyatri yaklaşım
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri aile tedavisi ve danışma hizmetlerinin çeşitlerindendir?
II. Birden fazla ailelere uygulanan yaklaşım
III. Ego psikiyatri yaklaşım
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri aile tedavisi ve danışma hizmetlerinin çeşitlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Ackerman (1970)’a göre aile tedavisi ve danışma hizmetlerinin çeşitleri şunlardır:
• Evlilik rehberliği
• Aile rehberliği
• Bir veya iki aile üyesine yönelik tedavi
• Deneysel tedavi
• Aile üyeleri arasında duygusal tedavi değişikliğini esas alan tedavi
• İletişim örüntülerinin değişikliğini esas alan tedavi
• Aile krizlerini ele alan tedavi
• Aile ilişkilerinde otoriter, manipülatif yaklaşım
• Birden fazla ailelere uygulanan yaklaşım
• Ego psikiyatri yaklaşım
• Evlilik rehberliği
• Aile rehberliği
• Bir veya iki aile üyesine yönelik tedavi
• Deneysel tedavi
• Aile üyeleri arasında duygusal tedavi değişikliğini esas alan tedavi
• İletişim örüntülerinin değişikliğini esas alan tedavi
• Aile krizlerini ele alan tedavi
• Aile ilişkilerinde otoriter, manipülatif yaklaşım
• Birden fazla ailelere uygulanan yaklaşım
• Ego psikiyatri yaklaşım
Soru 14
Aileyle yapılan sosyal hizmet çalışmasının bir sonucu olarak risk altındaki bir ailenin aldığı kararlarda sosyal hizmet uzmanına her an danışması, sosyal hizmet uzmanına görüş sormadan hareket etmemesi sağlanmıştır. Bu durum ailelerle sosyal hizmet ilkelerinden hangisiyle çelişir?
Seçenekler
A
Ailelere yardım etmek için en iyi yer onların evidir.
B
Bir aile üyesinde meydana gelen değişme tüm aile üyelerini etkiler.
C
Aileler değişme ve değişmemeyi dengelemeye çalışır.
D
Aile parçaların toplamından daha fazla olan bir bütündür.
E
Danışmanlık ailelerin sorunlarını kendi başlarına çözmeleri için onları güçlendirir.
Açıklama:
Sosyal hizmet aileleri kendisine bağımlı kılmayı değil onları güçlendirmeyi hedefler. Bu örnekteki aldığı her kararda sosyal hizmetlere başvurma ihtiyacı duyan aile E şıkkında yer alan aileleri güçlendirme ilkesiyle çelişmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi Ogburgn'un (1963) tanımladığı ailenin yedi işlevinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Ekonomik ihtiyaçları karşılamak
B
Statü sağlamak
C
Çocukların eğitimini planlamak
D
Dinsel eğitim vermek
E
Çocuk sahibi olmak
Açıklama:
Ogburgn (1963) ailenin işlevlerini yedi grup altında toplamıştır. Bunlar; ekonomik ihtiyaçları karşılamak, statü sağlamak, çocukların eğitimini planlamak, dinsel eğitim vermek, boş zaman faaliyetlerini gerçekleştirmek, aile üyelerinin birbirini koruması ve karşılıklı sevgi ortamı yaratmak gibi işlevlerdir. Öte yandan Kongar (1972)’a göre aile çok yönlü fonksiyonlara sahip bir yapıdadır. Bunlar; ailenin ekonomik, koruyucu, dinsel, üyelerine prestij sağlama, eğlenme ve dinlenme, eşler arasındaki sevgiyi sağlama ve çocuk sahibi olma fonksiyonları gibi çeşitlilikler gösterir. Dolayısıyla E şıkkında yer alan çocuk sahibi olma işlevi Ogburgn tarafından değil Kongar tarafından tanımlanmıştır. Doğru cevap E'dir.
Soru 16
Bir sosyal hizmet uzmanı risk altına olduğu düşünülen yeni evli çiftlere yönelik olarak bir grup çalışması düzenlemiş ve aile yaşam krizleri, durumsal krizler, diğer sosyal sorunlar (yoksulluk, madde kullanımı, şiddet gibi) gibi sorunlar karşısında bilinçlendirme yapmıştır. Bu faaliyet hangi aile sosyal hizmetine bir örnektir?
Seçenekler
A
Aile tedavi ve danışması
B
Eğitici faaliyetler
C
Savunuculuk hizmetleri
D
Aile terapisi
E
Evlilik rehberliği
Açıklama:
Aileyi odak alan aile hizmet kurumları genellikle üç boyutlu bir hizmet programı sunar. Bu program; aile tedavi ve danışması, eğitici faaliyetler ve ailenin sosyal kurumlarla/kaynaklarla ilişkisini düzenleyen ve savunuculuğunu yapan savunuculuk hizmetleri biçiminde sıralanmaktadır. Eğitici aile sosyal hizmet çalışmalarında aile sisteminde herhangi bir bozukluk olmasa da aile üyeleri arasındaki ilişkileri güçlendirme ve onların karşılıklı olarak sorumluluklarını daha iyi yürütmeleri için eğitilmeleri söz konusudur. Bu eğitime “aile hayatı/yaşamı eğitimi” denilmektedir. Yeni evlenmiş ya da evlenecek çiftlerle yapılan vaka ve grup çalışmaları ile anneler kulübü gibi faaliyetler bu kapsamdadır. Aile hayatı eğitiminde arzu edilen sonuç “bütünleştirici” bir öğrenmedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 17
• Özgürlük/sınırlar arasında denge kurmak için ebeveyn-çocuk ilişkilerinde değişiklikler olması
• İş yaşam ve evlilik sorunları üzerinde yeniden odaklaşma
• Yaşlı nesil için ilgilenmeye başlama
Becvar ve Becvar (1982)’a göre ailenin yaşam döngüsünde çeşitli aşamalar ve bu aşamalara özgü kritik görevler ve aile işlevleri vardır. Yukarıda sayılan kritik görevler ve aile işlevleri aşağıdakilerden hangisinde yer alan aşamaya özgüdür?
• İş yaşam ve evlilik sorunları üzerinde yeniden odaklaşma
• Yaşlı nesil için ilgilenmeye başlama
Becvar ve Becvar (1982)’a göre ailenin yaşam döngüsünde çeşitli aşamalar ve bu aşamalara özgü kritik görevler ve aile işlevleri vardır. Yukarıda sayılan kritik görevler ve aile işlevleri aşağıdakilerden hangisinde yer alan aşamaya özgüdür?
Seçenekler
A
Yeni evlenmiş çift
B
Okul çağında çocuklu aile
C
Ergenlik çağında çocuğu olan aile
D
Orta yaşlı ebeveynler
E
Emeklilik
Açıklama:
Becvar ve Becvar'a göre ergenlik çağında çocuğu olan aile aşamasına özgü kritik görevler ve işlevler özgürlük/sınırlar arasında denge kurmak için ebeveyn-çocuk ilişkilerinde değişiklikler olması, iş yaşam ve evlilik sorunları üzerinde yeniden odaklaşma ve yaşlı nesil için ilgilenmeye başlamadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 18
Aile danışmanlığı için başvuran aileyle yapılan görüşmede şu bilgiler elde edilmiştir: Aile deprem sonucunda köyden şehre göç etmek durumunda kalmıştır. Depremde yaralanan erkek malülen emekli olmuştur ve çalışamamaktadır. Kadın ise yeni göç ettikleri yerde çalışmakta ve evin geçimini sağlamaktadır. Daha önce yakın akrabalık ve komşuluk ilişkileri içinde yaşayan aile şehirdeki çevreye uyum sağlamakta ve komşularıyla anlaşmakta güçlük çekmektedir. Ayrıca karı koca arasında ev ekonomisinin yönetimi hakkında tartışmalar çıkmaktadır. Aile danışmanlığına başvuran ailenin durumu incelendiğinde hangi öğelerde sıkıntı çektikleri belirlenmiştir. Aşağıdaki şıklardan hangisinde bu öğeler tam olarak yer almaktadır?
Seçenekler
A
Çevresel öğeler - aile içi öğeler
B
Aile içi öğeler - dış öğeler
C
Çevresel öğeler - dış öğeler
D
Çevresel öğeler- aile içi öğeler- dış öğeler
E
Çevresel öğeler - aile içi öğeler - ekonomik öğeler
Açıklama:
Aile ile yapılan çalışmalar esnasında dikkate alınması gereken beli başlı ögeler aşağıda verilmiştir (Mommand 1977 Akt. Çamur Duyan, 2000). Bunlar; çevresel ögeler (toplum, akraba ve dost çevresi ilişkileri), aile içi ögeler (Aile içi sistem örüntüleri, liderlik, otorite yapıları ve bunlarda oluşan bozulma ve kaybolma), dış ögeler (Oluşumlarına ailenin katkıda bulunmadığı ancak sonuçlarından etkilendiği olaylar) şeklindedir. Sosyal hizmet uzmanı aile ile ilgili bu ögelere ilişkin bir durum değerlendirmesi yapmalı ve aile işlevlerinin eğilimini dikkate alarak (sağlıklı veya sağlıksız yönde oluşu) aileyi bir bütün hâlinde incelemeli ve tüm bunların sonucunda mesleki müdahale planını belirlemeli ve uygulamaya geçmelidir. Deprem ailenin oluşumuna katkıda bulunmadığı ama sonucundan etkilendiği bir olay olduğu için dış öğeler içinde yer almaktadır; evin gelirini sağlayan eşin değişmesi otorite yapılarını ve bunlarda oluşan bozulma ve kaybolmayı içerdiği için aile içi öğeler arasındadır, köy ortamından şehir ortamına geçmek toplum ve dost çevresi ilişkilerinde değişim gerektirdiği için çevresel öğeler içerisindedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi ailelere yönelik hizmetler veren sosyal hizmet uzmanlarının sahip olması gereken bilgi ve beceriler arasında değildir?
Seçenekler
A
Aileleri mahkemede savunmak ve vekilliğini yürütmek
B
Çevresel değişiklikler yapma tekniklerini bilmek
C
Yasalar, yönetmelikler ve ilgili diğer düzenlemeler hakkında bilgi sahibi olmak
D
Ailelerin savunuculuğa gereksinimi olduğu konusuna duyarlı olmak
E
Toplumdaki güç sistemlerine ulaşabilmek
Açıklama:
Savunuculuk, sosyal hizmetin hukuktan ödünç aldığı bir kavramdır. Savunuculuk rolünü üstlenen sosyal hizmet uzmanı müracaatçısı adına sözcülük yapar. Bu rolü yerine getirirken sosyal hizmet uzmanı nötr değildir, aynı avukatların yaptığı gibi müracaatçısının partizanca sözcülüğünü yapar. Müracaatçısının yararına tartışır, mücadele eder, pazarlık yapar, müzakere eder ve çevrede değişiklik yaratmaya çalışır. Ailelere yönelik hizmetler veren sosyal hizmet uzmanlarının öncelikle ailelerin savunuculuğa gereksinimi olduğu konusuna duyarlı olması gereklidir. Bu duyarlılığın yanı sıra çevresel değişiklikler yapma tekniklerini bilmelidir. Sosyal hizmet uzmanlarının ailelere hizmet verirken yasalar, yönetmelikler ve ilgili diğer düzenlemeler ve ailelere hizmet veren hizmet sistemlerinin nasıl işlediği konusunda bilgi sahibi olması zorunludur. Ailelere etkili bir biçimde hizmet verebilmek amacıyla kurumsal değişiklikler yapabilme, toplumdaki güç sistemlerine ulaşabilme, etki edebilme ve bunları kullanabilme bilgi ve becerisine sahip olması gerekmektedir. Her ne kadar yasa ve yönetmelikleri iyi bilmeleri gerekse de aileleri mahkemede savunmak ve vekilliğini yürütmek sosyal hizmet uzmanının değil avukatların görevidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 20
I. Mucize hayal etmek
II. Tahminde bulunmak
III. Genelleştirmek
IV. Seçenek sunmak
V. Kuramsallaştırmak
Ailelerle sosyal hizmet uygulamasında sorun çözme yaklaşımı kullanılmaktadır. Turan (2009), aile sorunlarını çözmede kolaylık sağlayabilecek bazı tekniklerden de söz etmektedir. Yukarıdakilerden hangileri bunlar arasındadır?
II. Tahminde bulunmak
III. Genelleştirmek
IV. Seçenek sunmak
V. Kuramsallaştırmak
Ailelerle sosyal hizmet uygulamasında sorun çözme yaklaşımı kullanılmaktadır. Turan (2009), aile sorunlarını çözmede kolaylık sağlayabilecek bazı tekniklerden de söz etmektedir. Yukarıdakilerden hangileri bunlar arasındadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, II, III ve IV
D
II, III, IV ve V
E
I, III, IV ve V
Açıklama:
Ailelerle sosyal hizmet uygulamasında sorun çözme yaklaşımı kullanılmakta ve bu yaklaşımda dört aşamalı bir süreç izlenmektedir. Bu aşamalar sorunun varlığını kabul etmek, sorunu çok yönlü analiz etmek, sorun çözme ile ilgili seçenekleri belirleme sürecine aile üyelerinin aktif katılımını sağlamak ve belirlenen seçenekleri gözden geçirip uygun olanı seçmektir. Turan (2009), aile sorunlarını çözmede kolaylık sağlayabilecek bazı tekniklerden de söz etmektedir. Bunlardan bazıları kompliman yapmak, sorun hakkında diğer meslek elemanları ile görüş alışverişinde bulunmak, genelleştirmek, seçenek sunmak, özetlemek, sorunun dış çevreden kaynaklandığını belirtmek, ekip çalışması, uygulamadan elde edilen sonuçları izlemek, alışılmış davranış ve düşünce kalıplarını değiştirmek, mucize hayal etmek, tahminde bulunmak olarak ifade edilmiştir. Bu tekniklerin aileyle çalışmada kolaylık sağlayacağı bildirilmiştir. Kuramsallaştırmak bunlar arasında değildir. Doğru cevap C'dir.
Soru 21
Genogram yapılması aile değerlendirme şeması içerisinde hangi başlık altında yer alır?
Seçenekler
A
Aile yapısı
B
Ailenin gelişimi-tarihi
C
Evlilik tarihi
D
Aile işlevi
E
Din, ırk, kültürel geçmiş
Açıklama:
Aile değerlendirme şemasına yer alan ailenin gelişimi-tarihi başlığı altında şunlar yer alır: 1. Kökleri, kültürel grupların ve geçmişteki nesillerin aile sistemi üzerindeki etkisi, 2. Ailenin yaşamındaki önemli olaylar, 3. Aile yaşamının gelişimsel aşaması, 4. Bir genogramın yapılması. Doğru cevap B'dir.
Soru 22
Aşağıdaki eko-map işaretlerine göre 1977 yılında boşanmış bir çifti gösteren şık hangisidir?
Seçenekler
A 
B 
C 
D 
E 
Açıklama:
Erkek ve kadını temsil eden kare ve daire arasındaki bağlantının çift çizgi ile kesilmesi boşanmayı, üzerindeki tarih de boşanma yılını ifade eder. Dolayısıyla A şıkkında 1977 yılında boşanmış bir çift temsil edilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 23
Gevşeme eğitimi, sistematik duyarsızlaştırma, alıştırma, tepki önleme, göz hareketlerini duyarsızlaştırma gibi teknikler aileyle çalışan sosyal hizmet uzmanının kullandığı tekniklerden hangisinin içinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Krize müdahale stratejileri
B
Yeni davranışlar öğrenme stratejileri
C
Bilişsel yeniden yapılandırma stratejileri
D
Anksiyeteyi azaltan terapi stratejileri
E
Koruyucu stratejiler
Açıklama:
Aileyle çalışmada sosyal hizmet uzmanı, müracaatçıların düşünme ve hareket etme biçimlerini değiştirmelerine yardımcı olur. Sosyal hizmet uzmanı aynı zamanda, aile alt sistemleri arasındaki ilişki biçimlerinin en işlevsel şekilde gerçekleşmesini sağlama konusunda da yardımcı olur. Anksiyeteyi azaltan terapi stratejileri gevşeme eğitimi, sistematik duyarsızlaştırma, alıştırma, tepki önleme, göz hareketlerini duyarsızlaştırma ve yeniden işlemleme gibi tekniklerden oluşur. Doğru cevap D'dir.
Soru 24
''................................., bir bütün olarak ailenin ve birey olarak aile üyelerinin ailevi ilişkileri, sosyal uyumları ve her türlü işlevlerinin yerine getirilmesi ile ilgili sorunlarının
çözümüne yardım etmek, aile hayatını geliştirmek ve güçlendirmek ve böylece ailenin
refah, mutluluk ve bütünlüğünü sağlamak amacıyla bilinçli ve sistemli bir biçimde yapılan müdahale ve uygulamaları kapsayan mesleki bir faaliyet türüdür.''
Yukarıda verilen cümledeki boşluğu doldurunuz.
çözümüne yardım etmek, aile hayatını geliştirmek ve güçlendirmek ve böylece ailenin
refah, mutluluk ve bütünlüğünü sağlamak amacıyla bilinçli ve sistemli bir biçimde yapılan müdahale ve uygulamaları kapsayan mesleki bir faaliyet türüdür.''
Yukarıda verilen cümledeki boşluğu doldurunuz.
Seçenekler
A
Aile sosyal hizmeti
B
İletişim sosyal hizmeti
C
Sosyal hizmet
D
Danışmanlık
E
Psikiyatri sosyal hizmeti
Açıklama:
Aile sosyal hizmeti, bir bütün olarak ailenin ve birey olarak aile üyelerinin ailevi ilişkileri, sosyal uyumları ve her türlü işlevlerinin yerine getirilmesi ile ilgili sorunlarının
çözümüne yardım etmek, aile hayatını geliştirmek ve güçlendirmek ve böylece ailenin
refah, mutluluk ve bütünlüğünü sağlamak amacıyla bilinçli ve sistemli bir biçimde yapılan müdahale ve uygulamaları kapsayan mesleki bir faaliyet türüdür.
çözümüne yardım etmek, aile hayatını geliştirmek ve güçlendirmek ve böylece ailenin
refah, mutluluk ve bütünlüğünü sağlamak amacıyla bilinçli ve sistemli bir biçimde yapılan müdahale ve uygulamaları kapsayan mesleki bir faaliyet türüdür.
Soru 25
Ailelerle sosyal hizmet bir dizi ilke çerçevesinde gerçekleştirilir. Aşağıda verilen bu ilkelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Ailelere yardım etmek için en iyi yer onların evidir.
B
Bir aile üyesinde meydana gelen değişme tüm aile üyelerini etkiler.
C
Aile oluşturulmuş kurallar çerçevesinde işlev görür.
D
Aile daha büyük sosyal sistemlere aittir ve birçok alt sisteme karşılık gelir.
E
Ailelerin kendi sorunlarını çözmelerini beklemek ve onları sorunlarıyla yalnız bırakmak.
Açıklama:
Ailelerle sosyal hizmet bir dizi ilke çerçevesinde gerçekleştirilir. Bu ilkelerAilelere yardım etmek için en iyi yer onların evidir.
• Danışmanlık ailelerin sorunlarını kendi başlarına çözmeleri için onları güçlendirir.
• Müdahale bireyselleştirilmelidir ve ailenin sosyal, psikolojik, kültürel, eğitimsel,
ekonomik ve fiziksel özelliklerini temel almalıdır.
• Aile parçaların toplamından daha fazla olan bir bütündür.
• Öncelikle ailelerin acil gereksinimleri karşılanmalı, daha sonra uzun dönemli
amaçlara yönelinmelidir.
• Aileler değişme ve değişmemeyi dengelemeye çalışır.
• Bir aile üyesinde meydana gelen değişme tüm aile üyelerini etkiler.
• Aile üyelerinin davranışları en iyi döngüsel nedensellik ile açıklanabilir.
• Aile daha büyük sosyal sistemlere aittir ve birçok alt sisteme karşılık gelir.
• Aile oluşturulmuş kurallar çerçevesinde işlev görür, şeklinde sıralanabilir
• Danışmanlık ailelerin sorunlarını kendi başlarına çözmeleri için onları güçlendirir.
• Müdahale bireyselleştirilmelidir ve ailenin sosyal, psikolojik, kültürel, eğitimsel,
ekonomik ve fiziksel özelliklerini temel almalıdır.
• Aile parçaların toplamından daha fazla olan bir bütündür.
• Öncelikle ailelerin acil gereksinimleri karşılanmalı, daha sonra uzun dönemli
amaçlara yönelinmelidir.
• Aileler değişme ve değişmemeyi dengelemeye çalışır.
• Bir aile üyesinde meydana gelen değişme tüm aile üyelerini etkiler.
• Aile üyelerinin davranışları en iyi döngüsel nedensellik ile açıklanabilir.
• Aile daha büyük sosyal sistemlere aittir ve birçok alt sisteme karşılık gelir.
• Aile oluşturulmuş kurallar çerçevesinde işlev görür, şeklinde sıralanabilir
Soru 26
Ogburgn (1963) ailenin işlevlerini kaç grup altında toplamıştır?
Seçenekler
A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
Ogburgn (1963) ailenin işlevlerini yedi grup altında toplamıştır. Bunlar; ekonomik ihtiyaçları karşılamak, statü sağlamak, çocukların eğitimini planlamak, dinsel eğitim vermek, boş zaman faaliyetlerini gerçekleştirmek, aile üyelerinin birbirini koruması
ve karşılıklı sevgi ortamı yaratmak gibi işlevlerdir.
ve karşılıklı sevgi ortamı yaratmak gibi işlevlerdir.
Soru 27
Aşağıdaki şıklardan hangisi aile sosyal hizmetinin başlıca amaçlarıdır?
I-Uyumlu ve sağlıklı aile ilişkilerine katkıda bulunmak,
II-Aileyi bir arada tutan bağları güçlendirmek,
III-Aile üyelerinin kişiliklerinin sağlıklı biçimde gelişmesine ve toplumsal yaşama
uyumlarına yardım etmek,
IV-Aile bireylerinin sorunlarını gözardı ederek ilgilenmemek,
I-Uyumlu ve sağlıklı aile ilişkilerine katkıda bulunmak,
II-Aileyi bir arada tutan bağları güçlendirmek,
III-Aile üyelerinin kişiliklerinin sağlıklı biçimde gelişmesine ve toplumsal yaşama
uyumlarına yardım etmek,
IV-Aile bireylerinin sorunlarını gözardı ederek ilgilenmemek,
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
II-III-IV
C
I-II-IV
D
III-IV
E
I-II-III
Açıklama:
Aile sosyal hizmetinin başlıca amacı:
• Uyumlu ve sağlıklı aile ilişkilerine katkıda bulunmak,
• Aileyi bir arada tutan bağları güçlendirmek,
• Aile üyelerinin kişiliklerinin sağlıklı biçimde gelişmesine ve toplumsal yaşama
uyumlarına yardım etmektir.
• Uyumlu ve sağlıklı aile ilişkilerine katkıda bulunmak,
• Aileyi bir arada tutan bağları güçlendirmek,
• Aile üyelerinin kişiliklerinin sağlıklı biçimde gelişmesine ve toplumsal yaşama
uyumlarına yardım etmektir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi aile birliğinin sarsılmasına, aile yaşamında aksama ve yetersizlik olmasına neden olabilecek sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Eş ilişkisindeki sorunlar
B
Gelir yetersizliği
C
Hastalık
D
Ebeveyn- çocuk çatışması
E
Aile bireylerinin birbiriyle anlaşması, mutlu aile olması
Açıklama:
Aile birliğinin sarsılmasına, aile yaşamında aksama ve yetersizlik olmasına neden olabilecek sorunlar eş ilişkisindeki sorunlar, gelir yetersizliği, yoksulluk veya işsizlik, hastalık, terk gibi sorunların yanı sıra ebeveyn- çocuk çatışması, kardeşler ve yakın akrabalar arasındaki anlaşmazlıklar şeklinde sıralanabilir.
Soru 29
Aile ile yapılan çalışmalar esnasında dikkate alınması gereken beli başlı ögeler aşağıda verilen şıklardan hangileridir?
I- Çevresel ögeler
II- Aile içi ögeler
III-Dış ögeler
IV-Orta ögeler
I- Çevresel ögeler
II- Aile içi ögeler
III-Dış ögeler
IV-Orta ögeler
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-III-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III
Açıklama:
Aile ile yapılan çalışmalar esnasında dikkate alınması gereken beli başlı ögeler aşağıda
verilmiştir (Mommand 1977 Akt. Çamur Duyan, 2000). Bunlar;
• Çevresel ögeler (toplum, akraba ve dost çevresi ilişkileri),
• Aile içi ögeler (Aile içi sistem örüntüleri, liderlik, otorite yapıları ve bunlarda oluşan bozulma ve kaybolma),
• Dış ögeler (Oluşumlarına ailenin katkıda bulunmadığı ancak sonuçlarından etkilendiği olaylar) şeklindedir.
verilmiştir (Mommand 1977 Akt. Çamur Duyan, 2000). Bunlar;
• Çevresel ögeler (toplum, akraba ve dost çevresi ilişkileri),
• Aile içi ögeler (Aile içi sistem örüntüleri, liderlik, otorite yapıları ve bunlarda oluşan bozulma ve kaybolma),
• Dış ögeler (Oluşumlarına ailenin katkıda bulunmadığı ancak sonuçlarından etkilendiği olaylar) şeklindedir.
Soru 30
Aile tedavisi ve danışma faaliyetlerinde sosyal hizmet uzmanınca ele alması ve incelemesi gereken temel kavramlardan biri olan ''ilişki''nin tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bireylerin davranışlarını yönlendiren ve sınırlandıran ilişki anlaşmalarıdır.
B
Kişiler arasında oluşan duygu ve düşünce güdümünde davranışlarda şekillenen bir mesaj iletimi, arzu istek ve gereksinimlerin yanıt bulmasına yönelik bir alışveriş sürecidir.
C
Birbirine bağlanan art arda gelen olayların yapısallaşmasıdır.
D
Bir sosyal yapıda yer alan sözlü ve sözel olmayan davranışlarıdır.
E
Alt sistemleri organize eden sistem içinde sabit ilişkilerin oluşmasına yol açan ara eylemsellik kalıplarıdır
Açıklama:
İlişki: Kişiler arasında oluşan duygu ve düşünce güdümünde davranışlarda şekillenen
bir mesaj iletimi, arzu istek ve gereksinimlerin yanıt bulmasına yönelik bir alışveriş sürecidir.
bir mesaj iletimi, arzu istek ve gereksinimlerin yanıt bulmasına yönelik bir alışveriş sürecidir.
Soru 31
Sosyal hizmet mesleğinin ilkeleri ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Mesleğin etik ilkeleriyle uyumlu olan politika uygulamalarını savunmak
B
Uygun yerel, ulusal, bölgesel ve/veya uluslararası sorunlar bakımından insanları savunuculuk faaliyetleri için teşvik etmek
C
Birey, aile, grup ve topluluklara sorun çözme kapasitelerini artırmalarında yardımcı olmak
D
Toplumda varolan engeller, eşitsizlikler ve adaletsizliklere karşı geri çekilmek
E
Marjinalize olmuş insanların sosyal alana dâhil edilmelerini kolaylaştırmak
Açıklama:
Sosyal hizmet mesleğinin ana ilkeleri şunlardır:
• Marjinalize olmuş, sosyal olarak dışlanmış, incinebilir durumda olan insanların ve risk gruplarının sosyal alana dâhil edilmelerini kolaylaştırmak.• Toplumda varolan engeller, eşitsizlikler ve adaletsizliklere meydan okumak.• Birey, aile, grup ve topluluklara iyilik hâllerini ve sorun çözme kapasitelerini artırmalarında yardımcı olmak ve onları harekete geçirmek.• Uygun yerel, ulusal, bölgesel ve/veya uluslararası sorunlar bakımından insanları savunuculuk faaliyetleri için teşvik etmek.• Mesleğin etik ilkeleriyle uyumlu olan politika formülasyonları ve politikaların hedeflenen uygulamalarını insanlar için ve/veya onlarla beraber savunmak.• İnsanların marjinal, mağdur ve incinebilir durumda kalmalarını sağlayan yapısal koşullardaki değişimleri insanlar için ve/veya onlarla beraber savunmak.• Kendi kendilerine bunu başaramayacak durumdaki insanların, örneğin kabul görmüşve etik olarak benimsenmiş yasalar çerçevesinde bakıma muhtaç çocuklar ve zihinsel hastalık veya gerileme yaşamış kişilerin, korunması için çalışmak.• Sosyal hizmet uygulamalarında aile odaklı çalışma hem bireyi hem de bir grup olarak aileyi kapsadığı için önemi vazgeçilemezdir. Bu nedenle sosyal hizmet mesleğinin temel amaç ve misyonu tüm müracaatçı kesimi gibi aileye ve aile üyelerini kapsayacak çalışmalara da yansımaktadır. Yani hem aileyi hem de bireyi hedef alan sosyal hizmet uygulamalarında bütüncül bakış kaçınılmazdır.
• Marjinalize olmuş, sosyal olarak dışlanmış, incinebilir durumda olan insanların ve risk gruplarının sosyal alana dâhil edilmelerini kolaylaştırmak.• Toplumda varolan engeller, eşitsizlikler ve adaletsizliklere meydan okumak.• Birey, aile, grup ve topluluklara iyilik hâllerini ve sorun çözme kapasitelerini artırmalarında yardımcı olmak ve onları harekete geçirmek.• Uygun yerel, ulusal, bölgesel ve/veya uluslararası sorunlar bakımından insanları savunuculuk faaliyetleri için teşvik etmek.• Mesleğin etik ilkeleriyle uyumlu olan politika formülasyonları ve politikaların hedeflenen uygulamalarını insanlar için ve/veya onlarla beraber savunmak.• İnsanların marjinal, mağdur ve incinebilir durumda kalmalarını sağlayan yapısal koşullardaki değişimleri insanlar için ve/veya onlarla beraber savunmak.• Kendi kendilerine bunu başaramayacak durumdaki insanların, örneğin kabul görmüşve etik olarak benimsenmiş yasalar çerçevesinde bakıma muhtaç çocuklar ve zihinsel hastalık veya gerileme yaşamış kişilerin, korunması için çalışmak.• Sosyal hizmet uygulamalarında aile odaklı çalışma hem bireyi hem de bir grup olarak aileyi kapsadığı için önemi vazgeçilemezdir. Bu nedenle sosyal hizmet mesleğinin temel amaç ve misyonu tüm müracaatçı kesimi gibi aileye ve aile üyelerini kapsayacak çalışmalara da yansımaktadır. Yani hem aileyi hem de bireyi hedef alan sosyal hizmet uygulamalarında bütüncül bakış kaçınılmazdır.
Soru 32
Aşağıda savunuculuk konusu ile ilgili verilen cümlelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Savunuculuk, sosyal hizmetin hukuktan ödünç aldığı bir kavramdır.
B
Savunuculuk rolünü üstlenen sosyal hizmet uzmanı müracaatçısı adına sözcülük yapar.
C
Savunuculuk rolünü yerine getirirken sosyal hizmet uzmanı nötr bir yaklaşım gösterir.
D
Avukatların yaptığı gibi müracaatçısının partizanca sözcülüğünü yapar.
E
Müracaatçısının yararına tartışır, mücadele eder, pazarlık yapar, müzakere eder ve çevrede değişiklik yaratmaya çalışır.
Açıklama:
Savunuculuk rolünü üstlenen sosyal hizmet uzmanı müracaatçısı adına sözcülük yapar. Bu rolü yerine getirirken sosyal hizmet uzmanı nötr değildir.
Soru 33
Ailelerin karşılaştığı sorunların çözümü için aileye yönelik planlı müdahale sürecinde sosyal hizmet uzmanı ve ailenin bir araya geldiği aşamaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tanışma/bağlantı kurma aşaması
B
Ön değerlendirme
C
Planlama
D
Uygulama
E
Son değerlendirme
Açıklama:
Tanışma/bağlantı kurma aşaması sosyal hizmet uzmanı ve ailenin bir araya geldiği aşamadır.
Soru 34
''........................... müracaatçının sorunlarının kökenini incelemenin, ailenin en az üç kuşağının şemasını çıkararak grafik çizmeyi içeren bir yöntemdir. Bir aile ağacıdır.'' Yukarıda verilen cümledeki boşluğu doldurunuz.
Seçenekler
A
Sosyal inceleme raporu
B
Eko-map (harita)
C
Genogramlar
D
Gözlem raporu
E
Değerlendirme şeması
Açıklama:
Genogramlar müracaatçının sorunlarının kökenini incelemenin, ailenin en az üç kuşağının şemasını çıkararak grafik çizmeyi içeren bir yöntemdir. Bir aile ağacıdır.
Soru 35
Aile davranışları, inanışları, gereksinimleri, iletişim biçimleri, kültürel geçişleri, sosyal becerileri olan ve karşılıklı insan etkileşime dayanan bir sistemdir. Ailenin hangi özelliği, yukarıda verilen özelliklerle en uzak ilişkili olandır?
Seçenekler
A
sosyal sistem
B
iletişim sistemi
C
biyolojik sistem
D
kültürel sistem
E
oyun sistemi
Açıklama:
Aile davranışları, inanışları, gereksinimleri, iletişim biçimleri, kültürel geçişleri, sosyal becerileri olan ve karşılıklı insan etkileşime dayanan bir sistemdir. Aile doğal bir gruptur. Aile sosyal bir sistemdir, kültürel bir sistemdir, oyun sistemidir, iletişim sistemidir, biyolojik bir sistemdir.Soruda verilen özelliklerde biyolojik sistem kısmıyla doğrudan bir ilişki kurulmamıştır.
Soru 36
Ailelerle sosyal hizmet ilkeleriyle ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Ailelere yardım etmek için en iyi yer onların evidir.
B
Danışmanlık ailelerin sorunlarını kendi başlarına çözerken onları zayıflatır.
C
Müdahale bireyselleştirilmemelidir.
D
Aile parçaların toplamından daha az olan bir bütündür.
E
Öncelikle ailelerin sonra uzun dönemli amaçlara yönelinmelidir.
Açıklama:
Ailelerle sosyal hizmet ilkeleri:
• Ailelere yardım etmek için en iyi yer onların evidir. • Danışmanlık ailelerin sorunlarını kendi başlarına çözmeleri için onları güçlendirir.• Müdahale bireyselleştirilmelidir ve ailenin sosyal, psikolojik, kültürel, eğitimsel, ekonomik ve fiziksel özelliklerini temel almalıdır. • Aile parçaların toplamından daha fazla olan bir bütündür. • Öncelikle ailelerin acil gereksinimleri karşılanmalı, daha sonra uzun dönemli amaçlara yönelinmelidir. • Aileler değişme ve değişmemeyi dengelemeye çalışır. • Bir aile üyesinde meydana gelen değişme tüm aile üyelerini etkiler. • Aile üyelerinin davranışları en iyi döngüsel nedensellik ile açıklanabilir. • Aile daha büyük sosyal sistemlere aittir ve birçok alt sisteme karşılık gelir. • Aile oluşturulmuş kurallar çerçevesinde işlev görür.
• Ailelere yardım etmek için en iyi yer onların evidir. • Danışmanlık ailelerin sorunlarını kendi başlarına çözmeleri için onları güçlendirir.• Müdahale bireyselleştirilmelidir ve ailenin sosyal, psikolojik, kültürel, eğitimsel, ekonomik ve fiziksel özelliklerini temel almalıdır. • Aile parçaların toplamından daha fazla olan bir bütündür. • Öncelikle ailelerin acil gereksinimleri karşılanmalı, daha sonra uzun dönemli amaçlara yönelinmelidir. • Aileler değişme ve değişmemeyi dengelemeye çalışır. • Bir aile üyesinde meydana gelen değişme tüm aile üyelerini etkiler. • Aile üyelerinin davranışları en iyi döngüsel nedensellik ile açıklanabilir. • Aile daha büyük sosyal sistemlere aittir ve birçok alt sisteme karşılık gelir. • Aile oluşturulmuş kurallar çerçevesinde işlev görür.
Soru 37
- Çocuk istismarı
- Aile parçalanması
- İşsizlik
- Siyaset
- Engellilik
Seçenekler
A
III, IV, V
B
I, II, V
C
I, II, III, V
D
II, III, IV, V
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Aile sosyal hizmet uygulamasında sosyal hizmet uzmanı, spesifik aile sorunlarına odaklanır. Çocuk istismarı, aile parçalanması, işsizlik, maddenin kötüye kullanımı, engellilik bu sorunlardandır.
Soru 38
Ailelerle sosyal hizmet ilkelerine ilişkin verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Aile üyelerinin davranışları döngüsel nedensellikten bağımsızdır.
B
Bir aile üyesinde meydana gelen değişme diğer aile üyelerini etkilemez.
C
Aileler her zaman değişmeye çalışır.
D
Aile daha büyük sosyal sistemlere aittir ve birçok alt sisteme karşılık gelir.
E
Aile kuralsız bir şekilde işlev görür.
Açıklama:
Ailelerle sosyal hizmet bir dizi ilke çerçevesinde gerçekleştirilir. Bu ilkeler:
• Ailelere yardım etmek için en iyi yer onların evidir. • Danışmanlık ailelerin sorunlarını kendi başlarına çözmeleri için onları güçlendirir.• Müdahale bireyselleştirilmelidir ve ailenin sosyal, psikolojik, kültürel, eğitimsel, ekonomik ve fiziksel özelliklerini temel almalıdır. • Aile parçaların toplamından daha fazla olan bir bütündür. • Aile parçaların toplamından daha fazla olan bir bütündür. • Öncelikle ailelerin acil gereksinimleri karşılanmalı, daha sonra uzun dönemli amaçlara yönelinmelidir. • Aileler değişme ve değişmemeyi dengelemeye çalışır. • Bir aile üyesinde meydana gelen değişme tüm aile üyelerini etkiler. • Aile üyelerinin davranışları en iyi döngüsel nedensellik ile açıklanabilir. • Aile daha büyük sosyal sistemlere aittir ve birçok alt sisteme karşılık gelir. • Aile oluşturulmuş kurallar çerçevesinde işlev görür, şeklinde sıralanabilir.
• Ailelere yardım etmek için en iyi yer onların evidir. • Danışmanlık ailelerin sorunlarını kendi başlarına çözmeleri için onları güçlendirir.• Müdahale bireyselleştirilmelidir ve ailenin sosyal, psikolojik, kültürel, eğitimsel, ekonomik ve fiziksel özelliklerini temel almalıdır. • Aile parçaların toplamından daha fazla olan bir bütündür. • Aile parçaların toplamından daha fazla olan bir bütündür. • Öncelikle ailelerin acil gereksinimleri karşılanmalı, daha sonra uzun dönemli amaçlara yönelinmelidir. • Aileler değişme ve değişmemeyi dengelemeye çalışır. • Bir aile üyesinde meydana gelen değişme tüm aile üyelerini etkiler. • Aile üyelerinin davranışları en iyi döngüsel nedensellik ile açıklanabilir. • Aile daha büyük sosyal sistemlere aittir ve birçok alt sisteme karşılık gelir. • Aile oluşturulmuş kurallar çerçevesinde işlev görür, şeklinde sıralanabilir.
Soru 39
Aileyi odak alan aile hizmet kurumları genellikle kaç ana başlıkta hizmet programı sunar?
Seçenekler
A
3
B
6
C
9
D
12
E
15
Açıklama:
Aileyi odak alan aile hizmet kurumları genellikle üç boyutlu bir hizmet programı sunar. Bu program; aile tedavi ve danışması, eğitici faaliyetler ve ailenin sosyal kurumlarla/kaynaklarla ilişkisini düzenleyen ve savunuculuğunu yapan savunuculuk hizmetleri biçimin-de sıralanmaktadır.
Soru 40
"Aile .................. ve danışmanlığındaki temel amaç, aile üyeleri arasındaki anlaşmazlıkları bütünüyle ya da kısmen gidermektir."
Yukarıdaki boşluğu hangi seçenek doğru tamamlar?
Yukarıdaki boşluğu hangi seçenek doğru tamamlar?
Seçenekler
A
sistemi
B
rehberliği
C
tedavisi
D
bakımı
E
yönetimi
Açıklama:
Aile tedavisi ve danışmanlığındaki temel amaç, aile üyeleri arasındaki anlaşmazlıkları bütünüyle ya da kısmen gidermektir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi aile tedavisi ve danışma hizmetlerininbir türü değildir?
Seçenekler
A
Evlilik rehberliği
B
Aile rehberliği
C
Bir veya iki aile üyesine yönelik tedavi
D
Ego psikiyatri yaklaşım
E
Aile ilişkilerinde demoktatik yaklaşım
Açıklama:
Aile tedavisi ve danışma hizmetlerinin çeşitleri şunlardır:
• Evlilik rehberliği• Aile rehberliği• Bir veya iki aile üyesine yönelik tedavi• Deneysel tedavi • Aile üyeleri arasında duygusal tedavi değişikliğini esas alan tedavi• İletişim örüntülerinin değişikliğini esas alan tedavi• Aile krizlerini ele alan tedavi• Aile ilişkilerinde otoriter, manipülatif yaklaşım• Birden fazla ailelere uygulanan yaklaşım• Ego psikiyatri yaklaşım
• Evlilik rehberliği• Aile rehberliği• Bir veya iki aile üyesine yönelik tedavi• Deneysel tedavi • Aile üyeleri arasında duygusal tedavi değişikliğini esas alan tedavi• İletişim örüntülerinin değişikliğini esas alan tedavi• Aile krizlerini ele alan tedavi• Aile ilişkilerinde otoriter, manipülatif yaklaşım• Birden fazla ailelere uygulanan yaklaşım• Ego psikiyatri yaklaşım
Soru 42
Ailenin yaşam döngüsüyle ilgili verilen aşama ve duygu sorunu eşleşmelerinden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Bağlanmamış yetişkin: evliliğe bağlanma
B
Yeni evlenmiş çift: evliliğe bağlanma
C
Okul öncesi çocuğa sahip aile: çocukların evden gitmesine izin verme
D
Emeklilik: yeni kişiliği kabul etme
E
Ergenlik çağında çocuğu olan aile: yeni kişiliği kabul etme
Açıklama:
Bağlanmamış yetişkin:Ebeveyn çocuk ayrılığını kabul etme
Yeni evlenmiş çift:Evliliğe bağlanma
Çocuk bakımı yapan aile: Yeni üyeleri evlilik sistemine kabul etme
Okul öncesi çocuğa sahip aile: Yeni kişiliği kabul etme
Okul çağında çocuklu aile: Çocuğun aile dışında ilişkiler kurmasına izin verme
Ergenlik çağında çocuğu olan aile:Çocuğun bağımsızlığına izin vermek için aile sınırlarında esnekliği artırma
Launching center (akşam yemeklerinde birlikte olma): Aileye giriş ve çıkışları kabul etme
Orta yaşlı ebeveynler:Çocukların evden gitmesine izin verme ve diğer kaygıları duymaya başlama
Emeklilik: Emekliliği ve yaşlılığı kabul etme
Yeni evlenmiş çift:Evliliğe bağlanma
Çocuk bakımı yapan aile: Yeni üyeleri evlilik sistemine kabul etme
Okul öncesi çocuğa sahip aile: Yeni kişiliği kabul etme
Okul çağında çocuklu aile: Çocuğun aile dışında ilişkiler kurmasına izin verme
Ergenlik çağında çocuğu olan aile:Çocuğun bağımsızlığına izin vermek için aile sınırlarında esnekliği artırma
Launching center (akşam yemeklerinde birlikte olma): Aileye giriş ve çıkışları kabul etme
Orta yaşlı ebeveynler:Çocukların evden gitmesine izin verme ve diğer kaygıları duymaya başlama
Emeklilik: Emekliliği ve yaşlılığı kabul etme
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi ailelerin karşılaştığı sorunların çözümü için aileye yönelik planlı müdahale sürecinin aşamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
planlama
B
son değerlendirme
C
sonlandırma
D
raporlama
E
izleme
Açıklama:
Ailelerin karşılaştığı sorunların çözümü için aileye yönelik planlı müdahale süreci; tanışma, ön değerlendirme, planlama, uygulama, son değerlendirme, sonlandırma ve izleme olmak üzere yedi aşamada gerçekleştirilmektedir.
Soru 44
Ailelerle sosyal hizmet gerçekleştirilirken en önemli ilkelerden birisi de müdahalelerin bireyselleştirilmesidir. Aşağıdakilerden hangisi aile sosyal hizmetinin bireyselleştirilme nedenlerinden biri olamaz?
Seçenekler
A
Ailenin kültürel özellikleri
B
Ailenin siyasi görüşü
C
Aile üyelerinin eğitim seviyesi
D
Ailenin içinde bulunduğu sosyal çevre
E
Ailenin ekonomik yapısı
Açıklama:
Aile parçaların toplamından daha fazla olan bir bütündür. Dolayısıyla her ailenin yapısı, dinamikleri farklıdır. Dolayısıyla müdahale bireyselleştirilmelidir. Ailenin sosyal, psikolojik, kültürel, eğitimsel, ekonomik ve fiziksel özelliklerini temel almalıdır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 45
- Ailelere yardım etmek için en iyi yer onların evidir.
- Danışmanlık ailelerin sorunlarını kendi başlarına çözmeleri için onları güçlendirir.
- Aileler değişme ve değişmemeyi dengelemeye çalışır.
- Bir aile üyesinde meydana gelen değişme sadece o üyeyi etkiler.
- Aile daha büyük sosyal sistemlere aittir ve birçok alt sisteme karşılık gelir.
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, II, III ve V
D
I, II, III ve IV
E
III, IV ve V
Açıklama:
Ailelerle sosyal hizmet bir dizi ilke çerçevesinde gerçekleştirilir. Bu ilkeler:
• Ailelere yardım etmek için en iyi yer onların evidir.
• Danışmanlık ailelerin sorunlarını kendi başlarına çözmeleri için onları güçlendirir.
• Müdahale bireyselleştirilmelidir ve ailenin sosyal, psikolojik, kültürel, eğitimsel,
ekonomik ve fiziksel özelliklerini temel almalıdır.
• Aile parçaların toplamından daha fazla olan bir bütündür.
• Öncelikle ailelerin acil gereksinimleri karşılanmalı, daha sonra uzun dönemli
amaçlara yönelinmelidir.
• Aileler değişme ve değişmemeyi dengelemeye çalışır.
• Bir aile üyesinde meydana gelen değişme tüm aile üyelerini etkiler.
• Aile üyelerinin davranışları en iyi döngüsel nedensellik ile açıklanabilir.
• Aile daha büyük sosyal sistemlere aittir ve birçok alt sisteme karşılık gelir.
• Aile oluşturulmuş kurallar çerçevesinde işlev görür, şeklinde sıralanabilir.
Doğru yanıt C'dir.
• Ailelere yardım etmek için en iyi yer onların evidir.
• Danışmanlık ailelerin sorunlarını kendi başlarına çözmeleri için onları güçlendirir.
• Müdahale bireyselleştirilmelidir ve ailenin sosyal, psikolojik, kültürel, eğitimsel,
ekonomik ve fiziksel özelliklerini temel almalıdır.
• Aile parçaların toplamından daha fazla olan bir bütündür.
• Öncelikle ailelerin acil gereksinimleri karşılanmalı, daha sonra uzun dönemli
amaçlara yönelinmelidir.
• Aileler değişme ve değişmemeyi dengelemeye çalışır.
• Bir aile üyesinde meydana gelen değişme tüm aile üyelerini etkiler.
• Aile üyelerinin davranışları en iyi döngüsel nedensellik ile açıklanabilir.
• Aile daha büyük sosyal sistemlere aittir ve birçok alt sisteme karşılık gelir.
• Aile oluşturulmuş kurallar çerçevesinde işlev görür, şeklinde sıralanabilir.
Doğru yanıt C'dir.
Soru 46
Birçok tanınmış aile terapisti sosyal hizmet kökenlidir ve bu kişilerin geliştirdiği yaklaşımlar bugün de hem diğer sosyal hizmet elemanları hem de diğer meslek sahiplerince etkin bir kullanım alanı bulmaktadırlar. Aşağıdakilerden hangisi aile terapisi alanında sosyal hizmet uzmanlarından biridir?
Seçenekler
A
Carl Rogers
B
Alfred Adler
C
Albert Ellis
D
Virginia Satir
E
Sigmund Freud
Açıklama:
Birçok tanınmış terapist sosyal hizmet kökenlidir ve bu kişilerin geliştirdiği yaklaşımlar bugün de hem diğer sosyal hizmet elemanları hem de diğer meslek sahiplerince etkin bir kullanım alanı bulmaktadırlar. Örneğin; Virginia Satir, Jay Haley, Donald D. Jakson, Maro Palazzoli-Selvini birer sosyal hizmet uzmanıdır ve aile terapilerinin önde gelen isimleri arasında yer alırlar. İnsancıl aile danışmasının en önemli temsilcisi bir
sosyal hizmet uzmanı olan Virginia Satir’dir. Doğru yanıt D'dir.
sosyal hizmet uzmanı olan Virginia Satir’dir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 47
Covid 19 pandemi sürecinde dükkanını kapatmak durumunda kalan ve yaşadığı ekonomik güçlükler nedeniyle aile ilişkileri bozulan Ahmet Bey ve Ailesinin aile danışmanlığı alması durumunda, bu ailenin yaşadığı durum, danışmanlık sürecinde dikkate alınması gereken hangi duruma iyi bir örnektir?
Seçenekler
A
Toplum
B
akraba ve dost çevresi ilişkileri
C
liderlik
D
otorite yapıları ve bunlarda oluşan bozulma
E
Ailenin oluşumuna katkıda bulunmadığı dış ögeler
Açıklama:
Aile ile yapılan çalışmalar esnasında dikkate alınması gereken beli başlı ögeler aşağıda
verilmiştir. Bunlar;
• Çevresel ögeler (toplum, akraba ve dost çevresi ilişkileri),
• Aile içi ögeler (Aile içi sistem örüntüleri, liderlik, otorite yapıları ve bunlarda oluşan bozulma ve kaybolma),
• Dış ögeler (Oluşumlarına ailenin katkıda bulunmadığı ancak sonuçlarından etkilendiği olaylar) şeklindedir.
Doğru yanıt E'dir.
verilmiştir. Bunlar;
• Çevresel ögeler (toplum, akraba ve dost çevresi ilişkileri),
• Aile içi ögeler (Aile içi sistem örüntüleri, liderlik, otorite yapıları ve bunlarda oluşan bozulma ve kaybolma),
• Dış ögeler (Oluşumlarına ailenin katkıda bulunmadığı ancak sonuçlarından etkilendiği olaylar) şeklindedir.
Doğru yanıt E'dir.
Soru 48
Becvar ve Becvar'ın aile yaşam döngüsünü ele alış biçimlerine göre aşağıdakilerden hangisi bağlanmamış yetişkinin yaşadığı duygu sorunlarıdır?
Seçenekler
A
Çocukların evden gitmesine izin verme ve diğer kaygıları duymaya başlama
B
Ebeveyn çocuk ayrılığını kabul etme
C
Yeni kişiliği kabul etme
D
Aileye giriş ve çıkışları kabul etme
E
Çocuğun aile dışında ilişkiler kurmasına izin verme
Açıklama:
Evlilik bağı olmayan bir yetişkinin duygu sorunları;
Ebeveyn çocuk ayrılığını kabul etme,
Bu aşamaya özgü kritik görevler ve aile işlevleri de aileden farklılaşma, arkadaş ilişkileri kurma, işe başlamadır (Bkz: sf. 84).
Doğru yanıt B'dir.
Ebeveyn çocuk ayrılığını kabul etme,
Bu aşamaya özgü kritik görevler ve aile işlevleri de aileden farklılaşma, arkadaş ilişkileri kurma, işe başlamadır (Bkz: sf. 84).
Doğru yanıt B'dir.
Soru 49
.... aile sisteminde herhangi bir bozukluk olmasa da aile üyeleri arasındaki ilişkileri güçlendirme ve onların karşılıklı olarak sorumluluklarını
daha iyi yürütmeleri için eğitilmeleri söz konusudur.
Yukarıdaki paragrafta boş bırakılan yere aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?
daha iyi yürütmeleri için eğitilmeleri söz konusudur.
Yukarıdaki paragrafta boş bırakılan yere aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Aile Rehabilitasyonu
B
Aile Rehberliği
C
Aile Savunuculuğu
D
Aile hayatı/yaşamı eğitimi
E
Evlilik Terapisi
Açıklama:
Eğitici aile sosyal hizmet çalışmalarında aile sisteminde herhangi bir bozukluk olmasa da aile üyeleri arasındaki ilişkileri güçlendirme ve onların karşılıklı olarak sorumluluklarını daha iyi yürütmeleri için eğitilmeleri söz konusudur. Bu eğitime “aile hayatı/yaşamı eğitimi” denilmektedir. Yeni evlenmiş ya da evlenecek çiftlerle yapılan vaka ve grup çalışmaları ile anneler kulübü gibi faaliyetler bu kapsamdadır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 50
- Evlilik rehberliği
- Sosyal Terapi
- Aile rehberliği
- Bir veya iki aile üyesine yönelik tedavi
- Deneysel tedavi
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve III
C
I, III, IV ve V
D
I ve II
E
II, III ve IV
Açıklama:
Ackerman (1970)’a göre aile tedavisi ve danışma hizmetlerinin çeşitleri şunlardır:
• Evlilik rehberliği
• Aile rehberliği
• Bir veya iki aile üyesine yönelik tedavi
• Deneysel tedavi
• Aile üyeleri arasında duygusal tedavi değişikliğini esas alan tedavi
• İletişim örüntülerinin değişikliğini esas alan tedavi
• Aile krizlerini ele alan tedavi
• Aile ilişkilerinde otoriter, manipülatif yaklaşım
• Birden fazla ailelere uygulanan yaklaşım
• Ego psikiyatri yaklaşım
Sosyal terapi bunlardan biri değildir. Doğru yanıt C'dir.
• Evlilik rehberliği
• Aile rehberliği
• Bir veya iki aile üyesine yönelik tedavi
• Deneysel tedavi
• Aile üyeleri arasında duygusal tedavi değişikliğini esas alan tedavi
• İletişim örüntülerinin değişikliğini esas alan tedavi
• Aile krizlerini ele alan tedavi
• Aile ilişkilerinde otoriter, manipülatif yaklaşım
• Birden fazla ailelere uygulanan yaklaşım
• Ego psikiyatri yaklaşım
Sosyal terapi bunlardan biri değildir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi aileler için savunuculuk yapan bir sosyal hizmet uzmanının sahip olması gereken becerilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Toplumdaki güç sistemlerine ulaşabilme
B
Yasalar, yönetmelikler ve ilgili diğer düzenlemeler hakkında bilgi
C
Ailelerin savunuculuğa gereksinimi olduğu konusuna duyarlılık
D
Kurumsal değişiklikler yapabilme
E
Stratejik aile tedavisi yaklaşımını kullanabilme
Açıklama:
Ailelere yönelik hizmetler veren sosyal hizmet uzmanlarının öncelikle ailelerin savunuculuğa gereksinimi olduğu konusuna duyarlı olması gereklidir. Bu duyarlılığın yanı sıra çevresel değişiklikler yapma tekniklerini bilmelidir. Sosyal hizmet uzmanlarının ailelere hizmet verirken yasalar, yönetmelikler ve ilgili diğer düzenlemeler ve ailelere hizmet veren hizmet sistemlerinin nasıl işlediği konusunda bilgi sahibi olması zorunludur. Ailelere etkili bir biçimde hizmet verebilmek amacıyla kurumsal değişiklikler yapabilme, toplumdaki güç sistemlerine ulaşabilme, etki edebilme ve bunları kullanabilme bilgi ve becerisine sahip olması gerekmektedir. Stratejik aile tedavisi yaklaşımını kullanabilme becerileri savunuculuk için zorunlu değildir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 52
Genogramlar, aile üyelerinin aile iletişim şekillerini anlamalarını ve belirlemelerini kolaylaştırırlar. Bir aile diyagramı çizmek, çevresel bağlam içinde aileyi tasvir etmek için kullanılan daireler ve çizgilerle çevrelenerek meydana gelir. Sık sık üyeler kendi kısaltma ve sembollerini yaratabilirler. Yukarıdaki ip uçları değerlendirildiğinde aşağıdaki sembolün anlamı hangi seçenekte doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Aile 1968'de boşanmıştır.
B
Eşler 1968 yılında boşanmış, anne iki oğlunun bakımını üstlenmiştir.
C
Aile 1968 yılında evlenmiştir. Üç kızlarından ikisi aileyle birlikte yaşamaktadır.
D
Aile 1968 yılında evlenmiştir. Üç oğullarından ikisi aileyle birlikte yaşamaktadır.
E
Aile 1968 yılında evlenmiş, iki kızlarıyla ilişkileri bozulmuştur.
Açıklama:
Doğru yanıt C'dir (bkz: şekil 3.1, sf. 91)Soru 53
Planlı değişim basamaklarından biri olan ... üstesinden gelinmesi hedeflenen noktaların belirlenmesiyle başlar, sonrasında başarılmak istenen hedefler için ne tür değişikliklerin gerektiği belirlenir, hedeflere ulaşmak için alternatif değişim stratejilerinden en uygunu seçilir, yapılacak aktiviteler belirlenir ve bu belirlenen aktiviteleri başarmak için bir zaman çizelgesi yapılır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere gelebilecek ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere gelebilecek ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uygulama
B
Ön değerlendirme
C
Planlama
D
Son değerlendirme
E
Tanışma ve bağlantı kurma
Açıklama:
Planlama, değerlendirme ve müdahale arasında bir köprüdür. Üstesinden gelinmesi hedeflenen noktaların belirlenmesiyle başlar, sonrasında başarılmak istenen hedefler için ne tür değişikliklerin gerektiği belirlenir, hedeflere ulaşmak için alternatif değişim stratejilerinden en uygunu seçilir, yapılacak aktiviteler belirlenir ve bu belirlenen aktiviteleri başarmak için bir zaman çizelgesi yapılır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 54
" Bireylerin davranışlarını yönlendiren ve sınırlandıran ilişki anlaşmalarıdır." Verilen tanım aile tedavisi ve danışma faaliyetlerinde sosyal hizmet uzmanınca ele alması ve incelemesi gereken temel kavramlardan hangisidir?
Seçenekler
A
Kural
B
İlişki
C
Kalıp
D
İletişim
E
Yapı
Açıklama:
Kural: Bireylerin davranışlarını yönlendiren ve sınırlandıran ilişki anlaşmalarıdır.
Soru 55
"Kişiler arasında oluşan duygu ve düşünce güdümünde davranışlarda şekillenen bir mesaj iletimi, arzu istek ve gereksinimlerin yanıt bulmasına yönelik bir alışveriş sürecidir." verilen tanım Aile tedavisi ve danışma faaliyetlerinde sosyal hizmet uzmanınca ele alması ve incelemesi gereken temel kavramlardan hangisidir?
Seçenekler
A
Kural
B
İlişki
C
Kalıp
D
İletişim
E
Yapı
Açıklama:
İlişki: Kişiler arasında oluşan duygu ve düşünce güdümünde davranışlarda şekillenen bir mesaj iletimi, arzu istek ve gereksinimlerin yanıt bulmasına yönelik bir alışveriş sürecidir.
Soru 56
"Birbirine bağlanan art arda gelen olayların yapısallaşmasıdır." Verilen tanım Aile tedavisi ve danışma faaliyetlerinde sosyal hizmet uzmanınca ele alması ve incelemesi gereken temel kavramlardan hangisidir?
Seçenekler
A
Kural
B
İlişki
C
Kalıp
D
İletişim
E
Yapı
Açıklama:
Kalıp: Birbirine bağlanan art arda gelen olayların yapısallaşmasıdır
Soru 57
": Sistemin kendi düzenekleriyle koruduğu iç durumdaki dengedir. " verilen tanım Aile tedavisi ve danışma faaliyetlerinde sosyal hizmet uzmanınca ele alması ve incelemesi gereken temel kavramlardan hangisidir?
Seçenekler
A
Kural
B
İlişki
C
Kalıp
D
Homeastasis
E
İletişim
Açıklama:
Homeastasis: Sistemin kendi düzenekleriyle koruduğu iç durumdaki dengedir. Aile için homeastatis gerekli bir durumdur.
Soru 58
"Alt sistemleri organize eden sistem içinde sabit ilişkilerin oluşmasına yol açan ara eylemsellik kalıplarıdır." verilen tanım Aile tedavisi ve danışma faaliyetlerinde sosyal hizmet uzmanınca ele alması ve incelemesi gereken temel kavramlardan hangiidir?
Seçenekler
A
Kural
B
İlişki
C
Kalıp
D
İletişim
E
Yapı
Açıklama:
Yapı: Alt sistemleri organize eden sistem içinde sabit ilişkilerin oluşmasına yol açan ara eylemsellik kalıplarıdır.
Soru 59
I. Aileden farklılaşma
II. Arkadaş ilişkileri kurma
III. İşe başlama
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Bağlanmamış yetişkin aşamasının aşamaya özgü kritik görevler ve aile işlevleri arasındadır?
II. Arkadaş ilişkileri kurma
III. İşe başlama
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Bağlanmamış yetişkin aşamasının aşamaya özgü kritik görevler ve aile işlevleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bağlanmamış yetişkin aşamasında aşamaya özgü kritik görevler ve aile işlevler şunlardır;
• Aileden farklılaşma
• Arkadaş ilişkileri kurma
• İşe başlama
• Aileden farklılaşma
• Arkadaş ilişkileri kurma
• İşe başlama
Soru 60
"İlk çocuğu ergenlik/ilk gençlik döneminde olan çiftler (İlk çocuk 13-21 yaşları arasında)" verilen özellik aile yaşam döngüsü sınıflandırmasında kaçıncı döngüdür?
Seçenekler
A
I. Döngü
B
II. Döngü
C
III. Döngü
D
IV. Döngü
E
V. Döngü
Açıklama:
Aile yaşam döngüsü Carter ve McGoldrick (1999) tarafından ilk çocuğun geldiği son aşama dikkate alınarak (yaşına göre)sınıflandırma yapılmaktadır.Carter ve McGoldrick’in yapmış oldukları aile yaşam döngüsü sınıflandırması aşağıdaki gibidir.
• I. Döngü: Çocuksuz-yeni evli çiftler
• II. Döngü: İlk çocuğu 13 yaşın altında olan çiftler
• III. Döngü: İlk çocuğu ergenlik/ilk gençlik döneminde olan çiftler (İlk çocuk 13-21 yaşları arasında)
• IV. Döngü: İlk çocuğu iş/okul yaşamında olan çiftler-orta yaşam döngüsü (İlk çocuk 21 ve üzeri yaşta)
• V. Döngü: İleri dönemdeki aileler tüm çocuklarını evden göndermiş aileler
• I. Döngü: Çocuksuz-yeni evli çiftler
• II. Döngü: İlk çocuğu 13 yaşın altında olan çiftler
• III. Döngü: İlk çocuğu ergenlik/ilk gençlik döneminde olan çiftler (İlk çocuk 13-21 yaşları arasında)
• IV. Döngü: İlk çocuğu iş/okul yaşamında olan çiftler-orta yaşam döngüsü (İlk çocuk 21 ve üzeri yaşta)
• V. Döngü: İleri dönemdeki aileler tüm çocuklarını evden göndermiş aileler
Soru 61
Ailelerle sosyal hizmeti gerçekleştirirken dikkate alınması gereken ilkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ailelere yardım etmek için en iyi yer onların evidir.
B
Aile parçaların toplamından daha fazla olan bir bütündür
C
Aileler değişme ve değişmemeyi dengelemeye çalışır.
D
Danışmanlık ailelerin sorunlarını kendi başlarına çözmeleri için onları güçlendirmez.
E
Bir aile üyesinde meydana gelen değişme tüm aile üyelerini etkiler.
Açıklama:
Danışmanlık ailelerin sorunlarını kendi başlarına çözmeleri için onları güçlendirmez.
Soru 62
Aile tedavisi ve danışma faaliyetlerinde sosyal hizmet uzmanınca ele alması ve incelemesi gereken temel kavramlar vardır. Aşağıdakilerden hangisi bu temel kavramlardır?
Seçenekler
A
Kural, İlişki, Kalıp
B
Kural, İlişki, Kalıp, İletişim
C
Kural, İlişki
D
Kural
E
Kural, İlişki, Kalıp, İletişim, Yapı
Açıklama:
Kural, İlişki, Kalıp, İletişim, Yapı.
Soru 63
Ailenin sağlıklı ve uyumlu olması, aile yapısının ve alt sistemlerin güçlü ve işler olmasını, ailenin toplumda görünür olmasını sağlayan bütüncül hizmetlerden oluşan hizmetin adı nedir?
Seçenekler
A
Aile sosyal hizmeti
B
Devlet sosyal hizmeti
C
Belediye sosyal hizmeti
D
Ekonomi sosyal hizmeti
E
Psikoloji sosyal hizmeti
Açıklama:
Aile sosyal hizmeti.
Soru 64
Aile sosyal hizmeti kaç temel işleve sahiptir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Aile sosyal hizmeti üç temel işleve sahiptir. Bunlar; aile tedavi ve danışmanlığı, eğitici faaliyetler ve savunuculuk hizmetleridir.
Soru 65
Aile tedavisi ve danışmanlığındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aile üyeleri arasındaki anlaşmazlıkları bütünüyle ya da kısmen gidermektir.
B
Aile ile devlet arasındaki anlaşmazlıkları bütünüyle ya da kısmen gidermektir.
C
Aile ile belediye arasındaki anlaşmazlıkları bütünüyle ya da kısmen gidermektir.
D
Aile ile iş yaşamı arasındaki anlaşmazlıkları bütünüyle ya da kısmen gidermektir.
E
Aile ile komşular arasındaki anlaşmazlıkları bütünüyle ya da kısmen gidermektir.
Açıklama:
Aile tedavisi ve danışmanlığındaki temel amaç, aile üyeleri arasındaki anlaşmazlıkları bütünüyle ya da kısmen gidermektir. Aile tedavisi önceleri bir psikoterapi biçimi olarak düşünülmüş ve aile üyelerinin hasta bireyin tedavisine, aralarındaki duygusal bağlar sayesinde yapıcı iletişimi güçlendirmek amacıyla birincil destek sistem olarak katkı verecekleri görüşüne dayandırılmıştır.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi aile tedavisi ve danışma hizmetlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Evlilik rehberliği
B
Aile rehberliği
C
Bir veya iki aile üyesine yönelik tedavi
D
Deneysel tedavi
E
Aile üyeleri arasında duygusal tedavi değişikliğini esas almayan tedavi
Açıklama:
Aile üyeleri arasında duygusal tedavi değişikliğini esas alan tedavi.
Soru 67
Aile yaşam döngüsünde ‘’İlk çocuğu ergenlik/ilk gençlik döneminde olan çiftler (İlk çocuk 13-21 yaşları arasında)’’kaçıncı döngüde yer alır?
Seçenekler
A
I. Döngü
B
II. Döngü
C
III. Döngü
D
IV.Döngü
E
V. Döngü
Açıklama:
III. Döngü: İlk çocuğu ergenlik/ilk gençlik döneminde olan çiftler (İlk çocuk 13-21 yaşları arasında).
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi Ailelerin karşılaştığı sorunların çözümü için aileye yönelik planlı müdahale sürecinin aşamalarıdır?
Seçenekler
A
Tanışma, ön değerlendirme, planlama, uygulama, son değerlendirme, sonlandırma
B
Ön değerlendirme, planlama, uygulama, son değerlendirme, sonlandırma ve izleme
C
Planlama, uygulama, son değerlendirme, sonlandırma ve izleme
D
Tanışma, öndeğerlendirme, planlama
E
Tanışma, ön değerlendirme, planlama, uygulama, son değerlendirme, sonlandırma ve izleme
Açıklama:
Ailelerin karşılaştığı sorunların çözümü için aileye yönelik planlı müdahale süreci; tanışma, ön değerlendirme, planlama, uygulama, son değerlendirme, sonlandırma ve izleme olmak üzere yedi aşamada gerçekleştirilmektedir.
Soru 69
Aile ile tanışma/bağlantı kurma aşamasında Sosyal hizmet uzmanı, ilk görüşmede öncelikle neye dikkat etmelidir?
Seçenekler
A
İlk görüşmenin mümkün olduğunca uzun olmasına
B
İlk görüşmenin mümkün olduğunca detaylı olmasına,
C
İlk görüşmenin mümkün olduğunca bilimsel olmasına
D
İlk görüşmenin mümkün olduğunca teorik olmasına
E
İlk görüşmenin mümkün olduğunca kısa olmasına
Açıklama:
Aile ile tanışma/bağlantı kurma aşamasında görüşme için hazırlık olunmalıdır. Sosyal hizmet uzmanı, ilk görüşmenin mümkün olduğunca kısa olmasına, aile üyelerini sıkmamasına ve kişisel sorunlara fazla girmemeye özen gösterilmelidir.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi uygulama aşamasında Aile sosyal hizmetinde yapılacak olan çalışmalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Uygulanan teknikler birey/ailenin gelişim dönemlerine uygun olmalıdır.
B
Uygulanan teknikler, geçiş dönemlerine uygun olmalıdır.
C
Sorun çözmeyi sağlayacak stratejilerin belirlenebilmesi için ulaşılmak istenen amaçlar çözümü kolaylaştıracak şekilde kısımlara ayrılmalıdır.
D
Ödev verme tekniği üzerindeki inceleme planlı biçimde uygulandığında başvuranların bunları titizlikle uyguladıklarını göstermektedir
E
Aileleri tanımadan her aileye aynı uygulama uygulanmalıdır.
Açıklama:
Aile sosyal hizmetinde yapılacak olan çalışmalar dört boyuttan gerçekleştirilmelidir. Bunlar:
- Uygulanan teknikler birey/ailenin gelişim dönemlerine uygun olmalıdır.
- Uygulanan teknikler, geçiş dönemlerine uygun olmalıdır.
- Sorun çözmeyi sağlayacak stratejilerin belirlenebilmesi için ulaşılmak istenen amaçlar çözümü kolaylaştıracak şekilde kısımlara ayrılmalıdır.
- Ödev verme tekniği üzerindeki inceleme planlı biçimde uygulandığında başvuranların bunları titizlikle uyguladıklarını göstermektedir.
- Uygulanan teknikler birey/ailenin gelişim dönemlerine uygun olmalıdır.
- Uygulanan teknikler, geçiş dönemlerine uygun olmalıdır.
- Sorun çözmeyi sağlayacak stratejilerin belirlenebilmesi için ulaşılmak istenen amaçlar çözümü kolaylaştıracak şekilde kısımlara ayrılmalıdır.
- Ödev verme tekniği üzerindeki inceleme planlı biçimde uygulandığında başvuranların bunları titizlikle uyguladıklarını göstermektedir.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi ailelerle sosyal hizmetin gerçekleşmesinde uygulanan bir dizi ilkeden biri değildir?
Seçenekler
A
Ailelere yardım etmek için en iyi yer onların evidir
B
Aile parçaların toplamından daha fazla olan bir bütündür.
C
Aile daha büyük sosyal sistemlere aittir ve birçok alt sisteme karşılık gelir
D
Aileler değişme ve değişmemeyi dengelemeye çalışır
E
Bir aile üyesinde meydana gelen değişme tüm aile üyelerini etkilemez.
Açıklama:
Ailelerle sosyal hizmetin gerçekleşmesinde uygulanan kurallar şu şeklinde sıralanabilir. Ailelere yardım etmek için en iyi yer onların evidir. Danışmanlık ailelerin sorunlarını kendi başlarına çözmeleri için onları güçlendirir. Müdahale bireyselleştirilmelidir ve ailenin sosyal, psikolojik, kültürel, eğitimsel, ekonomik ve fiziksel özelliklerini temel almalıdır. Aile parçaların toplamından daha fazla olan bir bütündür. Öncelikle ailelerin acil gereksinimleri karşılanmalı, daha sonra uzun dönemli amaçlara yönelinmelidir. Aileler değişme ve değişmemeyi dengelemeye çalışır. Bir aile üyesinde meydana gelen değişme tüm aile üyelerini etkiler. Aile üyelerinin davranışları en iyi döngüsel nedensellik ile açıklanabilir. Aile daha büyük sosyal sistemlere aittir ve birçok alt sisteme karşılık gelir. Aile oluşturulmuş kurallar çerçevesinde işlev görür.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi ailelerle sosyal hizmetin amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Ailelere rehberlik etmek
B
Danışmanlık vermek
C
Tedavi sağlamak
D
Rehabilitasyon sağlamak
E
Ev yaşamına müdahale etmemek
Açıklama:
Ev yaşamına müdahale etmemek sosyal hizmetin amaçlarından biri değildir. Ailelere yardım etmek için en iyi yer onların evidir.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi ana-baba ve çocuk arasındaki iletişim ve etkileşim bozukluklarından kaynaklanan sorunlarla, evlilik hayatı ile ilgili anlaşmazlıkların giderilmesi gibi konular üzerinde odaklaşan problem çözme yaklaşımıdır?
Seçenekler
A
Aile tedavisi
B
İletişim
C
Kalıp
D
İlişki
E
Kural
Açıklama:
B-C-D-E seçenekleri aile tedavisi ve danışma faaliyetlerinde sosyal hizmet uzmanınca ele alması ve incelemesi gereken temel kavramlardır. Aile tedavisi anababa ve çocuk arasındaki iletişim ve etkileşim bozukluklarından kaynaklanan sorunlarla, evlilik hayatı ile ilgili anlaşmazlıkların giderilmesi gibi konular üzerinde odaklaşan problem çözme yaklaşımıdır.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi bireylerin davranışlarını yönlendiren ve sınırlandıran ilişki anlaşmalarıdır?
Seçenekler
A
İlişki
B
Kural
C
Kalıp
D
İletişim
E
Yapı
Açıklama:
İlişki: Kişiler arasında oluşan duygu ve düşünce güdümünde davranışlarda şekillenen bir mesaj iletimi, arzu istek ve gereksinimlerin yanıt bulmasına yönelik bir alışverişsürecidir.
Kural: Bireylerin davranışlarını yönlendiren ve sınırlandıran ilişki anlaşmalarıdır.
Kalıp: Birbirine bağlanan art arda gelen olayların yapısallaşmasıdır.
İletişim: Bir sosyal yapıda yer alan sözlü ve sözel olmayan davranışlarıdır.
Yapı: Alt sistemleri organize eden sistem içinde sabit ilişkilerin oluşmasına yol açan ara eylemsellik kalıplarıdır.
Kural: Bireylerin davranışlarını yönlendiren ve sınırlandıran ilişki anlaşmalarıdır.
Kalıp: Birbirine bağlanan art arda gelen olayların yapısallaşmasıdır.
İletişim: Bir sosyal yapıda yer alan sözlü ve sözel olmayan davranışlarıdır.
Yapı: Alt sistemleri organize eden sistem içinde sabit ilişkilerin oluşmasına yol açan ara eylemsellik kalıplarıdır.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi bir sosyal yapıda yer alan sözlü ve sözel olmayan davranışlarıdır?
Seçenekler
A
Kalıp
B
Yapı
C
İletişim
D
İlişki
E
Kural
Açıklama:
Kalıp: Birbirine bağlanan art arda gelen olayların yapısallaşmasıdır.
Yapı: Alt sistemleri organize eden sistem içinde sabit ilişkilerin oluşmasına yol açan ara eylemsellik kalıplarıdır
İletişim: Bir sosyal yapıda yer alan sözlü ve sözel olmayan davranışlarıdır.
İlişki: Kişiler arasında oluşan duygu ve düşünce güdümünde davranışlarda şekillenen bir mesaj iletimi, arzu istek ve gereksinimlerin yanıt bulmasına yönelik bir alışveriş sürecidir
Kural: Bireylerin davranışlarını yönlendiren ve sınırlandıran ilişki anlaşmalarıdır.
Yapı: Alt sistemleri organize eden sistem içinde sabit ilişkilerin oluşmasına yol açan ara eylemsellik kalıplarıdır
İletişim: Bir sosyal yapıda yer alan sözlü ve sözel olmayan davranışlarıdır.
İlişki: Kişiler arasında oluşan duygu ve düşünce güdümünde davranışlarda şekillenen bir mesaj iletimi, arzu istek ve gereksinimlerin yanıt bulmasına yönelik bir alışveriş sürecidir
Kural: Bireylerin davranışlarını yönlendiren ve sınırlandıran ilişki anlaşmalarıdır.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi birbirine bağlanan art arda gelen olayların yapısallaşmasıdır?
Seçenekler
A
Yapı
B
İletişim
C
İlişki
D
Kural
E
Kalıp
Açıklama:
Yapı: Alt sistemleri organize eden sistem içinde sabit ilişkilerin oluşmasına yol açan ara eylemsellik kalıplarıdır
İletişim: Bir sosyal yapıda yer alan sözlü ve sözel olmayan davranışlarıdır.
İlişki: Kişiler arasında oluşan duygu ve düşünce güdümünde davranışlarda şekillenen bir mesaj iletimi, arzu istek ve gereksinimlerin yanıt bulmasına yönelik bir alışveriş sürecidir.
Kural: Bireylerin davranışlarını yönlendiren ve sınırlandıran ilişki anlaşmalarıdır.
Kalıp: Birbirine bağlanan art arda gelen olayların yapısallaşmasıdır.
İletişim: Bir sosyal yapıda yer alan sözlü ve sözel olmayan davranışlarıdır.
İlişki: Kişiler arasında oluşan duygu ve düşünce güdümünde davranışlarda şekillenen bir mesaj iletimi, arzu istek ve gereksinimlerin yanıt bulmasına yönelik bir alışveriş sürecidir.
Kural: Bireylerin davranışlarını yönlendiren ve sınırlandıran ilişki anlaşmalarıdır.
Kalıp: Birbirine bağlanan art arda gelen olayların yapısallaşmasıdır.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi kişiler arasında oluşan duygu ve düşünce güdümünde davranışlarda şekillenen bir mesaj iletimi, arzu istek ve gereksinimlerin yanıt bulmasına yönelik bir alışveriş sürecidir?
Seçenekler
A
İletişim
B
Yapı
C
Kural
D
Kalıp
E
İlişki
Açıklama:
İletişim: Bir sosyal yapıda yer alan sözlü ve sözel olmayan davranışlarıdır.
Yapı: Alt sistemleri organize eden sistem içinde sabit ilişkilerin oluşmasına yol açan ara eylemsellik kalıplarıdır
Kural: Bireylerin davranışlarını yönlendiren ve sınırlandıran ilişki anlaşmalarıdır.
Kalıp: Birbirine bağlanan art arda gelen olayların yapısallaşmasıdır.
İlişki: Kişiler arasında oluşan duygu ve düşünce güdümünde davranışlarda şekillenen bir mesaj iletimi, arzu istek ve gereksinimlerin yanıt bulmasına yönelik bir alışveriş sürecidir.
Yapı: Alt sistemleri organize eden sistem içinde sabit ilişkilerin oluşmasına yol açan ara eylemsellik kalıplarıdır
Kural: Bireylerin davranışlarını yönlendiren ve sınırlandıran ilişki anlaşmalarıdır.
Kalıp: Birbirine bağlanan art arda gelen olayların yapısallaşmasıdır.
İlişki: Kişiler arasında oluşan duygu ve düşünce güdümünde davranışlarda şekillenen bir mesaj iletimi, arzu istek ve gereksinimlerin yanıt bulmasına yönelik bir alışveriş sürecidir.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi alt sistemleri organize eden sistem içinde sabit ilişkilerin oluşmasına yol açan ara eylemsellik kalıplarıdır?
Seçenekler
A
İletişim
B
Yapı
C
Kural
D
Kalıp
E
İlişki
Açıklama:
İletişim: Bir sosyal yapıda yer alan sözlü ve sözel olmayan davranışlarıdır.
Yapı: Alt sistemleri organize eden sistem içinde sabit ilişkilerin oluşmasına yol açan ara eylemsellik kalıplarıdır
Kural: Bireylerin davranışlarını yönlendiren ve sınırlandıran ilişki anlaşmalarıdır.
Kalıp: Birbirine bağlanan art arda gelen olayların yapısallaşmasıdır.
İlişki: Kişiler arasında oluşan duygu ve düşünce güdümünde davranışlarda şekillenen bir mesaj iletimi, arzu istek ve gereksinimlerin yanıt bulmasına yönelik bir alışveriş sürecidir.
Yapı: Alt sistemleri organize eden sistem içinde sabit ilişkilerin oluşmasına yol açan ara eylemsellik kalıplarıdır
Kural: Bireylerin davranışlarını yönlendiren ve sınırlandıran ilişki anlaşmalarıdır.
Kalıp: Birbirine bağlanan art arda gelen olayların yapısallaşmasıdır.
İlişki: Kişiler arasında oluşan duygu ve düşünce güdümünde davranışlarda şekillenen bir mesaj iletimi, arzu istek ve gereksinimlerin yanıt bulmasına yönelik bir alışveriş sürecidir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi Carter ve McGoldrick’in yapmış oldukları aile yaşam döngüsü sınıflandırmasında ki I. Döngüdür?
Seçenekler
A
Çocuksuz-yeni evli çiftler
B
İlk çocuğu iş/okul yaşamında olan çiftler-orta yaşam döngüsü
C
İlk çocuğu 13 yaşın altında olan çiftler
D
İlk çocuğu ergenlik/ilk gençlik döneminde olan çiftler
E
İleri dönemdeki aileler tüm çocuklarını evden göndermiş aileler
Açıklama:
I.Döngü: Çocuksuz-yeni evli çiftler
II. Döngü: İlk çocuğu 13 yaşın altında olan çiftler
III. Döngü: İlk çocuğu ergenlik/ilk gençlik döneminde olan çiftler (İlk çocuk 13-21 yaşları arasında)
IV. Döngü: İlk çocuğu iş/okul yaşamında olan çiftler-orta yaşam döngüsü (İlk çocuk 21 ve üzeri yaşta)
V. Döngü: İleri dönemdeki aileler tüm çocuklarını evden göndermiş aileler.
II. Döngü: İlk çocuğu 13 yaşın altında olan çiftler
III. Döngü: İlk çocuğu ergenlik/ilk gençlik döneminde olan çiftler (İlk çocuk 13-21 yaşları arasında)
IV. Döngü: İlk çocuğu iş/okul yaşamında olan çiftler-orta yaşam döngüsü (İlk çocuk 21 ve üzeri yaşta)
V. Döngü: İleri dönemdeki aileler tüm çocuklarını evden göndermiş aileler.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi Carter ve McGoldrick’in yapmış oldukları aile yaşam döngüsü sınıflandırmasında ki IV. Döngüdür?
Seçenekler
A
Çocuksuz-yeni evli çiftler
B
İlk çocuğu iş/okul yaşamında olan çiftler-orta yaşam döngüsü
C
İlk çocuğu 13 yaşın altında olan çiftler
D
İlk çocuğu ergenlik/ilk gençlik döneminde olan çiftler
E
İleri dönemdeki aileler tüm çocuklarını evden göndermiş aileler
Açıklama:
I.Döngü: Çocuksuz-yeni evli çiftler
II. Döngü: İlk çocuğu 13 yaşın altında olan çiftler
III. Döngü: İlk çocuğu ergenlik/ilk gençlik döneminde olan çiftler (İlk çocuk 13-21 yaşları arasında)
IV. Döngü: İlk çocuğu iş/okul yaşamında olan çiftler-orta yaşam döngüsü (İlk çocuk 21 ve üzeri yaşta)
V. Döngü: İleri dönemdeki aileler tüm çocuklarını evden göndermiş aileler.
II. Döngü: İlk çocuğu 13 yaşın altında olan çiftler
III. Döngü: İlk çocuğu ergenlik/ilk gençlik döneminde olan çiftler (İlk çocuk 13-21 yaşları arasında)
IV. Döngü: İlk çocuğu iş/okul yaşamında olan çiftler-orta yaşam döngüsü (İlk çocuk 21 ve üzeri yaşta)
V. Döngü: İleri dönemdeki aileler tüm çocuklarını evden göndermiş aileler.
Soru 81
Kişi, grup ve ailelerin kendilerinden veya çevre koşullarından kaynaklanan maddi ve manevi sorunlarının çözümlenmesinde yardımcı olmayı ve yasam koşullarını iyileştirerek, toplumda işlevsellik kazanmalarını sağlamayı amaçlar. Bu tanıma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Aile Hekimliği
B
Danışmanlık Hizmetleri
C
Sosyal Hizmetler
D
Kızılay
E
Yardımlaşma Derneği
Açıklama:
Sosyal Hizmetler; kişi, grup ve ailelerin kendilerinden veya çevre koşullarından kaynaklanan maddi ve manevi sorunlarının çözümlenmesinde yardımcı olmayı ve yasam koşullarını iyileştirerek, toplumda işlevsellik kazanmalarını sağlamayı amaçlayan hizmetlerdir.
Soru 82
Ailelerle sosyal hizmet bir dizi ilke çerçevesinde gerçekleştirilir. Hangisi bu ilkelere uygun değildir?
Seçenekler
A
Ailelere yardım etmek için en iyi yer onları büronuza çağırmaktır.
B
Danışmanlık ailelerin sorunlarını kendi başlarına çözmeleri için onları güçlendirir.
C
Müdahale bireyselleştirilmelidir ve ailenin sosyal, psikolojik, kültürel, eğitimsel, ekonomik ve fiziksel özelliklerini temel almalıdır.
D
Aile parçaların toplamından daha fazla olan bir bütündür.
E
Öncelikle ailelerin acil gereksinimleri karşılanmalı, daha sonra uzun dönemli amaçlara yönelinmelidir.
Açıklama:
Ailelerle sosyal hizmet bir dizi ilke çerçevesinde gerçekleştirilir. Bunlardan biri de “Ailelere yardım etmek için en iyi yer onların evidir”.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi ailelerle sosyal hizmetin amacına uygun değildir?
Seçenekler
A
Ailelere rehberlik etmek
B
Danışmanlık vermek
C
Tedavi sağlamak
D
Rehabilitasyon sağlamak
E
Statülerini korumak
Açıklama:
Ailelerle sosyal hizmetin amacı; Ailelere rehberlik etmek, Danışmanlık vermek, Tedavi sağlamak ve Rehabilitasyon sağlamaktır.
Soru 84
Aileyi odak alan aile hizmet kurumları genellikle üç boyutlu bir hizmet programı sunar. Aşağıdakilerden hangisi bu programların içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Aile tedavi ve danışması
B
Eğitici faaliyetler
C
Ailenin sosyal kurumlarla ilişkisini düzenlemek
D
Ailenin sosyal kurumlarla savunuculuğunu yapmak
E
Ailenin sosyal kurumlarla ekonomisini yükseltmek
Açıklama:
Aileyi odak alan aile hizmet kurumları genellikle üç boyutlu bir hizmet programı sunar. Bu program; aile tedavi ve danışması, eğitici faaliyetler ve ailenin sosyal kurumlarla/kaynaklarla ilişkisini düzenleyen ve savunuculuğunu yapan savunuculuk hizmetleri biçiminde sıralanmaktadır.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi aile tedavisi ve danışma hizmetleri çeşitleri içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Evlilik rehberliği
B
Aile rehberliği
C
Bir veya iki aile üyesine yönelik tedavi
D
Deneysel tedavi
E
Fizik tedavi
Açıklama:
Ackerman (1970)’a göre aile tedavisi ve danışma hizmetleri çeşitleri şunlardır; Evlilik rehberliği, Aile rehberliği, Bir veya iki aile üyesine yönelik tedavi, Deneysel tedavi, aile krizlerini ele alan tedavi, Ego psikiyatri yaklaşım, gibi.
Soru 86
Aile ile yapılan çalışmalar esnasında dikkate alınması gereken belli başlı ögelerden aşağıdakilerden hangisi “Aile içi ögelerin” içine girmez?
Seçenekler
A
Aile içi sistem örüntüleri
B
Liderlik
C
Otorite yapıları
D
Dost çevre ilişkisi
E
Otorite yapılarında oluşan bozulma ve kaybolma
Açıklama:
Aile ile yapılan çalışmalar esnasında dikkate alınması gereken beli baslı ögeler aşağıda verilmiştir. Bunlar;
- Çevresel ögeler (toplum, akraba ve dost çevresi ilişkileri),
- Aile içi ögeler (Aile içi sistem örüntüleri, liderlik, otorite yapıları ve bunlarda oluşan bozulma ve kaybolma).
- Çevresel ögeler (toplum, akraba ve dost çevresi ilişkileri),
- Aile içi ögeler (Aile içi sistem örüntüleri, liderlik, otorite yapıları ve bunlarda oluşan bozulma ve kaybolma).
Soru 87
1960’larla birlikte feminist felsefe üzerinde önemli etkisi olan düşünce akımı hangisidir?
Seçenekler
A
Devletçilik
B
Milliyetçilik
C
Marksizm
D
Rasyonalizm
E
Sosyalizm
Açıklama:
1960’larla birlikte feminist felsefe üzerinde Marksizm’in önemli etkisinden söz etmek mümkündür.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi aile tedavisi ve danışma faaliyetlerinde sosyal hizmet uzmanınca ele alması ve incelemesi gereken temel kavramlardan değildir?
Seçenekler
A
Kural
B
Bilişim
C
İlişki
D
Kalıp
E
İletişim
Açıklama:
Aile tedavisi ve danışma faaliyetlerinde sosyal hizmet uzmanınca ele alması ve incelemesi gereken temel kavramlar; Kural, İlişki, Kalıp, İletişim ve Yapı’dır.
Soru 89
Tanışma, ön değerlendirme, planlama, uygulama, son değerlendirme, sonlandırma ve izleme olmak üzere yedi aşamalı planlı sürece ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sosyal ilişkiler
B
Bireye yönelik
C
Aileye yönelik
D
Çevreye yönelik
E
Sosyal hizmetler
Açıklama:
Ailelerin karşılaştığı sorunların çözümü için aileye yönelik planlı müdahale süreci; tanışma, ön değerlendirme, planlama, uygulama, son değerlendirme, sonlandırma ve izleme olmak üzere yedi aşamada gerçekleştirilmektedir.
Soru 90
Sosyal hizmet uzmanı aynı zamanda, aile alt sistemleri arasındaki ilişki biçimlerinin en işlevsel şekilde gerçekleşmesini sağlama konusunda gevşeme eğitimi, sistematik duyarsızlaştırma, alıştırma, tepki önleme, göz hareketlerini duyarsızlaştırma ve yeniden işlemleme gibi teknikler kullanır, bu teknik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Anksiyeteyi azaltan terapi stratejiler
B
Bilişsel yeniden yapılandırma stratejileri
C
Yeni davranışlar öğrenme stratejiler
D
Krize müdahale yaklaşımı
E
Dengeli yaklaşım kavramı
Açıklama:
Kullanılan teknikler: Anksiyeteyi azaltan terapi stratejileri: Gevşeme eğitimi, sistematik duyarsızlaştırma, alıştırma, tepki önleme, göz hareketlerini duyarsızlaştırma ve yeniden işlemleme gibi.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmetin başlıca amacını ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Bireylere, ailelere, gruplara ve topluluklara maddi olarak desteklerde bulunmak
B
Bireylere, ailelere, gruplara ve topluluklara manevi olarak destek sağlamak
C
İhtiyaç sahibi insanlara yardım etmek üzere her türlü imkanı kullanmak
D
Müracaatçılarını çevrelerindeki sistemlerle buluşturmak
E
Bireylere, ailelere, gruplara ve topluluklara sorunlarıyla baş etmeleri ve sosyal işlevselliklerini artırmaları için kapasitelerini geliştirmelerine yardımcı olmak
Açıklama:
Sosyal hizmet birçok farklı bireyle ve çok farklı alanlarda gerçekleştirilen çeşitli faaliyetleri kapsar. Sosyal hizmetin başlıca amacı; bireylere, ailelere, gruplara ve topluluklara sorunlarıyla baş etmeleri ve sosyal işlevselliklerini artırmaları için kapasitelerini geliştirmelerine yardımcı olmaktır.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet mesleğinin ana ilkelerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Toplumda varolan engeller, eşitsizlikler ve adaletsizliklere meydan okumak
B
Uygun yerel, ulusal, bölgesel ve/veya uluslararası sorunlar bakımından insanları savunuculuk faaliyetleri için teşvik etmek
C
İnsanların marjinal, mağdur ve incinebilir durumda kalmalarını sağlayan yapısal koşullardaki değişimleri insanların yerine savunmak
D
Marjinalize olmuş, sosyal olarak dışlanmış, incinebilir durumda olan insanların ve risk gruplarının sosyal alana dahil edilmelerini kolaylaştırmak
E
Birey, aile, grup ve topluluklara iyilik hâllerini ve sorun çözme kapasitelerini artırmalarında yardımcı olmak ve onları harekete geçirmek
Açıklama:
Sosyal hizmet mesleğinin ana ilkeleri şunlardır:
Marjinalize olmuş, sosyal olarak dışlanmış, incinebilir durumda olan insanların ve risk gruplarının sosyal alana dâhil edilmelerini kolaylaştırmak.
Toplumda varolan engeller, eşitsizlikler ve adaletsizliklere meydan okumak.
Birey, aile, grup ve topluluklara iyilik hâllerini ve sorun çözme kapasitelerini artırmalarında yardımcı olmak ve onları harekete geçirmek.
Uygun yerel, ulusal, bölgesel ve/veya uluslararası sorunlar bakımından insanları savunuculuk faaliyetleri için teşvik etmek.
Mesleğin etik ilkeleriyle uyumlu olan politika formülasyonları ve politikaların hedeflenen uygulamalarını insanlar için ve/veya onlarla beraber savunmak.
Kendi kendilerine bunu başaramayacak durumdaki insanların, örneğin kabul görmüş ve etik olarak benimsenmiş yasalar çerçevesinde bakıma muhtaç çocuklar ve zihinsel hastalık veya gerileme yaşamış kişilerin, korunması için çalışmak.
İnsanların marjinal, mağdur ve incinebilir durumda kalmalarını sağlayan yapısal koşullardaki değişimleri insanlar için ve/veya onlarla beraber savunmak.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Marjinalize olmuş, sosyal olarak dışlanmış, incinebilir durumda olan insanların ve risk gruplarının sosyal alana dâhil edilmelerini kolaylaştırmak.
Toplumda varolan engeller, eşitsizlikler ve adaletsizliklere meydan okumak.
Birey, aile, grup ve topluluklara iyilik hâllerini ve sorun çözme kapasitelerini artırmalarında yardımcı olmak ve onları harekete geçirmek.
Uygun yerel, ulusal, bölgesel ve/veya uluslararası sorunlar bakımından insanları savunuculuk faaliyetleri için teşvik etmek.
Mesleğin etik ilkeleriyle uyumlu olan politika formülasyonları ve politikaların hedeflenen uygulamalarını insanlar için ve/veya onlarla beraber savunmak.
Kendi kendilerine bunu başaramayacak durumdaki insanların, örneğin kabul görmüş ve etik olarak benimsenmiş yasalar çerçevesinde bakıma muhtaç çocuklar ve zihinsel hastalık veya gerileme yaşamış kişilerin, korunması için çalışmak.
İnsanların marjinal, mağdur ve incinebilir durumda kalmalarını sağlayan yapısal koşullardaki değişimleri insanlar için ve/veya onlarla beraber savunmak.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 93
I. Ailelere yardım etmek için en iyi yer onların evidir
II. Aileler değişme ve değişmemeyi dengelemeye çalışır.
III. Aile üyelerinin davranışları en iyi döngüsel nedensellik ile açıklanabilir.
IV. Bir aile üyesinde meydana gelen değişme sadece o üyeyi etkiler.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri ailelerle sosyal hizmeti gerçekleştirirken dikkate alınması gereken ilkeler arasında yer almaktadır?
II. Aileler değişme ve değişmemeyi dengelemeye çalışır.
III. Aile üyelerinin davranışları en iyi döngüsel nedensellik ile açıklanabilir.
IV. Bir aile üyesinde meydana gelen değişme sadece o üyeyi etkiler.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri ailelerle sosyal hizmeti gerçekleştirirken dikkate alınması gereken ilkeler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve IV
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Ailelerle sosyal hizmet bir dizi ilke çerçevesinde gerçekleştirilir. Bu ilkeler:
- Ailelere yardım etmek için en iyi yer onların evidir.
- Danışmanlık ailelerin sorunlarını kendi başlarına çözmeleri için onları güçlendirir.
- Müdahale bireyselleştirilmelidir ve ailenin sosyal, psikolojik, kültürel, eğitimsel, ekonomik ve fiziksel özelliklerini temel almalıdır.
- Aile parçaların toplamından daha fazla olan bir bütündür.
- Öncelikle ailelerin acil gereksinimleri karşılanmalı, daha sonra uzun dönemli amaçlara yönelinmelidir.
- Aileler değişme ve değişmemeyi dengelemeye çalışır.
- Bir aile üyesinde meydana gelen değişme tüm aile üyelerini etkiler.
- Aile üyelerinin davranışları en iyi döngüsel nedensellik ile açıklanabilir.
- Aile daha büyük sosyal sistemlere aittir ve birçok alt sisteme karşılık gelir.
- Aile oluşturulmuş kurallar çerçevesinde işlev görür, şeklinde sıralanabilir.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi aile sosyal hizmet uygulaması kapsamında sosyal hizmet uzmanının, odaklandığı spesifik aile sorunlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Çocuk istismarı
B
Akademik başarısızlık
C
İşsizlik
D
Aile parçalanması
E
Engellilik
Açıklama:
Aile sosyal hizmet uygulamasında sosyal hizmet uzmanı, çocuk istismarı, aile parçalanması, işsizlik, maddenin kötüye kullanımı, engellilik gibi spesifik aile sorunlarına odaklanır. Bu nedenle aile üyelerinin gereksinim ve diğer üyelerle geliştirdiği ilişkileri bağlamında geniş bir bakış açısıyla aile çalışma yapılır.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi ailelerle sosyal hizmetin temel amaçlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Tehlikelerden korumak
B
Rehberlik etmek
C
Danışmanlık vermek
D
Tedavi sunmak
E
Rehabilitasyon sağlamak
Açıklama:
Ailelerle sosyal hizmetin amacı; ailelere rehberlik etmek, danışmalık vermek, tedavi ve rehabilitasyon sağlamaktır.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 96
I. Aile tedavisi veya aile danışmanlığı
II. Eğitici faaliyetler
III. Mesleki faaliyetler
IV. Savunuculuk hizmetleri
Yukarıdakilerde hangisi/hangileri aileyi odak alan aile hizmet kurumlarının sunmuş olduğu hizmet programı arasında yer almaktadır?
II. Eğitici faaliyetler
III. Mesleki faaliyetler
IV. Savunuculuk hizmetleri
Yukarıdakilerde hangisi/hangileri aileyi odak alan aile hizmet kurumlarının sunmuş olduğu hizmet programı arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Aileyi odak alan aile hizmet kurumları genellikle üç boyutlu bir hizmet programı sunar. Bu program; aile tedavi ve danışması, eğitici faaliyetler ve ailenin sosyal kurumlarla/kaynaklarla ilişkisini düzenleyen ve savunuculuğunu yapan savunuculuk hizmetleri biçimin- de sıralanmaktadır.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 97
Alt sistemleri organize eden sistem içinde sabit ilişkilerin oluşmasına yol açan ara eylemsellik kalıpları aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Kural
B
İlişki
C
Kalıp
D
İletişim
E
Yapı
Açıklama:
Aile tedavisi ve danışma faaliyetlerinde sosyal hizmet uzmanınca ele alması ve incelemesi gereken temel kavramlar vardır. Bunlar:
Kural: Bireylerin davranışlarını yönlendiren ve sınırlandıran ilişki anlaşmalarıdır.
İlişki: Kişiler arasında oluşan duygu ve düşünce güdümünde davranışlarda şekillenen bir mesaj iletimi, arzu istek ve gereksinimlerin yanıt bulmasına yönelik bir alışveriş sürecidir.
Kalıp: Birbirine bağlanan art arda gelen olayların yapısallaşmasıdır.
Homeastasis: Sistemin kendi düzenekleriyle koruduğu iç durumdaki dengedir. Aile için homeastatis gerekli bir durumdur.
İletişim: Bir sosyal yapıda yer alan sözlü ve sözel olmayan davranışlarıdır.
Yapı: Alt sistemleri organize eden sistem içinde sabit ilişkilerin oluşmasına yol açan ara eylemsellik kalıplarıdır.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Kural: Bireylerin davranışlarını yönlendiren ve sınırlandıran ilişki anlaşmalarıdır.
İlişki: Kişiler arasında oluşan duygu ve düşünce güdümünde davranışlarda şekillenen bir mesaj iletimi, arzu istek ve gereksinimlerin yanıt bulmasına yönelik bir alışveriş sürecidir.
Kalıp: Birbirine bağlanan art arda gelen olayların yapısallaşmasıdır.
Homeastasis: Sistemin kendi düzenekleriyle koruduğu iç durumdaki dengedir. Aile için homeastatis gerekli bir durumdur.
İletişim: Bir sosyal yapıda yer alan sözlü ve sözel olmayan davranışlarıdır.
Yapı: Alt sistemleri organize eden sistem içinde sabit ilişkilerin oluşmasına yol açan ara eylemsellik kalıplarıdır.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 98
Aileyi zaman süreci içinde bir sistem olarak gösteren ve bir ailenin yaşamında önemli olan aşama ya da olaylar dizisi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Aile sistemleri döngüsü
B
Aile yaşam döngüsü
C
Yapısal aile döngüsü
D
Yaşantısal aile döngüsü
E
Stratejik aile döngüsü
Açıklama:
Aile yaşam döngüsü (family life cycle); aileyi zaman süreci içinde bir sistem olarak gösteren ve bir ailenin yaşamında önemli olan aşama ya da olaylar dizisidir. Bir başka tanıma göre aile yaşam döngüsü, aile kurulduktan sonra üyelerinin tamamını kaybedinceye kadar geçen zaman içinde, çeşitli gelişimsel dönemleri yaşamasına denir.
Yapılsal, Yaşantısal ve Stratejik Aile kuramları ise Aile Danışmanlığı kuramlarındandır.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Yapılsal, Yaşantısal ve Stratejik Aile kuramları ise Aile Danışmanlığı kuramlarındandır.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 99
Savunuculuk sosyal hizmetin hangi alandan ödünç aldığı bir kavramdır?
Seçenekler
A
Psikoloji
B
Sosyoloji
C
Hukuk
D
Felsefe
E
Antropoloji
Açıklama:
Savunuculuk, sosyal hizmetin hukuktan ödünç aldığı bir kavramdır. Savunuculuk rolünü üstlenen sosyal hizmet uzmanı müracaatçısı adına sözcülük yapar. Bu rolü yerine getirirken sosyal hizmet uzmanı nötr değildir, aynı avukatların yaptığı gibi müracaatçısının partizanca sözcülüğünü yapar. Müracaatçısının yararına tartışır, mücadele eder, pazarlık yapar, müzakere eder ve çevrede değişiklik yaratmaya çalışır. Bu tür çalışmalar kendi haklarını savunamayan aileler için oldukça önemlidir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 100
Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde ailelerin karşılaştığı sorunların çözümü için aileye yönelik planlı müdahale süreci doğru bir sırada verilmiştir?
Seçenekler
A
Tanışma, ön değerlendirme, planlama, uygulama, son değerlendirme, sonlandırma ve izleme
B
Ön değerlendirme, tanışma, planlama, uygulama, son değerlendirme, sonlandırma ve izleme
C
Ön değerlendirme, planlama, tanışma, uygulama, son değerlendirme, sonlandırma ve izleme
D
Tanışma, ön değerlendirme, planlama, uygulama, sonlandırma, izleme ve son değerlendirme
E
Ön değerlendirme, tanışma, planlama, uygulama, sonlandırma, izleme ve son değerlendirme
Açıklama:
Ailelerin karşılaştığı sorunların çözümü için aileye yönelik planlı müdahale süreci; tanışma, ön değerlendirme, planlama, uygulama, son değerlendirme, sonlandırma ve izleme olmak üzere yedi aşamada gerçekleştirilmektedir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 101
- Ailenin ilişkilerini geliştirmek
- Çevresel veya sosyal destek sistemlerini harekete geçirmek
- Çeşitli kuruluşlarda işlerini takip etmek
- Aileye duygusal yönden destek olmak
Seçenekler
A
Yanlız II
B
Yanlız III
C
I, II ve IV
D
I ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Mesleki çalışmalarda aileye yönelik yapılabilecek çalışmalardan bazıları; ailenin ilişkilerini geliştirmek, olanaklarını artırmak, çevresel veya sosyal destek sistemlerini harekete geçirmek, yaşadığı çevreyi değiştirmek, çeşitli kuruluşlarda işlerini takip etmek ve aileye duygusal yönden destek olmak şeklinde sıralanabilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 102
Aşağıdakilerden hangisi ailelerde sosyal hizmetin ilkeleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Ailelere yardım etmek için en iyi yer onların evidir.
B
Aileler değişme ve değişmemeyi dengelemeye çalışır.
C
Aile üyelerinin davranışları en iyi döngüsel nedensellik ile açıklanabilir.
D
Aile daha büyük sosyal sistemlere aittir ve birçok alt sisteme karşılık gelir.
E
Hepsi
Açıklama:
Ailelerle sosyal hizmet bir dizi ilke çerçevesinde gerçekleştirilir. Bu ilkeler:
• Ailelere yardım etmek için en iyi yer onların evidir.
• Danışmanlık ailelerin sorunlarını kendi başlarına çözmeleri için onları güçlendirir.
• Müdahale bireyselleştirilmelidir ve ailenin sosyal, psikolojik, kültürel, eğitimsel, ekonomik ve fiziksel özelliklerini temel almalıdır.
• Aile parçaların toplamından daha fazla olan bir bütündür.
• Öncelikle ailelerin acil gereksinimleri karşılanmalı, daha sonra uzun dönemli amaçlara yönelinmelidir.
• Aileler değişme ve değişmemeyi dengelemeye çalışır.
• Bir aile üyesinde meydana gelen değişme tüm aile üyelerini etkiler.
• Aile üyelerinin davranışları en iyi döngüsel nedensellik ile açıklanabilir.
• Aile daha büyük sosyal sistemlere aittir ve birçok alt sisteme karşılık gelir.
• Aile oluşturulmuş kurallar çerçevesinde işlev görür, şeklinde sıralanabilir (Collins, Jordan ve Coleman 2000 Akt. Duyan, 2012).
• Ailelere yardım etmek için en iyi yer onların evidir.
• Danışmanlık ailelerin sorunlarını kendi başlarına çözmeleri için onları güçlendirir.
• Müdahale bireyselleştirilmelidir ve ailenin sosyal, psikolojik, kültürel, eğitimsel, ekonomik ve fiziksel özelliklerini temel almalıdır.
• Aile parçaların toplamından daha fazla olan bir bütündür.
• Öncelikle ailelerin acil gereksinimleri karşılanmalı, daha sonra uzun dönemli amaçlara yönelinmelidir.
• Aileler değişme ve değişmemeyi dengelemeye çalışır.
• Bir aile üyesinde meydana gelen değişme tüm aile üyelerini etkiler.
• Aile üyelerinin davranışları en iyi döngüsel nedensellik ile açıklanabilir.
• Aile daha büyük sosyal sistemlere aittir ve birçok alt sisteme karşılık gelir.
• Aile oluşturulmuş kurallar çerçevesinde işlev görür, şeklinde sıralanabilir (Collins, Jordan ve Coleman 2000 Akt. Duyan, 2012).
