Yönetimde Güncel Yaklaşımlar - Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi

Ünite 1

Soru 1

Kronolojik sıra ile yönetim yaklaşımları hangi seçenekte doğru sırayla gruplandırılmıştır?

Klasik, Neo-Klasik, Modern

Neo-Klasik, Klasik, Modern

Klasik, Sistematik, Modern

Klasik, Durumsal, Neo-Klasik

Klasik, Modern, Dijital

Açıklama:

Kronolojik sıra ile yönetim yaklaşımları “klasik”, “neo-klasik” ve “modern” olarak gruplanabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

“Örgütünüz olmasa dünyada ne eksik kalır?” sorusunun cevabı olan ve örgüt için var olma sebebi olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Misyon

Vizyon

Politika

Kurumsallık

Sistematiklik

Açıklama:

Örgüt için var olma sebebidir. Misyon, örgütün ne için var olduğunu anlatır. “Örgütünüz olmasa dünyada ne eksik kalır?” sorusunun cevabıdır. Temelinde vizyon vardır ve ikisi birlikte stratejik amaçların oluşmasını sağlar.

Doğru Cevap: A

Soru 3

"Örgüt içerisinde her çalışanın tek bir amirden emir alması" hangi klasik yönetim ilkesidir?

Emir ve Komuta Birliği İlkesi

Bölümlere Ayırma, İş Birliği ve Uzmanlaşma İlkesi

Kontrol Alanı ve Hiyerarşik Yapı İlkesi

Yetki ve Sorumluluk Denkliği İlkesi

Yetki Devri İlkesi

Açıklama:

Emir ve Komuta Birliği İlkesi: Örgüt içerisinde her çalışanın tek bir amirden emir almasıdır. Çalışan iki üstten hangisinin emrini yerine getireceğini bilmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 4

"Bir örgütün asıl amacı belirlenmeli, daha sonra bölümlerin ve mevkilerin amaçları belirlenerek örgüt amacının alt amaçları oluşturulmalıdır" ifadeleri hangi klasik yönetim ilkesidir?

Örgütsel Amaç Birliği İlkesi

Bölümlere Ayırma, İş Birliği ve Uzmanlaşma İlkesi

Kontrol Alanı ve Hiyerarşik Yapı İlkesi

Emir ve Komuta Birliği İlkesi

Yetki ve Sorumluluk Denkliği İlkesi

Açıklama:

Örgütsel Amaç Birliği İlkesi: Bir örgütün asıl amacı belirlenmeli, daha sonra bölümlerin ve mevkilerin amaçları belirlenerek örgüt amacının alt amaçları oluşturulmalıdır

Doğru Cevap: A

Soru 5

Taylor'a göre organizasyonlardaki en büyük eksiklikler aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Verimsiz bir çalışma ortamının olması
İşletmelerin kârı işçilerin ise kendi çıkarlarını düşünüyor olması
İşçilerin işleri bildikleri gibi yapmaları ve standartlaşmanın olmaması
İşe alım süreçlerinde yeteneğin ve işe uygunluğun dikkate alınmaması
Yöneticilere ait işlerinin bir kısmının işçiler tarafından yapılıyor olması.

1-2-3-4-5

1-2-3-5

1-2-3-4

2-3-4-5

1-3-4-5

Açıklama:

Taylor organizasyonlardaki en büyük eksiklikleri şöyle sıralamıştır;

Verimsiz bir çalışma ortamının olması
İşletmelerin kârı işçilerin ise kendi çıkarlarını düşünüyor olması
İşçilerin işleri bildikleri gibi yapmaları ve standartlaşmanın olmaması
İşe alım süreçlerinde yeteneğin ve işe uygunluğun dikkate alınmaması
Yöneticilere ait işlerinin bir kısmının işçiler tarafından yapılıyor olması.

Doğru Cevap: A

Soru 6

İşletmenin faaliyetlerini gruplara ayıran Yönetim Süreci Yaklaşımı "işletmedeki üretim ve nakliye işlerini" hangi işlevler içinde gruplandırmaktadır?

Teknik faaliyetler

Ticari faaliyetler

Finansal faaliyetler

Muhasebe faaliyetleri

Güvenlik faaliyetleri

Açıklama:

İşletmenin faaliyetlerini gruplara ayıran Yönetim Süreci Yaklaşımı bu gruplamayı şu şekilde yapmaktadır:
1. Teknik faaliyetler (Üretim ve nakliye işleri gibi)

Doğru Cevap: A

Soru 7

Hangi Neo-Klasik Yönetim araştırmaları sonucunda, ışıklandırma ile verimlilik arasında bir ilişkinin söz konusu olmadığı, verilen molaların uzunluğu ve çalışma saatleri ile iş görenlerin etkinliği arasında anlamlı bir ilişkinin bulunmadığı ve nihayet beşerî bir konunun beşerî olmayan unsurlarla açıklanmaya çalışılmasının yanlış olacağı kabul edilmiştir.

Hawthorne Araştırmaları

Thompson

Tavistock Enstitüsü

Taylor

Weber

Açıklama:

Hawthorne Araştırmaları neticesinde, ışıklandırma ile verimlilik arasında bir ilişkinin söz konusu olmadığı, verilen molaların uzunluğu ve çalışma saatleri ile iş görenlerin etkinliği arasında anlamlı bir ilişkinin bulunmadığı ve nihayet beşerî bir konunun beşerî olmayan unsurlarla açıklanmaya çalışılmasının yanlış olacağı kabul edilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Hangi Neo-Klasik Yönetim Teorisi aşağıdaki varsayımları savunur?
• Tipik olarak insan çalışmayı sevmez ve mümkün olduğu kadar işten kaçar.
• İnsan, sorumluluk almaktan kaçınır, işe karşı isteksizdir ve onun için güvenlik her şeyden üstündür.
• İnsana iş yaptırmak ancak onu zorlamak, sıkı bir kontrol ve cezalandırma ile mümkündür.

X Teorisi

Y Teorisi

Tavistock Enstitüsü Araştırmaları

Yankee City Araştırmaları

Kurt Lewin Önderlik Araştırmaları

Açıklama:

X teorisinin varsayımlarına göre;
• Tipik olarak insan çalışmayı sevmez ve mümkün olduğu kadar işten kaçar.
• İnsan, sorumluluk almaktan kaçınır, işe karşı isteksizdir ve onun için güvenlik her şeyden üstündür.
• İnsana iş yaptırmak ancak onu zorlamak, sıkı bir kontrol ve cezalandırma ile mümkündür.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Her işletmenin yaşayabileceği bir süreç olan entropi hangi tür sistemlerde durdurulabilir, hatta etkilerini negatif duruma getirebilir?

Açık sistemlerde

Kapalı sistemlerde

Eşgüdümlü sistemlerde

Kurumsal sistemlerde

Küresel sistemlerde

Açıklama:

Her işletmenin yaşayabileceği bir süreç olan entropi açık sistemlerde durdurulabilir ve hatta etkilerini negatif duruma getirebilir. Açık sistemlerin dışarıdan aldığı kaynaklar aracılığı ile sistem içerisindeki dengesizlik ve çökme eğilimlerini çürütmesi negatif entropi olarak tanımlanmaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 10

Durumsallık yaklaşımı, sistem yaklaşımı gibi örgütü bir sistem olarak ele almakta ve örgütün hem iç hem de dış çevresi ile olan ilişkisini incelemektedir. Klasik ve Neo-Klasik Yönetim anlayışlarının savunduğu “en verimli örgüt yapısı” kavramını kabul etmeyen bu yaklaşım aşağıdaki yaklaşımlardan hangisini benimsemektedir?

Tek ve en iyi örgüt yapısı yoktur

Küresel işbirlikleri örgütü büyütür

Takım çalışması verimliliği arttırır

Yeni teknolojiler örgütü insansız çalışmaya sevk eder

Örgütün sürekliliği yeni teknolojileri etkin şekilde kullanabilmesine bağlıdır

Açıklama:

Durumsallık yaklaşımı, sistem yaklaşımı gibi örgütü bir sistem olarak ele almakta ve örgütün hem iç hem de dış çevresi ile olan ilişkisini incelemektedir. Klasik ve Neo-Klasik Yönetim anlayışlarının savunduğu “en verimli örgüt yapısı” kavramını kabul etmeyen bu yaklaşım, “tek ve en iyi örgüt yapısı yoktur” anlayışını benimsemektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi yönetimin temel özelliklerinden biri değildir?

Yönetim, birden fazla kişinin yer aldığı bir grup içinde söz konusu olmaktadır.

Yönetim, biçimsel örgütlerde hiyerarşik bir düzen içinde meydana gelir.

Yönetim, düzenli faaliyetlerden meydana gelen bir olgudur.

Yönetim faaliyetleri, belirli bir amacın veya amaçların gerçekleştirilmesine yöneltir.

Bir süreç olarak yönetim, planlama ve örgütleme faaliyetlerinden meydana gelir.

Açıklama:

Seçeneklere göre E seçeneğinde yönetimi tanımlayan ögeler eksik belirtilmiştir. Doğrusu "Bir süreç olarak yönetim, planlama, örgütleme, gerekli kaynakları sağlama ve düzenleme, yönlendirme, koordinasyon ve denetim gibi faaliyet ya da ögelerden meydana gelir." olmalıdır.
Yönetim ile ilgili yapılan birçok tanım olmakla beraber özetle yönetim, “başkaları aracılığıyla veya başkaları ile birlikte belirlenen amaçlara ulaşmak için iş yapmaktır” şeklinde tanımlanmaktadır. Tüm tanımlar incelendiğinde yönetimin bazı temel özelliklerinin olduğu çıkarımı yapılabilir. Bu temel özelliklerini şu şekilde özetleyebiliriz (Parlak, 2016);
• Yönetim, birden fazla kişinin yer aldığı bir grup içinde söz konusu olmaktadır.
• Bir süreç olarak yönetim, planlama, örgütleme, gerekli kaynakları sağlama ve düzenleme, yönlendirme, koordinasyon ve denetim gibi faaliyet ya da ögelerden meydana gelir.
• Yönetim, biçimsel örgütlerde hiyerarşik bir düzen içinde meydana gelir.
• Yönetim, düzenli faaliyetlerden meydana gelen bir olgudur.
• Yönetim faaliyetleri, belirli bir amacın veya amaçların gerçekleştirilmesine yöneltir.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi geleceğe yönelik bir gaye, bir amaç, bir ideal, bir mefkûre, bir öngörü ve geniş görüşlülüğü ifade eder?

Vizyon

Misyon

Strateji

Amaç

Süreç

Açıklama:

Vizyon, geleceğe yönelik bir gaye, bir amaç, bir ideal, bir mefkûre, bir öngörü ve geniş görüşlülüğü ifade eder. Gelecekteki genel görünümü ifade eden vizyon aynı zamanda arzuları, ülküleri ve rüyaları da kapsayan gerçekleştirilmesi için çaba sarf edilen bir tutkudur.
Misyon ise örgüt için var olma sebebidir. Misyon, örgütün ne için var olduğunu anlatır. “Örgütünüz olmasa dünyada ne eksik kalır?” sorusunun cevabıdır. Temelinde vizyon vardır ve ikisi birlikte stratejik amaçların oluşmasını sağlar.
Yönetim tanımları incelendiğinde (Miles, 2012, s. 8);
• Yöneticilerin örgüte ait vizyon, misyon, stratejiler ve amaçları gerçekleştirirken izlediği bir süreç,
• Yöneticiler tarafından kullanılan ve içerisinde çeşitli yöntemleri barındıran bir bilgi sistemi,
• Örgütsel amaçları gerçekleştirmek için başkalarının faaliyetlerine rehberlik eden ve onları yönlendiren bireyler şeklinde üçlü bir tanımlamanın olduğu görülmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

İşletmenin faaliyetlerini gruplara ayıran Yönetim Süreci Yaklaşımına göre "Kayıt ve istatistik hazırlama, fiyat ve maliyet belirleme, bilanço düzenleme" faaliyetleri aşağıdakilerden hangi grupta yer alır?

Teknik faaliyetler

Ticari faaliyetler

Finansal faaliyetler

Muhasebe faaliyetleri

Yönetim faaliyetleri

Açıklama:

Çözüm açıklamasına göre "Kayıt ve istatistik hazırlama, fiyat ve maliyet belirleme, bilanço düzenleme" faaliyetleri işletmenin faaliyetlerini gruplara ayıran Yönetim Süreci Yaklaşımına göre Muhasebe grubunda yer alır.
İşletmenin faaliyetlerini gruplara ayıran Yönetim Süreci Yaklaşımı bu gruplamayı şu şekilde yapmaktadır;
1. Teknik faaliyetler (Üretim ve nakliye işleri gibi)
2. Ticari faaliyetler (Alım ve satım işleri gibi)
3. Finansal faaliyetler (Sermaye tedariki ve yönetimi gibi)
4. Muhasebe faaliyetleri (Kayıt ve istatistik hazırlama, fiyat ve maliyet belirleme, bilanço düzenleme gibi)
5. Güvenlik faaliyetleri (İşyeri ve iş görenlerin korunması gibi)
6. Yönetim faaliyetleri (Planlama, örgütleme, kontrol işleri gibi)

Doğru Cevap: D

Soru 14

Fayol'un yönetim ilkelerine göre aşağıdakilerden hangisi "Sonuçsal İlkeler"e aittir?

Personelin devamlılığı

Maaş ve ücretler

Merkezcilik

Yönetim Birliği

Hiyerarşi

Açıklama:

Tablo 1.1. Fayol'un Yönetim İlkeleri'ne göre Sonuçsal İlkeler, Düzen, Personelin devamlılığı, İnisiyatif ve Birlik-beraberliktir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Weber'e göre devletin hukuk kurallarını akla uygun şekilde uygulayabildiği yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Bürokrasi

Düzen

Disiplin

Hiyerarşi

İnisiyatif

Açıklama:

Weber, bürokrasi yaklaşımını ‘’ideal tip’’ yaklaşım olarak tanımlamış ve her zaman her yerde geçerli ilkelerden oluşan akla dayalı bir yapı olduğunu savunmuştur. ‘’İdeal tip’’ kavramı ile olan değil olması gereken kastedilmektedir (Alpugan & vd., 1995).
Weber’e göre bürokrasi, devletin hukuk kurallarını akla uygun şekilde uygulayabildiği yapıdır. Bürokrasi akıl ürünüdür ve akla uygundur. İnsanlar bürokrasinin yaptıklarını akla uygun olduğu için kabul ederler. Bürokrasiye boyun eğmek akla boyun eğmektir. Bu bilgiler ışığında Weber bürokrasi konusunda iki sorunun cevabını aramıştır. Bunların birincisi ‘’iyi işleyen bir bürokrasi yapısı nasıl kurulabilir’’, ikincisi ise ‘’bürokrasi nasıl iş yapmalı ve iş yaparken nelere özen göstermelidir’’ sorularıdır (Şahin, 2011).

Doğru Cevap: A

Soru 16

Weber'in üç yetki tipine göre aşağıdaki yetki özelliklerinden hangisi karizmatik yetkiye aittir?

Doğuştan kazanılan

Babadan oğula geçen

Kişisel

Kuralların yasallığı ilkesine dayanan

Yetki sahibinin seçimle iş başına geldiği

Açıklama:

Weber'in üç yetki tipine göre karizmatik yetki türünün özellikleri şunlardır:
• Kişisel
• Doğuştan var olan bir yeteneğe bağlı
• Sahip olunan yetenek kaybedilmediği sürece devam eden

Doğru Cevap: C

Soru 17

Likert'in Yönetim Sistemleri Yaklaşımı'na göre aşağıdakilerden hangisi Sistem 4 (demokratik) sınıfına aittir?

Yönetimin astlara güveni bir beyin hizmetkârına karşı gösterilen güven duygusu kadar vardır

Önemli kararlar yüksek yönetim tarafından verilir.

Ödüller, astların sorunlarıyla ilgilenme ve nadiren ceza güdülemede kullanılır.

Biçimsel olmayan örgüt mevcut olup biçimsel örgüt amaçlarına karşı değildir.

Astlara kontrol sürecinde geniş yetki ve sorumluluk verilmiştir.

Açıklama:

Tablo 1.5'e göre "Astlara kontrol sürecinde geniş yetki ve sorumluluk verilmiştir." Sistem 4 sınıfına aittir. Diğer seçeneklerdeki özellikler Sistem 2 ve 3'e aittir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi yönetimde sistem yaklaşımını benimsemenin yararlarından biri değildir?

Klasik Yönetim Yaklaşımının kabul ettiği katılık ve kapalılık aşılarak örgütte esneklik ve genişlik sağlanmaktadır.

Neo-Klasik Yönetim Yaklaşımına ait bulguların daha etkin uygulanmasına olanak tanımaktadır.

Yönetici, sadece örgüt içine odaklanmak yerine kendisine ait sistemin diğer alt sistemlerle olan ilişkilerine ve dış çevreye önem vermeye yönelmektedir.

Alt sistem yöneticileri sistemlerine ait amaçları kendini oluşturan sistemin amaçları ile ilişkilendirmekte, sistem yöneticileri ise alt sistemlerin amaçları ile uyumlu organizasyon yapısı geliştirmektedir.

Yöneticilerin odağı alt sistemler arası ilişkilerden alt sistemlerin iç dinamiğine kaymaktadır.

Açıklama:

Çözüm kısmındaki açıklamaya göre E seçeneğindeki bilgi hatalıdır, doğrusu "Yöneticilerin odağı alt sistemlerin iç dinamiğinden alt sistemler arası ilişkilere kaymaktadır." olmalıdır.
Yönetimde sistem yaklaşımını benimsemenin yararları şöyle sıralanabilir (Koçel, 2007);
• Klasik Yönetim Yaklaşımının kabul ettiği katılık ve kapalılık aşılarak örgütte esneklik ve genişlik sağlanmaktadır.
• Neo-Klasik Yönetim Yaklaşımına ait bulguların daha etkin uygulanmasına olanak tanımaktadır.
• Yönetici, sadece örgüt içine odaklanmak yerine kendisine ait sistemin diğer alt sistemlerle olan ilişkilerine ve dış çevreye önem vermeye yönelmektedir.
• Alt sistem yöneticileri sistemlerine ait amaçları kendini oluşturan sistemin amaçları ile ilişkilendirmekte, sistem yöneticileri ise alt sistemlerin amaçları ile uyumlu organizasyon yapısı geliştirmektedir.
• Alt sistemlerin sisteme yaptıkları katkı belirlenebilmektedir.
• Yöneticilerin odağı alt sistemlerin iç dinamiğinden alt sistemler arası ilişkilere kaymaktadır.
• Sisteme etki eden dış çevrenin bu etkilerine olan farkındalık artmaktadır

Doğru Cevap: E

Soru 19

Bir bireyin kendisine değer katan sonuçlara ulaşabilmek için bilinçli olarak doğru ve uygun davranışlar geliştirme faaliyetine ne ad verilir?

Geribildiirim

Alt sistem

Açık sistem

Entropi

Sistem

Açıklama:

Bir işletmenin kendisine değer katacak sonuçlara ulaşmak için geliştirdiği faaliyetler, çevreden aldığı girdileri çıktıya dönüştürmesi sürecinde etkili olmakta ve geribildirim bu sürecin düzenli ve devamlı olmasına katkı sağlamaktadır (Efil, 2010). Bu sayede sistem faaliyetleri değerlendirilip düzenlenebilir. Geri bildirimler olumlu ve olumsuz şeklinde sınıflandırılabilir. Olumlu geri bildirim sistemin amaçlanan hedeflere ulaşma yolunda faaliyet gösterdiğini, belirlenen standartlara ne derece yaklaştığını, olumsuz geri bildirim ise belirlenen amaçlardan ne derece sapıldığını göstererek varsa hataların düzeltilmesini sağlamaktadır (Şimşek, 2010).
Geribildirim; bir bireyin kendisine değer katan sonuçlara ulaşabilmek için bilinçli olarak doğru ve uygun davranışlar geliştirme faaliyeti olarak tanımlanmaktadır (Ashford, 1986).

Doğru Cevap: A

Soru 20

Literatürde teknolojinin örgüte etkisini inceleyen ilk çalışma aşağıdaki araştırmacıların hangisine aittir?

Lawrence

Woodward

Lorsch

Burns

Stalker

Açıklama:

Araştırmada, birim üretimi, kitle üretimi ve süreç üretimi olmak üzere üç farklı üretim şekli ve teknolojisi tespit edilmiştir. Woodward, araştırmasında Burns ve Stalker’in mekanik ve organik örgüt yapılarından faydalanmıştır. Birim teknolojisi kullanan örgüt performansını organik örgüt yapısında, kitle üretim teknolojisini kullanan örgüt verimlilik düzeyini mekanik örgüt yapısında ve süreç üretim teknolojilerini kullanan örgüt yine performansını organik örgüt yapısında maksimize etmektedir (Saruhan, 2013).
Örgüt ile teknoloji arasındaki ilişkiyi incelemeye yönelik araştırmalarda ise göze çarpan ilk araştırma Woodward’ın araştırmasıdır. Bu araştırma teknolojinin örgüte etkisini inceleyen ilk çalışmadır. Bu çalışmada örgüt yapısını teknolojik koşullar ile bağdaştıran bir durumsallık ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi, yönetim bilimcileri yeni yönetim anlayışları geliştirilmeye yönelmelerine neden olan etkenler arasında yer almaz?

Örgütler arası rekabet

Beklentilerdeki artış

Etkinlik-verimlilik kavramlarına verilen önem

Çevresel değişkenler

Yönetim bilimindeki gelişmeler

Açıklama:

Yönetimin bilim olarak kabul edilmesi ve yeni teknikler ile çeşitlendirilmesinin altında örgütlere fayda sağlama isteği yatmaktadır. Dünyadaki değişim ve gelişim insanların olduğu kadar yönetim biliminin de yakından ilgilendiği ve ayak uydurma zorunluluğu hissettiği bir süreçtir. Bu değişim teknolojik, ekonomik, politik veya daha başka şe- killerde olabilmektedir. Ne şekilde olursa olsun değişimler, yönetim biliminde yeni bazı yaklaşımların ortaya çıkmasına sebep olmaktadır. Özellikle örgütler arasındaki rekabet, beklentilerdeki artış, et- kinlik ve verimlilik gibi kavramlara verilen önemin artması ve çevresel değişkenler, yönetim bilimcileri bu kavramları kontrol edebilecek yeni yönetim anlayışları geliştirmeye yönlendirmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Misyon kavramı ile ilgili olarak aşağıda yer alan ifadelerden hangisi doğrudur?

Örgüt için var olma sebebi

Geleceğe yönelik bir gaye

Otorite kurularak başkalarına iş yaptırmaktır

Bir öngörüdür

Dış çevre ve riskleri gözetmektir

Açıklama:

Örgüt için var olma sebebi olan misyon, örgütün ne için var olduğunu anlatır. “Örgütünüz olmasa dünyada ne eksik kalır?” sorusunun cevabıdır. Temelinde vizyon vardır ve ikisi birlikte stratejik amaçların oluşmasını sağlar.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi, yönetime ilişkin tanımlar incelendiğinde ortaya çıkan özelliklerden biridir?

Yönetim, düzenli faaliyetlerden meydana gelen bir olgudur.

Yönetim süreci önceden belirlenen amaçların gerçekleştirilmesi ile ilgilidir.

Yönetim sürecinin işleyişinde emir komuta zinciri gereklidir.

Sosyal bir süreç olan yönetim bir grup ile gerçekleştirilir.

Yönetim başkaları aracılığıyla iş yapabilme sanatıdır.

Açıklama:

Tüm tanımlar incelendiğinde yönetimin bazı temel özelliklerinin olduğu çıkarımı yapılabilir. Bu temel özelliklerini şu şekilde özetlenebilir:
• Yönetim, birden fazla kişinin yer aldığı bir grup içinde söz konusu olmaktadır.
• Bir süreç olarak yönetim, planlama, örgüt- leme, gerekli kaynakları sağlama ve düzenleme, yönlendirme, koordinasyon ve denetim gibi faaliyet ya da ögelerden meydana gelir.
• Yönetim, biçimsel örgütlerde hiyerarşik bir düzen içinde meydana gelir.
• Yönetim, düzenli faaliyetlerden meydana gelen bir olgudur.
• Yönetim faaliyetleri, belirli bir amacın veya amaçların gerçekleştirilmesine yöneltir.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi, yönetimin fonksiyonlarından biri değildir?

Amaç birliği

Planlama

Örgütleme

Yöneltme

Denetim

Açıklama:

Yönetim kavramı özel yönetim ve kamu yönetimi olmak üzere iki alanda uygulanan bir süreçtir. Özel yönetim ile kamu yönetiminin benzerlikleri olduğu kadar farklılıkları da mevcuttur. Yönetim fonksiyonları temelinde benzerlik gösteren bu iki yönetim bugün daha fazla iç içe girmiş ve ortak faaliyetler ve hizmetler yürütür hâle gelmiştir. Hangi alanda olursa olsun yönetimin fonksiyonları olan planlama, örgütleme, yöneltme, koordinasyon ve denetim sürecin olmazsa olmaz unsurlarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi, klasik yönetim yaklaşımının insana ilişkin varsayımlarından biridir?

İnsanlar için önemli olan ekonomik çıkarlarıdır.

Her işçinin belli bir işte uzmanlaşması sağlanmalıdır.

Üst yönetici gerekli görürse kısmi yetki devri yapabilmelidir.

Yönetim, örgüt üyelerinin değil örgüte ilişkin problemlerle ilgilenmelidir.

Örgütte yapılan işler belirlenirse, işçiler daha üretken çalışabilir.

Açıklama:

Klasik yönetim yaklaşımı insana ve örgüte özgü varsayımlar geliştirmiştir. Bu varsayımlardan insana ilişkin varsayımlar şunlardır:

İnsanlar hemen her zaman rasyonel davranırlar. İnsanlar için önemli olan ekonomik çıkarlarıdır.
Her insan doğuştan tembeldir ve çalışmayı sevmez. Bu nedenle sıkı bir kontrol sistemi yoksa verimlilik artırılamaz.
İnsanların ekonomik çıkarlarını ön planda tutmasının sonucu olarak onları teşvik etmek için maddi çıkarlarını gözetmek gerekir.
Ortalama bir insan yöneltilmeden ve bir kontrol mekanizması olmadan diğer çalışanlarla uyumlu bir hâlde çalışamaz.
İş gören için iş güvenliği büyük önem taşır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi, klasik yönetim yaklaşımının temel ilkelerinden biri değildir?

İş Güvenliği İlkesi

Örgütsel Amaç Birliği İlkesi

Kontrol Alanı ve Hiyerarşik Yapı İlkesi

Emir ve Komuta Birliği İlkesi

Yetki Devri İlkesi

Açıklama:

Klasik yönetim, belirlediği bu varsayımlardan hareketle birtakım ilkeler de geliştirmiştir. Klasik yönetim yaklaşımının temel ilkeleri şunlardır;
1. Örgütsel Amaç Birliği İlkesi
2. Bölümlere Ayırma, İş Birliği ve Uzmanlaşma İlkesi
3. Kontrol Alanı ve Hiyerarşik Yapı İlkesi
4. Emir ve Komuta Birliği İlkesi
5. Yetki ve Sorumluluk Denkliği İlkesi
6. Yetki Devri İlkesi

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi, klasik yönetim yaklaşımına katkıda bulunan düşünürlerden biridir?

Henry L. Gantt

Elton Mayo

Kurt Lewin

Douglas McGregor

George V. Homans

Açıklama:

Elton Mayo, Kurt Lewin, Douglas McGregor ve George V. Homans neo-klasik yönetim yaklaşımı ile ilgili çalışmalar yapmıştır. Henry L. Gantt ise, Gantt çizelgesi olarak bilinen ve günümüzde halen kullanılan şemaları hakkındaki fikirleri ve ödeme sistemleri üzerine yaptığı çalışmaları ile yönetime katkıda bulunmuştur. Gantt, Taylor’un savunduğu ‘’özendirici sistem’’ üzerinde durmuş, ‘’ayrıcalıklı oran sistemi’’nin teşvik özelliğinin az olduğunu düşünerek yeni bir sistem üzerinde çalışmıştır. Gannt’ın şemalarında planlama, zamanlama ve kontrol grafikleri yer alırken, savunduğu ücret teşvik sisteminde işçiler verilen zaman limitinde istenilen standartlara ulaşırsa ek ödeme yapılması ve işçiyi yetiştiren ustanın da işçiyi istenen standarda getirdiği için ödüllendirilmesi prensibi ile hareket edilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi, önderlikleri sınıflandırmış ve liderliklerin insan ilişkilerini ve insan davranışlarını etkilediğini savunmuştur?

Kurt Lewin

Elton Mayo

Douglas McGregor

George V. Homans

Chris Argyris

Açıklama:

Kurt Lewin’in yaptığı önderlik araştırmasına göre organizasyonda sürükleyici ve engelleyici olmak üzere birbirine zıt iki güç mevcuttur. Sürükleyici güçler üst yönetimin alt yönetim üzerindeki etkileridir. Engelleyici güçler ise işletmenin daha verimli çalışmasını sınırlayan faktörlerdir. Örgütte ödüllendirmeye ve takdire dayalı bir motivasyon sistemi, yetki devri, katılımcı yönetim gibi faktörler mevcut olursa organizasyonun gelişimini sınırlayan engelleyici faktörler ortadan kalkar. Kısaca bu araştırma organizasyon kültürü ve yapısının çalışanlar üzerindeki etkilerini ortaya koymaktadır.
Bu araştırmada Lewin, önderlikleri sınıflandırmış ve liderliklerin insan ilişkilerini ve insan davranışla- rını etkilediğini savunmuştur. Lewin’e göre üç çeşit önder tipi vardır. Bunlardan ilki astlarına otoriter davranan, iş ve görevleri kendisi belirleyen ve yaptıran yöneticidir. İkinci tip önder ise çalışanları serbest bırakarak isteyenin istediği işi istediği gibi yapmasına müsaade etmiştir. Üçüncü tür önder ise katılımcı bir yönetim anlayışı izlemiştir. Çalışanlara yol göstermekle kalmamış onların fikirlerini almış ve iş birliği sağlamayı başarmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi, yönetimde sistem yaklaşımını benimsemenin yararlarından biri değildir?

Örgütte esneklik ve genişlik sağlanmaktadır.

Yönetici, dış çevreye önem vermeye yönelmektedir.

Alt sistemlerin sisteme yaptıkları katkı belirlenebilmektedir.

Sisteme etki eden dış çevrenin bu etkilerine olan farkındalık artmaktadır.

Klasik Yönetim Yaklaşımına ait yapının daha etkin uygulanmasına olanak tanımaktadır.

Açıklama:

Yönetimde sistem yaklaşımını benimsemenin yararları şöyle sıralanabilir:
• Klasik Yönetim Yaklaşımının kabul ettiği katılık ve kapalılık aşılarak örgütte esneklik ve genişlik sağlanmaktadır.
• Neo-Klasik Yönetim Yaklaşımına ait bul- guların daha etkin uygulanmasına olanak tanımaktadır.
• Yönetici, sadece örgüt içine odaklanmak ye- rine kendisine ait sistemin diğer alt sistem- lerle olan ilişkilerine ve dış çevreye önem vermeye yönelmektedir.
• Alt sistem yöneticileri sistemlerine ait amaçları kendini oluşturan sistemin amaçları ile ilişkilendirmekte, sistem yöneticileri ise alt sistemlerin amaçları ile uyumlu organizasyon yapısı geliştirmektedir.
• Alt sistemlerin sisteme yaptıkları katkı be- lirlenebilmektedir.
• Yöneticilerin odağı alt sistemlerin iç dinamiğinden alt sistemler arası ilişkilere kay- maktadır.
• Sisteme etki eden dış çevrenin bu etkilerine olan farkındalık artmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 30

“Tek ve en iyi örgüt yapısı yoktur” anlayışı, hangi yaklaşım tarafından benimsenmektedir?

Durumsallık yaklaşımı

Merkezcil Olmayan Yönetim ve Karar Alma Yaklaşımı

Yönetim Sistemleri Yaklaşımı

İnsan Grubu Yaklaşımı

Bürokrasi Yaklaşımı

Açıklama:

Durumsallık yaklaşımı, modern kuramcılara göre açık sistem yaklaşımı ile eş anlamlı kabul edilmiş ve sistem yaklaşımının tamamlayıcısı olarak görülmüştür. Bazı yazarlar ise bu yaklaşımı koşul- sallık ya da koşula bağımlılık şeklinde tanımlayarak farklılığını savunmuştur. Bu yaklaşımın temelinde her zaman her yerde kabul edilebilecek bir örgüt yapısının bulunmayacağı ve örgütün tüm unsurla- rının koşullara göre farklılık göstereceği savunulmaktadır.
Durumsallık yaklaşımı, sistem yaklaşımı gibi örgütü bir sistem olarak ele almakta ve örgütün hem iç hem de dış çevresi ile olan ilişkisini incelemektedir. Klasik ve Neo-Klasik Yönetim anlayışla- rının savunduğu “en verimli örgüt yapısı” kavramını kabul etmeyen bu yaklaşım, “tek ve en iyi örgüt yapısı yoktur” anlayışını benimsemektedir. Yaklaşıma göre örgüt, yapacağı analizler ile kendisine en uygun yapıyı ve yönetim tarzını belirlemelidir. Çünkü her örgütün amacı, kültürü, faaliyet gösterdiği sektörü yani iç çevre ve dış çevre unsurları birbirinden farklıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Yönetim kavramı hangi yıllarda bir bilim haline gelmiştir?

1600’lü yıllar

1700’lü yıllar

1800’lü yıllar

1900’lü yıllar

2000’li yıllar

Açıklama:

Yönetim kavramı 1800’lü yıllarda bir bilim haline gelmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Yönetim sürecinde, “Örgüt için var olma sebebi” olarak tanımlanan, “Örgütünüz olmasa dünyada ne eksik kalır?” sorusuna verilen cevabı barındıran bileşen aşağıdakilerden hangisidir?

Misyon

Vizyon

Remisyon

Revizyon

Resesyon

Açıklama:

Misyon, örgütün ne için var olduğunu anlatır. “Örgütünüz olmasa dünyada ne eksik kalır?” sorusunun cevabıdır. Temelinde vizyon vardır ve ikisi birlikte stratejik amaçların oluşmasını sağlar.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Yönetim kavramının ön plana çıkarak önemli bir bilimsel alan haline geldiği yıllar aşağıdakilerden hangisidir?

1600’lü yıllar

1700’lü yıllar

1800’lü yıllar

1900’lü yıllar

2000’li yıllar

Açıklama:

Hem özel sektör hem de kamu sektöründe başarı için ihtiyaç duyulan temel unsurlardan olan yönetim kavramı 1800’lü yıllarda önemli bir bilimsel alan hâline gelmiştir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Örgüt için var olma sebebidir………., örgütün ne için var olduğunu anlatır.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Misyon

Vizyon

Strateji

Koordinasyon

Düzen

Açıklama:

Örgüt için var olma sebebidir. Misyon, örgütün ne için var olduğunu anlatır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi yönetim sürecinin özelliklerinden biri değildir?

Sosyal bir süreçtir ve bir grup ile gerçekleştirilebilir.

Beşerî bir niteliğe sahiptir.

Koordinasyona ihtiyaç duyar.

Bireyselliğe dayalı bir süreçtir.

Sürecin işleyişinde emir komuta zinciri gereklidir.

Açıklama:

Yönetim birden fazla kişinin yer aldığı bir grup için söz konusudur. Yönetim sürecinin özelliklerinden biri de iş birliği gerektiren bir süreç olmasıdır. Dolayısıyla bireyselliğe dayalı bir süreç değildir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Klasik yönetim teorilerinden, bilimsel yönetim yaklaşımının öncüsü aşağıdaki isimlerden hangisidir?

H. Fayol

F. Taylor

M. Weber

K. Lewin

D. McGregor

Açıklama:

Klasik yönetim teorilerinden, bilimsel yönetim yaklaşımının öncüsü Frederick Taylor’dır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

1916 yılında H. Fayol tarafından yayımlanan ve Yönetim Süreci Yaklaşımının başlangıcı kabul edilen kitap aşağıdakilerden hangisidir?

Yeni Yönetim Kavramları

Girişimin İnsani Yönü

Ekonomi ve Toplum

Etkin Yöneticilik

Sanayi ve Genel Faaliyetlerde Yönetim

Açıklama:

1916 yılında Henri Fayol tarafından yayımlanan “Sanayi ve Genel Faaliyetlerde Yönetim” kitabı Yönetim Süreci Yaklaşımının başlangıcı kabul edilir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Fayol’un belirlediği yönetim ilkelerinden biri olan sonuçsal ilkeler içerisinde yer alır?

Düzen

Disiplin

Kumanda birliği

Merkezcilik

Adil muamele

Açıklama:

Düzen Fayol’un belirlediği yönetim ilkelerinden sonuçsal ilkeler içerisinde yer alır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Klasik yaklaşımların üçüncüsü olan Bürokrasi Yaklaşımını geliştiren isim aşağıdakilerden hangisidir?

H. Fayol

F. Taylor

M. Weber

K. Lewin

D. McGregor

Açıklama:

Klasik yaklaşımların üçüncüsü olan Bürokrasi Yaklaşımı Max Weber tarafından geliştirilmiştir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

I Fonksiyonel uzmanlaşmaya dayanan bir iş bölümü mevcut olmalıdır
II Şekil ve resmiyete bağlı kalınmalıdır.
III Personel seçimi ve terfi sistemi teknik yetenek esasına dayanmalıdır.
IV Örgütte birtakım ilke ve yöntemler, soyut kurallar var olmalıdır.
V Örgütteki her şey kanuni olmalı, kurallara uygun yürütülmelidir.
Yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri Weber’e göre bürokratik organizasyonunun taşıması gereken ayırt edici özellikler arasındadır?

Yalnız I

I, II

I, II, III

I, II, III, IV

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Yukarıda verilen bilgilerin hepsi Weber’in belirlediği bürokratik organizasyonun taşıması gereken ayırt edici özellikler arasındadır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Neo-Klasik Yönetim yaklaşımını destekleyen ve davranışsal yaklaşımın başlangıcı kabul edilen Hawthorne Araştırmaları toplamda kaç çalışmanın birleşiminden oluşmaktadır?

Açıklama:

Çeşitli bilim adamları Neo-Klasik Yönetim yaklaşımını destekleyen araştırmalar yapmıştır. Hawthorne Araştırmaları, davranışsal yaklaşımın başlangıcı kabul edilen önemli bir araştırmadır ve toplamda altı çalışmanın birleşiminden oluşur. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Teknolojik değişim ve yeniliklerin insanlar ve ilişkileri üzerindeki etkilerini araştırmak amacıyla yapılmış önemli bir araştırma olan Yankee City araştırması aşağıdaki isimlerden hangisine aittir?

K. Lewin

M. Weber

C. Argyris

W. L. Warner

H. Fayol

Açıklama:

Yankee City, W. L. Warner tarafından teknolojik değişim ve yeniliklerin insanlar ve ilişkileri üzerindeki etkilerini araştırmak amacıyla yapılmış önemli bir araştırmadır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi yönetimin kullandığı kaynaklardan birisi değildir?

Finansal kaynak

Coğrafi kaynak

Fiziksel kaynak

Bilgi kaynağı

Beşerî kaynak

Açıklama:

Yönetim finansal, fiziksel, bilgi kaynağı ve beşerî kaynaklardan yararlanmaktadır. Coğrafi kaynak yönetimin kullandığı kaynaklardan birisi değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Yönetim süreci ile ilgili ifadelerden hangisi yönetim sürecinin özelliklerinden birisi değildir?

Yönetim süreci önceden belirlenen amaçların gerçekleştirilmesi ile ilgilidir.

Yönetim süreci sosyal bir süreçtir ve bir grup ile gerçekleştirilebilir.

Yönetim süreci beşerî bir niteliğe sahiptir.

Yönetim sürecinin işleyişi tamamen eşitliğe dayalıdır.

Yönetim süreci iş birliği gerektiren bir süreçtir.

Açıklama:

Yönetim süreci sosyal bir süreçtir ve bir grup ile gerçekleştirilebilir. Yönetim süreci beşerî bir niteliğe sahiptir. Yönetim süreci iş birliği gerektiren bir süreçtir. Yönetim sürecinin işleyişi tamamen eşitliğe dayalıdır. Yönetim sürecinin işleyişinde emir komuta zinciri gereklidir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

‘Uyumlaştırma’, ‘iş birliğini sağlama’ ve ‘özendirme’ unsurları hangi yönetim fonksiyonunun bileşenleridir?

Planlama

Örgütleme

Bütçeleme

Yönlendirme

Koordine etme

Açıklama:

Koordinasyon fonksiyonu örgütlerdeki iş bölümü, büyüme ve işleyişin karmaşık bir nitelik göstermesinin ortaya çıkardığı sorunların çözümü için kullanılır. Koordinasyon, yönetsel yapı içindeki çeşitli eylemlerin bütünleştirilmesi çabasıdır. Yönetimde koordinasyon fonksiyonunun üç temel unsuru mevcuttur. Bunlar; uyumlaştırma, iş birliğini sağlama ve özendirme ya da teşviktir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Klasik yönetim yaklaşımının göz ardı ettiği en önemli örgüt niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan unsurunun makinelerle daha etkili kullanılabilmesi

Uygun organizasyon yapısının oluşturulması

Verimlilik temelli hareket edilmesi

İşletmelerin birbirinden farklı olması

Çalışanların ekonomik çıkarlarının ön planda olması

Açıklama:

Klasik yönetimin temelini iki fikir oluşturur; ilki alışılagelen işlerin yapılmasında insan unsurunun makinelerle daha etkili kullanılabilmesi, ikincisi ise uygun organizasyon yapısının oluşturulmasıdır. Bu iki fikrin temelinde etkinliğin ve verimliliğin artırılabilmesi ve bunun yapılabilmesi için uygulanması gereken ilkeler vardır. Klasik yönetim, işletmenin içinde bulunduğu şartları dikkate almadan her işletmeyi aynı kabul ederek birtakım ilkeler belirlemiştir. Organizasyonların bu ilkeleri uygulaması hâlinde mutlak suretle başarılı olacağı fikri klasik yönetim yaklaşımının temel düşüncesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi Klasik Yönetim Yaklaşımı’nın insana ilişkin varsayımlarından birisidir?

Ortalama bir insan yöneltilmeden uyumlu olarak çalışamaz.

Yönetim, örgüt üyelerinin insana ilişkin değil örgüte ilişkin problemleriyle ilgilenmelidir.

Örgütün otorite mekanizması en üst kademe yöneticisinde toplanmalıdır.

Her işçinin belli bir işte uzmanlaşması sağlanırsa örgütsel verimlilik artar.

Örgüt verimliliğinin artırılması teknik bir sorundur.

Açıklama:

Yönetim, örgüt üyelerinin insana ilişkin değil örgüte ilişkin problemleriyle ilgilenmelidir. Örgütün otorite mekanizması en üst kademe yöneticisinde toplanmalıdır. Her işçinin belli bir işte uzmanlaşması sağlanırsa örgütsel verimlilik artar. Örgüt verimliliğinin artırılması teknik bir sorundur. Bu varsayımlar örgüte ilişkin varsayımlardır. Ortalama bir insan yöneltilmeden uyumlu olarak çalışamaz varsayımı ise insana ilişkin varsayımlardan birisidir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Taylor’ın Bilimsel Yönetim Yaklaşımı ile ilgili ifadelerden hangisi doğrudur?

Çalışanları insani bakış açısıyla değerlendirmiştir.

Sistematik kaytarma çalışanların bireyselliği ile ilgilidir.