Soru 103
Sosyal hizmetin temel odak noktası aşağıdakilerden hangisinde tam olarak doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Birey,aile, toplum
B
Aile,toplum,ulus
C
Birey,grup,toplum
D
Birey,çevre, toplum
E
Çevre,aile, toplum
Açıklama:
Sosyal hizmetin temel bilgisi; birey, grup ve toplum odaklıdır. Gerek bireysel olarak aile üyeleriyle gerekse bir grup olarak aile ve yakın çevresi ile mesleki çalışmalar aslında sosyal hizmet uzmanı için zaten kullana geldiği mesleki bilgileri aile düzeyine uyarlamasından başka bir şey olmamaktadır. Aile terapilerinin gelişimine bakıldığında başından beri sosyal hizmet uzmanının bu işte önderlik ettiğini görmek olasıdır. Birçok tanınmış terapist sosyal hizmet kökenlidir ve bu kişilerin geliştirdiği yaklaşımlar bugün de hem diğer sosyal hizmet elemanları hem de diğer meslek sahiplerince etkin bir kullanım alanı bulmaktadırlar. Örneğin; Virginia Satir, Jay Haley, Donald D. Jakson, Maro Palazzoli-Selvini birer sosyal hizmet uzmanıdır ve aile terapilerinin önde gelen isimleri arasında yer alırlar.Doğru cevap C'dir.
Soru 104
Aşağıdakilerden hangisi aile sosyal uzmanı özellikleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Aile sosyal uzmanı ofis ve kurum odaklıdır.
B
Ailenin aile işlevlerinin sağlıksız olan alanlara müdahale söz konusu değildir.
C
Ailenin işlevlerini 5 grupta inceler.
D
Problem çözme ve destek sağlamaya yönelik uygulamaları olmalıdır.
E
Aile sosyal hizmet uzmanı durağan bir yapı göstermelidir.
Açıklama:
Aile sosyal hizmet uygulamasında sosyal hizmet uzmanı, spesifik aile sorunlarına odaklanır (çocuk istismarı, aile parçalanması, işsizlik, maddenin kötüye kullanımı, engellilik gibi). Bu nedenle aile üyelerinin gereksinim ve diğer üyelerle geliştirdiği ilişkileri bağlamında geniş bir bakış açısıyla aile çalışma yapılır. Problem çözme, destek sağlama, bireylerin öğrenme becerileri ve yetkilerini geliştirmeye yönelik uygulamalar gerekir. Aile sosyal hizmet uzmanı ofis/kurum odaklı olduğu kadar ailenin yaşadığı çevre ve ev odaklı da çalışma yapmalıdır. Aile sosyal hizmet uzmanı ulaşılabilir ve eylem (müdahaleye hazır) odaklı olmalıdır. Aile sosyal hizmetinde, ailenin aile işlevlerinin sağlıksız olan alanlara müdahale söz konusudur.Doğru cevap D'dir.
Soru 105
- Uyumlu ve sağlıklı aile ilişkilerine katkıda bulunmak
- Aileyi bir arada tutan bağları güçlendirmek
- Aile üyelerinin kişiliklerinin sağlıklı biçimde gelişmesine ve toplumsal yaşama uyumlarına yardım etmek
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
Yalnızca III
C
II ve III
D
I ve III
E
I,II ve III
Açıklama:
Aile sosyal hizmetinin başlıca amacı:
• Uyumlu ve sağlıklı aile ilişkilerine katkıda bulunmak,
• Aileyi bir arada tutan bağları güçlendirmek,
• Aile üyelerinin kişiliklerinin sağlıklı biçimde gelişmesine ve toplumsal yaşama uyumlarına yardım etmektir.Doğru cevap E'dir.
• Uyumlu ve sağlıklı aile ilişkilerine katkıda bulunmak,
• Aileyi bir arada tutan bağları güçlendirmek,
• Aile üyelerinin kişiliklerinin sağlıklı biçimde gelişmesine ve toplumsal yaşama uyumlarına yardım etmektir.Doğru cevap E'dir.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisinde Aile tedavisi ve danışma faaliyetlerinde sosyal hizmet uzmanınca ele alması ve incelemesi gereken temel kavram ve açıklaması doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Kural: Alt sistemleri organize eden sistem içinde sabit ilişkilerin oluşmasına yol açan ara eylemsellik kalıplarıdır.
B
İlişki: Kişiler arasında oluşan duygu ve düşünce güdümünde davranışlarda şekillenen bir mesaj iletimi, arzu istek ve gereksinimlerin yanıt bulmasına yönelik bir alışveriş sürecidir.
C
Yapı: Bireylerin davranışlarını yönlendiren ve sınırlandıran ilişki anlaşmalarıdır.
D
Kalıp: Bir sosyal yapıda yer alan sözlü ve sözel olmayan davranışlarıdır.
E
İletişim: Sistemin kendi düzenekleriyle koruduğu iç durumdaki dengedir.
Açıklama:
Kural: Bireylerin davranışlarını yönlendiren ve sınırlandıran ilişki anlaşmalarıdır. İlişki: Kişiler arasında oluşan duygu ve düşünce güdümünde davranışlarda şekillenen bir mesaj iletimi, arzu istek ve gereksinimlerin yanıt bulmasına yönelik bir alışveriş sürecidir. Kalıp: Birbirine bağlanan art arda gelen olayların yapısallaşmasıdır. Homeastasis: Sistemin kendi düzenekleriyle koruduğu iç durumdaki dengedir. Aile için homeastatis gerekli bir durumdur. İletişim: Bir sosyal yapıda yer alan sözlü ve sözel olmayan davranışlarıdır. Yapı: Alt sistemleri organize eden sistem içinde sabit ilişkilerin oluşmasına yol açan ara eylemsellik kalıplarıdır (Özabacı ve Erkan, 2014).Doğru cevap B'dir.
Soru 107
Carter ve McGoldrick’in yapmış oldukları aile yaşam döngüsüne göre III.Döngü hangi döneme denk gelmektedir?
Seçenekler
A
Çocuksuz-yeni evli çiftler
B
İlk çocuğu ergenlik/ilk gençlik döneminde olan çiftler
C
İlk çocuğu 13 yaşın altında olan çiftler
D
İlk çocuğu iş/okul yaşamında olan çiftler-orta yaşam döngüsü
E
İleri dönemdeki aileler tüm çocuklarını evden göndermiş aileler
Açıklama:
Aile yaşam döngüsü Carter ve McGoldrick (1999) tarafından ilk çocuğun geldiği son aşama dikkate alınarak (yaşına göre) sınıflandırma yapılmaktadır. Carter ve McGoldrick’in yapmış oldukları aile yaşam döngüsü sınıflandırması aşağıdaki gibidir. • I. Döngü: Çocuksuz-yeni evli çiftler • II. Döngü: İlk çocuğu 13 yaşın altında olan çiftler • III. Döngü: İlk çocuğu ergenlik/ilk gençlik döneminde olan çiftler (İlk çocuk 13-21 yaşları arasında) • IV. Döngü: İlk çocuğu iş/okul yaşamında olan çiftler-orta yaşam döngüsü (İlk çocuk 21 ve üzeri yaşta) • V. Döngü: İleri dönemdeki aileler tüm çocuklarını evden göndermiş aileler Doğru cevap B'dir.
Soru 108
Sosyal hizmetin odağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birey
B
Grup
C
Aile
D
Toplum
E
Ulus
Açıklama:
Sosyal hizmetin odağı genellikle ailedir. Aile, etkileşime giren bağımsız bir sistemdir. Bireyin karşılaştığı problemler genellikle aile içindeki dinamiklerden etkilenir ve bunları etkiler. Aile, etkileşime giren bir sistem olduğundan aile üyelerinden birinin değişimi diğer aile üyelerini de etkilemektedir. Aileye odaklanmanın bir başka nedeni de müdahale sürecinde çoğunlukla diğer aile üyelerinin de katılımının gerekmesidir. Örneğin, alkol sorunu yaşayan bir aile üyesinin olduğu ailede aile üyelerinin tümünün danışmanlığa ihtiyacı vardır. Aile üyeleri, alkol sorunu yaşayan bireye nasıl davranması gerektiği konusunda danışmanlığa ihtiyaç duyabileceği gibi bireyin bağımlılıktan kurtulması için ihtiyaç duyduğu duygusal destek konusunda da danışmanlık alabilir (Zastrow, 2004).Doğru cevap C'dir.
Soru 109
Aile sistemini değerlendirmenin ikinci önemli diyagramlı aracı kim tarafından geliştirilmiştir?
Seçenekler
A
Murray Bowen
B
Zastrow
C
Kirst-Ashman
D
Duyan
E
Ann Hartman
Açıklama:
Aile sistemini değerlendirmenin ikinci önemli diyagramlı aracı Murray Bowen geliştirmiştir.Doğru cevap A'dır.
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi anksiyeteyi azaltan terapi stratejileri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Duygu ve düşünceleri izleme
B
Alternatifleri sınama
C
Yeniden düzenleme
D
Düşünceleri durdurma
E
Sistematik duyarsızlaştırma
Açıklama:
Anksiyeteyi azaltan terapi stratejileri: Gevşeme eğitimi, sistematik duyarsızlaştırma, alıştırma, tepki önleme, göz hareketlerini duyarsızlaştırma ve yeniden işlemleme gibi.Doğru cevap E'dir.
Soru 111
Başvuran kişi/ailenin durumunun mesleki çalışma sona erdikten sonrane kadar zaman izlenmesi gerekmektedir?
Seçenekler
A
1-3 Ay
B
2-6 Ay
C
6-8 Ay
D
8-12 Ay
E
12-15 Ay
Açıklama:
İzleme, yapılan müdahalelerin tümü sonlandırıldıktan ya da müdahale tamamlandıktan sonra müdahale amaçlarıyla ilişkili olarak ailenin işlevsellik düzeyi hakkında bilgi toplanmasıdır (Blythe ve Tripodi, 1989). Bir başka ifadeyle izleme formal ilişki sonlandıktan sonra ailenin ne yaptığı ile ilgilenir (Kirst-Ashman ve Hull, 1999). Turan (2012)’a göre mesleki çalışmanın amacı, sadece ailenin sorunlarını çözmek değildir. Asıl amaç, elde edilen sonuçların kalıcı olması, müracaatçının ileride karşılaşacağı sorunlarla kendisinin baş edebilmesidir. Bu konuda yapılan araştırmalar durumun her zaman böyle sonuçlanmadığını göstermektedir. O hâlde, bazı önlemlerin alınmasına gereksinim vardır. Bu duruma bireyin davranış alışkanlıkları, çevresel baskılar, değişmeyi pekiştirici faktörlerin yeterli olmayışı vb. gibi nedenler yol açabilmektedir. İdeal olan başvuran kişi/ailenin durumunun mesleki çalışma sona erdikten sonra 2 ile 6 ay süre ile izlenmesidir.Doğru cevap B'dir.
Soru 112
Aşağıdakilerden hangisi aile sosyal hizmeti kapsamındaki çalışmalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ailenin sorun çözme becerilerini geliştirme
B
Evde yara bakım hizmetleri verme
C
Aile adına savunuculuk yapma
D
Yanlış anlamaları düzeltme,
E
Fiziksel ve duygusal sınırları netleştirme
Açıklama:
Ailenin sorun çözme becerilerini geliştirme, bir üyenin başka bir üyeye duygu ve düşüncesini açıklama, fiziksel ve duygusal sınırları netleştirme, günün farklı zaman diliminde ailede gerçekleşen olayları açıklığa kavuşturma, yanlış anlamaları düzeltme, aile adına savunuculuk yapma, ailenin diğer sistem ve kaynaklarla ilişkisini düzenlenme ile ailenin sosyal işlevselliğini artırıcı çalışmalar aile sosyal hizmeti kapsamındadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 113
- Statü sağlamak
- Çocukların eğitimini planlamak
- Dinsel eğitim vermek
- Boş zaman faaliyetlerini gerçekleştirmek
Seçenekler
A
Yanlız II
B
II ve III
C
I, II ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Aile sosyal hizmetinde, ailenin aile işlevlerinin sağlıksız olan alanlara müdahale söz konusudur. Ogburgn (1963) ailenin işlevlerini yedi grup altında toplamıştır. Bunlar; ekonomik ihtiyaçları karşılamak, statü sağlamak, çocukların eğitimini planlamak, dinsel eğitim vermek, boş zaman faaliyetlerini gerçekleştirmek, aile üyelerinin birbirini koruması
ve karşılıklı sevgi ortamı yaratmak gibi işlevlerdir. Doğru cevap E'dir.
ve karşılıklı sevgi ortamı yaratmak gibi işlevlerdir. Doğru cevap E'dir.
Soru 114
Aile ile yapılan çalışmalar esnasında dikkate alınması gereken ögelerden hangisi toplum, akraba ve dost çevresi ilişkilerini içerir?
Seçenekler
A
İç ögeler
B
Dış ögeler
C
Aile dışı ögeler
D
Çevresel ögeler
E
Aile içi ögeler
Açıklama:
Aile ile yapılan çalışmalar esnasında dikkate alınması gereken beli başlı ögeler aşağıda
verilmiştir. Bunlar;
• Çevresel ögeler (toplum, akraba ve dost çevresi ilişkileri),
• Aile içi ögeler (Aile içi sistem örüntüleri, liderlik, otorite yapıları ve bunlarda oluşan
bozulma ve kaybolma),
• Dış ögeler (Oluşumlarına ailenin katkıda bulunmadığı ancak sonuçlarından etkilendiği
olaylar) şeklindedir. Doğru cevap D'dir.
verilmiştir. Bunlar;
• Çevresel ögeler (toplum, akraba ve dost çevresi ilişkileri),
• Aile içi ögeler (Aile içi sistem örüntüleri, liderlik, otorite yapıları ve bunlarda oluşan
bozulma ve kaybolma),
• Dış ögeler (Oluşumlarına ailenin katkıda bulunmadığı ancak sonuçlarından etkilendiği
olaylar) şeklindedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 115
Birbirine bağlanan art arda gelen olayların yapısallaşmasıdır.
Yukarıdaki cümlede Aile tedavisi ve danışma faaliyetlerinde sosyal hizmet uzmanınca ele alması ve incelemesi gereken temel kavramlardan hangisi açıklanmıştır?
Yukarıdaki cümlede Aile tedavisi ve danışma faaliyetlerinde sosyal hizmet uzmanınca ele alması ve incelemesi gereken temel kavramlardan hangisi açıklanmıştır?
Seçenekler
A
Homeastasis
B
Yapı
C
Kalıp
D
Kural
E
İlişki
Açıklama:
Kalıp: Birbirine bağlanan art arda gelen olayların yapısallaşmasıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 116
Yeni evlenmiş ya da evlenecek çiftlerle yapılan vaka ve grup çalışmaları ile anneler kulübü gibi faaliyetler aile sosyal hizmet çalışmalarından hangisine bir örnektir?
Seçenekler
A
Eğitici Faaliyetler
B
Ego psikiyatri yaklaşım
C
Aile rehberliği
D
Savunuculuk hizmetleri
E
Aile tedavisi ve danışma hizmetleri
Açıklama:
Eğitici aile sosyal hizmet çalışmalarında aile sisteminde herhangi bir bozukluk olmasa da
aile üyeleri arasındaki ilişkileri güçlendirme ve onların karşılıklı olarak sorumluluklarını daha iyi yürütmeleri için eğitilmeleri söz konusudur. Bu eğitime “aile hayatı/yaşamı eğitimi” denilmektedir. Yeni evlenmiş ya da evlenecek çiftlerle yapılan vaka ve grup çalışmaları ile anneler kulübü gibi faaliyetler bu kapsamdadır. Doğru cevap A'dır.
aile üyeleri arasındaki ilişkileri güçlendirme ve onların karşılıklı olarak sorumluluklarını daha iyi yürütmeleri için eğitilmeleri söz konusudur. Bu eğitime “aile hayatı/yaşamı eğitimi” denilmektedir. Yeni evlenmiş ya da evlenecek çiftlerle yapılan vaka ve grup çalışmaları ile anneler kulübü gibi faaliyetler bu kapsamdadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 117
- Okul öncesi çocuğa sahip aile
- Okul çağında çocuklu aile
- Ergenlik çağında çocuğu olan aile Yukarıda Becvar’a göre ailenin yaşam döngüsü aşamalarından bazıları verilmiştir. Bu aşamaların karşılığındaki duygu sorunları hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
- Çocuğun aile dışında ilişkiler kurmasına izin verme
- Yeni kişiliği kabul etme
- Çocuğun bağımsızlığına izin vermek için aile sınırlarında esnekliği artırma
B
- Yeni kişiliği kabul etme
- Çocuğun aile dışında ilişkiler kurmasına izin verme
- Çocuğun bağımsızlığına izin vermek için aile sınırlarında esnekliği artırma
C
- Çocuğun bağımsızlığına izin vermek için aile sınırlarında esnekliği artırma
- Yeni kişiliği kabul etme
- Çocuğun aile dışında ilişkiler kurmasına izin verme
D
- Yeni kişiliği kabul etme
- Çocuğun bağımsızlığına izin vermek için aile sınırlarında esnekliği artırma
- Çocuğun aile dışında ilişkiler kurmasına izin verme
E
- Çocuğun aile dışında ilişkiler kurmasına izin verme
- Çocuğun bağımsızlığına izin vermek için aile sınırlarında esnekliği artırma
- Yeni kişiliği kabul etme
Açıklama:
- Okul öncesi çocuğa sahip aile - Yeni kişiliği kabul etme
- Okul çağında çocuklu aile - Çocuğun aile dışında ilişkiler kurmasına izin verme
- Ergenlik çağında çocuğu olan aile - Çocuğun bağımsızlığına izin vermek için aile sınırlarında esnekliği artırma Doğru cevap B'dir.
Soru 118
Carter ve McGoldrick’in yapmış oldukları aile yaşam döngüsü sınıflandırmasında İlk çocuğu 13 yaşın altında olan çiftler hangi döngüdedir?
Seçenekler
A
I. Döngü
B
II. Döngü
C
III. Döngü
D
IV. Döngü
E
V. Döngü
Açıklama:
II. Döngü: İlk çocuğu 13 yaşın altında olan çiftlerdir. Doğru cevap B'dir.
Soru 119
- Anksiyeteyi azaltan terapi stratejileri
- Sosyal yardımlaşma ve işbirliği stratejileri
- Bilişsel yeniden yapılandırma stratejileri
- Yeni davranışlar öğrenme stratejileri
Seçenekler
A
Yanlız II
B
I ve II
C
I, III ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Kullanılan teknikler
Anksiyeteyi azaltan terapi stratejileri: Gevşeme eğitimi, sistematik duyarsızlaştırma,
alıştırma, tepki önleme, göz hareketlerini duyarsızlaştırma ve yeniden işlemleme gibi.
Bilişsel yeniden yapılandırma stratejileri: Duygu ve düşünceleri izleme, kanıtsal sorgulama, alternatifleri sınama, yeniden düzenleme, çerçeveleme, düşünceleri durdurma.
Yeni davranışlar öğrenme stratejileri: Modelleme, biçimlendirme, ödüllendirme, rol
oynama, sosyal beceri eğitimi, itici uyarıcılara koşullama terapisi, olasılıklı anlaşma. Doğru cevap C'dir.
Anksiyeteyi azaltan terapi stratejileri: Gevşeme eğitimi, sistematik duyarsızlaştırma,
alıştırma, tepki önleme, göz hareketlerini duyarsızlaştırma ve yeniden işlemleme gibi.
Bilişsel yeniden yapılandırma stratejileri: Duygu ve düşünceleri izleme, kanıtsal sorgulama, alternatifleri sınama, yeniden düzenleme, çerçeveleme, düşünceleri durdurma.
Yeni davranışlar öğrenme stratejileri: Modelleme, biçimlendirme, ödüllendirme, rol
oynama, sosyal beceri eğitimi, itici uyarıcılara koşullama terapisi, olasılıklı anlaşma. Doğru cevap C'dir.
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi aileyle yapılan çalışmalarda son değerlendirme aşaması için yanlış bir ifadedir?
Seçenekler
A
Son değerlendirme, uygulamanın amaca ulaşıp ulaşmadığını ortaya çıkarmanın bir
aracıdır ve amaçlara, hedeflere ulaşmak için kullanılan araçları gözden geçirmeyi de içerir.
aracıdır ve amaçlara, hedeflere ulaşmak için kullanılan araçları gözden geçirmeyi de içerir.
B
Son değerlendirme, yardım sonucunda ortaya çıkan olumlu-olumsuz ve hesaba katılmayan çıktıları tanımlar.
C
Son değerlendirme, ön değerlendirmede gerekli tüm bilgiler elde edildikten, bilgilerin
anlamları konusunda sonuçlar alındıktan ve durum için aile anlaşıldıktan sonra başlar.
anlamları konusunda sonuçlar alındıktan ve durum için aile anlaşıldıktan sonra başlar.
D
Son değerlendirme, beklenenlerin olup olmadığının ortaya çıkarıldığı aşamadır ve tamamlanmış bir işe bakmaya, hangi teknik ve yöntemlerin ne şekilde işe yaradığını saptamaya yarar.
E
Son değerlendirme, müdahale tamamlandıktan sonra müdahale amaçlarıyla ilişkili olarak ailenin işlevsellik düzeyi hakkında bilgi toplanmasıdır.
Açıklama:
İzleme Aşaması
İzleme, yapılan müdahalelerin tümü sonlandırıldıktan ya da müdahale tamamlandıktan
sonra müdahale amaçlarıyla ilişkili olarak ailenin işlevsellik düzeyi hakkında bilgi toplanmasıdır. Doğru cevap E'dir.
İzleme, yapılan müdahalelerin tümü sonlandırıldıktan ya da müdahale tamamlandıktan
sonra müdahale amaçlarıyla ilişkili olarak ailenin işlevsellik düzeyi hakkında bilgi toplanmasıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 121
Sosyal hizmet uygulamalarının genellikle odağı, etkileşimli ve bağımsız bir sistem olan ...... dir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Çocuk
B
Aile
C
Yaşlı
D
Kadın
E
Genç
Açıklama:
Sosyal hizmet uygulamalarının genellikle odağı, etkileşimli ve bağımsız bir sistem olan
ailedir.
ailedir.
Soru 122
Aile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Aile sosyal bir sistemdir.
B
Aile bir oyun sistemidir.
C
Aile iletişim sistemidir.
D
Aile antropolojik bir sistemdir.
E
Aile kültürel bir sistemdir.
Açıklama:
Aile sosyal bir sistemdir, kültürel bir sistemdir, oyun sistemidir, iletişim sistemidir, biyolojik bir sistemdir.
Soru 123
Aileyi odak alan aile hizmet kurumları genellikle kaç boyutlu bir hizmet programı sunarlar?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Aileyi odak alan aile hizmet kurumları genellikle üç boyutlu bir hizmet programı sunar.
Soru 124
I. Savunuculuk hizmetleri
II. Eğitici faaliyetler
III. Koruyucu hizmetler
IV. Barınma hizmetleri
Aşağıdakilerden hangisinde aile sosyal hizmet türleri hangisinde doğru verilmiştir?
II. Eğitici faaliyetler
III. Koruyucu hizmetler
IV. Barınma hizmetleri
Aşağıdakilerden hangisinde aile sosyal hizmet türleri hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
I-III
B
I-IV
C
II-IV
D
I-II
E
II-III
Açıklama:
Aile tedavi ve danışması, eğitici faaliyetler ve ailenin sosyal kurumlarla/kaynaklarla ilişkisini düzenleyen ve savunuculuğunu yapan savunuculuk hizmetleri biçiminde sıralanmaktadır.
Soru 125
Aşağıdakilerden hangisi Ackerman'ın belirttiği aile tedavisi ve danışma hizmetleri çeşitlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Evlilik rehberi
B
Aile rehberi
C
Sistem yaklaşımı
D
Deneysel tedavi
E
Ego psikiyatri yaklaşım
Açıklama:
Sistem yaklaşımı Ackerman'ın belirttiği aile tedavisi ve danışma hizmetleri çeşitlerinden birisi değildir.
Soru 126
Birbirine bağlanan art arda gelen olayların yapısallaşması aşağıdaki hangi kavramın açıklamasıdır?
Seçenekler
A
Kalıp
B
İletişim
C
İlişki
D
Yapı
E
Homeastasis
Açıklama:
Kalıp: Birbirine bağlanan art arda gelen olayların yapısallaşmasıdır.
Soru 127
İlk çocuğu 13 yaşın altında olan çiftler aile yaşam döngüsünün hangi aşamasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I. Döngü
B
II. Döngü
C
III. Döngü
D
IV. Döngü
E
V. Döngü
Açıklama:
II. Döngü: İlk çocuğu 13 yaşın altında olan çiftler
Soru 128
.........., sosyal hizmetin hukuktan ödünç aldığı bir kavramdır. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmesi gerekmektedir?
Seçenekler
A
Danışmanlık
B
Savunuculuk
C
Eğitimcilik
D
Tedavi edicilik
E
Sorun çözücülük
Açıklama:
Savunuculuk, sosyal hizmetin hukuktan ödünç aldığı bir kavramdır.
Soru 129
Aile ile birlikte sorunların keşfi, sorunların derinliğine incelendiği ve ele alındığı aşama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ön değerlendirme
B
Tanışma
C
Planlama
D
Uygulama
E
Son değerlendirme
Açıklama:
Aile ile birlikte sorunların keşfi, sorunların derinliğine incelendiği ve ele alındığı aşama ön değerlendirme aşamasıdır.
Soru 130
I. Genogramlar; sistemler-yönlü aile terapistleri tarafından yaygın olarak kullanırlar.
II. Genogram, nesiller arası bağlamda problemli duygu ve davranışların incelenmesinde aile üyeleri ve uzmanlar için çok sık kullanılan bir araç değildir.
III. Genogramlar, aile üyelerinin aile iletişim şekillerini anlamalarını ve belirlemelerini kolaylaştırırlar.
IV. Eko-maplerde olduğu gibi genogramlar da sadece uzmanlar tarafından hazırlanınca daha kullanışlı olurlar.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
II. Genogram, nesiller arası bağlamda problemli duygu ve davranışların incelenmesinde aile üyeleri ve uzmanlar için çok sık kullanılan bir araç değildir.
III. Genogramlar, aile üyelerinin aile iletişim şekillerini anlamalarını ve belirlemelerini kolaylaştırırlar.
IV. Eko-maplerde olduğu gibi genogramlar da sadece uzmanlar tarafından hazırlanınca daha kullanışlı olurlar.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
II-III
B
III-IV
C
I-II
D
I-III
E
II-IV
Açıklama:
I. ve III. maddeler genogramla ilgili doğru ifadelerdir. Genogramlar; sistemler-yönlü aile terapistleri tarafından yaygın olarak kullanırlar ve genogramlar, aile üyelerinin aile iletişim şekillerini anlamalarını ve belirlemelerini kolaylaştırırlar. Bununla birlikte genogram, nesiller arası bağlamda problemli duygu ve davranışların incelenmesinde aile üyeleri ve uzmanlar için çok kullanışlı bir araçtır ve eko-maplerde olduğu gibi genogramlar da uzman ve müracaatçının iş birliği ile hazırlanınca daha kullanışlı olurlar. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 131
Aşağıdakilerden hangisi aile sosyal hizmetinin başlıca amaçlarından biridir?
Seçenekler
A
Ailenin hukuka aykırı davranışını cezalandırma.
B
Uyumlu ve sağlıklı aile ilişkilerine katkıda bulunma.
C
Ailenin, yabancı kültürlerle tanışmasını sağlama.
D
Ailenin özgün yapısını ortadan kaldırma.
E
Ailenin tüm sırlarının öğrenilmesini sağlama.
Açıklama:
B şıkkı doğrudur. Aile sosyal hizmetinin başlıca amacı: • Uyumlu ve sağlıklı aile ilişkilerine katkıda bulunmak, • Aileyi bir arada tutan bağları güçlendirmek, • Aile üyelerinin kişiliklerinin sağlıklı biçimde gelişmesine ve toplumsal yaşama uyumlarına yardım etmektir.
Soru 132
Aşağıdakilerden hangisi ailelerle sosyal hizmet ilkelerinden biridir?
Seçenekler
A
Ailelere, danışmanlık birimlerinde yardım edilmelidir.
B
Aile parçaların toplamından ibarettir.
C
Öncelikle ailelerin acil gereksinimleri karşılanmalı, daha sonra uzun dönemli amaçlara yönelinmelidir.
D
Aileler değişmeye itilmelidir.
E
Bir aile üyesinde meydana gelen değişme bireyseldir.
Açıklama:
C şıkkı doğrudur. A şıkkı yanlıştır. Ailelere yardım etmek için en iyi yer onların evidir. B şıkkı yanlıştır. Aile parçaların toplamından daha fazla olan bir bütündür. D şıkkı yanlıştır. Aileler değişme ve değişmemeyi dengelemeye çalışır. E şıkkı yanlıştır. Bir aile üyesinde meydana gelen değişme tüm aile üyelerini etkiler.
Soru 133
Aile danışmanlığıyla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Aile tedavisi ve danışmanlığındaki temel amaç, aile üyelerinin topluma uygun davranmalarını sağlamaktır.
B
Aile tedavisi önceleri bir psikoterapi biçimi olarak düşünülmüştür.
C
Aile tedavisi kapasite ve sınırlılığı açısından modern psikotedavinin diğer dallarına benzer.
D
Tedavinin odağı doğal bir birim olan danışmanlıktır.
E
Tedavinin odağı doğal bir birim olan toplumdur.
Açıklama:
B şıkkı doğru, diğer şıklar yanlıştır. Aile tedavisi ve danışmanlığındaki temel amaç, aile üyeleri arasındaki anlaşmazlıkları bütünüyle ya da kısmen gidermektir. Aile tedavisi önceleri bir psikoterapi biçimi olarak düşünülmüş ve aile üyelerinin hasta bireyin tedavisine, aralarındaki duygusal bağlar sayesinde yapıcı iletişimi güçlendirmek amacıyla birincil destek sistem olarak katkı verecekleri görüşüne dayandırılmıştır. Aile tedavisi kapasite ve sınırlılığı açısından modern psikotedavinin psikanaliz, grup ve çocuk tedavileri gibi diğer dallarından belirgin bir biçimde farklı olan bir yöntemdir. Tedavinin odağı doğal bir birim olan ailedir ve bu birim anne, baba, kardeşler, büyük ebeveynler ve akrabalardan oluşur.
Soru 134
Aşağıdakilerden hangisi Ackerman (1970)’a göre aile tedavisi ve danışma hizmetlerinin çeşitlerinden biridir?
Seçenekler
A
Ailenin uyumunu sağlama yaklaşımı.
B
Tek aileye uygulanan yaklaşım.
C
Tek iletişim örüntüsü tedavisi
D
Genel aile tedavi
E
Deneysel tedavi
Açıklama:
E şıkkı doğrudur. Ackerman (1970)’a göre aile tedavisi ve danışma hizmetlerinin çeşitleri şunlardır: • Evlilik rehberliği • Aile rehberliği • Bir veya iki aile üyesine yönelik tedavi • Deneysel tedavi . Aile üyeleri arasında duygusal tedavi değişikliğini esas alan tedavi • İletişim örüntülerinin değişikliğini esas alan tedavi • Aile krizlerini ele alan tedavi • Aile ilişkilerinde otoriter, manipülatif yaklaşım • Birden fazla ailelere uygulanan yaklaşım • Ego psikiyatri yaklaşım'dan ibarettir.
Soru 135
Aile tedavisi ve danışma faaliyetlerinde sosyal hizmet uzmanınca incelenmesi gereken temel kavramlarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sistemin kendi düzenekleriyle koruduğu iç durumdaki denge yapıdır.
B
Birbirine bağlanan art arda gelen olayların yapısallaşması iletişimdir.
C
Bireylerin davranışlarını yönlendiren ve sınırlandıran ilişki anlaşmaları kalıptır.
D
Kişiler arasında oluşan duygu ve düşünce güdümünde davranışlarda şekillenen mesaj iletimi, arzu istek ve gereksinimlerin yanıt bulmasına yönelik alışveriş süreci ilişkidir.
E
Bireylerin davranışlarını yönlendiren ve sınırlandıran ilişki anlaşmaları yapıdır.
Açıklama:
D şıkkı doğrudur. Kural: Bireylerin davranışlarını yönlendiren ve sınırlandıran ilişki anlaşmalarıdır. İlişki: Kişiler arasında oluşan duygu ve düşünce güdümünde davranışlarda şekillenen bir mesaj iletimi, arzu istek ve gereksinimlerin yanıt bulmasına yönelik bir alışveriş sürecidir. Kalıp: Birbirine bağlanan art arda gelen olayların yapısallaşmasıdır. Homeastasis: Sistemin kendi düzenekleriyle koruduğu iç durumdaki dengedir. Aile için homeastatis gerekli bir durumdur. İletişim: Bir sosyal yapıda yer alan sözlü ve sözel olmayan davranışlarıdır. Yapı: Alt sistemleri organize eden sistem içinde sabit ilişkilerin oluşmasına yol açan ara eylemsellik kalıplarıdır.
Soru 136
Aile hayatı eğitiminde arzu edilen sonuç ne anlama gelir?
Seçenekler
A
Aile hayatı eğitiminde arzu edilen sonuç “bütünleştirici” bir öğrenmedir.
B
Aile hayatı eğitiminde arzu edilen sonuç “bireysel” bir öğrenmedir.
C
Aile hayatı eğitiminde arzu edilen sonuç “deneyimsel” bir öğrenmedir.
D
Aile hayatı eğitiminde arzu edilen sonuç “teorik” bir öğrenmedir.
E
Aile hayatı eğitiminde arzu edilen sonuç “uygulamalı” bir öğrenmedir.
Açıklama:
A şıkkı doğrudur. Aile hayatı eğitiminde arzu edilen sonuç “bütünleştirici” bir öğrenmedir. Bu bütünleşme alınan bilgilerle düşünce, duygu ve davranışlar değiştiğinde veya yeniden düzenlendiğinde gerçekleşmiş olur.
Soru 137
Aşağıdakilerden hangisi, Carter ve McGoldrick’in yapmış oldukları aile yaşam döngüsü sınıflandırmalardan biridir?
Seçenekler
A
I. Döngü: Çocuksuz-yeni evli çiftler
B
II. Döngü: İlk çocuğu 3 yaşın altında olan çiftler
C
III. Döngü: İlk çocuğu 5-10 yaş arasında olan çiftler
D
IV. Döngü: İlk çocuğu on beş-onsekiz yaş arasında olan çiftler
E
V. Döngü: 0nbeş-yirmibir yaşlaraı arasında çocuğu olan çiftler.
Açıklama:
A şıkkı doğrudur. Aile yaşam döngüsü Carter ve McGoldrick (1999) tarafından ilk çocuğun geldiği son aşama dikkate alınarak (yaşına göre) sınıflandırma yapılmaktadır. Carter ve McGoldrick’in yapmış oldukları aile yaşam döngüsü sınıflandırması aşağıdaki gibidir. • I. Döngü: Çocuksuz-yeni evli çiftler • II. Döngü: İlk çocuğu 13 yaşın altında olan çiftler • III. Döngü: İlk çocuğu ergenlik/ilk gençlik döneminde olan çiftler (İlk çocuk 13-21 yaşları arasında) • IV. Döngü: İlk çocuğu iş/okul yaşamında olan çiftler-orta yaşam döngüsü (İlk çocuk 21 ve üzeri yaşta) • V. Döngü: İleri dönemdeki aileler tüm çocuklarını evden göndermiş aileler
Soru 138
Savunuculuk faaliyetleriyle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Savunuculuk rolünü üstlenen sosyal hizmet uzmanı kendi adına sözcülük yapar.
B
Savunuculuk rolünü üstlenen sosyal hizmet uzmanı bu rolü yerine getirirken nötr değildir.
C
Sosyal hizmet uzmanının aile adına savunuculuk yaparken aralarında açık bir sözleşme olamaz.
D
Sosyal hizmet uzmanlarının ailelere hizmet verirken yasalar, yönetmelikler konusunda bilgi sahibi olmasına gerek yoktur.
E
Savunuculuk, sosyal hizmetin sosyolojiden ödünç aldığı bir kavramdır.
Açıklama:
B şıkkı doğru, diğer şıklar yanlıştır. Savunuculuk, sosyal hizmetin hukuktan ödünç aldığı bir kavramdır. Savunuculuk rolünü üstlenen sosyal hizmet uzmanı müracaatçısı adına sözcülük yapar. Bu rolü yerine getirirken sosyal hizmet uzmanı nötr değildir, aynı avukatların yaptığı gibi müracaatçısının partizanca sözcülüğünü yapar. Müracaatçısının yararına tartışır, mücadele eder, pazarlık yapar, müzakere eder ve çevrede değişiklik yaratmaya çalışır. Bu tür çalışmalar kendi haklarını savunamayan aileler için oldukça önemlidir. Bilindiği üzere sosyal hizmet uzmanlarının toplumsal açıdan dezavantajlı, eğitim düzeyi düşük, yasal haklarını bilmeyen ailelerle karşılaşmaması mümkün değildir. Bu gibi durumlarda sosyal hizmet uzmanından kendi haklarını savunamayan, hatta haklarının neler olduğunu bilmeyen müracaatçı aileler karşısında nötr kalması beklenemez, aksine onlar adına harekete geçmesi ve gerekli düzenlemeler ve değişiklikler için uğraşması beklenir. Sosyal hizmet uzmanının aile adına savunuculuk yaparken aralarında açık bir sözleşme yapılmadığı zaman bazı ikilemleri ve tehlikeleri beraberinde getirebilir. Şöyle ki bir avukat müvekkil istemedikçe onun savunuculuğunu üstlenmez, buna benzer bir şekilde sosyal hizmet uzmanlarının da müracaatçısının adına savunuculuk faaliyetlerine girmeden önce müracaatçısı ile açık bir sözleşme yapmalıdır. Sosyal hizmet uzmanlarının ailelere hizmet verirken yasalar, yönetmelikler ve ilgili diğer düzenlemeler ve ailelere hizmet veren hizmet sistemlerinin nasıl işlediği konusunda bilgi sahibi olması zorunludur.
Soru 139
Planlı değişim basamağı çerçevesinde tanışma/bağlantı kurma aşamasıyla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Tanışma/bağlantı kurma aşaması sosyal hizmet uzmanı ve ailenin bir araya gelemeden çözüme ulaşıldığı aşamadır.
B
Sosyal hizmet uzmanı, ilk görüşmede aile üyelerinin kişisel sorunlarına odaklı çalışmalıdır.
C
Sosyal hizmet uzmanı, tanışma/bağlantı kurma basamağında aileler ile geçici bir sözleşme yapar.
D
Ailelerle ilk görüşme ev ziyareti olarak gerçekleştirilemez.
E
İlk görüşmede üzerinde çalışılacak sorunların önceden belirlenmesine ve aileye bildirilmesine gerek yoktur.
Açıklama:
A şıkkı yanlıştır. Tanışma/bağlantı kurma aşaması sosyal hizmet uzmanı ve ailenin bir araya geldiği aşamadır. B şıkkı yanlıştır. Sosyal hizmet uzmanı, ilk görüşmenin mümkün olduğunca kısa olmasına, aile üyelerini sıkmamasına ve kişisel sorunlara fazla girmemeye özen gösterilmelidir. C şıkkı doğrudur. Sosyal hizmet uzmanı her mesleki çalışmada olduğu gibi tanışma/bağlantı kurma basamağında aileler ile geçici bir sözleşme yapar ve bu sözleşme bağlamında sosyal hizmet uzmanlarının ve ailelerin rolleri, kimlerin uygulama sürecine katılacağı, uygulama sürecinin içeriğini konuşmak, sorunun ne olduğu tanımlamak, ücret, görüşmelerin yeri ve sıklığı konuları açık ve daha somut hâle getirir. D şıkkı yanlıştır. Ailelerle ilk görüşme ev ziyareti şeklinde gerçekleştirilecekse görüşme hakkında kuruma bilgi verilmesi, mümkünse gündüz saatlerinde görüşme yapılması ve ailenin evine güvenli yoldan gidilmesi gelinmesi gereklidir. E şıkkı yanlıştır. İlk görüşmede üzerinde çalışılacak sorunlar, görüşme için aileyle nasıl temas kurulacağı ve ilk görüşme için ne kadar zaman ayrılacağı belirlenmelidir.
Soru 140
Aile sosyal hizmetinde ön değerlendirme aşamasında kullanılacak araçlarla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yeni davranış öğrenme stratejileri; pratisyenler tarafından ailenin işlevselliğini değerlendirmek ve tedavi müdahalelerini geliştirmek için kullanılan araçlardır.
B
Eko- mapler, aile üyelerinin aile iletişim şekillerini anlamalarını ve belirlemelerini kolaylaştırırlar.
C
Genogramlar, sosyal hizmet uzmanı ve aile üyeleri için sorunlu, duygusal ve davranışsal örüntüleri kuşaklararası bağlamda inceleyen bir araçtır.
D
Eko haritada, kısaltma ve simge kullanılamaz.
E
Tekniğin ilk geliştiricisi Zastrow’dur.
Açıklama:
A şıkkı yanlıştır. Eko-Mapler (Çevre Haritaları); pratisyenler tarafından ailenin işlevselliğini değerlendirmek ve tedavi müdahalelerini geliştirmek için kullanılan araçlardır. Eko-map; müracaatçıyı/aileyi sosyal çevresi içinde çizmektir. Müracaatçının aile yaşamı ve aile içindeki ve dışındaki diğerleriyle iletişimlerinin doğasını eko-mapler resimler. B şıkkı yanlıştır. Genogram, nesiller arası bağlamda problemli duygu ve davranışların incelenmesinde aile üyeleri ve uzmanlar için çok kullanışlı bir araçtır. Genogramlar, aile üyelerinin aile iletişim şekillerini anlamalarını ve belirlemelerini kolaylaştırırlar. C şıkkı doğrudur. Genogramlar müracaatçının sorunlarının kökenini incelemenin, ailenin en az üç kuşağının şemasını çıkararak grafik çizmeyi içeren bir yöntemdir. Bir aile ağacıdır. Sosyal hizmet uzmanı ve aile üyeleri için sorunlu, duygusal ve davranışsal örüntüleri kuşaklararası bağlamda inceleyen bir araçtır. Simgelerde en az üç kuşağın isimleri, yaşları, cinsiyetleri, evlilik durumları, kardeş ilişkileri temsil edilir. D şıkkı yanlıştır. Eko haritada kısaltma ve simgeler kullanılır . E şıkkı yanlıştır. Tekniğin ilk geliştiricisi Ann Hartman’dır.
Ünite 4
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi aile sistemi kuramsal yaklaşımlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşantısal aile danışmanlığı
B
Yapısal aile danışmanlığı
C
Bowen aile danışmanlığı
D
Stratejik aile danışmanlığı
E
Minuchin aile danışmanlığı
Açıklama:
Minuchin aile danışmanlığı 4 temel kuramdan biri değildir
Soru 2
............................ daima başkalarının onayını almaya çalışan “evet efendim”cilerdir. Karşısındakini memnun etmeye çalışırlar ve özür dilerler.
Satir'in aile yaklaşım kuramına göre boşluklu yere hangisi gelmelidir?
Satir'in aile yaklaşım kuramına göre boşluklu yere hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Suçlayıcılar
B
Hesapçılar
C
Dağıtıcılar
D
Yatıştırıcılar
E
Benciller
Açıklama:
Satır'ın görüşüne göre noktalı yere Yatıştırıcılar ifadesi gelmelidir.
Soru 3
.......................diktatör patronlardır, sert ve gergindirler, sesleri soğuk ve yüksektir. İri elleri kalçalarındadır ellerinin işaret parmağı size doğrudur.
Satır'ın yaklaşımına göre noktal ıyere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Satır'ın yaklaşımına göre noktal ıyere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Yatıştırıcılar
B
Suçlayıcılar
C
Hesapçılar
D
Dağıtıcılar
E
Benciller
Açıklama:
Suçlayıcılar diktatör patronlardır, sert ve gergindirler, sesleri soğuk ve yüksektir. İri
elleri kalçalarındadır ellerinin işaret parmağı size doğrudur
elleri kalçalarındadır ellerinin işaret parmağı size doğrudur
Soru 4
.......................her şeyi analiz ederler. En ufak bir duygu belirtisi göstermezler. Bazen bunlara ‘süper mantıklılar’ da denir. Bunlar akıllı ve mantıklıdırlar ancak insanlara karşı soğuk ve mesafelidirler ve bu kişiler, fiziksel olarak bir bilgisayar gibi katı ve sakindirler.
Satir'in aile yaklaşımına göre noktalı yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Satir'in aile yaklaşımına göre noktalı yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Suçlayıcılar
B
Yatıştırıcılar
C
Benciller
D
Dağıtıcılar
E
Hesapçılar
Açıklama:
Hesapçılar her şeyi analiz ederler. En ufak bir duygu belirtisi göstermezler. Bazen
bunlara ‘süper mantıklılar’ da denir. Bunlar akıllı ve mantıklıdırlar ancak insanlara karşı
soğuk ve mesafelidirler ve bu kişiler, fiziksel olarak bir bilgisayar gibi katı ve sakindirler.
bunlara ‘süper mantıklılar’ da denir. Bunlar akıllı ve mantıklıdırlar ancak insanlara karşı
soğuk ve mesafelidirler ve bu kişiler, fiziksel olarak bir bilgisayar gibi katı ve sakindirler.
Soru 5
........................kafa karıştırıcılardır, söylediklerinin bir anlamı yoktur. Şarkı söyler gibi bir ses tonuna sahiptirler ve hiçbir zaman belli bir noktaya odaklanmazlar. Satir’in bunları tanımlamak için gösterdiği imaja göre yana eğik olan başı sürekli hareket halindedir ve de kollar, beden ve ağız farklı yönlere doğru uzanmaktadır.
Satir'in aile yaklaşımına göre noktalı yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Satir'in aile yaklaşımına göre noktalı yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Hesapçılar
B
Benciller
C
Hesapçılar
D
Dağıtıcılar
E
Suçlayıcılar
Açıklama:
Dağıtıcılar kafa karıştırıcılardır, söylediklerinin bir anlamı yoktur. Şarkı söyler gibi
bir ses tonuna sahiptirler ve hiçbir zaman belli bir noktaya odaklanmazlar. Satir’in bunları tanımlamak için gösterdiği imaja göre yana eğik olan başı sürekli hareket halindedir ve de kollar, beden ve ağız farklı yönlere doğru uzanmaktadır.
bir ses tonuna sahiptirler ve hiçbir zaman belli bir noktaya odaklanmazlar. Satir’in bunları tanımlamak için gösterdiği imaja göre yana eğik olan başı sürekli hareket halindedir ve de kollar, beden ve ağız farklı yönlere doğru uzanmaktadır.
Soru 6
Yaşantısal aile danışmanlığını dört unsur bakımdan özetlediğimizde aşağıdakilerden hangisi boşta kalır?
Seçenekler
A
İçtenlik ve kabul
B
Güçlü yaşantısal şimdi ve burada teknikleri
C
Profesyonelin keşfetme çabası
D
Profesyonelin rahat ve insancıl yapısı
E
Profesyönelin sert disiplini ve içtenlik dışı davranışları
Açıklama:
Profesyönelin sert disiplini ve içtenlik dışı davranışları buna örnek verilemez
Soru 7
Aşağıdakielrden hangisi yapısal aile danışmanlığını genel olarak kazandırdığı becerilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Katılma ve uyum sağlama (dahil etme)
B
Canlandırma
C
Yapısal harita çıkarma
D
Etkileşimlere odaklanma ve bunları değiştirme
E
Sınır kaldırma
Açıklama:
Sınır kaldırma bunlardan değildir.
Soru 8
Bowen’ın aile danışmanlığı yaklaşımının nihai amacı aile üyelerinin .......................... artırılmasıdır.
Bowen'in yaklaşımına göre boşluklu yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Bowen'in yaklaşımına göre boşluklu yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Kendilik odağı
B
Bencil yaklaşımı
C
İnsan ilişkileri
D
Bağlanma
E
Hiyerarşiyi
Açıklama:
Bowen’ın aile danışmanlığı yaklaşımının nihai amacı aile üyelerinin kendilik odağının artırılmasıdır
Soru 9
Stratejik yaklaşımda önemli bir bileşen......................... olarak bilinir.
Stratejik yaklaşıma göre noktalı yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Stratejik yaklaşıma göre noktalı yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Kendilik odağı
B
Aile hiyerarşisi
C
Bağlanma
D
Benlik
E
Özgürlük
Açıklama:
Stratejik yaklaşımda önemli bir bileşen ‘aile hiyerarşisi’ olarak bilinir
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi stratejik yaklaşımın müdahale süreçlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kişisilleştirme
B
Soruna odaklanma
C
Etkileşime girme
D
Amaç oluşturma
E
Yapılacakları belirleme
Açıklama:
Kişileştirme bunlardan değildir sosyalleştirme onun yerine gelmelidir
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi aile sistemi kuramları çatısı altında yer alan kuramlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşantısal aile danışmanlığı
B
Yapısal aile danışmanlığı
C
Bowen aile danışmanlığı
D
Stratejik aile danışmanlığı
E
Sistematik aile danışmanlığı
Açıklama:
• Yaşantısal aile danışmanlığı (Virginia Satir)
• Yapısal aile danışmanlığı (Salvador Minuchin)
• Bowen aile danışmanlığı (Murray Bowen)
• Stratejik aile danışmanlığı (Jay Haley)
Yukarıda sıralanan yaklaşımlar ‘aile sistemi kuramları’ çatısı altında toplanmaktadır.
• Yapısal aile danışmanlığı (Salvador Minuchin)
• Bowen aile danışmanlığı (Murray Bowen)
• Stratejik aile danışmanlığı (Jay Haley)
Yukarıda sıralanan yaklaşımlar ‘aile sistemi kuramları’ çatısı altında toplanmaktadır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi yaşantısal aile danışmanlığı yaklaşımına göre bireylerin stresli olduklarında iletişimlerinde genellikle yaşadıkları problem örüntülerinden biridir?
Seçenekler
A
Dağıtıcılar
B
Kuşkucular
C
Karalamacılar
D
Kurtarıcılar
E
Asmacılar
Açıklama:
Bireyler stresli olduklarında iletişimlerinde genellikle dört problemli örüntüden birine başvururlar: Bunlar yatıştırma, suçlama, hesap yapma ve dağıtma olarak gruplandırılmıştır. Bunların hepsi de, düşük kendilik değerinin ürünüdür ve kırılganlığı örtmeye çalışmaktadır.
Yatıştırıcılar daima başkalarının onayını almaya çalışan “evet efendim”cilerdir. Karşısındakini memnun etmeye çalışırlar ve özür dilerler. Virginia Satir bu pozisyonu anlayabilmek için şu beden duruşunu denemeyi önerir. Dizinizin birisini yere değdirirken bir elinizi yalvarırcasına uzatın, ensenizi dik tutun ve başınızı yukarı doğru uzatın. Suçlayıcılar diktatör patronlardır, sert ve gergindirler, sesleri soğuk ve yüksektir. İri elleri kalçalarındadır ellerinin işaret parmağı size doğrudur.
Hesapçılar her şeyi analiz ederler. En ufak bir duygu belirtisi göstermezler. Bazen bunlara ‘süper mantıklılar’ da denir. Bunlar akıllı ve mantıklıdırlar ancak insanlara karşı soğuk ve mesafelidirler ve bu kişiler, fiziksel olarak bir bilgisayar gibi katı ve sakindirler. Sanki belkemiklerinden başlayarak ense arkalarına doğru uzanan uzun ve sert bir demir çubuk vardır.
Dağıtıcılar kafa karıştırıcılardır, söylediklerinin bir anlamı yoktur. Şarkı söyler gibi bir ses tonuna sahiptirler ve hiçbir zaman belli bir noktaya odaklanmazlar. Satir’in bunları tanımlamak için gösterdiği imaja göre yana eğik olan başı sürekli hareket halindedir ve de kollar, beden ve ağız farklı yönlere doğru uzanmaktadır.
Yatıştırıcılar daima başkalarının onayını almaya çalışan “evet efendim”cilerdir. Karşısındakini memnun etmeye çalışırlar ve özür dilerler. Virginia Satir bu pozisyonu anlayabilmek için şu beden duruşunu denemeyi önerir. Dizinizin birisini yere değdirirken bir elinizi yalvarırcasına uzatın, ensenizi dik tutun ve başınızı yukarı doğru uzatın. Suçlayıcılar diktatör patronlardır, sert ve gergindirler, sesleri soğuk ve yüksektir. İri elleri kalçalarındadır ellerinin işaret parmağı size doğrudur.
Hesapçılar her şeyi analiz ederler. En ufak bir duygu belirtisi göstermezler. Bazen bunlara ‘süper mantıklılar’ da denir. Bunlar akıllı ve mantıklıdırlar ancak insanlara karşı soğuk ve mesafelidirler ve bu kişiler, fiziksel olarak bir bilgisayar gibi katı ve sakindirler. Sanki belkemiklerinden başlayarak ense arkalarına doğru uzanan uzun ve sert bir demir çubuk vardır.
Dağıtıcılar kafa karıştırıcılardır, söylediklerinin bir anlamı yoktur. Şarkı söyler gibi bir ses tonuna sahiptirler ve hiçbir zaman belli bir noktaya odaklanmazlar. Satir’in bunları tanımlamak için gösterdiği imaja göre yana eğik olan başı sürekli hareket halindedir ve de kollar, beden ve ağız farklı yönlere doğru uzanmaktadır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi yaşantısal aile danışmanlığı unsurlarından biri değildir?
Seçenekler
A
İçtenlik ve kabul
B
Güçlü yaşantısal şimdi ve burada teknikleri
C
Profesyonelin keşfetme çabası
D
Profesyonelin rahat ve insancıl yapısı
E
İsyan ve uyumsuzluk
Açıklama:
Yaşantısal aile danışmanlığını dört unsuru:
• İçtenlik ve kabul,
• Güçlü yaşantısal şimdi ve burada teknikleri,
• Profesyonelin keşfetme çabası,
• Profesyonelin rahat ve insancıl yapısı
• İçtenlik ve kabul,
• Güçlü yaşantısal şimdi ve burada teknikleri,
• Profesyonelin keşfetme çabası,
• Profesyonelin rahat ve insancıl yapısı
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi yaşantısal aile danışmanlığı yaklaşımının temel becerilerinden biridir?
Seçenekler
A
Katılma ve uyum sağlama
B
Sınır çizme
C
Dokunma
D
Kısır varsayımları sorgulama
E
Canlandırma
Açıklama:
Yaşantısal aile danışmanlığı yaklaşımının temel becerileri;
Ailenin kendi heykelini yapması
Duyguların ifade edilmesi
Dokunma
Ailenin kendi heykelini yapması
Duyguların ifade edilmesi
Dokunma
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi yapısal aile danışmanlığının temel becerilerinden biridir?
Seçenekler
A
Canlandırma
B
Ailenin kendi heykelini yapması
C
Duyguların ifade edilmesi
D
Dokunma
E
Kaçınma
Açıklama:
Yapısal aile danışmanlığının temel becerileri
• Katılma ve uyum sağlama (dahil etme)
• Canlandırma
• Yapısal harita çıkarma
• Etkileşimlere odaklanma ve bunları değiştirme
• Sınır çizme
• Dengeleri değiştirme
• Kısır varsayımları sorgulama
• Katılma ve uyum sağlama (dahil etme)
• Canlandırma
• Yapısal harita çıkarma
• Etkileşimlere odaklanma ve bunları değiştirme
• Sınır çizme
• Dengeleri değiştirme
• Kısır varsayımları sorgulama
Soru 16
Aileye yönelik müdahalelerde kişinin kendisini orijinal ailesinden ayrıştırabilmesi fikrini savunan yaklaşım türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşantısal aile danışmanlığı
B
Yapısal aile danışmanlığı
C
Bowen aile danışmanlığı
D
Stratejik aile danışmanlığı
E
Sistematik aile danışmanlığı
Açıklama:
Bowen’ın kuramsal katkıları, kendi başından geçen bir yaşantıya, orijinal ailesinden kendisini ayrıştırma sürecine de dayalıdır. Bu yaklaşımın en temel kavramı, kişinin kendi ni orijinal ailesinden ayrıştırabilmesidir. Ayrışma, organizmaların doğuştan getirdiği bir özelliktir ve tüm canlılar diğerleriyle beraber olma ile kendini diğerlerinden ayırma bakımından arada bir dengeyi sağlamak zorundadır. İnsanın kendini ayrıştırması, bu güçleri dengelemek üzere ömür boyu süren bir süreçtir.
Soru 17
Kadının erkeğe “sana banyoyu temizlemeni söylemekten bıktım” şeklindeki ifadesi hangi iletişim türüne örnektir?
Seçenekler
A
Dijital iletişim
B
Sorunlu iletişim
C
Sanal iletişim
D
Savunmasız ileişim
E
Metaforik iletişim
Açıklama:
Kadının erkeğe “sana banyoyu temizlemeni söylemekten bıktım” şeklindeki ifadesi analog iletişim örneğidir ve aynı anda iki mesaj iletmektedir. Birinci mesajda “banyoyu temizle” derken, ikinci mesajda ise “bu evde patron benim” demeye çalışmaktadır.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi stratejik aile danışmanlığında aile üyelerinin sorunla ilgili olarak birbirleriyle konuşmaya teşvik edildiği, ifade edilen soruların birçok açıdan ve farklı bakış açısıyla gözden geçirilmesine çaba harcandığı ve aile üyelerinin tümünün ifade edilen sorunlar hakkındaki görüşleri alınmaya çalışıldığı aşamadır?
Seçenekler
A
Sosyalleşme
B
Soruna odaklanma
C
Etkileşime girme
D
Amaç oluşturma
E
Yapılacakları belirleme
Açıklama:
Aile ile yapılan İlk görüşmenin ardından gelen aşama etkileşim aşaması olarak ifade edilir. Bu aşamada aile üyelerinin artık sorunla ilgili olarak birbirleriyle konuşmaları teşvik edilir. İfade edilen soruların birçok açıdan ve farklı bakış açısıyla gözden geçirilmesine özellikle çaba harcanır bunun için de aile üyelerinin tümünün ifade edilen sorunlar hakkındaki görüşleri alınmaya çalışılır.
Soru 19
"12 yaşındaki oğlunun yatağını ıslatmasını endişe eden bir anneden çocuğunu her gün sabahleyin dörtte kaldırarak yatağını kontrol etmesi istenir. Eğer yatak ıslaksa çocuğu uyandırır ve uyandırılan çocuk sabahleyin yedi oluncaya kadar bir kitaptaki yazıları el yazısıyla kopyalar. Böylelikle çocuk el yazısını geliştirecektir. Şüphesiz ortaya çıkan sorun için geliştirilen yönerge sorundan daha zahmetli olduğu ve güçlük yarattığı için çocuğun altını ıslatma sorunu kısa süre sonra ortadan kalkmaktadır."
Yukarıda örneği verilen yönerge türü aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda örneği verilen yönerge türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dolaylı yönerge
B
Doğrudan yönerge
C
Kasıtlı yönerge
D
Yakın yönerge
E
Kapalı yönerge
Açıklama:
Dolaylı yönergede belirli bir davranışı yapmaktan ziyade kısıtlayıcı yönlendirme yapılarak belirli davranışların özellikle
yapılmaması istenir. Örneğin 12 yaşındaki oğlunun yatağını ıslatmasını endişe eden bir anneden çocuğunu her gün sabahleyin dörtte kaldırarak yatağını kontrol etmesi istenir. Eğer yatak ıslaksa çocuğu uyandırır ve uyandırılan çocuk sabahleyin yedi oluncaya kadar bir kitaptaki yazıları el yazısıyla kopyalar. Böylelikle çocuk el yazısını geliştirecektir. Şüphesiz ortaya çıkan sorun için geliştirilen dolaylı yönerge sorundan daha zahmetli olduğu ve güçlük yarattığı için çocuğun altını ıslatma sorunu kısa süre sonra ortadan kalkmaktadır. Başka bir deyişle ifade edecek olursak, kişiler için semptomları sergilemek bu semptomlardan vazgeçmekten daha güç olduğunda kişi semptomlarından kurtulur.
yapılmaması istenir. Örneğin 12 yaşındaki oğlunun yatağını ıslatmasını endişe eden bir anneden çocuğunu her gün sabahleyin dörtte kaldırarak yatağını kontrol etmesi istenir. Eğer yatak ıslaksa çocuğu uyandırır ve uyandırılan çocuk sabahleyin yedi oluncaya kadar bir kitaptaki yazıları el yazısıyla kopyalar. Böylelikle çocuk el yazısını geliştirecektir. Şüphesiz ortaya çıkan sorun için geliştirilen dolaylı yönerge sorundan daha zahmetli olduğu ve güçlük yarattığı için çocuğun altını ıslatma sorunu kısa süre sonra ortadan kalkmaktadır. Başka bir deyişle ifade edecek olursak, kişiler için semptomları sergilemek bu semptomlardan vazgeçmekten daha güç olduğunda kişi semptomlarından kurtulur.
Soru 20
"Süper mantıklılar da denir. Bunlar akıllı ve mantıklıdırlar ancak insanlara karşı soğuk ve mesafelidirler ve bu kişiler, fiziksel olarak bir bilgisayar gibi katı ve sakindirler. Sanki belkemiklerinden başlayarak ense arkalarına doğru uzanan uzun ve sert bir demir çubuk vardır."
Yaşantısal aile danışmanlığına göre, bireyler stresli olduklarında iletişimlerinde gösterdikleri ve yukarıda açıklaması verilen problemli örüntü aşağıdakilerden hangisidir?
Yaşantısal aile danışmanlığına göre, bireyler stresli olduklarında iletişimlerinde gösterdikleri ve yukarıda açıklaması verilen problemli örüntü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yatıştırıcılar
B
Suçlayıcılar
C
Dağıtıcılar
D
Hesapçılar
E
Karalamacılar
Açıklama:
Hesapçılar her şeyi analiz ederler. En ufak bir duygu belirtisi göstermezler. Bazen bunlara ‘süper mantıklılar’ da denir. Bunlar akıllı ve mantıklıdırlar ancak insanlara karşı soğuk ve mesafelidirler ve bu kişiler, fiziksel olarak bir bilgisayar gibi katı ve sakindirler. Sanki belkemiklerinden başlayarak ense arkalarına doğru uzanan uzun ve sert bir demir çubuk vardır.
Soru 21
Ergen çocuğun depresyonuna çare aranırken yapılan hata, aşağıdaki hangi seçenekte belirtilmiştir?
Seçenekler
A
Sıkıntıyı sadece bireyin iç ruhsal dinamiklerinde aramak
B
Sıkıntıyı ailesinde aramak
C
Sıkıntıyı arkadaşlarında aramak
D
Sıkıntıyı okul çevresinde aramak
E
Sıkıntıyı kültürel çevresinde aramak
Açıklama:
Depresyon gibi, psikolojik bir sıkıntıyı burada ifade ettiğimiz çevresel bağlamlardan bağımsızmış gibi ele almak ve yalnızca bireyin iç ruhsal dinamiklerinde aramak artık ‘indirgemecilik’ olarak değerlendirilmektedir
Soru 22
ABD’de aile sosyal hizmetinin öncüsü olarak kabul edilen kişi kimdir?
Seçenekler
A
Virginia Satir
B
Mary Richmond
C
Salvador Minuchin
D
Murray Bowen
E
Jay Haley
Açıklama:
ABD’de aile sosyal hizmetinin öncüsü olan Mary Richmond, ‘Sosyal Teşhis’ adlı kitabında ailenin doğal bağlamında incelenmesi ve bir bütün olarak tedavi edilmesi gerektiğini yazdığında yıl 1917’dir.
Soru 23
Yaşantısal aile danışmanlığı yaklaşımını geliştiren kişi kimdir?
Seçenekler
A
Salvador Minuchin
B
Murray Bowen
C
Jay Haley
D
Michael White
E
Virginia Satir
Açıklama:
Aile sistemi kuramlarının ilki, kronolojik olarak- yaşantısal aile danışmanlığı kuramıdır. Yaklaşımı geliştiren kişi bir sosyal hizmet uzmanı olan Virginia Satir’dir.
Soru 24
Satir’in yaşantısal aile danışmanlığının temel unsuru nedir?
Seçenekler
A
Ebeveyn kararı
B
Paylaşım
C
Kendilik değeri
D
Stres yaratma
E
Savunmacılık
Açıklama:
Satir’in yaşantısal aile danışmanlığının temel unsuru kendilik değeridir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi yapısal aile danışmanlığının kazandırdığı becerilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Katılma ve uyum sağlama
B
Canlandırma
C
Etkileşimlere odaklanma ve bunları değiştirme
D
Dengeleri değiştirme
E
Sınır çizmeme
Açıklama:
Katılma ve uyum sağlama (dahil etme)
• Canlandırma • Yapısal harita çıkarma
• Etkileşimlere odaklanma ve bunları değiştirme • Sınır çizme • Dengeleri değiştirme
• Kısır varsayımları sorgulama
• Canlandırma • Yapısal harita çıkarma
• Etkileşimlere odaklanma ve bunları değiştirme • Sınır çizme • Dengeleri değiştirme
• Kısır varsayımları sorgulama
Soru 26
Bowen’a göre, insan ilişkilerini, yaşamın karşı denge kuran iki gücü yönetir. Bunlar aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Kendilik ve çevrecilik
B
Duygusallık ve birliktelik
C
Akılcılık ve gruplaşma
D
Bireysellik , birliktelik
E
Ayrıştırma ve kendilik
Açıklama:
Bowen’a göre, insan ilişkilerini, yaşamın karşı denge kuran iki gücü yönetir: Bireysellik ve birliktelik.
Soru 27
Bowen'ın genogramında erkekler ne ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Üçgen
B
Dikdörtgen
C
Kare
D
Zikzak
E
Paralel çizgi
Açıklama:
Yaşlar, evlenme tarihleri, ölümler ve coğrafi konumlar genogramda yer alır. Kareler erkekleri, daireler kadınları temsil eder ve bu şekillerin içinde kişilerin yaşları yer alır.
Soru 28
Bowen'ın genogramına göre kuzeniniz X'den nefret ediyorsanız bu ilişki ne ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Kare
B
Zikzak
C
Üçgen
D
Daire
E
Kısa çizgi
Açıklama:
Örneğin eğer kuzeniniz Mehmet’ten kesinlikle nefret ediyorsanız, genogramda sizinle onun arasına bir zikzak çizilmektedir.
Soru 29
Stratejik yaklaşımda önemli bir bileşen nedir?
Seçenekler
A
Arkadaş
B
İş
C
Okul
D
Kültürel çevre
E
Aile hiyerarşisi
Açıklama:
Stratejik yaklaşımda önemli bir bileşen ‘aile hiyerarşisi’ olarak bilinir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi müdahale sürecinin aşamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Sosyalleşme
B
Soruna odaklanma
C
Etkileşime girme
D
Bireyselleşme
E
Yapılacakları belirleme
Açıklama:
Müdahale sürecinin, sosyalleşme, soruna odaklanma, etkileşime girme, amaç oluşturma ve yapılacakları belirleme olmak üzere dört aşaması vardır.
Soru 31
Aile sistemi kuramları çatısı altındaki kuramsal yaklaşımlardan kuram ve kuramcı eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
Yaşantısal aile danışmanlığı (Virginia Satir) • Yapısal aile danışmanlığı (Salvador Minuchin) Stratejik aile danışmanlığı (Jay Haley)
Yaşantısal aile danışmanlığı (Virginia Satir) • Yapısal aile danışmanlığı (Salvador Minuchin) Stratejik aile danışmanlığı (Jay Haley)
Seçenekler
A
Yaşantısal aile danışmanlığı - Salvador Minuchin
B
Yaşantısal aile danışmanlığı -Virginia Satir
C
Yapısal aile danışmanlığı - Virginia Satir
D
Stratejik aile danışmanlığı - Salvador Minuchin
E
Yapısal aile danışmanlığı - Jay Haley
Açıklama:
Söz konusu kuramsal yaklaşımlar aşağıdadır:
• Yaşantısal aile danışmanlığı (Virginia Satir)
• Yapısal aile danışmanlığı (Salvador Minuchin)
• Bowen aile danışmanlığı (Murray Bowen)
• Stratejik aile danışmanlığı (Jay Haley)
Yanıt B. dir.
• Yaşantısal aile danışmanlığı (Virginia Satir)
• Yapısal aile danışmanlığı (Salvador Minuchin)
• Bowen aile danışmanlığı (Murray Bowen)
• Stratejik aile danışmanlığı (Jay Haley)
Yanıt B. dir.
Soru 32
Verilenlerden hangileri Yaşantısal aile danışmanlığının unsurlarındandır?
- İçtenlik ve kabul
- Güçlü yaşantısal şimdi ve burada teknikleri
- Profesyonelin keşfetme çabası
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
Yalnız II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yanıt E: Yaşantısal aile danışmanlığını dört unsuru bakımdan özetlememiz mümkündür: • İçtenlik ve kabul, • Güçlü yaşantısal şimdi ve burada teknikleri, • Profesyonelin keşfetme çabası, • Profesyonelin rahat ve insancıl yapısı.
Soru 33
Bireyler stresli olduklarında iletişimlerinde bazı problemli örüntülere başvururlar Verilenlerden hangileri bu örüntülerdendir?
- yatıştırma
- suçlama
- dağıtma
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
Yalnız I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Bireyler stresli olduklarında iletişimlerinde genellikle dört problemli örüntüden birine başvururlar: Bunlar yatıştırma, suçlama, hesap yapma ve dağıtma olarak gruplandırılmıştır. Yanıt E.
Soru 34
Satir’in tanımladığı iletişim örüntülerinden "daima başkalarının onayını almaya çalışan “evet efendim”cilerdir. Karşısındakini memnun etmeye çalışırlar ve özür dilerler" şeklinde tanımlanan grup hangisidir?
Seçenekler
A
Yatıştırıcılar
B
Suçlayıcılar
C
Hesapçılar
D
Dağıtıcılar
E
Uyumsuzlar
Açıklama:
Yanıt A: Yatıştırıcılar daima başkalarının onayını almaya çalışan “evet efendim”cilerdir. Karşısındakini memnun etmeye çalışırlar ve özür dilerler. Virginia Satir bu pozisyonu anlayabilmek için şu beden duruşunu denemeyi önerir. Dizinizin birisini yere değdirirken bir elinizi yalvarırcasına uzatın, ensenizi dik tutun ve başınızı yukarı doğru uzatın.
Soru 35
Satir’in tanımladığı iletişim örüntülerinden "diktatör patronlardır, sert ve gergindirler, sesleri soğuk ve yüksektir." şeklinde tanımlanan grup hangisidir?
Seçenekler
A
Yatıştırıcılar
B
Suçlayıcılar
C
Hesapçılar
D
Dağıtıcılar
E
İtaatkarlar
Açıklama:
Yanıt B'dir. Suçlayıcılar diktatör patronlardır, sert ve gergindirler, sesleri soğuk ve yüksektir. İri elleri kalçalarındadır ellerinin işaret parmağı size doğrudur.
Soru 36
Satir’in tanımladığı iletişim örüntülerinden "her şeyi analiz ederler. En ufak bir duygu belirtisi göstermezler. Bazen bunlara ‘süper mantıklılar’ da denir." şeklinde tanımlanan grup hangisidir?
Seçenekler
A
Hesapçılar
B
Uyumsuzlar
C
Dağıtıcılar
D
Yatıştırıcılar
E
Suçlayıcılar
Açıklama:
Yanıt A. Hesapçılar her şeyi analiz ederler. En ufak bir duygu belirtisi göstermezler. Bazen bunlara ‘süper mantıklılar’ da denir. Bunlar akıllı ve mantıklıdırlar ancak insanlara karşı soğuk ve mesafelidirler ve bu kişiler, fiziksel olarak bir bilgisayar gibi katı ve sakindirler. Sanki belkemiklerinden başlayarak ense arkalarına doğru uzanan uzun ve sert bir demir çubuk vardır.
Soru 37
Satir’in tanımladığı iletişim örüntülerinden "kafa karıştırıcılardır, söylediklerinin bir anlamı yoktur. Şarkı söyler gibi bir ses tonuna sahiptirler ve hiçbir zaman belli bir noktaya odaklanmazlar" şeklinde tanımlanan grup hangisidir?
Seçenekler
A
Dağıtıcılar
B
Uyumsızlar
C
Hesapçılar
D
Suçlayıcılar
E
Yatıştırıcılar
Açıklama:
Yanıt A'dır. Dağıtıcılar kafa karıştırıcılardır, söylediklerinin bir anlamı yoktur. Şarkı söyler gibi bir ses tonuna sahiptirler ve hiçbir zaman belli bir noktaya odaklanmazlar. Satir’in bunları tanımlamak için gösterdiği imaja göre yana eğik olan başı sürekli hareket halindedir ve de kollar, beden ve ağız farklı yönlere doğru uzanmaktadır.
Soru 38
Verilenlerden hangileri yapısal aile danışmanlığını genel olarak kazandırdığı becerilerdendir?
- Katılma ve uyum sağlama (dahil etme)
- Canlandırma
- Etkileşimlere odaklanma ve bunları değiştirme
- Sınır çizme
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve III
C
Yalnız I, II ve IV
D
Yalnız II ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Yanıt E: Yapısal aile danışmanlığını genel olarak şu becerileri kazandırmasıyla akılda tutmalıyız: • Katılma ve uyum sağlama (dahil etme) • Canlandırma • Yapısal harita çıkarma • Etkileşimlere odaklanma ve bunları değiştirme • Sınır çizme • Dengeleri değiştirme • Kısır varsayımları sorgulama
Soru 39
Bowen aile danışmanlığında çıkarılan bir genogramda nefret edilen kişi için kullanılan işaretleme yöntemi hangisidir?
Seçenekler
A
Düz çizgi
B
İki uçlu ok
C
Kesik çizgiler
D
Zikzak
E
Tek yönlü ok
Açıklama:
Yanıt D. Değişik ilişkilerin doğasını genogram üzerinde göstermek üzere belirli semboller geliştirilmiştir. Örneğin eğer kuzeniniz Mehmet’ten kesinlikle nefret ediyorsanız, genogramda sizinle onun arasına bir zikzak çizilmektedir.
Soru 40
Stratejik aile danışmanlığı sırasında izlenecek aşamalar hangi seçenekte doğru sıralama ile verilmiştir?
- etkileşime girme
- sosyalleşme
- amaç oluşturma ve yapılacakları belirleme
- soruna odaklanma
Seçenekler
A
II-IV-I-III
B
II-I-III-IV
C
III-IV-II-I
D
IV-II-III-I
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Hiç şüphesiz aileden yalnızca bir kişiyi görerek belirli bir değişim gerçekleştirmek olanaklıdır, fakat bu yeterince derinlikli bir çözüm olmayacaktır. Müdahale sürecinin, sosyalleşme, soruna odaklanma, etkileşime girme, amaç oluşturma ve yapılacakları belirleme olmak üzere dört aşaması vardır
Yanıt A: Hiç şüphesiz aileden yalnızca bir kişiyi görerek belirli bir değişim gerçekleştirmek olanaklıdır, fakat bu yeterince derinlikli bir çözüm olmayacaktır. Müdahale sürecinin sırasıyla, sosyalleşme, soruna odaklanma, etkileşime girme, amaç oluşturma ve yapılacakları belirleme olmak üzere dört aşaması vardır.
Yanıt A: Hiç şüphesiz aileden yalnızca bir kişiyi görerek belirli bir değişim gerçekleştirmek olanaklıdır, fakat bu yeterince derinlikli bir çözüm olmayacaktır. Müdahale sürecinin sırasıyla, sosyalleşme, soruna odaklanma, etkileşime girme, amaç oluşturma ve yapılacakları belirleme olmak üzere dört aşaması vardır.
Soru 41
I.Virginia Satir
II.Insoo Kim Berg
III.Slavador Munichin
IV.Michael White
Yukarıdakilerden hangileri aile alanına somut kuramsal katkılar veren öncüler arasındadır?
II.Insoo Kim Berg
III.Slavador Munichin
IV.Michael White
Yukarıdakilerden hangileri aile alanına somut kuramsal katkılar veren öncüler arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III ve IV
D
I, II ve III
E
I, II ve IV
Açıklama:
Aile alanına somut kuramsal katkılar veren sosyal hizmet uzmanları arasında Virginia Satir, Insoo Kim Berg, Steve de Schazer, Richard Stuart, Michael White gibi çok bilinen öncüler yer almaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 42
Ayşe stresli olduğu durumlarda durup düşünür. Her şeyi analiz eder. En ufak bir duygu belirtisi göstermez. Akıllı ve mantıklıdır ancak insanlara karşı soğuk ve mesafelidir ve fiziksel olarak bir bilgisayar gibi katı ve sakindir. Ayşe'nin bu durumu, Virgina Satir'in yaklaşımında belirlediği örüntülerden hangisine örnektir?
Seçenekler
A
Yatıştırıcılar
B
Suçlayıcılar
C
Hesapçılar
D
Dağıtıcılar
E
Onaylayıcılar
Açıklama:
Hesapçılar her şeyi analiz ederler. En ufak bir duygu belirtisi göstermezler. Bazen
bunlara ‘süper mantıklılar’ da denir. Bunlar akıllı ve mantıklıdırlar ancak insanlara karşı
soğuk ve mesafelidirler ve bu kişiler, fiziksel olarak bir bilgisayar gibi katı ve sakindirler.
Sanki belkemiklerinden başlayarak ense arkalarına doğru uzanan uzun ve sert bir demir
çubuk vardır. Doğru cevap C'dir.
bunlara ‘süper mantıklılar’ da denir. Bunlar akıllı ve mantıklıdırlar ancak insanlara karşı
soğuk ve mesafelidirler ve bu kişiler, fiziksel olarak bir bilgisayar gibi katı ve sakindirler.
Sanki belkemiklerinden başlayarak ense arkalarına doğru uzanan uzun ve sert bir demir
çubuk vardır. Doğru cevap C'dir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi yaşantısal aile danışmanlığının temel unsurlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
İçtenlik ve kabul
B
Danışanın istekleri
C
Güçlü yaşantısal şimdi ve burada teknikleri
D
Profesyonelin keşfetme çabası
E
Profesyonelin rahat ve insancıl yapısı
Açıklama:
Doğru cevap B'dir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi yapısal aile danışmanlığının kazandırmayı hedeflediği becerilerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Canlandırma
B
Dengeleri değiştirme
C
Ailenin kendi heykelini yapması
D
Kısır varsayımları sorgulama
E
Katılma ve uyum sağlama
Açıklama:
Doğru cevap C'dir.
Soru 45
Yapısal aile danışmanlığı kapsamında bir kadın müracaatçı, “kocamla aramızda iletişim sorunu var, benimle konuşmuyor, duygularını anlatmıyor” şeklinde yakınabilir. Bunun üzerine sosyal hizmet uzmanı, gerçekten olup bitenleri görmek için aşağıdakilerden hangi konuşmayı yaparsa canlandırma başlatmış olur?
Seçenekler
A
“Eşiniz bir iletişim sorununuz olduğunu söylüyor. Bu sorununuzu nasıl düzeltmeyi düşünüyorsunuz?
B
“Eşiniz bir iletişim sorununuz olduğunu söylüyor. Bu konuda eşinize neler söyleyeceksiniz?”
C
“Eşiniz bir iletişim sorununuz olduğunu söylüyor. Bu sorunu çözmek için sizinle bireysel terapilere devam edeceğiz."
D
“Eşiniz bir iletişim sorununuz olduğunu söylüyor. Sanırım onu yeteri kadar sevmiyorsunuz?"
E
“Eşiniz bir iletişim sorununuz olduğunu söylüyor. Sorunun derinlerine inmek için günlük yaşantılarınızdan biraz bahseder misiniz?
Açıklama:
Doğru cevap B'dir.
Soru 46
Eşinin ilgisizliğinden rahatsız olan Ayşe, bu durumu çocuklarına anlatarak babalarından şikayetçi olduğunu göstermektedir. Ayşe'nin yakınması kişisel gerilimini azaltır ama yakındığı kişinin tarafsızlığını ortadan kaldırmakta ve sorunun kaynağı olan eşiyle sorunu konuşma olasılığını azaltmaktadır. Ayşe'nin bu durumu Bowen'in aile danışmanlığı kuramındaki hangi özellik için örnek oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Kendilik odağı
B
Ayrıştırma
C
Üçgenleme
D
Duygusal uzaklık
E
Duygusal yakınlık
Açıklama:
Doğru cevap C'dir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi stratejik aile danışmanlığı yaklaşımında müdahale sürecinde ele alınan aşamalardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Sosyalleşme
B
Soruna odaklanma
C
Etkileşime girme
D
Sorun çözme
E
Yapılacakları belirleme
Açıklama:
Doğru cevap E'dir.
Soru 48
Satir’in yaşantısal aile danışmanlığının temel taşı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kendilik değeri
B
Duygusal deneyimler
C
İletişim süreci
D
İletişim sonucu
E
İçtenlik ve kabul
Açıklama:
Duygusal ifadeler ön planda olsa da Satir’in yaklaşımının temel taşı, benlik saygısı veya kendilik değeridir. Bu nedenle doğru cevap A'dır.
Soru 49
I.Sosyal hizmet uzmanının beceri listesinden ziyade insanların kendi içlerinde ve aralarında olup bitenleri keşfetmeye yönelik süreç soruları vardır.
II.Ailedeki çözümlenmemiş konularla ilgili mektuplar yazmaya teşvik edilir.
III.Aile sisteminin genogramı çıkartılır.
Yukarıda özellikleri verilen aile danışmanlık kuramı aşağıdakilerden hangisidir?
II.Ailedeki çözümlenmemiş konularla ilgili mektuplar yazmaya teşvik edilir.
III.Aile sisteminin genogramı çıkartılır.
Yukarıda özellikleri verilen aile danışmanlık kuramı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşantısal aile danışmanlığı
B
Yapısal aile danışmanlığı
C
Bowen'in aile danışmanlığı
D
Stratejik aile danışmanlığı
E
Aile sistemleri kuramı
Açıklama:
Bowen aile danışmanlığında sosyal hizmet uzmanının kullanabileceği geniş bir beceri listesi yoktur. Aile sistemlerinin işleyişini anlamanın şu ya da bu prosedürden daha önemli olduğuna inanılır. Bu yaklaşımda en önemli beceri uzmanın süreç soruları sormasıdır. Bu yaklaşımda kullanılan önemli bir teknik, insanları ailedeki çözümlenmemiş
konularla ilgili mektuplar yazmaya teşvik etmektir. Bowen aile danışmanlığındaki en önemli profesyonel beceri ailesi sisteminin genogramının çıkartılmasıdır. Bir genogram, aile üyelerinin her birini gösteren bir aile ağacına benzer. Genellikle de üç kuşak üzerinde çalışılır. Bu bilgiler ışığında doğru cevap C'dir.
konularla ilgili mektuplar yazmaya teşvik etmektir. Bowen aile danışmanlığındaki en önemli profesyonel beceri ailesi sisteminin genogramının çıkartılmasıdır. Bir genogram, aile üyelerinin her birini gösteren bir aile ağacına benzer. Genellikle de üç kuşak üzerinde çalışılır. Bu bilgiler ışığında doğru cevap C'dir.
Soru 50
I. Net ve açık olmalı.
II. Aile üyelerinden birisi tarafından anlaşılır olması yeterli
III. Ailenin bütün üyelerinin belirli bir rol üstlenmesine de dikkat edilmeli
IV. Sorunlu olduğu anlaşılan bir hiyerarşiyi abartmak için kullanılmalı
Yukarıdakilerden hangileri stratejik aile danışmanlığında yönergelerin taşıması gereken özellikler arasındadır?
II. Aile üyelerinden birisi tarafından anlaşılır olması yeterli
III. Ailenin bütün üyelerinin belirli bir rol üstlenmesine de dikkat edilmeli
IV. Sorunlu olduğu anlaşılan bir hiyerarşiyi abartmak için kullanılmalı
Yukarıdakilerden hangileri stratejik aile danışmanlığında yönergelerin taşıması gereken özellikler arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız I ve II
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Doğru cevap D'dir.
Soru 51
I. Danışmanlık,
II. eğitim
III. savunuculuk
IV. Rehberlik
Yukarıdakilerden hangileri aile sosyal hizmeti kapsamındaki uygulamalardandır?
II. eğitim
III. savunuculuk
IV. Rehberlik
Yukarıdakilerden hangileri aile sosyal hizmeti kapsamındaki uygulamalardandır?
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-III-IV
C
II-III-IV
D
I-II-IV
E
II-III
Açıklama:
Aile sosyal hizmeti kapsamındaki uygulamalar; danışmanlık, eğitim ve savunuculuk ça- lışmalarını içeren üç grupta sınıflandırılır.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi Nichols (2013), Murdock (2013) ile Dallos ve Draper’dan (2012) derleNEREK mesleki beceri boyutlarının ele alındığı kuramsal yaklaşımlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşantısal aile danışmanlığı
B
Aile merkezli aile danışmanlığı
C
• Yapısal aile danışmanlığı
D
• Bowen aile danışmanlığı
E
• Stratejik aile danışmanlığı (Jay Haley)
Açıklama:
Aileye yönelik müdahale becerilerinizi geliştirmeyi hedeflediğimiz bu bölümde aile siste- mi kuramları çatısı altında, dört kuramsal yaklaşımın temel becerileri üzerinde örneklerle duracağız. Nichols (2013), Murdock (2013) ile Dallos ve Draper’dan (2012) derleyerek mesleki beceri boyutlarını ele alacağımız kuramsal yaklaşımlar aşağıdadır:
• Yaşantısal aile danışmanlığı (Virginia Satir)
• Yapısal aile danışmanlığı (Salvador Minuchin)
• Bowen aile danışmanlığı (Murray Bowen)
• Stratejik aile danışmanlığı (Jay Haley)
• Yaşantısal aile danışmanlığı (Virginia Satir)
• Yapısal aile danışmanlığı (Salvador Minuchin)
• Bowen aile danışmanlığı (Murray Bowen)
• Stratejik aile danışmanlığı (Jay Haley)
Soru 53
Aile sistemi kuramlarının ilki, kronolojik olarak yaşantısal aile danışmanlığı kuramıdır. Yaklaşımı geliştiren kişi bir sosyal hizmet uzmanı olan ..............’dir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Murray Bowen
B
Salvador Minuchin
C
Virginia Satir
D
Jay Haley
E
Elizabeth Cole
Açıklama:
Aile sistemi kuramlarının ilki, kronolojik olarak- yaşantısal aile danışmanlığı kuramıdır. Yaklaşımı geliştiren kişi bir sosyal hizmet uzmanı olan Virginia Satir’dir.
Soru 54
Yaşantısal aile terapisi yaklaşımı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Danışmanlığın insancıl kanadını temsil eder.
B
Temel vurgu ise burada ve şimdi deneyimidir.
C
Kişilerarası etkileşimsel dinamiklerden daha çok duygusal deneyimlere odaklanan bir yaklaşım olduğunu söyleyebiliriz.
D
Sistemleri ve eylemi ele alan yaklaşımlarla karşılaştırıldığında, bireyin sosyalleşmesini ön plana çıkartan bir model sunar.
E
Bu yaklaşımın temel önermesi, aile sorunlarının kökenin- de yatan nedenin duygusal bastırma olmasıdır.
Açıklama:
Yaşantısal aile terapisi yaklaşımı danışmanlığın insancıl kanadını temsil eder. Temel vur- gu ise burada ve şimdi deneyimidir. Kişilerarası etkileşimsel dinamiklerden daha çok duy- gusal deneyimlere odaklanan bir yaklaşım olduğunu söyleyebiliriz. Sistemleri ve eylemi ele alan yaklaşımlarla karşılaştırıldığında, bireyin duygularını ön plana çıkartan bir model sunar. Yaşantısal yaklaşımda duygusal ifadelerin ön plana çıkarılması, günümüzde ege- men olan sorun çözme odaklı ve indirgemeci davranışçı yaklaşımların karşısında yararlı bir denge unsuru olarak durur. Bu yaklaşımın temel önermesi, aile sorunlarının kökenin- de yatan nedenin duygusal bastırma olmasıdır.
Soru 55
Daima başkalarının onayını almaya çalışan “evet efendim”cilerdir. Karşısındakini memnun etmeye çalışırlar ve özür dilerler.
Yukarıdaki problemli örüntü aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki problemli örüntü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
yargılayıcılar
B
dağıtıcılar
C
hesapçılar
D
suçlayıcılar
E
Yatıştırıcılar
Açıklama:
Bireyler stresli olduklarında iletişimlerinde genellikle dört problemli örüntüden birine başvururlar: Bunlar yatıştırma, suçlama, hesap yapma ve dağıtma olarak gruplandırılmıştır.
Yatıştırıcılar daima başkalarının onayını almaya çalışan “evet efendim”cilerdir. Karşı- sındakini memnun etmeye çalışırlar ve özür dilerler. Virginia Satir bu pozisyonu anlaya- bilmek için şu beden duruşunu denemeyi önerir. Dizinizin birisini yere değdirirken bir elinizi yalvarırcasına uzatın, ensenizi dik tutun ve başınızı yukarı doğru uzatın.
Suçlayıcılar diktatör patronlardır, sert ve gergindirler, sesleri soğuk ve yüksektir. İri elleri kalçalarındadır ellerinin işaret parmağı size doğrudur.
Hesapçılar her şeyi analiz ederler. En ufak bir duygu belirtisi göstermezler. Bazen bunlara ‘süper mantıklılar’ da denir. Bunlar akıllı ve mantıklıdırlar ancak insanlara karşı soğuk ve mesafelidirler ve bu kişiler, fiziksel olarak bir bilgisayar gibi katı ve sakindirler. Sanki belkemiklerinden başlayarak ense arkalarına doğru uzanan uzun ve sert bir demir çubuk vardır.
Dağıtıcılar kafa karıştırıcılardır, söylediklerinin bir anlamı yoktur. Şarkı söyler gibi bir ses tonuna sahiptirler ve hiçbir zaman belli bir noktaya odaklanmazlar. Satir’in bunları tanımlamak için gösterdiği imaja göre yana eğik olan başı sürekli hareket halindedir ve de kollar, beden ve ağız farklı yönlere doğru uzanmaktadır.
Yatıştırıcılar daima başkalarının onayını almaya çalışan “evet efendim”cilerdir. Karşı- sındakini memnun etmeye çalışırlar ve özür dilerler. Virginia Satir bu pozisyonu anlaya- bilmek için şu beden duruşunu denemeyi önerir. Dizinizin birisini yere değdirirken bir elinizi yalvarırcasına uzatın, ensenizi dik tutun ve başınızı yukarı doğru uzatın.
Suçlayıcılar diktatör patronlardır, sert ve gergindirler, sesleri soğuk ve yüksektir. İri elleri kalçalarındadır ellerinin işaret parmağı size doğrudur.
Hesapçılar her şeyi analiz ederler. En ufak bir duygu belirtisi göstermezler. Bazen bunlara ‘süper mantıklılar’ da denir. Bunlar akıllı ve mantıklıdırlar ancak insanlara karşı soğuk ve mesafelidirler ve bu kişiler, fiziksel olarak bir bilgisayar gibi katı ve sakindirler. Sanki belkemiklerinden başlayarak ense arkalarına doğru uzanan uzun ve sert bir demir çubuk vardır.
Dağıtıcılar kafa karıştırıcılardır, söylediklerinin bir anlamı yoktur. Şarkı söyler gibi bir ses tonuna sahiptirler ve hiçbir zaman belli bir noktaya odaklanmazlar. Satir’in bunları tanımlamak için gösterdiği imaja göre yana eğik olan başı sürekli hareket halindedir ve de kollar, beden ve ağız farklı yönlere doğru uzanmaktadır.
Soru 56
I. İçtenlik ve kabul,
II. Güçlü yaşantısal şimdi ve burada teknikleri,
III. Profesyonelin keşfetme çabası,
IVProfesyonelin rahat ve insancıl yapısı.
Yukarıdakilerden hangileri yaşantısal aile danışmanlığının unsurlarındandır?
II. Güçlü yaşantısal şimdi ve burada teknikleri,
III. Profesyonelin keşfetme çabası,
IVProfesyonelin rahat ve insancıl yapısı.
Yukarıdakilerden hangileri yaşantısal aile danışmanlığının unsurlarındandır?
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
II-III-IV
C
III-IV
D
I-IV
E
II-IV
Açıklama:
Yaşantısal aile danışmanlığını dört unsuru bakımdan özetlememiz mümkündür:
• İçtenlik ve kabul,
• Güçlü yaşantısal şimdi ve burada teknikleri,
• Profesyonelin keşfetme çabası,
• Profesyonelin rahat ve insancıl yapısı.
• İçtenlik ve kabul,
• Güçlü yaşantısal şimdi ve burada teknikleri,
• Profesyonelin keşfetme çabası,
• Profesyonelin rahat ve insancıl yapısı.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi yapısal aile danışmanlığının kazandırdığı becerilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Dengeleri değiştirme
B
hikaye inşaa etme
C
Sınır çizme
D
Etkileşimlere odaklanma ve bunları değiştirme
E
Yapısal harita çıkarma
Açıklama:
Yapısal aile danışmanlığını genel olarak şu becerileri kazandır- masıyla akılda tutmalıyız:
Katılma ve uyum sağlama (dahil etme)
Canlandırma
Yapısal harita çıkarma
Etkileşimlere odaklanma ve bunları değiştirme
Sınır çizme
Dengeleri değiştirme
Kısır varsayımları sorgulama
Katılma ve uyum sağlama (dahil etme)
Canlandırma
Yapısal harita çıkarma
Etkileşimlere odaklanma ve bunları değiştirme
Sınır çizme
Dengeleri değiştirme
Kısır varsayımları sorgulama
Soru 58
Bowen aile danışmanlığında sosyal hizmet uzmanının kullanabileceği geniş bir beceri lis- tesi yoktur. Aile sistemlerinin işleyişini anlamanın şu ya da bu prosedürden daha önemli olduğuna inanılır. Bu yaklaşımda en önemli beceri uzmanın süreç soruları sormasıdır.
I. Kocanız sizi ihmal ettiğinde tepkiniz ne oluyor?
II. Karınızın eleştirilerinde size en çok sinirlendiren ne oluyor?
III. Kızınız bir erkekle çıktığında neler hissediyorsunuz?
IV. Çocuğunuz size bağırdığında ne yapıyorsunuz?
Yukarıdakilerden hangileri bu sorulardandır?
I. Kocanız sizi ihmal ettiğinde tepkiniz ne oluyor?
II. Karınızın eleştirilerinde size en çok sinirlendiren ne oluyor?
III. Kızınız bir erkekle çıktığında neler hissediyorsunuz?
IV. Çocuğunuz size bağırdığında ne yapıyorsunuz?
Yukarıdakilerden hangileri bu sorulardandır?
Seçenekler
A
I-III
B
I-II-III
C
I-II-III-IV
D
II-III-IV
E
II-IV
Açıklama:
Bowen aile danışmanlığında sosyal hizmet uzmanının kullanabileceği geniş bir beceri lis- tesi yoktur. Aile sistemlerinin işleyişini anlamanın şu ya da bu prosedürden daha önemli olduğuna inanılır. Bu yaklaşımda en önemli beceri uzmanın süreç soruları sormasıdır.
Süreç Soruları
Süreç soruları insanların kendi içlerinde ve aralarında olup bitenleri keşfetmeye yönelik olarak tasarlanmıştır.
• Kocanız sizi ihmal ettiğinde tepkiniz ne oluyor?
• Karınızın eleştirilerinde size en çok sinirlendiren ne oluyor?
• Kızınız bir erkekle çıktığında neler hissediyorsunuz?
• Çocuğunuz size bağırdığında ne yapıyorsunuz?
Süreç Soruları
Süreç soruları insanların kendi içlerinde ve aralarında olup bitenleri keşfetmeye yönelik olarak tasarlanmıştır.
• Kocanız sizi ihmal ettiğinde tepkiniz ne oluyor?
• Karınızın eleştirilerinde size en çok sinirlendiren ne oluyor?
• Kızınız bir erkekle çıktığında neler hissediyorsunuz?
• Çocuğunuz size bağırdığında ne yapıyorsunuz?
Soru 59
Profesyonel, aileyle genel geçer konulardan konuşarak hem onların ısınmasını ve rahatlamasını sağlar hem de onları tanıma fırsatı bulur. Aile üyelerinin her birinin kendisini değerli ve önemli hissetmesini sağlamak için tümünün sürece katılması öncelikli olarak dikkate alınır. Bu aşamada ailenin davranışları incelenerek ebeveynlik stili, ailenin genel havası, aile içindeki güç ilişkileri ve tipik roller hakkında birçok bilgi toplanması beklenir. Bu noktada ailenin yaşadığı sorunların neler olduğuna ilişkin bazı geçici hipotezler oluşturmaktan çekinilmemeli ve tabii ki bunlar aileyle paylaşılma- dan yapılmalıdır.
Stratejik aile danışmanlığında yukarıda açıklaması verilen müdahale aşaması aşağıdakilerden hangisidir?
Stratejik aile danışmanlığında yukarıda açıklaması verilen müdahale aşaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
yapılacakları belirleme
B
amaç oluşturma
C
etkileşime girme
D
soruna odaklanma
E
sosyalleşme
Açıklama:
Stratejik aile danışmanlığında sınırlı sayıda da olsa ağırlıklı olarak davranışsal yönelimli bazı becerilere başvurulur. Bu yaklaşımın kullanıldığı bir aile çalışmasında öncelikli adımlardan bir tanesi ailenin çözebileceği bir problemi saptamalarına yardımcı olmak- tır. İlk tanışma seansında aile üyelerinin mümkünse tümünün bulunması çok önemlidir. Bunu diğer yaklaşımlar için de söyleyebiliriz. Bununla birlikte aile içi şiddet şüphesi oluştuğunda aile üyelerinin tümünün görüşmeye gelmesini istemek uygun değildir.
Hiç şüphesiz aileden yalnızca bir kişiyi görerek belirli bir değişim gerçekleştirmek olanaklıdır, fakat bu yeterince derinlikli bir çözüm olmayacaktır. Müdahale sürecinin, sosyalleşme, soruna odaklanma, etkileşime girme, amaç oluşturma ve yapılacakları belirleme olmak üzere dört aşaması vardır.
Sosyalleşme aşamasında profesyonel, aileyle genel geçer konulardan konuşarak hem onların ısınmasını ve rahatlamasını sağlar hem de onları tanıma fırsatı bulur. Aile üyelerinin her birinin kendisini değerli ve önemli hissetmesini sağlamak için tümünün sürece katılması öncelikli olarak dikkate alınır. Bu aşamada ailenin davranışları incelenerek ebeveynlik stili, ailenin genel havası, aile içindeki güç ilişkileri ve tipik roller hakkında birçok bilgi toplanması beklenir. Bu noktada ailenin yaşadığı sorunların neler olduğuna ilişkin bazı geçici hipotezler oluşturmaktan çekinilmemeli ve tabii ki bunlar aileyle paylaşılmadan yapılmalıdır.
Hiç şüphesiz aileden yalnızca bir kişiyi görerek belirli bir değişim gerçekleştirmek olanaklıdır, fakat bu yeterince derinlikli bir çözüm olmayacaktır. Müdahale sürecinin, sosyalleşme, soruna odaklanma, etkileşime girme, amaç oluşturma ve yapılacakları belirleme olmak üzere dört aşaması vardır.
Sosyalleşme aşamasında profesyonel, aileyle genel geçer konulardan konuşarak hem onların ısınmasını ve rahatlamasını sağlar hem de onları tanıma fırsatı bulur. Aile üyelerinin her birinin kendisini değerli ve önemli hissetmesini sağlamak için tümünün sürece katılması öncelikli olarak dikkate alınır. Bu aşamada ailenin davranışları incelenerek ebeveynlik stili, ailenin genel havası, aile içindeki güç ilişkileri ve tipik roller hakkında birçok bilgi toplanması beklenir. Bu noktada ailenin yaşadığı sorunların neler olduğuna ilişkin bazı geçici hipotezler oluşturmaktan çekinilmemeli ve tabii ki bunlar aileyle paylaşılmadan yapılmalıdır.
Soru 60
I. stratejik aile danışmanlığında temel olan, ailede zarar verici iletişim örüntülerini değiştirmektir. II. Hedefe davranış içeren, doğrudan veya dolaylı yönergeler vererek ulaşılmaya çalışılmaktadır. III. Yaklaşımın biliş ve davranış yönelimli olması ve doğrudan soruna odaklanması söz konusu- dur.
IV. İçgörü ve anlayış geliştirmekten ziyade etkileşim biçimini değiştirmeyi mümkün kılan yönergeler pra- tik biçimde kullanılabilmektedir.
Startejik aile danışmanlığı ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
IV. İçgörü ve anlayış geliştirmekten ziyade etkileşim biçimini değiştirmeyi mümkün kılan yönergeler pra- tik biçimde kullanılabilmektedir.
Startejik aile danışmanlığı ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-II-III
B
II-III
C
II-III-IV
D
I-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
İletişim kuramına dayanan stratejik aile danışmanlığında temel olan, ailede zarar verici iletişim örüntülerini değiştirmektir. Bu hedefe davranış içeren, doğrudan veya dolaylı yönergeler vererek ulaşılmaya çalışılmaktadır. Yaklaşımın biliş ve davranış yönelimli olması ve doğrudan soruna odaklanması söz konusu- dur. İçgörü ve anlayış geliştirmekten ziyade etkileşim biçimini değiştirmeyi mümkün kılan yönergeler pra- tik biçimde kullanılabilmektedir.
Soru 61
“…Bu yaklaşım danışmanlığın insancıl kanadını temsil eder. Temel vurgu ise burada ve şimdi deneyimidir. Kişilerarası etkileşimsel dinamiklerden daha çok duygusal deneyimlere odaklanır.” Bahsedilen aile danışmanlığı yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşantısal aile danışmanlığı
B
Kurgusal aile danışmanlığı
C
Yapısal aile danışmanlığı
D
Bowen aile danışmanlığı
E
Stratejik aile danışmanlığı
Açıklama:
Yaşantısal aile terapisi yaklaşımı danışmanlığın insancıl kanadını temsil eder. Temel vurgu ise burada ve şimdi deneyimidir. Kişilerarası etkileşimsel dinamiklerden daha çok duygusal deneyimlere odaklanır.
Soru 62
“…Bu kişiler daima başkalarının onayını almaya çalışan “evet efendim”cilerdir. Karşısındakini memnun etmeye çalışırlar ve özür dilerler.” Bahsedilen model Satir’in tanımladığı iletişim örüntülerinden hangisidir?
Seçenekler
A
Suçlayıcılar
B
Hesapçılar
C
Yatıştırıcılar
D
Dağıtıcılar
E
Süper mantıklılar
Açıklama:
Yatıştırıcılar daima başkalarının onayını almaya çalışan “evet efendim”cilerdir. Karşısındakini memnun etmeye çalışırlar ve özür dilerler.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi Yapısal aile danışmanlığının kazandırdığı beceriler arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Canlandırma
B
Yapısal harita çıkarma
C
Sınır çizme
D
Rol model olma
E
Kısır varsayımları sorgulama
Açıklama:
Yapısal aile danışmanlığı; Katılma ve uyum sağlama (dahil etme), Canlandırma, Yapısal harita çıkarma, Etkileşimlere odaklanma ve bunları değiştirme, Sınır çizme, Dengeleri değiştirme, Kısır varsayımları sorgulama gibi becerileri kazandırmaktadır. Rol model olma bu beceriler arasında gösterilemez.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi Bowen Aile Danışmanlığı’nın özellikleri arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Nihai amacı aile üyelerinin kendilik odağının artırılmasıdır.
B
Yaklaşımın en önemli tekniği olan yönergeler sıklıkla kullanılmaktadır. Yönergelerin amacı, aile üyelerinin birbirlerini yatıştırmaları ve sevme yeteneklerini artırmalarını kolaylaştırmaktır.
C
Aile içinde kendisini sisteme ait hisseder ve bireyselliğinin farkındadır.
D
Çatışma halindeki iki taraf sürece üçüncü bir kişiyi kendi yanında çekmeye çalışır.
E
Bu yaklaşıma göre, çocukların kişilik özellikleri ailedeki konumlarına dayanmaktadır.
Açıklama:
Yönergeler Stratejik Aile Danışmanlığı’nın özelliğidir. Yönergelerin amacı, aile üyelerinin birbirlerini yatıştırmaları ve sevme yeteneklerini artırmalarını kolaylaştırmaktır.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi Stratejik Aile Danışmanlığı müdahale sürecinin aşamaları arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Sosyalleşme
B
Soruna odaklanma
C
Etkileşime girme
D
Amaç oluşturma ve yapılacakları belirleme
E
Sınırlandırma
Açıklama:
Stratejik aile danışmanlığında müdahale sürecinin, sosyalleşme, soruna odaklanma, etkileşime girme, amaç oluşturma ve yapılacakları belirleme olmak üzere dört aşaması vardır. Sınırlandırma bu aşamalar arasında gösterilemez.
Soru 66
Yapısal aile danışmanlığında bir klasik olarak nitelendirilen ‘Aileler ve Aile Terapisi’ kitabının yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Virginia Satir
B
Salvador Minuchin
C
John Grinder
D
Murray Bowen
E
Jay Haley
Açıklama:
Yapısal aile danışmanlığında bir klasik olarak nitelendirilen ‘Aileler ve Aile Terapisi’ kitabının yazarı Salvador Minuchin’dir.
Soru 67
ABD’de aile sosyal hizmetinin öncüsü olan Mary Richmond tarafından yazılan, ailenin doğal bağlamında incelenmesi ve bir bütün olarak tedavi edilmesi gerektiğini savunduğu kitap aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal Teşhis
B
Klinik Müdahale
C
Sosyal Bağlamda Aile
D
Kitleler Psikolojisi
E
Sosyolojik Düşünmek
Açıklama:
ABD’de aile sosyal hizmetinin öncüsü olan Mary Richmond tarafından yazılan, ailenin doğal bağlamında incelenmesi ve bir bütün olarak tedavi edilmesi gerektiğini savunduğu kitap “Sosyal Teşhis”dir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi Yaşantısal Aile Danışmanlığının özellikleri arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Temelindeki düşünceye göre, bireyin gelişimini ve ailenin bütünleşmişliğini desteklemek için duyguların ve itkilerin özgür bırakılması gerekir.
B
Satir’in yaşantısal aile danışmanlığının özünde zor durumda olan aileler için yaşantısal bir eğitim programı vardır.
C
Hiç şüphesiz, önemli amaçlardan birisi de aile üyelerinin her birinin kendilik değerini artırmaktır.
D
Yaşantısal aile terapisinde insanların yaşantıları değil, teknikler söz konusudur.
E
Çocuklarının davranışlarını, duygularını denetim altına alarak düzenlemeye çalışırlar.
Açıklama:
Yaşantısal aile terapisinde teknikler değil, insanların yaşantıları söz konusudur.
Soru 69
Virginia Satir’in “Kendilik Değeri” kavramına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Başkalarını sevmenin ön koşulu insanın kendisini sevmesidir
B
Düşük kendilik değerine sahip olanlar kaygılıdırlar ve kendilerine güvenmezler.
C
Başkalarının onları nasıl değerlendirdiğini umursamazlar.
D
Düşük kendilik değeri bulaşıcıdır ve aile içerisinde üyeler arasında yayılır.
E
Düşük kendilik değerine sahip bir kimsenin evlenmek için genellikle düşük kendilik değerine sahip başka bir kimseyi seçtiği düşünülmektedir.
Açıklama:
Düşük kendilik değerine sahip insanlar başkalarının onları nasıl değerlendirdiğine fazlaca odaklaşırlar.
Soru 70
Karı kocanın kariyerleri ile meşgul oldukları, ev ve çocuk yetiştirmeyle ilgili sorumlulukları paylaştıkları ilişki biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yoğun İlişki
B
Meta-komplemanter İlişki
C
Tamamlayıcı İlişki
D
Paralel İlişki
E
Simetrik İlişki
Açıklama:
Karı kocanın kariyerleri ile meşgul oldukları, ev ve çocuk yetiştirmeyle ilgili sorumlulukları paylaştıkları ilişki biçimi Simetrik İlişki’dir.
Soru 71
Hangisi Aileye yönelik müdahale becerileri geliştirmeyi hedefleyen mesleki beceri boyutlarından bir kuramsal yaklaşım değildir?
Seçenekler
A
Yaşantısal aile danışmanlığı
B
Psikososyal Aile danışmanlığı
C
Yapısal aile danışmanlığı
D
Bowen aile danışmanlığı
E
Stratejik aile danışmanlığı
Açıklama:
Aileye yönelik müdahale becerilerinizi geliştirmeyi hedefleyen aile sistemi kuramları çatısı altında, dört kuramsal yaklaşımın temel becerileri önerilmektedir. Nichols (2013), Murdock (2013) ile Dallos ve Draper’dan (2012) derleyerek mesleki beceri boyutlarını ele alan kuramsal yaklaşımları şöyle belirlemişlerdir:
- Yaşantısal aile danışmanlığı (Virginia Satir)
- Yapısal aile danışmanlığı (Salvador Minuchin)
- Bowen aile danışmanlığı (Murray Bowen)
- Stratejik aile danışmanlığı (Jay Haley).
- Yaşantısal aile danışmanlığı (Virginia Satir)
- Yapısal aile danışmanlığı (Salvador Minuchin)
- Bowen aile danışmanlığı (Murray Bowen)
- Stratejik aile danışmanlığı (Jay Haley).
Soru 72
Yaşantısal Aile Danışmanlığı Yaklaşımını geliştiren ünlü Sosyal Hizmet Uzmanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Virginia Satir
B
Jay Haley
C
Murray Bowen
D
Salvador Minuchin
E
Deborah Kerr
Açıklama:
Virginia Satir (1916-1988) Yaşantısal Aile Danışmanlığı Yaklaşımını Geliştiren Kişi Bir Sosyal Hizmet Uzmanı Olan Virginia Satir’ dir.
Soru 73
Her şeyi analiz ederler. En ufak bir duygu belirtisi göstermezler. Bazen bunlara ‘süper mantıklılar’ da denir.i Aşağıdakilerden hangisi bu tanıma ait örüntü gruplarındandır?
Seçenekler
A
Yatıştırma
B
Suçlama
C
Hesap yapma
D
Stres yapma
E
Dağıtma
Açıklama:
Hesapçılar; Her şeyi analiz ederler. En ufak bir duygu belirtisi göstermezler. Bazen bunlara ‘süper mantıklılar’ da denir. Bunlar akıllı ve mantıklıdırlar ancak insanlara karsı soğuk ve mesafelidirler ve bu kişiler, fiziksel olarak bir bilgisayar gibi katı ve sakindirler. Sanki belkemiklerinden başlayarak ense arkalarına doğru uzanan uzun ve sert bir demir çubuk vardır.
Soru 74
Yaşantısal aile danışmanlığını dört unsuru bakımdan özetleyebiliriz. Aşağıdakilerden hangisi bu unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
İçtenlik ve kabul
B
Güçlü Yaşantısal şimdi ve burada teknikleri
C
Profesyonelin keşfetme çabası
D
Profesyonelin rahat ve insancıl yapısı
E
Dışarıdan destek alımı
Açıklama:
Yaşantısal aile danışmanlığını dört unsuru bakımından özetlemek mümkündür. Bunlar; İçtenlik ve kabul, Güçlü Yaşantısal şimdi ve burada teknikleri, Profesyonelin keşfetme çabası, Profesyonelin rahat ve insancıl yapısı, Dışarıdan destekleme.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi aile, evlilik ve özel hayatta yaşanan tüm deneyimlerin aslında hiyerarşik bir güç ilişkisi dâhilinde kadının sömürüsü ve ezilmesine yönelik sahalar oluşturduğu için siyasi bir alan olduğu fikrinin hızla yayılmasına neden olan slogandır?
Seçenekler
A
Feminizm özgürlük Politikasıdır
B
Özel olan politiktir
C
Kadın hakları özgürdür
D
Seçme seçilme özgürlüğü
E
Bilinçli kızkardeşlik anlayışı
Açıklama:
Özel olan politiktir yaklaşımı ile birlikte aile, evlilik ve özel hayatta yaşanan tüm deneyimlerin aslında hiyerarşik bir güç ilişkisi dâhilinde kadının sömürüsü ve ezilmesine yönelik sahalar oluşturduğu için siyasi bir alan olduğu fikri hızla yayılarak geniş bir kabul görmüştür.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi yapısal aile danışmanlığının kazandırmaya çalıştığı becerilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Katılma ve uyum sağlama
B
Canlandırma
C
Yapısal harita çıkarma
D
Sınır çizme
E
Dengeleri koruma
Açıklama:
Yapısal aile danışmanlığı genel olarak şu becerileri kazandırmaya çalışır; Katılma ve uyum sağlama, Etkileşimlere odaklanma ve bunları değiştirme, Dengeleri değiştirme, Canlandırma, Yapısal harita çıkarma, Sınır çizme, Kısır varsayımları sorgulama.
Soru 77
“Bu beceri, ailedeki hiyerarşiyi değiştirme amacıyla kullanılır. Yapısal yaklaşım, stratejik yaklaşım gibi sorunların bozulmuş aile hiyerarşisinden kaynaklandığı kabul eder. Bu yaklaşımda da hiyerarşinin düzenlenmesi önemlidir” bu tanım aşağıdakilerden hangi kazanılmaya çalışılan beceri gruplarındandır?
Seçenekler
A
Katılma ve uyum sağlama
B
Canlandırma
C
Yapısal harita çıkarma
D
Sınır çizme
E
Dengeleri değiştirme
Açıklama:
Dengeleri Değiştirme; Bu beceri, ailedeki hiyerarşiyi değiştirme amacıyla kullanılır. Yapısal yaklaşım, stratejik yaklaşım gibi sorunların bozulmuş aile hiyerarşisinden kaynaklandığı kabul eder. Bu yaklaşımda da hiyerarşinin düzenlenmesi önemlidir.
Soru 78
”Anlayıştaki değişiklikler davranışı değil, davranıştaki değişiklikler anlayışı değiştirir? Tanımı kime aittir?
Seçenekler
A
Virginia Satir
B
Jay Haley
C
Murray Bowen
D
Salvador Minuchin
E
Deborah Kerr
Açıklama:
Jay Haley’ göre Anlayıştaki değişiklikler davranışı değil, davranıştaki değişiklikler anlayışı değiştirir.
Soru 79
Hiç şüphesiz aileden yalnızca bir kişiyi görerek belirli bir değişim gerçekleştirmek olanaklıdır, fakat bu yeterince derinlikli bir çözüm olmayacaktır. Müdahale sürecinin, dört aşaması vardır. Aşağıdakilerden hangisi bu dört aşamadan biri değildir?
Seçenekler
A
Sosyalleşme
B
Soruna odaklanma
C
Etkileşime girme
D
Düzenleme
E
Yapılacakları belirleme
Açıklama:
Hiç şüphesiz aileden yalnızca bir kişiyi görerek belirli bir değişim gerçekleştirmek olanaklıdır, fakat bu yeterince derinlikli bir çözüm olmayacaktır. Müdahale sürecinin, sosyalleşme, soruna odaklanma, etkileşime girme ve yapılacakları belirleme olmak üzere dört aşaması vardır.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Her aile için o aileye özgü bir yaşantı düzenlemek ve böylece ailenin yaşama bakışını değiştirme konusunda özel bir çaba harcanmalıdır.
B
Yaşantısal yaklaşımda bireyin yaşadığı süreçle ilgili ortaya çıkan duygularını dışa vurmasının sağlanması çok önemli bir terapötik hedeftir.
C
Yaşantısal aile danışmanlığı sorunları çözmeye değil, duygusal esenliğe önem vermektedir
D
Aileyle çalışan profesyonel her zaman aileden biri olarak görülür. Kendi yaşantısını aileye göre sürdürür.
E
Aile üyelerinin durumlarını görme biçiminin değiştirilmesi, etkileşim biçimlerinin değiştirilebilmesini de sağlayacaktır
Açıklama:
Aileyle çalışan profesyonel her zaman aileden biri olarak görülür. Kendi yaşantısını aileye göre sürdürür.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi Yaşantısal aile danışmanlığının unsurlarından biri değildir?
- Güçlü yaşantısal şimdi ve burada teknikleri
- Profesyonelin keşfetme çabası
- Profesyonelin rahat ve insancıl yapısı
Seçenekler
A
İçtenlik ve kabul
B
Güçlü yaşantısal şimdi ve burada teknikleri
C
Profesyonelin keşfetme çabası
D
Profesyonelin rahat ve insancıl yapısı
E
Kural keşfetme çabası
Açıklama:
Yaşantısal aile danışmanlığını dört unsuru bakımdan özetlememiz mümkündür:
- İçtenlik ve kabul,
- Güçlü yaşantısal şimdi ve burada teknikleri,
- Profesyonelin keşfetme çabası,
- Profesyonelin rahat ve insancıl yapısı.
- İçtenlik ve kabul,
- Güçlü yaşantısal şimdi ve burada teknikleri,
- Profesyonelin keşfetme çabası,
- Profesyonelin rahat ve insancıl yapısı.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi aile sistemi kuramlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşantısal aile danışmanlığı
B
Yapısal aile danışmanlığı
C
Deneysel aile danışmanlığı
D
Bowen aile danışmanlığı
E
Stratejik aile danışmanlığı
Açıklama:
Çözüm: Aile sistemi kuramları çatısı altında, dört kuramsal yaklaşım;
- Yaşantısal aile danışmanlığı (Virginia Satir)
- Yapısal aile danışmanlığı (Salvador Minuchin)
- Bowen aile danışmanlığı (Murray Bowen)
- Stratejik aile danışmanlığı (Jay Haley)
- Yaşantısal aile danışmanlığı (Virginia Satir)
- Yapısal aile danışmanlığı (Salvador Minuchin)
- Bowen aile danışmanlığı (Murray Bowen)
- Stratejik aile danışmanlığı (Jay Haley)
Soru 83
Bireyler stresli olduklarında iletişimlerinde aşağıdaki hangi örüntüye başvurmazlar?
Seçenekler
A
Yatıştırma
B
Suçlama
C
Alışveriş yapma
D
Hesap yapma
E
Dağıtma
Açıklama:
Bireyler stresli olduklarında iletişimlerinde genellikle dört problemli örüntüden birine başvururlar: Bunlar yatıştırma, suçlama, hesap yapma ve dağıtma olarak gruplandırılmıştır. Bunların hepsi de, düşük kendilik değerinin ürünüdür ve kırılganlığı örtmeye çalışmaktadır. Hepimiz iletişimlerimizde bu örüntüleri kullanabiliriz ancak genellikle bunlardan birini tercih ederiz.
Soru 84
‘’Ailenin yapısı, aile üyelerinin etkileşimi biçiminde kendisini gösterir. Bu yapı her zaman anlatılanlardan çıkarılamaz. Aileler sıklıkla kendilerini olduklarından daha çok olmaları gerektiği gibi anlatırlar.’’ Yukarıda tanımı verilen yapısal aile danışmanlığının hangi becerisidir?
Seçenekler
A
Canlandırma
B
Katılma ve uyum sağlama (dahil etme)
C
Yapısal harita çıkarma
D
Etkileşimlere odaklanma ve bunları değiştirme
E
Sınır çizme
Açıklama:
Canlandırma
Soru 85
Bowen’ın aile danışmanlığı yaklaşımının nihai amacı nedir?
Seçenekler
A
Benin ortaya çıkması
B
İletişim odağı
C
Tartışma odağı
D
Şiddet odağı
E
Kendilik odağının arttırılması
Açıklama:
Bowen’ın aile danışmanlığı yaklaşımının nihai amacı aile üyelerinin kendilik odağının artırılmasıdır
Soru 86
Bowen aile sistemleri yaklaşımına göre bir kişinin ebeveyni ile olan çatışmalı duygusal bağından uzaklaşmasında aşağıdaki kavramlardan hangisi kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Duygusal kopma
B
Çözülme
C
Duygusal dağılma
D
Füzyon oluşturma
E
Koalisyon
Açıklama:
Duygusal kopma
Soru 87
Aşağıdaki cümlelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İnsanlar her zaman iletişim içindedir iletişim kurmamak söz konusu olamaz.
B
Haley’e göre anlayıştaki değişiklikler davranışı değil, davranıştaki değişiklikler anlayışı değiştirir.
C
Bowen aile danışmanlığında anlama ve içgörü öne çıkarılarak kişilerin ayrışma düzeyinin artması kolaylaştırılır.
D
Bowen özgün bir katkı olarak duygusal üçgenleri geliştirmiştir
E
Danışman yoğunluğu artırabilmek için vermesi gerektiğini düşündüğü mesajı bir kez söyler.
Açıklama:
Danışman yoğunluğu artırabilmek için vermesi gerektiğini düşündüğü mesajı bir görüşmede defalarca tekrarlamak durumunda kalabilir.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi bir tablo içinde aile üyelerinin kendilerini konumlandırmalarını ve bu şekilde birbirlerine ilişkin algılarını ve duygularını göstermeyi görsel olarak mümkün kılan sözlü olmayan aile içindeki etkileşimlerini gösterecek şekilde fiziksel olarak duruşlarının ne olduğunu belirleyerek hep birlikte bir pozisyon alan yaşantısal bir tekniktir?
Seçenekler
A
Aile genogramı
B
Aile heykeli
C
Varoluşsal karşılaşma
D
Aile
E
Ortak katılımlı aile resmi
Açıklama:
Aile heykeli
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi Stratejik aile danışmanlığında, müdahale sürecinin aşamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Sosyalleşme
B
Soruna odaklanma
C
Etkileşime girme
D
Amaç oluşturma ve yapılacakları belirleme
E
Aileleri tanımadan her aileye aynı uygulama uygulanmalıdır
Açıklama:
Müdahale sürecinin, sosyalleşme, soruna odaklanma, etkileşime girme, amaç oluşturma ve yapılacakları belirleme olmak üzere dört aşaması vardır.
Soru 90
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Virginia Satir’in geliştirdiği aile sistemi kuramıdır?
Seçenekler
A
Yaşantısal aile danışmanlığı
B
Yapısal aile danışmanlığı
C
Bowen aile danışmanlığı
D
Stratejik aile anışmanlığı
E
Uzman iletişimi
Açıklama:
Yaşantısal aile danışmanlığı,, Yapısal aile danışmanlığı, Bowen aile danışmanlığı ve Stratejik aile danışmanlığı aile sistemi kuramları çatısı altında toplanmaktadır. Aile sistemi kuramlarının ilki, kronolojik olarak- yaşantısal aile danışmanlığı kuramıdır. Yaklaşımı geliştiren kişi bir sosyal hizmet uzmanı olan Virginia Satir’dir.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi Yaşantısal aile danışmanlığı kuramının özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşantısal aile terapisi yaklaşımı danışmanlığın insancıl kanadını temsil eder.
B
Bu yaklaşıma göre iletişim süreci ve iletişimin sonucu çok önemlidir.
C
Yaşantısal aile danışmanlığının temel unsuru kendilik değeridir.
D
Yaklaşımın temel taşı, benlik saygısı veya kendilik değeridir
E
Yaşantısal aile danışmanlığı, dıştan içe doğru işler.
Açıklama:
Yaşantısal aile danışmanlığı, içten dışa doğru işler yani bireylere duygularını dürüst bir şekilde ortaya çıkarmalarına ve daha sonra da sahiciliğin güçlenmesiyle birlikte hakiki aile bağlarının da sağlamlaşmasına yardım etmeye çalışır.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi Yapısal aile danışmanlığı alanında bir klasik sayılan ‘Aileler ve Aile Terapisi’ adlı kitabın yazarıdır?
Seçenekler
A
Virginia Satir
B
Murray Bowen
C
Salvador Minuchin
D
Jay Haley
E
Mary Richmond
Açıklama:
Yapısal aile danışmanlığı ya da terapisi denildiğinde akla gelen ilk isim Salvador Minuchin’dir. Onun ‘Aileler ve Aile Terapisi’ adlı kitabı bu alanda bir klasik sayılmaktadır.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi ABD’de aile sosyal hizmetinin öncüsü olan ve ‘Sosyal Teşhis’ adlı kitabın yazardır?
Seçenekler
A
Virginia Satır
B
Mary Richmond
C
Murray Bowen
D
Jay Haley
E
Salvador Minuchin
Açıklama:
ABD’de aile sosyal hizmetinin öncüsü olan Mary Richmond, ‘Sosyal Teşhis’ adlı kitabında ailenin doğal bağlamında incelenmesi ve bir bütün olarak tedavi edilmesi gerektiğini yazdığında yıl 1917’dir.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi stratejik aile danışmanlığı alanına 1987’de yayınladığı Sorun Çözme Terapisi adlı kitabı ile katkı vermiştir?
Seçenekler
A
Virginia Satir
B
Murray Bowen
C
Salvador Minuchin
D
Jay Haley
E
Mary Richmond
Açıklama:
Sıra dışı bir insan olarak anılan, sanat ve iletişim alanında eğitim almış olan Jay Haley stratejik aile danışmanlığı alanına 1987’de yayınladığı Sorun Çözme Terapisi adlı kitabı ile katkı vermiştir.
Soru 95
Bowen’ın aile danışmanlığı yaklaşımının nihai amacı aile üyelerinin ……. ……… artırılmasıdır.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki cümlede geçen boşlukları doğru şekilde tamamlar?
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki cümlede geçen boşlukları doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Kendilik odağının
B
Birliktelik odağının
C
Duygusal odağının
D
Aile odağının
E
Sosyal yaklaşımlarının
Açıklama:
Bowen’ın aile danışmanlığı yaklaşımının nihai amacı aile üyelerinin kendilik odağının artırılmasıdır.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi günümüzde stratejik yaklaşım ile eş anlamlı olarak kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Stratejik inceleme
B
Stratejik hümanizim
C
Stratejik oluşum
D
Stratejik düşünce
E
Stratejik odaklanma
Açıklama:
Bugün stratejik yaklaşım stratejik hümanizm olarak da adlandırılmaktadır ve yaklaşımın en önemli tekniği olan yönergeler sıklıkla kullanılmaktadır.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi müdehale sürecinin bir aşaması değildir?
Seçenekler
A
Kendilik odağı
B
Soruna odaklanma
C
Etkileşime girme
D
Sosyalleşme
E
Amaç oluşturma ve yapacakları belirleme
Açıklama:
Müdahale sürecinin, sosyalleşme, soruna odaklanma, etkileşime girme, amaç oluşturma ve yapılacakları belirleme olmak üzere dört aşaması vardır.
Ünite 5
Soru 1
5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu'na(2005) göre ''çocuk'' tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Küçük yaşta erkek veya kız
B
Bebeklik ile erginlik arasındaki gelişme döneminde bulunan oğlan veya kız, uşak.
C
Daha yaşta ergin olsa bile 18 yaşını doldurmamış kişi.
D
Büyükler arasında daha az yaşlı olan kişi.
E
Belli bir işte yeteri kadar deneyimi ve yeteneği olmayan kimse.
Açıklama:
Çocuk kelimesi Türk Dil Kurumu’nun Türkçe sözlüğünde; “(1) küçük yaştaki erkek veya kız, (2) soy bakımından oğul veya kız, evlat, (3) bebeklik ile erginlik arasındaki gelişme döneminde bulunan oğlan veya kız, uşak, (4) genç erkek, (5) büyükler arasında daha az yaşlı olan kişi, (6) büyüklere yakışmayacak, daha çok küçüklerin yapabileceği gibi davranan kimse, (7) belli bir işte yeteri kadar deneyimi ve yeteneği olmayan kimse” anlamlarında ifade edilmektedir (Türk Dil Kurumu, 2016a). Türk Dil Kurumu tarafından yapılan tanımlamalar incelendiğinde çocuk kavramının yaş, cinsiyet, biyolojik gelişim dönemi, davranış, bilgi ve beceri bağlamında tanımlandığı görülmektedir. 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu’na (2005) göre çocuk “daha erken yaşta ergin olsa bile, on sekiz yaşını doldurmamış kişiyi” ifade etmektedir.
Soru 2
İlköğretim birinci sınıf tipik olarak çocukluk dönemlerinden hangisine denk gelir?
Seçenekler
A
Son çocukluk dönemi sonu
B
İlk çocukluk dönemi sonu
C
Orta çocukluk dönemi
D
İlk yetişkinlik dönemine geçiş döneminin başı.
E
İlk çocukluk dönemi başı.
Açıklama:
İlköğretim birinci sınıf, tipik olarak ilk çocukluk döneminin sonuna denk gelir.
Soru 3
Bireyin, on beş - on dokuz yaş arasında, kariyer seçimini yapmaya başladığı çevreleriyle ilişki kurma becerilerini geliştirdiği dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İlk çocukluk
B
Orta çocukluk
C
Okul dönemi
D
İlk ergenlik dönemi
E
Geç ergenlik dönemi
Açıklama:
Geç ergenlik dönemi ise on beş - on dokuz yaş arasında, ergenlerin kariyer seçimini yapmaya başladığı çevreleriyle ilişki kurma becerilerini geliştirdiği döneme işaret etmektedir.
Soru 4
Çocuk hakları, “çocukların yaşları, güçleri, konumları ve içinde yaşadıkları koşullara bağlı olarak haksızlığa uğramalarının kolay olması dolayısıyla, toplumsal tehdit ve sömürüden kurtarılmaları ve uzak tutulmaları amacıyla tüm dünyada geçerli olması gereken kararlar demetidir.'' tanımı aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
İnsan Hakları Evrensel Beyannamesini
B
Çocuk Haklarına Dair Sözleşme
C
Türkiye'de çocuk adalet Sistemi
D
Çocuk Mahkemeleri
E
Sulh ceza Mahkemesi
Açıklama:
Çocuk Haklarına Dair Sözleşme
Çocuk hakları, “çocukların yaşları, güçleri, konumları ve içinde yaşadıkları koşullara bağlı olarak haksızlığa uğramalarının kolay olması dolayısıyla, toplumsal tehdit ve sömürüden kurtarılmaları ve uzak tutulmaları amacıyla tüm dünyada geçerli olması gereken kararlar demetidir.''
Çocuk hakları, “çocukların yaşları, güçleri, konumları ve içinde yaşadıkları koşullara bağlı olarak haksızlığa uğramalarının kolay olması dolayısıyla, toplumsal tehdit ve sömürüden kurtarılmaları ve uzak tutulmaları amacıyla tüm dünyada geçerli olması gereken kararlar demetidir.''
Soru 5
Yirminci yüzyıl “çocuk” kavramının daha çok tartışıldığı ve tüm dünyada önemli bir belge olarak kabul edilen Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin ortaya çıktığı bir dönemdir. Sözleşmede; çocuğun yaşam hakkı, korunması ve gelişimi bakımından öncelikli olarak ele alınan kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Okul
B
Aile
C
UNİCEF
D
Çocuk yuvaları
E
Sosyal hizmetler
Açıklama:
Yirminci yüzyıl “çocuk” kavramının daha çok tartışıldığı ve tüm dünyada önemli bir belge olarak kabul edilen Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin ortaya çıktığı bir dönemdir. Sözleşmede; çocuğun yaşam hakkı, korunması ve gelişimi bakımından öncelikli bir kurum olarak aile ele alınmıştır.
Soru 6
Çocuk adaletini yetişkin adaletinden ayrı kılan esas aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çocuğun gelişimi amacıyla korunmasını sağlamak ve cezalandırma yerine rehabilitasyona öncelik verilmesidir.
B
Çocuğun cezasını vermek ve sonrasında eğitime almak.
C
Çocuğu tek başına suç işleyen olarak değerlendirmek.
D
Çocuğun ailesiyle olan ilişkilerini dikkate almamak.
E
Çocuğun içinde bulunduğu ekonomik ve sosyokültürel durumlardan ayrı olarak değerlendirmek.
Açıklama:
Çocuk adaletini yetişkin adaletinden ayrı kılan esas, çocuğun gelişimi amacıyla korunmasını sağlamak ve cezalandırma yerine rehabilitasyona öncelik verilmesidir.
Soru 7
I T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı,
II Milli Eğitim Bakanlığı,
III Sağlık Bakanlığı,
IV Kamu kurum ve kuruluşları
Yukarıdaki kurumlardan hangisi ya da hangileri çocuk koruyucu ve destekleyici tedbirleri yerine getirmekle yükümlüdür.
II Milli Eğitim Bakanlığı,
III Sağlık Bakanlığı,
IV Kamu kurum ve kuruluşları
Yukarıdaki kurumlardan hangisi ya da hangileri çocuk koruyucu ve destekleyici tedbirleri yerine getirmekle yükümlüdür.
Seçenekler
A
I, II
B
II, III
C
I, III
D
III, IV
E
Hepsi
Açıklama:
Çocuk Koruma Kanunu’nun beşinci maddesinde koruyucu ve destekleyici tedbirlerden bahsedilmektedir. Koruyucu ve destekleyici tedbirler, çocuğun öncelikle kendi aile ortamında korunmasını sağlamaya yönelik danışmanlık, eğitim, bakım, sağlık ve barınma konularında alınacak tedbirlerdir. Söz konusu tedbirlerin yerine getirilmesi ile ilgili olarak;
T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı,
Milli Eğitim Bakanlığı,
Sağlık Bakanlığı,
Kamu kurum ve kuruluşlarından söz edilmektedir.
T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı,
Milli Eğitim Bakanlığı,
Sağlık Bakanlığı,
Kamu kurum ve kuruluşlarından söz edilmektedir.
Soru 8
Hem suça sürüklenen çocuklarla ilgili yargılamaları yapmak, hem de Çocuk Koruma Kanunu ve diğer kanunlarda yer alan tedbirleri almakla görevli olan mahkeme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi
B
Sulh Ceza Mahkemeleri
C
Asliye Ceza Mahkemesi
D
Çocuk Mahkemesi
E
Aile Mahkemesi
Açıklama:
Çocuk Mahkemeleri: Bu mahkemeler “çocuk mahkemesi” ve “çocuk ağır ceza mahkemesi” olarak kurulmuştur. Mahkemeler, hem suça sürüklenen çocuklarla ilgili yargılamaları yapmak, hem de Çocuk Koruma Kanunu ve diğer kanunlarda yer alan tedbirleri almakla görevlidir.
Soru 9
Cooper'ın 1998'de yaptığı araştırmaya göre çocuk sağlığını tehdit eden en büyük risk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Olumsuz ekonomik koşullar.
B
Yetersiz sağlık hizmetleri
C
Olumsuz hava koşulları
D
Toplum içinde yaşaması
E
Eğitimsizlik
Açıklama:
Maddi yaşam koşullarının çocuk sağlığına etkisinin araştırıldığı bir çalışmada, çocuk sağlığını tehdit eden en büyük riskin olumsuz ekonomik koşullar olduğu rapor edilmektedir. Yoksulluk çocuğun yaşam kalitesini düşürmektedir. Yoksul bölgelerde yaşayan çocuklar, zengin bölgelerde yaşayanlara göre daha çok risk altındadır. Çocuğun ekonomik düzeyi, yaşadığı ev, mahalle ve kent bölgesel sınırları belirlemektedir. Görüldüğü üzere sosyal eşitsizlikler çocukların iyilik halinin önünde temel engellerdendir.
Soru 10
Çocukların refah düzeyini artıran sistemlerden ve en önemlilerinden birisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Milli Eğitim Bakanlığı
B
Sağlık Bakanlığı
C
Çocuk Yetiştirme Yurtları
D
T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
E
Adalet Bakanlığı
Açıklama:
Çocukların refah düzeyini artıran sistemlerden ve en önemlilerinden birisi T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca verilen hizmetlerdir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi çocuk kavramını açıklayan tanımlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Küçük yaştaki erkek veya kız
B
Soy bakımından oğul veya kız, evlat
C
Bebeklik ile erginlik arasındaki gelişme döneminde bulunan oğlan veya kız, uşak
D
Büyüklere yakışmayacak, daha çok küçüklerin yapabileceği gibi davranan kimse
E
Belli bir işte yeteri kadar deneyimi ve yeteneği olan kimse
Açıklama:
Çocuk kelimesi Türk Dil Kurumu’nun Türkçe sözlüğünde; “(1) küçük yaştaki erkek veya kız, (2) soy bakımından oğul veya kız, evlat, (3) bebeklik ile erginlik arasındaki gelişme döneminde bulunan oğlan veya kız, uşak, (4) genç erkek, (5) büyükler arasında daha az yaşlı olan kişi, (6) büyüklere yakışmayacak, daha çok küçüklerin yapabileceği gibi davranan kimse, (7) belli bir işte yeteri kadar deneyimi ve yeteneği olmayan kimse” anlamlarında ifade edilmektedir (Türk Dil Kurumu, 2016a). Türk Dil Kurumu tarafından yapılan tanımlamalar incelendiğinde çocuk kavramının yaş, cinsiyet, biyolojik gelişim dönemi, davranış, bilgi ve beceri bağlamında tanımlandığı görülmektedir. E seçeneğinde verilen tabir çocuk kavramı "Belli bir işte yeteri kadar deneyimi ve yeteneği olan kimse" için değil aksine yeteneği ve deneyimi olmayan kimse için kullanılmaktadır.
Soru 12
"Evlilik Dışında Doğan Çocukların Tanınmasına Dair Sözleşme" hangi tarihte tanınmıştır?
Seçenekler
A
1924
B
1975
C
1980
D
1990
E
1998
Açıklama:
Evlilik Dışında Doğan Çocukların Tanınmasına Dair Sözleşme 1980 yılında gerçekleştirilmiştir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi çocuk haklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Biyolojik Kökenini Bilme
B
İsim ve Tabiiyet
C
Eğitime Ulaşma
D
Ayrımcılığa uğrama
E
Kimliğin Korunması
Açıklama:
Çocuk hakları, kanunen veya ahlaki olarak dünya üzerindeki tüm çocukların doğuştan sahip olduğu, eğitim, sağlık, barınma, fiziksel, psikolojik veya cinsel sömürüye karşı korunma gibi hakları tanımlayan evrensel bir kavramdır. Ayrımcılığa uğrama ise bir hak değil hak kaybıdır.
Soru 14
Korunma Hakkı nedir?
Seçenekler
A
Çocuğun yaşam hakkını ve var olmak için gereken temel ihtiyaçlarını kapsayan haktır.
B
Görüşlerini ifade etme ve yaşamlarını etkileyen konularda söz sahibi olma haklarını kapsayan haktır
C
Çocukların tam potansiyellerine erişebilmeleri için neye ihtiyaç duyduklarını özetleyen haktır.
D
Çocukların her türlü istismar, ihmal ve sömürüden korunmalarını gerektiren haktır.
E
Çocukların toplumlarında ve topluluklarda aktif bir rol oynayabilmeleri gerektiğini kabul eden haktır.
Açıklama:
Çocukların her türlü istismar, ihmal ve sömürüden korunmalarını gerektirir. Mülteci çocuklar için özel koruma, çalışan çocuklar için güvenceler, herhangi bir istismar veya sömürüye maruz kalmış çocukların korunması ve rehabilitasyonu gibi konuları ele almaktadır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi gelişme hakkından biri değildir?
Seçenekler
A
Eğitim
B
Dinlenme
C
Kültürel faaliyetler
D
Bilgiye erişim
E
Beslenme
Açıklama:
Çocukların tam potansiyellerine erişebilmeleri için neye ihtiyaç duyduklarını özetler; örneğin, eğitim, dinlenme, kültürel faaliyetler, bilgiye erişim, düşünce, vicdan ve din özgürlüğü gibi.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi çocuk adalet sistemi içerisinde yer alan mahkemelerin görevlerinden biridir?
Seçenekler
A
Hukuk kurallarını yorumlayarak vakalara uygular ve içtihat oluşturur
B
Görev ve yetkilerin kapsamını belirtir
C
Cumhurbaşkanlığı tarafından uygulamalar ve politikalar konusunda kuruma bilgi vermek amacıyla yayımlanır
D
Görev, yetki ve genelgeleri yorumlayarak uygulayıcılara yöntem gösterir
E
Görev ve yetkileri detaylandırır
Açıklama:
Hukuk kurallarını yorumlayarak vakalara uygular ve içtihat oluşturur. Uygulamaların hukuka uygunluğunu takip ederek gerekli durumlarda kurum kurallarında değişikliğe yol açabilir.
Soru 17
Bir kimsenin vücut dokunulmazlığının ihlal edilmesi şeklinde ele alınan suçlara ne denir?
Seçenekler
A
Çocuklara Yönelik İşlenen Uluslararası Suçlar
B
Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar
C
Kişilere Karşı Suçlar
D
Çocuklara Yönelik İşlenen Uluslararası Suçlar
E
Genel Ahlaka Karşı Suçlar
Açıklama:
Cinsel suçlar; bir kimsenin vücut dokunulmazlığının ihlal edilmesi şeklinde ele alınmaktadır. Türk Ceza Kanunu, bu konuda çocuklara karşı işlenen suçları ayrı bir maddeyle düzenleyerek çocuğu cinsel yönden istismar eden kişilerin hapis cezası ile cezalandırılması gerektiğini ifade etmektedir.
Soru 18
Adalet Bakanlığının görevi nedir?
Seçenekler
A
Aile, kadın, çocuk, engelli, yaşlı ve diğer kişilere götürülen sosyal hizmetleri yapmak
B
Çocuk adalet sisteminde görev yapan kurumlar arasında koordinasyonu sağlar
C
Çocuk hükümlüler hakkında verilen cezaların, eğitilmeleri, meslek edinmeleri ve yeniden toplumla bütünleşmeleri amaçları güder
D
Çocuğa yönelik hizmetlerin uygulanmasından sorumludur
E
Kamu vesayeti sisteminde denetim makamı görevini yerine getirmektir
Açıklama:
Adalet Bakanlığı, çocuk adalet sisteminde görev yapan kurumlar arasında koordinasyonu sağlar
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi Türk Ceza Kanunu’nun 50. maddesinde belirtilen yaptırımlarda çevrilen cezalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Adlî para cezası
B
Mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle, tamamen giderilmesi
C
On sekiz yaşından küçük olan hükümlülerin, bir meslek veya sanat edinmelerini sağlamak amacıyla, gerektiğinde barınma imkânı da bulunan bir eğitim kurumuna devam ettirilmesi
D
Mahkûm olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle, belirli yerlere gitmekten veya belirli etkinlikleri yapmaktan men edilmesi
E
Mahkûm olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle ve gönüllü olmak koşuluyla kamuya yararlı bir işte çalıştırılması
Açıklama:
Türk Ceza Kanunu’nun 50. maddesinde belirtilen yaptırımlarda:
(1) Kısa süreli hapis cezası, suçlunun kişiliğine, sosyal ve ekonomik durumuna, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlığa ve suçun işlenmesindeki özelliklere göre;
a) Adlî para cezasına,
b) Mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle, tamamen giderilmesine,
c) En az iki yıl süreyle, bir meslek veya sanat edinmeyi sağlamak amacıyla, gerektiğinde barınma imkânı da bulunan bir eğitim kurumuna devam etmeye,
d) Mahkûm olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle, belirli yerlere gitmekten veya belirli etkinlikleri yapmaktan yasaklanmaya,
e) Sağladığı hak ve yetkiler kötüye kullanılmak suretiyle veya gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranılarak suç işlenmiş olması durumunda; mahkûm olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle, ilgili ehliyet ve ruhsat belgelerinin geri alınmasına, belli bir meslek ve sanatı yapmaktan yasaklanmaya,
f) Mahkûm olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle ve gönüllü olmak koşuluyla kamuya yararlı bir işte çalıştırılmaya çevrilebilir.
(1) Kısa süreli hapis cezası, suçlunun kişiliğine, sosyal ve ekonomik durumuna, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlığa ve suçun işlenmesindeki özelliklere göre;
a) Adlî para cezasına,
b) Mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle, tamamen giderilmesine,
c) En az iki yıl süreyle, bir meslek veya sanat edinmeyi sağlamak amacıyla, gerektiğinde barınma imkânı da bulunan bir eğitim kurumuna devam etmeye,
d) Mahkûm olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle, belirli yerlere gitmekten veya belirli etkinlikleri yapmaktan yasaklanmaya,
e) Sağladığı hak ve yetkiler kötüye kullanılmak suretiyle veya gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranılarak suç işlenmiş olması durumunda; mahkûm olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle, ilgili ehliyet ve ruhsat belgelerinin geri alınmasına, belli bir meslek ve sanatı yapmaktan yasaklanmaya,
f) Mahkûm olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle ve gönüllü olmak koşuluyla kamuya yararlı bir işte çalıştırılmaya çevrilebilir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi çocuk dostu özel sosyal politika ve hizmetler kapsamına giren başlıca hedef konularından biri değildir?
Seçenekler
A
Cinsiyet ayrımcılığı yapılmaksızın çocuklara sevgi, merhamet ve özen gösterilmesi
B
Güvenli, sağlıklı ve sorunsuz evler ve ortamlarda yaşamaları
C
Öğrenme, oyun, boş zaman, toplumsal ve kültürel yaşam olanaklarından yararlanıp kişiliklerini geliştirebilmeleri
D
Yetişkinlerin veya başka çocukların şiddetinden, ihmalinden sömürüsünden veya ayrımcılığından korunmaları
E
Psikolojik sorunlar ve risk teşkil eden tutum ve davranışlardan uzak bir ortamda olmaya devam etmeleri
Açıklama:
Çocuk refahı, çoğu zaman çocuklara yönelik sosyal politika ve hizmetler olarak da tanımlanmaktadır. Çocuk refahı deyimiyle ile; çocukların iyi olma hâllerinin tam anlamıyla sağlanmış olması anlaşılmalıdır. Çocukların iyi olma halinin sağlanması, maddi durumlarının iyileştirilmesinin yanında özel haklarını gözeten spesifik politikalardır. Çocuk dostu özel sosyal politika ve hizmetler kapsamına giren başlıca hedef konuları aşağıda sıralanmıştır (UNİCEF, 2013, s.5):
• Cinsiyet ayrımcılığı yapılmaksızın çocuklara sevgi, merhamet ve özen gösterilmesi,
• Fiziksel ve zihinsel açılardan kendilerinin sağlıklı bir ortamın sunulması,
• Beceri ve yeteneklerini geliştirebilme imkânlarına sahip olmaları, • Güvenli, sağlıklı ve sorunsuz evler ve ortamlarda yaşamaları,
• Öğrenme, oyun, boş zaman, toplumsal ve kültürel yaşam olanaklarından yararlanıp kişiliklerini geliştirebilmeleri,
• Bilgi edinip kendi kimliklerini ve görüşlerini dile getirebilmeleri ve kendi özel yaşamlarını etkileyecek kararlara katılabilmeleri,
• Yetişkinlerin veya başka çocukların şiddetinden, ihmalinden sömürüsünden veya ayrımcılığından korunmaları,
• Psikolojik sorunlar ve risk teşkil eden tutum ve davranışlardan uzak bir ortamda bulunmaları
• Cinsiyet ayrımcılığı yapılmaksızın çocuklara sevgi, merhamet ve özen gösterilmesi,
• Fiziksel ve zihinsel açılardan kendilerinin sağlıklı bir ortamın sunulması,
• Beceri ve yeteneklerini geliştirebilme imkânlarına sahip olmaları, • Güvenli, sağlıklı ve sorunsuz evler ve ortamlarda yaşamaları,
• Öğrenme, oyun, boş zaman, toplumsal ve kültürel yaşam olanaklarından yararlanıp kişiliklerini geliştirebilmeleri,
• Bilgi edinip kendi kimliklerini ve görüşlerini dile getirebilmeleri ve kendi özel yaşamlarını etkileyecek kararlara katılabilmeleri,
• Yetişkinlerin veya başka çocukların şiddetinden, ihmalinden sömürüsünden veya ayrımcılığından korunmaları,
• Psikolojik sorunlar ve risk teşkil eden tutum ve davranışlardan uzak bir ortamda bulunmaları
Soru 21
İnsanın belli bir gelişim görevini olgunlaşma ve öğrenme yoluyla yapabilecek belli bir kapasiteye sahip olması olarak tanımlanan kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Büyüme
B
Öğrenme
C
Olgunlaşma
D
Hazır bulunuşluk
E
Gelişim
Açıklama:
Hazır Bulunuşluk: İnsanın belli bir gelişim görevini olgunlaşma ve öğrenme yoluyla yapabilecek belli bir kapasiteye sahip olmasıdır. Gelişim görevleri, insanın belli bir gelişim döneminde gerçekleştirmesi gereken davranışlardır.
Soru 22
I. Bebeklik dönemi sonrasında beş ya da altı yaşına kadar olan gelişimsel dönemdir.
II. Fiziksel gelişim hızlı bir biçimde devam eder.
III. Özdenetim artmaya başlar.
IV. Bilişsel ve dil gelişimi hızlı bir biçimde devam eder.
V. Başarı, çocuğun dünyasında önemli hale gelir.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri ilk çocukluk dönemine aittir?
II. Fiziksel gelişim hızlı bir biçimde devam eder.
III. Özdenetim artmaya başlar.
IV. Bilişsel ve dil gelişimi hızlı bir biçimde devam eder.
V. Başarı, çocuğun dünyasında önemli hale gelir.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri ilk çocukluk dönemine aittir?
Seçenekler
A
I, II, III
B
II, III, IV
C
I, II, IV
D
III, IV, V
E
II, IV, V
Açıklama:
Çocukluk Dönemi ve Genel Özellikleri İlk Çocukluk ya da Okul Öncesi Dönem; Bebeklik dönemi sonrasında beş ya da altı yaşına kadar olan gelişimsel dönemi ifade etmektedir ve “okul öncesi yılları” da denilmektedir. Bu dönemde fiziksel, bilişsel ve dil gelişimi hızlı bir biçimde devam eder, küçük çocuklar yeterliliklerini artırırlar ve öz bakımlarını gerçekleştirmeyi öğrenmeye başlarlar. Okula hazır olmayı sağlayan becerileri geliştirir, akranlarıyla oyun oynamak için daha fazla zaman harcarlar. Anne - baba - çocuk ilişkisinin niteliği bu dönemde gerçekleşen toplumsallaşma süreci açısından oldukça önemlidir. İlköğretim birinci sınıf, tipik olarak ilk çocukluk döneminin sonuna denk gelir.
Soru 23
İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda hangi tarihte kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
1944
B
1945
C
1946
D
1947
E
1948
Açıklama:
İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi
İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda 10 Aralık 1948 tarihinde kabul edilmiştir. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesiyle birlikte insanlık ailesinin tüm üyelerinin “doğasında var olan onuru”, “eşit ve vazgeçilmez hakları” tanınmıştır. “İnsan haklarının hiçe sayılmasının ve hor görülmesinin zalimane eylemlerle sonuçlandığı” belirtilmiş; “dehşetten ve yoksulluktan kurtulmuş insanların, içinde söz ve inanç özgürlüklerine sahip olacakları bir dünyanın kurulmasının en yüce amaç” olduğu ifade edilmiştir. Beyanname, Birleşmiş Milletlerin bütün insanlara temin edilen haklarla ilgili görüşlerini özetleyen 30 maddeden oluşmaktadır.
İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda 10 Aralık 1948 tarihinde kabul edilmiştir. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesiyle birlikte insanlık ailesinin tüm üyelerinin “doğasında var olan onuru”, “eşit ve vazgeçilmez hakları” tanınmıştır. “İnsan haklarının hiçe sayılmasının ve hor görülmesinin zalimane eylemlerle sonuçlandığı” belirtilmiş; “dehşetten ve yoksulluktan kurtulmuş insanların, içinde söz ve inanç özgürlüklerine sahip olacakları bir dünyanın kurulmasının en yüce amaç” olduğu ifade edilmiştir. Beyanname, Birleşmiş Milletlerin bütün insanlara temin edilen haklarla ilgili görüşlerini özetleyen 30 maddeden oluşmaktadır.
Soru 24
Çocuk Haklarına Dair Sözleşmesinde, çocukların toplumlarında ve topluluklarda aktif bir rol oynayabilmeleri gerektiğini kabul eden grup aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Hayatta kalma hakkı
B
Korunma hakkı
C
Katılım hakkı
D
Kimliğin belirlenmesi hakkı
E
Gelişme hakkı
Açıklama:
BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşmesinde Ele Alınan Dört Grup Hak .Katılım hakkı: Çocukların toplumlarında ve topluluklarda aktif bir rol oynayabilmeleri gerektiğini kabul eder. Bu haklar görüşlerini ifade etme ve yaşamlarını etkileyen konularda söz sahibi olma haklarını da kapsar. Yetenekleri geliştikçe, sorumluluk sahibi yetişkinliğe hazırlanmaları amacıyla, çocuklara daha çok katılma fırsatının verilmesi gerekir.
Soru 25
Kamu vesayetinde vesayet makamı olarak görev yapan kurum aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi
B
Aile Mahkemesi
C
Asliye Hukuk Mahkemesi
D
Sulh Ceza Mahkemesi
E
Sulh Hukuk Mahkemesi
Açıklama:
Çocuk Adalet Sisteminde Yer Alan Yapılar: Sulh Hukuk Mahkemesi: Sulh hukuk mahkemesi, kamu vesayetinde vesayet makamı olarak görev yapar. Bir kişinin vesayet altına alınmasına, çocuğun veya kısıtlı adayın yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesi (vesayet makamı) karar verir. Sulh hukuk mahkemesi, vasi atanmadan önce, kısıtlanması istenen kişinin fiil ehliyetini geçici olarak kaldırıp ona bir temsilci atamak dâhil olmak üzere gerekli tedbirleri alır.
Soru 26
Çocuk adalet sisteminde görev yapan kurumlar arasında koordinasyonu sağlayan kurum aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Adalet Bakanlığı
B
Milli Eğitim Bakanlığı
C
Sağlık Bakanlığı
D
Çalışma Bakanlığı
E
Sanayi Bakanlığı
Açıklama:
Adalet Bakanlığı: Adalet Bakanlığı, çocuk adalet sisteminde görev yapan kurumlar arasında koordinasyonu sağlar.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi, amacı yargılama olan çocuk hakları ile ilgili ulaslararası metindir?
Seçenekler
A
Çocuk Hakları Sözleşmesi
B
Riyad Kuralları
C
Pekin Kuralları
D
Havana Kuralları
E
Avrupa Konseyi Çocukların Evlat Edinilmesine Dair Sözleşme
Açıklama:
Çocuk Hakları İle İlgili
Uluslararası Metinler : Uluslararası Çocuk Koruma Birliği
1924 Cenevre Çocuk Hakları Beyannamesi
1959 BM Çocuk Hakları Bildirgesi
1975 Evlilik Dışında Doğan Çocukların Hukuksal Statüsü Hakkında Avrupa Sözleşmesi
1979 Uluslararası Çocuk Yılı
1980 Evlilik Dışında Doğan Çocukların Tanınmasına Dair Sözleşme
1985 Pekin Kuralları (Yargılama)
1989 Çocuk Hakları Sözleşmesi (Genel)
1990 Riyad Kuralları (Önleme)
1990 Havana Kuralları (İnfaz)
1996 Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi
1998 Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçhelerine Dair Lahey Sözleşmesi
2000 ÇHS Ek Protokolleri
2001 Çocukların Korunması ve Ülkelerarası Evlat Edinme Konusunda İşbirliğine Dair Sözleşme
2005 BM Ekonomik ve Sosyal Konseyi’nin Mağdur ve Tanık Çocukları Kapsayan Adli Olaylara İlişkin
Rehber İlkeler
2007 Çocuk Hakları Komitesi’nin 10 Numaralı Genel Görüşü (Çocuk Adaletinde Çocuk Hakları)
2008 Avrupa Konseyi Çocukların Evlat Edinilmesine Dair Sözleşme (Gözden Geçirilmiş)
2010 Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin Çocuk Dostu Adalete Dair Rehber İlkeleri
(2010 - Rev.2011)
2011 Avrupa Konseyi Çocukların Cinsel Sömürü ve İstismara Karşı Korunması Sözleşmesi
Çocuk Haklarına Dair Sözleşmeye Ek İletişim Usulü ile İlgili İhtiyari Protokol
Uluslararası Metinler : Uluslararası Çocuk Koruma Birliği
1924 Cenevre Çocuk Hakları Beyannamesi
1959 BM Çocuk Hakları Bildirgesi
1975 Evlilik Dışında Doğan Çocukların Hukuksal Statüsü Hakkında Avrupa Sözleşmesi
1979 Uluslararası Çocuk Yılı
1980 Evlilik Dışında Doğan Çocukların Tanınmasına Dair Sözleşme
1985 Pekin Kuralları (Yargılama)
1989 Çocuk Hakları Sözleşmesi (Genel)
1990 Riyad Kuralları (Önleme)
1990 Havana Kuralları (İnfaz)
1996 Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi
1998 Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçhelerine Dair Lahey Sözleşmesi
2000 ÇHS Ek Protokolleri
2001 Çocukların Korunması ve Ülkelerarası Evlat Edinme Konusunda İşbirliğine Dair Sözleşme
2005 BM Ekonomik ve Sosyal Konseyi’nin Mağdur ve Tanık Çocukları Kapsayan Adli Olaylara İlişkin
Rehber İlkeler
2007 Çocuk Hakları Komitesi’nin 10 Numaralı Genel Görüşü (Çocuk Adaletinde Çocuk Hakları)
2008 Avrupa Konseyi Çocukların Evlat Edinilmesine Dair Sözleşme (Gözden Geçirilmiş)
2010 Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin Çocuk Dostu Adalete Dair Rehber İlkeleri
(2010 - Rev.2011)
2011 Avrupa Konseyi Çocukların Cinsel Sömürü ve İstismara Karşı Korunması Sözleşmesi
Çocuk Haklarına Dair Sözleşmeye Ek İletişim Usulü ile İlgili İhtiyari Protokol
Soru 28
I. Bir fiil işlediği sırada on iki yaşını doldurmamış çocuklar hakkında ceza kovuşturması yapılır.
II. On sekiz yaş altındaki çocuklar kademeli olarak ceza indirimlerinden yararlanmaktadır.
III. On sekiz yaşını doldurmamış olan çocukların cezalarının yarısı indirilir ve bu durumda her fiil için verilecek hapis cezası on altı yıldan fazla olamaz.
IV. On beş yaşını doldurmuş sağır ve dilsiz çocuklara da on iki yaşını doldurmuş çocuklara, on sekiz yaşını doldurmamış sağır ve dilsizlere ise on beş yaşını doldurmuş olanlara uygulanan hükümler uygulanır.
V. Yirmi bir yaşını doldurmamış sağır ve dilsizlere, on beş yaşını doldurmuş, on sekiz yaşını doldurmamış olan çocuklara ilişkin hükümler uygulanır.
Yukarıda verilen Türk Ceza Kanunu ve çocuklar ile ilgili bilgilerden hangileri doğrudur?
II. On sekiz yaş altındaki çocuklar kademeli olarak ceza indirimlerinden yararlanmaktadır.
III. On sekiz yaşını doldurmamış olan çocukların cezalarının yarısı indirilir ve bu durumda her fiil için verilecek hapis cezası on altı yıldan fazla olamaz.
IV. On beş yaşını doldurmuş sağır ve dilsiz çocuklara da on iki yaşını doldurmuş çocuklara, on sekiz yaşını doldurmamış sağır ve dilsizlere ise on beş yaşını doldurmuş olanlara uygulanan hükümler uygulanır.
V. Yirmi bir yaşını doldurmamış sağır ve dilsizlere, on beş yaşını doldurmuş, on sekiz yaşını doldurmamış olan çocuklara ilişkin hükümler uygulanır.
Yukarıda verilen Türk Ceza Kanunu ve çocuklar ile ilgili bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II, III
B
II, III, IV
C
I, IV, V
D
III, IV, V
E
II, IV, V
Açıklama:
Türk Ceza Kanununda, çocuğun yaşının küçük olması, çocuğun cezalandırılmasını önlemek için sınır olarak yer almaktadır. Türk Ceza Kanunu’nun 31. Maddesinde; “bir fiil işlediği sırada 12 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında ceza kovuşturması yapılamaz, ancak, bu çocuklara özgü güvenlik önlemleri uygulanabilir” denilmiştir. Yaş, ceza kanununda çocuklar için önem arz etmektedir. Suç işleyen çocuklar, işledikleri fiilin sonuçlarını algılıyor ve davranışlarını yönlendirme yeteneklerini geliştirmişlerse, kendileri için verilecek ceza sürelerinden indirim yapılır (TCK, m.31/2). Türk Ceza Kanunu’na göre, 18 yaş altındaki çocuklar kademeli olarak ceza indirimlerinden yararlanmaktadır. 15 yaşını doldurmuş olup da, 18 yaşını doldurmamış çocukların hapis sürelerinden indirim yapılır. 15 yaşını doldurmamış olanlarda bu indirim daha fazladır. Ancak, 18 yaşını doldurmamış olanlar da müebbet hapis dışındaki cezalarını üçte biri indirilir ve bu durumda her fiil için verilecek hapis cezası on iki yıldan fazla olamaz (TCK, m.31/3). Türk Ceza Kanunu sağır ve dilsiz olan engelli çocukları ayrı bir düzenlemeyle korumaktadır. Ceza indirimleri sağır ve dilsiz olan engelli çocuklar için daha büyük yaşlara çekilmiştir. 15 yaşını doldurmamış olan sağır ve dilsizlere, suçu işlediği zaman 12 yaşını doldurmamış olan çocuklara uygulanan hükümler uygulanır. 15 yaşını doldurmuş sağır ve dilsiz çocuklara da 12 yaşını doldurmuş çocuklara, 18 yaşını doldurmamış sağır ve dilsizlere ise 15 yaşını doldurmuş olanlara uygulanan hükümler uygulanır. 21 yaşını doldurmamış sağır ve dilsizlere ise, 15 yaşını doldurmuş, 18 yaşını doldurmamış olan çocuklara ilişkin hükümler uygulanır (TCK, m.33).
Soru 29
“Bir plan hazırlayarak; ulusal, etnik, belli bir ırk ya da dini grubun tümüyle ya da kısmen yok edilmesi amacıyla, bu grupların üyelerine karşı; kasten öldürme, kişilerin bedensel ya da ruhsal bütünlüklerine zarar verme, grubu tümüyle ya da kısmen yok edilmesi sonucunu doğuracak koşullarda yaşamaya zorlanması ve gruba ait çocukların bir başka gruba zorla nakledilmesi” aşağıda belirtilen Türk Ceza Kanunu’na göre hangi suç kapsamına girer?
Seçenekler
A
Çocuklara Yönelik İşlenen Uluslararası Suçlar
B
Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar
C
Kişilere Karşı Suçlar
D
Genel Ahlâka Karşı Suçlar
E
Aile Düzenine Karşı Suçlar
Açıklama:
Çocuklara Yönelik İşlenen Uluslararası Suçlar: Türk Ceza Kanunu’nda uluslararası suçlar alanında çocukları koruyucu hükümler de yer almaktadır. “Soykırım ve İnsanlığa Karşı Suçlar” başlığı altında soykırım kavramı ele alınarak “Bir plan hazırlayarak; ulusal, etnik, belli bir ırk ya da dini grubun tümüyle ya da kısmen yok edilmesi amacıyla, bu grupların üyelerine karşı; kasten öldürme, kişilerin bedensel ya da ruhsal bütünlüklerine zarar verme, grubu tümüyle ya da kısmen yok edilmesi sonucunu doğuracak koşullarda yaşamaya zorlanması, grup içinde doğumlara engel olmaya yönelik önlemlerin alınması ve gruba ait çocukların bir başka gruba zorla nakledilmesi” soykırım suçunu oluşturan eylemlerdir (TCK, m76-1). Bu noktada bir grup içinde doğumlara engel olunması ve gruba ait çocukların başka bir gruba zorla nakli hususu çocuk hakları bakımından önemlidir. Türk Ceza Kanunu’yla çocuklara siyasal, felsefi, ırk temelli ya da dini nedenlere cinsel istismarda bulunulması ya da çocukların cinsel istismarı insanlığa karşı suç kabul edilmiştir.
Soru 30
Ceza Muhakemesi Kanunu ve çocuklar ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sanık 18 yaşını doldurmamışsa duruşma kapalı yapılır, hüküm de kapalı duruşmada açıklanır.
B
Yüklenen suçla bağlantılı olarak yaş küçüklüğü, kusurun bulunmaması durumunda, ceza verilmemesi kararına yol açar.
C
Mağdur, 18 yaşını doldurmamışsa, eğer onu savunan bir vekili yoksa isteği aranmaksızın bir vekil görevlendirilir.
D
Mağdur çocukların tanık olarak dinlenmesi sırasında psikoloji, psikiyatri, tıp ya da eğitim alanında uzman bir kişi bulundurulur.
E
Kamu davasına katılma konusunda da mağdur ya da suçtan zarar görenin çocuk olması durumunda, avukat görevlendirilmesi için istek aranır.
Açıklama:
Ceza Muhakemesi Kanunu ve Çocuklar
Türkiye’deki hukuk düzenine göre tüm duruşmaların açık yapılması gerekliliğini kabul edilmiştir. Bazı durumlarda duruşmanın kapalı yapılmasına mahkeme karar verebilir. Sanık 18 yaşını doldurmamışsa duruşma kapalı yapılır, hüküm de kapalı duruşmada açıklanır (CMK, m.185). Yüklenen suçla bağlantılı olarak yaş küçüklüğü, kusurun bulunmaması durumunda, ceza verilmemesi kararına yol açar (CMK, m.223/3-a, d). Ceza Muhakemesi Kanunu’nda “Suçun Mağduru ile Şikâyetçinin Hakları” başlıklı bölümde çocukların hakları ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Mağdur, 18 yaşını doldurmamışsa, eğer onu savunan bir vekili yoksa isteği aranmaksızın bir vekil görevlendirilir. Bazı durumlarda, suçtan zarar gören, mağdur çocuğun psikolojisi bozulmuş olabilir. Mağdur olan çocuk, bu suça ilişkin soruşturma ya da kovuşturmada tanık olarak bir defa dinlenebilir. Mağdur çocukların tanık olarak dinlenmesi sırasında psikoloji, psikiyatri, tıp ya da eğitim alanında uzman bir kişi bulundurulur (CMK, 236/2,3). Kamu davasına katılma konusunda da mağdur ya da suçtan zarar görenin çocuk olması durumunda, avukat görevlendirilmesi için istek aranmaz.
Türkiye’deki hukuk düzenine göre tüm duruşmaların açık yapılması gerekliliğini kabul edilmiştir. Bazı durumlarda duruşmanın kapalı yapılmasına mahkeme karar verebilir. Sanık 18 yaşını doldurmamışsa duruşma kapalı yapılır, hüküm de kapalı duruşmada açıklanır (CMK, m.185). Yüklenen suçla bağlantılı olarak yaş küçüklüğü, kusurun bulunmaması durumunda, ceza verilmemesi kararına yol açar (CMK, m.223/3-a, d). Ceza Muhakemesi Kanunu’nda “Suçun Mağduru ile Şikâyetçinin Hakları” başlıklı bölümde çocukların hakları ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Mağdur, 18 yaşını doldurmamışsa, eğer onu savunan bir vekili yoksa isteği aranmaksızın bir vekil görevlendirilir. Bazı durumlarda, suçtan zarar gören, mağdur çocuğun psikolojisi bozulmuş olabilir. Mağdur olan çocuk, bu suça ilişkin soruşturma ya da kovuşturmada tanık olarak bir defa dinlenebilir. Mağdur çocukların tanık olarak dinlenmesi sırasında psikoloji, psikiyatri, tıp ya da eğitim alanında uzman bir kişi bulundurulur (CMK, 236/2,3). Kamu davasına katılma konusunda da mağdur ya da suçtan zarar görenin çocuk olması durumunda, avukat görevlendirilmesi için istek aranmaz.
Soru 31
Soyut düşünmenin başladığı ve cinsel olgunlaşmanın görüldüğü dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İlk ergenlik
B
Orta çocukluk dönemi
C
Okul dönemi
D
Geç ergenlik
E
İlk yetişkinlik
Açıklama:
İlk ergenlik dönemi on iki - on dört yaşları arasında soyut düşünmenin başladığı ve cinsel olgunlaşmanın görüldüğü bir dönemdir ve ilk ergenlik döneminde olan çocuklar anne-babalarından bağımsızlık kazandıkça akranlarıyla ilişkilerini artırmak başkalarıyla daha fazla ait olma duygusu geliştirmek isterler. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 32
I. Biyolojik süreçler
II. Sosyoduygusal süreçler
III. Bilişsel süreçler
IV. Psikoseksüel süreçler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri gelişim sürecinin temel alt süreçleri arasında yer almaktadır?
II. Sosyoduygusal süreçler
III. Bilişsel süreçler
IV. Psikoseksüel süreçler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri gelişim sürecinin temel alt süreçleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II, III ve IV
D
I, II ve III
E
Hepsi
Açıklama:
Gelişim süreci biyolojik, bilişsel ve sosyoduygusal olmak üzere üç temel sürecin birbiriyle olan yoğun bağlantılarıyla devam eder. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 33
Uluslararası Çocuk Yılı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1921
B
1979
C
1996
D
2001
E
1924
Açıklama:
1979 yılı, Uluslararası Çocuk Yılı ilan edilmiştir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi çocuk hakları arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Çocuk bakım hizmetleri
B
Çocuğun yüksek yararı
C
Eğitime ulaşma
D
Barınma özgürlüğü
E
Yaşama ve gelişme
Açıklama:
Barınma özgürlüğü, çocuk hakları kapsamında yer almamaktadır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 35
I. ABD
II. Türkiye
III. Somali
IV. İngiltere
Yukarıdaki ülkelerden hangisi ya da hangileri Çocuk Hakları Sözleşmesi'ni imzalamamıştır?
II. Türkiye
III. Somali
IV. İngiltere
Yukarıdaki ülkelerden hangisi ya da hangileri Çocuk Hakları Sözleşmesi'ni imzalamamıştır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
II, III ve IV
E
I ve III
Açıklama:
Çocuk Hakları Sözleşmesi, insan haklarının her alanını bir araya getiren ilk bağlayıcı uluslararası yasal belgedir. Somali ve Amerika Birleşik Devletleri dışında bütün ülkeler bu sözleşmeyi onaylamışlardır. Tanınan bir devlet olmadığı için Somali sözleşmenin onaylanması aşamasına geçememiştir. Amerika Birleşik Devletleri ise sözleşmeye imza koyarak onaylayacağına dair niyetini ifade etmiş, ancak henüz onaylamamıştır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 36
BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşmesinde çocukların tam potansiyellerine ulaşmaları için neye ihtiyaç duyduklarını özetleyen hak hangi grupta ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Gelişme hakkı
B
Korunma hakkı
C
Katılım hakkı
D
Yaşam hakkı
E
Hayatta kalma hakkı
Açıklama:
Çocukların tam potansiyellerine ulaşmaları için neye ihtiyaç duyduklarını özetleyen hak, gelişme hakkıdır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 37
Türkiye'de Çocuk Koruma Kanunu kaç yılında çıkarılmıştır?
Seçenekler
A
2000
B
1991
C
2005
D
2008
E
1987
Açıklama:
Çocuk Koruma Kanunu 2005 yılında çıkarılmıştır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi Türk Ceza Kanunu'na göre ceza sorumluluğu olan çocuklar hakkındaki tedbirler arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Çocuğun tedavi noksanlığını giderici tedbirler
B
Çocuğun ekonomik noksanlığını giderici tedbirler
C
Çocuğun eğitim noksanlığını giderici tedbirler
D
Disiplin tedbirleri
E
Cezalar
Açıklama:
Türk Ceza Kanunu’na göre ceza sorumluluğu olan çocuklar hakkındaki tedbirler ve cezalar:
• Çocuğun, koruma, tedavi ve eğitim noksanlığını giderici tedbirler,
• Disiplin tedbirleri (tekdir, çocuğun yükümlere tabi kılınması, kamu hizmeti)
• Cezalar (para cezası, çocuklara özgü hapis cezası) şeklinde sıralanabilir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
• Çocuğun, koruma, tedavi ve eğitim noksanlığını giderici tedbirler,
• Disiplin tedbirleri (tekdir, çocuğun yükümlere tabi kılınması, kamu hizmeti)
• Cezalar (para cezası, çocuklara özgü hapis cezası) şeklinde sıralanabilir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 39
I. Görevlendirildikleri çocuk hakkında sosyal inceleme yapmak
II. Suça sürüklenen çocuğun ifadesinin alınması veya sorgusu sırasında yanında bulunmak
III. Çocuk Koruma Kanunu kapsamında mahkemeler ve çocuk hâkimleri tarafından verilen diğer görevleri yerine getirmek
IV. Çocuğa psiko-sosyal destek sağlamak üzere gerekli rehberliği yapmak, çocuğun örselenmemesi için gerekli önlemleri almak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Çocuk Adalet Sistemi içinde sosyal hizmet uzmanının rol ve sorumlulukları arasında yer almaktadır?
II. Suça sürüklenen çocuğun ifadesinin alınması veya sorgusu sırasında yanında bulunmak
III. Çocuk Koruma Kanunu kapsamında mahkemeler ve çocuk hâkimleri tarafından verilen diğer görevleri yerine getirmek
IV. Çocuğa psiko-sosyal destek sağlamak üzere gerekli rehberliği yapmak, çocuğun örselenmemesi için gerekli önlemleri almak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Çocuk Adalet Sistemi içinde sosyal hizmet uzmanının rol ve sorumlulukları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Çocuk Adalet Sistemi içerisinde sosyal hizmet uzmanının rol ve sorumlulukları şu şekilde sıralanabilir:
• Görevlendirildikleri çocuk hakkında sosyal inceleme yapmak, hazırladıkları raporları kendilerini görevlendiren merciye sunmak (ÇKK, m.34)
• Suça sürüklenen çocuğun ifadesinin alınması veya sorgusu sırasında yanında bulunmak (ÇKK, m.34).
• Mahkeme veya hâkim tarafından çocuğun sorgusu veya çocuk hakkındaki diğer işlemler sırasında çocuğun yanında bulunmak üzere görevlendirildiğinde, çocuğa
bu süreçte haklarını öğretmek, yargılama süreci hakkında bilgilendirmek ve kendini güvende hissetmesi, süreci anlaması ve görüşlerini serbestçe ifade etmesi için ona yardım etmek (ÇKKY, m.13).
• Çocuk Koruma Kanunu kapsamında mahkemeler ve çocuk hâkimleri tarafından verilen diğer görevleri yerine getirmek (ÇKK, m.34).
• Çocuğa psiko-sosyal destek sağlamak üzere gerekli rehberliği yapmak, çocuğun örselenmemesi için gerekli önlemleri almak (ÇKKY, m.18).
• Suça sürüklenen çocuğun ifadesinin alınması veya sorgusu sırasında adalet mekanizmasının işleyişinden olumsuz etkilenmesini önlemek amacıyla çocuğun yanında bulunmak, çocuğun hakları ile kendisine yöneltilen suçlama dâhil olmak üzere yargılama süreci hakkında anlayabileceği bir dilde bilgilendirilmesini sağlamak, korunma ihtiyacı olan çocuklar hakkında da benzeri işlemleri ifa etmek (ÇKKY, m.19).
• Sosyal inceleme, gözetim ve denetim yapmasını engelleyen durumların ortaya çıkması halinde durumu derhal görevlendirildikleri merciye bildirerek gerekli önlemlerin alınmasını istemek (ÇKKY, m.19).
• Çocukla ilgili kararların yerine getirilmesinde veya çocuğun kapasitesinin araştırılması ile görevli adli mercilerce tayin edilen uzmanlar dâhil olmak üzere ilgili
kurum ve kuruluş yetkilileri ile çocuk hakkındaki kararın amaca ulaşmasını sağlamak üzere işbirliği yapmak ve uzmanlık alanına giren konularda görüşlerini bildirmek suretiyle bu kişilere yardımcı olmak (ÇKKY, m.19).
• İşbirliği yapılabilecek toplumsal kaynakları ve işbirliği olanaklarını araştırmak ve geliştirmek (ÇKKY, m.19).
• Koruyucu ve destekleyici tedbir kararı verilen çocuk hakkında mahkeme veya çocuk hâkimince kendisine görev verildiği hallerde kararın uygulanması, takibi ve
denetimine ilişkin inceleme yapmak (ÇKKY, m.19). Doğru yanıt E seçeneğidir.
• Görevlendirildikleri çocuk hakkında sosyal inceleme yapmak, hazırladıkları raporları kendilerini görevlendiren merciye sunmak (ÇKK, m.34)
• Suça sürüklenen çocuğun ifadesinin alınması veya sorgusu sırasında yanında bulunmak (ÇKK, m.34).
• Mahkeme veya hâkim tarafından çocuğun sorgusu veya çocuk hakkındaki diğer işlemler sırasında çocuğun yanında bulunmak üzere görevlendirildiğinde, çocuğa
bu süreçte haklarını öğretmek, yargılama süreci hakkında bilgilendirmek ve kendini güvende hissetmesi, süreci anlaması ve görüşlerini serbestçe ifade etmesi için ona yardım etmek (ÇKKY, m.13).
• Çocuk Koruma Kanunu kapsamında mahkemeler ve çocuk hâkimleri tarafından verilen diğer görevleri yerine getirmek (ÇKK, m.34).
• Çocuğa psiko-sosyal destek sağlamak üzere gerekli rehberliği yapmak, çocuğun örselenmemesi için gerekli önlemleri almak (ÇKKY, m.18).
• Suça sürüklenen çocuğun ifadesinin alınması veya sorgusu sırasında adalet mekanizmasının işleyişinden olumsuz etkilenmesini önlemek amacıyla çocuğun yanında bulunmak, çocuğun hakları ile kendisine yöneltilen suçlama dâhil olmak üzere yargılama süreci hakkında anlayabileceği bir dilde bilgilendirilmesini sağlamak, korunma ihtiyacı olan çocuklar hakkında da benzeri işlemleri ifa etmek (ÇKKY, m.19).
• Sosyal inceleme, gözetim ve denetim yapmasını engelleyen durumların ortaya çıkması halinde durumu derhal görevlendirildikleri merciye bildirerek gerekli önlemlerin alınmasını istemek (ÇKKY, m.19).
• Çocukla ilgili kararların yerine getirilmesinde veya çocuğun kapasitesinin araştırılması ile görevli adli mercilerce tayin edilen uzmanlar dâhil olmak üzere ilgili
kurum ve kuruluş yetkilileri ile çocuk hakkındaki kararın amaca ulaşmasını sağlamak üzere işbirliği yapmak ve uzmanlık alanına giren konularda görüşlerini bildirmek suretiyle bu kişilere yardımcı olmak (ÇKKY, m.19).
• İşbirliği yapılabilecek toplumsal kaynakları ve işbirliği olanaklarını araştırmak ve geliştirmek (ÇKKY, m.19).
• Koruyucu ve destekleyici tedbir kararı verilen çocuk hakkında mahkeme veya çocuk hâkimince kendisine görev verildiği hallerde kararın uygulanması, takibi ve
denetimine ilişkin inceleme yapmak (ÇKKY, m.19). Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından sunulan çocuk refahı hizmetleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Çocuk sağlık merkezleri
B
Yetiştirme yuvaları
C
Sevgi evleri
D
Çocuk evleri
E
Kız yetiştirme yurdu
Açıklama:
T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından sunulan çocuk refahı hizmetleri ele alındığında;
• Çocuk Yuvaları (0-12 Yaş),
• Yetiştirme Yurtları (13-18 Yaş),
• Çocuk Yuvası ve Kız Yetiştirme Yurdu (0-18 Yaş),
• Sevgi Evi (Çocuk Evleri Sitesi),
• Çocuk Evleri,
• Çocuk Destek Merkezleri hizmetleri verildiği görülmektedir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
• Çocuk Yuvaları (0-12 Yaş),
• Yetiştirme Yurtları (13-18 Yaş),
• Çocuk Yuvası ve Kız Yetiştirme Yurdu (0-18 Yaş),
• Sevgi Evi (Çocuk Evleri Sitesi),
• Çocuk Evleri,
• Çocuk Destek Merkezleri hizmetleri verildiği görülmektedir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi çocuk haklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Ailesini seçme
B
Biyolojik kökenini bilme
C
Ayrımcılığa uğramama
D
Eğitime ulaşma
E
Sosyal güvenlik
Açıklama:
Çocuk hakları, kanunen veya ahlaki olarak dünya üzerindeki tüm çocukların doğuştan sahip olduğu, eğitim, sağlık, barınma, fiziksel, psikolojik veya cinsel sömürüye karşı korunma gibi hakları tanımlayan evrensel bir kavramdır.
Çocuk hakları;
Biyolojik kökenini bilme
Sosyal güvenlik
Eğitime ulaşma
Ayrımcılığa uğramama
İfade özgürlüğü
Kimliğin korunması
İsim ve tabiiyet
Çocuk bakım hizmetleri
Sağlık ve sağlık hizmetleri
Çocuğun yüksek yararı
Yaşama ve gelişme
Düşünce, vicdan din özgürlüğü
Çocuk hakları;
Biyolojik kökenini bilme
Sosyal güvenlik
Eğitime ulaşma
Ayrımcılığa uğramama
İfade özgürlüğü
Kimliğin korunması
İsim ve tabiiyet
Çocuk bakım hizmetleri
Sağlık ve sağlık hizmetleri
Çocuğun yüksek yararı
Yaşama ve gelişme
Düşünce, vicdan din özgürlüğü
Soru 42
Çocuğun yaşam hakkını ve var olmak için gereken beslenme, barınma, yeterli bir yaşam standartı ve sağlık hizmetlerine erişim gibi temel ihtiyaçlarını vurgulayan hak, BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşmesinde ele alınan haklardan hangisinin kapsamına girmektedir?
Seçenekler
A
Korunma Hakkı
B
Gelişme Hakkı
C
Hayatta Kalma Hakkı
D
Katılım Hakkı
E
Eşitlik hakkı
Açıklama:
Hayatta kalma hakkı: Çocuğun yaşam hakkını ve var olmak için gereken temel ihtiyaçlarını vurgular. Bunlar arasında beslenme, barınma, yeterli bir yaşam standartı ve sağlık hizmetlerine erişim yer almaktadır.
Soru 43
Çocukların özgürlüğüne ilişkin asgari yaş sınırını belirleme, insan haklarına saygı gösterme, yetişkinlerden ayrı tutma, kurumlarda çocuğun bedensel, zihinsel ve sosyal gelişimini ve toplumun üyesi olarak potansiyelini artıracak faaliyet ve programlar oluşturma amaçlı Birleşmiş Milletler tarafından kabul edilen kural aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Riyad kuralları
B
Pekin kuralları
C
Wuhan kuralları
D
Havana kuralları
E
Asmana kuralları
Açıklama:
HAVANA KURALLARI:
Özgürlüğünden Yoksun Bırakılmış Çocukların Korunmasına İlişkin Birleşmiş Milletler Kuralları’dır. Genel Kurul tarafından 14 Aralık 1990’da ilan edilmiştir. Çocukların özgürlüğünden yoksun bırakılmayacağı asgari yaş sınırını belirleme, çocuğun insan haklarına saygı gösterme, yetişkinlerden ayrı tutma, kurumlarda çocuğun bedensel, zihinsel ve sosyal gelişimini ve toplumun üyesi olarak potansiyelini artıracak faaliyet ve programlar oluşturma, bağımsız denetim mekanizmaları oluşturma sorumluluğu vermiştir. Havana Kuralları, kapsamında temel bakış açısı, gözaltında olan veya yargı önüne çıkarılmayı bekleyen çocukların haklarını, çocukların tutuldukları kurumların idaresi ve personele ilişkin düzenlemeleri içerir.
Özgürlüğünden Yoksun Bırakılmış Çocukların Korunmasına İlişkin Birleşmiş Milletler Kuralları’dır. Genel Kurul tarafından 14 Aralık 1990’da ilan edilmiştir. Çocukların özgürlüğünden yoksun bırakılmayacağı asgari yaş sınırını belirleme, çocuğun insan haklarına saygı gösterme, yetişkinlerden ayrı tutma, kurumlarda çocuğun bedensel, zihinsel ve sosyal gelişimini ve toplumun üyesi olarak potansiyelini artıracak faaliyet ve programlar oluşturma, bağımsız denetim mekanizmaları oluşturma sorumluluğu vermiştir. Havana Kuralları, kapsamında temel bakış açısı, gözaltında olan veya yargı önüne çıkarılmayı bekleyen çocukların haklarını, çocukların tutuldukları kurumların idaresi ve personele ilişkin düzenlemeleri içerir.
Soru 44
Tek hakimli, adliye teşkilatı olan her yerde kurulabilen ve üst sınırı iki yıla kadar (iki yıl dâhil) hapis cezasını veya adli para cezasını gerektiren suçlara ilişkin davalara bakan mahkeme aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Çocuk mahkemesi
B
Çocuk ağır ceza mahkemesi
C
Asliye ceza mahkemesi
D
Sulh hukuk mahkemesi
E
Sulh ceza mahkemesi
Açıklama:
Sulh Ceza Mahkemesi: Sulh ceza mahkemesi tek hâkimlidir ve adliye teşkilatı bulunan her yerde sulh ceza mahkemesi kuruludur. İş durumunun gerekli kıldığı hallerde sulh ceza mahkemesinin birden fazla dairesi oluşturulabilir. Sulh ceza mahkemesi üst sınırı iki yıla kadar (iki yıl dâhil) hapis cezasını veya adli para cezasını gerektiren suçlara ilişkin davalara bakar.
Soru 45
Bir çocuğun soy bağını değiştirmek ya da gizlemek, sağlık kurumundaki bir çocuğun başka bir çocukla karışmasına neden olan suç aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Aile düzenine karşı suçlar
B
Genel ahlaka karşı suçlar
C
Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar
D
Kişilere karşı suçlar
E
Çocuklara yönelik işlenen uluslararası suçlar
Açıklama:
Aile Düzenine Karşı Suçlar: Bir çocuğun soy bağını değiştirmek ya da gizlemek, sağlık kurumundaki bir çocuğun başka bir çocukla karışmasına neden olmak suçtur (TCK, 231/1,2). Büyütmek, okutmak, bakmak, gözetmek ya da meslek ve sanat öğretmekle yükümlü olduğu kişi üzerinde, terbiye hakkından doğan disiplin yetkisini kötüye kullanan kişiye bir yıla kadar hapis cezası verilir (TCK, m.232/1,2). Aile olmak nedeniyle kişilere yükümlülükler yükleyen hukuk, bakım, destek olma ve eğitim yükümlülüğünü yerine getirmeyenleri şikâyet üzerine cezalandırır. Bu konularda şikâyet etme koşulu aranmıştır (TCK, m.233/1).
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından sunulan hizmetlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Evlat edindirme
B
Koruyucu aile yanında bakım sağlama
C
Tehlike durumlarına neden olmasa da çocuğu aileden ayırma
D
Koruma altına almadan aile yanında destek
E
Aileye döndürme
Açıklama:
T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından sunulan kurum bakım hizmetlerinin yanı sıra;
• Koruma altına almadan aile yanında destek,
• Aileye döndürme,
• Evlat edindirme,
• Koruyucu aile yanında bakım sağlama
• Özel kreş ve gündüz bakım evi hizmetleri de sunulmaktadır (Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü, 2015).
• Koruma altına almadan aile yanında destek,
• Aileye döndürme,
• Evlat edindirme,
• Koruyucu aile yanında bakım sağlama
• Özel kreş ve gündüz bakım evi hizmetleri de sunulmaktadır (Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü, 2015).
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi sosyal hizmet uzmanının görevleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Çocukları mahkemedeki duruşmaya hazırlama
B
Mahkemedeki duruşmayı yönetme
C
Mahkemenin takdiri ile çocukların görüşlerini alma
D
Okul ve ev ziyaretleri yapma
E
Çocuğun örselenmemesi için gerekli önlemleri almak
Açıklama:
Sosyal hizmet uzmanının, çocukları mahkemedeki duruşmaya hazırlama, çocukların görüşleri alınırken yanında bulunma, mahkemenin takdiri ile çocukların görüşlerini alma, boşanma, velayet, kişisel ilişki düzenlemesi, evlat edinme, evliliğe izin davalarında çocuklar ve diğer taraflar ile görüşmeler gerçekleştirme, okul ve ev ziyaretleri yapma gibi görevleri vardır. Ayrıca çocuğa psiko-sosyal destek sağlamak üzere gerekli rehberliği yapmak, çocuğun örselenmemesi için gerekli önlemleri alma görevi bulunmaktadır.
Soru 48
Tek hakimli olan ve sulh ceza mahkemesinin ve ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen suçlara ilişkin davalara bakmakla görevli olan mahkeme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Asliye Ceza Mahkemesi
B
Ağır Ceza Mahkemesi
C
Sulh Hukuk Mahkemesi
D
Aile Mahkemesi
E
Asliye Hukuk Mahkemesi
Açıklama:
Asliye Ceza Mahkemesi: Asliye ceza mahkemeleri tek hâkimlidir. Asliye ceza mahkemesi sulh ceza mahkemesinin ve ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen suçlara ilişkin davalara bakmakla görevlidir.
Soru 49
İnsanın belli bir gelişim görevini olgunlaşma ve öğrenme yoluyla yapabilecek belli bir kapasiteye sahip olması gelişimle ilgili temel kavramlardan hangisini açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Büyüme
B
Olgunlaşma
C
Gelişim
D
Hazır Bulunuşluk
E
Yaşlanma
Açıklama:
Büyüme: Bireyin fiziksel yapısında zamana bağlı olarak meydana gelen niceliksel değişiklikleri belirtmektedir. Biyolojik olarak bireyin boyunun uzaması, ağırlığının artması, organlarının hacminde görülen değişiklikler olarak ifade edilebilir. Olgunlaşma: Büyüyen organizmanın kendinden beklenen işlevleri yerine getirebilecek fizyolojik güce erişmesidir ve bireyin kalıtsal yapısıyla sınırlıdır.
Hazır Bulunuşluk: İnsanın belli bir gelişim görevini olgunlaşma ve öğrenme yoluyla yapabilecek belli bir kapasiteye sahip olmasıdır. Gelişim görevleri, insanın belli bir gelişim döneminde gerçekleştirmesi gereken davranışlardır.
Gelişim: İnsanın fiziksel, duyuşsal, sosyal ve bilişsel özellikleri bakımından düzenli bir
biçimde büyümesi, gelişmesi ve beklenilen görevleri yapabilecek seviyeye gelmesidir.
Hazır Bulunuşluk: İnsanın belli bir gelişim görevini olgunlaşma ve öğrenme yoluyla yapabilecek belli bir kapasiteye sahip olmasıdır. Gelişim görevleri, insanın belli bir gelişim döneminde gerçekleştirmesi gereken davranışlardır.
Gelişim: İnsanın fiziksel, duyuşsal, sosyal ve bilişsel özellikleri bakımından düzenli bir
biçimde büyümesi, gelişmesi ve beklenilen görevleri yapabilecek seviyeye gelmesidir.
Soru 50
Bireyin fiziksel yapısında zamana bağlı olarak meydana gelen niceliksel değişikliklere ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Büyüme
B
Olgunlaşma
C
Hazır Bulunuşluk
D
Gelişim
E
Erginlik
Açıklama:
Büyüme: Bireyin fiziksel yapısında zamana bağlı olarak meydana gelen niceliksel değişiklikleri belirtmektedir. Biyolojik olarak bireyin boyunun uzaması, ağırlığının artması, organlarının hacminde görülen değişiklikler olarak ifade edilebilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 51
İnsanın fiziksel, duyuşsal, sosyal ve bilişsel özellikleri bakımından düzenli bir biçimde büyümesi, gelişmesi ve beklenilen görevleri yapabilecek seviyeye gelmesine ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Büyüme
B
Olgunlaşma
C
Hazır Bulunuşluk
D
Gelişim
E
Erginlik
Açıklama:
Gelişim: İnsanın fiziksel, duyuşsal, sosyal ve bilişsel özellikleri bakımından düzenli bir biçimde büyümesi, gelişmesi ve beklenilen görevleri yapabilecek seviyeye gelmesidir.Doğru cevap D'dir.
Soru 52
Olgunlaşma bireyin …………..yapısıyla sınırlıdır boşluğa uygun olarak gelebilecek kelime aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Gelişimsel
B
Büyüme
C
Genetik
D
Erişkinlik
E
Kalıtsal
Açıklama:
Olgunlaşma: Büyüyen organizmanın kendinden beklenen işlevleri yerine getirebilecek fizyolojik güce erişmesidir ve bireyin kalıtsal yapısıyla sınırlıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 53
I.Küçük yaştaki erkek veya kız
II. Soy bakımından oğul veya kız, evlat,
III. Bebeklik ile erginlik arasındaki gelişme döneminde bulunan oğlan veya kız, uşak
IV. Büyükler arasında daha az yaşlı olan kişi
Çocuk kelimesi Türk Dil Kurumu’nun Türkçe sözlüğünde verilen anlamlarına göre aşağıdakilerden hangileri doğru olarak verilmiştir?
II. Soy bakımından oğul veya kız, evlat,
III. Bebeklik ile erginlik arasındaki gelişme döneminde bulunan oğlan veya kız, uşak
IV. Büyükler arasında daha az yaşlı olan kişi
Çocuk kelimesi Türk Dil Kurumu’nun Türkçe sözlüğünde verilen anlamlarına göre aşağıdakilerden hangileri doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
I, II, IV
D
II, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Çocuk kelimesi Türk Dil Kurumu’nun Türkçe sözlüğünde; “(1) küçük yaştaki erkek veya kız, (2) soy bakımından oğul veya kız, evlat, (3) bebeklik ile erginlik arasındaki gelişme döneminde bulunan oğlan veya kız, uşak, (4) genç erkek, (5) büyükler arasında daha az yaşlı olan kişi, (6) büyüklere yakışmayacak, daha çok küçüklerin yapabileceği gibi davranan kimse, (7) belli bir işte yeteri kadar deneyimi ve yeteneği olmayan kimse” anlamlarında ifade edilmektedir .
Soru 54
Yaklaşık olarak çocuklarda ilköğretim yıllarına, altı ile on bir yaş arasındaki dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İlk Çocukluk
B
Okul Öncesi Dönem
C
Orta Çocukluk
D
Ergenlik
E
Kreş dönemi
Açıklama:
Orta Çocukluk ya da Okul Dönemi; Yaklaşık olarak ilköğretim yıllarına, altı ile on bir yaş arasındaki döneme işaret eder. Doğru cevap C'dir.
Soru 55
Psikososyal ve ahlaki gelişim hızla ilerlerken duygusal ve toplumsal uyum sürecinde aile ilişkilerinin etkisi devam etmektedir. Söz edilen çocukluk dönemi hangisidir?
Seçenekler
A
İlk Çocukluk
B
Okul Öncesi Dönem
C
Orta Çocukluk
D
Ergenlik
E
Olgunluk
Açıklama:
Orta Çocukluk ya da Okul Dönemi; Yaklaşık olarak ilköğretim yıllarına, altı ile on bir yaş arasındaki döneme işaret eder. Bu dönemde okuma, yazma ve aritmetik beceriler gelişir. Çocuk daha geniş bir dünya ve kültürle karşılaşır. Başarı, çocuğun dünyasında önemli bir konu haline gelirken özdenetim artmaya başlar. Psikososyal ve ahlaki gelişim hızla ilerlerken duygusal ve toplumsal uyum sürecinde aile ilişkilerinin etkisi devam etmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 56
Birleşmiş Milletlerin bütün insanlara temin edilen haklarla ilgili görüşlerini özetleyen kaç maddeden oluşmaktadır?
Seçenekler
A
15
B
20
C
25
D
30
E
35
Açıklama:
Birleşmiş Milletlerin bütün insanlara temin edilen haklarla ilgili görüşlerini özetleyen 30 maddeden oluşmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 57
I. Yasalarla sahip olunan hakların herkes tarafından kullanılmasının sağlanması, türe,
II. Hak ve hukuka uygunluk, hakkı gözetme
III. Bu işi uygulayan, yerine getiren devlet kuruluşları
IV. Herkese kendine uygun düşeni, kendi hakkı olanı verme, doğruluk
V. Doğruyu, yanlışı ayırt etme gücü
Türk Dil Kurumu sözlüğüne göre adalet ile ilgili olan maddelerden kaç tanesi doğrudur ?
II. Hak ve hukuka uygunluk, hakkı gözetme
III. Bu işi uygulayan, yerine getiren devlet kuruluşları
IV. Herkese kendine uygun düşeni, kendi hakkı olanı verme, doğruluk
V. Doğruyu, yanlışı ayırt etme gücü
Türk Dil Kurumu sözlüğüne göre adalet ile ilgili olan maddelerden kaç tanesi doğrudur ?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Türk Dil Kurumu sözlüğüne göre adalet; “(1) yasalarla sahip olunan hakların herkes tarafından kullanılmasının sağlanması, türe, (2) hak ve hukuka uygunluk, hakkı gözetme, (3) bu işi uygulayan, yerine getiren devlet kuruluşları, (4) herkese kendine uygun düşeni, kendi hakkı olanı verme, doğruluk” anlamlarını ifade etmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 58
Sulh ceza mahkemesinin ve ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen suçlara ilişkin davalara bakmakla görevli olan mahkeme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamu Vesayeti Makamı
B
Asliye Ceza Mahkemesi
C
Asliye Hukuk Mahkemesi
D
Aile Mahkemesi
E
Çocuk Mahkemesi
Açıklama:
Asliye Ceza Mahkemesi: Asliye ceza mahkemeleri tek hâkimlidir. Asliye ceza mahkemesi sulh ceza mahkemesinin ve ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen suçlara ilişkin davalara bakmakla görevlidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 59
Çocuğa yönelik hizmetlerin uygulanmasından sorumlu temel birim aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Adalet Bakanlığı
B
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
C
Çocuk Eğitimevi
D
Aile Mahkemeleri
E
Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü
Açıklama:
Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü, çocuğa yönelik hizmetlerin uygulanmasından sorumlu temel birim olarak öngörülmüştür. Doğru cevap E'dir.
Soru 60
Çocuk kavramına dair hangi bilgi doğru değildir?
Seçenekler
A
Çocuk, on sekiz yaşını doldurmamış kişiyi ifade etmektedir
B
Beş ya da altı yaşa kadar olan gelişimsel dönem okul öncesi yıllardır.
C
Altı ve on bir yaşları arasında okuma - yazma aritmetik beceriler gelişir.
D
Ergenlik döneminde toplumsal uyum sürecinde aile etkisinin yeri büyüktür.
E
Ergenlikte hızlı fiziksel değişimler gözlemlenir, on iki yirmi bir yaşları arasındadır
Açıklama:
Orta çocuckluk döneminde toplumsal uyum sürecinde aile etkisinin yeri büyüktür. D şıkkında bu dönem ergenlikte olarak bahedilmiş. Soru ise yanış bilgiyi sorduğu için doğru şık D şıkkıdır.
Soru 61
".....................Büyüyen organizmanın kendinden beklenen işlevleri yerine getirebilecek fizyolojik güce erişmesidir ve bireyin kalıtsal yapısıyla sınırlıdır." Boşluğa gelmesi gereken kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Büyüme
B
Olgunlaşma
C
Hazır bulunuşluk
D
Gelişim
E
Ergenlik
Açıklama:
Büyüme,bireyin fiziksel yapısında zamana bağlı olarak meydana gelen niceliksel değişiklikleri belirtmektedir. Hazır bulunuşluk, insanın belli bir gelişim görevini olgunlaşma ve öğrenme yoluyla yapabilecek belli bir kapasiteye sahip olmasıdır. Gelişme, insanın fiziksel, duyuşsal, sosyal ve bilişsel özellikleri bakımından düzenli bir biçimde büyümesidir Ergenlik ise 12.19 yaş arası yaşanılan psikolojik ve biyolojik değişim sürecidir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 62
Çocuklukta kazanılan başarılı sosyalleşme, gelecekte sağlıklı ve huzurlu bir toplumun var olmasına imkân tanıyacaktır. Temel süreçler başarılı bir biçimde gerçekleşmez ise çocuk bireysel ve sosyal risklere karşı açık hale gelmektedir. Hangisi bu risklerden değildir?
Seçenekler
A
Fiziksel şiddete maruz kalma
B
Sözel şiddete maruz kalma
C
Çocuğun ticari amaçlarla kullanılması
D
Ceza adaleti sistemine girme
E
Rekabet hissinden uzak yetişme
Açıklama:
Rekabet odaklı olma, çocukta öz değerini çevreyle kıyaslayarak sadece başarı odaklı bir anlayışı temel alır. Bundan uzak olma risk değildir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 63
I-54 maddeden oluşur.
II-20 Kasım 1989’da, Birleşmiş Milletlerce kabul edilmiştir
III- Tüm dünya devletleri imzalamıştır
IV- Çocuklara uygulanan yasal önlemler tüm ülkelerde aynıdır
Çocuk hakları sözleşmesine dair hangi bilgiler doğrudur?
II-20 Kasım 1989’da, Birleşmiş Milletlerce kabul edilmiştir
III- Tüm dünya devletleri imzalamıştır
IV- Çocuklara uygulanan yasal önlemler tüm ülkelerde aynıdır
Çocuk hakları sözleşmesine dair hangi bilgiler doğrudur?
Seçenekler
A
I- II
B
II-III
C
III-IV
D
II-IV
E
I -III
Açıklama:
Sözleşmeyi Somali ve ABD imzalamamıştır ve uygulanan yasal uygulamalar ülkelerde farklılık gösterebilir.Bu yüzden doğru bilgiler A şıkkında verilmiştir.
Soru 64
I- Çocuğun çocukluğunu yaşaması gerektiği
II- Çocukların refah düzeylerinin mümkün olduğunca artırılmasını
III- Çocuğun insan haklarına saygı gösterme,
Yukarıda verilen maddeler Birleşmiş Milletler'in çocukların korunmasına ilişkin kurallardan birkaçıdır. Sırasıyla hangi kuralların kapsamındadır?
II- Çocukların refah düzeylerinin mümkün olduğunca artırılmasını
III- Çocuğun insan haklarına saygı gösterme,
Yukarıda verilen maddeler Birleşmiş Milletler'in çocukların korunmasına ilişkin kurallardan birkaçıdır. Sırasıyla hangi kuralların kapsamındadır?
Seçenekler
A
I- Riyad Kuralları II- Havana Kuralları III- Pwkin Kuralları
B
I- Havana Kuralları II- Pekin Kuralları III- Riyad Kuralları
C
I- Havana Kuralları II- Riyad Kuralları III- Pekin Kuralları
D
I-Pekin Kuralları II- Riyad Kuralları III- Havana Kuralları
E
I-Ryad Kuralları II-Pelin Kuraları III- Havana Kuralları
Açıklama:
Doğru sıralama E şıkkında verilmiştir, bu maddelerin konuları sırasıyla önleme, yargılama ve infaz ile ilgilidir.
Soru 65
Türkiye'deki Çocuk Adalet Sistemine dair verilen hangi bilgi yanlştır?
Seçenekler
A
Sistem cezaya odaklanmaz.
B
Çocuk "suç işleyen " değil "suça itilen" olarak görülür.
C
Özgürlüğünden yoksun bırakma etkili uygulamardandır.
D
Çocuğun yararı daima ön planda olmalıdır.
E
Çocuğu çevresi içinde ele alır.
Açıklama:
Çocuk adaletini yetişkin adaletinden ayrı kılan esas, çocuğun gelişimi amacıyla korunmasını sağlamak ve cezalandırma yerine rehabilitasyona öncelik verilmesidir. Özgürlüğünden yoksun bırakma, suça sürüklenen çocuklar için en son seçenek olarak görülmelidir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 66
" Tek hâkimlidir ve adliye teşkilatı bulunan her yerde kurulur. iki yıla kadar (iki yıl dâhil) hapis cezasını veya adli para cezasını gerektiren suçlara ilişkin davalara bakar." Çocuk adalet sistemine dair bilgisi verilen mahkeme hangi şıkta verilmiştir?
Seçenekler
A
Sulh ceza mahkemesi
B
Asliye ceza mahkemesi
C
Ağır ceza mahkemesi
D
Çocuk ağır ceza mahkemesi
E
Sulh hukuk mahkemesi
Açıklama:
Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi bir başkan ve üyelerden oluşur. Mahkeme, bir başkan ve iki üye ile toplanır. Asliye Ceza Mahkemesi tek hâkimlidir. Sulh ceza mahkemesinin ve ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen suçlara ilişkin davalara bakmakla görevlidir. Ağır Ceza Mahkemesi bir başkan ve yeteri kadar üye bulunur. Mahkeme bir başkan ve iki üye ile toplanır. Duruşmayı başkan yönetir ancak başkan ve üyelerin oyları birbirine eşittir. Sulh Hukuk Mahkemesi ,kamu vesayetinde vesayet makamı olarak görev yapar. Bir kişinin vesayet altına alınmasına, çocuğun veya kısıtlı adayın yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesi (vesayet makamı) karar verir. Bu durumda doğru bilgi A şıkkınds verilmiştir.
Soru 67
Türk Medeni Kanuna göre 18 yaşını doldurmamış çocukların evlenmesine dair hangi bilgi doğrudur?
I-18 yaş altı çocuk yasal temsilcisinin yani veli ya da vasisinin izni olmadan evlenemez
II-Yasal temsilcisinin izni olmadan evlenirse, izni alınmayan yasal temsilci evlenmenin iptali için dava açabilir,
III-Yok sayılan evlilikten doğan çocuk evlilik içinde doğmuş sayılamaz
IV- Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüğün nafaka davası açması için 18 yaşını doldurması beklenir.
V-Çocuğun çıkarları ve gelişmesi tehlikeye düşerse,yargıç çocuğu başka bir aile yanına ya da bir kuruma yerleştirebilir
I-18 yaş altı çocuk yasal temsilcisinin yani veli ya da vasisinin izni olmadan evlenemez
II-Yasal temsilcisinin izni olmadan evlenirse, izni alınmayan yasal temsilci evlenmenin iptali için dava açabilir,
III-Yok sayılan evlilikten doğan çocuk evlilik içinde doğmuş sayılamaz
IV- Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüğün nafaka davası açması için 18 yaşını doldurması beklenir.
V-Çocuğun çıkarları ve gelişmesi tehlikeye düşerse,yargıç çocuğu başka bir aile yanına ya da bir kuruma yerleştirebilir
Seçenekler
A
I,II,III
B
II,III,IV
C
II,IV,V
D
I,II,V
E
I,III,V
Açıklama:
Yok sayılan evlilikten doğan çocuklar, ana baba iyi niyetli olmasalar bile evlilik içinde doğmuş sayılırlar. Çocuklar ile ana baba arasındaki ilişkilere boşanmaya ilişkin hükümler uygulanır. Çocuğa fiilen bakan anne ya da baba, çocuk adına diğer tarafa karşı nafaka davası açabilirler. Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçük için, nafaka davası atanacak kayyum ya da vasi tarafından açılabilir. III ve IV şıktaki bilgiler yanlıştır. Bu yüzden doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 68
Kısa süreli hapis cezası, suçlunun kişiliğine, sosyal ve ekonomik durumuna, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlığa ve suçun işlenmesindeki özelliklere göre aşağıdakilerden hangisine dönüştürülemez?
Seçenekler
A
En az iki yıl süreyle, bir meslek veya sanat edinmeyi sağlamak amacıyla, gerektiğinde barınma imkânı da bulunan bir eğitim kurumuna devam etmeye
B
Mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle, tamamen giderilmesine
C
Mahkûm olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle ve gönüllü olmak koşuluyla kamuya yararlı bir işte çalıştırılmaya
D
Mahkûm olunan cezanın yarısından bir katına kadar süreyle, belirli yerlere gitmekten veya belirli etkinlikleri yapmaktan yasaklanmaya
E
İşlediği suçtan dolayı iki yıl veya daha az süreyle hapis cezasına mahkûm edilen kişinin cezası ertelenebilir
Açıklama:
Türk Ceza Kanunu’ nun 51. maddesine göre; İşlediği suçtan dolayı iki yıl veya daha az süreyle hapis cezasına mahkûm edilen kişinin cezası ertelenebilir. Bu sürenin üst sınırı, fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış veya altmış beş yaşını bitirmiş olan kişiler bakımından üç yıldır. Ancak, erteleme kararının verilebilmesi için kişinin; On sekiz yaşından küçük olan hükümlülerin, bir meslek veya sanat edinmelerini sağlamak amacıyla, gerektiğinde barınma imkânı da bulunan bir eğitim kurumuna devam etmesine, mahkemece karar verilebilir. Fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış olan kişilere tekerrür hükümleri uygulanamaz. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 69
Verilen kurumlardan hangisi T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından çocuklara sunulan refah hizmetleri arasında değildir?
I- Çocuk Yuvaları
II- Yetiştirme Yurtları
III-Meslek Edindirme Kursları
IV- Sevgi Evleri
V- Çocuk Destek Merkezi
I- Çocuk Yuvaları
II- Yetiştirme Yurtları
III-Meslek Edindirme Kursları
IV- Sevgi Evleri
V- Çocuk Destek Merkezi
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Açıklama:
Meslek Edindirme Kursları T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından çocuklara sunulan refah hizmetleri arasında değildir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 70
BM Çocuk Hakları Sözleşmesi göre kaç yaşından küçük olan herkes çocuktur?
Seçenekler
A
14
B
15
C
16
D
17
E
18
Açıklama:
BM Çocuk Hakları Sözleşmesi göre 18 yaşından küçük olan herkes çocuktur
Soru 71
Bireyin fiziksel yapısında zamana bağlı olarak meydana gelen niceliksel değişikliklere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Büyüme
B
Gelişim
C
Olgunlaşma
D
Hazır bulunuşluluk
E
Ergenlik
Açıklama:
Büyüme: Bireyin fiziksel yapısında zamana bağlı olarak meydana gelen niceliksel değişiklikleri belirtmektedir. Biyolojik olarak bireyin boyunun uzaması, ağırlığının artması, organlarının hacminde görülen değişiklikler olarak ifade edilebilir.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi Türk Dil Kurumu'na (TDK) göre çocuk kavramlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Küçük yaştaki erkek veya kız
B
Soy bakımından oğul veya kız
C
Bebeklik ile olgunluk arasındaki gelişme döneminde bulunan oğlan veya kız
D
Genç erkek
E
Belli bir işte yeteri kadar deneyimi ve yeteneği olmayan kimse
Açıklama:
Çocuk kelimesi Türk Dil Kurumu’nun Türkçe sözlüğünde; “(1) küçük yaştaki erkek veya
kız, (2) soy bakımından oğul veya kız, evlat, (3) bebeklik ile erginlik arasındaki gelişme döneminde bulunan oğlan veya kız, uşak, (4) genç erkek, (5) büyükler arasında daha az yaşlı olan kişi, (6) büyüklere yakışmayacak, daha çok küçüklerin yapabileceği gibi davranan kimse, (7) belli bir işte yeteri kadar deneyimi ve yeteneği olmayan kimse” anlamlarında ifade edilmektedir (Türk Dil Kurumu, 2016a).
kız, (2) soy bakımından oğul veya kız, evlat, (3) bebeklik ile erginlik arasındaki gelişme döneminde bulunan oğlan veya kız, uşak, (4) genç erkek, (5) büyükler arasında daha az yaşlı olan kişi, (6) büyüklere yakışmayacak, daha çok küçüklerin yapabileceği gibi davranan kimse, (7) belli bir işte yeteri kadar deneyimi ve yeteneği olmayan kimse” anlamlarında ifade edilmektedir (Türk Dil Kurumu, 2016a).
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi okul öncesi dönem çocukların özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Bağımsızlık ve kimlik arama belirgindir
B
Kilo ve boydaki ani artış, vücut hatlarında değişiklik ve cinsel özelliklerin gelişimi gibi hızlı fiziksel değişimler gözlenir
C
Psikososyal ve ahlaki gelişim hızla ilerlerken duygusal ve toplumsal uyum sürecinde aile ilişkilerinin etkisi devam etmektedir
D
Öz bakımlarını gerçekleştirmeyi öğrenmeye başlarlar
E
Okuma, yazma ve aritmetik beceriler gelişir
Açıklama:
İlk Çocukluk ya da Okul Öncesi Dönem; Bebeklik dönemi sonrasında beş ya da altı yaşına kadar olan gelişimsel dönemi ifade etmektedir ve “okul öncesi yılları” da denilmektedir. Bu dönemde fiziksel, bilişsel ve dil gelişimi hızlı bir biçimde devam eder, küçük çocuklar yeterliliklerini artırırlar ve öz bakımlarını gerçekleştirmeyi öğrenmeye başlarlar. Okula hazır olmayı sağlayan becerileri geliştirir, akranlarıyla oyun oynamak için daha fazla zaman harcarlar. Anne - baba - çocuk ilişkisinin niteliği bu dönemde gerçekleşen toplumsallaşma süreci açısından oldukça önemlidir. İlköğretim birinci sınıf, tipik olarak ilk çocukluk döneminin sonuna denk gelir.
Soru 74
Çocuk haklarıyla ilgili ilk uluslararası metin hangi tarihte yayınlanmıştır?