Yönetim çalışanları motive ederek verimliliği arttırmalıdır.

İşe alım süreçlerinde çalışanların yeteneği dikkate alınmamalıdır.

İş planlamaları çalışanlar tarafından yapılmalıdır.

Açıklama:

Taylor’ın Bilimsel Yönetim Yaklaşımı ile çalışanları tembel ve işten kaytaran olarak değerlendirmektedir. Sistematik kaytarma çalışanların örgütlerin ya da diğerlerinin etkisiyle ortaya çıkmaktadır. İşe alım süreçlerinde çalışan yeteneği test edilmelidir. İş planlamaları yönetim tarafından yapılmalıdır. Yönetim çalışanları motive ederek verimliliği arttırmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Etkin olan ve etkin olmayan organizasyonların birbirinden ayrılmasını sağlayan davranışsal ve yapısal faktörlerin belirlenmesi için yapılan araştırmalarda, yöneticilerin davranışlarının Sistem 1 (istismarcı otokratik), Sistem 2 (yardımsever otokratik), Sistem 3 (katılımcı) ve Sistem 4 (demokratik) olarak sınıflandırıldığı neoklasik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

McGregor’un X ve Y Teorisi

Likert’in Yönetim Sistemleri Yaklaşımı

Homans’ın İnsan Grubu Yaklaşımı

Argyris’in Olgunlaşma Kuramı

Taylor’un Bilimsel Yönetim Yaklaşımı

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 50

İnsan Grubu Yaklaşımı

Olgunlaşma Kuramı

X ve Y Teorisi

Durumsallık Yaklaşımı

Likert’in Yönetim Sistemleri Yaklaşımı

Açıklama:

“En verimli örgüt yapısı” kavramını kabul etmeyen, “tek ve en iyi örgüt yapısı yoktur” anlayışını benimsemeyen, her örgütün, yapacağı analizler ile kendisine en uygun yapıyı ve yönetim tarzını belirlemesi gerektiğini savunduğu için Taylor’un Bilimsel Yönetim Yaklaşımı’na taban tabana zıt olan yaklaşım, modern yaklaşımlardan birisi olan Durumsallık yaklaşımıdır. İlk üç şıkta yer alan yaklaşımlar Neo-klasik yaklaşımlar iken, en son şık ise Klasik yaklaşımlardan birisidir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Geleceğe yönelik bir gaye, bir amaç, bir ideal, bir mefkûre, bir öngörü ve
geniş görüşlülüğü ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Yönetim

Strateji

Vizyon

Entropi

Misyon

Açıklama:

Geleceğe yönelik bir gaye, bir amaç, bir ideal, bir mefkûre, bir öngörü ve
geniş görüşlülüğü ifade eden kavram vizyondur.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Aşağıdaki kavramlardan hangisi “Örgütünüz olmasa dünyada ne eksik kalır?” sorusuna yanıt oluşturur?

Hiyerarşi

Komuta

Yetki

Vizyon

Misyon

Açıklama:

Misyon: Örgüt için var olma sebebidir. Misyon, örgütün ne için var olduğunu
anlatır. “Örgütünüz olmasa dünyada ne eksik kalır?” sorusunun cevabıdır. Temelinde vizyon vardır ve ikisi birlikte stratejik amaçların oluşmasını sağlar.

Doğru Cevap: E

Soru 53

I. Sosyal bir süreçtir ve bir grup ile gerçekleştirilebilir.
II. Beşerî bir niteliğe sahiptir.
III. İş birliği gerektiren bir süreçtir.
IV. Sürecin işleyişinde emir komuta zinciri yerine informal iletişim tercih edilir.
Verilen ifadelerden hangisi bir süreç olarak değerlendirildiğinde yönetim sürecinin özellikleri arasında yer alır?

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Bir süreç olarak değerlendirildiğinde yönetim
sürecinin özelliklerini şöyle sıralamak mümkündür
(Efil, 2010, s. 32-33);
• Bu süreç önceden belirlenen amaçların gerçekleştirilmesi ile ilgilidir,
• Sosyal bir süreçtir ve bir grup ile gerçekleştirilebilir,
• Beşerî bir niteliğe sahiptir,
• İş birliği gerektiren bir süreçtir,
• Koordinasyona ihtiyaç duyar,
• Sürecin işleyişinde emir komuta zinciri gereklidir.

Doğru Cevap: A

Soru 54

I. İnsanlar hemen her zaman rasyonel davranırlar. İnsanlar için önemli olan ekonomik
çıkarlarıdır.
II. Her insan doğuştan tembeldir ve çalışmayı sevmez. Bu nedenle sıkı bir kontrol sistemi
yoksa verimlilik artırılamaz.
III. Gelecekle ilgili bilgiler edinmek ve bu bilgilerle örgütsel eylemlere uygun planlama
yapmak gerekir.
IV. İnsanların ekonomik çıkarlarını ön planda tutmasının sonucu olarak onları teşvik etmek için maddi çıkarlarını gözetmek gerekir.
Klasik yönetim yaklaşımına ilişkin verilen ifadelerden hangisi insana özgü
varsayımlar arasında yer alır?

I-II-III

I-II-IV

II-III-IV

I-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Klasik yönetim yaklaşımı insana ve örgüte özgü
varsayımlar geliştirmiştir. Bu varsayımlar şunlardır
(Şimşek, 2010);
İnsana ilişkin varsayımlar;
1. İnsanlar hemen her zaman rasyonel davranırlar. İnsanlar için önemli olan ekonomik
çıkarlarıdır.
2. Her insan doğuştan tembeldir ve çalışmayı
sevmez. Bu nedenle sıkı bir kontrol sistemi
yoksa verimlilik artırılamaz.
3. İnsanların ekonomik çıkarlarını ön planda
tutmasının sonucu olarak onları teşvik etmek için maddi çıkarlarını gözetmek gerekir.
4. Ortalama bir insan yöneltilmeden ve bir
kontrol mekanizması olmadan diğer çalışanlarla uyumlu bir hâlde çalışamaz.
5. İş gören için iş güvenliği büyük önem taşır.
Örgüte ilişkin varsayımlar;
1. Örgüt verimliliğinin artırılması teknik bir
sorundur ve kıt kaynakların ekonomik kullanılmasına bağlıdır.
2. Örgütte yapılan işler tam anlamıyla belirlenirse, işçiler daha üretken çalışabilir ve böylece örgüt verimliliği yükselir.
3. Gelecekle ilgili bilgiler edinmek ve bu bilgilerle örgütsel eylemlere uygun planlama
yapmak gerekir.
4. Yönetim, örgüt üyelerinin insan ilişkin değil
örgüte ilişkin problemleriyle ilgilenmelidir

Doğru Cevap: B

Soru 55

"Uzmanlaşma ancak bir işin daha küçük parçalara ayrılıp sürekli yapılması ile mümkündür. Böylece kimin hangi işi daha iyi yapabildiği belirlenir ve verimlilik artırılabilir. Belirlenen işlere göre bölümler oluşturulur. Bölümler birbirinden bağımsız değil bağımlı ve ortak çalışmalıdır. Her organizasyonda iş birliği ve uzmanlaşma zorunludur." biçimindeki bakış açısı aşağıda verilen klasik yönetim yaklaşımının hangi temel ilkesiyle ilişkilidir?

Örgütsel Amaç Birliği İlkesi

Bölümlere Ayırma, İş Birliği ve Uzmanlaşma İlkesi

Kontrol Alanı ve Hiyerarşik Yapı İlkesi

Emir ve Komuta Birliği İlkesi

Yetki ve Sorumluluk Denkliği İlkesi

Açıklama:

Bölümlere Ayırma, İş Birliği ve Uzmanlaşma İlkesi: Uzmanlaşma ancak bir işin daha
küçük parçalara ayrılıp sürekli yapılması ile
mümkündür. Böylece kimin hangi işi daha
iyi yapabildiği belirlenir ve verimlilik artırılabilir. Belirlenen işlere göre bölümler oluşturulur. Bölümler birbirinden bağımsız değil
bağımlı ve ortak çalışmalıdır. Her organizasyonda iş birliği ve uzmanlaşma zorunludur

Doğru Cevap: B

Soru 56

Bilimsel Yönetim Yaklaşımının yönetim bilimine katkısı aşağıdakilerden hangisidir?

Emir komuta birliği

Standartlaşma ve iş tasarımı

Örgütsel verimlilik

Etkililik

İş güvenliği

Açıklama:

Bilimsel Yönetim Yaklaşımı yönetim bilimine
iki yönden katkıda bulunmuştur. Bunlardan ilki
standartlaşma ve iş tasarımı, ikincisi ise fonksiyonel formenlik (ustabaşılık)tir (Efil, 2010). Ancak
fonksiyonel ustabaşı kavramı daha sonra yönetim
süreci yaklaşımının emir ve komuta birliği ilkesine ters düştüğü için uygulama alanı bulamamıştır

Doğru Cevap: B

Soru 57

"Tüm örgütlere uygulanabilecek ve yönetimi daha başarılı ve verimli hâle getirecek
bir yönetim bilimi sistemi geliştirilmelidir" görüşü aşağıda verilen isimlerden hangisine aittir?

Max Weber

Frederick Winslow Taylor

Henri Fayol

Alan Reiley

Carl Barth

Açıklama:

Yönetim Süreci Yaklaşımı
1916 yılında Henri Fayol tarafından yayımlanan “Sanayi ve Genel Faaliyetlerde Yönetim” kitabı
Yönetim Süreci Yaklaşımının başlangıcı kabul edilir. Kitap, yöneticilerin uygulaması gereken yönetim faaliyetlerini incelemiş ve bu faaliyetleri kendi
içinde işlev, ilke ve kurallara ayırmıştır. Fayol incelemelerinde örgütlerin psikososyal yönünü incelemiştir (Eren, 2003). Organizasyonu bir bütün
olarak ele alan ve iyi bir organizasyon dizaynı ve
yönetim ilkelerini araştıran Yönetim Süreci Yaklaşımı, ekonomik etkinlik ve rasyonellik fikrini esas
aldığı için Bilimsel Yönetim Yaklaşımının tamamlayıcısı sayılmıştır (Koçel, 2007).
Fayol’a göre tüm örgütlere uygulanabilecek ve
yönetimi daha başarılı ve verimli hâle getirecek
bir yönetim bilimi sistemi geliştirilmelidir (Aydın,
2010). Yönetimin evrenselliğine vurgu yapan Fayol, ticari, siyasi, dinî, endüstriyel tüm kuruluşların sahip oldukları yönetim tarzları ile iş görme ve
verimlilik düzeyleri arasında paralellik olduğunu
savunur

Doğru Cevap: C

Soru 58

I. Düzen
II. Personelin devamlılığı
III. Disiplin
IV. İnisiyatif
Verilenlerden hangileri Fayol'un sonuçsal yönetim ilkeleri arasında yer alır?

I-II-III

II-III-IV

I-III-IV

I-II-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Sonuçsal İlkeler:
1. Düzen: Örgütteki ekonomik ve beşerî araçlardan etkin ve verimli bir şekilde faydalanabilmek için onları doğru yerde bulundurmaktır (Eren, 2003).
2. Personelin Devamlılığı: Hem işe giriş hem
de işe alıştırma süreci çok önemlidir. Çalışanın işe alışma sürecindeki olumsuz davranış
ve tutumlar neticesinde yeni işe girmiş iş görenin işten ayrılmasına sebep olur dolayısıyla
personel devir hızı artar. Sonuç olarak işletme verimliliği düşer (Alpugan & vd., 1995).
3. İnisiyatif: Girişimcilik ilkesi olarak da bilinen bu ilke, çalışanlara inisiyatif kullanma
yetkisi vermeyi ve bu sayede iş göreni daha
iyi tanıma ve yetiştirme imkânı sağlamayı
hedefler (Şimşek, 2010).
4. Birlik-beraberlik: Fayol birliği, çıkarların uyumlaştırılmasına yönelik bir eylem
birliği olarak tanımlamıştır. Birlik olgusu
ancak komuta birliğinin ve güçlü bir iletişim ağının oluşturulması ile mümkündür
(Şimşek, 2010).

Doğru Cevap: D

Soru 59

aşağıdakilerden hangisi bir süreç olarak değerlendirildiğinde yönetim sürecinin özelliklerinden biri olarak değerlendirilemez?

Bu süreç önceden belirlenen amaçların gerçekleştirilmesi ile ilgilidir.

Bireysel bir süreçtir ve ancak birey ile gerçekleştirilebilir.

Beşerî bir niteliğe sahiptir.

İş birliği gerektiren bir süreçtir.

Sürecin işleyişinde emir komuta zinciri gereklidir.

Açıklama:

Bir süreç olarak değerlendirildiğinde yönetim sürecinin özelliklerini şöyle sıralamak mümkündür
• Bu süreç önceden belirlenen amaçların gerçekleştirilmesi ile ilgilidir,
• Sosyal bir süreçtir ve bir grup ile gerçekleştirilebilir,
• Beşerî bir niteliğe sahiptir,
• İş birliği gerektiren bir süreçtir,
• Koordinasyona ihtiyaç duyar,
• Sürecin işleyişinde emir komuta zinciri gereklidir.

Doğru Cevap: B

Soru 60

I. Bir süreç olarak yönetim, planlama, örgütleme, gerekli kaynakları sağlama ve düzenleme, yönlendirme, koordinasyon ve denetim gibi faaliyet ya da ögelerden meydana gelir.
II. Yönetim, biçimsel örgütlerde hiyerarşik bir düzen içinde meydana gelir.
III. Yönetim, gelişigüzel faaliyetlerden meydana gelen bir olgudur.
IV. Yönetimin özünde örgüte ait kaynakların bir miktarının israfı mevcuttur.
Yönetimle ilgili olarak yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?

I, II ve IV

I ve III

III ve IV

I ve II

II, III ve IV

Açıklama:

Yönetimin özünde örgüte ait kaynakların etkili kullanımı mevcuttur.
Yönetim, birden fazla kişinin yer aldığı bir grup içinde söz konusu olmaktadır.
Bir süreç olarak yönetim, planlama, örgütleme, gerekli kaynakları sağlama ve düzenleme, yönlendirme, koordinasyon ve denetim gibi faaliyet ya da ögelerden meydana gelir.
Yönetim, biçimsel örgütlerde hiyerarşik bir düzen içinde meydana gelir.
Yönetim, düzenli faaliyetlerden meydana gelen bir olgudur.
Yönetim faaliyetleri, belirli bir amacın veya amaçların gerçekleştirilmesine yöneltir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi klasik yönetim yaklaşımının insana ve örgüte özgü varsayımları arasında sayılamaz?

İnsanlar hemen her zaman duygusal davranırlar. İnsanlar için önemli olan duygusal dünyalarıdır.

Her insan doğuştan tembeldir ve çalışmayı sevmez. Bu nedenle sıkı bir kontrol sistemi
yoksa verimlilik artırılamaz.

İnsanların ekonomik çıkarlarını ön planda tutmasının sonucu olarak onları teşvik etmek için maddi çıkarlarını gözetmek gerekir.

Ortalama bir insan yöneltilmeden ve bir kontrol mekanizması olmadan diğer çalışanlarla uyumlu bir hâlde çalışamaz.

İş gören için iş güvenliği büyük önem taşır.

Açıklama:

Klasik yönetim yaklaşımı insana ve örgüte özgü varsayımlar geliştirmiştir. Bu varsayımlar şunlardır
1. İnsanlar hemen her zaman rasyonel davranırlar. İnsanlar için önemli olan ekonomik
çıkarlarıdır.
2. Her insan doğuştan tembeldir ve çalışmayı sevmez. Bu nedenle sıkı bir kontrol sistemi
yoksa verimlilik artırılamaz.
3. İnsanların ekonomik çıkarlarını ön planda tutmasının sonucu olarak onları teşvik etmek için maddi çıkarlarını gözetmek gerekir.
4. Ortalama bir insan yöneltilmeden ve bir kontrol mekanizması olmadan diğer çalışanlarla uyumlu bir hâlde çalışamaz.
5. İş gören için iş güvenliği büyük önem taşır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi klasik yönetim yaklaşımının örgüte özgü varsayımlarından biridir?

Kolektif verimliliği artırmak örgütsel verimliliği artıracağı için herkesin her işe ilişkin biraz bilgi sahibi olması gerekmektedir.

Örgütte yapılan işler esnek bırakılırsa, işçiler daha üretken çalışabilir ve böylece örgüt verimliliği yükselir.

Yönetim, örgüt üyelerinin insana ilişkin problemleriyle ilgilenmelidir.

Örgüt verimliliğinin artırılması teknik bir sorundur ve kıt kaynakların ekonomik kullanılmasına bağlıdır.

Örgütün karar ve otorite mekanizması örgütün tüm çalışanları olmalıdır.

Açıklama:

Örgüte ilişkin varsayımlar;
1. Örgüt verimliliğinin artırılması teknik bir
sorundur ve kıt kaynakların ekonomik kullanılmasına bağlıdır.
2. Örgütte yapılan işler tam anlamıyla belirlenirse, işçiler daha üretken çalışabilir ve böylece örgüt verimliliği yükselir.
3. Gelecekle ilgili bilgiler edinmek ve bu bilgilerle örgütsel eylemlere uygun planlama
yapmak gerekir.
4. Yönetim, örgüt üyelerinin insan ilişkin değil
örgüte ilişkin problemleriyle ilgilenmelidir.
5. Bireysel verimliliği artırmak örgütsel verimliliği artıracağı için her işçinin belli bir işte
uzmanlaşması sağlanmalıdır.
6. Örgütün karar ve otorite mekanizması en
üst kademe yöneticisinde toplanmalıdır. Bu
yönetici gerekli görürse kısmi yetki devri
yapabilmelidir.
7. Yönetim fonksiyonları, insan ve çevre unsurunu dikkate almadan her koşulda geçerli
bilimsel prensiplere uygun olarak yerine getirilmelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Sorumluluk taşımayan yetki, yetkiye dayanmayan sorumluluk olmamalıdır şeklinde açıklanabilen Klasik yönetim yaklaşımı ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Örgütsel Amaç Birliği İlkesi

Bölümlere Ayırma, İş Birliği ve Uzmanlaşma İlkesi

Kontrol Alanı ve Hiyerarşik Yapı İlkesi

Yetki ve Sorumluluk Denkliği İlkesi

Emir ve Komuta Birliği İlkesi

Açıklama:

Yetki ve Sorumluluk Denkliği İlkesi: Bir
yöneticinin kullandığı yetkiler ile taşıdığı
sorumluluklar birbirine denk olmalıdır. Sorumluluk taşımayan yetki, yetkiye dayanmayan sorumluluk olmamalıdır (Genç, 2007).

Doğru Cevap: D

Soru 64

Aşağıdakilerden varsayımlardan hangisinin beşeri ilişkiler kuramına sosyolojiden eklendiği söylenebilir?

İnsanlar çeşitli şekillerde güdülenir ve harekete geçirilirler.

İnsanlar her zaman rasyonel davranmazlar.

İş yerinde biçimsel olmayan örgütler vardır.

İnsanlar birbirine bağımlıdır ve bireysel davranışların çoğu iş yerindeki sosyal koşullarla açıklanabilir.

Yöneticiler, insan ilişkileri konusunda iyi bir eğitime sahip olmalıdır.

Açıklama:

1. Psikolojiden alınan varsayımlar:
1. İnsanlar çeşitli şekillerde güdülenir ve harekete geçirilirler.
2. İnsanlar her zaman rasyonel davranmazlar.
3. İnsanlar birbirine bağımlıdır ve bireysel
davranışların çoğu iş yerindeki sosyal koşullarla açıklanabilir.
4. Yöneticiler, insan ilişkileri konusunda iyi
bir eğitime sahip olmalıdır.
2. Sosyolojiden alınan varsayımlar:
1. İş yerindeki ortam, sadece yönetim tarafından değil aynı zamanda grup üyelerince de
etkilenir. Aynı şekilde grup üyeleri de iş yerindeki ortamdan etkilenir.
2. İş yerinde biçimsel olmayan örgütler vardır.
Bunlar biçimsel örgütü etkiler ve biçimsel
örgütten etkilenir.
3. İş gereği üstlenilen roller, işin bünyesinde
mevcut olan kişisel ve sosyal işlevler nedeniyle iş tanımlarında belirlenenden daha zordur.
4. Örgüt, birbirini sürekli ve karşılıklı olarak
etkileyen parçalardan oluşan sosyal bir sistem olarak tasarlanmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Günümüzde hâlen kullanılan ve “POSDCORB” kısaltması ile bilinen, yönetimin temel işlev ve görevlerini ifade eden, planlama (planning), örgütleme (organizing), personel yönetimi (staffing), yürütme (directing), koordinasyon (coordinating), raporlama (reporting) ve bütçeleme (budgeting) kavramlarını yönetime kazandıran kişi/kişiler aşağıdakilerden hangisidir?

Henri Fayol

Max Weber

Frank ve Lillian Gilberth

Henry L. Gantt

Luther Guilick ve Lyndall Urwick

Açıklama:

Luther Guilick ve Lyndall Urwick
Günümüzde hâlen kullanılan ve “POSDCORB” kısaltması ile bilinen, yönetimin temel işlev ve görevlerini ifade eden, planlama (planning),
örgütleme (organizing), personel yönetimi (staffing), yürütme (directing), koordinasyon (coordinating), raporlama (reporting) ve bütçeleme (budgeting) kavramlarını yönetime kazandırmışlardır.
Guilick, organizasyonlarda iş bölümü üzerinde
durmuş ve insanlar arasında kapasite farkı olduğunu bu farklılıklara göre kişinin kapasitesine en
uygun işte uzmanlaşması gerektiğini savunmuştur.
Urwick ise yönetim sürecini oluşturan fonksiyonların neden, süreç ve etki ilişkilerini ortaya koymuştur (Eren, 2003).

Doğru Cevap: E

Soru 66

Beşerî (insan) ilişkiler yaklaşımı olarak da bilinen, motivasyon, liderlik, grup davranışı, kişiler arası ilişkiler, iletişim gibi mikro konular ile başlayan, ardından biçimsel ve biçimsel olmayan örgüt, sosyal ve teknik sistemler arasında etkileşim, birey ve örgüt bütünleşmesi gibi makro konuları inceleyerek olgunlaşan yönetim yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Klasik Teori

Neo Klasik Teori

Bilimsel Yönetim Yaklaşımı

Modern Yönetim Yaklaşımı

Sistem Yaklaşımı

Açıklama:

Neo-Klasik Organizasyon Teorisi olarak isimlendirilen bu yeni yönetim akımı, Klasik Teorinin
eksik bıraktığı insan unsurunu inceleme konusu
yapmıştır. Bu yaklaşımın en önemli katkısı insanın nasıl davrandığını ve bu davranışların sebebini
açıklamaya çalışmak olmuştur (Koçel, 2007). NeoKlasik Teoriye göre örgüt çeşitli ihtiyaçlara sahip
bireylerin bir araya gelmesi sonucunda oluşmuş bir
yapıdır ve yöneticiler beşerî ve sosyal bir örgüt oluşturmak zorundadır (Efil, 2010).
Beşerî (insan) ilişkiler yaklaşımı olarak da bilinen
neo-klasik yönetim yaklaşımı, motivasyon, liderlik,
grup davranışı, kişiler arası ilişkiler, iletişim gibi mikro konular ile başlamış, ardından biçimsel ve biçimsel olmayan örgüt, sosyal ve teknik sistemler arasında
etkileşim, birey ve örgüt bütünleşmesi gibi makro
konuları inceleyerek olgunlaşmıştır

Doğru Cevap: B

Soru 67

Modern kuramcılara göre açık sistem yaklaşımı ile eş anlamlı kabul edilen ve sistem yaklaşımının tamamlayıcısı olarak görülen, bazı yazarların ise koşulsallık ya da koşula bağımlılık şeklinde tanımlayarak farklılığını savunduğu ve temelinde her zaman her yerde kabul edilebilecek bir örgüt yapısının bulunmayacağı ve örgütün tüm unsurlarının koşullara göre farklılık göstereceği savunulan yönetim yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Durumsallık Yaklaşımı

Sistem Yaklaşımı

Merkezcil Olmayan Yönetim ve Karar Alma Yaklaşımı

Rensis Likert’in Yönetim Sistemleri Yaklaşımı

Homans’ın İnsan Grubu Yaklaşımı

Açıklama:

Durumsallık Yaklaşımı
Durumsallık yaklaşımı, modern kuramcılara
göre açık sistem yaklaşımı ile eş anlamlı kabul edilmiş ve sistem yaklaşımının tamamlayıcısı olarak
görülmüştür. Bazı yazarlar ise bu yaklaşımı koşulsallık ya da koşula bağımlılık şeklinde tanımlayarak
farklılığını savunmuştur. Bu yaklaşımın temelinde
her zaman her yerde kabul edilebilecek bir örgüt
yapısının bulunmayacağı ve örgütün tüm unsurlarının koşullara göre farklılık göstereceği savunulmaktadır (Can, 2005).

Doğru Cevap: A

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi neo klasik yönetim yaklaşımlarına katkı sağlayan isimler arasında yer alır?

McGregor

James Mooney ve Alan Reiley

Luther Guilick ve Lyndall Urwick

Henry L. Gantt

Frank ve Lillian Gilberth

Açıklama:

Neo-Klasik Yönetim Yaklaşımına Ait
Temel Görüşler
Neo-klasik yönetim yaklaşımını destekleyen
araştırmalar sonucunda örgütlerde insan unsuru
üzerinde yoğunlaşan ilgi ile beraber insanın nasıl
davrandığı, insanlar arasındaki motivasyon farklılıkları, grupların özellikleri, yönetici davranışları
gibi konular önem kazanmış ve bu kavramlar temelinde çeşitli modeller geliştirilmiştir.
Douglas McGregor’un X ve Y Teorisi
McGregor 1957 yılında yayımlanan kitabında,
organizasyondaki yöneticilerin davranışlarını X teorisi ve Y teorisi şeklinde sınıflandıran ve yönetici
davranışlarının, yöneticilerin diğer insanları nasıl
algıladıklarına ve onları nasıl gördüklerine bağlı
olduğunu savunmuştur. Teorilerindeki özellikleri
taşıyan insan davranışlarını ise şöyle sıralamıştır

Doğru Cevap: A

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi yönetimde sistem yaklaşımını kullanmanın sağladığı yararlar arasında yer almaz?

Klasik Yönetim Yaklaşımının kabul ettiği katılık ve kapalılığın önemini ortaya koymaktadır.

Alt sistemlerin sisteme yaptıkları katkı belirlenebilmektedir.

Yöneticilerin odağı alt sistemlerin iç dinamiğinden alt sistemler arası ilişkilere kaymaktadır.

Örgütte esneklik ve genişlik sağlanmaktadır

Sisteme etki eden dış çevrenin bu etkilerine olan farkındalık artmaktadır.

Açıklama:

Yönetimde sistem yaklaşımını benimsemenin yararları şöyle sıralanabilir (Koçel, 2007);
• Klasik Yönetim Yaklaşımının kabul ettiği katılık ve kapalılık aşılarak örgütte esneklik ve genişlik sağlanmaktadır.
• Neo-Klasik Yönetim Yaklaşımına ait bulguların daha etkin uygulanmasına olanak
tanımaktadır.
• Yönetici, sadece örgüt içine odaklanmak yerine kendisine ait sistemin diğer alt sistemlerle olan ilişkilerine ve dış çevreye önem vermeye yönelmektedir.
• Alt sistem yöneticileri sistemlerine ait amaçları kendini oluşturan sistemin amaçları ile
ilişkilendirmekte, sistem yöneticileri ise alt sistemlerin amaçları ile uyumlu organizasyon yapısı geliştirmektedir.
• Alt sistemlerin sisteme yaptıkları katkı belirlenebilmektedir.
• Yöneticilerin odağı alt sistemlerin iç dinamiğinden alt sistemler arası ilişkilere kaymaktadır.
• Sisteme etki eden dış çevrenin bu etkilerine
olan farkındalık artmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Bir sistemin dışarıdan girdi alamaz hâle gelmesi, dengesinin bozulması, çökmesi ve yok olmaya başlaması olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Çatışma

Geribildirim

Risk

Entropi

Konkordato

Açıklama:

Entropi ve Negatif Entropi; Entropi, bir sistemin dışarıdan girdi alamaz hâle gelmesi, dengesinin bozulması, çökmesi ve yok olmaya başlamasıdır. Açık sistemler dışa açık olmaları sebebi ile
kapalı sistemlere oranla daha uzun zamanda entropi ile karşı karşıya kalırlar (Rifkin, 1992). Her
işletmenin yaşayabileceği bir süreç olan entropi
açık sistemlerde durdurulabilir ve hatta etkilerini
negatif duruma getirebilir. Açık sistemlerin dışarıdan aldığı kaynaklar aracılığı ile sistem içerisindeki
dengesizlik ve çökme eğilimlerini çürütmesi negatif
entropi olarak tanımlanmaktadır (Genç, 2007). Bu
sayede sistem yol olmaktan kurtulur ve faaliyetlerini devam ettirebilir. Bir işletme entropi ile karşı
karşıya kalmamak için öngörü geliştirerek işletmede personel güçlendirmeye, yeni teknolojileri
kullanmaya, yeni ürün ve hizmetler üretmeye ve
dışarıdan aldığı bu girdiler ile geleceği şekillendirmeye çalışıyor ise negatif entropi eğilimi içerisinde
olduğunu söylemek mümkündür (Efil, 2010).

Doğru Cevap: D

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi bir süreç olarak yönetimin özellikleri arasında yer almaz?

Eşitler arasındaki ortak işbirliği ile yürütülür

Bu süreç önceden belirlenen amaçların gerçekleştirilmesi ile ilgilidir

Koordinasyona ihtiyaç duyar

İş birliği gerektiren bir süreçtir

Sosyal bir süreçtir ve bir grup ile gerçekleştirilebilir

Açıklama:

Bir süreç olarak değerlendirildiğinde yönetim sürecinin özelliklerini şöyle sıralamak mümkündür;
• Bu süreç önceden belirlenen amaçların gerçekleştirilmesi ile ilgilidir,
• Sosyal bir süreçtir ve bir grup ile gerçekleştirilebilir,
• Beşerî bir niteliğe sahiptir,
• İş birliği gerektiren bir süreçtir,
• Koordinasyona ihtiyaç duyar,
• Sürecin işleyişinde emir komuta zinciri gereklidir.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi yönetimin ilk işlevidir?

Örgütleme

Planlama

Yöneltme

Koordinasyon

Denetim

Açıklama:

Hangi alanda olursa olsun yönetimin fonksiyonları olan planlama, örgütleme, yöneltme, koordinasyon ve denetim sürecin olmazsa olmaz unsurlarıdır. Yönetimin ilk fonksiyonu olan planlama, ulaşılmak istenen amaçların belirlenmesi, bu amaçlara ulaşmak için izlenecek olan politikaların saptanması, bunların gerçekleştirilmesinde izlenecek
işlemleri ifade eden stratejilerin netleştirilmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Örgütte yapılan işler tam anlamıyla belirlenirse, işçiler daha üretken çalışabilir ve böylece örgüt verimliliği yükselir.
Örgüt verimliliğinin artırılması beşeri bir meseledir ve nitelikli kişilerin işe alınmasına bağlıdır.
Yönetim, örgüt üyeleri örgüte ilişkin problemlerle değil, insana ilişkin sorunlarla ilgilenmelidir.
Bireysel verimliliği artırmak örgütsel verimliliği artıracağı için her işçinin belli bir işte
uzmanlaşması sağlanmalıdır.

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri Klasik Yönetim Yaklaşımlarının örgüte dair varsayımları arasındadır?

Yalnız I

Yalnız III

I ve IV

II ve III

II, III ve IV

Açıklama:

Klasik yönetim yaklaşımının örgüte ilişkin varsayımları şunlardır;
1. Örgüt verimliliğinin artırılması teknik bir
sorundur ve kıt kaynakların ekonomik kullanılmasına bağlıdır.
2. Örgütte yapılan işler tam anlamıyla belirlenirse, işçiler daha üretken çalışabilir ve böylece örgüt verimliliği yükselir.
3. Gelecekle ilgili bilgiler edinmek ve bu bilgilerle örgütsel eylemlere uygun planlama
yapmak gerekir.
4. Yönetim, örgüt üyelerinin insan ilişkin değil
örgüte ilişkin problemleriyle ilgilenmelidir.
5. Bireysel verimliliği artırmak örgütsel verimliliği artıracağı için her işçinin belli bir işte
uzmanlaşması sağlanmalıdır.
6. Örgütün karar ve otorite mekanizması en
üst kademe yöneticisinde toplanmalıdır. Bu
yönetici gerekli görürse kısmi yetki devri
yapabilmelidir.
7. Yönetim fonksiyonları, insan ve çevre unsurunu dikkate almadan her koşulda geçerli
bilimsel prensiplere uygun olarak yerine getirilmelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 74

........................... çalıştığı yerlerde yapmış olduğu gözlem ve araştırmalarını “İşletmelerin Bilimsel Yönetimi” isimli kitapta toplamış, işten kaytarmayı ve bunun sebep olduğu üretim kısıtlanması ile yönetimin işlevlerinin belirlenmesini bilimsel yöntemlerle anlatmıştır.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi en doğru biçimde tamamlar?

K. Marx

H. Ford

H. Fayol

F. W. Taylor

M. Weber

Açıklama:

Çalıştığı yerlerde yapmış olduğu gözlem ve araştırmalarını “İşletmelerin Bilimsel
Yönetimi” isimli kitapta toplayan F. W. Taylor eserinde, işten kaytarmayı ve bunun sebep olduğu üretim kısıtlanması ile yönetimin işlevlerinin belirlenmesini bilimsel yöntemlerle anlatmıştır. Bu kitapta “bir işi en iyi nasıl yapılır” ve “üretimde israf ve kayıplar azaltılarak verimlilik nasıl artırılır” sorularının cevapları aranmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Birlik - beraberlik
Adil muamele
Disiplin
Yönetim birliği

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri H. Fayol'un tanımladığı "süreç ilkeleri" arasındadır?

Yalnız II

I ve IV

II ve IV

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Yönetime ilişkin 14 ilke belirleyen Fayol, bu ilkelerin esnek ve ihtiyaçlara uygun olması gerektiğini belirtmiştir. Günümüzde de hâlen kullanılan ve yapısal ilkeler, süreç ilkeleri ve sonuçsal ilkeler olarak sınıflandırmıştır. II ve III nolu ilkeler süreç ilkeleri arasında yer alırken, I nolu ilke Sonuç ilkeleri, IV nolu ilke de yapısal ilkeler arasında yer alır.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi M. Weber'in Bürokrasi yaklaşımından ayrışmaktadır?

Bürokrasi, devletin hukuk kurallarını akla uygun şekilde uygulayabildiği yapıdır.

Geleneksel, karizmatik ve yasal/meşru yetki olmak üzere üç yetki türü vardır.

Fonksiyonel uzmanlaşmaya dayanan bir iş bölümü mevcut olmalıdır.

Örgütteki her şey kanuni olmalı, kurallara uygun yürütülmelidir.

Tembelliğin ve işten kaytarmaların önlenmesi için disiplin ve ceza sistemi uygulanmalıdır.

Açıklama:

E seçeneği H. Fayol tarafından ileri sürülen bir görüştür. Diğer tüm seçenekler M. Weber'in Bürokrasi Yaklaşımında ileri sürdüğü görüşleridir.

Doğru Cevap: E

Soru 77

H. Fayol
H. Lee Gant
K. Levin
D. McGregor
F. W. Taylor

Yukarıda verilen isimlerden hangileri yönetimde Klasik Yönetim Yaklaşımının temsilcileri arasındadır?

I ve IV

II ve III

III ve IV

II, III ve IV

I, II ve V

Açıklama:

H. Fayol, H. Lee Gant ve F. W. Taylor Klasik Yönetim Yaklaşımının temsilcilerindendir. K. Levin ve D. McGregor ise Neo-Klasik Yönetim Yaklaşımına temel oluşturan araştırmaları yapan isimlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi klasik yönetim yaklaşımına yöneltilen eleştirilerden biri değildir?

Örgütlerde insana önem vermemesi, ikinci plana atması.

İnsan unsurunu sadece ekonomik değil, bireysel bazı ihtiyaçları olan varlık olarak görmesi.

Örgütü mekanik bir sistem olarak görmesi.

İnsanı bencil, kendi çıkarlarını önceleyen varlık olarak görmesi.

Bireylerin inisiyatifiler kullanma durumlarının olmaması.

Açıklama:

Klasik yaklaşım örgütü bireyin önüne koymakta, dolayısıyla ona belli durumlarda inisiyatif kullanmasına izin vermemekte, insanı salt ekonomik bir unsur olarak görmekte.

Doğru Cevap: B

Soru 79

Örgütlerde aydınlatma düzeylerinin verimlilik üzerindeki etkilerinin incelendiği araştırma aşağıdakilerden hangisidir?

Kurt Lewin’in Önderlik Araştırması ve Güç Analizi

Harwood İmalat İşletmeleri Araştırması

Hawthorne Araştırmaları

Yankee City Araştırmaları

Tavistock Enstitüsü Araştırmaları

Açıklama:

Hawthorne araştırmaları toplamda altı çalışmanın birleşiminden oluşur. Bu çalışmaların ilkinde
ışıklandırma deneyleri yapılmış ve bu sayede ışık düzeyindeki artış veya azalışın verimlilik üzerindeki etkileri gözlemlenmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 80

......................'in örgüt yapısı ile ilgili geliştirdiği bir diğer kavram ‘’ortak eleman’’ kavramıdır. Ortak eleman organizasyon yapısının, kişiler arası ilişkiler yerine gruplar arası ilişkiler olarak ele alınmasını öngörür.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi en doğru biçimde tamamlar?

D. McGregor

G. V. Homans

C. Argyris

R. Likert

H. E. Simon

Açıklama:

R. Likert'in örgüt yapısı ile ilgili geliştirdiği bir diğer kavram ‘’ortak eleman’’ kavramıdır. Ortak eleman organizasyon yapısının, kişiler arası ilişkiler yerine gruplar arası ilişkiler olarak ele alınmasını öngörür.

Doğru Cevap: D

Ünite 2

Soru 1

Organizmanın çevreye uyum sağlama ve arzu edilen duruma erişebilmesi için yaşamı boyunca devam eden bir bilgi edinme sürecine ne ad verilir?

Öğrenme

Eğitim

Örgüt

Değişim

Gelişim

Açıklama:

Tamamlandı
Organizmanın çevreye uyum sağlama ve arzu edilen duruma erişebilmesi için yaşamı boyunca devam eden bir bilgi edinme sürecine öğrenme denir. Cevap A.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi örgütsel öğrenme ile ilgili değildir?

Örgütün daha etkili faaliyet gösterebilmesi, sürekli olarak değişmesi, gelişmesidir.

Bilgideki değişim; söz konusu bilgiye eklemelerde bulunma, dönüştürme ya da eksiltmedir.

Hataların belirlenmesi ve düzeltilmesi sürecidir.

Örgütün, tecrübelerine dayanarak performansını geliştirme kapasitesi veya süreçleridir.

Kısa vadede bilgiyi öğrenme sürecidir.

Açıklama:

Tamamlandı.
Örgütsel öğrenme,
• örgütün daha etkili faaliyet gösterebilmesi,
sürekli olarak değişmesi, gelişmesidir (Senge, 1997).
• bilgideki değişim; söz konusu bilgiye eklemelerde bulunma, dönüştürme ya da eksiltmedir.
• örgütün, tecrübelerine dayanarak performansını geliştirme kapasitesi veya süreçleridir (Dibella vd. 1996).
• hataların belirlenmesi ve düzeltilmesi sürecidir (Argyris ve Schön, 1996).
• uzun vadede bilgiyi tutma, bilgi oluşumunu destekleme ve sürekli dönüşümü gerçekleştirme (Aydınlı, 2005)
Doğru cevap E.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi bireysel öğrenme unsurlarından biridir?

Toplu deneyimler

Norm ve değerlerin kollektif olarak yeniden ele alınması ve geliştirilmesi

Deneme-yanılma sonucu oluşan davranış değişiklikleri

Bilgi ve değer temelleri

Norm koruyucu talimatlar

Açıklama:

Tamamlandı.
BİREYSEL ÖĞRENME
UNSURLARI
Kişisel deneyimler
Zihinsel çerçeve değişimi
Deneme-yanılma sonucu oluşan davranış değişiklikleri
Bireysel düşünce ve fikirler
Doğru cevap C.

Doğru Cevap: C

Soru 4

I. Bilgiyi Edinmek
II. Bilginin Yayılması
III. Bilginin Yorumlanması
IV. Bilginin Saklanması ve Yeniden Değerlendirilmesi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri örgütsel öğrenme sürecinin aşamaları arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I,II,III

II,III,IV

I,II,III,IV

Açıklama:

Tamamlandı.
I. Bilgiyi Edinmek
II. Bilginin Yayılması
III. Bilginin Yorumlanması
IV. Bilginin Saklanması ve Yeniden Değerlendirilmesi
Tamamı örgütsel öğrenme sürecinin aşamalarıdır. Doğru cevap E.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Örgüt içerisindeki uyumsuzlukların ve yanlışlıkların mevcut politika ve değerlerde değişiklik yapmadan bulunması ve düzeltilmesine ne ad verilir?

Örgütsel öğrenme

Eğitim

Öğrenme

Tek döngülü öğrenme

Norm

Açıklama:

Tamamlandı
Örgüt içerisindeki uyumsuzlukların ve yanlışlıkların mevcut politika ve değerlerde değişiklik yapmadan bulunması ve düzeltilmesine tek döngülü öğrenme denir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Olayları ve olaylar arasında kurulan ilişkiyi bütünsel olarak görebilme becerisi Senge'nin hangi örgütsel öğrenme disiplinini açıklar?

Zihni Modeller

Kişisel Ustalık

Paylaşılan Vizyonun Oluşturulması

Takım Hâlinde Öğrenme

Sistem Düşüncesi

Açıklama:

Tamamlandı.
Sistem düşüncesi, olayları ve olaylar arasında kurulan ilişkiyi bütünsel olarak görebilme becerisidir.
Doğru cevap E.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Üretim Yönetiminde Esneklik Vardır.

Emek Yoğundur

Kaliteyi ve Miktarı Ölçme İmkanı Sınırlıdır.

Pazara Yakındır.

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri hizmet işletmelerinin özelliklerindendir?

Yalnız I

I,II

II,III,IV

II,IV

I,II,III,IV

Açıklama:

Tamamlandı.

Üretim Yönetiminde Esneklik Yoktur

Emek Yoğundur

Kaliteyi ve Miktarı Ölçme İmkanı Sınırlıdır.

Pazara Yakındır.

Doğru cevap C.
II,III,IV

Doğru Cevap: C

Soru 8

Huber’in Örgütsel Öğrenme Yaklaşımı'nın aşamalarından biri değildir?

Bilginin edinimi

Bilginin dağıtımı

Bilginin yorumlanması ve anlamlandırılması

Bilginin saklanması ve yeniden değerlendirilmesi

Bilginin paylaşılması

Açıklama:

Tamamlandı.
Huber’in modeli dört aşamadan oluşur.
Bunlar:
(1) bilginin edinimi;
(2) Bilginin dağıtımı;
(3) Bilginin
yorumlanması ve anlamlandırılması;
(4) Bilginin saklanması ve yeniden değerlendirilmesidir.
Doğru cevap E.

Doğru Cevap: E

Soru 9

İkincil öğrenmenin konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Örgütün kuralları ve değerleri

Örgütün stratejisi

Örgütün vizyonu

Örgütün misyonu

Örgütün normları

Açıklama:

Tamamlandı
İkincil öğrenmenin konusu örgütün kuralları ve değerleridir.
Doğru cevap A.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Örgütün geçmişe dair depoladığı ve gerektiğinde bugünkü kararları ile ilişkilendirebildiği enformasyona ne ad verilir?