Seçenekler
A
1919
B
1921
C
1959
D
1975
E
1979
Açıklama:
Çocuk Hakları İle İlgili Uluslararası Metinler
1921 Uluslararası Çocuk Koruma Birliği
1924 Cenevre Çocuk Hakları Beyannamesi
1959 BM Çocuk Hakları Bildirgesi
1975 Evlilik Dışında Doğan Çocukların Hukuksal Statüsü Hakkında Avrupa Sözleşmesi
1979 Uluslararası Çocuk Yılı
1980 Evlilik Dışında Doğan Çocukların Tanınmasına Dair Sözleşme
1985 Pekin Kuralları (Yargılama)
1989 Çocuk Hakları Sözleşmesi (Genel)
1990 Riyad Kuralları (Önleme)
1990 Havana Kuralları (İnfaz)
1996 Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi
1998 Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçhelerine Dair Lahey Sözleşmesi
2000 ÇHS Ek Protokolleri
2001 Çocukların Korunması ve Ülkelerarası Evlat Edinme Konusunda İşbirliğine Dair Sözleşme
2005 BM Ekonomik ve Sosyal Konseyi’nin Mağdur ve Tanık Çocukları Kapsayan Adli Olaylara İlişkin Rehber İlkeler
2007 Çocuk Hakları Komitesi’nin 10 Numaralı Genel Görüşü (Çocuk Adaletinde Çocuk Hakları)
2008 Avrupa Konseyi Çocukların Evlat Edinilmesine Dair Sözleşme (Gözden Geçirilmiş)
2010 Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin Çocuk Dostu Adalete Dair Rehber İlkeleri
(2010 - Rev.2011)
2011 Avrupa Konseyi Çocukların Cinsel Sömürü ve İstismara Karşı Korunması Sözleşmesi
2012 Çocuk Haklarına Dair Sözleşmeye Ek İletişim Usulü ile İlgili İhtiyari Protokol
1921 Uluslararası Çocuk Koruma Birliği
1924 Cenevre Çocuk Hakları Beyannamesi
1959 BM Çocuk Hakları Bildirgesi
1975 Evlilik Dışında Doğan Çocukların Hukuksal Statüsü Hakkında Avrupa Sözleşmesi
1979 Uluslararası Çocuk Yılı
1980 Evlilik Dışında Doğan Çocukların Tanınmasına Dair Sözleşme
1985 Pekin Kuralları (Yargılama)
1989 Çocuk Hakları Sözleşmesi (Genel)
1990 Riyad Kuralları (Önleme)
1990 Havana Kuralları (İnfaz)
1996 Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi
1998 Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçhelerine Dair Lahey Sözleşmesi
2000 ÇHS Ek Protokolleri
2001 Çocukların Korunması ve Ülkelerarası Evlat Edinme Konusunda İşbirliğine Dair Sözleşme
2005 BM Ekonomik ve Sosyal Konseyi’nin Mağdur ve Tanık Çocukları Kapsayan Adli Olaylara İlişkin Rehber İlkeler
2007 Çocuk Hakları Komitesi’nin 10 Numaralı Genel Görüşü (Çocuk Adaletinde Çocuk Hakları)
2008 Avrupa Konseyi Çocukların Evlat Edinilmesine Dair Sözleşme (Gözden Geçirilmiş)
2010 Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin Çocuk Dostu Adalete Dair Rehber İlkeleri
(2010 - Rev.2011)
2011 Avrupa Konseyi Çocukların Cinsel Sömürü ve İstismara Karşı Korunması Sözleşmesi
2012 Çocuk Haklarına Dair Sözleşmeye Ek İletişim Usulü ile İlgili İhtiyari Protokol
Soru 75
İnsan haklarının her alanını bir araya getiren ilk bağlayıcı uluslararası yasal
belge aşağıdakilerden hangisidir?
belge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cenevre Çocuk Hakları Beyannamesi
B
Pekin Kurallar
C
Çocuk Haklarına Dair Sözleşme
D
Havana Kurallar
E
Riyad Kuralları
Açıklama:
Çocuk Haklarına Dair Sözleşme
Çocuk hakları, “çocukların yaşları, güçleri, konumları ve içinde yaşadıkları koşullara bağlı olarak haksızlığa uğramalarının kolay olması dolayısıyla, toplumsal tehdit ve sömürüden kurtarılmaları ve uzak tutulmaları amacıyla tüm dünyada geçerli olması gereken kararlar demeti”dir (Tomanbay, 1999).
Çocuk hakları 18 yaş altındaki bireylerin haklarıdır. Çocukluk, insan yaşamında özel bir
süreç olduğu için çocuklar ve gençler için ayrı bir dizi hak geliştirilmiştir. 20 Kasım 1989’da, Birleşmiş Milletler, Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’yi (ÇHS) kabul etmiştir. Bu sözleşme şu anda devletlerin imzaladığı ve onayladıktan sonra yasal olarak uymaları gereken uluslararası bir antlaşmadır. İnsan haklarının her alanını bir araya getiren ilk bağlayıcı uluslararası yasal belgedir
Çocuk hakları, “çocukların yaşları, güçleri, konumları ve içinde yaşadıkları koşullara bağlı olarak haksızlığa uğramalarının kolay olması dolayısıyla, toplumsal tehdit ve sömürüden kurtarılmaları ve uzak tutulmaları amacıyla tüm dünyada geçerli olması gereken kararlar demeti”dir (Tomanbay, 1999).
Çocuk hakları 18 yaş altındaki bireylerin haklarıdır. Çocukluk, insan yaşamında özel bir
süreç olduğu için çocuklar ve gençler için ayrı bir dizi hak geliştirilmiştir. 20 Kasım 1989’da, Birleşmiş Milletler, Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’yi (ÇHS) kabul etmiştir. Bu sözleşme şu anda devletlerin imzaladığı ve onayladıktan sonra yasal olarak uymaları gereken uluslararası bir antlaşmadır. İnsan haklarının her alanını bir araya getiren ilk bağlayıcı uluslararası yasal belgedir
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşmesinde ele alınan dört grup haktan biri değildir?
Seçenekler
A
Hayatta kalma hakkı
B
Gelişme hakkı
C
Korunma hakkı
D
Katılım hakkı
E
Erişim hakkı
Açıklama:
Hayatta Kalma Hakkı: Çocuğun yaşam hakkını ve var olmak için gereken temel ihtiyaçlarını vurgular. Bunlar arasında beslenme, barınma, yeterli bir yaşam standartı ve sağlık hizmetlerine erişim yer almaktadır.
Gelişme Hakkı: Çocukların tam potansiyellerine erişebilmeleri için neye ihtiyaç duyduklarını özetler; örneğin, eğitim, dinlenme, kültürel faaliyetler, bilgiye erişim, düşünce, vicdan ve din özgürlüğü gibi.
Korunma Hakkı: Çocukların her türlü istismar, ihmal ve sömürüden korunmalarını gerektirir. Mülteci çocuklar için özel koruma, çalışan çocuklar için güvenceler, herhangi biri istismar veya sömürüye maruz kalmış çocukların korunması ve rehabilitasyonu
gibi konuları ele almaktadır.
Katılım Hakkı: Çocukların toplumlarında ve topluluklarda aktif bir rol oynayabilmeleri gerektiğini kabul eder. Bu haklar görüşlerini ifade etme ve yaşamlarını etkileyen konularda söz sahibi olma haklarını da kapsar. Yetenekleri geliştikçe, sorumluluk sahibi
yetişkinliğe hazırlanmaları amacıyla, çocuklara daha çok katılma fırsatının verilmesi gerekir.
Gelişme Hakkı: Çocukların tam potansiyellerine erişebilmeleri için neye ihtiyaç duyduklarını özetler; örneğin, eğitim, dinlenme, kültürel faaliyetler, bilgiye erişim, düşünce, vicdan ve din özgürlüğü gibi.
Korunma Hakkı: Çocukların her türlü istismar, ihmal ve sömürüden korunmalarını gerektirir. Mülteci çocuklar için özel koruma, çalışan çocuklar için güvenceler, herhangi biri istismar veya sömürüye maruz kalmış çocukların korunması ve rehabilitasyonu
gibi konuları ele almaktadır.
Katılım Hakkı: Çocukların toplumlarında ve topluluklarda aktif bir rol oynayabilmeleri gerektiğini kabul eder. Bu haklar görüşlerini ifade etme ve yaşamlarını etkileyen konularda söz sahibi olma haklarını da kapsar. Yetenekleri geliştikçe, sorumluluk sahibi
yetişkinliğe hazırlanmaları amacıyla, çocuklara daha çok katılma fırsatının verilmesi gerekir.
Soru 77
Aşağıdaki kuralların hangisinin amacı infazdır?
Seçenekler
A
Riyad kuralları
B
Pekin kuralları
C
Havana Kuralları
D
Cenevre Çocuk Hakları Beyannamesi
E
Uluslararası Çocuk Koruma Birliği
Açıklama:
HAVANA KURALLARI
Amacı: İnfaz
Bilgi: Özgürlüğünden Yoksun Bırakılmış Çocukların Korunmasına İlişkin Birleşmiş Milletler Kuralları’dır. Genel Kurul tarafından 14 Aralık 1990’da ilan edilmiştir.
Kapsamı: Çocukların özgürlüğünden yoksun bırakılmayacağı asgari yaş sınırını belirleme, çocuğun insan
haklarına saygı gösterme, yetişkinlerden ayrı tutma, kurumlarda çocuğun bedensel, zihinsel ve sosyal gelişimini ve toplumun üyesi olarak potansiyelini artıracak faaliyet ve programlar oluşturma, bağımsız denetim mekanizmaları oluşturma sorumluluğu vermiştir. Havana Kuralları, kapsamında temel bakış açısı, gözaltında olan veya yargı önüne çıkarılmayı bekleyen çocukların haklarını, çocukların tutuldukları kurumların idaresi ve personele ilişkin düzenlemeleri içerir.
Amacı: İnfaz
Bilgi: Özgürlüğünden Yoksun Bırakılmış Çocukların Korunmasına İlişkin Birleşmiş Milletler Kuralları’dır. Genel Kurul tarafından 14 Aralık 1990’da ilan edilmiştir.
Kapsamı: Çocukların özgürlüğünden yoksun bırakılmayacağı asgari yaş sınırını belirleme, çocuğun insan
haklarına saygı gösterme, yetişkinlerden ayrı tutma, kurumlarda çocuğun bedensel, zihinsel ve sosyal gelişimini ve toplumun üyesi olarak potansiyelini artıracak faaliyet ve programlar oluşturma, bağımsız denetim mekanizmaları oluşturma sorumluluğu vermiştir. Havana Kuralları, kapsamında temel bakış açısı, gözaltında olan veya yargı önüne çıkarılmayı bekleyen çocukların haklarını, çocukların tutuldukları kurumların idaresi ve personele ilişkin düzenlemeleri içerir.
Soru 78
Türkiye'de çocuk mahkemeleri ilk hangi yıl kurulmuştur?
Seçenekler
A
1960
B
1967
C
1979
D
1985
E
1999
Açıklama:
Çocuk Mahkemesi: Türkiye’de çocuk mahkemelerinin kurulması ilk defa 1979 yılında 2253 sayılı “Çocuk Mahkemelerinin Kuruluş Görev ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun” ile öngörülmüştür. Bu kanun “ceza hukuku ağırlıklı” iken, 2005 tarihli ve 5395 sayılı “Çocuk Koruma Kanunu” hem suç öncesi koruma, hem de suç sonrası güvenlik tedbirleri ile cezalandırma yönlerini birlikte düzenlemiştir. Çocuk mahkemesi tek hâkimden oluşur (ÇKK, m. 25/1).
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi/leri Çocuk Adalet Sistemi içerisinde sosyal hizmet uzmanının rol ve sorumluluklarından biridir?
I- Suça sürüklenen çocuğun ifadesinin alınması veya sorgusu sırasında yanında bulunmak
II- Çocuk Koruma Kanunu kapsamında mahkemeler ve çocuk hâkimleri tarafından
verilen diğer görevleri yerine getirmek
III- Çocuğa psiko-sosyal destek sağlamak üzere gerekli rehberliği yapmak, çocuğun
örselenmemesi için gerekli önlemleri almak
I- Suça sürüklenen çocuğun ifadesinin alınması veya sorgusu sırasında yanında bulunmak
II- Çocuk Koruma Kanunu kapsamında mahkemeler ve çocuk hâkimleri tarafından
verilen diğer görevleri yerine getirmek
III- Çocuğa psiko-sosyal destek sağlamak üzere gerekli rehberliği yapmak, çocuğun
örselenmemesi için gerekli önlemleri almak
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Çocuk Adalet Sistemi içerisinde sosyal hizmet uzmanının rol ve sorumlulukları şu şekilde sıralanabilir (Çocuk Adalet Sistemi Çalışanları Eğitim Programı: Hukukçular İçin
Eğitim Kitabı, 2013):
• Görevlendirildikleri çocuk hakkında sosyal inceleme yapmak, hazırladıkları raporları kendilerini görevlendiren merciye sunmak (ÇKK, m.34)
• Suça sürüklenen çocuğun ifadesinin alınması veya sorgusu sırasında yanında bulunmak (ÇKK, m.34).
• Mahkeme veya hâkim tarafından çocuğun sorgusu veya çocuk hakkındaki diğer
işlemler sırasında çocuğun yanında bulunmak üzere görevlendirildiğinde, çocuğa
bu süreçte haklarını öğretmek, yargılama süreci hakkında bilgilendirmek ve kendini güvende hissetmesi, süreci anlaması ve görüşlerini serbestçe ifade etmesi için
ona yardım etmek (ÇKKY, m.13).
• Çocuk Koruma Kanunu kapsamında mahkemeler ve çocuk hâkimleri tarafından verilen diğer görevleri yerine getirmek (ÇKK, m.34).
• Çocuğa psiko-sosyal destek sağlamak üzere gerekli rehberliği yapmak, çocuğun
örselenmemesi için gerekli önlemleri almak (ÇKKY, m.18).
• Suça sürüklenen çocuğun ifadesinin alınması veya sorgusu sırasında adalet mekanizmasının işleyişinden olumsuz etkilenmesini önlemek amacıyla çocuğun yanında
bulunmak, çocuğun hakları ile kendisine yöneltilen suçlama dâhil olmak üzere yargılama süreci hakkında anlayabileceği bir dilde bilgilendirilmesini sağlamak, korunma ihtiyacı olan çocuklar hakkında da benzeri işlemleri ifa etmek (ÇKKY, m.19).
• Sosyal inceleme, gözetim ve denetim yapmasını engelleyen durumların ortaya çıkması halinde durumu derhal görevlendirildikleri merciye bildirerek gerekli önlemlerin alınmasını istemek (ÇKKY, m.19).
• Çocukla ilgili kararların yerine getirilmesinde veya çocuğun kapasitesinin araştırılması ile görevli adli mercilerce tayin edilen uzmanlar dâhil olmak üzere ilgili kurum ve kuruluş yetkilileri ile çocuk hakkındaki kararın amaca ulaşmasını sağlamak üzere işbirliği yapmak ve uzmanlık alanına giren konularda görüşlerini bildirmek suretiyle bu kişilere yardımcı olmak (ÇKKY, m.19).
• İşbirliği yapılabilecek toplumsal kaynakları ve işbirliği olanaklarını araştırmak ve
geliştirmek (ÇKKY, m.19).
• Koruyucu ve destekleyici tedbir kararı verilen çocuk hakkında mahkeme veya çocuk hâkimince kendisine görev verildiği hallerde kararın uygulanması, takibi ve denetimine ilişkin inceleme yapmak (ÇKKY, m.19).
Eğitim Kitabı, 2013):
• Görevlendirildikleri çocuk hakkında sosyal inceleme yapmak, hazırladıkları raporları kendilerini görevlendiren merciye sunmak (ÇKK, m.34)
• Suça sürüklenen çocuğun ifadesinin alınması veya sorgusu sırasında yanında bulunmak (ÇKK, m.34).
• Mahkeme veya hâkim tarafından çocuğun sorgusu veya çocuk hakkındaki diğer
işlemler sırasında çocuğun yanında bulunmak üzere görevlendirildiğinde, çocuğa
bu süreçte haklarını öğretmek, yargılama süreci hakkında bilgilendirmek ve kendini güvende hissetmesi, süreci anlaması ve görüşlerini serbestçe ifade etmesi için
ona yardım etmek (ÇKKY, m.13).
• Çocuk Koruma Kanunu kapsamında mahkemeler ve çocuk hâkimleri tarafından verilen diğer görevleri yerine getirmek (ÇKK, m.34).
• Çocuğa psiko-sosyal destek sağlamak üzere gerekli rehberliği yapmak, çocuğun
örselenmemesi için gerekli önlemleri almak (ÇKKY, m.18).
• Suça sürüklenen çocuğun ifadesinin alınması veya sorgusu sırasında adalet mekanizmasının işleyişinden olumsuz etkilenmesini önlemek amacıyla çocuğun yanında
bulunmak, çocuğun hakları ile kendisine yöneltilen suçlama dâhil olmak üzere yargılama süreci hakkında anlayabileceği bir dilde bilgilendirilmesini sağlamak, korunma ihtiyacı olan çocuklar hakkında da benzeri işlemleri ifa etmek (ÇKKY, m.19).
• Sosyal inceleme, gözetim ve denetim yapmasını engelleyen durumların ortaya çıkması halinde durumu derhal görevlendirildikleri merciye bildirerek gerekli önlemlerin alınmasını istemek (ÇKKY, m.19).
• Çocukla ilgili kararların yerine getirilmesinde veya çocuğun kapasitesinin araştırılması ile görevli adli mercilerce tayin edilen uzmanlar dâhil olmak üzere ilgili kurum ve kuruluş yetkilileri ile çocuk hakkındaki kararın amaca ulaşmasını sağlamak üzere işbirliği yapmak ve uzmanlık alanına giren konularda görüşlerini bildirmek suretiyle bu kişilere yardımcı olmak (ÇKKY, m.19).
• İşbirliği yapılabilecek toplumsal kaynakları ve işbirliği olanaklarını araştırmak ve
geliştirmek (ÇKKY, m.19).
• Koruyucu ve destekleyici tedbir kararı verilen çocuk hakkında mahkeme veya çocuk hâkimince kendisine görev verildiği hallerde kararın uygulanması, takibi ve denetimine ilişkin inceleme yapmak (ÇKKY, m.19).
Soru 80
Bireyin fiziksel yapısında zamana bağlı olarak meydana gelen niceliksel değişiklikleri belirtmektedir. Biyolojik olarak bireyin boyunun uzaması, ağırlığının artması, organlarının hacminde görülen değişikliklere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Olgunlaşma
B
Büyüme
C
Hazırbulunuşluk
D
Gelişim
E
Yetersizlik
Açıklama:
Büyüme: Bireyin fiziksel yapısında zamana bağlı olarak meydana gelen niceliksel değişiklikleri belirtmektedir. Biyolojik olarak bireyin boyunun uzaması, ağırlığının artması, organlarının hacminde görülen değişiklikler olarak ifade edilebilir.
Soru 81
Bireyin fiziksel yapısında zamana bağlı olarak meydana gelen niceliksel değişiklikleri belirtmektedir. Biyolojik olarak bireyin boyunun uzaması, ağırlığının artması, organlarının hacminde görülen değişikliklere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Büyüme
B
Olgunlaşma
C
Hazırbulunuşluk
D
Gelişim
E
Yetersizlik
Açıklama:
Büyüme: Bireyin fiziksel yapısında zamana bağlı olarak meydana gelen niceliksel değişiklikleri belirtmektedir. Biyolojik olarak bireyin boyunun uzaması, ağırlığının artması, organlarının hacminde görülen değişiklikler olarak ifade edilebilir.
Soru 82
Büyüyen organizmanın kendinden beklenen işlevleri yerine getirebilecek
fizyolojik güce erişmesine ne ad verilir?
fizyolojik güce erişmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Olgunlaşma
B
Büyüme
C
Gelişme
D
Etkileme
E
Hazırbulunuşluk
Açıklama:
Olgunlaşma: Büyüyen organizmanın kendinden beklenen işlevleri yerine getirebilecek fizyolojik güce erişmesidir ve bireyin kalıtsal yapısıyla sınırlıdır.
Soru 83
Büyüyen organizmanın kendinden beklenen işlevleri yerine getirebilecek
fizyolojik güce erişmesine ne ad verilir?
fizyolojik güce erişmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Büyüme
B
Olgunlaşma
C
Gelişme
D
Hazırbulunuşluk
E
Etkilenme
Açıklama:
Olgunlaşma: Büyüyen organizmanın kendinden beklenen işlevleri yerine getirebilecek fizyolojik güce erişmesidir ve bireyin kalıtsal yapısıyla sınırlıdır.
Soru 84
İnsanın fiziksel, duyuşsal, sosyal ve bilişsel özellikleri bakımından düzenli bir
biçimde büyümesi, gelişmesi ve beklenilen görevleri yapabilecek seviyeye gelmesine ne ad verilir?
biçimde büyümesi, gelişmesi ve beklenilen görevleri yapabilecek seviyeye gelmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Büyüme
B
Gelişme
C
Hazırbulunşluk
D
Olgunlaşma
E
Etkilenme
Açıklama:
Gelişim: İnsanın fiziksel, duyuşsal, sosyal ve bilişsel özellikleri bakımından düzenli bir biçimde büyümesi, gelişmesi ve beklenilen görevleri yapabilecek seviyeye gelmesidir.
Soru 85
İnsanın fiziksel, duyuşsal, sosyal ve bilişsel özellikleri bakımından düzenli bir
biçimde büyümesi, gelişmesi ve beklenilen görevleri yapabilecek seviyeye gelmesine ne ad verilir?
biçimde büyümesi, gelişmesi ve beklenilen görevleri yapabilecek seviyeye gelmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Büyüme
B
Olgunlaşma
C
Gelişme
D
Büyüme
E
Hazırbulunuşluk
Açıklama:
Gelişim: İnsanın fiziksel, duyuşsal, sosyal ve bilişsel özellikleri bakımından düzenli bir biçimde büyümesi, gelişmesi ve beklenilen görevleri yapabilecek seviyeye gelmesidir.
Soru 86
Yaklaşık olarak ilköğretim yıllarına, altı ile on bir yaş arasındaki döneme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ergenlik
B
İlk çocukluk
C
Orta çocukluk
D
Yetişkinlik
E
Bebeklik
Açıklama:
Orta Çocukluk ya da Okul Dönemi; Yaklaşık olarak ilköğretim yıllarına, altı ile on bir yaş arasındaki döneme işaret eder.
Soru 87
Yaklaşık olarak ilköğretim yıllarına, altı ile on bir yaş arasındaki döneme ne ad verilir?
Seçenekler
A
İlk çocukluk
B
Orta çocukluk
C
Bebeklik
D
Yetişkinlik
E
Ergenlik
Açıklama:
Orta Çocukluk ya da Okul Dönemi; Yaklaşık olarak ilköğretim yıllarına, altı ile on bir yaş arasındaki döneme işaret eder.
Soru 88
Çocukların her türlü istismar, ihmal ve sömürüden korunmalarını gerektiren hak hangisidir?
Seçenekler
A
Hayatta Kalma Hakkı
B
Katılım hakkı
C
Korunma hakkı
D
Özgür düşünce hakkı
E
Gelişme hakkı
Açıklama:
Korunma Hakkı: Çocukların her türlü istismar, ihmal ve sömürüden korunmalarını gerektirir
Soru 89
Çocukların her türlü istismar, ihmal ve sömürüden korunmalarını gerektiren hak hangisidir?
Seçenekler
A
Hayatta kalama hakkı
B
Gelişme hakkı
C
Korunma hakkı
D
Katılım hakkı
E
Özgür düşünce hakkı
Açıklama:
Korunma Hakkı: Çocukların her türlü istismar, ihmal ve sömürüden korunmalarını gerektirir
Soru 90
Özgürlüğünden Yoksun Bırakılmış Çocukların Korunmasına İlişkin Birleşmiş Milletler Kuralları hangisidir?
Seçenekler
A
Riyad
B
Pekin
C
Havana
D
Cenevre
E
Paris
Açıklama:
HAVANA KURALLARI: Özgürlüğünden Yoksun Bırakılmış Çocukların Korunmasına İlişkin Birleşmiş Milletler Kuralları’dır. Genel Kurul tarafından 14 Aralık 1990’da ilan edilmiştir.
Soru 91
Özgürlüğünden Yoksun Bırakılmış Çocukların Korunmasına İlişkin Birleşmiş Milletler Kuralları hangisidir?
Seçenekler
A
Riyad
B
Pekin
C
Havana
D
Vegas
E
Cenevre
Açıklama:
HAVANA KURALLARI: Özgürlüğünden Yoksun Bırakılmış Çocukların Korunmasına İlişkin Birleşmiş Milletler Kuralları’dır. Genel Kurul tarafından 14 Aralık 1990’da ilan edilmiştir.
Soru 92
Birleşmiş Milletler Çocuk Adalet Sisteminin Uygulanması Hakkında Asgari Standart Kurallarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Pekin
B
Riyad
C
Havana
D
Cenevre
E
Vegas
Açıklama:
Pekin kuralları: Birleşmiş Milletler Çocuk Adalet Sisteminin Uygulanması Hakkında Asgari Standart Kurallar’dır
Soru 93
Birleşmiş Milletler Çocuk Adalet Sisteminin Uygulanması Hakkında Asgari Standart Kurallarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Havana
B
Riyad
C
Cenevre
D
Vegas
E
Pekin
Açıklama:
Pekin Kuralları: Birleşmiş Milletler Çocuk Adalet Sisteminin Uygulanması Hakkında Asgari Standart Kurallar’dır
Soru 94
Çocuk adalet sisteminde görev yapan kurumlar arasında koordinasyonu sağlayan organ hangisidir?
Seçenekler
A
Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi
B
Çocuk hakimi
C
Asliye Ceza Mahkemesi
D
Adalet Bakanlığı
E
Cumhuriyet Başsavcılığı Çocuk Bürosu
Açıklama:
Adalet Bakanlığı: Adalet Bakanlığı, çocuk adalet sisteminde görev yapan kurumlar arasında koordinasyonu sağlar
Soru 95
Çocuk adalet sisteminde görev yapan kurumlar arasında koordinasyonu sağlayan organ hangisidir?
Seçenekler
A
Adalet Bakanlığı
B
Cumhuriyet Başsavcılığı Çocuk Bürosu
C
Asliye Ceza Mahkemesi
D
Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi
E
Çocuk hakimi
Açıklama:
Adalet Bakanlığı: Adalet Bakanlığı, çocuk adalet sisteminde görev yapan kurumlar arasında koordinasyonu sağlar
Soru 96
Hangi yaştaki çocuklar yetiştirme yurtlarında kalabilir?
Seçenekler
A
12
B
15
C
19
D
22
E
26
Açıklama:
Yetiştirme Yurtları (13-18 Yaş)
Soru 97
Hangi yaştaki çocuklar yetiştirme yurtlarında kalabilir?
Seçenekler
A
12
B
15
C
19
D
22
E
25
Açıklama:
Yetiştirme Yurtları (13-18 Yaş)
Soru 98
Çocuk Yuvaları hangi yaşları kapsar?
Seçenekler
A
0-12
B
0-15
C
0-18
D
12-18
E
18-25
Açıklama:
Çocuk Yuvaları (0-12 Yaş)
Soru 99
Çocuk Yuvaları hangi yaşları kapsar?
Seçenekler
A
0-12
B
0-15
C
0-18
D
12-18
E
18-25
Açıklama:
Çocuk Yuvaları (0-12 Yaş)
Soru 100
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelişimle ilgili temel kavramlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Büyüme
B
Olgunlaşma
C
Kalıtım
D
Hazır bulunuşluk
E
Gelişim
Açıklama:
Seçeneklerden gelişim, büyüme, olgunlaşma ve hazır bulunuşluk gelişimle ilgili temel kavramlardan olup kalıtım gelişimle ilgili kavramlardan değildir.
Soru 101
Büyüyen organizmanın kendinden beklenen işlevleri yerine getirebilecek fizyolojik güce erişmesi ve bireyin kalıtsal yapısıyla sınırlıdır ifadesi aşağıdaki seçeneklerden hangisini tanımlar?
Seçenekler
A
Büyüme
B
Olgunlaşma
C
Kalıtım
D
Hazır bulunuşluk
E
Gelişim
Açıklama:
Büyüyen organizmanın kendinden beklenen işlevleri yerine getirebilecek fizyolojik güce erişmesi ve bireyin kalıtsal yapısıyla sınırlıdır ifadesi "olgunlaşma" kavramını tanımlar.
Soru 102
5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu’na (2005) göre çocuk tanımlanır?
Seçenekler
A
Çocuk “ayırt etme gücüne sahip kişiyi” ifade etmektedir.
B
Çocuk “onbeş yaşını doldurmuş, on sekiz yaşını doldurmamış kişiyi” ifade etmektedir.
C
Çocuk “daha erken yaşta ergin olsa bile, on sekiz yaşını doldurmuş kişiyi” ifade etmektedir.
D
Çocuk “daha erken yaşta ergin olsa bile, on sekiz yaşını doldurmamış kişiyi” ifade etmektedir.
E
Çocuk “daha erken yaşta ergin olsa bile, on beş yaşını doldurmamış kişiyi” ifade etmektedir.
Açıklama:
D şıkkı doğrudur. Çocuk “daha erken yaşta ergin olsa bile, on sekiz yaşını doldurmamış kişiyi” ifade etmektedir.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisinde çocuk hakları şu şekilde tanımlanmıştır: "Çocukların yaşları, güçleri, konumları ve içinde yaşadıkları koşullara bağlı olarak haksızlığa uğramalarının kolay olması dolayısıyla, toplumsal tehdit ve sömürüden kurtarılmaları ve uzak tutulmaları amacıyla tüm dünyada geçerli olması gereken kararlar demetidir"
Seçenekler
A
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi
B
Çocuk Haklarına Dair Sözleşme
C
Türk Medeni Kanunu
D
Türk Borçlar Kanunu
E
İş Kanunu
Açıklama:
B şıkkı doğrudur. Çocuk hakları, “çocukların yaşları, güçleri, konumları ve içinde yaşadıkları koşullara bağlı olarak haksızlığa uğramalarının kolay olması dolayısıyla, toplumsal tehdit ve sömürüden kurtarılmaları ve uzak tutulmaları amacıyla tüm dünyada geçerli olması gereken kararlar demeti”dir tanımı Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'de yer almaktadır.
Soru 104
BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşmesinde ele alınan dört grup hakla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Çocuğun yaşam hakkını ve var olmak için gereken temel ihtiyaçlarını vurgulayan hakka gelişme hakkı denir.
B
Eğitim, dinlenme, kültürel faaliyetler, bilgiye erişim, düşünce, vicdan ve din özgürlüğü gibi haklar gelişme haklarındandır.
C
Çocukların her türlü istismar, ihmal ve sömürüden korunmalarını gerektiren hak katılım hakkıdır.
D
Çocukların görüşlerini ifade etme ve yaşamlarını etkileyen konularda söz sahibi olma hakkına hayatta kalma hakkı denir.
E
Çocukların görüşlerini ifade etme ve yaşamlarını etkileyen konularda söz sahibi olma hakkına gelişme hakkı denir.
Açıklama:
B şıkkı doğrudur. A şıkkı yanlıştır. Çocuğun yaşam hakkını ve var olmak için gereken temel ihtiyaçlarını vurgulayan hakka hayatta kalma hakkı denir. C şıkkı yanlıştır. Çocukların her türlü istismar, ihmal ve sömürüden korunmalarını gerektiren hak korunma hakkıdır. D ve E şıkkı yanlıştır. Çocukların görüşlerini ifade etme ve yaşamlarını etkileyen konularda söz sahibi olma hakkına katılım hakkı denir.
Soru 105
Çocuk mahkemeleriyle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Çocuk mahkemesi toplu mahkemelerdir.
B
Çocuk mahkemeleri “sulh ceza mahkemesi” ve “çocuk ağır ceza mahkemesi” olarak kurulmuştur.
C
Çocuk mahkemesi, yanızca suç sonrası güvenlik tedbirleri ile cezalandırma yönlerini düzenlemiştir.
D
Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi, bir başkan ve üyelerden oluşur.
E
Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi Mahkeme, bir başkan ve beş üye ile toplanır.
Açıklama:
D şıkkı doğrudur. A şıkkı yanlıştır. Çocuk mahkemesi tek hâkimden oluşur. B şıkkı yanlıştır. Bu mahkemeler “çocuk mahkemesi” ve “çocuk ağır ceza mahkemesi” olarak kurulmuştur. C şıkkı yanlıştır. Çocuk mahkemesi, hem suç öncesi koruma, hem de suç sonrası güvenlik tedbirleri ile cezalandırma yönlerini birlikte düzenlemiştir. E şıkkı yanlıştır. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi, bir başkan ve iki üye ile toplanır.
Soru 106
Çocuk (A)'nın tüm ailesi trafik kazasında ölmüştür. Kendisine vasi tayin etmek üzere aşağıdaki mahkemelerden hangisine başvurulmalıdır?
Seçenekler
A
Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi
B
Ağır Ceza Mahkemesi
C
Sulh Hukuk Mahkemesi
D
Asliye Hukuk Mahkemesi
E
Aile Mahkemesi
Açıklama:
C şıkkı doğrudur. Sulh hukuk mahkemesi, kamu vesayetinde vesayet makamı olarak görev yapar. Bir kişinin vesayet altına alınmasına, çocuğun veya kısıtlı adayın yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesi (vesayet makamı) karar verir. Sulh hukuk mahkemesi, vasi atanmadan önce, kısıtlanması istenen kişinin fiil ehliyetini geçici olarak kaldırıp ona bir temsilci atamak dâhil olmak üzere gerekli tedbirleri alır.
Soru 107
Çocuk (A)'nın anne ve babası boşanmış, (A)'nın velayeti babası (B)'ye bırakılmıştır. Bu kararları aşağıdaki mahkemelerden hangisi almıştır?
Seçenekler
A
İş mahkemesi
B
Çocuk mahkemesi
C
Sulh Hukuk Mahkemesi
D
Asliye Hukuk Mahkemesi
E
Aile Mahkemesi
Açıklama:
E şıkkı doğrudur. Aile mahkemesi, eşleri evlilik birliğinden doğan yükümlülükleri konusunda uyararak, gerektiğinde uzlaştırmaya; ailenin ekonomik varlığının korunmasına veya evlilik birliğinden doğan mali yükümlülüklerin yerine getirilmesine ilişkin gerekli önlemleri almaya; aile bireylerinden birini resmi veya özel sağlık veya sosyal hizmet kurumlarına, huzur evlerine veya benzeri yerlere yerleştirilmesine, bir meslek edinme kursuna veya uygun görülecek bir eğitim kurumuna devam etmesine, Ailedeki küçükler hakkında; bakım ve gözetim yükümlülüğü olan kimsenin nafaka ödemesine; bedensel ve zihinsel gelişimi tehlikede bulunan veya manen terk edilmiş halde kalan küçüğü, ana ve babadan alarak bir aile yanına veya resmi ya da özel sağlık kurumuna veya eğitimi güç çocuklara mahsus kuruma yerleştirmeye yetkilidir.
Soru 108
Çocuk adalet sisteminde görev yapan kurumlar arasında koordinasyonu aşağıdakilerden hangisi sağlar?
Seçenekler
A
Cumhuriyet Başsavcılığı Çocuk Bürosu
B
Vekil ve Baro
C
Müdafi
D
Denetim Görevlisi
E
Adalet Bakanlığı
Açıklama:
Adalet Bakanlığı, çocuk adalet sisteminde görev yapan kurumlar arasında koordinasyonu sağlar
Soru 109
11 yaşındaki Çocuk (X); babasının tüfeğiyle kardeşini vurmuştur. (X) için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
(X); hakkında ceza kovuşturması yapılamaz, ancak, (X)'e özgü güvenlik önlemleri uygulanabilir.
B
(X)'in alacağı cezada indirime gidilir.
C
(X) için hiç bir işlem yapılmaz.
D
(X) hakkında yirmi yıl hapis cezası verilir.
E
(X) hakkında, derhal kovuşturma yapılır, ancak verilen ceza sekizde bir oranında indirilir.
Açıklama:
A şıkkı doğrudur. Türk Ceza Kanununda, çocuğun yaşının küçük olması, çocuğun cezalandırılmasını önlemek için sınır olarak yer almaktadır. Türk Ceza Kanunu’nun 31. Maddesinde; “bir fiil işlediği sırada 12 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında ceza kovuşturması yapılamaz, ancak, bu çocuklara özgü güvenlik önlemleri uygulanabilir” denilmiştir. Yaş, ceza kanununda çocuklar için önem arz etmektedir.
Soru 110
Otuz yaşındaki (Y); 11 yaşındaki (X)'i kasten öldürmüştür. Bu bilgiler ışığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kasten adam öldürme suçu (X)'e karşı işlendiği için, (Y) için ağırlaştırılmış ömür boyu hapis cezası verilir.
B
Kasten adam öldürme suçu (X)'e karşı işlendiği için, (Y) için idam ccezası verilir.
C
Kasten adam öldürme suçu 10 yaşından büyük (X)'e karşı işlendiği için, (Y) için indirimli hapis cezası verilir.
D
Kasten adam öldürme suçu (X)'e karşı işlendiği için, (Y) için on yıla kadar hapis cezası verilir.
E
Kasten adam öldürme suçu (X)'e karşı işlendiği için, (Y) için on beş yıla kadar hapis cezası verilir.
Açıklama:
A şıkkı doğrudur. Yasanın belirlediği bazı durumlarda ömür boyu hapis cezası ağırlaştırılmış biçimde uygulanmaktadır. Ağırlaştırılmış biçimde ömür boyu hapis cezasına çarptırılmanın nedenlerinden biri de; kasten adam öldürme suçunun, çocuğa ya da beden ya da ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan bir kişiye karşı uygulanmasıdır.
Soru 111
Türk Ceza Kanunu'na göre; aşağıdakilerden hangisi cinsel istismar suçu olarak değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
On yedi yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş çocuklara karşı geliştirilen her türlü cinsel davranış
B
On beş yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş çocuklara karşı geliştirilen her türlü cinsel davranış.
C
On sekiz yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş çocuklara karşı geliştirilen her türlü cinsel davranış
D
Yirmi yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş çocuklara karşı geliştirilen her türlü cinsel davranış
E
Onaltı yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş çocuklara karşı geliştirilen her türlü cinsel davranış
Açıklama:
Cinsel suçlar; bir kimsenin vücut dokunulmazlığının ihlal edilmesi şeklinde ele alınmaktadır. Türk Ceza Kanunu, bu konuda çocuklara karşı işlenen suçları ayrı bir maddeyle düzenleyerek çocuğu cinsel yönden istismar eden kişilerin hapis cezası ile cezalandırılması gerektiğini ifade etmektedir. “On beş yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş çocuklara karşı geliştirilen her türlü cinsel davranış” cinsel istismar kapsamında değerlendirilmektedir.
Soru 112
- Yaklaşık olarak, altı ile on bir yaş arasındaki döneme işaret eder.
- Başarı, çocuğun dünyasında önemli bir konu haline gelirken özdenetim artmaya başlar.
- Psikososyal ve ahlaki gelişim hızla ilerlerken duygusal ve toplumsal uyum sürecinde aile ilişkilerinin etkisi devam etmektedir.
Seçenekler
A
Okul Öncesi Dönem
B
İlk Çocukluk Dönemi
C
Ergenlik Dönemi
D
Orta Çocukluk Dönemi
E
Erinlik Dönemi
Açıklama:
Özellikleri verilen dönem "okul dönemi ya da ortanca çocukluk" dönemidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 113
Çocuk Haklarına Dair Sözleşme kaç yılında kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
1987
B
1986
C
1988
D
1989
E
1985
Açıklama:
20 Kasım 1989’da, Birleşmiş Milletler, Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’yi (ÇHS) kabul etmiştir.Doğru cevap D'dir.
Soru 114
- Hayatta Kalma Hakkı
- Gelişme Hakkı
- Özgürlük Hakkı
- Korunma Hakkı
- Katılım Hakkı
Seçenekler
A
I, II, III
B
II, III, IV
C
III, IV, V
D
I, III, IV, V
E
I, II, IV, V
Açıklama:
Verilenlerden I, II, IV, V numaralı olanlar doğrudur. Doğru cevap E'dir.
Soru 115
Seçeneklerin hangisinde Birleşmiş Milletlerin belirlediği ve kabul ettiği kurallarla bu kuralların amaçları doğru eşleştirilmiştir?
Seçenekler
A
Riyad Kuralları - Önleme
B
Pekin Kuralları - İnfaz
C
Havana Kuralları - Yargılama
D
Pekin Kuralları - Önleme
E
Riyad Kuralları - İnfaz
Açıklama:
Riyad Kuralları - Önleme amacı ile kabul edilmiştir. Doğru cevap A'dır.
Soru 116
- Kamu Vesayeti Makamı - Türk Medeni Kanunu’nda kişilerin hak ve özgürlüklerini kullanabilmeleri için hak ve fiil ehliyetine sahip oldukları durumlar düzenlenmiştir. Gerçek kişiler kural olarak ergin (reşit) olduklarında hak ve yetkilerini kullanma (fiil) ehliyetine sahip olur.
- Asliye Hukuk Mahkemesi: Asliye hukuk mahkemesi, kamu vesayeti sisteminde denetim makamı görevini yerine getirir. Bu görev kapsamında, vesayet makamı tarafından verilen kararlara karşı yapılan itirazları inceleyip karara bağlar.
- Ağır Ceza Mahkemesi: Bu mahkemede bir başkan ve yeteri kadar üye bulunur. Mahkeme bir başkan ve iki üye ile toplanır. Duruşmayı başkan yönetir ancak başkan ve üyelerin oyları birbirine eşittir.
Seçenekler
A
I, II
B
II, III
C
I, II, III
D
I, III
E
Yalnız II
Açıklama:
Verilen eşleştirmelerin hepsi doğrudur. Doğru cevap C'dir.
Soru 117
"Denetimli Serbestlik"in temel amacı seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mağduriyetin önlenmesi
B
Koruyucu ve tedavi edici yöntemlerin özenle uygulanması
C
Özellikle ve sadece genç suçluların denetim altında tutulması
D
Gençlere özel dikkat gösterilmesi,
E
Özellikle genç suçluların denetim altında tutulması, mağdurların daha fazla mağdur edilmeden topluma kazandırılmasının sağlanması
Açıklama:
Denetimli serbestlik, bireyin toplumsal yaşama katılımı ve denetim mekanizmasının birlikte işletildiği bir sistem olarak bireyin sosyal bağlarının devamını devam etmesini sağlamaktadır. Bu anlamıyla denetimli serbestlik, özellikle genç suçluların denetim altında tutulması ve mağdurların daha fazla mağdur edilmeden topluma kazandırılmasının sağlanmasıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 118
- Sosyal hizmet uzmanları, ıslaha yönelik çalışmalar yürütme,
- Çocukları mahkemedeki duruşmaya hazırlama,
- Çocukların görüşleri alınırken yanında bulunma,
- Çocukların adına karar verme,
- Okul ve ev ziyaretleri yapma,
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
I, II, III, V
C
II, IV
D
I, III, V
E
II, IV, V
Açıklama:
Verilenlerden I, II, III, V numaralı olanlar doğrudur. Doğru cevap B'dir.
Soru 119
T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından sunulan çocuk refahı hizmetleri ele alındığında seçeneklerden hangisi bu hizmetler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Anaokulları
B
Anasınıfları
C
Hastane Okulları
D
Çocuk Evleri
E
Çocuk Esirgeme Kurumu
Açıklama:
Çocuk evleri doğru cevaptır. Doğru cevap D'dir.
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi gelişimle ilgili temel kavramlar arasındadır?
Seçenekler
A
Hazır bulunuşluk
B
Gelişme hakkı
C
Korunma hakkı
D
Katılım Hakkı
E
Hayatta kalma
Açıklama:
Gelişimle ilgili temel kavramların bilinmesi çocuk ve ergen gelişiminin daha anlaşılır olması bakımından önemlidir. Temel kavramların doğru, uygun ve açık bir biçimde kullanılması, bireylerde çocuk ve ergen gelişimiyle ilgili ortak bir bilincin oluşmasına katkı sağlayacaktır. Bu nedenle öncelikle büyüme, olgunlaşma, hazır bulunuşluk ve gelişim kavramlarıdır.
Soru 121
“(1) küçük yaştaki erkek veya kız, (2) soy bakımından oğul veya kız, evlat, (3) bebeklik ile erginlik arasındaki gelişme döneminde bulunan oğlan veya kız, uşak, (4) genç erkek, (5) büyükler arasında daha az yaşlı olan kişi, (6) büyüklere yakışmayacak, daha çok küçüklerin yapabileceği gibi davranan kimse,(7) belli bir işte yeteri kadar deneyimi ve yeteneği olmayan kimse
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki tanımlara karşılık gelmektedir?
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki tanımlara karşılık gelmektedir?
Seçenekler
A
Genç yetişkin
B
Çoçuk
C
Orta yaş bireyler
D
Yetişkin bireyler
E
18 yaş üstü bireyler
Açıklama:
Çocuk kelimesi Türk Dil Kurumu’nun Türkçe sözlüğünde; “(1) küçük yaştaki erkek veya
kız, (2) soy bakımından oğul veya kız, evlat, (3) bebeklik ile erginlik arasındaki gelişme döneminde bulunan oğlan veya kız, uşak, (4) genç erkek, (5) büyükler arasında daha az yaşlı olan kişi, (6) büyüklere yakışmayacak, daha çok küçüklerin yapabileceği gibi davranan kimse,
(7) belli bir işte yeteri kadar deneyimi ve yeteneği olmayan kimse” anlamlarında ifade edilmektedir (Türk Dil Kurumu, 2016a). Türk Dil Kurumu tarafından yapılan tanımlamalar incelendiğinde çocuk kavramının yaş, cinsiyet, biyolojik gelişim dönemi, davranış, bilgi ve beceri bağlamında tanımlandığı görülmektedir.
5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu’na (2005) göre çocuk “daha erken yaşta ergin olsa
bile, on sekiz yaşını doldurmamış kişiyi” ifade etmektedir. Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşmesi (1989) uyarınca, çocuğa uygulanabilecek olan kanuna göre daha erken yaşta reşit olma durumu hariç, on sekiz yaşına kadar her insan çocuk sayılmaktadır
kız, (2) soy bakımından oğul veya kız, evlat, (3) bebeklik ile erginlik arasındaki gelişme döneminde bulunan oğlan veya kız, uşak, (4) genç erkek, (5) büyükler arasında daha az yaşlı olan kişi, (6) büyüklere yakışmayacak, daha çok küçüklerin yapabileceği gibi davranan kimse,
(7) belli bir işte yeteri kadar deneyimi ve yeteneği olmayan kimse” anlamlarında ifade edilmektedir (Türk Dil Kurumu, 2016a). Türk Dil Kurumu tarafından yapılan tanımlamalar incelendiğinde çocuk kavramının yaş, cinsiyet, biyolojik gelişim dönemi, davranış, bilgi ve beceri bağlamında tanımlandığı görülmektedir.
5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu’na (2005) göre çocuk “daha erken yaşta ergin olsa
bile, on sekiz yaşını doldurmamış kişiyi” ifade etmektedir. Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşmesi (1989) uyarınca, çocuğa uygulanabilecek olan kanuna göre daha erken yaşta reşit olma durumu hariç, on sekiz yaşına kadar her insan çocuk sayılmaktadır
Soru 122
Ergenlik, gelişim sürecinde çocukluktan ilk yetişkinlik dönemine geçiş dönemidir ve
yaklaşık on - on iki yaşlarından başlayarak on sekiz - yirmi bir yaşlarında kadar devam
eder.Buna göre aşağıdakilerden hangisi ergenlik sürecini yaşayan bireylerde meydana gelen davranışlar arasındadır?
yaklaşık on - on iki yaşlarından başlayarak on sekiz - yirmi bir yaşlarında kadar devam
eder.Buna göre aşağıdakilerden hangisi ergenlik sürecini yaşayan bireylerde meydana gelen davranışlar arasındadır?
Seçenekler
A
Düşüncelerin mantıktan uzak olması
B
Aile ile ilişkilerin artığı bir sürece girmeleri
C
Bağımsızlık arayışına girmeleri
D
Kendi kimliğinden uzak olarak yaşamaları
E
Bireyde somut düşüncelerin ön planda olması
Açıklama:
Ergenlik, gelişim sürecinde çocukluktan ilk yetişkinlik dönemine geçiş dönemidir ve
yaklaşık on - on iki yaşlarından başlayarak on sekiz - yirmi bir yaşlarında kadar devam
eder. Ergenlik, kilo ve boydaki ani artış, vücut hatlarında değişiklik ve cinsel özelliklerin gelişimi gibi hızlı fiziksel değişimler gözlenir. Gelişimin bu döneminde bağımsızlık ve
kimlik arama belirgindir. Düşüncelerin daha mantıksal, soyut ve idealist olduğu görülür.
Aile dışında geçirilen zaman artmaya başlar (Santrock, 2014a, s.17). İlk ergenlik dönemi on iki - on dört yaşları arasında soyut düşünmenin başladığı ve cinsel olgunlaşmanın görüldüğü bir dönemdir ve ilk ergenlik döneminde olan çocuklar anne-babalarından bağımsızlık kazandıkça akranlarıyla ilişkilerini artırmak başkalarıyla daha fazla ait olma duygusu geliştirmek isterler. Geç ergenlik dönemi ise on beş - on dokuz yaş arasında, ergenlerin kariyer seçimini yapmaya başladığı çevreleriyle ilişki kurma becerilerini geliştirdiği döneme işaret etmektedir (Yazgan İnanç, Bilgin, Kılıç Atıcı, 2013, s.71).
yaklaşık on - on iki yaşlarından başlayarak on sekiz - yirmi bir yaşlarında kadar devam
eder. Ergenlik, kilo ve boydaki ani artış, vücut hatlarında değişiklik ve cinsel özelliklerin gelişimi gibi hızlı fiziksel değişimler gözlenir. Gelişimin bu döneminde bağımsızlık ve
kimlik arama belirgindir. Düşüncelerin daha mantıksal, soyut ve idealist olduğu görülür.
Aile dışında geçirilen zaman artmaya başlar (Santrock, 2014a, s.17). İlk ergenlik dönemi on iki - on dört yaşları arasında soyut düşünmenin başladığı ve cinsel olgunlaşmanın görüldüğü bir dönemdir ve ilk ergenlik döneminde olan çocuklar anne-babalarından bağımsızlık kazandıkça akranlarıyla ilişkilerini artırmak başkalarıyla daha fazla ait olma duygusu geliştirmek isterler. Geç ergenlik dönemi ise on beş - on dokuz yaş arasında, ergenlerin kariyer seçimini yapmaya başladığı çevreleriyle ilişki kurma becerilerini geliştirdiği döneme işaret etmektedir (Yazgan İnanç, Bilgin, Kılıç Atıcı, 2013, s.71).
Soru 123
Aşağıdakilerden hangisi gelişimde yer alan biyolojik süreci anlatan ifade arasında yer alır?
Seçenekler
A
Bireyin duygularındaki, kişiliğindeki ve sosyal çevrelerindeki değişimler
B
Bireyin başkalarıyla ilişkilerindeki değişimler
C
Anne-babadan kalıtımla geçen genlerin, beyin gelişimi, boy ve kilo artışları
D
Çocuğun düşünce ve zekâ değişimleri
E
Bireyin cinsiyet rol yönelimi
Açıklama:
Gelişim süreci biyolojik, bilişsel ve sosyoduygusal olmak üzere üç temel sürecin birbiriyle olan yoğun bağlantılarıyla devam eder (Santrock, 2014a, s.17). Biyolojik süreçler, bireyin vücudundaki fiziksel değişimlere işaret eder. Anne-babadan kalıtımla geçen genlerin, beyin gelişiminin, boy ve kilo artışlarının, motor beceri gelişimlerinin ve hormonal değişimlerin tümü biyolojik süreçlerdir. Bilişsel süreçler, çocuğun düşünce ve zekâ değişimlerini kapsamaktadır. Sosyoduygusal süreçler ise, bireyin duygularındaki, kişiliğindeki, başkalarıyla ilişkilerindeki ve sosyal çevrelerindeki değişimleri içermektedir. Anne-baba ile olan iletişim, akranlarla olan ilişkiler, sosyal etkinliklerden keyif alma ve cinsiyet rol yönelimi sosyoduygusal süreçlerle ilgilidir (Santrock, 2014b, s.15).
Soru 124
Aşağıdakilerden hangisi çocuk haklarının uluslararası metinler bağlamında geçirdiği süreci görmemiz açısından önem taşımamaktadır?
Seçenekler
A
Pekin Kuralları
B
Riyad Kuralları
C
Cenevre Çoçuk Hakları Beyannamesi
D
Amerika Beyannamesi
E
Havana Kuralları
Açıklama:
Aşağıdaki tablo çocuk haklarının uluslararası metinler bağlamında geçirdiği süreci
görmemiz açısından önem taşımaktadır
1921 Uluslararası Çocuk Koruma Birliği
1924 Cenevre Çocuk Hakları Beyannamesi
1959 BM Çocuk Hakları Bildirgesi
1975 Evlilik Dışında Doğan Çocukların Hukuksal Statüsü Hakkında Avrupa Sözleşmesi
1979 Uluslararası Çocuk Yılı
1980 Evlilik Dışında Doğan Çocukların Tanınmasına Dair Sözleşme
1985 Pekin Kuralları (Yargılama)
1989 Çocuk Hakları Sözleşmesi (Genel)
1990 Riyad Kuralları (Önleme)
1990 Havana Kuralları (İnfaz)
1996 Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi
1998 Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçhelerine Dair Lahey Sözleşmesi
2000 ÇHS Ek Protokolleri
2001 Çocukların Korunması ve Ülkelerarası Evlat Edinme Konusunda İşbirliğine Dair Sözleşme
2005 BM Ekonomik ve Sosyal Konseyi’nin Mağdur ve Tanık Çocukları Kapsayan Adli Olaylara İlişkin
Rehber İlkeler
2007 Çocuk Hakları Komitesi’nin 10 Numaralı Genel Görüşü (Çocuk Adaletinde Çocuk Hakları)
2008 Avrupa Konseyi Çocukların Evlat Edinilmesine Dair Sözleşme (Gözden Geçirilmiş)
2010 Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin Çocuk Dostu Adalete Dair Rehber İlkeleri
(2010 - Rev.2011)
2011 Avrupa Konseyi Çocukların Cinsel Sömürü ve İstismara Karşı Korunması Sözleşmesi
2012 Çocuk Haklarına Dair Sözleşmeye Ek İletişim Usulü ile İlgili İhtiyari Protokol
görmemiz açısından önem taşımaktadır
1921 Uluslararası Çocuk Koruma Birliği
1924 Cenevre Çocuk Hakları Beyannamesi
1959 BM Çocuk Hakları Bildirgesi
1975 Evlilik Dışında Doğan Çocukların Hukuksal Statüsü Hakkında Avrupa Sözleşmesi
1979 Uluslararası Çocuk Yılı
1980 Evlilik Dışında Doğan Çocukların Tanınmasına Dair Sözleşme
1985 Pekin Kuralları (Yargılama)
1989 Çocuk Hakları Sözleşmesi (Genel)
1990 Riyad Kuralları (Önleme)
1990 Havana Kuralları (İnfaz)
1996 Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi
1998 Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçhelerine Dair Lahey Sözleşmesi
2000 ÇHS Ek Protokolleri
2001 Çocukların Korunması ve Ülkelerarası Evlat Edinme Konusunda İşbirliğine Dair Sözleşme
2005 BM Ekonomik ve Sosyal Konseyi’nin Mağdur ve Tanık Çocukları Kapsayan Adli Olaylara İlişkin
Rehber İlkeler
2007 Çocuk Hakları Komitesi’nin 10 Numaralı Genel Görüşü (Çocuk Adaletinde Çocuk Hakları)
2008 Avrupa Konseyi Çocukların Evlat Edinilmesine Dair Sözleşme (Gözden Geçirilmiş)
2010 Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin Çocuk Dostu Adalete Dair Rehber İlkeleri
(2010 - Rev.2011)
2011 Avrupa Konseyi Çocukların Cinsel Sömürü ve İstismara Karşı Korunması Sözleşmesi
2012 Çocuk Haklarına Dair Sözleşmeye Ek İletişim Usulü ile İlgili İhtiyari Protokol
Soru 125
Çocuk hakları, kanunen veya ahlaki olarak dünya üzerindeki tüm çocukların doğuştan
sahip olduğu,belirli hakları tanımlayan evrensel bir kavramdır.Aşağıdakilerden hangisi bu kavramlardan biri değildir?
sahip olduğu,belirli hakları tanımlayan evrensel bir kavramdır.Aşağıdakilerden hangisi bu kavramlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Barınma
B
Sağlık
C
Cinsel sömürü
D
Fiziksel Sömürü
E
İstihdam sağlama
Açıklama:
Çocuk hakları, kanunen veya ahlaki olarak dünya üzerindeki tüm çocukların doğuştan
sahip olduğu, eğitim, sağlık, barınma, fiziksel, psikolojik veya cinsel sömürüye karşı korunma gibi hakları tanımlayan evrensel bir kavramdır
sahip olduğu, eğitim, sağlık, barınma, fiziksel, psikolojik veya cinsel sömürüye karşı korunma gibi hakları tanımlayan evrensel bir kavramdır
Soru 126
Birleşmiş Milletler çocuk suçluluğunun önlenmesi amacıyla bazı yönlendirici temel ilkeleri, çocuk adalet sisteminin uygulanması hakkında asgari standart kuralları ve özgürlüğünden yoksun bırakılmış çocukların korunmasına ilişkin kuralları farklı tarihlerde kabul etmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu kurallardan biridir?
Seçenekler
A
Pekin Kuralları
B
Avrupa Kuralları
C
Asya Kuralları
D
Ortadoğu Kuralları
E
Paris Kuralları
Açıklama:
Birleşmiş Milletler çocuk suçluluğunun önlenmesi amacıyla bazı yönlendirici temel
ilkeleri, çocuk adalet sisteminin uygulanması hakkında asgari standart kuralları ve özgürlüğünden yoksun bırakılmış çocukların korunmasına ilişkin kuralları farklı tarihlerde kabul etmiştir. Bu kurallara ilişkin bilgilere aşağıdaki tabloda yer verilecektir
RİYAD KURALLARI
PEKİN KURALLARI
HAVANA KURALLARI
ilkeleri, çocuk adalet sisteminin uygulanması hakkında asgari standart kuralları ve özgürlüğünden yoksun bırakılmış çocukların korunmasına ilişkin kuralları farklı tarihlerde kabul etmiştir. Bu kurallara ilişkin bilgilere aşağıdaki tabloda yer verilecektir
RİYAD KURALLARI
PEKİN KURALLARI
HAVANA KURALLARI
Soru 127
I-Çocuğun, yetişkinlerin kriminal davranışlarına ve olumsuz rol modellerine maruz
kalmasını önlemek,
II- Çocuğa yarar sağlayacak müdahalelerde bulunarak suç davranışını hayatlarında
geride bırakmaları ve bunu sürdürmeleri için çocuklara şans tanımaktır.
Yukarıda verilen maddelerde amaç aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?
kalmasını önlemek,
II- Çocuğa yarar sağlayacak müdahalelerde bulunarak suç davranışını hayatlarında
geride bırakmaları ve bunu sürdürmeleri için çocuklara şans tanımaktır.
Yukarıda verilen maddelerde amaç aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?
Seçenekler
A
Çoçuk ile yetişkin adalet sistemini ayırmak
B
Ailenin işlevlerini yerine getirememesi durumunda müdahale edilmesi
C
Kamunun çocuğun korunması ve gelişmesi bakımından yetersiz kaldığı durumuna müdahale etmek
D
Ailedeki ve toplumdaki sınırlılıkların bedelinin önlemesi
E
Çoçuğun suça itilmesini önlemek
Açıklama:
Çocuk adalet sistemiyle yetişkin adalet sisteminin birbirinden ayrı tutulmasının iki önemli tarafı vardır (Baykara Acar,
2013, s.169-173; Mulvey ve Iselin, 2008, s:16):
• Çocuğun, yetişkinlerin kriminal davranışlarına ve olumsuz rol modellerine maruz
kalmasını önlemek,
• Çocuğa yarar sağlayacak müdahalelerde bulunarak suç davranışını hayatlarında
geride bırakmaları ve bunu sürdürmeleri için çocuklara şans tanımaktır
2013, s.169-173; Mulvey ve Iselin, 2008, s:16):
• Çocuğun, yetişkinlerin kriminal davranışlarına ve olumsuz rol modellerine maruz
kalmasını önlemek,
• Çocuğa yarar sağlayacak müdahalelerde bulunarak suç davranışını hayatlarında
geride bırakmaları ve bunu sürdürmeleri için çocuklara şans tanımaktır
Soru 128
Çocuk Koruma Kanunu’nun beşinci maddesinde koruyucu ve destekleyici tedbirlerden bahsedilmektedir. Koruyucu ve destekleyici tedbirler, çocuğun öncelikle kendi aile ortamında korunmasını sağlamaya yönelik danışmanlık, eğitim, bakım, sağlık ve barınma konularında alınacak tedbirlerdir. Söz konusu tedbirlerin yerine getirilmesinde aşağıdakilerden hangisi ilişkili değildir?
Seçenekler
A
T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı,
B
Milli Eğitim Bakanlığı,
C
Sağlık Bakanlığı,
D
Kamu kurum ve kuruluşlarından
E
İç İşleri Bakanlığı
Açıklama:
Çocuk Koruma Kanunu’nun beşinci maddesinde koruyucu ve destekleyici tedbirlerden bahsedilmektedir.
Koruyucu ve destekleyici tedbirler, çocuğun öncelikle kendi aile ortamında korunmasını
sağlamaya yönelik danışmanlık, eğitim, bakım, sağlık ve barınma konularında alınacak
tedbirlerdir. Söz konusu tedbirlerin yerine getirilmesi ile ilgili olarak;
• T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı,
• Milli Eğitim Bakanlığı,
• Sağlık Bakanlığı,
• Kamu kurum ve kuruluşlarından söz edilmektedir
Koruyucu ve destekleyici tedbirler, çocuğun öncelikle kendi aile ortamında korunmasını
sağlamaya yönelik danışmanlık, eğitim, bakım, sağlık ve barınma konularında alınacak
tedbirlerdir. Söz konusu tedbirlerin yerine getirilmesi ile ilgili olarak;
• T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı,
• Milli Eğitim Bakanlığı,
• Sağlık Bakanlığı,
• Kamu kurum ve kuruluşlarından söz edilmektedir
Soru 129
Çocuk Koruma Kanunu kapsamında Çocuk Adalet Sisteminde yer alan aktörler ve
işlevler söz konusudur.Bu aktörlerden birine göre ''Davanın esasına girilmeden önce veya davanın görülmesi sırasında, mahkemece istenen konular hakkında taraflar arasındaki uyuşmazlık nedenlerine ilişkin araştırma ve inceleme yapmak ve sonucunu bildirmek, mahkemenin gerekli gördüğü hallerde duruşmada hazır bulunmak, istenilen konularla ilgili çalışmalar yapmak ve görüş bildirmektir''
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisi bu aktörlerden biri olabilir?
işlevler söz konusudur.Bu aktörlerden birine göre ''Davanın esasına girilmeden önce veya davanın görülmesi sırasında, mahkemece istenen konular hakkında taraflar arasındaki uyuşmazlık nedenlerine ilişkin araştırma ve inceleme yapmak ve sonucunu bildirmek, mahkemenin gerekli gördüğü hallerde duruşmada hazır bulunmak, istenilen konularla ilgili çalışmalar yapmak ve görüş bildirmektir''
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisi bu aktörlerden biri olabilir?
Seçenekler
A
Çoçuk Hakimi
B
Aile Mahkemelerinde Görevli Uzmanlar
C
Sulh ve Ceza mahkemesi
D
Kolluğun Çoçuk Birimi
E
Denetim Görevlisi
Açıklama:
Aile Mahkemelerinde Görevli Uzmanlar: Her aile mahkemesine; davanın esasına
girilmeden önce veya davanın görülmesi sırasında, mahkemece istenen konular
hakkında taraflar arasındaki uyuşmazlık nedenlerine ilişkin araştırma ve inceleme
yapmak ve sonucunu bildirmek, mahkemenin gerekli gördüğü hallerde duruşmada hazır bulunmak, istenilen konularla ilgili çalışmalar yapmak ve görüş bildirmek
ve mahkemece verilecek diğer görevleri yapmak üzere Adalet Bakanlığı’nca, tercihen; evli ve çocuk sahibi, otuz yaşını doldurmuş ve aile sorunları alanında lisansüstü eğitim yapmış olanlar arasından, birer psikolog, pedagog ve sosyal hizmet
uzmanı atanır
girilmeden önce veya davanın görülmesi sırasında, mahkemece istenen konular
hakkında taraflar arasındaki uyuşmazlık nedenlerine ilişkin araştırma ve inceleme
yapmak ve sonucunu bildirmek, mahkemenin gerekli gördüğü hallerde duruşmada hazır bulunmak, istenilen konularla ilgili çalışmalar yapmak ve görüş bildirmek
ve mahkemece verilecek diğer görevleri yapmak üzere Adalet Bakanlığı’nca, tercihen; evli ve çocuk sahibi, otuz yaşını doldurmuş ve aile sorunları alanında lisansüstü eğitim yapmış olanlar arasından, birer psikolog, pedagog ve sosyal hizmet
uzmanı atanır
Ünite 6
Soru 1
Hemen her toplumda var olmuş ve insanlığın geçirdiği tarihsel süreçte farklı yapılanma biçimleriyle değişim göstererek farklı biçimlerde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aile
B
Birey
C
Toplum
D
Çocuk
E
Yetişkin
Açıklama:
Sosyal bir kurum olarak aile, hemen her toplumda var olmuş ve insanlığın geçirdiği tarihsel süreçte farklı yapılanma biçimleriyle değişim göstererek farklı biçimlerde tanımlanmıştır.
Soru 2
Biyolojik ilişkiler sonucu insan türünün devamını sağlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çocuk
B
Aile
C
Birey
D
Anne
E
Baba
Açıklama:
Aile, biyolojik ilişkiler sonucu insan türünün devamını sağlayan, toplumsallaşma sürecinin başladığı, karşılıklı ilişkilerin belirli kurallara bağlandığı, o güne dek toplumda oluşturulmuş özdeksel ve tinsel zenginlikleri kuşaktan kuşağa aktaran, biyolojik, psikolojik, ekonomik, toplumsal ve hukuksal gibi yönleri bulunan toplumsal bir birim (Sayın, 1990, s. 2) olarak tanımlanabilir.
Soru 3
Ebeveyn ve çocuklardan oluşan aile tablosunun değişime uğramasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Değişen toplum düşünceleri
B
Değişen toplum öncelikleri
C
Değişen toplum dinamiği
D
Artan toplum baskısı
E
Değişen aile yapısı
Açıklama:
Değişen toplum dinamiği artık ebeveynler ve çocuklardan ve/veya diğer aile üyelerinden oluşan aile tablosunu değişikliğe uğratmıştır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi ailenin temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Aile şekillendirme özelliğine sahiptir
B
Aile kökeni organik bünyemizde olan karmaşık duygularımızla temellendirilmiştir
C
Aile duygusal bir temele dayanır
D
Aile tek tiptir
E
Aile evrenseldir; aile bütün sosyal ilişkiler içinde evrensellik özelliği göstermektedir
Açıklama:
Aileyi anlayabilmek amacıyla ailenin temel özelliklerine de bakmak gerekir. Bu bağlamda ailenin temel özellikleri şöyle sıralanabilir (Maclver ve Page, 1949):
• Aile evrenseldir; aile bütün sosyal ilişkiler içinde evrensellik özelliği göstermektedir.
• Aile duygusal bir temele dayanır.
• Aile kökeni organik bünyemizde olan karmaşık duygularımızla temellendirilmiştir. Bunlar; nesli devam ettirme isteği, annelik, arkadaşlık, ebeveynlik duygularıdır.
• Aile şekillendirme özelliğine sahiptir
• Aile evrenseldir; aile bütün sosyal ilişkiler içinde evrensellik özelliği göstermektedir.
• Aile duygusal bir temele dayanır.
• Aile kökeni organik bünyemizde olan karmaşık duygularımızla temellendirilmiştir. Bunlar; nesli devam ettirme isteği, annelik, arkadaşlık, ebeveynlik duygularıdır.
• Aile şekillendirme özelliğine sahiptir
Soru 5
Ailenin işlevini yerine getirip getirememesi aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Aile bireylerinin birbirine bağlı olması
B
Aile yapısının zengin olması
C
Aile yapısının köklü olması
D
Aile sayısının çok olması
E
Aile yapısının güçlü ve sağlıklı olması
Açıklama:
Aile yapısının güçlü ve sağlıklı olması, ailenin işlevlerini yerine
getirip getirememesi ile ilgilidir.
getirip getirememesi ile ilgilidir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi her aile yapısının paylaştığı kaçınılmaz temel görevlerden biridir?
Seçenekler
A
Biyolojik - psikolojik - ekonomik
B
Biyolojik - psikolojik - sosyolojik
C
Biyolojik - psikolojik - politik
D
Biyolojik - felsefik- sosyolojik
E
Biyolojik - ekonomik - felsefik
Açıklama:
Her aile yapısının paylaştığı kaçınılmaz bazı temel görevlerinden söz etmek olasıdır. Bunlar; biyolojik, psikolojik ve ekonomik görevlerdir.
Soru 7
Statü sağlamak, çocukların eğitimini planlamak, eğitim vermek, boş zaman faaliyetlerini gerçekleştirmek gibi sorumluluklar aile işlevlerinden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Ekonomik
B
Sosyal
C
Psikolojik
D
Politik
E
Felsefik
Açıklama:
Ailenin işlevleri en genel anlamda;
• Biyolojik (üreme, cinsellik ve neslin devamı gibi)
• Sosyal (statü sağlamak, çocukların eğitimini planlamak, eğitim vermek, boş zaman faaliyetlerini gerçekleştirmek gibi)
• Biyolojik (üreme, cinsellik ve neslin devamı gibi)
• Sosyal (statü sağlamak, çocukların eğitimini planlamak, eğitim vermek, boş zaman faaliyetlerini gerçekleştirmek gibi)
Soru 8
Toplumsallaşma nerede başlar?
Seçenekler
A
Evde
B
İlkokul'da
C
Ailede
D
Lise'de
E
Sosyal etkinlikte
Açıklama:
Toplumsallaşma ailede başlar.
Soru 9
İnsanlar, özellikle bebekliklerinde çok uzun süreli bir bakım ve güvenliğe ihtiyaç duyar. Bu ihtiyaçların karşılanmasından birincil olarak aşağıdakilerden hangisi sorumludur?
Seçenekler
A
Dadı
B
Okul
C
Devlet
D
Aile
E
Toplum
Açıklama:
İnsanlar, özellikle bebekliklerinde çok uzun süreli bir bakım ve güvenliğe ihtiyaç duyar. Bu ihtiyaçların karşılanmasından birincil olarak aile sorumludur.
Soru 10
Evlenen tüm oğulların eş ve çocuklarıyla baba evinde birlikte yaşamaları ile oluşan aile biçimine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Parçalanmış aile
B
Çekirdek aile
C
Küçük aile
D
Geniş aile
E
Birleşik/Bütünleşik aile
Açıklama:
Birleşik/Bütünleşik aile: Evlenen tüm oğulların eş ve çocuklarıyla baba evinde birlikte yaşamaları ile oluşan aile biçimine denir.
Soru 11
Medyada çocuk istismarı önlenebilmiş midir sorusu aşağıdakilerden hangisinin açıklaması olabilir?
Seçenekler
A
Çocuk hakları
B
Çocuğun değeri
C
Medyada çocuk
D
Uygulamaya geçirilememiş yasalar
E
Çocukluk dönemi
Açıklama:
Başta çocuk hakları olmak üzere tüm dünyada çocukları her türlü istismardan koruyan yasalar çıkarılmıştır. Ancak bu yasaların çoğu uygulamaya geçirilememiş, en azından bütün çocuklar için elverişli koşullar yaratılamamıştır. Bu çerçevede bazı sorular düşündürücü niteliktedir. Medyada çocuk istismarı önlenebilmiş midir? gibi. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 12
Mayer ve Trommsdorff; çocuğun değerine ilişkin yapıları incelenmiş. Çalışmanın bulgularına göre hangi iki ülke dışında tüm kültürlerdeki yetişkinler, iki veya üç çocuğa sahip olmanın gerektiğini belirtmişlerdir?
Seçenekler
A
İsrail, Çin
B
Hindistan, Endonezya
C
Türkiye, Güney Afrika
D
Fransa, Almanya
E
Polonya, Rusya
Açıklama:
Mayer ve Trommsdorff ise içinde Türkiye’nin de bulunduğu 10 farklı ülkenin; Hindistan, Endonezya, Çin, Türkiye, Güney Afrika, Rusya, Polonya, İsrail, Fransa, Almanya, kültürlerinde çocuğun değerine ilişkin yapıları incelemişlerdir. Çalışmanın bulgularına göre İsrail ve Çin dışında tüm kültürlerdeki yetişkinler,iki veya üç çocuğa sahip olmanın gerektiğini belirtmişlerdir. Doğru cevap A sçeneğidir
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi çocuk hakları açıklamasında çocuğun sağlıklı bir biçimde yetişebilmesi için hangi bakımdan ona hukuk kurallarıyla tanınan yetkiler ve menfaatlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Fiziksel
B
Zihinsel
C
Duygusal
D
Kurumsal
E
Ahlaki
Açıklama:
Çocuk hakları; çocuğun, fiziksel, zihinsel,duygusal, sosyal, ahlaki ve ekonomik bakımdan, özgürlük ve insan onuruna yakışır, sağlıklı bir biçimde yetişebilmesi için ona hukuk kurallarıyla tanınan yetkiler ve menfaatlerdir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi çocuk hakları sözleşmesi ilkelerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Ayrımcılığın önlenmesi
B
Eşitlik,
C
Çocuklara sevgi
D
Çocuğun kendisiyle ilgili süreçlere katılımı ve görüşlerinin alınması
E
Çocuğun ailesiyle iletişiminin sağlanması
Açıklama:
Çocuk hakları sözleşmesi ilkeleri; ayrımcılığın önlenmesi, eşitlik, adalet çocuğun yüksek yararının gözetilmesi, çocuklara sevgi, hoşgörü, çocuğun kendisiyle ilgili süreçlere katılımı ve görüşlerinin alınması boyutlarını içerir. Doğru cevap E seçeneğidir
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi risk altındaki çocuk ifadesi kapsamına girmez?
Seçenekler
A
Fiziksel ve psikolojik gelişimi tehlikede
B
Kişisel güvenliği tehlikede
C
Ana babasız, bakıcısı tarafından terk edilmiş
D
Kötü alışkanlıklara karşı savunmasız bırakılan
E
Arkadaşları tarafından dışlanmış
Açıklama:
Risk altındaki çocuk, fiziksel ve psikolojik gelişimleri ve kişisel güvenliği tehlikede olan; ana babasız, bakıcısı tarafından terk edilmiş; fuhuş, dilencilik, alkollü içkiler veya uyuşturucu madde kullanma gibi sosyal tehlikelerle ve kötü alışkanlıklara karşı savunmasız bırakılan çocuk olarak tanımlanabilir. Doğru cevap E seçeneğidir
Soru 16
Dünyada çocuk işçiliğinin en kötü biçimleri kapsamında ifade edilen ve çocukların çalıştırıldığı çok sayıda iş alanlarından bir tanesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kölelik ve borç karşılığında zorla çalıştırılma
B
Ev işlerinde ailesine yardım etme
C
Tarım işlerinde ailesine yardım etme
D
Ticari işlerde ebeveyne yardım etme
E
Evinde kendi odasını toparlama
Açıklama:
Dünyada çocuk işçiliğinin en kötü biçimleri kapsamında ifade edilen ve çocukların çalıştırıldığı çok sayıda iş alanları bulunmaktadır. Bunlar kısaca; tehlikeli işlerde çalıştırılma,ev işlerinde zorla çalıştırılma, fuhuş veya cinsel sömürü, kölelik ve borç karşılığında zorla çalıştırılma olarak belirtilebilir. Doğru cevap A seçeneğidir
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi çocukları sokakta bekleyen risk ve tehlikelerden birisidir?
Seçenekler
A
Aile içi şiddete maruz kalmaları
B
Ekonomik yetersizlik
C
Madde bağımlılığı
D
Ailenin bakamayacağı sayıda çocuk yapması
E
İstismara uğramaları ve kurtuluşu sokakta aramaları
Açıklama:
Şiddet, madde bağımlılığı, suça karıştırılma, sağlık sorunları, cinsel istismar gibi çocukları sokakta bekleyen risk ve tehlikeler vardır. Doğru cevap C seçeneğidir
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi sokak çocuklarının korunması ve rehabilitasyonu için sosyal hizmet uygulamalarından birisidir?
Seçenekler
A
Suça karıştırılma
B
Ailedeki çalışmayanlara iş imkanı sağlama
C
ALO 112
D
Halk eğitim merkezleri
E
Aile planlaması
Açıklama:
Sokak çocuklarının korunması ve rehabilitasyonu için sosyal hizmet uygulamalar;
Ebeveyn bilinçlendirilmesi
Ailedeki çalışmayanlara iş imkanı sağlama
Yaşı çalışmak için uygun olan çocuklara meslek edindirme
Koruyucu aile uygulaması
Çocuk ve gençlik merkezleri
Toplumla Çalışma Uygulamaları
ALO 183
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın Sokakta Yaşayan/Çalıştırılan Çocuklara Yönelik Hizmet Modeli
Doğru cevap B seçeneğidir.
Ebeveyn bilinçlendirilmesi
Ailedeki çalışmayanlara iş imkanı sağlama
Yaşı çalışmak için uygun olan çocuklara meslek edindirme
Koruyucu aile uygulaması
Çocuk ve gençlik merkezleri
Toplumla Çalışma Uygulamaları
ALO 183
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın Sokakta Yaşayan/Çalıştırılan Çocuklara Yönelik Hizmet Modeli
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi çocukları gözetmek ve eğitmekle görevli kişiler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Öğretmen
B
Usta
C
Ana,baba
D
Bakıcı anne
E
Yabancılar
Açıklama:
Çocukların ana babaları, onları bakıp gözetmek ve eğitmekle görevli kişiler (öğretmen,usta, bakıcı anne vb.) Doğru cevap E seçeneğidir
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi aile ile ilgili risk faktörlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Çocukta davranış bozuklukları
B
Anti sosyal arkadaş grubu
C
Çok çocukluluk
D
Kronik hastalıklar ve çocukluk travmaları
E
Çocukta okul başarısızlığı
Açıklama:
Aile ile ilgili risk faktörleri;
Yoksulluk
Evsizlik
İşsizlik
Düşük eğitim düzeyi
Zamansız ve istenmeyen gebelik veya evlilik dışı gebelik
Çok çocukluluk
Stresli iş ortamı veya iş yaşamında başarısızlık
Stresli yaşam olayları
Zayıf destekli tek ebeveyn
Sosyal izolasyon ve sosyal destek zayıflığı
Kültürel açıdan uyumsuzluk
Sağlık, bakım ve sosyal hizmet olanaklarına yeterince ulaşamama. Doğru cevap C seçeneğidir
Yoksulluk
Evsizlik
İşsizlik
Düşük eğitim düzeyi
Zamansız ve istenmeyen gebelik veya evlilik dışı gebelik
Çok çocukluluk
Stresli iş ortamı veya iş yaşamında başarısızlık
Stresli yaşam olayları
Zayıf destekli tek ebeveyn
Sosyal izolasyon ve sosyal destek zayıflığı
Kültürel açıdan uyumsuzluk
Sağlık, bakım ve sosyal hizmet olanaklarına yeterince ulaşamama. Doğru cevap C seçeneğidir
Soru 21
2015 yılı sonu itibariyle çocuk nüfusunun en fazla olduğu il aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Diyarbakır
B
Ağrı
C
Şırnak
D
Şanlıurfa
E
Tunceli
Açıklama:
Çocuk nüfusun toplam il nüfusu içindeki oranı illere göre incelendiğinde, en yüksek çocuk nüfus oranına sahip olan il, %47,4 ile Şanlıurfa oldu. Şanlıurfa ilini %47,1 ile Şırnak ve %45 ile Ağrı izledi. Çocuk nüfus oranının en düşük olduğu iller ise %17,5 ile Tunceli,
%19 ile Edirne ve %19,5 ile Kırklareli oldu. Doğru yanıt D seçeneğidir.
%19 ile Edirne ve %19,5 ile Kırklareli oldu. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 22
Aşağıdaki ülkelerden hangisinde yetişkinler daha az sayıda çocuğa sahip olmayı istemektedirler?
Seçenekler
A
ABD
B
Türkiye
C
Çin
D
Fransa
E
Hindistan
Açıklama:
İsrail ve Çin dışında tüm kültürlerdeki yetişkinler, iki veya üç çocuğa sahip olmanın gerektiğini belirtmişlerdir. İsrail’de daha çok çocuk sahip olma isteği görülürken, Çin’de ise daha az çocuk sahibi olma yönünde bir eğilim söz konusudur. İlginç sonuçlardan birisi, Fransız ve Amerikan yetişkinler, Hindistan, Endonezya ve Türk yetişkinlerden daha fazla sayıda çocuk sahibi olmayı istemektedirler. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 23
I. Eşitlik
II. Çocuklara sevgi ve hoşgörü
III. Çocuğun yüksek yararının gözetilmesi
IV. Ayrımcılığın önlenmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin ilkelerini oluşturan boyutlar arasında yer almaktadır?
II. Çocuklara sevgi ve hoşgörü
III. Çocuğun yüksek yararının gözetilmesi
IV. Ayrımcılığın önlenmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin ilkelerini oluşturan boyutlar arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Çocuk Hakları Sözleşmesi ilkeleri; ayrımcılığın önlenmesi, eşitlik, adalet çocuğun yüksek yararının gözetilmesi, çocuklara sevgi, hoşgörü, çocuğun kendisiyle ilgili süreçlere katılımı ve görüşlerinin alınması boyutlarını içerir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 24
Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi hangi yılda imzaya açılmıştır?
Seçenekler
A
1981
B
1973
C
1976
D
1990
E
1992
Açıklama:
Sözleşme 26 Ocak 1990 tarihinde imzaya açılmış ve imzaya açılışının ilk gününde 61 ülke tarafından imzalanmıştır. Türkiye Sözleşmeyi imzalayan 43. ülke olmuştur. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 25
Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin ikinci maddesinde yer alan ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çocuğun yüksek yararı ilkesi
B
Eşitlik-ayrım gözetmeme ilkesi
C
Yaşama ve gelişme hakkı ilkesi
D
Çocuğun katılım hakkı ilkesi
E
Eşit katılım ilkesi
Açıklama:
Eşitlik ve ayrım gözetmeme ilkesi, bu çalışmanın ana çerçevesi olan Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin 2. maddesinde yer almaktadır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 26
I. Aile içi şiddete maruz kalmaları
II. Ailenin gelirine katkı getirmek istemeleri
III. Ekonomik yetersizlik
IV. İstenmeyen gebelikler sonucu dünyaya gelmeleri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sokak çocuklarının ortaya çıkmasına sebep olmaktadır?
II. Ailenin gelirine katkı getirmek istemeleri
III. Ekonomik yetersizlik
IV. İstenmeyen gebelikler sonucu dünyaya gelmeleri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sokak çocuklarının ortaya çıkmasına sebep olmaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, III ve IV
D
II, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Çocukların sokakta olmasının sebepleri şunlardır:
• Aile içi şiddete maruz kalmaları
• Ailelerinin parçalanması
• Ailenin bakamayacağı sayıda çocuk yapması
• Ekonomik yetersizlik
• İstenmeyen gebelikler sonucu dünyaya gelmeleri
• İstismara uğramaları ve kurtuluşu sokakta aramaları
• Çarpık kentleşme sonucu sağlıksız yerleşim bölgelerinde olmaları
• Çocuk haklarının yaşama geçmemiş olması v.b.
Doğru yanıt C seçeneğidir.
• Aile içi şiddete maruz kalmaları
• Ailelerinin parçalanması
• Ailenin bakamayacağı sayıda çocuk yapması
• Ekonomik yetersizlik
• İstenmeyen gebelikler sonucu dünyaya gelmeleri
• İstismara uğramaları ve kurtuluşu sokakta aramaları
• Çarpık kentleşme sonucu sağlıksız yerleşim bölgelerinde olmaları
• Çocuk haklarının yaşama geçmemiş olması v.b.
Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi sokak çocuklarının korunması ve rehabilitasyonu için gerçekleştirilen sosyal hizmet uygulamaları arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Ailedeki çalışmayanlara iş imkanı tanıma
B
Toplumla çalışma uygulamaları
C
Çocuk-aile entegrasyonu uygulamaları
D
ALO 183
E
Çocuk ve gençlik merkezleri
Açıklama:
Sokak çocuklarının korunması ve rehabilitasyonu için gerçekleştirilen sosyal hizmet uygulamaları şunlardır:
• Ebeveyn bilinçlendirilmesi
• Ailedeki çalışmayanlara iş imkanı sağlama
• Yaşı çalışmak için uygun olan çocuklara meslek edindirme
• Koruyucu aile uygulaması
• Çocuk ve gençlik merkezleri
• Toplumla Çalışma Uygulamaları
• ALO 183
• Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın Sokakta Yaşayan/Çalıştırılan Çocuklara Yönelik Hizmet Modeli
• Ebeveyn bilinçlendirilmesi
• Ailedeki çalışmayanlara iş imkanı sağlama
• Yaşı çalışmak için uygun olan çocuklara meslek edindirme
• Koruyucu aile uygulaması
• Çocuk ve gençlik merkezleri
• Toplumla Çalışma Uygulamaları
• ALO 183
• Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın Sokakta Yaşayan/Çalıştırılan Çocuklara Yönelik Hizmet Modeli
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi çocuğu istismar etme türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Duygusal istismar
B
Sosyal istismar
C
Fiziksel istismar
D
Cinsel istismar
E
Ekonomik istismar
Açıklama:
Çocuğu istismar türler, fiziksel, duygusal, cinsel ve ekonomik istismar olmak üzere dörde ayrılmaktadır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 29
I. Yıldırma
II. Tek başına bırakma
III. Aşağılama
IV. Kendi çıkarına kullanma
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri duygusal istismar kapsamında değerlendirilebilmektedir?
II. Tek başına bırakma
III. Aşağılama
IV. Kendi çıkarına kullanma
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri duygusal istismar kapsamında değerlendirilebilmektedir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve III
C
II ve IV
D
I, II ve III
E
Hepsi
Açıklama:
Reddetme, tek başına bırakma, yıldırma, suça yöneltme, duygusal tepki vermeyi reddetme, aşağılama, kendi çıkarına kullanma ve vaktinden önce yetişkin rolü verme duygusal istismarlar kapsamında değerlendirilmektedir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 30
I. Parçalanmış aileler II. Aile içi cinsel istismar III. Ailede şiddet IV. Ailede suçlu kişilerin varlığı Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri aile açısından çocuğu suça iten başlıca etkenler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve III
C
III ve IV
D
I, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Aile açısından çocuğu suça iten etkenler şunlardır:
1. Sağlıksız aile içi ilişkiler
2. Parçalanmış aileler
3. Ailede suçlu kişilerin varlığı
4. Aile içi şiddet
Doğru yanıt D seçeneğidir.
1. Sağlıksız aile içi ilişkiler
2. Parçalanmış aileler
3. Ailede suçlu kişilerin varlığı
4. Aile içi şiddet
Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 31
"Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir." ilkesi aşağıdaki ilkelerden hangisini açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Yaşama ve gelişme hakkı
B
Eşitlik-ayrım gözetmeme ilkesi
C
İnsanlığın yüksek yararı ilkesi
D
Katılım hakkı
E
Oy verme hakkı
Açıklama:
Kanun önünde, politikalarda ve uygulamalarda eşitlik ve ayrım gözetmeme, tüm insanlar için temel haklardan birisidir. Bu ilke, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi başta olmak üzere birçok uluslararası sözleşmede yer almış ve hatta eşitlik bakışı, bu sözleşmelerin temelini oluşturmuştur. Bu doğrultuda T.C. Anayasasının 10. maddesinde de eşitlik ile hüküm bulunmaktadır.
Buna göre: Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.
Buna göre: Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.
Soru 32
Diğer bildirgelerde yer almayan ve ilk kez Çocuk Hakları Sözleşmesi’nde gündeme gelen hak aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşama ve geliştirme hakkı
B
Eşitlik ve ayrım gözetmeme ilkesi
C
Çocuğun yüksek yararı ilkesi
D
Çocuğun katılım hakkı
E
Yasama hakkı
Açıklama:
Çocuğun katılım hakkı, Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin 12. maddesinde aşağıdaki şekilde ifade edilmiştir. Madde 12 - Her çocuk, kendisini ilgilendiren herhangi bir konu ya da işlem sırasında görüşlerini serbestçe ifade etme, görüşlerinin dikkate alınmasını isteme ve katılma hakkına sahiptir. Katılım hakkı, çocuk hakları ile ilgili diğer bildirgelerde yer almayan ve ilk kez Çocuk Hakları Sözleşmesi’nde gündeme gelen bir haktır. Bunun nedeni, çağımızda ideal yönetim modelinin demokrasi olmasıdır. Demokrasinin temel prensiplerinden olan katılımcılık, Sözleşme’de de yerini almıştır
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi risk altında olan çocukların karşı karşıya kaldıkları ya da içinde yaşadıkları tehlikeli durumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Alkol ve madde bağımlılığı
B
Ağır koşullar altında çalıştırılma
C
İhmal ve istismar
D
Suça sürüklenme
E
Eşit şartlarda eğitim
Açıklama:
Risk altındaki çocuk, fiziksel ve psikolojik gelişimleri ve kişisel güvenliği tehlikede olan; ana babasız, bakıcısı tarafından terk edilmiş; fuhuş, dilencilik, alkollü içkiler veya uyuşturucu madde kullanma gibi sos al tehlikelerle ve kötü alışkanlıklara karşı savunmasız bırakılan çocuk olarak tanımlanabilir. Genel olarak sosyoekonomik yetersizlikler, alkol ve madde bağımlılığı, ağır koşullar altında çalıştırılma, ihmal ve istismar, suça sürüklenme gibi sorunlar risk altındaki çocukların karşı karşıya oldukları ya da içinde yaşadıkları tehlikeleri ifade etmektedir.
Soru 34
Yaşamak için hırsızlık, adam yaralama ve suç örgütlerine katılmaya zorlanma, çocukları sokakta bekleyen riskler ve tehlikelerden hangisinin kapsamına girmektedir?
Seçenekler
A
Şiddet
B
Madde Bağımlılığı
C
Suça Karıştırılma
D
Sağlık sorunları
E
Cinsel İstismar ve Ticari Cinsel Sömürü Aracı Olarak kullanılma
Açıklama:
Çocukları Sokakta Bekleyen Riskler ve Tehlikeler
• Şiddet: Diğer insanlar ve arkadaşları tarafından uygulanan şiddet
• Madde Bağımlılığı: Sigara, Alkol, Tiner, Bali, Hap vb gibi Uyuşturucu maddeler
• Suça Karıştırılma: Yaşamak için hırsızlık, adam yaralama ve suç örgütlerine katılmaya zorlanma
• Sağlık sorunları: Madde kullanımı ve olumsuz yaşam koşullarından kaynaklanan fiziksel ve ruhsal sağlık sorunları
• Cinsel İstismar ve Ticari Cinsel Sömürü Aracı Olarak kullanılma: Taciz, tecavüz, fuhuşa sürükleme
• Şiddet: Diğer insanlar ve arkadaşları tarafından uygulanan şiddet
• Madde Bağımlılığı: Sigara, Alkol, Tiner, Bali, Hap vb gibi Uyuşturucu maddeler
• Suça Karıştırılma: Yaşamak için hırsızlık, adam yaralama ve suç örgütlerine katılmaya zorlanma
• Sağlık sorunları: Madde kullanımı ve olumsuz yaşam koşullarından kaynaklanan fiziksel ve ruhsal sağlık sorunları
• Cinsel İstismar ve Ticari Cinsel Sömürü Aracı Olarak kullanılma: Taciz, tecavüz, fuhuşa sürükleme
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi sokak çocuklarının korunması ve rehabilitasyonu için sosyal hizmet uygulamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşı çalışmak için uygun olmayan çocuklara da meslek edindirme
B
Ebeveyn bilinçlendirilmesi
C
Koruyucu aile uygulaması
D
Çocuk ve gençlik merkezleri
E
ALO 183
Açıklama:
Sokak Çocuklarının Korunması ve Rehabilitasyonu İçin Sosyal Hizmet Uygulamaları
• Ebeveyn bilinçlendirilmesi
• Ailedeki çalışmayanlara iş imkanı sağlama
• Yaşı çalışmak için uygun olan çocuklara meslek edindirme
• Koruyucu aile uygulaması
• Çocuk ve gençlik merkezleri
• Toplumla Çalışma Uygulamaları
• ALO 183
• Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın Sokakta Yaşayan/Çalıştırılan Çocuklara Yönelik Hizmet Modeli
• Ebeveyn bilinçlendirilmesi
• Ailedeki çalışmayanlara iş imkanı sağlama
• Yaşı çalışmak için uygun olan çocuklara meslek edindirme
• Koruyucu aile uygulaması
• Çocuk ve gençlik merkezleri
• Toplumla Çalışma Uygulamaları
• ALO 183
• Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın Sokakta Yaşayan/Çalıştırılan Çocuklara Yönelik Hizmet Modeli
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi istismarı kolaylaştıran çocukla ilgili risk faktörlerinden biridir?
Seçenekler
A
Yoksulluk
B
Sosyal eşitsizlikler
C
Kültürel açıdan uyumsuzluk
D
Sosyal izolasyon
E
Anti sosyal arkadaş grubu
Açıklama:
İstismara uğrayan çocuktaki bazı özellikler istismarı kolaylaştırmaktadır. Bu risk faktörlerini taşıyan çocuklar çoğunlukla fiziksel şiddete maruz kalmaktadırlar. Genellikle her yaşta çocuk istismarla karşı karşıya kalmakta ise de yaş küçüldükçe istismara uğrama olasılığı ve istismarın çocuk üzerindeki olumsuz etkisi artmaktadır. Çocukla ilgili risk faktörleri şu şekildedir (Yalçın, 2011):
• Çocukta hiperaktivite, tik, kekemelik
• Engelli çocuk (fiziksel sakatlık, doğumsal anomaliler, zeka geriliği )
• Sürekli veya aşırı ağlayan çocuk
• Çocukta davranış bozuklukları
• Çocukta okul başarısızlığı
• Anti sosyal arkadaş grubu
• Bazı toplumlarda kız çocuğu olmak
• Gebe annenin diğer çocuğu olmak
• Az uyuma ve uyku düzensizlikleri
• İkiz, üçüz çocuklardan biri olmak
• Düşük doğum ağırlıklı ve/veya prematüre çocuklar
• Çocuğun beklenen, istenen cinsiyette olmaması
• Yemek yemeyen iştahsız çocuk veya aşırı iştahlı çocuk
• Gece işemeleri (enüresis)
• Kronik hastalıklar ve çocukluk travmaları
• Çocukta hiperaktivite, tik, kekemelik
• Engelli çocuk (fiziksel sakatlık, doğumsal anomaliler, zeka geriliği )
• Sürekli veya aşırı ağlayan çocuk
• Çocukta davranış bozuklukları
• Çocukta okul başarısızlığı
• Anti sosyal arkadaş grubu
• Bazı toplumlarda kız çocuğu olmak
• Gebe annenin diğer çocuğu olmak
• Az uyuma ve uyku düzensizlikleri
• İkiz, üçüz çocuklardan biri olmak
• Düşük doğum ağırlıklı ve/veya prematüre çocuklar
• Çocuğun beklenen, istenen cinsiyette olmaması
• Yemek yemeyen iştahsız çocuk veya aşırı iştahlı çocuk
• Gece işemeleri (enüresis)
• Kronik hastalıklar ve çocukluk travmaları
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi istismarı kolaylaştıran toplumla ilgili risk faktörlerinden biridir?
Seçenekler
A
Anti sosyal ebeveyn
B
Organize şiddet (silahlanma, iç ve dış savaşlar)
C
Zamansız gebelik
D
Düşük eğitim düzeyi
E
Stresli yaşam olayları
Açıklama:
Toplumla ilgili risk faktörleri ise şu şekildedir:
• Yoksulluk
• Sosyal eşitsizlikler (cinsiyet ile ilgili eşitsizlikler: kız çocuklarının okula gönderilmemesi,
• 13-14 yaşında evlendirilmeleri vb. o toplumda uygulanan ve normal kabul edilen durumlar
• Korunmaya yönelik yasa olmaması veya uygulanmasındaki aksaklıklar
• Çocuğa verilen değerin az olması
• Organize şiddet (silahlanma, suç hızında artma, büyük sosyal çatışmalar, iç ve dış savaş çocuk istismarının yaşanmasını kolaylaştıran faktörlerdendir.
• Şiddetin sosyal kabul edilebilirliğinin artması (dayak cennetten çıkmadır vb.)
• Kültürel normlar (kadın ve erkeklerin rolleri, ebeveyn-çocuk ilişkileri ve aile içi
ilişkilerin gizliliği ile ilgili kültürel normlar, ailelerin tercihlerini belirleyen kültürel
değerler ve ekonomik güçler)
• Çocuk-aile politikaları (ebeveynin çocuğu terk etmesi, annenin çalışması, çocuğun bakımının sağlanamaması vb.)
• Sosyal bağlantılar ve komşuluk ilişkilerinin düşük olması
• Yoksulluk
• Sosyal eşitsizlikler (cinsiyet ile ilgili eşitsizlikler: kız çocuklarının okula gönderilmemesi,
• 13-14 yaşında evlendirilmeleri vb. o toplumda uygulanan ve normal kabul edilen durumlar
• Korunmaya yönelik yasa olmaması veya uygulanmasındaki aksaklıklar
• Çocuğa verilen değerin az olması
• Organize şiddet (silahlanma, suç hızında artma, büyük sosyal çatışmalar, iç ve dış savaş çocuk istismarının yaşanmasını kolaylaştıran faktörlerdendir.
• Şiddetin sosyal kabul edilebilirliğinin artması (dayak cennetten çıkmadır vb.)
• Kültürel normlar (kadın ve erkeklerin rolleri, ebeveyn-çocuk ilişkileri ve aile içi
ilişkilerin gizliliği ile ilgili kültürel normlar, ailelerin tercihlerini belirleyen kültürel
değerler ve ekonomik güçler)
• Çocuk-aile politikaları (ebeveynin çocuğu terk etmesi, annenin çalışması, çocuğun bakımının sağlanamaması vb.)
• Sosyal bağlantılar ve komşuluk ilişkilerinin düşük olması
Soru 38
Bir erişkinin itaati sağlama, cezalandırma ya da öfke boşaltma amacı ile elle ve/veya aletle çocuğun vücudunun herhangi bir yerine iz bırakacak şekilde şiddet uygulayarak çocuğa zarar vermesi istismar türlerinden hangisini açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Duygusal istismar
C
Cinsel istismar
D
Ekonomik istismar
E
Sosyal istismar
Açıklama:
Ludwig’e göre (2006) fiziksel istismar; birincil olarak ihmal sonucu, (1) çocuğun güvenliğinin tehlikeye girmesi, (2) çocuğun fiziksel yeteneklerinin geçici ya da kalıcı olarak zarar görmesi, (3) sürekli tekrarlandığı anlaşılan ve tanımlanamayan fiziksel yaralanma belirtilerinin gözlenmesidir.
Bir erişkinin itaati sağlama, cezalandırma ya da öfke boşaltma amacı ile elle ve/veya aletle çocuğun vücudunun herhangi bir yerine iz bırakacak şekilde şiddet uygulayarak çocuğa bir zarar verilmesidir.
Vücutta fiziksel hasara neden olan kırıkların, yanıkların ve benzeri her türlü lezyonların ortaya çıkmasına yol açan istismar türüdür. Belirlenmesi en kolay olan istismar çeşididir.
Bir erişkinin itaati sağlama, cezalandırma ya da öfke boşaltma amacı ile elle ve/veya aletle çocuğun vücudunun herhangi bir yerine iz bırakacak şekilde şiddet uygulayarak çocuğa bir zarar verilmesidir.
Vücutta fiziksel hasara neden olan kırıkların, yanıkların ve benzeri her türlü lezyonların ortaya çıkmasına yol açan istismar türüdür. Belirlenmesi en kolay olan istismar çeşididir.
Soru 39
Ebeveynin sözel veya fiziksel saldırılar ile çocuğu korkutması, tehdit etmesi, gözdağı vermesi duygusal istismar türlerinden hangisini açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Tek başına bırakma
B
Suça yöneltme
C
Yıldırma
D
Kendi çıkarına kullanma
E
Aşağılama
Açıklama:
Reddetme: Yetişkin bireyin çocuğun ihtiyaçlarını karşılamaması, o yokmuş gibi davranması, yardım taleplerini reddetmesi, çocuğa bir işe yaramadığı duygusunu vermek, evdeki her hatadan sorumlu tutarak günah keçisi yapmak, fiziksel temastan kaçınmak…
Tek başına bırakmak: Ebeveynin çocuğu toplumsal ilişkilerden ve kendinden uzak tutması, bu tür ilişkiler için fırsat sağlamaması hatta engellemesi,
Yıldırma: Ebeveynin sözel veya fiziksel saldırılar ile çocuğu korkutması, tehdit etmesi, gözdağı vermesi,
Suça yöneltme: Çocukların antisosyal davranışlara yöneltilmesi, buna özendirilmesi, kötü örnekler
Duygusal tepki vermeyi reddetme: Çocuğun sağlıklı olarak hem duygusal hem de sosyal gelişimini sağlayacak tepkilerin verilmemesi
Aşağılama: Çocuğun küçük düşmesine neden olacak, onurunu zedeleyecek davranışlarda bulunması, başkalarının yanında azarlama, yetersizlik duygusu uyandıracak takma isimlerle çağırma…
Kendi çıkarına kullanma: Ebeveynin kendi çıkarları için çocuğu kullanmasıdır. Çocuğun evlilik güvencesi olarak kullanılması gibi.
Vaktinden önce yetişkin rolü verme: Çocuktan gerçekçi olmayan başarılar beklenmesi, yaş gelişimine uygun olmayan sorumlulukların verilmesi.
Tek başına bırakmak: Ebeveynin çocuğu toplumsal ilişkilerden ve kendinden uzak tutması, bu tür ilişkiler için fırsat sağlamaması hatta engellemesi,
Yıldırma: Ebeveynin sözel veya fiziksel saldırılar ile çocuğu korkutması, tehdit etmesi, gözdağı vermesi,
Suça yöneltme: Çocukların antisosyal davranışlara yöneltilmesi, buna özendirilmesi, kötü örnekler
Duygusal tepki vermeyi reddetme: Çocuğun sağlıklı olarak hem duygusal hem de sosyal gelişimini sağlayacak tepkilerin verilmemesi
Aşağılama: Çocuğun küçük düşmesine neden olacak, onurunu zedeleyecek davranışlarda bulunması, başkalarının yanında azarlama, yetersizlik duygusu uyandıracak takma isimlerle çağırma…
Kendi çıkarına kullanma: Ebeveynin kendi çıkarları için çocuğu kullanmasıdır. Çocuğun evlilik güvencesi olarak kullanılması gibi.
Vaktinden önce yetişkin rolü verme: Çocuktan gerçekçi olmayan başarılar beklenmesi, yaş gelişimine uygun olmayan sorumlulukların verilmesi.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi aile açısından çocuğu suça iten etmenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sağlıksız aile içi ilişkiler
B
Parçalanmış aileler
C
Ailede suçlu kişilerin varlığı
D
Aile içi şiddet
E
Ailede kişi sayısı
Açıklama:
Aile açısından çocuğu suça iten etkenler şunlardır:
1. Sağlıksız aile içi ilişkiler
2. Parçalanmış aileler
3. Ailede suçlu kişilerin varlığı
4. Aile içi şiddet
1. Sağlıksız aile içi ilişkiler
2. Parçalanmış aileler
3. Ailede suçlu kişilerin varlığı
4. Aile içi şiddet
Soru 41
I- Yaratıcı ve üretici
II- Çok yönlü düşünebilen
III- Hak ve sorumluluklarını bilen
IV- Etkisiz iletişim kurabilen
Hangi seçenekte her yönden sağlıklı yetişmiş bir çocukta olması beklenen davranışlar doğru olarak verilmiştir?
II- Çok yönlü düşünebilen
III- Hak ve sorumluluklarını bilen
IV- Etkisiz iletişim kurabilen
Hangi seçenekte her yönden sağlıklı yetişmiş bir çocukta olması beklenen davranışlar doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I-III ve IV
D
I-II ve III
E
I-II-III ve IV
Açıklama:
Her yönden sağlıklı yetişmiş bir çocuk gelecekte yaratıcı, üretici, çok yönlü düşünebilen, yaratıcı ve bilimsel problem çözme gücü yüksek, etkili iletişim kurabilen kendisi ve çevresiyle barış içinde yaşayabilen, gizil güçlerini en etkili bir biçimde kullanabilen, kendisini gerçekleştirmiş mutlu bir yetişkin, hak ve sorumluluklarını bilen nitelikli bir vatandaş olacaktır. Doğru cevap D'dir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi 2015 yılında yapılan araştırmaya göre Türkiye'de en yüksek çocuk nüfus oranına sahip olan il olarak belirlenmiştir?
Seçenekler
A
Şırnak
B
Şanlıurfa
C
Ağrı
D
Tunceli
E
Edirne
Açıklama:
Çocuk nüfusun toplam il nüfusu içindeki oranı illere göre incelendiğinde, en yüksek çocuk nüfus oranına sahip olan il %47,4 ile Şanlıurfa oldu. Şanlıurfa ilini %47,1 ile Şırnak ve %45 ile Ağrı izledi. Çocuk nüfus oranının en düşük olduğu iller ise %17,5 ile Tunceli, %19 ile Edirne ve %19,5 ile Kırklareli olmuştur. Doğru cevap B'dir.
Soru 43
Çocuğun, hukuk kurallarıyla tanınan yetkileri ve menfaatleri ............. olarak tanımlanmaktadır.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Çocuğun değeri
B
Çocukluk dönemi
C
Çocuk sorunları
D
Çocuk eğitimi
E
Çocuk hakları
Açıklama:
Çocuk hakları çocuğun, fiziksel, zihinsel, duygusal, sosyal, ahlaki ve ekonomik bakımdan, özgürlük ve insan onuruna yakışır, sağlıklı bir biçimde yetişebilmesi için ona hukuk kurallarıyla tanınan yetkiler ve menfaatlerdir. Doğru cevap E'dir.
Soru 44
26 Ocak 1990 tarihinde imzaya açılmış ve 193 ülke tarafından imzalanmış olan Çocuk Hakları Sözleşmesi'ni Türkiye kaçıncı sırada imzalamıştır?
Seçenekler
A
18
B
35
C
43
D
61
E
104
Açıklama:
Sözleşme 26 Ocak 1990 tarihinde imzaya açılmış ve imzaya açılışının ilk gününde 61 ülke tarafından imzalanmıştır. Türkiye Sözleşmeyi imzalayan 43. ülke olmuştur. Sözleşme, şu an 193 ülke tarafından imzalanmış durumdadır ve bu sayı diğer tüm insan hakları belgelerine atılan imzalardan daha fazladır. Doğru cevap C'dir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi kişinin fiziksel ve ruhsal bütünlüğünü koruyabilmesi ve varlığının çeşitli etkilerle bozulmasına engel olabilmesi için tanımlanan haktır?
Seçenekler
A
İnsan Hakkı
B
Çocuk Hakkı
C
Eğitim Hakkı
D
Yaşama Hakkı
E
Seçilme Hakkı
Açıklama:
Akyüz’e göre yaşama hakkı, kişinin fiziksel ve ruhsal bütünlüğünü koruyabilmesi ve varlığının çeşitli etkilerle bozulmasına engel olabilmesi hakkıdır. Türkiye Cumhuriyeti 1982 Anayasası’nın 17. maddesin’de “herkes yaşama hakkına sahiptir” demektedir. Yaşama hakkı, insan hakları içerisinde diğer bütün hakların olmazsa olmazı olarak yer almaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi risk altındaki çocukları tanımlarken kullanılan özellikler arasında değerlendirilmez?
Seçenekler
A
Eğitimden uzak tutulmaktadır
B
Fiziksel ve psikolojik gelişimleri ve kişisel güvenliği tehlikededir
C
Ana babasız, bakıcısı tarafından terk edilmiştir
D
Dilencilik yapmaya maruz bırakılmıştır
E
Sosyal tehlikelerle ve kötü alışkanlıklara karşı savunmasız bırakılmıştır
Açıklama:
Risk altındaki çocuk, fiziksel ve psikolojik gelişimleri ve kişisel güvenliği tehlikede olan; ana babasız, bakıcısı tarafından terk edilmiş; fuhuş, dilencilik, alkollü içkiler veya uyuşturucu madde kullanma gibi sosyal tehlikelerle ve kötü alışkanlıklara karşı savunmasız bırakılan çocuk olarak tanımlanabilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde çocuk işçiliğinin en kötü biçimde gerçekleştiğini gösteren göstergelerden birisidir?