Örgütsel hafıza

Bilgi

Örgütsel öğrenme

Kültür

Vizyon

Açıklama:

Tamamlandı.
Örgütün geçmişe dair depoladığı ve gerektiğinde bugünkü kararları ile ilişkilendirebildiği enformasyona örgütsel hafıza denir.
Doğru cevap A.

Doğru Cevap: A

Soru 11

I-Formel bir dil içinde kodlanabilirler.
II-İletişimi zor olan bilgilerdir.
III-Bireylerin faaliyetlerinde ortaya çıkabilirler.
IV-Kitaplardan ve teknik tanımlardan edinilebilirler.
V-Gözlemler, pratikler ve taklitler sonucu öğrenilir.
Yukarıdakilerden hangiler örtük bilgilerin özellikleri arasında yer alır?

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

II, III ve V

III, IV ve V

Açıklama:

Bilgi ve öğrenme için yaygın olarak kabul gören iki tanım vardır. Bunlar açık ve örtük bilgilerdir. Açık bilgiler formel bir dil içinde kodlanabilen ve aktarılabilen bilgilerdir. Bu tür bilgiler kitaplardan, teknik tanımlamalardan edinilebilir. Örtük bilgiler ise bunun tersi olarak, kodlanması veya iletişimi zor olan bilgilerdir. Bireylerin aklında derinlerde yer alan yalnızca faaliyetler, bağlantılar ve farklı bağlamlarda ortaya çıkabilen bilgi türüdür. Bu tür bilgi gözlemler, pratikler ve taklitler sonucu edinilir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

I-Bireysel düzeyde öğrenme
II-Grup düzeyinde öğrenme
III-Yönetim düzeyinde öğrenme
IV-Organizasyon düzeyinde öğrenme
V-Küresel düzeyde öğrenme
Yukarıdakilerden hangileri öğrenen örgütlerde gerçekleşen öğrenme olayının kademelerini oluşturmaktadır?

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

II, IV ve V

III, IV ve V

Açıklama:

Öğrenme olayı genel olarak üç kademede gerçekleşir. Bunlar bireysel düzeyde öğrenme, grup düzeyinde öğrenme ve organizasyon düzeyinde öğrenmedir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

I-Öğrenen örgütte müşteri memnuniyeti esastır.
II-Öğrenen örgütte süreçlerde radikal değişimler hedeflenir.
III-Öğrenen örgütte öğrenme örgütün bütününde yaşanır.
IV-Öğrenen örgütte sinerji ve takım ruhu her yere yansır.
V-Öğrenen örgütte herkes bilgiye kolaylıkla ulaşır.
Yukarıdakilerden hangileri öğrenen örgüt özellikleri arasında yer almaktadır?

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

II, IV ve V

III, IV ve V

Açıklama:

Öğrenme örgütün bütününde yaşanır. Örgüt sanki tek bir beyinmiş gibi düşünülür. Öğrenen organizasyonlarda aktif bir sinerji vardır ve takım ruhu her yere yansır. Örgütün çalışanlarının tamamı örgüt içindeki bilgiye kolaylıkla erişebilirler. Müşteri memnuniyeti Toplam Kalite Yönetimi, süreçlerde radikal değişimler yeniden yapılanma gibi uygulamaların başat özellikleri arasında yer alır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Bir kurum yöneticisi üst yönetim takımı ile yaptığı toplantıda "bireysel öğrenmeden örgütsel öğrenmeye geçiş önemli adımlar attıklarını ancak elde edilen öğrenmelerin daha sonra kullanılması konusunda örgütsel hafıza oluşturulmasında sorunlar olduğunu" belirtmiştir. Yönetici bireysel öğrenme ile örgütsel öğrenme arasında yer alan köprüde öne çıkan yapı taşlarından hangisi ile sorunlar yaşanıldığını ifade etmiştir?

İleetişim

Şeffaflık

Entegrasyon

Paylaşılan vizyon

Kültür

Açıklama:

Örgütsel öğrenme bireysel öğrenmeden başlayarak örgütsel öğrenme düzeyine gelmektedir. Bu iki öğrenme düzeyi arasında bir köprü yer almakta ve sözü edilen köprüde üç faktör dikkat çekmekte. Bunlar şeffaflık, iletişim ve entegrasyondur. Bu üç yap taşı bireysel öğrenmeyle kollektif öğrenme arasındaki bağı kurar. Bu bağ öncelikle iletişimle kurulur. İletişim, kişiler arası bilgi akışını sağlar ve iletişimin kuvveti kişileri arasında kurulan sağlam ilişkilerle belirlenir. Kurulan bu iletişimin sonucu çalışanların öğrendiklerini örgüt ile paylaşarak bilgiyi yayması şeffaflıktır. Son olarak bilgilerin birleştirilmesi ve bir örgüt hafızası kurulması da entegrasyon ile olur. Örnek olayda yöneticinin kurumsal hafıza ile ilgili sorun yaşadıklarını belirtmesi entegrasyon ile ilgilidir. Doğru Yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Bir işletmenin bulunduğu çevreyi analiz etmesi ve uyum sağlamak için atacağı adımları belirlemesi ile ilgili boyutları içeren örgütsel öğrenmeyi geliştiren faktör hangisidir?

Paylaşılan vizyon

Kültür

Strateji

Organizasyon yapısı

Teknoloji

Açıklama:

Strateji sayesinde örgütler çevrelerini analiz eder ve anlarlar. Böylece çevreye uyumlanmak için ve hedeflerini gerçekleştirmek için atacakları adımları planlarlar. Dolayısıyla örgütlerin stratejisi örgütlerin öğrenme kapasitesini belirleyen faktörler arasında yer alır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

I-Yüksek tabakalaşma
II-Düşük merkezileşme
III-Yüksek uzmanlaşma
IV-Yüksek resmileşme
V-Yüksek iş doyumu
Yukarıda verilen mekanik ve organik örgüt özelliklerinden hangileri örgütsel öğrenmeyi destekler ve geliştirir?

I, II ve III

I, III ve V

II, III ve V

II, IV ve V

III, IV ve V

Açıklama:

Çalışanların katı kural ve prosedürlerle kendilerini kısıtlamadığı, karar verme süreçlerinin esnek ve fikir birliğine dayalı olduğu, çalışanlarını korkmadan düşünmeye ve üretmeye yönelten yapılar olan organik organizasyon yapıları örgütsel öğrenmeyi destekler ve geliştirir. Dolayısıyla yüksek uzmanlaşma, düşük merkezileşme ve yüksek iş doyumu organik organizasyon özellikleri olarak örgütsel öğrenmeyi destekleyici niteliktedir. Doğru Yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Bilginin örgüt üyeleri tarafından anlamlandırıldığı ve kurallı bilgiye dönüştürüldüğü örgütsel öğrenme süreci aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Bilgiyi edinmek

Bilginin Yayılması

Bilginin yorumlanması

Bilginin saklanması

Bilginin yeniden değerlendirilmesi

Açıklama:

Örgütsel öğrenme süreci bilginin edimiyle başlar, bilginin yayılmasıyla devam eder. Bunu bilginin yorumlanması ve anlamlandırılması ve son olarak depolanarak bilgiye tekrar erişim ile son bulur. Bilginin örgüt üyeleri tarafından çözümlenmesi ve anlamlandırılması bilginin yayılmasından sonra gelen önemli aşamalardan biridir. Bu aşamada çözümlenen bilgiye kurallı bilgi denir. Yani bilgiyi sadece elde etmek önemli değildir. Bu bilginin faydalı olması için kişiler tarafından anlaşılması, yorumlanması ve çözülmesi de gerekir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

I-Temel amaç öğrenme becerisinin geliştirilmesidir.
II-Öğrenmenin konusu örgütün kuralları ve değerleridir.
III-Soruna neden olan faktörlerin incelenmesini içerir.
IV-Uyumsuzluklar politikalarda değişiklik yapmadan düzeltilir.
V-Öğrenmeyi kolaylaştıran stratejilerin üretilmesine odaklanılır.
Yukarıdakilerden hangileri örgütsel öğrenme düzeylerinden ikincil öğrenmenin özellikleri arasında yer almaktadır?

I, II ve IV

I, II ve V

II, III ve IV

II, III ve V

III, IV ve V

Açıklama:

İkincil öğrenmenin temel amacı örgütte öğrenme becerisinin gelişmesidir. İkincil öğrenmenin konusu örgütün kuralları ve değerleridir. Bir örgüt ikincil öğrenme yaptığı zaman üyeleri örgütsel öğrenmenin veya öğrenme başarısızlığının önceki örnekleri üzerine düşünür ve onları sorgular. Öğrenmeyi neyin kolaylaştırdığını veya engellediğini keşfederler, yeni öğrenme stratejileri kurarlar, bu stratejileri üretirler, ürettiklerini değerlendirir ve genelleştirirler. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

"Tek tek ağaçlara bakmak yerine ormanı görebilmeyi" ifade eden Senge'nin örgütsel öğrenme disiplini aşağıdakilerden hangisidir?

Kişisel ustalık

Zihni modeller

Paylaşılan vizyonun oluşturulması

Takım halinde öğrenme

Sistem düşüncesi

Açıklama:

Sistem düşüncesi olayları ve olaylar arasında kurulan ilişkiyi bütünsel olarak görebilme becerisidir. Bireyler içinde bulundukları karmaşık durumları bütüncül bir bakış açısıyla görebildiklerinde, neden sonuç ilişkilerini doğru kurabildiklerinde genel yapıyı daha kolay çözerler. Sistem düşüncesi örgütün, farklılaşmış parçalardan oluştuğunu fakat bu parçaların birbirine bağlı olduğunu ve bu parçaların birbirini güçlendiren sinerjik etkiyle tüm parçaların toplamından çok daha güçlü ve büyük olduğunu gösterir. Tek tek ağaçlara odaklanmak yerine ormanı görebilmek sistem düşüncesinin yansımasıdır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Örgütte çalışanların sadece kendi işine odaklanması, örgüt bütünlüğü içinde rolünü kavrayamaması ve örgütsel amaçları göz ardı etmesine neden olan örgütsel öğrenmeyi engelleyen faktör hangisidir?

Pozisyon ve kişisel kimlik anlayışı

Düşmanı dışarıda arama zihniyeti

Olaylara takılıp kalma alışkanlığı

Tecrübeyle öğrenme

Örgütlerde değişime olan direnç

Açıklama:

Pozisyon ve Kişisel Kimlik Anlayışı: işletmelerde bazı çalışanlar işlerine öylesine odaklanmışlardır ki, işiyle kendi kimliklerini özdeşleştirirler. Bu durumda çalışanlar kendilerini, yalnızca günlük yaptıkları işlere odaklı olarak tarif eder. Bunun yanında kendilerine öğretilen işlerden başka yeni bir iş yapmazlar. Bu da çalışanların örgütün ana amacını göz ardı edip sadece kendi günlük işlerine odaklanmasına neden olur. Bu da çalışanın kendi değerini fark etmemesi, aldığı iş pozisyonu önemsiz görmesine ve sorumluluk duygusunun azalmasına neden olur. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Kitaplardan, teknik tanımlamalardan edinilebilen ve formel bir dil içinde kodlanabilen ve aktarılabilen bilgilere ne ad verilir?

Yarı kapalı bilgi

Örtük bilgi

Açık bilgi

Yarı açık bilgi

Yaygın bilgi

Açıklama:

Açık bilgiler, formel bir dil içinde kodlanabilen ve aktarılabilen bilgilerdir. Bu tür bilgiler kitaplardan, teknik tanımlamalardan edinilebilir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Öğrenen örgütlerin özelliklerinle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Örgüt içerisinde yaratıcılık desteklenir ve önemlidir.

Öğrenen örgütler değişen koşullara yavaşça adapte olabilirler.

Örgüt kültürü hem bireysel hem de grup düzeyinde öğrenmeyi destekler.

Öğrenme örgütün bütününde yaşanır.

Sürekli gelişme bilinci tüm örgüt üyelerini etkiler.

Açıklama:

Öğrenen örgütler değişen koşullara hızla adapte olabilirler. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Bir toplumu ve örgütleri şekillendiren temel değerler, varsayımlar ve yaklaşımlara ne ad verilir?

Vizyon

Strateji

Kültür

Misyon

Çevre

Açıklama:

Kültür, bir toplumu ve örgütleri şekillendiren temel değerler, varsayımlar ve yaklaşımlardır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi mekanik organizasyon yapısının özelliklerinden biridir?

Yüksek karmaşıklık

Düşük merkezileşme

Yüksek iş doyumu

Düşük resmileşme

Yüksek verimlilik

Açıklama:

Mekanik organizasyon yapısının özellikleri şunlardır: a) Düşük karmaşıklık, b) Yüksek merkezileşme, c) Yüksek resmileşme, d) Yüksek tabakalaşma, e) Düşük düzeyde yeniliklere uyum, f) Eğitimsel sonuçlarda yüksek üretim, g) Yüksek verimlilik, h) Düşük iş doyumu. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi organik organizasyon yapısının özelliklerinden biridir?

Düşük karmaşıklık

Yüksek merkezileşme

Düşük tabakalaşma

Yüksek verimlilik

Düşük iş doyumu

Açıklama:

Organik organizasyon yapısının özellikleri şunlardır: a) Yüksek karmaşıklık, b) Düşük merkezileşme, c) Düşük resmileşme, d) Düşük tabakalaşma, e) Yüksek düzeyde yeniliklere uyum, f) Eğitimsel sonuçlarda düşük üretim, g) Düşük verimlilik, h) Yüksek iş doyumu. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Örgütsel öğrenmeyi engelleyen faktörle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Düşmanı dışarıda arama zihniyeti

Olaylara takılıp kalma alışkanlığı

Gevşek örgüt yapısı

Tecrübeyle öğrenme

Yöneticilerle ilgili sorunlar

Açıklama:

Örgütsel öğrenmeyi engelleyen faktörler şunlardır. 1- Pozisyon ve Kişisel Kimlik Anlayışı 2- Düşmanı Dışarıda Arama Zihniyeti 3- Olaylara Takılıp Kalma Alışkanlığı 4- Yavaş Değişimlerin önemsenmemesi 5- Tecrübeyle öğrenme 6- Yöneticilerle İlgili Sorunlar 7- Geçmişin Başarılarına Sığınma Alışkanlığı 8- Katı örgüt Yapısı 9- Örgütlerde Değişime Olan Diren. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

I- Bilginin yorumlanması
II- Bilginin yayılması
III- Bilgiyi edinmek
IV- Bilginin saklanması ve yeniden değerlendirilmes
Yukarıda örgütsel öğrenme sürecinin döngüsüne ilişkin verilen ifadeler aşağıdaki sıralamalardan hangisinde doğrudur?

I, II, III, IV

IV, II, I, III

II, IV, III, I

III, II, I, IV

II-I-III-IV

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 28

I- Eylemler
II- Uygulamayı yönlendiren kural ve değerler
III- Norm dışındakiler ve hatalar
IV- Uyum - Uyumsuzluk
Yukarıda çift döngülü öğrenmenin döngüsüne ilişkin verilen ifadeler aşağıdaki sıralamalardan hangisi doğrudur?

II, I, III, IV

III, IV, II, I

I, II, III, IV

II, I, IV, III

III, II, I, IV

Açıklama:

Çift döngülü öğrenme; uygulamayı yönlendiren kural ve değerler, eylemler, norm dışındakiler, hatalar, uyum/uyumsuzluk döngüsü içinde devam eder. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Öğrenmenin gerçekleşmesi sonucunda davranış değişikliğinin de olması gerektiğini savunan örgütsel öğrenme yaklaşım öncüsü kimdir?

Weber

Huber

Argris

Senge

Schon

Açıklama:

Senge, öğrenme gerçekleştiğinde sonucunda davranış değişikliği de olmasını bekler. Senge’ye göre bir bilgiyi edinmek onun öğrenildiği anlamına gelmez. Bir bilgi gerçekten öğrenildiğinde sonunda bir davranış değişikliği gerçekleşmesi beklenir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Hizmet işletmelerinin niteliğine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Hizmet saklanamaz.

Hizmetin yaşam süresi olmaz.

Hizmet her zaman ölçülür.

Hizmet talebe göre verilir.

Hizmet bir nesne değil sergilenen bir performanstır.

Açıklama:

Hizmet işletmelerinin nitelikleri şunlardır: • Verilen hizmet genellikle ölçülemez. Bu nedenle dinamik bir özelliğe sahiptir. • Hizmet saklanamaz veya stoklanamaz. Hizmetin tekrarını almak mümkündür ancak aynı hizmeti saklamak ve daha sonra kullanmak mümkün değildir. • Hizmetin sunumu gerçekleşmeden kalitesini değerlendirmek mümkün değildir. • Hizmetin yaşam süresi olmaz. Hizmet sunulduğu anda tüketilmelidir. • Hizmet bir nesne değil sergilenen bir performanstır. • Hizmetin sunumunda insan unsuru önemlidir. Çoğu hizmetin kalitesi onu sunanın uzmanlığıyla doğrudan ilişkilidir. • Hizmet talebe göre verilir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 31

I. Her üye öğrenmenin örgüt açısından ne kadar önemli olduğunu kavramıştır.
II. Örgüt içerisinde yaratıcılık desteklenir ve önemlidir.
III. Yalnızca örgütün yöneticileri örgüt içinde bilgiye kolaylıkla erişebilirler.
IV. Örgüt kültürü toplumsal düzeyde öğrenmeyi destekler.
Öğrenen örgütlerin özelliklerine ilişkin yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I ve II

I ve III

I ve IV

II ve III

II ve IV

Açıklama:

Öğrenen örgütlerde her üye öğrenmenin örgüt açısından ne kadar önemli olduğunu kavramıştır. Örgüt içerisinde yaratıcılık desteklenir ve önemlidir. Örgütün çalışanlarının tamamı örgüt içindeki bilgiye kolaylıkla erişebilirler. Örgüt kültürü hem bireysel hem de grup düzeyinde öğrenmeyi destekler. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi bireysel ve örgütsel öğrenme arasındaki köprüde yer alan unsurlardan biridir?

Kişisel deneyimler

Şeffaflık

Bilgi ve değer temelleri

Norm koruyucu talimatlar

Zihinsel çerçeve değişimi

Açıklama:

Örgütsel öğrenme bireysel öğrenmeden başlayarak örgütsel öğrenme düzeyine gelmektedir. Köprüde üç faktör dikkat çekmekte. Bunlar şeffaflık, iletişim ve entegrasyondur. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi örgütsel öğrenmeyi geliştiren faktörlerden biridir?

Pozisyon ve kişisel kimlik anlayışı

Tecrübeyle öğrenme

Kültür

Yavaş değişimlerin önemsenmemesi

Geçmişin başarılarına sığınma alışkanlığı

Açıklama:

Kültür örgütsel öğrenmeyi geliştiren faktörlerden biridir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi örgütsel öğrenmeyi engelleyen faktörlerden biridir?

Paylaşılan vizyon

Strateji

Çevresel faktörler

Pozisyon ve kişisel kimlik anlayışı

Organizasyon yapısı

Açıklama:

Pozisyon ve kişisel kimlik anlayışı örgütsel öğrenmeyi engelleyen faktörlerden biridir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Toplantılar, sosyal etkinlikler ve eğitimlerden örgütsel öğrenme sürecinin özellikle hangi aşamasında yararlanılır?

Bilgiyi edinmek

Bilginin yayılması

Bilginin yorumlanması

Bilginin saklanması

Bilginin yeniden değerlendirilmesi

Açıklama:

Bilginin örgüte yayılması da toplantılarla, sosyal etkinliklerle, mail yoluyla, sözle, verilen eğitimlerle, düzenlenen turlarla vb. şekillerde yapılabilir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Temel amacı örgütte öğrenme becerisinin gelişmesi olan, örgütün kuralları ve değerlerini konu edinen örgütsel öğrenme düzeyi aşağıdakilerden hangisidir?

Tek döngülü öğrenme

Çift döngülü öğrenme

İkincil öğrenme

Kalıcı öğrenme

Sosyal öğrenme

Açıklama:

İkincil öğrenmenin temel amacı örgütte öğrenme becerisinin gelişmesidir. İkincil öğrenmenin konusu örgütün kuralları ve değerleridir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Huber'in örgütsel öğrenme modelinde yer alan aşamalardan biridir?

Sistem düşüncesi

Kişisel ustalık

Paylaşılan vizyon

Bilginin dağıtımı

Zihni modeller

Açıklama:

Huber’e göre örgütsel öğrenme bir bilgi işleme sürecidir. Huber’in modeli dört aşamadan oluşur. Bunlar: (1) bilginin edinimi; (2) Bilginin dağıtımı; (3) Bilginin yorumlanması ve anlamlandırılması; (4) Bilginin saklanması ve yeniden değerlendirilmesidir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Senge'nin örgütsel öğrenme disiplinlerinden hangisi olayları ve olaylar arasında kurulan ilişkiyi bütünsel olarak görebilme becerisini kapsar?

Kişisel ustalık

Paylaşılan vizyon

Takım halinde öğrenme

Zihni modeller

Sistem düşüncesi

Açıklama:

Senge'nin örgütsel öğrenme disiplinlerinden sistem düşüncesi olayları ve olaylar arasında kurulan ilişkiyi bütünsel olarak görebilme becerisidir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

I. Üretim yönetiminde esneklik vardır.
II. Emek yoğundur.
III. Kaliteyi ve miktarı ölçme imkanı sınırlıdır.
IV. Pazara uzaktır.
Hizmet işletmelerinin özelliklerine ilişkin olarak yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I ve II

I ve III

I ve IV

II ve III

II ve IV

Açıklama:

Hizmet işletmelerinin özelliklerine ilişkin olarak üretim yönetiminde esneklik yoktur. Emek yoğundur. Kaliteyi ve miktarı ölçme imkanı sınırlıdır. Pazara yakındır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

I. Sağlık hizmetlerinin arzı ucuzdur.
II. Sağlık hizmetleri dışsal hizmetlerdir.
III. Sağlık hizmetlerinin talebi tüketici tarafından belirlenir.
IV. Sağlık hizmetlerinin ikamesi yoktur.
Sağlık hizmetlerinin özelliklerine ilişkin verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I ve II

I ve III

I ve IV

II ve III

II ve IV

Açıklama:

Sağlık hizmetlerinin özelliklerine ilişkin olarak sağlık hizmetlerinin arzı pahalıdır. Sağlık hizmetleri dışsal hizmetlerdir. Sağlık hizmetlerinin talebi tüketici tarafından belirlenmez. Sağlık hizmetlerinin ikamesi yoktur. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Ünite 3

Soru 1

Yeniliğin girdileri ....... ve ........özellikler taşır.
Yukarıda verilen boşluklara gelebilecek en uygun kelime grubu aşağıdakilerden hangisidir?

kavramsal/gerçekçi

maddesel/gerçekçi

kazançlı/gelir artıcı

somut/soyut

soyut/kavramsal

Açıklama:

Yeniliğin girdileri somut (dokunulabilen) ve soyut (dokunulamayan) özellikler taşır

Doğru Cevap: D

Soru 2

Dokunulamaz aktifler, çoğunlukla ekonomi literatüründe aşağıdaki hangi tanım ile isimlendirilir?

Bilgi aktifleri

Çalışma aktifleri

Somut aktifler

Soyut aktifler

Entelektüel aktifler

Açıklama:

Dokunulamaz aktifler çoğunlukla ekonomi literatüründe “bilgi aktifleri” olarak, işletme yönetimi literatüründe ise entelektüel aktifler olarak isimlendirilir.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Dokunulamaz aktifler, çoğunlukla işletme yönetimi literatüründe aşağıdaki hangi tanım ile isimlendirilir?

Kazançlı aktifler

Çalışan aktifler

Somut aktifler

Bilgi aktifleri

Entelektüel aktifler

Açıklama:

Dokunulamaz aktifler çoğunlukla ekonomi literatüründe “bilgi aktifleri” olarak, işletme yönetimi literatüründe ise entelektüel aktifler olarak isimlendirilir.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Yeniliğin anahtar girdisi aşağıdakilerden hangisidir?

Strateji

Kalite çemberi

Bilgi

Ürün

Süreç

Açıklama:

Yeniliğin anahtar girdisi bilgidir. Yenilik, yaratıcı faaliyetlerde bilginin kullanılmasını ifade eder

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi yeniliğin gerçekleşmesi gerekli ihtiyaçlardan biri değildir?

Pazar

Coğrafya

Teknoloji

Araçlar

Kaynak

Açıklama:

Yenilik mevcut durumda, kaynaklar, araçlar, teknolojiler, araçlar ve pazarlar ile ihtiyaçlar bilinmeden gerçekleştirilmez.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi yeniliğin özelliklerinden biri değildir?

Yenilik, ekonomik değer yaratma amaçlı faaliyetlerden oluşur

Yeniliğin anahtar girdisi bilgidir. Yenilik, yaratıcı faaliyetlerde bilginin kullanılmasını ifade eder

Yenilik süreci öngörülen bir süreçtir

Yeniliğin girdileri somut (dokunulabilen) ve soyut (dokunulamayan) özellikler taşır

Yenilik beraberinde riskleri de getirir

Açıklama:

Yenilik, ekonomik değer yaratma amaçlı faaliyetlerden oluşur
Yeniliğin anahtar girdisi bilgidir. Yenilik, yaratıcı faaliyetlerde bilginin kullanılmasını ifade eder
Yeniliğin girdileri somut (dokunulabilen) ve soyut (dokunulamayan) özellikler taşır
Yenilik beraberinde riskleri de getirir

Doğru Cevap: C

Soru 7

Ticari bir değer elde etmek için ortaya konan bilimsel uygulamalara ...... denir.
Yukarıda verilen tanımda boş bırakılan alana gelecek kelime aşağıdakilerden hangisidir?

İnnovasyon

Araç

Teknoloji

Strateji

Ürün

Açıklama:

Ticari bir değer elde etmek için ortaya konan bilimsel uygulamalara teknoloji dedir. Bir başka deyişle teknoloji üretim faaliyetinde bulunurken işletmelerin
kullandığı yol ve yöntemler veya insnaların çevrelerini değiştirmek üzere kullandığı tekniklerdir

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi örgütlerde yaratıcılığı artıracak genel özelliklerden biri değildir?

Verilen eğitimlerle çalışanların yaratıcılıklarını geliştirme

Çalışanları yeni fikirler üretebilmeleri için cesaretlendirme

İşe alımda adayların yaratıcılık özellikleri olup olmadığını gözlemleme

Örgüt yapısının ve örgüt kültünün yaratıcılığı destekleyecek hale getirilmesi

İstihdam olanaklarının artırılması

Açıklama:

Örgütlerde yaratıcılığı artıracak dört genel özellik vardır. Bunları şöyle özetleyebiliriz:
• Çalışanları yeni fikirler üretebilmeleri için cesaretlendirme,
• Verilen eğitimlerle çalışanların yaratıcılıklarını geliştirme,
• İşe alımda adayların yaratıcılık özellikleri olup olmadığını gözlemleme
• Örgüt yapısının ve örgüt kültünün yaratıcılığı destekleyecek hale getirilmesi.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Piyasaya daha önce var olmamış yani yeni bir ürün ya da hizmetin sunulması inovasyonuna ne ad verilir?

Artımsal

Radikal

Teknolojik

Stratejik

Ar-Ge

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 10

......., mevcut durumda bulunan özellikler veya hedeflenen kullanıma uygun fonksiyonlar gözetilerek, iyileştirilmiş mal veya hizmetin
piyasaya sunulmasıdır.
Yukarıdaki boşluğa gelebilecek en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Artımsal yenilik

Ar-Ge yeniliği

Strateji yeniliği

Ürün yeniliği

Radikal yenilik

Açıklama:

Ürün yeniliği, mevcut durumda bulunan özellikler veya hedeflenen kullanıma uygun fonksiyonlar gözetilerek, iyileştirilmiş mal veya hizmetin
piyasaya sunulmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi yenilik ile karıştırılan kavramlardan biri değildir?

Teknoloji

İnovasyon

Tasarım

Ar-Ge

İcat

Açıklama:

İngilizcedeki innovation kelimesini tam karşılamadığı düşünülerek dilimizde bazen yenilik kavramını “inovasyon” olarak adlandıran kavramlar da bulunmaktadır. Dolayısıyla yenilik ve inovasyon kavramının çoğu zaman eş anlamlı olarak kullanıldığını söyleyebiliriz.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Kullanılan girdi kombinasyonlarının çoğu kez arzu edilen yeniliği ve hasılayı ortaya koymakta yetersiz kalması yeniliğin hangi özelliği ile açıklanabilir?

Yenilik ekonomik değer yaratma amaçlı faaliyetlerden oluşur.

Yenilik süreci karmaşık bir süreçtir.

Yenilikte çıktılar tahmin edilemez.

Yenilik beraberinde riskleri de getiri.

Yeniliğin anahtar çıktısı bilgidir.

Açıklama:

Yenilik beraberinde riskleri de getirir: Kullanılan girdi kombinasyonları çoğu kez arzu edilen
yeniliği ve hasılayı ortaya koymada yetersiz kalır. Yenilik sürecinin başarılı olmaması olasılığı her zaman mevcuttur.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi yeniliğin insanlara yararlarından biridir?

Artan iş fırsatları

Sürdürülebilir büyüme aracı

Pazara rekabetçi girişleri engelleme

Artan müşteri mutluluğu

Artan kar marjı ve gelir

Açıklama:

Insanlara Yararları
- Artan is fırsatları
- Artan ortak, çalısan ve son kullanıcı tatmini
-Enerjik, yaratıcı ve istekli bir çalısma ortamı

Doğru Cevap: A

Soru 14

Avrupa Birliği hangi yıl yayınladığı bir belge ile yenilikçiliği bir politika haline getirmiştir?

2015

2011

2005

2001

1995

Açıklama:

1995 yılında Avrupa Birliği de yayınladığı bir belge ile yenilikçiliği bir politika haline getirmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

İşletmenin mevcut ürününün daha önce var olmadığı yeni pazarlara sunulması aşağıdaki ürün ve hizmet yeniliği türlerinden hangisi ile ilişkilidir?

İşletme için yeni ürün

Dünya için yeni ürün

Mevcut ürün hattında yeni ürün

Mevcut ürünün maliyeti düşürülerek elde edilen yeni ürün

Mevcut ürünün yeniden konumlandırılması

Açıklama:

Mevcut ürünün yeniden konumlandırılması (%7): İşletmenin mevcut ürününün daha önce var olmadığı yeni pazarlara sunulmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Kyoto protokolü aşağıdaki yenilik çeşitlerinden hangisi ile ilişkilidir?

Radikal yenilikler

Süreç yeniliği

Eko-yenilik

Pazarlama yeniliği

Teknolojik

Açıklama:

Kyoto protokolüyle birlikte işletmeler ürün geliştirme süreçlerini daha çevreye duyarlı halde yapacak şekilde stratejilerini belirler ve faaliyetlerinde daha çevreye duyarlı adımlar atar hale gelmişlerdir. Bu protokolle birlikte “yeşil rekabet” bilincinin oturtulması, çevresel sürdürülebilirlik ve işletme harcamalarının dengelenmesi amaçlanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi dışsal yenilik kaynakları arasında yer almaz?

Pazarlar ve müşteriler

Yenilik toplulukları

Rakipler ve tedarikçiler

Ar-Ge birimleri

Stratejik ortaklıklar

Açıklama:

İçsel Yenilik Kaynakları: Yeni fikirlerin doğuşuna öncülük eden kaynaklardan biri de fonksiyonlardır. Özellikle Ar-Ge fonksiyonu yeni fikir üretme ve yenilikleri geliştirmede öncü olsa da bu fikirler her zaman bu fonksiyondan kaynaklı olmayabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Aşağıdaki yenilik stratejilerinden hangisi genellikle Güney Asya’daki işletmeler tarafından benimsenmektedir?

Taklitçi stratejiler

Savunmacı stratejiler

Saldırgan stratejiler

Bağımlı stratejiler

Geleneksel stratejiler

Açıklama:

Taklitçi stratejiyi genellikle Günay Asya’daki işletmelerin benimsediği görülmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdaki yenilik stratejilerinden hangisini benimseyen işletmeler pazarda daha önce akla gelmeyen bir boşluk yakaladığında başarı elde ederler?

Savunmacı stratejiler

Saldırgan stratejiler

Fırsatları izleme stratejileri

Bağımlı stratejiler

Taklitçi stratejiler

Açıklama:

Fırsatçı stratejileri benimseyen işletmeler pazarda daha önce akla gelmeyen bir boşluk yakaladığında, çok karmaşık tasarımlar gerektirmeyen durumlarda ve pazarlarda önemli bir boşluk yakaladıklarında başarı elde ederler.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi sağlık İnovasyonu kapsamında yatak yarasını önlemek üzere geliştirilmiştir?

Stereotaktik radyocerrahi

Elektronik şort

Da Vinci cerrahi sistemi

Sağlık-Net uygulaması

Robotik hemşire

Açıklama:

Yatak Yarasını Önleyen Elektronik Şort: Hastalar günlerce, haftalarca ya da aylarca hareketsiz
kaldıklarında, yetersiz kan dolaşımı ve derinin basınca maruz kalmasından dolayı ağrılı açık yaralar oluşmakta ve bu yaralar ölümcül olabilmektedir. Her yıl yaklaşık 60.000 insan yatak yarası ve bundan kaynaklanan enfeksiyonlardan dolayı hayatını kaybetmektedir. Sean Dukelow tarafından SMART projesi kapsamında geliştirilen elektrikli şort ise 10 dakikada bir küçük elektrik yükü ileterek hastanın kendi başına yürümesiyle aynı etkiyi yaratmasını sağlamaktadır. Bu yöntem ile kaslar aktif hâle getirilmekte, kan dolaşımını artmakta ve yatak yarası etkili bir şekilde yok edilerek hayat kurtarılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Kullanılan girdi kombinasyonları çoğu kez arzu edilen yeniliği ve hasılayı ortaya koymada yetersiz kalır. Yenilik sürecinin başarılı olmaması olasılığı her zaman mevcuttur.
Yukarıdaki ifade yeniliğin özelliklerinden hangisini ifade eder?

Yenilik beraberinde riskleri de getirir

Yenilik süreci karmaşık bir süreçtir

Yenilik, ekonomik değer yaratma amaçlı faaliyetlerden oluşur

Yeniliğin anahtar girdisi bilgidir

Yeniliğin girdileri somut ve soyut özellikler taşır

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 22

Yeniliğin anahtar çıktısı bilgidir

Yenilik beraberinde riskleri de getirir

Yenilik süreci karmaşık bir süreçtir

Yenilik, ekonomik değer yaratma amaçlı faaliyetlerden oluşur

Yenilikte çıktılar tahmin edilemez

Açıklama:

Yeniliğin girdilerini tanımlamak kolaydır. Bunlar her zaman kaynaklardan ve aktiflerden oluşur. Bununla beraber çıktıların özellikle süreç tamamlanmadan önce tanımlanması zordur. Çıktılar, doğal olarak kazara değerli keşifler yapılması bakımından, gelişen fırsatlara cevap teşkil ettiğinden, yeniliğin kendisi riskli, karmaşık ve doğrusal bir nitelik taşımadığından tanımlanması zordur. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Artan müşteri itibarı yeniliğin amaçlarından hangisiyle ilişkilidir?

Yeniliğin Gücü

Rekabete Katkıları

İnsanlara Yararları

İşletmeye Yararları

Müşteriye Yararları

Açıklama:

İşletmeye Yararları
- Sürdürülebilir büyüme aracı
- Artan müşteri itibarı
- Artan kar marjı ve gelir
- Çalışanların elde
tutulmasında artış ve
- Artan olumlu medya desteği olarak sıralanabilir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Enerjik, yaratıcı ve istekli bir çalışma ortamı yeniliğin amaçlarından hangisiyle ilişkilidir?

Rekabete Katkıları

İnsanlara Yararları

Müşteriye Yararları

İşletmeye Yararları

Yeniliğin Gücü

Açıklama:

İnsanlara Yararları:
- Artan iş fırsatları
- Artan ortak, çalışan ve
son kullanıcı tatmini
-Enerjik, yaratıcı ve istekli
bir çalışma ortamı olarak sıralanabilir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Bir ürün, süreç veya hizmet için yeni fikrin yaratılması aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?

İcat

Ar-Ge

Yaratıcılık

Teknoloji

Tasarım

Açıklama:

İcat; bir ürün, süreç veya hizmet için yeni fikrin yaratılması olarak tanımlanabilir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Piyasaya daha önce var olmamış yani yeni bir ürün ya da hizmetin sunulması; yepyeni bir teknolojinin geliştirilmesi, farklı bir iş yapış şeklinin, yönetiminin veya sürecinin ortaya konması yeniliğin çeşitlerinden hangisinin tanımıdır?

Artımsal Yenilikler

Hizmet Yeniliği

Radikal Yenilikler

Süreç Yeniliği

Pazarlama Yeniliği

Açıklama:

Radikal yenilik piyasaya daha önce var olmamış yani yeni bir ürün ya da hizmetin sunulması; yepyeni bir teknolojinin geliştirilmesi, farklı bir iş yapış şeklinin, yönetiminin veya sürecinin ortaya
konmasıdır. Adından da fark edilebileceği gibi radikal yenilikler bambaşka, eskiden oldukça farklı
bir farklılaşmayı gerektirir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 27

E-devlet projesi kapsamında vatandaşların bürokratik işlemlerini internet vasıtasıyla yapabilmelerine imkân sağlayan yenilik yenilik çeşitlerinden hangisine örnektir?

Radikal

Artımsal

Süreç

Toplumsal

Pazarlama

Açıklama:

E-devlet projesi kapsamında vatandaşların bürokratik işlemlerini internet vasıtasıyla yapabilmelerine
imkân sağlayan yenilik toplumsal yeniliğin iyi bir örneğidir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Kyoto protokolü yenilik çeşitlerinden hangisiyle ilişkilidir?

Toplumsal

Eko

Radikal

Süreç

Pazarlama

Açıklama:

Gelişmiş ülkelerde bulunan işletmeler başta olmak üzere bir çok işletme artık çevrelerine karşı duydukları sorumluluğun rekabet ortamında oldukça önemli olduğunun bilincine varmıştır.
Buna çevresel sürdürülebilirlik denir. Bu anlayış temel olarak işletmelerin kullandığı kaynaklarında ekonomik olmasını ve çevreye verdiği kirliliğin azaltılmasını hedefler. Kyoto protokolüyle birlikte
işletmeler ürün geliştirme süreçlerini daha çevreye duyarlı halde yapacak şekilde stratejilerini belirler ve faaliyetlerinde daha çevreye duyarlı adımlar atar hale gelmişlerdir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Değerlendirme yapılan ve değerlendirme yapılırken müşterilerden, çalışanlardan ve pazardan alınan geribildirimler dikkate alındığı aşama yenilik sürecinin hangi aşamasıdır?

Fikirleri oluşturma

Yenilik için problemin belirlenmesi

Kavramsallaştırma

Planlama

Yeniliğin geliştirilmesi

Açıklama:

Yeniliğin Geliştirilmesi: dördüncü aşama olan yeniliğin geliştirilesi aşamasında kavramsallaştırılan fikirlerin değerlendirilmesi yapılır. Bu değerlendirme yapılırken müşterilerden, çalışanlardan ve pazardan alınan geribildirimler dikkate alınır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Yeni bir ürünü veya yeni bir üretim sürecini rakip firmalardan daha önce geliştirip pazara sunarak teknik alanda ve pazarda önderliği ele geçirme amacını taşıyan stratejilere ne ad verilir?

Saldırgan

Savunmacı

Taklitçi

Bağımlı

Geleneksel

Açıklama:

Saldırgan strateji, yeni bir ürünü veya yeni bir üretim sürecini rakip firmalardan daha önce geliştirip pazara sunarak teknik alanda ve pazarda önderliği ele geçirme amacını taşır. Bu stratejiyi benimseyecek bir işletme dünyada var olan bilim ve teknoloji gelişimlerini ve bunlardaki değişiklikleri yakından takip etmeli ve güçlü bir Ar-Ge sistemi kurmalıdır. Böylece teknik olanak ve üstünlükler sağlayacaktır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Yeni ve yararlı bir ürünün yaratılması ve pazara sunulmasına ilişkin bir süreç biçiminde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Yenilik

Teknoloji

Yaratıcılık

İcat

Ar-Ge

Açıklama:

Yenilik, yeni ve yararlı bir ürünün yaratılması ve pazara sunulmasına ilişkin bir süreçtir. Teknoloji, icat, yaratıcılık ve Ar-Ge yenilik kavramı ile karıştırılan kavramlardır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıda yer alan cümlelerden hangisi, yeniliğin karmaşık bir süreci olması özelliği ile ilgilidir?

Yenilik süreci, ekonomik değer yaratma amaçlı faaliyetlerden oluşur.

Yenilik süreci, beraberinde riskleri de getirir.

Yenilik sürecinin anahtar girdisi bilgidir.

Yenilik sürecinin çıktıları tahmin edilemez.

Yenilik süreci doğrusal bir nitelik göstermez

Açıklama:

Yenilik süreci karmaşık bir süreçtir: Yenilik ne ölçülebilir unsurlara kolayca indirgenemeyen (Araştırma ve Geliştirmeye harcanan para, alınan patentlerin değeri ve sayısı gibi) bir süreçtir ne de doğrusal bir nitelik gösterir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi, yeniliğin insanlara sağladığı yararlardan biridir?

Artan iş fırsatları

Sürdürülebilir büyüme aracı

Artan müşteri itibarı

Artan kar marjı ve gelir

Artan olumlu medya desteği

Açıklama:

Artan iş fırsatları, yeniliğin insanlara sağladığı yararlardan biridir. B, C, D ve E seçeneği, yeniliğin işletmeye sağladığı yararlardır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi, yeniliğin işletmeye sağladığı yararlardan biridir?

Rekabetçi sunumlar ve rekabet üstünlüğü

Enerjik, yaratıcı ve istekli bir çalışma ortamı

Artan müşteri mutluluğu

Müşteri sadakat ve bağımlılığı

Çalışanların elde tutulmasında artış

Açıklama:

Çalışanların elde tutulmasında artış, yeniliğin işletmeye sağladığı yararlardan biridir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi, artımsal yenilik özelliklerinden biri değildir?

Endüstride işletmenin rekabet konumunu korumasını sağlar.

Endüstrideki mevcut işletmelerin iş görme yeteneklerinin geliştirilmesini sağlar.

Normal yönetim süreçleri ve yapısı söz konusudur.

Organizasyonun bölümlerinde etkilidir ve teknolojik ilerleme sağlar.

Yüksek maliyetli ve çoğunlukla yüksek oranda risklidir.

Açıklama:

Radikal yenilikler yüksek maliyetli ve çoğunlukla yüksek oranda risklidir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi, işletmenin iş süreçlerinde meydana gelen değişimler ve performansı arttırmak adına kullanılan yeni yöntemler şeklinde ifade edilebilir?

Süreç yeniliği

Toplumsal yenilik

Eko-yenilik

Pazarlama yeniliği

Teknolojik yenilik

Açıklama:

Süreç, girdilerin çıktıya dönüştürülemesinde yararlanılan faaliyetlere verilen addır. Buna bağlı olarak
süreç yeniliği ise işletmenin iş süreçlerinde meydana gelen değişimler, performansı arttırmak adına
kullanılan yeni yöntemler şeklinde ifade edilebilir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi, dışsal yenilik kaynaklarından biri değildir?