Seçenekler
A
Borç karşılığı çalıştırılma
B
Mevsimlik tarım işlerinde çalıştırılma
C
Tehlikeli işlerde çalıştırılma
D
Fuhuş için çalıştırılma
E
Köle olarak çalıştırılma
Açıklama:
Ülkemizde çocuk işçiliğinin en kötü biçimleri olarak sokaklarda yapılan işler, kentlerdeki enformel alanlarda yapılan işler, mevsimlik tarım işçiliği kapsamında yapılan işler ve kırsal yerleşim yerlerinde ve ev işlerinde gerçek-eşen çocuk işçiliği gibi alanlar gösterilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 48
Aşağıda çocukluk dönemi ile ilgili olarak verilen ifadelerden hangisi yanlış bilgi içermektedir?
Seçenekler
A
Çocukluk dönemi yaşam zincirinin halkaları arasında yer almaz.
B
Çocukluk döneminde ileriki yaşamın temelleri atılmaktadır.
C
Çocukluk doğal bir gerçeklik değil, sosyo-kültürel bir kavramdır.
D
Çocukluk dönemindeki psiko-sosyal kazanımlar çocuğun kimlik kazanmasında belirleyici olmaktadır.
E
Çocuğun içinde bulunduğu ailedeki yaşam koşulları, sağlıklı bir yetişkin olmasında etkili olmaktadır.
Açıklama:
Çocukluk yaşam zincirinin doğal ve değişmez halkalarından biridir. Ancak çocukluk, bebekliğin tersine doğal bir gerçeklik değil, sosyo-kültürel bir kavramdır. Bu nedenle de öteki toplumsal kavramlar gibi norm ve değerlere göre göreceli olarak belirlenir. A seçeneği dışındaki diğer seçenekler doğru bilgi içermektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 49
Mayer ve Trommsdorf'un 10 ülkeyi kapsayan ve kültürlerinde çocuğun değerine ilişkin yapıları inceledikleri çalışmalarında, daha az çocuk sahibi olma yönünde eğilimleri olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İsrail
B
Çin
C
Türkiye
D
Fransa
E
Almanya
Açıklama:
Mayer ve Trommsdorff ise içinde Türkiye’nin de bulunduğu 10 farklı ülkenin (Hindistan, Endonezya, Çin, Türkiye, Güney Afrika, Rusya, Polonya, İsrail, Fransa, Almanya, Japonya ve Amerika Birleşik Devletleri) kültürlerinde çocuğun değerine ilişkin yapıları incelemişlerdir. Çalışmanın bulgularına göre İsrail ve Çin dışında tüm kültürlerdeki yetişkinler, iki veya üç çocuğa sahip olmanın gerektiğini belirtmişlerdir. İsrail’de daha çok çocuk sahip olma isteği görülürken, Çin’de ise daha az çocuk sahibi olma yönünde bir eğilim söz konusudur. Doğru cevap B'dir.
Soru 50
Çocuğun, fiziksel, zihinsel, duygusal, sosyal, ahlaki ve ekonomik bakımdan, özgürlük ve insan onuruna yakışır, sağlıklı bir biçimde yetişebilmesi için ona hukuk kurallarıyla tanınan yetki ve menfaatlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yaşamsal Hak
B
Birey Hukuku
C
Çocuk Hakları
D
Büyüme Yasası
E
Gelişim Hukuku
Açıklama:
Çocuk hakları; çocuğun, fiziksel, zihinsel, duygusal, sosyal, ahlaki ve ekonomik bakımdan, özgürlük ve insan onuruna yakışır, sağlıklı bir biçimde yetişebilmesi için ona hukuk kurallarıyla tanınan yetkiler ve menfaatlerdir. Çocukları zarar görmekten ve istismardan korumayı; onları duygusal olarak uygun tarzda yetişmeleri için şans vermeyi; sağlık, barınma ve eğitim gibi temel ihtiyaçları sağlamayı öngören haklara çocuk hakları denilmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 51
Çocukların insan hakları yasası olan Uluslararası Çocuk Hakları Sözleşmesi hangi tarihte imzalanmıştır?
Seçenekler
A
12 Eylül 2010
B
22 Temmuz 2008
C
25 Mayıs 2004
D
26 Ocak 1990
E
24 Haziran 1987
Açıklama:
Uluslararası Çocuk Hakları Sözleşmesi; insan hakları ilke ve standartlarının çocuklar açısından geliştirildiği bir sözleşmedir. Sözleşme; çocukların insan hakları yasasıdır. Sözleşme 26 Ocak 1990 tarihinde imzaya açılmış ve imzaya açılışının ilk gününde 61 ülke tarafından imzalanmıştır. Türkiye Sözleşmeyi imzalayan 43. ülke olmuştur. Doğru cevap D'dir.
Soru 52
Çocuk hakları ile ilgili diğer bildirgelerde yer almayan ve ilk kez Çocuk Hakları Sözleşmesi’nde gündeme gelen ve Sözleşmenin 12. maddesinde ifade edilen çocuk hakkı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gelişme Hakkı
B
Yaşama Hakkı
C
Eşitlik İlkesi
D
Yüksek Yarar İlkesi
E
Katılım Hakkı
Açıklama:
Katılım, çocuğun kendini etkileyecek kararlara dâhil olması için güçlendirilmesini ve kapasitesinin artırılmasını teşvik eden bir süreçtir. Katılım ayrıca kendini ve düşüncelerini ifade etme özgürlüğünü ve temel sivil hakları içerir. Katılım hakkı, çocuk hakları ile ilgili diğer bildirgelerde yer almayan ve ilk kez Çocuk Hakları Sözleşmesi’nde gündeme gelen bir haktır. Çocuğun katılım hakkı, Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin 12. maddesinde ifade edilmiştir. Doğru cevap E'dir.
Soru 53
I-Şiddet
II-Madde Bağımlılığı
III-Suça Karıştırılma
IV-Sağlık sorunları
V-Cinsel İstismar ve Ticari Cinsel Sömürü
Hangi seçenekte çocukları sokakta bekleyen riskler ve tehlikeler bir arada doğru olarak verilmiştir?
II-Madde Bağımlılığı
III-Suça Karıştırılma
IV-Sağlık sorunları
V-Cinsel İstismar ve Ticari Cinsel Sömürü
Hangi seçenekte çocukları sokakta bekleyen riskler ve tehlikeler bir arada doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
III-IV ve V
C
I-II ve V
D
II-III ve IV
E
I-II-III-IV ve V
Açıklama:
İnsanlar tarafından uygulanan şiddet, sigara, alkol, tiner, bali, hap gibi uyuşturucu maddeler, hırsızlık, adam yaralama ve suç örgütlerine katılmaya zorlanma, madde kullanımı ve olumsuz yaşam koşullarından kaynaklanan fiziksel ve ruhsal sağlık sorunları, taciz, tecavüz ve fuhuşa sürükleme risk ve tehlikelerdir. Doğru cevap E'dir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi istismarın çeşitlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Duygusal istismar
C
Sosyal istismar
D
Ekonomik istismar
E
Cinsel istismar
Açıklama:
Sosyal istismar değerlendirilen çeşitler arasında yer almaz. Doğru cevap C'dir.
Soru 55
Bir kişinin annesi, babası, kardeşi, amcası, dayısı, halası, teyzesi ve torunları ile olan cinsel ilişkisi .............. olarak adlandırılmaktadır.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Ensest
B
Duygusal tepki
C
İstismar
D
Çocuk hakları
E
Sokakta yaşayan çocuk
Açıklama:
Ensest bir kişinin annesi, babası, kardeşi, amcası, dayısı, halası, teyzesi, torunları ile olan cinsel ilişkisidir. İlişki özellikle taraflardan birinin rızasına rağmen, zorla ve baskıyla ya da ödül ve kandırmayla ortaya çıktığında bir istismar konusu olarak görülmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi risk altındaki çocuk tanımlamasına uyan grup değildir?
Seçenekler
A
Yüksek eğitim almış genç nüfus
B
Bölünmüş aile çocukları
C
Uçucu madde bağımlısı çocuklar
D
İhmal veya istismara uğramış çocuklar
E
Sokakta yaşayan çocuklar
Açıklama:
Risk altındaki çocuk deyiminden; eğitim seviyesi düşük ve erken yaşta okulu bırakan genç nüfus, anne veya babasından her ikisi veya biri hayatını kaybetmiş veya ayrı yaşayan, bu nedenle bölünmüş aile çocukları ile herhangi bir sebepten sokakta yaşayan ve/veya sokakta çalışan, suça sürüklenmiş, uyuşturucu ve/veya uçucu madde bağımlısı, maddi sebepler ve/veya bilinçsizlik nedeniyle fiziki, manevi ve ahlaki gelişimi ya da kişisel varlığı tehdit altında korunmaya muhtaç durumda bulunan çocuklar kastedilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 57
Ailesi olmayan, evden kaçmış ya da atılmış veya da terk edilmiş, sürekli olarak sokaklarda başıboş dolaşan, yaşayan ve çalışan çocukları tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sokaktaki çocuklar
B
Sokağın çocukları
C
Sokağa mahkum çocuklar
D
Sokağa atılmış çocuklar
E
Sokak çocuğu
Açıklama:
Atauz bu ayrımı “sokaktaki çocuklar” ile “sokağın çocukları” şeklinde yapmaktadır. Buna göre; sokaktaki çocuklar çoğunlukla harçlıklarını çıkarmak, aile geçimine katkıda bulunmak ve bazen de tek başına ev geçindirmek amacıyla sokakta çalışan çocukları ifade etmektedir. Yere göre değişmekle birlikte sokakta görülen çocukların çoğu bu gruptandır ve çoğunluğu erkektir. Sokağın çocukları ise ailesi olmayan, evden kaçmış ya da atılmış veya da terk edilmiş, sürekli olarak sokaklarda başıboş dolaşan, yaşayan ve çalışan çocukları ifade etmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi sokakta yaşayan çocukların sahip olduğu ve onları sokakta çalıştırılan çocuklardan ayıran en temel özelliktir?
Seçenekler
A
Madde bağımlısı olma riskinin olmaması
B
Eğitim olanaklarına sahip olması
C
Aileyle ilişkisinin tamamıyla kesilmiş olması
D
Sokağın tehlikelerine karşı mücadele gücü olması
E
Yasal olmayan gruplara katılma riskinin olmaması
Açıklama:
Sokakta çalıştırılan çocuğun ailesi ile ilişkisi az veya çok devam etmekte, eğitim olanaklarından kısmen veya tamamen yoksun durumda, madde bağımlılığı ve yasal olmayan gruplara dahil olabilme riski altında, sokağın tehlikeleri ile karşı karşıya iken, sokakta yaşayan çocuğun aileyle ilişkisi kesilmiş, sokağı mesken edinmiş, eğitim olanaklarından yoksun, madde bağımlısı olma, yasal olmayan gruplara katılma ve sokağın tehlikeleri ile daha fazla karşı karşıya olma riski oldukça yüksektir. Doğru cevap C'dir.
Soru 59
Çocuklara bir yetişkin, toplum veya başka bir çocuk tarafından; bedensel, duygusal, zihinsel ve sosyal gelişimlerini olumsuz etkileyen kasıtlı bir davranış uygulanması olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çocuk refahı
B
Çocuk kısıtlaması
C
Çocuk mahremiyeti
D
Çocuk istismarı
E
Çocuk güvenliği
Açıklama:
Çocuklara bir yetişkin, toplum veya başka bir çocuk tarafından; bedensel, duygusal, zihinsel ve sosyal gelişimlerini olumsuz etkileyen kasıtlı bir davranış uygulanması olarak tanımlanan çocuk istismarı, çocuklardaki hastalanma ve ölümün en önemli nedenlerinden birini oluşturmaktadır. Değişik tür ve boyutlarda; dini, ahlaki, teknolojik, toplumsal,
kültürel, çocuğun kendisi ile ilgili, ailenin sosyoekonomik durumu ve ebeveynin özellikleri ile ilgili olmak üzere çeşitli kolaylaştırıcı faktörlerle ve bu faktörlerin birbirleriyle etkileşimine bağlı olarak gerçekleşmektedir. Doğru cevap D'dir.
kültürel, çocuğun kendisi ile ilgili, ailenin sosyoekonomik durumu ve ebeveynin özellikleri ile ilgili olmak üzere çeşitli kolaylaştırıcı faktörlerle ve bu faktörlerin birbirleriyle etkileşimine bağlı olarak gerçekleşmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 60
Bir erişkinin itaati sağlama, cezalandırma ya da öfke boşaltma amacı ile elle ve/veya aletle çocuğun vücudunun herhangi bir yerine iz bırakacak şekilde şiddet uygulayarak çocuğa bir zarar verilmesi şeklinde gerçekleşen istismar çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ekonomik istismar
B
Cinsel istismar
C
Duygusal istismar
D
Sosyal istismar
E
Fiziksel istismar
Açıklama:
Fiziksel istismar; bir erişkinin itaati sağlama, cezalandırma ya da öfke boşaltma amacı ile elle ve/veya aletle çocuğun vücudunun herhangi bir yerine iz bırakacak şekilde şiddet uygulayarak çocuğa bir zarar verilmesidir. Vücutta fiziksel hasara neden olan kırıkların, yanıkların ve benzeri her türlü lezyonların ortaya çıkmasına yol açan istismar türüdür. Belirlenmesi en kolay olan istismar çeşididir. Doğru cevap E'dir.
Soru 61
- Hindistan
- Japonya
- Endonezya
- İsrail
Seçenekler
A
I-III
B
II-IV
C
I-III-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Mayer ve Trommsdorff'un çalışmasında, çocuğun değeri çerçevesinde konuya faydacı-kural koyucu olarak bakan görüş, Hindistan, Güney Afrika ve Endonezya’da çok yüksek; Rusya, İsrail, Türkiye, Polonya, Çin ve Amerika Birleşik Devletleri’nde orta seviyede; Batı Avrupa ve Japonya’da ise düşük seviyede değerler almıştır.
Soru 62
Uluslararası Çocuk Hakları Sözleşmesi kaç yılında imzaya açılmıştır?
Seçenekler
A
1983
B
1987
C
1990
D
1993
E
1997
Açıklama:
Uluslararası Çocuk Hakları Sözleşmesi 26 Ocak 1990 tarihinde imzaya açılmış ve imzaya açılışının ilk gününde 61 ülke tarafından imzalanmıştır.
Soru 63
Uluslararası Çocuk Hakları Sözleşmesi imzaya açılışının ilk gününde kaç ülke tarafından imzalanmıştır?
Seçenekler
A
41
B
43
C
57
D
61
E
64
Açıklama:
Sözleşme 26 Ocak 1990 tarihinde imzaya açılmış ve imzaya açılışının ilk gününde 61 ülke tarafından imzalanmıştır.
Soru 64
- Çocuğun yüksek yararı ilkesi
- Yaşama ve gelişme hakkı
- Eşitlik-ayrım gözetmeme ilkesi
- Çocuğun katılım hakkı
Seçenekler
A
I-III
B
I-IV
C
I-III-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesinin şemsiye hakları;
- Çocuğun yüksek yararı ilkesi
- Yaşama ve gelişme hakkı
- Eşitlik-ayrım gözetmeme ilkesi
- Çocuğun katılım hakkı
Soru 65
- Ekonomik yetersizlik
- Ailelerinin parçalanması
- Ailenin bakamayacağı sayıda çocuk yapması
- Çarpık kentleşme sonucu sağlıksız yerleşim bölgelerinde olmaları
Seçenekler
A
I-II
B
I-II-III
C
I-III-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
• Aile içi şiddete maruz kalmaları
• Ailelerinin parçalanması
• Ailenin bakamayacağı sayıda çocuk yapması
• Ekonomik yetersizlik
• İstenmeyen gebelikler sonucu dünyaya gelmeleri
• İstismara uğramaları ve kurtuluşu sokakta aramaları
• Çarpık kentleşme sonucu sağlıksız yerleşim bölgelerinde olmaları
• Çocuk haklarının yaşama geçmemiş olması vb. nedenlerle sokağa itilen çocuk sayısı
her geçen gün artmaktadır.
• Ailelerinin parçalanması
• Ailenin bakamayacağı sayıda çocuk yapması
• Ekonomik yetersizlik
• İstenmeyen gebelikler sonucu dünyaya gelmeleri
• İstismara uğramaları ve kurtuluşu sokakta aramaları
• Çarpık kentleşme sonucu sağlıksız yerleşim bölgelerinde olmaları
• Çocuk haklarının yaşama geçmemiş olması vb. nedenlerle sokağa itilen çocuk sayısı
her geçen gün artmaktadır.
Soru 66
- Suça karıştırılma
- Cinsel istismar
- Madde bağımlılığı
- Sağlık sorunları
Seçenekler
A
II-III
B
I-II-III
C
I-III-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Çocukları Sokakta Bekleyen Riskler ve Tehlikeler
• Şiddet: Diğer insanlar ve arkadaşları tarafından uygulanan şiddet
• Madde Bağımlılığı: Sigara, Alkol, Tiner, Bali, Hap v.b gibi Uyuşturucu maddeler
• Suça Karıştırılma: Yaşamak için hırsızlık, adam yaralama ve suç örgütlerine katılmaya
zorlanma
• Sağlık sorunları: Madde kullanımı ve olumsuz yaşam koşullarından kaynaklanan
fiziksel ve ruhsal sağlık sorunları
• Cinsel İstismar ve Ticari Cinsel Sömürü Aracı Olarak kullanılma: Taciz, tecavüz,
fuhuşa sürükleme
• Şiddet: Diğer insanlar ve arkadaşları tarafından uygulanan şiddet
• Madde Bağımlılığı: Sigara, Alkol, Tiner, Bali, Hap v.b gibi Uyuşturucu maddeler
• Suça Karıştırılma: Yaşamak için hırsızlık, adam yaralama ve suç örgütlerine katılmaya
zorlanma
• Sağlık sorunları: Madde kullanımı ve olumsuz yaşam koşullarından kaynaklanan
fiziksel ve ruhsal sağlık sorunları
• Cinsel İstismar ve Ticari Cinsel Sömürü Aracı Olarak kullanılma: Taciz, tecavüz,
fuhuşa sürükleme
Soru 67
- Koruyucu aile uygulaması
- Ailedeki çalışmayanlara iş imkanı sağlama
- Çocuk ve gençlik merkezleri
- Yaşı çalışmak için uygun olan çocuklara meslek edindirme
Seçenekler
A
I-III
B
I-IV
C
I-III-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Sokak Çocuklarının Korunması ve Rehabilitasyonu İçin Sosyal Hizmet Uygulamaları
• Ebeveyn bilinçlendirilmesi
• Ailedeki çalışmayanlara iş imkanı sağlama
• Yaşı çalışmak için uygun olan çocuklara meslek edindirme
• Koruyucu aile uygulaması
• Çocuk ve gençlik merkezleri
• Toplumla Çalışma Uygulamaları
• ALO 183
• Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın Sokakta Yaşayan/Çalıştırılan Çocuklara
Yönelik Hizmet Modeli
• Ebeveyn bilinçlendirilmesi
• Ailedeki çalışmayanlara iş imkanı sağlama
• Yaşı çalışmak için uygun olan çocuklara meslek edindirme
• Koruyucu aile uygulaması
• Çocuk ve gençlik merkezleri
• Toplumla Çalışma Uygulamaları
• ALO 183
• Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın Sokakta Yaşayan/Çalıştırılan Çocuklara
Yönelik Hizmet Modeli
Soru 68
- Cinsel istismar
- Duygusal istismar
- Ekonomik istismar
- Fiziksel istismar
Seçenekler
A
I-II
B
I-IV
C
I-II-IV
D
I-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
İstismar;
- Cinsel istismar
- Duygusal istismar
- Ekonomik istismar
- Fiziksel istismar olmak üzere dört şekilde yapılır.
Soru 69
- İstismarcının tehdidinden korkmaları
- Nasıl anlatılacağını bilmemeleri
- Cinsel davranışların yanlış olduğunu bilmemeleri
- Kendilerine inanılmayacağını düşünmeleri
- İstismarcıyı korumak isteyebilirler, onu sever ama yaptıklarını sevmezler
- Başlarının belaya gireceğinden korkmaları
Seçenekler
A
I-III-V-VI
B
I-II-IV-VI
C
I-III-IV-V
D
II-III-IV-VI
E
I-II-III-IV-V-VI
Açıklama:
Çocuklar neden istismar yaşadıklarından bahsetmezler;
• Kendilerinden inanılmayacağını düşünürler.
• Başlarının belaya gireceğinden korkarlar.
• İstismarcının tehdidinden korkarlar.
• İstismarcıyı korumak isteyebilirler, istismarcıyı sevebilir ama yaptıklarını sevmezler.
• Nasıl anlatılacağını bilmeyebilirler.
• Cinsel davranışların yanlış olduğunu bilmeyebilirler.
• Çocuklar istismar konusunda bunu düşünürken yetişkinler de bu konuda gelenekler
ve kültürün etkisi altında kalmaktadır.
• Kendilerinden inanılmayacağını düşünürler.
• Başlarının belaya gireceğinden korkarlar.
• İstismarcının tehdidinden korkarlar.
• İstismarcıyı korumak isteyebilirler, istismarcıyı sevebilir ama yaptıklarını sevmezler.
• Nasıl anlatılacağını bilmeyebilirler.
• Cinsel davranışların yanlış olduğunu bilmeyebilirler.
• Çocuklar istismar konusunda bunu düşünürken yetişkinler de bu konuda gelenekler
ve kültürün etkisi altında kalmaktadır.
Soru 70
"Çocuk iş gücü, çocukların fiziksel ve zihinsel gelişimlerine zarar veren bir çalışmadır."
- Sanayi sektörü
- Tarım sektörü
- Sokak sektörü
- Hizmet sektörü
Seçenekler
A
I-II
B
I-II-IV
C
I-III-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Çocukların aşağıdaki ortamlarda çalıştırılmaları söz konusu olmaktadır:
• Tarım sektörü
• Sanayi sektörü
• Hizmet sektörü
• Sokak sektörü
• Tarım sektörü
• Sanayi sektörü
• Hizmet sektörü
• Sokak sektörü
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi çocukluk döneminde yaşanan sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Medyada çocuk istismarı
B
Çocuğa yönelik şiddet
C
Çocuk emeği sömürüsü
D
Çocuğa yönelik cinsel istismar
E
Çocuk katılımı
Açıklama:
Günümüzde çocuklar gerek ülkemizde gerekse dünyanın birçok yerinde hak etmedikleri bir yaşam sürdürmekte ve sorunlar yaşamaktadır. Çocuğun medyadaki istismarı, çocuğa yönelik şiddet, çocuk emeği sömürüsü, çocuğa yönelik cinsel istismar bu sorunlardan bazılarıdır. Çocuk katılımı ise çocukların haklarından biridir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 72
Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesinin şemsiye haklarından hangisi çocuğun kendini etkileyecek kararlara dâhil olması için güçlendirilmesini ve kapasitesinin artırılmasını ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Çocuğun katılım hakkı
B
Çocuğun yüksek yararı ilkesi
C
Eşitlik-Ayrım gözetmeme ilkesi
D
Yaşam hakkı
E
Gelişme hakkı
Açıklama:
Katılım, çocuğun kendini etkileyecek kararlara dâhil olması için güçlendirilmesini ve kapasitesinin artırılmasını teşvik eden bir süreçtir. Katılım ayrıca kendini ve düşüncelerini ifade etme özgürlüğünü ve temel sivil hakları içerir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 73
Kişinin fiziksel ve ruhsal bütünlüğünü koruyabilmesi ve varlığının çeşitli etkilerle bozulmasına engel olabilmesi hakkı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eşitlik-ayrım gözetmeme ilkesi
B
Yaşama hakkı
C
Yüksek yarar ilkesi
D
Katılım hakkı
E
Eğitim hakkı
Açıklama:
Akyüz’e göre yaşama hakkı, kişinin fiziksel ve ruhsal bütünlüğünü koruyabilmesi ve varlığının çeşitli etkilerle bozulmasına engel olabilmesi hakkıdır (2000, s. 366). Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 74
Aşağıdaki hangi gruptaki çocuklar risk altındaki çocuklar grubuna girmemektedir?
Seçenekler
A
Herhangi bir sebepten sokakta yaşayan ve/veya sokakta çalışan çocuklar
B
Suça sürüklenmiş çocuklar
C
Akademik olarak orta düzeyde başarılı çocuklar
D
Uyuşturucu ve/veya uçucu madde bağımlısı çocuklar
E
Maddi sebepler nedeniyle fiziki, manevi ve ahlaki gelişimi tehdit altında korunmaya muhtaç çocuklar
Açıklama:
Akademik olarak orta düzeyde başarı gösteren çocuklar risk altındaki çocuklar grubunda gösterilemez. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 75
Ali:Harçlığını çıkarmak için sokakta mendil satmaktadır. Mahmut:Aile geçimine katkıda bulunmak için sokakta kendi yaptığı oyuncakları satmaktadır. Ayşe: Annesinin hastalığının tedavisi için para biriktirmek amacıyla ayakkabı boyacılığı yapmaktadır. Sevim: Evinin gıda masrafını karşılamak için sokakta tartıcılık yapmaktadır. Bilal: Anne ve babası tarafından sokağa bırakılmıştır, sokakta yaşamakta ve araba camı silmektedir. Yukarıda durumları verilen çocuklardan hangisi "sokağın çocukları" kapsamına girmektedir?
Seçenekler
A
Ali
B
Mahmut
C
Ayşe
D
Bilal
E
Sevim
Açıklama:
Sokaktaki çocuklar çoğunlukla harçlıklarını çıkarmak, aile geçimine katkıda bulunmak ve bazen de tek başına ev geçindirmek amacıyla sokakta çalışan çocukları ifade etmektedir. Yere göre değişmekle birlikte sokakta görülen çocukların çoğu bu gruptandır ve çoğunluğu erkektir. Sokağın çocukları ise ailesi olmayan, evden kaçmış
ya da atılmış veya da terk edilmiş, sürekli olarak sokaklarda baş boş dolaşan, yaşayan ve çalışan çocukları ifade etmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.
ya da atılmış veya da terk edilmiş, sürekli olarak sokaklarda baş boş dolaşan, yaşayan ve çalışan çocukları ifade etmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 76
Çocukları sokakta bekleyen riskler ve tehlikelerden aşağıdaki hangisi taciz, tecavüz ve fuhuşa sürükleme gibi riskleri kapsamaktadır?
Seçenekler
A
Şiddet
B
Madde bağımlılığı
C
Suça karıştırılma
D
Cinsel istismar ve ticari cinsel sömürü
E
Sağlık sorunları
Açıklama:
Cinsel istismar ve ticari cinsel sömürü aracı olarak kullanılma; taciz, tecavüz ve fuhuşa sürükleme gibi risk ve tehlikeleri barındırmaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi çocuk istismarını kolaylaştıran ve 'toplumla ilgili risk faktörleri' arasında bulunan risk faktörlerinden biridir?
Seçenekler
A
Çocukta davranış bozuklukları
B
Kronik hastalıklar ve çocukluk travmaları
C
Zamansız ve istenmeyen gebelik veya evlilik dışı gebelik
D
Ana babanın beklentilerinin çocuğun gelişimi ile uygunsuzluğu
E
Korunmaya yönelik yasa olmaması veya uygulanmasındaki aksaklıklar
Açıklama:
Korunmaya yönelik yasa olmaması veya uygulanmasındaki aksaklıklar, çocuk istismarını kolaylaştıran ve 'toplum ile ilgili risk faktörleri' arasında gösterilen risk faktörlerinden biridir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 78
Belirlenmesi en kolay olan istismar çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Duygusal istismar
B
Cinsel istismar
C
Ekonomik istismar
D
Fiziksel istismar
E
Sosyal istismar
Açıklama:
Fiziksel istismar, belirlenmesi en kolay olan istismar çeşididir.Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 79
Suzan öğretmen öğrencisi Celal'in ebeveynlerinin çocuğun ihtiyaçlarını karşılamadığını, ona o yokmuş gibi davrandığını, yardım taleplerine cevap vermediğini, çocuğa bir işe yaramadığı duygusunu verdiğini fark etmiştir. Yukarıdaki örneğe göre Celal aşağıdaki hangi duygusal istismar türüne maruz bırakılmaktadır?
Seçenekler
A
Aşağılama
B
Reddetme
C
Kendi çıkarına kullanma
D
Vaktinden önce yetişkin rolü verme
E
Suça yöneltme
Açıklama:
Duygusal istismar türlerinden biri olan reddetme kendini; yetişkin bireyin çocuğun ihtiyaçlarını karşılamaması, o yokmuş gibi davranması, yardım taleplerini reddetmesi, çocuğa bir işe yaramadığı duygusunu vermesi, evdeki her hatadan sorumlu tutarak günah keçisi yapması, fiziksel temastan kaçınması gibi eylem veya eylemsizliklerle belli etmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi çocuk suçluluğunun aileyle ilgili risk faktörleri arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Demokratik aile tutumu
B
Ailenin parçalanması
C
Ailede madde bağımlılığı
D
Anne babanın evliliklerindeki uyumsuzluk
E
Suça yönelten yanlış inançlar ve töreler
Açıklama:
Demokratik aile tutumu çocuk suçluluğunun aileyle ilgili risk faktörleri arasında gösterilemez. Olumlu bir model olan, çocuğun sosyalleşmesini yeterli ve başarılı şekilde sağlayan, çocuğa karşı tutumunu demokratik olarak sürdüren ve çocukla iletişimi koparmayan aileler çocuklarının suça yönelmemesinde pozitif bir etkiye sahip olacaklardır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 81
- İşe kabul için bir ya da birden çok asgari yaş sınırı tespit ederler.
- Çalışmanın saat olarak süresi ve koşullarına ilişkin uygun düzenlemeleri yaparlar.
- Bu maddenin etkili biçimde uygulanmasını sağlamak için ceza veya başka uygun yaptırımlar öngörürler.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin 32. maddesine göre çocuk işçiliği ile ilgili Taraf Devlet olarak ülkemizin sorumluluğu şu şekilde ifade edilmektedir: • Taraf Devletler, çocuğun, ekonomik sömürüye ve her türlü tehlikeli işte ya da eğitimine zarar verecek ya da sağlığı veya bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlâksal ya da toplumsal gelişmesi için zararlı olabilecek nitelikte çalıştırılmasına karşı korunma hakkını kabul ederler. • Taraf Devletler, bu maddenin uygulamaya konulmasını sağlamak için yasal, idari, toplumsal ve eğitsel her önlemi alırlar. Bu amaçlar ve öteki uluslararası belgelerin ilgili hükümleri göz önünde tutularak, Taraf Devletler özellikle şu önlemleri alırlar: - İşe kabul için bir ya da birden çok asgari yaş sınırı tespit ederler; - Çalışmanın saat olarak süresi ve koşullarına ilişkin uygun düzenlemeleri yaparlar. - Bu maddenin etkili biçimde uygulanmasını sağlamak için ceza veya başka uygun yaptırımlar öngörürler.
Soru 82
- Aile içi şiddete maruz kalmaları
- İstenmeyen gebelikler sonucu dünyaya gelmeleri
- Çarpık kentleşme sonucu sağlıksız yerleşim bölgelerinde olmaları
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Neden Sokaktalar?
• Aile içi şiddete maruz kalmaları • Ailelerinin parçalanması • Ailenin bakamayacağı sayıda çocuk yapması • Ekonomik yetersizlik • İstenmeyen gebelikler sonucu dünyaya gelmeleri • İstismara uğramaları ve kurtuluşu sokakta aramaları • Çarpık kentleşme sonucu sağlıksız yerleşim bölgelerinde olmaları • Çocuk haklarının yaşama geçmemiş olması v.b. nedenlerle sokağa itilen çocuk sayısı her geçen gün artmaktadır.
• Aile içi şiddete maruz kalmaları • Ailelerinin parçalanması • Ailenin bakamayacağı sayıda çocuk yapması • Ekonomik yetersizlik • İstenmeyen gebelikler sonucu dünyaya gelmeleri • İstismara uğramaları ve kurtuluşu sokakta aramaları • Çarpık kentleşme sonucu sağlıksız yerleşim bölgelerinde olmaları • Çocuk haklarının yaşama geçmemiş olması v.b. nedenlerle sokağa itilen çocuk sayısı her geçen gün artmaktadır.
Soru 83
- Aile içi şiddete maruz kalmaları
- Ailelerinin parçalanması
- Çarpık kentleşme sonucu sağlıksız yerleşim bölgelerinde olmaları
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Neden Sokaktalar?
• Aile içi şiddete maruz kalmaları • Ailelerinin parçalanması • Ailenin bakamayacağı sayıda çocuk yapması • Ekonomik yetersizlik • İstenmeyen gebelikler sonucu dünyaya gelmeleri • İstismara uğramaları ve kurtuluşu sokakta aramaları • Çarpık kentleşme sonucu sağlıksız yerleşim bölgelerinde olmaları • Çocuk haklarının yaşama geçmemiş olması v.b. nedenlerle sokağa itilen çocuk sayısı her geçen gün artmaktadır.
• Aile içi şiddete maruz kalmaları • Ailelerinin parçalanması • Ailenin bakamayacağı sayıda çocuk yapması • Ekonomik yetersizlik • İstenmeyen gebelikler sonucu dünyaya gelmeleri • İstismara uğramaları ve kurtuluşu sokakta aramaları • Çarpık kentleşme sonucu sağlıksız yerleşim bölgelerinde olmaları • Çocuk haklarının yaşama geçmemiş olması v.b. nedenlerle sokağa itilen çocuk sayısı her geçen gün artmaktadır.
Soru 84
- Ailedeki çalışmayanlara iş imkanı sağlama
- Koruyucu aile uygulaması
- Çocuk ve gençlik merkezleri
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sokak Çocuklarının Korunması ve Rehabilitasyonu İçin Sosyal Hizmet Uygulamaları
• Ebeveyn bilinçlendirilmesi • Ailedeki çalışmayanlara iş imkanı sağlama • Yaşı çalışmak için uygun olan çocuklara meslek edindirme • Koruyucu aile uygulaması • Çocuk ve gençlik merkezleri • Toplumla Çalışma Uygulamaları • ALO 183 • Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın Sokakta Yaşayan/Çalıştırılan Çocuklara Yönelik Hizmet Modeli
• Ebeveyn bilinçlendirilmesi • Ailedeki çalışmayanlara iş imkanı sağlama • Yaşı çalışmak için uygun olan çocuklara meslek edindirme • Koruyucu aile uygulaması • Çocuk ve gençlik merkezleri • Toplumla Çalışma Uygulamaları • ALO 183 • Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın Sokakta Yaşayan/Çalıştırılan Çocuklara Yönelik Hizmet Modeli
Soru 85
- Ailedeki çalışmayanlara iş imkanı sağlama
- Çocuk ve gençlik merkezleri
- Yaşı çalışmak için uygun olan çocuklara meslek edindirme
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sokak Çocuklarının Korunması ve Rehabilitasyonu İçin Sosyal Hizmet Uygulamaları
• Ebeveyn bilinçlendirilmesi • Ailedeki çalışmayanlara iş imkanı sağlama • Yaşı çalışmak için uygun olan çocuklara meslek edindirme • Koruyucu aile uygulaması • Çocuk ve gençlik merkezleri • Toplumla Çalışma Uygulamaları • ALO 183 • Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın Sokakta Yaşayan/Çalıştırılan Çocuklara Yönelik Hizmet Modeli
• Ebeveyn bilinçlendirilmesi • Ailedeki çalışmayanlara iş imkanı sağlama • Yaşı çalışmak için uygun olan çocuklara meslek edindirme • Koruyucu aile uygulaması • Çocuk ve gençlik merkezleri • Toplumla Çalışma Uygulamaları • ALO 183 • Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın Sokakta Yaşayan/Çalıştırılan Çocuklara Yönelik Hizmet Modeli
Soru 86
- Tarım sektörü
- Sanayi sektörü
- Sokak sektörü
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çocuğun ekonomik amaçlar doğrultusunda, ona uygun olmayan şekillerde, kullanılması onun çocukluğunu yaşamasına engel olmakta, erken yaşta bedensel ve zihinsel rahatsızlıklar edinmesine neden olabilmektedir. Çocukların ekonomik yönden istismar edilmesinin önlenmesinin en önemli ve en etkili yolu, devletin çalışma alanında çocukların korunmasına yönelik yasal düzenlemeleri sağlaması ve bu konuda güçlü denetim mekanizmalarını oluşturmasıdır. Çocukların aşağıdaki ortamlarda çalıştırılmaları söz konusu olmaktadır:
• Tarım sektörü • Sanayi sektörü • Hizmet sektörü • Sokak sektörü
• Tarım sektörü • Sanayi sektörü • Hizmet sektörü • Sokak sektörü
Soru 87
- Suça Yöneltme
- Kendi Çıkarına Kullanma
- Yıldırma
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Duygusal İstismar
Reddetme: Yetişkin bireyin çocuğun ihtiyaçlarını karşılamaması, o yokmuş gibi davranması, yardım taleplerini reddetmesi, çocuğa bir işe yaramadığı duygusunu vermek, evdeki her hatadan sorumlu tutarak günah keçisi yapmak, fiziksel temastan kaçınmak… Tek başına bırakmak: Ebeveynin çocuğu toplumsal ilişkilerden ve kendinden uzak tutması, bu tür ilişkiler için fırsat sağlamaması hatta engellemesi, Yıldırma: Ebeveynin sözel veya fiziksel saldırılar ile çocuğu korkutması, tehdit etmesi, gözdağı vermesi, Suça yöneltme: Çocukların antisosyal davranışlara yöneltilmesi, buna özendirilmesi, kötü örnekler Duygusal tepki vermeyi reddetme: Çocuğun sağlıklı olarak hem duygusal hem de sosyal gelişimini sağlayacak tepkilerin verilmemesi Aşağılama: Çocuğun küçük düşmesine neden olacak, onurunu zedeleyecek davranışlarda bulunması, başkalarının yanında azarlama, yetersizlik duygusu uyandıracak takma isimlerle çağırma… Kendi çıkarına kullanma: Ebeveynin kendi çıkarları için çocuğu kullanmasıdır. Çocuğun evlilik güvencesi olarak kullanılması gibi. Vaktinden önce yetişkin rolü verme: Çocuktan gerçekçi olmayan başarılar beklenmesi, yaş gelişimine uygun olmayan sorumlulukların verilmesi
Reddetme: Yetişkin bireyin çocuğun ihtiyaçlarını karşılamaması, o yokmuş gibi davranması, yardım taleplerini reddetmesi, çocuğa bir işe yaramadığı duygusunu vermek, evdeki her hatadan sorumlu tutarak günah keçisi yapmak, fiziksel temastan kaçınmak… Tek başına bırakmak: Ebeveynin çocuğu toplumsal ilişkilerden ve kendinden uzak tutması, bu tür ilişkiler için fırsat sağlamaması hatta engellemesi, Yıldırma: Ebeveynin sözel veya fiziksel saldırılar ile çocuğu korkutması, tehdit etmesi, gözdağı vermesi, Suça yöneltme: Çocukların antisosyal davranışlara yöneltilmesi, buna özendirilmesi, kötü örnekler Duygusal tepki vermeyi reddetme: Çocuğun sağlıklı olarak hem duygusal hem de sosyal gelişimini sağlayacak tepkilerin verilmemesi Aşağılama: Çocuğun küçük düşmesine neden olacak, onurunu zedeleyecek davranışlarda bulunması, başkalarının yanında azarlama, yetersizlik duygusu uyandıracak takma isimlerle çağırma… Kendi çıkarına kullanma: Ebeveynin kendi çıkarları için çocuğu kullanmasıdır. Çocuğun evlilik güvencesi olarak kullanılması gibi. Vaktinden önce yetişkin rolü verme: Çocuktan gerçekçi olmayan başarılar beklenmesi, yaş gelişimine uygun olmayan sorumlulukların verilmesi
Soru 88
"Yetişkin bireyin çocuğun ihtiyaçlarını karşılamaması, o yokmuş gibi davranması, yardım taleplerini reddetmesi, çocuğa bir işe yaramadığı duygusunu vermek, evdeki her hatadan sorumlu tutarak günah keçisi yapmak, fiziksel temastan kaçınmak" hangi tür duygusal istismar davranışlarına örnektir?
Seçenekler
A
Vaktinden önce yetişkin rolü verme
B
Aşağılama
C
Yıldırma
D
Tek başına bırakmak
E
Reddetme
Açıklama:
Duygusal İstismar
Reddetme:Yetişkin bireyin çocuğun ihtiyaçlarını karşılamaması, o yokmuş gibi davranması, yardım taleplerini reddetmesi, çocuğa bir işe yaramadığı duygusunu vermek, evdeki her hatadan sorumlu tutarak günah keçisi yapmak, fiziksel temastan kaçınmak… Tek başına bırakmak: Ebeveynin çocuğu toplumsal ilişkilerden ve kendinden uzak tutması, bu tür ilişkiler için fırsat sağlamaması hatta engellemesi, Yıldırma: Ebeveynin sözel veya fiziksel saldırılar ile çocuğu korkutması, tehdit etmesi, gözdağı vermesi, Suça yöneltme: Çocukların antisosyal davranışlara yöneltilmesi, buna özendirilmesi, kötü örnekler Duygusal tepki vermeyi reddetme: Çocuğun sağlıklı olarak hem duygusal hem de sosyal gelişimini sağlayacak tepkilerin verilmemesi Aşağılama: Çocuğun küçük düşmesine neden olacak, onurunu zedeleyecek davranışlarda bulunması, başkalarının yanında azarlama, yetersizlik duygusu uyandıracak takma isimlerle çağırma… Kendi çıkarına kullanma: Ebeveynin kendi çıkarları için çocuğu kullanmasıdır. Çocuğun evlilik güvencesi olarak kullanılması gibi. Vaktinden önce yetişkin rolü verme: Çocuktan gerçekçi
Reddetme:Yetişkin bireyin çocuğun ihtiyaçlarını karşılamaması, o yokmuş gibi davranması, yardım taleplerini reddetmesi, çocuğa bir işe yaramadığı duygusunu vermek, evdeki her hatadan sorumlu tutarak günah keçisi yapmak, fiziksel temastan kaçınmak… Tek başına bırakmak: Ebeveynin çocuğu toplumsal ilişkilerden ve kendinden uzak tutması, bu tür ilişkiler için fırsat sağlamaması hatta engellemesi, Yıldırma: Ebeveynin sözel veya fiziksel saldırılar ile çocuğu korkutması, tehdit etmesi, gözdağı vermesi, Suça yöneltme: Çocukların antisosyal davranışlara yöneltilmesi, buna özendirilmesi, kötü örnekler Duygusal tepki vermeyi reddetme: Çocuğun sağlıklı olarak hem duygusal hem de sosyal gelişimini sağlayacak tepkilerin verilmemesi Aşağılama: Çocuğun küçük düşmesine neden olacak, onurunu zedeleyecek davranışlarda bulunması, başkalarının yanında azarlama, yetersizlik duygusu uyandıracak takma isimlerle çağırma… Kendi çıkarına kullanma: Ebeveynin kendi çıkarları için çocuğu kullanmasıdır. Çocuğun evlilik güvencesi olarak kullanılması gibi. Vaktinden önce yetişkin rolü verme: Çocuktan gerçekçi
Soru 89
"Ebeveynin sözel veya fiziksel saldırılar ile çocuğu korkutması, tehdit etmesi, gözdağı vermesi" hangi tür duygusal istismar davranışlarına örnektir?
Seçenekler
A
Vaktinden önce yetişkin rolü verme
B
Tek başına bırakma
C
Aşağılama
D
Suça yöneltme
E
Yıldırma
Açıklama:
Duygusal İstismar
Reddetme: Yetişkin bireyin çocuğun ihtiyaçlarını karşılamaması, o yokmuş gibi davranması, yardım taleplerini reddetmesi, çocuğa bir işe yaramadığı duygusunu vermek, evdeki her hatadan sorumlu tutarak günah keçisi yapmak, fiziksel temastan kaçınmak… Tek başına bırakmak: Ebeveynin çocuğu toplumsal ilişkilerden ve kendinden uzak tutması, bu tür ilişkiler için fırsat sağlamaması hatta engellemesi, Yıldırma: Ebeveynin sözel veya fiziksel saldırılar ile çocuğu korkutması, tehdit etmesi, gözdağı vermesi, Suça yöneltme: Çocukların antisosyal davranışlara yöneltilmesi, buna özendirilmesi, kötü örnekler Duygusal tepki vermeyi reddetme: Çocuğun sağlıklı olarak hem duygusal hem de sosyal gelişimini sağlayacak tepkilerin verilmemesi Aşağılama: Çocuğun küçük düşmesine neden olacak, onurunu zedeleyecek davranışlarda bulunması, başkalarının yanında azarlama, yetersizlik duygusu uyandıracak takma isimlerle çağırma… Kendi çıkarına kullanma: Ebeveynin kendi çıkarları için çocuğu kullanmasıdır. Çocuğun evlilik güvencesi olarak kullanılması gibi. Vaktinden önce yetişkin rolü verme: Çocuktan gerçekçi olmayan başarılar beklenmesi, yaş gelişimine uygun olmayan sorumlulukların verilmesi.
Reddetme: Yetişkin bireyin çocuğun ihtiyaçlarını karşılamaması, o yokmuş gibi davranması, yardım taleplerini reddetmesi, çocuğa bir işe yaramadığı duygusunu vermek, evdeki her hatadan sorumlu tutarak günah keçisi yapmak, fiziksel temastan kaçınmak… Tek başına bırakmak: Ebeveynin çocuğu toplumsal ilişkilerden ve kendinden uzak tutması, bu tür ilişkiler için fırsat sağlamaması hatta engellemesi, Yıldırma: Ebeveynin sözel veya fiziksel saldırılar ile çocuğu korkutması, tehdit etmesi, gözdağı vermesi, Suça yöneltme: Çocukların antisosyal davranışlara yöneltilmesi, buna özendirilmesi, kötü örnekler Duygusal tepki vermeyi reddetme: Çocuğun sağlıklı olarak hem duygusal hem de sosyal gelişimini sağlayacak tepkilerin verilmemesi Aşağılama: Çocuğun küçük düşmesine neden olacak, onurunu zedeleyecek davranışlarda bulunması, başkalarının yanında azarlama, yetersizlik duygusu uyandıracak takma isimlerle çağırma… Kendi çıkarına kullanma: Ebeveynin kendi çıkarları için çocuğu kullanmasıdır. Çocuğun evlilik güvencesi olarak kullanılması gibi. Vaktinden önce yetişkin rolü verme: Çocuktan gerçekçi olmayan başarılar beklenmesi, yaş gelişimine uygun olmayan sorumlulukların verilmesi.
Soru 90
"Başkalarının yanında azarlama, yetersizlik duygusu uyandıracak takma isimlerle çağırma" hangi tür duygusal istismar davranışlara örnektir?
Seçenekler
A
Tek başına bırakma
B
Yıldırma
C
Duygusal tepki vermeyi reddetme
D
Suça yöneltme
E
Aşağılama
Açıklama:
Duygusal İstismar
Reddetme: Yetişkin bireyin çocuğun ihtiyaçlarını karşılamaması, o yokmuş gibi davranması, yardım taleplerini reddetmesi, çocuğa bir işe yaramadığı duygusunu vermek, evdeki her hatadan sorumlu tutarak günah keçisi yapmak, fiziksel temastan kaçınmak… Tek başına bırakmak: Ebeveynin çocuğu toplumsal ilişkilerden ve kendinden uzak tutması, bu tür ilişkiler için fırsat sağlamaması hatta engellemesi, Yıldırma: Ebeveynin sözel veya fiziksel saldırılar ile çocuğu korkutması, tehdit etmesi, gözdağı vermesi, Suça yöneltme: Çocukların antisosyal davranışlara yöneltilmesi, buna özendirilmesi, kötü örnekler Duygusal tepki vermeyi reddetme: Çocuğun sağlıklı olarak hem duygusal hem de sosyal gelişimini sağlayacak tepkilerin verilmemesi Aşağılama: Çocuğun küçük düşmesine neden olacak, onurunu zedeleyecek davranışlarda bulunması, başkalarının yanında azarlama, yetersizlik duygusu uyandıracak takma isimlerle çağırma… Kendi çıkarına kullanma: Ebeveynin kendi çıkarları için çocuğu kullanmasıdır. Çocuğun evlilik güvencesi olarak kullanılması gibi. Vaktinden önce yetişkin rolü verme: Çocuktan gerçekçi olmayan başarılar beklenmesi, yaş gelişimine uygun olmayan sorumlulukların verilmesi.
Reddetme: Yetişkin bireyin çocuğun ihtiyaçlarını karşılamaması, o yokmuş gibi davranması, yardım taleplerini reddetmesi, çocuğa bir işe yaramadığı duygusunu vermek, evdeki her hatadan sorumlu tutarak günah keçisi yapmak, fiziksel temastan kaçınmak… Tek başına bırakmak: Ebeveynin çocuğu toplumsal ilişkilerden ve kendinden uzak tutması, bu tür ilişkiler için fırsat sağlamaması hatta engellemesi, Yıldırma: Ebeveynin sözel veya fiziksel saldırılar ile çocuğu korkutması, tehdit etmesi, gözdağı vermesi, Suça yöneltme: Çocukların antisosyal davranışlara yöneltilmesi, buna özendirilmesi, kötü örnekler Duygusal tepki vermeyi reddetme: Çocuğun sağlıklı olarak hem duygusal hem de sosyal gelişimini sağlayacak tepkilerin verilmemesi Aşağılama: Çocuğun küçük düşmesine neden olacak, onurunu zedeleyecek davranışlarda bulunması, başkalarının yanında azarlama, yetersizlik duygusu uyandıracak takma isimlerle çağırma… Kendi çıkarına kullanma: Ebeveynin kendi çıkarları için çocuğu kullanmasıdır. Çocuğun evlilik güvencesi olarak kullanılması gibi. Vaktinden önce yetişkin rolü verme: Çocuktan gerçekçi olmayan başarılar beklenmesi, yaş gelişimine uygun olmayan sorumlulukların verilmesi.
Soru 91
I. Çocukluk yaşam zincirinin doğal ve değişmez halkalarından biridir.
II. Çocukluk, bebekliğin tersine sosyo-kültürel bir kavram değil, doğal bir gerçekliktir.
III. Çocukluk döneminde yaşamın temelleri atılmaktadır.
IV. Çocuklar gerek ülkemizde gerekse dünyanın birçok yerinde hak ettikleri bir yaşam sürdürmektedir.
Çocukluk ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanların tümü hangi seçenekte verilmiştir?
II. Çocukluk, bebekliğin tersine sosyo-kültürel bir kavram değil, doğal bir gerçekliktir.
III. Çocukluk döneminde yaşamın temelleri atılmaktadır.
IV. Çocuklar gerek ülkemizde gerekse dünyanın birçok yerinde hak ettikleri bir yaşam sürdürmektedir.
Çocukluk ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanların tümü hangi seçenekte verilmiştir?
Seçenekler
A
I, II
B
II, III
C
III, IV
D
I, III
E
II, IV
Açıklama:
Çocukluk yaşam zincirinin doğal ve değişmez halkalarından biridir.
Çocukluk, bebekliğin tersine doğal bir gerçeklik değil, sosyo-kültürel bir kavramdır.
Çocukluk döneminde yaşamın temelleri atılmaktadır.
Çocuklar gerek ülkemizde gerekse dünyanın birçok yerinde hak etmedikleri bir yaşam sürdürmektedir.
Çocukluk, bebekliğin tersine doğal bir gerçeklik değil, sosyo-kültürel bir kavramdır.
Çocukluk döneminde yaşamın temelleri atılmaktadır.
Çocuklar gerek ülkemizde gerekse dünyanın birçok yerinde hak etmedikleri bir yaşam sürdürmektedir.
Soru 92
Mayer ve Trommsdorff , içinde Türkiye’nin de bulunduğu 10 farklı ülkenin kültürlerinde çocuğun değerine ilişkin yapıları incelemişlerdir. Çalışmanın bulgularına göre, çocuğun değeri çerçevesinde konuya faydacı-kural koyucu olarak bakan görüşün çok yüksek olduğu ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Japonya
C
Hindistan
D
İsrail
E
ABD
Açıklama:
Çalışmanın sonuçlarına göre; çocuğun değeri çerçevesinde konuya faydacı-kural koyucu olarak bakan görüş, Hindistan, Güney Afrika ve Endonezya’da çok yüksek; Rusya, İsrail, Türkiye, Polonya, Çin ve Amerika Birleşik Devletleri’nde orta seviyede; Batı Avrupa ve Japonya’da ise düşük seviyede değerler almıştır. Faydacı-kural koyucu görüş, ekonomik olarak gelişmiş ülkelerde (Amerika Birleşik Devletleri dışında) daha az önemli çıkmıştır.
Soru 93
"Çocuğun, fiziksel, zihinsel, duygusal, sosyal, ahlaki ve ekonomik bakımdan, özgürlük ve insan onuruna yakışır, sağlıklı bir biçimde yetişebilmesi için ona hukuk kurallarıyla tanınan yetkiler ve menfaatlerdir."
Yukarıda verilen tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?
Yukarıda verilen tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Çocuk değeri
B
Çocuk hakları
C
Çocuk psikolojisi
D
Çocuk hizmetleri
E
Çocuk sorunları
Açıklama:
Çocuk hakları; çocuğun, fiziksel, zihinsel, duygusal, sosyal, ahlaki ve ekonomik bakımdan, özgürlük ve insan onuruna yakışır, sağlıklı bir biçimde yetişebilmesi için ona hukuk kurallarıyla tanınan yetkiler ve menfaatlerdir.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi çocuk haklarının amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Çocukları zarar görmekten korumak
B
Çocukları istismardan korumak
C
Çocuklara duygusal olarak uygun tarzda yetişmeleri için şans vermek
D
Dil, ırk, renk, cinsiyet ayrımı yapmak
E
Sağlık, barınma ve eğitim gibi temel ihtiyaçları sağlamak
Açıklama:
Çocuk hakları; çocuğun, fiziksel, zihinsel, duygusal, sosyal, ahlaki ve ekonomik bakımdan, özgürlük ve insan onuruna yakışır, sağlıklı bir biçimde yetişebilmesi için ona hukuk kurallarıyla tanınan yetkiler ve menfaatlerdir. Çocukları zarar görmekten ve istismardan korumayı; onları duygusal olarak uygun tarzda yetişmeleri için şans vermeyi; sağlık, barınma ve eğitim gibi temel ihtiyaçları sağlamayı öngören haklara çocuk hakları denilmektedir.
Soru 95
I. Çocukların insan hakları yasasıdır.
II. Sözleşme, şu an 93 ülke tarafından imzalanmış durumdadır.
III. Sözleşme 26 Ocak 1980 tarihinde imzaya açılmıştır.
IV. Ayrımcılığın önlenmesi, eşitlik, çocuklara sevgi, hoşgörü, çocuğun kendisiyle ilgili süreçlere katılımı ve görüşlerinin alınması boyutlarını içerir.
Uluslararası Çocuk Hakları Sözleşmesi ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanların tümü hangi seçenekte verilmiştir?
II. Sözleşme, şu an 93 ülke tarafından imzalanmış durumdadır.
III. Sözleşme 26 Ocak 1980 tarihinde imzaya açılmıştır.
IV. Ayrımcılığın önlenmesi, eşitlik, çocuklara sevgi, hoşgörü, çocuğun kendisiyle ilgili süreçlere katılımı ve görüşlerinin alınması boyutlarını içerir.
Uluslararası Çocuk Hakları Sözleşmesi ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanların tümü hangi seçenekte verilmiştir?
Seçenekler
A
I, II
B
II, III
C
III, IV
D
I, III
E
I, IV
Açıklama:
Uluslararası Çocuk Hakları Sözleşmesi; insan hakları ilke ve standartlarının çocuklar açısından geliştirildiği bir sözleşmedir. Sözleşme; çocukların insan hakları yasasıdır. Çocukların ve gençlerin her yönden nitelikli ve bilinçli insanlar olarak yetiştirilmesine, toplumun ve insanlığın mutluluğunu ve geleceğini korumasına dönük bir yatırımdır. Çocukların yeteneklerini özgürce geliştirilebilecekleri olanaklar ve bu olanakların sağlanması koşullarını tanımlar. Çocuk hakları sözleşmesi ilkeleri; ayrımcılığın önlenmesi, eşitlik, adalet çocuğun yüksek yararının gözetilmesi, çocuklara sevgi, hoşgörü, çocuğun kendisiyle ilgili süreçlere katılımı ve görüşlerinin alınması boyutlarını içerir. Çocuğun yaşama hakkı, güvenli yaşama hakkı, yaşamını sürdürme ve geliştirme hakkı temel haklarıdır. Diğer deyişle; yaşama, gelişme, korunma, bakım ve katılım hakları çerçevesinde çocukların yaşam standartları tanımlanmıştır.
Soru 96
I. Risk altındaki çocuklar denince çoğunlukla akıllara ihmal ve/veya istismara uğramış çocuk gelir.
II. Çocukların korunmaları sorumluluğu devletin yalnızca bir kurumuna aittir.
III. Çocukların öncelikle risk teşkil eden ortam neresi ise hemen o ortamdan uzaklaştırılması gerekir.
IV. Yeterli fiziki ve sosyal şartlara sahip olmadan büyüyen bu çocukların, gelecekte topluma olumlu davranışlara sahip bireyler olarak katılmaları muhtemeldir.
Risk altındaki çocuklar ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanların tümü hangi seçenekte verilmiştir?
II. Çocukların korunmaları sorumluluğu devletin yalnızca bir kurumuna aittir.
III. Çocukların öncelikle risk teşkil eden ortam neresi ise hemen o ortamdan uzaklaştırılması gerekir.
IV. Yeterli fiziki ve sosyal şartlara sahip olmadan büyüyen bu çocukların, gelecekte topluma olumlu davranışlara sahip bireyler olarak katılmaları muhtemeldir.
Risk altındaki çocuklar ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanların tümü hangi seçenekte verilmiştir?
Seçenekler
A
I, II
B
II, III
C
III, IV
D
I, III
E
II, IV
Açıklama:
Risk altındaki çocuklar denince çoğunlukla akıllara ihmal ve/veya istismara uğramış çocuk gelir.
Önemli bir konu da toplumsal sorumluluk ilkesidir ki bu da çocukların korunmaları sorumluluğunun devletin yalnızca bir kurumuna ait olmadığıdır. Çünkü sonuç elde edebilmek ancak işbirliği ile mümkündür. Çocuk sağlığı ve korunması, tüm kamu kurumlarının, çocuklarla karşı karşıya gelen tüm meslek gruplarının, sivil toplumun ve bütün yetişkinlerin sorumluluğudur.
Çocukların öncelikle risk teşkil eden ortam neresi ise hemen o ortamdan uzaklaştırılması gerekir.
Yeterli fiziki ve sosyal şartlara sahip olmadan büyüyen bu çocukların, gelecekte topluma olumsuz davranışlara sahip bireyler olarak katılmaları muhtemeldir.
Önemli bir konu da toplumsal sorumluluk ilkesidir ki bu da çocukların korunmaları sorumluluğunun devletin yalnızca bir kurumuna ait olmadığıdır. Çünkü sonuç elde edebilmek ancak işbirliği ile mümkündür. Çocuk sağlığı ve korunması, tüm kamu kurumlarının, çocuklarla karşı karşıya gelen tüm meslek gruplarının, sivil toplumun ve bütün yetişkinlerin sorumluluğudur.
Çocukların öncelikle risk teşkil eden ortam neresi ise hemen o ortamdan uzaklaştırılması gerekir.
Yeterli fiziki ve sosyal şartlara sahip olmadan büyüyen bu çocukların, gelecekte topluma olumsuz davranışlara sahip bireyler olarak katılmaları muhtemeldir.
Soru 97
I. Çocuğun iyi ya da kötü olmasını belirleyen yaşantılarıdır.
II. Çocuğun ‘suç’ ile tanışması toplumsal bir sorundur.
III. Türkiye’de çalışan çocukların sayıca giderek azalmaktadır.
IV. Sokakta çalışma, çocuklar için risk ve tehlike içermemektedir.
Sokak çocukları ve yaşadıkları sorunlar ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanların tümü hangi seçenekte verilmiştir?
II. Çocuğun ‘suç’ ile tanışması toplumsal bir sorundur.
III. Türkiye’de çalışan çocukların sayıca giderek azalmaktadır.
IV. Sokakta çalışma, çocuklar için risk ve tehlike içermemektedir.
Sokak çocukları ve yaşadıkları sorunlar ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanların tümü hangi seçenekte verilmiştir?
Seçenekler
A
I, II
B
II, III
C
III, IV
D
I, III
E
II, IV
Açıklama:
Çocuk, doğduğu anda ne ‘iyi’ ne de ‘kötü’ bir varlık olup yetişkinler gibi çevresiyle etkileşim halinde olan ve her an gelişen bir varlıktır. Onun iyi ya da kötü olmasını belirleyen yaşantılarıdır. Aile, çevre, ekonomik yapı, eğitim bu yaşantıların belirleyicilerini oluşturur. Çocuğun ‘suç’ ile tanışması toplumsal bir sorundur. Yani ‘çocuk suçluluğu’ kavramının kökeni hukuksal olmaktan çok sosyolojik ve psikolojiktir. Türkiye’de çalışan çocukların sayıca giderek artmaları, göz önünde olmaları ve özellikle karşılaştıkları riskler nedeniyle bu konuya öncelik verilmesi gerekliliği giderek daha çok kabul görmektedir. Sokakta çalışma, çocuklar için çok sayıda risk ve tehlikeyi beraberinde getirmektedir.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi sokakta çalıştırılan çocukların sokakta karsılaştığı tehlikelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yaralanma
B
Şiddet
C
Olumlu davranışları örnek alma
D
Cinsel istismar
E
Madde bağimlılığı
Açıklama:
Sokakta çalıştırılan çocuklar, aile bütçesine katkıda bulunmak için genellikle; ayakkabı boyacılığı, simitçilik, tartıcılık, kağıt mendil, su, sakız vb. gibi işler yapmaktadır. Söz konusu işlerde çalışan çocukların sokakta karsılaştığı tehlikelere bakıldığında ise yanma, yaralanma, şiddet, kazalar, kaçırılma, öldürülme, cinsel istismar, madde bağımlılığı, fiziksel veya psikolojik gerilik, olumsuz davranışları örnek alma vb. sıralanabilir.
Soru 99
İstismara uğrayan çocuktaki bazı özellikler istismarı kolaylaştırmaktadır. Bu risk faktörlerini taşıyan çocuklar çoğunlukla fiziksel şiddete maruz kalmaktadırlar. Aşağıdakilerden hangisi aile ile ilgili risk faktörlerinden biridir?
Seçenekler
A
Çocukta hiperaktivite, tik, kekemelik
B
Engelli çocuk
C
Çocukta okul başarısızlığı
D
Çocukta davranış bozuklukları
E
Yoksulluk
Açıklama:
Aile ile ilgili risk faktörleri ise şu şekildedir:
• Yoksulluk
• Evsizlik
• İşsizlik
• Düşük eğitim düzeyi
• Zamansız ve istenmeyen gebelik veya evlilik dışı gebelik
• Çok çocukluluk
• Stresli iş ortamı veya iş yaşamında başarısızlık
• Stresli yaşam olayları
• Zayıf destekli tek ebeveyn
• Sosyal izolasyon ve sosyal destek zayıflığı
• Kültürel açıdan uyumsuzluk
• Sağlık, bakım ve sosyal hizmet olanaklarına yeterince ulaşamama.
Diğer seçeneklerdeki ifadeler çocukla ilgili risk faktörleridir.
• Yoksulluk
• Evsizlik
• İşsizlik
• Düşük eğitim düzeyi
• Zamansız ve istenmeyen gebelik veya evlilik dışı gebelik
• Çok çocukluluk
• Stresli iş ortamı veya iş yaşamında başarısızlık
• Stresli yaşam olayları
• Zayıf destekli tek ebeveyn
• Sosyal izolasyon ve sosyal destek zayıflığı
• Kültürel açıdan uyumsuzluk
• Sağlık, bakım ve sosyal hizmet olanaklarına yeterince ulaşamama.
Diğer seçeneklerdeki ifadeler çocukla ilgili risk faktörleridir.
Soru 100
Ebeveynin sözel veya fiziksel saldırılar ile çocuğu korkutması, tehdit etmesi, gözdağı vermesi aşağıda verilen duygusal çocuk istismar şekillerinden hangisidir?
Seçenekler
A
Tek başına bırakmak
B
Yıldırma
C
Duygusal tepki vermeyi reddetme
D
Aşağılama
E
Reddetme
Açıklama:
Tek başına bırakmak: Ebeveynin çocuğu toplumsal ilişkilerden ve kendinden uzak tutması, bu tür ilişkiler için fırsat sağlamaması hatta engellemesidir.
Yıldırma: Ebeveynin sözel veya fiziksel saldırılar ile çocuğu korkutması, tehdit etmesi, gözdağı vermesidir.
Duygusal tepki vermeyi reddetme: Çocuğun sağlıklı olarak hem duygusal hem de sosyal gelişimini sağlayacak tepkilerin verilmemesidir.
Aşağılama: Çocuğun küçük düşmesine neden olacak, onurunu zedeleyecek davranışlarda bulunması, başkalarının yanında azarlama, yetersizlik duygusu uyandıracak takma
isimlerle çağırmadır.
Reddetme: Yetişkin bireyin çocuğun ihtiyaçlarını karşılamaması, o yokmuş gibi davranması, yardım taleplerini reddetmesi, çocuğa bir işe yaramadığı duygusunu vermek, evdeki her hatadan sorumlu tutarak günah keçisi yapmak, fiziksel temastan kaçınmaktır.
Yıldırma: Ebeveynin sözel veya fiziksel saldırılar ile çocuğu korkutması, tehdit etmesi, gözdağı vermesidir.
Duygusal tepki vermeyi reddetme: Çocuğun sağlıklı olarak hem duygusal hem de sosyal gelişimini sağlayacak tepkilerin verilmemesidir.
Aşağılama: Çocuğun küçük düşmesine neden olacak, onurunu zedeleyecek davranışlarda bulunması, başkalarının yanında azarlama, yetersizlik duygusu uyandıracak takma
isimlerle çağırmadır.
Reddetme: Yetişkin bireyin çocuğun ihtiyaçlarını karşılamaması, o yokmuş gibi davranması, yardım taleplerini reddetmesi, çocuğa bir işe yaramadığı duygusunu vermek, evdeki her hatadan sorumlu tutarak günah keçisi yapmak, fiziksel temastan kaçınmaktır.
Soru 101
Türkiye nüfusunun yüzde kaçı çocuk nüfusunu oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
%29
B
%40
C
%49
D
%20
E
%19
Açıklama:
Türkiye nüfusu 2015 yılı sonu itibariyle 78 milyon 741 bin 53 iken çocuk nüfus 22 milyon
870 bin 683 oldu. Türkiye nüfusunun %29’unu çocuk nüfus oluşturmaktadır
870 bin 683 oldu. Türkiye nüfusunun %29’unu çocuk nüfus oluşturmaktadır
Soru 102
Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesinin şemsiye haklarından biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşama ve gelişme
B
Eşitlik
C
Ayrım gözetmeme
D
Çocuğun yüksek yararı
E
Hepsi
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesinin şemsiye hakları şu şekildedir:
Yaşama ve Gelişme Hakkı
Yaşama-gelişme, temel bir özgürlüktür ve haktır. Önce yaşam vardır ve yaşam ilk özgürlüktür. Bu ilk özgürlüğün somutlaşması da ilk hakkı, yani yaşama hakkını ifade eder. Gelişme ise insani bir işlevdir. İnsanın gelişme olanaklarından yararlanarak kendini geliştirmesidir (Savcı, 1996, s 57, 58).
Akyüz’e göre yaşama hakkı, kişinin fiziksel ve ruhsal bütünlüğünü koruyabilmesi ve
varlığının çeşitli etkilerle bozulmasına engel olabilmesi hakkıdır (2000, s. 366).
Türkiye Cumhuriyeti 1982 Anayasası’nın 17. maddesin’de “herkes yaşama hakkına sahiptir” demektedir. Yaşama hakkı, insan hakları içerisinde diğer bütün hakların olmazsa
olmazı olarak yer almaktadır
Yaşama ve Gelişme Hakkı
Yaşama-gelişme, temel bir özgürlüktür ve haktır. Önce yaşam vardır ve yaşam ilk özgürlüktür. Bu ilk özgürlüğün somutlaşması da ilk hakkı, yani yaşama hakkını ifade eder. Gelişme ise insani bir işlevdir. İnsanın gelişme olanaklarından yararlanarak kendini geliştirmesidir (Savcı, 1996, s 57, 58).
Akyüz’e göre yaşama hakkı, kişinin fiziksel ve ruhsal bütünlüğünü koruyabilmesi ve
varlığının çeşitli etkilerle bozulmasına engel olabilmesi hakkıdır (2000, s. 366).
Türkiye Cumhuriyeti 1982 Anayasası’nın 17. maddesin’de “herkes yaşama hakkına sahiptir” demektedir. Yaşama hakkı, insan hakları içerisinde diğer bütün hakların olmazsa
olmazı olarak yer almaktadır
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi risk altındaki çocuk tanımlamasında yer alanlardan biridir?
Seçenekler
A
fiziksel ve psikolojik gelişimleri ve kişisel güvenliği tehlikede olan
B
ana babasız, bakıcısı tarafından terk edilmiş
C
fuhuş, dilencilik, alkollü içkiler veya uyuşturucu madde kullanma gibi sosyal tehlikelerle ve kötü alışkanlıklara karşı savunmasız bırakılan çocuk
D
Hepsi
E
Hiçbiri
Açıklama:
Risk altındaki çocuk, fiziksel ve psikolojik gelişimleri ve kişisel güvenliği tehlikede olan;
ana babasız, bakıcısı tarafından terk edilmiş; fuhuş, dilencilik, alkollü içkiler veya uyuşturucu madde kullanma gibi sosyal tehlikelerle ve kötü alışkanlıklara karşı savunmasız
bırakılan çocuk olarak tanımlanabilir. Genel olarak sosyoekonomik yetersizlikler, alkol ve
madde bağımlılığı, ağır koşullar altında çalıştırılma, ihmal ve istismar, suça sürüklenme
gibi sorunlar risk altındaki çocukların karşı karşıya oldukları ya da içinde yaşadıkları tehlikeleri ifade etmektedir.
ana babasız, bakıcısı tarafından terk edilmiş; fuhuş, dilencilik, alkollü içkiler veya uyuşturucu madde kullanma gibi sosyal tehlikelerle ve kötü alışkanlıklara karşı savunmasız
bırakılan çocuk olarak tanımlanabilir. Genel olarak sosyoekonomik yetersizlikler, alkol ve
madde bağımlılığı, ağır koşullar altında çalıştırılma, ihmal ve istismar, suça sürüklenme
gibi sorunlar risk altındaki çocukların karşı karşıya oldukları ya da içinde yaşadıkları tehlikeleri ifade etmektedir.
Soru 104
Aşağıdakilerden hangisi çocukların sokakta yaşamak ya da çalışmak zorunda kalmalarına neden olan etmenlerden biridir?
Seçenekler
A
demokratik bir ailede olmaları
B
güvenli bir ailede olmaları
C
aile içi şiddete maruz kalmaları
D
ekonomik anlamda iyi durumda olmaları
E
istismardan uzak bir ortamda yaşamaları
Açıklama:
• Aile içi şiddete maruz kalmaları
• Ailelerinin parçalanması
• Ailenin bakamayacağı sayıda çocuk yapması
• Ekonomik yetersizlik
• İstenmeyen gebelikler sonucu dünyaya gelmeleri
• İstismara uğramaları ve kurtuluşu sokakta aramaları
• Çarpık kentleşme sonucu sağlıksız yerleşim bölgelerinde olmaları
• Çocuk haklarının yaşama geçmemiş olması v.b. nedenlerle sokağa itilen çocuk sayısı her geçen gün artmaktadır
• Ailelerinin parçalanması
• Ailenin bakamayacağı sayıda çocuk yapması
• Ekonomik yetersizlik
• İstenmeyen gebelikler sonucu dünyaya gelmeleri
• İstismara uğramaları ve kurtuluşu sokakta aramaları
• Çarpık kentleşme sonucu sağlıksız yerleşim bölgelerinde olmaları
• Çocuk haklarının yaşama geçmemiş olması v.b. nedenlerle sokağa itilen çocuk sayısı her geçen gün artmaktadır
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi sokak çocuklarının korunması ve rehabilitasyonu için sunulacak hizmetlerden biridir?
Seçenekler
A
Ebeveyn bilinçlendirilmesi
B
Ailedeki çalışmayanlara iş imkanı sağlama
C
Yaşı çalışmak için uygun olan çocuklara meslek edindirme
D
Koruyucu aile uygulaması
E
Hepsi
Açıklama:
Sokak Çocuklarının Korunması ve Rehabilitasyonu İçin Sosyal
Hizmet Uygulamaları
• Ebeveyn bilinçlendirilmesi
• Ailedeki çalışmayanlara iş imkanı sağlama
• Yaşı çalışmak için uygun olan çocuklara meslek edindirme
• Koruyucu aile uygulaması
• Çocuk ve gençlik merkezleri
• Toplumla Çalışma Uygulamaları
• ALO 183
• Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın Sokakta Yaşayan/Çalıştırılan Çocuklara Yönelik Hizmet Modeli
Hizmet Uygulamaları
• Ebeveyn bilinçlendirilmesi
• Ailedeki çalışmayanlara iş imkanı sağlama
• Yaşı çalışmak için uygun olan çocuklara meslek edindirme
• Koruyucu aile uygulaması
• Çocuk ve gençlik merkezleri
• Toplumla Çalışma Uygulamaları
• ALO 183
• Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın Sokakta Yaşayan/Çalıştırılan Çocuklara Yönelik Hizmet Modeli
Soru 106
“çocuğun gerek bedensel gerek zihinsel bakımdan tam erginliğe ulaşmamış olması nedeniyle doğum sonrasında olduğu kadar, doğum öncesinde de uygun yasal korumayı da içeren özel güvence ve koruma gereksiniminin bulunduğu” Çocuk Hakları Sözleşmesinde hangi maddede yer almaktadır?
Seçenekler
A
29
B
39
C
49
D
59
E
69
Açıklama:
Sözleşmenin 39. maddesi, “çocuğun gerek bedensel gerek zihinsel bakımdan tam erginliğe ulaşmamış olması nedeniyle doğum sonrasında olduğu kadar, doğum öncesinde de
uygun yasal korumayı da içeren özel güvence ve koruma gereksiniminin bulunduğu” temelinde düzenlenmiştir
uygun yasal korumayı da içeren özel güvence ve koruma gereksiniminin bulunduğu” temelinde düzenlenmiştir
Soru 107
İstismara uğrayan çocuktaki bazı özellikler istismarı kolaylaştırmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu duruma örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Çocukta hiperaktivite, tik, kekemelik
B
Sürekli veya aşırı ağlayan çocuk
C
Engelli çocuk (fiziksel sakatlık, doğumsal anomaliler, zeka geriliği )
D
Çocukta davranış bozuklukları
E
Hepsi
Açıklama:
Çocukla ilgili risk faktörleri şu şekildedir (Yalçın, 2011):
• Çocukta hiperaktivite, tik, kekemelik
• Engelli çocuk (fiziksel sakatlık, doğumsal anomaliler, zeka geriliği )
• Sürekli veya aşırı ağlayan çocuk
• Çocukta davranış bozuklukları
• Çocukta okul başarısızlığı
• Anti sosyal arkadaş grubu
• Bazı toplumlarda kız çocuğu olmak
• Gebe annenin diğer çocuğu olmak
• Az uyuma ve uyku düzensizlikleri
• İkiz, üçüz çocuklardan biri olmak
• Düşük doğum ağırlıklı ve/veya prematüre çocuklar
• Çocuğun beklenen, istenen cinsiyette olmaması
• Yemek yemeyen iştahsız çocuk veya aşırı iştahlı çocuk
• Gece işemeleri (enüresis)
• Kronik hastalıklar ve çocukluk travmaları
• Çocukta hiperaktivite, tik, kekemelik
• Engelli çocuk (fiziksel sakatlık, doğumsal anomaliler, zeka geriliği )
• Sürekli veya aşırı ağlayan çocuk
• Çocukta davranış bozuklukları
• Çocukta okul başarısızlığı
• Anti sosyal arkadaş grubu
• Bazı toplumlarda kız çocuğu olmak
• Gebe annenin diğer çocuğu olmak
• Az uyuma ve uyku düzensizlikleri
• İkiz, üçüz çocuklardan biri olmak
• Düşük doğum ağırlıklı ve/veya prematüre çocuklar
• Çocuğun beklenen, istenen cinsiyette olmaması
• Yemek yemeyen iştahsız çocuk veya aşırı iştahlı çocuk
• Gece işemeleri (enüresis)
• Kronik hastalıklar ve çocukluk travmaları
Soru 108
İstismara uğrayan çocuktaki bazı özellikler istismarı kolaylaştırmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi anne-babadan kaynaklanan örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
ebeveynlerin çocukluklarında istismara uğramış olmaları
B
Sürekli veya aşırı ağlayan çocuk
C
Çocukta okul başarısızlığı
D
Gece işemeleri (enüresis)
E
Çocuğun beklenen, istenen cinsiyette olmaması
Açıklama:
Anne baba ile ilgili risk faktörleri şu şekildedir:
• Çocukluklarında istismara uğramış olmaları (ailede değişik tipte istismarların kuşaktan kuşağa geçmesi - saldırganlık)
• Mutsuz çocukluk geçirmiş olmaları
• Her türlü ruhsal problemler ve hastalıklar (depresyon, kişilik bozuklukları)
• Duygusal açıdan olgunlaşmamış olmaları (çocuğun sorumluluğunu alabilecek olgunlukta olmamaları)
• Çocukluklarında istismara uğramış olmaları (ailede değişik tipte istismarların kuşaktan kuşağa geçmesi - saldırganlık)
• Mutsuz çocukluk geçirmiş olmaları
• Her türlü ruhsal problemler ve hastalıklar (depresyon, kişilik bozuklukları)
• Duygusal açıdan olgunlaşmamış olmaları (çocuğun sorumluluğunu alabilecek olgunlukta olmamaları)
Soru 109
İstismara uğrayan çocuktaki bazı özellikler istismarı kolaylaştırmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi aileden kaynaklanan örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Düşük doğum ağırlıklı ve/veya prematüre çocuklar
B
Yemek yemeyen iştahsız çocuk veya aşırı iştahlı çocuk
C
Zayıf destekli tek ebeveyn
D
İkiz, üçüz çocuklardan biri olmak
E
Hiçbiri
Açıklama:
Aile ile ilgili risk faktörleri ise şu şekildedir (Yalçın, 2011):
• Yoksulluk
• Evsizlik
• İşsizlik
• Düşük eğitim düzeyi
• Zamansız ve istenmeyen gebelik veya evlilik dışı gebelik
• Çok çocukluluk
• Stresli iş ortamı veya iş yaşamında başarısızlık
• Stresli yaşam olayları
• Zayıf destekli tek ebeveyn
• Sosyal izolasyon ve sosyal destek zayıflığı
• Kültürel açıdan uyumsuzluk
• Sağlık, bakım ve sosyal hizmet olanaklarına yeterince ulaşamama
• Yoksulluk
• Evsizlik
• İşsizlik
• Düşük eğitim düzeyi
• Zamansız ve istenmeyen gebelik veya evlilik dışı gebelik
• Çok çocukluluk
• Stresli iş ortamı veya iş yaşamında başarısızlık
• Stresli yaşam olayları
• Zayıf destekli tek ebeveyn
• Sosyal izolasyon ve sosyal destek zayıflığı
• Kültürel açıdan uyumsuzluk
• Sağlık, bakım ve sosyal hizmet olanaklarına yeterince ulaşamama
Soru 110
Aşağıdaki açıklamalardan hangisi fiziksel istismara yönelik bir ifadedir?
Seçenekler
A
çocuğun fiziksel yeteneklerinin geçici ya da kalıcı olarak zarar
görmesi
görmesi
B
Ebeveynin çocuğu toplumsal ilişkilerden ve kendinden uzak tutması, bu tür ilişkiler için fırsat sağlamaması hatta engellemesi
C
Ebeveynin sözel veya fiziksel saldırılar ile çocuğu korkutması, tehdit etmesi,
gözdağı vermesi
gözdağı vermesi
D
Çocuğun sağlıklı olarak hem duygusal hem de sosyal gelişimini sağlayacak tepkilerin verilmemesi
E
Çocuğun küçük düşmesine neden olacak, onurunu zedeleyecek davranışlarda bulunması, başkalarının yanında azarlama, yetersizlik duygusu uyandıracak takma
isimlerle çağırma
isimlerle çağırma
Açıklama:
Ludwig’e göre (2006) fiziksel istismar; birincil olarak ihmal sonucu, (1) çocuğun güvenliğinin tehlikeye girmesi, (2) çocuğun fiziksel yeteneklerinin geçici ya da kalıcı olarak zarar
görmesi, (3) sürekli tekrarlandığı anlaşılan ve tanımlanamayan fiziksel yaralanma belirtilerinin gözlenmesidir.
görmesi, (3) sürekli tekrarlandığı anlaşılan ve tanımlanamayan fiziksel yaralanma belirtilerinin gözlenmesidir.
Soru 111
2015 yılı nüfusu itibarıyla Türkiye nüfusunun yüzde kaçı çocuktur?
Seçenekler
A
%25
B
%29
C
%33
D
%45
E
%50
Açıklama:
Türkiye nüfusu 2015 yılı sonu itibariyle 78 milyon 741 bin 53 iken çocuk nüfus 22 milyon 870 bin 683 oldu. Türkiye nüfusunun %29’unu çocuk nüfus oluşturmaktadır (İstatistiklerle Çocuk, 2015).
Soru 112
Türkiye nüfusu 2015 yılı sonu itibariyle oranlar incelendiğinde çocuk oranı en yüksek olan ilimiz hangisidir?
Seçenekler
A
İstanbul
B
Diyarbakır
C
Şanlıurfa
D
İzmir
E
Bayburt
Açıklama:
Çocuk nüfusun toplam il nüfusu içindeki oranı illere göre incelendiğinde, en yüksek çocuk nüfus oranına sahip olan il, %47,4 ile Şanlıurfa oldu. Şanlıurfa ilini %47,1 ile Şırnak ve %45 ile Ağrı izledi.
Soru 113
Türkiye nüfusu 2015 yılı sonu itibariyle oranlar incelendiğinde çocuk oranı en düşük olan ilimiz hangisidir?
Seçenekler
A
Edirne
B
Mardin
C
Kayseri
D
Kırıkkale
E
Tunceli
Açıklama:
Çocuk nüfusun toplam il nüfusu içindeki oranı illere göre incelendiğinde, en yüksek çocuk nüfus oranına sahip olan il, %47,4 ile Şanlıurfa oldu. Şanlıurfa ilini %47,1 ile Şırnak ve %45 ile Ağrı izledi. Çocuk nüfus oranının en düşük olduğu iller ise %17,5 ile Tunceli, %19 ile Edirne ve %19,5 ile Kırklareli oldu (İstatistiklerle Çocuk, 2015).
Soru 114
Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi kaç yılında imzaya açılmıştır?
Seçenekler
A
1990
B
1992
C
1994
D
1996
E
1998
Açıklama:
Sözleşme 26 Ocak 1990 tarihinde imzaya açılmış ve imzaya açılışının ilk gününde 61 ülke tarafından imzalanmıştır. Türkiye Sözleşmeyi imzalayan 43. ülke olmuştur. Sözleşme, şu an 193 ülke tarafından imzalanmış durumdadır ve bu sayı diğer tüm insan hakları belgelerine atılan imzalardan daha fazladır.
Soru 115
I. Ailenin bakamayacağı sayıda çocuk yapması
II. Ekonomik yetersizlik
III. İstenmeyen gebelikler sonucu dünyaya gelmeleri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri çocukların sokakta olma nedenleri arasındadır?
II. Ekonomik yetersizlik
III. İstenmeyen gebelikler sonucu dünyaya gelmeleri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri çocukların sokakta olma nedenleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Neden Sokaktalar?
• Aile içi şiddete maruz kalmaları
• Ailelerinin parçalanması
• Ailenin bakamayacağı sayıda çocuk yapması
• Ekonomik yetersizlik
• İstenmeyen gebelikler sonucu dünyaya gelmeleri
• İstismara uğramaları ve kurtuluşu sokakta aramaları
• Çarpık kentleşme sonucu sağlıksız yerleşim bölgelerinde olmaları
• Çocuk haklarının yaşama geçmemiş olması v.b. nedenlerle sokağa itilen çocuk sayısı her geçen gün artmaktadır.
• Aile içi şiddete maruz kalmaları
• Ailelerinin parçalanması
• Ailenin bakamayacağı sayıda çocuk yapması
• Ekonomik yetersizlik
• İstenmeyen gebelikler sonucu dünyaya gelmeleri
• İstismara uğramaları ve kurtuluşu sokakta aramaları
• Çarpık kentleşme sonucu sağlıksız yerleşim bölgelerinde olmaları
• Çocuk haklarının yaşama geçmemiş olması v.b. nedenlerle sokağa itilen çocuk sayısı her geçen gün artmaktadır.
Soru 116
I. Şiddet
II. Madde Bağımlılığı
III. Sağlık sorunları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Sokakta yaşayan çocukları bekleyen riskler arasındadır?
II. Madde Bağımlılığı
III. Sağlık sorunları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Sokakta yaşayan çocukları bekleyen riskler arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çocukları Sokakta Bekleyen Riskler ve Tehlikeler • Şiddet: Diğer insanlar ve arkadaşları tarafından uygulanan şiddet
• Madde Bağımlılığı: Sigara, Alkol, Tiner, Bali, Hap v.b gibi Uyuşturucu maddeler
• Suça Karıştırılma: Yaşamak için hırsızlık, adam yaralama ve suç örgütlerine katılmaya zorlanma
• Sağlık sorunları: Madde kullanımı ve olumsuz yaşam koşullarından kaynaklanan fiziksel ve ruhsal sağlık sorunları
• Cinsel İstismar ve Ticari Cinsel Sömürü Aracı Olarak kullanılma: Taciz, tecavüz, fuhuşa sürükleme
• Madde Bağımlılığı: Sigara, Alkol, Tiner, Bali, Hap v.b gibi Uyuşturucu maddeler
• Suça Karıştırılma: Yaşamak için hırsızlık, adam yaralama ve suç örgütlerine katılmaya zorlanma
• Sağlık sorunları: Madde kullanımı ve olumsuz yaşam koşullarından kaynaklanan fiziksel ve ruhsal sağlık sorunları
• Cinsel İstismar ve Ticari Cinsel Sömürü Aracı Olarak kullanılma: Taciz, tecavüz, fuhuşa sürükleme
Soru 117
I. Çocuk ve gençlik merkezleri
II. Toplumla Çalışma Uygulamaları
III. ALO 183
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Sokak Çocuklarının Korunması ve Rehabilitasyonu İçin Sosyal Hizmet Uygulamalarındandır?
II. Toplumla Çalışma Uygulamaları
III. ALO 183
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Sokak Çocuklarının Korunması ve Rehabilitasyonu İçin Sosyal Hizmet Uygulamalarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sokak Çocuklarının Korunması ve Rehabilitasyonu İçin Sosyal Hizmet Uygulamaları
• Ebeveyn bilinçlendirilmesi
• Ailedeki çalışmayanlara iş imkanı sağlama
• Yaşı çalışmak için uygun olan çocuklara meslek edindirme
• Koruyucu aile uygulaması
• Çocuk ve gençlik merkezleri
• Toplumla Çalışma Uygulamaları
• ALO 183
• Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın Sokakta Yaşayan/Çalıştırılan Çocuklara Yönelik Hizmet Modeli
• Ebeveyn bilinçlendirilmesi
• Ailedeki çalışmayanlara iş imkanı sağlama
• Yaşı çalışmak için uygun olan çocuklara meslek edindirme
• Koruyucu aile uygulaması
• Çocuk ve gençlik merkezleri
• Toplumla Çalışma Uygulamaları
• ALO 183
• Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın Sokakta Yaşayan/Çalıştırılan Çocuklara Yönelik Hizmet Modeli
Soru 118
I. Çocukta okul başarısızlığı
II. Anti sosyal arkadaş grubu
III. Bazı toplumlarda kız çocuğu olmak
Bazı durumlar çocukların istismara uğrama ihtimalini artırmakta ve risk faktörü olarak değerlendirilmektedir. Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri çocukla ilgili risk faktörleri arasındadır?
II. Anti sosyal arkadaş grubu
III. Bazı toplumlarda kız çocuğu olmak
Bazı durumlar çocukların istismara uğrama ihtimalini artırmakta ve risk faktörü olarak değerlendirilmektedir. Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri çocukla ilgili risk faktörleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çocukla ilgili risk faktörleri şu şekildedir (Yalçın, 2011):
• Çocukta hiperaktivite, tik, kekemelik
• Engelli çocuk (fiziksel sakatlık, doğumsal anomaliler, zeka geriliği )
• Sürekli veya aşırı ağlayan çocuk
• Çocukta davranış bozuklukları
• Çocukta okul başarısızlığı
• Anti sosyal arkadaş grubu
• Bazı toplumlarda kız çocuğu olmak
• Gebe annenin diğer çocuğu olmak
• Az uyuma ve uyku düzensizlikleri
• İkiz, üçüz çocuklardan biri olmak
• Düşük doğum ağırlıklı ve/veya prematüre çocuklar
• Çocuğun beklenen, istenen cinsiyette olmaması
• Yemek yemeyen iştahsız çocuk veya aşırı iştahlı çocuk
• Gece işemeleri (enüresis)
• Kronik hastalıklar ve çocukluk travmaları
• Çocukta hiperaktivite, tik, kekemelik
• Engelli çocuk (fiziksel sakatlık, doğumsal anomaliler, zeka geriliği )
• Sürekli veya aşırı ağlayan çocuk
• Çocukta davranış bozuklukları
• Çocukta okul başarısızlığı
• Anti sosyal arkadaş grubu
• Bazı toplumlarda kız çocuğu olmak
• Gebe annenin diğer çocuğu olmak
• Az uyuma ve uyku düzensizlikleri
• İkiz, üçüz çocuklardan biri olmak
• Düşük doğum ağırlıklı ve/veya prematüre çocuklar
• Çocuğun beklenen, istenen cinsiyette olmaması
• Yemek yemeyen iştahsız çocuk veya aşırı iştahlı çocuk
• Gece işemeleri (enüresis)
• Kronik hastalıklar ve çocukluk travmaları
Soru 119
I. Zayıf destekli tek ebeveyn
II. Sosyal izolasyon ve sosyal destek zayıflığı
III. Kültürel açıdan uyumsuzluk
Bazı durumlar çocukların istismara uğrama ihtimalini artırmakta ve risk faktörü olarak değerlendirilmektedir. Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri aile ile ilgili risk faktörleri arasındadır?
II. Sosyal izolasyon ve sosyal destek zayıflığı
III. Kültürel açıdan uyumsuzluk
Bazı durumlar çocukların istismara uğrama ihtimalini artırmakta ve risk faktörü olarak değerlendirilmektedir. Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri aile ile ilgili risk faktörleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Aile ile ilgili risk faktörleri ise şu şekildedir (Yalçın, 2011):
• Yoksulluk
• Evsizlik
• İşsizlik
• Düşük eğitim düzeyi
• Zamansız ve istenmeyen gebelik veya evlilik dışı gebelik
• Çok çocukluluk
• Stresli iş ortamı veya iş yaşamında başarısızlık
• Stresli yaşam olayları
• Zayıf destekli tek ebeveyn
• Sosyal izolasyon ve sosyal destek zayıflığı
• Kültürel açıdan uyumsuzluk
• Sağlık, bakım ve sosyal hizmet olanaklarına yeterince ulaşamama
• Yoksulluk
• Evsizlik
• İşsizlik
• Düşük eğitim düzeyi
• Zamansız ve istenmeyen gebelik veya evlilik dışı gebelik
• Çok çocukluluk
• Stresli iş ortamı veya iş yaşamında başarısızlık
• Stresli yaşam olayları
• Zayıf destekli tek ebeveyn
• Sosyal izolasyon ve sosyal destek zayıflığı
• Kültürel açıdan uyumsuzluk
• Sağlık, bakım ve sosyal hizmet olanaklarına yeterince ulaşamama
Soru 120
I. Düşük eğitim düzeyi
II. Anne ile baba arasındaki sorunlar, sevgisizlik, iletişim problemleri
III. Üvey anne veya üvey baba
Bazı durumlar çocukların istismara uğrama ihtimalini artırmakta ve risk faktörü olarak değerlendirilmektedir. Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri anne ve baba ile ilgili risk faktörleri arasındadır?
II. Anne ile baba arasındaki sorunlar, sevgisizlik, iletişim problemleri
III. Üvey anne veya üvey baba
Bazı durumlar çocukların istismara uğrama ihtimalini artırmakta ve risk faktörü olarak değerlendirilmektedir. Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri anne ve baba ile ilgili risk faktörleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Anne baba ile ilgili risk faktörleri şu şekildedir:
• Çocukluklarında istismara uğramış olmaları (ailede değişik tipte istismarların kuşaktan kuşağa geçmesi - saldırganlık)
• Mutsuz çocukluk geçirmiş olmaları
• Her türlü ruhsal problemler ve hastalıklar (depresyon, kişilik bozuklukları)
• Duygusal açıdan olgunlaşmamış olmaları (çocuğun sorumluluğunu alabilecek olgunlukta olmamaları)
• Anne ve/veya babada ciddi cinsel sorunlar ve anormal cinsel eğilimler
• Alkol ve/veya madde bağımlısı olmaları
• Üvey anne veya üvey baba
• Küçük yaşta (20 yaşın altında) doğum yapan anne
• Sık aralıklarla doğum yapan anne
• Ana babanın beklentilerinin çocuğun gelişimi ile uygunsuzluğu
• İlgisiz, hoşgörüsüz ya da aşırı kaygılı olmaları
• Düşük eğitim düzeyi
• Anne ile baba arasındaki sorunlar, sevgisizlik, iletişim problemleri
• Tek ebeveyn olmak (boşanma, ölüm, ayrı yaşama vb.)
• Dış çevre ile ilişkisini kesmiş, anti sosyal ebeveyn
• Çocukluklarında istismara uğramış olmaları (ailede değişik tipte istismarların kuşaktan kuşağa geçmesi - saldırganlık)
• Mutsuz çocukluk geçirmiş olmaları
• Her türlü ruhsal problemler ve hastalıklar (depresyon, kişilik bozuklukları)
• Duygusal açıdan olgunlaşmamış olmaları (çocuğun sorumluluğunu alabilecek olgunlukta olmamaları)
• Anne ve/veya babada ciddi cinsel sorunlar ve anormal cinsel eğilimler
• Alkol ve/veya madde bağımlısı olmaları
• Üvey anne veya üvey baba
• Küçük yaşta (20 yaşın altında) doğum yapan anne
• Sık aralıklarla doğum yapan anne
• Ana babanın beklentilerinin çocuğun gelişimi ile uygunsuzluğu
• İlgisiz, hoşgörüsüz ya da aşırı kaygılı olmaları
• Düşük eğitim düzeyi
• Anne ile baba arasındaki sorunlar, sevgisizlik, iletişim problemleri
• Tek ebeveyn olmak (boşanma, ölüm, ayrı yaşama vb.)
• Dış çevre ile ilişkisini kesmiş, anti sosyal ebeveyn
Soru 121
Kağıtçıbaşı, 1975 ve 2003 yıllarında gerçekleştirdiği “Türkiye’de Çocuğun Değeri ve Aile Değişimi Modeli” adlı çalışmasında, 1975 yılından 2003 yılına kadar çocuğun hangi alandaki değerinde azalma yönünde bir değişim gözlemlemiştir?
Seçenekler
A
Manevi değerinde
B
Psikolojik değerinde
C
Sosyal değerinde
D
Ekonomik değerinde
E
Fiziksel değerinde
Açıklama:
Kağıtçıbaşı'nın yaptığı çalışmaların sonuçlarına göre, 1975 yılındaki çalışmada yüksek çıkan çocuğun faydacı/ekonomik değeri, 2003 çalışmasında ciddi anlamda azalmıştır. Çocuklar artık ekonomik olarak aileye katkı sağlayacak değerler olarak görülmemektedir.
Soru 122
Uluslararası Çocuk Hakları Sözleşmesi kaç yılında imzaya açılmıştır?
Seçenekler
A
1990
B
1994
C
2000
D
2003
E
2007
Açıklama:
Uluslararası Çocuk Hakları Sözleşmesi 26 Ocak 1990 tarihinde imzaya açılmış ve imzaya açılışının ilk gününde 61 ülke tarafından imzalanmıştır.
Soru 123
Çocuğun kendini etkileyecek kararlara dahil olmasını, çocuğun kendini ve düşüncelerini ifade etme özgürlüğünü ve temel sivil haklarını içeren Çocuk Hakları Sözleşmesinin boyutu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çocuğun katılım hakkı
B
Çocuğun yüksek yararı ilkesi
C
Yaşama ve gelişme hakkı
D
Eşitlik
E
Ayrım gözetmeme
Açıklama:
Katılım, çocuğun kendini etkileyecek kararlara dâhil olması için güçlendirilmesini ve kapasitesinin artırılmasını teşvik eden bir süreçtir. Katılım ayrıca kendini ve düşüncelerini ifade etme özgürlüğünü ve temel sivil hakları içerir. Çocuğun katılım hakkı, Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin 12. maddesinde aşağıdaki şekilde ifade edilmiştir.
Madde 12 - Her çocuk, kendisini ilgilendiren herhangi bir konu ya da işlem sırasında görüşlerini serbestçe ifade etme, görüşlerinin dikkate alınmasını isteme ve katılma hakkına sahiptir.
Madde 12 - Her çocuk, kendisini ilgilendiren herhangi bir konu ya da işlem sırasında görüşlerini serbestçe ifade etme, görüşlerinin dikkate alınmasını isteme ve katılma hakkına sahiptir.
Soru 124
I. Anne babası tarafından terk edilmiş çocuklar
II. Fiziksel ve psikolojik gelişimi ve kişisel güvenliği tehlikede olan çocuklar
III. Sağlık problemi olan çocuklar
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri risk altındaki çocuklar sınıflamasına girer?
II. Fiziksel ve psikolojik gelişimi ve kişisel güvenliği tehlikede olan çocuklar
III. Sağlık problemi olan çocuklar
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri risk altındaki çocuklar sınıflamasına girer?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Risk altındaki çocuk, fiziksel ve psikolojik gelişimleri ve kişisel güvenliği tehlikede olan; ana babasız, bakıcısı tarafından terk edilmiş; fuhuş, dilencilik, alkollü içkiler veya uyuşturucu madde kullanma gibi sosyal tehlikelerle ve kötü alışkanlıklara karşı savunmasız bırakılan çocuk olarak tanımlanabilir.
Soru 125
I. Yoksulluk
II. Çocukta davranış bozuklukları
III. Sürekli ya da aşırı ağlayan çocuk
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri çocuk istismarında çocuk ile ilgili risk faktörlerindendir?
II. Çocukta davranış bozuklukları
III. Sürekli ya da aşırı ağlayan çocuk
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri çocuk istismarında çocuk ile ilgili risk faktörlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Çocukta davranış bozuklukları ve sürekli ya da aşırı ağlayan çocuk, çocuk istismarında çocukla ilgili risk faktörleri iken; yoksulluk çocuk istismarında aile ile ilgili risk faktörlerindendir.
Soru 126
Aşağıdakilerden hangisi çocuk istismarında toplumla ilgili risk faktörlerinden biridir?
Seçenekler
A
Çocuğa verilen değerin az olması
B
Üvey anne ya da üvey baba
C
Sık aralıklarla doğum yapan anne
D
Çocukta okul başarısızlığı
E
Antisosyal arkadaş grubu
Açıklama:
Çocuğa verilen değerin az olması çocuk istismarında toplumla ilgili risk faktörlerindendir. Üvey anne-baba olma ve sık aralıklarla doğum yapan anne ebeveynler ile ilgili risk faktörlerinden iken; Çocukta okul başarısızlığı ve antisosyal arkadaş grubu çocuk ile ilgili risk faktörlerindendir.
Soru 127
Ayşe 8 yaşında bir çocuktur. Ayşe’nin babası kızına sıcaklık göstermeyi sevmeyen, kızının ihtiyaçlarına karşı duyarsız olan ve kızını başkalarının yanında sıklıkla azarlayan davranışlar sergilemektedir. Ayşe’nin babasının Ayşe’ye uyguladığı istismar türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fiziksel istismar
B
Ekonomik istismar
C
Toplumsal istismar
D
Cinsel istismar
E
Duygusal istismar
Açıklama:
Ayşe’nin babası kızına sıcaklık göstermeyerek ve onun ihtiyaçlarına karşı duyarsız kalarak kızını reddetmekte ve başkalarının yanında kızını azarlayarak onu aşağılamaktadır. Bu davranışlar babanın kızına duygusal istismar uyguladığını göstermektedir.
Soru 128
Aşağıdakilerden hangisi aile açısından çocuğu suça iten etkenlerden değildir?
Seçenekler
A
Sağlıksız aile içi ilişkiler
B
Çocuğun yaramaz olması
C
Aile içi şiddet
D
Ailede suçlu kişilerin olması
E
Parçalanmış aileler
Açıklama:
Çocuğun yaramaz olması çocuğu suça iten bir etken değildir. Fakat, sağlıksız aile ilişkileri ve aile içi şiddet çocuğu suça itebilir. Ayrıca çocuğun parçalanmış bir ailede büyümesi ve ailede suç işleyen başka bireylerin olması çocuğun suç işlemesine sebep olabilir.
Soru 129
Aşağıdakilerden hangisi Çocuk Hakları Sözleşmesi ilkelerinin boyutlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Ayrımcılığın önlenmesi
B
Eşitlik
C
Seçme hakkı
D
Yaşama ve gelişme hakkı
E
Çocuğun yüksek yararının gözetilmesi
Açıklama:
Çocuk hakları sözleşmesi ilkeleri; ayrımcılığın önlenmesi, eşitlik,
adalet çocuğun yüksek yararının gözetilmesi, çocuklara sevgi, hoşgörü, çocuğun kendisiyle
ilgili süreçlere katılımı ve görüşlerinin alınması boyutlarını içerir.
adalet çocuğun yüksek yararının gözetilmesi, çocuklara sevgi, hoşgörü, çocuğun kendisiyle
ilgili süreçlere katılımı ve görüşlerinin alınması boyutlarını içerir.
Soru 130
I. Ebeveynler eğitimlerle bilinçlendirilebilir.
II. Koruyucu aile uygulamasından yararlanılabilir.
III. Yaşına bakılmaksızın bu çocuklara meslek edindirilebilir.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri sokak çocuklarının korunması ve rehabilitasyonu için gerçekleştirilebilecek sosyal hizmet uygulamalarından değildir?
II. Koruyucu aile uygulamasından yararlanılabilir.
III. Yaşına bakılmaksızın bu çocuklara meslek edindirilebilir.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri sokak çocuklarının korunması ve rehabilitasyonu için gerçekleştirilebilecek sosyal hizmet uygulamalarından değildir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
Yalnız III
E
II ve III
Açıklama:
Bu çocuklardan yaşı çalışmak için uygun olanlara meslek edindirilmesi bir sosyal hizmet uygulamasıdır.
Soru 131
Aşağıdakilerdne hangisi çocuğun psikolojik değerlerini ifade eden durumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Eğlence
B
Çalışmak
C
Oyun
D
gurur duyma
E
Başarı hissi
Açıklama:
Çocuğun psikolojik değeri eğlence, oyun oynama, gurur duyma, başarı hissi
ve arkadaşlık gibi durumları ifade etmektedir.
ve arkadaşlık gibi durumları ifade etmektedir.
Soru 132
"Çocuğun, fiziksel, zihinsel, duygusal, sosyal, ahlaki ve ekonomik bakımdan, özgürlük ve insan onuruna yakışır, sağlıklı bir biçimde yetişebilmesi için ona hukuk kurallarıyla tanınan
yetkiler ve menfaatler" olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
yetkiler ve menfaatler" olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çocuk sözleşmesi
B
Çocuk yetkileri
C
Çocuk hakları
D
Çocuk yasası
E
Çocuk güvencesi
Açıklama:
Çocuk hakları; çocuğun, fiziksel, zihinsel, duygusal, sosyal, ahlaki ve ekonomik bakımdan, özgürlük ve insan onuruna yakışır, sağlıklı bir biçimde yetişebilmesi için ona hukuk kurallarıyla tanınan yetkiler ve menfaatlerdir. Çocukları zarar görmekten ve istismardan korumayı; onları duygusal olarak uygun tarzda yetişmeleri için şans vermeyi; sağlık, barınma ve eğitim gibi temel ihtiyaçları sağlamayı öngören haklara çocuk hakları denilmektedir.
Soru 133
26 Ocak 1990 tarihinde imzaya açılan ve ilk gününde 61 ülke tarafından imzalanan Uluslararası Çocuk Hakları Sözleşme'si Türkiye kaçıncı sırada imzalamıştır?
Seçenekler
A
32
B
41
C
43
D
56
E
61
Açıklama:
Uluslararası Çocuk Hakları Sözleşmesi; insan hakları ilke ve standartlarının çocuklar açısından geliştirildiği bir sözleşmedir. Sözleşme 26 Ocak 1990 tarihinde imzaya açılmış ve imzaya açılışının ilk gününde 61 ülke tarafından imzalanmıştır. Türkiye Sözleşmeyi imzalayan 43. ülke olmuştur. Sözleşme, şu an 193 ülke tarafından imzalanmış durumdadır ve bu sayı diğer tüm insan hakları belgelerine atılan imzalardan daha fazladır.
Soru 134
Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'nde yer alan "Çocuğun ana-babasının, yasal vasilerinin veya ailesinin öteki üyelerinin durumları, faaliyetleri, açıklanan düşünceleri veya inançları nedeniyle her türlü ayrıma veya cezaya tabi tutulmasına karşı etkili biçimde korunması için gerekli tüm uygun önlemi alırlar." maddesi sözleşmenin hangi ilkesi ile doğrudan ilgilidir?
Seçenekler
A
Çocuğun yüksek yararı ilkesi
B
Yaşama ve Gelişme Hakkı
C
Fırsat eşitliği hakkı
D
Çocuğun katılım hakkı
E
Eşitlik-ayrım gözetmeme ilkesi
Açıklama:
Eşitlik-ayrım gözetmeme ilkesine göre kanun önünde, politikalarda ve uygulamalarda eşitlik ve ayrım gözetmeme, tüm insanlar için temel haklardan birisidir. Bu ilke, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi başta olmak üzere birçok uluslararası sözleşmede yer almış ve hatta eşitlik bakışı, bu sözleşmelerin temelini oluşturmuştur.