Rakipler

Tedarikçiler

Ar-Ge

Müşteriler

Pazarlar

Açıklama:

Ar-Ge yeniliğin dışsal kaynaklarından değildir. Ayrıca Ar-Ge, yenilik ile karıştırılan kavramlardan biridir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi, yenilik sürecinin son aşaması olarak ifade edilmektedir?

Problemin Belirlenmesi

Fikirleri Oluşturma İşlemi

Kavramsallaştırma

Yeniliğin Uygulanması

Yeniliğin Geliştirilmesi

Açıklama:

Tüm süreçlerden geçtikten sonra son aşama da yeniliğin uygulanması aşamasıdır. Bu aşamada yenilik çeşitli testlere tabi tutularak kullanıma hazırlanır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Yeni bir ürünü rakip firmalardan daha önce geliştirip pazara sunarak teknik alanda ve pazarda önderliği ele geçirme amacını taşıyan yenilik stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Geleneksel strateji

Bağımlı strateji

Taklitçi strateji

Savunması strateji

Saldırgan strateji

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi, sağlık inovasyonu alanında geliştirilen kesiksiz cerrahiye olanak tanıyan sistemdir?

Robotik Hemşire

CyberKnife Stereotaktik Sistemi

Yatak Yarasını Önleyen Elektronik Şort

e-Devlet

MHRS

Açıklama:

CyberKnife Stereotaktik Radyocerrahi Sistemi: Doktorlar tarafından, daha önce çalışılamayan tümörler için kesiksiz cerrahiye olanak tanıyan yüksek doğrulukta yüksek dozda radyasyon sağlamak için kullanılmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi, çalışanların geçmişte edindenikleri tecrübeleri, sahip oldukları fikirler ve düşüncelerden gelen toplam bilgiyi; bu bilginin değer yaratmak için çeşitli süreçlerde kullanılmasını kapsayan kavramdır?

Yenilikçilik

Yaratıcılık

İcat

Teknoloji

Ar-Ge

Açıklama:

Teknoloji aslında çalışanların geçmişte edindenikleri tecrübeleri, sahip oldukları fikirler ve düşüncelerden gelen toplam bilgiyi; bu bilginin değer yaratmak için çeşitli süreçlerde kullanılmasını kapsar. Yani insanın üretmek üzere başvurduğu temel kaynaklardan biridir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Kavram	Tanım
1. Yaratıcılık	K. Örgüte yarar getirecek şekilde yaratıcı fikirlerin uygulamaya konması
2. Yenilikçilik	L. Yeni fikirleri benzersiz yollarla birleştirme için yararlı çağrışımlar yapabilme yeteneği
3. Ar-Ge	M. Bir ürün, süreç veya hizmet için yeni fikrin yaratılması
4. İcat
5. Teknoloji

Yenilik ile karıştırılan kavramlarla ilgili yukardaki kavram ve tanımların doğru eşleştirmesi aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

1-K; 2-L; 3-M

2-L; 4-K; 5-M

1-L; 2-K; 4-M

2-M; 3-K; 4-L

3-K; 4-L; 5-M

Açıklama:

Yaratıcılık,yeni fikirleri benzersiz yollarla birleştirme için yararlı çağrışımlar yapabilme yeteneği (1-L); Yenilikçilik, örgüte yarar getirecek şekilde yaratıcı fikirlerin uygulamaya konması (2-K); İcat, bir ürün, süreç veya hizmet için yeni fikrin yaratılması olarak tanımlanabilir (4-M).

Doğru Cevap: C

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi yeni teknoloji yaratmak suretiyle maliyetlerde azalma, standartlarda iyileşme sağlayarak yeni ürün üretilmesi veya var olan ürünlerin geliştirilmesini hedefleyen faaliyetlerdir?

İcat

Ar-Ge

Tasarım

Yenilikçilik

Girişimcilik

Açıklama:

Ar-Ge’ye bütüncül bir bakış açısıyla baktığımızda “yeni teknoloji yaratmak suretiyle maliyetlerde azalma, standartlarda iyileşme sağlayarak yeni ürün üretilmesi veya var olan ürünlerin geliştirilmesini hedefleyen faaliyetler” olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi, artımsal yeniliklerin özelliklerinden biridir?

Büyük teknolojik yeniliklerin ortaya çıkması

Yeni yönetim ve yapının oluşması

Güvenli ve düşük maliyetli olması

Nadir olarak gerçekleşmeleri

Organizasyonun bütününde dönüşüm sağlamaları

Açıklama:

Radikal ve artımsal yenilikler arasındaki farkı da tek bir tabloda daha iyi anlayabilmek için toplarsak aşağıdaki başlıkları sıralamış oluruz (Acaray, 2007; Atakan, 2017):

Artımsal ürün ve süreç iyileştirmelerinde sürekli yapılırken, radikal yenilikler başlıca ürün ve süreç buluşlarıdır.
Artımsal yenilik endüstride işletmenin rekabet konumunu korumasını sağlarken, radikal yenilik bir endüstriyi değiştirir ya da bir endüstri meydana getirir.
Artımsal yenilikler nispeten olağan gelişmeler iken, radikal yenilikler ise nadir olarak gerçekleşirler.
Artımsal yenilikler endüstrideki mevcut işletmelerin iş görme yeteneklerinin geliştirilmesini sağlarken, radikal yenilikler genellikle küçük girişimci işletmeler tarafından gerçekleştirilir ve endüstriye girmeleri için fırsatlar sunar.
Artımsal yenilikler organizasyonunu bölümlerinde etkili iken, radikal yenilikler ise organizasyonun bütününde dönüşüm sağlarlar.
Artımsal yenilik teknolojik ilerleme sağlarken, radikal yenilik ise büyük teknolojik yenilik ortaya koyar.
Artımsal yenilikte normal yönetim süreçleri ve yapısı söz konusu iken, radikal yenilikte yeni yönetim ve yapı yaratılması söz konusudur.
Artımsal yenilikler daha az risk içerir; radikal yenilikler ise oldukça risklidir.
Artımsal yenilikler güvenli ve düşük maliyetlidir.
Radikal yenilikler yüksek maliyetli ve çoğunlukla yüksek oranda risklidir

Doğru Cevap: C

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi, kullanım alanlarına göre sınıflandırılmış yeniliklerden biridir?

Radikal yenilik

Kademeli yenilik

Eko-yenilik

Pazarlama yeniliği

Toplumsal yenilik

Açıklama:

Kullanım alanlarına göre yenilikleri ise üçe ayırıyoruz. Bunlar ürün ve hizmet yeniliği, süreç yeniliği ve pazarlama yeniliğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi, radikal yeniliklerin özelliklerinden biridir?

Yeniliklerin, ürün ve süreç iyileştirmelerinde sürekli yapılması

Normal yönetim süreçleri ve yapısının söz konusu olması

Mevcut işletmelerin iş görme yeteneklerinin geliştirilmesini sağlaması

Büyük teknolojik yenilikler ortaya koyması

Güvenli ve düşük maliyetli olması

Açıklama:

Radikal ve artımsal yenilikler arasındaki farkı da tek bir tabloda daha iyi anlayabilmek için toplarsak aşağıdaki başlıkları sıralamış oluruz (Acaray, 2007; Atakan, 2017):

Artımsal ürün ve süreç iyileştirmelerinde sürekli yapılırken, radikal yenilikler başlıca ürün ve süreç buluşlarıdır.
Artımsal yenilik endüstride işletmenin rekabet konumunu korumasını sağlarken, radikal yenilik bir endüstriyi değiştirir ya da bir endüstri meydana getirir.
Artımsal yenilikler nispeten olağan gelişmeler iken, radikal yenilikler ise nadir olarak gerçekleşirler.
Artımsal yenilikler endüstrideki mevcut işletmelerin iş görme yeteneklerinin geliştirilmesini sağlarken, radikal yenilikler genellikle küçük girişimci işletmeler tarafından gerçekleştirilir ve endüstriye girmeleri için fırsatlar sunar.
Artımsal yenilikler organizasyonunu bölümlerinde etkili iken, radikal yenilikler ise organizasyonun bütününde dönüşüm sağlarlar.
Artımsal yenilik teknolojik ilerleme sağlarken, radikal yenilik ise büyük teknolojik yenilik ortaya koyar.
Artımsal yenilikte normal yönetim süreçleri ve yapısı söz konusu iken, radikal yenilikte yeni yönetim ve yapı yaratılması söz konusudur.
Artımsal yenilikler daha az risk içerir; radikal yenilikler ise oldukça risklidir.
Artımsal yenilikler güvenli ve düşük maliyetlidir.
Radikal yenilikler yüksek maliyetli ve çoğunlukla yüksek oranda risklidir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi, yenilik sürecini oluşturan aşamalar arasında yer almaz?

Yenilik için problemin belirlenmesi

Fikirleri oluşturma işlemi

Kavramsallaştırma

Müşteri memnuniyetinin değerlendirilmesi

Yeniliğin uygulanması

Açıklama:

Yenilik sürecini oluşturan aşamalar:
Yenilik için problemin belirlenmesi; Fikirleri oluşturma işlemi; Kavramsallaştırma; Yeniliğin geliştirilmesi; Yeniliğin uygulanması aşamalarından oluşur.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Yeni bir ürünü veya yeni bir üretim sürecini rakip firmalardan daha önce geliştirip pazara sunarak teknik alanda pazarda önderliği ele geçirme amacı taşıyan işletmelerin kullandıkları yenilik stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Saldırgan stratejiler

Taklitçi stratejiler

Bağımlı stratejiler

Geleneksek stratejiler

Fırsatları izleme stratejileri

Açıklama:

Saldırgan strateji, yeni bir ürünü veya yeni bir üretim sürecini rakip firmalardan daha önce geliştirip pazara sunarak teknik alanda ve pazarda önderliği ele geçirme amacını taşır.

Doğru Cevap: A

Soru 49

“Bir üründen ya da yöntemden en verimli ve kolay biçimde yararlanabilmek için elde edilen özel bilgi ya da ticari sırların tümü” tanımına uyan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Know-How

Ar-Ge

Tasarım

Yenilikçilik

İcat

Açıklama:

Know-How; bir üründen ya da yöntemden en verimli ve kolay biçimde yararlanabilmek için elde edilen özel bilgi ya da ticari sırların tümüdür. İşletmeler, elde ettikleri bu özel bilgi ve tekniği, bir başka firmaya satabilir ya da kiralayabilirler. Know-How, Türkçedeki “meslek sırrı” ifadesine yakın bir anlam içerir.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Sağlık alanındaki ürün ya da hizmetlerin üretim ya da sunum sürecindeki iyileştirmeleri kapsayan inovasyon türü aşağıdakilerden hangisidir?

Süreç inovasyonu

Ürün inovasyonu

Yapısal inovasyon

Pazarlama inovasyonu

Eko-İnovasyon

Açıklama:

Süreç inovasyonu ise ürün ya da hizmetlerin üretim ya da sunum sürecindeki iyileştirmelerdir. Sağlık hizmetini kullananlar doğrudan bu süreç için ödeme yapmaz iken, hizmetin ya da ürünün sunumunda bu iyileştirmeler gereklidir.

Doğru Cevap: A

Ünite 4

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi değişim yönetimi için doğru bir önerme değildir?

Her organizasyon için genel kabul gören bir değişim yaklaşımı vardır.

Değişimi yönetebilmek süreç isteyen bir dizi faaliyetleri içerir.

Değişim için yönetici ile birlikte tüm çalışanlar da çaba harcamalıdır.

Bir organizasyonda politika yapan organdan değişime başlanılmalıdır.

Değişim yönetimi, organizasyonu çevresiyle birlikte ilgilendirmektedir.

Açıklama:

DEĞİŞİM YÖNETİMİ
Değişim yönetiminde ihtiyacın hissedilmesini, durum analizi ve değişime ilişkin kararların alınması izlemektedir. Bununla birlikte her organizasyonun kendisine ait bir yapısı olduğu düşünüldüğünde yapılan durum analizi sonucu değişim için farklı stratejilerin uygulanması gerekebilecektir. Dolayısıyla her bir organizasyon için genel kabul görebilen bir değişim yaklaşımı ortaya koymak mümkün değildir. Bu nedenle, doğru cevap A seçeneğidir

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi bir organizasyonda değişim sürecinin başarılı olması için dikkat edilmesi gerekenler arasında yer almaz?

Değişim bazı stres ve sınırlılıkların olduğu anda başlamalıdır.

Değişim için ilk olarak değişime duyulan ihtiyaç ortaya konulmalıdır.

Değişime politika yapan organdan başlanılmalıdır.

Değişim yönetici ile birlikte çalışacak küçük bir grup ile yapılmalıdır.

Değişim ile birlikte sergilenmesi beklenen davranışlar yaygınlaştırılmalıdır.

Açıklama:

DEĞİŞİM YÖNETİMİ
Değişim yönetiminde katılımı sağlamak için çalışanlar arasında birliktelik oluşturulmalıdır. Bu nedenle değişim ihtiyacı tüm personel tarafından hissedilmeli ve değişim süreci, katılımcı olmalıdır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Büyüme
İş gücü piyasası
Teknolojik gelişmeler
Sosyal eğilimler
Çalışan davranışları
Hukuk normları

Aşağıdakilerden hangisinde bir organizasyonu değişime yönlendiren içsel nedenler birlikte verilmiştir?

I-III

I-V

III-IV

III-VI

IV-VI

Açıklama:

DEĞİŞİMİN NEDENLERİ
Genel olarak organizasyonları değişime zorlayan nedenler içsel ve dışsal olmak üzere iki grupta incelenmektedir. İçsel nedenler, Büyüme, Performans durumu, Üst Yönetimin değişmesi, Çalışan davranışlarıdır. Dış değişim nedenleri ise, iş gücü piyasası, teknolojik gelişmeler, ekonomik gelişmeler, sosyal eğilimler, dünya siyaseti, hukuk normlarıdır. Doğru cevap büyüme ve çalışan davranışlarını içeren B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Hizmetleri ile ilgili internet yorumlarını dikkate alarak değişime başlayan bir işletmeyi değişime iten neden aşağıdakilerden hangisidir?

Teknolojik gelişmeler

Büyüme

Sosyal eğilimler

İş gücü piyasası

Ekonomik gelişmeler

Açıklama:

DEĞİŞİMİN NEDENLERİ
Sosyal Eğilimler: Bir organizasyondan ürün ya da hizmet alan bireyler, kendilerini ifade edebilecekleri platformlarda bir araya geldiklerinde organizasyonun stratejisinden sosyal yapısına kadar birçok alanda değerlendirmelerle bilgi alışverişinde bulunabilmektedirler. Bu durum organizasyonları strateji, iş görme biçimleri, çalışanlar ve sosyal işlevler gibi konularda değişime zorlamaktadır. Doğru cevap sosyal eğitimiler C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Organizasyonlarda kültürel değişim boyutu aşağıdakilerden hangisinin değişimi ile ilgilidir?

İnsan kaynakları

Çalışma koşulları

Teknoloji

Yöntemler

Değerler

Açıklama:

Kültürel değişim, organizasyonel amaçlara ulaşılmasına destek olamayan birtakım değerlerin değiştirilmesi olarak açıklanmaktadır. Organizasyonun sahip olduğu kültür, değişimle uyumlaştırılmadığı takdirde değişime karşı direnç gösterebilir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Bir organizasyon, bulunduğu çevrenin ihtiyaçlarını karşılayabilmek için gerçekleştirdiği faaliyetlerin niteliği ve maliyeti gibi konularda yaptığı düzenlemeler değişimin hangi boyutu ile ilişkilidir?

İnsan kaynaklarında değişim

Süreç ve yöntemlerde değişim

Çalışma koşullarında değişim

Teknolojik değişim

Yapısal değişim

Açıklama:

Süreç ve Yöntemlerde Değişim Bir organizasyonun bulunduğu çevre sürekli bir değişim hâlinde olabilir. Bu çevrenin ihtiyaçlarını karşılayabilmek için gerçekleşen faaliyetlerin niteliği, maliyeti, faaliyetlerin gerçekleşme şekli gibi birçok unsurda gerekli düzenlemelerin yapılması gerekebilir. Bu alanlarda gerçekleşecek değişimler, organizasyona sürekli iyileşme yeteneği kazandırabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Bir organizasyonda değişim sürecinde bireylerin kazanılanın kaybedilmesi korkusunun ortaya çıkması aşağıdaki bireysel dirençlerden hangisine örnek verilebilir?

Alışkanlık

Güven

Bilinmeyenin korkusu

Çıkar

Kültür

Açıklama:

Değişime Direncin Bireysel Kaynaklı Nedenleri
Bir organizasyonda güvenlik ihtiyacı yüksek olan bireyler değişime daha çok direnç göstermektedir. Çünkü değişim korkusu güvende olma duygusunu tehdit etmektedir. Diğer taraftan kazanılanın kaybedilmesi korkusu da güven duygusunu tehdit edebilir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Bir organizasyonda karar verme yetkisinin değişimle yeniden dağılımıyla güç ilişkilerini tehdit ederek çatışmaya neden olması aşağıda verilen örgütsel kaynaklı direnç türlerinden hangisine örnek olarak verilebilir?

Değişime Sınırlı Odaklanma

Kültür

Uzmanlığa Tehdit

Grup Durağanlığı

Bilinmeyenin Korkusu

Açıklama:

Uzmanlığa Tehdit: Bir organizasyonda meydana gelecek değişim uzmanlaşmış kişileri ve grupları tehdit edebilir. Örneğin karar verme yetkisinin değişimle yeniden dağılımı söz konusu olursa güç ilişkilerini tehdit ederek çatışmaya neden olabilir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi, değişim direncini azaltma tekniklerinden biri değildir?

Manipülasyon

Kolaylaştırma

Katılım

Örtülü Baskı

Güvenlik

Açıklama:

Güvenlik değişime dirençli bireysel kaynaklı nedenler arasındadır. Diğerleri değişim direncini azaltma teknikleri arasında yer alır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

"Kurt Lewin’in Üç Aşamalı Değişim Modelinde” değişim ile kazanılan edinimlerin devamlılığı hangi aşamada gerçekleşir?

Pazar

Donma

Çözülme

Değişme

Süreç

Açıklama:

Kurt Lewin’in Üç Aşamalı Değişim Modeli
Değişim ile kazanılan edinimlerin devamlılığı için değişimin kısa süreli olmaması gerekmektedir. Lewin’e göre bu durum yeniden donma adını verdiği üçüncü aşama ile gerçekleşmektedir.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Değişim yönetimi bir süreç olarak değerlendirildiğinde uygulamanın başlatılması için gerekli olan ilk şart aşağıdakilerden hangisidir?

Değişime ilişkin kararlar alma

Değişim stratejileri belirleme

Çevresel etmenler

İhtiyaç hissetme

Durum analizi

Açıklama:

Ancak değişim yönetimi bir süreç olarak değerlendirildiğinde uygulamanın başlatılması için gerekli olan ilk şart organizasyonda buna ilişkin bir ihtiyacın olduğunun kabul edilmesidir

Doğru Cevap: D

Soru 12

Bir organizasyondan ürün ya da hizmet alan bireylerin kendilerini ifade edebilecekleri platformlarda bir araya gelerek organizasyon ve çıktıları hakkında değerlendirme ve bilgi alışverişinde bulunmaları değişimin nedenlerinden hangisi ile ilişkilidir?

Sosyal eğilimler

Performans durumu

Hukuk normları

İş gücü piyasası

Teknolojik gelişmeler

Açıklama:

Bir organizasyondan ürün ya da hizmet alan bireyler, kendilerini ifade edebilecekleri platformlarda bir araya geldiklerinde organizasyonun stratejisinden sosyal yapısına kadar birçok alanda değerlendirmelerle bilgi alışverişinde bulunabilmektedirler.
Bu durum organizasyonları strateji, iş görme biçimleri, çalışanlar ve sosyal işlevler gibi
konularda değişime zorlamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Gerçekleşen faaliyetlerin niteliği, maliyeti, faaliyetlerin gerçekleşme şekli gibi birçok unsurda gerekli düzenlemelerin yapılması değişim yönetiminin hangi boyutu ile ilişkilidir?

Teknolojik değişim

İnsan kaynaklarında değişim

Çalışma koşullarında değişim

Organizasyonel yapıda değişim

Süreç ve yöntemlerde değişim

Açıklama:

Bir organizasyonun bulunduğu çevre sürekli bir değişim hâlinde olabilir. Bu çevrenin ihtiyaçlarını karşılayabilmek için gerçekleşen faaliyetlerin niteliği, maliyeti, faaliyetlerin gerçekleşme şekli gibi birçok unsurda gerekli düzenlemelerin yapılması gerekebilir (Basım vd., 2009: 31). Bu alanlarda gerçekleşecek değişimler, organizasyona sürekli iyileşme yeteneği kazandırabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Değişim ile birlikte yeni önerilen iş yapma biçimine karşı kalitenin azalmasına neden olacağını düşünen bir çalışan tarafından gösterilen direnç aşağıdakilerden hangisi ile ilişkilidir?

Alışkanlık

Çıkar

Güvenlik

Bilinmeyenin korkusu

Kültür

Açıklama:

Çıkar: Birey, değişimin organizasyonun amaçları ve çıkarları ile bağdaşmadığı yönünde bir
inanca sahip ise değişime karşı direnç gösterebilir. Ancak bu durum her şartta olumsuz değerlendirilmemelidir. Örneğin, değişim ile birlikte yeni önerilen iş yapma biçimine karşı kalitenin azalmasına neden olacağını düşünen bir çalışan tarafından direnç gösterilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Yeni şartlar altında görevlerini gerçekleştirmeleri için insanlara eğitim vermek değişim direncini azaltma tekniklerinden hangisi ile ilişkilidir?

Açık ve örtülü baskı

Manipülasyon ve kooptasyon

Kolaylaştırma ve destek sağlama

Katılım ve ilgi

Müzakere

Açıklama:

Kolaylaştırma, eğitim vermeyi ve değişimi uygulamayı, yeni şartlar altında görevlerini gerçekleştirmeleri için insanların ihtiyaç duydukları diğer kaynakları sağlamayı içermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Kurt Lewin’in üç aşamalı değişim modelinde daha önceki davranışlardan vazgeçilerek yeni davranışların benimsenmesi neticesinde var olan dengenin bozulduğu aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Yeni durumun sürekliliği

Mevcut durum

Değişme

Donma

Çözülme

Açıklama:

İlk aşamada daha önceki davranışlardan vazgeçilerek yeni davranışların benimsenmesi neticesinde var olan dengenin bozulduğu ve çözülmenin başladığı aşamadır.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Organizasyonun yaşadığı değişim süreci sonunda yeni bir pazar ve kurumsal kavram oluştuğunu öngören değişim yönetimi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Kurt Lewin’in Üç Aşamalı Değişim Modeli

Kotter’ın Örgütsel Dönüşümün Sekiz Aşamalı Modeli

McKinsey Consulting Şirketinin 7S Değişim Modeli

Greenwood ve Hinnings’in Değişim Modeli

Sastry’nin Simülasyon Modeli

Açıklama:

Değişim modelinde organizasyondaki değişimlerin hızlı gerçekleştirilen faaliyetler ile uzun bir süreç sonucunda meydana geldiği belirtilmektedir. Değişimin organizasyondaki güç bağımlılığı ilişkileri ile bireylerin organizasyondaki performanslarına etkisinin üzerinde durulduğu bu modelde, kurumsal kavram ile organizasyonun kendisi, pazar kavramı ile de çevrenin etkisi belirtilmektedir. Organizasyonun yaşadığı değişim süreci sonunda yeni bir pazar ve kurumsal kavram oluşmaktadır (Greenwood ve Hinnings, 1996: 1023).

Doğru Cevap: D

Soru 18

Organizasyon içinde çalışanları ele alarak onların değişime desteklerinin önemini vurgulayan değişim yönetimi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Gustafson, Alemi ve Cats-Baril’in Örgütsel ve Bireysel Değişim Modeli

Galpin’in Değişim Yönetimi Süreç Modeli

Kotter’ın Örgütsel Dönüşümün Sekiz Aşamalı Modeli

Sastry’nin Simülasyon Modeli

Greenwood ve Hinnings’in Değişim Modeli

Açıklama:

Organizasyon içinde çalışanların ele alınarak onların değişime desteklerinin önemli olduğunun vurgulandığı modeldir. Başarılı bir değişim yönetimi uygulaması çalışanların desteğine bağlıdır. Yedi aşamalı bir süreç olarak ifade edilen modelde çalışanların becerileri ve organizasyona sağladıkları faydalar değerlendirilerek, organizasyona bağlılıkları ile birlikte değişim planlaması yapılmaktadır. Sürecin son aşamasında, değişim sürecine yönelik izleme ve geri bildirim gerçekleştirilerek değişim takip edilmektedir (Gustafson vd., 1992: 1).

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Van De Ven ve Poole’a göre değişimin dört temel motorundan biri değildir?

Yaşam döngüsü

Teleolojik

Teknolojik

Diyalektik

Tekâmül

Açıklama:

Değişimin yaşam döngüsünün, teleolojik, diyalektik ve tekâmül olarak dört teori ile açıklandığı bu modelde Van de Ven ve Poole, birim ve mod yönünden hangi teorilerin uygulama alanı bulacağını belirtmişlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Van De Ven ve Poole’a göre değişimin dört temel motorundan hangisi tez, antitez, çatışma ve sentez öğelerini içermektedir?

Tekâmül

Diyalektik

Teknolojik

Yaşam döngüsü

Teleolojik

Açıklama:

Sayfa 102'deki görsel Van De Ven ve Poole’a göre değişimin dört temel motorundan diyalektik yaklaşımın tez, antitez, çatışma ve sentez öğelerini içerdiğini göstermektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi dış kaynaklı değişim nedenleri arasında değildir?

İş gücü piyasası

Teknolojik gelişmeler

Ekonomik gelişmeler

Hukuk normları

Çalışan davranışları

Açıklama:

Değişimin dışsal nedenleri: iş gücü piyasası, teknolojik gelişmeler, ekonomik gelişmeler, sosyal eğilimler, dünya siyaseti, hukuk normları olarak sıralanmaktadır.
Çalışan davranışları İçsel nedenlerden biridir.
Değişimin dışsal nedenleri, s.92

Doğru Cevap: E

Soru 22

Sastry’nin Simülasyon Modeline göre uyum sorunu yaşayan organizasyonlar değişimde aşağıdaki hangi başarısızlıkları yaşamazlar?

Değişim için seçilen yeni stratejik uyumun çevrenin gerekleri ile bağdaşmaması

Organizasyonun uyum ve performans algısına ters düşen hataların varlığı

Stratejik uyuma ilişkin algıların güncellemesinde yavaş davranılması

Stratejik uyuma yeterli ölçüde duyarlı olunmaması

Organizasyonun yaşadığı değişim süreci sonunda yeni bir pazar ve kurumsal kavram oluşması

Açıklama:

Organizasyonun yaşadığı değişim süreci sonunda yeni bir pazar ve kurumsal kavram oluşmaktadır. (Greenwood ve Hinnings’in değişim modeli)
Sastry’nin Simülasyon Modeli
Organizasyonun yaşadığı değişim süreci sonunda yeni bir pazar ve kurumsal kavram oluşması

Doğru Cevap: E

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi organizasyonlarda değişime direncin örgütsel kaynaklı nedenlerinden değildir?

Kültür

Değişime Sınırlı odaklanma

Grup durağanlığı

Uzmanlığa tehdit

Bilinmeyenin korkusu

Açıklama:

Değişime Karşı Direnç Gösterme
Bilinmeyenin korkusu

Doğru Cevap: E

Soru 24

Herhangi bir konuya karşı direnç gösteren bireyleri, o konu ile ilgili sorunların ve çözümlerin bir parçası hâline getirme aşağıdakilerden hangisidir?

Kooptasyon

Manipülasyon

Müzakere

Örtülü baskı

Uzlaşma

Açıklama:

Değişim Direncini Azaltma Teknikleri
Kooptasyon

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Kurt Lewin’in Üç Aşamalı Değişim Modeli özelliklerinden değildir?

Ona göre İlk aşamada daha önceki davranışlardan vazgeçilerek yeni davranışların benimsenmesi neticesinde var olan dengenin bozulduğu ve çözülmenin başladığı aşamadır.

Çözülmenin tam olarak gerçekleşebilmesi için eski davranışların terk edilmesi gerekir.

Değişme aşaması, organizasyonun hangi yöne doğru ilerlemesi gerektiğini belirten vizyon oluşturması ile başlar.

İkinci Aşamada organizasyon değişime karşı direnç ile karşılaşabilir.

Ona göre değişimin son aşaması yeniden doğuş aşamasıdır.

Açıklama:

Lewin 3. Aşamaya yeniden donma adını verir. Yeniden donma aşamasında yeni davranışlardan bir önceki davranışlara dönüş önlenmektedir.
Kurt Lewin’in Üç Aşamalı Değişim Modeli
Ona göre değişimin son aşaması yeniden doğuş aşamasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Organizasyonun değişim modelinde “çözülme-değişme-donma” aşamalarından oluşan bir model geliştiren kişi ve modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Kurt Lewin- Üç Aşamalı Değişim Modeli

Greenwood’un Örgütsel Değişim Modeli

Hinnings’in Örgütsel Değişim Modeli

Sastry’nin Simülasyon Modeli

Kotter’ın Örgütsel Dönüşümün Sekiz Aşamalı Modeli

Açıklama:

Kurt Lewin’in Üç Aşamalı Değişim Modeli
Kurt Lewin- Üç Aşamalı Değişim Modeli

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi Van De Ven ve Poole’a Göre Değişimin Dört Temel Motoru arasında yer almaz?

yaşam döngüsü

teleolojik

diyalektik

tekâmül

kalite

Açıklama:

Van De Ven ve Poole’a Göre Değişimin Dört Temel Motoru
kalite

Doğru Cevap: E

Soru 28

McKinsey Consulting Şirketinin 7S Değişim Modeli 7S modeli ile organizasyonların değişimde “Hard” ve “Soft” olarak ifade ettikleri kavramlardan değildir?

Strateji (Strategy)

Yapı (Structure)

Sistemler (Systems)

Yetenekler (Skill)

Sosyalleşmek (socialize)

Açıklama:

McKinsey Consulting Şirketinin 7S Değişim Model
Sosyalleşmek (socialize)

Doğru Cevap: E

Soru 29

Van De Ven ve Poole’a Göre Değişimin Dört Temel Motorundan biri olan Diyalektik içinde aşağıdakilerden hangilerini ele almaktadır?

Tez-antitez-çatışma-sentez

Kodlama-şeçim-ekle

Başlangıç-gelişim-sonuç alma-sonlandırma

Tatminsizlik-amaçları gerçekleştirme-amaçları tasarlama-araştırma

Etkileşim-amaç-tasarım-gelişim-sonuç alma

Açıklama:

Van De Ven ve Poole’a Göre Değişimin Dört Temel Motoru
Tez-antitez-çatışma-sentez

Doğru Cevap: A

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi manipülasyonun tanımıdır?

Bireylere bir olayı değiştirerek ve olduğundan farklı kılarak sunmayı ifade eden kavramdır.

Herhangi bir konuya karşı direnç gösteren bireyleri, o konu ile ilgili sorunların ve çözümlerin bir parçası hâline getirmektir.

Örgütlenmelerin önceki davranışlardan vazgeçilerek yeni davranışların benimsenmesi neticesinde var olan dengenin bozulmasıdır.

Stratejik uyuma ilişkin algıların güncellemesinde yavaş davranılmasıdır.

Organizasyonun yaşadığı değişim süreci sonunda yeni bir pazar ve kurumsal kavram oluşmaktır.

Açıklama:

Değişim Direncini Azaltma Teknikleri
Bireylere bir olayı değiştirerek ve olduğundan farklı kılarak sunmayı ifade eden kavradır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi değişim yönetiminde organizasyonun başarıya ulaşmasında dikkat etmesi gereken unsurlar arasında yer almaz?

Değişim önderini otokratik yöneticilerden seçmek

Değişime duyulan ihtiyacı belirlemek

İşletmenin vizyonu ve stratejilerini belirlemek

Çalışanlar arasında birlik sağlamak

İkna gücü yüksek bir yönetime sahip olmak

Açıklama:

Değişim önderleri ,organizasyon tarafından sevilen ve hatta olabildiğince karizmatik özelliklere sahip kişiler olmalıdır.
Değişim önderini otokratik yöneticilerden seçmek

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi değişimin dışsal nedenlerinden biri değildir?

İcra komitesinin değişmesi

İş gücü piyasası

Teknolojik gelişmeler

Sosyal eğilimler

Dünya siyaseti

Açıklama:

İcra komitesinin değişmesi işletme içi bir unsurdur .

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi değişimin içsel nedenlerinden biri değildir?

Tedarikçilerin değişmesi

Büyüme

Performans durumu

Üst yönetimin değişmesi

Çalışan davranışları

Açıklama:

Tedarikçilerin değişmesi işletme dışı bir unsurdur.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi değişim yönetiminin boyutlarından biri değildir?

Ülke yönetiminde değişim

Teknolojik değişim

Organizasyonel yapıda değişim

Kültürel değişim

İnsan kaynaklarında değişim

Açıklama:

Ülke yönetiminde değişim, değişim yönetiminin boyutlarından biri değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi değişime direncin bireysel kaynaklı nedenleri arasında yer almaz?

İtibar

Alışkanlık

Güvenlik

Bilinmeyenin korkusu

Çıkar

Açıklama:

İtibar, değişime direncin bireysel kaynaklı nedenleri arasında yer almaz.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi değişime direncin örgütsel kaynaklı nedenlerinden biri değildir?

Algı

Kültür

Değişime sınırlı odaklanma

Grup durağanlığı

Uzmanlığa tehdit

Açıklama:

Algı,değişime direncin örgütsel kaynaklı nedenlerinden biri değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi değişim direncini azaltma teknikleri arasında yer almaz?

Fuarlar

Eğitim ve iletişim

Müzakere

Manipilasyon

Katılım ve ilgi

Açıklama:

Fuarlar, değişim direncini azaltma teknikleri arasında yer almaz.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi bir konuya karşı direnç gösteren bireyleri, o konu ile ilgili sorunların ve çözümlerin bir parçası haline getirmeyi ifade eder?

Kooptasyon

Manipilasyon

Enformasyon

Müzakere

Motivasyon

Açıklama:

Kooptasyon, bir konuya karşı direnç gösteren bireyleri, o konu ile ilgili sorunların ve çözümlerin bir parçası haline getirmeyi ifade eder.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Kurt Lewin'in üç aşamalı değişim modelindeki yeniden donma ile hangi aşama ifade edilmektedir?

Üçüncü aşama

Birinci aşama

İkinci aşama

Dördüncü aşama

Beşinci aşama

Açıklama:

Değişim ile kazanılan edinimlerin devamlığı için değişimin kısa süreli olmaması gerekmektedir. Lewin'e göre bu durum yeniden donma adını verdiği üçüncü aşama ile gerçekleşmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi 7S Değişim modelinde yer alan Soft S'lerden biri değildir?

Strateji

Yetenekler

Paylaşılan değerler

Liderlil tipi

Personel

Açıklama:

Strateji, 7S Değişim modelinde yer alan Soft S'lerden biri değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi bir organizasyonda değişim, ihtiyaç olarak ortaya çıktığında cevap aranması gereken sorulardan biri değildir?

Yeterli denilebilecek değişim ne kadar olmalı?

Değişim ne kadar hızlı olmalı?

Değişime neden olan stres ve sınırlılıklar var mıdır?

Sürekli değişim ihtiyacı ne kadardır?

Değişimde kimler rol almalı?

Açıklama:

Organizasyondaki değişimin, bazı stres ve sınırlılıkların olduğu anda başlaması, organizasyonun değişim için gereksinim duyduğu stratejik ilkelerden biridir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Hizmet ya da mal üreten bir organizasyonda, gerçekleşen sonuçların hedeflenen sonuçları karşılamadığı durumlar olarak açıklanan değişimin içsel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Performans durumu

Üst Yönetimin Değişmesi

Büyüme

Çalışan davranışları

Sosyal Eğilimler

Açıklama:

Performans Durumu: Hizmet ya da mal üreten bir organizasyonda gerçekleşen sonuçların hedeflenen sonuçları karşılamadığı durumlarda performansın yeterli ölçüde olmadığı, dolayısıyla performansın düşük olduğu yorumu yapılmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisinde, değişimin dışsal nedenleri birlikte verilmiştir?

Hukuk normları,teknolojik gelişmeler ve iş gücü piyasası

Ekonomik gelişmeler, büyüme ve performans

Çalışan davranışları, büyüme ve hukuk normları

Üst yönetimin değişmesi, ekonomik ve teknolojik gelişmeler

Performans durumu, sosyal eğilimler ve dünya siyaseti değişimin dışsal nedenleridir.

Açıklama:

Hukuk normları,teknolojik gelişmeler ve iş gücü piyasası

Doğru Cevap: A

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi değişimin boyutlarından biri değildir?

Organizasyonel Yapı

Teknoloji

Süreç ve Yöntemler

Çalışma Koşulları

Hukuk

Açıklama:

Hukuk, değişime zorlayan nedenlerden biridir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi, değişim direncini azaltma tekniklerinden biri değildir?

Güvenlik

Eğitim

İletişim

Müzakere

Manipülasyon

Açıklama:

Güvenlik, değişime direncin bireysel kaynaklı nedenlerinden biridir.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisinde, değişime direncin bireysel kaynaklı nedenleri birlikte verilmiştir?

Çıkar, değişime sınırlı odaklanma, grup duraganlığı ve uzmanlığa tehdit

Bilinmeyenin korkusu, kültür, değişime sınırlı odaklanma ve grup duraganlığı

Güvenlik, kültür, değişime sınırlı odaklanma ve grup duraganlığı

Kültür, değişime sınırlı odaklanma, grup duraganlığı ve uzmanlığa tehdit

Alışkanlık, güvenlik, bilinmeyenin korkusu ve çıkar

Açıklama:

Alışkanlık, güvenlik, bilinmeyenin korkusu ve çıkar değişime direncin bireysel kaynaklı nedenleridir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Yöneticinin değişim için iş birliği yapmaları amacıyla değişime direnenlere karşı kuvvet uygulamak durumunda kalması olarak açıklanan değişim direncini azaltma tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Manipülasyon ve Kooptasyon

Açık ve Örtülü Baskı

Kolaylaştırma ve Destek Sağlama

Eğitim ve İletişim

Katılım ve İlgi

Açıklama:

Açık ve Örtülü Baskı: Yöneticinin değişim için iş birliği yapmaları amacıyla değişime karşı direnenlere karşı kuvvet uygulamak durumunda kalmasıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Değişimin mevcut durumdan başka bir duruma geçiş olarak görüldüğü üç aşamalı olan değişim modelini geliştiren bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

Kurt Lewin

Royston Greenwood

M. Anjali Sastry

David Gustafson

Timothy Galpin

Açıklama:

Değişimin mevcut durumdan başka bir duruma geçiş olarak görüldüğü üç aşamalı olan değişim modeli Kurt Lewin tarafından geliştirilmiştir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Değişimin organizasyondaki güç bağımlılığı ilişkileri ile bireylerin organizasyondaki performanslarına etkisinin üzerinde durulduğu model aşağıdakilerden hangisidir?

Galpin’in Değişim Yönetimi Süreç Modeli

Andersen Consulting Şirketinin Örgütsel Değişim Modeli

Kurt Lewin’in Üç Aşamalı Değişim Modeli

Greenwood ve Hinnings’in Değişim Modeli

Kotter’ın Örgütsel Dönüşümün Sekiz Aşamalı Modeli

Açıklama:

Greenwood ve Hinnings’in Değişim Modeli: Değişimin organizasyondaki güç bağımlılığı ilişkileri ile bireylerin organizasyondaki performanslarına etkisinin üzerinde durulduğu modeldir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Galpin tarafından ortaya konan dokuz aşamalı değişim yönetimi süreç modelinin son aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Değisim ihtiyacının kabul edilmesi

Değisim vizyonunun oluşturulması ve yayılması

Mevcut durumun analiz edilmesi

Önerilerin oluşturulması

Değişikliklerin ölçülmesi ve güçlendirilmesi

Açıklama:

Değişikliklerin ölçülmesi ve güçlendirilmesi,Galpin tarafından ortaya konan dokuz aşamalı değişim yönetimi süreç modelinin son aşamasıdır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi değişim yönetiminde organizasyonun başarıya ulaşmasında dikkat etmesi gereken unsurlar arasında değildir?

Değişimin önderleri örgütteki en deneyimli kişiler olmalı.

İlk olarak değişime duyulan ihtiyaç mutlaka ortaya konulmalıdır.

Değişime dair organizasyonun bütününde paylaşılan bir vizyon ve buna uyumlu stratejiler belirlenmelidir.

Değişim yönetiminde katılımı sağlamak için çalışanlar arasında birliktelik oluşturulmalıdır.

Katılımcı, güçlü iletişime sahip ve ikna edebilen bir yönetim anlayışı benimsenmelidir.

Açıklama:

Değişim önderleri, organizasyon tarafından sevilen ve hatta olabildiğince karizmatik özelliklere sahip kişiler olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi örgütlerin değişimindeki dışsal nedenler arasındadır?

Büyüme

İşgücü piyasası

Performans durumu

Üst yönetimin değişmesi

Çalışan davranışları

Açıklama:

İş gücü piyasası, ekonomik gelişmeler, dış siyaset gibi örgütsel değişimin dışsal nedenleri arasındadır.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi örgütlerdeki değişimin boyutları arasında yer almaz?

İnsan kaynakları değişimi

Teknolojik değişim

Sosyal yaşamda değişim

Kültürel değişim

Süreç ve Yöntemlerde Değişim

Açıklama:

Sosyal yaşamda değişim dışında kalan tüm seçenekler örgütsel değişimin farklı boyutları ile ilişkilidir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdakilerde hangisi değişimin sistematik amaçları arasında yer almaz?

Liderliğin sorumluluk mekanizmalarına bağlanması.

Organizasyonun yüksek bir performansa ulaşmasını sağlamak.

Sürekli gelişme felsefesini kurumsallaştırmak.

Örgütteki liderlerin değişimi anlamasının ve kabul etmesinin sağlanması.

Programların uygulanabilirliğinde yüksek başarının sağlanması.

Açıklama:

Doğru yanıt D, çünkü yalnızca liderlerin değil, tüm çalışanların değişimi anlamasının ve kabul etmesinin sağlanmak amaç olmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi değişime direncin bireysel kaynaklı nedenleri arasındadır?

Kültür

Grup durağanlığı

Uzmanlığa tehdit

Müzakere

Güvenlik

Açıklama:

Güvenlik Değişime Direncin Bireysel Kaynaklı Nedenler arasındadır.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Bireylere bir olayı değiştirerek ve olduğundan farklı kılarak sunmayı ifade eden ........................ kavramı ile bireylerin olayı olduğundan farklı algılamaları amaçlanmaktadır.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi en doğru biçimde tamamlar?

Manipülasyon

Müzakere

Açık ve örtülü baskı

Kolaylaştırma

Kooptasyon

Açıklama:

Bireylere bir olayı değiştirerek ve olduğundan farklı kılarak sunmayı ifade eden manipülasyon kavramı ile bireylerin olayı olduğundan farklı algılamaları amaçlanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

................. kavramı herhangi bir konuya karşı direnç gösteren bireyleri, o konu ile ilgili sorunların ve çözümlerin bir parçası hâline getirmeyi ifade etmektedir.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi en doğru biçimde tamamlar?