Soru 135
Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin 12. maddesinde yer alan "her çocuk, kendisini ilgilendiren herhangi bir konu ya da işlem sırasında görüşlerini serbestçe ifade etme, görüşlerinin dikkate alınmasını isteme ve katılma hakkına sahiptir" ifadesi çocuğun hangi yasal hakkıyla doğrudan ilgilidir?
Seçenekler
A
Çocuğun katılım hakkı
B
Yaşama ve gelişme hakkı
C
Eşitlik-Ayrım Gözetmeme ilkesi
D
Çocuğun yüksek yararı ilkesi
E
Çocuğun okuma hakkı
Açıklama:
Katılım, çocuğun kendini etkileyecek kararlara dâhil olması için güçlendirilmesini ve kapasitesinin artırılmasını teşvik eden bir süreçtir. Katılım ayrıca kendini ve düşüncelerini
ifade etme özgürlüğünü ve temel sivil hakları içerir (The State of the World’s Children,
2009, s. 15). Çocuğun katılım hakkı, Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin 12. maddesinde aşağıdaki şekilde ifade edilmiştir.
Madde 12 - Her çocuk, kendisini ilgilendiren herhangi bir konu ya da işlem sırasında
görüşlerini serbestçe ifade etme, görüşlerinin dikkate alınmasını isteme ve katılma hakkına
sahiptir.
ifade etme özgürlüğünü ve temel sivil hakları içerir (The State of the World’s Children,
2009, s. 15). Çocuğun katılım hakkı, Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin 12. maddesinde aşağıdaki şekilde ifade edilmiştir.
Madde 12 - Her çocuk, kendisini ilgilendiren herhangi bir konu ya da işlem sırasında
görüşlerini serbestçe ifade etme, görüşlerinin dikkate alınmasını isteme ve katılma hakkına
sahiptir.
Soru 136
Aşağıdakilerden hangisi "risk altındaki çocuk" tanımlamasının dışında kalır?
Seçenekler
A
Anne babası boşanan
B
Bakıcısı tarafından terk edilen
C
İhmal ve istismara uğrayan
D
Akran gruplarında bulunan
E
Kişisel güvenliği tehlikede olan
Açıklama:
Risk altındaki çocuk, fiziksel ve psikolojik gelişimleri ve kişisel güvenliği tehlikede olan;
ana babasız, bakıcısı tarafından terk edilmiş; fuhuş, dilencilik, alkollü içkiler veya uyuşturucu madde kullanma gibi sosyal tehlikelerle ve kötü alışkanlıklara karşı savunmasız
bırakılan çocuk olarak tanımlanabilir.
ana babasız, bakıcısı tarafından terk edilmiş; fuhuş, dilencilik, alkollü içkiler veya uyuşturucu madde kullanma gibi sosyal tehlikelerle ve kötü alışkanlıklara karşı savunmasız
bırakılan çocuk olarak tanımlanabilir.
Soru 137
Çoğunlukla harçlıklarını çıkarmak, aile geçimine katkıda bulunmak ve bazen de tek başına ev geçindirmek amacıyla sokakta çalışan çocukları ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sokak çocuğu
B
Sokağa terk edilen çocuk
C
Sokakta çalışan çocuk
D
Sokakta çalıştırılan çocuk
E
Sokakta yaşayan çocuk
Açıklama:
Sokaktaki çocuklar çoğunlukla harçlıklarını çıkarmak, aile geçimine katkıda bulunmak ve bazen de tek başına ev geçindirmek amacıyla sokakta çalışan çocukları ifade etmektedir. Yere göre değişmekle birlikte sokakta görülen çocukların çoğu bu gruptandır ve çoğunlukla erkektir. Sokağın çocukları ise ailesi olmayan, evden kaçmış ya da atılmış veya da terk edilmiş, sürekli olarak sokaklarda başı boş dolaşan, yaşayan ve çalışan çocukları ifade etmektedir
Soru 138
Sokağa itilen çocuk sayısının her geçen gün artması neyi göstermektedir?
Seçenekler
A
Çocuk hakları üzerinde iyileştirmelerin yapıldığını
B
Çocuk haklarının sözleşmesinin feshedildiğini
C
Çocuk haklarının toplumların önceliğinde olduğunu
D
Çocuk haklarının hayata geçmediğini
E
Çocuk haklarının görünür hale geldiğini
Açıklama:
Çocuk haklarının yaşama geçmemiş olması v.b. nedenlerle sokağa itilen çocuk sayısı her geçen gün artmaktadır.
Soru 139
Aşağıdakilerden hangisi sokak çocuklarının korunması için gerçekleştirilen sosyal hizmet uygulamalrından biri değildir?
Seçenekler
A
Ebeveyn bilinçlendirilmesi
B
Koruyucu aile uygulaması
C
Çocuk ve gençlik merkezleri
D
Ailede çalışmayanlara iş imkanı sağlanması
E
Evlatlık verme
Açıklama:
Sokak Çocuklarının Korunması ve Rehabilitasyonu İçin Sosyal
Hizmet Uygulamaları aşağıdaki gibidir:
• Ebeveyn bilinçlendirilmesi
• Ailedeki çalışmayanlara iş imkanı sağlama
• Yaşı çalışmak için uygun olan çocuklara meslek edindirme
• Koruyucu aile uygulaması
• Çocuk ve gençlik merkezleri
• Toplumla Çalışma Uygulamaları
• ALO 183
• Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın Sokakta Yaşayan/Çalıştırılan Çocuklara Yönelik Hizmet Modeli
Hizmet Uygulamaları aşağıdaki gibidir:
• Ebeveyn bilinçlendirilmesi
• Ailedeki çalışmayanlara iş imkanı sağlama
• Yaşı çalışmak için uygun olan çocuklara meslek edindirme
• Koruyucu aile uygulaması
• Çocuk ve gençlik merkezleri
• Toplumla Çalışma Uygulamaları
• ALO 183
• Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın Sokakta Yaşayan/Çalıştırılan Çocuklara Yönelik Hizmet Modeli
Soru 140
Aşağıdakilerden hangisi toplumsal risk faktörlerindendir?
Seçenekler
A
Yoksulluk
B
Tek ebeveyn olmak
C
Üvey anne ya da baba olmak
D
Çocukta okul başarısızlığı
E
Anti sosyal arkadaş grubu
Açıklama:
Son olarak toplumla ilgili risk faktörleri ise şu şekildedir:
• Yoksulluk
• Sosyal eşitsizlikler (cinsiyet ile ilgili eşitsizlikler: kız çocuklarının okula gönderilmemesi,
• 13-14 yaşında evlendirilmeleri vb. o toplumda uygulanan ve normal kabul edilen
durumlar
• Korunmaya yönelik yasa olmaması veya uygulanmasındaki aksaklıklar
• Çocuğa verilen değerin az olması
• Organize şiddet (silahlanma, suç hızında artma, büyük sosyal çatışmalar, iç ve dış
savaş çocuk istismarının yaşanmasını kolaylaştıran faktörlerdendir.
• Şiddetin sosyal kabul edilebilirliğinin artması (dayak cennetten çıkmadır vb.)
• Kültürel normlar (kadın ve erkeklerin rolleri, ebeveyn-çocuk ilişkileri ve aile içi
ilişkilerin gizliliği ile ilgili kültürel normlar, ailelerin tercihlerini belirleyen kültürel
değerler ve ekonomik güçler)
• Çocuk-aile politikaları (ebeveynin çocuğu terk etmesi, annenin çalışması, çocuğun bakımının sağlanamaması vb.)
• Sosyal bağlantılar ve komşuluk ilişkilerinin düşük olması
• Yoksulluk
• Sosyal eşitsizlikler (cinsiyet ile ilgili eşitsizlikler: kız çocuklarının okula gönderilmemesi,
• 13-14 yaşında evlendirilmeleri vb. o toplumda uygulanan ve normal kabul edilen
durumlar
• Korunmaya yönelik yasa olmaması veya uygulanmasındaki aksaklıklar
• Çocuğa verilen değerin az olması
• Organize şiddet (silahlanma, suç hızında artma, büyük sosyal çatışmalar, iç ve dış
savaş çocuk istismarının yaşanmasını kolaylaştıran faktörlerdendir.
• Şiddetin sosyal kabul edilebilirliğinin artması (dayak cennetten çıkmadır vb.)
• Kültürel normlar (kadın ve erkeklerin rolleri, ebeveyn-çocuk ilişkileri ve aile içi
ilişkilerin gizliliği ile ilgili kültürel normlar, ailelerin tercihlerini belirleyen kültürel
değerler ve ekonomik güçler)
• Çocuk-aile politikaları (ebeveynin çocuğu terk etmesi, annenin çalışması, çocuğun bakımının sağlanamaması vb.)
• Sosyal bağlantılar ve komşuluk ilişkilerinin düşük olması
Soru 141
Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'yle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sözleşmede, çocuk haklarının içeriğinde yalnızca çocuklara özgü haklar bulunur.
B
Çocuğun yaşama hakkı, güvenli yaşama hakkı, yaşamını sürdürme ve geliştirme hakkı temel haklarıdır.
C
Sözleşme 26 Ocak 1969 tarihinde imzaya açılmıştır.
D
Türkiye sözleşmeyi imzalamamıştır.
E
Sözleşme, şu an 103 ülke tarafından imzalanmış durumdadır.
Açıklama:
B şıkkı doğrudur. A şıkkı yanlıştır. Sözleşmede, çocuk haklarının içeriğinde hem çocuklara özgü haklar hem de çocukların insan haklarının genelinden eşit biçimde yararlanmasını sağlamak için alınacak tedbirler yer almaktadır. C şıkkı yanlıştır. Sözleşme 26 Ocak 1990 tarihinde imzaya açılmış ve imzaya açılışının ilk gününde 61 ülke tarafından imzalanmıştır. D ve şıkkı yanlıştır. Sözleşme 26 Ocak 1990 tarihinde imzaya açılmış ve imzaya açılışının ilk gününde 61 ülke tarafından imzalanmıştır. Türkiye Sözleşmeyi imzalayan 43. ülke olmuştur. Sözleşme, şu an 193 ülke tarafından imzalanmış durumdadır ve bu sayı diğer tüm insan hakları belgelerine atılan imzalardan daha fazladır.
Soru 142
Çocuğun fiziksel ve duygusal istismarı ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Ebeveynin çocuğu toplumsal ilişkilerden ve kendinden uzak tutması, bu tür ilişkiler için fırsat sağlamaması hatta engellemesi reddetmedir.
B
Ebeveynin sözel veya fiziksel saldırılar ile çocuğu korkutması, tehdit etmesi, gözdağı vermesi aşağılamadır.
C
Erişkinin elle ve/veya aletle çocuğun vücudunun herhangi bir yerine iz bırakacak şekilde şiddet uygulayarak çocuğa bir zarar verilmesi fiziksel istismardır.
D
Çocuğun sağlıklı olarak hem duygusal hem de sosyal gelişimini sağlayacak tepkilerin verilmemesi suça yöneltmedir.
E
Çocuktan gerçekçi olmayan başarılar beklenmesi, yaş gelişimine uygun olmayan sorumlulukların verilmesi yıldırmadır.
Açıklama:
C şıkkı doğrudur. A şıkkı yanlıştır. Ebeveynin çocuğu toplumsal ilişkilerden ve kendinden uzak tutması, bu tür ilişkiler için fırsat sağlamaması hatta engellemesi tek başına bırakmaktır. B şıkkı yanlıştır. Ebeveynin sözel veya fiziksel saldırılar ile çocuğu korkutması, tehdit etmesi, gözdağı vermesi yıldırmadır. D şıkkı yanlıştır. Çocuğun sağlıklı olarak hem duygusal hem de sosyal gelişimini sağlayacak tepkilerin verilmemesi duygusal tepki vermeyi reddetmedir. E şıkkı yanlıştır. Çocuktan gerçekçi olmayan başarılar beklenmesi, yaş gelişimine uygun olmayan sorumlulukların verilmesi vaktinden önce yetişkin rolü vermedir.
Soru 143
Ensestle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Enseste ilişkin kesin rakamsal veriler bulunur.
B
Ensest ilişkilere dair çok sayıda şikayet bulunmaktadır.
C
Ensest Türk Hukukunda suç teşkil etmez.
D
Ensest, bir kişinin annesi, babası, kardeşi, amcası, dayısı, halası, teyzesi ve bunların çocuklarıyla olan cinsel ilişkisidir.
E
Ensest, istismara uğrayan kişide ciddi psikolojik travmalara sebep olabilmektedir.
Açıklama:
C şıkkı doğrudur. A şıkkı yanlıştır. Enseste ilişkin kesin rakamsal veriler yok denecek kadar sınırlıdır. Bunun temel sebebi ensestin toplumda utanç duyulan bir şey olmasıdır, ensest ilişki içinde olan bireyler, bunu her zaman gizleme eğilimindedirler. Bu durum, ensest ilişkideki istismar ve suç durumunu vahimleştirmekte, istismar edilenin bu söz konusu utanç duygusuyla orantılı olarak istismar durumu sürgit devam edebilmektedir. B şıkkı yanlıştır. Ensest ilişkiler genelde psikolojik bir sorun haline gelip yardım istendiğinde ya da yasal uygulamaların devreye girdiği durumlarda ortaya çıkabilmektedir. D şıkkı yanlıştır. Ensest, bir kişinin annesi, babası, kardeşi, amcası, dayısı, halası, teyzesi, torunları ile olan cinsel ilişkisidir. E şıkkı yanlıştır. Aile içi ya da akrabalar arası ilişkilerden yararlanılarak gerçekleştirilen, bir tarafın açık istismarına dayanan cinsel ilişki ensesti kendi bağlamının ötesinde de bir suç durumuna getirmektedir.
Soru 144
Çocukların ekonomik istismarına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Ailenin ekonomik durumunun yetersiz olması ve günümüz ekonomik şartlarında çocuk emeğinin ucuz olması çocukların ekonomik yönden istismarına neden olur.
B
Ekonomik istismar, psikososyal gelişimini tamamlamamış çocuğun bir yetişkin tarafından cinsel uyarı, cinsel doyum için kullanılmasıdır.
C
Çocukların ekonomik olarak istismar edilmesi konusunda dikkate alınması gereken nokta onların iş ve çalışma ortamına dahil edilmesidir.
D
Yalnızca sokakta çalışan çocukların ekonomik istismarı olur.
E
Yalnızca sanayi sektöründe çalışan çocukların ekonomik istismarı olur.
Açıklama:
A şıkkı doğrudur. B şıkkı yanlıştır. Ekonomik istismar, çocuğun gelişimini engelleyen, haklarını ihlal eden işlerde ya da düşük ücretli işgücü olarak çalışması veya çalıştırılmasıdır. Ailelerin ekonomik durumlarının yetersiz olması ve bunun yanında günümüz ekonomik şartlarında çocuk emeğinin ucuz olması ve işverenin de ucuz işgücünü tercih etmesi çocukların ekonomik yönden istismar edilmesindeki en önemli etkenlerdir. C şıkkı yanlıştır. Çocukların ekonomik olarak istismar edilmesi konusunda dikkate alınması gereken nokta onların iş ve çalışma ortamına dahil edilmesidir. D şıkkı yanlıştır. Ekonomik istismarda çocukların şu ortamlarda çalıştırılmaları söz konusu olmaktadır: • Tarım sektörü • Sanayi sektörü • Hizmet sektörü • Sokak sektörü.
Soru 145
Çocuk hakları ve çocuğun değeriyle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Türkiye çocuk nüfusu, 2 milyon 870 bin 683'dir.
B
Türkiye'de çocuklar erkek çocuğu sahibi olmak istemektedir.
C
Mayer ve Trommsdorff'un çalışmasına göre; İsrail ve Çin dışında sekiz ülkedeki yetişkinler, iki veya üç çocuğa sahip olmak istemektedir.
D
Çocuk hakları, insan hakları çatısı altında özel bir hak kavramsallaştırması olarak ve birinci kuşak haklar çerçevesinde doğmuştur.
E
Çocuk hakları, mülkiyet hakları şemsiyesi altında yer alan haklar arasındadır.
Açıklama:
C şıkkı doğrudur. A şıkkı yanlıştır. Türkiye nüfusu 2015 yılı sonu itibariyle 78 milyon 741 bin 53 iken çocuk nüfus 22 milyon 870 bin 683 oldu. B şıkkı yanlıştır. Değişen aile dinamikleri neticesinde erkek çocuk sahibi olma isteği, yerini kız çocuk istemeyle değiştirmiştir. D şıkkı yanlıştır. Çocuk hakları, insan hakları çatısı altında özel bir hak kavramsallaştırması olarak ve üçüncü kuşak haklar çerçevesinde doğmuştur. E şıkkı yanlıştır. Çocuk hakları, insan hakları şemsiyesi altında yer alan haklar arasındadır. Çocuk haklarının tarihsel serüvenini iyi anlayabilmemiz için öncelikle insan haklarının geçirdiği gelişmelere bakmakta fayda olacaktır.
Soru 146
Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesinin şemsiye haklarıyla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Taraf Devletlerin, çocuğun ana-babasının, inançları nedeniyle, cezaya tabi tutulmasına karşı korunması, eşitlik-ayrım gözetmeme ilkesiyle ilgilidir.
B
Taraf Devletlerin, çocuğun hayatta kalması ve gelişmesi için mümkün olan azami çabayı göstermesi, eşitlik ilkesiyle ilgilidir.
C
Mahkemeler, idari makamlar veya yasama organları tarafından yapılan bütün faaliyetlerde, çocuğun yararının gözetilmesi, eşitlik ilkesiyle ilgilidir.
D
Taraf Devletlerin, her çocuğun temel yaşama hakkına sahip olduğunu kabul etmesi, çocuğun yaşama ve gelişme hakkıyla ilgilidir.
E
Her çocuğun, kendisini ilgilendiren herhangi bir konu ya da işlem sırasında görüşlerini serbestçe ifade etmesi gelişme hakkıyla ilgilidir.
Açıklama:
D şıkkı doğrudur. B şıkkı yanlıştır. Taraf Devletlerin, çocuğun hayatta kalması ve gelişmesi için mümkün olan azami çabayı göstermesi, yaşam ve gelişme hakkıyla ilgilidir. A şıkkı yanlıştır. Taraf Devletlerin, çocuğun ana-babasının, açıklanan düşünceleri veya inançları nedeniyle her türlü ayrıma veya cezaya tabi tutulmasına karşı etkili biçimde korunması için gerekli tüm uygun önlemi alması, eşitlik-ayrım gözetmeme ilkesiyle ilgilidir. C şıkkı yanlıştır. Kamusal ya da özel sosyal yardım kuruluşları, mahkemeler, idari makamlar veya yasama organları tarafından yapılan ve çocukları ilgilendiren bütün faaliyetlerde, çocuğun yararının gözetilmesi, çocuğun yüksek yararının gözetilmesi ilkesidir. E şıkkı yanlıştır. Her çocuğun, kendisini ilgilendiren herhangi bir konu ya da işlem sırasında görüşlerini serbestçe ifade etmesi katılım hakkıyla ilgilidir.
Soru 147
Risk altındaki çocuklar kavramsallaştırmasıyla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Risk altındaki çocuk, sağlık risklerine karşı korunması gereken çocuktur.
B
Türkiye literatüründe, suça sürüklenmesi riski olan çocuklarla ilgili olarak hemen hiç araştırma bulunmamaktadır.
C
Türkiye'de, çocukların sokaklarda yaşamaları, çalışmaları, ihmal ve istismar edilmeleri gibi sosyal riskler yaygın değildir.
D
Risk altındaki çocuklarla yapılan çalışmalarda; kurum bakımı ilk çözüm olarak düzenlenmektedir.
E
Çocuk sağlığı ve korunması, tüm kamu kurumlarının, tüm meslek gruplarının, sivil toplumun ve bütün yetişkinlerin sorumluluğudur.
Açıklama:
E şıkkı doğrudur. A şıkkı yanlıştır. Risk altındaki çocuk, fiziksel ve psikolojik gelişimleri ve kişisel güvenliği tehlikede olan; ana babasız, bakıcısı tarafından terk edilmiş; fuhuş, dilencilik, alkollü içkiler veya uyuşturucu madde kullanma gibi sosyal tehlikelerle ve kötü alışkanlıklara karşı savunmasız bırakılan çocuk olarak tanımlanabilir. B şıkkı yanlıştır. Konu, sosyal riskler ve bu araştırmada ele alındığı şekliyle suça sürüklenme riski olduğunda Türkiye literatüründe hemen hemen hiç kuramsal katkı ve araştırma bulunmamaktadır. C şıkkı yanlıştır. Oysa çocukların sokaklarda yaşamaları, çalışmaları, erken yaşta alkol ve madde bağımlılığı geliştirmeleri, ihmal ve istismar edilmeleri gibi sosyal riskler tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de oldukça yaygındır. D şıkkı yanlıştır. Risk altındaki çocuklarla yapılan çalışmalarda kurum bakımını önlemek üzere, uygunsa ayni nakdi yardımla destekleme, aile edindirme ve koruyucu aile yanına yerleştirme gibi aile temelli yaklaşımlar üzerinde durulmakta ve kurum bakımı en son çözüm olarak düzenlenmektedir.
Soru 148
Sokak çocukları ve yaşadıkları sorunlarla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sokakta çalışan çocuğun korunmasına gerek yoktur.
B
Çocuğun ‘suç’ ile tanışması bireysel bir sorundur.
C
Günümüzde dünya genelinde 5-14 yaş grubunda 180 milyondan fazla çocuğun da tehlikeli işlerde çalıştığı tahmin edilmektedir.
D
Atauz'a göre; sokağın çocukları çoğunlukla harçlıklarını çıkarmak, aile geçimine katkıda bulunmak amacıyla sokakta çalışan çocukları ifade etmektedir.
E
Atauz'a göre; sokaktaki çocuklar, ailesi olmayan, evden kaçmış ya da atılmış veya çalışan çocukları ifade etmektedir.
Açıklama:
C şıkkı doğrudur. A şıkkı yanlıştır. Ülkemizde ise çocuk işçiliğinin en kötü biçimleri olarak sokaklarda yapılan işler, kentlerdeki enformel alanlarda yapılan işler, mevsimlik tarım işçiliği kapsamında yapılan işler ve kırsal yerleşim yerlerinde ve ev işlerinde gerçekleşen çocuk işçiliği gibi alanlar gösterilmektedir. B şıkkı yanlıştır. Çocuğun ‘suç’ ile tanışması toplumsal bir sorundur. Yani ‘çocuk suçluluğu’ kavramının kökeni hukuksal olmaktan çok sosyolojik ve psikolojiktir. D ve E şıkkı yanlıştır. Sokaktaki çocuklar çoğunlukla harçlıklarını çıkarmak, aile geçimine katkıda bulunmak ve bazen de tek başına ev geçindirmek amacıyla sokakta çalışan çocukları ifade etmektedir. Yere göre değişmekle birlikte sokakta görülen çocukların çoğu bu gruptandır ve çoğunluğu erkektir. Sokağın çocukları ise ailesi olmayan, evden kaçmış ya da atılmış veya da terk edilmiş, sürekli olarak sokaklarda başı boş dolaşan, yaşayan ve çalışan çocukları ifade etmektedir.
Soru 149
Aşağıdakilerden hangisi sokak çocuklarının korunması ve rehabilitasyonu için sosyal hizmet uygulamalarından değildir?
Seçenekler
A
ALO 163
B
Toplumla Çalışma Uygulamaları
C
Koruyucu aile uygulaması
D
Çocuk ve gençlik merkezleri
E
Ebeveyn bilinçlendirilmesi
Açıklama:
A şıkkı doğrudur. Sokak Çocuklarının Korunması ve Rehabilitasyonu İçin Sosyal Hizmet Uygulamaları:
• Ebeveyn bilinçlendirilmesi • Ailedeki çalışmayanlara iş imkanı sağlama • Yaşı çalışmak için uygun olan çocuklara meslek edindirme • Koruyucu aile uygulaması • Çocuk ve gençlik merkezleri • Toplumla Çalışma Uygulamaları • ALO 183 • Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın Sokakta Yaşayan/Çalıştırılan Çocuklara Yönelik Hizmet Modeli'dir.
• Ebeveyn bilinçlendirilmesi • Ailedeki çalışmayanlara iş imkanı sağlama • Yaşı çalışmak için uygun olan çocuklara meslek edindirme • Koruyucu aile uygulaması • Çocuk ve gençlik merkezleri • Toplumla Çalışma Uygulamaları • ALO 183 • Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın Sokakta Yaşayan/Çalıştırılan Çocuklara Yönelik Hizmet Modeli'dir.
Soru 150
Aşağıdakilerden hangisi, çocuğun cinsel istismarında anne baba ile ilgili risk faktörlerindendir?
Seçenekler
A
Çocukta davranış bozuklukları
B
İkiz, üçüz çocuklardan biri olmak
C
Düşük doğum ağırlıklı ve/veya prematüre çocuklar
D
Çocuğun beklenen, istenen cinsiyette olmaması
E
Düşük eğitim düzeyi
Açıklama:
E şıkkı doğrudur. Anne baba ile ilgili risk faktörleri şu şekildedir:
• Çocukluklarında istismara uğramış olmaları (ailede değişik tipte istismarların kuşaktan kuşağa geçmesi - saldırganlık) • Mutsuz çocukluk geçirmiş olmaları • Her türlü ruhsal problemler ve hastalıklar (depresyon, kişilik bozuklukları) • Duygusal açıdan olgunlaşmamış olmaları (çocuğun sorumluluğunu alabilecek olgunlukta olmamaları) Anne ve/veya babada ciddi cinsel sorunlar ve anormal cinsel eğilimler • Alkol ve/veya madde bağımlısı olmaları • Üvey anne veya üvey baba • Küçük yaşta (20 yaşın altında) doğum yapan anne • Sık aralıklarla doğum yapan anne • Ana babanın beklentilerinin çocuğun gelişimi ile uygunsuzluğu • İlgisiz, hoşgörüsüz ya da aşırı kaygılı olmaları • Düşük eğitim düzeyi • Anne ile baba arasındaki sorunlar, sevgisizlik, iletişim problemleri • Tek ebeveyn olmak (boşanma, ölüm, ayrı yaşama vb.) • Dış çevre ile ilişkisini kesmiş, anti sosyal ebeveyn
• Çocukluklarında istismara uğramış olmaları (ailede değişik tipte istismarların kuşaktan kuşağa geçmesi - saldırganlık) • Mutsuz çocukluk geçirmiş olmaları • Her türlü ruhsal problemler ve hastalıklar (depresyon, kişilik bozuklukları) • Duygusal açıdan olgunlaşmamış olmaları (çocuğun sorumluluğunu alabilecek olgunlukta olmamaları) Anne ve/veya babada ciddi cinsel sorunlar ve anormal cinsel eğilimler • Alkol ve/veya madde bağımlısı olmaları • Üvey anne veya üvey baba • Küçük yaşta (20 yaşın altında) doğum yapan anne • Sık aralıklarla doğum yapan anne • Ana babanın beklentilerinin çocuğun gelişimi ile uygunsuzluğu • İlgisiz, hoşgörüsüz ya da aşırı kaygılı olmaları • Düşük eğitim düzeyi • Anne ile baba arasındaki sorunlar, sevgisizlik, iletişim problemleri • Tek ebeveyn olmak (boşanma, ölüm, ayrı yaşama vb.) • Dış çevre ile ilişkisini kesmiş, anti sosyal ebeveyn
Ünite 7
Soru 1
Çocuklarla, işe yerleştirme ile ilgili olarak ilgilenen kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Milli Eğitim Bakanlığı
B
İş ve işçi bulma kurumu
C
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
D
Emnyet Müdürlüğü
E
Sağlık Bakanlığı
Açıklama:
Türkiye’de, çocuk ve gençlerle ilgili eğitim, sağlık, bakım, koruma, sosyal ve kültürel boyutuyla hizmet sunumu, farklı programlar çerçevesinde çeşitli kurum ve kuruluşlar tarafından yürütülmektedir. Örgün ve yaygın eğitim açısından Millî Eğitim Bakanlığı; koruyucu ve tedavi edici sağlık hizmetleri yönünden Sağlık Bakanlığı; serbest zamanları değerlendirme ve spor açısından Gençlik ve Spor Bakanlığı; işe yerleştirme ile ilgili olarak Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı; suça bulaşmış çocuk ve gençlerin rehabilitasyonu, eğitim süreçlerinin devamının sağlanması ve topluma kazandırılması, şiddete ve istismara uğrayan, sosyal haklarından mahrum bırakılan çocukların korunması ile ilgili olarak
Adalet Bakanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü; korunmaya muhtaç gençlerin bakımı ve yetiştirilmesi, gençlerin bireysel ve sosyal sorunlarının çözümüne yardımcı olunması ve rehberlik edilmesi, sosyal uyum ve gelişimlerinin sağlanmasında yardımcı olunması açısından Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı çocuk ve gençlere hizmet sunmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Adalet Bakanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü; korunmaya muhtaç gençlerin bakımı ve yetiştirilmesi, gençlerin bireysel ve sosyal sorunlarının çözümüne yardımcı olunması ve rehberlik edilmesi, sosyal uyum ve gelişimlerinin sağlanmasında yardımcı olunması açısından Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı çocuk ve gençlere hizmet sunmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 2
Tarihte çocukların korunmasına ilişkin ilk çalışmaları düzenli bir şekilde yapan devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mithat Paşa
B
Gazan Mahmut Han
C
II.Abdülhait
D
Vidinli Tevfik Paşa
E
Gazi Ahmet Muhtar Paşa
Açıklama:
Çocukların korunması meselesinin devlet tarafından ilk defa düzenli bir şekilde ele alınmasına İlhanlılar Devleti’nde rastlanır. 1295-1304 yılları arasında hükümdarlık yapmış olan Gazan Mahmut Han ülkedeki çocukların terbiye ve ıslahı için yetimhaneler açmıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 3
Korunmaya muhtaç çocuklarla ilgili her türlü bakım hizmetini yürüten kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
B
Sağlık Bakanlığı
C
Milli Eğitim Bakanlığı
D
Belediyeler
E
Adalet Bakanlığı
Açıklama:
Korunmaya Muhtaç Çocuklarla ilgili her türlü bakım hizmeti,Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 4
"Bedensel, zihinsel, ahlaki, sosyal ve duygusal gelişimi ile kişisel güvenliği tehlikede olan, ihmal veya istismar edilen yada suç mağduru çocuk"olarak tanımlanan kavra aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muhtaç çocuk
B
Korunmaya muhtaç çocuk
C
İstismar edilmiş çocuk
D
Engelli çocuk
E
Rehabilitasyona muhtaç çocuk
Açıklama:
Korunma ihtiyacı olan çocuk: Bedensel, zihinsel, ahlaki, sosyal ve duygusal gelişimi ile kişisel güvenliği tehlikede olan, ihmal veya istismar edilen yada suç mağduru çocuktur. Doğru cevap B'dir.
Soru 5
Çocuğun bakımından sorumlu olan kimselere çocuk yetiştirme konusunda; çocuklara da eğitim ve gelişimleri ile ilgili sorunlarının çözümünde yol göstermeye yönelik alınan tedbirler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eğitim tedbiri
B
Barınma tedbiri
C
Sağlık tedbiri
D
Danışmanlık tedbiri
E
Bakım tedbiri
Açıklama:
Danışmanlık tedbiri; çocuğun bakımından sorumlu olan kimselere çocuk yetiştirme konusunda; çocuklara da eğitim ve gelişimleri ile ilgili sorunlarının çözümünde yol göstermeye yöneliktir. Doğru cevap D'dir.
Soru 6
Çocukların hem bakımlarının hem de mesleki eğitimlerinin bir arada gerçekleştirildiği, büyük binalardan oluşan ancak ortaya çıkardığı sakıncalar nedeniyle dönüştürülmeye başlanmış kurum türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ev tipi kurumlar
B
Açık tip kurumlar
C
Site tipi kurumlar
D
Kapalı tip kurumlar
E
Kışla tipi kurumlar
Açıklama:
Kışla Tipi Kurumlar: Çocukları toplumdan ve (var olduğu takdirde) ailelerinden
soyutladığı için uygun bulunmayan bu kurum tipinde, çocukların hem bakımlarının hem de mesleki eğitimlerinin bir arada gerçekleştirildiği büyük binalar inşa edilmektedir. Çok sayıda çocuğun barındığı bu kışla tipi yapıların ortaya çıkardığı çok sayıdaki sakıncalar nedeniyle bu tür hizmetler zamanla daha küçük ve sevimli binalarda sürdürülmeye başlanmıştır. Artık bu tür kurumlar dönüştürülmektedir.
soyutladığı için uygun bulunmayan bu kurum tipinde, çocukların hem bakımlarının hem de mesleki eğitimlerinin bir arada gerçekleştirildiği büyük binalar inşa edilmektedir. Çok sayıda çocuğun barındığı bu kışla tipi yapıların ortaya çıkardığı çok sayıdaki sakıncalar nedeniyle bu tür hizmetler zamanla daha küçük ve sevimli binalarda sürdürülmeye başlanmıştır. Artık bu tür kurumlar dönüştürülmektedir.
Soru 7
2014 yıl sonu itibariyle kapatılmış olan hizmet kurumu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çocuk yuvaları
B
Sevgi evleri
C
Çocuk evleri
D
Yetiştirme yurtları
E
Yetiştirme evleri
Açıklama:
Çocuk Yuvaları, Çocuk Esirgeme Kurumu ile birlikte var olan çocuk yuvaları hizmet dönüşümü kapsamında 2014 yılının sonu itibarıyla kapatılmış ve çocuk evleri, sevgi evleri veya aile yanına yerleştirme gibi hizmet birimlerine çevrilmişlerdir. Doğru cevap A'dır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi evlat edinme şartları ile ilgili olarak yanlış bir bilgidir?
Seçenekler
A
Küçüğün, evlat edinen tarafından en az bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması
B
Evlat edinecek kişi veya eşlerin, evlat edinilenden en az on sekiz yaş büyük olması
C
Evlat edinen ile edinilen arasında en fazla 30 yaş fark olması,
D
Ayırt etme gücüne sahip olan küçüğün rızasının alınması
E
İlgili kanunlar gereği küçüğün ana ve babasının rızasının bulunması
Açıklama:
Evlat Edinme Şartları
• Küçüğün, evlat edinen tarafından en az bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması,
• Evlat edinmenin her hâlde küçüğün yararına bulunması ve evlat edinenin diğer
çocuklarının yararlarının, hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi,
• Evlat edinecek kişi veya eşlerin, evlat edinilenden en az on sekiz yaş büyük olması,
• Evlat edinen ile edinilen arasında en fazla 40 yaş fark olması. Doğru cevap C'dir.
• Küçüğün, evlat edinen tarafından en az bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması,
• Evlat edinmenin her hâlde küçüğün yararına bulunması ve evlat edinenin diğer
çocuklarının yararlarının, hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi,
• Evlat edinecek kişi veya eşlerin, evlat edinilenden en az on sekiz yaş büyük olması,
• Evlat edinen ile edinilen arasında en fazla 40 yaş fark olması. Doğru cevap C'dir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi evlat edinmek isteyenlerden istenen belgelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Nüfus müdürlüğü tarafından düzenlenen nüfus onayı kayıt örneği
B
İş yerinden alınan referans mektubu
C
Mal varlığını, gelir ve sosyal güvenlik durumunu gösterir belgeler,
D
Yerleşim yeri belgesi
E
Öğrenim durumunu gösterir belge
Açıklama:
şu belgeler istenir:
• Nüfus müdürlüğü tarafından düzenlenen nüfus onayı kayıt örneği,
• Başvuran ve birlikte yaşadığı aile fertlerinin Adli Sicil Kanunu kapsamında yer
alan, silinmiş kayıtlar da dâhil sabıka kayıtları,
• Mal varlığını, gelir ve sosyal güvenlik durumunu gösterir belgeler,
• Yerleşim yeri belgesi,
• Öğrenim durumunu gösterir belge,
• Fiziksel, zihinsel ve ruhsal bir engelinin, sürekli bakımı gerektiren, bulaşıcı veya
süreğen bir hastalığının bulunmadığını, ayrıca alkol veya uyuşturucu madde bağımlısı olmadığını belirten sağlık kurulu raporu,
• Türkiye’de yaşayan yabancı ülke vatandaşlarından veya yurt dışında yaşayan T.C. vatandaşlarından oturma izin belgesi ve küçüğün kabul eden ülkeye girmesine ve orada sürekli ikametine izin verildiğine veya verileceğine dair belge.
Doğru cevap B'dir.
• Nüfus müdürlüğü tarafından düzenlenen nüfus onayı kayıt örneği,
• Başvuran ve birlikte yaşadığı aile fertlerinin Adli Sicil Kanunu kapsamında yer
alan, silinmiş kayıtlar da dâhil sabıka kayıtları,
• Mal varlığını, gelir ve sosyal güvenlik durumunu gösterir belgeler,
• Yerleşim yeri belgesi,
• Öğrenim durumunu gösterir belge,
• Fiziksel, zihinsel ve ruhsal bir engelinin, sürekli bakımı gerektiren, bulaşıcı veya
süreğen bir hastalığının bulunmadığını, ayrıca alkol veya uyuşturucu madde bağımlısı olmadığını belirten sağlık kurulu raporu,
• Türkiye’de yaşayan yabancı ülke vatandaşlarından veya yurt dışında yaşayan T.C. vatandaşlarından oturma izin belgesi ve küçüğün kabul eden ülkeye girmesine ve orada sürekli ikametine izin verildiğine veya verileceğine dair belge.
Doğru cevap B'dir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi koruyucu aile adaylarında aranan şartlardan biri değildir?
Seçenekler
A
T.C vatandaşı olmak
B
Çocuk sahibi olmamak
C
En az ilkokul mezunu olmak
D
Düzenli gelire sahip olmak
E
Çocuğun öz anne-babası ya da vasisi olmamak
Açıklama:
Koruyucu aile adaylarında aranan şartlar;
• T.C. vatandaşı olmak
• Sürekli Türkiye’de ikamet etmek
• 25-65 yaş aralığında olmak
• En az ilkokul mezunu olmak
• Düzenli gelire sahip olmak
• Çocuğun öz anne-babası ya da vasisi olmamak. Doğru cevap B'dir.
• T.C. vatandaşı olmak
• Sürekli Türkiye’de ikamet etmek
• 25-65 yaş aralığında olmak
• En az ilkokul mezunu olmak
• Düzenli gelire sahip olmak
• Çocuğun öz anne-babası ya da vasisi olmamak. Doğru cevap B'dir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi çocuk ve gençlere destek veren kurum ve kuruluşlar arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Sağlık Bakanlığı
B
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
C
Adalet Bakanlığı
D
Ekonomi Bakanlığı
E
Emniyet Genel Müdürlüğü
Açıklama:
Türkiye’de, çocuk ve gençlerle ilgili eğitim, sağlık, bakım, koruma, sosyal ve kültürel boyutuyla hizmet sunumu, farklı programlar çerçevesinde çeşitli kurum ve kuruluşlar tarafından yürütülmektedir. Örgün ve yaygın eğitim açısından Milli Eğitim Bakanlığı; koruyucu ve tedavi edici sağlık hizmetleri yönünden Sağlık Bakanlığı; serbest zamanları değerlendirme ve spor açısından Gençlik ve Spor Bakanlığı; işe yerleştirme ile ilgili olarak Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı; suça bulaşmış çocuk ve gençlerin rehabilitasyonu,
eğitim süreçlerinin devamının sağlanması ve topluma kazandırılması, şiddete ve istismara uğrayan, sosyal haklarından mahrum bırakılan çocukların korunması ile ilgili olarak Adalet Bakanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü; korunmaya muhtaç gençlerin bakımı ve
yetiştirilmesi, gençlerin bireysel ve sosyal sorunlarının çözümüne yardımcı olunması ve rehberlik edilmesi, sosyal uyum ve gelişimlerinin sağlanmasında yardımcı olunması açısından Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı çocuk ve gençlere hizmet sunmaktadır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
eğitim süreçlerinin devamının sağlanması ve topluma kazandırılması, şiddete ve istismara uğrayan, sosyal haklarından mahrum bırakılan çocukların korunması ile ilgili olarak Adalet Bakanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü; korunmaya muhtaç gençlerin bakımı ve
yetiştirilmesi, gençlerin bireysel ve sosyal sorunlarının çözümüne yardımcı olunması ve rehberlik edilmesi, sosyal uyum ve gelişimlerinin sağlanmasında yardımcı olunması açısından Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı çocuk ve gençlere hizmet sunmaktadır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 12
Çocukların korunması işinin devlet tarafından düzenlenmesi ilk defa hangi devlet tarafından gerçekleştirilmiştir?
Seçenekler
A
Karahanlılar
B
Osmanlılar
C
İlhanlılar
D
Selçuklular
E
Gazneliler
Açıklama:
Çocukların korunması meselesinin devlet tarafından ilk defa düzenli bir şekilde ele alınmasına İlhanlılar Devleti’nde rastlanır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 13
1911 yılında Trablusgarp ve Balkan savaşları sonucunda çoğalan şehit ve yetimleri korumak amacıyla kurulan kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dâru’l Hayr-ı Alî
B
Daru’l-Eytam
C
Darülhayr-ı Ali
D
Himaye-i Etfal Cemiyeti
E
Dâru’ş-Şafaka
Açıklama:
1911 yılında Trablusgarp (1911) ve Balkan (1912) savaşları sonucunda çoğalan şehit yetimlerini korumak maksadıyla Daru’l-Eytam yetimhaneleri kurulmuştur. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 14
I. Çocuk Haklarına Dair Sözleşme
II. 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu
III. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu
IV. 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri korunmaya ihtiyacı olan çocukları da göz önüne alarak hazırlanmış mevzuatlar arasında yer almaktadır?
II. 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu
III. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu
IV. 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri korunmaya ihtiyacı olan çocukları da göz önüne alarak hazırlanmış mevzuatlar arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Korunma ihtiyacı olan çocuklar ulusal ve uluslararası mevzuatlarla korunmaktadır. Bu çocuk koruma hizmetleri; Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından “20 Kasım 1989” tarihinde kabul edilen Çocukluk Haklarına Dair Sözleşme, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu ve 1983 tarih ve 18235 sayılı Korunmaya Muhtaç Çocukların Tespiti, İnceleme Korunma Kararlarının Alınması ve Kaldırılmasına İlişkin Yönetmelik kapsamında yürütülmektedir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi çocuk koruma kanunu kapsamındaki koruyucu ve destekleyici tedbirler arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Eğitim tedbiri
B
Sağlık tedbiri
C
Çözümleme tedbiri
D
Barınma tedbiri
E
Danışmanlık tedbiri
Açıklama:
Koruyucu ve destekleyici tedbirler, çocuğun öncelikle kendi aile ortamında korunmasını sağlamaya yönelik danışmanlık, eğitim, bakım, sağlık ve barınma konularında alınacak tedbirler olarak tanımlanmaktadır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 16
Asıl amacı genel eğitim-öğretim kurumları dışında kalan, zihinsel engelli, işitme engelli, suçlu ya da uyumsuz çocukların eğitim-öğretimine tahsis edilmiş olan kurum tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Açık tip kurumlar
B
Kışla tipi kurumlar
C
Site tipi kurumlar
D
Okul tipi kurumlar
E
Ev tipi kurumlar
Açıklama:
Asıl amacı genel eğitim-öğretim kurumları dışında kalan, zihinsel engelli, işitme engelli, suçlu ya da
uyumsuz çocukların eğitim-öğretimine tahsis edilmiş olan kurumlar, okul tipi kurumlardır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
uyumsuz çocukların eğitim-öğretimine tahsis edilmiş olan kurumlar, okul tipi kurumlardır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi evlat edinme şartlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Evlat edinen ile edinilen arasında en fazla 30 yaş fark olması
B
Ayırt etme gücüne sahip olan küçüğün rızasının alınması
C
İlgili kanunlar gereği küçüğün ana ve babasının rızasının bulunması
D
Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya her ikisinin de otuz yaşını doldurmuş bulunmaları
E
Evlat edinecek kişi veya eşlerin, evlat edinilenden en az on sekiz yaş büyük olması
Açıklama:
Evlat edinme şartları şu şekildedir;
• Küçüğün, evlat edinen tarafından en az bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması,
• Evlat edinmenin her hâlde küçüğün yararına bulunması ve evlat edinenin diğer çocuklarının yararlarının, hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi,
• Evlat edinecek kişi veya eşlerin, evlat edinilenden en az on sekiz yaş büyük olması,
• Evlat edinen ile edinilen arasında en fazla 40 yaş fark olması,
• Ayırt etme gücüne sahip olan küçüğün rızasının alınması,
• İlgili kanunlar gereği küçüğün ana ve babasının rızasının bulunması,
• Küçüğün vesayet altında olması halinde, Türk Medeni Kanunu’nca öngörülen vesayet dairelerinin izninin alınmış olması,
• Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya her ikisinin de otuz yaşını doldurmuş bulunmaları
Doğru yanıt A seçeneğidir.
• Küçüğün, evlat edinen tarafından en az bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması,
• Evlat edinmenin her hâlde küçüğün yararına bulunması ve evlat edinenin diğer çocuklarının yararlarının, hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi,
• Evlat edinecek kişi veya eşlerin, evlat edinilenden en az on sekiz yaş büyük olması,
• Evlat edinen ile edinilen arasında en fazla 40 yaş fark olması,
• Ayırt etme gücüne sahip olan küçüğün rızasının alınması,
• İlgili kanunlar gereği küçüğün ana ve babasının rızasının bulunması,
• Küçüğün vesayet altında olması halinde, Türk Medeni Kanunu’nca öngörülen vesayet dairelerinin izninin alınmış olması,
• Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya her ikisinin de otuz yaşını doldurmuş bulunmaları
Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 18
I. Çocuğun yetenekleri ve becerisine göre eğitim, öğretimi ve iyi bir meslek sahibi edinmesi için gerekli çabayı göstermek
II. Çocuğun varsa öz ailesi ve akrabaları ile uygun görülen şekil ve zamanda görüşmesini sağlamak
III. Çocukla ilgili mesleki çalışmaları yürüten sosyal çalışmacıya gerekli koşulları hazırlamak
IV. Adres ve ikametgâh değişikliklerini önceden il müdürlüğü’ne bildirmek
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri koruyucu ailenin yükümlülükleri arasında yer almaktadır?
II. Çocuğun varsa öz ailesi ve akrabaları ile uygun görülen şekil ve zamanda görüşmesini sağlamak
III. Çocukla ilgili mesleki çalışmaları yürüten sosyal çalışmacıya gerekli koşulları hazırlamak
IV. Adres ve ikametgâh değişikliklerini önceden il müdürlüğü’ne bildirmek
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri koruyucu ailenin yükümlülükleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
III ve IV
D
I,II ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Koruyucu ailenin yükümlülükleri aşağıda yer almaktadır:
• Yanına yerleştirilen çocuğun fiziksel ve psikososyal gelişiminin sağlıklı olabilmesi için gerekli şartları sağlamak
• Çocuğun yetenekleri ve becerisine göre eğitim, öğretimi ve iyi bir meslek sahibi edinmesi için gerekli çabayı göstermek
• Çocuğun varsa öz ailesi ve akrabaları ile uygun görülen şekil ve zamanda görüşmesini sağlamak
• Çocukla ilgili mesleki çalışmaları yürüten sosyal çalışmacıya gerekli koşulları hazırlamak
• Adres ve ikametgâh değişikliklerini önceden il müdürlüğü’ne bildirmek
• Görev veya tatil amacı ile çocukla birlikte yurt dışına gidilmek istenmesi durumunda, çocuğun veli ya da vasisinin izni gerektiğinden, yasal işlemlerin tamamlanmasına yetecek süre göz önüne alınarak, en kısa sürede durumu il müdürlüğüne bildirmektir.
Doğru yanıt E seçeneğidir.
• Yanına yerleştirilen çocuğun fiziksel ve psikososyal gelişiminin sağlıklı olabilmesi için gerekli şartları sağlamak
• Çocuğun yetenekleri ve becerisine göre eğitim, öğretimi ve iyi bir meslek sahibi edinmesi için gerekli çabayı göstermek
• Çocuğun varsa öz ailesi ve akrabaları ile uygun görülen şekil ve zamanda görüşmesini sağlamak
• Çocukla ilgili mesleki çalışmaları yürüten sosyal çalışmacıya gerekli koşulları hazırlamak
• Adres ve ikametgâh değişikliklerini önceden il müdürlüğü’ne bildirmek
• Görev veya tatil amacı ile çocukla birlikte yurt dışına gidilmek istenmesi durumunda, çocuğun veli ya da vasisinin izni gerektiğinden, yasal işlemlerin tamamlanmasına yetecek süre göz önüne alınarak, en kısa sürede durumu il müdürlüğüne bildirmektir.
Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 19
I. Sosyal inceleme yapılır.
II. Koruyucu aile ile ilişkiler düzenli yürütülür.
III. Koruyucu aile eğitimleri planlanır.
IV. Çocuk aileye yerleştirilir.
Yukarıda sıra gözetilmeden verilen koruyucu aile biriminin görevleri, öncelik sonralık sırasına göre aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
II. Koruyucu aile ile ilişkiler düzenli yürütülür.
III. Koruyucu aile eğitimleri planlanır.
IV. Çocuk aileye yerleştirilir.
Yukarıda sıra gözetilmeden verilen koruyucu aile biriminin görevleri, öncelik sonralık sırasına göre aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
II-III-IV-I
C
I-IV-III-II
D
IV-II-I-III
E
III-IV-II-I
Açıklama:
Koruyucu aile birimi görevlerini şu sıraya göre yapar:
a. Başvurular alınır.
b. Sosyal inceleme yapılır.
c. Dosya oluşturulur.
d. Çocuk ile aile uyumlaştırılır.
e. Çocuk aileye yerleştirilir.
f. Çocuk aile yanında izlenir, bakımı, sağlık durumu ve eğitimine yönelik tedbir kararları yerine getirilir.
g. Koruyucu aile eğitimleri planlanır.
h. Koruyucu aile ile ilişkiler düzenli yürütülür.
i. Çocuğun öz ailesi ve yakınlarıyla görüştürülmesi ile ilgili planlama yapılır ve uygulanır.
Doğru yanıt C seçeneğidir.
a. Başvurular alınır.
b. Sosyal inceleme yapılır.
c. Dosya oluşturulur.
d. Çocuk ile aile uyumlaştırılır.
e. Çocuk aileye yerleştirilir.
f. Çocuk aile yanında izlenir, bakımı, sağlık durumu ve eğitimine yönelik tedbir kararları yerine getirilir.
g. Koruyucu aile eğitimleri planlanır.
h. Koruyucu aile ile ilişkiler düzenli yürütülür.
i. Çocuğun öz ailesi ve yakınlarıyla görüştürülmesi ile ilgili planlama yapılır ve uygulanır.
Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi sosyal çalışma görevlilerinin görev yerlerine göre ayrıldığı kategoriler arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Mahkemeye atanan sosyal çalışma görevlisi
B
Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan sosyal çalışma görevlisi
C
Avrupa Birliği destekli sosyal çalışma görevlisi
D
Serbest icra eden sosyal çalışma görevlisi
E
Denetimli serbestlik görevlisi olarak istihdam edilen sosyal çalışma görevlisi
Açıklama:
Çocuk hukuku alanında görev yapan sosyal çalışma görevlileri, görev yerlerine göre bazı kategorilere ayrılır:
• Mahkemeye atanan sosyal çalışma görevlisi
• ASPB’ de çalışan sosyal çalışma görevlisi
• Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan sosyal çalışma görevlisi
• Serbest icra eden sosyal çalışma görevlisi
• Denetimli serbestlik görevlisi olarak istihdam edilen sosyal çalışma görevlisi
Doğru yanıt C seçeneğidir.
• Mahkemeye atanan sosyal çalışma görevlisi
• ASPB’ de çalışan sosyal çalışma görevlisi
• Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan sosyal çalışma görevlisi
• Serbest icra eden sosyal çalışma görevlisi
• Denetimli serbestlik görevlisi olarak istihdam edilen sosyal çalışma görevlisi
Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 21
İstenen ve beklenen verimin alınamamasından ötürü 2014 yılında kapatılan çocuk yuvalarının yerine aşağıdaki kurumlardan hangisi açılmıştır?
Seçenekler
A
Yetiştime yurtları
B
Sevgi ve çocuk evleri
C
Çocuk izlem merkezi
D
Çocuk esirgeme kurumu
E
Çocuk büyütme yurtları
Açıklama:
Çocuk Esirgeme Kurumu ile birlikte var olan çocuk yuvaları hizmet dönüşümü kapsamında 2014 yılının sonu itibarıyla kapatılmış ve yerine sevgi ve çocuk evleri açılmıştır.
Soru 22
I. Küçüğün anne ve babasının rızasının olması. II. Evlat edinen ve edinilen arasında en fazla 25 yaş fark olması. III. Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları ya da her ikisinin de otuz yaşını doldurmus olması. Yukarıdakilerden hangisi/hangileri evlat edinme şartlarından değildir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I ve III
Açıklama:
Evlat edinen ile edinilen arasında en fazla 40 yaş fark olmalıdır.
Yalnız III
Yalnız III
Soru 23
I. Öğrenim durumunu gösterir belge
II. Sabıka kaydı
III. Yerleşim yeri belgesi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri evlat edinmek isteyenlerden istenen belgelerdendir?
II. Sabıka kaydı
III. Yerleşim yeri belgesi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri evlat edinmek isteyenlerden istenen belgelerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Öğrenim durumunu gösterir belge, Sabıka kaydı ve Yerleşim yeri belgesi evlat edinmek isteyenlerden istenen belgeler arasında yer almaktadır.
I, II ve III
I, II ve III
Soru 24
I. Evlat edinenin soy adını alır.
II. Evlat edinenin mirasçısı olamazlar.
III. Yasal olarak öz çocukların haklarına sahip olamazlar.
Evlat edinilen çocuğun sahip olduğu haklarla ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Evlat edinenin mirasçısı olamazlar.
III. Yasal olarak öz çocukların haklarına sahip olamazlar.
Evlat edinilen çocuğun sahip olduğu haklarla ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız I
C
Yalnız III
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Evlat Edinilen Çocuğun Sahip Olduğu Haklar şöyledir: Evlat edinilmiş çocuklar yasal olarak öz çocukların haklarına sahip olurlar. Ana ve babaya ait olan haklar ve hükümlülükler evlat edinene geçer. Evlat edinilen, evlat edinenin mirasçısı olur. Evlat edinilen küçük ise evlat edinenin soy adını alır.
Yalnız I
Yalnız I
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi koruyucu ailelerin yükümlülüklerinden değildir?
Seçenekler
A
Yanına yerleştirilen çocuğun fiziksel ve psikososyal gelişiminin sağlıklı olabilmesi için gerekli şartları sağlamak.
B
Çocuğun beceri ve yeteneklerine göre eğitimi, öğretimi ve iyi bir meslek sahibi olması için gerekli çabayı göstermek.
C
Adres ve ikamet değişikliklerini il müdürlüklerine bildirmeleri gerekir.
D
İsterlerse çocuğunun öz ailesi ile görüşmesine izin vermeyebilirler.
E
Çocukla ilgili çalışmalar sürdüren sosyal çalışmacıya gerekli koşulları hazırlamak.
Açıklama:
Koruyucu aileler çocuğun varsa öz ailesi ve akrabaları ile uygun görülen şekil ve zamanda görüşmesini sağlamakla yükümlüdür.
İsterlerse çocuğunun öz ailesi ile görüşmesine izin vermeyebilirler.
İsterlerse çocuğunun öz ailesi ile görüşmesine izin vermeyebilirler.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi koruyucu aile olmanın şartlarından değildir?
Seçenekler
A
Üniversite mezunu olmak
B
T.C. vatandaşı olmak
C
Düzenli gelire sahip olmak
D
Sürekli Türkiye’de ikamet etmek
E
25-65 yaş aralığında olmak
Açıklama:
Koruyucu aile olmak isteyen birey en az ilkokul mezunu olmak zorundadır.
Üniversite mezunu olmak
Üniversite mezunu olmak
Soru 27
- Geçici koruyucu aile modeli
- Süreli koruyucu aile modeli
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri koruyucu hizmet bakım türlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Geçici koruyucu aile modeli, Süreli koruyucu aile modeli, Uzmanlaşmış koruyucu aile modeli ve Akraba veya yakın çevre koruyucu aile modeli olmak üzere dört farklı koruyucu aile modeli vardır.
I ve II
I ve II
Soru 28
18 yaş altında veya 18 yaşından büyük olup akıl sağlığı yerinde olmayan bireylerin cinsel istismara veya taciz ya da tecavüze uğramış olma şüphesi ile görevli savcının talimatı ile getirildiği merkez aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çocuk izlem merkezi
B
Çocuk koordinasyon merkezi
C
Çocuk esirgeme kurumu
D
Sevgi evleri
E
Çocuk evleri
Açıklama:
18 yaş altındakilerin veya 18 yaşından büyük olup akıl sağlığı yerinde olmayanların cinsel istismara veya taciz ya da tecavüze uğramış olma şüphesi üzerine görevli savcının talimatı ile mağdur Çocuk İzlem Merkezine getirilir.
Çocuk izlem merkezi
Çocuk izlem merkezi
Soru 29
Cumhuriyet öncesi dönemde, çocukların korunması konusunun devlet tarafından ilk defa düzenli bir şekilde ele alınması hangi devlet dönemindedir?
Seçenekler
A
Osmanlı Devleti
B
Uygurlar
C
İlhanlılar Devleti
D
Uygurlar
E
Göktürk Devleti
Açıklama:
Çocukların korunması meselesinin devlet tarafından ilk defa dü zenli bir şekilde ele alınmasına İlhanlılar Devleti’nde rastlanır
Soru 30
- Danışmanlık tedbiri
- Eğitim tedbiri
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri koruyucu ve destekleyici tedbirler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çocuk koruma kanunu Koruyucu ve destekleyici tedbirler üzerine bina edilerek rehberlik, danışmanlık ve bakım hizmetlerini öne çıkarmaktadır. Bu kapsamda koruyucu ve destekleyici tedbirler, çocuğun öncelikle kendi aile ortamında korunmasını sağlamaya yönelik danışmanlık, eğitim, bakım, sağlık ve barınma konularında alınacak tedbirler olarak tanımlanmaktadır.
I, II ve III
I, II ve III
Soru 31
Çocuğun bakımından sorumlu olan kimselere çocuk yetiştirme konusunda; çocuklara da eğitim ve gelişimleri ile ilgili sorunlarının çözümünde yol gösterme, çocuklara yönelik koruyucu ve destekleyici tedbirlerden hangisini açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Eğitim tedbiri
B
Bakım tedbiri
C
Sağlık tedbiri
D
Barınma tedbiri
E
Danışmanlık tedbiri
Açıklama:
Danışmanlık tedbiri; çocuğun bakımından sorumlu olan kimselere çocuk yetiştirme konusunda; çocuklara da eğitim ve gelişimleri ile ilgili sorunlarının çözümünde yol göstermeye,
b. Eğitim tedbiri; çocuğun bir eğitim kurumuna gündüzlü veya yatılı olarak devamına; iş ve meslek edinmesi amacıyla bir meslek veya sanat edinme kursuna gitmesine veya meslek sahibi bir ustanın yanına yahut kamuya ya da özel sektöre ait
işyerlerine yerleştirilmesine,
c. Bakım tedbiri; çocuğun bakımından sorumlu olan kimsenin herhangi bir nedenle görevini yerine getirememesi hâlinde, çocuğun resmî veya özel bakım yurdu ya da koruyucu aile hizmetlerinden yararlandırılması veya bu kurumlara yerleştirilmesine,
d. Sağlık tedbiri; çocuğun fiziksel ve ruhsal sağlığının korunması ve tedavisi için gerekli geçici veya sürekli tıbbi bakım ve rehabilitasyonuna, bağımlılık yapan maddeleri kullananların tedavilerinin yapılmasına,
e. Barınma tedbiri; barınma yeri olmayan çocuklu kimselere veya hayatı tehlikede olan hamile kadınlara uygun barınma yeri sağlamaya öncelik tedbirlerdir.
b. Eğitim tedbiri; çocuğun bir eğitim kurumuna gündüzlü veya yatılı olarak devamına; iş ve meslek edinmesi amacıyla bir meslek veya sanat edinme kursuna gitmesine veya meslek sahibi bir ustanın yanına yahut kamuya ya da özel sektöre ait
işyerlerine yerleştirilmesine,
c. Bakım tedbiri; çocuğun bakımından sorumlu olan kimsenin herhangi bir nedenle görevini yerine getirememesi hâlinde, çocuğun resmî veya özel bakım yurdu ya da koruyucu aile hizmetlerinden yararlandırılması veya bu kurumlara yerleştirilmesine,
d. Sağlık tedbiri; çocuğun fiziksel ve ruhsal sağlığının korunması ve tedavisi için gerekli geçici veya sürekli tıbbi bakım ve rehabilitasyonuna, bağımlılık yapan maddeleri kullananların tedavilerinin yapılmasına,
e. Barınma tedbiri; barınma yeri olmayan çocuklu kimselere veya hayatı tehlikede olan hamile kadınlara uygun barınma yeri sağlamaya öncelik tedbirlerdir.
Soru 32
Korunmaya muhtaç çocukların dış dünya ile ilişkisinin neredeyse tamamen kesildiği; barınma, okul, hastane sinema vs. tüm imkânların aynı mekân içinde gerçekleştirildiği kurum tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kapalı tip kurumlar
B
Açık tip kurumlar
C
Aşamalı kurumlar
D
Destek tipi kurumlar
E
Çoklu kurumlar
Açıklama:
Kurum tiplerini kapalı ve açık tip kurumlar diye iki kısma ayırabiliriz.
1. Kapalı Tip Kurumlar: Çocuğun dış dünya ile ilişkisinin neredeyse tamamen kesildiği kapalı tip kurumlarda barınma, okul, hastane sinema vs. tüm imkânlar hep aynı mekân içinde gerçekleştirilmektedir.
2. Açık Tip Kurumlar: Bakıma muhtaç çocukların okul, hastane, sinema gibi ihtiyaçları toplum içinde yer alan kurumlardan sağlanmakta, bu yolla çocukların toplum ile olan bağı kuvvetlendirilmeye çalışılmaktadır. Açık kurumlar, çocukların gelişimi açısından daha uygun bir bakım yöntemidir.
1. Kapalı Tip Kurumlar: Çocuğun dış dünya ile ilişkisinin neredeyse tamamen kesildiği kapalı tip kurumlarda barınma, okul, hastane sinema vs. tüm imkânlar hep aynı mekân içinde gerçekleştirilmektedir.
2. Açık Tip Kurumlar: Bakıma muhtaç çocukların okul, hastane, sinema gibi ihtiyaçları toplum içinde yer alan kurumlardan sağlanmakta, bu yolla çocukların toplum ile olan bağı kuvvetlendirilmeye çalışılmaktadır. Açık kurumlar, çocukların gelişimi açısından daha uygun bir bakım yöntemidir.
Soru 33
Az sayıda (6-8) çocuk grubuna yönelik olan, küçük odalarda yatılan ve küçük odalarda yemek masalarında yemek yenilen ünitelerden oluşan kurum türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ev tipi kurumlar
B
Kışla tipi kurumlar
C
Site tipi kurumlar
D
Okul tipi kurumlar
E
Hastane tipi kurumlar
Açıklama:
1. Kışla Tipi Kurumlar: Çocukları toplumdan ve (var olduğu takdirde) ailelerinden soyutladığı için uygun bulunmayan bu kurum tipinde, çocukların hem bakımlarının hem de mesleki eğitimlerinin bir arada gerçekleştirildiği büyük binalar inşa edilmektedir. Çok sayıda çocuğun barındığı bu kışla tipi yapıların ortaya çıkardığı çok sayıdaki sakıncalar nedeniyle bu tür hizmetler zamanla daha küçük ve sevimli binalarda sürdürülmeye başlanmıştır. Artık bu tür kurumlar dönüştürülmektedir.
2. Okul Tipi Kurumlar: İkinci basamakta yer alan kurumlar ise asıl amacı genel eğitim-öğretim kurumları dışında kalan, zihinsel engelli, işitme engelli, suçlu ya da uyumsuz çocukların eğitim-öğretimine tahsis edilmiş olan kurumlardır.
3. Site Tipi Kurumlar: Kışla tipi kuruluşlarda kalan çocuklardan daha az korunmaya muhtaç çocuğun kalabileceği, küçük müstakil binalardan oluşan ve eve benzeyen sitelerdir.
4. Ev Tipi Kurumlar: Kurumsal gelişim sürecinde gelinen son aşama ise az sayıda (6-8) çocuk grubuna yönelik olan, büyük yatakhaneler ile yemekhaneler yerine küçük odalarda yatılan ve küçük odalarda yemek masalarında yemek yenilen ünitelerden teşekkül etmektedir.
2. Okul Tipi Kurumlar: İkinci basamakta yer alan kurumlar ise asıl amacı genel eğitim-öğretim kurumları dışında kalan, zihinsel engelli, işitme engelli, suçlu ya da uyumsuz çocukların eğitim-öğretimine tahsis edilmiş olan kurumlardır.
3. Site Tipi Kurumlar: Kışla tipi kuruluşlarda kalan çocuklardan daha az korunmaya muhtaç çocuğun kalabileceği, küçük müstakil binalardan oluşan ve eve benzeyen sitelerdir.
4. Ev Tipi Kurumlar: Kurumsal gelişim sürecinde gelinen son aşama ise az sayıda (6-8) çocuk grubuna yönelik olan, büyük yatakhaneler ile yemekhaneler yerine küçük odalarda yatılan ve küçük odalarda yemek masalarında yemek yenilen ünitelerden teşekkül etmektedir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi korunmaya muhtaç çocuklar için kurum bakımının sakıncalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kendine özel ve kendine ait bir alanın olmaması
B
Anne özlemi, sık sık bakıcı değişmesi
C
Çocuğun maddi ihtiyaçlarını ve bakımını karşılaması
D
Gürültülü oması, çocuğu huzursuz kılması
E
Anne kucağı ihtiyacını karşılayamaması
Açıklama:
Kurum bakımının bazı sakıncaları vardır. Bunları şöyle sıralayabiliriz:
• Her çocuk şefkate ve kendine yakın olan birinin sevgi, anlayış ve güvencesine muhtaçtır. Bunun için özel eşyaları, odası olmalı, alışveriş yapabileceği, arkadaşlarını kabul edebileceği ekonomik olanakları bulunmalıdır. Ne var ki kurum bu olanakları ona sağlayamaz.
• Kurumda anne özlemi ya da sık sık bakıcının değişmesi söz konusu olup bu durum çocuk üzerinde olumsuz etki yaratmaktadır.
• Kurumun geniş binaları, koridor ve merdivenleri, gürültü olmasına olanak vermekte ve bu durum çocuğu huzursuz kılmaktadır.
• Bazı çocukların (özellikle 3 yaşından küçük çocukların) özel bakıma ve anne kucağına ihtiyaçları vardır. Kurum bakımı ise bu ihtiyacı karşılayamaz.
• Her çocuk şefkate ve kendine yakın olan birinin sevgi, anlayış ve güvencesine muhtaçtır. Bunun için özel eşyaları, odası olmalı, alışveriş yapabileceği, arkadaşlarını kabul edebileceği ekonomik olanakları bulunmalıdır. Ne var ki kurum bu olanakları ona sağlayamaz.
• Kurumda anne özlemi ya da sık sık bakıcının değişmesi söz konusu olup bu durum çocuk üzerinde olumsuz etki yaratmaktadır.
• Kurumun geniş binaları, koridor ve merdivenleri, gürültü olmasına olanak vermekte ve bu durum çocuğu huzursuz kılmaktadır.
• Bazı çocukların (özellikle 3 yaşından küçük çocukların) özel bakıma ve anne kucağına ihtiyaçları vardır. Kurum bakımı ise bu ihtiyacı karşılayamaz.
Soru 35
13-18 yaş arası korunmaya muhtaç gençlerin himaye edildiği, bakıldığı, bir iş veya meslek sahibi edildikleri, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’na bağlı olarak faaliyet gösteren yatılı sosyal hizmet kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çocuk yuvaları
B
Yetiştirme yurtları
C
Sığınma yuvaları
D
Bakım yuvaları
E
Kamplar
Açıklama:
13-18 yaş arası korunmaya muhtaç gençlerin himaye edildiği, bakıldığı, bir iş veya meslek sahibi edildikleri, ASPB’na bağlı olarak faaliyet gösteren yatılı sosyal hizmet kuruluşları yetiştirme yurtlarıdır.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi evlat edinme şartlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Evlat edinmenin her hâlde küçüğün yararına bulunması
B
Evlat edinecek kişi veya eşlerin, evlat edinilenden en az on sekiz yaş büyük olması
C
Evlat edinen ile edinilen arasında en fazla 40 yaş fark olması
D
Ayırt etme gücüne sahip olan küçüğün rızasının alınması
E
Eşlerin en az on yıldan beri evli olmaları
Açıklama:
Evlat Edinme Şartları
• Küçüğün, evlat edinen tarafından en az bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması,
• Evlat edinmenin her hâlde küçüğün yararına bulunması ve evlat edinenin diğer çocuklarının yararlarının, hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi,
• Evlat edinecek kişi veya eşlerin, evlat edinilenden en az on sekiz yaş büyük olması,
• Evlat edinen ile edinilen arasında en fazla 40 yaş fark olması,
• Ayırt etme gücüne sahip olan küçüğün rızasının alınması,
• İlgili kanunlar gereği küçüğün ana ve babasının rızasının bulunması,
• Küçüğün vesayet altında olması halinde, Türk Medeni Kanunu’nca öngörülen vesayet dairelerinin izninin alınmış olması,
• Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya her ikisinin de otuz yaşını doldurmuş bulunmaları.
• Küçüğün, evlat edinen tarafından en az bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması,
• Evlat edinmenin her hâlde küçüğün yararına bulunması ve evlat edinenin diğer çocuklarının yararlarının, hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi,
• Evlat edinecek kişi veya eşlerin, evlat edinilenden en az on sekiz yaş büyük olması,
• Evlat edinen ile edinilen arasında en fazla 40 yaş fark olması,
• Ayırt etme gücüne sahip olan küçüğün rızasının alınması,
• İlgili kanunlar gereği küçüğün ana ve babasının rızasının bulunması,
• Küçüğün vesayet altında olması halinde, Türk Medeni Kanunu’nca öngörülen vesayet dairelerinin izninin alınmış olması,
• Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya her ikisinin de otuz yaşını doldurmuş bulunmaları.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi evlat edinilen çocuğun sahip olduğu haklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Evlat edinilmiş çocuklar yasal olarak öz çocukların haklarına sahip olurlar.
B
Ana ve babaya ait olan haklar ve hükümlülükler evlat edinene geçer.
C
Evlat edinilen, yalnızca 18 yaşına kadar evlat edinen ailenin yanında kalabilir.
D
Evlat edinilen, evlat edinenin mirasçısı olur.
E
Evlat edinilen küçük ise evlat edinenin soyadını alır.
Açıklama:
Evlat Edinilen Çocuğun Sahip Olduğu Haklar
• Evlat edinilmiş çocuklar yasal olarak öz çocukların haklarına sahip olurlar.
• Ana ve babaya ait olan haklar ve hükümlülükler evlat edinene geçer.
• Evlat edinilen, evlat edinenin mirasçısı olur.
• Evlat edinilen küçük ise evlat edinenin soyadını alır.
• Evlat edinilmiş çocuklar yasal olarak öz çocukların haklarına sahip olurlar.
• Ana ve babaya ait olan haklar ve hükümlülükler evlat edinene geçer.
• Evlat edinilen, evlat edinenin mirasçısı olur.
• Evlat edinilen küçük ise evlat edinenin soyadını alır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi koruyucu aile olma şartlarından biridir?
Seçenekler
A
Yabancı ülke vatandaşı olmak
B
35-65 yaş aralığında olmak
C
En az lise mezunu olmak
D
Düzenli gelire sahip olmak
E
Çocuğun öz anne ve babası olmak
Açıklama:
Koruyucu aile adaylarında aranan şartlar;
• T.C. vatandaşı olmak
• Sürekli Türkiye’de ikamet etmek
• 25-65 yaş aralığında olmak
• En az ilkokul mezunu olmak
• Düzenli gelire sahip olmak
• Çocuğun öz anne-babası ya da vasisi olmamak
• T.C. vatandaşı olmak
• Sürekli Türkiye’de ikamet etmek
• 25-65 yaş aralığında olmak
• En az ilkokul mezunu olmak
• Düzenli gelire sahip olmak
• Çocuğun öz anne-babası ya da vasisi olmamak
Soru 39
0-6 yaş arasında çocuğu bulunan annelere çocuklarını düzenli olarak doktor kontrolüne götürmeleri şartıyla verilen şartlı nakit transferi türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Şartlı sağlık yardımı
B
Şartlı gebelik yardımı
C
Şartlı eğitim yardımı
D
Şartlı sosyalleşme yardımı
E
Şartlı fiziksl yardım
Açıklama:
Şartlı nakit transferi 3 grupta toplayabiliriz.
Şartlı Gebelik Yardımı: Gebe kadınlara doğumlarını hastanede gerçekleştirmeleri ve gebelikleri süresince düzenli olarak doktor muayenesine gitmeleri şartıyla verilen ŞNT yardım türüdür. İlgili kişilerin doğumlarını hastanede yaptıklarında bir kereliğine, gebelik süresince düzenli doktor muayenesinden geçmeleri neticesinde her ay, doğumdan sonra doktor muayenesinden geçtiklerinde 2 kereye mahsus farklı miktarlarda para ödenmektedir. Şartlı Sağlık Yardımı: 0-6 yaş arasında çocuğu bulunan annelere çocuklarını düzenli olarak doktor kontrolüne götürmeleri şartıyla verilen ŞNT yardım türüdür.
Şartlı Eğitim Yardımı: İmkânsızlıklar nedeniyle çocuklarını okula gönderemeyen ailelerin çocuklarının okula düzenli olarak devam etmeleri şartıyla 2 ayda bir nakit yardım yapılmaktadır. 7-18 yaş arasında ilköğretim ve ortaöğretime giden çocuğu olan annelere çocukların okula devam etmesi şartıyla verilen yardım türüdür. Son yapılan çalışmayla okul öncesi eğitim kurumlarında eğitim gören çocuklar için de şartlı eğitim yardımı verilebileceği kararlaştırılmıştır.
Şartlı Gebelik Yardımı: Gebe kadınlara doğumlarını hastanede gerçekleştirmeleri ve gebelikleri süresince düzenli olarak doktor muayenesine gitmeleri şartıyla verilen ŞNT yardım türüdür. İlgili kişilerin doğumlarını hastanede yaptıklarında bir kereliğine, gebelik süresince düzenli doktor muayenesinden geçmeleri neticesinde her ay, doğumdan sonra doktor muayenesinden geçtiklerinde 2 kereye mahsus farklı miktarlarda para ödenmektedir. Şartlı Sağlık Yardımı: 0-6 yaş arasında çocuğu bulunan annelere çocuklarını düzenli olarak doktor kontrolüne götürmeleri şartıyla verilen ŞNT yardım türüdür.
Şartlı Eğitim Yardımı: İmkânsızlıklar nedeniyle çocuklarını okula gönderemeyen ailelerin çocuklarının okula düzenli olarak devam etmeleri şartıyla 2 ayda bir nakit yardım yapılmaktadır. 7-18 yaş arasında ilköğretim ve ortaöğretime giden çocuğu olan annelere çocukların okula devam etmesi şartıyla verilen yardım türüdür. Son yapılan çalışmayla okul öncesi eğitim kurumlarında eğitim gören çocuklar için de şartlı eğitim yardımı verilebileceği kararlaştırılmıştır.
Soru 40
Çocukların cinsel istismara maruz kaldığına dair bilginin kolluk kuvvetlerine ulaşmasının ardından, çocuğun ifadesinin uzmanlarla birlikte alınması, merkezden çıkarılmadan muayenenin yapılması gibi gerekli ispat araçlarının bir araya getirilmesini, mağdur çocuğa psikolojik olarak daha fazla zarar vermeden yapılmasını sağlamak için kurulan merkez aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çocuk koruma merkezleri
B
Çocuk sığınma merkezleri
C
Çocuk eğitim merkezleri
D
Çocuk rehabilitasyon merkezleri
E
Çocuk izlem merkezleri
Açıklama:
Çocuk İzlem Merkezleri (ÇİM), çocukların cinsel istismara maruz kaldığına dair bilginin kolluk kuvvetlerine ulaşmasının ardından, savcının talimatı ile çocuğun ifadesinin uzmanlarla birlikte alınması, gerekli ise merkezden çıkarılmadan muayenenin yapılması gibi gerekli ispat araçlarının bir araya getirilmesini, mağdur çocuğa psikolojik olarak daha fazla zarar vermeden yapılmasını sağlamak için kurulmuştur. Çocuğun kolluk kuvvetleri, adli merciler ve sağlık kurumlarında yaşadıklarını tekrar tekrar anlatması, çocuğa o olayı bir kez daha yaşatmakta ve çocuğun psikolojisini iyice bozmaktadır. Bu durumun önlenmesi için “ÇİM”lerde aynalı oda sistemi ve savcı, avukat, adli görüşmeciden oluşan bir ekip oluşturulup çocuğun sağlığının daha fazla bozulmaması için gerekli önlem alınmaktadır. Korunma altına alınması gereken olgularda, çocuğun kalabileceği uygun bir ortam sağlanıncaya kadar geçici bir süre barınma, beslenme, giyim, sağlık ve güvenlik gereksinimleri karşılanmaktadır.
Soru 41
Tuna Vilayeti Valisi Mithat Paşa tarafından yapılan ilk ıslahhane kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
1295
B
1304
C
1863
D
1868
E
1903
Açıklama:
19. yüzyılda Osmanlı Dönem’inde kimsesiz ve yetim çocuklar için sosyal rehabilitasyon merkezi olarak çocuk ıslahhaneleri kurulmuştur. İlk ıslahhane, Tuna Vilayeti Valisi Mithat Paşa tarafından 1863 yılında hâlen Sırbistan sınırlarında bulunan Niş’te açılmıştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 42
Trablusgarp ve Balkan savaşları sonucunda çoğalan şehit yetimlerini korumak maksadıyla kurulan yetimhane aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dârülhayr-ı Alî
B
Cemiyet-i Tedrîsiyye-i İslâmiyye
C
Darüşşafaka
D
Daru’l-Eytam
E
Himaye-i Etfal Cemiyeti
Açıklama:
1911 yılında Trablusgarp ve 1912 yılı Balkan savaşları sonucunda çoğalan şehit yetimlerini korumak maksadıyla Daru’l-Eytam yetimhaneleri kurulmuştur. Bu kurumlar, ilköğrenimden sonra tarım ve sanat öğretimini esas almış, yükseköğretim yapabilecek yetenekli çocukları da buna teşvik etmişlerdir. Doğru cevap D'dir.
Soru 43
Ülkemizde ilk çocuk yuvası ne zaman ve nerede açılmıştır?
Seçenekler
A
1920- Ankara
B
1921- İstanbul
C
1922- İstanbul
D
1923- İzmir
E
1925- Ankara
Açıklama:
İlk çocuk yuvası 1925 yılında Ankara Hacı Musa mahallesinde kiralanan bir binada açıldı. Binanın yetersizliği yüzünden bu hizmet daha sonra Keçiören’e taşınmıştır. Doğru cevap E'dir.
Soru 44
Daha az kişinin beraber kaldığı ve ev tipi hizmetin sunulduğu sevgi evleri hangi tarihten itibaren ülkemizde hizmet vermektedir?
Seçenekler
A
1972
B
1983
C
2001
D
2006
E
2011
Açıklama:
2006 yılında sevgi evleri devreye girmiştir. Böylece yurtlara göre daha sıcak bir ortam ve daha az kişinin beraber kaldığı ev tipi hizmetlere geçilmeye başlanmıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi "Çocuk Koruma Kanunu" hükümleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Çocukların rehabilitasyonlarının sağlanması
B
Çocuk mahkemelerinin yetkileri
C
Çocuk mahkemelerinin kurulması
D
Korunma ihtiyacı olan çocuklar hakkında alınacak tedbirler
E
Suça sürüklenen çocuklar hakkında uygulanacak güvenlik tedbirleri
Açıklama:
2005 yılında 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu çıkarılmıştır. Bu Kanun, korunma ihtiyacı olan çocuklar hakkında alınacak tedbirler ile suça sürüklenen çocuklar hakkında uygulanacak güvenlik tedbirlerinin usul ve esaslarına, çocuk mahkemelerinin kuruluş, görev ve yetkilerine ilişkin hükümleri kapsamaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 46
Çocuğun bakımından sorumlu olan kimselere, çocuk yetiştirme konusunda yol gösterilmesi hangi koruyucu ve destekleyici tedbir olarak görülmektedir?
Seçenekler
A
Eğitim tedbiri
B
Danışmanlık tedbiri
C
Bakım tedbiri
D
Sağlık tedbiri
E
Barınma tedbiri
Açıklama:
Danışmanlık tedbiri, çocuğun bakımından sorumlu olan kimselere çocuk yetiştirme konusunda, çocuklara da eğitim ve gelişimleri ile ilgili sorunlarının çözümünde yol göstermekle ilgilenmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 47
Çocukları toplumdan ve var ise ailelerinden soyutladığı için uygun bulunmayan kurum tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Okul Tipi Kurumlar
B
Site Tipi Kurumlar
C
Kışla Tipi Kurumlar
D
Ev Tipi Kurumlar
E
Kapalı Tip Kurumlar
Açıklama:
Çocukları toplumdan ve (var olduğu takdirde) ailelerinden soyutladığı için uygun bulunmayan kışla tipi kurumda, çocukların hem bakımlarının hem de mesleki eğitimlerinin bir arada gerçekleştirildiği büyük binalar inşa edilmektedir. Çok sayıda çocuğun barındığı bu kışla tipi yapıların ortaya çıkardığı çok sayıdaki sakıncalar nedeniyle bu tür hizmetler zamanla daha küçük ve sevimli binalarda sürdürülmeye başlanmıştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi evlat edinme şartları arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Evlat edinecek kişi veya eşlerin, evlat edinilenden en az on altı yaş büyük olması
B
Evlat edinen ile edinilen arasında en fazla 40 yaş fark olması
C
Ayırt etme gücüne sahip olan küçüğün rızasının alınması
D
İlgili kanunlar gereği küçüğün ana ve babasının rızasının bulunması
E
Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya her ikisinin de otuz yaşını doldurmuş bulunmaları
Açıklama:
Evlat edineceklerin, evlat edinilenden en az on sekiz yaş büyük olması gerekmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 49
Koruyucu aile birimi görevlerini belirlenmiş bir sıra ile yapmakla yükümlüdür. Bu sıra dikkate alındığında koruyucu aile eğitimi planlanıncaya kadar aşağıdaki sıralamada hangi ikisinin yeri değiştirilmelidir?
- Başvurular alınır.
- Dosya oluşturulur.
- Sosyal inceleme yapılır.
- Çocuk ile aile uyumlaştırılır.
- Çocuk aileye yerleştirilir.
- Çocuk aile yanında izlenir, bakımı, sağlık durumu ve eğitimine yönelik tedbir kararları yerine getirilir.
Seçenekler
A
1 ve 2
B
2 ve 3
C
1 ve 4
D
4 ve 5
E
5 ve 6
Açıklama:
Koruyucu aile birimi görevlerini şu sıraya göre yapar :
- Başvurular alınır.
- Sosyal inceleme yapılır.
- Dosya oluşturulur.
- Çocuk ile aile uyumlaştırılır.
- Çocuk aileye yerleştirilir.
- Çocuk aile yanında izlenir, bakımı, sağlık durumu ve eğitimine yönelik tedbir kararları yerine getirilir.
- Koruyucu aile eğitimleri planlanır.
- Koruyucu aile ile ilişkiler düzenli yürütülür.
- Çocuğun öz ailesi ve yakınlarıyla görüştürülmesi ile ilgili planlama yapılır ve uygulanır.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi çocuk mahkemelerinin faydası olarak görülmektedir?
Seçenekler
A
Suçlu olduğu kabul edilen çocukları gözetim altına alınmak
B
Çocuk olarak yardım, cesaretlendirme ve rehberlik ihtiyaçlarını karşılamak
C
Çocukları sorunlarını anlayacak bir mahkemeye göndermek
D
Cezanın rehabilitasyona yönelik olması
E
Çocuklar olgunlaşmadıkları için onlara yetişkin suçlu gibi davranmamak
Açıklama:
Çocuk mahkemesinin faydaları; Çocukların bakımı, gözetimi ve disiplini , Çocuk olarak yardım, cesaretlendirme ve rehberlik ihtiyaçlarının karşılanması, Çocuğu çocuk mahkemesindeki bir yargılamadan dolayı ne bir suçlu olarak saymak ne de böyle bir yargılamayı mahkûm etme olarak görülmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 51
19. yüzyılda Osmanlı Dönem’inde kimsesiz ve yetim çocuklar için sosyal rehabilitasyon merkezi olarak Tuna Vilayeti Valisi Mithat Paşa tarafından aşağıdakilerden hangisi kurulmuştur?
Seçenekler
A
Çocuk ıslahhaneleri
B
Çocuk evleri
C
Çocuk yetimhaneleri
D
Çocuk dernekleri
E
Çocuk hastaneleri
Açıklama:
19. yüzyılda Osmanlı Dönem’inde kimsesiz ve yetim çocuklar için sosyal rehabilitasyon merkezi olarak çocuk ıslahhaneleri kurulmuştur. İlk ıslahhane, Tuna Vilayeti Valisi Mithat Paşa (1822-1884) tarafından 1863 yılında hâlen Sırbistan sınırlarında bulunan Niş’te
açılmıştır. Hiçbir etnik ve dinî ayrım yapılmaksızın her dinden mensup göçmen çocuklar ile yetim ve öksüz olup kendilerine bakacak diğer yakınları bulunmayan çocuklar kurum hizmetlerinden yararlanmışlardır. Doğru cevap A'dır.
açılmıştır. Hiçbir etnik ve dinî ayrım yapılmaksızın her dinden mensup göçmen çocuklar ile yetim ve öksüz olup kendilerine bakacak diğer yakınları bulunmayan çocuklar kurum hizmetlerinden yararlanmışlardır. Doğru cevap A'dır.
Soru 52
Cemiyet-i Tedrîsiyye-i İslâmiyye adlı derneğin çalışmaları neticesinde 1873’de açılan ilk parasız özel halk mektebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dâru’l Hayr-ı Alî
B
Dâru'ş-Şafaka
C
Himaye-i Etfal
D
Daru’l-Eytam
E
Niş Islahhanesi
Açıklama:
Yetim Müslüman çocukların eğitim ve öğretimine katkıda bulunmak üzere Vidinli Tevfik Paşa ve Gazi Ahmet Muhtar Paşa‘nın bulunduğu birkaç hayırseverin önderliğinde 1864 yılında kurulan Cemiyet-i Tedrîsiyye-i İslâmiyye (İslâm Eğitim Cemiyeti) adlı
derneğin çalışmaları neticesinde 1873’de İstanbul’da kelime olarak “Şefkat Evi” anlamına gelen Dâru’ş-Şafaka açılmıştır. Dâru’ş-Şafaka ilk parasız özel halk mektebidir. Dernek tüzüğüne göre öğrencilerin her türlü masrafları cemiyet tarafından karşılanmaktaydı. Doğru cevap B'dir.
derneğin çalışmaları neticesinde 1873’de İstanbul’da kelime olarak “Şefkat Evi” anlamına gelen Dâru’ş-Şafaka açılmıştır. Dâru’ş-Şafaka ilk parasız özel halk mektebidir. Dernek tüzüğüne göre öğrencilerin her türlü masrafları cemiyet tarafından karşılanmaktaydı. Doğru cevap B'dir.
Soru 53
1917 yılında bir dernek olarak kurulan ve 1935 yılında dilde sadeleşme faaliyetleri çerçevesinde adı "Türkiye Çocuk Esirgeme Kurumu" olarak değiştirilen sosyal hizmet kurumu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Darüşşafaka Cemiyeti
B
Dâru’l Hayr-ı Alî Islahhanesi
C
Himaye-i Etfal Cemiyeti
D
İslâm Eğitim Cemiyeti
E
Daru’l-Eytam Yetimhaneleri
Açıklama:
İlk Himaye-i Etfal Cemiyeti 1917 yılında İstanbul’da dernek statüsünde kurulmuş bir sosyal hizmet kurumudur. Himaye-i Etfal cemiyeti 1935 yılında dilde sadeleşme faaliyetleri çerçevesinde Türkiye Çocuk Esirgeme Kurumu olarak adını değiştirmiştir. Doğru cevap C'dir.
Soru 54
Çocuğun bakımından sorumlu olan kimselere çocuk yetiştirme konusunda; çocuklara da eğitim ve gelişimleri ile ilgili sorunlarının çözümünde yol göstermeye yönelik tedbirleri ifade eden koruyucu ve destekleyici tedbir türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eğitim tedbiri
B
Bakım tedbiri
C
Sağlık tedbiri
D
Danışmanlık tedbiri
E
Barınma tedbiri
Açıklama:
Koruyucu ve destekleyici tedbirler, çocuğun öncelikle kendi aile ortamında korunmasını sağlamaya yönelik danışmanlık, eğitim, bakım, sağlık ve barınma konularında alınacak tedbirler olarak
tanımlanmaktadır.
Danışmanlık tedbiri; çocuğun bakımından sorumlu olan kimselere çocuk yetiştirme konusunda; çocuklara da eğitim ve gelişimleri ile ilgili sorunlarının çözümünde yol göstermeye yönelik tedbirlerdir. Doğru cevap D'dir.
tanımlanmaktadır.
Danışmanlık tedbiri; çocuğun bakımından sorumlu olan kimselere çocuk yetiştirme konusunda; çocuklara da eğitim ve gelişimleri ile ilgili sorunlarının çözümünde yol göstermeye yönelik tedbirlerdir. Doğru cevap D'dir.
Soru 55
I. Milli Eğitim Bakanlığı
II. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
III. Adalet Bakanlığı
IV. Gençlik ve Spor Bakanlığı
V. Emniyet Genel Müdürlüğü
Suça sürüklenen ve suç mağduru olan çocuklar, bağımlılar ve haklarında hüküm verilmeyen çocuklara yukarıdakilerden hangileri hizmet vermektedir?
II. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
III. Adalet Bakanlığı
IV. Gençlik ve Spor Bakanlığı
V. Emniyet Genel Müdürlüğü
Suça sürüklenen ve suç mağduru olan çocuklar, bağımlılar ve haklarında hüküm verilmeyen çocuklara yukarıdakilerden hangileri hizmet vermektedir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve V
C
I ve III
D
II ve IV
E
III ve V
Açıklama:
Suça sürüklenen ve suç mağduru olan çocuklar, bağımlılar ve haklarında hüküm verilmeyen çocuklara Adalet Bakanlığı (çocuk mahkemesi, denetimli serbestlik ve cezaevleri) ve Emniyet Çocuk Şube hizmet vermektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 56
Kurumsal gelişim sürecinde gelinen son aşama ise az sayıda çocuk grubuna yönelik olan, büyük yatakhaneler ile yemekhaneler yerine küçük odalarda yatılan ve küçük odalarda yemek masalarında yemek yenilen ünitelerden oluşan kurum türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ev Tipi Kurumlar
B
Okul Tipi Kurumlar
C
Kışla Tipi Kurumlar
D
Site Tipi Kurumlar
E
Blok Tipi Kurumlar
Açıklama:
Kurum türleri: Kışla tipi kurumlar, Okul tipi kurumlar, Site tipi kurumlar ve Ev tipi kurumlardır.
Ev Tipi Kurumlar: Kurumsal gelişim sürecinde gelinen son aşama ise az sayıda (6-8) çocuk grubuna yönelik olan, büyük yatakhaneler ile yemekhaneler yerine küçük odalarda yatılan ve küçük odalarda yemek masalarında yemek yenilen ünitelerden teşekkül etmektedir.
Doğru cevap A'dır.
Ev Tipi Kurumlar: Kurumsal gelişim sürecinde gelinen son aşama ise az sayıda (6-8) çocuk grubuna yönelik olan, büyük yatakhaneler ile yemekhaneler yerine küçük odalarda yatılan ve küçük odalarda yemek masalarında yemek yenilen ünitelerden teşekkül etmektedir.
Doğru cevap A'dır.
Soru 57
Evlat edinme şartları kapsamında, evlat edinecek kişi veya eşlerin, evlat edinilenden en az kaç yaş büyük olması gerekir?
Seçenekler
A
15
B
18
C
20
D
25
E
28
Açıklama:
Evlat Edinme Şartları;
• Küçüğün, evlat edinen tarafından en az bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması,
• Evlat edinmenin her hâlde küçüğün yararına bulunması ve evlat edinenin diğer çocuklarının yararlarının, hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi,
• Evlat edinecek kişi veya eşlerin, evlat edinilenden en az on sekiz yaş büyük olması,
• Evlat edinen ile edinilen arasında en fazla 40 yaş fark olması, • Ayırt etme gücüne sahip olan küçüğün rızasının alınması,
• İlgili kanunlar gereği küçüğün ana ve babasının rızasının bulunması,
• Küçüğün vesayet altında olması halinde, Türk Medeni Kanunu’nca öngörülen vesayet dairelerinin izninin alınmış olması,
• Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya her ikisinin de otuz yaşını doldurmuş bulunmaları.
Doğru cevap B'dir.
• Küçüğün, evlat edinen tarafından en az bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması,
• Evlat edinmenin her hâlde küçüğün yararına bulunması ve evlat edinenin diğer çocuklarının yararlarının, hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi,
• Evlat edinecek kişi veya eşlerin, evlat edinilenden en az on sekiz yaş büyük olması,
• Evlat edinen ile edinilen arasında en fazla 40 yaş fark olması, • Ayırt etme gücüne sahip olan küçüğün rızasının alınması,
• İlgili kanunlar gereği küçüğün ana ve babasının rızasının bulunması,
• Küçüğün vesayet altında olması halinde, Türk Medeni Kanunu’nca öngörülen vesayet dairelerinin izninin alınmış olması,
• Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya her ikisinin de otuz yaşını doldurmuş bulunmaları.
Doğru cevap B'dir.
Soru 58
Özel zorlukları ve ihtiyaçları olan çocuklara yardımcı olabilecek lisans eğitimine sahip olan veya aldıkları eğitimler ile profesyonel düzeye gelmiş kişi ve ailelerin sağladığı bakım hizmeti aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Akraba veya Yakın Çevre Koruyucu Aile Modeli
B
Geçici Koruyucu Aile Modeli
C
Uzmanlaşmış Koruyucu Aile Modeli
D
Süreli Koruyucu Aile Model
E
Süresiz Koruyucu Aile Model
Açıklama:
Koruyucu Hizmet Bakım Türleri;
Akraba veya Yakın Çevre Koruyucu Aile Modeli, Geçici Koruyucu Aile Modeli, Süreli Koruyucu Aile Modeli ve Uzmanlaşmış Koruyucu Aile Modelidir.
Uzmanlaşmış Koruyucu Aile Modeli: Özel zorlukları ve ihtiyaçları olan çocuklara yardımcı olabilecek lisans eğitimine sahip olan veya aldıkları eğitimler ile profesyonel düzeye gelmiş kişi ve ailelerin sağladığı bakımdır.
Doğru cevap C'dir.
Akraba veya Yakın Çevre Koruyucu Aile Modeli, Geçici Koruyucu Aile Modeli, Süreli Koruyucu Aile Modeli ve Uzmanlaşmış Koruyucu Aile Modelidir.
Uzmanlaşmış Koruyucu Aile Modeli: Özel zorlukları ve ihtiyaçları olan çocuklara yardımcı olabilecek lisans eğitimine sahip olan veya aldıkları eğitimler ile profesyonel düzeye gelmiş kişi ve ailelerin sağladığı bakımdır.
Doğru cevap C'dir.
Soru 59
Yardıma muhtaç olduğu tespit edilen ailelerin çocukları ile gençlere, sosyal ve ekonomik sorunlarının giderilmesi amacıyla Bakanlığın bütçe imkânları ölçüsünde, belirlenen süre ve oranlar dâhilinde aylık ödemeler şeklinde yapılan yardımlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Geçici ekonomik destek
B
Sürekli ekonomik destek
C
Geçici sosyal hizmet desteği
D
Süreli ekonomik destek
E
Sürekli sosyal hizmet desteği
Açıklama:
Ekonomik destek; sosyal inceleme raporu sonucunda müracaatçının ihtiyacına göre geçici veya süreli olarak yapılan parasal yardımlardır. Geçici ekonomik destek; yardıma muhtaç olduğu tespit edilen ailelerin çocukları ile gençlere, sosyal ve ekonomik bir sorunun giderilmesi amacıyla yılda bir, zaruri hâllerde en çok iki defaya mahsus olmak üzere ekonomik destek tutarının en fazla üç katına kadar yapılacak yardımları ifade eder. Süreli ekonomik destek; yardıma muhtaç olduğu tespit edilen ailelerin çocukları ile gençlere, sosyal ve ekonomik sorunlarının giderilmesi amacıyla Bakanlığın bütçe imkânları ölçüsünde, belirlenen süre ve oranlar dâhilinde aylık ödemeler şeklinde yapılan yardımlardır. Doğru cevap D'dir.
Soru 60
Çocuk İzlem Merkezlerinin işleyişi aşağıdakilerden hangisi tarafından koordine edilmektedir?
Seçenekler
A
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
B
Adalet Bakanlığı
C
Emniyet Genel Müdürlüğü
D
Gençlik ve Spor Bakanlığı
E
Sağlık Bakanlığı
Açıklama:
Çocuk istismarının önlenmesi ve istismara uğrayan çocuklara bilinçli ve etkin bir şekilde müdahale edilmesi amacıyla öncelikli olarak cinsel istismara uğramış çocukların ikincil örselenmesini asgariye indirmek, adli ve tıbbi işlemlerin bu alanda eğitimli kişilerden oluşan bir merkezde ve tek seferde gerçekleştirilmesini temin etmek üzere; Sağlık Bakanlığına bağlı hastaneler/kurumlar bünyesinde Çocuk İzlem Merkezleri (ÇİM) kurulmuştur. Merkezlerin işleyişi Sağlık Bakanlığınca koordine edilmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı döneminde çocuklara yönelik açılan sosyal hizmet kurumlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Gasilhaneler
B
Yetimhaneler
C
Barındırma yurtları
D
Islah evleri
E
Terbiye evleri
Açıklama:
Osmanlı Dönem‘inde çocuklarla ilgili hizmetler yetimhaneler, barındırma yurtları, koruma yurtları, terbiye ve ıslah evleri açmak veya düşkünlere maddi yardımda bulunmak şeklinde devam etmiştir.
Soru 62
Türkiye'de şu anda rüşt yaşı kaçtır?
Seçenekler
A
16
B
17
C
18
D
19
E
20
Açıklama:
Rüşt yaşı kavramı, hem ülkeler arasında hem de belirli
bir ülkedeki medeni hukuk, ceza hukuku, siyasi ve diğer dinî kurallara göre değişiklik göstermektedir (Seyyar, Genç, 2010). Türkiye’de bu yaş 18'dir.
bir ülkedeki medeni hukuk, ceza hukuku, siyasi ve diğer dinî kurallara göre değişiklik göstermektedir (Seyyar, Genç, 2010). Türkiye’de bu yaş 18'dir.
Soru 63
Çeşitli nedenlerle beden, ruh, sosyal ve duyusal gelişimi için gerekli asgari
şartlardan yoksun olan çocuğa ne ad verilir?
şartlardan yoksun olan çocuğa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Korunma ihtiyacı olan çocuk
B
Muhtaç çocuk
C
Sosyal çocuk
D
Kısıtlı Çocuk
E
Rüşt Çocuk
Açıklama:
Muhtaç çocuk; çeşitli nedenlerle beden, ruh, sosyal ve duyusal gelişimi için gerekli asgari şartlardan yoksun olan çocuktur.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’nun 3. maddesi (b) bendine göre muhtaç çocuk kapsamına gerektirmemektedir?
Seçenekler
A
Ana veya babasız, ana ve babasız
B
Ana veya babası veya her ikisi de belli olmayan
C
Ana ve babası veya her ikisi tarafından terk edilen
D
Annesi öz iken babası üvey olan
E
Ana veya babası tarafından ihmal edilip; fuhuş veya dilencilik yaptırılan
Açıklama:
anmasını sosyal hizmetlerin başlıca görevleri arasında tanımlamıştır.
2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’nun 3. maddesi (b) bendine göre; muhtaç çocuk;
“Beden, ruh ve ahlâk gelişimleri veya şahsi güvenlikleri tehlikede olup;
a. Ana veya babasız, ana ve babasız,
b. Ana veya babası veya her ikisi de belli olmayan,
c. Ana ve babası veya her ikisi tarafından terk edilen,
d. Ana veya babası tarafından ihmal edilip; fuhuş, dilencilik, alkollü içkileri veya
uyuşturucu maddeleri kullanma gibi her türlü sosyal tehlikelere ve kötü alışkanlıklara karsı savunmasız bırakılan ve başıboşluğa sürüklenen çocuk, korunmaya muhtaç çocuktur.”
2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’nun 3. maddesi (b) bendine göre; muhtaç çocuk;
“Beden, ruh ve ahlâk gelişimleri veya şahsi güvenlikleri tehlikede olup;
a. Ana veya babasız, ana ve babasız,
b. Ana veya babası veya her ikisi de belli olmayan,
c. Ana ve babası veya her ikisi tarafından terk edilen,
d. Ana veya babası tarafından ihmal edilip; fuhuş, dilencilik, alkollü içkileri veya
uyuşturucu maddeleri kullanma gibi her türlü sosyal tehlikelere ve kötü alışkanlıklara karsı savunmasız bırakılan ve başıboşluğa sürüklenen çocuk, korunmaya muhtaç çocuktur.”
Soru 65
Psikolojik danışmanlık ve rehberlik, psikoloji, sosyal hizmet alanlarında eğitim veren kurumlardan mezun meslek mensuplarına ne denir?
Seçenekler
A
Yaşlı bakım görevlisi
B
Çocuk esirgeme görevlisi
C
Sosyal çalışma görevlisi
D
Çocuk bakım görevlisi
E
Sosyoloji uzmanı
Açıklama:
Psikolojik danışmanlık ve rehberlik, psikoloji, sosyal hizmet alanlarında eğitim veren
kurumlardan mezun meslek mensuplarına Sosyal çalışma görevlisi adı verilir.
kurumlardan mezun meslek mensuplarına Sosyal çalışma görevlisi adı verilir.
Soru 66
Çocuğun bakımından sorumlu olan kimselere çocuk yetiştirme konusunda; çocuklara da eğitim ve gelişimleri ile ilgili sorunlarının çözümünde yol göstermeye yönelik tedbire ne ad verilir?
Seçenekler
A
Danışmanlık tedbiri
B
Barınma tedbiri
C
Eğitim tedbiri
D
Sağlık tedbiri
E
Bakım tedbiri
Açıklama:
Danışmanlık tedbiri; çocuğun bakımından sorumlu olan kimselere çocuk yetiştirme konusunda; çocuklara da eğitim ve gelişimleri ile ilgili sorunlarının çözümünde yol göstermektir.
Soru 67
çocuğun bakımından sorumlu olan kimsenin herhangi bir nedenle görevini yerine getirememesi hâlinde, çocuğun resmî veya özel bakım yurdu ya da koruyucu aile hizmetlerinden yararlandırılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Danışmanlık tedbiri
B
Bakım tedbiri
C
Sağlık tedbiri
D
Barınma tedbiri
E
Eğitim tedbiri
Açıklama:
Bakım tedbiri; çocuğun bakımından sorumlu olan kimsenin herhangi bir nedenle
görevini yerine getirememesi hâlinde, çocuğun resmî veya özel bakım yurdu ya da
koruyucu aile hizmetlerinden yararlandırılması veya bu kurumlara yerleştirilmesidir.
görevini yerine getirememesi hâlinde, çocuğun resmî veya özel bakım yurdu ya da
koruyucu aile hizmetlerinden yararlandırılması veya bu kurumlara yerleştirilmesidir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi Çocuklarla ilgili koruma ve bakım hizmetlerini yürüten Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görevlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Evlat edindirme ve koruyucu aile hizmetlerini koordine etmek
B
Çocuklara yönelik koruyucu, önleyici, eğitici, geliştirici, rehberlik ve rehabilite edici sosyal hizmet faaliyetlerini yürütmek ve koordine etmek
C
Geçici ya da sürekli olarak aile ortamından mahrum kalan çocuklara, özel bakım
ve koruma hizmeti sunmak
ve koruma hizmeti sunmak
D
Hakkında kovuşturma başlatılmış olanlar çocuklarla hakkında uygulanacak tedbir kararlarını vermek ve uygulamak
E
Çocukların her türlü ihmal ve istismardan korunması ve sağlıklı gelişimi için gerekli önleyici ve telafi edici mekanizmaları oluşturmak ve uygulamaya koymak
Açıklama:
Hakkında kovuşturma başlatılmış olanlar hariç, suça sürüklenen çocuklarla korunma ihtiyacı olan çocuklar hakkında uygulanacak tedbir kararlarını çocuk mahkemesi hâkimi vermektedir. Diğer seçeneklerdeki ifadeler Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görevlerindendir.
Soru 69
Bakıma muhtaç çocukların okul, hastane, sinema gibi ihtiyaçları toplum içinde yer alan kurumlardan sağlandığı kurumlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yarı Açık Tip Kurumlar
B
Kapalı Tip Kurumlar
C
Sosyal Tip Kurumlar
D
Bireysel Tip Kurumlar
E
Açık Tip Kurumlar
Açıklama:
Açık Tip Kurumlar: Bakıma muhtaç çocukların okul, hastane, sinema gibi ihtiyaçları toplum içinde yer alan kurumlardan sağlanmakta, bu yolla çocukların toplum ile olan bağı kuvvetlendirilmeye çalışılmaktadır. Açık kurumlar, çocukların
gelişimi açısından daha uygun bir bakım yöntemidir.
gelişimi açısından daha uygun bir bakım yöntemidir.
Soru 70
Kışla tipi kuruluşlarda kalan çocuklardan daha az korunmaya muhtaç çocuğun kalabileceği, küçük müstakil binalardan oluşan ve eve benzeyen kurumlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sosyal Tipi kurumlar
B
Okul Tipi Kurumlar
C
Kışla Tipi Kurumlar
D
Ev Tipi Kurumlar
E
Site Tipi Kurumlar
Açıklama:
Site Tipi Kurumlar: Kışla tipi kuruluşlarda kalan çocuklardan daha az korunmaya muhtaç çocuğun kalabileceği, küçük müstakil binalardan oluşan ve eve benzeyen sitelerdir.
Soru 71
Çocukların korunması meselesinin devlet tarafından ilk defa düzenli bir şekilde ele alınması aşağıdaki devletlerden hangisinde gerçekleştirilmiştir?
Seçenekler
A
Selçuklular Devleti
B
Osmanlı Devleti
C
Göktürkler
D
İlhanlılar
E
Karahanlılar
Açıklama:
Çocukların korunması meselesinin devlet tarafından ilk defa düzenli bir şekilde ele alınmasına İlhanlılar Devleti’nde rastlanır. 1295-1304 yılları arasında hükümdarlık yapmış olan Gazan Mahmut Han ülkedeki çocukların terbiye ve ıslahı için yetimhaneler açmıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi Dâru’ş-Şafaka hakkında yanlış bir ifadedir?