Manipülasyon

Kooptasyon

Müzakere

Katılım

Destek sağlama

Açıklama:

Kooptasyon kavramı herhangi bir konuya karşı direnç gösteren bireyleri, o konu ile ilgili sorunların ve çözümlerin bir parçası hâline getirmeyi ifade etmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Değişimin organizasyondaki güç bağımlılığı ilişkileri ile bireylerin organizasyondaki performanslarına etkisinin üzerinde durulduğu bu modelde, kurumsal kavram ile organizasyonun kendisi, pazar kavramı ile de çevrenin etkisi belirtilmektedir.
Yukarıda tanımlanan değişimi yönetimi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Sastry’nin Simülasyon Modeli

Kurt Lewin’in Üç Aşamalı Değişim Modeli

Greenwood ve Hinnings’in Değişim Modeli

Kotter’ın Örgütsel Dönüşümün Sekiz Aşamalı Modeli

Galpin’in Değişim Yönetimi Süreç Modeli

Açıklama:

Greenwood ve Hinnings’in Değişim Modelinde, değişimin organizasyondaki güç bağımlılığı ilişkileri ile bireylerin organizasyondaki performanslarına etkisinin üzerinde durulmaktadır ve kurumsal kavram ile organizasyonun kendisi, pazar kavramı ile de çevrenin etkisi belirtilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi McKinsey Consulting Şirketinin 7S Değişim Modeline yer alan öğeler arasında yer almaz?

Strateji

Sistemler

Yapı

Eşgüdüm

Yetenekler

Açıklama:

7S modeli ile organizasyonların değişimde “Hard” olarak nitelendirilen üç ve bunlarla birlikte “Soft” olarak ifade edilen dört S’yi uyumlaştırması ve bütünleştirmesi amaçlanmaktadır. Hard olarak nitelendirilen S’ler “Strateji”yi, “Yapı”yı ve “Sistemler”i; soft S’ler ise “Yetenekler”i, “Paylaşılan değerler”i, “Liderlik tipi”ni ve “Personel”i belirtmektedir

Doğru Cevap: D

Soru 60

Değişimin odağına stratejik uyum, üst yönetim tarafından algılanan performans ve değişim baskısının alındığı bu modelde dinamiklerinin incelenmesi için bir canlandırma geliştirilmiştir. Modele göre organizasyonların dış çevre ile uyumlu stratejiler belirlemelidir.
Yukarıda tanımlanan değişim yönetimi modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Greenwood ve Hinnings’in Değişim Modeli

Kotter’ın Örgütsel Dönüşümün Sekiz Aşamalı Modeli

Galpin’in Değişim Yönetimi Süreç Modeli

Van De Ven ve Poole’a Göre Değişimin Dört Temel Motoru

Sastry’nin Simülasyon Modeli

Açıklama:

Sastry’nin Simülasyon Modelinde, değişimin odağına stratejik uyum, üst yönetim tarafından algılanan performans ve değişim baskısı dikkate alınarak, dinamiklerinin incelenmesi için bir simülasyon geliştirilmiştir. Modele göre organizasyonların dış çevre ile uyumlu stratejiler belirlemelidir. Uyum sorunu yaşayan organizasyonlar değişimde başarısızlığa uğrayacaklardır. Bunun yanında Sastry organizasyonların değişim sürecindeki başarısızlığına sebep olan diğer nedenleri şu şekilde sıralamaktadır

Doğru Cevap: E

Ünite 5

Soru 1

Kol gücü yerine makine gücüne geçilmesini sağlayan tarihsel gelişme hangisidir.

Örgütlü toplum

Sanayi devrimi

Rus Devrimi

Üretim birliği

Loncalar

Açıklama:

Kol gücü yerine makine gücüne geçilmesini sağlayan tarihsel gelişme Sanayi devrimidir, sorunun yanıtı B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Klasik yönetim yaklaşımlarında kaç temel kavram vardır.

Açıklama:

Klasik yönetim yaklaşımlarında 3 temel kavram vardır, sorunun yanıtı B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Yönetim süreci yaklaşımı kime aittir.

Henry Fayol

Max Weber

Frederick Taylor

Herbert

Picasso

Açıklama:

Yönetim süreci yaklaşımı Henry Fayol'a aittir, sorunun yanıtı A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

1916 yılında yayımlanan "Sanayi ve Genel Faaliyetlerde Yönetim" kitabı kime aittir.

Henry Fayol

Max Weber

Frederick Taylor

Alpugan

Herbert

Açıklama:

1916 yılında yayımlanan "Sanayi ve Genel Faaliyetlerde Yönetim" kitabı Henry Fayol'e aittir, sorunun yanıtı A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Seçeneklerden hangisi herkes tarafından yapılanlardan istisna bir faaliyettir.

Planlama

Organizasyon

Yürütme

Kontrol

Yönetim

Açıklama:

Seçeneklerden hangisi herkes tarafından yapılanlardan istisna bir faaliyettir.
Yönetim

Doğru Cevap: E

Soru 6

Yapısal ilkeler arasında girişimcilik olarak da bilinen ilkenin asıl tanımı nedir.

Hiyerarşi

İnisiyatif

Merkezcilik

Yetki ve sorumluluk

Girişimcilik

Açıklama:

Yapısal ilkeler arasında girişimcilik olarak da bilinen ilkenin asıl tanımı İnisiyatif' dir, sorunun yanıtı B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Yönetsel yetki üzerinde duran ve yetkinin kaynaklarını araştıran uzman kimdir.

Max Weler

Paul Weller

Weber

Frederick Taylor

Liz Taylor

Açıklama:

Yönetsel yetki üzerinde duran ve yetkinin kaynaklarını araştıran uzman Weber'dir, sorunun yanıtı C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Tuğla ustaları ile birlikte çalışarak sistemler geliştiren ve iş verimliliğini 3 kat arttıran uzman kimdir.

Weber

Henry L Gant

Urwick

Frank

Frank Lloyd Wright

Açıklama:

Tuğla ustaları ile birlikte çalışarak sistemler geliştiren ve iş verimliliğini 3 kat arttıran uzman Frank'dir, sorunun yanıtı D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Yönetimin temel işlev ve görevlerini ifade eden kısaltmanın doğrusu hangisidir.

DCORBOS

CORBDOST

POSTPORC

POSDCORB

POSODORB

Açıklama:

Yönetimin temel işlev ve görevlerini ifade eden kısaltma POSDCORB'dur, sorunun yanıtı D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Kurt Lewin'in önderlik araştırmasında birbirine zıt iki güç hangileridir.

İtici/Çekici

Yönetici/İşçi

Müsrif/Cimri

Sürükleyici/Engelleyici

Sürükleyici/Süpürücü

Açıklama:

Kurt Lewin'in önderlik araştırmasında birbirine zıt iki güç Sürükleyici/Engelleyici^dir, sorunun yanıtı D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi stresin sosyal belirtilerinden biridir?

Yorgunluk veya enerji kaybı

Aşırı kaygı ve endişe

Karar vermede güçlük

İnsanlara karşı güvensizlik

Zihinsel karmaşa

Açıklama:

Bakınız Tablo 5.1
Sosyal belirti sorulduğu için diğer insanlarla ilişkilerimiz etkileyen belirtilerden biri olan insanlara karşı güvensizlik cevaptır.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi Genel Adaptasyon Sendromuna göre alarm aşamasında meydana gelir?

Bedensel işaretlerin ortadan kalkması

Kana bol miktarda adrenalin salgılanması

Direncin normalin üstüne çıkması

Adaptasyon enerjisinin tükenmesi

Uyarılabilirliğin kaybolması

Açıklama:

Alarm Aşaması: Otonom sinir sistemi bireyin kalp atışı, tansiyon, solunum gibi vücudun temel
ihtiyaçlarının sürekli çalışmasını sağlayan bir sistemdir. Alarm aşaması bireyin otonom sinir sistemiyle alakalıdır. Bu aşamada otonom sinir sistemi daha aktif hâle gelerek kana bol miktarda adrenalin ve gerekli biyokimyasal maddeleri salgılar. Otonom sinir sisteminin aktif olmasıyla beraber vücut stresörlere karşı mücadeleye hazır hâle gelir. Alarm aşamasında bireyin direnci azdır ve stresör yeterince güçlü ise çeşitli zararlı etkilere yol açabilir.
Kanda adrenalin salgılanması gibi fizyolojik olarak hissedilebilen değişiklikler alarm aşamasında gerçekleşir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Strese karşı direncin en güçlü olduğu aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Adaptasyon

Alarm

Tükenme

Çocukluk

Yaşlılık

Açıklama:

Direnç Aşaması: Vücut stresöre sürekli maruz kalmanın sonucunda adaptasyon yaşar ve direnç
göstermeye başlar. Alarm reaksiyonunun bedensel işaretleri neredeyse ortadan kalkarak vücut biyokimyasal maddeleri geri çeker. Bu aşamada bireyin direnci normalin üzerinde seyreder.
Direncin en güçlü olduğu aşama adaptasyonun gerçekleştiği aşamadır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi çevresel stres kaynaklarından biri değildir?

Kişilik

Aile sorunları

Orta yaş bunalımı

Tekdüzelik

Teknoloji

Açıklama:

Kişilik stres açısından son derece önemlidir. Her stres kaynağının farklı kişilik tiplerinde farklı etkilere
yol açtığı bilinmektedir. Sadece kişiliğin değil stresöre (stres kaynağına) ne sıklıkla maruz kaldığınızın veya aynı stres kaynağına farklı zamanlarda birden fazla kez maruz kalmanın bile birey üzerinde her seferinde farklı sonuçlar oluşturacağını söylemek mümkündür. Stresin kişilik üzerinde değerlendirmesini yaparken yer, zaman ve çevre faktörlerini de hesaba katmak gerekir.
Kişilik kişinin kendiyle ilgili olduğu için çevresel bir kaynak olarak değerlendirilemez.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Karma tip kişilikle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Boş zamanlarının olmaması ve zamanı boşa harcamaktan hoşlanmamaları

Örgütlerde ödüllendirilen kişilik tipi olması

Yaptıkları işten ve dinlenmekten zevk almaları

Kendine güvenen ve kendinden emin bir yapıya sahip olması

Kendisine ve iş ortamına zarar vermeden duruma göre karışık bir kişilik sergilemesi

Açıklama:

Karma Tipi bireyler, A ve B tipi bireylerin kişilik özelliklerinin her ikisini de karışık olarak taşıyabilirler. Fakat önemli olan, kişinin hangi tip özelliklere daha yakın özellikler taşıdığı ve hangi tip özelliklere
göre davranış sergilediğidir. Amaç, çalışan bireylerin kendisine zarar vermeden iş ortamıyla ve çalıştığı ortamda bulunan diğer bireylerle huzurlu bir şekilde çalışmasını sağlamaktır.
Karma tip A ve B tipi kişilik özelliklerinin karışık ve duruma göre benimsendiği tiptir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi aceleciliğin olumlu yönlerinden biridir?

Hata oranının yükselmesi

Verimliliği düşürmesi

Stres kaynağı olması

Yaratıcı bir gerilimle enerji artırması

Zamanın kısıtlı olması

Açıklama:

Acelecilik: İnsanlarda acelecilik çoğu zaman meşgul oldukları işi bir an önce bitirmeye yönlendirir. Kısa sürede bitirilmesi gereken işlerde bu dürtü oldukça faydalıdır. İnsanların enerjisi zamana karşı
yarıştıklarında en üst seviyeye çıkabilmektedir ve bu tür enerjiler aşırı stres kaynağı değil yaratıcı bir gerilimdir.
Aceleciliğin olumlu bir sonucu olarak yaratıcı bir gerilim yaratarak insanın enerjisini artırmasından bahsedilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Öfke ve sinirlilik halinde ellerin yumruk halinde tutulması aşağıdakilerden hangisine örnek gösterilebilir?

Derin gevşeme

Meditasyon

Biyolojik geri besleme

Fiziksel egzersiz

Dinlenme

Açıklama:

Organizmadaki psikolojik ve fizyolojik stres belirtileri, biyolojik geri besleme için önemli etkenlerdir. Bunların yanı sıra stres ve gerilim etkenlerinden bazıları bireylerde jest ve davranışsal belirtilere sebep olabilirler. Örneğin, ellerin yumruk hâlinde tutulması, anahtar veya para şıkırdatma, öfke ve sinirlilik hâli, alnı ovma ve sık sık iç çekme gibi davranışlar bunlar arasındadır.
Elleri yumruk yapma stresin farkında olup kontrol altına alma arzusuyla yapılan bir biyolojik geri besleme yöntemi olarak değerlendirilir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi örgütün iç çevresi ile ilgili bir stres kaynağı olarak görülemez?

Otoriter ve cezalandırıcı bir liderlik biçimi

Bireyin geçmiş deneyimleri

Örgütün fiziksel çevre koşulları

Tekrara dayalı rutin işler

Fazla iş yükü baskısı

Açıklama:

Bakınız şekil 5.2
Bireyin geçmiş deneyimleri iş ile ilgili düşüncelerini etkileyebilir ama örgütsel bir koşul olarak kabul edilemez.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi yapılan işin niteliği ile ilgili bir örgütsel stres kaynağıdır?

Çalışanların yeterli kariyer gelişim olanaklarına sahip olamaması

Alınan ücretin tatmin edici olmaması

Rol belirsizliği ve rol çatışması

Çalışma ortamının termal konfora uygun olmaması

Hiyerarşik yapıların etkin olması

Açıklama:

Yapılan işin şekli ve yapısı stres kaynağı barındırması ile ilişkilendirilebilir. Genel anlamda yapılan çalışmalarda işin özellikleri ile ilgili stres kaynakları aşağıdaki gibi gruplandırılabilmektedir:
• Fazla veya düşük iş yükü
• Vardiyalı çalışma sistemi
• İş yetiştirme (zaman) baskısı
• Rol belirsizliği ve rol çatışması
• Yapılan işten kaynaklı tehlike ve riskler
Rol belirsizliği yaşanması yapılan işle ilgili bir stres faktörüdür.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi stresin yönetilmesi ile ilgili bir örgütte izlenecek yollardan rollerin belirlenmesi ile ilgilidir?

Çalışanların fikirlerine başvurulması

İşlerin öncelik sırasının belirlenmesi

Görev tanımlarının anlaşılır ve düzgün yapılması

Sosyal yaşamın desteklenmesi

Stres yönetimi eğitimi sağlanması

Açıklama:

Örgüt içerisinde sağlam bir organizasyon yapısının oluşturulmasında özellikle çalışma esnasında görevleri belirten eğitimlerin gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Görev tanımlarının anlaşılır ve düzgün yapılması çalışanlardan alınacak geri dönüşlerin çatışmaya dönüşmesini engelleyecektir.
Çatışmayı önleyici bu ve benzeri uygulamalar çalışanların özelliklerine, işverenlerin ve işletmenin yapısına göre değişiklik gösterebilmektedir.
Rollerin belirlenmesi için görev tanımlarının açık ve anlaşılır olması gerekir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Stres kavramını “vücuda yüklenilen herhangi bir olumsuzluğa karşı, vücudun tepkisi” olarak tanımlayan ve stres kavramının araştırılmasında öncü olarak bilinen bilim insanı kimdir?

Selye

Canon

Tutar

Cüceloğlu

Eren

Açıklama:

Stres kavramının araştırılmasında öncü bilim insanlarının başında Selye gelmektedir. Selye’ye göre stres bireyi etkileyen çevresel uyarıcı olarak ifade edilmektedir. 1950 yılında yaptığı bir çalışmadan sonra stres terimini, organizmanın içindeki çevreye karşı aldığı bir durum olarak tanımlamıştır. 1956 yılında yaptığı çalışmalar neticesinde Selye stres kavramını “vücuda yüklenilen herhangi bir olumsuzluğa karşı, vücudun tepkisi” olarak tanımlamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri stresin belirtilerindendir?
I- Fiziksel Belirtiler II- Duygusal Belirtiler III- Zihinsel Belirtiler IV- Sosyal Belirtiler

I-II-III-IV

I-II

I-III

II-IV

I-IV

Açıklama:

Bireylerde stresin belirtileri 4 farklı boyutta değerlendirilebilir.
Fiziksel Belirtiler Duygusal Belirtiler Zihinsel Belirtiler Sosyal Belirtiler

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi Bireylerde stresin sosyal belirtilerinden biri değildir?

İnsanlara karşı güvensizlik

Başkalarını suçlama

İnsanlarda hata arama

Küslük ve insanlarla konuşmama

Öfke patlamaları

Açıklama:

Sosyal Belirtiler
1. İnsanlara karşı güvensizlik
2. Başkalarını suçlama
3. İnsanlarda hata arama
4. İnsanları rencide etmek
5. Küslük ve insanlarla konuşmama

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri Genel Adaptasyon Sendromunu aşamalarındandır?
A: Alarm Aşaması B: Direnç Aşaması C: Tükenme Aşaması

A-B-C

A-B

A-C

B-C

Yanlız A

Açıklama:

Bireylerde organizma strese karşı farklı aşamalarda farklı tepkiler vermektedir.
Bu aşamalar alarm, direnç ve tükenme aşamasıdır. Genel Adaptasyon Sendromu üç aşamalı yapısı sayesinde vücudumuzun uyarılabilirliğinin veya adaptasyon enerjisinin sonlu olduğuna dair ipuçları sunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Kaygı ve endişe bireylerde stresin belirtilerinden hangi kategoriye girer?

Duygusal Belirtiler

Fiziksel Belirtiler

Zihinsel Belirtiler

Sosyal Belirtiler

Kimyasal belirtiler

Açıklama:

Duygusal Belirtiler
1. Kaygı ve endişe
2. Depresyon
3. Çabuk ağlama
4. Gerginlik
5. Öfke patlamaları
6. Saldırganlık

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri Bireylerin yaşadıkları stres kaynaklarından sayılabilir?
I- Bireyin kendisi ile ilgili stres kaynakları
II-Bireyin yaşadığı genel çevre ile ilgili stres kaynakları
III- Bireyin iş çevresinin oluşturduğu stres kaynakları

I-II-III

I-II

II-III

I-III

Yanlız I

Açıklama:

Bireyler için birçok stres kaynağı saymak mümkündür. Genel olarak stres kaynaklarını gruplandıracak
olursak;
I- Bireyin kendisi ile ilgili stres kaynakları
II- Bireyin yaşadığı genel çevre ile ilgili stres kaynakları
III-Bireyin iş çevresinin oluşturduğu stres kaynakları

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi Kişinin çevresel stres kaynaklarından değildir?

Mükemmeliyetçilik

Orta yaş bunalımı

Aile sorunları

Ekonomik güçlükler

Tekdüzelik

Açıklama:

Kişinin çevresel stres kaynaklarını başlıklar hâlinde ele alacak olursak (Yates, 1986: 70-75):
• Orta yaş bunalımı,
• Aile sorunları,
• Tekdüzelik,
• Ekonomik güçlükler,
• Siyasi belirsizlikler,
• Teknolojik değişimler olarak sıralamak mümkündür.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Aşağıdakilerden hangileri Örgütlerde fiziksel çevre koşullarından sayılabilir?
I-Gürültü, II- Aydınlatma III- Havalandırma IV- Sıcaklık V Basınç

I-II-III-IV-V

I-II

II-IV-V

I-III-V

II-V

Açıklama:

Örgütlerde fiziksel çevre koşulları denildiğinde akla gelen bazı faktörler;
• Gürültü,
• Aydınlatma,
• Havalandırma,
• Sıcaklık,
• Nem,
• Basınç,
• Radyasyon olarak sıralanabilmektedir

Doğru Cevap: A

Soru 29

Örgütlerde oluşan stresin yönetimi ile ilgili izlenecek yollar hangileridir?
I-Çalışan katılımı ile yönetim
II- Rollerin belirlenmesi
III- Zamanın verimli yönetilmesi
IV- Sosyal yaşamın desteklenmesi
V- Eğitim

I-II-III-IV-V

I-III

II-IV-V

I-V

II-III

Açıklama:

Örgütlerde oluşan stresin yönetimi ile ilgili izlenecek yolları şu şekilde sıralayabiliriz:
• Çalışan katılımı ile yönetim
• Rollerin belirlenmesi
• Zamanın verimli yönetilmesi
• Sosyal yaşamın desteklenmesi
• Eğitim

Doğru Cevap: A

Soru 30

Sosyal destekle birlikte işletmelerde ortaya çıkan stresi azaltabilmek mümkün olabilmektedir.
Sosyal desteğin etkileri aşağıdakilerden hangileridir??
I-Sosyal destek çalışanların stresle başa çıkmalarını kolaylaştırır.
II- Sosyal destek bireylerin çalışma ortamlarına uyumları üzerinde olumlu etkiye sahiptir.
III- Sosyal destek bireyin rolü ile stres kaynağı arasındaki ilişkiyi olumlu yönde değiştirebilmektedir.
IV- Sosyal etkileşim bireylerin olaylara bakış açısının genişlemesine ve değişmesine katkı
sağlamaktadır.

I-II-III-IV

I-II

II-IV

I-III

I-III-IV

Açıklama:

Sosyal destekle birlikte işletmelerde ortaya çıkan stresi azaltabilmek mümkün olabilmektedir.
Sosyal desteğin etkilerinden aşağıdaki şekilde sıralayabiliriz:
I- Sosyal destek çalışanların stresle başa çıkmalarını kolaylaştırır.
II- Sosyal destek bireylerin çalışma ortamlarına uyumları üzerinde olumlu etkiye sahiptir.
III- Sosyal destek bireyin rolü ile stres kaynağı arasındaki ilişkiyi olumlu yönde değiştirebilmektedir.
IV- Sosyal etkileşim bireylerin olaylara bakış açısının genişlemesine ve değişmesine katkı
sağlamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi, stres kavramının araştırılmasında öncü olarak kabul edilir?

H. Selye

W. Canon

B. J. Braham

R. A. Baron

K. Albrecht

Açıklama:

Stres kavramının araştırılmasında öncü bilim insanlarının başında Selye gelmektedir. Selye’ye göre stres bireyi etkileyen çevresel uyarıcı olarak ifade edilmektedir. 1950 yılında yaptığı bir çalışmadan sonra stres terimini, organizmanın içindeki çevreye karşı aldığı bir durum olarak tanımlamıştır. 1956 yılında yaptığı çalışmalar neticesinde Selye stres kavramını “vücuda yüklenilen herhangi bir olumsuzluğa karşı, vücudun tepkisi” olarak tanımlamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Stres kavramı, hangi yüzyılda "felaket, bela, musibet, vb" anlamlarda kullanılmaktadır?

17. yüzyıl

18. yüzyıl

19. yüzyıl

20. yüzyıl

21. yüzyıl

Açıklama:

Latince “stringere” sözcüğünden gelen stres kavramı, 17. yüzyılda felaket, bela, musibet, dert, keder, elem gibi farklı anlamlarda karşımıza çıkmaktadır. 18. yüzyıldan sonra ise stres kavramı güç, baskı, zorlanma gibi anlamlarla nesnelere, bireye, vücuda ve ruhsal yapı- ya yönelik olumsuz ortaya çıkaran bir etken olarak kullanılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdaki stres belirtilerinden hangisi, zihinsel belirtiler arasında yer almaktadır?

Hatalarda artış

Uyku düzensizliği

Saldırganlık

Baş ağrısı

Gerginlik

Açıklama:

Fiziksel Belirtiler:

Baş ağrısı
Uyku düzensizliği
Kabız veya ishal
Yüksek tansiyon
Aşırı terleme
Yorgunluk ve enerji kaybı
Diş gıcırdatma

Duygusal Belirtiler:

Kaygı ve endişe
Depresyon
Çabuk ağlama
Gerginlik
Öfke patlamaları
Saldırganlık

Zihinsel Belirtiler:

Konsantrasyon bozukluğu
Karar vermede güçlük
Düşük verim
Zayıf hafıza
Hatalarda artış
Zihinsel karmaşa

Sosyal Belirtiler:

İnsanlara karşı güvensizlik
Başkalarını suçlama
İnsanlarda hata arama
İnsanları rencide etmek
Küslük ve insanlarla konuşmama

Doğru Cevap: A

Soru 34

Bbireyin uzun süre strese maruz kalması sonucu “adaptasyon hastalıkları” oluşacağı, kim tarafından ileri sürülmüştür?

H. Selye

W. Canon

B. J. Braham

K. Albrecht

R. A. Baron

Açıklama:

Hans Selye (1956: 29-40) bireyin uzun süre strese maruz kalması sonucu “adaptasyon hastalıkları” oluşacağını ileri sürmüştür. Omurgalılar ve diğer organizmalar arasında evrensel bir stres yanıtı olarak kabul gören Genel Adaptasyon Sendromunu (GAS) tanımlamıştır. Bireylerde organizma strese karşı farklı aşamalarda farklı tepkiler vermektedir.
Bu aşamalar alarm, direnç ve tükenme aşamasıdır. GAS üç aşamalı yapısı sayesinde vücudumuzun uyarılabilirliğinin veya adaptasyon enerjisinin sonlu olduğuna dair ipuçları sunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi, bireysel stres kaynaklarından biridir?

İş kaygısı

Orta yaş bunalımı

Tekdüzelik

Ekonomik güçlük

Teknolojik değişim

Açıklama:

Bireylerin sergiledikleri bazı tutum ve davranışlar da strese neden olabilmektedir. Bireyde var olan mükemmeliyetçilik duygusu, acelecilik, çok çalışma isteği, yapamayacağından fazla işi yüklenmek, iş kaygısı, başkalarını memnun etme duygusu gibi etkenler bireyde stresin oluşmasına neden olabilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Strese neden olan kişisel tutum ve davranışlardan hangisi, kısa sürede bitirilmesi gereken işler için faydalı olabilir?

Acelecilik

Değişken şartlarda çalışmak

Çok çalışmak

Mükemmeliyetçilik

Güçlü olmak

Açıklama:

Acelecilik: İnsanlarda acelecilik çoğu zaman meşgul oldukları işi bir an önce bitirmeye yönlendirir. Kısa sürede bitirilmesi gereken işlerde bu dürtü oldukça faydalıdır. İnsanların enerjisi zamana karşı yarıştıklarında en üst seviyeye çıkabilmektedir ve bu tür enerjiler aşırı stres kaynağı değil yaratıcı bir gerilimdir. Yine bireylerde zaman baskısı aceleciliğin bütün yönlerini ortaya çıkarmakta ve bu durumda yapılan işte hata oranını yükseltmektedir. Hatalara sebep olan acelecilik de dolaylı yoldan verimliliği olumsuz yönde etkilemektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

"Zihinsel ve fiziksel olarak rahat- laması için vücudun pasif bir hâle gelmesi durumu", bireysel stres yönetimi yollarından hangisini tanımlamaktadır?

Derin Gevşeme ve Dinlenme Teknikleri

Meditasyon

Fiziksel Egzersizler

Beslenme

Biyolojik Geri Besleme

Açıklama:

Derin gevşeme olayı; vücudun sinirsel durumu olmakla birlikte, zihinsel ve fiziksel olarak rahatlaması için vücudun pasif bir hâle gelmesi duru- mudur. Bu olay genelde bedeni kontrol altına almak isteyen uğraşlar doğrultusunda oluşmaktadır. Bedeni kontrol etmek için yapılması gereken en önemli olay nefes kontrolünü sağlamaktır. Derin nefes alırken göğüs kafesinin genişlemesi ve diyafram kasının geri çekilmesi esnasında zihnimizde var olan bütün düşünceleri atmak gerekmektedir. Çok yönlü stres sebepleri organizmada kasların ve vücudun gerginleşmesine neden olmaktadır. Bu gerginlikleri üzerlerinden atamayan bireyler günlük yaşantılarını rahat bir şekilde devam ettiremezler. Günlük hayatımızda rahat bir yaşam sürmek istiyorsak bazı dinlenme ve gevşeme tekniklerini uygulamamız gerekmektedir. Bu tekniklere güzel hayaller kurmak, günlük sıkıntıları unutturan hobilerle uğraşmak, deliksiz ve derin bir uyku çekmek ve dinlendirici müzikler dinlemek derin gevşeme teknikleri arasında bulunmaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 38

"Dolaşım sistemini düzenli hâle getirme", bireysel stres yönetimi yollarından hangisinin önemli faydalarından biridir?

Fiziksel egzersizler

Meditasyon

Beslenme ve gıda rejimi

Biyolojik geri besleme

Derin gevşeme teknikleri

Açıklama:

Fiziksel Egzersizler, stresin insan vücudunda olumsuz etkilerini ve baskılarını azaltan stres yönetim teknikleri arasında yer alan önemli bir faktördür. Bisiklete binme, kültür-fizik, ata binme, jimnastik ve yüzme gibi basit bir şekilde yapılabilen hareketlerin bütünüdür. Yapılan araştırmalar bu hareketlerin herhangi bir yarış içinde olmadan eğlence amaçlı yapıldığında stresin organizma üzerindeki etkilerini en alt seviyeye düşürdüğünü savunmaktadır. Fiziki egzersizlerin önemli faydalarından birisi de dolaşım sistemini düzenli hâle getirmesi ve kasları güçlendirmesidir. Ayrıca yüzme egzersizleri yüksek tansiyonu olan kişilerin kan basıncını düşürerek bireylerde fayda sağlamaktadır. Farklı egzersiz hareketlerinin kalp hastalıklarını geciktirmekte ve hatta bazen önleye- bilmekte olduğu bilinmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Örgütün fiziksel çevre koşullarından kişilerde doğrudan stres kaynağı olarak kabul edilenler hangi seçenekte doğru olarak yer almaktadır?

Aydınlatma, havalandırma ve gürültü

Sıcaklık, gürültü ve radyasyon

Basınç, Havalandırma ve Sıcaklık

Aydınlatma, Sıcaklık ve Nem

Basınç, radyasyon ve gürültü

Açıklama:

Örgütlerde fiziksel çevre koşulları denildiğinde akla gelen bazı faktörler;
• Gürültü,
• Aydınlatma,
• Havalandırma,
• Sıcaklık,
• Nem,
• Basınç,
• Radyasyon olarak sıralanabilmektedir.
Örgütün fiziksel çevre şartlarının çalışanların üzerine etkileri incelendiğinde özellikle aydınlatma, havalandırma ve gürültünün çalışanların psikolojik durumlarına olumsuz etkide bulunduğu ve doğrudan stres kaynağı olduğu söylenebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

"Örgüt içerisinde hiyerarşik yapının ve ödül-ceza sisteminin adil olmaması", örgütsel stres kaynaklarından hangisi içerisinde yer almaktadır?

Kariyer gelişimi

Yapılan işin özellikleri

Örgüt içi ilişkiler

Rollerin belirlenmesi

Eğitim

Açıklama:

Örgüt içerisinde çalışanların kariyer gelişimlerini etkileyen yeterli olanaklara sahip olamamaları, çalışanların kendilerini geliştirmelerinin engellenmesi veya terfi fırsatlarının olmaması ve işsizlik gibi korkular strese neden olmaktadır. Çalışanların belirli bir yaştan sonra fiziki güçlerinin azalması ve kendilerini yenilememeleri sonucu bilgi birikimlerinin yetersiz olması işten çıkarılma korkusuna bürünmelerine ve bunun sonucu olarak da stresli bir çalışma yaşamına neden olmaktadır.
İşletmelerde çalışanların değerlendirmelerinin adil bir şekilde yapılmaması, değerlendirmeye alınan standartların uygunsuz olması, stres kaynağı olarak örgütlerde karşımıza çıkmaktadır. Terfi olanağının olmaması veya terfilerin subjektif değerlendirmeler ile yapılması, terfilerin hızlı ve yetersiz olması, işletme içerisinde bilgilendirmelerin yetersiz olması gibi etkenler çalışanların kariyer gelişimini etkilemesi sebebiyle strese neden olabilmektedir. Örgüt içerisinde hiyerarşik yapının ve ödül-ceza sisteminin adil olmaması ve inandırıcılığını yitir- mesi çalışanların kariyerleri için endişe etmesine ve doğal olarak da stres altında çalışmalarına etki etmektedir

Doğru Cevap: A

Soru 41

I. İnsanlara karşı güvensizlik
II. Başkalarını suçlama
III. Depresyon
IV. Konsantrasyon bozukluğu
Verilenlerden hangileri stresin sosyal belirtileri arasında yer alır?

I-II

I-III

II-IV

III-IV

I-III-IV

Açıklama:

Sosyal Belirtiler
1. İnsanlara karşı güvensizlik
2. Başkalarını suçlama
3. İnsanlarda hata arama
4. İnsanları rencide etmek
5. Küslük ve insanlarla konuşmama

Doğru Cevap: A

Soru 42

I. Konsantrasyon bozukluğu
II. Karar vermede güçlük
III. Aşırı terleme
IV. Gerginlik
Verilenlerden hangileri stresin zihinsel belirtileri arasında yer alır?

I-III

II-III

I-II

I-IV

II-IV

Açıklama:

Stresin zihinsel belirtileri
1. Konsantrasyon bozukluğu
2. Karar vermede güçlük
3. Düşük verim
4. Zayıf hafıza
5. Hatalarda artış
6. Zihinsel karmaşa

Doğru Cevap: C

Soru 43

I. Tekdüzelik
II. Ekonomik güçlükler
III. Başkalarını memnun etme duygusu
IV. İş kaygısı
Verilenlerden hangileri çevresel stres kaynakları arasında yer alır?

I-III

I-II

II-IV

II-III-IV

I-III-IV

Açıklama:

Çevresel Stres Kaynakları
Bireylerde strese neden olan çeşitli kaynaklar mevcuttur. Strese bağlı belirtilerin ana nedeninin fiziki
çevre olduğu kabul görmektedir. Çevresel stresler bireyin iş yaşantısı dışında kalan stres kaynaklarını oluşturmaktadır. Kişinin çevresel stres kaynaklarını başlıklar hâlinde ele alacak olursak (Yates, 1986: 70-75):
• Orta yaş bunalımı,
• Aile sorunları,
• Tekdüzelik,
• Ekonomik güçlükler,
• Siyasi belirsizlikler,
• Teknolojik değişimler olarak sıralamak mümkündür.

Doğru Cevap: B

Soru 44

I. Bir anda iki şey yaparlar
II. Övünmekten hoşlanmazlar
III. Zamanla ilgileri pek yoktur
IV. Daima eylem hâlindedirler
Verilen ifadelerden hangileri stres eğilimi açısından B tipi olarak söz edilen bireylerin özellikleri arasında yer alır?

I-II

I-III

II-III

II-IV

I-II-III

Açıklama:

Tablo 5.3 A ve B Tipi Kişilerin Belirgin Özellikleri
A Tipi Kişilik Özellikleri B Tipi Kişilik Özellikleri
Daima eylem hâlindedirler. Zamanla ilgileri pek yoktur.
Hızlı yürürler. Sabırlıdırlar.
Hızlı yerler. Övünmekten hoşlanmazlar.
Hızlı konuşurlar. Oyun oynamayı ve sporu kazanmak için değil de
eğlenmek için yaparlar.
Sabırsızdırlar. Asla acele etmezler.
Bir anda iki şey yaparlar. İşi hemen bitirme baskısı altında değildirler.
Boş zamanları pek yoktur. İçleri rahat bir şekilde dinlenirler.
Sayılara karşı saplantılıdırlar. Yumuşak başlıdırlar.
Sayılarla başarıyı ölçmeye eğilimlidirler.
Agresiftirler.
Rekabetçidirler.
Sürekli zaman baskısı altındadırlar

Doğru Cevap: C

Soru 45

I. Örgüt içi ilişkiler
II. İş ile ilgili nedenler
III. Kariyer gelişimi
IV. Beslenme ve gıda rejimi
verilenlerden hangileri örgütsel stres kaynakları arasında yer alır?

I-IV

I-II-III

II-III-IV

I-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

İŞ İLE İLGİLİ NEDENLER ÖRGÜTÜN İÇ ÇEVRESİ ÖRGÜTÜN DIŞ ÇEVRESİ ÖRGÜTÜN İÇİRDEKİ ROLÜ KARİYER GELİŞİMİ ÖRGÜT İÇİ İLİŞKİLER
Şekil 5.2 Örgütsel Stres Kaynakları
Kaynak: Hellriegel, Slocum ve Woodman, 1986.

Doğru Cevap: B

Soru 46

I. Gürültü
II. Aydınlatma
III. Vardiya sistemi
IV. Sıcaklık
V. Nem
Verilenlerden hangileri örgütlerde stres kaynağı oluşturabilen çevre koşulları arasında yer alır?

I-II-III-IV

II-III-IV-V

I-II-IV-V

I-III-IV-V

I-II-III-IV-V

Açıklama:

Örgütlerde fiziksel çevre koşulları denildiğinde
akla gelen bazı faktörler;
• Gürültü,
• Aydınlatma,
• Havalandırma,
• Sıcaklık,
• Nem,
• Basınç,
• Radyasyon olarak sıralanabilmektedir

Doğru Cevap: C

Soru 47

I. Kariyer gelişimlerini etkileyen yeterli olanaklara sahip olamamaları
II. Alışanların kendilerini geliştirmelerinin engellenmesi
III. Terfi fırsatlarının olmaması
IV. İşsizlik gibi korkular
V. Fazla veya düşük iş yükü
Verilenlerden hangileri örgütlerde kariyer gelişimi bağlamında stres kaynağı olarak ifade edilebilir?

I-V

I-II-IV-V

II-III-V

I-II-III-IV

I-II-III-IV-V

Açıklama:

Kariyer Gelişimi
Örgüt içerisinde çalışanların kariyer gelişimlerini etkileyen yeterli olanaklara sahip olamamaları,
çalışanların kendilerini geliştirmelerinin engellenmesi veya terfi fırsatlarının olmaması ve işsizlik
gibi korkular strese neden olmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi işletmelerde ortaya çıkan stresi azaltabilmek için sosyal desteğin sağladığı yarardan biri değildir?

Sosyal destek çalışanların stresle başa çıkmalarını kolaylaştırır.

Sosyal destek bireylerin çalışma ortamlarına uyumları üzerinde olumlu etkiye sahiptir.

Sosyal destek bireyin rolü ile stres kaynağı arasındaki ilişkiyi olumlu yönde değiştirebilmektedir.

Sosyal etkileşim bireylerin olaylara bakış açısının genişlemesine ve değişmesine katkı
sağlamaktadır.

Sosyal destek yoluyla etkili bir zaman yönetimi sağlanır.

Açıklama:

Sosyal destekle birlikte işletmelerde ortaya çıkan stresi azaltabilmek mümkün olabilmektedir.
Sosyal desteğin etkilerinden aşağıdaki şekilde sıralayabiliriz:
• Sosyal destek çalışanların stresle başa çıkmalarını kolaylaştırır.
• Sosyal destek bireylerin çalışma ortamlarına
uyumları üzerinde olumlu etkiye sahiptir.
• Sosyal destek bireyin rolü ile stres kaynağı
arasındaki ilişkiyi olumlu yönde değiştirebilmektedir.
• Sosyal etkileşim bireylerin olaylara bakış
açısının genişlemesine ve değişmesine katkı
sağlamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 49

İşletmelerde işverenlerin, doğrudan veya temsilciler aracılığıyla dolaylı olarak çalışanlarının fikirlerine başvurması, istek ve önerilerini dikkate alması örgütlerde stresi yönetmede izlenecek hangi rolle ilgilidir?

Çalışan katılımı ile yönetim

Rollerin belirlenmesi

Zamanın verimli yönetilmesi

Sosyal yaşamın desteklenmesi

Eğitim

Açıklama:

Çalışan Katılımı ile Yönetim
İşletmelerde işverenlerin, doğrudan veya temsilciler aracılığıyla dolaylı olarak çalışanlarının fikirlerine başvurması, istek ve önerilerini dikkate alması
işletme yönetimi ve çalışanların psikolojik yapısı
anlamında önemli bir yer tutmaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 50

I. kayıtsızlık
II. tatminsizlik
III. öfkelenme
IV. memnuniyet
Örgütsel stres yönetimi üzerine yapılan araştırmalara göre yukarıda verilenlerden hangileri rol belirsizliklerinin ve rol çatışmalarının çalışanlarda yol açtığı problemler arasında yer alır?

I-II-III

II-III-IV

I-III-IV

II-III-V

I-II-III-IV

Açıklama:

Örgütsel stres yönetimi üzerine yapılan araştırmalar, rol belirsizliklerinin ve rol çatışmalarının
çalışanlarda kayıtsızlık, tatminsizlik, öfkelenme,
sorumluluklarını başkalarının üzerine yıkmak gibi
bazı problemlere neden olduğunu göstermiştir

Doğru Cevap: A

Ünite 6

Soru 1

Kümelenme kavramının temelinin dayandırıldığı "sanayi bölgesi" kavramı hangi bilim insanı tarafından kullanılmıştır?

Marshall

Bagnasco

Porter

Enright

Rosenfeld

Açıklama:

Kümelenme kavramının temeli Marshall’ın “sanayi bölgesi” kavramına dayandırılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

"Bölgesel bir küme, üye firmaların birbirine çok yakın olduğu endüstriyel bir kümedir" kümelenme tanımı, aşağıdaki hangi bilim insanına aittir?

Swann

Enright

Feser

Stout

Van Winden

Açıklama:

“Bölgesel bir küme, üye firmaların birbirlerine çok yakın olduğu endüstriyel
bir kümedir" tanımı, 1996 yılında Michael Enright tarafından yapılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

"Bütün kümelenmelerin kendine has şartlarının ve dinamiğinin olduğu bilinmelidir. Bununla birlikte tüm çerçeve, yerel koşullara uymak zorundadır." Bu bağlamda bir bakış açısına göre kümelerin gelişimi kaç aşamada incelenebilir?

Açıklama:

Bütün kümelenmelerin kendine has şartlarının ve dinamiğinin olduğu bilinmelidir. Bununla birlikte tüm çerçeve, yerel koşullara uymak zorundadır. Bu bağlamda bir bakış açısına göre kümelerin gelişimi "4" aşamada incelenebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

"Son basamak uzun vadeli ve önemli projeler konusunu içeren" küme gelişimi basamağı aşağıdakilerden hangisidir?

Yerel ekonominin analizi

İlk kümelenme stok sayımı

Hazır hareket ajandası

Güncellenen stratejik ajanda

Kümelenmenin kurumsallaşması

Açıklama:

Bir küme gelişimi basamağı olan "güncellenen stratejik ajanda"; son basamak uzun vadeli ve önemli projeler konusunu içerir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi "ilişkilere göre kümeler"den biri değildir?

Dikey

Yatay

Kompleks

Kapsayıcı

Çalışan (güçlü)

Açıklama:

İlişkilere göre kümeler; dikey, yatay, kompleks ve kapsayıcı küme olmak üzere dört tanedir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Kümelerin "yerel tedarikçiler, ilgili ve destekleyici kurumların vasıtasıyla büyüdükleri" aşama, aşağıdakilerden hangisidir?

Küme gelişimi

Küme başlangıcı

Kümenin gerilemesi veya durgunluğu

Kümenin sonlanması

küme olgunlaşması

Açıklama:

Gelişim aşamasında, kümeler yerel tedarikçiler, ilgili ve destekleyici kurumların vasıtasıyla büyümektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi "küme kolaylaştırıcısı" olarak kabul edilir?

İşletmeler

Hükümet

Araştırma toplulukları

Finans kurumları

Girişimciler

Açıklama:

Hükûmetin şeffaf bir siyaset ve ekonomi politikası yürütmesi bölgenin veya ulusun fiziksel altyapı, eğitim, sağlık gibi girdi kapasitelerini geliştirmesi, doğal olarak devletin rolü kapsamındadır. Hükûmet “küme kolaylaştırıcısı”dır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

"Elmas modeli" aşağıdaki hangi bilim insanının ortaya koyduğu bir teoridir?