Seçenekler
A
Kelime anlamı olarak Şefkat Evi anlamına gelir.
B
Yalnızca yetim çocuklara eğitim vermektedir.
C
Günümüzde halen hizmet vermeye devam etmektedir.
D
Lise düzeyinde bir eğitim kurumudur.
E
İlk parasız özel halk mektebidir.
Açıklama:
Bugün Darüşşafaka Cemiyeti tarafından yönetilen ve finanse edilen bu okul, lise düzeyinde bir eğitim kurumudur. Yetim çocukların yanında başarılı kız ve erkek öğrenciler de imtihanla seçilerek okula alınmaktadır. Dolayısıyla B şıkkınca yer alan yalnızca yetim çocuklara eğitim verdiği yönündeki ifade yanlıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 73
Çocuk Esirgeme Kurumu aşağıdaki Cumhuriyet öncesi kurumlardan hangisinin devamıdır?
Seçenekler
A
Dâru’l Hayr-ı Alî
B
Cemiyet-i Tedrîsiyye-i İslâmiyye
C
Dâru’ş-Şafaka
D
Daru’l-Eytam
E
Himaye-i Etfal Cemiyeti
Açıklama:
2011 yılına kadar Çocuk Esirgeme Kurumu olarak çocuklara hizmet veren Himaye-i Etfal Cemiyeti, ülkemizde Kurtuluş Savaşı’nda şehit olmuş veya savaşta sakatlanmış kişilerin çocuklarını ülkeye ve insanlığa yararlı bir şekilde ve sağlıklı bir ortamda yetiştirilmeleri için, 1917 yılında İstanbul’da dernek statüsünde kurulmuş bir sosyal hizmet kurumudur. Devlet eliyle kurulan Darülhayr-ı Ali ve Darüleytamların yetersizlikleri sonucu 6 Mart 1917 tarihinde bir grup sosyal duyarlı insanın müracaatı ve hükûmetin izni üzerine oluşturulan kurucular kurulu ilk toplantısını 1 Mayıs 1917 tarihinde yapmış, 11 Ağustos 1917 tarihinde Kurum, kamuya yararlı dernek statüsünü kazanmıştır. Himaye-i Etfal cemiyeti 1935 yılında dilde sadeleşme faaliyetleri çerçevesinde Türkiye Çocuk Esirgeme Kurumu olarak adını değiştirmiştir. Doğru cevap E'dir.
Soru 74
2006 yılında, eski kışla tipi, resmî ilişkilerin yoğun olduğu kurumların yerine kurulan ve yurtlara göre daha sıcak bir ortam ve daha az kişinin beraber kaldığı kurum aşağıdakilerden hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Çocuk Bahçesi
B
Sevgi Evi
C
Süt Damlası
D
Gündüz Bakım Evi
E
Yetiştirme Evi
Açıklama:
Çocuk hizmetleri 2001 yılına kadar çocuk yuvaları, kız ve erkek yetiştirme yurtları üzerinden yürütülmüştür. Bu kışla tipi, resmî ilişkilerin yoğun olduğu kurumlar çocukları mutlu edememiştir. Bu yıldan sonra alternatif hizmetler aranmaya başlanmış ve ilk çocuk evi hizmeti uygulamaya konulmuştur. 2006 yılında sevgi evleri devreye girmiştir. Böylece yurtlara göre daha sıcak bir ortam ve daha az kişinin beraber kaldığı ev tipi hizmetlere geçilmeye başlanmıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 75
Korunma ihtiyacı olan veya suça sürüklenen çocukların korunmasına, haklarının ve esenliklerinin güvence altına alınmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemek üzere oluşturulan 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanununun çıkartıldığı sene aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1981
B
1983
C
2005
D
2011
E
2015
Açıklama:
5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu 2005 senesinde çıkartılmıştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 76
Bedensel, zihinsel, ahlaki, sosyal ve duygusal gelişimi ile kişisel güvenliği tehlikede olan, ihmal veya istismar edilen yada suç mağduru olan çocuk .............. çocuktur.
Yukarıda boş bırakılan yere gelmesi gereken doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda boş bırakılan yere gelmesi gereken doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Korunma ihtiyacı olan çocuk
B
Muhtaç çocuk
C
Suç mağduru çocuk
D
Suça sürüklenen çocuk
E
Koruma altındaki çocuk
Açıklama:
Çocuk; kendine has ihtiyaçları ve hakları bulunan, doğduğu andan başlayarak reşit oluncaya kadar, bedeni ve ruhi yönleriyle tam olarak gelişmemiş olduğundan dolayı, özel olarak korunması gereken insandır. Korunma ihtiyacı olan çocuk: Bedensel, zihinsel, ahlaki, sosyal ve duygusal gelişimi ile kişisel güvenliği tehlikede olan, ihmal veya istismar edilen yada suç mağduru çocuktur. Doğru cevap A'dır.
Soru 77
I. Kışla tipi kurumlar
II. Ev tipi kurumlar
III. Site tipi kurumlar
IV. Rehabilitasyon tipi kurumlar
V. Ev tipi kurumlar
Aşağıdakilerden hangisinde korunmaya muhtaç çocukların kaldığı kurumlar doğru bir şekilde sıralanmıştır?
II. Ev tipi kurumlar
III. Site tipi kurumlar
IV. Rehabilitasyon tipi kurumlar
V. Ev tipi kurumlar
Aşağıdakilerden hangisinde korunmaya muhtaç çocukların kaldığı kurumlar doğru bir şekilde sıralanmıştır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
II, III ve IV
D
II, III, IV ve V
E
I, II, III ve V
Açıklama:
Korunmaya muhtaç çocukların kaldığı kurum tipleri kışla tipi kurumlar, ev tipi kurumlar, site tipi kurumlar ve ev tipi kurumlar olmak üzere dörde ayrılmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi evlat edinilen çocuğun haklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Evlat edinilmiş çocuklar yasal olarak öz çocukların haklarına sahip olurlar.
B
Ana ve babaya ait olan haklar ve hükümlülükler evlat edinene geçer.
C
Evlat edinilen, evlat edinenin mirasçısı olur.
D
Evlat edinen aile, evlat edinilenin öz ailesinin mirasçısı konumuna gelir.
E
Evlat edinilen küçük ise evlat edinenin soyadını alır.
Açıklama:
Evlat edinilen çocuğun sahip olduğu haklar aşağıdakiler gibidir:
• Evlat edinilmiş çocuklar yasal olarak öz çocukların haklarına sahip olurlar.
• Ana ve babaya ait olan haklar ve hükümlülükler evlat edinene geçer.
• Evlat edinilen, evlat edinenin mirasçısı olur.
• Evlat edinilen küçük ise evlat edinenin soyadını alır.
D şıkkınca yer alan ifade bunlardan birisi değildir. Doğru cevap D'dir.
• Evlat edinilmiş çocuklar yasal olarak öz çocukların haklarına sahip olurlar.
• Ana ve babaya ait olan haklar ve hükümlülükler evlat edinene geçer.
• Evlat edinilen, evlat edinenin mirasçısı olur.
• Evlat edinilen küçük ise evlat edinenin soyadını alır.
D şıkkınca yer alan ifade bunlardan birisi değildir. Doğru cevap D'dir.
Soru 79
I. Şartlı gebelik yardımı
II. Şartlı eğitim yardımı
III. Şartlı gıda yardımı
IV. Şartlı sağlık yardımı
V. Şartlı seyahat yardımı
Ekonomik güçlükler nedeniyle temel hizmetlerden yararlanamayan, herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tabi olmayan ve düzenli bir geliri bulunmayan nüfusun en yoksul kesimine yönelik şartlı yardım programına Şartlı Nakit Transferi denilir. Yukarıdakilerden hangileri Şartlı Nakit Transferi içinde yer alır?
II. Şartlı eğitim yardımı
III. Şartlı gıda yardımı
IV. Şartlı sağlık yardımı
V. Şartlı seyahat yardımı
Ekonomik güçlükler nedeniyle temel hizmetlerden yararlanamayan, herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tabi olmayan ve düzenli bir geliri bulunmayan nüfusun en yoksul kesimine yönelik şartlı yardım programına Şartlı Nakit Transferi denilir. Yukarıdakilerden hangileri Şartlı Nakit Transferi içinde yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, II ve IV
D
I, II, III ve IV
E
II, III, IV ve V
Açıklama:
Şartlı Nakit Transferini 3 grupta toplayabiliriz: Şartlı gebelik yardımı, şartlı sağlık yardımı ve şartlı eğitim yardımı. Temel sağlık ve eğitim hizmetlerine erişemeyen bireyler için bu yardımlar sağlanmaktadır; gıda ve ulaşımla ilgili yardımlar Şartlı Nakit Transferi altında yer almaz. Doğru cevap C'dir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi Çocuk Mahkemesinin temel felsefelerinden birisi arasında sayılmaz?
Seçenekler
A
Cezanın rehabilitasyona yönelik olması
B
Cezanın caydırıcı ağırlıkta olması
C
Çocuklara yetişkin suçlu gibi davranmamak
D
Çocukları gözetim altında tutmak
E
Çocukları yargılama sonucunda suçlu olarak saymamak
Açıklama:
Mahkemenin temel felsefesi şu esaslar etrafında toplanır: 1. Cezanın rehabilitasyona yönelik olması, 2. Çocuklar olgunlaşmadıkları için onlara yetişkin suçlu gibi davranılmamak, 3. Suçlu olduğu kabul edilen çocukları, ıslah edici bir kuruma yerleştirilmektense gözetim altına alınmak, 4. Çocukları sorunlarını anlayacak bir mahkemeye göndermek. B şıkkında yer alan cezanın ağırlığıyla ilgili ifade bunlardan birisi değildir. Doğru cevap B'dir.
Soru 81
Kurtuluş Savaşı’nda şehit olmuş veya savaşta sakatlanmış kişilerin çocuklarını ülkeye ve insanlığa yararlı bir şekilde ve sağlıklı bir ortamda yetiştirilmeleri için, 1917 yılında İstanbul’da dernek statüsünde kurulan ve 2011 yılına kadar Çocuk Esirgeme Kurumu olarak çocuklara hizmet veren sosyal hizmet kurumu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Himaye-i Etfal Cemiyeti
B
Dâru’l Hayr-ı Alî
C
Cemiyet-i Tedrîsiyye-i İslâmiyye
D
Dâru’ş-Şafaka
E
Daru’l-Eytam Yetimhaneleri
Açıklama:
2011 yılına kadar Çocuk Esirgeme Kurumu olarak çocuklara hizmet veren Himaye-i Etfal Cemiyeti, ülkemizde Kurtuluş Savaşı’nda şehit olmuş veya savaşta sakatlanmış kişilerin çocuklarını ülkeye ve insanlığa yararlı bir şekilde ve sağlıklı bir ortamda yetiştirilmeleri için, 1917 yılında İstanbul’da dernek statüsünde kurulmuş bir sosyal hizmet kurumudur. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 82
Korunmaya Muhtaç Çocuklarla ilgili her türlü bakım hizmetinden sorumlu olan bakanlık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Millî Eğitim Bakanlığı
B
Adalet Bakanlığı
C
Millî Savunma Bakanlığı
D
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
E
Sağlık Bakanlığı
Açıklama:
Korunmaya Muhtaç Çocuklarla ilgili her türlü bakım hizmeti; Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 83
Aşağıdaki çocuklardan hangisi korunmaya muhtaç çocuk kapsamına girmemektedir?
Seçenekler
A
Ahmet-Anne ve babası vefat etmiştir.
B
Aslı- Anne ve babasının kim olduğu belli değildir.
C
Ayşe- Annesi çalışmaktadır, babası ise işsizdir.
D
Selim- Anne ve babası tarafından terk edilmiştir.
E
Serap- Annesi ve babası tarafından kötü alışkanlıklara karşı savunmasız bırakılmaktadır.
Açıklama:
2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’nun 3. maddesi (b) bendine göre; muhtaç çocuk;
“Beden, ruh ve ahlâk gelişimleri veya şahsi güvenlikleri tehlikede olup;
a. Ana veya babasız, ana ve babasız,
b. Ana veya babası veya her ikisi de belli olmayan,
c. Ana ve babası veya her ikisi tarafından terk edilen,
d. Ana veya babası tarafından ihmal edilip; fuhuş, dilencilik, alkollü içkileri veya uyuşturucu maddeleri kullanma gibi her türlü sosyal tehlikelere ve kötü alışkanlıklara karsı savunmasız bırakılan ve başıboşluğa sürüklenen çocuk, korunmaya muhtaç çocuktur.”
Doğru cevap C seçeneğidir.
“Beden, ruh ve ahlâk gelişimleri veya şahsi güvenlikleri tehlikede olup;
a. Ana veya babasız, ana ve babasız,
b. Ana veya babası veya her ikisi de belli olmayan,
c. Ana ve babası veya her ikisi tarafından terk edilen,
d. Ana veya babası tarafından ihmal edilip; fuhuş, dilencilik, alkollü içkileri veya uyuşturucu maddeleri kullanma gibi her türlü sosyal tehlikelere ve kötü alışkanlıklara karsı savunmasız bırakılan ve başıboşluğa sürüklenen çocuk, korunmaya muhtaç çocuktur.”
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 84
Çocuk koruma kanununun öne çıkardığı koruyucu ve destekleyici tedbirlerden hangisi çocuğun bakımından sorumlu olan kimselere çocuk yetiştirme konusunda, çocuklara da eğitim ve gelişimleri ile ilgili sorunlarının çözümünde yol göstermeye yönelik tedbirlerdir?
Seçenekler
A
Eğitim tedbiri
B
Danışmanlık tedbiri
C
Bakım tedbiri
D
Sağlık tedbiri
E
Barınma tedbiri
Açıklama:
Danışmanlık tedbiri; çocuğun bakımından sorumlu olan kimselere çocuk yetiştirme konusunda; çocuklara da eğitim ve gelişimleri ile ilgili sorunlarının çözümünde yol göstermeye yönelik tedbirlerdir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 85
Çocukların hem bakımlarının hem de mesleki eğitimlerinin bir arada gerçekleştirildiği ve çocukları toplumdan ve (var olduğu takdirde) ailelerinden soyutladığı için uygun bulunmayan kurum tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Okul tipi kurumlar
B
Site tipi kurumlar
C
Ev tipi kurumlar
D
Açık tip kurumlar
E
Kışla tipi kurumlar
Açıklama:
Çocukları toplumdan ve (var olduğu takdirde) ailelerinden soyutladığı için uygun bulunmayan Kışla Tipi Kurumda; çocukların hem bakımlarının hem de mesleki eğitimlerinin bir arada gerçekleştirildiği büyük binalar inşa edilmektedir. Çok sayıda çocuğun barındığı bu kışla tipi yapıların ortaya çıkardığı çok sayıdaki sakıncalar nedeniyle bu tür hizmetler zamanla daha küçük ve sevimli binalarda sürdürülmeye başlanmıştır. Artık bu tür kurumlar dönüştürülmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 86
Aşağıdaki seçeneklerde verilen ailelerin hangisi evlat edinebilir?
Seçenekler
A
4 yaşındaki Merve adlı çocuğu evlat edinmek isteyen Şule ve Kerem çifti 50 yaşındadırlar.
B
14 yaşındaki Sinan adlı çocuğu evlat edinmek isteyen Funda ve Gökhan çifti 30 yaşındadırlar.
C
6 yaşındaki Füsun adlı çocuğu evlat edinmek isteyen Seda ve Umut çifti 28 yaşındadırlar.
D
8 yaşındaki Emre adlı çocuğu evlat edinmek isteyen Çiçek ve Demir çifti 35 yaşındadırlar.
E
15 yaşındaki Ateş adlı çocuğu evlat edinmek isteyen Burçin ve Mehmet çifti 30 yaşındadırlar.
Açıklama:
Evlat edinme şartları arasında; evlat edinecek kişi veya eşlerin, evlat edinilenden en az on sekiz yaş büyük olması, evlat edinen ile edinilen arasında en fazla 40 yaş fark olması, eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya her ikisinin de otuz yaşını doldurmuş bulunmaları şartları yer almaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 87
Cumhuriyet öncesi dönemde çocukların korunması meselesini ilk defa düzenli bir şekilde hangi devlet ele almıştır ?
Seçenekler
A
Osmanlılar
B
İlhanlılar
C
Anadolu Selçuklular
D
Büyük Selçuklular
E
Gazneliler
Açıklama:
Çocukların korunması meselesinin devlet tarafından ilk defa düzenli bir şekilde ele alınmasına İlhanlılar Devleti’nde rastlanır. 1295-1304 yılları arasında hükümdarlık yapmış olan Gazan Mahmut Han ülkedeki çocukların terbiye ve ıslahı için yetimhaneler açmıştır.
Soru 88
Çocukların evlat edinilmiş olma durumunu normal kabul ederek sorun yaşamamaları ve yaşatmamaları için evlat edinmenin açıklanacağı en uygun dönem aşağıdaki hangi yaş aralığıdır?
Seçenekler
A
4-6 yaş
B
6-8 yaş
C
8-10 yaş
D
10-12 yaş
E
12-14 yaş
Açıklama:
Çocuk psikolojisi alanında yapılan çalışmalar ışığında çocukların evlat edinilme durumunu normal kabul ederek sorun yaşamamaları ve yaşatmamaları için evlat edinmenin açıklanacağı en uygun dönemin çocuğun henüz sosyal yaşama tam olarak açılmadığı, anne ve baba objesinin yaşamında birinci derecede önem taşıdığı okul öncesi çağ 4-6 aralığı yaştır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 89
Çocuk Esirgeme Kurumu ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır ?
Seçenekler
A
Türkiye Çocuk Esirgeme Kurumu, gönüllülük esasıyla yola çıkmış daha sonra Kurumun büyümesi nedeniyle kuruluşlarında ücretli personel istihdamına yönelmiştir.
B
Himaye-i Etfal Cemiyeti adı ile kurulmuştur.
C
Kamuya yararlı dernek vasfında hizmet vermektedir.
D
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü olarak bağlanarak son verilmiştir.
E
1935 yılında dilde sadeleşme faaliyetleri çerçevesinde Türkiye Çocuk Esirgeme Kurumu olarak adını değiştirmiştir.
Açıklama:
30 Haziran 1921 tarihinde Himaye-i Etfal Cemiyeti kurulmuştur. Bu cemiyet, 1935 yılında dilde sadeleşme faaliyetleri çerçevesinde Türkiye Çocuk Esirgeme Kurumu olarak adını değiştirmiş ve 1937 yılında Bakanlar Kurulu kararı ile kamu yararına çalışan dernek statüsüne kavuşturulmuştur. 2828 sayılı SHÇEK Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 1983 yılına kadar dernek statüsüyle etkinliklerini sürdürmüştür. Ancak şu an dernek statüsünde hizmet vermemektedir.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi koruyucu aile adaylarında aranan şartlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak
B
Sürekli Türkiye'de ikâmet etmek
C
Evli olmak
D
25-65 yaş aralığında olmak
E
En az ilkokul mezunu olmak
Açıklama:
Diğer şartları sağladığı takdirde evli ya da bekâr, çocuklu ya da çocuksuz herkes koruyucu aile olmak üzere başvurabilir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 91
Kanuna göre hangisi muhtaç çocuk kapsamında değerlendirilmez?
Seçenekler
A
Ana ve babasız
B
Ana veya babasız
C
Ana babası tarafından terk edilmiş
D
Yatılı okulda okula devam eden
E
Ana veya babası tarafından ihmal edilip; fuhuş, dilencilik, alkollü içkileri veya
uyuşturucu maddeleri kullanma gibi her türlü sosyal tehlikelere ve kötü alışkanlıklara karsı savunmasız bırakılan ve başıboşluğa sürüklenen çocuk
uyuşturucu maddeleri kullanma gibi her türlü sosyal tehlikelere ve kötü alışkanlıklara karsı savunmasız bırakılan ve başıboşluğa sürüklenen çocuk
Açıklama:
2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’nun 3. maddesi (b) bendine göre; muhtaç çocuk; “Beden, ruh ve ahlâk gelişimleri veya şahsi güvenlikleri tehlikede olup;
- Ana veya babasız, ana ve babasız,
- Ana veya babası veya her ikisi de belli olmayan,
- Ana ve babası veya her ikisi tarafından terk edilen,
- Ana veya babası tarafından ihmal edilip; fuhuş, dilencilik, alkollü içkileri veya uyuşturucu maddeleri kullanma gibi her türlü sosyal tehlikelere ve kötü alışkanlıklara karsı savunmasız bırakılan ve başıboşluğa sürüklenen çocuk, korunmaya muhtaç çocuktur.”
Soru 92
Ekonomik güçlükler nedeniyle temel sağlık ve eğitim hizmetlerinden yararlanamayan, herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tabi olmayan ve düzenli bir geliri bulunmayan nüfusun en yoksul kesimine yönelik bazı koşulların yerine getirilmesi kaydıyla gerçekleştirilen yardım programı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal hizmet desteği
B
Bakım yardımı transferi
C
Sağlık desteği
D
Şartlı nakit transferi
E
Bütçe desteği
Açıklama:
Şartlı Nakit Transferi (ŞNT), yani halk arasında bilinen ismiyle “öğrenci parası” ya da “çocuk parası”, ekonomik güçlükler nedeniyle temel sağlık ve eğitim hizmetlerinden yararlanamayan, herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tabi olmayan ve düzenli bir geliri bulunmayan nüfusun en yoksul kesimine yönelik şartlı bir yardım programıdır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 93
Gerçekleştirilen mahkeme sonucunda hakim korunmaya muhtaç çocuk Ahmet 'in çıraklık okuluna gitmesine karar vermiştir. Bu durum hangi tedbirler kapsamında değerlendirilir ?
Seçenekler
A
Danışmanlık tedbiri
B
Eğitim tedbiri
C
Bakım tedbiri
D
Sağlık tedbiri
E
Barınma tedbiri
Açıklama:
- Danışmanlık tedbiri; çocuğun bakımından sorumlu olan kimselere çocuk yetiştirme konusunda; çocuklara da eğitim ve gelişimleri ile ilgili sorunlarının çözümünde yol göstermeye,
- Eğitim tedbiri; çocuğun bir eğitim kurumuna gündüzlü veya yatılı olarak devamına; iş ve meslek edinmesi amacıyla bir meslek veya sanat edinme kursuna gitmesine veya meslek sahibi bir ustanın yanına yahut kamuya ya da özel sektöre ait işyerlerine yerleştirilmesine,
- Bakım tedbiri; çocuğun bakımından sorumlu olan kimsenin herhangi bir nedenle görevini yerine getirememesi hâlinde, çocuğun resmî veya özel bakım yurdu ya da koruyucu aile hizmetlerinden yararlandırılması veya bu kurumlara yerleştirilmesine,
- Sağlık tedbiri; çocuğun fiziksel ve ruhsal sağlığının korunması ve tedavisi için gerekli geçici veya sürekli tıbbi bakım ve rehabilitasyonuna, bağımlılık yapan maddeleri kullananların tedavilerinin yapılmasına,
- Barınma tedbiri; barınma yeri olmayan çocuklu kimselere veya hayatı tehlikede olan hamile kadınlara uygun barınma yeri sağlamaya öncelik tedbirlerdir.
Soru 94
Annesi tarafından ihmal edilen Ece Aile Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü bünyesinde faaliyet gösteren kuruma mahkeme kararı ile alınmıştır. Bu durum hangi tedbir ile açıklanmaktadır ?
Seçenekler
A
Danışmanlık tedbiri
B
Eğitim tedbiri
C
Bakım tedbiri
D
Sağlık tedbiri
E
Barınma tedbiri
Açıklama:
- Danışmanlık tedbiri; çocuğun bakımından sorumlu olan kimselere çocuk yetiştirme konusunda; çocuklara da eğitim ve gelişimleri ile ilgili sorunlarının çözümünde yol göstermeye,
- Eğitim tedbiri; çocuğun bir eğitim kurumuna gündüzlü veya yatılı olarak devamına; iş ve meslek edinmesi amacıyla bir meslek veya sanat edinme kursuna gitmesine veya meslek sahibi bir ustanın yanına yahut kamuya ya da özel sektöre ait işyerlerine yerleştirilmesine,
- Bakım tedbiri; çocuğun bakımından sorumlu olan kimsenin herhangi bir nedenle görevini yerine getirememesi hâlinde, çocuğun resmî veya özel bakım yurdu ya da koruyucu aile hizmetlerinden yararlandırılması veya bu kurumlara yerleştirilmesine,
- Sağlık tedbiri; çocuğun fiziksel ve ruhsal sağlığının korunması ve tedavisi için gerekli geçici veya sürekli tıbbi bakım ve rehabilitasyonuna, bağımlılık yapan maddeleri kullananların tedavilerinin yapılmasına,
- Barınma tedbiri; barınma yeri olmayan çocuklu kimselere veya hayatı tehlikede olan hamile kadınlara uygun barınma yeri sağlamaya öncelik tedbirlerdir.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi çocuk mahkemelerinin temel felsefelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Verilen cezalar rehabilitasyona yöneliktir.
B
Suçlu olduğu kabul edilen çocuklar, ıslah edici bir kuruma yerleştirilir.
C
Çocuklar sorunlarını anlayacak bir mahkemeye gönderilir.
D
Çocuklar olgunlaşmadıkları için onlara yetişkin suçlu gibi davranılmaz.
E
Çocukları rehabilite edip en az zararla tekrar topluma kazandırmaya yönelik kararlar alınır.
Açıklama:
Çocuk mahkemelerinde suçlu olduğu kabul edilen çocukları, ıslah edici bir kuruma yerleştirmektense gözetim altına almak esastır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 96
Çocuk bakım hizmetleri söz konusu olduğunda hangisi bu hizmetin verileceği kurumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Aile tipi kurumlar
B
Kışla tipi kurumlar
C
Okul tipi kurumlar
D
Site tipi kurumlar
E
Ev tipi kurumlar
Açıklama:
Çocukların bakımı söz konusu olduğunda kurum türleri aşağıdaki gibi ifade edilebilir.
- Kışla Tipi Kurumlar: Çocukları toplumdan ve (var olduğu takdirde) ailelerinden soyutladığı için uygun bulunmayan bu kurum tipinde, çocukların hem bakımlarının hem de mesleki eğitimlerinin bir arada gerçekleştirildiği büyük binalar inşa edilmektedir. Çok sayıda çocuğun barındığı bu kışla tipi yapıların ortaya çıkardığı çok sayıdaki sakıncalar nedeniyle bu tür hizmetler zamanla daha küçük ve sevimli binalarda sürdürülmeye başlanmıştır. Artık bu tür kurumlar dönüştürülmektedir.
- Okul Tipi Kurumlar: İkinci basamakta yer alan kurumlar ise asıl amacı genel eğitim-öğretim kurumları dışında kalan, zihinsel engelli, işitme engelli, suçlu ya da uyumsuz çocukların eğitim-öğretimine tahsis edilmiş olan kurumlardır.
- Site Tipi Kurumlar: Kışla tipi kuruluşlarda kalan çocuklardan daha az korunmaya muhtaç çocuğun kalabileceği, küçük müstakil binalardan oluşan ve eve benzeyen sitelerdir.
- Ev Tipi Kurumlar: Kurumsal gelişim sürecinde gelinen son aşama ise az sayıda (6-8) çocuk grubuna yönelik olan, büyük yatakhaneler ile yemekhaneler yerine küçük odalarda yatılan ve küçük odalarda yemek masalarında yemek yenilen ünitelerden teşekkül etmektedir.
Soru 97
Hangisi evlat edinme şartlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Evlat edinmenin her hâlde küçüğün yararına bulunması
B
Küçüğün, evlat edinen tarafından en az üç yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması
C
Evlat edinen ile edinilen arasında en fazla 40 yaş fark olması
D
Ayırt etme gücüne sahip olan küçüğün rızasının alınması
E
Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya her ikisinin de otuz yaşını doldurmuş bulunmaları
Açıklama:
Evlat Edinme Şartları
- Küçüğün, evlat edinen tarafından en az bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması,
- Evlat edinmenin her hâlde küçüğün yararına bulunması ve evlat edinenin diğer çocuklarının yararlarının, hakkaniyete aykırı bir biçimde zedelenmemesi,
- Evlat edinecek kişi veya eşlerin, evlat edinilenden en az on sekiz yaş büyük olması,
- Evlat edinen ile edinilen arasında en fazla 40 yaş fark olması,
- Ayırt etme gücüne sahip olan küçüğün rızasının alınması,
- İlgili kanunlar gereği küçüğün ana ve babasının rızasının bulunması,
- Küçüğün vesayet altında olması halinde, Türk Medeni Kanunu’nca öngörülen vesayet dairelerinin izninin alınmış olması,
- Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya her ikisinin de otuz yaşını doldurmuş bulunmaları.
Soru 98
Hangisi şartlı nakit desteğinin özelliklerinden biridir ?
Seçenekler
A
Okul öncesi çocuklar ile okula devam etmeyen çocuklar için ekonomik destek tutarının % 50’si desteklenir.
B
Ailenin ve çocuğun çevreye uyumunu sağlamak amaçlıdır.
C
Bakım tedbiri kararı uzatılanlardan yükseköğrenime devam edenler için ekonomik destek tutarının % 90’ı desteklenir.
D
Çocuğun okula uyumu ve eğitime devamı için aileye rehberlik yapmayı da içerir.
E
Gebelik, sağlık ve eğitim yardımı olmak üzere üç farklı türü vardır.
Açıklama:
Şartlı Nakit Transferi (ŞNT), yani halk arasında bilinen ismiyle “öğrenci parası” ya da “çocuk parası”, ekonomik güçlükler nedeniyle temel sağlık ve eğitim hizmetlerinden yararlanamayan, herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tabi olmayan ve düzenli bir geliri bulunmayan nüfusun en yoksul kesimine yönelik şartlı bir yardım programıdır. Gebelik, sağlık ve eğitim yardımı olmak üzere üç farklı türü vardır. Diğer seçenekler ise sosyoekonomik destek ile ilgili bilgileri içermektedir.
Soru 99
Çocuk izlem merkezlerinin kuruluş amacı nedir?
Seçenekler
A
Çocukları rehabilite etmek
B
Çocuklar hakkında rapor düzenlemek
C
Cinsel istismara uğramış çocukların ikincil örselenmesini asgariye indirmek, adli ve tıbbi işlemlerin bu alanda eğitimli kişilerden oluşan bir merkezde ve tek seferde gerçekleştirilmesini temin etmek
D
Ailelere rehberlik yapmak
E
Madde bağımlısı çocuklarla çalışmak
Açıklama:
Mağdur çocukların; kolluk kuvvetleri, adli merciler ve sağlık kurumları tarafından ayrı ayrı değerlendirilmesi ve bu süreçte yaşadıklarını defalarca dile getirmek zorunda bırakılması, gizliliğin yeterince sağlanamaması, ilgili kurumlarda çocukla görüşme yapanların; çocuğun ruhsal durumunu gözeterek görüşme yapabilecek yeterlilikte eğitime sahip olmaması hâlinde çocuğun uğradığı travma şiddetlenmektedir. Bu sebeple; çocuk istismarının önlenmesi ve istismara uğrayan çocuklara bilinçli ve etkin bir şekilde müdahale edilmesi amacıyla öncelikli olarak cinsel istismara uğramış çocukların ikincil örselenmesini asgariye indirmek, adli ve tıbbi işlemlerin bu alanda eğitimli kişilerden oluşan bir merkezde ve tek seferde gerçekleştirilmesini temin etmek üzere; Sağlık Bakanlığına bağlı hastaneler/kurumlar bünyesinde Çocuk İzlem Merkezleri (ÇİM) kurulmuştur. Merkezlerin işleyişi Sağlık Bakanlığınca koordine edilmektedir.
Soru 100
Çocuk İzleme Merkezleri hangi bakanlık altında yapılanmıştır ?
Seçenekler
A
Aile , Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
B
Milli Eğitim Bakanlığı
C
Kalkınma Bakanlığı
D
Sağlık Bakanlığı
E
Maliye Bakanlığı
Açıklama:
Mağdur çocukların; kolluk kuvvetleri, adli merciler ve sağlık kurumları tarafından ayrı ayrı değerlendirilmesi ve bu süreçte yaşadıklarını defalarca dile getirmek zorunda bırakılması, gizliliğin yeterince sağlanamaması, ilgili kurumlarda çocukla görüşme yapanların; çocuğun ruhsal durumunu gözeterek görüşme yapabilecek yeterlilikte eğitime sahip olmaması hâlinde çocuğun uğradığı travma şiddetlenmektedir. Bu sebeple; çocuk istismarının önlenmesi ve istismara uğrayan çocuklara bilinçli ve etkin bir şekilde müdahale edilmesi amacıyla öncelikli olarak cinsel istismara uğramış çocukların ikincil örselenmesini asgariye indirmek, adli ve tıbbi işlemlerin bu alanda eğitimli kişilerden oluşan bir merkezde ve tek seferde gerçekleştirilmesini temin etmek üzere; Sağlık Bakanlığına bağlı hastaneler/kurumlar bünyesinde Çocuk İzlem Merkezleri (ÇİM) kurulmuştur. Merkezlerin işleyişi Sağlık Bakanlığınca koordine edilmektedir.
Soru 101
Tarihte ilk kez yetimhaneler açarak çocukların devlet tarafından korunması konusunda düzenli bir şekilde çalışma yapan devlet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Moğollar
B
Gazneliler
C
Selçuklular
D
İlhanlılar
E
Karahanlılar
Açıklama:
Çocukların korunması meselesinin devlet tarafından ilk defa düzenli bir şekilde ele alınmasına İlhanlılar Devleti’nde rastlanır. 1295-1304 yılları arasında hükümdarlık yapmış olan Gazan Mahmut Han ülkedeki çocukların terbiye ve ıslahı için yetimhaneler açmıştır.
Soru 102
1911 yılında Trablusgarp (1911) ve Balkan (1912) savaşları sonucunda çoğalan şehit yetimlerini korumak maksadıyla kurulan yetimhanenin adı nedir?
Seçenekler
A
Islahhane
B
Dâru’l Hayr-ı Alî
C
Dâru’ş-Şafaka
D
Himaye-i Etfal
E
Daru’l Eytam
Açıklama:
1911 yılında Trablusgarp (1911) ve Balkan (1912) savaşları sonucunda çoğalan şehit yetimlerini korumak maksadıyla Daru’l-Eytam yetimhaneleri kurulmuştur.
Daru’l Eytam
Daru’l Eytam
Soru 103
1873 yılında İstanbul'da açılmış ve günümüzde halen çocuklara eğitim vermekte olan ilk parasız özel halk mektebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Darüşşafaka
B
Darülaceze
C
Darülfünun
D
Darül hikmet
E
Darülbedayi
Açıklama:
1873’de İstanbul’da kelime olarak “Şefkat Evi” anlamına gelen Dâru’ş-Şafaka açılmıştır. Dâru’ş-Şafaka ilk parasız özel halk mektebidir. Bugün Darüşşafaka Cemiyeti tarafından yönetilen ve finanse edilen bu okul, lise düzeyinde bir eğitim kurumudur.
Soru 104
Aşağıdakilerden hangisi koruyucu aile olmanın şartlarından biri değildir?
Seçenekler
A
T.C. vatandaşı olmak
B
25-65 yaş aralığında olmak
C
Üniversite mezunu olmak
D
Düzenli gelire sahip olmak
E
Çocuğun öz anne-babası ya da vasisi olmamak
Açıklama:
Koruyucu aile adaylarında aranan şartlardan biri "en az ilkokul mezunu olmak" şeklindedir.
Üniversite mezunu olmak
Üniversite mezunu olmak
Soru 105
"Acil koruma gereken ya da hakkında hizmet planı oluşturulmamış ve kuruluş bakımına yerleştirilmemiş ya da kendisi için planlanan hizmet modellerinden çeşitli nedenlerle henüz yararlandırılamamış çocuklar için, aldıkları eğitimlerle profesyonel düzeye gelmiş kişi ve ailelerin sağladığı birkaç gün ile en fazla bir ay arasında değişen bakımdır."
Yukarıdaki şekilde açıklanan koruyucu hizmet bakım modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki şekilde açıklanan koruyucu hizmet bakım modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Akraba veya Yakın Çevre Koruyucu Aile Modeli
B
Geçici Koruyucu Aile Modeli
C
Süreli Koruyucu Aile Modeli
D
Uzmanlaşmış Koruyucu Aile Modeli
E
Kısıtlayıcı Koruyucu Aile Modeli
Açıklama:
Geçici Koruyucu Aile Modeli: Acil koruma gereken ya da hakkında hizmet planı oluşturulmamış ve kuruluş bakımına yerleştirilmemiş ya da kendisi için planlanan hizmet modellerinden çeşitli nedenlerle henüz yararlandırılamamış çocuklar için, aldıkları eğitimlerle profesyonel düzeye gelmiş kişi ve ailelerin sağladığı birkaç gün ile en fazla bir ay arasında değişen bakımdır.
Soru 106
I. Çocukların bakımınının, gözetimininin ve disiplinin sağlanması.
II. Çocukların yardım, cesaretlendirme ve rehberlik ihtiyaçlarının karşılanması.
III. Çocuğu çocuk mahkemesindeki bir yargılamadan dolayı ne bir suçlu olarak saymak ne de böyle bir yargılamayı mahkûm etme olarak kabul etmek.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri çocuk mahkemesinin faydalarındandır?
II. Çocukların yardım, cesaretlendirme ve rehberlik ihtiyaçlarının karşılanması.
III. Çocuğu çocuk mahkemesindeki bir yargılamadan dolayı ne bir suçlu olarak saymak ne de böyle bir yargılamayı mahkûm etme olarak kabul etmek.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri çocuk mahkemesinin faydalarındandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
Yalnız III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çocuk mahkemesinin faydaları;
• Çocukların bakımı, gözetimi ve disiplini,
• Çocuk olarak yardım, cesaretlendirme ve rehberlik ihtiyaçlarının karşılanması,
• Çocuğu çocuk mahkemesindeki bir yargılamadan dolayı ne bir suçlu olarak saymak ne de böyle bir yargılamayı mahkûm etme olarak kabul etmek.
I, II ve III
• Çocukların bakımı, gözetimi ve disiplini,
• Çocuk olarak yardım, cesaretlendirme ve rehberlik ihtiyaçlarının karşılanması,
• Çocuğu çocuk mahkemesindeki bir yargılamadan dolayı ne bir suçlu olarak saymak ne de böyle bir yargılamayı mahkûm etme olarak kabul etmek.
I, II ve III
Soru 107
I. Evlat edinilmiş çocuklar yasal olarak öz çocukların haklarına sahip olurlar.
II. Evlat edinilen, evlat edinenin mirasçısı olur.
III. Evlat edinen küçük ise evlat edinilenin soyadını alır.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri evlat edinilenin sahip olduğu haklardandır?
II. Evlat edinilen, evlat edinenin mirasçısı olur.
III. Evlat edinen küçük ise evlat edinilenin soyadını alır.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri evlat edinilenin sahip olduğu haklardandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
Yalnız II
E
I, II ve III
Açıklama:
Evlat Edinilen Çocuğun Sahip Olduğu Haklar
• Evlat edinilmiş çocuklar yasal olarak öz çocukların haklarına sahip olurlar.
• Ana ve babaya ait olan haklar ve hükümlülükler evlat edinene geçer.
• Evlat edinilen, evlat edinenin mirasçısı olur.
• Evlat edinilen küçük ise evlat edinenin soyadını alır.
I ve II
• Evlat edinilmiş çocuklar yasal olarak öz çocukların haklarına sahip olurlar.
• Ana ve babaya ait olan haklar ve hükümlülükler evlat edinene geçer.
• Evlat edinilen, evlat edinenin mirasçısı olur.
• Evlat edinilen küçük ise evlat edinenin soyadını alır.
I ve II
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi evlat edinme şartlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Küçüğün, evlat edinen tarafından en az bir yıl süreyle bakılmış ve eğitilmiş olması
B
Evlat edinen ile edinilen arasında en fazla 40 yaş fark olması
C
Ayırt etme gücüne sahip olan küçüğün rızasının alınması
D
İlgili kanunlar gereği küçüğün ana ve babasının rızasının bulunması
E
Eşlerin en az iki yıllık evli olmaları ve her ikisinin de yirmi yaşını doldurmuş bulunmaları.
Açıklama:
Evlat edinme şartlarından biri "Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya her ikisinin de otuz yaşını doldurmuş bulunmaları." şeklindedir.
Eşlerin en az iki yıllık evli olmaları ve her ikisinin de yirmi yaşını doldurmuş bulunmaları.
Eşlerin en az iki yıllık evli olmaları ve her ikisinin de yirmi yaşını doldurmuş bulunmaları.
Soru 109
Çocuk psikolojisi araştırmalarına göre çok küçük yaşta evlat edinilmiş bir çocuğa "evlat edinilmiş" olduğunun açıklanması için en uygun dönem ne zamandır?
Seçenekler
A
4-6 yaş aralığı
B
7-10 yaş aralığı
C
10-15 yaş aralığı
D
15-17 yaş aralığı
E
18 yaş
Açıklama:
Çocuk psikolojisi alanında yapılan çalışmalar ışığında çocukların bu durumu normal kabul ederek sorun yaşamamaları ve yaşatmamaları için evlat edinmenin açıklanacağı en uygun dönemin çocuğun henüz sosyal yaşama tam olarak açılmadığı, anne ve baba objesinin yaşamında birinci derecede önem taşıdığı okul öncesi çağ 4-6 aralığı yaştır.
4-6 yaş aralığı
4-6 yaş aralığı
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi koruyucu ailelerin yükümlülüklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Çocuğun yetenekleri ve becerisine göre eğitim, öğretimi ve iyi bir meslek edinmesi için gerekli çabayı göstermek
B
Çocuğun varsa öz ailesi ve akrabaları ile uygun görülen şekil ve zamanda görüşmesini sağlamak
C
Çocukla ilgili mesleki çalışmaları yürüten sosyal çalışmacıya gerekli koşulları hazırlamak
D
Yurt dışına çıkılmak istenmesi durumunda, çocuğun emanet edileceği kişiyi il müdürlüğüne bildirmek
E
Adres ve ikametgâh değişikliklerini önceden il müdürlüğü’ne bildirmek
Açıklama:
Koruyucu ailenin yut dışına çıkma konusundaki yükümlülüğü; görev veya tatil amacı ile çocukla birlikte yurt dışına gidilmek istenmesi durumunda, çocuğun veli ya da vasisinin izni gerektiğinden, yasal işlemlerin tamamlanmasına yetecek süre göz önüne alınarak, en kısa sürede durumu il müdürlüğüne bildirmek şeklindedir.
Yurt dışına çıkılmak istenmesi durumunda, çocuğun emanet edileceği kişiyi il müdürlüğüne bildirmek
Yurt dışına çıkılmak istenmesi durumunda, çocuğun emanet edileceği kişiyi il müdürlüğüne bildirmek
Soru 111
Çocukların korunması meselesinin devlet tarafından ilk defa düzenli bir şekilde ele alınmasına anadoludaki hangi devlet zamanında rastlanır?
Seçenekler
A
İlhanlılar
B
Sümerler
C
Hititler
D
Osmanlılar
E
Truvalılar
Açıklama:
Çocukların korunması meselesinin devlet tarafından ilk defa düzenli bir şekilde ele alınmasına İlhanlılar Devleti’nde rastlanır. 1295-1304 yılları arasında hükümdarlık yapmış olan Gazan Mahmut Han ülkedeki çocukların terbiye ve ıslahı için yetimhaneler açmıştır. Yanıt A.
Soru 112
a. Ana veya babasız, ana ve babasız,
b. Ana veya babası veya her ikisi de belli olmayan,
c. Ana ve babası veya her ikisi tarafından terk edilen,
Verilen maddelerden hangisi ya da hangileri 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’na göre korumaya muhtaç çocuğun özellikleridir?
b. Ana veya babası veya her ikisi de belli olmayan,
c. Ana ve babası veya her ikisi tarafından terk edilen,
Verilen maddelerden hangisi ya da hangileri 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu’na göre korumaya muhtaç çocuğun özellikleridir?
Seçenekler
A
yalnız a
B
yalnız c
C
a ve c
D
a ve b
E
a, b ve c
Açıklama:
verilen 3 madde de korumaya muhtaç çocukların yasace belirlenmiş özellikleridir. bundara 4. madde olarak da aşağıdaki madde eklenebilir.
d. Ana veya babası tarafından ihmal edilip; fuhuş, dilencilik, alkollü içkileri veya uyuşturucu maddeleri kullanma gibi her türlü sosyal tehlikelere ve kötü alışkanlıklara karsı savunmasız bırakılmış ve başıboşluğa sürüklenmiş olmak
Yanıt E.
d. Ana veya babası tarafından ihmal edilip; fuhuş, dilencilik, alkollü içkileri veya uyuşturucu maddeleri kullanma gibi her türlü sosyal tehlikelere ve kötü alışkanlıklara karsı savunmasız bırakılmış ve başıboşluğa sürüklenmiş olmak
Yanıt E.
Soru 113
"Psikolojik danışmanlık ve rehberlik, psikoloji, sosyal hizmet alanlarında eğitim veren kurumlardan mezun meslek mensuplarına denir."
Yukardaki tanım kimler için yapılmıştır?
Yukardaki tanım kimler için yapılmıştır?
Seçenekler
A
Sosyal çalışma görevlisi
B
Çocuk Hakimi
C
Çocuk Doktoru
D
Kreş Müdürü
E
Nine ve Büyükbaba
Açıklama:
Sosyal çalışma görevlisi: Psikolojik danışmanlık ve rehberlik, psikoloji, sosyal hizmet alanlarında eğitim veren kurumlardan mezun meslek mensuplarına denir.
Soru 114
Sosyal hizmet kurumu türlerinden; çocukları toplumdan ve (var olduğu takdirde) ailelerinden soyutladığı için uygun bulunmayan; çocukların hem bakımlarının hem de mesleki eğitimlerinin bir arada gerçekleştirildiği büyük binalar şeklindeki kurum türü hangisidir?
Seçenekler
A
Kapalı Tip Kurum
B
Açık Tip Kurum
C
Kışla Tipi Kurum
D
Okul Tipi Kurum
E
Site Tipi Kurum
Açıklama:
Söz konusu kurum tipi kışla tipi kurumdur.
Soru 115
Sosyal hizmet kurumu türlerinden; ikinci basamakta yer alan, asıl amacı genel eğitim-öğretim kurumları dışında kalan, zihinsel engelli, işitme engelli, suçlu ya da uyumsuz çocukların eğitim-öğretimine tahsis edilmiş olan kurumların türü hangisidir?
Seçenekler
A
Kışla Tipi Kurumlar
B
Okul Tipi Kurumlar
C
Hastane Tipi Kurumlar
D
Ev Tipi Kurumlar
E
Site Tipi Kurumlar
Açıklama:
Söz konusu kurum tipi okul tipi kurumdur.
Soru 116
Yetiştirme yurtlarında kalan gençlerden öğreninine devam etmeyenlerin koruması en fazla kaç yaşına kadar uzatılabilir?
Seçenekler
A
18
B
20
C
22
D
25
E
30
Açıklama:
Öğrenimine devam etmeyen 18 yaşını doldurmuş çocukların bir iş veya meslek sahibi edilerek kendi kendilerine yeterli olabilmelerinin sağlanması amacıyla 20 yaşına kadar korunma kararı uzatılabilmektedir. Yanıt B'dir?
Soru 117
Yetiştirme yurtlarında kalan gençlerden yükseköğrenimine devam edenlerin koruması en fazla kaç yaşına kadar uzatılabilir?
Seçenekler
A
18
B
20
C
22
D
25
E
28
Açıklama:
18 yaşını tamamlamış olan korunmaya muhtaç çocuklardan, ortaöğretime devam edenler için 20 yaşına kadar, yükseköğrenime devam edenler için ise 25 yaşına kadar korunma kararları uzatılabilir. YANIT D.
Soru 118
Evlat edinme işlemi için; evlat edinen ile edinilen arasında en fazla kaç yaş fark olabilir?
Seçenekler
A
30
B
40
C
50
D
60
E
70
Açıklama:
En fazla 40, en az 18 yaş fark olması gereklidir. Yanıt B'dir
Soru 119
Evlat edinme işlemi için; evlat edinen ile edinilen arasında en az kaç yaş fark olabilir?
Seçenekler
A
10
B
18
C
20
D
25
E
30
Açıklama:
En az 18 en fazla 40 yaş olabilir. Yanıt B'dir.
Soru 120
Evlat edinme işlemi için; evlat edinmek isteyen çiftlerin yaş sınırı dikkate alınmadığında en az kaç yıllık evli olması gereklidir?
Seçenekler
A
2
B
5
C
10
D
18
E
20
Açıklama:
- Eşlerin en az beş yıldan beri evli olmaları veya her ikisinin de otuz yaşını doldurmuş bulunmaları.
Soru 121
- .................................... , Trablusgarp ve Balkan savaşları sonucunda şehit çocuklarının, ilköğretim sonrası tarım ve sanat öğretimini esas alan bir kurumdu. Yükseköğretim yapabilecek yetenekli çocukları da eğitim konusunda teşvik eden bu sosyal hizmet kurumu 1926 yılında kapatılmıştır.
Seçenekler
A
Daru’l Eytam
B
Daru’ş Şafaka
C
Şefkat Evi
D
Dâru’l Hayr-ı Alî
E
Himayeyi Etfal
Açıklama:
1911 yılında Trablusgarp (1911) ve Balkan (1912) savaşları sonucunda çoğalan şehit yetimlerini korumak maksadıyla Daru’l-Eytam yetimhaneleri kurulmuştur. Bu kurumlar, ilköğrenimden sonra tarım ve sanat öğretimini esas almış, yükseköğretim yapabilecek yetenekli çocukları da buna teşvik etmişlerdir. Daru’l Eytamlar, 1926 yılında çıkarılan bir kanunla lağvedilmişlerdir.
Soru 122
Korunmaya, bakıma ve yardıma muhtaç çocuk, engelli ve yaşlıların tespitini; bunların korunması, bakımı, yetiştirilmesi ve rehabilitasyonlarının sağlanmasını içeren kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
5395 sayılı kanun
B
5392 sayılı kanun
C
5216 sayılı kanun
D
4721 sayılı kanun
E
2828 sayılı kanun
Açıklama:
1983 yılında yürürlüğe giren 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu’dur.
Soru 123
Aşağıdakilerden hangisi Çocuk Koruma Kanunu’na göre muhtaç çocuğun koruyucu ve destekleyici tedbirleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Danışmanlık tedbiri
B
Eğitim tedbiri
C
Ekonomi tedbiri
D
Sağlık tedbiri
E
Barınma tedbiri
Açıklama:
Çocuk Koruma Kanunu’na göre Koruyucu ve destekleyici tedbirler, çocuğun öncelikle kendi aile ortamında korunmasını sağlamaya yönelik danışmanlık, eğitim, bakım, sağlık ve barınma konularında alınacak tedbirler olarak tanımlanmaktadır.
Soru 124
Ahmet’in 1999 Marmara depreminde evi yıkılmış ve çalıştığı fabrika faaliyetlerini durdurma kararı aldığı için işine de son verilmiştir. Belirli bir süre kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu aile fertlerinin temel ihtiyaçlarını karşılayamayacak duruma gelmiştir. Ahmet ve ailesinin desteklenmesi amacıyla yapılan hizmete ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sağlık Yardımı
B
Eğitim Yardımı
C
Sosyal Ekonomik Destek
D
Şartlı Nakit Transferi
E
Manevi Yardım
Açıklama:
Sosyal ve ekonomik destekten yararlanma şartları kapsamında; olağanüstü bir felaket, tabii afet, hastalık veya kaza geçirerek belirli bir süre kendisinin ve geçindirmekle yükümlü bulunduğu aile fertlerinin temel ihtiyaçlarını karşılayamayacak durumda olanlar ile hayati tehlike arz eden ve ameliyat gerektiren durumlarla karşılaşan veya vefat eden kişilerin çocukları sosyal ve ekonomik yönden desteklenir.
Soru 125
Korunma kararlı çocuklardan durumları uygun olanların, kısa veya uzun süreli, gönüllü veya ücretli olarak çocuk bakımını üstlenebilecek niteliklere sahip kişilerin yanında bakımlarının sağlanması durumu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Koruyucu aile hizmeti
B
Destekleyici aile hizmeti
C
Koruyucu kurum hizmeti
D
Destekleyici kurum hizmeti
E
Sosyal destek hizmeti
Açıklama:
2828 sayılı SHÇEK kanunu’na göre Koruyucu Aile hizmetini tanımını kapsamaktadır.
Soru 126
Aşağıdakilerden hangisi koruyucu hizmet bakım türleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Akraba veya yakın çevre koruyucu aile modeli
B
Geçici koruyucu aile modeli
C
Süreli koruyucu aile modeli
D
Uzmanlaşmış koruyucu aile modeli
E
Kişiselleşmiş koruyucu aile modeli
Açıklama:
Kişiselleşmiş koruyucu aile modeli koruyucu hizmet bakımı kapsamında yer almaz.
Soru 127
I. Çocuk Mahkemesi
II. Belediyeler
III. Emniyet Müdürlüğü Çocuk Şube
Suça sürüklenen ve suç mağduru olan çocuklar, bağımlılar ve haklarında hüküm verilmeyen çocuklara yukarıdakilerden hangisi veya hangileri hizmet vermektedir?
II. Belediyeler
III. Emniyet Müdürlüğü Çocuk Şube
Suça sürüklenen ve suç mağduru olan çocuklar, bağımlılar ve haklarında hüküm verilmeyen çocuklara yukarıdakilerden hangisi veya hangileri hizmet vermektedir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
Yalnız III
E
I ve III
Açıklama:
Suça sürüklenen ve suç mağduru olan çocuklar, bağımlılar ve haklarında hüküm verilmeyen çocuklara Çocuk Mahkemesi, Denetimli Serbestlik ve Cezaevleri, Emniyet Çocuk Şube hizmet vermektedir.
Soru 128
Yurt içi evlat edinmelerde “Aracı Kurum” yetkisi aşağıdakilerden hangisi tarafından yürütülmektedir?
Seçenekler
A
Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü
B
Emniyet Genel Müdürlüğü
C
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü
D
Göç İdaresi Genel Müdürlüğü
E
Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğü
Açıklama:
Yurt içi evlat edinmelerde “Aracı Kurum” yetkisi ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yürütülür.
Soru 129
I. Sağlık kurulu raporu
II. Öğrenim belgesi
III. Sürücü belgesi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri evlat edinmek isteyen kişilerden istenilen belgeler arasında yer alır?
II. Öğrenim belgesi
III. Sürücü belgesi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri evlat edinmek isteyen kişilerden istenilen belgeler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-II
D
Yalnız III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sağlık kurulu raporu ve öğrenim belgesi evlat edinmek isteyen kişilerden istenilen belgeler yer arasında yer alır.
Soru 130
Çocuk suçluluğunu kontrol altına almak, çocukların sosyal rehabilitasyonuna katkı sağlamak ve yeniden suç işleme ihtimalini ortadan kaldıracak ortam hazırlamak aşağıdakilerden hangisinin görevidir?
Seçenekler
A
Ceza Mahkemeleri
B
Çocuk İzlem Merkezleri
C
Çocuk Esirgeme Kurumu
D
Çocuk Mahkemeleri
E
Çocuk Şube Müdürlüğü
Açıklama:
Çocuk suçluluğunu kontrol altına almak, çocukların sosyal rehabilitesine katkı sağlamak ve yeniden suç işleme ihtimalini ortadan kaldıracak ortam hazırlamak Çocuk Mahkemelerinin görevidir.
Soru 131
Çocukların korunması meselesinin devlet tarafından ilk defa düzenli bir şekilde ele alınmasına hangi devlet döneminde, kimin imparatorluğunda rastlanmaktadır?
Seçenekler
A
İlhanlılar - Gazan Han
B
İlhanlılar - Hülagu Han
C
İlhanlılar - Cengiz Han
D
Altın Orda Devleti - Cuci Han
E
Altın Orda Devleti - Batu Han
Açıklama:
Çocukların korunması meselesinin devlet tarafından ilk defa düzenli bir şekilde ele alınmasına İlhanlılar Devleti’nde rastlanır. 1295-1304 yılları arasında hükümdarlık yapmış olan Gazan Mahmut Han ülkedeki çocukların terbiye ve ıslahı için yetimhaneler açmıştır.
Soru 132
1917 yılında, Kurtuluş Savaşı’nda şehit olmuş veya savaşta sakatlanmış kişilerin çocuklarını ülkeye ve insanlığa yararlı bir şekilde ve sağlıklı bir ortamda yetiştirilmeleri amacıyla kurulan sosyal hizmet kurumu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dâru’ş-Şafaka
B
Himaye-i Etfal
C
Darüleytam
D
Çocuk Islahhaneleri
E
Hanımlar Heyeti
Açıklama:
Himaye-i Etfal Cemiyeti, ülkemizde Kurtuluş Savaşı’nda şehit olmuş veya savaşta sakatlanmış kişilerin çocuklarını ülkeye ve insanlığa yararlı bir şekilde ve sağlıklı bir ortamda yetiştirilmeleri için, 1917 yılında İstanbul’da dernek statüsünde kurulmuş bir sosyal hizmet kurumudur.
Soru 133
Ülkemizde Korunmaya Muhtaç Çocuklarla ilgili her türlü bakım hizmeti hangi bakanlık tarafından sağlanmaktadır?
Seçenekler
A
Milli Eğitim Bakanlığı
B
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
C
İçişleri Bakanlığı
D
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
E
Sağlık Bakanlığı
Açıklama:
Korunmaya Muhtaç Çocuklarla ilgili her türlü bakım hizmeti, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir.
Soru 134
Çocuğun bakımından sorumlu olan kimselere çocuk yetiştirme konusunda; çocuklara da eğitim ve gelişimleri ile ilgili sorunlarının çözümünde yol göstermeyi hedefleyen tedbir türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eğitim tedbiri
B
Bakım tedbiri
C
Danışmanlık tedbiri
D
Barınma tedbiri
E
Sağlık tedbiri
Açıklama:
Danışmanlık tedbiri; çocuğun bakımından sorumlu olan kimselere çocuk yetiştirme konusunda; çocuklara da eğitim ve gelişimleri ile ilgili sorunlarının çözümünde yol göstermeyi hedefleyen tedbir türüdür. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 135
"Çocukların hem bakımlarının hem de mesleki eğitimleri bu kurumlarda bir arada gerçekleştirilmektedir. Çok sayıda çocuğun barındığı bu yapıların ortaya çıkardığı çok sayıdaki sakıncalar nedeniyle bu tür hizmetler zamanla daha küçük ve sevimli binalarda sürdürülmeye başlanmıştır. Bahsedilen kurum türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ev Tipi Kurumlar
B
Açık Kurumlar
C
Okul Tipi Kurumlar
D
Site Tipi Kurumlar
E
Kışla Tipi Kurumlar
Açıklama:
Kışla Tipi Kurumlar: Çocukları toplumdan ve (var olduğu takdirde) ailelerinden soyutladığı için uygun bulunmayan bu kurum tipinde, çocukların hem bakımlarının hem de mesleki eğitimlerinin bir arada gerçekleştirildiği büyük binalar inşa edilmektedir. Çok sayıda çocuğun barındığı bu kışla tipi yapıların ortaya çıkardığı çok sayıdaki sakıncalar nedeniyle bu tür hizmetler zamanla daha küçük ve sevimli binalarda sürdürülmeye başlanmıştır. Artık bu tür kurumlar dönüştürülmektedir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 136
Yetiştirme yurtlarının özelliklerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
13-18 yas arası korunmaya muhtaç gençlerin himaye edildiği yatılı sosyal hizmet kuruluşlarıdır.
B
Çok sayıda çocuğa, çok sayıda personel tarafından bakım ve eğitim verilmektedir.
C
Çocuklar kurumda yaşamanın beraberinde getirdiği birçok kurala ve yasağa uymak zorunda kalmaktadır
D
Yurtlarda, gençlerin barınma, giyim ve beslenme ihtiyaçları reşit olana kadar karşılanmaktadır
E
Muhtaç çocuklardan orta öğretime devam edenler için 22 yasına kadar, yüksek öğrenime devam edenler için ise 26 yasına kadar korunma kararları uzatılabilir.
Açıklama:
Yetiştirme yurtları, 13-18 yas arası korunmaya muhtaç gençlerin himaye edildiği yatılı sosyal hizmet kuruluşlarıdır. Çok sayıda çocuğa, çok sayıda personel tarafından bakım ve eğitim verilmektedir. Çocuklar kurumda yaşamanın beraberinde getirdiği birçok kurala ve yasağa uymak zorunda kalmaktadır. Yurtlarda, gençlerin barınma, giyim ve beslenme ihtiyaçları reşit olana kadar karşılanmaktadır. 18 yaşını tamamlamış olan korunmaya muhtaç çocuklardan, orta öğretime devam edenler için 20 yaşına kadar, yüksek öğrenime devam edenler için ise 25 yaşına kadar korunma kararları uzatılabilir. Bu sebeple E seçeneğinde yer alan ifade doğru değildir.
Soru 137
Ülkelerarası evlat edinme işlemleri Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının hangi daire başkanlığı tarafından yürütülmektedir?
Seçenekler
A
Aile Yanında Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı
B
Bakım Hizmetleri Daire Başkanlığı
C
Cocuk Hakları Daire Başkanlığı
D
Koruyucu ve Önleyici Hizmetler Daire Başkanlığı
E
Sosyal Rehabilitasyon Hizmetleri Daire Başkanlığı
Açıklama:
Ülkelerarası evlat edinme işlemleri Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü Aile Yanında Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülmektedir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 138
Koruyucu aile hizmetlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Koruyucu aile çocuklara, öz ailesi, okulu ve çevresiyle ilişkilerini devam ettirmelerini sağlayarak yardımcı olur.
B
Amaç, çocuk için karmaşık ve sorunlu olan bir dönemde özenli davranılarak çocuğun bu dönemi örselenmeden geçirmesini sağlamaktır.
C
Koruyucu aile, korunmaya muhtaç çocuğun bakımını ve yetiştirilmesini bir ücret karşılığında yapabilir.
D
Çocukların sağlık giderleri Sağlık Bakanlığı tarafından karşılanmaktadır.
E
Evli ya da bekâr, çocuklu ya da çocuksuz herkes koruyucu aile olmak üzere ikamet ettiği ilde bulunan il müdürlüğüne başvurabilir.
Açıklama:
Koruyucu aile çocuklara, öz ailesi, okulu ve çevresiyle ilişkilerini devam ettirmelerini sağlayarak yardımcı olur. Amaç, çocuk için karmaşık ve sorunlu olan bir dönemde özenli davranılarak çocuğun bu dönemi örselenmeden geçirmesini sağlamaktır. Koruyucu aile, korunmaya muhtaç çocuğun bakımını ve yetiştirilmesini bir ücret karşılığında yapabilir. Evli ya da bekâr, çocuklu ya da çocuksuz herkes koruyucu aile olmak üzere ikamet ettiği ilde bulunan il müdürlüğüne başvurabilir. Koruyucu aile yanında bakılmakta olan çocukların masraflarının belirli kısmının karşılanması maksadıyla ailelere aylık ücret ödenmektedir. Ancak, çocukların sağlık giderleri Aile ve Sosyal Politikalar bakanlığı tarafından karşılanmaktadır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 139
Öz ailesi yanına kısa sürede döndürülme imkânı bulunmayan ya da kalıcı olarak aile yanına yerleştirilemeyen çocuklara, kişi ve ailelerin sağladığı bakım türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Akraba veya Yakın Çevre Koruyucu Aile Modeli
B
Süreli Koruyucu Aile Modeli
C
Geçici Koruyucu Aile Modeli
D
Uzmanlaşmış Koruyucu Aile Modeli
E
Kalıcı Koruyucu Aile Modeli
Açıklama:
Süreli Koruyucu Aile Modeli: Öz ailesi yanına kısa sürede döndürülme imkânı bulunmayan ya da kalıcı olarak aile yanına yerleştirilemeyen çocuklara, kişi ve ailelerin sağladığı bakımdır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 140
Aşağıdakilerde hangisi sosyal çalışma görevlisi olabilecek meslek grupları arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Psikolog
B
Sosyolog
C
Çocuk Gelişimci
D
Özel Eğitim Öğretmeni
E
Çocuk Hakimi
Açıklama:
Sosyal Çalışma Görevlisi: Sosyal çalışmacı,psikolog, sosyolog, çocuk gelişimcisi,psikolojik danışmanlık ve rehberlik öğretmeni ve özel eğitim öğretmeninden oluşur. Çocuk hâkimi ise; hakkında kovuşturma başlatılmış olanlar hariç, suça sürüklenen çocuklarla korunma ihtiyacı olan çocuklar hakkında uygulanacak tedbir kararlarını veren çocuk mahkemesi hâkimini ifade etmektedir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Ünite 8
Soru 1
0-18 yaş grubu 6-8 çocuğun barınıp yaşamlarını sürdürebileceği ev tipi kuruluşlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sevgi evleri
B
Çocuk evleri
C
Çocuk esirgeme kurumları
D
Huzur evleri
E
Çocuk destek merkezleri
Açıklama:
Çocuk evleri; 0-18 yaş grubu en çok 6-8 çocuğun barınıp yaşamlarını sürdürebileceği, temel ihtiyaçlarını karşılayabileceği, toplu yaşamın getirdiği olumsuzlukları yaşamadan hayatını devam ettirebileceği ev tipi kuruluşlardır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 2
Ayşe; sekiz yaşında, korunma kararı alınmış bir çocuktur. Ayşe, çocuklara hizmet veren bir kurumda kalmaktadır. Bu kurum; hastane ve okula yakın, 24 saat esasına göre çalışan, üç bakım elemanının bulunduğu, herhangi bir yerinde korunmaya muhtaç çocukların yaşadığını belirten işaret veya tabelanın bulunmadığı bir kurumdur. Aşağıdakilerden hangisi Ayşe'nin kaldığı kurum olabilir?
Seçenekler
A
Yaşlı bakım evleri
B
Çocuk destek merkezleri
C
AMATEM
D
Çocuk yetiştirme yurtları
E
Çocuk evleri
Açıklama:
Çocuk evleri, en çok 6-8 çocuğun barınıp yaşamlarını sürdürebileceği, temel ihtiyaçlarını karşılayabileceği, toplu yaşamın getirdiği olumsuzlukları yaşamadan hayatını devam ettirebileceği ev tipi kuruluşlardır. Çocuk evlerine korunma ve tedbir kararı alınmamış çocukların kabulü hiçbir şekilde yapılamaz. Çocuk evleri hem kolay ulaşılabilir hem de güvenliğin sağlanması açısından genellikle şehrin hastanelere ve okullara yakın merkezi yerlerinde açılmaktadır. Çocuk evlerinin çocuklar açısından önem taşıyan bir diğer unsuru ise çocuk evlerine dışarıdan bakıldığında bu yerin çocuk evi olduğunun belli olmamasıdır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 3
0-12 yaş erkek, 0-18 yaş kız çocuklardan korunmaya muhtaç olanların fiziksel, psiko-sosyal, duygusal ve bilişsel gelişimlerini sağlıklı bir şekilde sürdürebilmelerini sağlamak amacıyla kurulmuş olan kurumlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çocuk yuvaları
B
Yetiştirme yurtları
C
Çocuk evleri sitesi
D
Çocuk eğitimevleri
E
Çocuk destek merkezleri
Açıklama:
Çocuk Evleri Sitesi; 0-12 yaş erkek, 0-18 yaş kız çocuklardan korunmaya muhtaç olanların fiziksel, psiko-sosyal, duygusal ve bilişsel gelişimlerini sağlıklı bir şekilde sürdürebilmelerini sağlamayı, uygun durumda olan çocukların ailelerine dönme koşullarını oluşturmayı, ailelerine dönemeyecek durumda olanların ise alternatif hizmet modellerinde yararlandırılmasını amaçlamaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 4
Temel görevi; kuruluşlarda sosyal hizmet sunulacak birey ve ailelere yönelik çalışmaları yürütmek ve sorunların çözümü için mesleki çalışmalarda bulunmak olan meslek grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Psikolog
B
Hemşire
C
Öğretmen
D
Sosyal çalışmacı
E
Çocuk eğiticisi
Açıklama:
Sosyal çalışmacının ana görevi; kuruluşlarda sosyal hizmet sunulacak birey ve ailelere
yönelik çalışmaları yürütmek ve sorunların çözümü için mesleki çalışmalarda bulunmaktır. Doğru cevap D seçeneğidir.
yönelik çalışmaları yürütmek ve sorunların çözümü için mesleki çalışmalarda bulunmaktır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 5
Suç olarak tanımlanan bir fiili işlediği iddiası ile hakkında soruşturma veya kovuşturma yapılan ya da işlediği fiilden dolayı hakkında güvenlik tedbirine karar verilen çocuğu ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Suça sürüklenen çocuk
B
Suç mağduru çocuk
C
Sokakta yaşayan çocuk
D
Refakatsiz sığınmacı çocuk
E
Madde bağımlısı çocuk
Açıklama:
Suça sürüklenen çocuk; suç olarak tanımlanan bir fiili işlediği iddiası ile hakkında soruşturma veya kovuşturma yapılan ya da işlediği fiilden dolayı hakkında güvenlik tedbirine karar verilen çocuğa denir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 6
Korunmaya ve yardıma muhtaç çocukların kimlik tespitini yapmak, muhafazasını sağlamak, kanuni mümessillerini araştırmak, haklarında yetkili idari veya adli makamlarca verilen kararın niteliğine göre ilgili kuruluşa veya kanuni mümessiline teslimini yapmak ile görevli meslek elemanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Psikolog
B
Sosyal çalışmacı
C
Hemşire
D
Öğretmen
E
Çocuk polisi
Açıklama:
Çocuk Şube Müdürlükleri korunmaya ve yardımcı muhtaç çocuklarla, ilgili yönetmeliğin 8. maddesine göre işlemlerini yürütmektedir. Bu maddeye göre; çocuk polisi, korunmaya ve yardıma muhtaç çocukların kimlik tespitini yapmak, muhafazasını sağlamak, kanuni mümessillerini araştırmak, haklarında yetkili idari veya adli makamlarca verilen kararın niteliğine göre ilgili kuruluşa veya kanuni mümessiline teslimini yapmak ile görevlidir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 7
Öğretmeni, Fatma'nın temel fiziksel ve duygusal gereksinimlerinin karşılanmadığını fark etmiş ve duruma müdahale etme kararı almıştır.
Bu örnekte aşağıdakilerden hangisinin varlığı söz konusudur?
Bu örnekte aşağıdakilerden hangisinin varlığı söz konusudur?
Seçenekler
A
Çocuk ihmali
B
Suça sürüklenme
C
Çocuk istismarı
D
Suça yönelme
E
Madde bağımlısı çocuk
Açıklama:
İhmal; çocuğun beslenme, barınma, korunma, sevilme gibi temel fiziksel ve duygusal gereksinimlerinin karşılanmamasıdır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi duygusal/psikolojik istismar örneğidir?
Seçenekler
A
Ali, ailesinden fiziksel şiddet görmektedir.
B
Ayşe, zor koşullarda çalışmaya mecbur bırakılmaktadır.
C
Levent, ailesi tarafından odaya kapatılmakta ve uzun saatler çıkarılmamaktadır.
D
Sevgi, düşük ücretli iş gücü olarak çalıştırılmaktadır.
E
Kemal, ailesi tarafından sürekli suçlanmakta, aşağılanmakta ve tehdit edilmektedir.
Açıklama:
Duygusal/psikolojik istismar;çocuğun ruh sağlığını ve gelişimini bozan, reddetme, aşağılama, tehdit etme, suçlama gibi söz ve davranışlara süreğen olarak maruz kalmasıdır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 9
Ceza infaz kurumlarında kalan tutuklu ve hükümlü çocuklara yönelik sosyal hizmet faaliyetleri aşağıdaki servislerden hangisinde yürütülmektedir?
Seçenekler
A
Sosyal servis
B
Sağlık servisi
C
Psiko-sosyal yardım servisi
D
Eğitim servisi
E
Gözlem servisi
Açıklama:
Ceza infaz kurumlarında kalan tutuklu ve hükümlü çocuklara yönelik sosyal hizmet faaliyetleri psiko-sosyal yardım servislerinde yürütülmektedir. Bireylerin kendileri ve yaşadıkları sosyal çevreleri ile ilgili psiko-sosyal özelliklerini içeren çalışmalar psiko-sosyal servis uzmanları tarafından yapılmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 10
Bağımlı çocuklara yönelik sosyal hizmet uygulamalarıyla ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Sigara, alkol ve madde bağımlılığı tedavi programının amaçlarından biri alkol veya madde konusunda kişinin bilgilenmesini sağlamaktır.
B
Çocuk ve ergen madde bağımlılığı araştırma ve tedavi merkezlerinin tedavi programı daha çok bilişsel davranışçı yönteme dayanmaktadır.
C
Alkol ve madde bağımlılığı merkezleri kamu hastaneleri bünyesinde hizmet vermektedir.
D
Alkol ve madde bağımlılığı merkezleri madde bağımlılığı tanısı alan çocuklara hizmet vermektedir.
E
Çocuk ve ergen madde bağımlılığı araştırma ve tedavi merkezlerinde uygulanan tedavi; ilişki kurma, değişim ve geliştirme dönemi olmak üzere üç ayrı dönemden oluşmaktadır.
Açıklama:
Alkol ve madde bağımlılığı merkezleri madde bağımlılığı tanısı alan erişkinlere hizmet vermektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 11
Çocukların temel gereksinimlerini karşılamak, fiziksel, duygusal, psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarını belirleyerek gerekli müdahaleleri gerçekleştirmek, aile ve yakın çevrelerine dönmelerini veya diğer sosyal hizmet modellerine hazır hale gelmelerini sağlamak üzere hizmet veren sosyal hizmet kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sevgi evleri
B
Kreşler
C
Yatılı okullar
D
Anaokulu
E
Çocuk destek merkezleri
Açıklama:
Çocuk destek merkezleri, suça sürüklenmesi, suç mağduru olması veya sokakta sosyal tehlikelerle karşı karşıya kalması sebebiyle haklarında bakım tedbiri veya korunma kararı verilen çocuklardan, psiko-sosyal desteğe ihtiyaç duyduğu tespit edilenlere, bu ihtiyaçları giderilinceye kadar geçici süre ile bakım ve korunmaları sağlanmaktadır. Bu merkezler hizmet süresi içerisinde aile, yakın çevre ve toplum ilişkilerinin düzenlenmesine yönelik çalışmalar yürüten; çocukları mağduriyet, suça sürüklenme, yaş ve cinsiyet durumuna göre ayrı ayrı yapılandıran veya ihtisaslaştıran geçici süre ile hizmet veren yatılı sosyal hizmet kuruluşlarıdır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi çocuk destek merkezlerine görevlendirilen danışmanın görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Çocuğa uygun bir aile bulmak
B
Eğitimini yönlendirmek ve desteklemek
C
Çocuğun merkeze uyumunu sağlamak,
D
Bireyselleştirilmiş psiko-sosyal destek programı hazırlamak
E
Çocuğun öz bakım ve özgüven yeterliliğini geliştirmek
Açıklama:
Merkeze yerleştirilen çocuğa merkez müdürü tarafından bir danışman görevlendirilir.
Danışman, en kısa sürede çocuk ile görüşerek merkezi ve alacağı hizmetleri çocuğa tanıtır. Çocuğa uygulanacak psiko sosyal destek programını on gün içinde hazırlayarak uygular. Merkezlerde en fazla her 10 çocuğa bir meslek elemanı sorumlu danışman olarak atanır.
Bu danışmanın görevleri
• Merkeze kabul edilen her çocuğun merkeze uyumunu sağlamak,
• Takibini yapmak,
• Bireyselleştirilmiş psiko-sosyal destek programı hazırlamak,
• Uygulama ve mesleki çalışma planlarını hazırlayarak yürütmek,
• Vaka sunumu yapmak,
• Çocuğun aile ilişkilerini, sosyalleşme ve yaşam becerilerini geliştirmek,
• Öz bakım ve özgüven yeterliliğini geliştirmek,
• Eğitimini yönlendirmek ve desteklemek,
• Çocuğun aldığı sağlık hizmetlerinin sonuçlarını izlemek,
• Çocukların, merkezden ayrıldıktan sonraki hayata hazırlanmasına yönelik çalışmaları yürütmek
Danışman, en kısa sürede çocuk ile görüşerek merkezi ve alacağı hizmetleri çocuğa tanıtır. Çocuğa uygulanacak psiko sosyal destek programını on gün içinde hazırlayarak uygular. Merkezlerde en fazla her 10 çocuğa bir meslek elemanı sorumlu danışman olarak atanır.
Bu danışmanın görevleri
• Merkeze kabul edilen her çocuğun merkeze uyumunu sağlamak,
• Takibini yapmak,
• Bireyselleştirilmiş psiko-sosyal destek programı hazırlamak,
• Uygulama ve mesleki çalışma planlarını hazırlayarak yürütmek,
• Vaka sunumu yapmak,
• Çocuğun aile ilişkilerini, sosyalleşme ve yaşam becerilerini geliştirmek,
• Öz bakım ve özgüven yeterliliğini geliştirmek,
• Eğitimini yönlendirmek ve desteklemek,
• Çocuğun aldığı sağlık hizmetlerinin sonuçlarını izlemek,
• Çocukların, merkezden ayrıldıktan sonraki hayata hazırlanmasına yönelik çalışmaları yürütmek
Soru 13
Kanunlarda suç olarak tanımlanan bir fiilin kendisine karşı işlenmesi sonucu mağdur olan ve bakım tedbiri kararı verilen çocuklardan psiko-sosyal desteğe ihtiyaç duyduğu tespit edilen çocukların temel ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan çocuk destek merkezi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Suça Sürüklenen Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
B
Suç Mağduru Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
C
Sokakta Yaşayan Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
D
Madde Bağımlısı Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
E
Refakatsiz Sığınmacı Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
Açıklama:
Suç Mağduru Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri: Kanunlarda suç olarak tanımlanan bir fiilin kendisine karşı işlenmesi sonucu mağdur olan ve bakım tedbiri kararı verilen çocuklardan psiko-sosyal desteğe ihtiyaç duyduğu tespit edilen çocukların temel ihtiyaçlarını karşılamak.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi Çocuk Şube Müdürlüklerinin korunmaya ve yardıma muhtaç çocuklarla ilgili yerine getirmesi beklenen görevlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kimlik tespitini yapmak
B
Muhafazasını sağlamak
C
Kanuni mümessillerini araştırmak
D
İlgili kuruluşa veya kanuni mümessiline teslimini yapmak
E
Çocuğun giderlerini karşılamak
Açıklama:
Çocuk Şube Müdürlükleri korunmaya ve yardımcı muhtaç çocuklarla, ilgili yönetmeliğin 8. maddesine göre işlemlerini yürütmektedir. Bu maddeye göre; çocuk polisi, mevzuatın verdiği yetkiye göre; korunmaya muhtaç olduğundan şüphe edilen, ihmal ve istismara maruz kaldığı ihbar edilen, evden veya bulunduğu kuruluştan kaçan, suça maruz kalan, suç işleme eğiliminde olan, sokakta yaşayan, sokakta çalıştırılan, oturduğu yeri haber vermekten aciz, kendini ifade edemeyen, kimliği tespit edilemeyen, buluntu, mülteci ve refakatsiz çocukların;
a. Kimlik tespitini yapmak,
b. Muhafazasını sağlamak,
c. Kanuni mümessillerini araştırmak,
d. Haklarında yetkili idari veya adli makamlarca verilen kararın niteliğine göre ilgili kuruluşa veya kanuni mümessiline teslimini yapmak ile görevlidir.
a. Kimlik tespitini yapmak,
b. Muhafazasını sağlamak,
c. Kanuni mümessillerini araştırmak,
d. Haklarında yetkili idari veya adli makamlarca verilen kararın niteliğine göre ilgili kuruluşa veya kanuni mümessiline teslimini yapmak ile görevlidir.
Soru 15
Çocuğun aç veya susuz bırakılması, uykusuz bırakılması, zor koşullarda çalışmaya mecbur edilmesi gibi ona karşı merhamet ve şefkatle bağdaşmayacak nitelikte kötü muamelede bulunulması hangi suç türü kapsamına girmektedir?
Seçenekler
A
Cinsel istismar olarak tanımlanmış suçlar
B
Duygusal/psikolojik istismar olarak tanımlanan suçlar
C
Fiziksel istismar olarak tanımlanmış suçlar
D
Ekonomik istismar olarak tanımlanan suçlar
E
Sosyal istismar olarak tanımlanan suçlar
Açıklama:
Fiziksel istismar: Çocuğun anne baba, öğretmen, bakıcı gibi çocuğa bakmakla yükümlü kişiler tarafından gerçekleştirilen dayak atma, yakma, ısırma, sarsma, kaynar suyla haşlanma gibi olaylar sonucunda kaza dışı her türlü yaralanmasıdır.
Fiziksel istismar olarak tanımlanmış suçlar: Çocuğun aç veya susuz bırakılması, uykusuz bırakılması, zor koşullarda çalışmaya mecbur edilmesi gibi ona karşı merhamet ve şefkatle bağdaşmayacak nitelikte kötü muamelede bulunulması (TCK m. 232). Çocuğun bedeninde sigara söndürülmesi veya diğer ağır yaralamalarda bulunmak, günlerce bir odaya kapatmak gibi kötü muamele boyutunun ötesine geçen davranışlara maruz kalması (TCK m. 86, 94, 96, 109).
Fiziksel istismar olarak tanımlanmış suçlar: Çocuğun aç veya susuz bırakılması, uykusuz bırakılması, zor koşullarda çalışmaya mecbur edilmesi gibi ona karşı merhamet ve şefkatle bağdaşmayacak nitelikte kötü muamelede bulunulması (TCK m. 232). Çocuğun bedeninde sigara söndürülmesi veya diğer ağır yaralamalarda bulunmak, günlerce bir odaya kapatmak gibi kötü muamele boyutunun ötesine geçen davranışlara maruz kalması (TCK m. 86, 94, 96, 109).
Soru 16
Çocuğun gelişimini engelleyici, haklarını ihlal edici işlerde ya da düşük ücretli iş gücü olarak çalışması veya çalıştırılması hangi istismar türü kapsamına girmektedir?
Seçenekler
A
Ekonomik istismar
B
Cinsel istismar
C
Fiziksel istismar
D
Duygusal istismar
E
Sosyal istismar
Açıklama:
Ekonomik İstismar: Çocuğun gelişimini engelleyici, haklarını ihlal edici işlerde ya da düşük ücretli iş gücü olarak çalışması veya çalıştırılması “Ekonomik İstismardır”
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi çocuklar açısından denetimli serbestlik uygulanabilecek hallerden biri değildir?
Seçenekler
A
Hapis cezasının ertelenmesi
B
Adli kontrol tedbiri
C
Koşullu salıverme
D
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması
E
Tutukluluk kararı
Açıklama:
Çocuklar Açısından Denetimli Serbestlik Uygulanabilecek Hâller
• Hapis cezasının ertelenmesi,
• Suçta tekerrür ve özel tehlikeli suçlar,
• Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak,
• Örgüt suçlarında etkin pişmanlık hãli,
• Adli kontrol tedbiri,
• Hükmün açıklanmasının geri bırakılması,
• Koşullu salıverme.
• Hapis cezasının ertelenmesi,
• Suçta tekerrür ve özel tehlikeli suçlar,
• Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak,
• Örgüt suçlarında etkin pişmanlık hãli,
• Adli kontrol tedbiri,
• Hükmün açıklanmasının geri bırakılması,
• Koşullu salıverme.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi denetim planı hazırlanırken dikkate alınacak hususlardan biridir?
Seçenekler
A
Çocuğun yaşı
B
Çocuğun cinsiyeti
C
Çocuğun ihtiyaçları
D
Çocuğun eğitim düzeyi
E
Çocuğun ailesinin ekonomik düzeyi
Açıklama:
Çocuğa uygulanacak denetimin yöntemi, denetim görevlisince, sosyal incelemeyi yapan uzman veya mahkeme nezdindeki sosyal çalışma görevlisi ile birlikte, görevlendirmeyi takip eden on gün içinde hazırlanacak bir planla belirlenir. Denetim planı hazırlanırken şunlar dikkate alınır:
• Çocuk hakkında alınan tedbirin amacı, niteliği ve süresi,
• Çocuğun ihtiyaçları,
• Çocuğun içinde bulunduğu tehlike halinin ciddiyeti,
• Çocuğun ana ve babası, vasisi, bakım ve gözetiminden sorumlu kimse tarafından çocuğa verilen desteğin derecesi,
• Suça sürüklenmesi sebebiyle tedbir alınmış ise suç teşkil eden fiilin mahiyeti,
• Çocuğun görüşü
• Çocuk hakkında alınan tedbirin amacı, niteliği ve süresi,
• Çocuğun ihtiyaçları,
• Çocuğun içinde bulunduğu tehlike halinin ciddiyeti,
• Çocuğun ana ve babası, vasisi, bakım ve gözetiminden sorumlu kimse tarafından çocuğa verilen desteğin derecesi,
• Suça sürüklenmesi sebebiyle tedbir alınmış ise suç teşkil eden fiilin mahiyeti,
• Çocuğun görüşü
Soru 19
ÇEMATEM (Çocuk ve Ergen Madde Bağımlılığı Araştırma ve Tedavi Merkezleri) ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
2003 yılına kadar hizmet veren bir merkezdir.
B
Tedavi yalnızca üç ay sürmektedir.
C
Çocuklar gün içerisinde sık sık dinlenmeye bırakılır.
D
Merkezdeki her çocuktan ailesi sorumlu olmaktadır.
E
Tedavi programı bilişsel davranışçı yönteme dayanmaktadır.
Açıklama:
Ailesi olmayıp madde kullanan ve sokağa düşmüş ergen ve yetişkin bireylere yönelik 2003 yılına kadar kısa adı UMATEM olan Uçucu Maddeler Araştırma Tedavi ve Eğitim Merkezleri tedavi hizmetleri vermekteydi. 2003’ten sonra madde kullanım yaşının düşmesi ve ailesi olan çocukların da bu tür alışkanlıklar kazanmasının artından yeni yapılanmaya gidilerek sağlık bakanlığı kuruluşları bünyesinde hizmet veren ve kısa adı ÇEMATEM olan Çocuk ve Ergen Madde Bağımlılığı Araştırma ve Tedavi Merkezleri açılmıştır. Ülkemizde çoğu ilimizde olan bu merkezlerin tedavi programı eklektik yaklaşımları içermekle birlikte, daha çok bilişsel davranışçı yönteme dayanmaktadır. Tedavi en az bir ay sürmekte ve çocuğun durumuna göre kalış süresi uzamaktadır. Ergenlerle yapılan bir çalışma olması nedeniyle esnek bir program uygulanmaya çalışılmaktadır. Çocuklar gün içinde hiçbir şekilde boş kalmamakta, sürekli aktif tutulmaya çalışılmaktadır. Bunun amacı, dikkat eksikliği de olan bu çocukların kendisini oyalamayı bilmemesinden kaynaklanan sorunların çıkmasını engellemektir.
Soru 20
Alkol veya madde konusunda kişinin bilgilenmesini sağlamak, değişim motivasyonunu sağlamak, bulaşıcı hastalıklardan
korunmayı sağlamak ve zarar azaltmak amacıyla kurulan bağımlı çocuklara yönelik sosyal hizmet uygulaması aşağıdakilerden hangisidir?
korunmayı sağlamak ve zarar azaltmak amacıyla kurulan bağımlı çocuklara yönelik sosyal hizmet uygulaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
AMATEM (Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezleri)
B
SAMBA (Sigara, Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi Programı)
C
ÇEMATEM (Çocuk ve Ergen Madde Bağımlılığı Araştırma ve Tedavi Merkezleri)
D
Alkol Bağımlılığı Merkezi
E
Sigara Bıraktırma Merkezi
Açıklama:
SAMBA Programı
Eğitsel faaliyetler için uzun süreli ayıklığın hedeflendiği SAMBA (Sigara, Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi Programı) uygulanmaktadır. SAMBA programı denetimli serbestlikle ortak bir çalışma ile yürütülür. Bu programın amacı: Alkol veya madde konusunda kişinin bilgilenmesini sağlamak, değişim motivasyonunu sağlamak, bulaşıcı hastalıklardan
korunmayı sağlamak ve zarar azaltmak. Yinelemeyi engelleyecek becerileri kazandırmak, öfke ve stresle başa çıkma becerisini öğretmek, etkili iletişim yöntemlerini öğretmek, kişinin alkol/madde kullanımı ile ilgili düşünce hatalarının farkına varmasını sağlamak.
Eğitsel faaliyetler için uzun süreli ayıklığın hedeflendiği SAMBA (Sigara, Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi Programı) uygulanmaktadır. SAMBA programı denetimli serbestlikle ortak bir çalışma ile yürütülür. Bu programın amacı: Alkol veya madde konusunda kişinin bilgilenmesini sağlamak, değişim motivasyonunu sağlamak, bulaşıcı hastalıklardan
korunmayı sağlamak ve zarar azaltmak. Yinelemeyi engelleyecek becerileri kazandırmak, öfke ve stresle başa çıkma becerisini öğretmek, etkili iletişim yöntemlerini öğretmek, kişinin alkol/madde kullanımı ile ilgili düşünce hatalarının farkına varmasını sağlamak.
Soru 21
Ailenin olmadığı ya da fonksiyonlarını yerine getiremediği durumlarda, resmî ya da özel kurumlarca sunulan hizmete .............. adı verilmektedir.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Çocuk kurum bakımı
B
Çocuk izlem merkezi
C
Çocuk esirgeme kurumu
D
Çocuk destek hizmetleri
E
Sosyal hizmet uygulamaları
Açıklama:
Çocuk kurum bakımı; ailenin olmadığı ya da ailenin fonksiyonlarını yerine getiremediği durumlarda, kimsesiz ve korunmaya muhtaç çocuklara resmî ya da özel kurumlarca geçici ya da sürekli olarak sunulan bakım hizmetidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 22
Çocuk evlerinin özelliklerini saydığımızda aşağıdakilerden hangisi dışarıda kalmaktadır?
Seçenekler
A
Çocuklar arkadaşlık, komşuluk ve mahalle gibi kavramları öğrenebilmektedirler
B
Çocukların gelecek kaygısı en aza inmektedir
C
En çok 16-18 çocuk barınıp, yaşamlarını sürdürebilmektedir
D
Çocuklar geleceğe güvenle bakabilen bireyler olarak yetişmektedir
E
Çocuklar toplu yaşamın getirdiği olumsuzlukları yaşamadan hayatlarını devam ettirebilmektedirler
Açıklama:
Çocuk evleri; en çok 6-8 çocuğun barınıp yaşamlarını sürdürebileceği, temel ihtiyaçlarını karşılayabileceği, toplu yaşamın getirdiği olumsuzlukları yaşamadan hayatını devam ettirebileceği ev tipi kuruluşlardır. Bu uygulama kendine güvenen, geleceğe güvenle bakabilen, kendisini buna hazırlayan, gelecek kaygısını en aza indirgemiş, arkadaşlık, komşuluk ve mahalle gibi kavramları öğrenebilecek, toplumla iç içe ve toplumun gerçeklerini bilerek ayakları üstüne basabilen bir gençlik yetiştirilmesi amacıyla oluşturulan yeni bir bakım modelidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 23
Çocuk Evleri Çalışma Usul ve Esasları Hakkındaki Yönetmeliğe göre çocuk evlerinin belli olmaması için alınan önlemlerin başında aşağıdakilerden hangisi gelmektedir?
Seçenekler
A
Ulaşım
B
Eğitim
C
Güvenlik
D
İletişim
E
Damgalanma
Açıklama:
Korunmaya muhtaç çocukların sosyal yaşamda en fazla karşılaştıkları problemlerin başında damgalanma gelmektedir. Sokaktan veya evin yanından geçen kişilerde yetimler, öksüzler veya kimsesizler gibi acıma hissi uyandıracak duygulara yol açmamak için çocukların barındırıldığı evlerin kapısına bu konutlarda korunmaya muhtaç çocukların yaşadığını belirten işaret veya tabela asılamaz. Doğru cevap E'dir.
Soru 24
I-Öğretmen
II-Psikolog
III-Çocuk gelişimci
IV- Arkeolog
V- Sosyolog
Hangi seçenekte koordinasyon merkezinde görevlendirilecek personelin çalışma alanları doğru olarak verilmektedir?
II-Psikolog
III-Çocuk gelişimci
IV- Arkeolog
V- Sosyolog
Hangi seçenekte koordinasyon merkezinde görevlendirilecek personelin çalışma alanları doğru olarak verilmektedir?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve III
C
II-III ve V
D
I-II-III ve V
E
I-II-III-IV ve V
Açıklama:
Koordinasyon merkezinde görevlendirilecek personel; sosyal çalışmacı, psikolog, çocuk gelişimci, öğretmen ve sosyolog arasından ihtiyaca göre il müdürlüğünce belirlenir. Doğru cevap D'dir.
Soru 25
Yeni bir bakım modeli olan "Çocuk Evleri" ilk olarak nerede ve hangi tarihte açılmıştır?
Seçenekler
A
Ankara - 2000
B
İstanbul - 2002
C
İzmir - 2005
D
Ankara - 2005
E
İstanbul - 2010
Açıklama:
Çocuk evleri ilk olarak çocuk grup evi adı altında Ankara İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğüne bağlı Çevre Eğitim Sağlık Sosyal Yardımlaşma Vakfı ile iş birliği protokolü ile 2000 yılında Ankara ilinde açılmıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 26
Aşağıda çocuk evlerinin işleyişi ile ilgili olarak verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Çocuk evleri genellikle şehrin hastanelere ve okullara yakın merkezi yerlerinde açılmaktadır.
B
Çocuk evlerine korunma ve tedbir kararı alınmamış çocuklar kabul edilebilir.
C
Çocuk evlerine dışarıdan bakıldığında bu yerin çocuk evi olduğu belli değildir.
D
Çocuk evleri faaliyetleri, 24 saat esasına dayalı olarak yürütülür.
E
Çocuk evlerinde, çocukların eğitim ve öğretim faaliyetlerinin düzenli bir şekilde yürütülür.
Açıklama:
Çocuk evlerine yerleştirilecek çocukların korunma veya tedbir kararları alınmış olmalıdır. Çocuk evlerine korunma ve tedbir kararı alınmamış çocukların kabulü hiçbir şekilde yapılamaz. Doğru cevap B'dir. Diğer seçeneklerde verilen bilgiler doğrudur.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi çocuk evleri koordinasyon merkezi bünyesinde, sosyal çalışmacının ev sorumlusu olarak yerine getirdiği görevlerden biridir?
Seçenekler
A
Çocuk evlerinin amacına uygun inceleme ve araştırmalar yapmak.
B
Gerektiğinde korunma kararının kaldırılması yolunda işlemleri başlatmak.
C
Çocuk evinde bakılan çocukların okul ve eğitim durumlarıyla ilgili kayıtları düzenlemek.
D
Ziyaretçisi gelmeyen çocukların varsa ailesi ve akrabaları ile iletişime geçmek.
E
Ebeveyni ve akrabası olmayan çocukların gönüllü ailelerin yanına izinli verilmesi sağlamak
Açıklama:
Sosyal çalışmacının ev sorumlusu olarak görevleri; çocuk evinin harcama ve ödemelerine ilişkin görevleri yerine getirmek. Koordinasyon merkezi tarafından çocuk evine kabul edilen çocuğun uyumu için gerekli bakım ve yetiştirme ile ilgili mesleki çalışmaları
koordinasyon merkezi ile koordineli olarak yapmak. Çocuk evinde bakılan çocukların okul ve eğitim durumlarıyla ilgili kayıtları düzenleyerek koordinasyon merkezine bildirmek. Okul-çocuk evi iş birliğini sağlamak. Koordinasyon merkezinin kararları doğrultusunda çocukların yeni yaşantısına hazırlanması ve toplum içinde izlenmesi konusunda
meslek elemanlarına destek vermek. Her bir çocuk için yaş, özür, eğitim, ilgi ve isteklerini göz önünde bulundurarak günlük yaşam planları hazırlamak ve uygulanmasını sağlamak. Çocukların sağlıklı gelişimlerinin sağlanması amacıyla temizlik, düzen, giyim, yeme, oyun ve benzeri konularda olumlu alışkanlıklar kazanmalarını sağlamak. Çocukların hizmete katılımlarını sağlamak amacıyla ev içi sorumluluklar vermek. Sorumlusu olduğu çocuk
evlerinin idaresi ve dönem içindeki etkinlikleri her ay gözden geçirmek. Çocukların eğitim, sağlık, ulaşım gibi sorunlarını koordinasyon merkezine iletmek, acil vakalarda ilgili tabip veya hastane ile iletişim kurmaktır. Doğru cevap C'dir.
koordinasyon merkezi ile koordineli olarak yapmak. Çocuk evinde bakılan çocukların okul ve eğitim durumlarıyla ilgili kayıtları düzenleyerek koordinasyon merkezine bildirmek. Okul-çocuk evi iş birliğini sağlamak. Koordinasyon merkezinin kararları doğrultusunda çocukların yeni yaşantısına hazırlanması ve toplum içinde izlenmesi konusunda
meslek elemanlarına destek vermek. Her bir çocuk için yaş, özür, eğitim, ilgi ve isteklerini göz önünde bulundurarak günlük yaşam planları hazırlamak ve uygulanmasını sağlamak. Çocukların sağlıklı gelişimlerinin sağlanması amacıyla temizlik, düzen, giyim, yeme, oyun ve benzeri konularda olumlu alışkanlıklar kazanmalarını sağlamak. Çocukların hizmete katılımlarını sağlamak amacıyla ev içi sorumluluklar vermek. Sorumlusu olduğu çocuk
evlerinin idaresi ve dönem içindeki etkinlikleri her ay gözden geçirmek. Çocukların eğitim, sağlık, ulaşım gibi sorunlarını koordinasyon merkezine iletmek, acil vakalarda ilgili tabip veya hastane ile iletişim kurmaktır. Doğru cevap C'dir.
Soru 28
I. Psikolog
II. Hemşire
III. Çocuk gelişimci
IV. Sosyal çalışmacı
V. Bakım elemanı
Sevgi Evleri Sitesinde çocukların biyo-psiko-sosyal gelişimleri ile ilgilenen ve çocukların aileleri ilgili gerekli mesleki çalışmalar yapan sosyal servis yukarıdaki meslek gruplarının hangilerinden oluşmaktadır?
II. Hemşire
III. Çocuk gelişimci
IV. Sosyal çalışmacı
V. Bakım elemanı
Sevgi Evleri Sitesinde çocukların biyo-psiko-sosyal gelişimleri ile ilgilenen ve çocukların aileleri ilgili gerekli mesleki çalışmalar yapan sosyal servis yukarıdaki meslek gruplarının hangilerinden oluşmaktadır?
Seçenekler
A
II-III-IV
B
I-IV-V
C
II-III-V
D
I-III-IV
E
I-II-V
Açıklama:
Sevgi evleri/çocuk evleri sitesinde kalan çocuklara yönelik olarak grup sorumlusu, bakım elamanları, temizlik elemanları, halk eğitimden gelen kurs öğretmenleri çocukların daha sağlıklı ve disipliner bir şekilde yetişmesine katkı sunmaktadır. İdari binada bulunan hemşirelerden oluşan sağlık servisi çocukların sağlık ve hastane durumları ile ilgilenmektedir. Sosyal çalışmacı, psikolog ve çocuk gelişimciden oluşan sosyal servis; çocukların biyo-psiko-sosyal gelişimleri ile ilgilenmekte, çocukların aileleri ilgili gerekli mesleki çalışmalar yapmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 29
Kanunlarda suç olarak tanımlanan bir fiilin kendisine karşı işlenmesi sonucu mağdur olan ve bakım tedbiri kararı verilen çocuklardan psiko-sosyal desteğe ihtiyaç duyduğu tespit edilen çocukların temel ihtiyaçlarını karşılamak üzere oluşturulan çocuk destek merkezi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Suça Sürüklenen Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
B
Sokakta Yaşayan Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
C
Refakatsiz Sığınmacı Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
D
Madde Bağımlısı Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
E
Suç Mağduru Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
Açıklama:
İhtisaslaşma durumuna göre altı tip Çocuk Destek Merkezi sınıflandırılmıştır:
- Suça Sürüklenen Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
- Suç Mağduru Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
- Sokakta Yaşayan Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
- Refakatsiz Sığınmacı Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
- Gebe Çocuklar ve Çocuk Annelere Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
- Madde Bağımlısı Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
Soru 30
Suç olarak tanımlanan bir fiili işlediği iddiası ile hakkında soruşturma veya kovuşturma yapılan ya da
işlediği fiilden dolayı hakkında güvenlik tedbirine karar verilen çocuğu tanımlamak için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
işlediği fiilden dolayı hakkında güvenlik tedbirine karar verilen çocuğu tanımlamak için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Suça sürüklenen çocuk
B
Korunma ihtiyacı olan çocuk
C
Suça karışmış çocuk
D
Suç mağduru çocuk
E
Korunma hizmeti alan çocuk
Açıklama:
5395 Çocuk Koruma Kanunu’nda, suç olarak tanımlanan bir fiili işlediği iddiası ile hakkında soruşturma veya kovuşturma yapılan ya da işlediği fiilden dolayı hakkında güvenlik tedbirine karar verilen çocuk ‘Suça Sürüklenen Çocuk’ olarak ifade edilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi Emniyet Çocuk Şube Müdürlüğünde çalışan "sosyal çalışmacının" görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sosyal inceleme raporu hazırlanması için gözaltına alınan çocukla ilk görüşmeyi yapmak.
B
İlgili Cumhuriyet Savcısının emirleri doğrultusunda suç delillerini toplamak.
C
Çocuk hakkında sosyal inceleme raporu hazırlamak ve ilgili büro/kısım amirliğine vermek
D
Çocukları suça iten fiziki, psikolojik ve sosyolojik etkenleri araştırmak
E
Çocuğun durumunu iyileştirmek için ailesi ve okul, sosyal ve sağlık hizmetleri gibi kuruluşlarla iş birliğinde bulunmak
Açıklama:
Emniyet Çocuk Şube Müdürlüğünde çalışan "sosyal çalışmacının" görevleri;
a. Sosyal inceleme raporu hazırlanması için muhafaza altına veya gözaltına alınan çocukla ilk görüşmeyi yapmak,
b. Çocuk hakkında sosyal inceleme raporu hazırlamak ve ilgili büro/kısım amirliğine vermek,
c. Çocukları suça iten fiziki, psikolojik ve sosyolojik etkenleri araştırmak,
d. Suçluluğu ortadan kaldırmaya yönelik plan ve programlar geliştirmek,
e. Korunmaya muhtaç olan, ihmal ve istismara maruz kalan, evden veya bulunduğu kurum ya da kuruluştan kaçan, sokakta yaşayan ve sokakta çalıştırılan, uçucu,
uyuşturucu ve psikotrop madde bağımlısı olan, suça itilen ve mağdur çocuğun kendisine ve kanuni mümessiline rehberlik hizmetinde bulunmak,
f. Çocuğun durumunu iyileştirmek için ailesi ve okul, sosyal ve sağlık hizmetleri gibi kuruluşlarla iş birliğinde bulunmak,
g. Uçucu, uyuşturucu, psikotrop madde bağımlısı olan çocuğun tedavisi için sağlık müdürlükleri ve tedavi kuruluşları ile iş birliği yapmak,
h. Geçici barınma ünitesinde kalan çocuklar için sosyal, kültürel ve eğitici programlar geliştirmektir.
Doğru cevap B'dir.
a. Sosyal inceleme raporu hazırlanması için muhafaza altına veya gözaltına alınan çocukla ilk görüşmeyi yapmak,
b. Çocuk hakkında sosyal inceleme raporu hazırlamak ve ilgili büro/kısım amirliğine vermek,
c. Çocukları suça iten fiziki, psikolojik ve sosyolojik etkenleri araştırmak,
d. Suçluluğu ortadan kaldırmaya yönelik plan ve programlar geliştirmek,
e. Korunmaya muhtaç olan, ihmal ve istismara maruz kalan, evden veya bulunduğu kurum ya da kuruluştan kaçan, sokakta yaşayan ve sokakta çalıştırılan, uçucu,
uyuşturucu ve psikotrop madde bağımlısı olan, suça itilen ve mağdur çocuğun kendisine ve kanuni mümessiline rehberlik hizmetinde bulunmak,
f. Çocuğun durumunu iyileştirmek için ailesi ve okul, sosyal ve sağlık hizmetleri gibi kuruluşlarla iş birliğinde bulunmak,
g. Uçucu, uyuşturucu, psikotrop madde bağımlısı olan çocuğun tedavisi için sağlık müdürlükleri ve tedavi kuruluşları ile iş birliği yapmak,
h. Geçici barınma ünitesinde kalan çocuklar için sosyal, kültürel ve eğitici programlar geliştirmektir.
Doğru cevap B'dir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi duygusal istismar olarak tanımlanan suçlardan biridir?
Seçenekler
A
Çocuğun uykusuz bırakılması
B
Çocuğun bedeninde sigara söndürülmesi
C
Çocuğun kaçırılması veya alıkonulması
D
Çocuğun aç veya susuz bırakılması
E
Reşit olmayanla cinsel ilişki suçu
Açıklama:
Duygusal/psikolojik istismar: Çocuğun ruh sağlığını ve gelişimini bozan, reddetme, aşağılama, tehdit etme, suçlama gibi söz ve davranışlara süreğen olarak maruz
kalmasıdır. Sıklıkla diğer istismar biçimlerine eşlik eder (Ergenç, 2015).
Duygusal/psikolojik istismar olarak tanımlanan suçlar: Dilencilikte araç olarak kullanmak (TCK m. 229), Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali (TCK m.
233), Çocuğun kaçırılması veya alıkonulması (TCK m. 234).
Doğru cevap C'dir.
kalmasıdır. Sıklıkla diğer istismar biçimlerine eşlik eder (Ergenç, 2015).
Duygusal/psikolojik istismar olarak tanımlanan suçlar: Dilencilikte araç olarak kullanmak (TCK m. 229), Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali (TCK m.
233), Çocuğun kaçırılması veya alıkonulması (TCK m. 234).
Doğru cevap C'dir.
Soru 33
Çocuk hükümlüler hakkında verilen cezaların, hükümlülerin eğitilmeleri, meslek edinmeleri ve
yeniden toplumla bütünleştirilmeleri amaçları güdülerek yerine getirildiği tesisler aşağıdakilerden hangisidir?
yeniden toplumla bütünleştirilmeleri amaçları güdülerek yerine getirildiği tesisler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çocuk ve gençlik cezaevleri
B
Çocuk evleri siteleri
C
Çocuk şube müdürlükleri
D
Çocuk eğitimevleri
E
Çocuk destek merkezleri
Açıklama:
5275 Sayılı Kanun 15. maddesine göre çocuk eğitimevleri; çocuk hükümlüler hakkında verilen cezaların, hükümlülerin eğitilmeleri, meslek edinmeleri ve yeniden toplumla bütünleştirilmeleri amaçları güdülerek yerine getirildiği tesislerdir. Bu kurumlarda firara karşı engel bulundurulmaz; kurum güvenliği iç güvenlik görevlilerinin gözetim ve sorumluluğunda sağlanır. Doğru cevap D'dir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi SAMBA Programının amaçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Alkol veya madde konusunda kişinin bilgilenmesini sağlamak
B
Bulaşıcı hastalıklardan korunmayı sağlamak
C
Yinelemeyi engelleyecek becerileri kazandırmak
D
Öfke ve stresle başa çıkma becerisini öğretmek
E
Bir ay içerisinde çocuğu tedavi ederek topluma kazandırmak.