Nordin

Boja

Porter

Belussi

Caldari

Açıklama:

Michael Porter’ın ortaya koyduğu "Elmas Modeli", belirli bir ulustaki belirli endüstrilerin uluslararası rekabet edebilir olduğunu açıklamaya odaklanan elmas şeklindeki bir çerçevedir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Türkiye'de "kış turizmi" bağlamındaki kümelenme çalışmaları hangi bölgede/bölgelerde yoğunlaşmaktadır?

Gaziantep

Sivas

Samsun

Erzurum/Kars

Kayseri

Açıklama:

Türkiye’de yapılan kümelenme çalışmalarının bazıları ise şöyledir; Kayseri mobilya, Sivas doğal taşlar, Samsun dış ticaret işlemleri, Erzurum- Kars kış turizmi, Gaziantep makine halısı sayılabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Londra'nın bir merkez şehir olarak yükselişi ve bu yükselişi açıklamanın en önemli tek faktörü olan alan, hangi kümelenme içinde yer alır?

Ayakkabı

Tekstil

Havacılık ve savunma

Elektronik

Finans

Açıklama:

Londra’nın bir merkez şehir olarak yükselişini ve yükselişini açıklamanın en önemli tek faktörü, çoğu AB’den olmak üzere her iş seviyesinde yetenek çekme becerisidir. Şehrin yaratıcı endüstrileri, finans ve iş hizmetleri, turizm ve yükseköğrenim gibi güçlü yönleri vardır. Bunların her birinin kendine özgü fırsatları ve sorunları vardır. Ancak Londra’da bu kümeler içerisinde birçok işletmenin birbirleriyle iş birlikleri ve bağlantıları mevcuttur. Birçok işletmenin genel merkezleri Londra’dadır. Genel merkez yüksek ücretli işler, vergi gelirleri, profesyonel ve ticari hizmetler ile kümelerini beslemektedir. Londra bir finans kümelenmesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıda verilen yazarlardan hangisi ekonomik coğrafya alanı için “gelişme blokları” terimini kullanmıştır?

Dahmen

Czamanski

Perrox

Ablasilk

Marshall

Açıklama:

Farklı yazarlar ekonomik coğrafya alanını farklı terimlerle vurgulamışlardır; Dahmen “gelişme blokları” Perrox “büyüme kutupları” ve Czamanski ve Ablasilk
“küme” adını kullanmışlardır

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıda verilen yazarlardan hangisi ekonomik coğrafya alanı için “büyüme kutupları” terimini kullanmıştır?

Dahmen

Ablasilk

Czamanski

Marshall

Perrox

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 13

Küme faaliyetlerinin ilk oluştuğu ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Amerika

Almanya

İtalya

İspanya

Fransa

Açıklama:

Küme faaliyetlerinin ilk oluştuğu ülke İtalya’dır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Kümelenmeye uluslararası ilgi Arnaldo Bagnasco tarafından 1970’li yıllarda özellikle .......kavramının ortaya çıkması ile başlamıştır.
Yukarıda boş bırakılan alana gelecek doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Birinci İtalya

İkinci İtalya

Üçüncü İtalya

Rekabet üstünlüğü

Merkezi üçlü

Açıklama:

Kümelenmeye uluslararası ilgi Arnaldo Bagnasco tarafından 1970’li yıllarda özellikle “Üçüncü İtalya” kavramının ortaya çıkması ile başlamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Edward J. Feser tarafından yapılan kümelenme tanımıdır?

Ekonomik kümeler sadece birbirleriyle ilgili ve birbirini destekleyen sanayiler ve kuruluşlar olmayıp, daha çok birbirleriyle ilişkileri ve birbirlerine olan desteklerinden ötürü daha fazla rekabetçi olan kuruluşlardır.

Kümeler, birbirlerine katma değer katan, bir üretim zincirinde birbirine bağlı, güçlü ve bağımlı firmaların ve üreticilerin ağları (uzman tedarikçiler dahil) olarak karakterize edilebilirler.

Yenilikçi bir küme, genellikle bir tedarik zinciri vasıtasıyla ve aynı piyasa koşullarında çalışan yüksek derecede iş birliği sağlayan çok sayıda birbirine bağlı endüstriyel ve/veya hizmet şirketi olarak tanımlanabilir.

Bölgesel bir küme, üye firmaların birbirlerine çok yakın olduğu endüstriyel bir kümedir.

Kümeler tek bir coğrafyada kurulu bir sanayi içindeki firma grupları olarak tanımlanmaktadır.

Açıklama:

Edward J. Feser , Ekonomik kümeler sadece birbirleriyle ilgili ve birbirini destekleyen sanayiler ve kuruluşlar olmayıp, daha çok birbirleriyle ilişkileri ve birbirlerine olan desteklerinden ötürü daha fazla rekabetçi olan kuruluşlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

“Kümelenme kavramı genel anlamıyla daha açık bir şey öne sürmektedir: Birbirleriyle benzer alanlarda çalışmakta olan firmaların, bir alanda önemli bir zorunluluğu olmamakla birlikte birbirlerine yakın konumda olma eğilimidir.”
Yukarıda verilen kümelenme kavramı tanımı hangi yazar tarafından verilmiştir?

Michael Enright

Stuart Rosenfeld

Edward J. Feser

Crouchve Farrell

T. Roelandt

Açıklama:

Crouchve Farrell, “Kümelenme kavramı genel anlamıyla daha açık bir şey öne sürmektedir: Birbirleriyle benzer alanlarda çalışmakta olan firmaların, bir alanda önemli bir zorunluluğu olmamakla birlikte birbirlerine yakın konumda olma eğilimidir.”

Doğru Cevap: D

Soru 17

“Bölgesel bir küme, üye firmaların birbirlerine çok yakın olduğu endüstriyel bir kümedir.”
Yukarıda verilen kümelenme kavramı hangi yazar tarafından tanımlanmıştır?

M. Prevezer

Michael Enright

Stuart Rosenfeld

Edward J. Feser

Peter Swann

Açıklama:

Michael Enright, “Bölgesel bir küme, üye firmaların birbirlerine çok yakın olduğu endüstriyel bir kümedir.”

Doğru Cevap: B

Soru 18

Firmaların daha çok birbirlerinin tedarikçisi olduğu küme aşağıdakilerden hangisidir?

Kentsel Yığılmalar

Kümeler

Yenilikçi Yığılmalar

Endüstri Bölgesi

Stok Sayımı

Açıklama:

Endüstri Bölgesi: Firmaların daha çok birbirlerinin tedarikçisi olduğu kümedir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi araştırma ve geliştirme potansiyelinin ve yüksek yenilik dinamiklerinin olduğu kümelerdendir?

Endüstri Bölgesi

Yenilikçi Yığılmalar

Kentsel Yığılmalar

Stok Sayımı

Coğrafi Yakınlık

Açıklama:

Yenilikçi Yığılmalar: Araştırma ve geliştirme potansiyelinin ve yüksek yenilik dinamiklerinin olduğu kümelerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi kapsamına göre oluşturulan kümelerden "Geniş Küme" nin tanımıdır?

Toplam satışları yüz milyonlarca ya da milyarlarca olan firmalardan
oluşur.

Sadece bir sanayisi ya da bir dizi ilgili sanayileri içermekte olan bölgeleri değil aynı zamanda hemen bütün tedarik zincirini de içinde barındıran kümelerdir.

Temelde bölge dışındaki girdi bileşken, teçhizat, teknoloji ve destek hizmetlerine dayanan kümelerdir.

Kompleks kümelerin sanayi ve hizmetleri ile özel altyapı hem de önemli kamu ve toplumsal aktörleri kapsadığı ilişkilerden oluşur.

Yakından ilgili ve ürün çeşitliliği sağlayan birçok sanayinin içinde yer aldığı kümeler.

Açıklama:

Geniş Küme, “Yakından ilgili ve ürün çeşitliliği sağlayan birçok sanayinin içinde yer
aldığı kümeler.”

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi kümelerin yaşam döngüsü içinde ele alınmaz?
I.Kümeler sadece bir gecede ortaya çıkan veya kaybolan bir fenomen değildir.
II.Kümeler bir dizi şirketlerin gruplandırma ve işbirliği yada rekabet için geliştirdikleri bölgelerde başlatılır.
III.Kümeler yerel tedarikçiler, ilgili ve destekleyici kurumların vasıtasıyla büyümektedir.
IV.Kümeler kendi içinde yayılarak istedikleri bölgelerde kendi yığınlarını oluşturmaz.
V.Rekabet anlayışı, yenilikçilik ve işbirliği yaratabilen kümeler devam edebilirler.

II.

III.

IV.

Açıklama:

Kümelenmenin yaşam döngüsü
IV.Kümeler kendi içinde yayılarak istedikleri bölgelerde kendi yığınlarını oluşturmaz.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi kümelenme kavramını tanımlamada temel olgulardan biridir?

Paydaş

Paylaşım

İşveren

Reklam

İnternet

Açıklama:

Kümelenme kavramının tanımlanması
Paydaş

Doğru Cevap: A

Soru 23

Japon mimarisinin yan yana ve küçük evlerden oluşması nedeniyle sessiz çalışan klimalara duyulan ihtiyacın dünya piyasasına yayılarak önemli bir pazar oluşturmasına dönüşmesi aşağıdakilerden hangisine örnektir?

İç talebin uluslararasılaşması

İç talebin büyüklüğü

Alıcı ihtiyaçları

İç talebin karşılanması

İç talebin doygunluğu

Açıklama:

kümelenmede elmas modeli, talep koşulları
İç talebin uluslararasılaşması

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Michael Porter’ın “kümelenmede elmas modelinde”açıklanan ülkenin beş faktör koşullarından fiziksel kaynaklar içinde ele alınamaz?

Arazi

İklim

Hammadde

Enerji gücü kaynaklarının durumu

Sağlık imkanları

Açıklama:

Kümelenmede elmas modeli
sağlık imkanları, altyapı koşullarındandır.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Michael Porter’ın “kümelenmede elmas modelinde” ülkenin faktör koşulları aşağıdaki hangi seçenekte doğru olarak açıklanmaktadır?

İnsan kaynakları, fiziksel kaynaklar, bilgi kaynakları, sermaye kaynakları ve altyapı

Kümelerin rekabet edebilme yeteneği, konum avantajı, stratejisi

Faktör koşulları, talep koşulları, ar-ge merkezleri, yenilikçi olmaları

Ürün yönetimi, sanayi gruplarıyla kurulan ilişkiler, rekabetçi yaklaşım

Ürün çeşitliliği, pazarlama, yardım kuruluşlarıyla kurulan ilişkiler, araştırma birimleri

Açıklama:

Porter’a (1990) göre, bir ülkenin faktör koşulları beş gruptur. Bunlar insan kaynakları, fiziksel kaynaklar, bilgi kaynakları, sermaye kaynakları ve altyapıdır.
kümelenmede elmas modeli
İnsan kaynakları, fiziksel kaynaklar, bilgi kaynakları, sermaye kaynakları ve altyapı

Doğru Cevap: A

Soru 26

"Kümelenmede elmas modeli” aşağıdakilerden hangisi tarafından tanımlanmıştır?

Henri Fayol

Michael Enright

Arnaldo Bagnasco

Michael Porter

Alfred Marshall

Açıklama:

kümelenmede elmas modeli
Michael Porter

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi ilişkilere göre küme çeşitlerden değildir?

Dikey küme

Yatay küme

Kompleks küme

Kapsayıcı küme

Çalışan küme

Açıklama:

küme çeşitleri
Çalışan küme (Gelişme durumlarına göre gruplanan küme çeşitlerinden biridir.)

Doğru Cevap: E

Soru 28

Marshall kümelenmenin en önemli özelliği olarak gördüğü “sanayi bölgesi” kavramı aşağıdaki hangi tanımla açıklamaktadır?

Bilginin, öğrenme aracılığıyla paylaşıldığı bir topluluk

Toplam satışları yüz milyonca olan firmalardan oluşan topluluk

Çok sayıdaki sanayi zincirinden oluşan topluluk

Bileşken, teçhizat, teknoloji destekli topluluk

Alıcı ve satıcı ilişkisinin yansıtıldığı tipik dikey ilişkili topluluk

Açıklama:

Kümelenme kavramının tanımlanması
Bilginin, öğrenme aracılığıyla paylaşıldığı bir topluluk

Doğru Cevap: A

Soru 29

Kümelenme kavramının temeli Marshall’ın aşağıdaki hangi kavramıyla ilişkilendirilmektedir?

sanayi bölgesi kavramı

yardım kuruluşları

işletmeler

araştırma

coğrafi yakınlık

Açıklama:

Kümelenme kavramının tanımlanması
Sanayi bölgesi kavramı

Doğru Cevap: A

Soru 30

Ulusların Rekabet Üstünlüğü (The Competitive Advantage of Nations) adlı eserinde kümelenme (cluster) kavramını açıklayarak literatüre kazandıran kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Henri Fayol

Michael Enright

Michael Porter

Arnaldo Bagnasco

Alfred Marshall

Açıklama:

Kümelenme kavramının tanımlanması
Michael Porter

Doğru Cevap: C

Soru 31

Küme faaliyetlerinin ilk oluştuğu ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Almanya

İtalya

Fransa

İngiltere

Hollanda

Açıklama:

KÜMELENME KAVRAMININ TANIMLANMASI
Küme faaliyetlerinin ilk oluştuğu ülke İtalya’dır. 1970 ve 1980’li yıllarda Üçüncü İtalya olarak bilinen bölgede yer alan kümeler; yatırım, istihdam, katma değer ve verimlilik göstergeleriyle önemli bir sanayi performans ortaya koymuşlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Kümeleme kavramı Marshall’ın hangisi kavramına dayandırılmaktadır?

Gelişme blokları

Bölgesel uzmanlaşma

İşgücü havuzu

Büyüme kutupları

Sanayi bölgesi

Açıklama:

KÜMELENME KAVRAMININ TANIMLANMASI
Kümelenme kavramının temeli Marshall’ın “sanayi bölgesi” kavramına dayandırılmaktadır. Sanayi bölgesi terimi, bilginin, öğrenme aracılığıyla paylaşıldığı bir topluluk olarak tanımlamıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Kümelenme sürecinde firmaların “farklı stratejileri benimsemesi, üretkenliği ve yeniliği artırması” kümelenme gelişim aşamalarından hangisi ile açıklanır?

Belirli bir merkezin varlığı

Kapsam ekonomilerinin varlığı

Sanayi gruplarının varlığı

Coğrafi yakınlık

İş birliği ve rekabet

Açıklama:

KÜMELENMENİN GELİŞİMİ
Kümelerin gelişiminde üçüncüsü aşamada ilgili faaliyetler arasındaki iş birliği ve rekabetin etkileşimidir. Bu etkileşim ortak araştırma veya eğitim çabalarında iş birliği yoluyla olabilir. Ancak rakip firmalar arasındaki yoğun rekabet, onları daha farklı stratejileri benimsemeye, üretkenliği ve yeniliği artırmaya zorlayabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

İşletme gruplarının aynı anda hem yatay hem de dikey birbirleri ile bağlantılı ilişkilerinden oluşan kümeler aşağıdaki küme çeşitlerinden hangisidir?

Gizli kümeler

Yenilikçi kümeler

Kompleks kümeler

Politik güdümlü kümeler

Kapsayıcı kümeler

Açıklama:

KÜME ÇEŞİTLERİ
Kompleks kümeler; işletme gruplarının aynı anda hem yatay hem de dikey birbirleri ile bağlantılı ilişkilerinden oluşurlar.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Ekmek fırınları ve bakkallar aşağıdaki kümelenme çeşitlerinden hangisine örnek verilebilir?

Gizli kümeler

Yenilikçi kümeler

Kompleks kümeler

Yerel kümeler

Kapsayıcı kümeler

Açıklama:

KÜME ÇEŞİTLERİ
Yerel kümeler: Bu iş kümeleri tüm bölgelerde yer alan ve yerel nüfusun ihtiyacını karşılamak için gerekli ürün ve hizmetleri üreten iş kümeleridir. (örnek: bakkallar, ekmek fırınları)

Doğru Cevap: D

Soru 36

Kümede aktörlerin diğer küme ve bölgelerle ilişkilerini arttırması, ortak ve yeni girişimlerle yeni işletmelerin kurulmasına olanak sağlanması küme yaşam döngünde hangi aşamadır?

Küme Başlangıcı

Küme Olgunlaşması

Kümenin Gerilemesi

Kümenin Sonlanması

Kümelenmenin Yeniden İcadı

Açıklama:

KÜMELENMENİN YAŞAM DÖNGÜSÜ
Küme Olgunlaşması: Olgunlaşma aşamasında kümede aktörler belli bir kritik kütleye ulaşarak diğer küme ve bölgelerle ilişkilerini arttırmıştır. Bu aşamada ortak ve yeni girişimlerle yeni işletmelerin kurulmasına olanak sağlanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi kümelenme aktörlerinden hükümetin görevlerinden biridir?

Ürün veya hizmetlerinin satışlarını artırmak

Yatırımları çekmek için politikalar geliştirmek

AR-GE sürecini yürütmek ve geliştirmek

Girişimcilere mali destek vermek

Kümelenme için meslek odalarıyla işbirliği yapmak

Açıklama:

KÜMELENME AKTÖRLERİ
Hükûmet veya kamu tarafından kümelenme girişimlerini etkileyebilecek üç ana politika olmalıdır. Bunlar; (1) bölgesel veya KOBİ politikaları, (2) yatırımları çekmek için politikalar ve (3) araştırma ve yenilik politikalarıdır. Hükûmetin ve kamunun temel görevi, bölgenin sosyal ve politik istikrarını sağlamak, şirketlerin kamu yönetimine olan güvenini tesis etmek ve yatırımları haklı çıkarmak için ekonomik bir ortam garanti etmektir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Üniversite araştırma merkezleri
Dijital veri iletişim altyapısı
Üniversite eğitimli çalışanlar
Vasıfsız ve yarı nitelikli iş gücü
Otoyol sistemi

Aşağıdakilerden hangisinde Porter’ın Elmas modelinde faktör koşullarından genelleştirilmiş faktörler birlikte verilmiştir?

I-II

I-III

II-IV

III-V

IV-V

Açıklama:

KÜMELENMEDE ELMAS MODELİ -Faktör Koşulları
Genelleştirilmiş Faktörler: Otoyol sistemi, borç sermayesi arzı, üniversite eğitimli çalışanlardan oluşan bir havuzdur.
Faktör Koşulları s.144

Doğru Cevap: D

Soru 39

İşletmeler için gerekli olan bilgili ve istekli bölge müşterilerinin varlığı Porter’ın Elmas modelinde hangi bileşende yer alır?

Faktör Koşulları

Firma Stratejisi

Talep Koşulları

Destekleyici Endüstriler

Hükümet politikaları

Açıklama:

KÜMELENMEDE ELMAS MODELİ
Talep koşulları, üretilen mal ve/veya hizmete olan talep değişkenlerini ifade etmektedir. Bunlar nitelikli talep, ihracat ve yeni pazar olanakları olarak tanımlanabilmektedir. Firmaların müşterilerin ne almak istediklerini, beklentilerini ve değişimlerini erken fark ederek buna uluslararası rakiplerinden daha önce cevap verebilmesi önemli bir fırsattır.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Türkiye’de savunma ve havacılık sanayisinin gelişiminde öncü rol oynayan il aşağıdakilerden hangisidir?

İzmir

İstanbul

Ankara

Bursa

Malatya

Açıklama:

KÜMELENME ÖRNEKLERİ
Türkiye’de savunma ve havacılık sanayisinin gelişiminde Ankara öncü rol almaktadır. Ankara, Türkiye’de bulunan 148 Kümelenme 6 savunma ve havacılık sanayisi firmalarının yaklaşık %60-70’ine ev sahipliği yapmaktadır. Organize sanayi bölgeleri, teknoparklar, üniversiteler, araştırma kuruluşları, ilgili kamu kurumları, sektörün Ankara’da yer almasının önemli bir altyapısını oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Kümelenme; aynı sektörde faaliyet gösteren, aralarında .......... ve aynı zamanda ........ olan işletmelerin ve onlara mal/hizmet sunan tedarikçilerin, ilgili kurumsal yapıların aynı ........ yoğunlaşmalarıdır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi sırasıyla ve doğru olarak tamamlar?

işbirliği / rekabet / coğrafi bölgede

işbirliği / satış / coğrafi bölgede

coğrafi bölge / işbirliği / satışta

alan / piyasa / konularda

konularda / alan / piyasa

Açıklama:

Aynı sektörde faaliyet gösteren, aralarında işbirliği ve aynı zamanda rekabet olan işletmelerin ve onlara mal/hizmet sunan tedarikçilerin, ilgili kurumsal yapıların (üniversiteler, meslek kuruluşları, iş koluyla ilgili standartları belirleyen ve kontrol eden kurumlar, gibi) aynı coğrafi bölgede yoğunlaşmalarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi kümelenme kavramını tanımlamada kullanılan temel olgulardan biri değildir?

Yoğunlaşma

İşbirliği

Yaklaşım

Yenilikçilik

Firma

Açıklama:

Kümelenme kavramını tanımlamada kullanılan temel olgular görselde aktarılmaktadır. 'Yaklaşım' temel olgulardan biri değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

'Bireylerin, işletmelerin veya kurumların arasında iş birliği yoluyla fayda sağlama kapasitesi ve yeteneği' olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Paydaş

Rekabet

Yenilikçilik

Sosyal Sermaye/Güven

Mekan/Yer/Bölge

Açıklama:

Sosyal Sermaye/Güven: Sosyal sermaye, bireylerin, işletmelerin veya kurumların arasında iş birliği yoluyla fayda sağlama kapasitesi ve yeteneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Sekiz küme gelişim basamağından biri olan 'Organizasyonu geleceğe taşıyacak gelişim sürecinin hazırlanmasının amaçlandığı' süreç aşağıdakilerden hangisidir?

Yerel Ekonominin Analizi

İlk Kümelenme Stok Sayımı

Önemli Adımları Belirlemek

Kümelenmenin Kurumsallaştırılması

Güncellenen Stratejik Ajanda

Açıklama:

Başka bir bakış açısına göre ise (Cluster Navigators Şirketi) küme gelişimi 8 basamak içermektedir
(Nordin, 2003: 61-62).
1. Yerel Ekonominin Analizi
Birinci basamak başlangıç hâlindeki ve daha gelişmiş kümelenmeleri belirlemek ve aktif gelişim için ilk kümelenmeyi seçmektir.
2. İlk Kümelenme Stok Sayımı
İkinci basamak yerel ekonomide, kümelenmelerle ilgili bilgi toplamaktır.
3. Liderlik Takımını Kurma
Bu noktada dikkatli bir şekilde liderlik grubunda iş birliğini sağlamak için uygun insanlar seçilmelidir.
4. Kümelenme Görüşünü Geliştirme
Bu basamak, hazırdaki kümelenmenin geleceğini planlama ve vizyonunu belirlemektir.
5. Önemli Adımları Belirlemek
İstenilen geleceğe ulaşmak için anahtar basamaklara yoğunlaşmaktır.
6. Hazır Hareket Ajandası
Kısa vadeli projeleri vurgulamak önemlidir.
7. Kümelenmenin Kurumsallaştırılması
Bu basamak boyunca organizasyonu geleceğe taşıyacak gelişim süreci hazırlanır.
8. Güncellenen Stratejik Ajanda
Son basamak uzun vadeli ve önemli projeler konusunu içerir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

"Yakından ilgili ve ürün çeşitliliği sağlayan birçok sanayinin içinde yer aldığı kümeler” olarak tanımlanan "Geniş Küme" çeşidi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Boyutlarına Göre Kümelerin, En başlığı altındadır.

Boyutlarına Göre Kümelerin, Derinlik başlığı altındadır.

İlişkilerine Göre Kümelerin, Yatay başlığı altındadır.

Gelişim Durumlarına Göre Kümelerin, Gizli Kümeler başlığı altındadır.

Kapsamına Göre Kümelerin, Yerel Kümeler başlığı altındadır.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi 'kümenin yaşam döngüsünde, olgunlaşma aşamasından sonra kümelenmenin yeni uygulamaları bünyesinde faaliyete geçirebilmesiyle'
mümkün olmaktadır?

Küme Gelişimi

Kümenin Sonlanması

Kümenin Gerilemesi veya Durgunluğu

Kümenin Yeniden İcadı ve İleriki Gelişimi

Küme Başlangıcı

Açıklama:

Kümelenmenin Yeniden İcadı ve İleriki Gelişim: Bu aşama ile ilgili olarak olgunlaşma aşamasından sonra, kümelenmenin yeni uygulamaları bünyesinde faaliyete geçirebilmesiyle mümkün olmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıda aktarılan bilgiler, kümelenme aktörlerinden hangisine örnek olarak verilebilir?
Uluslararası kabul görmüş en az 10 teknoloji kümesi geliştirme hedefinin bir parçası olarak Kanada, 2008’den bu yana beyin araştırmaları, optik ve teorik fizik gibi alanlarda 17 Mükemmeliyet Merkezi ağı kurmuştur.

Hükümet Politikası

İşletmeler

Araştırma Toplulukları

Finans Kurumları

İşbirliği İçindeki Kurumlar

Açıklama:

Verilen örnek, hükûmetlerin veya kamunun kümelenme politikaları ile ilişkilidir.
Hükûmetin şeffaf bir siyaset ve ekonomi politikası yürütmesi bölgenin veya ulusun fiziksel altyapı, eğitim, sağlık gibi girdi kapasitelerini geliştirmesi, doğal olarak devletin rolü kapsamındadır. Hükûmet “küme kolaylaştırıcısı”dır. Çok sayıda paydaşın bir küme etrafında toplanmasının alt yapısını oluşturur. Devletin hedefi; yeni kümeler oluşturmaktan çok, mevcut kümelerin fiziksel altyapılarını geliştirmek olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi Porter’a (1990) göre, Kümelenmede Elmas Modeli'nde yer alan bir ülkenin faktör koşullarından biri değildir?

Fiziksel kaynaklar

Bilgi kaynakları

Sermaye kaynakları

Altyapı

Talep

Açıklama:

Porter’a (1990) göre, bir ülkenin faktör koşulları beş gruptur. Bunlar insan kaynakları, fiziksel kaynaklar, bilgi kaynakları, sermaye kaynakları ve altyapıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Kümelemede Elmas Modeli'ne göre 'Terör, savaş, göç ve doğal afetler gibi dış olayların bir ülkeyi veya endüstriyi olumsuz etkileyebileceği veya fayda sağlayabileceği olasılığı olarak tanımlanan ve rasgele olayları da içerin durumlar.' olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Talep Koşulları

Firma Stratejisi

Rekabet

İlgi ve Destekleyici Endüstriler

Şans

Açıklama:

Elmas modele iki ilave faktör olarak eklenen şans ve hükûmet uygulamalarıdır. Şans faktörü genellikle terör, savaş, göç ve doğal afetler gibi dış olayların bir ülkeyi veya endüstriyi olumsuz etkileyebileceği veya fayda sağlayabileceği olasılığı olarak tanımlanır. Bununla beraber, rastgele olaylar da içerir. Bu olaylar, hükûmetin veya bireysel şirketlerin kontrolü dışındadır. Örneğin, ABD’ye yönelik 11 Eylül saldırıları sonucunda ortaya çıkan sınır güvenliği, Meksika ihracatçıları üzerinde büyük etkisi olan Meksika’dan gelen ithalat trafik hacmini önemli ölçüde azaltmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 50

'Ulaşım, iletişim ve sağlık imkânları ve benzeri unsurlar olmakla birlikte aynı zamanda ülkeyi yatırım için cazip kılan nitelikler' olarak tanımlanan faktör koşulları aşağıdaki kavramlardan hangisini ifade etmektedir?

İnsan Kaynakları

Sermaye Kaynakları

Bilgi Kaynakları

Fiziksel Kaynaklar

Altyapı

Açıklama:

Porter’a (1990) göre, Kümelemede Elmas Modeli'nde bir ülkenin faktör koşulları beş gruptur.
• İnsan kaynakları; iş gücünün nicelik ve niteliği, maliyetleri ve iş ahlakı ile ifade edilmektedir.
• Fiziksel kaynaklar; ülkedeki arazi, su, mineraller, iklim, hammadde, enerji gücü kaynaklarının durumu, miktarı, maliyeti ve kalitesi ile ifade edilmektedir.
• Bilgi kaynakları; ülkelerin mal ve hizmetlere ilişkin pazar, bilimsel ve teknik bilgisi, araştırma ve istatistik enstitülerinin ve üniversitelerin varlığı ile ifade edilmektedir.
• Sermaye kaynakları ile finansal sermayenin miktar ve maliyetleri ile doğrudan yabancı yatırımlar tanımlanmaktadır.
• Altyapı; ulaşım, iletişim ve sağlık imkânları ve benzeri unsurlar olmakla birlikte aynı zamanda ülkeyi yatırım için cazip kılan niteliklerdir

Doğru Cevap: E

Ünite 7

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi krizin olumlu yanlarından biridir?

Stratejik açıdan örgütün zayıf yönleri görülür.

Personel devir hızı artar.

Yönetim merkezîleşir ve denetim artar.

Örgüt içi gerilim ve çatışmalar artar

Örgütsel amaç ve değerlerde, zoraki değişimler yaşanır.

Açıklama:

Krizin olumlu etkileri şunlardır:
Kâr elde etme düşüncesi ön plana çıkar.
• Yeni rekabet avantajları için fırsatlar doğar.
• Yeni pazarlar bulma çalışmaları artar.
• Dış çevreyle iletişim artar.
• Öz kaynaklar önemli duruma gelir.
• Müşterinin önemi anlaşılır.
• Geleneksel yönetim tekniklerinden kurtulma fırsatı doğar.
• Maliyetlerde tasarrufun önemi ortaya çıkar.
• Çalışanların işletmelerine ve işlerine verdikleri önem artar.
• Ar - Ge çalışmalarına ağırlık verilir.
• Eğitim etkinlikleri artar.
• Yeni stratejileri uygulama fırsatı doğar.
• Yönetici-işgören arasında yakınlaşma sağlanır.
• Yarım kalan projelerin tamamlanmasına katkıda bulunur.
• Kalitenin önemi anlaşılır.
• Ekip çalışması güçlenir.
• Stratejik açıdan örgütün zayıf yönleri görülür.
• İşletmenin rekabet gücü test edilebilir.
• Kriz deneyimi kazanılır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi krizin olumsuz etkileri arasındadır?

İşletmenin rekabet gücü test edilebilir.

Personel devir hızı artar.

Kâr elde etme düşüncesi ön plana çıkar.

Ar - Ge çalışmalarına ağırlık verilir.

Öz kaynaklar önemli duruma gelir.

Açıklama:

Krizin olumsuz etkileri şunlardır:

Satışlar düşer, kârlar azalır.
• Alınan kararlar bilgi yetersizliği nedeniyle yeterli olmaz.
• Pazar kaybı yaşanır.
• Çevreye uyum yeteneği zayıflar.
• Kapasite kullanım oranı düşer.
• Müşteri memnuniyeti azalır.
• Yönetim merkezîleşir ve denetim artar.
• Finansal sorunlar artar.
• Çalışanlarda savunmacı/çekimser tutumlar ortaya çıkar.
• Yaratıcılık ölür, yenilik azalır.
• Motivasyon düşer ve iş tatmini azalır.
• Örgütsel amaç ve değerlerde, zoraki değişimler yaşanır.
• Örgüt içi gerilim ve çatışmalar artar.
• Yatırımlar yarım kalır.
• Üretim kalitesinde düşüş ve hatalarda artış görülür.
• Çalışanların verimliliği azalır.
• Personel devir hızı artar.
• Örgütün itibarı ve imajı zedelenir.
• Örgüt yapısı yetersiz kalır.
• Güven duygusu azalır, kaygı düzeyi yükselir.
• Yönetsel programlar aksar.
• Otorite boşluğu doğar.

Doğru Cevap: B

Soru 3

I. Mevzuat değişimlerine işletmeler ayak uydurmak zorunda değillerdir.
II. Bir işletmenin hayat safhası toplam beş aşamadan oluşur. Bu aşamalar doğuş, gelişme, olgunlaşma, gerileme ve son olarak çöküştür.
III. Çalışanlar örgüt kültürü sayesinde örgüte bağlı, yeniliğe açık, verimli, adanmış ve motivasyonu yüksek bireyler haline gelebilirler.
IV. Örgütsel yapı da krize neden olan faktörlerden biridir.
V. Örgütsel yapı işletme içinde çalışanların rollerinin, ast üst ilişkilerinin, yetki ve sorumluluklarının belirlendiği, işletme içindeki insan kaynağının ilgilendiği bir yoldur.
Yukarıda verilen ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

I-II-IV

II-III-IV

II-III-IV-V

Yalnız V

Açıklama:

Mevzuat değişimlerine işletmeler ayak uydurmak zorundadırlar.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisinde kriz öncesi süreçte gelen uyarı sinyalleri arasında yer almaz?

Büyükseme

Farkında olmama

Küçümseme

Dönüştürücü örgüt kültürü, kimliği ve karakterine sahip olmak

Bilerek uyarıları görmezden gelme

Açıklama:

Dönüştürücü örgüt kültürü, kimliği ve karakterine sahip olmak, krize hazırlık sürecinde kaynak oluşturulabilmesi adına ihtiyaç duyulan beş unsurdan biridir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Bir örgütün işletme içi veya işletme dışı kaynaklı kriz belirtilerini öngörme ve kriz oluşumunu önleme, krizin ortaya çıkması durumunda ise uygun strateji ve süreçleri hayata geçirerek krizi en az hasarla atlatarak sonuçlarından öğrenme süreci aşağıdakilerden hangi ifadenin tanımıdır?

Krizi kontrol altına alma dönemi

Kriz yönetimi

Kriz öncesi dönem

Kriz dönemi

Kriz sonrası dönem

Açıklama:

Kriz yönetimi, bir örgütün işletme içi veya işletme dışı kaynaklı kriz belirtilerini öngörme ve kriz oluşumunu önleme, krizin ortaya çıkması durumunda ise uygun strateji ve süreçleri hayata geçirerek krizi en az hasarla atlatarak sonuçlarından öğrenme sürecidir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Yetersiz otomasyon, yetersiz cihazlar, eksik cihazlar hangi hatalar grubunda değerlendirilmektedir?

İhmale bağlı hatalar

İnsana bağlı hatalar

İşleme bağlı hatalar

Uygulamaya bağlı hatalar

Kurumsal faktörlere bağlı hatalar

Açıklama:

Kurumsal faktörlere bağlı hatalar, iş yeri yapısı, politikalar, idari/finansal yapı, liderlik, geri bildirim, konularda yetersizlik, personelin yanlış dağıtımı, yetersiz otomasyon, yetersiz cihazlar, eksik cihazlar, karar verme destek eksikliği vb.'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi etkin bir kriz yönetimi açısından, hastaneler için özellikle kuruluş aşamasında dikkat edilmesi gereken hususlardan biri değildir?

Kendi kendine yeterli enerji ve su kaynağı var mı?

Yeri jeolojik olarak uygun mu?

Kantin kapasitesi uygun mu?

Ulaşım olanakları her koşulda uygun mu?

Sığınak yapılmış mı?

Açıklama:

Etkin bir kriz yönetimi açısından, hastaneler için özellikle kuruluş aşamasında dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vurgulanmaktadır:

Yeri jeolojik olarak uygun mu? Depreme dayanıklılık için zemin etüdleri yapılmış mı?

Kat sayısı deprem ve yangın vb. durumlarda ani boşaltmalar için uygun mu?

Sığınak yapılmış mı?

Gerektiğinde iç mekân kapasitesinin üstünde fonksiyon görebilecek gibi planlanmış mı? Yani, olağandışı durumlarda talep artışını ne ölçüde karşılayabilir?

Ulaşım olanakları her koşulda uygun mu? (Yolların trafikte kapanmaması, çevre yollarına yakınlık,
helikopterlerin inebilmesine uygun alan vb.)

Kendi kendine yeterli enerji ve su kaynağı var mı?

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi krizin fırsata çevrilebilmesi için dikkate alınması gereken şartlardandır?

Temel kriz alanlarına odaklanılmalıdır

Rekabet stratejileri doğru tespit edilmelidir

Kriz planlaması stratejik planlamanın bir parçası hâline getirilmelidir

GZFT analizinin yapılmalıdır

Kriz listesi daraltılmalıdır

Açıklama:

Krizin fırsata çevrilebilmesi için dikkate alınması gereken şartlar şu şekildedir:
• Rekabet stratejileri doğru tespit edilmelidir.
• Güçlü ve zayıf yönler objektif biçimde değerlendirilmelidir.
• İşletme içi kaynak verimliliğine önem verilmelidir.
• Çalışanların kriz yönetim motivasyonu yüksek tutulmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Aşağıda verilenlerden hangisi kapsamlı bir afet yönetiminin amaçları arasındadır?

Kriz listesinin daraltılması

Zarar azaltma çalışmalarını kalkınmanın her aşamasına dâhil etmek

Bir araya gelerek fikirlerin paylaşılması

Kriz planlamasının stratejik planlamanın bir parçası hâline getirilmesi

Dört temel kriz alanına odaklanılmalıdır

Açıklama:

Kapsamlı bir afet yönetiminin amaçları:
• Afet öncesinde toplumun en az zarar ve fiziksel kayıplarla kurtulabilmesi için gerekli teknik, idari ve yasal önlemleri olay olmadan önce almak,
• Önlem alınamadığı durumlarda ise en iyi müdahale çalışmalarının yapılmasını sağlamak,
• Zarar azaltma çalışmalarını kalkınmanın her aşamasına dâhil etmek,
• Toplumun her kesiminin en az zararla kurtulabilmesi için gerekli bilgi ve eğitimi vermektir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Hastaneleri risk yönetimi bağlamında doğrudan etkileyebilecek olağandışı durumlar arasında hangisi birinci grup arasında yer almaz?

Su basması

Hastane içi yangın

Deprem

Uçak ya da trafik kazaları

Sabotaj

Açıklama:

İkinci grupta ise hastane açısından risk yönetiminin doğrudan alanına girmeyen uçak ya da büyük trafik kazaları, salgın hastalık, toplu zehirlenme vb. sorunlar sonucu oluşan talep artışının karşılanması gibi durumlar yer alır. Bu gibi durumlar, afet yönetimi başlığı altında düzenlenerek hastaneler tarafından olası bir afet sonucu talep artışına hazırlıklı olma yaklaşımı ile yönetilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

I. Krizin öngörülmesi
II. Krizlerin işletmenin varlığını tehdit etmesi
III. Krizlerin ortaya çıktığında zaman ve kaynaklar yetersiz kalması
IV. Krizin karar karar vericiler üzerinde gerilim yaratması
Verilenlerden hangileri krizin özellikleri arasında yer alır?

I-II-III

II-III-IV

I-III-IV

I-II-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Bunun yanında yaşanan gerilimin kriz olarak adlandırılabilmesi için bir takım özelliklere sahip olması
gerekir. Bu özellikler aşağıdaki gibidir:
• Krizi öngörülemez.
• Bazen işletmenin kriz önleme mekanizmaları yetersiz kalır.
• Krizler işletmenin varlığını tehdit eder.
• Krizler ortaya çıktığında zaman ve kaynaklar yetersiz kalır.
• Krize acil olarak müdahale etmek gerekir.
• Kriz karar karar vericiler üzerinde gerilim yaratır (Asunakutlu vd., 2003).

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi krizin olumsuz etkilerinden biridir?

Kâr elde etme düşüncesi ön plana çıkar.

Yeni pazarlar bulma çalışmaları artar.

Öz kaynaklar önemli duruma gelir.

Yeni rekabet avantajları için fırsatlar doğar.

Personel devir hızı artar.

Açıklama:

Krizin olumsuz etkileri
• Satışlar düşer, kârlar azalır.
• Alınan kararlar bilgi yetersizliği nedeniyle yeterli olmaz.
• Pazar kaybı yaşanır.
• Çevreye uyum yeteneği zayıflar.
• Kapasite kullanım oranı düşer.
• Müşteri memnuniyeti azalır.
• Yönetim merkezîleşir ve denetim artar.
• Finansal sorunlar artar.
• Çalışanlarda savunmacı/çekimser tutumlar ortaya çıkar.
• Yaratıcılık ölür, yenilik azalır.
• Motivasyon düşer ve iş tatmini azalır.
• Örgütsel amaç ve değerlerde, zoraki değişimler yaşanır.
• Örgüt içi gerilim ve çatışmalar artar.
• Yatırımlar yarım kalır.
• Üretim kalitesinde düşüş ve hatalarda artış görülür.
• Çalışanların verimliliği azalır.
• Personel devir hızı artar.
• Örgütün itibarı ve imajı zedelenir.
• Örgüt yapısı yetersiz kalır.
• Güven duygusu azalır, kaygı düzeyi yükselir.
• Yönetsel programlar aksar.
• Otorite boşluğu doğar.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi krizin olumlu etkilerinden biridir?

Yönetim merkezîleşir ve denetim artar.

Personel devir hızı artar.

Çalışanlarda savunmacı/çekimser tutumlar ortaya çıkar.

Örgütsel amaç ve değerlerde, zoraki değişimler yaşanır.

Stratejik açıdan örgütün zayıf yönleri görülür.

Açıklama:

• Kâr elde etme düşüncesi ön plana çıkar.
• Yeni rekabet avantajları için fırsatlar doğar.
• Yeni pazarlar bulma çalışmaları artar.
• Dış çevreyle iletişim artar.
• Öz kaynaklar önemli duruma gelir.
• Müşterinin önemi anlaşılır.
• Geleneksel yönetim tekniklerinden kurtulma fırsatı doğar.
• Maliyetlerde tasarrufun önemi ortaya çıkar.
• Çalışanların işletmelerine ve işlerine verdikleri önem artar.
• Ar - Ge çalışmalarına ağırlık verilir.
• Eğitim etkinlikleri artar.
• Yeni stratejileri uygulama fırsatı doğar.
• Yönetici-işgören arasında yakınlaşma sağlanır.
• Yarım kalan projelerin tamamlanmasına katkıda bulunur.
• Kalitenin önemi anlaşılır.
• Ekip çalışması güçlenir.
• Stratejik açıdan örgütün zayıf yönleri görülür.
• İşletmenin rekabet gücü test edilebilir.
• Kriz deneyimi kazanılır.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi işletmeleri krize sürükleyen işletme dışı çevresel faktörler arasında yer almaz?

Doğal faktörler,

Politik ve yasal faktörler,

Ekonomik faktörler,

Sosyokültürel faktörler

Örgüt kültürüne bağlı sorunlar faktörü

Açıklama:

İşletme Dışı Çevresel Faktörler
İşletmeleri krize sürükleyen faktörlerin başında
işletmenin dışındaki etkenlerden kaynaklanan faktörleri söyleyebiliriz. İşletme dışı çevresel faktörler
isminden de anlaşılacağı gibi işletmenin kendinden
kaynaklanmayan ve işletmenin kontrol edemediği
kaynaklardan doğan faktörlerdir. İşletme dışı çevresel faktörler arasında Doğal faktörler, politik ve yasal
faktörler, ekonomik faktörler, teknolojik faktörler
ve sosyokültürel faktörler yer almaktadır

Doğru Cevap: E

Soru 15

Bir işletmenin birden ve fazla büyümesi güç dengesinde, alınan sorumluluklarda, kontrol mekanizmalarında dengesizlere yol açarak örgütü krize sürükleyebilmesi aşağıdaki faktörlerin hangisiyle açıklanır?