Açıklama:
SAMBA programının amacı: Alkol veya madde konusunda kişinin bilgilenmesini sağlamak, değişim motivasyonunu sağlamak, bulaşıcı hastalıklardan
korunmayı sağlamak ve zarar azaltmak, yinelemeyi engelleyecek becerileri kazandırmak, öfke ve stresle başa çıkma becerisini öğretmek, etkili iletişim yöntemlerini öğretmek, kişinin alkol/madde kullanımı ile ilgili düşünce hatalarının farkına varmasını sağlamaktır. Doğru cevap E'dir.
korunmayı sağlamak ve zarar azaltmak, yinelemeyi engelleyecek becerileri kazandırmak, öfke ve stresle başa çıkma becerisini öğretmek, etkili iletişim yöntemlerini öğretmek, kişinin alkol/madde kullanımı ile ilgili düşünce hatalarının farkına varmasını sağlamaktır. Doğru cevap E'dir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi çocuk evleri sitesi amaçları arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
0-12 yaş erkek çocuklardan korunmaya muhtaç olanların psiko-sosyal gelişimlerini sağlıklı bir şekilde sürdürebilmelerini sağlamak
B
Uygun durumda olan çocukların ailelerine dönme koşullarını oluşturmak
C
0-16 yaş kız çocuklardan korunmaya muhtaç olanların fiziksel gelişimlerini sağlıklı bir şekilde sürdürebilmelerini sağlamak
D
Ailelerine dönemeyecek durumda olanların alternatif hizmet modellerinden yararlandırılmasını sağlamak
E
Korunmaya muhtaç olan çocukların duygusal gelişimlerini sürdürebilmelerini sağlamak
Açıklama:
Çocuk Evleri Sitesi 0-12 yaş erkek ve 0-18 yaş kız çocuklardan korunmaya muhtaç olanların fiziksel, psiko-sosyal, duygusal ve bilişsel gelişimlerini sağlıklı bir şekilde sürdürebilmelerini sağlamaya uygun durumda olan çocukların ailelerine dönme koşullarını oluşturmayı, ailelerine dönemeyecek durumda olanların ise alternatif hizmet modellerinde yararlandırılmasını amaçlamaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi merkezdeki danışmanın görevleri arasında bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Çocuğun bireysel özelliklerini değiştirmek
B
Çocuğun aile ilişkilerini, sosyalleşme ve yaşam becerilerini geliştirmek
C
Çocuğun sağlık hizmeti almasını sağlamak
D
Çocuğun eğitim seviyesini belirlemek
E
Bireyselleştirilmiş aktivite programı hazırlamak
Açıklama:
Merkezlerde en fazla her 10 çocuğa bir meslek elemanı sorumlu danışman olarak atanır. Danışmanın görevleri arasında bireyselleştirilmiş psiko-sosyal destek programı hazırlamak, vaka sunumu yapmak ve çocuğun aile ilişkilerini, sosyalleşme ve yaşam becerilerini geliştirmek bulunmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi suç olarak tanımlanan bir fiilin kendisine karşı işlenmesi sonucu bakım tedbiri kararı verilen çocuğun destek aldığı merkezdir?
Seçenekler
A
Sokakta Yaşayan Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
B
Refakatsiz Sığınmacı Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
C
Suça Sürüklenen Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
D
Suç Mağduru Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
E
Madde Bağımlısı Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
Açıklama:
Suç mağduru çocuklara yönelik çocuk destek merkezleri, kanunlarda suç olarak tanımlanan bir fiilin kendisine karşı işlenmesi sonucu mağdur olan ve bakım tedbiri kararı verilen çocuklardan psiko-sosyal desteğe ihtiyaç duyduğu tespit edilen çocukların temel ihtiyaçlarını karşılamaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 38
I- Sosyal inceleme raporu hazırlanması için gözaltına alınan çocukla ilk görüşmeyi yapmak
II- Suçluluğu ortadan kaldırmaya yönelik plan ve programlar geliştirmek
III- Çocuğun durumunu iyileştirmek için ailesi ve okul, sosyal ve sağlık hizmetleri gibi kuruluşlarla iş birliğinde bulunmak
Hangi seçenekte çocuk şube müdürlüğü sosyal çalışmacısının görevleri doğru olarak verilmiştir?
II- Suçluluğu ortadan kaldırmaya yönelik plan ve programlar geliştirmek
III- Çocuğun durumunu iyileştirmek için ailesi ve okul, sosyal ve sağlık hizmetleri gibi kuruluşlarla iş birliğinde bulunmak
Hangi seçenekte çocuk şube müdürlüğü sosyal çalışmacısının görevleri doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I-II ve III
Açıklama:
Tüm seçeneklerde sosyal çalışmacının görevleri verilmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 39
Çocuğun beslenme, barınma, korunma, sevilme gibi temel fiziksel ve duygusal gereksinimlerinin karşılanmaması ............ olarak tanımlanmaktadır.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
İstismar
B
Şiddet
C
İhmal
D
Ceza
E
İnfaz
Açıklama:
Çocuk ihmali ailenin, ilgili kurumların ya da devletin çocuğa karşı en temel sorumluluklarını yerine getirmemesi şeklinde tanımlanabilir. İhmal çocuğun beslenme, barınma, korunma, sevilme gibi temel fiziksel ve duygusal gereksinimlerinin karşılanmamasıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 40
Çocuğun gelişimini engelleyici, haklarını ihlal edici işlerde ya da düşük ücretli iş gücü olarak çalışması aşağıdakilerden hangisi altında değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
Ekonomik İstismar
B
Çocuk İhmali
C
Duygusal/Psikolojik İstismar
D
Aile İçi Cinsel İstismar
E
Fiziksel İstismar
Açıklama:
Çocuğun gelişimini engelleyici, haklarını ihlal edici işlerde ya da düşük ücretli iş gücü olarak çalışması veya çalıştırılması “Ekonomik İstismardır”. Doğru cevap A'dır.
Soru 41
En çok 6-8 çocuğun barınıp yaşamlarını sürdürebileceği, temel ihtiyaçlarını karşılayabileceği, toplu yaşamın getirdiği olumsuzlukları yaşamadan hayatını devam ettirebileceği kuruluşlar aşağıdakilerden hangileridir?
Seçenekler
A
Yetiştirme Yurtları
B
Çocuk Evleri
C
Çocuk Destek Merkezleri
D
Çocuk Yuvaları
E
Çocuk Eğitim Evleri
Açıklama:
Çocuk evleri; en çok 6-8 çocuğun barınıp yaşamlarını sürdürebileceği, temel ihtiyaçlarını karşılayabileceği, toplu yaşamın getirdiği olumsuzlukları yaşamadan hayatını devam ettirebileceği ev tipi kuruluşlardır. Bu uygulama kendine güvenen, geleceğe güvenle bakabilen, kendisini buna hazırlayan, gelecek kaygısını en aza indirgemiş, arkadaşlık, komşuluk ve mahalle gibi kavramları öğrenebilecek, toplumla iç içe ve toplumun gerçeklerini bilerek ayakları üstüne basabilen bir gençlik yetiştirilmesi amacıyla oluşturulan yeni bir bakım modelidir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 42
- Aile
- Koruyucu Aile
- Kurum Bakımı
- Evlat Edindirme
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
II ve IV
E
I ve IV
Açıklama:
Öncelikle bakıma muhtaç çocuklardan aileleri olanların ailelerine ayni ve nakdi yardım yapılması, ailesi olmayanların koruyucu aile yanına verilmesi ya da evlatlık verilmesi gibi uygulamalar öne çıkmaktadır. Bunların geçersiz olduğu durumlarda kurum bakımı devreye girmektedir. kurum bakımı; ailenin olmadığı ya da ailenin fonksiyonlarını yerine getiremediği durumlarda, kimsesiz ve korunmaya muhtaç çocuklara resmî ya da özel kurumlarca geçici ya da sürekli olarak sunulan bakım hizmetidir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi çocuk evlerinde sosyal serviste görevli sosyal çalışmacının görevlerinden biridir?
Seçenekler
A
Çocukların okul ve eğitim durumlarıyla ilgili kayıtları düzenleyerek koordinasyon merkezine bildirmek
B
Çocukların yeni yaşantısına hazırlanması ve toplum içinde izlenmesi konusunda meslek elemanlarına destek vermek
C
Çocuk evinin harcama ve ödemelerine ilişkin görevleri yerine getirmek
D
Ebeveyni ve akrabası olmayan çocuklar sosyal yönden incelenip araştırılarak olumlu bulunan gönüllü ailelerin yanına izinli verilmesi sağlamak
E
Çocuklar için yaş, özür, eğitim, ilgi ve isteklerini göz önünde bulundurarak günlük yaşam planları hazırlamak
Açıklama:
Sosyal servisteki görevleri, ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile gönüllü kişi ve kuruluşlar arasında iş birliğinin sağlanmasında rehberlik yapmak. Çocuk evlerinin amacına uygun inceleme ve araştırmalar yapmak, ana ve baba veya yakınlarından kimlere ne kadar süre ile izinli verilebileceğini belirlemek için mesleki çalışmalar yapmak. Aile ve çocuk arasında değerlendirme yapmak ve tespit edilen değişiklikleri belgelendirerek gerektiğinde korunma kararının kaldırılması yolunda işlemleri başlatmak. Ziyaretçisi gelmeyen çocukların varsa ailesi ve akrabaları ile iletişime geçerek olumlu sosyal ilişkiler kurulmasını sağlamak. Ebeveyni ve akrabası olmayan çocuklar sosyal yönden incelenip araştırılarak
olumlu bulunan gönüllü ailelerin yanına izinli verilmesi sağlamak. Çocukların gözlem, uyum süreci, ailesi ve yakınları ile ilgili gerekli mesleki çalışmalar konusunda sosyal inceleme raporu hazırlamak ve hedef kitlesinin iyilik hâlini arttırıcı mesleki çalışmaların multidisipliner bir anlayış benimseyerek koordine etmektir. Doğru yanıt D'dir.
olumlu bulunan gönüllü ailelerin yanına izinli verilmesi sağlamak. Çocukların gözlem, uyum süreci, ailesi ve yakınları ile ilgili gerekli mesleki çalışmalar konusunda sosyal inceleme raporu hazırlamak ve hedef kitlesinin iyilik hâlini arttırıcı mesleki çalışmaların multidisipliner bir anlayış benimseyerek koordine etmektir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 44
Suça sürüklenmesi, suç mağduru olması veya sokakta sosyal tehlikelerle karşı karşıya kalması sebebiyle haklarında bakım tedbiri veya korunma kararı verilen çocuklardan, psiko-sosyal desteğe ihtiyaç duyduğu tespit edilenlere, bu ihtiyaçları giderilinceye kadar geçici süre ile bakım ve korunmaları sağlamak üzere hizmet veren merkez aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çocuk Destek Merkezleri
B
Sevgi Evleri
C
Denetimli Serbestlik Müdürlüğü
D
Çocuk Eğitimevleri
E
Çocuk Yuvaları
Açıklama:
Çocuk destek merkezleri; suça sürüklenmesi, suç mağduru olması veya sokakta sosyal tehlikelerle karşı karşıya kalması sebebiyle haklarında bakım tedbiri veya korunma kararı verilen çocuklardan, psiko-sosyal desteğe ihtiyaç duyduğu tespit edilenlere, bu ihtiyaçları giderilinceye kadar geçici süre ile bakım ve korunmaları sağlanmaktadır. Bu merkezler, çocukların temel gereksinimlerini karşılamak, fiziksel, duygusal, psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarını belirleyerek gerekli müdahaleleri gerçekleştirmek, aile ve yakın çevrelerine dönmelerini veya diğer sosyal hizmet modellerine hazır hale gelmelerini sağlamak üzere hizmet vermektedir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi çocuk polisinin çocuğun suça maruz kalmaması için yerine getirmesi gereken görevlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Çocukların girmesi mevzuatla yasaklanmış umuma açık yerlere girip girmediklerini araştırmak
B
Çocukları suça iten fiziki, psikolojik ve sosyolojik etkenleri araştırmak
C
Çocukların çalışmaları mevzuatla yasaklanmış umuma mahsus ve umuma açık yerlerde çalıştırılıp çalıştırılmadığını kontrol etmek
D
Çocuklara satılması mevzuatla yasaklanmış malların kendilerine satılıp satılmadığını araştırmak
E
Mevzuata aykırı hareket ettiği tespit edilen yerler ve işletmecisi hakkında gerekli işlemlerin yapılması için ilgili birimlere bildirmekle görevlidir.
Açıklama:
Çocuk polisi çocuğun suça maruz kalmaması için;
a. Çocukların çalışmaları mevzuatla yasaklanmış umuma mahsus ve umuma açık
yerlerde çalıştırılıp çalıştırılmadığını kontrol etmek,
b. Çocuklara satılması mevzuatla yasaklanmış malların kendilerine satılıp satılmadığını araştırmak,
c. Çocukların girmesi mevzuatla yasaklanmış umuma açık yerlere girip girmediklerini araştırmak,
d. Mevzuata aykırı hareket ettiği tespit edilen yerler ve işletmecisi hakkında gerekli
işlemlerin yapılması için ilgili birimlere bildirmekle görevlidir.
Çocukları suça iten fiziki, psikolojik ve sosyolojik etkenleri araştırmak, çocuk şube müdürlüğünde görevli sosyal çalışmacının görevlerinden biridir. Doğru yanıt B'dir.
a. Çocukların çalışmaları mevzuatla yasaklanmış umuma mahsus ve umuma açık
yerlerde çalıştırılıp çalıştırılmadığını kontrol etmek,
b. Çocuklara satılması mevzuatla yasaklanmış malların kendilerine satılıp satılmadığını araştırmak,
c. Çocukların girmesi mevzuatla yasaklanmış umuma açık yerlere girip girmediklerini araştırmak,
d. Mevzuata aykırı hareket ettiği tespit edilen yerler ve işletmecisi hakkında gerekli
işlemlerin yapılması için ilgili birimlere bildirmekle görevlidir.
Çocukları suça iten fiziki, psikolojik ve sosyolojik etkenleri araştırmak, çocuk şube müdürlüğünde görevli sosyal çalışmacının görevlerinden biridir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 46
- Dilencilikte araç olarak kullanmak
- Çocuğun günlerce bir odaya kapatılması
- Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali
- Çocuğun kaçırılması veya alıkonulması
- Çocuğun gelişimini engelleyici işlerde çalıştırılması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri çocuğun duygusal ve psikolojik istismarına ilişkin suçlardır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve V
D
II ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Duygusal/psikolojik istismar: Çocuğun ruh sağlığını ve gelişimini bozan, reddetme, aşağılama, tehdit etme, suçlama gibi söz ve davranışlara süreğen olarak maruz kalmasıdır. Sıklıkla diğer istismar biçimlerine eşlik eder.
Duygusal/psikolojik istismar olarak tanımlanan suçlar: Dilencilikte araç olarak kullanmak (TCK m. 229), Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali (TCK m.233), Çocuğun kaçırılması veya alıkonulmasıdır (TCK m. 234). Doğru yanıt E'dir.
Duygusal/psikolojik istismar olarak tanımlanan suçlar: Dilencilikte araç olarak kullanmak (TCK m. 229), Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali (TCK m.233), Çocuğun kaçırılması veya alıkonulmasıdır (TCK m. 234). Doğru yanıt E'dir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi denetimli serbestlik müdürlüğünde görevli denetim görevlisinin denetim planı hazırlarken dikkate aldığı konulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Çocuğun ihtiyaçları
B
Çocuk hakkında alınan tedbirin amacı, niteliği ve süresi
C
Çocuğun anne ve babasının istekleri
D
Suça sürüklenmesi sebebiyle tedbir alınmış ise suç teşkil eden fiilin mahiyeti
E
Çocuğun ana ve babası, vasisi, bakım ve gözetiminden sorumlu kimse tarafından çocuğa verilen desteğin derecesi
Açıklama:
Çocuğa uygulanacak denetimin yöntemi, denetim görevlisince, sosyal incelemeyi yapan uzman veya mahkeme nezdindeki sosyal çalışma görevlisi ile birlikte, görevlendirmeyi takip eden on gün içinde hazırlanacak bir planla belirlenir. Denetim planı hazırlanırken
şunlar dikkate alınır:
• Çocuk hakkında alınan tedbirin amacı, niteliği ve süresi,
• Çocuğun ihtiyaçları,
• Çocuğun içinde bulunduğu tehlike halinin ciddiyeti,
• Çocuğun ana ve babası, vasisi, bakım ve gözetiminden sorumlu kimse tarafından
çocuğa verilen desteğin derecesi,
• Suça sürüklenmesi sebebiyle tedbir alınmış ise suç teşkil eden fiilin mahiyeti,
• Çocuğun görüşü.
Doğru yanıt C'dir.
şunlar dikkate alınır:
• Çocuk hakkında alınan tedbirin amacı, niteliği ve süresi,
• Çocuğun ihtiyaçları,
• Çocuğun içinde bulunduğu tehlike halinin ciddiyeti,
• Çocuğun ana ve babası, vasisi, bakım ve gözetiminden sorumlu kimse tarafından
çocuğa verilen desteğin derecesi,
• Suça sürüklenmesi sebebiyle tedbir alınmış ise suç teşkil eden fiilin mahiyeti,
• Çocuğun görüşü.
Doğru yanıt C'dir.
Soru 48
12-18 yaş gurubu hüküm giymiş çocuklara yönelik olmasına karşın Çocuk Eğitimevlerinde hangi koşullarda 21 yaşını bitirinceye kadar kalınmasına izin verilebilmektedir?
Seçenekler
A
Kapalı ceza infaz kurumlarından nakil olmaları durumunda
B
Fiziksel istismara uğramış olmaları durumunda
C
Madde bağımlısı olmaları durumunda
D
Kurum içi veya dışında eğitim-öğretime devam etmeleri durumunda
E
Haklarında koruma ve bakım tedbir kararı alınması durumunda
Açıklama:
Ceza ve tevkif evlerindeki 18 yaş altı çocukların eğitim, sosyalleşme ve hayata atılmaları için açık tip cezaevi mantığında çocuk eğitim evleri hizmet vermektedir. 12-18 yaş gurubu arasında olup işlediği bir fiil sonucu hüküm giymiş olan çocukların yeniden eğitilerek suç ve
suçun sonuçlarından arındırılıp iyi hâlli olarak topluma yeniden kazandırılmasını sağlamaktır. Kurum içinde veya dışında herhangi bir eğitim ve öğretim programına devam eden on sekiz yaşını dolduran çocukların eğitim ve öğretimlerini tamamlayabilmeleri için yirmi bir yaşını bitirinceye kadar bu tesislerde kalmalarına izin verilebilmektedir. Doğru yanıt D'dir.
suçun sonuçlarından arındırılıp iyi hâlli olarak topluma yeniden kazandırılmasını sağlamaktır. Kurum içinde veya dışında herhangi bir eğitim ve öğretim programına devam eden on sekiz yaşını dolduran çocukların eğitim ve öğretimlerini tamamlayabilmeleri için yirmi bir yaşını bitirinceye kadar bu tesislerde kalmalarına izin verilebilmektedir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası Çocuk Hakları Pekin Kuralları kapsamında suç işleyen çocuklara yönelik esneklik sağlayan yaptırımlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Çocuk suçluların hiç bir koşulda kapalı ceza infaz kurumlarına gönderilmemesi yönünde kararlar
B
Bakım, rehberlik ve gözetim kararları
C
Kamu hizmetlerinde çalıştırma kararları
D
Denetimli serbestlik
E
Mali cezalar, tazminat ve aynen iade; para cezaları ve zararların tazmini
Açıklama:
Suç işleyen çocuklara toplum yararına iyileştirici, terbiye edici, koruyucu cezalar verilmesi modern ve sistematik bir yapının gereğidir. Bu yaklaşımda yargı makamı hapis cezasından kaçınan esnek bir yapıyı önerir. Uluslararası Çocuk Hakları Pekin Kuralları bu esnekliği sağlayacak çeşitli yaptırımlar koymuştur. Bu özgürlükçü yaptırımların başlıcaları;
• Bakım, rehberlik ve gözetim kararları,
• Denetimli serbestlik,
• Kamu hizmetlerinde çalıştırma kararları,
• Mali cezalar, tazminat ve aynen iade; para cezaları ve zararların tazmini,
• Grup istişarelerine ve benzeri etkinliklere katılma kararları,
• Koruyucu aile yanına, toplumsal yaşam merkezlerine ya da diğer eğitim kuruluşlarına yerleştirme kararlarıdır.
Doğru yanıt A'dır.
• Bakım, rehberlik ve gözetim kararları,
• Denetimli serbestlik,
• Kamu hizmetlerinde çalıştırma kararları,
• Mali cezalar, tazminat ve aynen iade; para cezaları ve zararların tazmini,
• Grup istişarelerine ve benzeri etkinliklere katılma kararları,
• Koruyucu aile yanına, toplumsal yaşam merkezlerine ya da diğer eğitim kuruluşlarına yerleştirme kararlarıdır.
Doğru yanıt A'dır.
Soru 50
- Ailesi olmayıp madde kullanan ve sokağa düşmüş ergen ve yetişkin bireylere yöneliktir.
- Bu merkezlerin tedavi programı çoğunlukla bilişsel davranışçı yönteme dayanmaktadır.
- Yatışı takip eden ilk 10-15 gün çocukların kliniğe, uyumu sağlanmaya çalışılmaktadır.
- Uygulanan tedavi yöntemi yatan vakanın genel tıbbi ve psikiyatrik değerlendirmesiyle başlar.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II, III ve IV
D
II ve III
E
I, III ve IV
Açıklama:
Ailesi olmayıp madde kullanan ve sokağa düşmüş ergen ve yetişkin bireylere yönelik 2003 yılına kadar kısa adı UMATEM olan Uçucu Maddeler Araştırma Tedavi ve Eğitim Merkezleri tedavi hizmetleri vermekteydi. 2003’ten sonra madde kullanım yaşının düşmesi ve ailesi olan çocukların da bu tür alışkanlıklar kazanmasının artından yeni yapılanmaya gidilerek sağlık bakanlığı kuruluşları bünyesinde hizmet veren ve kısa adı ÇEMATEM
olan Çocuk ve Ergen Madde Bağımlılığı Araştırma ve Tedavi Merkezleri açılmıştır. ÇAMATEM'ler sadece ailesi olmayan ve evsiz çocuklara hizmet vermemektedir. Doğru yanıt C'dir.
olan Çocuk ve Ergen Madde Bağımlılığı Araştırma ve Tedavi Merkezleri açılmıştır. ÇAMATEM'ler sadece ailesi olmayan ve evsiz çocuklara hizmet vermemektedir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 51
Çocuk evleri en çok kaç çocuğun kalabileceği ev tipi kuruluşlardır?
Seçenekler
A
2-4
B
4-6
C
6-8
D
8-10
E
10-12
Açıklama:
Çocuk evleri; en çok 6-8 çocuğun barınıp yaşamlarını sürdürebileceği, temel ihtiyaçlarını karşılayabileceği, toplu yaşamın getirdiği olumsuzlukları yaşamadan hayatını devam ettirebileceği ev tipi kuruluşlardır. Doğru cevap C'dir.
Soru 52
Ülkemizde çocuk evleri ilk olarak çocuk grup evi adı altında hangi yıl açılmıştır?
Seçenekler
A
1998
B
2000
C
2002
D
2004
E
2006
Açıklama:
Çocuk evleri ilk olarak çocuk grup evi adı altında Ankara İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğüne bağlı Çevre Eğitim Sağlık Sosyal Yardımlaşma Vakfı ile iş birliği protokolü ile 2000 yılında Ankara ilinde açılmıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 53
Çocuk destek merkezleri ihtisaslaşma durumuna göre kaç sınıfa ayrılmaktadır?
Seçenekler
A
Altı
B
Beş
C
Dört
D
Üç
E
İki
Açıklama:
İhtisaslaşma durumuna göre Çocuk Destek Merkezleri altı grupta sınıflandırılmaktadır. Bunlar; suça sürüklenen çocuklara yönelik çocuk destek merkezleri, suç mağduru çocuklara yönelik çocuk destek merkezleri, sokakta yaşayan çocuklara yönelik çocuk destek merkezleri, refakatsiz sığınmacı çocuklara yönelik çocuk destek merkezleri, gebe çocuklar ve çocuk annelere yönelik çocuk destek merkezleri ve madde bağımlısı çocuklara yönelik çocuk destek merkezleridir. Doğru cevap A'dır.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi diğerleri ile ilişkili değildir?
Seçenekler
A
Gerçekleşebilmesi için üç faktörün bir arada olması gerekmektedir. Bunlar; uygun anne-baba, uygun çocuk, uygun zamandır.
B
Kültürel tolerans gerçekleşmesini tetikleyen bir faktördür.
C
Aktif bir olgudur.
D
Pasif bir olgudur.
E
Dört farklı şekilde gerçekleşebilmektedir.
Açıklama:
İstismar fiziksel istismar, cinsel istismar, duygusal/psikolojik istismar ve ekonomik İstismar olmak üzere dört şekilde gerçekleşebilmektedir. Çocuk istismarının gerçekleşebilmesi için üç faktörün bir arada olması gerekmektedir. Bunlar; uygun anne-baba, uygun çocuk, uygun zamandır. Bunları tetikleyen dördüncü bir faktör ise kültürel toleranstır. İstismarın aktif bir olgudur. Çocuğun beslenme, barınma, korunma, sevilme gibi temel fiziksel ve duygusal gereksinimlerinin karşılanmaması ise ihmaldir ve ihmal pasif bir olgudur. Bu durum istismar ve ihmali birbirinden ayıran en temel noktadır. Buna göre A, B, C ve E seçenekleri istismar ile ilişkilidir. D seçeneği ise ihmal ile ilişkilidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 55
Suça sürüklenen çocuklar hakkında kamu hizmeti cezası kararı verilmişse ve hükümlü on sekiz yaşından küçük ise; on sekiz yaşını tamamlayıncaya kadar çalışılan kaç saat bir gün sayılır?
Seçenekler
A
Bir
B
İki
C
Üç
D
Dört
E
Beş
Açıklama:
Suça sürüklenen çocuklar hakkında kamu hizmeti cezası kararı verilmişse kamu hizmeti cezasının infazında hükümlünün çalışmaya başlayacağı tarihteki yaşı dikkate alınır. Hükümlünün on sekiz yaşından küçük olması hâlinde çalıştırılacak iş; çocuğun bedensel, zihinsel ve ahlaki gelişimi ile eğitimine engel olmayacak ve destekleyecek şekilde belirlenir. On sekiz yaşını tamamlayıncaya kadar çalışılan her iki saat bir gün sayılır. Doğru cevap B'dir.
Soru 56
Denetimli serbestlik uzmanı aşağıdakilerden hangisi ya da hangilerini ifade etmektedir?
- Denetimli serbestlik müdürlüğünde kadrolu veya geçici
olarak görev yapan psikolog - Denetimli serbestlik müdürlüğünde kadrolu veya geçici
olarak görev yapan sosyal çalışmacı - Denetimli serbestlik müdürlüğünde kadrolu veya geçici
olarak görev yapan sosyolog - Denetimli serbestlik müdürlüğünde kadrolu veya geçici
olarak görev yapan öğretmen
Seçenekler
A
I
B
II-III
C
I-II-III
D
IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Denetimli serbestlik uzman; denetimli serbestlik müdürlüğünde kadrolu veya geçici olarak görev yapan psikolog, sosyal çalışmacı, sosyolog ve öğretmeni ifade etmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 57
Çocuk eğitim evlerinde sunulan hizmet kaç yaş gurubunda yer alan çocukları kapsamaktadır?
Seçenekler
A
15-18
B
12-18
C
9-18
D
6-18
E
0-18
Açıklama:
Çocuk eğitim evlerinin amacı 12-18 yaş gurubu arasında olup işlediği bir fiil sonucu hüküm giymiş olan çocukların yeniden eğitilerek suç ve suçun sonuçlarından arındırılıp iyi hâlli olarak topluma yeniden kazandırılmasını sağlamaktır. Çocuk, örgün üniversite eğitimi veya çıraklık eğitimine devam ediyorsa 21 yaşına kadar eğitim evinde kalmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 58
Çocuk ve Ergen Madde Bağımlılığı Araştırma ve Tedavi Merkezleri (ÇEMATEM ) kapsamında yürütülen tedavi kaç dönemden oluşmaktadır?
Seçenekler
A
Bir
B
İki
C
Üç
D
Dört
E
Beş
Açıklama:
ÇEMATEM kapsamında yürütülen tedavi üç ayrı dönemden oluşmaktadır. İlk dönem ilişki kurma dönemidir. Bu dönemde mekâna alışma, kurallarla yaşamayı öğrenme ve tedavi ekibinin madde kullanan çocukla terapötik bir ilişkinin kurulması hedeflenmektedir. İkinci dönem değişim dönemidir. Bu dönemde motivasyon kazanma, başa çıkma yetileri, maddeden uzaklaşma sayılabilir. Üçüncü dönem ise geliştirme dönemidir. Bu dönem sosyal rehabilitasyonu, yani topluma geri dönme dönemidir.Doğru cevap C'dir.
Soru 59
Çocuk ve Ergen Madde Bağımlılığı Araştırma ve Tedavi Merkezleri'ne tedavi en az ne kadar sürmektedir?
Seçenekler
A
10 gün
B
İki hafta
C
Üç hafta
D
Bir ay
E
Üç ay
Açıklama:
ÇEMATEM’de tedavi en az bir ay sürmekte ve çocuğun durumuna göre kalış süresi uzamaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 60
Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumu hangi yaş aralığındaki bireylere yöneliktir?
Seçenekler
A
6-18
B
6-22
C
12-18
D
18-22
E
12-22
Açıklama:
Çocuk ve Gençlik Kapalı Ceza İnfaz Kurumu yasalarla ihtilafa düşmüş 12-18 yaş arası çocuklarla, 19-22 yaş arası gençleri bünyesinde barındırmaktadır. Buna göre 12-22 yaş arasındaki bireylere yöneliktir. Doğru cevap E'dir.
Soru 61
"5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 6/1-c maddesinde çocuk, ........ yaşını doldurmamış kişi olarak tanımlanmaktadır." boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
18
B
19
C
20
D
21
E
22
Açıklama:
Ülkemizde 18 yaşını doldurmamış her kişi kanunlar karşısında çocuk olarak kabul edilmektedir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 6/1-c maddesinde çocuk, 18 yaşını doldurmamış kişi olarak tanımlanmaktadır.
Soru 62
aşağıdakilerden hangisi ülkemizde çocuklara sağlanan kurumsal bakım hizmetlerindendir?
Seçenekler
A
Sevgi evleri
B
çocuk destek merkezleri
C
çocuk evleri sitesi
D
hiçbiri
E
hepsi
Açıklama:
sevgi evleri, çocuk evleri sitesi ve çocuk destek merkezi gibi uygulamalar yoluyla ülkemizde çocuklara kurumsal anlamda bakım hizmetleri sunulmaktadır?
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi çocuk evleri koordinasyon merkezinin görevlerinden biridir?
Seçenekler
A
Koruyucu aile ve evlat edindirme hizmetinden yararlandırılamayacak çocuklara
öncelik tanınmaz
öncelik tanınmaz
B
Çocuk evine kabul edilen çocuğun uyumu için gerekli çalışmaları yapmak
C
Çocuk evinde bakılan çocukların, çocuk evinden ayrılacak çocuğun, yeni yaşantısına hazırlanması, toplum içinde izlenmesi konusunda gerekli çalışmaları yürütmekle ilgilenmez
D
Çocukların sağlık dosyalarının oluşturulmasını sağlamakla ilgilenmez
E
Çocukların psikolojik, sosyal ve bedensel yönden gelişimlerinin sağlanması amacıyla sosyal, kültürel ve sportif etkinlikler düzenlemez
Açıklama:
Koordinasyon Merkezinin Görevleri
• Koruyucu aile ve evlat edindirme hizmetinden yararlandırılamayacak çocuklara
öncelik tanımak,
• Çocuklar arasında cinsiyet, yaş ve kardeş olma durumunu değerlendirmek, aynı
evde kalması uygun bulunan en küçük ve en büyük çocuk arasındaki yaş farkının
en fazla üç yaş olmasını, seçilecek çocukların kardeş olması durumunda ise yaş
farkı aramamak,
• Çocuk evine kabul edilen çocuğun uyumu için gerekli mesleki çalışmaları yapmak,
• Çocuk evinde bakılan çocukların, çocuk evinden ayrılacak çocuğun, yeni yaşantısına hazırlanması, toplum içinde izlenmesi konusunda gerekli çalışmaları yürütmek,
• Çocuk evinde hizmetin verimliliğini artırmak ve personelin çocukların özelliğine
uygun davranış geliştirmelerini sağlamak amacıyla çocuk evi personeline eğitim
programları ve seminerler düzenlemek,
• Çocukların sağlık dosyalarının oluşturulmasını sağlamak,
• Çocukların psikolojik, sosyal ve bedensel yönden gelişimlerinin sağlanması amacıyla sosyal, kültürel ve sportif etkinlikler düzenlemek.
• Koruyucu aile ve evlat edindirme hizmetinden yararlandırılamayacak çocuklara
öncelik tanımak,
• Çocuklar arasında cinsiyet, yaş ve kardeş olma durumunu değerlendirmek, aynı
evde kalması uygun bulunan en küçük ve en büyük çocuk arasındaki yaş farkının
en fazla üç yaş olmasını, seçilecek çocukların kardeş olması durumunda ise yaş
farkı aramamak,
• Çocuk evine kabul edilen çocuğun uyumu için gerekli mesleki çalışmaları yapmak,
• Çocuk evinde bakılan çocukların, çocuk evinden ayrılacak çocuğun, yeni yaşantısına hazırlanması, toplum içinde izlenmesi konusunda gerekli çalışmaları yürütmek,
• Çocuk evinde hizmetin verimliliğini artırmak ve personelin çocukların özelliğine
uygun davranış geliştirmelerini sağlamak amacıyla çocuk evi personeline eğitim
programları ve seminerler düzenlemek,
• Çocukların sağlık dosyalarının oluşturulmasını sağlamak,
• Çocukların psikolojik, sosyal ve bedensel yönden gelişimlerinin sağlanması amacıyla sosyal, kültürel ve sportif etkinlikler düzenlemek.
Soru 64
çocuk evinin harcama ve ödemelerine ilişkin görevleri yerine getirmek. Koordinasyon merkezi tarafından çocuk evine kabul edilen çocuğun uyumu için gerekli bakım ve yetiştirme ile ilgili mesleki çalışmaları koordinasyon merkezi ile koordineli olarak yapmak gibi konular kimin sorumluluğundadır?
Seçenekler
A
sosyal çalışmacı
B
prsikolog
C
hekim
D
özel eğitim uzmanı
E
aile
Açıklama:
Sosyal çalışmacının ev sorumlusu olarak görevleri; çocuk evinin harcama ve ödemelerine ilişkin görevleri yerine getirmek. Koordinasyon merkezi tarafından çocuk evine
kabul edilen çocuğun uyumu için gerekli bakım ve yetiştirme ile ilgili mesleki çalışmaları
koordinasyon merkezi ile koordineli olarak yapmak. Çocuk evinde bakılan çocukların
okul ve eğitim durumlarıyla ilgili kayıtları düzenleyerek koordinasyon merkezine bildirmek.
kabul edilen çocuğun uyumu için gerekli bakım ve yetiştirme ile ilgili mesleki çalışmaları
koordinasyon merkezi ile koordineli olarak yapmak. Çocuk evinde bakılan çocukların
okul ve eğitim durumlarıyla ilgili kayıtları düzenleyerek koordinasyon merkezine bildirmek.
Soru 65
"Çocuk Evleri Sitesi; ....-..... yaş erkek, 0-18 yaş kız çocuklardan korunmaya muhtaç olanların fiziksel, psiko-sosyal, duygusal ve bilişsel gelişimlerini sağlıklı bir şekilde sürdürebilmelerini sağlamaya uygun durumda olan çocukların ailelerine dönme koşullarını oluşturmayı, ailelerine dönemeyecek durumda olanların ise alternatif hizmet modellerinde yararlandırılmasını amaçlamaktadır."
yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
0-18
B
0-16
C
0-12
D
0-14
E
0-8
Açıklama:
Çocuk Evleri Sitesi; 0-12 yaş erkek, 0-18 yaş kız çocuklardan korunmaya muhtaç olanların fiziksel, psiko-sosyal, duygusal ve bilişsel gelişimlerini sağlıklı bir şekilde sürdürebilmelerini sağlamaya uygun durumda olan çocukların ailelerine dönme koşullarını oluşturmayı, ailelerine dönemeyecek durumda olanların ise alternatif hizmet modellerinde yararlandırılmasını amaçlamaktadır.
Soru 66
"Bu merkezlerde; suça sürüklenmesi, suç mağduru olması veya sokakta sosyal tehlikelerle karşı karşıya kalması sebebiyle haklarında bakım tedbiri veya korunma kararı verilen çocuklardan, psiko-sosyal desteğe ihtiyaç duyduğu tespit edilenlere, bu ihtiyaçları giderilinceye kadar geçici süre ile bakım ve korunmaları sağlanmaktadır."
ifadesinde hangi kurumsal desteklerden söz edilmektedir?
ifadesinde hangi kurumsal desteklerden söz edilmektedir?
Seçenekler
A
Çocuk ve Gençlik Merkezleri
B
Koruma Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri
C
Bakım ve Sosyal Rehabilitasyon Merkezleri
D
Hepsi
E
Hiçbiri
Açıklama:
Suç mağduru, suça sürüklenen ve sokakta yaşayan çocuklara sunulan hizmetler, akıl ve
bilimin rehberliğinde uluslararası standartlarda ve ülkemizin gerçeklerine uygun olarak
sunulmaktadır. Bu tür çocuklara hizmet veren merkezlerin çocukların özelliklerine göre
Çocuk ve Gençlik Merkezleri, Koruma Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri ve Bakım ve
Sosyal Rehabilitasyon Merkezleri olarak farklı isimlerle adlandırılması, çocukların korunmaya muhtaçlığı ve mağduriyetlerine işaret ettiğinden; 19/02/2014 tarihinde Resmî
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6518 Sayılı Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile bu kurumlar
tek çatı altında “Çocuk Destek Merkezi” olarak yeniden tanımlanmıştır.
bilimin rehberliğinde uluslararası standartlarda ve ülkemizin gerçeklerine uygun olarak
sunulmaktadır. Bu tür çocuklara hizmet veren merkezlerin çocukların özelliklerine göre
Çocuk ve Gençlik Merkezleri, Koruma Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri ve Bakım ve
Sosyal Rehabilitasyon Merkezleri olarak farklı isimlerle adlandırılması, çocukların korunmaya muhtaçlığı ve mağduriyetlerine işaret ettiğinden; 19/02/2014 tarihinde Resmî
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6518 Sayılı Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile bu kurumlar
tek çatı altında “Çocuk Destek Merkezi” olarak yeniden tanımlanmıştır.
Soru 67
Çocuk destek merkezlerinde en fazla kaç çocuğa bir danışman atanmaktadır?
Seçenekler
A
10
B
15
C
29
D
25
E
30
Açıklama:
Merkezlerde en fazla her 10 çocuğa bir meslek elemanı sorumlu danışman olarak atanır.
Bu danışmanın görevleri
• Merkeze kabul edilen her çocuğun merkeze uyumunu sağlamak,
• Takibini yapmak,
• Bireyselleştirilmiş psiko-sosyal destek programı hazırlamak,
• Uygulama ve mesleki çalışma planlarını hazırlayarak yürütmek,
• Vaka sunumu yapmak,
• Çocuğun aile ilişkilerini, sosyalleşme ve yaşam becerilerini geliştirmek,
• Öz bakım ve özgüven yeterliliğini geliştirmek,
• Eğitimini yönlendirmek ve desteklemek,
• Çocuğun aldığı sağlık hizmetlerinin sonuçlarını izlemek,
• Çocukların, merkezden ayrıldıktan sonraki hayata hazırlanmasına yönelik çalışmaları yürütmek.
Bu danışmanın görevleri
• Merkeze kabul edilen her çocuğun merkeze uyumunu sağlamak,
• Takibini yapmak,
• Bireyselleştirilmiş psiko-sosyal destek programı hazırlamak,
• Uygulama ve mesleki çalışma planlarını hazırlayarak yürütmek,
• Vaka sunumu yapmak,
• Çocuğun aile ilişkilerini, sosyalleşme ve yaşam becerilerini geliştirmek,
• Öz bakım ve özgüven yeterliliğini geliştirmek,
• Eğitimini yönlendirmek ve desteklemek,
• Çocuğun aldığı sağlık hizmetlerinin sonuçlarını izlemek,
• Çocukların, merkezden ayrıldıktan sonraki hayata hazırlanmasına yönelik çalışmaları yürütmek.
Soru 68
ihtisaslaşma durumuna göre kaç tip Çocuk Destek Merkezi sınıflanmaktadır?
Seçenekler
A
4
B
5
C
6
D
7
E
8
Açıklama:
İhtisaslaşma durumuna göre altı tip Çocuk Destek Merkezi sınıflandırılmıştır
Soru 69
"Uçucu, çözücü ve uyuşturucu madde bağımlısı olan çocuklardan hakkında bakım tedbir kararı verilen çocukların Sağlık Bakanlığınca madde bağımlılığı tıbbi tedavi ve rehabilitasyonunun sağlanması sonrası bu çocukları aile ve sosyal çevreleri ile sosyal uyumlarının sağlanması amacıyla merkezlere kabulleri sağlanmaktadır"
yukarıdaki ifadede hangi tip çocuk destekleme merkezi
yukarıdaki ifadede hangi tip çocuk destekleme merkezi
Seçenekler
A
Suç Mağduru Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
B
Sokakta Yaşayan Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
C
Refakatsiz Sığınmacı Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
D
Gebe Çocuklar ve Çocuk Annelere Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
E
Madde Bağımlısı Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
Açıklama:
Madde Bağımlısı Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri: Uçucu, çözücü
ve uyuşturucu madde bağımlısı olan çocuklardan hakkında bakım tedbir kararı
verilen çocukların Sağlık Bakanlığınca madde bağımlılığı tıbbi tedavi ve rehabilitasyonunun sağlanması sonrası bu çocukları aile ve sosyal çevreleri ile sosyal
uyumlarının sağlanması amacıyla merkezlere kabulleri sağlanmaktadır.
ve uyuşturucu madde bağımlısı olan çocuklardan hakkında bakım tedbir kararı
verilen çocukların Sağlık Bakanlığınca madde bağımlılığı tıbbi tedavi ve rehabilitasyonunun sağlanması sonrası bu çocukları aile ve sosyal çevreleri ile sosyal
uyumlarının sağlanması amacıyla merkezlere kabulleri sağlanmaktadır.
Soru 70
Emniyet Müdürlüklerindeki çocuk polisi hizmetlerinin yürütülmesinde çocuk biriminin görevleri aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Korunmaya ve yardıma muhtaç, mağdur, kaybolan ve bulunan çocuklarla ilgili işlemleri yürütmek
B
Geçici barınma ünitesinde kalan çocuklar için sosyal, kültürel ve eğitici programlar geliştirmek ile görevlidir
C
Suç işlediği şüphesi altında bulunan çocukla ilgili olarak, ilgili Cumhuriyet Savcısının emirleri doğrultusunda suçun iz, eser, emare ve delillerini toplamak, ilk
işlemleri yapmak ve olayın gelişimine göre diğer birimlerle koordineli çalışmak
işlemleri yapmak ve olayın gelişimine göre diğer birimlerle koordineli çalışmak
D
Çocuğa karşı ve çocuk tarafından suç işlenmesini önleyici çalışmalar yürütmek
E
Hepsi
Açıklama:
Emniyet Müdürlüklerindeki çocuk polisi hizmetlerinin yürütülmesinde çocuk biriminin görevleri yönetmeliğin 7. maddesinde şu şekilde düzenlenmiştir:
a. Korunmaya ve yardıma muhtaç, mağdur, kaybolan ve bulunan çocuklarla ilgili işlemleri yürütmek,
b. Suç işlediği şüphesi altında bulunan çocukla ilgili olarak, ilgili Cumhuriyet Savcısının emirleri doğrultusunda suçun iz, eser, emare ve delillerini toplamak, ilk
işlemleri yapmak ve olayın gelişimine göre diğer birimlerle koordineli çalışmak,
c. Ailesine veya Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne teslim edilmesi
gereken, hakkında ıslah ve/veya tedavi tedbiri alınan veya gözaltında tutulan çocuğun ailesine, ilgili kuruma veya adli mercilere teslimine kadar muhafaza etmek,
barınma, beslenme, haberleşme, temizlik gibi zorunlu ihtiyaçlarını karşılamak, gerektiğinde sağlık tedavilerini yaptırtmak,
d. Çocuğa karşı ve çocuk tarafından suç işlenmesini önleyici çalışmalar yürütmek,
e. Suç işlemiş veya suça yönelmiş çocuklar ile korunmaya muhtaç çocukları suça iten
etkenlerin tespiti için sosyal çalışmacı tarafından araştırma yapılmasını sağlamak,
f. Çocuk bakım ünitesi kurulmasını önermek ve işletilmesini sağlamak,
g. Nakil giderleri ile muhafaza altındaki veya gözaltındaki çocuğun zorunlu ihtiyaçlarının bütçe ödeneklerinden karşılanmasını teklif etmek,
h. Nezarethanelerin standartlara uygunluğunu sağlamak.
a. Korunmaya ve yardıma muhtaç, mağdur, kaybolan ve bulunan çocuklarla ilgili işlemleri yürütmek,
b. Suç işlediği şüphesi altında bulunan çocukla ilgili olarak, ilgili Cumhuriyet Savcısının emirleri doğrultusunda suçun iz, eser, emare ve delillerini toplamak, ilk
işlemleri yapmak ve olayın gelişimine göre diğer birimlerle koordineli çalışmak,
c. Ailesine veya Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne teslim edilmesi
gereken, hakkında ıslah ve/veya tedavi tedbiri alınan veya gözaltında tutulan çocuğun ailesine, ilgili kuruma veya adli mercilere teslimine kadar muhafaza etmek,
barınma, beslenme, haberleşme, temizlik gibi zorunlu ihtiyaçlarını karşılamak, gerektiğinde sağlık tedavilerini yaptırtmak,
d. Çocuğa karşı ve çocuk tarafından suç işlenmesini önleyici çalışmalar yürütmek,
e. Suç işlemiş veya suça yönelmiş çocuklar ile korunmaya muhtaç çocukları suça iten
etkenlerin tespiti için sosyal çalışmacı tarafından araştırma yapılmasını sağlamak,
f. Çocuk bakım ünitesi kurulmasını önermek ve işletilmesini sağlamak,
g. Nakil giderleri ile muhafaza altındaki veya gözaltındaki çocuğun zorunlu ihtiyaçlarının bütçe ödeneklerinden karşılanmasını teklif etmek,
h. Nezarethanelerin standartlara uygunluğunu sağlamak.
Soru 71
Çocuk evleri en çok kaç çocuğun hayatını devam ettirebileceği ev tipi kuruluşlardır?
Seçenekler
A
2-4
B
4-6
C
6-8
D
8-10
E
10-12
Açıklama:
Çocuk evleri; en çok 6-8 çocuğun barınıp yaşamlarını sürdürebileceği, temel ihtiyaçlarını karşılayabileceği, toplu yaşamın getirdiği olumsuzlukları yaşamadan hayatını devam ettirebileceği ev tipi kuruluşlardır.
Soru 72
Çocuk evleri ilk olarak hangi ilimizde açılmıştır?
Seçenekler
A
İstanbul
B
İzmir
C
Kayseri
D
Ankara
E
Bursa
Açıklama:
Çocuk evleri ilk olarak çocuk grup evi adı altında Ankara İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğüne bağlı Çevre Eğitim Sağlık Sosyal Yardımlaşma Vakfı ile iş birliği protokolü ile 2000 yılında Ankara ilinde açılmıştır.
Soru 73
Bir çocuk evinde en fazla kaç bakım elemanı görevlendirilebilir?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Çocuk evleri faaliyetleri, 24 saat esasına dayalı olarak yürütülür. Her bir çocuk evinde en fazla 3 bakım elamanı görevlendirilir.
Soru 74
I. Koruyucu aile ve evlat edindirme hizmetinden yararlandırılamayacak çocuklara öncelik tanımak
II. Çocuk evine kabul edilen çocuğun uyumu için gerekli mesleki çalışmaları yapmak
III. Çocukların sağlık dosyalarının oluşturulmasını sağlamak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri koordinasyon merkezinin görevleri arasındadır?
II. Çocuk evine kabul edilen çocuğun uyumu için gerekli mesleki çalışmaları yapmak
III. Çocukların sağlık dosyalarının oluşturulmasını sağlamak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri koordinasyon merkezinin görevleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Koordinasyon Merkezinin Görevleri
• Koruyucu aile ve evlat edindirme hizmetinden yararlandırılamayacak çocuklara öncelik tanımak,
• Çocuklar arasında cinsiyet, yaş ve kardeş olma durumunu değerlendirmek, aynı evde kalması uygun bulunan en küçük ve en büyük çocuk arasındaki yaş farkının en fazla üç yaş olmasını, seçilecek çocukların kardeş olması durumunda ise yaş farkı aramamak,
• Çocuk evine kabul edilen çocuğun uyumu için gerekli mesleki çalışmaları yapmak,
• Çocuk evinde bakılan çocukların, çocuk evinden ayrılacak çocuğun, yeni yaşantısına hazırlanması, toplum içinde izlenmesi konusunda gerekli çalışmaları yürütmek,
• Çocuk evinde hizmetin verimliliğini artırmak ve personelin çocukların özelliğine uygun davranış geliştirmelerini sağlamak amacıyla çocuk evi personeline eğitim programları ve seminerler düzenlemek,
• Çocukların sağlık dosyalarının oluşturulmasını sağlamak,
• Çocukların psikolojik, sosyal ve bedensel yönden gelişimlerinin sağlanması amacıyla sosyal, kültürel ve sportif etkinlikler düzenlemek.
• Koruyucu aile ve evlat edindirme hizmetinden yararlandırılamayacak çocuklara öncelik tanımak,
• Çocuklar arasında cinsiyet, yaş ve kardeş olma durumunu değerlendirmek, aynı evde kalması uygun bulunan en küçük ve en büyük çocuk arasındaki yaş farkının en fazla üç yaş olmasını, seçilecek çocukların kardeş olması durumunda ise yaş farkı aramamak,
• Çocuk evine kabul edilen çocuğun uyumu için gerekli mesleki çalışmaları yapmak,
• Çocuk evinde bakılan çocukların, çocuk evinden ayrılacak çocuğun, yeni yaşantısına hazırlanması, toplum içinde izlenmesi konusunda gerekli çalışmaları yürütmek,
• Çocuk evinde hizmetin verimliliğini artırmak ve personelin çocukların özelliğine uygun davranış geliştirmelerini sağlamak amacıyla çocuk evi personeline eğitim programları ve seminerler düzenlemek,
• Çocukların sağlık dosyalarının oluşturulmasını sağlamak,
• Çocukların psikolojik, sosyal ve bedensel yönden gelişimlerinin sağlanması amacıyla sosyal, kültürel ve sportif etkinlikler düzenlemek.
Soru 75
Sevgi evleri projesi ilk defa kaç yılında ortaya konmuştur?
Seçenekler
A
2000
B
2001
C
2002
D
2003
E
2005
Açıklama:
Sevgi evleri, çocukları toplu yaşamın beraberinde getirdiği risklerden uzak tutacak ev ve aile ortamının oluşturulmaya çalışıldığı kuruluşlardır. Sevgi evleri projesi, özellikle kurum bakımının sakıncaları ve uygulamalardaki verimsizliklerden ötürü çocukların kurumlarda bakımına (çocuk yuvası ve yetiştirme yurtları) bir alternatif çalışma olarak SHÇEK tarafından ilk defa 2000 yılında uygulama konan ve 2005 yılında geliştirilen bir projedir.
Soru 76
Çocuk Evleri Sitesi hangi yaş aralığında erkek çocukların yararlandırılmasını amaçlamaktadır?
Seçenekler
A
6-12
B
0-18
C
0-12
D
6-24
E
0-16
Açıklama:
Çocuk Evleri Sitesi; 0-12 yaş erkek, 0-18 yaş kız çocuklardan korunmaya muhtaç olanların fiziksel, psiko-sosyal, duygusal ve bilişsel gelişimlerini sağlıklı bir şekilde sürdürebilmelerini sağlamaya uygun durumda olan çocukların ailelerine dönme koşullarını oluşturmayı, ailelerine dönemeyecek durumda olanların ise alternatif hizmet modellerinde yararlandırılmasını amaçlamaktadır.
Soru 77
Çocuk Evleri Sitesi hangi yaş grubunda kız çocukların yararlandırılmasını amaçlamaktadır?
Seçenekler
A
0-24
B
0-12
C
6-12
D
0-18
E
6-18
Açıklama:
Çocuk Evleri Sitesi; 0-12 yaş erkek, 0-18 yaş kız çocuklardan korunmaya muhtaç olanların fiziksel, psiko-sosyal, duygusal ve bilişsel gelişimlerini sağlıklı bir şekilde sürdürebilmelerini sağlamaya uygun durumda olan çocukların ailelerine dönme koşullarını oluşturmayı, ailelerine dönemeyecek durumda olanların ise alternatif hizmet modellerinde yararlandırılmasını amaçlamaktadır.
Soru 78
Çocuk Destek Merkezlerine hangi yaş grubundan çocukların kabulü sağlanır?
Seçenekler
A
0-18
B
6-12
C
11-18
D
0-24
E
6-24
Açıklama:
Merkezler, çocukların mağduriyet, suça sürüklenme ve sokakta yaşama durumları dikkate alınarak yaş ve cinsiyetine göre ayrı ayrı ihtisaslaştırılmıştır. Merkeze yerleştirilen çocukların, sosyal çevreleri ile toplumdan gelebilecek olumsuz etkilere karşı korunması amacıyla merkezin adresi gizli tutulur; iletişim bilgileri elektronik ortam da dâhil olmak 228üzere paylaşılmaz ve merkeze tabela asılmaz. Merkezlerde 11-14/15-18 yaş grubu çocukların kabulü sağlanır.
Soru 79
Çocuk Destek Merkezlerinde en fazla kaç çocuğa b,r danışman atanmaktadır?
Seçenekler
A
8
B
10
C
12
D
14
E
16
Açıklama:
Merkezlerde en fazla her 10 çocuğa bir meslek elemanı sorumlu danışman olarak atanır.
Soru 80
I. Bireyselleştirilmiş psiko-sosyal destek programı hazırlamak
II. Uygulama ve mesleki çalışma planlarını hazırlayarak yürütmek
III. Vaka sunumu yapmak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Çocuk Destek Merkezlerinde danışmanın görevleri arasındadır?
II. Uygulama ve mesleki çalışma planlarını hazırlayarak yürütmek
III. Vaka sunumu yapmak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Çocuk Destek Merkezlerinde danışmanın görevleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
danışmanın görevleri
• Merkeze kabul edilen her çocuğun merkeze uyumunu sağlamak,
• Takibini yapmak,
• Bireyselleştirilmiş psiko-sosyal destek programı hazırlamak,
• Uygulama ve mesleki çalışma planlarını hazırlayarak yürütmek,
• Vaka sunumu yapmak,
• Çocuğun aile ilişkilerini, sosyalleşme ve yaşam becerilerini geliştirmek,
• Öz bakım ve özgüven yeterliliğini geliştirmek,
• Eğitimini yönlendirmek ve desteklemek,
• Çocuğun aldığı sağlık hizmetlerinin sonuçlarını izlemek,
• Çocukların, merkezden ayrıldıktan sonraki hayata hazırlanmasına yönelik çalışmaları yürütmek.
• Merkeze kabul edilen her çocuğun merkeze uyumunu sağlamak,
• Takibini yapmak,
• Bireyselleştirilmiş psiko-sosyal destek programı hazırlamak,
• Uygulama ve mesleki çalışma planlarını hazırlayarak yürütmek,
• Vaka sunumu yapmak,
• Çocuğun aile ilişkilerini, sosyalleşme ve yaşam becerilerini geliştirmek,
• Öz bakım ve özgüven yeterliliğini geliştirmek,
• Eğitimini yönlendirmek ve desteklemek,
• Çocuğun aldığı sağlık hizmetlerinin sonuçlarını izlemek,
• Çocukların, merkezden ayrıldıktan sonraki hayata hazırlanmasına yönelik çalışmaları yürütmek.
Soru 81
- Çocuk evleri ilk olarak çocuk grup evi adı altında Ankara İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğüne bağlı Çevre Eğitim Sağlık Sosyal Yardımlaşma Vakfı ile iş birliği protokolü ile 2000 yılında Ankara ilinde açılmıştır.
- En çok 6-8 çocuğun barınıp yaşamlarını sürdürebileceği, temel ihtiyaçlarını karşılayabileceği, toplu yaşamın getirdiği olumsuzlukları yaşamadan hayatını devam ettirebileceği ev tipi kuruluşlardır.
- Sevgi evleri uygulamasından daha verimli bir hizmettir.
Seçenekler
A
I, II
B
II, III
C
I, III
D
I, II, III
E
Yalnız II
Açıklama:
"Çocuk evleri" ile ilgili olarak verilerin hepsi doğrudur. Doğru cevap D'dir.
Soru 82
- Sosyal çalışmacı
- Psikolog
- Hemşire
- Çocuk gelişimci
- Fizyoterapist
Seçenekler
A
I, II, III
B
II, III, IV
C
I, II, IV
D
I, III, V
E
III, IV, V
Açıklama:
Doğru cevap C'dir.
Soru 83
Seçeneklerden hangisi "çocuk evleri sitesi"nin amaçlarından biri olamaz?
Seçenekler
A
0-12 yaş erkek, 0-18 yaş kız çocuklardan korunmaya muhtaç çocuklara hizmet eder.
B
Ailelerine dönemeyecek durumda olan çocukların alternatif hizmet modellerinde yararlandırılmasını amaçlamaktadır.
C
Çocukların daha sakin ve rahat bir ortamda fiziksel, duygusal, zihinsel ve sosyal yönden daha sağlıklı yetişmelerini sağlamaktadır.
D
Evlerde kalan çocuklara yönelik olarak grup sorumlusu, bakım elamanları, temizlik elemanları, halk eğitimden gelen kurs öğretmenleri çocukların daha sağlıklı ve disipliner bir şekilde yetişmesine katkı sunmaktadır.
E
Koordinasyon merkezinin kararları doğrultusunda çocukların yeni yaşantısına hazırlanması ve toplum içinde izlenmesi konusunda meslek elemanlarına destek vermektedir.
Açıklama:
A, B, C ve D seçenekleri çocuk evleri sitesinin amaçları arasında yer alır. E seçeneği ise sosyal çalışmacının ev sorumlusu olarak görevleri arasındadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 84
"Suça sürüklenmesi, suç mağduru olması veya sokakta sosyal tehlikelerle karşı karşıya kalması sebebiyle haklarında bakım tedbiri veya korunma kararı verilen çocuklardan, psiko-sosyal desteğe ihtiyaç duyduğu tespit edilenlere, bu ihtiyaçları giderilinceye kadar geçici süre ile bakım ve korunmaları sağlanmaktadır" sözü edilen merkezler seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çocuk Esirgeme Kurumu
B
Sevgi Evleri
C
Çocuk Evleri Sitesi
D
Çocuk Destek Merkezleri
E
Çocuk Eğitimevleri
Açıklama:
Sözü edilen merkez "Çocuk Destek Merkezleri"dir. Doğru cevap D'dir.
Soru 85
Çocukların koruma altına alındığı durumlarda çocukların bakım ve destek hizmetleri ile ilgilenen kamu kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Emniyet Çocuk Şube
B
Çocuk Mahkemeleri
C
Sağlık bakanlığı birimleri
D
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
E
Milli Eğitim Bakanlığı
Açıklama:
ÇocuklarınÇocukların bakım ve destek hizmetleri (aile yanında veya kurumsal) ile aileye verilen sosyal ekonomik destek hizmetleri Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, ihmal ve istismara maruz kalan ve bir şekilde sokağa düşme durumu olan çocuklar Emniyet Çocuk Şube, koruma altına alınmasına karar verilmesi gerekenler Çocuk Mahkemeleri tarafından yürütülmektedir. Tutuklu ve hükümlü muameleleri ile muhatap olması gerekenler Ceza ve Tevkifevleri, madde bağımlısı ve benzeri risklere bulaşanların ve ceza süreci rehabilitesi Denetimli Serbestlik Müdürlükleri ve Sağlık Bakanlığı birimleri (ÇİM, AMATEM, ÇEMATEM) hizmet vermektedir. bakım ve destek hizmetleri (aile yanında veya kurumsal) ile aileye verilen sosyal ekonomik destek hizmetleri Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, ihmal ve istismara maruz kalan ve bir şekilde sokağa düşme durumu olan çocuklar Emniyet Çocuk Şube, koruma altına alınmasına karar verilmesi gerekenler Çocuk Mahkemeleri tarafından yürütülmektedir. Tutuklu ve hükümlü muameleleri ile muhatap olması gerekenler Ceza ve Tevkifevleri, madde bağımlısı ve benzeri risklere bulaşanların ve ceza süreci rehabilitesi Denetimli Serbestlik Müdürlükleri ve Sağlık Bakanlığı birimleri (ÇİM, AMATEM, ÇEMATEM) hizmet vermektedir.
Soru 86
Ailesi olan ve bakıma muhtaç olduğu belirlenen bir çocuğun ilgili kurumlar tarafından öncelikle nasıl bir yol izlemesi gerekir?
Seçenekler
A
Çocuğu koruyucu aileye vermek
B
Aileye ayni ve nakdi yardım yapmak
C
Çocuğu evlatlık vermek
D
Kurum bakımı altına almak
E
Çocuk mahkemelerine başvurmak
Açıklama:
Öncelikle bakıma muhtaç çocuklardan aileleri olanların ailelerine ayni ve nakdi yardım yapılması, ailesi olmayanların koruyucu aile yanına verilmesi ya da evlatlık verilmesi gibi uygulamalar öne çıkmaktadır. Bunların geçersiz olduğu durumlarda kurum bakımı devreye girmektedir (Şenocak, 2006:188). Çocuk kurum bakımı; ailenin olmadığı ya da ailenin fonksiyonlarını yerine getiremediği durumlarda, kimsesiz ve korunmaya muhtaç çocuklara resmî ya da özel kurumlarca geçici ya da sürekli olarak sunulan bakım hizmetidir.
Soru 87
Çocuk evlerinde kalan çocukların davranışları düşünüldüğünde ,aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Aidiyet duygusu gelişmekle beraber kullandıkları eşyaları koruma refleksi geliştirirler.
B
Özgüvenlerinde belirli bir düşüş yaşanır.
C
Özbakım becerileri gelişmez,odalarını,yataklarını toplamazlar.
D
Çocuklar sosyalleşme konusunda zorluk yaşarlar.
E
Kendilerini değersiz hissedeler ve herkes aynı düşünce yapısına sahiptirler.
Açıklama:
Çocuk evlerinde kalan çocuklarda aşağıdaki değişimleri gözlemlemek mümkündür: Aidiyet duygusu gelişmekte ve kullandığı malzemeleri koruma refleksi artmaktadır. Yaşadıkları evlere çok kısa sürede alışmakta, uyum sağlamakta , paylaşımları artmakta, kardeşlik duyguları ve öz güvenleri gelişmektedir. Öz bakım becerilerine (el-yüz-diş temizliği vb.) daha fazla önem vermekte, odalarını, yataklarını ve dolaplarını kendileri düzenlemektedirler. Küçük yaş grubu çocuklar, kıyafetlerini yardımsız bir şekilde giyebilmekte, verilen görevler nedeniyle sorumluluk duyguları gelişmektedir. Harçlıklar daha düzenli ve dikkatli kullanılmakta, eve yapılan alışverişlere katılımları ile para ve malzeme kullanımını öğrenmekte ve ihtiyaçlarını rasyonel olarak gidermektedirler. Ev içi diyaloglar, arkadaş iletişimleri daha verimli olmakta, toplumun kendilerine verdiği değeri fark etmekte ve bu şekilde de kendilerinin kuruluş bakımına ihtiyaç duyar hâle getirenler sebebiyle herkese aynı anlayışla bakma olumsuzluklarından kurtulmaktadırlar.
Soru 88
Sosyal çalışmacıların koordinasyon merkezlerinde görevleri düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi sosyal servisteki görevlerinden biri değildir ?
Seçenekler
A
Kamu kurum ve kuruluşları ile gönüllü kişi ve kuruluşlar arasında iş birliğinin sağlanmasında rehberlik yapmak
B
Çocuk evlerinin amacına uygun inceleme ve araştırmalar yapmak
C
Aile ve çocuk arasında değerlendirme yapmak ve tespit edilen değişiklikleri belgelendirerek gerektiğinde korunma kararının kaldırılması yolunda işlemleri başlatmak
D
Ebeveyni ve akrabası olmayan çocuklar sosyal yönden incelenip araştırılarak olumlu bulunan gönüllü ailelerin yanına izinli verilmesi sağlamak
E
Çocukların sağlık dosyalarının oluşturulmasını sağlamak
Açıklama:
A,B,C,D şıkları sosyal çalışmacıların sosyal servisteki görevleridir.E şıkkı koordinasyon merkezinin görevleridir. Koordinasyon merkezinin diğer görevleri:
Koruyucu aile ve evlat edindirme hizmetinden yararlandırılamayacak çocuklar öncelik tanımak,
Çocuklar arasında cinsiyet, yaş ve kardeş olma durumunu değerlendirmek,aynı evde kalması uygun bulunan en küçük ve en büyük çocuk arasındaki yaş farkının en fazla üç yaş olmasını, seçilecek çocukların kardeş olması durumunda ise yaş farkı aramamak,
Çocuk evine kabul edilen çocuğunuyumu gerekli mesleki çalışmaları yapmak,
Çocuk evinde bakılan çocukların, çocuk evinden ayrılacak çocuğun, yen yaşantısına hazırlanması, toplum içinde izlenmesi konusunda gerekli çalışmaları yürütmek,
Çocuk evinde hizmetin verimliliğini artırmak ve personelin çocukların özelliğine uygun davranış geliştirmelerini sağlamak amacıyla çocuk evi personeline eğitim programları ve seminerler düzenlemek.
Koruyucu aile ve evlat edindirme hizmetinden yararlandırılamayacak çocuklar öncelik tanımak,
Çocuklar arasında cinsiyet, yaş ve kardeş olma durumunu değerlendirmek,aynı evde kalması uygun bulunan en küçük ve en büyük çocuk arasındaki yaş farkının en fazla üç yaş olmasını, seçilecek çocukların kardeş olması durumunda ise yaş farkı aramamak,
Çocuk evine kabul edilen çocuğunuyumu gerekli mesleki çalışmaları yapmak,
Çocuk evinde bakılan çocukların, çocuk evinden ayrılacak çocuğun, yen yaşantısına hazırlanması, toplum içinde izlenmesi konusunda gerekli çalışmaları yürütmek,
Çocuk evinde hizmetin verimliliğini artırmak ve personelin çocukların özelliğine uygun davranış geliştirmelerini sağlamak amacıyla çocuk evi personeline eğitim programları ve seminerler düzenlemek.
Soru 89
Dilencilikte çocuğu araç olarak kullanmak , aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali, çocuğun kaçırılması veya alıkonulması gibi suçlar hangi istismar türüne girmektedir?
Seçenekler
A
Cinsel istismar
B
Fiziksel istismar
C
Ekonomik istismar
D
Duygusal/psikolojik istismar
E
Çocuk İhmali
Açıklama:
Fiziksel istismar: Çocuğun anne baba, öğretmen, bakıcı gibi çocuğa bakmakla yükümlü kişiler tarafından gerçekleştirilen dayak atma, yakma, ısırma, sarsma, kaynar suyla haşlanma gibi olaylar sonucunda kaza dışı her türlü yaralanma
Cinsel istismar: Çocuğun, bir erişkin ya yaşça ya da gelişimsel olarak kendinden oldukça büyük bir başka çocuk tarafından ne anlama geldiğini kavrayamayacağı, gelişimsel olarak hazır olmadığı, onay veremeyeceği, kanunlara ve toplumun kültürel değerlerine aykırı cinsel eylemlere; karşı tarafın cinsel doyumunun sağlanması amacıyla karıştırılmasıdır.
Duygusal/psikolojik istismar: Çocuğun ruh sağlığını ve gelişimini bozan, reddetme, aşağılama, tehdit etme, suçlama gibi söz ve davranışlara süreğen olarak maruz kalmasıdır. Sıklıkla diğer istismar biçimlerine eşlik eder.
Ekonomik İstismar: Çocuğun gelişimini engelleyici, haklarını ihlal edici işlerde ya da düşük ücretli iş gücü olarak çalışması veya çalıştırılmasıdır.
Çocuk İhmali: Çocuğun beslenme, barınma, giyim, hijyen, oyun, eğitim, güvenlik ve sağlık hizmetini sağlama görevinin reddedilmesi ya da yerine getirilmemesidir.
Cinsel istismar: Çocuğun, bir erişkin ya yaşça ya da gelişimsel olarak kendinden oldukça büyük bir başka çocuk tarafından ne anlama geldiğini kavrayamayacağı, gelişimsel olarak hazır olmadığı, onay veremeyeceği, kanunlara ve toplumun kültürel değerlerine aykırı cinsel eylemlere; karşı tarafın cinsel doyumunun sağlanması amacıyla karıştırılmasıdır.
Duygusal/psikolojik istismar: Çocuğun ruh sağlığını ve gelişimini bozan, reddetme, aşağılama, tehdit etme, suçlama gibi söz ve davranışlara süreğen olarak maruz kalmasıdır. Sıklıkla diğer istismar biçimlerine eşlik eder.
Ekonomik İstismar: Çocuğun gelişimini engelleyici, haklarını ihlal edici işlerde ya da düşük ücretli iş gücü olarak çalışması veya çalıştırılmasıdır.
Çocuk İhmali: Çocuğun beslenme, barınma, giyim, hijyen, oyun, eğitim, güvenlik ve sağlık hizmetini sağlama görevinin reddedilmesi ya da yerine getirilmemesidir.
Soru 90
12-18 yaş gurubu arasında olup işlediği bir fiil sonucu hüküm giymiş olan çocukların yeniden eğitilerek suç ve suçun sonuçlarından arındırılıp iyi hâlli olarak topluma yeniden kazandırılmasını sağlayan kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sevgi evleri
B
Çocuk Destek merkezleri
C
Çocuk Şube
D
Çocuk Eğitim evleri
E
Çocuk Yuvaları
Açıklama:
Sevgi evleri:çocukları toplu yaşamın beraberinde getirdiği risklerden uzak tutacak ev ve aile ortamının oluşturulmaya çalışıldığı kuruluşlardır.
Çocuk Destek Merkezleri: çocukların temel gereksinimlerini karşılamak, fiziksel, duygusal, psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarını belirleyerek gerekli müdahaleleri gerçekleştirmek, aile ve yakın çevrelerine dönmelerini veya diğer sosyal hizmet modellerine hazır hale gelmelerini sağlamak üzere hizmet vermektedir.
Çocuk Şube: korunmaya muhtaç olan, ihmal ve istismara maruz kalan, bulunan, evden veya kurumdan kaçan, mülteci, refakatsiz, sokakta yaşayan, sokakta çalıştırılan, oturduğu yeri haber vermekten aciz, hakkında koruma, ıslah ve/veya tedavi tedbiri alınan, suça maruz kalan, suç işlediği şüphesi altında bulunan, kimliği tespit edilemeyen çocuklara yönelik” hizmetleri yürütmekle görevlidir.
Çocuk Yuvaları:Yuvalar veya çocuk yuvaları, 0 ile 12 yaş arasındaki korunmaya muhtaç çocukların ve gerekli durumlarda 12 yaşını dolduran kız çocuklarının, bedensel, psikolojik ve sosyal gelişimlerini sağlamak ve eğitmek amacıyla kurulmuş zorunlu yatılı sosyal hizmet kuruluşlardır.
Çocuk Destek Merkezleri: çocukların temel gereksinimlerini karşılamak, fiziksel, duygusal, psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarını belirleyerek gerekli müdahaleleri gerçekleştirmek, aile ve yakın çevrelerine dönmelerini veya diğer sosyal hizmet modellerine hazır hale gelmelerini sağlamak üzere hizmet vermektedir.
Çocuk Şube: korunmaya muhtaç olan, ihmal ve istismara maruz kalan, bulunan, evden veya kurumdan kaçan, mülteci, refakatsiz, sokakta yaşayan, sokakta çalıştırılan, oturduğu yeri haber vermekten aciz, hakkında koruma, ıslah ve/veya tedavi tedbiri alınan, suça maruz kalan, suç işlediği şüphesi altında bulunan, kimliği tespit edilemeyen çocuklara yönelik” hizmetleri yürütmekle görevlidir.
Çocuk Yuvaları:Yuvalar veya çocuk yuvaları, 0 ile 12 yaş arasındaki korunmaya muhtaç çocukların ve gerekli durumlarda 12 yaşını dolduran kız çocuklarının, bedensel, psikolojik ve sosyal gelişimlerini sağlamak ve eğitmek amacıyla kurulmuş zorunlu yatılı sosyal hizmet kuruluşlardır.
Soru 91
Çocuk ve Ergen Madde Bağımlılığı Araştırma ve Tedavi Merkezleri (ÇEMATEM) ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Tedavi süresi en az iki haftadan oluşmaktadır.
B
Uygulanan tedavi yöntemi yatan vakanın genel tıbbi ve psikiyatrik değerlendirmesiyle başlar.
C
Programlar arası boşluklar olmakta çocuklara boş zamanlar yaratılmaktadır.
D
Uygulanan programlar esnek değildir.
E
Tedaviler beş ayrı dönemden oluşmaktadır.
Açıklama:
ÇEMATEM de tedaviler en az bir ay sürmektedir ve hastanın durumuna göre sürelerde uzamalar yaşanmaktadır.Ergenlerle çalışıldığından dolayı programlar esnektir. Çocuklar gün içinde hiçbir şekilde boş kalmamakta, sürekli aktif tutulmaya çalışılmaktadır. Bunun amacı, dikkat eksikliği de olan bu çocukların kendisini oyalamayı bilmemesinden kaynaklanan sorunların çıkmasını engellemektir. Tedavi üç ayrı dönemden oluşmaktadır. İlk dönem ilişki kurma dönemidir. İkinci dönem ise değişim dönemidir.Üçüncü dönem ise geliştirme dönemidir.
Soru 92
- Suça Sürüklenen Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
- Hasta Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
- Sokakta Yaşayan Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
- Refakatsiz Sığınmacı Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
- Madde Bağımlısı Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, III, IV, V
C
II, III, IV, V
D
II, IV
E
III, IV, V
Açıklama:
Seçeneklerde verilen I, III, IV, V numaralı maddeler doğrudur. Doğru cevap B'dir.
Soru 93
Ceza ve Tevkif Evlerinin de görev alan meslek çalışanlarının (sosyal çalışmacı ve psikolog) Kurumda psiko-sosyal yardım servis faaliyetlerini aşağıdakilerden hangilerini kapsar?
- Bireysel Görüşmeler yapması
- Aile Eğitimleri yapması
- Meslek Eğitimleri vermesi
- Sosyal Kültürel ve Sportif Faaliyetler düzenlemesi
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II, IV
C
I ve IV
D
I, II ve III
E
Yalnız I
Açıklama:
Kurumda psiko-sosyal yardım servis faaliyetlerini şu şekilde özetleyebiliriz.
- Hükümlü Tanıma ve Tanıtma Faaliyetleri,
- Bireysel Görüşmeler
- Grup Çalışmaları
- Aile Eğitimleri
- Gözlem ve Sınıflandırma Formu
- Sosyal Kültürel veSportif Faaliyetler
- Personel Eğitimi
- Bireysel ve Grup Çalışmaları
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi çocuklar için denetimli serbestlik uygulanacak hallerden biri değildir?
Seçenekler
A
Suçta tekerrür ve özel tehlikeli suçlar
B
Adli kontrol tedbiri
C
Örgüt suçlarında pişmanlık halinin bulunmaması
D
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması
E
Koşullu salıverme
Açıklama:
Çocuklar Açısından Denetimli Serbestlik Uygulanabilecek Hâller
- Hapis cezasının ertelenmesi,
- Suçta tekerrür ve özel tehlikeli suçlar,
- Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak,
- Örgüt suçlarında etkin pişmanlık hãli,
- Adli kontrol tedbiri,
- Hükmün açıklanmasının geri bırakılması,
- Koşullu salıverme şeklinde ifade edilebilir. Pişmanlık hali bulunmaktadır bulunmaması yanlış bir ifadedir.
Soru 95
Çocuğa karşı suç işlendiğini öğrendiğimizde bildirim yapacaklarımızın arasında olan Aile-Kadın-Çocuk-Yaşlı ve Engelli Sosyal Destek Hattı numarası aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
156
B
155
C
183
D
184
E
153
Açıklama:
156 jandarma, 155 polis,184 sağlık danışma,153 belediyeye ait telefon numaralarıdır.
Soru 96
- Gözaltına alınan çocukla ilk görüşmeyi yapmak,
- Çocuk hakkında sosyal inceleme raporu hazırlamak ve ilgili büro/kısım amirliğine vermek,
- Çocuğun durumunu iyileştirmek için ailesi ve okul, sosyal ve sağlık hizmetleri gibi kuruluşlarla iş birliğinde bulunmak,
- Uçucu, uyuşturucu, psikotrop madde bağımlısı olan çocuğun tedavisi için sağlık müdürlükleri ve tedavi kuruluşları ile iş birliği yapmak,
Seçenekler
A
Psikolog
B
Sosyal Çalışmacı
C
Çocuk Polisleri
D
Kolluk Kuvvetleri
E
Pedagog
Açıklama:
Verilen görevler "sosyal çalışmacının" görevleri arasındadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 97
Çocuk Şube Müdürlükleri korunmaya ve yardımcı muhtaç çocuklarla, ilgili yönetmeliğin 8. maddesine göre işlemlerini yürütmektedir. Bu maddeye göre; çocuk polisi;
- Kimlik tespitini yapmak,
- Muhafazasını sağlamak,
- Çocuğun durumunu iyileştirmek için ailesi ve okul, sosyal ve sağlık hizmetleri gibi kuruluşlarla iş birliğinde bulunmak,
- Haklarında yetkili idari veya adli makamlarca verilen kararın niteliğine göre ilgili kuruluşa veya kanuni mümessiline teslimini yapmak,
- Geçici barınma ünitesinde kalan çocuklar için sosyal, kültürel ve eğitici programlar geliştirmek,
Seçenekler
A
I, II, IV
B
I, III, IV
C
II, III, IV
D
III, IV, V
E
I, IV, V
Açıklama:
I, II ve IV numaralı maddeler çocuk polisinin görevleri arasındadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 98
"Çocuğun ruh sağlığını ve gelişimini bozan, reddetme, aşağılama, tehdit etme, suçlama gibi söz ve davranışlara süreğen olarak maruz kalmasıdır". Sözü edilen kavram seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
İstismar
B
İhmal
C
Duygusal İstismar
D
Fiziksel İstismar
E
Cinsel İstismar
Açıklama:
Sözü edilen kavram "duygusal istismar"dır. Doğru cevap C'dir.
Soru 99
- Hapis cezasının ertelenmesi,
- Suçta tekerrür ve özel tehlikeli suçlar,
- Adli kontrol tedbiri,
- Hükmün açıklanmasının geri bırakılması,
- Koşullu salıverme.
Seçenekler
A
I, III, IV
B
I, II, IV
C
III, IV, V
D
I, II, III, IV, V
E
I, III, IV, V
Açıklama:
Verielnlerin hepsi doğrudur. Doğru cevap D'dir.
Soru 100
- Temel olarak ayakta poliklinik hizmetleri, yataklı tedavi hizmetleri ve rehabilitasyon ünitelerini kapsamaktadır.
- Bu merkezler madde bağımlılığı tanısı alan erişkinlere hizmet vermektedir.
- Merkezler detoksifikasyon (arındırma) terapi, ayakta tedavi ve izleme ünitelerinden oluşmaktadır.
Seçenekler
A
AMATEM
B
SAMBA Programı
C
ÇEMATEM
D
UMATEM
E
ÇOGEM
Açıklama:
Görev ve amaçları verilen merkez "AMATEM"dir. Doğru cevap A'dır.
Soru 101
En çok 6-8 çocuğun barınıp yaşamlarını sürdürebileceği, temel ihtiyaçlarını karşılayabileceği, toplu yaşamın getirdiği olumsuzlukları yaşamadan hayatını devam ettirebileceği ev tipi kuruluşlara ne denmektedir?
Seçenekler
A
Çocuk ıslah evleri
B
Çocuk evleri
C
Çocuk bakımevleri
D
Çocuk hastaneleri
E
Çocuk dernekleri
Açıklama:
Çocuk evleri; en çok 6-8 çocuğun barınıp yaşamlarını sürdürebileceği, temel ihtiyaçlarını
karşılayabileceği, toplu yaşamın getirdiği olumsuzlukları yaşamadan hayatını devam ettirebileceği ev tipi kuruluşlardır. Bu uygulama kendine güvenen, geleceğe güvenle bakabilen, kendisini buna hazırlayan, gelecek kaygısını en aza indirgemiş, arkadaşlık, komşuluk ve mahalle gibi kavramları öğrenebilecek, toplumla iç içe ve toplumun gerçeklerini bilerek ayakları üstüne basabilen bir gençlik yetiştirilmesi amacıyla oluşturulan yeni bir bakım modelidir.
karşılayabileceği, toplu yaşamın getirdiği olumsuzlukları yaşamadan hayatını devam ettirebileceği ev tipi kuruluşlardır. Bu uygulama kendine güvenen, geleceğe güvenle bakabilen, kendisini buna hazırlayan, gelecek kaygısını en aza indirgemiş, arkadaşlık, komşuluk ve mahalle gibi kavramları öğrenebilecek, toplumla iç içe ve toplumun gerçeklerini bilerek ayakları üstüne basabilen bir gençlik yetiştirilmesi amacıyla oluşturulan yeni bir bakım modelidir.
Soru 102
Çocuk evlerinin amacı aşağıdakilerden hangidir?
Seçenekler
A
Çocukları sınırlandırmak
B
Çocukları terbiye etmek
C
Korunmaya öuhtaç çocukları topluma yararlı kişiler olarak yetiştirmek
D
Çocukları kaynaştırmak
E
Çocukları suça yöneltmek
Açıklama:
Çocuk evlerinin amacı, korunmaya muhtaç çocukları toplu yaşamın getirdiği olumsuzlukları
yaşamadan, topluma yararlı kişiler olarak yetiştirmektir.
yaşamadan, topluma yararlı kişiler olarak yetiştirmektir.
Soru 103
İçinde komşuluk ilişkilerinin de bulunduğu 0-18 yaş grubu 6-8 çocuğun kalabileceği, anne ve abla modellerinin içinde bulunduğu uygulama aşağıdakilerden hangisinde gerçekleşmektedir?
Seçenekler
A
Sevgi evi
B
Çocuk evi
C
Çocuk Projesi
D
Çocuk Yuvası
E
Çocuk Destek Merkezi
Açıklama:
Çocuğun yüksek yararı açısından önemli bir uygulama olan ‘çocuk evleri’; her ilin çocuk yetiştirmeye uygun bölgelerinde, tercihen il merkezinde, okullara ve hastanelere yakın, bağış olarak alınan ve özellikle lojman olarak kullanılan apartman dairesi veya müstakil dairelerde hizmet vermektedir. Sevgi evleri uygulamasından daha verimli bir hizmet olan çocuk evleri hizmeti; içinde komşuluk ilişkilerinin de bulunduğu 0-18 yaş grubu 6-8 çocuğun kalabileceği, anne ve abla modellerinin içinde bulunduğu bir uygulamadır.
Soru 104
Çocuk evleri ilk olarak çocuk grup evi adı altında Ankara İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğüne bağlı Çevre Eğitim Sağlık Sosyal Yardımlaşma Vakfı ile iş birliği protokolü ile 2000 yılında hangi ilde açılmıştır?
Seçenekler
A
İstanbul
B
İzmir
C
Eskişehir
D
Ankara
E
Konya
Açıklama:
Çocuk evleri ilk olarak çocuk grup evi adı altında Ankara İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğüne bağlı Çevre Eğitim Sağlık Sosyal Yardımlaşma Vakfı ile iş birliği protokolü ile 2000 yılında Ankara ilinde açılmıştır.
Soru 105
Çocuk evlerinin illerde planlanması, açılış ve işleyişine ilişkin her türlü işlemler ile harcamaların yapılması, takibi, denetlenmesi amacı ile oluşturulan merkez aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çocuk Evleri Koordinasyon Merkezleri
B
Aile yardım ve Koordinasyon Merkezleri
C
Çocuk Takip Merkezleri
D
Çocuk İl Bölge Merkezleri
E
Aile Denetim Merkezleri
Açıklama:
Çocuk Evleri Koordinasyon Merkezleri; çocuk evlerinin illerde planlanması, açılış ve işleyişine ilişkin her türlü işlemler ile harcamaların yapılması, takibi, denetlenmesi ve çocuk evleri arasındaki koordinasyonun sağlanması amacı ile oluşturulan merkezlerdir. Çocuk Evlerini tek bir merkezden yönetmek amacıyla illerde Çocuk Evleri Koordinasyon Merkezleri açılmıştır.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi çocuk evleri koordinasyon merkezinin görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Çocuk evine kabul edilen çocuğun uyumu için gerekli mesleki çalışmaları yapmak.
B
Aynı evde kalması uygun bulunan en küçük ve en büyük çocuk arasındaki yaş farkının en fazla on yaş olmasını sağlamak.
C
Koruyucu aile ve evlat edindirme hizmetinden yararlandırılamayacak çocuklara öncelik tanımak.
D
Çocukların sağlık dosyalarının oluşturulmasını sağlamak.
E
Çocukların psikolojik, sosyal ve bedensel yönden gelişimlerinin sağlanması amacıyla sosyal, kültürel ve sportif etkinlikler düzenlemek.
Açıklama:
Koordinasyon Merkezinin Görevleri
- Koruyucu aile ve evlat edindirme hizmetinden yararlandırılamayacak çocuklara öncelik tanımak,
- Çocuklar arasında cinsiyet, yaş ve kardeş olma durumunu değerlendirmek, aynı evde kalması uygun bulunan en küçük ve en büyük çocuk arasındaki yaş farkının en fazla üç yaş olmasını, seçilecek çocukların kardeş olması durumunda ise yaş farkı aramamak,
- Çocuk evine kabul edilen çocuğun uyumu için gerekli mesleki çalışmaları yapmak,
- Çocuk evinde bakılan çocukların, çocuk evinden ayrılacak çocuğun, yeni yaşantısına hazırlanması, toplum içinde izlenmesi konusunda gerekli çalışmaları yürütmek,
- Çocuk evinde hizmetin verimliliğini artırmak ve personelin çocukların özelliğine uygun davranış geliştirmelerini sağlamak amacıyla çocuk evi personeline eğitim programları ve seminerler düzenlemek,
- Çocukların sağlık dosyalarının oluşturulmasını sağlamak,
- Çocukların psikolojik, sosyal ve bedensel yönden gelişimlerinin sağlanması amacıyla sosyal, kültürel ve sportif etkinlikler düzenlemek.
Soru 107
5395 Çocuk Koruma Kanunu’nda bedensel, zihinsel, ahlaki, sosyal ve duygusal gelişimi ile kişisel güvenliği tehlikede olan, ihmal veya istismar edilen ya da suç mağduru çocuğun tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Korunaksız çocuk
B
Yüz kızartıcı suç
C
Muhtaç çocuk
D
Suça sürüklenen çocuk
E
Korunma ihtiyacı olan çocuk
Açıklama:
5395 Çocuk Koruma Kanunu’nda, suç olarak tanımlanan bir fiili işlediği iddiası ile hakkında soruşturma veya kovuşturma yapılan ya da işlediği fiilden dolayı hakkında güvenlik tedbirine karar verilen çocuk ‘Suça Sürüklenen Çocuk’ olarak ifade edilmektedir. Aynı kanunda, bedensel, zihinsel, ahlaki, sosyal ve duygusal gelişimi ile kişisel güvenliği tehlikede olan, ihmal veya istismar edilen ya da suç mağduru çocuğu ‘Korunma ihtiyacı olan çocuk’ olarak tanımlamaktadır.
Soru 108
Korunmaya muhtaç olan, ihmal ve istismara maruz kalan, bulunan, evden veya kurumdan kaçan, mülteci, refakatsiz, sokakta yaşayan, sokakta çalıştırılan, oturduğu yeri haber vermekten aciz, hakkında koruma, ıslah ve/veya tedavi tedbiri alınan, suça maruz kalan, suç işlediği şüphesi altında bulunan, kimliği tespit edilemeyen çocuklara yönelik” hizmetleri yürütmekle görevli birim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çocuk Destek Merkezleri
B
Emniyet Çocuk Şube Müdürlüğü
C
Sevgi Evleri
D
Çocuk Evleri Koordinasyon Merkezleri
E
Yardıma Muhtaç Çocuklar Kurumu
Açıklama:
Emniyet Çocuk Şube Müdürlüğü "korunmaya muhtaç olan, ihmal ve istismara maruz kalan, bulunan, evden veya kurumdan kaçan, mülteci, refakatsiz, sokakta yaşayan, sokakta çalıştırılan, oturduğu yeri haber vermekten aciz, hakkında koruma, ıslah ve/veya tedavi tedbiri alınan, suça maruz kalan, suç işlediği şüphesi altında bulunan, kimliği tespit edilemeyen çocuklara yönelik” hizmetleri yürütmekle görevlidir.
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi korunmaya ve yardıma muhtaç bir çocuk tespit edildiğinde yapılacaklardan biri değildir?
Seçenekler
A
En yakın karakola götürülür ve Emniyet Müdürünün talimatları alınır ve bu talimatla işlemler yürütülür.
B
Çocuk Şube Müdürlüğünde görevli bir sosyal çalışmacı bulunuyorsa sosyal çalışmacı tarafından ön görüşmeleri yapılır.
C
Herhangi bir suça maruz kalıp kalmadığı araştırılır.
D
Çocuğun bir suça maruz kalmadığı tespit edilirse varsa ailelerine ya da kanuni temsilcilerine bilgi verilir.
E
Suça maruz kalmadığı tespit edilen çocuk ailesi veya kanuni temsilcilerine ulaşılamazsa, çocuk Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne bildirilir.
Açıklama:
Korunmaya ve yardıma muhtaç bir çocuk tespit edildiğinde öncelikle Cumhuriyet Savcısının talimatları alınır ve bu talimatla işlemler yürütülür. Tespit edilen çocukların öncelikle Çocuk Şube Müdürlüğünde görevli bir sosyal çalışmacı bulunuyorsa sosyal çalışmacı tarafından ön görüşmeleri yapılır. Bu görüşmede çocuğun korunmaya ve yardıma muhtaçlık durumu tespit edilmeye çalışılır. Ayrıca herhangi bir suça maruz kalıp kalmadığı araştırılır. Çocuğun bir suça maruz kalmadığı tespit edilirse varsa ailelerine ya da kanuni temsilcilerine bilgi verilir. Daha sonra kanuni temsilcisine teslim edilir. Bu kişilere ulaşılamazsa çocuk Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne bildirilir ve bu kuruma bağlı İlk Kabul Merkezine teslim edilir. Çocuk ile sosyal çalışmacı tarafından yapılan görüşmede çocuğun bir suçun mağduru olduğu ya da herhangi bir suça karıştığı tespit edilirse Cumhuriyet Savcısına bilgi verilerek ve yine savcının talimatları doğrultusunda gerekli adli işlemlerine başlanır.
Soru 110
Aşağıdaki seçeneklerden hangis koordinasyon merkezinin görevleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Koruyucu aile ve evlat edindirme hizmetinden yararlandırılamayacak çocuklara öncelik tanımak
B
Çocuk evine kabul edilen çocuğun uyumu için gerekli mesleki çalışmaları yapmak
C
Çocukların sağlık dosyalarının oluşturulmasını sağlamak
D
Çocukların psikolojik, sosyal ve bedensel yönden gelişimlerinin sağlanması amacıyla sosyal, kültürel ve sportif etkinlikler düzenlemek
E
Birey, çocuk ve ailelerin sorunlarının çözümüne yardımcı olmak için diğer meslek elemanlarıyla iş birliği içinde gerekli incelemelerin yapılmasını ve bunun sonucunda sosyal inceleme raporlarının hazırlanmasını sağlamak
Açıklama:
Koordinasyon merkezinin görevleri;
• Koruyucu aile ve evlat edindirme hizmetinden yararlandırılamayacak çocuklara öncelik tanımak,
• Çocuklar arasında cinsiyet, yaş ve kardeş olma durumunu değerlendirmek, aynı evde kalması uygun bulunan en küçük ve en büyük çocuk arasındaki yaş farkının en fazla üç yaş olmasını, seçilecek çocukların kardeş olması durumunda ise yaş farkı aramamak,
• Çocuk evine kabul edilen çocuğun uyumu için gerekli mesleki çalışmaları yapmak,
• Çocuk evinde bakılan çocukların, çocuk evinden ayrılacak çocuğun, yeni yaşantısına hazırlanması, toplum içinde izlenmesi konusunda gerekli çalışmaları yürütmek,
• Çocuk evinde hizmetin verimliliğini artırmak ve personelin çocukların özelliğine uygun davranış geliştirmelerini sağlamak amacıyla çocuk evi personeline eğitim programları ve seminerler düzenlemek,
• Çocukların sağlık dosyalarının oluşturulmasını sağlamak,
• Çocukların psikolojik, sosyal ve bedensel yönden gelişimlerinin sağlanması amacıyla sosyal, kültürel ve sportif etkinlikler düzenlemek.
E seçeneğinde belirtilen ifade ise sosyal çalışmacının görev, yetki ve sorumlulukları arasında yer almaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.
• Koruyucu aile ve evlat edindirme hizmetinden yararlandırılamayacak çocuklara öncelik tanımak,
• Çocuklar arasında cinsiyet, yaş ve kardeş olma durumunu değerlendirmek, aynı evde kalması uygun bulunan en küçük ve en büyük çocuk arasındaki yaş farkının en fazla üç yaş olmasını, seçilecek çocukların kardeş olması durumunda ise yaş farkı aramamak,
• Çocuk evine kabul edilen çocuğun uyumu için gerekli mesleki çalışmaları yapmak,
• Çocuk evinde bakılan çocukların, çocuk evinden ayrılacak çocuğun, yeni yaşantısına hazırlanması, toplum içinde izlenmesi konusunda gerekli çalışmaları yürütmek,
• Çocuk evinde hizmetin verimliliğini artırmak ve personelin çocukların özelliğine uygun davranış geliştirmelerini sağlamak amacıyla çocuk evi personeline eğitim programları ve seminerler düzenlemek,
• Çocukların sağlık dosyalarının oluşturulmasını sağlamak,
• Çocukların psikolojik, sosyal ve bedensel yönden gelişimlerinin sağlanması amacıyla sosyal, kültürel ve sportif etkinlikler düzenlemek.
E seçeneğinde belirtilen ifade ise sosyal çalışmacının görev, yetki ve sorumlulukları arasında yer almaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 111
4/4/2013 tarihli ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 3. maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinde tanımlanan refakatsiz çocuklara, aynı Kanun’un 66. maddesi gereğince hizmet veren merkezler aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Refakatsiz Sığınmacı Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
B
Sokakta Yaşayan Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
C
Suç Mağduru Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
D
Suça Sürüklenen Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
E
Gebe Çocuklar ve Çocuk Annelere Yönelik Çocuk Destek Merkezleri
Açıklama:
İhtisaslaşma durumuna göre altı tip Çocuk Destek Merkezi sınıflandırılmıştır. Refakatsiz Sığınmacı Çocuklara Yönelik Çocuk Destek Merkezleri: 4/4/2013 tarihli ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 3. maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinde tanımlanan refakatsiz çocuklara, aynı Kanun’un 66. maddesi gereğince hizmet veren merkezler oluşturulmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 112
Çocuk polisi çocuğun suça maruz kalmaması için aşağıdaki görevlerden hangisini yapmaz?
Seçenekler
A
Çocukların çalışmaları mevzuatla yasaklanmış umuma mahsus ve umuma açık yerlerde çalıştırılıp çalıştırılmadığını kontrol etmek
B
Çocuklara satılması mevzuatla yasaklanmış malların kendilerine satılıp satılmadığını araştırmak
C
Çocukların girmesi mevzuatla yasaklanmış umuma açık yerlere girip girmediklerini araştırmak
D
Çocuğa psikolojik destek sağlamak
E
Mevzuata aykırı hareket ettiği tespit edilen yerler ve işletmecisi hakkında gerekli işlemlerin yapılması için ilgili birimlere bildirmek
Açıklama:
Çocuk polisi çocuğun suça maruz kalmaması için;
a. Çocukların çalışmaları mevzuatla yasaklanmış umuma mahsus ve umuma açık yerlerde çalıştırılıp çalıştırılmadığını kontrol etmek,
b. Çocuklara satılması mevzuatla yasaklanmış malların kendilerine satılıp satılmadığını araştırmak,
c. Çocukların girmesi mevzuatla yasaklanmış umuma açık yerlere girip girmediklerini araştırmak,
d. Mevzuata aykırı hareket ettiği tespit edilen yerler ve işletmecisi hakkında gerekli işlemlerin yapılması için ilgili birimlere bildirmekle görevlidir. Doğru cevap D seçeneğidir.
a. Çocukların çalışmaları mevzuatla yasaklanmış umuma mahsus ve umuma açık yerlerde çalıştırılıp çalıştırılmadığını kontrol etmek,
b. Çocuklara satılması mevzuatla yasaklanmış malların kendilerine satılıp satılmadığını araştırmak,
c. Çocukların girmesi mevzuatla yasaklanmış umuma açık yerlere girip girmediklerini araştırmak,
d. Mevzuata aykırı hareket ettiği tespit edilen yerler ve işletmecisi hakkında gerekli işlemlerin yapılması için ilgili birimlere bildirmekle görevlidir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 113
Çocuğun ruh sağlığını ve gelişimini bozan, reddetme, aşağılama, tehdit etme, suçlama gibi söz ve davranışlara süreğen olarak maruz
kalması hangi istismar durumunu anlatmaktadır?
kalması hangi istismar durumunu anlatmaktadır?
Seçenekler
A
Cinsel istismar
B
Fiziksel istismar
C
Duygusal/psikolojik istismar
D
Ekonomik istismar
E
Çocuk ihmali
Açıklama:
Duygusal/psikolojik istismar: Çocuğun ruh sağlığını ve gelişimini bozan, reddetme, aşağılama, tehdit etme, suçlama gibi söz ve davranışlara süreğen olarak maruz kalmasıdır. Sıklıkla diğer istismar biçimlerine eşlik eder. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 114
Amacı, alkol veya madde konusunda kişinin bilgilenmesini sağlamak, değişim motivasyonunu sağlamak, bulaşıcı hastalıklardan korunmayı sağlamak ve zarar azaltmak olan program aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer alır?
Seçenekler
A
ÇEMATEM
B
SAMBA
C
AMATEM
D
Psikolojik destek programı
E
Denetimli serbestlik
Açıklama:
Eğitsel faaliyetler için uzun süreli ayıklığın hedeflendiği SAMBA (Sigara, Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi Programı) uygulanmaktadır. SAMBA programı denetimli serbestlikleortak bir çalışma ile yürütülür. Bu programın amacı: Alkol veya madde konusunda kişinin bilgilenmesini sağlamak, değişim motivasyonunu sağlamak, bulaşıcı hastalıklardan korunmayı sağlamak ve zarar azaltmak. Yinelemeyi engelleyecek becerileri kazandırmak, öfke ve stresle başa çıkma becerisini öğretmek, etkili iletişim yöntemlerini öğretmek, kişinin alkol/madde kullanımı ile ilgili düşünce hatalarının farkına varmasını sağlamak.
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisinde Çocuk ve Ergen Madde Bağımlılığı Araştırma veTedavi Merkezleri'nde yürütülen tedavilerin aşamaları doğru olarak yer almaktadır?
Seçenekler
A
Tanışma-Psikolojik destek-Ayrılma
B
İlişki kurma-Değişim-Geliştirme
C
Mekana uyum-Geliştirme-Motivasyon kazanma
D
Maddeden uzaklaşma-Terapötik ilişiki-Topluma geri dönme
E
Sosyal rehabilitasyon-İlişki kurma-Uyum sağlama
Açıklama:
Klinikte çocuklar her hafta bir sorumluluk üstlenmektedir. Tedavi üç ayrı dönemden oluşmaktadır. İlk dönem ilişki kurma dönemidir. Bu dönemde mekâna alışma, kurallarla yaşamayı öğrenme ve tedavi ekibinin madde kullanan çocukla terapötik bir ilişkinin kurulması hedeflenmektedir. İkinci dönem ise değişim dönemidir. Bu dönemde motivasyon kazanma, başa çıkma yetileri, maddeden uzaklaşma sayılabilir. Üçüncü dönem ise geliştirme dönemidir. Bu dönem sosyal rehabilitasyonu, yani topluma geri dönme dönemidir. Tedaviden sonra izlem büyük önem taşımaktadır.
Soru 116
Ceza infaz kurumlarında kalan tutuklu ve hükümlü çocuklara yönelik sosyal hizmet faaliyetleri kapsamında psiko-sosyal servis uzmanları kuruma yeni gelen hükümlü-tutukluyla kaç gün içerisinde ilk görüşmeyi yapmalıdır?
Seçenekler
A
İlk 3 gün içerisinde
B
Bir aylık dönem içerisinde
C
İlk 10 gün içerinde
D
İlk 15 gün içinde
E
Kurumdan ayrılana kadar
Açıklama:
Bu servisteki meslek elemanları (sosyal çalışmacı ve psikolog) hükümlü veya tutukluya kuruma girişte şu hizmetleri vermektedir. Kuruma yeni gelen hükümlü-tutukluyla geçici kabul bölümünde ilk 3 gün içinde ilk görüşme yapılır ve kendisi ve kurumda yürütülen psikolojik hizmetler tanıtılır. Uzmana hangi durumlarda ve nasıl başvurabileceği anlatılır ve genel bilgiler ile varsa daha önce yaşadığı psikolojik rahatsızlıkları ve gördüğü tedaviler, herhangi bir madde bağımlılığı olup olmadığı gibi bilgiler alınır. Elde edilen bilgiler hükümlü-tutuklu tanıma formuna kaydedilir.
Soru 117
Aşağıdakilerden hangisi denetim planı hazırlanırken dikkat edilmesi gereken noktalardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Çocuğun ihtiyaçları
B
Çocuğun görüşü
C
Ailenin görüşü
D
Çocuğun içinde bulunduğu tehlike halinin ciddiyeti
E
Suça sürüklenmesi sebebiyle tedbir alınmış ise suç teşkil eden fiilin mahiyeti
Açıklama:
Çocuğa uygulanacak denetimin yöntemi, denetim görevlisince, sosyal incelemeyi yapan uzman veya mahkeme nezdindeki sosyal çalışma görevlisi ile birlikte, görevlendirmeyi takip eden on gün içinde hazırlanacak bir planla belirlenir. Denetim planı hazırlanırken şunlar dikkate alınır:
• Çocuk hakkında alınan tedbirin amacı, niteliği ve süresi,
• Çocuğun ihtiyaçları,
• Çocuğun içinde bulunduğu tehlike halinin ciddiyeti,
• Çocuğun ana ve babası, vasisi, bakım ve gözetiminden sorumlu kimse tarafından çocuğa verilen desteğin derecesi,
• Suça sürüklenmesi sebebiyle tedbir alınmış ise suç teşkil eden fiilin mahiyeti,
• Çocuğun görüşü.
Doğru cevap C seçeneğidir.
• Çocuk hakkında alınan tedbirin amacı, niteliği ve süresi,
• Çocuğun ihtiyaçları,
• Çocuğun içinde bulunduğu tehlike halinin ciddiyeti,
• Çocuğun ana ve babası, vasisi, bakım ve gözetiminden sorumlu kimse tarafından çocuğa verilen desteğin derecesi,
• Suça sürüklenmesi sebebiyle tedbir alınmış ise suç teşkil eden fiilin mahiyeti,
• Çocuğun görüşü.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 118
Ceza yasalarına göre suç sayılan bir davranışı ortaya koyan kaç yaşındaki kişi, suça sürüklenen çocuk olarak belirtilir?
Seçenekler
A
16 yaşını doldurmamış
B
16 yaşını doldurmuş
C
18 yaşını doldurmamış
D
18 yaşını doldurmuş
E
21 yaşını doldurmamış
Açıklama:
Suça sürüklenen çocuk, ceza yasalarına göre suç sayılan bir davranışı ortaya koyan 18 yaşını doldurmamış kişidir. Çocuklar bireysel ve çevresel olmak üzere iki ana sebepten dolayı suç işlerler. Bireysel olarak çocuğun organik, biyolojik, fiziksel, psikolojik özellik- leri ve benlik oluşumları suç işlemek için ana kriterler görülmektedir.
Soru 119
İlk olarak 1937 yılında Edirne’de kurulan, açık cezaevi statüsünde hükümlü/tutuklu çocuklara alternatif hizmet veren kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çocuk Eğitimevleri
B
Çocuk Merkezleri
C
Sevgi Evleri
D
Bakıma Muhtaç Yardım Evleri
E
İl Çocuk Derneği
Açıklama:
İlk olarak 1937 yılında Edirne’de kurulan ve Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğüne bağlı olarak hizmet veren Çocuk Eğitimevleri açık cezaevi statüsünde Psiko-sosyal yardım servisi çalışmalarını “Standartlar Sistemi” çerçevesinde oluşturulan “İyileştirme Haritası” kapsamında yürütmektedir.
Soru 120
2003’ten sonra madde kullanım yaşının düşmesi ve ailesi olan çocukların da bu tür alışkanlıklar kazanmasının ardından, sağlık bakanlığı kuruluşları bünyesinde hizmet veren kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
UMATEM
B
SAMBA
C
ÇEMATEM
D
AMATEM
E
LÖSEV
Açıklama:
Ailesi olmayıp madde kullanan ve sokağa düşmüş ergen ve yetişkin bireylere yönelik 2003 yılına kadar kısa adı UMATEM olan Uçucu Maddeler Araştırma Tedavi ve Eğitim Merkezleri tedavi hizmetleri vermekteydi. 2003’ten sonra madde kullanım yaşının düşmesi ve ailesi olan çocukların da bu tür alışkanlıklar kazanmasının artından yeni yapılanmaya gidilerek sağlık bakanlığı kuruluşları bünyesinde hizmet veren ve kısa adı ÇEMATEM olan Çocuk ve Ergen Madde Bağımlılığı Araştırma ve Tedavi Merkezleri açılmıştır.