Örgütsel Yapı

Finansal Sorunlar

Örgüt Kültürü ile İlgili Sorunlar

İşletmenin Hayat Safhası

Tepe Yönetim ile İlgili Sorunlar

Açıklama:

İşletmenin Hayat Safhası
Bir işletmenin hayat safhası toplam beş aşamadan oluşur. Bu aşamalar doğuş, gelişme, olgunlaşma, gerileme ve son olarak çöküştür. İşletmenin birden ve fazla büyümesi güç dengesinde, alınan sorumluluklarda,
kontrol mekanizmalarında dengesizlere yol açarak örgütü krize sürükleyebilir. Bunun yanında işletmenin
pazarın ihtiyacından fazla büyümesi de ciddi bir sorun teşkil eder. İşletmeler içinde bulundukları hayat safhalarının farkında olmalı ve kararlarını buna göre almalıdır. Yapılan farklı hamleler işletmeyi krize sürükleyebilir

Doğru Cevap: D

Soru 16

I. kriz uyarı sinyallerini alabilecek bir yapının kurulması,
II. krize hazırlık ve koruma uygulamalarının gerçekleştirilmesi
III. kriz ekibinin oluşturulması
IV. krizi kontrol altına alma
Verilenlerden hangileri kriz öncesi dönemde yapılacaklar arasında yer alır?

I-II-III

I-III-IV

II-III-IV

I-II-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Kriz öncesi dönemde gerçekleştirilebilecek üç
önemli uygulama bulunmaktadır. Bunlar; kriz
uyarı sinyallerini alabilecek bir yapının kurulması,
krize hazırlık ve koruma uygulamalarının gerçekleştirilmesi ve kriz ekibinin oluşturulmasıdır. Gelin
şimdi bu uygulamaların detaylarını inceleyelim.

Doğru Cevap: A

Soru 17

I. Dönüşümü planlı şekilde gerçekleştirmek
II. Dönüşüm sonrası eğitim yatırımı yaparak ekibi hazır tutmak
III. Krizi tanımlamak
IV. Kriz sürecinde oluşturulan kriz dönemi iletişim, ekip ve diğer süreçlerin etkinliğini
analiz ederek gelecek krizler için bu yapıları güncel tutmak
Verilenlerden hangileri kriz sonrası sürece geçişte atılacak adımlar arasında yer alır?

I-II-III

I-III-IV

II-III-IV

I-II-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Kriz sonrası yönetim yapısına geçişte şu adımları gerçekleştirmek
önemlidir (Yavuz, 2018);
• Dönüşümü planlı şekilde gerçekleştirmek
• Dönüşüm sonrası eğitim yatırımı yaparak
ekibi hazır tutmak
• Kriz sürecinde oluşturulan kriz dönemi iletişim, ekip ve diğer süreçlerin etkinliğini
analiz ederek gelecek krizler için bu yapıları
güncel tutmak

Doğru Cevap: D

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi krizden kaçınma yaklaşımı çerçevesinde atılacak adımlar arasında yer almaz?

Kriz planlamasının stratejik planlamanın bir parçası hâline getirilmesi

Bir araya gelerek fikirlerin paylaşılması

GZFT analizinin yapılması

Sağlık ve çevre kaynaklı olası felaketler, teknolojik arızalar, ekonomik ve piyasa kaynaklı güç dengeleri ve ilişkiler gibi kriz alanlarına odaklanılması

Kriz listesinin genişletilmesi

Açıklama:

Krizden kaçınma yaklaşımı çerçevesinde atılabilecek en önemli adım, krizi öngörme becerimizi
de arttıracak bir unsur olarak kriz denetimi gerçekleştirmektir. Kriz denetimi, 5 temel adımdan oluşmaktadır (Augustine, 2015):
• Kriz planlamasının stratejik planlamanın bir parçası hâline getirilmesi: Kriz
denetimi, stratejik planlama sürecine dahil
edilmelidir.
• Bir araya gelerek fikirlerin paylaşılması:
Ekiplerin bir araya gelerek iletişimini güçlendirmesi ve durumun doğru analizi için
farklı birimlerin birlikte çalışması krizler
hakkındaki bakış açılarının da çeşitlenmesine imkân tanıyacaktır.
• GZFT analizinin yapılması: Güçlü yanlar,
zayıf yanlar, fırsatlar ve tehditlerin tespiti,
kritik bir stratejik planlama aracıdır. Krizler çoğu zaman kurum içi zayıf yönlerin
veya dış tehditlerin sonucu olarak ortaya
çıkmaktadır. İç zayıflıklar arasında iş akışlarındaki eksiklikler, kritik konumda ve yeri
doldurulması güç insan kaynağı veya dağınık altyapı gibi durumlar sayılabilir. Dış
tehditler açısından ise rekabet, sektördeki
inovatif ürün veya hizmet çalışmaları gibi
hususlar krize yol açabilecektir.
• Dört temel kriz alanına odaklanılmalıdır: Odaklanılması gereken kriz alanları;
sağlık ve çevre kaynaklı olası felaketler, teknolojik arızalar, ekonomik ve piyasa kaynaklı güç dengeleri ve ilişkilerdir.
• Kriz listesinin daraltılması: Kriz denetiminin başlangıcında yöneticilerin “yanlış gidebilecek en kötü şeyler neler?” ve “meydana
gelebilecek en olası krizler neler?” sorularına
yanıt araması gerekmektedir. Kriz riski listesi
ne kadar sınırlanırsa o krizlerden kaçınmaya
yönelik gerçekleştirilecek eylemler ve atılacak
adımlar da o kadar isabetli olacaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 19

sağlık işletmelerinde; iş yeri yapısı, politikalar, idari/finansal yapı, liderlik, geri bildirim, konularda yetersizlik, personelin yanlış dağıtımı, yetersiz otomasyon, yetersiz cihazlar, eksik cihazlar, karar verme destek eksikliği gibi krize neden olabilecek olan hatalar aşağıda verilen hangi hata grubu kapsamında yer almaktadır?

İnsana bağlı hatalar

Kurumsal faktörlere bağlı hatalar

İşleme bağlı hatalar

İhmale bağlı hatalar

Uygulamaya bağlı hatalar

Açıklama:

Bunun yanı sıra, “tıbbi hatalar” olarak yapılacak bir
gruplandırmada ise, aşağıdaki kriz tipleri ile karşılaşmak mümkündür (Özgen, 2012: 17):
• İnsana bağlı hatalar; yorgunluk, yetersiz
eğitim, yeterli özeni göstermeme, önlem
almama dikkatsizlik, iletişim yetersizliği,
zamansızlık, yanlış karar, mantık hatası vb.
• Kurumsal faktörlere bağlı hatalar; iş yeri yapısı,
politikalar, idari/finansal yapı, liderlik, geri bildirim, konularda yetersizlik, personelin yanlış
dağıtımı, yetersiz otomasyon, yetersiz cihazlar,
eksik cihazlar, karar verme destek eksikliği vb.
• İşleme bağlı hatalar (yanlış işlemi yapma)
• İhmale bağlı hatalar (doğru işlemi yapmama)
• Uygulamaya bağlı hatalar (doğru işlemi
yanlış yapma)

Doğru Cevap: B

Soru 20

I. Tedavi hataları,
II. Ürün hata ve sabotajları,
III. Doğal afetler
IV. Sağlık işletmelerinde yaşanan yangın ve kazalar gibi etmenler
Verilenlerden hangileri sağlık işletmelerindeki hizmet hataları arasında yer alır?

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Hizmet Hatalarının Yönetimi
Hizmet hataları tanımının altına, tedavi hataları, ürün hata ve sabotajları, sağlık işletmelerinde yaşanan yangın ve kazalar gibi etmenler dahil olmaktadır

Doğru Cevap: B

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi işletmelerde ortaya çıkan krizin temel özelliklerinden biri değildir?

Kriz işletmelerin varlığını tehdit etmez

Kriz döneminde zaman baskısı yaşanır

Kriz döneminde kontrol güçlüğü yaşanır

Kriz döneminde işlrtmede panik vardır

Kriz döneminde ani değişiklikler söz konusudur

Açıklama:

Kriz işletmelerin varlığını tehdit eder.
Kriz işletmelerin varlığını tehdit etmez

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi bir krizin olumlu etkilerinden biri değildir?

Ekip çalışmasını zayıflatır

Dış çevreyle iletişim artar

Kalitenin önemi anlaşılır

Müşterinin önemi anlaşılır

Kriz deneyimi kazanılır

Açıklama:

Ekip çalışmasını güçlendirir
Ekip çalışmasını zayıflatır

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi işletmelerde krizin yarattığı olumsuz etkilerden biri değildir?

Çevreye uyum yeteneği güçlenir

Satışlar düşer, karlar azalır

Pazar kaybı yaşanır

Personel devir hızı artar

Müşteri memnuniyeti azalır

Açıklama:

Çevreye uyum yeteneği zayıflar
Çevreye uyum yeteneği güçlenir

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi işletmelerde krizin ortaya çıkmasına neden olan işletme dışı çevresel faktörler arasında yer almaz?

Personel devir hızı faktörü

Doğal faktörler

Politik faktörler

Yasal faktörler

Ekonomik faktörler

Açıklama:

Personel devir hizi faktörü bir işletmenin işletme içi çevre unsurudur.Dolayısıyla işletmenin dış çevre faktörleri arasında yer almaz.
Personel devir hızı faktörü

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi işletmelerde krizin ortaya çıkmasına neden olan sosya kültürel dış çevre faktörünü oluşturan bir unsur değildir?

Kişilerin askerlik durumu

Toplumun sahip olduğu değerler

Toplumun inançları

Toplumun eğitim durumu

Toplumun demografik özellikleri

Açıklama:

Kişilerin askerlik durumu bireyin kendisiyle ilgili bir durum olduğu için sosya-kültürel dış çevre faktörü olarak ele alınmamalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi işletmelerde krize neden olan işletme içi yapısal faktörlerinden biri değildir?

Reabet koşulları

Örgütsel yapı

Tepe yönetim sorunları

Finansal sorunlar

Örgüt kültürü sorunları

Açıklama:

Rekabet koşulları, işletmelerde kriz yaratan dış çevre faktörlerinden biridir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi kriz öncesi dönemin bir başka ifade edilme biçimidir?

Uyarı evresi

Gelişme evresi

Geribildirim evresi

Kontrol evresi

Analiz evresi

Açıklama:

Kriz öncesi dönemin bir başka ifade edilme biçimi "uyarı evresi" dir.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi bir işletmede krize hazırlık sürecinde kaynak oluşturulabilmesi adına ihtiyaç duyulan unsurlardan biri değildir?

100 den fazla personele sahip olmak

Dönüştürücü yetkinliklere sahip liderlere sahip olmak

Dönüştürücü örgüt kültürü ve kimliğine sahip olmak

Pozitif paydaş ilişkilerine sahip olmak

Uyarlanabilir bir kriz altyapısına sahip olmak

Açıklama:

100 den fazla personele sahip olmak .Olası krizlerin yol açabileceği riskleri azaltmak için işletmede krize hazırlık sürecinde kaynak oluşturulabilmesi adına ihtiyaç duyulan unsurlardan biri değildir.
i
Dönüştürücü yetkinliğe sahip

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi krizden kaçınma yaklaşımına göre kriz denetimini oluşturan adımlar arasında yer almaz?

Stratejik planın içinde kriz planına yer verilmemesi

GZTF analizinin yapılması

Kriz listesinin daraltılması

Bir araya gelerek fikirlerin paylaşılması

Dört temel kriz alanına odaklanılması

Açıklama:

Stratejik planın içinde kriz planının yer alması gerekir
Stratejik planın içinde kriz planına yer verilmemesi

Doğru Cevap: A

Soru 30

Aağıdakilerden hangisi işletmelerde krizin fırsata dönüştürülmesi için dikkate alınması gereken unsurlardan biri değildir?

Çalışanların şahsi istekleri dikkate alınmalı

Doğru rekabet stratejileri tespit edilmeli

Objektif olarak güçlü ve zayıf yönler belirlenmeli

İşletme içi kaynak verimliliğine önem verilmeli

Çalışanların kriz yönetim motvasyonu sağlanmalı

Açıklama:

Çalışanların şahsi istekleri kriz dönemlerinde ötelenebilmelidir.Kriz dönemlerinde işletmenin çıkarları öncelikli olarak dikkate alınmalıdır.Krizlerin fırsata dönüştürülmesinde de bu kural geçerliliğini korumalıdır.
Çalışanların şahsi istekleri dikkate alınmalı

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi krizin olumlu etkilerinden biridir?

Stratejik açıdan örgütün zayıf yönleri görülür.

Kapasite kullanım oranı düşer.

Pazar kaybı yaşanır.

Örgütsel amaç ve değerlerde, zoraki değişimler yaşanır.

Personel devir hızı artar.

Açıklama:

Stratejik açıdan örgütün zayıf yönlerinin görülmesi krizin olumlu etkilerinden biridir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi krizin olumsuz etkilerinden biridir?

Kâr elde etme düşüncesi ön plana çıkar.

Yönetim merkezileşir ve denetim artar.

Öz kaynaklar önemli duruma gelir.

Müşterinin önemi anlaşılır.

Ar - Ge çalışmalarına ağırlık verilir.

Açıklama:

Yönetimin merkezileşmesi ve denetimin artması krizin olumsuz etkilerinden biridir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi krize neden olan işletme dışı çevresel faktörlerden biridir?

İşletmenin hayat safhası

Örgütsel yapı

Politik ve yasal faktörler

Finansal sorunlar

Örgüt kültürü ile ilgili sorunlar

Açıklama:

Politik ve yasal faktörler krize neden olan işletme dışı çevresel faktörlerden biridir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Kişilerin fikirleri, davranışlarındaki yaşanan değişimler, etnik kökenleri ve değerleri gibi unsurlar krize neden olan işletme dışı çevresel faktörlerden hangisi ile ilgilidir?

Ekonomik faktörler

Teknolojik faktörler

Politik ve yasal faktörler

Sosyokültürel faktörler

Rekabet faktörü

Açıklama:

Kişilerin fikirleri, davranışlarındaki yaşanan değişimler, etnik kökenleri ve değerleri gibi unsurlar işletme dışı çevresel faktörlerden sosyokültürel faktörlerle ilgilidir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Örgütün üretimde kullandığı ham maddeleri bulamaması, ham madde maliyetlerinde önemli artışlar yaşanması ya da bir ham maddenin yurt dışından getirilmek zorunda olunması nedeniyle yaşanan sorunlar işletme içi yapısal faktörlerden hangisine girer?

İşletmenin hayat safhası

Tepe yönetim ile ilgili sorunlar

Örgütsel yapı

Örgüt kültürü ile ilgili sorunlar

Finansal sorunlar

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 36

Ekip çalışması güçlenir.
Kalitenin önemi azalır.
Müşterinin önemi anlaşılır.
Dış kaynaklar önemli duruma gelir.
Eğitim etkinlikleri artar.
Örgüt yapısı yetersiz kalır.

Aşağıdakilerden hangisinde krizin olumlu etkileri birlikte yer verilmiştir?

I-II-IV

I-III-V

II-II-V

II-III-IV

III-IV-V

Açıklama:

Krizin Özellikleri
Ekip çalışması güçlenir, Müşterinin önemi anlaşılır, Eğitim etkinlikleri artar maddeleri krizin olumlu etkileri arasında yer alır. Diğer maddelerde yer alanlar olumlu etkiler arasında yer almaz.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi krize neden olabilecek işletme dışı çevresel sorunlardan biridir?

Örgütsel yapı

Finansal sorunlar

Örgüt kültürü

Tepe yönetim sorunları

Politik ve yasal değişimler

Açıklama:

İşletme İçi Yapısal Faktörler
İşletmenin hayat safhası, örgütsel yapı, finansal sorunlar, ürün yaşam süreci ve örgüt kültürü ile ilgili sorunları da işletme içi yapısal faktörler arasında sıralanır. Politik ve siyasal değişimler işletme dışı çevresel sorunlardandır.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Değişimi destekleyen mükemmeliyetçilik, sosyal sorumluluk, inovasyon ve sürekli öğrenme gibi değerler krize hazırlık sürecindeki hangi unsurlarla ilgilidir?

Dönüştürücü yetkinliklere sahip liderlere sahip olmak

Dönüştürücü yetkinliklere sahip ekip üyelerine sahip olmak

Dönüştürücü örgüt kültürü, kimliği ve karakterine sahip olmak

Pozitif paydaş ilişkilerine sahip olmak

Uyarlanabilir bir kriz altyapısına sahip olmak

Açıklama:

Değişimi destekleyen mükemmeliyetçilik, sosyal sorumluluk, inovasyon ve sürekli öğrenme gibi değerler krize hazırlık sürecindeki dönüştürücü örgüt kültürü, kimliği ve karakterine sahip olmakla ilgilidir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi krize neden olabilecek işletme dışı politik ve yasal faktörler arasında yer almaz?

Vergilendirmede yapılan değişiklikler

Kişilerin fikirlerinde yaşanan değişimler

Ülkenin dış ticaret politikaları

Gümrük verilerinde farklılaşma

Siyasette yaşanan değişimler

Açıklama:

İşletmelerin çevrelerinde yaşanan tüm politik ve yasal faktörlerdeki değişiklikler işletmenin faaliyetlerini doğrudan etkiler. Örneğin vergilendirmede yapılan değişiklikleri, cari kurlar, ülkenin dış ticaret politikaları, gümrük verilerinde farklılaşma, döviz kuru farkı, siyasette yaşanan değişimler, toplumsal olaylar vb. faktörlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Bir organizasyon içerisindeki insan kaynağının yönetimle iletişim kurmaktan çekinmesi kriz uyarı sinyallerinden hangisinin gerçekleşmesine yol açar?

Farkında olmama

Küçümseme

Büyükseme

Uyarıları görmezden gelme

Dengeleme

Açıklama:

Kriz Uyarı Sinyalleri
Organizasyon içerisindeki insan kaynağının yönetimle iletişim kurmaktan çekinmesi gibi nedenlerle üst yönetimin kriz öncesi uyarıları alamadığı durumlarda kriz öncesi süreçte herhangi bir adım atılamamakta ve yönetim ekibi doğrudan kriz süreciyle karşı karşıya kalmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi kriz denetiminde odaklanılması gereken kriz alanlarından biri değildir?

Sağlık ve çevre kaynaklı felaketler

Teknolojik arızalar

Ekonomi kaynaklı güç dengeleri

Piyasa kaynaklı ilişkiler

Örgütsel yapı

Açıklama:

Örgütsel yapı, kriz denetiminde odaklanılması gereken kriz alanlarından biri değildir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

I.Erken uyarı sisteminin kurulması
II. Örgütün dış ilişkilerinin güçlendirilmesi
III. Yönetim kademelerinde ileri görüşlü ve yetkin kişilerin yer alması
IV. Kriz yönetim politikalarının kriz sırasında oluşturulması
Kriz denetimi adımlarına ilişkin olarak yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I ve II

I ve III

I ve IV

II ve III

II ve IV

Açıklama:

İletme içerisinde kriz öncesinde şu adımların atılmış olması gerekmektedir:
• Erken uyarı sisteminin kurulması
• Örgüt içi iletişimin güçlendirilmesi
• Yönetim kademelerinde ileri görüşlü ve yetkin kişilerin yer alması
• Kriz yönetim politikalarının kriz öncesinde oluşturulması. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi krize hazırlık sürecinde kaynak oluşturulması için gerekli unsurlar arasında yer almaz?

Dönüştürücü özellikteki liderlere sahip olmak

Dönüştürücü örgüt kültürüne sahip olmak

Pozitif paydaş ilişkilerine sahip olmak

Uyarlanabilir bir kriz altyapısına sahip olmak

Dönüşüm için gerekli eğitim yatırımı yapmak

Açıklama:

Krize Hazırlık ve Koruma
Krize hazırlık sürecinde kaynak oluşturulabilmesi adına beş unsura ihtiyaç duyulmaktadır. I) Dönüştürücü yetkinliklere sahip liderlere sahip olmak II) Dönüştürücü yetkinliklere sahip ekip üyelerine sahip olmak III) Dönüştürücü örgüt kültürü, kimliği ve karakterine sahip olmak IV) Pozitif paydaş ilişkilerine sahip olmak ve V)Uyarlanabilir bir kriz altyapısına sahip olmaktır.
E seçeneği bunlar arasında yer almaz.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Krizin kontrol altına alınması ya da atlatılması sonrasında örgütün hızla normalleşmesi kriz yönetim süreçlerinden hangisine girer?

Kriz uyarı sinyalleri

Krize hazırlık ve koruma

Denge durumuna dönüş

Kriz ekibinin oluşturulması

Krizi kontrol altına alma

Açıklama:

Denge durumuna dönüş: Krizin kontrol altına alınması ya da atlatılması sonrasında örgütün hızla normalleşmesi gerekmektedir. Ancak kriz dönemi içerisinde örgüt içerisinde çeşitli zararlar oluşabilmektedir. Bu zararlar bireyler arası ilişkiler ve örgüt kültürünün bozulmaya uğraması şeklinde olabileceği gibi sistemler arası kopukluklar şeklinde de olabilir. Bu aşamada organizasyonun işletme operasyonlarını normal şekilde sürdürmesine imkân verecek süreç ve işlemlerin başlatılması gerekir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi kriz yönetiminin özelliklerinden biri değildir?

Kriz yönetimi karmaşık bir süreçtir.

Kriz yönetiminin ilkeleri stratejik yönetimin ilkeleriyle benzerdir.

Örgütün varlığını sürdürmesini tehlikeye sokar.

Örgütün krizin en az kayıp ve zararla atlatılmasını sağlar.

Örgütün krizi olan maddi olanaklarıyla geçirmesini sağlar.

Açıklama:

Kriz Yönetimi ve İletişim
Kriz yönetiminin özelliklerini şöyle sıralayabiliriz (Sumer ve Pernsteiner, 2009): • Kriz yönetimi birden çok safhadan oluşan karmaşık bir süreçtir. • Örgütün krize karşı hazırlıklı olmasını sağlar. • Kriz yönetiminin ilkeleri stratejik yönetimin ilkeleriyle benzerdir. • Yönetimin özel bir türüdür. • Örgütün varlığını sürdürmesini tehlikeye sokabilecek veya olanaksız hâle getirebilecek nitelikteki olaylarla ilgilidir. • Krizin en az kayıp ve zararla atlatılmasını sağlar. • Örgüte birtakım ek maliyetler yükler.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi tıbbi hatalar gruplamasında insana bağlı hatalar kategorisinde yer alır?

Yetersiz eğitim

İş yeri yapısı

İdari/finansal yapı

Personelin yanlış dağıtımı

Yetersiz cihazlar

Açıklama:

Yetersiz eğitim, tıbbi hatalar gruplamasında insana bağlı hatalar kategorisinde yer alır. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi krizden kaçınma yaklaşımının çerçevesinde atılması gereken adımlardan biri değildir?

Bir araya gelerek fikirlerin paylaşılması

GZFT analizinin yapılması

Erken uyarı sisteminin kurulması

Dört temel kriz alanına odaklanılması

Kriz listesinin daraltılması

Açıklama:

Krizden Kaçınma Yaklaşımı
Krizden kaçma yaklaşımının çerçevesi, 5 temel adımdan oluşmaktadır. Bunlar I)Kriz planlamasının stratejik planlamanın bir parçası hâline getirilmesi II)Bir araya gelerek fikirlerin paylaşılması III) GZFT analizinin yapılması IV)Dört temel kriz alanına odaklanılmalıdır V)Kriz listesinin daraltılmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi tıbbi hatalar gruplamasında kurumsal faktörlere bağlı hatalar kategorisinde yer alır?

Yeterli özeni göstermeme

Yetersiz otomasyon

İletişim yetersizliği

Dikkatsizlik

Zamansızlık

Açıklama:

Yetersiz otomasyon, tıbbi hatalar gruplamasında kurumsal faktörlere bağlı hatalar kategorisinde yer alır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Liderlik

Dikkatsizlik

Yanlış karar

İletişim yetersizliği

Yetersiz otomasyon

Aşağıdakilerden hangisinde sağlık hizmetlerinde yapılan insan kaynaklı hatalar birlikte verilmiştir?

I-II-III

I-III-V

II-III-IV

II-IV-V

III-IV-V

Açıklama:

Hizmet Hatalarının Yönetimi
İnsana bağlı hatalar; yorgunluk, yetersiz eğitim, yeterli özeni göstermeme, önlem almama dikkatsizlik, iletişim yetersizliği, zamansızlık, yanlış karar, mantık hatası vb hatalardır. Liderlik ve yetersiz otomosyon kurumsal faktörlere bağlı hatalara girer.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi sağlık hizmetlerinde yapılan kurumsal hatalardan biri değildir?

Liderlik

Personelin yanlış dağıtımı

Yetersiz eğitim

Karar verme destek eksikliği

Yetersiz cihazlar

Açıklama:

Hizmet Hatalarının Yönetimi
Kurumsal faktörlere bağlı hatalar; iş yeri yapısı,
politikalar, idari/finansal yapı, liderlik, geri bildirim, konularda yetersizlik, personelin yanlış dağıtımı, yetersiz otomasyon, yetersiz cihazlar, eksik cihazlar, karar verme destek eksikliği vb.
Yetersiz eğitim insan kaynaklı nedenler atarında yer alır.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Kişinin veya kurumun yaşamını büyük ölçüde tehdit edecek ya da sonlandıracak bir durumun ortaya çıkması ve sistemin dengesini alt üst etmesi ve bu durumun sıradan çözüm yollarıyla çözülememesi olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Zorluk

Kriz

Kıtlık

Kaos

Depresyon

Açıklama:

Krizin Tanımı
“Kriz” terimi, Yunanca “krinein” kelimesinden gelir. Ayrıca kriz kelimesi Yunanca’da ‘karar’ anlamına gelir. Kriz kelimesi ve eleştiri kavramı, “yargılamak, ayırmak, karar vermek” anlamına gelen Yunanca “krino” kelimesinden türemiştir. İngilizce’de ‘crisis’ kelimesi Latince’den geçer. TDK’ya göre “bir ülkede veya ülkeler arasında, bir toplum veya organizasyonun yaşamında yaşanan zor dönem, depresyon, depresyon”, “bir şeyin çok kıt olduğu durum”, “ani ve bir şey için aşırı arzu” ve “ekonomik anlamda depresyon” olarak tanımlanır Kriz tanımlamalarının değindiği bir ortak nokta vardır. O da kişinin veya kurumun yaşamına büyük ölçüde tehdit edecek ya da sonlandıracak bir durumun ortaya çıkması ve sistemin dengesini alt üst etmesi, çözümünün ise sıradan çözüm yollarıyla gerçekleşmeyeceğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Yaşanan gerilimin kriz olarak adlandırılabilmesi için sahip olması gereken özellikler aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?
I. Krizi öngörülemez.
II. Bazen işletmenin kriz önleme mekanizmaları yetersiz kalır.
III. Krizler işletmenin varlığını tehdit eder.
IV. Krizler ortaya çıktığında zaman ve kaynaklar yetersiz kalır.
V. Krize acil olarak müdahale etmek gerekir.
VI. Kriz karar karar vericiler üzerinde gerilim yaratır.

I-II-III

Yalnızca I

I-II-V-VI

I-II-III-IV-V-VI

I-II-III-IV-V

Açıklama:

Krizin Özellikleri
Yaşanan gerilimin kriz olarak adlandırılabilmesi için birtakım özelliklere sahip olması gerekir. Bu özellikler aşağıdaki gibidir: • Krizi öngörülemez. • Bazen işletmenin kriz önleme mekanizmaları yetersiz kalır. • Krizler işletmenin varlığını tehdit eder. • Krizler ortaya çıktığında zaman ve kaynaklar yetersiz kalır. • Krize acil olarak müdahale etmek gerekir. • Kriz karar karar vericiler üzerinde gerilim yaratır.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi krizin olumlu etkilerinden biri değildir?

Personel devir hızı artar.

Kar elde etme düşüncesi ön plana çıkar.

Maliyetlerde tasarrufun önemi ortaya çıkar.

Yeni pazarlar bulma çalışmaları artar.

Müşterinin önemi anlaşılır.

Açıklama:

Krizin Özellikleri
Krizlerin genellikle olumlu ve olumsuz etkileri bulunmaktadır. Bu etkiler şöyle sıralanabilir: • Kar elde etme düşüncesi ön plana çıkar. • Yeni rekabet avantajları için fırsatlar doğar. • Yeni pazarlar bulma çalışmaları artar. • Dış çevreyle iletişim artar. • Öz kaynaklar önemli duruma gelir. • Müşterinin önemi anlaşılır. • Geleneksel yönetim tekniklerinden kurtulma fırsatı doğar. • Maliyetlerde tasarrufun önemi ortaya çıkar. • Çalışanların işletmelerine ve işlerine verdikleri önem artar. • Ar-Ge çalışmalarına ağırlık verilir. • Eğitim etkinlikleri artar. • Yeni stratejileri uygulama fırsatı doğar. • Yönetici-işgören arasında yakınlaşma sağlanır. • Yarım kalan projelerin tamamlanmasına katkıda bulunur. • Kalitenin önemi anlaşılır. • Ekip çalışması güçlenir. • Stratejik açıdan örgütün zayıf yönleri görülür. • İşletmenin rekabet gücü test edilebilir. • Kriz deneyimi kazanılır.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde kriz yönetimi sırasında yürütülmesi gereken faaliyetler doğru olarak sıralanmıştır?

Krizin yönetilmesinden sorumlu bir ekip oluşturmak, olası tehditleri her açıdan değerlendirmek, hızlı ve isabetli şekilde karar vermek

Olası krizlere karşı hazırlıklı olmak, olası tehditleri her açıdan değerlendirmek, hızlı ve isabetli kararlar almak

Olası tehditleri her açıdan değerlendirmek, fırsatları iyi gözlemlemek, hızlı ve isabetli kararlar almak

Krizin yönetilmesinden sorumlu bir ekip oluşturmak, gerçekçi ve doğru analiz yapmak, gerekli tedbirleri zamanında almak

Krizin yönetilmesinden sorumlu bir ekip oluşturmak, krizle ilgili alınacak kararları kararlaştırmak ve sonuçlara göre yeni kararlar almak

Açıklama:

Kriz Yönetimi Kavramı
Kriz yönetimi, kriz olarak adlandırılan durumu ortadan kaldırmak üzere uygulanan faaliyetler bütünüdür. Bu faaliyetler içerisinde krizin yönetilmesinden sorumlu bir ekibin oluşturulması, krizle ilgili alınacak kararların kararlaştırılması ve sonuçlara göre yeni kararlar alınması yer alır.

Doğru Cevap: E

Soru 55

İşletme dışı çevresel faktörler aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?
I. Doğal faktörler
II. Politik ve yasal faktörler
III. Ekonomik faktörler
IV. Teknolojik faktörler
V. Sosyo-kültürel faktörler

Yalnızca II

I-II-III

I-II-III-IV-V

II-III-V

II-III-IV-V

Açıklama:

İşletme dışı çevresel faktörler isminden de anlaşılacağı gibi işletmenin kendinden kaynaklanmayan ve işletmenin kontrol edemediği kaynaklardan doğan faktörlerdir. İşletme dışı çevresel faktörler arasında “doğal faktörler, politik ve yasal faktörler, ekonomik faktörler, teknolojik faktörler ve sosyokültürel faktörler” yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Ekonomik faktörler açısından krize neden olabilecek etmenler aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?

Ülkelerin dış ödeme açıkları, mali sistemin yetersiz olması, kurlarda yaşanan dalgalanmalar, siyasi çalkantıların ekonomiye yansıması gibi belirsizlikler

Ekonomik çevrede yaşanan değişim ve dalgalanmalar veya yaşanan bir istikrarsızlık, siyasal dengesizlikler ve çekişmeler gibi belirsizlikler

İşletmelerin üretim tekniklerinde yaşanan hızlı değişim ya da yenilikler, koruyucu önlemlerin zamanında alınmaması, döviz kurundaki farklılıklar gibi belirsizlikler

Siyasal dengesizlikler ve çekişmeler, koalisyon hükûmetleri, cari kur, dış alım ve dış satım rejimleri, vergi kanunlarındaki değişiklikler gibi belirsizlikler

İşletmelerin ürettikleri mal ve hizmetler dışında yeni veya farklı yatırım alanlarına yönelmesi, piyasaya giriş engellerinin bulunması gibi belirsizlikler

Açıklama:

Ekonomik faktörler açısından krize neden olabilecek faktörlerin başında ülkelerin dış ödeme açıkları, mali sistemin yetersiz olması, kurlarda yaşanan dalgalanmalar, siyasi çalkantıların ekonomiye yansıması gibi belirsizlikler gelir.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Tepe yöneticilerin hangi davranışları işletmelerde ortaya çıkan bir krizin doğru yönetilememesine neden olur?

Tepe yönetimin doğru ve isabetli kararlar almakta gecikmesi, vizyonunun ve sezgilerinin yetersiz olması, gerçek problemin ne olduğu kavrayamaması, sorunu çözme konusunda atak davranmaması

Tepe yönetimin gerçek problemin ne olduğu kavrayamaması, olası tehditleri her açıdan değerlendirememesi, fırsatları iyi gözlemleyememesi, hızlı ve isabetli kararlar almakta zorlanması

Tepe yönetimin krizin yönetilmesinden sorumlu bir ekibi zamanında oluşturamaması, gerçekçi ve doğru analiz yapamaması, gerekli tedbirleri zamanında almakta güçlük yaşaması

Tepe yönetimin başlangıçta sinyalleri anlamakta, gerçekçi ve doğru analiz yapmakta zorlanması, gerekli tedbirleri zamanında almaması, alınan kararların sonuçlarına dayalı olarak yeni kararlar almakta güçlük çekmesi

Tepe yönetimin vizyonunun ve sezgilerinin yetersiz olması, gerçek problemin ne olduğu kavrayamaması, sorunu çözmek için daha önce başvurulan yolları denemeye çalışması, kriz anında çevre koşullarını doğru değerlendirememesi

Açıklama:

Tepe Yönetim ile İlgili Sorunlar
İşletmelerin ortaya çıkan bir krizi doğru yönetmemesinin ya da engel olamamasının baş nedenlerinden biri tepe yöneticilerin davranışlarıdır. Tepe yönetimin vizyonu ve sezgileri yetersizse, gerçek problemin ne olduğu kavranamamışsa ve sorunu çözmek için daha önce başvurulan yolları denemeye çalışmışsa kriz yönetilemeyebilir. Bunun yanında tepe yönetim kriz anında çevre koşullarını doğru değerlendiremeyip değişikliklere ayak uyduramayabilir. Ayrıca tepe yönetimin sinyalleri gelen olayın kriz olup olmadığını doğru değerlendirmesi gerekir. Sinyalleri doğru değerlendiremeyip ya da fark edemeyip çok ciddi sorunlarla karşılaşılabilir. Bu işin temelinde doğru karar vermek vardır. Tepe yönetimden de beklenen budur.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Kriz yönetim sürecinin aşamaları aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Krizi doğru olarak değerlendirmek, fırsatları iyi gözlemleyebilmek, hızlı ve isabetli kararlar almak, alınan kararları ivedilikle uygulamak ve elde edilen sonuçları değerlendirmek

Olası sorun ve tehlike etmenlerinin belirlenmesi, bunlara uygun reaksiyon ve hareketlerin tespit edilmesi, krizle başa çıkabilecek önlemlerin alınarak bunların uygulanması ve neticelerin değerlendirilmesi

Olası sorun ve tehlike etmenlerinin belirlenmesi, kriz ekibinin oluşturulması, krize karşı ne yapılacağına karar verilmesi, alınan kararların uygulanması ve sonuçların değerlendirilmesi

Kriz uyarı sinyallerini alabilecek bir yapının kurulması, kriz ekibinin kurulması, krizi doğru olarak değerlendirmek, değerlendirme sonuçlarına dayalı uygulama planı geliştirmek ve hayata geçirmek, sonuçları değerlendirmek

Sorunu ciddiyetle tespit etmek, belirlenen soruna ilişkin doğru ve hızlı kararlar almak, krize ilişkin doğru önlemleri almak ve bunları uygulamaya geçirmek, sonuçları hassasiyetle değerlendirmek

Açıklama:

Kriz Oluşum ve Yönetim Süreçleri
Kriz yönetim süreci; içinde bulunulan duruma ve geleceğe yönelik olası sorun ve tehlike etmenlerinin belirlenmesini, bunlara uygun reaksiyon ve hareketlerin tespit edilmesini, krizle başa çıkabilecek önlemlerin alınarak bunların uygulanmasını ve neticelerin değerlendirilmesini kapsayan bir süreçtir.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde kriz yönetiminin özellikleri doğru olarak ifade edilmiştir?
I. Kriz yönetimi birden çok safhadan oluşan karmaşık bir süreçtir.
II. Örgütün krize karşı hazırlıklı olmasını sağlar.
III. Kriz yönetiminin ilkeleri stratejik yönetimin ilkeleriyle benzerdir.
IV. Yönetimin özel bir türüdür.
V. Örgütün varlığını sürdürmesini tehlikeye sokabilecek veya olanaksız hâle getirebilecek nitelikteki olaylarla ilgilidir.
VI. Krizin en az kayıp ve zararla atlatılmasını sağlar.
VII. Örgüte birtakım ek maliyetler yükler.

I-II-III-IV-V

I-II-III-IV-V-VI

I-II-III-IV-V-VI-VII

II-III-IV-V-VI

II-III-IV-VI-VII

Açıklama:

Kriz Yönetimi ve İletişim
Kriz yönetiminin özellikleri şöyle sıralanabilir: • Kriz yönetimi birden çok safhadan oluşan karmaşık bir süreçtir. • Örgütün krize karşı hazırlıklı olmasını sağlar. • Kriz yönetiminin ilkeleri stratejik yönetimin ilkeleriyle benzerdir. • Yönetimin özel bir türüdür. • Örgütün varlığını sürdürmesini tehlikeye sokabilecek veya olanaksız hâle getirebilecek nitelikteki olaylarla ilgilidir. • Krizin en az kayıp ve zararla atlatılmasını sağlar. • Örgüte birtakım ek maliyetler yükler.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi kriz denetiminin aşamalarından birisidir?

Erken uyarı sisteminin kurulması

Örgüt içi iletişimin güçlendirilmesi

Kriz yönetimi politikalarının önceden oluşturulması

GZFT analizinin yapılması

Yönetim kademelerinde liyakatli kişilerin yer alması

Açıklama:

Krizden Kaçınma Yaklaşımı
Kriz denetimi beş temel adımdan oluşmaktadır: • Kriz planlamasının stratejik planlamanın bir parçası hâline getirilmesi, • Bir araya gelerek fikirlerin paylaşılması, • GZFT analizinin yapılması, • Dört temel kriz alanına odaklanılması, • Kriz listesinin daraltılması.

Doğru Cevap: D

Ünite 8

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi yeteneği oluşturan temel özellikler arasında yer almaz?

Başarı

Motivasyon

Zaman

Yaratıcılık

Pratiklik

Açıklama:

Yeteneği oluşturan altı özellik; Başarı, Liderlik, Yaratıcılık, Kabiliyet, Pratiklik ve Zaman olarak belirtilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Bir yarışma ortamında rekabet etmek, fethetmek ve hayatta kalmak için doğal, birinci dereceden zihinsel ve fiziksel öğrenme ve performans yetenekleri olan kişiler için aşağıdaki ifadelerden hangisi kullanılmaktadır?

Erdem zekası

Potansiyel

Tutku

Yetkinlik

Alfa beceri zekâsı

Açıklama:

Bir kişinin bir yarışma ortamında rekabet etmek, fethetmek ve hayatta kalmak için doğal, birinci dereceden zihinsel ve fiziksel öğrenme ve performans yetenekleri oldukları için onlara alfa beceri zekâsı kişiler denebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Yetenek yöntemi öncesi ve sonrası paradigmalar göz önünde bulundurulduğunda aşağıdakilerden hangisi diğerlerine göre farklı bir dönem içerisinde yer almaktadır?

Yetenekli çalışanlar rekabet avantajı oluşturmaktadır.

İşletmeler çalışanlara ihtiyaç duymaktadır.

Makineler, sermaye ve coğrafik bölgeler rekabet avantajı oluşturmaktadır.

Çalışanlar artık daha fazlasını istemektedirler.

Çalışanlar her an başka bir firmaya geçebilmektedir ve çalışanların örgütsel bağlılıkları kısa dönemlidir.

Açıklama:

"Makineler, sermaye ve coğrafik bölgeler rekabet avantajı oluşturmaktadır." ifadesi yetenek öncesi paradigmalar içerisinde yer alırken diğerleri yeni dönem paradigmaları arasındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi yetenek yönetimi sürecini oluşturan aşamalardan biri değildir?

Yetenek avı

Aday toplama

İşe alım

Geliştirme

Ödüllendirme

Açıklama:

Yetenek yönetimi; aday toplama, işe alım, geliştirme ve ödüllendirme süreci olarak bir bütünden oluşur.

Doğru Cevap: A

Soru 5

İşletmelerde çalışanların sınıflandırılmasında işletme için kritik öneme sahip olmayan kişilerin yer aldığı, çalışanların %10-20’lik kısma denk gelen grup aşağıdakilerden hangisidir?

X tipi çalışanlar

Y tipi çalışanlar

A tipi çalışanlar

C tipi çalışanlar

B tipi çalışanlar

Açıklama:

C tipi çalışanlar ise %10-20’lik kısma denk gelir ve işletme için kritik öneme sahip olmayan kişilerdir. C tipi çalışanlar işletmelerde ikamesi kolay olan ya da dış kaynaklardan faydalanarak temin edilmesi mümkün çalışanlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 6

"İşletmelerin sürdürülebilir rekabet avantajı kazanmasında daha önce de belirtildiği gibi en önemli kaynak günümüzde .......... insan kaynağıdır. Bu kaynağın yönetilmesi ise .......... bir bakış açısını gerektirmektedir." ifadelerinde boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Güçlü - çok boyutlu

Yetenekli - stratejik

Hırslı - stratejik

Disiplinli - kapsamlı

Nitelikli - multidisipliner

Açıklama:

"İşletmelerin sürdürülebilir rekabet avantajı kazanmasında daha önce de belirtildiği gibi en önemli kaynak günümüzde “yetenekli” insan kaynağıdır. Bu kaynağın yönetilmesi ise stratejik bir bakış açısını gerektirmektedir." Doğru yanıt yetenekli - stratejik olan B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi yetenekli bireyleri işletmeye çekebilme konusunda insan kaynakları bölümü faaliyetleri kapsamında yer almaz?

Yetenek havuzu oluşturma

İşgören adaylarının memnuniyetleri

İşe alım süreçleri

İşe alım süreçlerinde uzmanlaşma

Yetenek avına çıkma

Açıklama:

Yetenekli bireyleri işletmeye çekebilme konusunda gerçekleştirilebilecek insan kaynakları bölümü faaliyetleri şu şekilde özetlenebilir:
• Yetenekli işgören ihtiyacının ortaya çıkmasını beklemeden, önceden hazırlıklı olacak biçimde her an başvurulacak bir yetenek havuzu oluşturulmalıdır.
• İşgören bulma ve seçme süreçlerinde işletmelerin beklentileri kadar işgören adaylarının beklentileri ve memnuniyetleri de göz önünde tutulmalıdır.
• İşletmelerin işe alma süreçlerini oluşturan adımlar mümkün olduğunca birbirinden kopuk olmamalı ve bu adımların üzerinde uzmanlaşılmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi firma dışı iş gücü pazarı anlayışına dayalı çalışan yetiştirme yaklaşımına göre işe alım sürecini açıklamaktadır?

Yetişmiş iş gücü

Başlangıç seviyesinde iş gücü

İş gücü yetiştirme

Yetenek belirleme

İş gücü transferi

Açıklama:

Birinci yaklaşım, giriş seviyesinde eleman almak ve firma içinde kişiyi yetiştirmektir. İkinci yaklaşım ise yetişmiş iş gücünü işe almaktır. Birinci yaklaşım firma içi iş gücü pazarı anlayışına, ikinci yaklaşım ise firma dışı iş gücü pazarı anlayışına dayanır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi işletmelerin yetenekli çalışanları çekebilmek için sunabilecekleri faktörler arasında yer almaz?

Eşit ve adaletli ücret politikası

İyi bir kariyer planlaması

Lojman desteği

Şeffaf ve adaletli terfi imkânı

Eğitim fırsatları

Açıklama:

Yetenekli çalışanları işletmeye çekebilmek için yüksek ve aynı zamanda eşit ve adaletli bir ücret politikası, iyi bir kariyer planlaması, eğitim fırsatları, şeffaf ve adaletli bir terfi imkânı gibi haklar ve örgütün kurumsal imajı gibi faktörler ön plana çıkmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi "çalışanların yöneticileri ile birebir çalışarak, performansını ve zorluklara karşı yetkinliklerinin artırılması için uygulanan bir süreç olarak, geri bildirimlerin olduğu ve etkili bir iletişime bağlı bir yöntem" olarak verilen tanımın karşılığıdır?

İnsan kaynakları yöneticiliği

Aday gösterme

Yetenek geliştirme

Mentorluk

Kişisel asistanlık

Açıklama:

Mentorluk etme en genel tanımı ile “çalışanların yöneticileri ile birebir çalışarak, performansını ve zorluklara karşı yetkinliklerinin artırılması için uygulanan bir süreç olarak, geri bildirimlerin olduğu ve etkili bir iletişime bağlı bir yöntem” olarak adlandırılabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

İşletmeler klasik insan kaynakları anlayışından, stratejik insan kaynakları doğru hangi yılların sonuna doğru evrilmişler ve yetenek yönetimi konusunu bir organizasyonel süreç olarak görmeye başlamışlardır?

1990'lar

1980'ler

1970'ler

1960'lar

1950'ler

Açıklama:

1990’ların sonlarına doğru işletmeler klasik insan kaynakları yönetimi anlayışından,
stratejik insan kaynakları yönetim anlayışına doğru evrilmiş ve yetenek yönetimi konusunu bir organizasyonel süreç olarak görmeye başlamışlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi yeteneği oluşturan temel özelliklerden biri değildir?

Liderlik

Esneklik

Yaratıcılık

Başarı

Kabiliyet

Açıklama:

Yeteneği Oluşturan Temel Özellikler; kabiliyet, başarı, yaratıcılık, liderlik, pratiklik ve zamandır.

Doğru Cevap: B

Soru 13

"Bir kişinin bir yarışma ortamında rekabet etmek, fethetmek ve hayatta kalmak için doğal, birinci dereceden zihinsel ve fiziksel öğrenme ve performans yetenekleri olduklarını" belirtmek amacıyla onlar için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Erdem zekası

Potansiyel (güç)

Alfa beceri zekası

Tutku

Yetkinlik

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi "yetenek yönetimi öncesi paradigmalar (eski)"dan biridir?

İşletmeler çalışanlara ihtiyaç duymaktadır.

Yetenekli çalışanlar rekabet avantajı oluşturmaktadır.

Çalışanlar artık daha fazlasını istemektedirler.

İş kıtlığı vardır.

Yetenekli çalışanlar büyük değerler üretirler.

Açıklama:

Yetenek yönetimi sonrası değişen paradigmalar (eski);
-Çalışanlar işletmelere ihtiyaç duymaktadır.
-Yetenekli çalışanlar bazı değerler üretir.
-İş kıtlığı vardır.
-Sadık çalışanlar ve iş güvencesi mevcuttur.
-Makineler, sermaye ve coğrafik bölgeler rekabet
avantajı oluşturmaktadır.
-Çalışanlar kendilerine önerilen standart iş
sözleşmelerini kabul etmektedir

Doğru Cevap: D

Soru 15

"Yetenek Havuzu Anlayışı" aşağıdaki hangi yazar/yazarlar tarafından desteklenen yetenek yönetimi tanımlamadaki farklı bakış açılarından biridir?

Byham

Walker ve Larocco

Gandossy ve Kao

Hainen ve O'Neill

Jackson ve Schuler

Açıklama:

"Yetenek Havuzu Anlayışı", Jackson ve Schuler (1990) ve Kesler (2002) tarafından desteklenen bir yetenek yönetimini tanımlamada farklı bakış açılarından biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi "farklılaştırılmış insan kaynakları mimarisi"nin içindeki öğelerden biri değildir?

Rakiplere karşı rekabet avantajı

Örgütsel iş gücü piyasası (iç kaynaklar)

Yetenek havuzu

Dış iş gücü piyasası

Merkezi konumlar

Açıklama:

Farklılaştırılmış İnsan Kaynakları Mimarisi; Örgütsel İş Gücü Piyasası (İç Kaynaklar), Dış İşgücü Piyasası, Yetenek Havuzu, Merkezi Konumlar öğelerinden oluşur.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi, yetenek yönetimi açısından belirlenen işlerin belirlenmesi için "dörtlü bir matris"i geliştiren kişi/kişilerdir?

O'Callaghan

Lewis ve Heckman

Shafieian

Buckingham ve Vosburgh

Tucker

Açıklama:

Yetenek yönetimi açısından belirlenen işler Lewis ve Heckman (2006) tarafından geliştirilen dörtlü bir matrisle aşağıdaki şekilde gösterilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

A tipi çalışanlar, "tüm işletmedeki çalışanların en iyi % ............... kısmını oluşturur".
Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

3-5

5-10

10-20

20-25

30-40

Açıklama:

A tipi çalışanlar, tüm işletmedeki çalışanların en iyi % 10-20’lik kısmını oluştururlar.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Bilişim ve dijital çağ olarak adlandırılan süreç, aynı zamanda örgütler için ne "çağ"ı olarak da adlandırılmaktadır?

Sanayi çağı

Modern çağ

Post-bilgi çağı

İnsan kaynakları çağı

Uzay çağı

Açıklama:

Bilişim ya da dijital çağ olarak adlandırılan bu süreç aynı zamanda örgütler için “insan kaynakları çağı” olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

"Çalışanların yöneticileri ile birebir çalışarak, performansını ve zorluklara karşı yetkinliklerinin arttırılması için uygulanan bir süreç olarak, geri bildirimlerin olduğu etkili bir iletişime bağlı bir yöntem" ifadesi, insan kaynakları bağlamında neyin tanımıdır?

Yeteneği elde tutma

Yeteneği seçme ve yerleştirme

Yeteneği eğitme ve geliştirme

Potansiyel adayları çekme/cezbetme

Mentorluk/koçluk etme

Açıklama:

Mentorluk/koçluk etme, en genel tanımı ile “çalışanların yöneticileri ile birebir çalışarak, performansını ve zorluklara karşı yetkinliklerinin artırılması için uygulanan bir süreç olarak, geri bildirimlerin olduğu ve etkili bir iletişime bağlı bir yöntem”dir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

I. Doğuştan getirilmiş olmak
II. Her alanda üst düzeyde olmak
III. Üst düzey beceri geliştirmeyi içermek
IV. Öğrendiklerini etkili sergilemek
Yukarıdakilerden hangileri yetenek kavramının tanımında yer alan unsurlar arasında yer alır?

I-II-III

II-III-IV

I-III-IV

I-II-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

GİRİŞ
Yetenek: Doğuştan gelen, belli alanlardaki
üst düzey kabiliyet ve beceri geliştirmeyi
içeren, öğrenme ve öğrendiklerini etkili
sergileme gücü olarak tanımlanabilir

Doğru Cevap: C

Soru 22

Bir kişinin sonuçları veya etkileri elde etme, bir şeyleri gerçekleştirme ve başkalarında düşünce ve hissi etkileme gücü, etkisi ve yeteneği aşağıdakiler yetenek unsurlarından hangisini tanımlamaktadır?

Potansiyel

Tutku

Alfa Beceri Zekâsı

Erdem Zekâsı

Yeterlilik

Açıklama:

YETENEK VE İLİŞKİLİ OLDUĞU KAVRAMLAR
Potansiyel (Güç)
Tanınan ilk yetenek unsuru güçtür. Potansiyel, bir kişinin sonuçları veya etkileri elde etme, bir şeyleri gerçekleştirme ve başkalarında düşünce ve hissi
etkileme gücü, etkisi ve yeteneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

I. Çalışanlar işletmelere ihtiyaç duymaktadır.
II. Yetenekli çalışanlar rekabet avantajı oluşturmaktadır.
III. Yetenekli çalışanlar bazı değerler üretirler.
IV. Çalışanlar artık daha fazlasını istemektedirler.
V. Sadık çalışanlar ve iş güvencesi mevcuttur.
Yukarıdakilerden hangisi yetenek yönetiminde eski paradigma özellikleri arasında yer alır?

I-II-III

II-III-IV

III-IV-V

I-II-IV

I-III-V

Açıklama:

YETENEK YÖNETİMİ VE İŞLETMELER İÇİN ÖNEMİ

Doğru Cevap: E

Soru 24

I. Direkt stratejik etkiye sahiptir.
II. Çalışanlar yüksek performans gösterirler.
III. Bağımsız karar verirler
IV. Risk azaltıcı özellikleri vardır.
V. İnisiyatif düşüktür.
Yukarıdakilerden hangileri yetenek yönetiminde A sınıfı pozisyonlardaki yetki seviyesinin özellikleri arasında yer alır?

I-II-III

II-III-IV

III-IV-V

I-IV-V

II-III-IV

Açıklama:

Çalışanların Sınıflandırılması

Doğru Cevap: A

Soru 25

I. Yüksek ve eşit ücret politikası
II. Bilgileri sürekli güncellemek
III. İyi bir kariyer planlaması
IV. Eğitim fırsatları
V. Şeffaf ve adaletli terfi imkânı
Yukarıdakilerden hangileri yetenekli çalışanları işletmeye çekebilmek için gereken faktörler arasında yer alır?

I-II-III-IV

II-III-IV-V

I-III-IV-V

I-II-IV-V

II-IV-V

Açıklama:

Potansiyel Adayları Çekme/Cezbetme
Yetenekli çalışanları işletmeye çekebilmek için yüksek ve aynı zamanda eşit ve adaletli bir ücret politikası, iyi bir kariyer planlaması, eğitim fırsatları, şeffaf ve adaletli bir terfi imkânı gibi haklar ve örgütün kurumsal imajı gibi faktörler ön plana çıkmaktadır

Doğru Cevap: C

Soru 26

Çalışanların yöneticileri ile birebir çalışarak, performansını ve zorluklara karşı yetkinliklerinin artırılması için uygulanan bir süreç olarak, geri bildirimlerin olduğu ve etkili bir iletişime bağlı bir yöntem” olarak tanımlanan insan kaynakları rolü aşağıdakilerden hangisidir?

Potansiyel adayları cezbetme

Yeteneği eğitme ve geliştirme

Yeteneği seçme ve yerleştirme

Yeteneği elde tutma

Mentorluk/koçluk etme

Açıklama:

YETENEK YÖNETİMİNDE İNSAN KAYNAKLARININ ROLÜ
Mentorluk/Koçluk Etme
Yeteneklerin gelişme aşamasında üzerlerine en çok sorumluluk yüklenen kişiler İK yöneticileri ve diğer üst düzey yöneticilerdir. Bu yüzden yeteneklerin çalışmalarının yakından takibi, istek ve beklentilerinin karşılanması, onlara yön göstermeve mentorluk etme süreci yöneticilere düşen görev ve sorumluluklardandır. Mentorluk etme en genel tanımı ile “çalışanların yöneticileri ile birebir çalışarak, performansını ve zorluklara karşı yetkinliklerinin artırılması için uygulanan bir süreç olarak, geri bildirimlerin olduğu ve etkili bir iletişime bağlı bir yöntem” olarak adlandırılabilir (Gregory ve Levy, 2010: 110). Yeteneklerin bireysel gelişimlerinin sağlanabilmesi için yöneticilerin onlara amir ya da denetleyici gibi bir yaklaşım yerine daha çok yol gösterici” olduğu süreçler mentorluk süreçleri olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: E

Soru 27

İşletmelerin, yetenekli çalışanlarına gelişimlerini arttıran iş fırsatları, kişisel gelişim planları ve eğitimler sunarak onları daha profesyonel yapmaya çalışmaları hangi insan kaynakları rolü kapsamında yer alır?

Potansiyel adayları cezbetme

Mentorluk/koçluk etme

Yeteneği seçme ve yerleştirme

Yeteneği eğitme ve geliştirme

Yeteneği elde tutma

Açıklama:

YETENEK YÖNETİMİNDE İNSAN KAYNAKLARININ ROLÜ
Yeteneği Eğitme ve Geliştirme
Yetenek yönetiminde seçim sürecinden sonra gelen ve önemli bir süreç yeteneği geliştirme aşamasıdır. Günümüzde şiddeti artan rekabet işletmelerin kendilerini sürekli yenilemelerini gerektirmektedir. Dolayısıyla işletmeler sahip oldukları yetenekleri sürekli geliştirmek, bilgilerini sürekli güncellemek durumundadırlar (Altuğ, 2019: 72). Alanında yetişmiş, teknik beceri sahibi bireylerin yaptıkları işleri değiştirerek işletmelerinde ve içinde yaşadıkları toplumda daha çok verimli olmalarını sağlayabilecek birer değişim elemanı olarak eğitilmesi geliştirmenin temel bir amacıdır. Geliştirme faaliyeti sayesinde, işgörenlerin yetenekleri ile işletmenin gelecekteki gereksinimlerinin karşılanması için gayret gösterilir (Boz, 2016: 56). Yeteneklerin cezbedilmesi ve işletmeye çekilmesindeki en önemli faktörlerden birisi de yeteneklerin kariyerlerini geliştirebilecekleri bir eğitim ortamının ve kültürünün varlığıdır. Global anlamda dünyanın en büyük otomotiv şirketlerinden Toyota, yeteneklerin eğitimi ve geliştirilmesi konusunda oldukça başarılı bir şirkettir. Aynı zamanda çalışanlarını liderlik etmeleri konusunda cesaretlendirmektedir (Liker, 2004: 219). Bu aşamada işletmeler, yetenekli çalışanlarına gelişimlerini arttıran iş
fırsatları, kişisel gelişim planları ve eğitimler sunarak onları daha profesyonel yapmaya çalışmalıdırlar. Yeteneklerin eğitimi ve geliştirilmesi bir örgüt politikası olarak en tepeden en alt basamağa kadar tüm yöneticiler tarafından benimsenmeli ve açık bir politika hâline getirilmelidir. Aksi takdirde yeteneklerin global anlamda başka işletmelere geçmeleri işten bile sayılmayacaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Yetenek yönetiminde işlerin sınıflandırılmasında aşağıdakilerden hangisi B sınıfı pozisyondaki değer yaratma şeklini içerir?

Risk azaltıcı özellikleri vardır.

Değer yaratan birimleri destekler.

Önemli derecede gelir yaratır.

Ekonomik etkisi düşüktür.

Maliyetli olması gerekli değildir.

Açıklama:

YETENEK YÖNETİM SÜRECİNDE İŞLERİN VE ÇALIŞANLARIN
SINIFLANDIRILMASI

Doğru Cevap: B

Soru 29

I. Merkezi konumlar
II. İç kaynaklar
III. Firma performansı
IV. Örgütsel bağlılık
V. İş tatmini
Yukarıdakilerden hangileri stratejik yetenek yönetimi çıktıları arasında yer alır?

I-II-III

II-III-IV

I-III-V

I-II-IV

III-IV-V

Açıklama:

YETENEK YÖNETİMİ VE İŞLETMELER İÇİN ÖNEMİ

Doğru Cevap: E

Soru 30

"Yetenek yönetimi tipik insan kaynakları bölümü uygulamalarının (işe alma,
seçme, geliştirme, kariyer/yedekleme yönetimi) bir araya getirilmesidir. İnsan kaynaklarının yerini yetenek yönetimi almaktadır" tanımı aşağıdaki yazarlardan hangilerine aittir?

Heinen ve O’Neill (2004) ile Byham (2001)

Jackson ve Schuler (1990) ile Kesler (2002)

Buckingham ve Vosburgh (2001)

Walker ve Larocco (2002)

Gandossy ve Kao (2004) ile Tucker vd. (2005)

Açıklama:

YETENEK YÖNETİMİ VE İŞLETMELER İÇİN ÖNEMİ

Doğru Cevap: A

Soru 31

I. Çevre ile katılımın senteziyle oluşan metafizik gelişim toplamı
II. Bir kimsenin bir şeyi anlama veya yapabilme niteliği, kabiliyet, istidat
III. Bir duruma uyma konusunda organizmada bulunan ve doğuştan gelen güç, kapasite
IV. Kişinin kalıtıma dayanan ve öğrenmesini çerçeveleyen sınır
V. Değerleri geleneklere ait potansiyelleri geliştirme sınırı
VI. Dışarıdan gelen etkiyi alabilme gücü şeklinde ifade edilmektedir
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde yeteneğin dört ana özelliği en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?

I, II, III ve IV

I, II, IV ve VI

I, II, III ve VI

II, III, IV ve V

II, III, IV ve VI

Açıklama:

Soruyu doğru yanıtlamadıysanız, lütfen Yetenek ve İlişkili Olduğu Kavramlar başlıklı bölümü özellikle sayfa 190’daki bilgileri yeniden gözden geçiriniz.
Yetenek ve yetenek ile ilişkili kavramları tanım ve betimlemelerine bakıldığında şu dört noktanın öne çıktığı görülmektedir. Birinci boyut, bir kimsenin bir şeyi anlama veya yapabilme niteliği, kabiliyet, istidat olarak tanımlanmaktadır. İkinci görüşe göre yetenek, bir duruma uyma konusunda organizmada bulunan ve doğuştan gelen güç, kapasitedir. Üçüncü bakışa göre yetenek, kişinin kalıtıma dayanan ve öğrenmesini çerçeveleyen sınırdır. Son olarak ise yetenek dışarıdan gelen etkiyi alabilme gücü şeklinde ifade edilmektedir. Bu bilgiler bağlamında sorunun cevabının “E” şıkkı olduğu görülmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

I. Başarı
II. Evrimcilik
III. Liderlik
IV. Yaratıcılık
V. Kabiliyet
VI. Pratiklik
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde yeteneği oluşturan temel özellikler en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?

I, II, III, IV ve V

I, II, III, IV ve VI

I, III, IV, V ve VI

I, II, III, IV, ve V

II, III, IV, V ve VI

Açıklama:

Soruyu doğru yanıtlamadıysanız, lütfen Yetenek ve İlişkili Olduğu Kavramlar başlıklı bölümü özellikle sayfa 190’daki bilgileri (Şekil 8.1) yeniden gözden geçiriniz.
Yeteneği oluşturan temel özellikler başarı, liderlik, yaratıcılık, kabiliyet, pratiklik ve zaman olarak sıralanmaktadır. Bu bilgilere dayalı olarak cevabın “C” şıkkında toplandığı görülmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Bir kişinin sonuçları veya etkileri elde etme bir şeyleri gerçekleştirme ve başkalarında düşünce ile hissi etkileme gücü etkisi yeteneği olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Beceri

Erdem zekâsı

Alfa beceri zekâsı

Potansiyel

Tutku

Açıklama:

Soruyu doğru yanıtlamadıysanız, lütfen Yetenek ve İlişkili Olduğu Kavramlar başlıklı bölümü özellikle sayfa 191’deki bilgileri yeniden gözden geçiriniz.
Bir kişinin sonuçları veya etkileri elde etme bir şeyleri gerçekleştirme ve başkalarında düşünce ile hissi etkileme gücü etkisi yeteneği olarak tanımlanan kavram potansiyel yani güçtür. Bu görüş ve ölçütlere bağlı olarak, doğru cevap “D” şıkkı olduğu görülür.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Bir iş için kişinin yeteneğinin, sahip olduğu bilgi, beceri ve yetkinliklerin göstergesi aşağıdakilerden hangisidir?

Beceri

Yeterlik

Yetkinlik

Potansiyel

Tutku

Açıklama:

Soruyu doğru yanıtlamadıysanız, lütfen Yetenek ve İlişkili Olduğu Kavramlar başlıklı bölümü özellikle sayfa 192’deki bilgileri yeniden gözden geçiriniz.
Bir iş için kişinin yeteneğinin, sahip olduğu bilgi, beceri ve yetkinliklerin göstergesi alanyazında yeterlik kavramıyla karşılanmaktadır. Bu durumda cevap “B” şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 35

I. İşletmeler çalışanlara ihtiyaç duymaktadırlar
II. Yetenekli çalışanlar rekabet avantajı oluşturmaktadırlar
III. Yetenekli çalışanlar bazı değerler üretirler
IV. Sadık çalışanların ve iş güvencesi mevcuttur
V. Çalışanlar artık fazlasını istemektedirler
VI. Yetenek kıtlığı vardır
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde yetenek yönetimi sonrasında oluşan yeni paradigmanın kimi özellikleri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?

I, II, III ve IV

I, II, IV ve VI

I, II, V ve VI

II, IV, V ve VI

III, IV, V ve VI

Açıklama:

Soruyu doğru yanıtlamadıysanız, lütfen Yetenek Yönetimi ve İşletmeler İçin Önemi başlıklı bölümü özellikle sayfa 193’teki bilgileri yeniden gözden geçiriniz.
Yeni paradigmanın temel nitelikleri şu biçimde sıralanmaktadır. İşletmeler çalışanlara ihtiyaç duymaktadırlar. Yetenekli çalışanlar rekabet avantajı oluşturmaktadırlar. Çalışanlar artık fazlasını istemektedirler. Yetenek kıtlığı vardır. Yetenekli çalışanlar rekabet avantajı oluşturmaktadır. Yetenekli çalışanlar büyük değerler üretirler. Çalışanlar her an başka bir firmaya geçebilmektedirler ve çalışanlar örgütsel bağlılıkları kısa dönemlidir. Bu bilgilere dayalı olarak doğru cevap “C” şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi, stratejik yetenek yönetiminin çıktılarından biri değildir?

İş tatmini

Dış işgücü piyasası

Örgütsel bağlılık

Firma performansı

Ekstra rol davranışı

Açıklama:

Soruyu doğru yanıtlamadıysanız, lütfen Yetenek Yönetimi ve İşletmeler İçin Önemi başlıklı bölümü özellikle sayfa 195’deki bilgileri yeniden gözden geçiriniz.
Yetenek yönetim sürecine sistem olarak bakıldığında çıktılarının iş tatmini, örgütsel bağlılık, firma performansı, ekstra rol davranışı değişkenlerinin oluşturduğu görülmektedir. Buna karşılık dış işgücü piyasası farklılaştırılmış insan kaynağı mimarisi içinde bir değişken olarak ele alınmaktadır. Bu bilgilere dayalı olarak doğru cevap “B” şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 37

I. İş stratejileri yerine taktiklerinin gerçekleştirilmesi
II. İşe alım maliyetlerinin azaltılması
III. Etkili bilgi yönetimi ve aktarımı
IV. İşten ayrılmaların azalması
V. Ücretlerin yüksek tutulması
VI. Rakiplere karşı rekabet avantajı
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde yetenek yönetim süreci en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?

I, II, III ve IV

I, II, III ve V

I, II, IV ve V

II, III. IV ve VI

II, III, V ve VI

Açıklama:

Soruyu doğru yanıtlamadıysanız, lütfen Yetenek Yönetimi ve İşletmeler İçin Önemi başlıklı bölümü özellikle sayfa 196’daki bilgileri yeniden gözden geçiriniz.
Yetenek yönetim süreci uygulamanın işletmelere genel faydaları aşağıdaki şekilde özetlenebilir: İşe alım maliyetlerinin azaltılması, etkili bilgi yönetimi ve aktarımı, iş stratejisinin gerçekleştirilmesi, modern hizmet ve ürünlerin teslimi, rekabet avantajı yaratmak, daha yüksek kârlılık, rakiplere karşı rekabet avantajı, yetenek belirleme ve geliştirme, kuruluşların gelecekte liderlik rolleri oynayabilen çalışanları belirleme, yüksek liderlik yeteneğine sahip yetenek havuzlarının geliştirilmesi, piyasanın en iyileriyle çalışma olanağı, işgörenlerin motivasyon ve bağlılığında artış, işgörenlerin performansında artış, içeriden terfilerde daha yüksek bir oran ve buna bağlı memnuniyet, stratejik pozisyonların yedeklenerek pozisyon boşalması durumunda belirsizliğin ortadan kalkması, üst pozisyonlara çıkacak kişilerin başarı oranlarında artış, işten ayrılmaların azalması, işletme dışındaki yetenekli işgörenler için cazip bir şirket olmak şeklinde ifade edilmektedir. Soru köküne bakıldığında İş stratejileri yerine taktiklerinin gerçekleştirilmesi ile ücretlerin yüksek tutulması şıklarının yetenek yönetiminin işletmelere sağladığı faydalar arasında sayılmadığı görülmektedir.
Bu bilgiler bağlamında sorunun cevabının “D” şıkkı olduğu görülmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Yetenek yönetiminde Lewis ve Heckman tarafından geliştirilen dörtlü matrise göre iş katma değerinin “yüksek” değiştirilmesinin “kolay” olduğu bağlamda aşağıdaki işlemlerden hangisinin yapılması doğrudur?

Farklılaştırmak

Sermayeye katmak

Bilgiyle donatmak

Otomasyona geçmek

Serbest bırakmak

Açıklama:

Soruyu doğru yanıtlamadıysanız, lütfen Yetenek Yönetim Sürecinde İşlerin ve Çalışanların Sınıflandırılması başlıklı bölümü özellikle sayfa 197’deki bilgileri yeniden gözden geçiriniz.
Yetenek yönetimi açısından belirlenen işler Lewis ve Heckman tarafından geliştirilen dörtlü bir matrisle açıklanmaktadır. Bu işlerin örgüte sağladığı katma değer ve ilgili pozisyondaki çalışanın ikamesi ya da değiştirilebilmesi bu dörtlü matristeki sınıflandırma ile elde edilmektedir. Bu noktada dörtlü matrise göre iş katma değerinin “yüksek” değiştirilmesinin “kolay” olduğu bağlamda yapılması gereken farklılaştırmaktır. Bu nedenden ötürü cevap “A” şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi A tipi çalışanlar niteliklerinden biri değildir?

Sürekli sonuç alma eğilimindedirler

İşletmelerin en iyileri oluştururlar

En yetenekli grubu oluştururlar

Sürdürülebilir rekabeti avantajı sağlarlar

İşletmenin geçmişini temsi ederler

Açıklama:

Soruyu doğru yanıtlamadıysanız, lütfen Yetenek Yönetim Sürecinde İşlerin ve Çalışanların Sınıflandırılması başlıklı bölümü özellikle sayfa 198’deki bilgileri yeniden gözden geçiriniz.
Yetenek yönetimi bağlamında A tipi çalışanların nitelikleri şu biçimde özetlenmektedir. Olağanüstü performans standardının sembolüdürler. Bu kişiler sürekli olarak sonuç alan, bunun yanında diğer çalışanlara ilham veren ve onları motive eden yeteneklerdir. Tüm işletmedeki çalışanların en iyi %10-20’lik kısmını oluştururlar. A tipi çalışanlar bir nevi işletmenin geleceğini temsil etmektedirler. Bu çalışanların yeteneklerinin ve kabiliyetlerinin geliştirilmesi işletmeler için sürdürülebilir rekabet avantajı kazanmanın anahtarıdır. Bu nitelikler göz önüne alındığında sorunun çeldiricilerinden “E” şıkkında verilen “İşletmenin geçmişini temsi ederler” niteliği A tipi çalışanlar grubuna ait bir nitelik olmadığı görülür. Bu nedenle cevap “E” şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 40

I. Sürekli rekabet yaratma
II. Potansiyel adayları çekme/cezbetme
III. Yeteneği seçme ve yerleştirme
IV. Yeteneği örgütten ayırma
V. Yeteneği eğitime geliştirme
VI. Mentorlük/koçluk etme
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde yetenek yönetiminde insan kaynaklarının ana rolleri en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?

I, II, III ve IV

I, II, III ve V

I, II, IV ve V

II, III. IV ve VI

II, III, V ve VI

Açıklama:

Soruyu doğru yanıtlamadıysanız, lütfen Yetenek Yönetiminde İnsan Kaynaklarının Rolü başlıklı bölümü özellikle sayfa 200’deki bilgileri yeniden gözden geçiriniz.
Sorunun kökünde verilen rollere bakıldığında yetenek yönetiminde potansiyel adayları çekme/cezbetme, yeteneği seçme ve yerleştirme, yeteneği eğitime geliştirme, mentorlük/koçluk etme rollerinin yetenek yönetimine ait olduğu görülmektedir. Buna karşılık sürekli rekabet yaratma ve yeteneği örgütten ayırma yetenek yönetiminin rolleri arasında yoktur. Şöyle ki yetenek yönetiminde sürekli rekabet yerine sürdürülebilir yetenek yönetimi amaçlanır. Diğer yandan yetenek yönetiminde yeteneği örgütten -kurumdan ayırma değil; tutma ve geliştirme yararlanma amaçlandığı açıktır. Bu bilgilere göre sorunun doğru cevabı “E” şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 41

I. Çalışanların işten ayrılması
II. Çalışanların eğitilmesi
III. Çalışanların geliştirilmesi
IV. Çalışanların yeteneklerinden uygun bir şekilde yararlanılması
Verilenlerden hangileri yetenek yönetimi süreçleri arasında yer almaktadır?

I-II-III

I-III-IV

I-II-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

İşletmelerin başarı sağlamasında anahtar role
sahip çalışanların işe alımı, eğitilmesi, geliştirilmesi ve yeteneklerinden uygun bir şekilde yararlanılması sürecini kapsayan yetenek yönetimi kavramı
bugün insan kaynakları yönetiminde temel başarı
faktörü hâline gelmiştir

Doğru Cevap: D

Soru 42

I. 1990’ların sonlarında ortaya çıkan ‘yetenek yönetimi’ kavramı, işletmelerin
amaçlarına ulaşmalarında ve rekabet avantajı sağlamalarında önemli bir role sahiptir.
II. Yeteneğin elde edilmesi, işletmeler arasındaki rekabeti artırmakta, dolayısıyla yetenekli çalışanlara sahip olmak için çeşitli stratejilerin uygulanması her geçen gün daha önemli bir olgu hâline gelmektedir.
III. Mevcut global rekabet ortamında çalışanlar birer maliyet olarak görülmektedir.
Yetenek yönetimi kavramına ilişkin olarak verilenlerden hangileri doğrudur?

Yalnız III

I-III

II-III

I-II

I-II-III

Açıklama:

1990’ların sonlarında ortaya çıkan ‘yetenek yönetimi’ kavramı, işletmelerin
amaçlarına ulaşmalarında ve rekabet avantajı sağlamalarında önemli bir role sahiptir. Yeteneğin elde edilmesi, işletmeler arasındaki rekabeti artırmakta, dolayısıyla yetenekli çalışanlara sahip olmak için çeşitli stratejilerin uygulanması her geçen gün daha önemli bir olgu hâline gelmektedir.
Mevcut global rekabet ortamında eskiden birer maliyet olarak görülen çalışanlar artık işletmeler için
birer kaynak hâline dönüşmüştür. Bu kaynak artık işletmelerin en değerli kaynağı olarak sermaye,
makine ve ekipmanın ötesine geçmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Aşağıda verilenlerden hangisi Joubert'e göre yetenek kavramı ile ilişkili olarak dört temel faktörden biri değildir?

potansiyel

tutku

alfa beceri zekâsı

erdem zekâsı

zaman

Açıklama:

Joubert ise yetenek kavramı ile ilişkili olarak dört temel faktör olduğunu
savunmaktadır. Bu kategoriler potansiyel, tutku, alfa beceri zekâsı ve erdem zekâsıdır

Doğru Cevap: E

Soru 44

Bir kişinin sonuçları veya etkileri elde etme, bir şeyleri gerçekleştirme ve başkalarında düşünce ve hissi etkileme gücü, etkisi ve yeteneği aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır?

Potansiyel

Alfa beceri zekası

Erdem zekası

Tutku

Başarı

Açıklama:

Potansiyel (Güç)
Tanınan ilk yetenek unsuru güçtür. Potansiyel, bir kişinin sonuçları veya etkileri elde etme, bir şeyleri gerçekleştirme ve başkalarında düşünce ve hissi etkileme gücü, etkisi ve yeteneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Bir kişinin yarışma, değişim ve dönüşüm ortamında duygusal olarak tatmin edici, ilham verici ve yapıcı ilişkiler ve iş birliğini sürdürmek için gerekli olan öğrenilmiş, doğuştan gelen değerler, normlar, standartlar ve hassasiyetler aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır?

Tutku

Potansiyel

Erdem zekası

Alfa beceri zekası

Pratiklik

Açıklama:

Erdem zekası bir kişinin yarışma, değişim ve dönüşüm ortamında duygusal olarak tatmin edici, ilham verici ve yapıcı ilişkiler ve iş birliğini sürdürmek için gerekli olan öğrenilmiş, doğuştan
gelen değerler, normlar, standartlar ve hassasiyetlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

I. Örgütün kendisi için gerekli olan yetenekleri cezbetme ve elde tutmada başarılı olmasını sağlar.
II. Müşteri talep ve isteklerinin sürekli yenilenmesine olanak verir.
III. Yetenekli ve üstün nitelikli çalışanların örgüte bağlılıklarını ve sadakatlerini artırır.
Verilenlerden hangileri verimli bir yetenek yönetimi sürecinin işletmelere sağladığı ana faydalar arasında yer alır?

Yalnız II

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Verimli bir yetenek yönetimi sürecinin işletmeler açısından iki ana fayda sağladığı söylenebilir
(Alayoğlu, 2010: 77):
• İlk olarak örgütün kendisi için gerekli olan
yetenekleri cezbetme ve elde tutmada başarılı olmasını sağlar. Bu durum hiç şüphesiz
sürdürülebilir bir rekabet avantajı için çok
önemlidir. Aynı zamanda işletmelerin daha
çevik hâle gelmeleri ve sürekli değişen müşteri talep ve isteklerine göre hızlı cevap vermeleri sağlanabilir.
• Yetenekli ve üstün nitelikli çalışanların örgüte bağlılıklarını ve sadakatlerini artırır.
Yetenekli çalışanların işletmeye bağlılıkları
sayesinde örgütsel amaçları gerçekleştirmek
daha kolay hâle gelir. Örgütün amaçlarını
benimseyen ve bu yönde hareket eden çalışanlar işletmenin stratejisine, vizyonuna ve
misyonuna da olumlu katkılar sunar.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi Collings ve Mellahi'ye göre stratejik yetenek yönetimi sürecindeki çıktılardan biri değildir?

İş Tatmini

Örgütsel Bağlılık

Ekstra Rol Davranışı

Firma Performansı

Örgütsel İş Gücü Piyasası

Açıklama:

Stratejik yönetim sürecindeki çıktılar: İş Tatmini, Örgütsel Bağlılık, Ekstra Rol Davranışı ve bu süreçlerle ilişkili olarak firma performansıdır. (Şekil 8.3 Stratejik Yetenek Yönetimi
Kaynak: Collings ve Mellahi, 2009.)

Doğru Cevap: E

Soru 48

"Bu grupta yer alan çalışanlar işletmeye katkılarının yanı sıra örgütün işleyişi açısından önemlidir. Bu grubun çalışanlarının yeteneklerinin geliştirilmesi için onlara uygun programların olması işletmelerin iş yapış şekillerine oldukça olumlu katkılar sağlar. " Şeklinde özelliği verilen çalışan grubu aşağıdakilerden hangisidir?

A tipi çalışanlar

B tipi çalışanlar

C tipi çalışanlar

A ve B tipi çalışanlar

A ve C tipi çalışanlar

Açıklama:

B tipi çalışanlar ise ortalama %60-70’lik kısma
denk gelir ve işletmeye katkıları önemlidir. B tipi
çalışanlar A tipi çalışanlar kadar üstün yeteneklere
sahip olmasalar da örgütün işleyişi için çok önemlidirler. Ayrıca B tipi çalışanların yeteneklerinin geliştirilmesi için onlara uygun programların olması
işletmelerin iş yapış şekillerine oldukça olumlu katkılar sağlar.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi yetenek yönetiminde insan kaynaklarının ana rolleri arasında yer almaz?

Potansiyel adayları çekme/cezbetme,

Yeteneği seçme ve yerleştirme,

Mentorluk/Koçluk etme

Yeteneği eğitme ve geliştirme

Yeteneği olanlar arasında rekabet oluşturma

Açıklama:

Yetenek yönetiminde insan kaynaklarının ana rolleri genel kabul edilmiş literatüre göre; Potansiyel Adayları Çekme/Cezbetme, Yeteneği Seçme ve Yerleştirme, Yeteneği Eğitme ve Geliştirme, Mentorluk/Koçluk Etme ve Yeteneği Elde Tutma aşamalarından oluşur.

Doğru Cevap: E

Soru 50

I. insan kaynağının değerini arttırma
II. Boşluk doğması durumunda bu pozisyonu dolduracak çalışanın hazır olmasını sağlama
III. İşletmeyi ve iş kolunu yakından tanıyan insanlar arasında rekabete dayalı bir sistem oluşturma
IV. Çalışanın işe bağlanmasına katkı sağlama
Verilenlerden hangileri çalışanların eğitilmelerinin işletmeye sağladığı katkılar arasında yer alır?

I-II-III

II-III-IV

I-III-IV

I-II-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Çalışanların eğitimi işletmeler için birçok
önemli fayda sağlar. Hakkıyla uygulanması durumunda; bu eğitimler aşağıdaki faydaları sağlarlar
(Altuğ, 2019: 77):
• Günümüzde giderek daha fazla işletme için
en önemli varlık kalemi hâline gelen insan
kaynağının değerini arttırır.
• Boşluk doğması durumunda bu pozisyonu
dolduracak çalışanın hazır olmasını sağlar.
• İşletmeyi ve iş kolunu yakından tanıyan ve
işletmenin büyüme sürecinde sorumluluk
üstlenebilecek insanları bir araya toplar.
• Çalışanın işe bağlanmasına katkı yapar.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi yeteneği oluşturan temel özellikler arasında yer almaz?

Başarı

Liderlik

Yaratıcılık

Pratiklik

Eğitilebilirlik

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 52

"Bir kişinin sonuçları veya etkileri elde etme, bir şeyleri gerçekleştirme ve başkalarında düşünce ve hissi etkileme gücü, etkisi ve yeteneği." şeklinde tanımlanan yetenek ile ilişkili temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Potansiyel

Tutku

Alfa beceri zekâsı

Erdem zekâsı

Liderlik

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 53

"Bir kişinin yarışma, değişim ve dönüşüm ortamında duygusal olarak tatmin edici, ilham verici ve yapıcı ilişkiler ve iş birliğini sürdürmek için gerekli olan öğrenilmiş, doğuştan gelen değerler, normlar, standartlar ve hassasiyetler" şeklinde tanımlanan yetenek ile ilişkili temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Potansiyel

Tutku

Alfa beceri zekâsı

Erdem zekâsı

Liderlik

Açıklama:

Erdem zekâları, bir kişinin yarışma, değişim ve dönüşüm ortamında duygusal olarak tatmin edici, ilham verici ve yapıcı ilişkiler ve iş birliğini sürdürmek için gerekli olan öğrenilmiş, doğuştan gelen değerler, normlar, standartlar ve hassasiyetlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi yetenek ile ilişkili temel faktörlerden "erdem zekası" için örnek olarak verilemez?

Basiret

Tutumluluk

İffet

Alçakgönüllülük

Fedakarlık

Açıklama:

Basiret, tavır, tutumluluk, iffet, alçakgönüllülük, samimiyet, ılımlılık ve temizlik erdem zekâsının örnekleridir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi yetenek yönetimi öncesi ve sonrası değişen paradigmalar kapsamında "yeni paradigma"nın özellikleri arasında yer almaz?

Yetenekli çalışanlar rekabet avantajı oluşturmaktadır.

Yetenekli çalışanlar büyük değerler üretirler.

Çalışanlar artık daha fazlasını istemektedirler.

Yetenek kıtlığı vardır.

Çalışanlar işletmelere ihtiyaç duymaktadır

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi stratejik yetenek yönetiminde farklılaştırılmış İK mimarisi kapsamında ele alınmaz?

Örgütsel işgücü piyasası

Dış işgücü piyasası

Merkezi konumlar

Yetenek havuzu

Firma performansı

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi çalışanların eğitiminin işletmelere sağladığı faydalar arasında yer almaz?

İşletme için en önemli varlık kalemi hâline gelen insan kaynağının değerini arttırır.

Boşluk doğması durumunda pozisyonu dolduracak çalışanın hazır olmasını sağlar.

İşletmenin büyüme sürecinde sorumluluk alabilecek insanları bir araya toplar.

Çalışanın işe bağlanmasına katkı yapar.

İşten ayrılma oranlarının düşmesini sağlar.

Açıklama:

Çalışanların eğitimi işletmeler için birçok önemli fayda sağlar. Hakkıyla uygulanması durumunda; bu eğitimler aşağıdaki faydaları sağlarlar:
• Günümüzde giderek daha fazla işletme için en önemli varlık kalemi hâline gelen insan kaynağının değerini arttırır.
• Boşluk doğması durumunda bu pozisyonu dolduracak çalışanın hazır olmasını sağlar.
• İşletmeyi ve iş kolunu yakından tanıyan ve işletmenin büyüme sürecinde sorumluluk üstlenebilecek insanları bir araya toplar.
• Çalışanın işe bağlanmasına katkı yapar.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Yetenek yönetiminde işlerin sınıflandırılmasında C sınıfı pozisyonların "değer yaratma şekli" aşağıdakilerden hangisidir?

Önemli derecede gelir yaratır veya maliyeti azaltır.

Değer yaratan birimleri destekler.

Ekonomik etkisi düşüktür.

Maliyetli olması gerekli değildir.

Yüksek maliyete yol açabilir ve değeri azaltır.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 59

Yetenek yönetimini tanımlamada "Yetenek Havuzu Anlayışı" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Yetenek yönetimi örgüt içerisindeki işlere işgörenlerin uygun akışını düzenlemek için tasarlanmış bir settir.

İnsan kaynakları planlaması ile bağlantılıdır.

İçsel iş gücü planlaması ve yedekleme planlamasıyla benzerlik taşır.

Doğru iş, doğru yerde, doğru işgören anlayışı hâkimdir.

Her bireyi yönetmek kritiktir çünkü demografik özellikler ve iş eğilimleri yeteneği daha kritik hâle getirir.

Açıklama:

Yetenek Havuzu Anlayışı
- Yetenek yönetimi örgüt içerisindeki işlere işgörenlerin uygun akışını düzenlemek için tasarlanmış bir settir.
- İnsan kaynakları planlaması ile bağlantılıdır.
- İçsel iş gücü planlaması ve yedekleme planlamasıyla benzerlik taşır.
- Doğru iş, doğru yerde, doğru işgören anlayışı hâkimdir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

"İlgili iş için kişinin yeteneğinin, sahip olduğu bilgi, beceri ve yetkinliklerin göstergesi" olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Yeterlilik

Yetkinlik

Beceri

Yetenek

Etkililik

Açıklama:

Yeterlilik İlgili iş için kişinin yeteneğinin, sahip olduğu bilgi, beceri ve yetkinliklerin göstergesidir.

Doğru Cevap: A

Yönetimde Güncel Yaklaşımlar - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler