Yönetim Bilimi I - Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi

Ünite 1

Soru 1

İşletmelerde ortaya çıkan israf ve her türlü kayıpları en aza indirmeye ve verimliliği arttırmaya odaklanan Bilimsel Yönetim Yaklaşımı’nın öncüsü kimdir?

Frederick W. Taylor

Henri Fayol

Max Weber

Douglas McGregor

Rensis Likert

Açıklama:

Tüm seçeneklerdeki kişiler yönetim bilimi ile ilgili bir akımın öncüsüdür. Ancak Bilimsel Yönetim Yaklaşımı'nın öncüsü A seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Neo-Klasik yönetim yaklaşımlarından biri değildir?

Hawthorne Araştırmaları

Bürokrasi Yaklaşımı

McGregor’un X ve Y Teorisi

Likert’in Sistem 4 Teorisi

Argryis’in Olgunlaşma Kuramı

Açıklama:

Seçeneklerin hepsi yönetim bilimi ile ilgili yaklaşımlarından biridir. Ancak B seçeneğindeki yanıt Klasik Dönem'e aittir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi çağdaş yönetim yaklaşımlarından biri değildir?

Kaynak bağımlılığı teorisi

Örgütsel strateji yaklaşımı

Durumsallık yaklaşımı

Vekalet teorisi

İşlem maliyeti yaklaşımı

Açıklama:

Yanıtların hepsi bilimsel yönetim yaklaşımlarından biridir ancak C seçeneği çağdaş yönetim yaklaşımlarından biri değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Yönetim fonksiyonlarının döngüsü hangi aşama ile başlamaktadır?

Eşgüdümleme

Denetleme

Örgütleme

Planlama

Yöneltme

Açıklama:

Bir işin yapılabilmesine yönelik yönetim faaliyetleri, öncelikle planlama ile başlamaktadır. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Yönetimin direkt insanlarla ilgili bir olgu olması, hangi bilim dalıyla ilişki içerisinde olduğunu göstermektedir?

Sosyoloji

Ekonomi

Matematik

Hukuk

Psikoloji

Açıklama:

İnsan unsurunun bireysel olarak ele alınması, yönetimin psikoloji ile ilgili boyutunu içermektedir. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi kavramsal yeteneklere kıyasla teknik yeteneklere daha çok ihtiyaç duyulan yönetim kademesidir?

Alt yönetim

CEO

Orta yönetim

İşletme sahibi

Üst yönetim

Açıklama:

Yönetim kademelerinde yukarıdan aşağıya doğru gidildikçe teknik yeteneklere daha çok ihtiyaç duyulmaktadır. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Amaçlar doğrultusundaki işlerin belirlenmesi, maddi ve beşeri kaynakların gruplandırılması, yetki ve sorumlulukların belirlenmesi, hangi yönetim fonksiyonuna ait eylemlerdir?

Planlama

Örgütleme

İnsan kaynakları yönetimi

Yöneltme

Denetleme

Açıklama:

Soruda bahsedilen faaliyetler örgütleme fonksiyonunun kapsadığı eylemlerdir. Bu nedenle doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

İnsan unsurunu ön planda tutan yönetim yaklaşımı hangi dönemde gerçekleşmiştir?

Antik dönem

Klasik dönem

Neo-klasik dönem

Modern dönem

Çağdaş dönem

Açıklama:

Neo-klasik dönem, Klasik dönemin eksik bıraktığı insan unsurunu ön plana çıkararak yönetim biliminde yeni bir çağa geçilmesini sağlamıştır. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi yöneticilerin kararlara ilişkin rollerinden biridir?

Astlık-üstlük ilişkileri

Veri ve bilgi toplama

Kurumu temsil etme

Kaynakların etkin dağılımını sağlama

Bilgilerin ilgili kişilere aktarımı

Açıklama:

Yanıtların hepsi yönetici rollerini belirtmektedir. Ancak kararlara ilişkin rollerden biri D seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi çağdaş yönetim tekniklerinden biri değildir?

Toplam kalite yönetimi

Değişim mühendisliği

Reorganizasyon

Benchmarking

Sistem yaklaşımı

Açıklama:

Sistem yaklaşımı 1950-1970 arasındaki yılları kapsayan Modern döneme ait bir yaklaşımdır. Çağdaş dönem ise 1970 sonrasındaki dönemdir. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi yönetimle ilgili doğru ifade değildir?

Yönetim, basit olarak başkaları aracılığıyla iş görmektir

Yönetim, birden fazla kişinin varlığı ile ortaya çıkan ve bu yönü ile ekonomik faaliyetten ayrılan bir grup faaliyetidir

Yönetim, iş gücü, sermaye, teknik donanım vb. örgütsel kaynakların, örgütsel
amaçları gerçekleştirmek üzere bir araya getirildiği faaliyetler bütünüdür

Yönetim, bir işletmede amaçlara ulaşmak için işbirliğinin yapılması ve çalışanların bu amaçlar doğrultusunda yönlendirilmesidir.

Yönetim bireysel düzeyde gerçekleşebilen bir eylemdir.

Açıklama:

Yönetim konusunda çok çeşitli tanımlar yapılmıştır. Bu tanımlardan bazıları şu şekildedir;

Yönetim, basit olarak başkaları aracılığıyla iş görmektir.
Yönetim, birden fazla kişinin varlığı ile ortaya çıkan ve bu yönü ile ekonomik faaliyetten ayrılan bir grup faaliyetidir.
Yönetim, insan ve diğer kaynakları mümkün olan en iyi şekilde birleştirerek örgütsel amaçlara etkin ve verimli ulaşma sürecidir.
Yönetim, iş gücü, sermaye, teknik donanım vb. örgütsel kaynakların, örgütsel amaçları gerçekleştirmek üzere bir araya getirildiği faaliyetler bütünüdür.
Yönetim, bir işletmede amaçlara ulaşmak için işbirliğinin yapılması ve çalışanların bu amaçlar doğrultusunda yönlendirilmesidir.
Yönetim, iki ya da daha çok kişinin bir amacı gerçekleştirmek ve sürdürebilmek için bir araya gelip planlama, örgütleme, yöneltme ve denetim işlevlerinin etkin olarak bulunduğu ve işletildiği sürekli bir süreçtir.

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Aşağıdaki ifadelerden hangisi yönetimin bilimsel yönüne vurgu yapmaktadır?

Alana ilişkin kavram, teori, metot ve tekniklerin oluşması

Yönetsel bilgi ve becerilerin sistemli bir şekilde uygulanması

İnsanların davranış özelliklerini ve nedenlerini anlaması ve örgütün amaçları doğrultusunda yönlendirilebilmesi

Doğuştan gelen beceri ve yeteneklerin kullanılması

Yönetim süreci hakkındaki çok geniş ve sistemli bilgi topluluğu

Açıklama:

Alana ilişkin kavram, teori, metot ve tekniklerin oluşması ifadesi yönetimin bilim yönüne vurgu yapmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

İlk olarak 1887 yılında “The Study of Administration” (Yönetimin İncelenmesi) adlı makalede kamu yönetiminin siyaset biliminden ayrı bir bilim dalı olduğunu savunmuş ve yönetimi geliştirmek için onu bilimsel bir açıdan incelemek gerektiğini belirtmiş kişi kimdir?

Frank J. Goodnow

Woodrow Wilson

Leonard D. White

Frederick W. Taylor

Lyndall Urwick

Açıklama:

Yönetim biliminin, hukuk ve siyasetin dışında birçok yönlerinin bulunduğu ve bu nedenle de ayrı bir alan olarak bilimsel bir incelemeye konu olması 19. yüzyılın sonlarında ABD’de ortaya çıkmıştır. İlk olarak Woodrow Wilson, 1887 yılında “The Study of Administration” (Yönetimin İncelenmesi) adlı makalesinde kamu yönetiminin siyaset biliminden ayrı bir bilim dalı olduğunu savunmuş ve yönetimi geliştirmek için onu bilimsel bir açıdan incelemek gerektiğini belirtmiştir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Aşağıdaki yazarlardan hangisinin genel olarak alanı “İşletme yönetimi” değildir?

Frederick Wilson Taylor

Frank Bunker Gilbert

Frank J. Goodnow

Henri Fayol

Elton Mayo

Açıklama:

Frank J. Goodnow’un “Politics and Administration” (Siyaset ve Yönetim) ve Leonard D. White’in “Introduction to the Study of Public Administration” (Kamu Yönetiminin İncelenmesine Giriş) yer almaktadır. Yapılan çalışmalarda odaklanılan temel konu kamu politikalarının belirlenmesi ile yürütülmesinin birbirinden ayrılması olmuştur. 20. yüzyılın ilk yarısında ABD’de özellikle 1920’li ve 1930’lu yıllarda yönetim biliminin iki alanı olan “Kamu Yönetimi” (Public Administration) alanında W.F. Willoughby, Luther H. Gulick ve Lyndall Urwick gibi yazarlar araştırmalar ve yayınlar yapmışlardır. Bu yazarlar kamu yönetiminde dikkate alınması gerekli ilkelerden bahsetmişlerdir. “İşletme yönetimi” (Management) alanında ise Frederick W. Taylor, F. B. Gilbert, E. Mayo, Henri Fayol gibi yazarlar araştırmalar yapmışlardır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

“Administrative Behavior” (İdari Davranış) adlı eserde, siyaset ile yönetimin birbirinden ayrılamayacağını, evrensel yönetim ilkelerinden bahsetmenin mümkün olamayacağını savunmuş ve kurumda çalışan kişi ve grupların davranışlarının incelenmesi gerekliliği üzerinde durmuş yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Woodrow Wilson

Lyndall Urwick

Luther H. Gulick

Herbert A. Simon

Elton Mayo

Açıklama:

20. yüzyılın ikinci yarısında yukarıdaki akıma karşıt olabilecek birtakım çalışmalar yapılmıştır. Bunlar arasında Herbert A. Simon’un “Administrative Behavior” (İdari Davranış) adlı eseri gelmektedir. Simon eserinde, siyaset ile yönetimin birbirinden ayrılamayacağını, evrensel yönetim ilkelerinden bahsetmenin mümkün olamayacağını savunmuş ve kurumda çalışan kişi ve grupların davranışlarının incelenmesi gerekliliği üzerinde durmuştur. Bir başka ifadeyle yönetim, psikolog ve sosyologların ilgisi ile zenginleşmeye başlamıştır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Klasik yönetim düşüncesinde Henry Fayol’un öncülüğünü yaptığı ikinci yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Bilimsel Yönetim Yaklaşımı

Yönetim Süreci Yaklaşımı

Bürokrasi Yaklaşımı

Sistem Yaklaşım

Durumsallık Yaklaşımı

Açıklama:

Klasik yönetim düşüncesinin ikinci yaklaşımı Henry Fayol’un öncülüğünü yaptığı “Yönetim Süreci Yaklaşımı”dır. Fayol da Taylor gibi işletmelerde etkinlik ve verimliliği sağlamanın yollarını aramış, Taylor’dan farklı olarak örgüte tepeden bakarak iyi bir yönetim ve örgüt yapısının nasıl olması gerektiği üzerinde durmuştur. Bu doğrultuda işletme fonksiyonlarını (yönetim, üretim, muhasebe, finans vb.) ilk kez ortaya koymuş ve yönetimin fonksiyonlarını (planlama, örgütleme, yöneltme, koordine etme ve kontrol etme) geliştirmiştir. Fayol çalışmalarını 1916 yılında yazdığı “Endüstriyel ve Genel Yönetim” adlı kitabında toplamıştır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Aşağıdaki araştırma/model/teorilerden hangisi Neo-Klasik dönemde yapılmamıştır?

Hawthorne Araştırmaları

Tavistock Enstitüsü Araştırması

Douglas McGregor’un X ve Y Teorisi

Kaynak Bağımlılığı Teorisi

Rensis Likert’in Sistem 4 Modeli

Açıklama:

Neo-Klasik Yönetim Yaklaşımları;

Hawthorne Araştırmaları
Tavistock Enstitüsü Araştırması
Douglas McGregor’un X ve Y Teorisi
Rensis Likert’in Sistem 4 Modeli
Chris Argyris’in Olgunlaşma Kuramı

Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi yönetimin fonksiyonlarından biri değildir?

Planlama

Pazarlama

Örgütleme

Yöneltme

Denetim

Açıklama:

Planlama, örgütleme, yöneltme (yürütme) ve denetim yönetimin dört temel fonksiyonudur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Mintzberg'in ifade ettiği kişiler arası rollerden biridir?

Liderlik rolü

Gözlemci rolü

Sözcü rolü

Girişimci rolü

Müzakereci rolü

Açıklama:

Yöneticinin bireyler arası rolleri; temsilci, liderlik ve birleştirici roller olarak sıralanmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi Mintzberg'in ifade ettiği kararlara ilişkin rollerden biridir

Temcilci

Lider

Problem çözücü

Birleştirici

Gözlemci

Açıklama:

Karar temelli roller şunlardır;

Girişimci
Problem çözücü
Kaynak dağıtan
Müzakereci

Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Evrenin veya olayların bir bölümünü konu olarak seçen, deneye dayanan yöntemler ve gerçeklikten yararlanarak sonuç çıkarmaya çalışan düzenli bilgiye ne ad verilir?

bilim

evrensellik

küreselleşme

içselleştirme

durumsallık

Açıklama:

Bilim, evrenin veya olayların bir bölümünü konu olarak seçen, deneye dayanan yöntemler ve gerçeklikten yararlanarak sonuç çıkarmaya çalışan düzenli bilgidir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

"Yönetim bilimi, ....... olgusunu sebep-sonuç ilişkilerine dayalı olarak inceleyen bilim dalıdır."
Boşluğa hangi kavram gelmelidir?

yönetim

planlama

yürütme

denetim

organizasyon

Açıklama:

Yönetim bilimi, yönetim olgusunu sebep-sonuç ilişkilerine dayalı olarak inceleyen bilim dalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Hangi yönetim yaklaşımı işletmelerde ortaya çıkan israf ve her türlü kayıpları en aza indirmeye ve verimliliği arttırmaya odaklanmıştır?

Taylorizm

Weberizm

Fayolizm

Gestalt

Durkheim

Açıklama:

Taylorizm olarak adlandırılan bu yaklaşım işletmelerde ortaya çıkan israf ve her türlü kayıpları en aza indirmeye ve verimliliği arttırmaya odaklanmıştır

Doğru Cevap: A

Soru 24

Hangi yönetim yaklaşımı aklaşımı işletme fonksiyonlarını (yönetim, üretim, muhasebe, finans vb.) ilk kez ortaya koymuş ve yönetimin fonksiyonlarını (planlama, örgütleme, yöneltme, koordine etme ve kontrol etme) geliştirmiştir?

Yönetim Süreci Yaklaşımı

Bilimsel Yönetim Yaklaşımı

Bürokrasi Yaklaşımı

Kurumsallaşma Yaklaşımı

Örgütsel Ekoloji Yaklaşımı

Açıklama:

Yönetim Süreci Yaklaşımı işletme fonksiyonlarını (yönetim, üretim, muhasebe, finans vb.) ilk kez ortaya koymuş ve yönetimin fonksiyonlarını (planlama, örgütleme, yöneltme, koordine etme ve kontrol etme) geliştirmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Hangi yönetim yaklaşımı etkinlik ve verimlilik konusundaki ilkelerin uygulanması ile etkin, ideal, kişiye göre değişmeyen ve rasyonel bir örgüt yapısının oluşturulması üzerinde durmuştur?

Bürokrasi Yaklaşımı

Yönetim Süreci Yaklaşımı

Bilimsel Yönetim Yaklaşımı

İşlem Maliyeti Yaklaşımı

Durumsallık Yaklaşımı

Açıklama:

Bürokrasi yaklaşımı etkinlik ve verimlilik konusundaki ilkelerin uygulanması ile etkin, ideal, kişiye göre değişmeyen ve rasyonel bir örgüt yapısının oluşturulması üzerinde durmuştur

Doğru Cevap: A

Soru 26

Hangi yönetim yaklaşımı yaklaşım, örgüt içinde kişilerin davranışlarını incelemiş, çalışanların neden ve nasıl davrandıklarını ve örgüt yapısı ile davranışları arasındaki ilişkileri açıklamaya çalışmıştır?

Neo-Klasik Yönetim Yaklaşımı

Klasik Yönetim Yaklaşımı

Modern Yönetim Yaklaşımı

Sistem Yaklaşımı

Durumsallık Yaklaşımı

Açıklama:

Neo-Klasik yaklaşım, örgüt içinde kişilerin davranışlarını incelemiş, çalışanların neden ve nasıl davrandıklarını ve örgüt yapısı ile davranışları arasındaki ilişkileri açıklamaya çalışmıştır

Doğru Cevap: A

Soru 27

Örgütleri açık sistem olarak ele almakta ve içindeki alt sistemlerin bütünle ve dış çevre ile ilişkisini de inceleyen yönetim yaklaşımı hangisidir?

Sistem Yaklaşımı

Durumsallık Yaklaşımı

Koşul-Bağımlılık Yaklaşımı

Kurumsallaşma Yaklaşımı

Ekoloji Yaklaşımı

Açıklama:

Sistem Yaklaşımı, örgütleri açık sistem olarak ele almakta ve içindeki alt sistemlerin bütünle ve dış çevre ile ilişkisini de incelemektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Değişik durum ve koşullarda başarılı olmanın anahtarını değişik kavram, teknik ve davranışlarda arayan yönetim yaklaşımı nedir?

Durumsallık yaklaşımı

Sistem yaklaşımı

Kurumsallık yaklaşımı

İşlem maliyeti yaklaşımı

Örgütsel ekoloji yaklaşımı

Açıklama:

Durumsallık yaklaşımı değişik durum ve koşullarda başarılı olmanın anahtarını değişik kavram, teknik ve davranışlarda aramaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Kurumların amaçlarına ulaşması için gerekli faaliyetleri yerine getirecek kişileri, fiziksel araçları ve işlevleri koordineli bir şekilde bir araya getirmesi gereklidir. İşte bu bir araya getirme sürecine ne denir?

örgütleme

planlama

yürütme

denetleme

icra etme

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 30

Örgütün saptanan amaçları doğrultusunda istenen yönde davranış gösterilmesini sağlama, harekete geçirilme ve başkalarına iş yaptırtmaya ne ad verilir?

yöneltme

planlama

örgütleme

organizasyon

denetleme

Açıklama:

Yöneltme, örgütün saptanan amaçları doğrultusunda istenen yönde davranış gösterilmesini sağlama, harekete geçirilme ve başkalarına iş yaptırtma olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

“Birden fazla kişinin varlığı ile ortaya çıkan ve bu yönü ile ekonomik faaliyetten ayrılan bir grup faaliyetidir.” Seçenektekilerden hangisinin tanımıdır?

iletişim

etkileşim

yönetim

işletim

sistem

Açıklama:

Detaylar için “YÖNETİM” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Yönetim, basit olarak başkaları aracılığıyla iş görmektir.
Yönetim, birden fazla kişinin varlığı ile ortaya çıkan ve bu yönü ile ekonomik faaliyetten ayrılan bir grup faaliyetidir.
Yönetim, insan ve diğer kaynakları mümkün olan en iyi şekilde birleştirerek örgütsel amaçlara etkin ve verimli ulaşma sürecidir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

“Yönetim faaliyeti planlama, örgütleme, yöneltme ve ……………………….. işlevlerinden oluşan bir süreçtir.” cümlesinde yer aln boşluğu hangi kelime tamamlamaktadır?

denetim

seçim

uygulama

tercih

yerleştirme

Açıklama:

Detaylar için “YÖNETİM” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Yönetim faaliyeti planlama, örgütleme, yöneltme ve denetim işlevlerinden oluşan bir süreçtir. Bu işlevler ardışık sıra izlemekte ve süreklilik arz etmektedir. Bu nedenle yönetim bir defalık bir süreç değildir. Karar alma aşamasından başlayıp uygulama aşamasıyla devam eden ve denetimle sona eren ancak sürekliliği olan bir faaliyettir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

“Bir kimsenin yaşamını sürdürmek, geçimini sağlamak için yaptığı sürekli iş” seçenektekiler hangisinin tanımıdır?

yaşam biçimi

meslek

beceri

faaliyet

işletim

Açıklama:

Detaylar için “YÖNETİM” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Yönetim bir meslektir. Meslek, bir kimsenin yaşamını sürdürmek, geçimini sağlamak için yaptığı sürekli iş olup bir fikir çevresinde toplanmış çeşitli bilgilerden oluşmaktadır. Yönetim süreci hakkındaki çok geniş ve sistemli bilgi topluluğu oluşumu, yönetim ile ilgili okulların ve örgütlerin kurulup gelişmesi, yönetsel etik ve sosyal sorumluluk konularına ilginin artması gibi unsurlar, yönetimin bir meslek olarak geliştiğini gösteren önemli kanıtları oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Seçenektekilerden hangisi yönetimin amaçları arasında yer almaz?

kültürü geliştirmek

yönetsel etkinliği artırmak

verimliliği artırmak

örgütsel etkinliği artırmak

organizasyonel etkinliği artırmak

Açıklama:

Detaylar için “YÖNETİM BİLİMİ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Yönetim biliminin amacı genel olarak, yönetsel etkinliği, verimliliği, nihai olarak da örgütsel etkinliği artırmaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

1859’da Mülkiye Mektebi ile başlayan yönetici kadrosu oluşturma çalışmaları okulun neye dönüştürülmesiyle devam etmiştir?

İşletme Fakültesine

İktisat Fakültesine

İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesine

Siyasal Bilgiler Fakültesine

Ev İdaresi Fakültesine

Açıklama:

Detaylar için “YÖNETİM BİLİMİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Ülkemizde yönetim bilimi Avrupa’da gelişen İdare Hukukunun etkisi altında kalmış ve 1950’lere kadar İdare Hukuku içinde incelenmiştir. 1859’da Mülkiye Mektebi ile başlayan yönetici kadrosu oluşturma çalışmaları okulun Siyasal Bilgiler Fakültesine dönüştürülmesiyle devam etmiştir. Hukuk ve siyaset dışında ayrı bir bilim dalı olarak incelenmeye başlaması Birleşmiş Milletler’in yardımıyla 1953 yılında Ankara’da kurulan Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü (TODAİE) ile olmuştur. Bu kurum, yöneticileri yetiştirmekte, eğitmekte, araştırma, derleme ve yayın çalışmalarında bulunarak Türk kamu yönetiminin gelişmesine hizmet etmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

İnsan İlişkileri Yaklaşımı olarak da adlandırılan yönetim yaklaşımı seçenektekilerden hangisidir?

Klasik Yaklaşım

Modern Yaklaşım

Neo-Klasik Yaklaşım

Sistem Yaklaşımı

Durumsallık Yaklaşımı

Açıklama:

Detaylar için “Neo-Klasik Yönetim Yaklaşımı” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
İnsan İlişkileri Yaklaşımı olarak da adlandırılan Neo-Klasik Yaklaşım, motivasyon, liderlik, grup davranışı, kişilerarası ilişkiler ve iletişim gibi konulara odaklanmış, daha çok biçimsel ve biçimsel olmayan örgüt, sosyal ve teknik sistem olarak örgütleri inceleyerek “örgütsel davranış” akımı haline gelmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

“İnsan toplumlarını bilimsel, sistematik ve eleştirel olarak inceleyen sosyal bilim” seçenektekilerden hangisidir?

sosyoloji

psikoloji

ekonomi

hukuk

pediatri

Açıklama:

Detaylar için “YÖNETİM BİLİMİNİN YAKIN BİLİM DALLARIYLA İLİŞKİSİ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Sosyoloji, insan toplumlarını bilimsel, sistematik ve eleştirel olarak inceleyen sosyal bir bilimdir. Sosyolojinin araştırma konusu toplum ve toplumsal yaşamla ilgili olgu ve olaylardır. Toplumu oluşturan bireyleri, bireylerin içinde bulunduğu örgütleri, kişilerarası etkileşimlerin yapısı ve işleyişini, sosyal yaşamı değiştiren ve dönüştüren koşulları araştırdığından, yönetim biliminin ilgi alanına girmektedir. Bu açıdan bakıldığında sosyal bir bilim olan yönetim bilimi hem kendi içindeki hem de toplum içindeki birey ve grupların yapısı ile ilgili açıklamaları sosyolojiden ödünç almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Yönetim faaliyetini yerine getirirken ilk olarak yapılması gereken şey nedir?

Denetim

Planlama

Yürütme

Kontrol

Örgütleme

Açıklama:

Detaylar için “Planlama” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Yönetim faaliyetini yerine getirirken ilk olarak yapılması gereken şey planlamadır. Planlama, amaçların ve bu amaçların elde edilmesi için gerekli olan faaliyetlerin belirlenmesi sürecidir. Daha basit bir ifadeyle planlama, ne yapılacağının önceden kararlaştırılmasıdır. Kurumların gelecekte olmak istedikleri yere nasıl ulaşacaklarının tayinidir. Bu bağlamda planlama şu sorulara yanıt aramaktadır: Ne, kim tarafından, ne zaman, nasıl, hangi kaynaklarla, niçin yapılacaktır? Bütün bunlar dikkate alınarak seçenekler arasında bir tercih yapılır.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Seçenekteki hangi yönetim fonksiyonu ile örgüt harekete geçirilmektedir?

planlama

yöneltme

örgütleme

organizasyon

denetleme

Açıklama:

Detaylar için “Yöneltme” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Yönetim sürecinin üçüncü aşamasını planlama ve örgütlemeden sonra yöneltme (yürütme) faaliyeti oluşturmaktadır. Yöneltme fonksiyonu ile örgüt harekete geçirilmektedir. Yöneltme, örgütün saptanan amaçları doğrultusunda istenen yönde davranış gösterilmesini sağlama, harekete geçirilme ve başkalarına iş yaptırtma olarak tanımlanır. Daha basit bir ifadeyle makinayı çalıştırmak için düğmenin basıldığı aşamadır. Bu özelliği ile planlama ve örgütleme fonksiyonlarının statik olma özelliğinden ayrılmakta ve örgütün çeşitli basamaklarına yerleştirdiği kişilerle karşı karşıya gelip ilişki kurduğu için dinamik bir süreci bünyesinde barındırmaktadır. Yöneltme fonksiyonunun önemi ve zorluğu insanlarla iletişime geçmesinden ileri gelmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

“Mintzberg, yöneticinin rollerini “kişilerarası roller”, “bilgiye ilişkin roller” ve “……………………………………” olmak üzere üç grupta toplamaktadır.” cümlesindeki boşluğu doldurunuz.

denetime ilişkin roller

kararlara ilişkin roller

zamana ilşkin roller

sahipliğe ilişkin roller

kontrole ilişkin roller

Açıklama:

Detaylar için “Yönetici Rolleri” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Mintzberg, yöneticinin rollerini “kişilerarası roller”, “bilgiye ilişkin roller” ve “kararlara ilişkin roller” olmak üzere üç grupta toplamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Kaynakların kıtlığı
İletişim ve üretim teknolojilerinin hızlı gelişimi
Çalışan beklentilerinin sürekli değişimi
Kurumların büyümesi ve karmaşıklaşması
Yukarıdakilerden hangileri yönetimi önemli ve zor bir faaliyet olarak karşımıza çıkaran nedenlerdendir?

I ve II

I ve IV

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Kaynakların kıtlığı, iletişim ve üretim teknolojilerinin
hızlı gelişimi, çalışan beklentilerinin sürekli değişimi, kurumların
büyümesi ve karmaşıklaşması yönetimi çok daha önemli ve zor bir faaliyet olarak
karşımıza çıkarmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Yönetim kavramının tarihsel süreç içindeki evrimine bakıldığında bazı gelişimlerin yarattığı karmaşık sorunlar sonucu değişime uğradığı ve geliştiği bilinmektedir.
Aşağıdakilerden hangisi bu gelişimlerden biri değildir?

Sosyal

Ekonomik

Politik

Çevresel

Teknolojik

Açıklama:

Yönetim kavramının tarihsel süreç içindeki evrimine bakıldığında sosyal, ekonomik,
politik ve teknolojik gelişmelerin yarattığı karmaşık sorunlar sonucu değişime uğradığı ve geliştiği görülmektedir. Bu nedenle yönetim konusunda çok çeşitli tanımlar yapılmıştır. Bu tanımlardan bazıları şu şekildedir

Doğru Cevap: D

Soru 43

Yönetim olgusunun doğrudan insan ilişkilerine dayanan bir süreç olmasıdır.
Yönetim tüm kaynakları örgütsel amaçları gerçekleştirmek üzere etkin ve verimli bir şekilde bir araya getirmeye çalışan bir faaliyettir.
Yönetim faaliyetlerinin planlama, örgütleme, yöneltme ve denetim işlevlerinden oluşan bir süreç olmasıdır.
Yönetim bir sanattır.
Yönetimin üç temel noktaya odaklandığı bilinmektedir. Yukarıdakilerden hangileri bu üçlüyü oluşturur?

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

I, III ve IV

Hiçbiri

Açıklama:

Bu tanımların ortak noktalarından hareket edecek olursak yönetimin üç temel
noktaya odaklandığını söyleyebiliriz. Bunlardan ilki, yönetim olgusunun doğrudan
insan ilişkilerine dayanan bir süreç olmasıdır. Yönetimin gerçekleşebilmesi
için birden fazla insana ihtiyaç duyulmaktadır. Yönetim, insanlar aracılığıyla iş
yapma sanatıdır. İkincisi, yönetim tüm kaynakları örgütsel amaçları gerçekleştirmek
üzere etkin ve verimli bir şekilde bir araya getirmeye çalışan bir faaliyettir.
Yönetimin olabilmesi için, bireyin tek başına üstesinden gelemeyeceği tüm grup
tarafından paylaşılan bir amacın varlığı gerekmektedir. Üçüncüsü ise yönetim
faaliyetinin planlama, örgütleme, yöneltme ve denetim işlevlerinden oluşan bir
süreç olmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi kamu kuruluşlarının inceleme alanlarından biri değildir?

Özel sektör kuruluşları

Kamu kuruluşları

Kamu görevlileri

Kamu görevlilerinin organizasyon yapıları

Kamu kuruluşlarının yönetsel faaliyetleri ve sorunları

Açıklama:

İnceleme alanı kamu kuruluşları, kamu görevlileri ve kamu kuruluşlarının organizasyon
yapıları, yönetsel faaliyetleri, sorunları ve her türlü unsurları olmaktadır. Araştırma konusuna, devletin yapısı, işleyişi, siyasal partiler, hükümet, yerel yönetimler, parlamento, seçimler, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, baskı ve çıkar grupları olarak sivil toplum örgütleri gibi örgütler ve bu örgütlerin çalışmaları girmektedir (Öztekin, 2010, s.21

Doğru Cevap: A

Soru 45

Taylorizm olarak adlandırılan işletmelerde ortaya çıkan israf ve her türlü kayıpları en aza indirmeye ve verimliliği arttırmaya odaklan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Bilimsel yönetim yaklaşımı

Yönetim süreci yaklaşımı

Bürokrasi yaklaşımı

Modern yönetim yaklaşımı

Çağdaş yönetim yaklaşımı

Açıklama:

1880-1930 yılları arasında ortaya konulan ve klâsik dönem olarak adlandırılan bu
yaklaşım kendi içinde üç yönetim akımına ayrılmaktadır. Bunlardan ilkini yönetim
bilimine ilk bilimsel ve sistematik bakış açısı sağlayan Frederick W. Taylor’un geliştirdiği “Bilimsel Yönetim Yaklaşımı” oluşturmaktadır. Taylorizm olarak adlandırılan bu yaklaşım işletmelerde ortaya çıkan israf ve her türlü kayıpları en aza indirmeye ve verimliliği arttırmaya odaklanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Planlama
Örgütleme
Yöneltme
Denetim
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri yönetim fonksiyonları arasında gösterilebilir?

Yalnız II

Yalnız IV

I, II ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Yönetim; planlama, örgütleme, yöneltme (yürütme) ve denetim olmak üzere dört
temel fonksiyona sahiptir. Organizasyon türü veya yöneticinin konumu ne olursa
olsun tüm kurumlarda bu yönetim fonksiyonları aynı süreci takip ederek yerine
getirilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Amaçların ve bu amaçların elde edilmesi için gerekli olan faaliyetlerin belirlenmesine ne denir?

Üretim

Planlama

Örgütleme

Yöneltme

Denetim

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 48

Amaçların ortaya konması
Gerekli işlerin belirlenmesi
İnsan kaynakları ve fiziksel olanakların değerlendirilmesi
Yetki ve sorumlulukların belirlenmesi, Görev ve sorumlulukların örgüt çalışanlarına dağıtılması
Yukarıdakilerden hangileri örgütleme sürecinin aşamalarındandır?

I ve II

II ve IV

III ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Amaçların ortaya konması, bu amaçlar doğrultusunda gerekli işlerin belirlenmesi, insan kaynakları ve fiziksel olanakların değerlendirilmesi, işlevlerin, fiziksel olanakların ve insan kaynaklarının
örgütsel bir yapı içinde gruplandırılması, yetki ve sorumlulukların belirlenmesi, belirlenen görev
ve sorumlulukların örgüt çalışanlarına dağıtılması
örgütleme sürecinin aşamalarıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 49

“Başkaları aracılığıyla işgörmek” olarak tanımlanan eylem aşağıdakilerden hangisidir?

Yönetici

Yönetim

Denetim

Yöneltme

Örgütleme

Açıklama:

Yönetimi “başkaları aracılığıyla işgörmek” olarak tanımlarsak yönetici de “başkaları aracılığıyla işgören kişi”dir. Bir başka ifadeyle örgütsel amaçları başarmak için örgütsel kaynakları, iş birliği ve uyum içerisinde kullanan kişidir.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Yöneticinin kişilerarası rolleri
Yöneticinin bilgiye ilişkin rolleri
Yöneticinin kararlara ilişkin rolleri
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri yönetici rolleri arasında gösterilebilir?

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Mintzberg, yöneticinin rollerini “kişilerarası roller”, “bilgiye ilişkin roller” ve
“kararlara ilişkin roller” olmak üzere üç grupta toplamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 51

I İnsan ilişkilerine dayanan bir süreçII Kaynakları etkin ve verimli kullanma faaliyetiIII Planlama, örgütleme, yöneltme ve denetim işlevlerinden oluşan bir süreçIV Tek bir kişinin karar aldığı bir süreçYönetimin odaklandığı temel noktalar yukarıdaki seçeneklerden hangisinde doğru şekilde verilmiştir?

I - II - IV

I - II - III

II - III - IV

I - III - IV

Yukarıdakilerin hepsi

Açıklama:

Yönetim kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Yönetimin tartışılan yönü/yönleri aşağıdakilerden hangileridir?

Yönetim sadece bir sanattır.

Yönetim sadece bir meslektir

Yönetim sadece bir bilimdir

Yönetim hem sanat hem meslektir.

Yönetim hem sanat, hem meslek ve hem de bir bilimdir.

Açıklama:

Yönetim kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Yönetim biliminin ilk olarak hukuk ve siyasetin dışında yönlerinin bulunduğunu ve dolayısıyla ayrı bir alan olarak bilimsel incelemeye tabi tutulması gerektiğini söyleyen kimdir?

Woodrow Wilson

Frank J. Goodnow

W.F. Willoughby

Luther H. Gulick

Lyndall Urwick

Açıklama:

Yönetim bilimi kavramını, yönetim biliminin konusu ve alanını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Sanayi Devrimi sonrası Yönetim Bilimini ülke ayrımı yapmaksızın incelemek istesek hangi dönemlerden bahsederdik?

Neo-Klasik ve Modern

Neo-Klasik, Modern ve Futuristik

Modern ve Futuristik

Klasik, Neo-Klasik ve Modern

Klasik, Neo-Klasik ve Futuristik

Açıklama:

Yönetim biliminin gelişimi ve diğer bilim dalları ile olan ilişkisini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 55

1880-1930 yılları arasında bulunan klasik yönetim dönemi kaç yönetim akımına ayrılır?

Açıklama:

Yönetim biliminin gelişimi ve diğer bilim dalları ile olan ilişkisini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi İnsan İlişkileri Yaklaşımı olarak da adlandırılan Neo-Klasik Yönetim Yaklaşımının odak noktası değildir?

Motivasyon

Liderlik

Grup davranışı

Kişilerarası ilişkiler

Örgütsel Davranış

Açıklama:

Yönetim biliminin gelişimi ve diğer bilim dalları ile olan ilişkisini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Çağdaş Yönetim Yaklaşımları kaç grupta toplanabilir?

Açıklama:

Yönetim biliminin gelişimi ve diğer bilim dalları ile olan ilişkisini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Yönetim biliminin aşağıdaki bilim dallarından hangisi ile yakın ilişkisi yoktur?

Psikoloji

Matematik

Hukuk

Sosyoloji

Fizik

Açıklama:

Yönetim biliminin gelişimi ve diğer bilim dalları ile olan ilişkisini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yönetimin fonksiyonları doğru olarak belirtilmiştir?

planlama, yönetim, yöneltme ve denetim

yönetim, örgütleme, yöneltme ve denetim

planlama, örgütleme, yönetim ve denetim

planlama, yönetim, örgütleme ve yöneltme

planlama, örgütleme, yöneltme ve denetim

Açıklama:

Yönetim fonksiyonlarını, yönetici yetenekleri ve rollerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi örgütleme sürecinin aşamaları arasında yer almaz?

Amaçların ortaya konması

İnsan kaynakları ve fiziksel olanakların değerlendirilmesi

Yetki ve sorumlulukların belirlenmesi

Görev ve sorumluluklara uygun personelin işe alınması

Belirlenen görev ve sorumlulukların örgüt çalışanlarına dağıtılması.

Açıklama:

Yönetim fonksiyonlarını, yönetici yetenekleri ve rollerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Zeki Bey, Necla Hanım, Kemal Bey, Leyla Hanım ve Ahmet Bey aynı kurumda birlikte çalışmaktadırlar. Zeki Bey kendisine verilen işleri takvime dökmeden sorumludur ve Necla Hanım da her pazartesi kendisine verilen takvimi Kemal Bey ve Leyla Hanım’a iletip kontrolünü gerçekleştirmek zorundadır. Ahmet Bey ise bu takvimi hazırlayıp, kurumdaki tüm işlerin düzenli yürümesi ve yürütülmesinden sorumludur. Bu durumda bu kurumdaki yönetimden kim sorumludur?

Zeki Bey

Necla Hanım

Kemal Bey

Leyla Hanım

Ahmet Bey

Açıklama:

Yönetim kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Kamu yöneticisi ve işletme yöneticisi arasındaki farkı aşağıdaki ifadelerden hangisi en açık şekilde ortaya koymaktadır?

Kamu yöneticisi tüm kurumdaki işlerin düzenlenmesinden sorumluyken, işletme yöneticisi yalnızca işletme bölümünden sorumludur

Kamu yöneticisi bir kamu kuruluşunun yasal işlerinin yönetiminden sorumluyken, işletme yöneticisi kurumun iç işlerinden sorumludur

Kamu yöneticisi bir kamu kuruluşunun yönetiminden sorumluyken, işletme yöneticisi özel sektör kuruluşunun yönetiminden sorumludur

Kamu yöneticisi bir fabrikadaki görevlilerin yer değiştirmesinden sorumluyken, işletme yöneticisi sermayedarların ve hissedarların isteklerini yerine getirmekle yükümlüdür

Kamu yöneticisi bir kuruluşun tüm yönetiminden sorumluyken, işletme yöneticisi kamu yöneticisinin talimatlarını yerine getirmekle yükümlüdür

Açıklama:

Yönetim bilimi kavramını, yönetim biliminin konusu ve alanını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Yönetim kademelerine göre yöneticiler kaç gruba ayrılır?

Açıklama:

Yönetim fonksiyonlarını, yönetici yetenekleri ve rollerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Umut Bey özel bir seramik fabrikasında ürün geliştirme müdürüdür. Umut Bey üretime verilen ürünlerin kalitesini, renk ayarlarını kontrol edip, her ürünün nasıl yapıldığına, fırında kaç derecede pişirilmesi gerektiğine karar vermektedir. Umut Bey’in yapacağı küçük bir hata (örneğin yanlış fırın derecesi bildirmek) fabrikayı büyük zararlara uğratabilir. Umut Bey’in bir yönetici olarak öncelikle hangi beceriye sahip olması gerekmektedir?

Teknik yetenek

Beşeri yetenek

Kurumsal yetenek

Koordinasyon yeteneği

İletişim yeteneği

Açıklama:

Yönetim fonksiyonlarını, yönetici yetenekleri ve rollerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Mintzberg’e göre aşağıdakilerden hangisi yönetici rollerindendir?

Planlama rolü

Organizasyon rolü

Kişilerarası roller

Teknik bilgiye ilişkin roller

Ani kararlara ilişkin roller

Açıklama:

Yönetim fonksiyonlarını, yönetici yetenekleri ve rollerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 66

"Yönetim bir sanattır." Aşağıdakilerden hangisi yönetimin bu tanımına örnektir?

Yönetim süreci içerisinde çalışılan kurum binasını her yıl tekrar düzenlemek ve göze hitap eden bir şekle getirmek

Sanatçılarla anlaşıp, birlikte kurum dışında çalışmalar yapmak

Yöneticinin sanatla çok yakından ilgilenmesi

Yöneticinin bilgi birikimini ve gerek okulda gerekse kendi tecrübelerinden edindiği bilgileri kurumda hayata geçirmesi

Yöneticinin başka yöneticilerden aldığı fikirleri birleştirip kendi kurumunda uygulaması

Açıklama:

Yönetim kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Fatma Hanım uzun yıllar işletme müdürlüğü yapmıştır. Yalnız Fatma Hanım’ın döneminde aynı ürünleri üretip yenilik yapılmadığından fabrika çok fazla kar edememiştir. Bu konuda eksik olmasına rağmen Fatma Hanım yalnızca fabrikada ortaya çıkan israf ve kayıplarla çok güzel başa çıkabilmiştir. Fatma Hanım hangi yönetim yaklaşımını benimsemiştir?

Klasik yönetim yaklaşımı

Neo-klasik yönetim yaklaşımı

Modern yönetim yaklaşımı

Çağdaş yönetim yaklaşımı

Bürokrasi yaklaşımı

Açıklama:

Yönetim biliminin gelişimi ve diğer bilim dalları ile olan ilişkisini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi yönetimin işlevlerinden değildir?

Planlama

Örgütleme

Yürütme

Denetim

Üretim

Açıklama:

Yönetim fonksiyonlarını, yönetici yetenekleri ve rollerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Bir fabrikanın üretim şefi olan birisi aşağıdaki yönetim düzeylerinden hangisinde bulunmaktadır?

Üst yönetim

Orta yönetim

Alt yönetim

Beşeri yönetim

Düzeysel yönetim

Açıklama:

Yönetim fonksiyonlarını, yönetici yetenekleri ve rollerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Bir yönetici, yöneticisi olduğu kurumda planlanan hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığını inceliyorsa yönetim işlevlerinin hangi aşamasındadır?

Planlama

Örgütleme

Yöneltme

Denetim

Yürütme

Açıklama:

Yönetim biliminin gelişimi ve diğer bilim dalları ile olan ilişkisini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 71

En genel tanımıyla, yönetim, bir grup insanın belirli amaçları yerine getirebilmesi için etkin ve verimli bir şekilde kaynakların planlanması, örgütlenmesi, yöneltilmesi ve denetlenmesini sağlayan bir süreçtir. Buna göre aşağıdaki durumlardan hangisi bir yönetim biçimi olarak düşünülemez?

Bir babanın aylık olarak gelir ve gider durumunu kontrol altında tutmaya çalışması.

Bir okul müdürünün öğretmenlerin derslere zamanında girip girmediğni kontrol etmesi.

Bir futbol teknik direktörünün takımındaki oyuncularının maç sırasında sahada neler yapacaklarını söylemesi.

Bir çocuğun hergün eve arkadaşlarını davet ederek birlikte oyuncaklarla oynamaları.

Bir orkestra şefinin orkestrada bir enstrüman çalan kişileri performans sırasında onları yönlendirmesi.

Açıklama:

Yönetim kavramını açıklayabileceksiniz.
Doğu cevap D şıkkıdır. Çünkü diğer tüm şıklarda mutlak surette bir planlanma, örgütleme, yönetme ve denetlenme söz konusudur. D şıkkında ise her hangi böyle bir faaliyet yoktur

Doğru Cevap: D

Soru 72

Aşağıdakilerden hangileri yönetim biliminin çalıştığı alanlar arasındadır?I. Kamu yönetimiII. SanatIII. İşletme yönetimiIV. Bürkrasi

Sadece I

I ve III

III ve IV

II ve III

I ve IV

Açıklama:

Yönetim bilimi kavramını, yönetim biliminin konusu ve alanını tanımlayabileceksiniz.
Doğru cevap B şıkkıdır çünkü yönetim biliminin çalıştığı alanlar kamu yönetimi ve işletme yönetimi alanlarıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri klasik yönetim yaklaşımını oluşturan akımlar arasında yer alır?I. Bilimsel Yönetim YaklaşımıII. Yönetim Süreci YaklaşımıIII. Neo-Klasik YaklaşımIV. Bürokrasi Yaklaşımı

I, II ve IV

II, III ve IV

II ve III

I, III ve IV

I ve IV

Açıklama:

Yönetim bilimi kavramını, yönetim biliminin konusu ve alanını tanımlayabileceksiniz.
Doğru cevap A şıkkıdır çünkü klasik yönetim yaklaşımını oluşturan akımlar arasında Bilimsel Yönetim Yaklaşımı, Yönetim Süreci Yaklaşımı ve Bürokrasi Yaklaşımı bulunur.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Yönetim biliminin bazı bilim dallarıyla ilişkisi vardır. Örneğin, yönetim bilimi, olayları, gerektiğinde kavramları tanımlama, ölçme ve değerlemeler yoluyla açıklamaya çalışır. Bir araştırmacı da gençler arasında sosyal medya kullanımının aralarındaki ilişkileri olumsuz etkileyip etkilemediğini görmek amacıyla bir araştırma yapabilir. Yönetim biliminin söz konusu tanımı ve yine söz konusu sosyal medya kullanımı örneği, yönetim biliminin aşağıdaki hangi bilim dalı ile olan ilişkisine bir örnek olabilir?

Ekonomi

Hukuk

Psikoloji

Sağlık

Matematik

Açıklama:

Yönetim biliminin gelişimi ve diğer bilim dalları ile olan ilişkisini ifade edebileceksiniz.
Sorunun doğru cevabı E şıkkıdır. Matematik, bütün bilimlerin temeli ve kaynağıdır. Bir düşünce biçimi ve evrensel bir dil olan matematik, günümüzün gelişen dünyasında birey, toplum, bilim ve teknoloji için vazgeçilmez bir alandır. Şekil, sayı, çoklukların özelliklerini ve aralarındaki ilişkileri inceleyen bilimdir. Matematik, karşılaştığımız olayları ve problemleri inceleme ve araştırma yapmak suretiyle doğruyu bulmamızı sağlar. Bu bağlamda yönetim bilimi de açıklamak istediği olaylara ilişkin kavramları tanımlama, ölçme ve değerlemelerde matematikten yoğun bir şekilde yararlanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi yönetim biliminin her hangi bir ilişkisinin olmadığı bir daldır?

Sosyoloji

Psikoloji

Turizm

Hukuk

Ekonomi

Açıklama:

Yönetim biliminin gelişimi ve diğer bilim dalları ile olan ilişkisini ifade edebileceksiniz.
Doğru cevap C şıkkıdır çünkü yönetim biliminin ilişkili olduğu dallar arasında ekonomi, sosyoloji, hukuk, psikoloji ve matematik bulunur.

Doğru Cevap: C

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi yönetimin sahip olduğu temel fonksiyonlardan biri değildir?

Planlama

Örgütleme

Yöneltme

Amaçların belirlenmesi

Denetim

Açıklama:

Yönetim fonksiyonlarını, yönetici yetenekleri ve rollerini açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap D şıkkıdır çünkü yönetimin sahip olduğu temel fonksiyonlar planlama, örgütleme, yöneltme (yürütme) ve denetimdir.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Yönetimin sahip olduğu dört temel fonksiyon vardır ve yönetim faaliyetini yerine getirirken ilk olarak yapılması gereken şey amaçların ve bu amaçların elde edilmesi için gerekli olan faaliyetlerin belirlenmesi sürecidir. Bu tanımda, yönetimin temel fonksiyonlarından hangisinden bahsedilmiştir?

Planlama

Örgütleme

Denetim

Rollerin belirlenmesi

Yöneltme

Açıklama:

Yönetim fonksiyonlarını, yönetici yetenekleri ve rollerini açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap A şıkkıdır. Yönetim faaliyetini yerine getirirken ilk olarak yapılması gereken şey planlamadır. Planlama, amaçların ve bu amaçların elde edilmesi için gerekli olan faaliyetlerin belirlenmesi sürecidir. Daha basit bir ifadeyle planlama, ne yapılacağının önceden kararlaştırılmasıdır. Kurumların gelecekte olmak istedikleri yere nasıl ulaşacaklarının tayinidir.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Kurumların amaçlarına ulaşması için gerekli faaliyetleri yerine getirecek kişileri, fiziksel araçları ve işlevleri koordineli bir şekilde bir araya getirmesi sürecine örgütleme denir. Aşağıdakilerden hangisi örgütleme sürecinin aşamaları arasında yer almaz?

Amaçların ortaya konulması

Yapılacak işlerin belirlenmesi

İnsan kaynakları ve fiziksel olanakların değerlendirilmesi

Yetki ve sorumlulukların belirlenmesi

Faailiyete geçmek üzere düğmeye basılması

Açıklama:

Yönetim fonksiyonlarını, yönetici yetenekleri ve rollerini açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap E şıkkıdır. Örgütleme sürecinin aşamaları şunlardır:
• Amaçların ortaya konması
• Bu amaçlar doğrultusunda gerekli işlerin belirlenmesi
• insan kaynakları ve fiziksel olanakların değerlendirilmesi
• işlevlerin, fiziksel olanakların ve insan kaynaklarının örgütsel bir yapı içinde gruplandırılması
• yetki ve sorumlulukların belirlenmesi
• belirlenen görev ve sorumlulukların örgüt çalışanlarına dağıtılması

Doğru Cevap: E

Soru 79

Örgüt faaliyetlerinin planlara uygun olarak yapılıp yapılmadığının ve arzulanan amaçlara ulaşılıp ulaşılmadığının tespiti, yönetim fonksiyonlarından hangisinin alanına girer?

Planlama

Denetim

Örgütleme

Yöneltme

Yürütme

Açıklama:

Yönetim fonksiyonlarını, yönetici yetenekleri ve rollerini açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap B şıkkıdır. Denetim, örgüt faaliyetlerinin planlara uygun olarak yapılıp yapılmadığının ortaya konulmasıdır. Denetim fonksiyonu ile arzulanan amaçlara ulaşılıp ulaşılmadığı veya ne ölçüde ulaşıldığı araştırılır. Öncelikle standartlar belirlenir. Daha sonra gerçekleşen durum (performans) ölçülür. Faaliyetler nitelik ve nicelik yönünden ölçülerek kontrol sürecinde kullanılacak veriler elde edilir. Standartlar saptanıp performans ölçüldükten sonra belirlenen standartlarla gerçekleşen durum karşılaştırılır ve değerlendirmeler yapılır.

Doğru Cevap: B

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri bir yöneticide bulunması gereken temel becerilerdendir?I. Teknik becerilerII. Kavramsal becerilerIII. Beşeri becerilerIV. Fiziksel beceriler

I ve III

II ve IV

I, II, III ve IV

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Yönetim fonksiyonlarını, yönetici yetenekleri ve rollerini açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap E şıkkıdır. Bir yöneticide bulunması gereken temel beceriler üç grupta toplanabilir:
• Teknik beceriler
• Beşeri beceriler
• Kavramsal beceriler

Doğru Cevap: E

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi yönetim kavramının tanımına uymamaktadır?

Yönetim, basit olarak başkaları aracılığıyla iş görmektir.

Yönetim, birden fazla kişinin varlığı ile ortaya çıkan ve bu yönü ile ekonomik faaliyetten ayrılan bir grup faaliyetidir

Yönetim, iki ya da daha çok kişinin bir amacı gerçekleştirmek ve sürdürebilmek için bir araya gelip planlama, örgütleme, yöneltme ve denetim işlev- lerinin etkin olarak bulunduğu ve işletildiği sürekli bir süreçtir.

Yönetim, bir işletmede amaçlara ulaşmak için işbirliğinin yapılması ve çalışanların bu amaçlar doğrultusunda yönlendirilmesidir.

Yönetim günübirlik kararların çalışanlara uygulatılmasıdır

Açıklama:

Yönetim kavramını açıklayabileceksiniz.
* Yönetim, basit olarak başkaları aracılığıyla iş görmektir. • Yönetim, birden fazla kişinin varlığı ile ortaya çıkan ve bu yönü ile ekonomik faaliyetten ayrılan bir grup faaliyetidir. •Yönetim, insan ve diğer kaynakları mümkün olan en iyi şekilde birleştirerek örgütsel amaçlara etkin ve verimli ulaşma sürecidir. •Yönetim, iş gücü, sermaye, teknik donanım vb. örgütsel kaynakların, örgütsel amaçları gerçekleştirmek üzere bir araya getirildiği faaliyetler bütünüdür. •Yönetim, bir işletmede amaçlara ulaşmak için işbirliğinin yapılması ve çalışanların bu amaçlar doğrultusunda yönlendirilmesidir. •Yönetim, iki ya da daha çok kişinin bir amacı gerçekleştirmek ve sürdürebilmek için bir araya gelip planlama, örgütleme, yöneltme ve denetim işlevlerinin etkin olarak bulundu¤u ve işletildiği sürekli bir süreçtir. Dolayısıyla yönetim günübirlik kararla hareket etmemeli, süreci iyi yönetmelidir

Doğru Cevap: E

Soru 82

Yönetimin ayrı bir bilim dalı olarak ele alınması gerektiğini savunan bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

Frederick Taylor

Elton Mayo

Luther H. Gulick

Woodrow Wilson

Lyndall Urwick

Açıklama:

Yönetim bilimi kavramını, yönetim biliminin konusu ve alanını tanımlayabileceksiniz.
. ‹lk olarak Woodrow Wilson, 1887 y›l›nda “The Study of Administration” (Yönetimin ‹ncelenmesi) adl› makalesinde kamu yöneti- minin siyaset biliminden ayr› bir bilim dal› oldu¤unu savunmufl ve yönetimi gelifl- tirmek için onu bilimsel bir aç›dan incelemek gerekti¤ini belirtmifltir

Doğru Cevap: D

Soru 83

I. örgütlerde etkinlik ve verimliliğin artırılması,II. Örgütlerde etkinlik ve verimliliği sağlayacak olan formal organizasyonyapısının ve bunun içindeki yönetim faaliyetlerinin düzenlenmesiIII. Örgütlerde çalışan gereksinimlerinin karşılanmasıIV. Örgütlerde sistem anlayışının benimsenmesiYukarıdakilerden hangisi/hangileri klasik yönetim kuramının vurguladığı görüş/lerdir?

Yalnız I

Yalnız II

I. ve II.

II. ve III.

I. II. ve IV.

Açıklama:

Yönetim biliminin gelişimi ve diğer bilim dalları ile olan ilişkisini ifade edebileceksiniz.
Diğer iki maddeler neo-klasik ve modern yönetim kuramlarının savunduğu görüşler arasındadır

Doğru Cevap: C

Soru 84

Modern Yönetim Yaklaşımı hangi yaklaşımlardan oluşmaktadır?

Post-modern yönetim yaklaşımı

Neo-klasik yönetim yaklaşımı

Denge Teorisi

Sistem Teorisi ve Durumsal Yaklaşım

Genel Sistem Teorisi ve Risk yönetimi yaklaşımı

Açıklama:

Yönetim biliminin gelişimi ve diğer bilim dalları ile olan ilişkisini ifade edebileceksiniz.
Modern Yönetim Yaklaşımları iki farklı yönetim yaklaşımından oluşmaktadır. Bunlardan ilki, “genel sistem teoirisi” nin sosyal bilimlere uygulanmasıyla ortaya çıkan Sistem Teorisi, diğeri Durumsallık Yaklaşımı’dır.

Doğru Cevap: D

Soru 85

Bir yöneticinin işgörenlerin örgüt üyeleri ile ilgili ilişkilerini geldikleri yöreden/bölgeden kaynaklanabileceğini, olumlu/olumsuz alışkanlarının kaynağı hakkında bir tahmin yürütmesi için yönetim biliminin hangi disiplinle ilişkisini kurması gerekmektedir?

Psikoloji

Sosyoloji

Sosyal_Psikoloji

Hukuk

Ekonomi

Açıklama:

Yönetim biliminin gelişimi ve diğer bilim dalları ile olan ilişkisini ifade edebileceksiniz.
Sosyoloji, insan toplumlarını bilimsel, sistematik ve eleştirel olarak inceleyen sosyal bir bilimdir. Sosyolojinin araştırma konusu toplum ve toplumsal yaşamla ilgili olgu ve olaylardır. Toplumu oluşturan bireyleri, bireylerin içinde bulunduğu örgütleri, kişilerarası etkileşimlerin yapısı ve işleyişni, sosyal yaşamı değiştiren ve dönüştüren koşulları araştırdığından, yönetim biliminin ilgi alanına girmektedir. Bu açıdan bakıldığında sosyal bir bilim olan yönetim bilimi hem kendi içindeki hem de toplum içindeki birey ve grupların yapısı ile ilgili açıklamaları sosyolojiden ödünç almaktadır

Doğru Cevap: B

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisinde yönetim fonksyonları doğru olarak verilmiştir?

Planlama, Karar verme, yürütme, örgütleme, eşgüdümleme ve iletişim

Planlama, örgütleme, yöneltme (yürütme) ve denetim

Karar verme, planlama, yürütme (yöneltme) ve değerlendirme

Planlama, örgütleme, karar verme ve değerlendirme

Planlama, yöneltme, eşgüdümleme ve denetim

Açıklama:

Yönetim fonksiyonlarını, yönetici yetenekleri ve rollerini açıklayabileceksiniz.
Yönetim fonksiyonları dört başlıkta toplanmaktadır, bunlar; Planlama, örgütleme, yöneltme (yürütme) ve denetimdir.

Doğru Cevap: B

Soru 87

Doğrudan yöneticinin biçimsel (formel) otoritesinden kaynaklanan ve örgüt üyeleri ile diğer kurumlar arasındaki ilşkileri düzenlemeyi içeren role ne ad verilir?

Yöneticinin kişilerarası rolleri

Yöneticinin kararlara ilişkin rolleri

Yöneticinin bilgiye ilişkin rolleri

Yöneticinin şirketlerarası rolleri

Yöneticinin biçimsel rolleri

Açıklama:

Yönetim fonksiyonlarını, yönetici yetenekleri ve rollerini açıklayabileceksiniz.
Yneticinin kişilerarası rolleri, direkt olarak onun biçimsel (formel) otoritesinden kaynaklanan ve örgüt üyeleri ile diğer kurumlar arasındaki ilişkileri düzenlemeyi içeren rolüdür. Astlık-üstlük ilişkileri, işe alma, çıkarma, güdüleme ve kurumu temsil etme gibi.

Doğru Cevap: A

Soru 88

Bir yöneticinin resmi bir törene katılması hangi rol ile açıklanabilir?

Liderlik rolü

Bağlantı kurma rolü

Temsil rolü

Yasal rol

İnsan ilişkileri rolü

Açıklama:

Yönetim fonksiyonlarını, yönetici yetenekleri ve rollerini açıklayabileceksiniz.
Kişilerarası roller kendi içinde temsil, lider ve bağlantı kurma rolü olmak üzere üç gruba ayrımaktad›r. Temsil rolü; yasal ve sosyal görevler yerine getirme kapsamında, konuk karşılama, törenlere katılma, belgeleri imzalama gibi görevleri ele alır. Liderlik rolü; emrinde çalışan bireyleri güdüleme, eğitme ve denetleme gibi görevlere sahiptir. Bağlantı kurma rolü, kurumun gerek çalışanları ile gerekse kurum dışı kişi ya da kurumlarla kurduğu ilişkileri içerir.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Bir okul yöneticisinin okulun bahçesini yaz aylarında otopark olarak işletmesi, yöneticinin hangi rolüne örnektir?

Sorun çözme rolü

Kaynak dağıtma rolü

Arabulucu rolü

Girişimcilik rolü

Temsil rolü

Açıklama:

Yönetim fonksiyonlarını, yönetici yetenekleri ve rollerini açıklayabileceksiniz.
Yönetici aynen bir girişimci gibi çevredeki fırsatları yakalamak ve yenilikleri kuruma kazandırmak için çalışır.

Doğru Cevap: D

Soru 90

X ve Y Teorileri kim tarafından ortaya atılmıştır?

Frederick Taylor

Max Weber

Douglas McGregor

Elton Mayo

Chris Argyris

Açıklama:

Yönetim bilimi kavramını, yönetim biliminin konusu ve alanını tanımlayabileceksiniz.
Neo-Klasik yönetim yaklaşımlarının ortaya çıktığı dönem Douglas McGregor X ve Y teorileri ile örgüt yöneticilerini ve çalışanlarını incelemiştir

Doğru Cevap: C

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi yönetimin tanımlarından birisi olamaz?

Yönetim, birden fazla kişinin varlığı ile ortaya çıkan bir grup faaliyetidir.

Yönetim, planlama, örgütleme, yöneltme ve denetim işlevlerinin etkin olarak bulunduğu ve işletildiği sürekli bir süreçtir.

Yönetim, örgütsel amaçlara etkin ve verimli ulaşma sürecidir.

Yönetim, bireysel bir faaliyettir.

Yönetim, başkaları aracılığıyla iş görmektir.

Açıklama:

Yönetim biliminin gelişimi ve diğer bilim dalları ile olan ilişkisini ifade edebileceksiniz.
Yönetim, birden fazla kişinin varlığı ile ortaya çıkan ve bu yönü ile ekonomik faaliyetten ayrılan bir grup faaliyetidir. Dolayısıyla yönetim bireysel bir faaliyet değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 92

Yönetim bilimine ilk bilimsel ve sistematik bakış açısı sağlayan “Bilimsel Yönetim Yaklaşımı'nı” geliştiren aşağıdakilerden hangisidir?

Henri Fayol

Woodrow Wilson

Federick W. Taylor

Max Weber

F. B. Gilbert

Açıklama:

Yönetim biliminin gelişimi ve diğer bilim dalları ile olan ilişkisini ifade edebileceksiniz.
Yönetim bilimine ilk bilimsel ve sistematik bakış açısı sağlayan Frederick W. Taylor’un geliştirdiği “Bilimsel Yönetim Yaklaşımı” oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 93

Taylorizm olarak adlandırılan, işletmelerde ortaya çıkan israf ve her türlü kayıpları en aza indirmeye ve verimliliği arttırmaya odaklanmış yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Bürokrasi yaklaşımı

Durumsallık yaklaşımı

Bilimsel yönetim yaklaşımı

Yönetim süreci yaklaşımı

Sistem yaklaşımı

Açıklama:

Yönetim biliminin gelişimi ve diğer bilim dalları ile olan ilişkisini ifade edebileceksiniz.
Taylorizm olarak adlandırılan yaklaşım 'Bilimsel yönetim yaklaşımı'dır.

Doğru Cevap: C

Soru 94

İşletme fonksiyonlarını ilk kez ortaya koyan ve yönetimin fonksiyonlarını geliştiren Henri Fayol'un öncülüğünü yaptığı klasik yönetim yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Yönetim süreci yaklaşımı

Bürokrasi yaklaşımı

Durumsallık yaklaşımı

Sistem yaklaşımı

Bilimsel yönetim yaklaşımı

Açıklama:

Yönetim biliminin gelişimi ve diğer bilim dalları ile olan ilişkisini ifade edebileceksiniz.
Klasik yönetim düşüncesinin ikinci yaklaşımı Henry Fayol’un öncülüğünü yapt›ığı “Yönetim Süreci Yaklaşımı” dır. Fayol da Taylor gibi işletmelerde etkinlik ve verimliliği sağlamanın yollarını aramış, Taylor’dan farklı olarak örgüte tepeden bakarak iyi bir yönetim ve örgüt yapısının nasıl olması gerektiği üzerinde durmuştur. Bu doğrultuda işletme fonksiyonlarını ilk kez ortaya koymuş ve yönetimin fonksiyonlarını geliştirmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi yönetim fonksiyonlarından birisidir?

Yönetim

Örgütleme

Üretim

Muhasebe

Finans

Açıklama:

Yönetim fonksiyonlarını, yönetici yetenekleri ve rollerini açıklayabileceksiniz.
Yönetimin fonksiyonlarını planlama, örgütleme, yöneltme, koordine etme ve kontrol etme oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi Neo-klasik yaklaşım döneminde yapılan çalışmalardan değildir?

Hawthorne araştırmaları

Tavistock Enstitüsü araştırmaları

McGregor’un X-Y Teorisi

Rensis Likert’in Sistem 4 Modeli

Durumsallık yaklaşımı kuramı

Açıklama:

Yönetim biliminin gelişimi ve diğer bilim dalları ile olan ilişkisini ifade edebileceksiniz.
Neo-klasik yönetim yaklaşımı döneminde yapılan çalışmalar arasında Hawthorne araştırmaları, Tavistock Enstitüsü araştırmaları, McGregor’un X-Y Teorisi, Rensis Likert’in Sistem 4 Modeli, Chris Argyris’in Olgunlaşma Kuramı yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 97

“En iyi yönetim makalesi” ödülünü aldığı çalışmasında yöneticinin rollerini “kişiler arası roller”, “bilgiye ilişkin roller” ve “kararlara ilişkin roller” olmak üzere üç grupta toplayan bilim insanı aşağdakilerden hangisidir?

Taylor

Henry Mintzberg

Herbert A. Simon

Henri Fayol

Lyndall Urwick

Açıklama:

Yönetim fonksiyonlarını, yönetici yetenekleri ve rollerini açıklayabileceksiniz.
Mintzberg, yöneticinin rollerini “kişiler arası roller”, “bilgiye ilişkin roller” ve “kararlara ilişkin roller” olmak üzere üç grupta toplamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 98

Yönetim yaklaşımlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Klâsik Yönetim Yaklaşımının vurguladığı iki temel görüş vardır. Bunlardan birincisi, örgütlerde etkinlik ve verimliliğin artırılması, ikincisi ise bunu sağlayacak olan formal organizasyon yapısının ve bunun içindeki yönetim faaliyetlerinin düzenlenmesidir

Neo-Klâsik Yaklaşımın üzerinde durduğu temel konular, organizasyon içindeki insan unsurunu anlamak, organizasyon yapısı ile insanların davranışları arasındaki ilişkileri incelemektir.

Modern Yönetim Yaklaşımları iki farklı yönetim yaklaşımından oluşmaktadır. Bunlardan ilki, “genel sistem teorisi ”nin sosyal bilimlere uygulanmasıyla ortaya çıkan Sistem Teorisi, diğeri Durumsallık Yaklaşımı’dır.

Neo-klasik yaklaşım da klasik teoride olduğu gibi insan unsurunu göz ardı etmiştir.

Modern yönetim yaklaşımlarından olan durumsallık yaklaşımı örgütün çevre ve teknoloji gibi unsurlarının örgüt yapılarını etkilediği ve tüm ortamlarda ve şartlarda geçerli olabilecek en iyi bir tek yolun olmadığı düşüncesini savunmaktadır.

Açıklama:

Yönetim biliminin gelişimi ve diğer bilim dalları ile olan ilişkisini ifade edebileceksiniz.
1929 Dünya Ekonomik Buhran’ın meydana gelmesiyle klâsik yönetimin ortaya koyduğu görüşler işletmelerdeki problemleri çözmede yetersiz kalmış ve klasik teorinin eksik bıraktığı yön olan insan unsurunu ele almıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi yönetimin bir sanat yönünü açıklayan ifadelerden biri değildir?

Yönetim, bir amacı elde etmek için bilgi ve becerilerin sistemli bir biçimde uygulanmasını içerir.

Somut örgütsel amaçları başarmak, sonuçları etkilemek ve farklılıklar yaratmak yönetimin sanatsal yönünü oluşturur.

Yönetim bilimlerin en yenisi sanatların en eskisidir.

Yönetim, insanlar aracılığıyla örgütsel amaçlara ulaşma sanatıdır.

Yöneticiler insanları davranışlara sevkedebilme yeteneği yönetimin sanat yönüyle ilişkilendirilmektedir.

Açıklama:

Yönetim bilimi kavramını, yönetim biliminin konusu ve alanını tanımlayabileceksiniz.
Yönetim, bir amacı elde etmek için bilgi ve becerilerin sistemli bir biçimde uygulanmasını içerir.Bu açıdan bakıldığında temel görevi uygu lama olan yönetim de bir sanattır. Somut örgütsel amaçları başarmak, sonuçları etkilemek ve farklılıklar yaratmak yönetimin sanatsal yönünü oluşturur.Yönetim, insanlar aracılığıyla örgütsel amaçlara ulaşma sanatıdır.Yöneticiler insanları davranışlara sevkedebilme yeteneği yönetimin sanat yönüyle ilişkilendirilmektedir. Yönetim, bilimlerin en yenisi sanatların en eskisidir. Doğrudur ancak yönetimin sanat yönünün nedenini açıklamamaktadır

Doğru Cevap: C

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi yönetimin meslek olmasının nedenlerinden biri değildir?

Yönetim süreci hakkında çok geniş ve sistemli bilgi topluluğu bulunmaktadır.

Yönetim ile ilgili okulların ve örgütlerin kurulup gelişmektedir.

Yönetsel etik ve sosyal sorumluluk konularına ilgi artmaktadır.

Doğuştan gelen beceri ve yeteneklerin kullanılmasına imkan vermektedir

Yaşamı sürdürmek ve geçimi sağlamak amacıyla profesyonel yöneticiler ortaya çıkmaktadır.

Açıklama:

Yönetim bilimi kavramını, yönetim biliminin konusu ve alanını tanımlayabileceksiniz.
Doğuştan gelen beceri ve yeteneklerin kullanılmasına imkan vermesi yönetimin sanat yönü ile ilgili bir özelliktir.

Doğru Cevap: D

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi yönetimi biliminin konusu değildir?

Yönetim bilimi örgütsel liderliğe dair konuları kişisel ve taraflı şekilde incelemeye tabi tutarak yönetimin iyi işlemesine yarayacak ilkeleri bulmaya çalışır.

Yönetim biliminin konusunu, yönetim süreci ve örgütsel davranışlarla ilgili olgu ve olaylar oluşturur.

Yönetim biliminin konusuna örgüt içerisinde görev yapan insanların davranışları girmektedir.

Yönetimin nasıl olduğu, nasıl olması gerektiği ve yönetimin nasıl olacağı yönetim biliminin konuları içindedir.

Yönetimin nasıl işlediğinin, sorunlarının neler olduğu ve niçin bu sorunlarla karşılaştığının bilinmesi gerekir.

Açıklama:

Yönetim kavramını açıklayabileceksiniz.
Yönetim biliminin konuları tarafsız nesnel bir incelemeye tabi tutulup yönetimin iyi işlemesine yarayacak ilkeleri bulmaya çalışır. Yönetim biliminin konularını incelerken nasıl bir bakışla ele alınması gerektiğini ifade etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi yönetim biliminin inceleme alanlarından biri değildir?

Kamu yönetimi

Kamu kuruluşları

İşletme yönetimi

Kamu görevlileri

Siyaset yönetimi

Açıklama:

Yönetim bilimi kavramını, yönetim biliminin konusu ve alanını tanımlayabileceksiniz.
Siyaset yönetimi siyaset biliminin inceleme alanıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi ilk olarak kamu yönetiminin siyaset biliminden ayr› bir bilim dalı olduğunu savunmuş ve yönetimi geliştirmek için onu bilimsel bir açıdan incelemek gerektiğini belirtmiştir?

Woodrow Wilson

Frank J. Goodnow

Leonard D. White

W. F. Willoughby

Frederick W. Taylor

Açıklama:

Yönetim bilimi kavramını, yönetim biliminin konusu ve alanını tanımlayabileceksiniz.
Doğru cevap B. Woodrow Wilson.

Doğru Cevap: A

Soru 104

Avrupa’da yönetim bilimi konuları aşağıdaki alanlardan hangisi kapsamında çoğunlukla ele alınmıştır?

Özel Hukuk

Ceza Hukuku

İdare Hukuku

Kamu Yönetimi

Siyaset Yönetimi

Açıklama:

Yönetim kavramını açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap C. İdare Hukuku

Doğru Cevap: C

Soru 105

Aşağıdakilerden hangisi ilk kez işletme çevresinin ele alındığı yönetim yaklaşımıdır?

Sistem Yaklaşımı

Durumsallık Yaklaşımı

Neo-Klasik Yönetim Yaklaşımı

Klasik Yaklaşım

Örgütsel Strateji Yaklaşımı

Açıklama:

Yönetim bilimi kavramını, yönetim biliminin konusu ve alanını tanımlayabileceksiniz.
İlk kez işletme çevresinin ele alındığı yönetim yaklaşımı Sistem Yaklaşımıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 106

Kurumların gelecekte olmak istedikleri yere nasıl ulaşacaklarının belirlendiği yönetim fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?

Planlama

Yöneltme

Örgütleme

Denetim

Koordine etme

Açıklama:

Yönetim bilimi kavramını, yönetim biliminin konusu ve alanını tanımlayabileceksiniz.
Planlama aşamasında kurumların gelecekte olmak istedikleri yere nasıl ulaşacakları belirlenir.

Doğru Cevap: A

Soru 107

Birden fazla kişinin varlığı ile ortaya çıkan ve bu yönü ile ekonomik faaliyetten ayrılan grup faaliyetine ne ad verilir?

Sanat

Bilim

Yönetim

Meslek

Yaklaşım

Açıklama:

Yönetim biliminin gelişimi ve diğer bilim dalları ile olan ilişkisini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 108

İnceleme alanı ticari nitelikli her türlü özel sektör kuruluşlarının yönetsel işlemleri ve eylemleri olan yönetim şekili aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu Yönetimi

İşletme Yönetimi

Yönetim Alanı

Yönetim Yaklaşımı

Yönetim Bilimi

Açıklama:

Yönetim bilimi kavramını, yönetim biliminin konusu ve alanını tanımlayabileceksiniz.
İŞLETME YÖNETİMİ

Doğru Cevap: B

Soru 109

Taylorizm olarak adlandırılan Klasik Yönetim Yaklaşımı akımı hangisidir?

Yönetim Süreci Yaklaşımı

Bürokrasi Yaklaşımı

Bilimsel Yönetim Yaklaşımı

Neo-Klasik Yönetim Yaklaşımı

Modern Yönetim Yaklaşımı

Açıklama:

Yönetim bilimi kavramını, yönetim biliminin konusu ve alanını tanımlayabileceksiniz.
Bilimsel Yönetim Yaklaşımı

Doğru Cevap: C

Soru 110

1930-1950 yılları arasında ortaya çıkan Yönetim Yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Klasik Yönetim Yaklaşımı

Neo-Klasik Yönetim Yaklaşımı

Modern Yönetim Yaklaşımı

Çağdaş Yönetim Yaklaşımı

Sistem ve Durumsallık Yaklaşımı

Açıklama:

Yönetim kavramını açıklayabileceksiniz.
Neo-Klasik Yönetim Yaklaşımı

Doğru Cevap: B

Soru 111

Hawthorne ve Tavistock Enstitüsü Araştırmaları hangi yönetim yaklaşımında kullanılmıştır?

Modern Yönetim Yaklaşımları

Çağdaş Yönetim Yaklaşımları

Klasik Yönetim Yaklaşımları

Neo- Klasik Yönetim Yaklaşımları

Sistem ve Durumsallık Yaklaşımı

Açıklama:

Yönetim bilimi kavramını, yönetim biliminin konusu ve alanını tanımlayabileceksiniz.
Neo- Klasik Yönetim Yaklaşımları

Doğru Cevap: D

Soru 112

Yönetim bilimi açıklamak istediği olaylara ilişkin kavramları tanımlama, ölçme ve değerlendirmede hangi yakın bilim dalıyla ilişki kurar?

Sosyoloji

Psikoloji

Hukuk

Matematik

Ekonomi

Açıklama:

Yönetim bilimi kavramını, yönetim biliminin konusu ve alanını tanımlayabileceksiniz.
Matematik

Doğru Cevap: D

Soru 113

Yönetim faaliyetini yerine getirirken amaçların ve bu amaçların elde edilmesi için gerekli olan faaliyetlerin belirlenmesi sürecine ne denir?

Örgütleme

Denetim

Yöneltme

Planlama

İşletme

Açıklama:

Yönetim bilimi kavramını, yönetim biliminin konusu ve alanını tanımlayabileceksiniz.
Planlama

Doğru Cevap: D

Soru 114

Örgütün saptanan amaçları doğrultusunda istenen yönde davranış gösterilmesini sağlama, harekete geçirilme ve başkalarına iş yaptırtma olarak nitelendirilen yönetim fonksiyonu hangisidir?

Denetim

İşletme

Planlama

Örgütleme

Yöneltme

Açıklama:

Yönetim bilimi kavramını, yönetim biliminin konusu ve alanını tanımlayabileceksiniz.
Yöneltme

Doğru Cevap: E

Soru 115

Örgüt faaliyetlerinin planlara uygun olarak yapılıp yapılmadığının ortaya konulması ile ilgili yönetim fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?

Denetim

Yöneltme

Planlama

Örgütleme

Koordine etme

Açıklama:

Yönetim bilimi kavramını, yönetim biliminin konusu ve alanını tanımlayabileceksiniz.
Örgüt faaliyetlerinin planlara uygun olarak yapılıp yapılmadığının ortaya konulması ile ilgili yönetim fonksiyonu denetimdir.

Doğru Cevap: A

Soru 116

Yönetim düzeyleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Yönetim düzeyleri yöneticinin kullandığı yetkinin ölçüsüne göre belirlenir.

İşletmelerde başkan, genel müdür, koordinatör, genel müdür yard›mcısı gibi pozisyonlar üst yönetim pozisyonlarıdır.

Orta düzeydeki yöneticiler, orta düzeyin amaçları doğrultusunda işleri bölümlere ayırırlar.

Alt düzey yöneticilere karşı sorumlu olan orta düzey yöneticiler, orta düzeydeki operasyonel işleri yürütmekle görevlidirler.

Bölüm müdürleri, kısım müdür veya müdür yardımcıları, daire başkanları, dekanlar orta düzey yöneticilerdir.

Açıklama:

Yönetim bilimi kavramını, yönetim biliminin konusu ve alanını tanımlayabileceksiniz.
Alt düzey yöneticiler orta düzey yöneticilere karşı sorumludur ve orta düzey yöneticiler operasyonel faaliyetleri değil yönetsel faaliyetlerini üstlenirler. Bu nedenle D doğru cevap.

Doğru Cevap: D

Soru 117

- Başkaları aracılığıyla iş görmektir.
- Birden fazla kişinin varlığı ile ortaya çıkan ve bu yönü ile ekonomik faaliyetten ayrılan bir grup faaliyetidir.
- İnsan ve diğer kaynakları mümkün olan en iyi şekilde birleştirerek örgütsel amaçlara etkin ve verimli ulaşma sürecidir.
Yukarıda farklı tanımları verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Yönetim

Yönetici

Kamu Yönetimi

İşletme Yönetimi

Yönetici Rolleri

Açıklama:

Yönetim bilimi kavramını, yönetim biliminin konusu ve alanını tanımlayabileceksiniz.
Verilen tanımlar Yönetim kavramını ifade etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 118

Evrenin veya olayların bir bölümünü konu olarak seçen, deneye dayanan yöntemler ve gerçeklikten yararlanarak sonuç çıkarmaya çalışan düzenli bilgiye ne denir?

Sanat

Meslek

Bilim

Yönetim

Sermaye

Açıklama:

Yönetim bilimi kavramını, yönetim biliminin konusu ve alanını tanımlayabileceksiniz.
Verilen bilgi Bilim kavramını açıklamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 119

Denetim fonksiyonunun işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Önceden belirlenen amaçlara ne ölçüde ulaşıldığını araştırır.

Standartların belirlenmesiyle başlar.

Yönetim fonksiyonunun son aşamasıdır

Yöneticiler denetim sonrasında ihtiyaç duydukları takdirde düzeltici önlemler alırlar.

Standartlar ve gerçekleşen durum arasında fark yoksa işletme başarısız kabul edilir.

Açıklama:

Yönetim fonksiyonlarını, yönetici yetenekleri ve rollerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 120

Yönetim olgusunu sebep-sonuç ilişkilerine dayalı olarak inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Üretim Yönetimi

Örgütsel Davranış

Sosyal Psikoloji

Sosyoloji

Yönetim Bilimi

Açıklama:

Yönetim bilimi kavramını, yönetim biliminin konusu ve alanını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 121

Aşağıdakilerden hangisi yöneticinin üstlendiği kişilerarası rollerden biri değildir?

Ast-üst ilişkisi

Kurumu temsil etme

Bilgi toplama

İşe alma

Güdüleme

Açıklama:

Yönetim bilimi kavramını, yönetim biliminin konusu ve alanını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 122

İşletmeyi bir bütün olarak görebilme ve faaliyetler arasında koordinasyon sağlayabilme yeteneğine ne ad verilir?

Beşeri yetenek

Teknik yetenek

Finansal yetenek

Kavramsal yetenek

Operasyonel yetenek

Açıklama:

Yönetim biliminin gelişimi ve diğer bilim dalları ile olan ilişkisini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 123

Yöneticilerin çalışanların davranış özelliklerini ve nedenlerini anlayabilmesi ve örgütün amaçları doğrultusunda yönlendirebilmesi yönetimin hangi yönünü oluşturur?

Kavramsal

Teknik

Mesleki

Bilimsel

Sanatsal

Açıklama:

Yönetim fonksiyonlarını, yönetici yetenekleri ve rollerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 124

Yönetim faaliyetlerini statik (durağan) durumdan dinamik duruma geçiren yönetim fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?

Kontrol

Örgütleme

Yöneltme

Planlama

Eşgüdümleme

Açıklama:

Yönetim fonksiyonlarını, yönetici yetenekleri ve rollerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 125

Örgüt içindeki bireylerin davranışlarının dikkate alındığı yönetim yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Yönetim Süreci Yaklaşımı

Bilimsel Yönetim Yaklaşımı

Klasik Yönetim Yaklaşımı

Bürokrasi Yaklaşımı

Neo-Klasik Yönetim Yaklaşımı

Açıklama:

Yönetim biliminin gelişimi ve diğer bilim dalları ile olan ilişkisini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 126

Aşağıdakilerden hangisi yönetimin bir meslek olarak geliştiğini gösteren kanıtlardan biri değildir?

Yönetsel etik ve sosyal sorumluluk konularına ilginin artması

Yönetim ile ilgili okulların ve örgütlerin kurulup gelişmesi

Doğuştan gelen beceri ve yeteneklerin olması

Profesyonel yöneticilerin ortaya çıkması

Yönetim süreci hakkındaki çok geniş ve sistemli bilgi topluluğunun olması

Açıklama:

Yönetim bilimi kavramını, yönetim biliminin konusu ve alanını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 127

Aşağıdakilerden hangisi Çağdaş Yönetim Yaklaşımları sonucunda gelişen yönetim tekniklerinden biri değildir?

Yalın Yönetim

Sistem 4 Modeli

Temel Yetenek

Değişim Mühendisliği

Toplam Kalite Yönetimi

Açıklama:

Yönetim biliminin gelişimi ve diğer bilim dalları ile olan ilişkisini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 128

Aşağıdaki ifadelerden hangisi yönetim biliminin meslek yönü ile ilgilidir?

Yönetim süreci hakkındaki çok geniş ve sistemli bilgi topluluğu

Alana ilişkin kavram, teori, metot ve tekniklerin oluşması

İnsanların davranış özelliklerini ve nedenlerini anlaması ve örgütün amaçları doğrultusunda yönlendirilebilmesi

Yönetsel bilgi ve becerilerin sistemli bir şekilde uygulanması

Doğuştan gelen beceri ve yeteneklerin kullanılması

Açıklama:

Yönetim bilimi kavramını, yönetim biliminin konusu ve alanını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 129

Aşağıdakilerden hangisi yönetim biliminin ilişkili olduğu bilim dallarından biri değildir?

Sosyoloji

Ekonomi

Hukuk

Kimya

İktisat

Açıklama:

Yönetim biliminin gelişimi ve diğer bilim dalları ile olan ilişkisini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 130

Örgüt içinde etkinlik ve verimliliği etkileyen fiziksel ortamın dışında sosyal faktörlerdeki değişimin de etkili olduğu gerçeğini ortaya çıkaran yönetim yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Çağdaş yönetim yaklaşımı

Klasik yönetim yaklaşımı

Sistem yaklaşımı

Neo-klasik yönetim yaklaşımı

Durumsallık yaklaşımı

Açıklama:

Yönetim biliminin gelişimi ve diğer bilim dalları ile olan ilişkisini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 131

Aşağıdakilerden hangisi üst düzey yöneticilerden biri değildir?

Genel müdür yardımcısı

Koordinatör

Nezaretçi

Genel müdür

Vali

Açıklama:

Yönetim fonksiyonlarını, yönetici yetenekleri ve rollerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 132

Aşağıdakilerden hangisi klasik yönetim yaklaşımlarından “Yönetim Süreci Yaklaşımının” temsilcisidir?

Henry Fayol

Max Weber

Frederick W. Taylor

Lyndall Urwick

Woodrow Wilson

Açıklama:

Yönetim biliminin gelişimi ve diğer bilim dalları ile olan ilişkisini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 133

Aşağıdakilerden hangisi yönetim fonksiyonlarından biri olup, örgütün çeşitli basamaklarına yerleştirdiği kişilerle karşı karşıya gelip ilişki kurduğu için dinamik bir süreci bünyesinde barındırmaktadır?

Planlama

Örgütleme

Yöneltme

Üretim

Denetim

Açıklama:

Yönetim fonksiyonlarını, yönetici yetenekleri ve rollerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 134

Aşağıdakilerden hangisi çağdaş yönetim yaklaşımlarından biri değildir?

Kaynak bağımlılığı teorisi

Sistem yaklaşımı

Vekalet teorisi

Kurumsallaşma teorisi

Örgütsel ekoloji

Açıklama:

Yönetim biliminin gelişimi ve diğer bilim dalları ile olan ilişkisini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 135

Aşağıdakilerden hangisi yöneticinin kararlara ilişkin rollerinden biri değildir?

Girişimcilik rolü

Sorun çözme rolü

Kaynak dağıtma rolü

Arabulucu rolü

Sözcü rolü

Açıklama:

Yönetim fonksiyonlarını, yönetici yetenekleri ve rollerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 136

Kamu yönetiminin siyaset biliminden ayrı bir bilim dalı olduğunu ilk kez savunan yazar ve çalışması aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak eşleştirilmiştir?

Frank J. Goodnow- Siyaset ve Yönetim

Woodrow Wilson- Yönetimin İncelenmesi

Herbert A. Simon- İdari Davranış

Frank J. Goodnow - Kamu Yönetiminin İncelenmesine Giriş

Woodrow Wilson-İdari Davranış

Açıklama:

Yönetim biliminin gelişimi ve diğer bilim dalları ile olan ilişkisini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 137

Yönetim ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Yönetim, başkaları aracılığıyla iş görmektir.

Yönetim, birden fazla kişinin varlığı ile ortaya çıkmaktadır.

Yönetim faaliyeti için örgütsel kaynaklara ihtiyaç vardır.

Yönetim, örgütsel amaçları gerçekleştirmek için en az bir kişinin o amaçlar doğrultusunda yönlendirilmesidir.

Yönetim faaliyeti planlama ile başlar.

Açıklama:

Yönetim kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 138

Aşağıdakilerden hangisi stratejik yönetimi geleneksel yönetim anlayışından ayıran özelliklerden biridir?

Planlamaya önem vermesi

Rekabet üstünlüğünü sağlamayı hedeflemesi

Yapılan planlara uygun örgüt yapısının oluşturulması

Kontrol fonksiyonuna önem vermesi

Yöneticilere ihtiyaç duyması

Açıklama:

Yönetim kavramını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 139

Aşağıdakilerden hangisi kurumun dış paydaşlarından birisi olamaz?

Medya

Sendikalar

Siyasal Partiler

Yöneticiler

Finansal Kurumlar

Açıklama:

Yönetim fonksiyonlarını, yönetici yetenekleri ve rollerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 140

Aşağıdakilerin hangisinin sonucunda stratejik planlamanın Türk Kamu Sektöründe zorunlu olarak uygulanması gerçekleşmiştir?

5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu

Avrupa Birliği mevzuatına uyum süreci

Kamu İşletmeciliği anlayışı

Bakanlar Kurulu kararı

Özel sektörün baskısı

Açıklama:

Yönetim fonksiyonlarını, yönetici yetenekleri ve rollerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 141

Belirlenen amaç ve hedeflere ne ölçüde ulaşıldığı hususu esas itibariyle stratejik yönetim sürecinin hangi aşamasında ele alınır?

Stratejik bilincin oluşturulması

Kontrol

Amaç, hedef ve stratejilerin belirlenmesi

Çevre analizi

Paydaş analizi

Açıklama:

Yönetim fonksiyonlarını, yönetici yetenekleri ve rollerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Ünite 2

Soru 1

Planlama sürecinde misyon ve vizyon kavramları öncelikle hangi aşamada ele alınmaktadır?

Planlamanın başlangıcı

Amaç ve hedeflerin belirlenmesi

Amaçlara ulaşmayı kolaylaştırıcı veya sınırlayıcı faktörlerin belirlenmesi

Amaçlara ulaştıracak alternatiflerin belirlenmesi

Alternatifler arasından seçim yapma

Açıklama:

Planlamanın yapılabilmesi için öncelikle kurum misyon ve vizyonunun belirlenmesi gerekmektedir. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Politika, yöntem ve kuralları ifade eden plan türü aşağıdakilerden hangisidir?

Tek kullanımlık planlar

Sürekli planlar

Kısa süreli planlar

Orta süreli planlar

Uzun süreli planlar

Açıklama:

Birden fazla uygulanabilme özelliğine sahip planları içeren planlar sürekli planlardır ve genellikle politikaları, yöntemleri ve kuralları içermektedirler.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdaki plan türlerinden hangisi alt kademe yönetim tarafından hazırlanmaktadır?

Stratejik planlar

Taktik planlar

Operasyonel planlar

Uzun süreli planlar

Sürekli planlar

Açıklama:

Orta kademe yönetimin hazırladığı taktik planların uygulanmasını kolaylaştırmak için belirlenen operasyonel planlar, alt kademe yönetim tarafından hazırlanır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi verimli bir planlamanın özelliklerinden değildir?

Açık ve net olmalıdır

Dengeli olmalıdır

Devamlılığı sağlanmalıdır

Katı olmalıdır

Geleceği ifade etmelidir

Açıklama:

İş hayatı dinamik bir süreçtir ve kurumlar çevresel faktörlerden etkilenmektedir. Bu nedenle verimli bir planın katı değil esnek özelliğe sahip olması gerekmektedir. Dolayısıyla doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Karar türlerinin ait olduğu yönetim kademesi ve plan türü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Yapılandırılmamış karar - üst yönetim

Yarı yapılandırılmış karar - orta yönetim

Yapılandırılmış karar - alt yönetim

Yapılandırılmamış karar - stratejik plan

Yapılandırılmış karar - yönetsel plan

Açıklama:

Yapılandırılmış kararlar, operasyonel planlarla eş düzeyde alınan kararlardır. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi karar verme sürecinde gelişen aşamalardan biri değildir?

Değiştirme

Anlama

Geliştirme

Seçme

Uygulama

Açıklama:

Karar verme süreci, teoride sırasıyla anlama, geliştirme, seçme ve uygulama aşamalarından oluşur Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Zamanlarına göre sınıflandırılan plan türlerinde, orta süreli planlar ne kadarlık bir zaman dilimini kapsamaktadır?

1 hafta - 1 ay

1 yıl - 5 yıl

6 ay - 1 yıl

5 yıl ve üzeri

1 yıl ve altı

Açıklama:

Sürelerine göre planlar 3 grupta sınıflandırılmaktadır. Bunlardan kısa vadeli planlar 1 yıl ve altı, uzun vadeli planlar ise 5 yıl ve üzeri olduğuna göre orta vadeli planlar 1-5 yıl arası olmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Kurumların var oluş nedeni anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Plan

Karar

Misyon

Vizyon

Strateji

Açıklama:

Misyon kavramı kuruluşların var oluş nedenini açıklamak için kullanılmaktadır. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi planlamaya getirilen eleştirilerden biri değildir?

Planlama katılık yaratabilir

Planlar dinamik ortam için geliştirilemez

Planlar yaratıcılığın yerini alamaz

Planlılık, doğaçlamadan daha etkili olamaz

Planlama, yöneticiyi bugünün rekabetine odaklar

Açıklama:

Planlama ile ilgili eleştirilerde planlamanın olması gerektiği desteklenmekte fakat zayıf yönlerinden bahsedilmektedir. Doğaçlama hareket etmenin planlama yapmaktan daha iyi olduğuna değinilmemektedir. . Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Türkiye’de planlama ile ilgili anayasal düzeydeki hükümler ilk kez hangi anayasada yer almıştır?

1876 Anayasası (Kanun-i Esasi)

1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye)

1924 Anayasası

1961 Anayasası

1982 Anayasası

Açıklama:

Planlama ile ilgili ilk anayasal hükümler, 1961 Anayasası'nda Devlet Planlama Teşkilatı'nın sorumluluğu altında hazırlanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi kararla ilgili doğru bir ifade değildir?

tercih veya seçim, kararı ifade etmektedir

Yöneticinin konu üzerinde düşünüp taşınması sonucu çare veya çözüm
olarak benimsediği yol, kişinin kararını ifade eder

Kararsızlık, karar verememe,
seçim yapamamayı ifade
etmektedir.

Karar her zaman bireyseldir.

Karar birden fazla alternatif arasından seçim yapma ile eşdeğerdir.

Açıklama:

Kararın tek kişi veya bir grup tarafından veriliyor olması, karar verme işinin alternatif kararlar arasından seçim yapma faaliyeti olduğu gerçeğini değiştirmez. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi yapılandırılmamış bir karardır?

Bir pazara giriş kararı verme

Bir ürünün tasarımının yapılması

Bir ürünün pazarlama planının yapılması

Bölüm bütçesini geliştirme

Fazla mesai kriterlerini belirleme

Açıklama:

Yapılandırılmamış kararlarda karar vericinin problemi çözmek için muhakeme, değerlendirme ve sezgisini kullanması gerekecektir. Bu kararların her biri alışılmamış, önemli ve rutin olmayan kararlardır. Bu tür kararları verirken iyi anlaşılmış ve daha önce kararlaştırılmış herhangi bir prosedür bulunmamaktadır. Bu tür kararlarla daha çok üst düzey yönetim karşı karşıya gelmektedir. Bu yönetim düzeyindekiler, geleceğe yönelik ve belirsizlik seviyeleri oldukça yüksek kararlar verirler. Bir pazara giriş kararı verme yapılandırılmamış kararın kapsamına girmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi yapılandırılmış bir karardır?

Pazara giriş kararı

Bir ürünün pazarlama planının yapılması

Yatırım bütçesinin onaylanması

Uzun dönemli amaçlara karar verme

Fazla mesai kriterleri belirleme

Açıklama:

Yapılandırılmış kararlar, yapılandırılmamış kararların aksine, tekrarlanan ve rutin kararlardır. Bu kararlar, onları ele almak üzere tanımlanmış bir prosedürü içermektedir. Öyle ki kararları yeniymiş gibi her zaman işlemden geçirmek gerekmez. Bu tür kararlarla daha çok alt düzey yönetim karşılaşmaktadır. Bu yönetim düzeyindekilerin verdiği kararlar, taktik seviyede verilen kararların yürütülmesi için gerekli görevlerin etkin ve verimli bir şekilde yapılmasını içerir. Fazla mesai kriterleri belirleme yapılandırılmış kararların kapsamındadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi yarı-yapılandırılmış bir karardır?

Fazla mesai kriterleri belirleme

Bölüm bütçesi geliştirme

Stok eksiklerini tamamlama

Müşteriler için özel teklifler belirleme

Uzun dönemli amaçlara karar verme

Açıklama:

Çoğu kararlar her iki karar türünün bir unsurudur ve yarı-yapılandırılmış kararlar olarak adlandırılırlar. Problemin sadece bir bölümü, kabul görmüş bir prosedür sonucu elde edilen belli bir sonuca sahiptir. Bu tür kararlarla daha çok orta düzey yönetim karşı karşıya gelmektedir. Bu yönetim düzeyi, stratejik düzeyde verilen kararları yerine getirir. Kaynakların etkin ve verimli olarak elde edilmesi ve kullanılmasına yönelik kararlar verilir. Bölüm bütçesi geliştirme yarı yapılandırılmış kararlar kapsamındadır. Doğru cevap B'dir

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi karar verme süreci başlıca dört aşamasından biri değildir?

Anlama

Geliştirme

Karar

Uygulama

Denetim

Açıklama:

Karar verme süreci başlıca dört aşamada incelenebilir. Bunlar; anlama, geliştirme, karar ve uygulamadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Örgütte meydana gelen problemleri keşfetme, tanımlama ve kavrama ile ilgili karar verme süreci aşağıdakilerden hangisidir?

Anlama

Hatırlama

Geliştirme

Seçme

Uygulama

Açıklama:

Anlama: Örgütte meydana gelen problemleri keşfetme, tanımlama ve kavrama ile ilgilidir. Niçin problem var? Nerede meydana gelmiştir ve işletme üzerindeki etkileri nelerdir? sorularına cevap aramaktadır. Bu aşamada öncelikle kişi veya yönetici, amaç belirlemenin gerekliliğini ve ortada bir sorun olduğunu kabul etmelidir. Bu amaç veya sorunların nedenlerinin, özelliklerinin, aciliyetinin, çözülmemesi hâlinde karşılaşılacak durumların, niteliklerinin vs. incelenmesi ve analiz edilmesi gerekmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi zaman göre sınıflandırılan plandır?

Bir kez kullanılan planlar

Kısa süreli plan

Sürekli planlar

Stratejik planlar

Taktik planlar

Açıklama:

Planlara ilişkin bu sınıflandırmada, ne kadar süre için yapıldıkları göz önünde tutulmuştur. Buna göre; uzun, orta ve kısa süreli planlar olarak sınıflandırılmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Stratejilerin uygulanması süresinde karşılaşılan rekabete ve değişen şartlara uygun olarak yapılan dinamik ve daha kısa dönemleri kapsayan, genellikle nihai sonuca odaklı olmayan, ancak olası rakip davranışlarını dikkate alan faaliyetler ve kararlar aşağıdaki plan türlerinden hangisini ifade eder?

Stratejik plan

Operasyonel plan

Taktik plan

Sürekli plan

Kısa süreli plan

Açıklama:

Taktik, stratejilerin uygulanması süresinde karşılaşılan rekabete ve değişen şartlara uygun olarak yapılan dinamik ve daha kısa dönemleri kapsayan, genellikle nihai sonuca odaklı olmayan, ancak olası rakip davranışlarını dikkate alan faaliyetler ve kararlardır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi etkili bir planlamada ve planda uyulması gereken şartlardan biri değildir?

Açık, kesin, geçerli ve erişilebilir bir amaca hizmet etmelidir.

Dengeli olmalıdır

Katı olmalıdır

Devamlılığı sağlanmalıdır

Geleceği ifade etmelidir

Açıklama:

Etkili bir planlamada ve planda uyulması gereken şartlar şunlardır;

Açık, kesin, geçerli ve erişilebilir bir amaca hizmet etmelidir.
Dengeli olmalıdır.
Esnek olmalıdır.
Devamlılığı sağlanmalıdır.
Geleceği ifade etmelidir.
Önceliği olmalıdır.

Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi planlamaya getirilen eleştirilerden biri değildir?

Planlama katılık yaratabilir.

Planlar dinamik ortam için geliştirilemez.

Daha önce başarılı olmuş bir planın daha sonra da başarılı olacağı düşüncesine kapılmak.

Planlar yaratıcılığın yerini alır.

Planlama yöneticiyi, geleceğe bakmak yerine bugünün rekabetine odaklanmaktadır.

Açıklama:

Planlamaya getirilen eleştiriler şunlardır:

Planlama katılık yaratabilir.
Planlar dinamik ortam için geliştirilemez.
Planlar yaratıcılığın yerini alamaz.
Planlama yöneticiyi, geleceğe bakmak yerine bugünün rekabetine odaklanmaktadır.
Daha önce başarılı olmuş bir planın daha sonra da başarılı olacağı düşüncesine kapılmak.

Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Karar vericinin problemi çözmek için muhakeme, değerlendirme ve sezgisini kullanması gereken, her biri alışılmamış, önemli ve rutin olmayan kararlara ne ad verilir?

Yapılandırılmamış kararlar

Yapılandırılmış kararlar

Dinamik kararlar

Durumsal kararlar

Sezgisel kararlar

Açıklama:

Yapılandırılmamış kararlarda karar vericinin problemi çözmek için muhakeme, değerlendirme ve sezgisini kullanması gerekecektir. Bu kararların her biri alışılmamış, önemli ve rutin olmayan kararlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Tekrarlanan ve rutin olan ve onları ele almak üzere tanımlanmış bir prosedürü içeren kararlar ne ad verilir?

Yapılandırılmış kararlar

Yapılandırılmamış kararlar

İçsel kararlar

Durumsal kararlar

Marjinal kararlar

Açıklama:

Yapılandırılmış kararlar, yapılandırılmamış kararların aksine, tekrarlanan ve rutin kararlardır. Bu kararlar, onları ele almak üzere tanımlanmış bir prosedürü içermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Belirli bir başlangıç noktası olan ve buradan itibaren değişik iş, faaliyet veya düşüncelerin birbirini izlediği ve sonunda bir tercihin yapılması ile sonuçlanan işler topluluğuna ne ad verilir?

Karar verme süreci

Durumsallık süreci

İçselleştirme süreci

Analiz süreci

Çevre izleme süreci

Açıklama:

Karar vermeyi bir süreç olarak düşünmek mümkün olduğuna göre; karar verme, belirli bir başlangıç noktası olan ve buradan itibaren değişik iş, faaliyet veya düşüncelerin birbirini izlediği ve sonunda bir tercihin yapılması ile sonuçlanan işler topluluğu, süreç olarak ele alınabilir

Doğru Cevap: A

Soru 24

Örgütte meydana gelen problemleri keşfetme, tanımlama ve kavrama ile ilgili olan ve "niçin problem var? Nerede meydana gelmiştir ve işletme üzerindeki etkileri nelerdir?" sorularına cevap aranan karar verme süreci nedir?

Anlama

Geliştirme

Seçme

Uygulama

Kurumsallaşma

Açıklama:

Anlama: Örgütte meydana gelen problemleri keşfetme, tanımlama ve kavrama ile ilgilidir. Niçin problem var? Nerede meydana gelmiştir ve işletme üzerindeki etkileri nelerdir? sorularına cevap aramaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Yeniliğin yaratıcılığın ve olaylara farklı bakabilmenin ortaya çıktığı, yöneticilerin kendi kişisel farklılıklarını ortaya koydukları ve aynı zamanda sorunlara, geçmiş uygulamalardan farklı çözümlerin önerilmesine imkan veren karar verme süreci aşaması nedir?

Geliştirme aşaması

Anlama aşaması

Seçme aşaması

Uygulama aşaması

Denetleme aşaması

Açıklama:

Geliştirme aşaması, yeniliğin yaratıcılığın ve olaylara farklı bakabilmenin ortaya çıktığı, yöneticilerin kendi kişisel farklılıklarını ortaya koydukları aşamadır. Aynı zamanda sorunlara, geçmiş uygulamalardan farklı çözümlerin önerilmesine imkan verir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

İşletmenin amaçlarının tespiti ve bu amaçlara erişebilmek için gerekli yol ve araçların belirlenmesi yönetimin hangi aşamasında yürütülen faaliyetlerdir?

planlama

organizasyon

yürütme

yöneltme

denetleme

Açıklama:

Yönetimin ilk işlevi olan planlama, işletmenin amaçlarının tespiti ve bu amaçlara erişebilmek için gerekli yol ve araçların belirlenmesidir. Amaçlar belirlenmeden nereye varılacağı, neye erişilmek istendiği bilinmeden bir işletmenin kurulması, faaliyetini sürdürmesi söz konusu olamaz. Bu nedenle bu yönetim işlevinde, işletmenin amaçlarının belirlenmesi, bu amaçlara hangi araçlarla, ne zaman ve hangi sürelerde erişileceğinin saptanması, daha sonra işletmeyi amaçla- rına ulaştıracak çeşitli plan ve araçlar arasından seçim yapılması gibi konular ön plana çıkmaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 27

İşletmenin kuruluş ve varlık nedeni, hangi ürünleri nerede ve nasıl üreteceği, iş felsefesinin ne olacağı, hangi değerlere sahip olacağı, diğer işletmelerden farklılıklarının ne olacağı hangi kavramla belirlenir?

misyon

empati

vizyon

stratejik planlama

çevre analizi

Açıklama:

Planlama, proaktif (önlem alıcı) davranışın temel aracıdır. Özellikle uzun vadeli ve stratejik nitelikteki planlamada böyle bir anlayışa gelebilmek için yöneticilerin öncelikle işletmenin varlık nedeni ve nasıl bir işletme olduğu konusundaki fikir ve anlayışlarını netleştirmeleri gerekmektedir. İşletmenin bu konudaki açıklamasına misyon açıklaması denmektedir. Misyonun belirlenebilmesi için önce çevre koşullarını analiz etmek daha sonra da işletmenin işini belirlemek gerekmektedir. Çünkü misyonun bir bölümü, işletmenin yaptığı işi de açıklamaktadır. Ancak misyon, sadece işletmenin yaptığı iş de değildir. İşletmenin misyonu ile kuruluş ve varlık nedeni, hangi ürünleri nerede ve nasıl üreteceği, iş felsefesinin ne olacağı, hangi değerlere sahip olacağı, diğer işletmelerden farklılıklarının ne olacağı tanımlanmış olacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

"İşletmelerin ......, misyondan farklı bir kavram olarak, gelecekte olmasını arzuladıkları durumun ifadesidir."
Boşluğa hangi kavram getirilmelidir?

vizyonu

amacı

içselleşmesi

kurumsallaşması

organizasyonu

Açıklama:

İşletmelerin vizyonu, misyondan farklı bir kavram olarak, gelecekte olmasını arzuladıkları durumun ifadesidir. Misyon ve vizyon kavramları birbirlerinin yerine kullanılmakla birlikte birbirlerinden anlam olarak farklıdır. Vizyon, işletme stratejileri için bir pusula niteliği taşımaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Uzun süreli planların öngördüğü hedeflere uygun olarak hazırlanan ve kısa bir süreyi, genellikle 1 yıl ya da daha kısa süreyi kapsayan planlara ne ad verilir?

Kısa süreli planlar

Dinamik planlar

Amaçsal planlar

Durumsal planlar

Çözüm odaklı planlar

Açıklama:

Kısa süreli planlar, uzun süreli planların öngördüğü hedeflere uygun olarak hazırlanan ve kısa bir süreyi, genellikle 1 yıl ya da daha kısa süreyi kapsayan planlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Taktik planların uygulanmasını kolaylaştırmak ve onlara destek olmak için örgütün alt kademe yöneticileri tarafından hazırlanan planlara ne ad verilir?

Operasyonel (işlemsel) planlar

Dinamik planlar

Çözüm odaklı planlar

İçselleştirilmiş planlar

Otonom planlar

Açıklama:

Operasyonel (işlemsel) planlar, taktik planların uygulanmasını kolaylaştırmak ve onlara destek olmak için örgütün alt kademe yöneticileri tarafından hazırlanırlar. Bu planlar, normal olarak kesin, somut ve rakamlarla ifade edilebilen belirsizlik riskini en az taşıyan eylem programlarından oluşmaktadır. Bu nedenle bu tür planlar, bölüm yöneticilerinin aylık, haftalık, günlük programlarını oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Yöneticinin konu üzerinde düşünüp taşınması sonucu çare veya çözüm olarak benimsediği yol, kişinin neyini ifade eder?

düşüncesini

fikrini

kararını

halini

tavrını

Açıklama:

Detaylar için “KARAR VERME” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Sadece işletme ve kamu yönetiminin değil, yaşadığımız sosyal çevre içerisindeki problemlerimiz veya davranışlarımıza yönelik tutumumuzu belirlerken de bir tercihte veya seçimde bulunuruz. İşte bu tercih veya seçim, kararı ifade etmektedir. O hâlde seçme, tercih etme, tavır koyma, benimseme karar verme ile yakından ilgilidir. Yöneticinin konu üzerinde düşünüp taşınması sonucu çare veya çözüm olarak benimsediği yol, kişinin kararını ifade eder.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Karar vericinin problemi çözmek için muhakeme, değerlendirme ve sezgisini kullanması gereken kararlar seçenektekilerden hangisidir?

yapılandırılmamış kararlar

yapılandırılmış kararlar

yarı-yapılandırılmış kararlar

alt düzey kararlar

orta düzey kararlar

Açıklama:

Detaylar için “Karar Türleri” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Yapılandırılmamış kararlarda karar vericinin problemi çözmek için muhakeme, değerlendirme ve sezgisini kullanması gerekecektir. Bu kararların her biri alışılmamış, önemli ve rutin olmayan kararlardır. Bu tür kararları verirken iyi anlaşılmış ve daha önce kararlaştırılmış herhangi bir prosedür bulunmamaktadır. Bu tür kararlarla daha çok üst düzey yönetim karşı karşıya gelmektedir. Bu yönetim düzeyindekiler, geleceğe yönelik ve belirsizlik seviyeleri oldukça yüksek kararlar verirler.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Seçilmiş alternatifin işi yerine getirmesini sağlamak ve çözümün nasıl çalıştığını izlemek karar verme sürecinin hangi aşamasıdır?

anlama

uygulama

geliştirme

seçme

çözme

Açıklama:

Detaylar için “Karar Verme Süreci” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Uygulama: Seçilmiş alternatifin işi yerine getirmesini sağlamak ve çözümün nasıl çalıştığını izlemektir. Alternatiflerden birinin seçilmesinden sonra etkisi görülmektedir. Uygulama, karardan etkilenenlere ve onunla ilgili yükümlülükleri olanlara kararı iletmektir. Bazı karar durumlarında uygulama zor olabileceği gibi kolay da olabilir. Kararın uygulanmasında, çalışanların değişime direnci ile karşılaşılması hâlinde bunun nedeni, güvenilmezlik, rahatsızlık ve bilinmeyenden korkmadır.

Doğru Cevap: B

Soru 34

“Bir şeyin gerçekleştirilmesi için alınan sistematik kararlar topluluğu” seçenektekilerden hangisidir?

plan

karar

kurgu

korsorsiyum

yönetim

Açıklama:

Detaylar için “PLAN VE PLANLAMA” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Plan, bir şeyin gerçekleştirilmesi için alınan sistematik kararlar topluluğudur. Planlar, bir eserin, nesnenin ya da makinenin belirli bölümlerinin çizimini gösterebileceği gibi bir düşünce, niyet ya da amaç barındıran bir süreci de ifade etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 35

İşletmelerin gelecekte olmasını arzuladıkları durumun ifadesi seçenektekilerden hangisidir?

amaç

hayal

misyon

vizyon

tutum

Açıklama:

Detaylar için “PLANLAMA SÜRECİ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
İşletmelerin vizyonu, misyondan farklı bir kavram olarak, gelecekte olmasını arzuladıkları durumun ifadesidir. Misyon ve vizyon kavramları birbirlerinin yerine kullanılmakla birlikte birbirlerinden anlam olarak farklıdır. Vizyon, işletme stratejileri için bir pusula niteliği taşımaktadır. Misyon ise işletmenin varoluş nedeni olup mevcut durumu belirten bir mesajdır. İşletmenin vizyonu, genellikle gelecekle ilgili olup belli bir süreyi kapsar.

Doğru Cevap: D

Soru 36

İşletmeye değişen 5 yıldan daha uzun süreyi kapsayan planlar seçenektekilerden hangisidir?

kısa süreli planlar

orta süreli planlar

uzun süreli planlar

süresiz planlar

ömürlük planlar

Açıklama:

Detaylar için “PLAN TÜRLERİ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Uzun süreli planlar, mümkün olan uzun süreyi ve bu sürede istenen sonuçları tasarlamayı ifade eder. Uzun süreli plan deyince, işletmeden işletmeye değişen 5 yıldan daha uzun süreyi kapsayan planlar akla gelmelidir. Bu tür planları hazırlamak, uzun süreli tahminler yapmayı gerektirdiği için güçtür. İşletmenin izleyeceği genel politika ve stratejik hedefleriyle ilgili amaç ve görüşleri içermektedir. İşletmelerin kâr elde etmek dışında büyüme, istikrar gibi daha dinamik amaçları da bulunmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Programların içinde bulunan ve onların alt bölümünü oluşturan, onlardan daha kısa süreye sahip olan bir kez kullanılan planlara ne denilir?

proje

program

bütçe

politika

kural

Açıklama:

Detaylar için “Kullanım Sıklığına Göre Sınıflandırma” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Proje, programların içinde bulunan ve onların alt bölümünü oluşturan, onlardan daha kısa süreye sahip olan bir kez kullanılan planlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Stratejik planlar yapıldıktan sonra bunların icrası için hangi planlara ihtiyaç vardır?

operasyonel planlar

taktik planlar

işlemsel planlar

kısa vadeli planlar

programlar

Açıklama:

Detaylar için “Kapsama Göre Sınıflandırma” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Stratejik planlar yapıldıktan sonra bunların icrası için taktik planlara ihtiyaç vardır. Taktik planlar, işletmenin stratejisinin bölümlere ayrılarak uygulanmasını gerekli kılar. Kuruluştaki her işletme fonksiyonu için taktik plan geliştirilmesi gerekir. İşletmenin orta kademe yöneticileri kendi fonksiyonlarına ilişkin taktik planları geliştirirler.

Doğru Cevap: B

Soru 39

“Planlama faaliyeti yerine getirilirken hazırlanan planlarda, geleceğe dönük bir düşünme, değerleme, araştırma ve inceleme söz konusu olmaktadır.” Cümlesi planlamanın seçenekteki hangi özelliğidir?

açık, kesin ve geçerli olmalıdır

geleceği ifade etmelidir

esnek olmalıdır

dengeli olmalıdır

önceliği olmalıdır

Açıklama:

Detaylar için “PLAN VE PLANLAMANIN ÖZELLİKLERİ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Geleceği ifade etmelidir. Planlama faaliyeti yerine getirilirken hazırlanan planlarda, geleceğe dönük bir düşünme, değerleme, araştırma ve inceleme söz konusu olmaktadır. Planlama, gelecekte ulaşılmak istenen durumların belirlenmesi olduğuna göre işletmeler, belirsizlik ile karşı karşıya kalmaktadırlar. Gelecekteki şartların ne olacağının bugünden bilinememesi planlamayı bir tür geleceği tahmin hâline getirmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

“Planlama çabaları örgütü, belli bir süre içinde ulaşılacak amaçlara kilitleyebilir.” cümlesi hangi seçenekteki eleştiriyle ilgilidir?

planlar dinamik ortam için geliştirilemez

planlama katılık yaratabilir

planlar yaratıcılığın yerini alamaz

geleceğe bakmak yerine bugünün rekabetine odaklanmaktadır

daha önce başarılı planın yeniden başarılı olacağını düşünmek

Açıklama:

Detaylar için “PLANLAMAYA GETİRİLEN ELEŞTİRİLER” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Planlama katılık yaratabilir. Planlama çabaları örgütü, belli bir süre içinde ulaşılacak amaçlara kilitleyebilir. Bu amaçlar belirlendiğinde, çevrenin o zaman dilimi içinde oluşturulan amaçları değiştirmeyeceği düşünülür. Bu varsayım geçerliliğini yitirirse bir plan doğrultusunda hareket eden yöneticiler, sıkıntılarla karşılaşabilirler. Planda değişiklik yapmak yerine muhtemelen onu çöpe atarak amaçlarına ulaşmak için ne gerekiyorsa yapmaya devam eden yöneticilerin değişen çevre ile başa çıkması mümkün olmayabilir. Çevre değişken olduğunda yeni bir planın hazırlanmasına zorlama, felakete davetiye çıkartabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Örgütte meydana gelen problemleri keşfetme, tanımlama ve kavramaya ne denir?

Anlama

Sorgulama

Geliştirme

Seçme

Uygulama

Açıklama:

Anlama: Örgütte meydana gelen problemleri keşfetme, tanımlama ve kavrama ile ilgilidir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi karar verme sürecinin aşamalarından biri değildir?

Anlama

Sorgulama

Geliştirme

Seçme

Uygulama

Açıklama:

Karar verme süreci başlıca dört aşamada incelenebilir:
Anlama, geliştirme, seçme, uygulama.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Bir şeyin gerçekleştirilmesi için alınan sistematik kararlar topluluğuna ne denir?

Plan

Planlama

Anlama

Karar verme

Geliştirme

Açıklama:

Plan, bir şeyin gerçekleştirilmesi için alınan sistematik kararlar topluluğudur.

Doğru Cevap: A

Soru 44

İşletme amaçlarıyla uyumlu bir şekilde yapılan, ileriye dönük bir faaliyet olan ve “ Ne?, Ne zaman?, Nasıl?, Nerede?, Hangi sürede?” sorularına cevap bulma işlevini gören ifade nedir?

Plan

Karar verme

Planlama

Anlama

Geliştirme

Açıklama:

İşletme amaçlarıyla uyumlu bir şekilde yapılan, ileriye dönük bir faaliyet olarak
planlama, şu sorulara cevap bulma işlevini görür: Ne?, Nerede?, Nasıl?, Ne zaman?, Niçin?, Kim tarafından?, Hangi maliyetle?, Hangi sürede?

Doğru Cevap: C

Soru 45

İşletmenin misyon ve vizyonunun belirlenmesinin ardından gelecekle ilgili stratejilerine yol gösterecek, bunların ölçülmesine ve değerlendirilmesine yardımcı olacak bir takım amaç ve hedeflerin de belirlenmesine ne denir?

Amaç ve hedeflerim belirlenmesi

Planlamanın başlangıcı

Amaçlara ulaşmayı kolaylaştırıcı faktörlerin belirlenmesi

Amaçlara ulaştıracak alternatiflerin belirlenmesi

Alternatifler arasında seçim yapma

Açıklama:

Amaç ve Hedeflerin Belirlenmesi. İşletmenin misyon ve vizyonunun belirlenmesinin ardından gelecekle ilgili stratejilerine yol gösterecek, bunların ölçülmesine ve değerlendirilmesine yardımcı olacak bir takım amaç ve hedeflerin de belirlenmesi gerekir.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Planlamanın başlangıcı
Amaç ve hedeflerim belirlenmesi
Amaçlara ulaşmayı kolaylaştırıcı faktörlerin belirlenmesi
Amaçlara ulaştıracak alternatiflerin belirlenmesi
Alternatifler arasında seçim yapma
Yukarıdakilerden hangileri planlama sürecinde yapılması gereken faaliyetlerdendir?

I ve III

IV ve V

III, IV ve V

I, II, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

PLANLAMA SÜRECİ
Bir yönetim fonksiyonu olarak planlama, birbirini izleyen bir dizi alt faaliyetten oluştuğu için bir süreç olarak ele alınabilir. Bu faaliyetler aşağıda açıklanmaktadır: Planlamanın başlangıcı, Amaç ve hedeflerim belirlenmesi, Amaçlara ulaşmayı kolaylaştırıcı faktörlerin belirlenmesi, Amaçlara ulaştıracak alternatiflerin belirlenmesi, Alternatifler arasında seçim yapma

Doğru Cevap: E

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi kullanım sıklığına göre uygulanan planlardan biridir?

Uzun sürekli planlar

Stratejik planlar

Taktik planlar

Bir kez kullanılan planlar

Operasyonel planlar

Açıklama:

Kullanım Sıklığına Göre Sınıflandırma
Yöneticiler planlama işlevini yerine getirirken ya bir kez kullanılan ya da sürekli el altında bulunan planlar geliştirirler. Seçim sonucunda belge olarak ortaya çıkan plan, o işletmenin yol haritası, senaryosu ya da oyun planıdır.
Bir kez kullanılan planlar ve Sürekli planlar

Doğru Cevap: D

Soru 48

Proje
Politika
Yöntem
Bütçe
Kural
Yukarıdakilerden hangileri sürekli planlardandır?

II ve V

III ve V

I, III, IV ve V

II, III ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Uygulamada sürekli planlar olarak genellikle, politikalar, yöntemler ve kurallar anlaşılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi plan ve planlamanın özelliklerinden biri değildir?

Esnek olmamalıdır

Dengeli olmalıdır

Devamlılığı sağlanmalıdır

Geleceği ifade etmelidir

Önceliği olmalıdır

Açıklama:

Etkili bir planlamanın, bir yandan üst yönetimin desteği, diğer taraftan da alt kademedekilerin katılımıyla daha yararlı, yol gösterici bir şekilde hazırlanması sağlanır. Bu nedenle planlama
faaliyeti yerine getirilirken hazırlanan planların ister uzun ister kısa vadeli, ister ayrıntılı olsun ister özet şeklinde hazırlansın belli özelliklere sahip olması beklenir. Bu özellikler aynı zamanda etkili bir planlamada ve planda uyulması gereken şartları da ifade etmektedir.
Esnek olmalıdır, Dengeli olmalıdır, Devamlılığı sağlanmalıdır, Geleceği ifade etmelidir, Önceliği olmalıdır, Açık, kesin, geçerli ve erişilebilir bir amaca hizmet etmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Planlama katılık yaratabilir
Planlar dinamik ortam için geliştirilemez
Planlar yaratıcılığın yerini alamaz
Planlama yöneticiyi, geleceğe bakmak yerine bugünün rekabetine odaklanmalıdır.
Yukarıdakilerden hangileri planlamaya getirilen eleştirilerden olabilir?

I ve IV

II ve III

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Planlamaya yöneltilen bazı eleştiriler aşağıda açıklanmaktadır:
Planlama katılık yaratabilir, Planlar dinamik ortam için geliştirilemez, Planlar yaratıcılığın yerini alamaz, Planlama yöneticiyi, geleceğe bakmak yerine bugünün rekabetine odaklanmalıdır, Daha önce başarılı olmuş bir planın daha sonra da başarılı olacağı düşüncesine kapılmak

Doğru Cevap: E

Soru 51

Bir işletmede haftalık veya aylık üretim programlarının oluşturulması gibi kararlar genellikle hangi grup çalışanlar tarafından alınır?

Orta ve alt kademe yöneticileri

Üst kademe yöneticileri

Teknik ekip

Finans müdürü

Tüm çalışanlar

Açıklama:

Orta ve alt kademe yöneticileri, haftalık veya aylık üretim programlarının oluşturulması,
ortaya çıkan problemlerin ele alınması, ücret zamlarının dağıtılması ve çalışanların seçilmesi ve disiplin altına alınması gibi kararları alırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Hangisi bir işletmede orta düzey yönetimin aldığı yarı yapılandırılmış karara örnek oluşturmaktadır?

Yatırım bütçesi onaylama

Yeni bir kurumsal web sitesi hazırlama

Stok eksiklerini tamamlama

Fazla mesai kriterleri belirleme

Uzun dönemli amaçlara karar verme

Açıklama:

Çoğu kararlar, her iki karar türünün bir unsurudur ve yarı-yapılandırılmış kararlar olarak adlandırılırlar. Problemin sadece bir bölümü, kabul görmüş bir prosedür sonucu elde edilen belli bir sonuca sahiptir. Bu tür kararlarla daha çok orta düzey yönetim karşı karşıya gelmektedir. Bu yönetim düzeyi, stratejik düzeyde verilen kararları yerine getirir. Orta düzey yönetim tarafından alınan bu kararlara örnek olarak pazarlama planı tasarlama, bölüm bütçesi geliştirme, yeni web sitesi hazırlama verilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Hangisi bir şeyin gerçekleştirilmesi için alınan sistematik kararlar topluluğudur?

Bütçe

Strateji

Plan

Misyon

Sosyal sorumluluk

Açıklama:

Plan, bir şeyin gerçekleştirilmesi için alınan sistematik kararlar topluluğudur. Planlar, bir eserin, nesnenin ya da makinenin belirli bölümlerinin çizimini gösterebileceği gibi bir düşünce, niyet ya da amaç barındıran bir süreci de ifade etmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdaki plan türlerinden hangisi işletmenin 1-5 yıl arasını kapsayan planlardır?

Uzun vadeli planlar

Kısa vadeli planlar

Sürekli planlar

Orta vadeli planlar

Stratejik planlar

Açıklama:

Orta süreli planlar, uzun süreli planların hedef ve stratejisinin ışığı altında hazırlanan 1-5 yıl arasını kapsayan planlardır. Temel hedef ve stratejiler uzun süreli planlarda belirlendiği için bu tür planların hazırlanması daha az belirsizlik içermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Hangisi rakiplerin faaliyetlerini inceleyerek, amaçlara varmak için belirlenmiş, nihai sonuca odaklı, uzun dönemli, dinamik kararlar topluluğudur?

Operasyonel plan

Vizyon

Taktik

Plan

Strateji

Açıklama:

Strateji, rakiplerin faaliyetlerini inceleyerek, amaçlara varmak için belirlenmiş, nihai sonuca odaklı, uzun dönemli, dinamik kararlar topluluğudur.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi etkili bir planlamada ve planda uyulması gereken şartlardan değildir?

Katı olmalıdır.

Açık, kesin, geçerli ve erişilebilir bir amaca hizmet etmelidir.

Devamlılığı sağlanmalıdır.

Esnek olmalıdır.

Geleceği ifade etmelidir.

Açıklama:

Etkili bir planlamada ve planda uyulması gereken şartlar; açık, kesin, geçerli ve erişilebilir bir amaca hizmet etmelidir, esnek ve dengeli olmalıdır, devamlılığı sağlanmalıdır, geleceği ifade etmelidir, önceliği olmalıdır şeklinde sıralanabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Planlamaya getirilen eleştiriler düşünüldüğünde hangisi uzun ve kısa dönem odaklı olmakla ilgilidir?

Planlama katılık yaratabilir.

Planlar dinamik ortam için geliştirilemez.

Planlama yöneticiyi, geleceğe bakmak yerine bugünün rekabetine odaklamaktadır.

Planlar yaratıcılığın yerini alamaz.

Daha önce başarılı olmuş bir planın daha sonra da başarılı olacağı düşüncesine kapılmak.

Açıklama:

Planlama, bir sektör içerisindeki mevcut fırsatlardan en iyi nasıl yararlanabileceği üzerine yoğunlaşma eğilimine sahiptir. Bu durum, yöneticilere bir sektör yaratma ve tekrar keşfetmenin yollarını aramaya imkân vermez. Bu nedenle diğer rakip işletmeler sektörde lider olurken planlar, pahalıya mal olan hatalara ve yüksek seviyelere ulaşan maliyetlere neden olabilir. Yine de Intel, Sony gibi sektörde sözü geçen büyük işletmeler, buna rağmen yeni sektörler oluşturup keşfedilmemiş işlerde de başarı kaydetmişlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Türkiye'de İlk plancılık girişimi hangi tarihlerde gerçekleştirilmiştir?

1923-1938

1933-1938

1961-1971

1981-2000

2002-2019

Açıklama:

Türkiye’de 1933-1938 dönemini kapsayan I. Sanayi Planı, ilk plancılık girişimi olarak kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Aşağıdaki aşamalardan hangisi planlama sürecinde yer almamaktadır?

Amaç ve Hedeflerin Belirlenmesi

Amaçlara Ulaşmayı Kolaylaştırıcı/Sınırlayıcı Faktörlerin Belirlenmesi

Amaçlara Ulaştıracak Alternatiflerin Belirlenmesi

Alternatifler Arasından Seçim Yapma

Planlama Sonrası Kontrol

Açıklama:

Bir yönetim fonksiyonu olarak planlama, birbirini izleyen bir dizi alt faaliyetten oluştuğu için bir süreç olarak ele alınabilir. Bunlar; Planlamanın Başlangıcı: Misyon Açıklamaları ve Vizyon, Amaç ve Hedeflerin Belirlenmesi, Amaçlara Ulaşmayı Kolaylaştırıcı/Sınırlayıcı Faktörlerin Belirlenmesi, Amaçlara Ulaştıracak Alternatiflerin Belirlenmesi, Alternatifler Arasından Seçim Yapma şeklindedir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

2011 yılında kaldırılan Devlet Planlama Teşkilatı yerine hangi kurum faaliyete geçmiştir?

Kalkınma Bakanlığı

Strateji ve Bütçe Başkanlığı

Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

Devlet Bakanlığı

Kültür ve Turizm Bakanlığı

Açıklama:

1961’den bugüne ülkenin kalkınmasına ilişkin önemli görevler üstlenmiş olan DPT, 3.6.2011 tarihli 641 No’lu Kanun Hükmünde Kararname ile kaldırılmıştır. Yerine Kalkınma Bakanlığı kurulmuştur

Doğru Cevap: A

Soru 61

Bir yöneticinin konu üzerinde düşünüp taşınması sonucu çare veya çözüm
olarak benimsediği yolu aşağıdakilerden hangisi ifade eder?

Plan

Strateji

Karar

Program

Taktik

Açıklama:

Yöneticinin konu üzerinde düşünüp taşınması sonucu çare veya çözüm
olarak benimsediği yol, kişinin kararını ifade eder. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Karar verme aşamalarının hangisi, yöneticilerin kendi kişisel farklılıklarını ortaya koyduğu bir adımdır?

Anlama

Planlama

Geliştirme

Seçme

Uygulama

Açıklama:

Geliştirme: ...Bu aşama, yeniliğin yaratıcılığın ve olaylara farklı bakabilmenin ortaya çıktığı, yöneticilerin kendi kişisel farklılıklarını ortaya koydukları aşamadır. doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Bir şeyin gerçekleştirilmesi için alınan sistematik kararlar topluluğu aşağıdakilerden hangisidir?

Planlama

Plan

Geliştirme

Seçme

Uygulama

Açıklama:

Plan, bir şeyin gerçekleştirilmesi için alınan sistematik kararlar topluluğudur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Planlama yapılırken, gerçekleştirilecek olan amaca ulaşmak için hangi yolun izlenmesi gerektiğini ifade eden soru hangisidir?

Ne?

Nerede?

Kim tarafından?

Nasıl?

Hangi sürede?

Açıklama:

Nasıl? Gerçekleştirilecek olan amaca nasıl ulaşılacağı, hangi yolun izlenmesi gerektiği, hangi metodun uygulanması gerektiği konusunda yardımcı
olur.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Bir işletme gelecekte neyi, ne miktarda yapmaya ve hangi konumda olmak istediğine planlamanın hangi aşamasında karar verir?

Misyon Açıklamaları ve Vizyon.

Amaç ve Hedeflerin Belirlenmesi.

Amaçlara Ulaşmayı Kolaylaştırıcı/Sınırlayıcı Faktörlerin Belirlenmesi.

Amaçlara Ulaştıracak Alternatiflerin Belirlenmesi.

Alternatifler Arasından Seçim Yapma.

Açıklama:

Amaç ve Hedeflerin Belirlenmesi. Bu aşama, işletmenin bütününün veya işletme bölümünün gelecekte belli bir süre içinde neyi, ne miktarda gerçekleştirmek istedikleri veya nerede ve hangi konumda olmak istediklerine karar vermeleridir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

İşletmenin misyonu, vizyonu, uzun vadeli hedeflerini ve bunlara ulaşma yollarını belirleyen planlar hangisidir?

Bir kez kullanılan planlar.

Sürekli planlar.

Operasyonel planlar

Taktik planlar.

Stratejik planlar.

Açıklama:

Stratejik planlama, işletmenin misyonu, vizyonu ve uzun vadeli hedeflerini
ve bunlara ulaşma yollarını belirleme işidir... Stratejik planlar, işletmenin nereye ve neden gitmek istediğini belirten planlardır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Hangisi, etkili bir planın özelliklerinden biri değildir?

Geleceği ifade etmelidir.

Kesin olmalıdır.

Dengeli olmalıdır.

Devamlılığı sağlanmalıdır.

Önceliği olmalıdır.

Açıklama:

Esnek olmalıdır. Örgütlerin değişen çevre koşullarına uyum sağlamaları
için çok katı ve kesin olmaması, esnek olmaları gerekir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Çevrenin değişmeyeceği temel varsayımına dayanarak planlama yapmak, planlamaya yönelik eleştirilerin hangisini ifade eder?

Planlama katılık yaratabilir.

Planlar dinamik ortam için geliştirilemez.

Planlar yaratıcılığın yerini alamaz.

Planlama yöneticiyi, geleceğe bakmak yerine bugünün rekabetine odaklamaktadır.

Daha önce başarılı olmuş bir planın daha sonra da başarılı olacağı düşüncesine kapılmak.

Açıklama:

Planlama katılık yaratabilir. Planlama çabaları örgütü, belli bir süre içinde
ulaşılacak amaçlara kilitleyebilir. Bu amaçlar belirlendiğinde, çevrenin o zaman
dilimi içinde oluşturulan amaçları değiştirmeyeceği düşünülür. Bu varsayım geçerliliğini yitirirse bir plan doğrultusunda hareket eden yöneticiler, sıkıntılarla
karşılaşabilirler. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Kamu yönetimiyle kıyaslandığında hangisi işletme yönetimindeki planlamanın özelliklerinden biridir?

Üretilecek hizmetin niteliği, miktarı ve süresi önceden belirlenmiştir.

Planların ne zaman, nasıl ve kim tarafından değiştirilebileceği önceden ortaya konmuştur.

Kısa, orta ve uzun süreli planlar kolayca değiştirilebilir.

Planların değiştirilmesi zor ve zaman alıcıdır.

Plan değişikliğinden toplum ya da toplumun bir kesimi etkilenir.

Açıklama:

İşletme yönetiminde kısa, orta ve uzun süreli planlar, kamu yönetimine
göre çok daha kolay değiştirilebilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Ünite 3

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi örgüt ve örgütleme kavramlarıyla ilgili yanlış bir bilgidir?

Örgütleme kavramının organize etme olarak ifade edilmesi yanlıştır.

Örgütleme, örgütsel kaynakların stratejik hedeflere ulaşılabilmesi adına, örgüt geneline uygun bir şekilde yayılımı olarak düşünülmelidir

Örgüt; strateji, çevre ve teknoloji gibi çeşitli değişkenlerden etkilenebilen ve yapının, bu değişkenler bağlamında uyumlu hâle getirilmesine dayanan bir sürecin sonucudur

Örgütlemeyle, örgütsel amaçlara ulaşmak için yapılması gereken işlerin, bu işleri yaparken kullanılacak kaynakların ve bu işleri yapacak bireyler arasındaki koordinasyonun nasıl sağlanacağının belirlendiği bir yapı ortaya çıkacaktır.

Her örgüt, amaçları, çevresel koşulları, çıktı özellikleri ve teknolojisi itibariyle kendisine en çok uyan örgütsel yapıyı bulabilmek için çabalamaktadır

Açıklama:

Örgütleme kavramı, bazı kaynaklarda organize etme olarak da anılmaktadır. Bu kullanım yanlış değildir. Fakat günümüzde, organizasyon teriminin, örgüt dışındaki anlamlarının daha yaygın bir şekilde kullanıldığı görülmektedir. Düzenlenen birçok toplantı veya etkinlik için, genel olarak organizasyon terimi kullanılmakta, bu işi yapan kişiler; organizatör, işletmeler ise organizasyon işletmeleri olarak anılmaktadır. Bu durum kaçınılmaz olarak kavramsal bir karmaşa yaratmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Bir işin yapılabilmesi için üstün asta doğrudan emir verebilme yetkisi aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

Kurmay Yetki

Yetki Devri

Emir Yetkisi

Komuta Yetkisi

Fonksiyonel Yetki

Açıklama:

Komuta yetkisi, bir işin yapılabilmesi için üstün asta doğrudan emir verebilme yetkisi olarak tanımlanmaktadır. Bu yetki, örgütsel hiyerarşide, üsten alta doğru bir yayılım göstermektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

İnsan kaynakları yöneticisinin halkla ilişkiler uzmanı üzerinde kendi alanıyla ilgili olarak kullandığı yetki aşağıdakilerden hangisidir?

Fonksiyonel Yetki

Kurmay Yetki

Komuta Yetkisi

Yetki Devri

Sorumluluk

Açıklama:

Uzmanlaşma ve iş bölümü sonucunda örgütsel yapıda belli alanlarda uzmanlaşmış bireylerden oluşan bölümler oluşmaktadır. Bu tür fonksiyonel (işlevsel) bölümlerde görev yapan bireyler, kendilerine komuta yetkisi ile bağlı olmayan diğer bireyler üzerinde uzmanlık konularıyla ilgili olarak emir verme yetkisine sahip olabilmektedir. Bu tür emir verme yetkisi fonksiyonel yetki olarak adlandırılmaktadır. İnsan kaynakları yöneticisinin halkla ilişkiler uzmanı üzerinde kendi alanıyla ilgili olarak fonksiyonel yetki kullanımı gösterilmiştir. Örneğin, insan kaynakları yöneticisi, halkla ilişkiler uzmanının performansını değerlerken fonksiyonel yetkisini kullanmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Bir astın kendisine verilen görevi yerine getirme yükümlüğüne ne ad verilir?

Yetki

Güç

Yetenek

Amaç

Sorumluluk

Açıklama:

Sorumluluk kavramı, bir astın kendisine verilen görevi yerine getirme yükümlüğü olarak düşünülebilir. Bu açıdan yetki kavramı, sorumluluğun denk ve ayrılmaz bir parçasıdır. Ast kendi sorumluluk alanına giren herhangi bir olayın olumlu ya da olumsuz tüm sonuçlarını üstlenmektedir. Sorumluluk sahibi birey kendisine verilen işi imkânların el verdiği, en iyi şekilde yapmak durumundadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Örgütleme sürecinde alt kademeler oluşturulurken ve astlar bu kademelerde çalışmak üzere görevlendirilirken örgütün
genel amacının farkında olmalarının sağlanması hangi örgütleme ilkesini ifade eder?

Verimlilik İlkesi

Amaç Birliği İlkesi

Yönetim Alanı İlkesi

Hiyerarşi İlkesi

Komuta Birliği İlkesi

Açıklama:

Her biçimsel örgüt, belirli bir amacı yerine getirmek üzere kurulmuştur. Örgütün genel amacı açık bir şekilde ortaya konmalıdır. Örgütleme sürecinde alt kademeler oluşturulurken ve astlar bu kademelerde çalışmak üzere görevlendirilirken örgütün genel amacının farkında olmaları sağlanmalıdır. Örgütsel yapı, bir amaçlar hiyerarşisi şeklinde düşünülebilir. Bu hiyerarşik düzen içinde, üst düzey stratejik amaçlarla, daha alt seviyelerdeki taktiksel amaçların uyumlu olmasına dikkat edilmelidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Bir üstün etkili olarak yönetebileceği ast sayısı olarak tanımlanan örgütleme ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Hiyerarşi İlkesi

Komuta Birliği İlkesi

İş Bölümü ve Uzmanlaşma İlkesi

Yönetim Alanı İlkesi

Görevlerin Tanımlanması İlkesi

Açıklama:

Yönetim alanı bir üstün etkili olarak yönetebileceği ast sayısı olarak tanımlanmaktadır. Bazı yazarlar tarafından kavramın denetim alanı olarak da kullanıldığı görülmektedir. Geleneksel anlamda yönetim alanının yedi asttan oluşması önerilmektedir. Fakat günümüzde, birçok yalın örgütün yönetim alanı 30-40 civarında asttan oluşmaktadır. Yönetim alanının genişliği, örgütten örgüte önemli farklılıklar gösterebilmektedir. Yapılan iş, yakın denetim gerektiriyorsa yönetim alanı daralacak, tersi durumda ise yönetim alanı genişleyecektir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Bireysel veya toplumsal bir gereksinimi karşılamak üzere yapılması gereken bir işin belli başlı parçalara ayrılarak ayrı birimler veya bireyler tarafından yapılması sürecini en iyi tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Uzmanlaşma

Hiyerarşi

İşbölümü

Kademeleştirme

Yetki alanı

Açıklama:

Geçmişten günümüze, insanları başarıya götüren etkenlerin başında, yapılması planlanan işlerin belli parçalara bölünmesi ve her parçanın o işi yapma konusunda uzman olan, deneyim sahibi bireyler tarafından yapılmasının sağlanması gelmektedir. Bir başka deyişle iş bölümü ve uzmanlaşma, insanların bir işin yapılması konusundaki üstün performanslarının altında yatan en önemli etkendir. Bu süreçte işin belli parçalara bölünmesi işbölümü kavramını tanımlamaktadır. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

I. Örgütün meydana gelmesi için en az bir birey olması gerekir.
II. Örgütler sınırları belli olmayan yapılardır.
III. Örgütü oluşturan bireylerin ortak bir amaçları vardır.
IV. Örgütü oluşturan bireyler işbirlikçi bir şekilde çalışırlar.
Yukarıda örgüt ile ilgili verilen özelliklerden hangileri doğrudur?

I ve II

I ve III

II ve III

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Örgüt, iki veya daha fazla bireyden oluşan, bu bireylerin ortak bir amaç etrafında iş birlikçi bir şekilde çalıştıkları, sınırları ve yapısı belli, bir bütün olarak tanımlanmaktadır. Buna göre en az iki bireyden oluşması gerekmesi ve sınırlarının belli olması bağlamında I ve II numaralı öncüller yanlış bilgi içermektedir. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi örgütleme süreci içerisinde yer alan etkinliklerden biri değildir?

Yapılan işlerin önceden belirlenen standartlara uygun olup olmadığının belirlenmesi

Örgütsel amaçların gerçekleştirilmesi için yapılacak işlerin belirlenmesi

Yapılması gereken işleri kimlerin veya hangi birimlerin yapacağının belirlenmesi

İşlerin yapılmasını kolaylaştıracak uyumlu bir çalışma ortamı oluşturulması

İşlerin yapılabilmesi için gerekli olan kaynakların örgüt bünyesine uygun yayılımının sağlanması

Açıklama:

Örgütleme kâr, devamlılık ve sosyal fayda gibi örgütsel amaçlara ulaşılabilmesi için yapılması gereken işlerin ve bu işleri yapacak kişi ve/veya bölümlerin belirlendiği, işlerin yapılması adına uyumlu bir çalışma ortamının yaratıldığı ve söz konusu bu işlerin yapılabilmesi için gerekli olan maddi ve beşeri kaynakların örgüt bünyesine uygun yayılımının sağlandığı bir süreçler bütünüdür. Ancak A seçeneğinde verilen yapılan işlerin önceden belirlenen standartlara uygun olup olmadığının belirlenmesi etkinliği, denetim sürecinde gerçekleştirilen bir etkinliktir. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Memleketlerinden uzakta yaşayan insanların birbirleriyle birlikte olmak ve sosyal gereksinimlerini gidermek üzere oluşturdukları örgütler aşağıdaki örgüt türlerinden hangisi kapsamında yer alır?

Biçimsel örgütler

Formal örgütler

Biçimsel olmayan örgütler

Resmi örgütler

Dikey örgütler

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 11

Mal üretimine dayalı olarak hizmet veren bir örgütte üretim birim tasarladığı bir ürünün pazardaki karşılığını arttırmak üzere pazarlama uzmanlarını toplantılarına dahil etmekte ve onların görüşlerine başvurmaktadır. Bu örnekte kullanılan yetki türü aşağıdakilerden hangisidir?

Kurmay yetki

Komuta yetkisi

Fonksiyonel yetki

Hiyerarşik yetki

Yönetsel yetki

Açıklama:

Örgüt içinde yer alan bireylerin, kendi uzmanlık alanlarına giren konularda danışmanlık hizmeti vermeleri, kurmay yetki kullanımı olarak tanımlamaktadır. Örnekte de örgüt içerisinde pazarlama alanındaki uzmanlara danışılması durumu söz konusudur. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Bir şirketin AR-GE biriminden bu yılın sonuna kadar pazara sürülmesi beklenen ve katma değer yaratacak yenilikçi bir ürün geliştirilmesi beklenmektedir. Ancak AR-GE birimine ayrılan kaynağın oldukça kısıtlı olduğu bu örgütte, AR-GE birimi yöneticilerinin kendi birimlerine personel ve kaynak sağlama konusunda herhangi bir yetkileri bulunmamaktadır. Bu örnekte yetki devri sürecinin hangi aşaması gözden kaçırılmaktadır?

Yetki alanının dar olması

Bir astın yalnızca bir üstten emir alması

Astlara bir görev verilmiş olması

Görevin, astın uzmanlığına dayalı olması

Yetki ve sorumluluğun denk olması

Açıklama:

Örgütlerde yetki, üç aşamalı bir süreç sonucunda astlara devredilmektedir: 1) Astlara bir işin yapılması için gerekli olan görevlerin verilmesi, 2) Verilen bu görevi yerine getirmeleri için astların gerekli olan yetkiyle donatılması ve 3) Astlara yapmaları gereken göreve ilişkin sorumluluğun yüklenmesiyle yetki devri süreci sona ermektedir. Yetki devri sürecinde astlara verilen yetki ve sorumluluk denk tutulmalıdır. Bu örnekte eksik olan öğe yetki ve sorumluluk denkliğidir. Çünkü AR-GE birimine verilen sorumluluğu yerine getirebilecek yetki aktarılmamıştır. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 13

I. Yapılacak iş
II. Kullanılacak yetki
III. Bireysel yeterlikler
IV. İşe ilişkin sorumluluk
V. Kararlara katılım hakkı
Yukarıda verilenlerden hangileri mevki kavramı içerisinde yer alan öğelerdendir?

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

II, IV ve V

III, IV ve V

Açıklama:

Mevki veya kadro; iş, yetki, sorumluluk ve verilecek ücretin birleşimi olarak tanımlanmaktadır. Mevki, yapılacak işi, kullanılacak yetkiyi, işe ilişkin sorumluluğu ve ücreti bütünleştiren bir kavramdır. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

I. Yapılması gereken işlerin karmaşık ve değişken olması
II. Tüm astların tek bir merkezde toplanmış olması
III. İş yapma prosedürlerinin esnek olması
IV. Astların yeteneklerinin oldukça gelişmiş olması
Yukarıda verilen durumlardan hangileri yönetim alanının dar olmasını gerektiren durumlar arasında yer almaktadır?

I ve II

I ve III

II ve III

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Yönetim alanının geniş olmasına neden olan, bir başka deyişle yakın denetim gerektirmeyen durumlardan bazıları şöyledir:

Yapılması gereken işlerin durağan ve rutin olması,
Benzer süreçlerin sürekli tekrar etmesi,
Tüm astların tek bir merkezde toplanmış olması,
Astların eğitim düzeyinin yüksek ve yeteneklerinin oldukça gelişmiş olması,
İşi yapmak için gerekli olan prosedürlerin önceden hazırlanmış olması,
Yöneticilerin ihtiyaç duyacağı destek sistemlerinin ve personelinin hazır olması,
Yöneticilerin planlama ve koordinasyon gibi konulara daha az zaman ayırabilmeleri,
Geniş yönetim alanıyla uyum gösteren çalışanların tercih edilmiş olması.

Buna göre yapılması gereken işlerin karmaşık ve değişken olması ile iş yapma prosedürlerinin esnek olması, yakından bir denetim gerektiren ve yetki alanının dar olmasına neden olan durumlardandır. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Bir örgütteki insan kaynaklarının hem bağlı bulundukları işlevsel birim hem de değişkenlik gösterebilen projeler temelinde bölümlendirilmesi aşağıdaki bölümlendirme yaklaşımlarından hangisine işaret etmektedir?

Fonksiyonel bölümlendirme

Matriks bölümlendirme

Zaman temeline göre bölümlendirme

Ürün temelli bölümlendirme

Süreç temelli bölümlendirme

Açıklama:

Matriks örgüt yapısı, örgütsel kaynakların ve görevlerin, eş zamanlı olarak hem fonksiyonel hem de proje temelli olarak bölümlendirildiği yapı olarak tanımlanabilir. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

I. Bölümler arası farklılıklar azalmaktadır.
II. Örgüt içerisinde koordinasyon gereksinimi ortadan kalkmaktadır.
III. Örgüt yapısının daha esnek bir hal alması gerekmektedir.
IV. Biçimsel olmayan örgütsel yapılar ön plana çıkmaktadır.
Yukarıdakilerden hangileri çevresel belirsizliğin örgüt yapısı üzerindeki etkilerine ilişkin doğru bilgiler içermektedir?

I ve II

I ve III

II ve III

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Çevrenin hızla değiştiği durumlarda belirsizlik artmaktadır. Çevresel belirsizliğin artışı, karar verme süreçlerini oldukça zorlaştırmaktadır. Çevresel belirsizliğin örgüt yapısı üzerindeki etkileri şöyledir: Bölümler arası farklılıklar artmaktadır. Buna göre I numaralı öncülde verilen bilgi yanlıştır. Örgütün koordinasyon ihtiyacı artmaktadır. Buna göre II numaralı öncülde verilen bilgi yanlıştır. Örgüt yapısı çevresel değişimlere hızlı bir şekilde cevap verebilecek esneklikte olmalıdır. Bu durum matriks yapıları, proje ekiplerini ve biçimsel olmayan örgütsel ilişkileri ön plana çıkartmaktadır. Buna göre III ve IV numaralı öncüllerde yer alan bilgiler doğrudur. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

İki veya daha fazla bireyden oluşan, bu bireylerin ortak bir amaç etrafında iş birlikçi bir şekilde çalıştıkları, sınırları ve yapısı belli, bir bütün olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Örgütleme

Yöneltme

Örgüt

Yetki

Fonksiyonel örgüt

Açıklama:

Tamamlandı.
İki veya daha fazla bireyden oluşan, bu bireylerin ortak bir amaç etrafında iş birlikçi bir şekilde çalıştıkları, sınırları ve yapısı belli, bir bütün olarak ifade edilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Bireylerin başkalarıyla bir arada olma isteklerine dayanan sosyal bir güdüyle ortaya çıkan örgüt türü aşağıdakilerden hangisidir?

Birincil örgütler

İkincil örgütler

Üçüncül örgütler

Biçimsel örgütler

Biçimsel olmayan örgütler

Açıklama:

Tamamlandı.
Biçimsel olmayan örgütler, bireylerin başkalarıyla bir arada olma isteklerine dayanan sosyal bir güdüyle ortaya çıkmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 19

İnsan kaynakları yöneticisi, halkla ilişkiler uzmanının performansını değerlerken kullandığı yetki türü aşağıdakilerden hangisidir?

Komuta yetki

Kurmay yetki

Fonksiyonel yetki

Merkezi yetki

Hiyerarşik yetki

Açıklama:

Tamamlandı.
İnsan kaynakları yöneticisi, halkla ilişkiler uzmanının performansını değerlerken fonksiyonel yetkisini kullanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi bir üstün etkili olarak yönetebileceği ast sayısı olarak tanımlanmaktadır?

Komuta birliği

Yönetim alanı

Hiyerarşi

Görevlerin tanımlanması

Ayrıklık

Açıklama:

Tamamlandı.
Yönetim alanı bir üstün etkili olarak yönetebileceği ast sayısı olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 21

"Bir işletmede amaçlar çerçevesinde yapılacak işler belirlenmiş ve faaliyetler belirli kümelere ayrılmıştır. Bölümlere yüklenen bu faaliyetlerde görev ve sorumluluklar açık bir şekilde belirtilmiş, kimin neyi ve hangi yetkiyle yapacağının sınırları çizilmiştir."
Yukarıda ifade edilenler, hangi örgütleme ilkesine işaret etmektedir?

Amaç birliği ilkesi

Ayrıklık ilkesi

Yönetim alanı ilkesi

Görevlerin tanımlanması ilkesi

İş bölümü ve uzmanlaşma ilkesi

Açıklama:

Tamamlandı.
Soru kökünde ifade edilenler, görevlerin tanımlanması ilkesine vurgu yapmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi bölümlendirme sonucu yapının etkili ve verimli olabilmesi için dikkat edilmesi gereken ilkelerden değildir?

Faaliyetlerin benzerliği

Uzmanlaşmadan yararlanma

Ürünlerin çeşitlendirilmesi

Denetimi kolaylaştırma

Harcamaların azaltılması

Açıklama:

Tamamlandı.
Bölümlendirme süreci neticesinde ortaya çıkan yapının etkili ve verimli olabilmesi için bazı ilkelerin göz önüne alınması gerekmektedir. Bunlar;

Faaliyetlerin benzerliği
Uzmanlaşmadan yararlanma:
Denetimi kolaylaştırma
İşe gereken önemi verme zorunluluğu
İşletmedeki koşulları dikkate alma zorunluluğu
Harcamaların azaltılması

Doğru Cevap: C

Soru 23

Kaynaklar verimli bir şekilde kullanılabilir
Çevresel değişimlere hızlı cevap verilebilir
İşlevler arası uyumun sağlanmasına destek olur

Yukarıda roma rakamı ile verilenler, hangi bölümlendirme yaklaşımlarının üstünlüklerindendir?

Fonksiyonel

Çıktı ve süreç temelli

Matriks

Ekip

Şebeke

Açıklama:

Tamamlandı.
Roma rakamı ile belirtilen ifadeler matriks bölümlendirmenin üstün yönlerindendir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıda roma rakamı ile verilenler, hangi bölümlendirme yaklaşımlarının zayıflıklarındandır?

Denetim zordur
Yönetsel sorunlar örgütü çıkmaza sokabilir
Çalışanların örgütsel bağlılıkları zayıftır

Fonksiyonel

Çıktı ve süreç temelli

Matriks

Ekip

Şebeke

Açıklama:

Tamamlandı.
Roma rakamı ile belirtilen ifadeler şebeke bölümlendirmenin zayıf yönlerindendir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Günümüzde satış ve üretim açısından değerlendirilerek tercih edilen bölümlendirme aşağıdakilerden hangisidir?

Ürün temeline göre bölümlendirme

Bölge temeline göre bölümlendirme

Müşteri temeline göre bölümlendirme

Zaman temeline göre bölümlendirme

Sayı temeline göre bölümlendirme

Açıklama:

Tamamlandı.
Bölge temeline göre bölümlendirme günümüzde, iki açıdan değerlendirilerek tercih edilmektedir. Bunlardan birisi satış, diğeri üretimdir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Roma rakamı ile verilenlerden hangileri örgüt yapısını etkileyen faktörlerdendir?

Strateji
Ekip
Çevre
Sermaye
Teknoloji

I ve II

I ve III

I-III-V

II-III-IV

Açıklama:

Tamamlandı.
Örgütsel yapıya ilişkin tercihler strateji, çevre ve teknoloji olmak üzere, üç temel değişkene bağlı olarak farklılaşmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Belli sınırlar çerçevesinde, ortak bir amaç etrafında toplanmış, iki veya daha fazla bireyden oluşan yapıya ne ad verilir?

Örgüt

Hiyerarşi

Komuta zinciri

Klik

İşletme

Açıklama:

Örgüt, belli sınırlar çerçevesinde, ortak bir amaç etrafında toplanmış, iki veya daha fazla bireyden oluşan yapısal bir bütündür.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Kâr, devamlılık ve sosyal fayda gibi örgütsel amaçlara ulaşılabilmesi için yapılması gereken işlerin ve bu işleri yapacak kişi ve/veya bölümlerin belirlendiği, işlerin yapılması adına uyumlu bir çalışma ortamının yaratıldığı ve gerekli olan maddi ve beşeri kaynakların örgüt bünyesine uygun yayılımının sağlandığı sürece ne denir?

Koordine etme

Örgütleme

Planlama

Yöneltme

Denetleme

Açıklama:

Örgütleme, kâr, devamlılık ve sosyal fayda gibi örgütsel amaçlara ulaşılabilmesi için yapılması gereken işlerin ve bu işleri yapacak kişi ve/veya bölümlerin belirlendiği, işlerin yapılması adına uyumlu bir çalışma ortamının yaratıldığı ve gerekli olan maddi ve beşeri kaynakların örgüt bünyesine uygun yayılımının sağlandığı süreçler bütünüdür.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Hangisi önceden belirlenmiş kurallara göre oluşan ve belli kurallar çerçevesinde faaliyetlerini sürdüren örgüt türüdür?

Biçimsel olmayan örgüt

İkincil örgüt

Biçimsel örgüt

İkincil örgüt

Üçüncül örgüt

Açıklama:

Biçimsel örgütler, ortak özellikleri daha fazla olan bireylerden oluşmaktadır. Biçimsel örgütler, önceden belirlenmiş kurallara göre oluşmakta ve belli kurallar çerçevesinde faaliyetlerini sürdürmektedirler. Bu tür örgütlerin, belli bir hiyerarşileri, görev dağılımları ve işleyiş süreçleri vardır. Biçimsel örgütlerin faaliyetlerinde genellikle süreklilik göstermeleri beklenmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Örgüt içinde yer alan bireylerin, kendi uzmanlık alanlarına giren konularda danışmanlık hizmeti vermeleri hangi yetki türüdür?

Komuta yetki

Fonksiyonel yetki

Yetki devri

Kurmay yetki

Sorumluluk

Açıklama:

Örgüt içinde yer alan bireylerin, kendi uzmanlık alanlarına giren konularda danışmanlık hizmeti vermeleri, kurmay yetki kullanımı olarak düşünülebilir. Kurmay yetkinin kaynağı belli bir alanda sahip olunan uzmanlıktır.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Yönetim yazınında, yöneticilerin sahip oldukları yetkileri belli koşullar altında, astlarına aktarmalarına ne denir?

Sorumluluk

Komuta

Yetki

Kurmay yetki

Yetki devri

Açıklama:

Yöneticiler sahip oldukları yetkileri belli koşullar altında, astlarına devretmektedirler. Yetki devri örgüt yapısında hiyerarşik kademelerin ortaya çıkması ve yetki ilişkilerinin belirlenmesinde oldukça önemlidir. Yetki devri olmadan, örgütsel yapının oluşması ve örgütsel işleyişin başlaması söz konusu olmamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Örgütlerde yetkinin ve sorumluluğun, üst yönetim düzeylerinden alt yönetim düzeylerine doğru kesintisiz bir şekilde aktarılması hangi ilke ile açıklanmaktadır?

Hiyerarşi

Amaç birliği

Komuta birliği

Uzmanlaşma ilkesi

Ayrıklık ilkesi

Açıklama:

Hiyerarşi ilkesine göre, örgütlerde yetki ve sorumluluk, üst yönetim düzeylerinden alt yönetim düzeylerine doğru kesintisiz bir şekilde aktarılmaktadır. Örgüt içindeki yetki ilişkileri açık ve net bir şekilde belirlenmelidir. Her birimin veya bireyin sahip olduğu yetki ve türü, tüm örgüt tarafından bilinmeli ve hiyerarşik düzen, bu yetki ilişkileri çerçevesinde yürütülmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Hangisi örgütsel amaçlar belirlenirken bu amaçlara en az maliyetle ve en verimli şekilde erişimin sağlanması göz önünde bulundurulmasını ifade eder?

Amaç birliği ilkesi

Verimlilik ilkesi

Yönetim alanı ilkesi

Görevlerin tanımlanması ilkesi

Ayrıklık ilkesi

Açıklama:

Verimlilik ilkesine göre, örgütsel amaçlar belirlenirken bu amaçlara en az maliyetle ve en verimli şekilde erişimin sağlanması göz önünde bulundurulmalıdır. Örgütün gelişme evresinin farklı zamanlarında örgütsel öncelikler değişebilir. Bazı çevresel gelişmeler, örgütün verimlilik yerine, daha etkili olmasını gerekli kılabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Bölümlendirme ilkelerinden hangisi benzer faaliyetler aynı bölümün sorumluluğuna verilirken iş gücünün en uygun düzeyde uzmanlaşması göz önünde bulundurulmayı açıklamaktadır?

İşletmedeki Koşulları Dikkate Alma Zorunluluğu

İşe Gereken Önemi Verme Zorunluluğu

İşletmedeki Koşulları Dikkate Alma Zorunluluğu

Uzmanlaşmadan Yararlanma

Harcamaların Azaltılması

Açıklama:

Uzmanlaşmadan yararlanma ilkesi, benzer faaliyetler aynı bölümün sorumluluğuna verilirken iş gücünün en uygun düzeyde uzmanlaşması göz önünde bulundurulma durumunu açıklamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Her ürün grubunun kendi kendine yetebilen birimlerin sorumluluğu altına girmesi hangi bölümlendirme türüdür?

Müşteri Temeline Göre

Ürün temeline göre

Bölge temeline göre

Makine temeline göre

Süreç temeline göre

Açıklama:

Ürün temeline göre bölümlendirme yaklaşımında, örgütsel bölümlendirme süreci çıktılar üzerine odaklanılarak gerçekleştirilmektedir. Bu tür bölümlendirme de her ürün grubunun kendi kendine yetebilen birimlerin sorumluluğu altına girmesi söz konusudur. Belli bir mal veya hizmeti ortaya koymak için gerekli olan tüm işlevler, ürün temelli olarak örgütlenmiş bölümlerin yapısı altında bütünleştirilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

İşletme yapısını etkileyen faktörler düşünüldüğünde hangisi örgütlerin girdi-çıktı ilişkisi içinde olduklarını ve uyum ile faaliyetlerini devam ettirebileceklerini savunur?

Teknoloji

Girişim

Strateji

Çevre

Kültürel yapı

Açıklama:

Çevre, örgütlerin girdi-çıktı ilişkisi içinde bulundukları ortamdır. Bu nedenle tüm örgütler çevreyle uyum içinde faaliyetlerini sürdürmek durumundadırlar. Çevrenin hızla
değiştiği durumlarda belirsizlik artmaktadır. Çevresel belirsizliğin artışı, karar verme süreçlerini oldukça zorlaştırmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Bir fabrikada müdür olarak görev yapan Ahmet Bey, fabrikanın genişleme hedefine uygun olarak yeni bir üretim birimi kurulmasına karar vermiş, bu birimde gerçekleşecek üretim faaliyetlerini belirledikten sonra bu işlere uygun kişileri işe almış ve birimin üretim için gereksinim duyduğu ham madde ile makine-teçhizat gibi kaynakları temin etmiştir.
Buna göre aşağıda verilen yönetim fonksiyonlarından hangisi Ahmet Bey'in yapmış olduğu işleri kapsamaktadır?

Planlama

Değerlendirme

Yöneltme

Yürütme

Örgütleme

Açıklama:

Örgütleme kâr, devamlılık ve sosyal fayda gibi örgütsel amaçlara ulaşılabilmesi için yapılması gereken işlerin ve bu işleri yapacak kişi ve/veya bölümlerin belirlendiği, işlerin yapılması adına uyumlu bir çalışma ortamının yaratıldığı ve söz konusu bu işlerin yapılabilmesi için gerekli olan maddi ve beşeri kaynakların örgüt bünyesine uygun yayılımının sağlandığı bir süreçler bütünüdür. Örnek olayda Ahmet Bey'in yaptığı belirtilen işler yönetimin örgütleme fonksiyonunu özetlemektedir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Çağdaş Yapısal Örgüt Teorisi'ne göre üretim kalitesi ve miktarını arttıran temel bileşenler aşağıdakilerden hangileridir?

Uzmanlaşma ve işbölümü

Bireyslleşme ve hiyerarşi

Mekanik örgüt ve teknik süreçler

Kontrol ve gözetim

Standartlaşma ve prosedürler

Açıklama:

Çağdaş Yapısal Örgüt Teorisi’nin temel varsayımları şöyledir

Örgütler, daha önceden belirlenmiş amaçlara ulaşmaya çalışan rasyonel kurumlardır.
Her örgüt, amaçları, çevresel koşulları, çıktı özellikleri ve teknolojisi itibariyle kendisine en çok uyan örgütsel yapıyı bulabilmek için çabalamaktadır.
Uzmanlaşma ve iş bölümü, üretim kalitesini ve miktarını artırmaktadır.
Örgütsel bağlamda yaşanan birçok sorunun nedeni, örgüt yapısıdır ve bu sorunlar, örgüt yapısında yapılacak değişikliklerle çözümlenebilir.

Bu bilgilere göre doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

I. Anadolu Üniversitesi
II. Anne Çocuk Eğitim Vakfı
III. Yunus Emre Devlet Hastanesi
IV. Vakıf okulları
Yukarıdakilerden hangileri birincil biçimsel örgütler kapsamında yer almaktadır?

I ve II

I ve III

II ve III

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Biçimsel örgütler sosyologlar tarafından üç alt başlık altında incelenmektedir:
• Birincil Örgütler: Kamu kuruluşları,
• İkincil Örgütler: Kâr, kazanç ve büyüme amaçlı özel sektör örgütleri,
• Üçüncül Örgütler: Sivil toplum örgütleri.
Soru kökünde yer alan Anadolu Üniversitesi ve Yunus Emre Devlet Hastanesi birer kamu kuruluşu olduğundan birincil örgütler kapsamında yer almaktadır. AÇEV, bir sivil toplum örgütü oldupu için üçüncül örgütler kapsamında, vakıf okulları ise kar amacı güden girişimler olduğu için ikincil örgütler kapsamında yer almaktadır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Okul müdürü İhsan Bey'in, okul müdür yardımcı Mehmet Bey'den daha fazla yetkiye sahip olması yetki kavramının hangi özelliği ile daha ilişkilidir?

Yetki, bireylerin örgüt içindeki konumlarından kaynaklanan bir haktır.

Yetki, beraberinde aynı miktarda sorumluluk getirmektedir.

Yetki, bireysel özelliklerle kazanılan özel bir hak değildir.

Yetki, astlar tarafından kabul edilmelidir.

Yetki, örgütsel hiyerarşi bağlamında yukarıdan aşağıya doğru bir yayılım göstermektedir.

Açıklama:

Yetki, örgütsel hiyerarşi bağlamında yukarıdan aşağıya doğru bir yayılım göstermektedir. Örgütsel hiyerarşi içinde daha üst seviyelerde yer alan bireyler, alt seviyelerde yer alan bireylere göre daha fazla yetki sahibidirler. Soru kökünde verilen durum müdürün hiyerarşik olarak müdür yardımcısından üst bir konumda olması nedeniyle yetkisinin ondan fazla olması durumunu ifade etmektedir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Bir fabrikada makine mühendisi olarak görev yapan Akif Bey'in fabrikanın bütün birimlerindeki işçilere uzmanlık alanıyla ilgili emir verme yetkisine sahip olması aşağıda verilen yetki türlerinden hangisini örneklendirmektedir?

Kurmay yetki

Komuta yetkisi

Fonksiyonel yetki

Dikey yetki

Meşru yetki

Açıklama:

Uzmanlaşma ve iş bölümü sonucunda örgütsel yapıda belli alanlarda uzmanlaşmış bireylerden oluşan bölümler oluşmaktadır. Bu tür fonksiyonel (işlevsel) bölümlerde görev yapan bireyler, kendilerine komuta yetkisi ile bağlı olmayan diğer bireyler üzerinde uzmanlık konularıyla ilgili olarak emir verme yetkisine sahip olabilmektedir. Akif Bey'in komuta yetkisine sahip olmadığı olmadığı işçilere uzmanlığından dolayı emir verebilmesi fonksiyonel yetkiyi örneklendirmektedir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

I. Yapılması gereken işlerin karmaşık olması
II. Tüm astların tek bir merkezde toplanmış olması
III. Astların eğitim düzeyinin düşük olması
IV. Yöneticilerin ihtiyaç duyacağı destek sistemlerinin hazır olması
V. İş yapmak için gerekli olan prosedürlerin belirsiz olması
Yukarıda verilenlerden hangileri yönetim alanının dar olmasına neden olan durumlar arasında yer almaktadır?

I, II ve III

I, III ve IV

I, III ve V

II, III ve IV

III, IV ve V

Açıklama:

Yönetim alanının geniş olmasına neden olan, bir başka deyişle yakın denetim gerektirmeyen durumlar şöyledir:
• Yapılması gereken işlerin durağan ve rutin olması,
• Benzer süreçlerin sürekli tekrar etmesi,
• Tüm astların tek bir merkezde toplanmış olması,
• Astların eğitim düzeyinin yüksek ve yeteneklerinin oldukça gelişmiş olması,
• İşi yapmak için gerekli olan prosedürlerin önceden hazırlanmış olması,
• Yöneticilerin ihtiyaç duyacağı destek sistemlerinin ve personelinin hazır olması,
• Yöneticilerin planlama ve koordinasyon gibi konulara daha az zaman ayırabilmeleri,
• Geniş yönetim alanıyla uyum gösteren çalışanların tercih edilmiş olması.
Buna göre I, III ve V numaralı öncüllerde verilen durumlarda yönetim alanının dar olması gerekirsen diğer durumlarda geniş olabilmektedir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Bir okulda öğretmen olarak görev yapan Aydın Bey, sınıf içerisinde öğrencilerin istenmeyen davranışları veya başarı durumları gibi konularda yaşadığı her sorunu okul yönetimine iletmekte ve bu sorunların onlar tarafından çözülmesini istemektedir.
Yukarıda verilen örnekte Aydın Bey'in davranışı aşağıda verilen örgütleme ilkelerinden hangisinin ihlal edildiğini göstermektedir?

Görevlerin tanımlanması ilkesi

Ayrıklık ilkesi

Yönetim alanı ilkesi

Amaç birliği ilkesi

Komuta birliği ilkesi

Açıklama:

Örgüt bünyesinde gerçekleştirilen birçok faaliyet, sık sık tekrarlanmaktadır. İşte bu tür faaliyetlere ilişkin kararlar, alt kademelerde alınmalıdır. Ast, kendi yetkisi dahilindeki sorunları üste taşımamalı ve kendi kendine bu sorunları çözüme götüren kararları alabilmelidir. Bu durum örgütleme ilkelerinden ayrıklık ilkesini ifade etmektedir. Soru kökünde verilen örnekte Aydın Bey, kendi yetki ve sorumluluk alanında sorunlar için okul yönetiminin zamanını alarak bu ilkeye aykırı hareket etmektedir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Bir üst düzey yöneticiye bağlı olan üretim, pazarlama, muhasebe, insan kaynakları ve AR-GE birimlerinden oluşan bir işletme aşağıda verilen yaklaşımlardan hangisi ile bölümlendirilmiştir?

Fonksiyonel bölümlendirme

Çıktı temelli bölümlendirme

Matriks bölümlendirme

Şebeke tipi bölümlendirme

Ekip temelli bölümlendirme

Açıklama:

Fonksiyonlara (işlevlerine) göre bölümlendirilmiş bir örgütte, aynı veya yakın alanlarda uzman, benzer düzeyde iş deneyimine sahip veya örgüt içinde benzer kaynakları ortak olarak kullanan bireylerin belli bir işlevin çatısı altında bir araya getirilmesi söz konusu olmaktadır. Örneğin, işletmede pazarlama işleviyle ilgili alanlarda faaliyet gösteren bireylerin pazarlama bölümü içinde faaliyet göstermeye başlaması bu tür bir yapılanmadır. Soru kökünde verilen örnek işletme de bu şekilde bölümlendirilmiştir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Bir araba fabrikasının montaj işine yoğunlaşması ve arabanın parçalarını bu alanda uzmanlaşmış başka işletmelerden temin etmesi durumunda ortaya çıkan örgüt yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

Matriks yapı

Makine örgüt yapısı

Şebeke örgüt yapısı

Bürokratik örgüt yapısı

Yığışım örgüt yapısı

Açıklama:

Şebeke veya ağ tipi örgüt yapısı da son yıllarda popülerleşmiş bölümlendirme uygulamaları arasındadır. Örgütlerin kendi yaptıkları temel işe yoğunlaşmaları ve temel işleri dışındaki diğer işleri, bu konuda uzman başka örgütlerden temin etme yoluna girmeleri, örgütlerin ister istemez, belli şebekelerin parçaları olmasını gerekli kılmıştır. Şebeke örgüt yapısında, bir işin yapılması için gerekli olan kaynakların elde edilmesi ve işlenmesi tek bir örgütün bünyesinde gerçekleştirilmemektedir. Soru kökünde verilen örgüt yapısı şebeke yapıyı örneklendirmektedir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

I. Strateji
II. Bölümlendirme
III. Çevre
IV. Motivasyon
V. Teknoloji
Yukarıda verilenlerden hangileri örgüt yapısına ilişkin tercihleri etkileyen temel değişkenlerdir?

I, II ve III

I, III ve V

II, III ve IV

II, IV ve V

III, IV ve V

Açıklama:

Örgütsel yapıya ilişkin tercihler strateji, çevre ve teknoloji olmak üzere, üç temel değişkene bağlı olarak farklılaşmaktadır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Kaynağı, belli bir alanda sahip olunan uzmanlık olan yetki türü aşağıdakilerden hangisidir?

Kurmay yetki

Komuta yetkisi

Fonksiyonel yetki

Basit yetki

Karmaşık yetki

Açıklama:

Yetki türleri fonksiyonel, kurmay ve komuta olarak üçe ayrılmaktadır. Soruda geçen uzmanlıkla ilgili ifadeler ise kurmay yetkiyi açıklamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi örgütleme sürecinin ilk aşamasını oluşturmaktadır?

Ortaya konan her türlü görev, iş ve iş grubuna ilişkin tanımların yapılması

Amacı gerçekleştirmek için yapılması gereken iş, görev ve faaliyetlerin belirlenmesi

Yapılacak işlerin örgütsel seviyeler itibariyle gruplandırılması ve her seviyeye ilişkin mevkilerin oluşturulması

Görevlerin anlamlı bir şekilde gruplandırılması ve birbirleriyle ilişkilendirilmesi neticesinde işlerin oluşturulması

İşlerin belli ölçütlere göre bir araya getirilmesiyle iş gruplarının ve yapılması gereken faaliyetlerin tanımlanması

Açıklama:

Örgütleme sürecinde öncelikle işletme amaçlarına yönelik yapılacak işlerin belirlenmesi gerekmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi örgütlemenin ilkelerinden biri değildir?

Amaç birliği ilkesi

Yönetim alanı ilkesi

Denetim alanı ilkesi

Verimlilik ilkesi

Komuta birliği ilkesi

Açıklama:

Örgütleme işlevinin doğru yürütülebilmesi için denetleme alanı adlı bir ilke bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi bölümlendirmenin ilkelerinden biri değildir?

Faaliyetlerin benzerliği

Uzmanlaşmadan yararlanma

Denetimi kolaylaştırma

Harcamalardan kaçınmama

İşletmedeki koşulları dikkate alma zorunluluğu

Açıklama:

Bölümlendirmede harcamalardan kaçınmama değil harcamaları minimize etmeyi amaçlayan bir ilke benimsenmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi bölümlendirme yaklaşımlarından biri değildir?

Fonksiyonel

Matriks

Şebeke

Çıktı ve süreç temelli

Maliyet temelli

Açıklama:

Maliyet temelli yaklaşım, işletmelerde bölümlendirme değil fiyatlandırma ile ilgili bir yaklaşımdır.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi işlevlere göre bölümlendirilmiş bir örgütün birimi olamaz?

Beyaz eşya

Pazarlama

Finans ve muhasebe

İnsan kaynakları

Ar-Ge

Açıklama:

Beyaz eşya bir ürün çeşididir. Bu nedenle işlevlere göre bölümlendirmeye birim olabilecek bir niteliği yoktur.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi matriks örgüt yapısında proje yöneticisinin sorumluluk alanında değildir?

Hangi işler yapılmalı

Bu işler kimler tarafından yapılmalı

Bu işler neden yapılmalı

Bu işler hangi kalitede yapılmalı

Bu işler ne zaman yapılmalı

Açıklama:

Yapılacak işlerin kimler tarafından yapılacağı proje yöneticisi değil fonksiyonel yöneticilerin sorumluluğundadır.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Bölümler arasında iletişimin zayıflayabildiği, karar verme süreçlerinin yavaşlayabildiği bölümlendirme yaklaşımı hangisidir?

Matriks bölümleme

Ekip bölümleme

Fonksiyonel bölümleme

Şebeke bölümleme

Çıktı ve süreç temelli bölümleme

Açıklama:

Soruda geçen zaafiyetler fonksiyonel bölümleme yapılmış işletmelerde meydana gelebilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Örgütlerde birim ve bireyleri birbirine bağlama ve kimin kime karşı sorumlu olduğunu net bir şekilde ortaya koyma açısından önemli olan örgütleme ilkesi hangisidir?

Görevlerin tanımlanması ilkesi

Yönetim alanı ilkesi

Hiyerarşi ilkesi

Komuta birliği ilkesi

İş bölümü ve uzmanlaşma ilkesi

Açıklama:

Soruda geçen ifadeler komuta birliği ilkesini açıklamaktadır. Örneğin; satış uzmanının satış müdürüne, satış müdürünün pazarlama müdürüne, pazarlama müdürünün genel müdüre karşı sorumlu olması vb.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi çıktı ve süreç temelli bölümlendirme biçimlerinden biri değildir?

Ürün temeline göre bölümlendirme

Bölge temeline göre bölümlendirme

Müşteri temeline göre bölümlendirme

Zaman temeline göre bölümlendirme

Personel temeline göre bölümlendirme

Açıklama:

İşletmelerde personel temelli bir bölümlendirmeye rastlanmamaktadır. Personelin nitelik ve niceliğine göre bir örgüt yapısı kurmak yerine örgüt yapısına uygun personelle çalışmak tercih edilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 57

------- belli sınırlar çerçevesinde, ortak bir amaç etrafında toplanmış, iki veya daha fazla bireyden oluşan yapısal bir bütündür.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Örgüt

Topluluk

Grup

Toplum

Takım

Açıklama:

Geçmişten günümüze, insanları başarıya götüren etkenlerin başında, yapılması planlanan işlerin belli parçalara bölünmesi ve her parçanın o işi yapma konusunda uzman olan, deneyim sahibi bireyler tarafından yapılmasının sağlanması gelmektedir. Bir başka deyişle iş bölümü ve uzmanlaşma, insanların bir işin yapılması konusundaki üstün performanslarının altında yatan en önemli etkendir. İki veya daha fazla bireyin, ortak bir amaca erişmek için çabalarken aralarında oluşturdukları bağlar örgüt kavramının, en basit hâli olarak nitelendirilebilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi Çağdaş Yapısal Örgüt Teorisi’nin temel varsayımları arasında yer almaz?

Her örgüt, amaçları, çevresel koşulları, çıktı özellikleri ve teknolojisi itibariyle kendisine en çok uyan örgütsel yapıyı bulabilmek için çabalamaktadır.

Örgütler, daha önceden belirlenmiş amaçlara ulaşmaya çalışan rasyonel kurumlardır.

Örgütlerde uzmanlaşma, üretim kalitesini ve miktarını artırmaktadır.

Örgütlerde iş bölümü üretim kalitesini ve miktarını azaltmaktadır.

Örgütsel bağlamda yaşanan birçok sorunun nedeni, örgüt yapısıdır ve bu sorunlar, örgüt yapısında yapılacak değişikliklerle çözümlenebilir.

Açıklama:

Çağdaş Yapısal Örgüt Teorisi’nin temel varsayımları şöyledir:
• Örgütler, daha önceden belirlenmiş amaçlara ulaşmaya çalışan rasyonel kurumlardır.
• Her örgüt, amaçları, çevresel koşulları, çıktı özellikleri ve teknolojisi itibariyle kendisine en çok uyan örgütsel yapıyı bulabilmek için çabalamaktadır.
• Uzmanlaşma ve iş bölümü, üretim kalitesini ve miktarını artırmaktadır.
• Örgütsel bağlamda yaşanan birçok sorunun nedeni, örgüt yapısıdır ve bu sorunlar, örgüt yapısında yapılacak değişikliklerle çözümlenebilir.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Kamu kuruluşları biçimsel örgütler kapsamında düşünüldüğünde hangi tür örgüt kapsamında değerlendirilir?

Birincil Örgütler

İkincil Örgütler

Üçüncül Örgütler

Kâr amaçlı örgütler

Sivil toplum örgütleri

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi yetki devrinin örgütsel açıdan sağladığı yararlar arasında yer almaz?

Yöneticiler yetkilerinin bir bölümünü astlarına devrederek aşırı iş yükünden kurtulmaktadır.

Yönetime ilişkin fonksiyonlar gevşetilerek örgüt içi sorumluluklar azalmaktadır.

Astlar verilen görevleri yerine getirerek kendilerini gelecekteki daha üst düzey görevlere yönelik geliştirmektedir.

Yetki devredilen astların öz güvenleri artmakta ve sorun çözme kapasiteleri gelişmektedir.

Yetki devri örgütsel sorunların bu sorunları bizzat yaşayanlar tarafından çözümlenmesine imkân sağlamaktadır

Açıklama:

Yetki devrinin örgütsel açıdan sağladığı bazı yararlar aşağıda sıralanmaktadır:
• Yöneticiler yetkilerinin bir bölümünü astlarına devrederek aşırı iş yükünden kurtulmaktadır.
• Astlar verilen görevleri yerine getirerek kendilerini gelecekteki daha üst düzey görevlere yönelik geliştirmektedir.
• Yetki devredilen astların öz güvenleri artmakta ve sorun çözme kapasiteleri gelişmektedir.
• Yetki devri örgütsel sorunların bu sorunları bizzat yaşayanlar tarafından çözümlenmesine imkân sağlamaktadır.
Ancak örgüt içi fonksiyonların gevşetilmesi gibi bir durum söz konusu değildir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

I. Amacı gerçekleştirmek için yapılması gereken iş, görev ve faaliyetlerin belirlenmesi,
II. İş tanımları gözetilmeden görevlendirme yapılarak herkesin her işte tecrübe sahibi olması,
III. İşlerin belli ölçütlere göre bir araya getirilmesiyle iş gruplarının ve yapılması gereken faaliyetlerin tanımlanması,
IV. Yapılacak işlerin örgütsel seviyeler itibariyle gruplandırılması ve her seviyeye ilişkin mevkilerin oluşturulması
Yukarıdakilerden hangileri örgütleme sürecinin aşamaları arasında yer alır?

I ve III

II ve III

II ve IV

I, III ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Örgütleme sürecinin aşamalarını daha detaylı bir şekilde ele almak gerekirse süreç;
• Amacı gerçekleştirmek için yapılması gereken iş, görev ve faaliyetlerin belirlenmesi,
• Görevlerin anlamlı bir şekilde gruplandırılması ve birbirleriyle ilişkilendirilmesi neticesinde işlerin oluşturulması,
• İşlerin belli ölçütlere göre bir araya getirilmesiyle iş gruplarının ve yapılması gereken faaliyetlerin tanımlanması,
• Yapılacak işlerin örgütsel seviyeler itibariyle gruplandırılması ve her seviyeye ilişkin mevkilerin oluşturulması,
• Bu mevkiler arasında yakın ilişki ve benzerlik olanlarının bir araya getirilerek bölümlerin oluşturulması,
• Ortaya konan her türlü görev, iş ve iş grubuna ilişkin tanımların yapılması,
• Bu tanımların gereği olan işgörenlerin bulunup seçilmesi şeklinde özetlenebilir.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi bir örgütlenme ilkesi değildir?

Amaç Birliği İlkesi

Güçler Ayrılığı İlkesi

Verimlilik İlkesi

Yönetim Alanı İlkesi

Hiyerarşi İlkesi

Açıklama:

Örgütlenme ilkeleri şu şekildedir;

Ayrıklık İlkesi
Görevlerin Tanımlanması İlkesi
İşBölümü ve Uzmanlaşma İlkesi
Komuta Birliği İlkesi
Hiyerarşi İlkesi
Yönetim Alanı İlkesi
Verimlilik İlkesi
Amaç Birliği İlkesi Doğru Yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Yönetim alanı ilkesine göre; yapılan iş yakın denetim gerektiriyorsa yönetim alanı daralacak, tersi durumda ise yönetim alanı genişleyecektir.
Buna göre; aşağıdakilerden hangisi yönetim alanının geniş olmasına neden olan, bir başka deyişle yakın denetim gerektirmeyen durumlardan biridir?

Yapılması gereken işlerin dinamik ve değişken olması

İşe ilişkin süreçlerin sürekli farklılık göstermesi

Astların farklı merkezlerde toplanmış olması

Astların eğitim düzeyinin düşük ve yeteneklerinin gelişmeye açık olması

Yöneticilerin planlama ve koordinasyon gibi konulara daha az zaman ayırabilmeleri

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 64

Örgütlenmenin bölümlendirme süreci neticesinde ortaya çıkan yapının etkili ve verimli olabilmesi için bazı ilkelerin göz önüne alınması gerekmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu ilkelerden biri değildir?

Faaliyetlerin benzerliği

Uzmanlaşmadan yararlanma

İşe gereken önemi verme zorunluluğu

İşletme dışındaki koşulları dikkate alma

Harcamaların azaltılması

Açıklama:

Bu ilkeler şunlardır;
- Faaliyetlerin Benzerliği: Aynı amaca ulaşmak için gerçekleştirilen benzer faaliyetler bir araya getirilmeli ve aynı bölümün bu faaliyetlerden sorumlu olmasısağlanmalıdır.
- Uzmanlaşmadan Yararlanma: Benzer faaliyetler aynı bölümün sorumluluğuna verilirken işgücünün en uygun düzeyde uzmanlaşması göz önünde bulundurulmalıdır.
- Denetimi Kolaylaştırma: Birbirini denetlemesi gereken grup ve kişiler birbirlerinden ayrılmalıdır. Bölümler arası karşılaştırmaları kolaylaştırmak adına aynı koşul ve özellikleri taşıyan bölümlerin oluşturulmasına dikkat edilmelidir.
- İşe Gereken Önemi Verme Zorunluluğu: Örgüt içinde faaliyet gösteren bireylerin, iş yüklerinin, dengeli bir şekilde düzenlenmesi gerekmektedir. İş yoğunluğu fazla olan bireyler bazı faaliyetlere gereken zamanı ayıramamaktadır. Bölümlendirmeye gidilirken, bireylere düşen iş yükünü dengeli kılacak yapılar tercih edilmelidir.
- İşletmedeki Koşulları Dikkate Alma Zorunluluğu: Bölümlendirme yapılırken örgüt içi koşullar, özellikle de biçimsel olmayan örgüt yapısı dikkate alınmalıdır. Örgüt kültürü ve örgüt üyelerini bir arada tutan diğer beşeri ilişki kalıpları dikkatle incelenmeli, bölümlendirme yapılırken bu özel durumlar göz önünde bulundurulmalıdır.
- Harcamaların Azaltılması: Bölümlendirme sonucunda bölümler, kısımlar, servisler ve çeşitli mevkiler ortaya çıkacaktır. Ortaya çıkan yapı birçok yöneticinin ve uzmanın istihdam edilmesini gerekli kılabilir. Yöneticilerin ve uzmanların istihdam edilmesi ise oldukça maliyetlidir. Bu nedenle bölümlendirmeye gidilirken iş gücü maliyetlerini olabildiğince azaltan yapılar tercih edilmelidir.
Doğru Cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi örgüt içi bölümlendirme yaklaşımlarından biri değildir?

Fonksiyonel

Uzmanlık Alanı

Matriks

Ekip

Şebeke

Açıklama:

Örgüt içi bölümlendirme yaklaşımları aşağıdaki gibidir.

Fonksiyonel
Çıktı ve Süreç Temelli
Matriks
Ekip
Şebeke Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Matriks örgüt yapısında proje yöneticisi aşağıdaki konulardan hangisinde sorumluluk sahibidir?

Bu işler hangi kalitede yapılmalı?

İşler nasıl gerçekleştirilecek?

Hangi yöntem ve usuller kullanılacak?

Bu işleri kim yapacak?

Bu işler nerede yapılacak?

Açıklama:

Matriks örgüt yapısında proje yöneticisi aşağıda yer alan konularda sorumluluk sahibidir:
• Hangi işler yapılmalı?
• Bu işler ne zaman yapılmalı?
• Bu işler neden yapılmalı?
• Bu işler için ne kadar para harcanmalı?
• Bu işler hangi kalitede yapılmalı?
• Projenin genel gidiş hızı ne olmalı?
• Projedeki işler işletme içinde mi, işletme dışında mı yaptırılmalı?
Fonksiyonel yöneticiler ise proje kapsamında, kendi faaliyet alanlarına giren işlerle ilgili sorunların çözüm sürecinde devreye girmektedirler. Proje kapsamında, fonksiyonel yöneticiler, aşağıda yer alan konulardan sorumludurlar:
• İşler nasıl gerçekleştirilecek?
• Hangi yöntem ve usuller kullanılacak?
• Bu işleri kim yapacak?
• Bu işler nerede yapılacak?
• İşlevsel uzmanlık proje kapsamında ne ölçüde kullanılacak?
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 67

I. Örgütleme planlama aşamasında elde edilen bilgileri değerlendirip neyin, nasıl yapılması gerektiğine dair çözümler üretme sürecidir.II. Örgütleme yalnızca özel sektörde var olan bir yönetim sürecidir.III. Örgütlenme, en az iki bireyin, ortak bir amaca ulaşmak için aralarında kurdukları bağla oluşur.IV. Örgütler, dünyada en çok kabul görmüş örgütsel yapıları kullanmayı tercih ederler.V. Örgütlenmede yaşanan birçok sorunun sebebi örgüt yapısının kendisidir.Yukarıdaki örgüt ve örgütleme ile ilgili bilgilerden hangileri doğrudur?

I ve II

I, III ve IV

I, III ve V

II ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Örgüt ve örgütleme kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 68

Bir mağaza müdürünün mağazada çalışan diğer satış elemanları üzerindeki yetkisi hangi yetki türüdür?

Komuta yetkisi

Kurmay yetki

Fonksiyonel yetki

Merkezi yetki

Stratejik yetki

Açıklama:

Yetki türleri, yetki devri ve sorumluluk gibi kavramları tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkileri açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Örgüt şemasıyla ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Örgüt şemaları açık ve net olmalıdır.

Örgüt şemaları kendi içinde simetrik olmalıdır.

Birimlerin yetki türleri belirtilmelidir.

Örgüt şemalarındaki üst düzey birimlerle alt düzey birimler aynı ölçülerde çizilmelidir.

Gelişme aşamasında olan birimler de uygun bir şekilde şemada gösterilmelidir.

Açıklama:

Örgüt türlerini sınıflandırabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Bir şirketin genel müdürünün yönetebileceği ast sayısı örgütlenme ilkelerinin hangisiyle bağdaştırılabilir?

Amaç birliği ilkesi

Yönetim alanı ilkesi

Hiyerarşi ikesi

Komuta birliği ilkesi

Verimlilik ilkesi

Açıklama:

Örgütleme ilkelerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Bir eğitim kurumunda test merkezi, materyal hazırlama merkezi gibi bazı birimler oluşturulmaktadır. Bu birimlerde çalışan kişilerin görev dağılımları yapılmaktadır. Bu dağılımların dengeli bir şekilde düzenlenmesi önem taşımaktadır.Yukarıdaki ifadeden bölümlendirmenin hangi ilkesine vurgu yapılmıştır?

Faaliyetlerin benzerliği

Uzmanlaşmadan yararlanma

İşe gereken önemi verme

İşletmedeki koşulları dikkate alma zorunlulu¤u

Denetimi kolaylaştırma

Açıklama:

Bölümlendirme yaklaşım ve türlerini betimleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Bir bankanın birimleri oluşturulurken bireysel bankacılık, kurumsal bankacılık ve KOBİ olarak bölümlendirilmesi ne tür bir bölümlendirilmedir?

Bölge temeline göre bölümlendirme

Müşteri temeline göre bölümlendirme

Zaman temeline göre bölümlendirme

Sayı temeline göre bölümlendirme

Ürün temeline göre bölümlendirme

Açıklama:

Bölümlendirme yaklaşım ve türlerini betimleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi ekip temelli örgüt yaklaşımının özelliklerinden biri değildir?

Ekip içindeki bireylar arasındaki uyumda artış olur.

Kara verme süreçleri daha hızlıdır.

Ekipte yer alan bireylerin motivasyonları yüksektir.

Çatışma yaşanma riski yüksektir.

Oldukça esnek bir yapıya sahiptir.

Açıklama:

Bölümlendirme yaklaşım ve türlerini betimleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Matriks örgüt yapısında aşağıdakilerden hangisi proje müdürünün yetki ve sorumlulukları arasında değildir?

Hangi işler yapılmalı?

Bu işleri kim yapacak?

Bu işler ne zaman yapılmalı?

Bu işler neden yapılmalı?

Bu işler hangi kalitede yapılmalı?

Açıklama:

Örgütsel yapıyı etkileyen faktörleri açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi şebeke örgüt yapısının dezavantajlarından biridir?

Denetimi oldukça zordur.

Bireyler arası çatışma yaşanabilir.

Toplantıları zaman kaybettirici olabilir.

Karar verme süreci yavaştır.

Uzmanlaşma eğilimi düşer.

Açıklama:

Bölümlendirme yaklaşım ve türlerini betimleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 76

1. Aşağıdakilerden hangisi örgüt tanımının içerisinde BULUNMAZ?

Çevre koşullarını düzenlemesi

Belli sınırlar çerçevesinde olması

Ortak bir amaç etrafında toplanmış olması

İki veya daha fazla bireyden oluşması

Yapısal bir bütün olması

Açıklama:

Örgüt ve örgütleme kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Örgüt, belli sınırlar çerçevesinde, ortak bir amaç etrafında toplanmış, iki veya daha fazla bireyden oluşan yapısal bir bütündür. Örgütleme kâr, devamlılık ve sosyal fayda gibi örgütsel amaçlara ulaşılabilmesi için yapılması gereken işlerin ve bu işleri yapacak kişi ve/veya bölümlerin belirlendiği, işlerin yapılması adına uyumlu bir çalışma ortamının yaratıldığı ve söz konusu bu işlerin yapılabilmesi için gerekli olan maddi ve beşeri kaynakların örgüt bünyesine uygun yayılımının sağlandığı bir süreçler bütünüdür.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi biçimsel olmayan örgüt türüne örnektir?

Eskişehir Kırım Türkleri Derneği

T.C. Başbakanlık

TRT

Maden Teknik ve Arama Müdürlüğü

Boğaziçi Üniversitesi

Açıklama:

Örgüt türlerini sınıflandırabileceksiniz.
: Biçimsel olmayan örgütler, bireylerin başkalarıyla bir arada olma isteklerine dayanan sosyal bir güdüyle ortaya çıkmaktadır. Biçimsel olmayan örgütlerin oluşumunda, benzer yörelerin insanı olmak, belli alanlarda çıkar birliği etmiş olmak, benzer mesleklerde çalışıyor olmak veya bazı konularda fikir birliğine varmış olmak gibi nedenler rol oynamış olabilir. Biçimsel olmayan örgütlerin, herhangi bir resmî dayanağı yoktur.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi biçimsel örgüt türünün ikincil örgütlere örnektir?

Eczacıbaşı Holding

Sigorta Güvenlik Kurumu

TOBB

Tema

Akut

Açıklama:

Örgüt türlerini sınıflandırabileceksiniz.
Biçimsel örgütler sosyologlar tarafından üç alt başlık altında incelenmektedir (Öztekin, 2010, s.87): • Birincil Örgütler: Kamu kuruluşları, • İkincil Örgütler: Kâr, kazanç ve büyüme amaçlı özel sektör örgütleri, • Üçüncül Örgütler: Sivil toplum örgütleri.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi fonksiyonel yetkiye örnektir?

Okuldaki İngilizce zümre başkanının öğretmenlerden ricası

Subayın astsubaya verdiği emir

Kamu kuruluşundaki müdürün memurdan bir şey istemesi

Okul müdürünün öğretmenlerden kutlama programı hazırlamalarını istemesi

Komiserin polise verdiği yetki

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi yetki devrinin örgütsel açıdan sağladığı yararlardan DEĞİLDİR?

Yetkinin devredildiği kişinin empati gücünün gelişmesi

Yöneticiler yetkilerinin bir bölümünü astlarına devrederek aşırı iş yükünden kurtulmaktadır.

Astlar verilen görevleri yerine getirerek kendilerini gelecekteki daha üst düzey görevlere yönelik geliştirmektedir.

Yetki devredilen astların öz güvenleri artmakta ve sorun çözme kapasiteleri gelişmektedir.

Yetki devri örgütsel sorunların bu sorunları bizzat yaşayanlar tarafından çözümlenmesine imkân sağlamaktadır.

Açıklama:

Yetki türleri, yetki devri ve sorumluluk gibi kavramları tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkileri açıklayabileceksiniz.
Yetki devrinin yararları: • Yöneticiler yetkilerinin bir bölümünü astlarına devrederek aşırı iş yükünden kurtulmaktadır. • Astlar verilen görevleri yerine getirerek kendilerini gelecekteki daha üst düzey görevlere yönelik geliştirmektedir. • Yetki devredilen astların öz güvenleri artmakta ve sorun çözme kapasiteleri gelişmektedir. • Yetki devri örgütsel sorunların bu sorunları bizzat yaşayanlar tarafından çözümlenmesine imkân sağlamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi örgütleme sürecinin aşamalarındandır?

Ortaya konan her türlü görev, iş ve iş grubuna ilişkin tanımların yapılması

Örgüt şemaları olabildiğince açık ve basit bir şekilde hazırlanmalıdır

Örgüt şemaları kendi içinde simetrik ve dengeli olmalıdır

Her örgüt şemasının bir başlığı olmalı ve ayrıca şemanın hazırlandığı tarih de belirtilmelidir

Örgüt şemalarında yer alan birimlerin sahip oldukları yetki türü (kurmay veya komuta) açıkça belli edilmelidir

Açıklama:

Örgütleme ilkelerini tanımlayabileceksiniz.
Aşamaları: • Amacı gerçekleştirmek için yapılması gereken iş, görev ve faaliyetlerin belirlenmesi, • Görevlerin anlamlı bir şekilde gruplandırılması ve birbirleriyle ilişkilendirilmesi neticesinde işlerin oluşturulması, • İşlerin belli ölçütlere göre bir araya getirilmesiyle iş gruplarının ve yapılması gereken faaliyetlerin tanımlanması, • Yapılacak işlerin örgütsel seviyeler itibariyle gruplandırılması ve her seviyeye ilişkin mevkilerin oluşturulması, • Bu mevkiler arasında yakın ilişki ve benzerlik olanlarının bir araya getirilerek bölümlerin oluşturulması, • Ortaya konan her türlü görev, iş ve iş grubuna ilişkin tanımların yapılması, • Bu tanımların gereği olan işgörenlerin bulunup seçilmesi

Doğru Cevap: A

Soru 82

Tema Vakfının “Ülkemizde doğal varlıkların ve çevre sağlığın korunması erozyonla mücadele toprak örtüsü ve toprağın korunması ve ağaçlandırmanın önemi hakkında kamuoyunu eğitmek ve bilinçlendirmek” için kurulması aşağıdakilerden hangi ilke doğrultusunda olmuştur?

Amaç birliği ilkesi,

Verimlilik ilkesi,

İş bölümü ve uzmanlaşma ilkesi,

Görevlerin tanımlanması ilkesi,

Ayrıklık ilkesi

Açıklama:

Örgütleme ilkelerini tanımlayabileceksiniz.
Her biçimsel örgüt, belirli bir amacı yerine getirmek üzere kurulmuştur. Örgütün genel amacı açık bir şekilde ortaya konmalıdır. Örgütleme sürecinde alt kademeler oluşturulurken ve astlar bu kademelerde çalışmak üzere görevlendirilirken örgütün genel amacının farkında olmaları sağlanmalıdır. Örgütsel yapı, bir amaçlar hiyerarşisi şeklinde düşünülebilir. Bu hiyerarşik düzen içinde, üst düzey stratejik amaçlarla, daha alt seviyelerdeki taktiksel amaçların uyumlu olmasına dikkat edilmelidir

Doğru Cevap: A

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi örgütleme sürecinin bir önkoşulu olarak kabul edilebilir?

Planlama

Pazarlama

Gruplama

Sınıflandırma

Kayıt altına alma

Açıklama:

Örgüt ve örgütleme kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Planlama, örgütlem sürecinin ön koşuludur. Planlama sürecini veri olarak değerlendirmekte ve neyin, nasıl yapılması gerektiğine ilişkin çözümler üretmektedir. Bu açıdan, örgütleme yönetim sürecinin temel bir bileşenidir.

Doğru Cevap: A

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi yetki devrinin örgütsel açıdan sağladığı yararlar arasında sayılamaz?

Yöneticiler yetkilerinin bir bölümünü astlarına devrederek aşırı iş yükünden kurtulmaktadır.

Astlar verilen görevleri yerine getirerek kendilerini gelecekteki daha üst düzey görevlere yönelik geliştirmektedir.

Astlara bir işin yapılması için gerekli olan görevlerin verilmesi.

Yetki devredilen astların öz güvenleri artmakta ve sorun çözme kapasiteleri gelişmektedir.

Yetki devri örgütsel sorunların bu sorunları bizzat yaşayanlar tarafından çözümlenmesine imkân sağlamaktadır.

Açıklama:

Yetki türleri, yetki devri ve sorumluluk gibi kavramları tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkileri açıklayabileceksiniz.
Astlara bir işin yapılması için gerekli olan görevlerin verilmesi yetki devrinin getirdiği faydalar arasında değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 85

Örgütlerde bireylerin donatıldığı yetki türleri aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Komuta yetkisi ve Kurmay yetki

Araştırma yetkisi, Kurmay yetki ve Fonksiyonel yetki

Komuta yetkisi, Fonksiyonel yetki ve Araştırma yetkisi

Kurmay yetki ve Fonksiyonel yetki

Komuta yetkisi, Kurmay yetki ve Fonksiyonel yetki

Açıklama:

Yetki türleri, yetki devri ve sorumluluk gibi kavramları tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkileri açıklayabileceksiniz.
Komuta Yetkisi, Kurmay yetki ve Fonksiyonel Yetki verilen seçenekler içerisinde doğru olanıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 86

"Karar verme yetkisinin örgütsel düzeyler arasındaki konumudur." sözü neyin odak noktasını oluşturur?

Örgütlerde yetki devrinin

Örgütlerin merkezi veya merkezkaç yapılanmasının

Örgütlerin pozisyon almasını gerektiren çevresel belirsizliğin

Örgütlerde Fonksiyonel yetkinin

Örgütlerde Kurmay yetkinin

Açıklama:

Örgüt ve örgütleme kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Örgütlerin Merkezi ve merkezkaç şekillerde yapılanmasının önemli odak noktası karar verme yetkisinin örgütsel düzeyler arasındaki konumudur.

Doğru Cevap: B

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi örgüt şeması hazırlanırken uyulması gereken kurallar arasında yer almaz?

Örgüt şemaları olabildiğince açık ve basit bir şekilde hazırlanmalıdır.

Örgüt şemaları kendi içinde simetrik ve dengeli olmalıdır.

Her örgüt şemasının bir başlığı olmalı ve ayrıca şemanın hazırlandığı tarih de belirtilmelidir.

Ortaya konan her türlü görev, iş ve iş grubuna ilişkin tanımların yapılması.

Benzer düzeyde yetki sahibi olan birimler şema üzerinde aynı hizada gösterilmelidir.

Açıklama:

Örgütleme ilkelerini tanımlayabileceksiniz.
Ortaya konan her türlü görev, iş ve iş grubuna ilişkin tanımların yapılması, örgüt şeması ile ilgili bir cevap değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 88

Aşağıda verilen bölümlendirme yaklaşımlarından hangisi en geleneksel olanıdır?

Çıktı ve süreç temelli bölümlendirme

Matriks bölümlendirme

Fonksiyonel bölümlendirme

Ekip bölümlendirme

Şebeke bölümlendirme

Açıklama:

Bölümlendirme yaklaşım ve türlerini betimleyebileceksiniz.
Fonksiyonel bölümlendirme en geleneksel bölümlendirme yaklaşımı olarak kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi çıktı veya süreç temelli bölümlendirmenin en sık karşılaşılan biçimleri arasında yer almaz?

Ürün temeline göre,

Bölge temeline göre,

Müşteri temeline göre,

Süreç veya makine temeline göre,

Matriks temeline göre

Açıklama:

Bölümlendirme yaklaşım ve türlerini betimleyebileceksiniz.
Matriks temeline göre bölümlendirme diye birşey yoktur. Matriks örgüt yapısı vardır.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi şebeke örgüt yapısını tanımlayan bir ifadedir?

Örgütlerin kendi yaptıkları temel işe yoğunlaşmaları ve temel işleri dışındaki diğer işleri, bu konuda uzman başka örgütlerden temin etme yoluna girmeleri,

Örgütsel kaynakların ve görevlerin, eş zamanlı olarak hem fonksiyonel hem de proje temelli olarak bölümlendirildiği yapı

Proje ve fonksiyonel amaçları birbirleriyle uyumlu hâle getirmek ve ortaya çıkan sorunları çözmek

Yönetsel yetkinin hiyerarşinin daha alt seviyelerinde oluşturulan ekiplere aktarılması

Örgüt yapılarında tüm örgüt, yatay olarak konumlandırılmış ekiplerden oluşmaktadır

Açıklama:

Örgütsel yapıyı etkileyen faktörleri açıklayabileceksiniz.
Örgütlerin kendi yaptıkları temel işe yoğunlaşmaları ve temel işleri dışındaki diğer işleri, bu konuda uzman başka örgütlerden temin etme yoluna girmeleri, örgütlerin ister istemez, belli şebekelerin parçaları olmasını gerekli kılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi örgüt tanımının içerisinde yer almaz?

Çevre koşullarını düzenlemesi

Belli sınırlar çerçevesinde olması

Ortak bir amaç etrafında toplanmış olması

İki veya daha fazla bireyden oluşması

Yapısal bir bütün olması

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi biçimsel olmayan örgüt türüne örnektir?

TRT

Anadolu Üniversitesi

Trabzon Kültür Derneği

T.C. Başbakanlık

Maden Teknik ve Arama Müdürlüğü

Açıklama:

Örgüt türlerini sınıflandırabileceksiniz.
Biçimsel olmayan örgütler, bireylerin başkalarıyla bir arada olma isteklerine dayanan sosyal bir güdüyle ortaya çıkmaktadır. Biçimsel olmayan örgütlerin oluşumunda, benzer yörelerin insanı olmak, belli alanlarda çıkar birliği etmiş olmak, benzer mesleklerde çalışıyor olmak veya bazı konularda fikir birliğine varmış olmak gibi nedenler rol oynamış olabilir. Biçimsel olmayan örgütlerin, herhangi bir resmî dayanağı yoktur. Biçimsel olmayan örgütler, biçimsel örgütler bünyesinde var olabilecekleri gibi, böyle bir ortam olmadan da oluşabilirler. Örgütsel anlamda biçimsel olmayan örgütler, yöneticiler tarafından dikkatle izlenmeli ve varlıklarından haberdar olunmalıdır. Biçimsel örgütün, örgütsel amaçlar doğrultusunda yöneltilmesi etkili bir liderin en önemli özelliklerinden biridir. Liderlik sürecini başarıya ulaştıran en önemli ön koşullardan birisi, biçimsel olmayan örgütü doğru analiz edebilmektir.

Doğru Cevap: C

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi biçimsel örgüt türünün ikincil örgütlere örnektir?

Eti Gıda Sanayi Ticaret A.Ş.

Sigorta Güvenlik Kurumu

LÖSEV Vakfı

Tema Vakfı

Eskişehir Karadenizliler Derneği

Açıklama:

Örgüt türlerini sınıflandırabileceksiniz.
Biçimsel örgütler sosyologlar tarafından üç alt başlık altında incelenmektedir: • Birincil Örgütler: Kamu kuruluşları, • İkincil Örgütler: Kâr, kazanç ve büyüme amaçlı özel sektör örgütleri, • Üçüncül Örgütler: Sivil toplum örgütleri.

Doğru Cevap: A

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi örgütleme sürecinin aşamalarından değildir?

Amacı gerçekleştirmek için yapılması gereken iş, görev ve faaliyetlerin belirlenmesi

Görevlerin anlamlı bir şekilde gruplandırılması ve birbirleriyle ilişkilendirilmesi neticesinde işlerin oluşturulması

İşlerin belli ölçütlere göre bir araya getirilmesiyle iş gruplarının ve yapılması gereken faaliyetlerin tanımlanması

Yapılacak işlerin örgütsel seviyeler itibariyle gruplandırılması ve her seviyeye ilişkin mevkilerin oluşturulması

Bu mevkilerin tek bir bölümde toplanması

Açıklama:

Örgüt türlerini sınıflandırabileceksiniz.
Bu mevkiler arasında yakın ilişki ve benzerlik olanlarının bir araya getirilerek bölümlerin oluşturulmasıdır doğru olan. Tek bölümde toplanma koşulu yoktur

Doğru Cevap: E

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi yetki devrinin örgütsel açıdan sağladığı yararlardan biri olarak değerlendirilemez?

Yetki devri örgütsel sorunların bu sorunları bizzat yaşayanlar tarafından çözümlenmesine imkân sağlamaktadır.

Yetkinin devredildiği kişinin empati gücünün gelişmesi

Yetki devredilen astların öz güvenleri artmakta ve sorun çözme kapasiteleri gelişmektedir

Astlar verilen görevleri yerine getirerek kendilerini gelecekteki daha üst düzey görevlere yönelik geliştirmektedir

Yöneticiler yetkilerinin bir bölümünü astlarına devrederek aşırı iş yükünden kurtulmaktadır

Açıklama:

Yetki türleri, yetki devri ve sorumluluk gibi kavramları tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkileri açıklayabileceksiniz.
Diğer şıklarda yer alan tüm bilgiler örgütsel yarar sağlamaya yönelik ike, B şıkkındaki ifadeyle işgörenin kişisel gelişimine ve temel özelliklerine ilişkin katkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 96

"Bir işin yapılabilmesi için üstün asta doğrudan emir verebilme yetkisi" tanımı aşağıdakilerden hangi kavrama ilişkin bir tanımdır?

Kurmay Yetkisi

Fonksyonel Yetki

Komuta Yetkisi

Yasal Yetki

İnformal Yetki

Açıklama:

Yetki türleri, yetki devri ve sorumluluk gibi kavramları tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkileri açıklayabileceksiniz.
Komuta yetkisi, bir işin yapılabilmesi için üstün asta doğrudan emir verebilme yetkisi olarak tanımlanmaktadır. Bu yetki, örgütsel hiyerarşide, üsten alta doğru bir yayılım göstermektedir. Bu nedenle hiyerarşik yetki olarak da anıldığı görülmektedir. Astüst veya amir-memur arasındaki yetki ilişkileri, komuta yetki kaynaklıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi örgüt şemalarının hazırlanmasında dikkat edilmesi gereken kurallar arasında yer almaz?

Örgüt şemaları olabildiğince açık ve basit bir şekilde hazırlanmalı

Örgüt şemaları kendi içinde dengeli olmalıdır

Örgüt şemaları kendi içinde asimetrik olmalı

Örgüt şemalarında yer alan birimlerin sahip oldukları yetki türü açıkça belli olmalı

Örgüt şemalarında üst seviyelerdeki birimlere ait gösterimler alt seviyelerdekine göre daha büyük çizilmeli

Açıklama:

Yetki türleri, yetki devri ve sorumluluk gibi kavramları tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkileri açıklayabileceksiniz.
Örgüt şemaları kendi içinde simetrik ve dengeli olmalıdır

Doğru Cevap: C

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi fonksyonel yetkiye örnek olarak verilebilir?

Subayın astsubaya verdiği emir

Komiserin polise verdiği yetki

Okuldaki Matematik zümre başkanının diğer matematik öğretmenlerinden haftalık planlarını istemesi

Okul müdürünün öğretmenlerden kutlama programı hazırlamalarını istemesi

Kamu kuruluşundaki müdürün memurdan bir şey istemesi

Açıklama:

Yetki türleri, yetki devri ve sorumluluk gibi kavramları tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkileri açıklayabileceksiniz.
Uzmanlaşma ve iş bölümü sonucunda örgütsel yapıda belli alanlarda uzmanlaşmış bireylerden oluşan bölümler oluşmaktadır. Bu tür fonksiyonel (işlevsel) bölümlerde görev yapan bireyler, kendilerine komuta yetkisi ile bağlı olmayan diğer bireyler üzerinde uzmanlık konularıyla ilgili olarak emir verme yetkisine sahip olabilmektedir. Bu tür emir verme yetkisi fonksiyonel yetki olarak adlandırılmaktadır. Fonksiyonel yetki örgüt şemalarında nokta-tire şeklinde çizgilerle gösterilmektedir. fiekil 3.3’te yer alan örgüt flemas›nda, insan kaynaklar› yöneticisinin halkla iliflkiler uzman› üzerinde kendi alan›yla ilgili olarak fonksiyonel yetki kullan›m› gösterilmifltir. Örne¤in, insan kaynaklar› yöneticisi, halkla iliflkiler uzman›n›n performans› n› de¤erlerken fonksiyonel yetkisini kullanmaktad›

Doğru Cevap: C

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisinde bölümlendirme ilkeleri doğru olarak verilmiştir?

Uzmanlaşmadan Yararlanma-Denetimi Kolaylaştırma-İşe Gereken Önemi Verme Zorunluluğu-İşletmedeki Koşulları Dikkate Alma Zorunluluğu-Harcamaların Azaltılması

Deneyimi Az Kişilerden Yararlanma-Denetimi Kolaylaştırma-İşe Gereken Önemi Verme Zorunluluğu-İşletmedeki Koşulları Dikkate Alma Zorunluluğu-Harcamaların Azaltılması

Deneyimli Kişilerden Yararlanma-Denetimi Zorlaştırma-İşe Gereken Önemi Verme Zorunluluğu-İşletmedeki Koşulları Dikkate Alma Zorunluluğu-Harcamaların Azaltılması

Uzmanlaşmadan Yararlanma-Denetimi Kolaylaştırma-İşe Gereken Önemi Verme Zorunluluğu-İşletmedeki Koşulları Dikkate Alma Zorunluluğu-Harcamaların Arttırılması

Uzmanlaşmadan Yararlanma-Denetimi Kolaylaştırma-İşgörene Gereken Önemi Verme Zorunluluğu-İşletmedeki Koşulları Dikkate Alma Zorunluluğu-Harcamaların Azaltılması

Açıklama:

Bölümlendirme yaklaşım ve türlerini betimleyebileceksiniz.
Uzmanlaşmadan Yararlanma-Denetimi Kolaylaştırma-İşe Gereken Önemi Verme Zorunluluğu-İşletmedeki Koşulları Dikkate Alma Zorunluluğu-Harcamaların Azaltılması

Doğru Cevap: A

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri biçimsel örgütlerin özelliklerindendir?
I. Ortak özellikleri daha fazla olan bireylerden oluşur.
II. Herhangi bir resmi dayanağı olmaz.
III. Önceden belirlenmiş kurallara göre oluşur ve belli kurallar çerçevesinde faaliyetlerini sürdürürler.
IV. İnsanları bir araya getiren temel unsur beşeri ilişkilerdir.

I ve III

II ve IV

I ve IV

II ve III

Yalnız IV

Açıklama:

Örgüt türlerini sınıflandırabileceksiniz.
Biçimsel örgütler, ortak özellikleri daha fazla olan bireylerden oluşmaktadır. Biçimsel örgütler, önceden belirlenmiş kurallara göre oluşmakta ve belli kurallar çerçevesinde faaliyetlerini sürdürmektedirler. Bu tür örgütlerin, belli bir hiyerarşileri, görev dağılımları ve işleyiş süreçleri vardır. Biçimsel örgütlerin faaliyetlerinde genellikle süreklilik göstermeleri beklenmektedir. Bu tür örgütlerde, bireyleri bir araya getiren temel unsur, beşeri ilişkiler değil, örgütsel amaçlardır. Biçimsel örgütlerin yönetsel süreçleri planlanmakta, örgütlenmekte, yöneltilmekte ve denetime tabii tutulmaktadır. Biçimsel olmayan örgütler ise, bireylerin başkalarıyla bir arada olma isteklerine dayanan sosyal bir güdüyle ortaya çıkmaktadır. Biçimsel olmayan örgütlerin oluşumunda, benzer yörelerin insanı olmak, belli alanlarda çıkar birliği etmiş olmak, benzer mesleklerde çalışıyor olmak veya bazı konularda fikir birliğine varmış olmak gibi nedenler rol oynamış olabilir. Biçimsel olmayan örgütlerin, herhangi bir resmî dayanağı yoktur. Biçimsel olmayan örgütler, biçimsel örgütler bünyesinde var olabilecekleri gibi, böyle bir ortam olmadan da oluşabilirler. Örgütsel anlamda biçimsel olmayan örgütler, yöneticiler tarafından dikkatle izlenmeli ve varlıklarından haberdar olunmalıdır. Bu bilgilere göre doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 101

"Bir kurumda, kâr, devamlılık ve sosyal fayda gibi amaçlara ulaşılabilmesi için yapılması gereken işlerin ve bu işleri yapacak kişi ve/veya bölümlerin belirlendiği, işlerin yapılması adına uyumlu bir çalışma ortamının yaratıldığı ve söz konusu bu işlerin yapılabilmesi için gerekli olan maddi ve beşeri kaynakların kurum bünyesine uygun yayılımının sağlandığı süreçler bütünüdür" ifadesi aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?

Yönetim

Denetim

Örgütleme

Yöneltme

Planlama

Açıklama:

Örgüt ve örgütleme kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Doğru cevap C seçeneğidir. Çünkü 'örgütleme', daha basit bir tanımlamayla, iki veya daha fazla bireyin, ortak bir amaca erişmek için aralarında oluşturdukları bağlar olarak düşünülebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 102

Bir örgütte, bir işin yapılabilmesi için üstün asta doğrudan emir verebilme yetkisi aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?

Kurmay yetki

Komuta yetkisi

Planlama yetkisi

Fonksiyonel yetki

Denetleme yetkisi

Açıklama:

Yetki türleri, yetki devri ve sorumluluk gibi kavramları tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkileri açıklayabileceksiniz.
Komuta yetkisi, örgütsel hiyerarşide, üsten alta doğru bir yayılım göstermektedir. Bu nedenle komuta yetkisi hiyerarşik yetki olarak da düşünülebilir. Ast-üst veya amir-memur arasındaki yetki ilişkileri, komuta yetki kaynaklıdır. Buna göre doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 103

I. Yöneticiler yetkilerinin bir bölümünü astlarına devrederek aşırı iş yükünden kurtulmaktadır.
II. Astlar verilen görevleri yerine getirerek kendilerini gelecekteki daha üst düzey görevlere yönelik geliştirmektedir.
III. Yetki devredilen astların öz güvenleri artmakta ve sorun çözme kapasiteleri gelişmektedir.
IV. Yetki devri örgütsel sorunların bu sorunları bizzat yaşayanlar tarafından çözümlenmesine imkân sağlamaktadır.
V. Yetki devri ile çalışanlar kendi çalışma koşullarını iyileştirebilme fırsatına sahip olurlar.
Yukarıdakilerden hangisi yada hangileri bir örgütte yetki devrinin örgütsel faydalarından değildir?

I ve IV

II ve III

Sadece III

I ve IV

Sadece V

Açıklama:

Yetki türleri, yetki devri ve sorumluluk gibi kavramları tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkileri açıklayabileceksiniz.
İlk dört madde bir örgütte yetki devrinden sağlanabilecek faydalar arasındadır. V. maddede belirtilen çalışma koşullarının iyileştirilmesi ifadesi sadece çalışanları ilgilendiren ve örgütsel bir amaca hizmet etmeyen bir durumdur. Buna göre doğru cevap E seçeniğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi örgüt şeması hazırlanırken uyulması gereken temel kurallar arasında yer almaz?

Örgüt şemaları olabildiğince açık ve basit bir şekilde hazırlanmalıdır.

Benzer düzeyde yetki sahibi olan birimler şema üzerinde aynı hizada gösterilmelidir.

Örgüt şemalarında yer alan birimlerin sahip oldukları yetki türü (kurmay veya komuta) açıkça belli edilmelidir.

Örgüt şemaları kendi içinde simetrik ve dengeli olmalıdır.

Örgüt şemalarında üst seviyelerdeki birimlere ait gösterimler alt seviyelerdekine göre daha küçük çizilmelidir.

Açıklama:

Örgütleme ilkelerini tanımlayabileceksiniz.
Örgüt şemalarında üst seviyelerdeki birimler ile ilgil yapılan gösterimler büyük, alt seviyelerdeki birimler ise küçük çizimlerle temsil edilmelidir. Buna göre doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 105

I. Amaç birliği ilkesi
II. Verimlilik ilkesi
III. Planlama ilkesi
IV. Komuta birliği ilkesi
V. Hiyerarşi ilkesi
Yukarıdakilerden hangisi örgütsel tasarım sürecinde uyulması gereken örgütleme ilkeleri arasında yer almaz?

III

Açıklama:

Örgütleme ilkelerini tanımlayabileceksiniz.
Örgütsel tasarım sürecinde uyulması gereken örgütleme ilkeleri şunlardır: • Amaç birliği ilkesi • Verimlilik ilkesi • Yönetim alanı ilkesi • Hiyerarşi ilkesi • Komuta birliği ilkesi • İş bölümü ve uzmanlaşma ilkesi • Görevlerin tanımlanması ilkesi • Ayrıklık ilkesi Bu ilkeler arasında planlama ilkesi bulunmadığından doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 106

• Bölge temeline göre biçimlendirme
• Müşteri temeline göre biçimlendirme
• Zaman tüneline göre biçimlendirme
• Sayı temeline göre biçimlendirme
Yukarıdaki örgüt bölümlendirme biçimi örnekleri hangi tip bölümlendirme yaklaşımı için verilebilir?

Fonksiyon temelli bölümlendirme yaklaşımı

Çıktı ve süreç temelli bölümlendirme yaklaşımı

Ekip temelli bölümlendirme yaklaşımı

Şebeke temelli bölümlendirme yaklaşımı

Matriks temelli bölümlendirme yaklaşımı

Açıklama:

Bölümlendirme yaklaşım ve türlerini betimleyebileceksiniz.
Çıktı ve süreç temelli bölümlendirme yaklaşımlarına verilebilecek en sık biçimlendirme örnekleri şunlardır: • Ürün temeline göre biçimlendirme • Bölge temeline göre biçimlendirme • Müşteri temeline göre biçimlendirme • Süreç veya makine temeline göre biçimlendirme • Zaman tüneline göre biçimlendirme • Sayı temeline göre biçimlendirme Buna göre doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 107

I. Strateji
II. Motivasyon
III. Çevre
IV. Teknoloji
V. Lider
Yukarıdakilerden hangileri örgütsel yapıyı etkileyen faktörlerdendir?

I, III ve IV

I, II ve V

II ve III

III, IV ve V

I ve V

Açıklama:

Örgütsel yapıyı etkileyen faktörleri açıklayabileceksiniz.
Bir örgüt yapısını etkileyen faktörler şu şekilde sıralanabilir: • Strateji • Çevre • Teknoloji Buna göre doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 108

Belli sınırlar çerçevesinde, ortak bir amaç etrafında toplanmış, iki veya daha fazla bireyden oluşan yapısal bütüne aşağıdakilerden hangisine denir?

Örgüt

Yönetim

Denetim

Yapılandırma

Ölçeklendirme

Açıklama:

Örgüt ve örgütleme kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Belli sınırlar çerçevesinde, ortak bir amaç etrafında toplanmış, iki veya daha fazla bireyden oluşan yapısal bütüne örgüt denir.

Doğru Cevap: A

Soru 109

Aşağıdakilerden hangisi Çağdaş Yapısal Örgüt Teorisi varsayımlarından biri değildir?

Örgütler, daha önceden belirlenmiş amaçlara ulaşmaya çalışan rasyonel kurumlardır.

Uzmanlaşma ve iş bölümü, üretim kalitesini ve miktarını art›rmaktadır.

Yapı ve strateji arasındaki uyum, karar verme yetkisinin örgütsel hiyerarşideki yayılımı üzerinde belirleyicidir

Her örgüt, amaçları, çevresel koşulları, çıktı özellikleri ve teknolojisi itibariyle kendisine en çok uyan örgütsel yapıyı bulabilmek için çabalamaktadır.

Örgütsel bağlamda yaşanan birçok sorunun nedeni, örgüt yapısıdır ve bu sorunlar, örgüt yapısında yapılacak değişikliklerle çözümlenebilir.

Açıklama:

Örgüt ve örgütleme kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
Yapı ve strateji arasındaki uyum, karar verme yetkisinin örgütsel hiyerarşideki yayılımı üzerinde belirleyici olması gerekliliği, merkezî yapı veya merkezkaç yapı arasında seçim yapılmasında dikkat edilecek noktalardan biridir.

Doğru Cevap: C

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi yetkinin temel özelliklerinden biri değildir?

Bireylerin örgüt içindeki konumlarından kaynaklanan bir haktır.

Örgüt içinde yer alan bireylerin, kendi uzmanlık alanlarına giren konularda danışmanlık hizmeti vermeleridir.

Bireysel özelliklerle kaynaklanan özel bir hak değildir.

Astlar tarafından kabul edilmelidir.

Örgütsel hiyerarşi bağlamında yukarıdan aşağıya bir yayılım göstermektedir.

Açıklama:

Yetki türleri, yetki devri ve sorumluluk gibi kavramları tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkileri açıklayabileceksiniz.
Örgüt içinde yer alan bireylerin, kendi uzmanlık alanlarına giren konularda danışmanlık hizmeti vermeleri kurmay yetkinin tanımıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 111

Aşağıdakilerden hangisi yetki devrinin örgütsel açıdan sağladığı yararlardan biridir?

Astlar verilen görevleri yerine getirerek kendilerini gelecekteki daha üst düzey görevlere yönelik geliştirmektedir.

Astlara bir işin yapılması için gerekli olan görevlerin verilmesidir.

Verilen bir görevi yerine getirmeleri için astların gerekli olan yetkiyle donatılmasıdır.

Astlara yapmaları gereken göreve ilişkin sorumluluğun yüklenmesiyle yetki devri süreci sona ermektedir.

Çevresel belirsizliğin ve değişimin fazla olduğu zamanlarda merkezkaç yapılar daha etkili olmaktadır.

Açıklama:

Yetki türleri, yetki devri ve sorumluluk gibi kavramları tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkileri açıklayabileceksiniz.
Astlar verilen görevleri yerine getirerek kendilerini gelecekteki daha üst düzey görevlere yönelik geliştirmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 112

Aşağıdakilerden hangisi yapılacak işi, kullanılacak yetkiyi, işe ilişkin sorumluluğu ve ücreti bütünleştirir?

Mevki

Kademe

Yetki

Güç

Sorumluluk

Açıklama:

Yetki türleri, yetki devri ve sorumluluk gibi kavramları tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkileri açıklayabileceksiniz.
Yapılacak işi, kullanılacak yetkiyi, işe ilişkin sorumluluğu ve ücreti bütünleştiren kavram mevki veya kadrodur.

Doğru Cevap: A

Soru 113

Bir üstün etkili olarak yönetebileceği ast sayısı olarak tanımlanan örgütleme ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Ayrıklık

Yönetim alanı

Komuta birliği

Hiyerarşi

İşbölümü ve uzmanlaşma

Açıklama:

Örgütleme ilkelerini tanımlayabileceksiniz.
Bir üstün etkili olarak yönetebileceği ast sayısı olarak tanımlanan örgütleme ilkesi yönetim alanıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 114

Aşağıdakilerden hangisi bölümlendirme ilkelerinden biri değildir?

Uzmanlaşmadan yararlanma

İşe gereken önemi verme zorunluluğu

Harcamaların azaltılması

Denetimi kolaylaştırma

Görevlerin tanımlanması

Açıklama:

Bölümlendirme yaklaşım ve türlerini betimleyebileceksiniz.
Görevlerin tanımlanması örgütleme ilkesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 115

Aşağıdakilerden hangisi matriks organizasyon yapısının zayıflıklarından biridir?

Zamanın koordinasyon toplantılarıyla israf edilme riski oldukça yüksektir.

Tekrar eden süreçler kaynak israfı yaratır.

Uzmanlaşma eğilimi düşer.

Örgütsel bağlılıkları oldukça zayıftır.

Yetki devrinin plansızlaşması tehlikesi vardır.

Açıklama:

Bölümlendirme yaklaşım ve türlerini betimleyebileceksiniz.
Zamanın koordinasyon toplantılarıyla israf edilme riski oldukça yüksektir. Matriks organizasyonun bir zayıflığıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 116

Aşağıdakilerden hangisi örgüt yapısını etkleyen faktörlerden biridir?

Büyüklük

Liderlik

Prosedür

Strateji

Süreç

Açıklama:

Örgütsel yapıyı etkileyen faktörleri açıklayabileceksiniz.
Örgütsel yapıya ilişkin tercihler strateji, çevre ve teknoloji olmak üzere, üç temel değişkene bağlı olarak farklılaşmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 117

Aşağıdakilerden hangisi yetki kavramının özelliklerinden değildir?

Yetki, bireylerin örgüt içindeki konumlarından kaynaklanan bir haktır.

Yetki, astlar tarafından kabul edilmelidir.

Bireysel özelliklerle kazanılan özel bir haktır.

Yetki, örgütsel hiyerarşi bağlamında yukarıdan aşağıya doğru bir yayılım göstermektedir.

Örgütsel hiyerarşi içinde daha üst seviyelerde yer alan bireyler, alt seviyelerde yer alan bireylere göre daha fazla yetki sahibidirler.

Açıklama:

Yetki türleri, yetki devri ve sorumluluk gibi kavramları tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkileri açıklayabileceksiniz.
Yetki, örgütsel hiyerarşi bağlamında yukarıdan aşağıya doğru bir yayılım göstermektedir. Örgütsel hiyerarşi içinde daha üst seviyelerde yer alan bireyler, alt seviyelerde yer alan bireylere göre daha fazla yetki sahibidirler.

Doğru Cevap: C

Soru 118

Aşağıdakilerden hangisi örgüt şeması hazırlanırken uyulması gereken temel kurallardan değildir?

Örgüt şemaları olabildiğince açık ve basit bir şekilde hazırlanmalıdır.

Örgüt şemaları kendi içinde simetrik ve dengeli olmalıdır.

Her örgüt şemasının bir başlığı olmalı ve ayrıca şemanın hazırlandığı tarih de belirtilmelidir.

Örgüt şemalarında üst seviyelerdeki birimlere ait gösterimler alt seviyelerdekine göre daha küçük çizilmelidir.

Benzer düzeyde yetki sahibi olan birimler şema üzerinde ayn› hizada gösterilmelidir.

Açıklama:

Örgüt türlerini sınıflandırabileceksiniz.
Örgüt şemalarında üst seviyelerdeki birimlere ait gösterimler alt seviyelerdekine göre daha büyük çizilmelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 119

Fordist üretim sisteminin başarısı hangi örgütleme ilkesini etkili bir şekilde uygulayabilmesinden kaynaklanmaktadır?

İş bölümü ve uzmanlaşma ilkesi

Amaç birliği ilkesi

Verimlilik ilkesi

Ayrıklık ilkesi

Komuta birliği ilkesi

Açıklama:

Örgütleme ilkelerini tanımlayabileceksiniz.
Fordist üretim sisteminin başarısı iş bölümü ve uzmanlaşma ilkesini etkili bir şekilde uygulayabilmesinden kaynaklanmaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 120

Kaynakların verimli kullanımı, ölçek ekonomilerinden yararlanılması, bireylerin uzmanlık düzeylerinin gelişmesini ve örgütsel denetimin etkili bir şekilde yapılabilmesini sağlamak gibi üstünlükleri olan bölümlendirme yaklaşımı hangisidir?

Çıktı ve süreç temelli

Matriks

Ekip

Şebeke

Fonksiyonel

Açıklama:

Bölümlendirme yaklaşım ve türlerini betimleyebileceksiniz.
Fonksiyonel yaklaşım kaynakların verimli kullanımı, ölçek ekonomilerinden yararlanılmasını, bireylerin uzmanlık düzeylerinin gelişmesini ve örgütsel denetimin etkili bir şekilde yapılabilmesini sağlamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 121

Denetimin oldukça zor olması, yönetsel sorunlar örgütü çıkmaza sokması, çalışanların örgütsel bağlılıklarının oldukça zayıf olabilmesi gibi zayıflıklaerı bulunan bölümlendirme yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Fonksiyonel

Çıktı ve süreç temelli

Matriks

Ekip

Şebeke

Açıklama:

Bölümlendirme yaklaşım ve türlerini betimleyebileceksiniz.
Denetimin oldukça zor olduğu, yönetsel sorunlar örgütü çıkmaza soktuğu, çalışanların örgütsel bağlılıklarının oldukça zayıf olduğu bölümlendirme yaklaşımı şebeke yaklaşımıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 122

Fonksiyonel bölümlendirmenin denetim kolaylığı ile ürün veya proje temeline göre bölümendirmenin çevresel değişkenler karşısındaki etkiliğini bir araya getiren örgüt yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

Ekip temelli örgüt yapısı

Matriks örgüt yapısı

Şebeke örgüt yapısı

Çıktı ve süreç temelli örgüt yapısı

Fonksiyonel örgüt yapısı

Açıklama:

Bölümlendirme yaklaşım ve türlerini betimleyebileceksiniz.
Fonksiyonel bölümlendirmenin denetim kolaylığı ile ürün veya proje temeline göre bölümendirmenin çevresel değişkenler karşısındaki etkiliğini bir araya getiren örgüt yapısı matriks örgüt yapısıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 123

Aşağıdakilerden hangisi çevresel belirsizliğin örgüt yapısı üzerindeki etkilerinden değildir?

Bölümler arası farklılıklar artmaktadır.

Örgütün koordinasyon ihtiyacı artmaktadır.

Her bölüm yalnız kendi fonksiyonel alanına yoğunlaşmamaktadır.

Örgüt çevreye uyum sağlayabilmelidir.

Bölümler arası farklılıkların artması nedeniyle yatay ilişkilerin uyumlu hâle getirilmesi, yöneticilere ek sorumluluklar yüklemektedir.

Açıklama:

Örgütsel yapıyı etkileyen faktörleri açıklayabileceksiniz.
Her bölüm kendi fonksiyonel alanına yoğunlaşmakta ve örgütün bütününe ilişkin bakış açısını yitirmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 124

Bünyesinde tüm şebekeyi denetim altında tutan ana bir örgütü barındıran şebeke örgüt yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

Dahili şebeke

Sanal şebeke

Dengeli şebeke

Matriks şebeke

Dinamik şebeke

Açıklama:

Bölümlendirme yaklaşım ve türlerini betimleyebileceksiniz.
Dahili şebeke bünyesinde tüm şebekeyi denetim altında tutan ana bir örgütü barındırmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 125

Bir üstün etkili olarak yönetebileceği ast sayısı olarak tanımlanan örgütleme ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Amaç birliği ilkesi

Verimlilik ilkesi

Yönetim alanı ilkesi

Hiyerarşi ilkesi

Ayrıklık ilkesi

Açıklama:

Örgütleme ilkelerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 126

Tüm şebeke bünyesinde lider örgüt olmaması nedeniyle, diğer şebeke örgüt yapılarından farklılaşan şebeke yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

Dahili şebeke

Dengeli şebeke

Dağılımlı şebeke

Dinamik şebeke

Dağıtım şebeke

Açıklama:

Örgütleme ilkelerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 127

Komuta yetkisi gibi, zorunlu yaptırıma dayanan bir gücü olmayan, kaynağı belli bir alanda sahip olunan uzmanlık olan yetki türü aşağıdakilerden hangisidir?

Fonksiyonel yetki

Hiyerarşik yetki

İşlevsel yetki

Kurmay yetki

Dikey yetki

Açıklama:

Yetki türleri, yetki devri ve sorumluluk gibi kavramları tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkileri açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 128

Örgüt şemalarında kesintisiz çizgilerle gösterilen ast-üst veya amir-memur arasındaki yetki ilişkileri aşağıdaki yetki türlerinden hangisine örnektir?

Hiyerarşik yetki

Kurmay yetki

Fonksiyonel yetki

Dikey yetki

Sınırlı yetki

Açıklama:

Yetki türleri, yetki devri ve sorumluluk gibi kavramları tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkileri açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 129

Sivil toplum örgütleri biçimsel olmayan örgütlerden hangisine örnektir?

İkincil örgütler

Kamu örgütleri

Üçüncül örgütler

Girişimci örgütler

Birincil örgütler

Açıklama:

Örgüt türlerini sınıflandırabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 130

Örgütsel amaçlara ulaşabilmek adına yöneticilerin sahip oldukları biçimsel ve meşru karar verme, emir verme ve kaynak dağıtma hakkı olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Sorumluluk

Yetki

Yönetim

Örgütleme

Yöneltme

Açıklama:

Örgütsel yapıyı etkileyen faktörleri açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 131

Aşağıdakilerden hangisi biçimsel olmayan örgütlerin özelliklerinden biri değildir?

Varlıklarını sadece biçimsel örgütlerin bünyesinde sürdürebilirler.

Herhangi bir resmi dayanakları yoktur.

Yöneticiler tarafından dikkatle izlenmeli ve varlıklarından haberdar olunmalıdır.

Örgütsel amaçlar doğrultusunda yöneltilmelidir.

Bireylerin başkalarıyla bir arada olma isteklerine dayanan, sosyal bir güdüyle ortaya çıkmaktadır.

Açıklama:

Örgüt türlerini sınıflandırabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 132

Aşağıdakilerden hangisi örgüt şeması hazırlanırken uyulması gereken temel kurallardan biri değildir?

Simetrik ve dengeli olması

Açık ve basit bir şekilde hazırlanması

Kurulması planlanan birimlerin dahil edilmemesi

Üst seviyelerdeki birimlere ait gösterimlerin alt seviyedekilerden büyük olması

Birimlerin sahip oldukları yetki türünün açıkça belli edilmesi

Açıklama:

Örgüt türlerini sınıflandırabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 133

Aşağıdakilerden hangisi örgütleme süreci sonunda belirlenen faaliyetlerden biri değildir?

Yapılacak işler

Amaç ve hedefler

Örgütsel basamaklar

Fiziksel unsurların dağılımı

Bilgi ve iletişim süreçlerinin düzeni

Açıklama:

Örgütleme ilkelerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 134

Örgüt içinde faaliyet gösteren bireylerin, iş yüklerinin dengeli bir şekilde düzenlenmesini gerektiren bölümlendirme ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

İşe gereken önemin verilmesi

İşletmedeki koşulları dikkate alma

Denetimi kolaylaştırma

Faaliyetlerin benzerliği

Uzmanlaşmadan yararlanma

Açıklama:

Yetki türleri, yetki devri ve sorumluluk gibi kavramları tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkileri açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 135

Aşağıdakilerden hangisi merkezkaç yapıların özelliklerinden biri değildir?

Düz yapılardır.

Örgütsel kademeler azaltılmıştır.

Yönetim alanı genişletilmiştir.

Karar verme yetkisi alt kademelere devredilmiştir.

Kriz dönemlerinde diğer örgüt yapılarından daha etkili olmaktadır.

Açıklama:

Yetki türleri, yetki devri ve sorumluluk gibi kavramları tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkileri açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 136

Aşağıdakilerden hangisi çıktı veya süreç temelli bölümlendirme yaklaşımlarından biri değildir?

Zaman

Sayı

Ekip

Müşteri

Bölge

Açıklama:

Yetki türleri, yetki devri ve sorumluluk gibi kavramları tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkileri açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 137

Maliyet liderliği stratejisini benimsemiş bir örgütte aşağıdaki bölümlendirme yaklaşımlarından hangisi tercih edilmektedir?

Bölge

Ürün

Müşteri

Fonksiyonel

Ekip

Açıklama:

Bölümlendirme yaklaşım ve türlerini betimleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 138

Yetki devri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Astlara bir işin yapılması için gerekli olan görevlerin verilmesidir.

Verilen görevlerin yerine getirilmesi için astların gerekli olan yetkiyle donatılmasıdır.

Astlara yapmaları gereken göreve ilişkin sorumluluğun yüklenmesiyle yetki devri süreci sona ermektedir.

Yetki devreden yöneticinin yetki devriyle üzerindeki sorumluluk kalkmaktadır.

Yetki devri sürecinde astlara verilen yetki ve sorumluluk denk tutulmalıdır.

Açıklama:

Yetki türleri, yetki devri ve sorumluluk gibi kavramları tanımlayabilecek ve aralarındaki ilişkileri açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 139

Örgüt bünyesindeki işlerin ne derece alt süreçlere ayrıştırıldığıyla ilgili olan örgütleme ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Ayrıklık

Verimlilik

Komuta birliği

Yönetim alanı

İş bölümü ve uzmanlaşma

Açıklama:

Örgütleme ilkelerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 140

Bilgi-yoğun ürünler üreten işletmelerin örgütsel yapılarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Merkezkaç bir örgüt yapısı vardır.

Yönetim alanı dardır.

Örgüt oldukça yataydır.

Denetim alanı geniştir.

Örgütsel kademeler azdır.

Açıklama:

Örgütleme ilkelerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 141

Yöneylem araştırması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Yöneylem araştırması terimi yüzyıllardır kullanılmaktadır.

Yöneylem araştırması terimi ilk olarak uluslararası ticarette kullanılmıştır.

Yöneylem araştırması askerî alanda kullanılan bilim dalıdır.

Yöneylem araştırması ilk olarak hizmet sektöründe kullanılmıştır.

Yöneylem araştırması terimi ilk olarak askerî alanda kullanılmıştır.

Açıklama:

Örgütleme ilkelerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 142

Bir mobilya işletmesinde sıra ve sandalye üretilmektedir. Bir sıra yapımı için 20 metre tahta ve 5 saat işgücüne ihtiyaç duyulmaktadır. Bir sandalye yapımı içinse 10 metre tahta ve 8 saat işgücüne ihtiyaç vardır. İşletmenin kullanabileceği 400 metre tahta ile 150 saat işgücü vardır. Bir sıranın satışından elde edilen kar 10 lira iken bir sandalyenin satışından elde edilen kar 12 liradır. İşletmenin amacı satış karını maksimum kılmaktır. Karar değişkenleri X1 ve X2 olarak ifade edildiğinde aşağıdakilerden hangisi modelin amaç fonksiyonu olabilir?

Maksimum 400 X1 + 150 X2

Maksimum 20 X1 + 10 X2

Minimum 10 X1+ 12 X2

Maksimum 5X1 + 8 X2

Maksimum 10 X1 + 12 X2

Açıklama:

Örgüt ve örgütleme kavramlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 143

Aşağıdakilerden hangisi Çağdaş Yapısal Örgüt Teorisinin temel varsayımlarından biri değildir?

Örgütsel belirlenen amaçlara ulaşmaya çalışan rasyonel kurumlardır.

Uzmanlaşma ve iş bölümü üretim kalitesini ve miktarını azaltır.

Her örgüte uyan ideal bir örgüt yapısı modeli yoktur.

Örgüt strateji, çevre ve teknoloji gibi çeşitli değişkenlerden etkilenir.

Örgütlerde ortaya çıkan birçok sorunun nedeni örgütsel yapıdır.

Açıklama:

Çağdaş Yapısal Örgüt Teorisi’nin temel varsayımları şöyledir:

Örgütler, daha önceden belirlenmiş amaçlara ulaşmaya çalışan rasyonel kurumlardır.
Her örgüt, amaçları, çevresel koşulları, çıktı özellikleri ve teknolojisi itibariyle kendisine en çok uyan örgütsel yapıyı bulabilmek için çabalamaktadır.
Uzmanlaşma ve iş bölümü, üretim kalitesini ve miktarını artırmaktadır.
Örgütsel bağlamda yaşanan birçok sorunun nedeni, örgüt yapısıdır ve bu sorunlar, örgüt yapısında yapılacak değişikliklerle çözümlenebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 144

Sosyal bir güdüyle ortaya çıkarlar.
Resmi dayanağı güçlüdür.
Çıkar birliği etmiş olmak bu tür örgütlere temel oluşturabilir.
Biçimsel örgütler bünyesinde de var olabilirler.
Yöneticilerin bu örgütlerle ilgilenmesine gerek yoktur.

Yukarıdakilerden hangileri biçimsel olmayan örgütlerin özellikleri arasında sıralanabilir?

I ve IV

II ve III

I, III ve IV

III, IV ve V

II, III ve V

Açıklama:

Biçimsel olmayan örgütler, bireylerin başkalarıyla bir arada olma isteklerine dayanan sosyal bir güdüyle ortaya çıkmaktadır. Biçimsel olmayan örgütlerin oluşumunda, benzer yörelerin insanı olmak, belli alanlarda çıkar birliği etmiş olmak, benzer mesleklerde çalışıyor olmak veya bazı konularda fikir birliğine varmış olmak gibi nedenler rol oynamış olabilir. Biçimsel olmayan örgütlerin, herhangi bir resmî dayanağı yoktur. Biçimsel olmayan örgütler, biçimsel örgütler bünyesinde var olabilecekleri gibi, böyle bir ortam olmadan da oluşabilirler. Örgütsel anlamda biçimsel olmayan örgütler, yöneticiler tarafından dikkatle izlenmeli ve varlıklarından haberdar olunmalıdır. Biçimsel örgütün, örgütsel amaçlar doğrultusunda yöneltilmesi etkili bir liderin en önemli özelliklerinden biridir. Liderlik sürecini başarıya ulaştıran en önemli ön koşullardan birisi, biçimsel olmayan örgütü doğru analiz edebilmektir

Doğru Cevap: C

Soru 145

Örgüt içinde yer alan bireylerin, kendi uzmanlık alanlarına giren konularda danışmanlık hizmeti vermeleri aşağıdaki yetki türlerinden hangisi ile ifade edilebilir?

Kurmay yetki

Komuta yetkisi

Fonksiyonel yetki

Kısıtlı yetki

Tam yetki

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 146

Kısaca her bireyin bir üste karşı sorumlu olması olarak tanımlanabilecek örgütleme ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Hiyerarşi ilkesi

İş bölümü ve uzmanlaşma ilkesi

Ayrılık ilkesi

Yönetim alanı ilkesi

Komuta birliği ilkesi

Açıklama:

Komuta zinciri, örgüt bünyesinde yer alan tüm birim ve bireyleri birbirine bağlayan bir yetki ilişkidir. Bu yetki ilişkisi kimin kime karşı sorumlu olduğu konusunda da belirleyici olmaktadır. Komuta zinciri içinde yer alan her birey bir üste karşı sorumlu olmalıdır. İfade edilen bu ilke, komuta birliği olarak anılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 147

Aşağıdakilerden hangisi yakın denetim gerektiren durumlardan biridir?

Yapılması gereken işlerin durağan olması

Tüm astların tek bir merkezde toplanmış olması

Gerekli süreçlerin önceden belirlenmiş olması

Astların uzmanlıklarının düşük seviyede olması

Benzer süreçlerin sürekli tekrar etmesi

Açıklama:

Yönetim alanının genişliği, örgütten örgüte önemli farklılıklar gösterebilmektedir. Yapılan iş, yakın denetim gerektiriyorsa yönetim alanı daralacak, tersi durumda ise yönetim alanı genişleyecektir. Yönetim alanının geniş olmasına neden olan, bir başka deyişle yakın denetim gerektirmeyen durumlar şöyledir:

Yapılması gereken işlerin durağan ve rutin olması,
Benzer süreçlerin sürekli tekrar etmesi,
Tüm astların tek bir merkezde toplanmış olması,
Astların eğitim düzeyinin yüksek ve yeteneklerinin oldukça gelişmiş olması,
İşi yapmak için gerekli olan prosedürlerin önceden hazırlanmış olması,
Yöneticilerin ihtiyaç duyacağı destek sistemlerinin ve personelinin hazır olması,
Yöneticilerin planlama ve koordinasyon gibi konulara daha az zaman ayırabilmeleri,
Geniş yönetim alanıyla uyum gösteren çalışanların tercih edilmiş olması.

Yönetim alanının geniş veya dar olması, örgütsel yapının basık veya sivri olması na neden olmaktadır. Geniş yönetim alanına sahip örgütler basık, dar yönetim alanına sahip örgütler ise sivri bir örgütsel yapıya sahiptir

Doğru Cevap: D

Soru 148

Örgütlerin kendi yaptıkları temel işe yoğunlaşmaları ve temel işleri dışındaki diğer işleri, bu konuda uzman başka örgütlerden temin etme yoluna girmelerini temel alan örgüt tipi aşağıdaki hangisidir?

Şebeke Örgüt

Ekip Temelli Örgüt

Matriks Örgüt

Zaman Temelli Örgüt

Makine Tipi Örgüt

Açıklama:

Örgütlerin kendi yaptıkları temel işe yoğunlaşmaları ve temel işleri dışındaki diğer işleri, bu konuda uzman başka örgütlerden temin etme yoluna girmeleri, örgütlerin ister istemez, belli şebekelerin parçaları olmasını gerekli kılmıştır. Şebeke örgüt yapısında, bir işin yapılması için gerekli olan kaynakları n elde edilmesi ve işlenmesi tek bir örgütün bünyesinde gerçekleştirilmemektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 149

Faaliyetlerin benzerliği
Uzmanlaşmadan yararlanma
Denetimin kolaylaştırılması
Harcamaların azaltılması
İşletmedeki koşulları dikkate alma

Yukarıdakilerden hangileri bölümlendirme ilkeleri arasında gösterilebilir?

I, II ve IV

II, III ve V

I, IV ve V

I, III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Örgütlemenin en önemli alt süreçlerinden biri, bölümlendirmedir. Bölümlendirme süreci kapsamında, örgütsel amaçlara ulaşmak için yapılması gereken görevler belli açılardan gruplandırılmakta ve gruplandırılan bu görevler belli bölümlerin sorumluluğuna verilmektedir. Bölümlendirme süreci neticesinde ortaya çıkan yapının etkili ve verimli olabilmesi için bazı ilkelerin göz önüne alınması gerekmektedir. Bu ilkeler şöyle özetlenebilir:

Faaliyetlerin Benzerliği
Uzmanlaşmadan Yararlanma
Denetimi Kolaylaştırma
İşe Gereken Önemi Verme Zorunluluğu
İşletmedeki Koşulları Dikkate Alma Zorunluluğu
Harcamaların Azaltılması

Doğru Cevap: E

Soru 150

Aşağıdakilerden hangisi örgüt şemalarının hazırlanmasında uyulması gereken kurallardan değildir?

Olabildiğince açık ve basit şekilde hazırlanmalıdır.

Alt ve üst seviyedeki birimler aynı büyüklükte çizilmelidir.

Örgüt şeması kendi içinde simetrik ve dengeli olmalıdır.

Benzer düzeyde yetki sahibi olan birimler aynı hizada gösterilmelidir.

Şemanın bir başlığı olmalı ve hazırlanma tarihi belirtilmelidir.

Açıklama:

Örgüt şemalarının hazırlanması, belli kurallara uyulmasını gerekli kılan bir süreçtir. Örgüt şeması hazırlanırken uyulması gereken temel kurallar şu şekilde sıralanabilir:

Örgüt şemaları olabildiğince açık ve basit bir şekilde hazırlanmalıdır.
Örgüt şemaları kendi içinde simetrik ve dengeli olmalıdır.
Her örgüt şemasının bir başlığı olmalı ve ayrıca şemanın hazırlandığı tarih de belirtilmelidir.
Benzer düzeyde yetki sahibi olan birimler şema üzerinde aynı hizada gösterilmelidir.
Örgüt şemalarında yer alan birimlerin sahip oldukları yetki türü (kurmay veya komuta) açıkça belli edilmelidir.
Örgüt şemalarında yer alan birimleri gösteren dikdörtgenler birbirlerine aralarındaki ilişkinin türüne uygun bir şekilde bağlanmalıdır.
Örgüt şemalarında üst seviyelerdeki birimlere ait gösterimler alt seviyelerdekine göre daha büyük çizilmelidir.
Örgütün bir bölümüne ait detaylandırılmış özel şemaların bağlı oldukları alt seviye ve üst seviyeyi de gösterecek şekilde düzenlenmesi gerekmektedir.
Her ne kadar örgüt şemaları mevcut durumu göstermek amacıyla çizilse de gelişme aşamasında olan veya kurulması planlanan birimlerin de uygun bir şekilde şemaya dâhil edilebileceği göz ardı edilmemelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 151

Aşağıdakilerden hangisi çevresel belirsizliğin örgüt üzerindeki etkilerinden biri değildir?

Bölümler arası farklılıklar artar.

Örgütün koordinasyon ihtiyacı artar.

Örgütsel yapının esneklik ihtiyacı azalır.

Yöneticilere ek sorumluluklar yüklenir.

Her bölüm kendi fonksiyonel alanına yoğunlaşır.

Açıklama:

Çevresel belirsizliğin örgüt yapısı üzerindeki etkileri şöyledir:

Bölümler arası farklılıklar artmaktadır. Her bölüm kendi fonksiyonel alanına yoğunlaşmakta ve örgütün bütününe ilişkin bakış açısını yitirmektedir.
Örgütün koordinasyon ihtiyacı artmaktadır. Bölümler arası farklılıkların artması nedeniyle yatay ilişkilerin uyumlu hâle getirilmesi, yöneticilere ek sorumluluklar yüklemektedir.
Örgüt çevreye uyum sağlayabilmelidir. Örgüt yapısı çevresel değişimlere hızlı bir şekilde cevap verebilecek esneklikte olmalıdır. Bu durum matriks yapıları, proje ekiplerini ve biçimsel olmayan örgütsel ilişkileri ön plana çıkartmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 152

Örgütlerde yetki ve sorumluluğun, üst yönetim düzeylerinden alt yönetim düzeylerine doğru kesintisiz bir şekilde aktarılması aşağıdaki hangi örgütlenme ilkesini ifade eder?

İş bölümü ve uzmanlaşma ilkesi

Ayrılık ilkesi

Hiyerarşi ilkesi

Yönetim alanı ilkesi

Komuta birliği ilkesi

Açıklama:

Hiyerarşi İlkesi: Örgütlerde yetki ve sorumluluk, üst yönetim düzeylerinden alt yönetim düzeylerine doğru kesintisiz bir şekilde aktarılmaktadır. Örgüt içindeki yetki ilişkileri açık ve net bir şekilde belirlenmelidir. Her birimin veya bireyin sahip olduğu yetki ve türü, tüm örgüt tarafından bilinmeli ve hiyerarşik düzen, bu yetki ilişkileri çerçevesinde yürütülmelidir

Doğru Cevap: C

Ünite 4

Soru 1

Yöneltme işlevi aşağıdakilerden hangisiyle yakından ilişkili değildir?

Liderlik

Motivasyon

İletişim

Koordinasyon

Denetim

Açıklama:

Yöneltme işlevi, işletmelerde faaliyetlerin yerine getirilmesi ve sürdürülmesi için çalışanlara etkili liderlik yapma, çalışanları motive etme ve işletme içi etkin iletişim sağlayarak çalışanları harekete geçirme işlevidir. Yöneltme işlevi liderlikle, motivasyonla, iletişimle ve koordinasyonla yakından ilgilidir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

İşletmelerde faaliyetlerin yerine getirilmesi ve sürdürülmesi için çalışanlara etkili liderlik yapma, çalışanları motive etme ve işletme içi etkin iletişim sağlayarak çalışanları harekete geçirme yönetimin hangi işlevidir?

Planlama

Örgütleme

Yöneltme

Denetim

İletişim

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 3

Grup içinde farklı özellikleriyle (güzel konuşması, zekâsı, yakışıklılığı, inisiyatif sahibi olması, bilgisi, samimiyeti, dürüstlüğü, beşeri yeteneği, kendine güveni, kararlılığı vb.) diğerlerinden ayrılan (sıra dışı) kişiyi lider olarak ifade eden liderlik teorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Davranışsal Liderlik Teorileri

Durumsal Liderlik Teorileri

Vroom ve Yetton Liderlik Teorisi

Özellikler Teorisi

Amaç ve Yol Teorisi

Açıklama:

Özellikler Teorisi, liderlik sürecindeki “lider” değişkenini ele alır. Teoriye göre grup içinde farklı özellikleriyle (güzel konuşması, zekâsı, yakışıklılığı, inisiyatif sahibi olması, bilgisi, samimiyeti, dürüstlüğü, beşeri yeteneği, kendine güveni, kararlılığı vb.) diğerlerinden ayrılan (sıra dışı) kişi liderdir. Bu teoriyle liderler gruptaki diğerlerinden kolayca ayrılabilir. Bu şekilde liderler önceden belirlenebilirse topluma, iş hayatına önemli bir katkı yapacak şekilde yönlendirilebilir. Teorinin amacı, liderlik niteliklerini taşıyan kişilerin erkenden tespit edilerek, mümkün olduğunca topluma yararlı olacak şekilde değerlendirilmesidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

X ve Y Teorisi aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?

Douglas Mc Gregor

Robert Blake ve Jane Mouton

Rensis Likert

Martin Evans

Victor H. Vroom

Açıklama:

X ve Y Teorisi: 1957’de Douglas Mc Gregor tarafından geliştirilen teoriye göre; yöneticilerin insan davranışları hakkındaki düşünceleri, gösterecekleri liderlik davranışını etkiler. Bu düşünceler birbirine zıt görüşler içeren 2 grupta toplanabilir ve X Teorisi ve Y Teorisi olarak adlandırılabilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

X ve Y teorisine göre aşağıdakilerden hangisi X teorisinin özelliklerinden biridir?

İş oyun ve dinlenme kadar doğaldır

İnsanlar doğuştan tembel değildir

Her insanın potansiyeli vardır. Uygun şartlar altında kişi bunları geliştirir.

Dışarıdan denetim ve ceza ile korkutma insanları çalıştırmak için tek yol
değildir.

Normal olarak insanoğlu işi sevmez ve elinden geldiği kadar işten kaçar.

Açıklama:

X Teorisi şu varsayımları içermektedir:

Normal olarak insanoğlu işi sevmez ve elinden geldiği kadar işten kaçar.
Bu yüzden örgütsel amaçları yerine getirebilmek için zorlanmalı, denetlenmeli, cezalandırılmalıdır.
Normal bir insan yönetilmeyi tercih eder. Sorumluluktan kaçar.

Y Teorisi ise şu varsayımları içermektedir:

İş oyun ve dinlenme kadar doğaldır.
İnsanlar doğuştan tembel değildir.
Her insanın potansiyeli vardır. Uygun şartlar altında kişi bunları geliştirir
ve daha fazla sorumluluk yüklenmeyi öğrenir.
Dışarıdan denetim ve ceza ile korkutma insanları çalıştırmak için tek yol
değildir. İnsanlar kendi kendilerini yönetebilir, kendi kendilerini denetleyebilirler.

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi motivasyon konusunda süreç teorilerinden biridir?

Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Teorisi

Herzberg’inÇiftFaktörTeorisi

McClelland’ın Başarma İhtiyacı Teorisi

Eşitlik Teorisi

Alderfer’in ERG Teorisi

Açıklama:

Süreç Teorileri kişilerin hangi amaçlar etrafında ve nasıl motive edildikleri ile ilgilidir. Belli bir davranışı gösteren kişinin bu davranışı tekrarlamasının nasıl sağlanacağı Süreç Teorilerinin açıklamaya çalıştığı sorudur. Süreç teorileri şunlardır:

Vroom’un Beklentiler Teorisi
Porter Lawler Teorisi
Eşitlik Teorisi

Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Özellikler teorisi
İletişim teorisi
Davranışsal liderlik teorileri
Durumsal liderlik teorileri
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Liderlik Teorilerinden biri değildir?

Yalnız II

Yalnız IV

I ve II

III ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Liderlik Teorileri: Liderlik sürecini açıklamaya çalışan teoriler, “Liderlik Teorileri” başlığıyla şu şekilde gruplandırılabilir:
• Özellikler Teorisi (Lideri analiz eder.)
• Davranışsal Liderlik Teorileri (Liderlik davranışlarını izleyicilere sorarak
analiz eder.)
• Durumsal Liderlik Teorileri (Koşulları analiz eder.)

Doğru Cevap: A

Soru 8

Liderin, liderlik yaparken ne tür davranışlar sergilediği üzerine yoğunlaşan liderlik teorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Durumsal liderlik teorileri

Özellikler teorileri

Davranışsal liderlik teorileri

Eşgüdümlü liderlik teorileri

Sistematik liderlik teorileri

Açıklama:

Davranışsal Liderlik Teorileri: Davranışsal Liderlik Teorileri liderin özelliklerine değil de nasıl liderlik yaptığına yoğunlaşarak liderlik sürecini açıklamaya çalışmaktadır. Liderin, liderlik yaparken ne tür davranışlar sergilediği üzerine yoğunlaşır. Söz gelimi izleyicileri ile nasıl haberleştiği, hangi yetkileri devrettiği, nasıl planlama yaptığı, nasıl denetim yaptığı vb. davranışlarını anlamak için izleyicilere sorular sorulur.

Doğru Cevap: C

Soru 9

İnsan örgütsel amaçları yerine getirebilmek için zorlanmalı, denetlenmeli, cezalandırılmalıdır.
Normal bir insan yönetilmeyi tercih eder. Sorumluluktan kaçar.
İş oyun ve dinlenme kadar doğaldır.
İnsanlar doğuştan tembel değildir.
Yukarıdaki varsayımlardan hangisi veya hangileri X teorisine aittir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

III ve IV

I, II ve III

Açıklama:

X Teorisi şu varsayımları içermektedir:
Normal olarak insanoğlu işi sevmez ve elinden geldiği kadar işten kaçar.Bu yüzden örgütsel amaçları yerine getirebilmek için zorlanmalı, denetlenmeli,
cezalandırılmalıdır.
Normal bir insan yönetilmeyi tercih eder. Sorumluluktan kaçar.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Y teorisine ait bir varsayım değildir?

Normal bir insan yönetilmeyi tercih eder. Sorumluluktan kaçar.

İş oyun ve dinlenme kadar doğaldır.

İnsanlar doğuştan tembel değildir.

Her insanın potansiyeli vardır. Uygun şartlar altında kişi bunları geliştirir ve daha fazla sorumluluk yüklenmeyi öğrenir.

Dışarıdan denetim ve ceza ile korkutma insanları çalıştırmak için tek yol değildir. İnsanlar kendi kendilerini yönetebilir, kendi kendilerini denetleyebilirler.

Açıklama:

Y Teorisi ise şu varsayımları içermektedir:
İş oyun ve dinlenme kadar doğaldır.
İnsanlar doğuştan tembel değildir.
Her insanın potansiyeli vardır. Uygun şartlar altında kişi bunları geliştirir ve daha fazla sorumluluk yüklenmeyi öğrenir.
Dışarıdan denetim ve ceza ile korkutma insanları çalıştırmak için tek yol
değildir. İnsanlar kendi kendilerini yönetebilir, kendi kendilerini denetleyebilirler.

Doğru Cevap: A

Soru 11

970’de Martin Evans ve Robert House tarafından geliştirilen ve motivasyon konusundaki Bekleyiş Teorisi’ne dayanan teori aşağıdakilerden hangisidir?

Amaç ve yol teorisi

Kapsam teorileri

Yaşam teorileri

Döngüsel teoriler

Geri besleme teoriler

Açıklama:

Amaç ve Yol Teorisi: 1970’de Martin Evans ve Robert House tarafından geliştirilen Amaç ve Yol Teorisi, motivasyon konusundaki Bekleyiş Teorisi’ne dayanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Hiyerarşik işletme düzeyinde ast-üst arası ilişkileri düzenleyen sisteme ne denir?

Dikey iletişim

Yatay iletişim

Çapraz iletişim

Biçimsel olmayan iletişim

Olası iletişim

Açıklama:

Dikey İletişim: Hiyerarşik işletme düzeyinde ast-üst arası ilişkileri düzenleyen sistemdir. Bu tür iletişimde yukarıdan aşağıya yönetici ile çalışan iletişim kurmaktadır ya da tam tersine iletişim yönü aşağıdan yukarıya yani çalışandan yöneticiye olabilmektedir. Yöneticinin bölüm müdürü ile iletişimi örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Günümüzde işletmeler ve yöneticiler açısından koordinasyon görevi daha karmaşık hale gelmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bunun nedenlerinden biri değildir?

İşletmelerin hacimsel olarak büyümeleri

İşletme içi departmanlarda ve görevlerde uzmanlaşmanın yayılması

İşletmelerde yeni teknik ve teknolojilerin kullanılmaması

Rekabette ve iş hacmindeki değişimler

İşletmeler için oluşturulmuş yeni mevzuat ve iş yöntemleri

Açıklama:

Günümüzde işletmeler ve yöneticiler açısından koordinasyon görevi daha karmaşık hale gelmiştir. Bunun nedenlerinden bazıları şunlardır:
İşletmelerin hacimsel olarak büyümeleri,
İşletme içi departmanlarda ve görevlerde uzmanlaşmanın yayılması,
İşletmelerde yeni teknik ve teknolojilerin kullanılmaya başlanması,
Rekabette ve iş hacmindeki değişimler,
İşletmeler için oluşturulmuş yeni mevzuat ve iş yöntemleri.

Doğru Cevap: C

Soru 14

İş birliği
Uyumlu koordinasyon
Teşvik
Liderlik
İşletmelerde koordinasyonun sağlanması belli koşullara bağlıdır. Yukarıdakilerden hangileri bu koşullar arasında gösterilebilir?

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Koordinasyon yöneltme işlevinin önemli bir aşamasıdır. İşletmelerde koordinasyonun sağlanması üç temel koşula bağlıdır. Bunlar; iş birliği, uyumlu koordinasyon ve teşviktir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Bir benzetme ile hakemin düdüğü ile santrada topa vurulmasıyla hangi yönetim işlevi başlar?

planlama

örgütleme

yöneltme

koordinasyon

denetim

Açıklama:

Detaylar için “GİRİŞ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Bir benzetme ile hakemin düdüğü ile santrada topa vurulmasıyla “yöneltme” işlevi başlar.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Seçenektekilerden hangisi koşulları analiz eden liderlik teorileridir?

Durumsal Liderlik Teorileri

Özellikler Teorisi

Davranışsal Liderlik Teorileri

İzleyici Teorileri

Takipsel Teoriler

Açıklama:

Detaylar için “LİDERLİK” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Liderlik Teorileri: Liderlik sürecini açıklamaya çalışan teoriler, “Liderlik Teorileri” başlığıyla şu şekilde gruplandırılabilir:
• Özellikler Teorisi (Lideri analiz eder.)
• Davranışsal Liderlik Teorileri (Liderlik davranışlarını izleyicilere sorarak analiz eder.)
• Durumsal Liderlik Teorileri (Koşulları analiz eder.)

Doğru Cevap: A

Soru 17

Liderin özelliklerine değil de nasıl liderlik yaptığına yoğunlaşarak liderlik sürecini açıklamaya çalışan teori seçenektekilerden hangisidir?

Özellikler Teorisi

Davranışsal Liderlik Teorileri

Durumsal Liderlik Teorileri

Anlayışsal Liderlik Teorileri

Anlamsal Liderlik Teorileri

Açıklama:

Detaylar için “LİDERLİK” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Davranışsal Liderlik Teorileri: Davranışsal Liderlik Teorileri liderin özelliklerine değil de nasıl liderlik yaptığına yoğunlaşarak liderlik sürecini açıklamaya çalışmaktadır. Liderin, liderlik yaparken ne tür davranışlar sergilediği üzerine yoğunlaşır. Söz gelimi izleyicileri ile nasıl haberleştiği, hangi yetkileri devrettiği, nasıl planlama yaptığı, nasıl denetim yaptığı vb. davranışlarını anlamak için izleyicilere sorular sorulur.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Hem çalışana hem de üretime yüksek ilgi gösterilen lider tipi seçenektekilerden hangisidir?

ekip liderliği

cılız liderlik

kulüp liderliği

orta yolcu liderlik

görev liderliği

Açıklama:

Detaylar için “LİDERLİK” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Ekip Liderliği (Çalışana ve üretime yüksek ilgi) hem çalışana hem de üretime yüksek ilgi gösterilen lider tipidir. Ancak işi başarma hevesi olan, nitelikli çalışanlar ile istenilen sonuçlar elde edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Seçenektekilerden hangisi Fiedler’in Liderlik Teorisine göre liderin davranışlarının etkinliğini belirleyen değişkenlerdir?

fiyat

liderin maaşı

liderin boyu

liderin gücü

liderin yabancı dil bilgisi

Açıklama:

Detaylar için “LİDERLİK” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Fiedler’in Liderlik Teorisi: Liderin davranışlarının etkinliğini belirleyen değişkenler şunlardır:

Lider ile izleyicilerin ilişkileri
İşin niteliği
Liderin otoritesi, gücü

Doğru Cevap: D

Soru 20

“Kişilerin belirli bir amacı gerçekleştirmek üzere kendi arzu ve istekleri ile davranmaları ve çaba göstermeleri” seçenektekilerin hangisidir?

yöneltme

yürütme

motivasyon

ahlak

disiplin

Açıklama:

Detaylar için “MOTİVASYON” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Motivasyon, “kişilerin belirli bir amacı gerçekleştirmek üzere kendi arzu ve istekleri ile davranmaları ve çaba göstermeleri” olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Teorisinin zirvesinde seçenekteki hangi ihtiyaç yer almaktadır?

Kendini gerçekleştirme ihtiyacı

Saygınlık ihtiyacı

Sosyal ihtiyaçlar

Güvenlik ihtiyaçları

Fizyolojik ihtiyaçlar

Açıklama:

Detaylar için “Kapsam Teorileri” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Maslow, ihtiyaçları; fizyolojik, güvenlik, sosyal, saygınlık ve kendini gerçekleştirme olmak üzere beş gruba ayırmıştır. Kendini Gerçekleştirme İhtiyacı zirvede yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Güdüleyici gücün formülü seçenektekilerden hangisidir?

iş X hizmet

çekim X beklenti

tatmin X hız

gidiş - geliş

sebep + sonuç

Açıklama:

Detaylar için “Süreç Teorileri” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Çekim ile beklentinin çarpımı belli bir davranışı seçmeye iten gücü gösterir:
Güdüleyici Güç = Çekim X Beklenti

Doğru Cevap: B

Soru 23

“Bir grup insan faaliyetinin birbirine bağlanması” seçenektekilerden hangisidir?

organizasyon

koordinasyon

örgütleme

planlama

iletişim

Açıklama:

Detaylar için “KOORDİNASYON” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Koordinasyon en genel anlamı ile bir grup insan faaliyetinin birbirine bağlanmasıdır. İyi koordine edilmiş işletmelerde birimler, bölümler (departmanlar) birbirleriyle iletişim halindedir ve işler uyum içinde yürütülmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Seçenektekilerden hangisi Hofstede Modeli’nde yer alan ana başlıklardan birisi değildir?

Bireyci/Toplulukçu

Uzaklık/Yakınlık

Baskın Değerler

Güç Aralığı

Belirsizlikten Kaçınma

Açıklama:

Detaylar için “KOORDİNASYON” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Hofstede araştırması sonucunda bulgularını dört ana başlıkta gruplandırmıştır:

Bireyci/Toplulukçu
Baskın Değerler
Güç Aralığı
Belirsizlikten Kaçınma

Doğru Cevap: B

Soru 25

"İşletmelerde faaliyetlerin yerine getirilmesi ve sürdürülmesi için çalışanlara etkili liderlik yapma, çalışanları motive etme ve işletme içi etkin iletişim sağlayarak çalışanları harekete geçirme fonksiyonudur." şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Planlama

Örgütleme

Motivasyon

Yöneltme

Koordinasyon

Açıklama:

Yöneltme işlevi, işletmelerde faaliyetlerin yerine getirilmesi ve sürdürülmesi için çalışanlara etkili liderlik yapma, çalışanları motive etme ve işletme içi etkin iletişim sağlayarak çalışanları harekete geçirme işlevidir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

"Liderlik" için aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

Liderin resmi bir makamı vardır.

Liderin yetkileri resmidir.

Lider için formal organizasyon olması zorunludur.

Lider, başkalarını belirli amaçlar doğrultusunda etkiler ve yönetir.

Lider gücünün kaynağını makamından alır.

Açıklama:

Lider başkalarını, izleyicilerini belirli amaçlar doğrultusunda etkileyip yönlendirebilen kişidir. Liderin resmî bir makamı ya da yetkileri olması gerekmez. Yönetici ise gücünün kaynağını makamdan, oturduğu koltuktan alır. Ayrıca lider için formal organizasyon olması zorunlu değildir. Örneğin bütün mahalleyi depremzedelere yardım etmek için organize eden, onları ikna edip peşinden sürükleyen kişi liderlik nitelikleri taşımaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Liderin özellikleri yerine nasıl liderlik yaptığına yoğunlaşarak liderlik sürecini açıklamaya çalışan teori hangisidir?

Özellikler teorisi

Davranışsal liderlik teorileri

Durumsal liderlik teorisi

X Teorisi

Y teorisi

Açıklama:

Davranışsal Liderlik Teorileri: Davranışsal Liderlik Teorileri liderin özelliklerine değil de nasıl liderlik yaptığına yoğunlaşarak liderlik sürecini açıklamaya
çalışmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 28

"İnsanın, çalışanların makinadan farkı yoktur. Verimlilik önceliktir. Çalışanların istekleri, beklentileri önemli değildir." şeklinde tanımlanan liderlik tip hangisidir?

Cılız liderlik

Kulüp Liderliği

Orta Yolcu Liderlik

Görev Liderliği

Ekip Liderliği

Açıklama:

Görev Liderliği ( çalışana düşük, üretime yüksek ilgi) insanın, çalışanların makinadan farkı yoktur. Verimlilik önceliktir. Çalışanların istekleri, beklentileri önemli değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Hangi Durumsal Liderlik Teorisi "İzleyicilerin görmek istedikleri liderlik davranışları aynı değildir. Başka bir deyişle, farklı niteliklerdeki astlar, liderlerinden daha farklı davranış görmek isteyeceklerdir" fikrini savunur?

Fiedler’in Liderlik Teorisi

Vroom ve Yetton Liderlik Teorisi

Amaç ve Yol Teorisi

Yaşam Döngüsü Liderlik Teorisi

Üç Boyutlu Lider Etkinliği Teorisi

Açıklama:

Yaşam Döngüsü Liderlik Teorisi: Teoriye göre izleyicilerin görmek istedikleri liderlik davranışları aynı değildir. Başka bir deyişle, farklı niteliklerdeki astlar, liderlerinden daha farklı davranış görmek isteyeceklerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

"Birey, bir kategorideki ihtiyaçları tam olarak gideremeden bir üst düzeydeki ihtiyaç kategorisine geçemez. Bu teori ihtiyaçları; fizyolojik, güvenlik, sosyal, saygınlık ve kendini gerçekleştirme olmak üzere beş gruba ayırmıştır" şeklinde ifade edilen teori hangi kapsam teorisidir?

Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Teorisi

Herzberg’in Çift Faktör Teorisi

McClelland’ın Başarma İhtiyacı Teorisi

Alderfer’in ERG Teorisi

Vroom’un Beklentiler Teorisi

Açıklama:

Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Teorisi:Birey, bir kategorideki ihtiyaçları tam olarak gideremeden bir üst düzeydeki ihtiyaç kategorisine geçemez. Maslow, ihtiyaçları; fizyolojik, güvenlik, sosyal, saygınlık ve kendini gerçekleştirme
olmak üzere beş gruba ayırmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Güdünün tatmin ve performansa eşit olmadığı varsayımından yola çıkarak; motivasyon, tatmin ve performans değişkenlerine yetenek-beceri ve rol algılamalarını etkileyen süreç teorisi hangisidir?

Vroom'un Beklentiler teorisi

Porter Lawler Teorisi

Eşitlik Teorisi

Hijyen faktörler

Sistem teorisi

Açıklama:

Porter Lawler Teorisi: Porter ve Lawler güdünün (çaba, güç harcama isteği) tatmin veya performansa eşit olmadığı varsayımı ile teorilerini geliştirir.
Porter ve Lawler’a göre; motivasyon, tatmin ve performans üç ayrı değişkendir
ve birbirleri ile ilişkilidir. Vroom’un Teorisi’ne ek olarak yetenek-beceri ve rol algılamaları eklenmiştir

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aynı örgüt basamağında çalışanlar arasındaki iletişime ne denir?

Dikey İletişim

Çapraz İletişim

Yatay İletişim

Biçimsel Olmayan İletişim

Olası İletişim Zinciri

Açıklama:

Yatay İletişim: Aynı örgüt basamağında çalışanlar arasındaki iletişimdir

Doğru Cevap: C

Soru 33

Benzer veya aynı yetki ve sorumlulukları olan departmanlar veya kuruluşlar arası koordinasyon aşağıdakilerden hangi ismi alır?

Yatay koordinasyon

Dikey koordinasyon

Çapraz koordinasyon

İç koordinasyon

Dış koordinasyon

Açıklama:

Yatay koordinasyon benzer veya aynı yetki ve sorumlulukları olan departmanlar veya kuruluşlar arası koordinasyondur.

Doğru Cevap: A

Soru 34

1980 'de 40 ülkede faaliyette bulunan IBM firmasındaki çalışanlara uyguladığı anket sonucu Bireyci / Toplulukçu, Baskın / Değerler, Güç Aralığı ve Belirsizlikten kaçınma ana başlıkları altında bulgularını gruplayan örgüt kültür modeli hangisidir?

Parsons’ın AGIL Modeli

Ouchi Modeli

Hofstede Modeli

Peters ve Waterman Modeli

Byars Modeli

Açıklama:

Hofstede Modeli: 1980’de Hofstede 40 ülkede faaliyette bulunan IBM firmasındaki çalışanlara (yaklaşık 116 bin kişiye) tutum ve değerleri ölçen anketler yaparak; kültürleri birbirinden ayıran ögeleri incelemiştir. Hofstede araştırması sonucunda bulgularını dört ana başlıkta gruplandırmıştır:
Bireyci/Toplulukçu, Baskın Değerler, Güç Aralığı, Belirsizlikten Kaçınma.

Doğru Cevap: C

Soru 35

1945 yılında yürütülen ve liderlik davranışının kişiyi dikkate alma ve inisiyatif değişkenleri boyutlarında incelenen çalışma aşağıdakilerden hangisidir?

Michigan Üniversitesi Liderlik Araştırması

Ohio Üniversitesi Liderlik Araştırması

Yönetim Tarzı Matriksi

X ve Y Teorisi

Sistem 4 Yaklaşımı

Açıklama:

Davranışsal teoriler arasında yer alan Ohio Üniversitesi araştırmalarında davranış, kişiyi dikkate alma ve inisiyatif değişkenleri kapsamında ele alınmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Yönetim tarzı matriksinde farklı liderlik tipleri tanımlanmaktadır. Aşağıdaki liderlik tiplerinden hangisi çalışanı makinadan farksız gören, çalışanların istek ve beklentilerini önemsemeyen, verimliliğe öncelik veren liderliktir?

Cılız liderlik

Kulüp liderlik

Orta yolcu liderlik

Görev liderliği

Ekip liderliği

Açıklama:

Çalışan istek ve beklentilerini önemsemeyip verimliliği ön planda tutan liderlik tipi görev liderliğidir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Yönetim tarzı matrikste çalışana ilginin en yüksek, üretime ilginin en düşük olduğu liderlik tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Cılız liderlik

Kulüp liderlik

Orta yolcu liderlik

Görev liderliği

Ekip liderliği

Açıklama:

Matrikste çalışana ilginin üretime göre çok daha yüksek olduğu liderlik kulüp liderliktir. Bu liderlik tipinde beşeri ilişkiler, iş yerindeki mutluluk ve huzur ön plandadır.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Motivasyon teorileri kapsam teorileri ve süreç teorileri olarak iki grupta incelenmektedir. Aşağıdakilerden hangisi süreç teorileri arasında yer almaktadır?

Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisi teorisi

Vroom’un beklentiler teorisi

Alderfer’in ERG teorisi

McClelland’un başarma ihtiyacı teorisi

Herzberg’in çift faktör teorisi

Açıklama:

Vroom’un beklentiler teorisi motivasyonla ilgili süreç teorileri arasında yer almaktadır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

1963 yılında Adams tarafından geliştirilen, temelinde kişinin kendi harcadığı gayret ve karşılığında elde ettiği sonucu iş ortamındaki başkalarıyla karşılaştırması anlayışı yatan teori ………………….dir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Porter Lawler Teorisi

Beklentiler Teorisi

Çift faktör teorisi

ERG teorisi

Eşitlik Teorisi

Açıklama:

Çalışanların kendilerini iş ortamındaki diğer kişilerle karşılaştırdıkları teori eşitlik teorisidir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

İşletmedeki fonksiyonel ilişkiler sonucunda ortaya çıkan iletişim aşağıdakilerden hangisidir?

Dikey iletişim

Yatay iletişim

Biçimsel olmayan iletişim

Çapraz iletişim

Olası iletişim

Açıklama:

Çapraz iletişim işletmedeki fonksiyonel ilişkiler sonucu ortaya çıkmıştır. İşletmenin farklı bölümlerindeki yöneticiler ve çalışanlara arasındaki iletişimdir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

…………………. İletişim türüne göre bir kaynak haberi başka bir kaynağa, o da diğer bir kaynağa yöneltir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Tek hatlı zincir

Dedikodu zinciri

Olası iletişim zinciri

Küme zinciri

Örgütsel zincir

Açıklama:

Tek hatlı zincir, her bir kişinin haberi başka bir kişiye ilettiği iletişim zinciridir. Bu iletişim türünde A, B kişisine, B, C kişisine, C, D kişisine haberi iletir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Çalışanların işletmede koordinasyonu sağlamasında çeşitli koşullar kullanılmaktadır. Ücret artışı ve prim koordinasyonun sağlanması için oluşturulan koşullardan hangisidir?

İş birliği

Teşvik

Promosyon

Uyumlu koordinasyon

Örgüt kültürü

Açıklama:

Çalışanların maaşlarına ücret artışı ve prim ödemeleri koordinasyonun sağlanmasına önemli teşviklerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Örgüt kültürünü açıklamada uyum, amaca ulaşma, bütünleşme ve yasallık unsurlarının oluşturulması gerektiğini savunan model aşağıdakilerden hangisidir?

Ouchi Modeli

Peters ve Waterman Modeli

Hofstede Modeli

Parson’s AGIL Modeli

Çift Faktör Modeli

Açıklama:

Örgüt kültürünün dört unsurunu uyum, amaca ulaşma, bütünleşme ve yasallık olarak açıklayan model Parson’s AGIL modelidir. Bu modele göre ayrıca kültür de son derece önemlidir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Peters ve Waterman’ın örgüt kültürü ve başarı ilişkisini açıklayan sekiz temel kültürel değerden biri değildir?

Peşin hükümle eylemden yana olma

Özgür düşünce ve girişimciliği destekleme

Müşterilerle mesafe koyma

Üretimi insan faktörü kullanarak aktarma

Yöneticilerin işin yapılışıyla ve bölümlerle yakın ilişki

Açıklama:

Peters ve Waterman’ın modeline göre müşterilerle yakın ilişkiler kuran işletmeler daha başarılı olurlar. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

-------; işletmelerde faaliyetlerin yerine getirilmesi ve sürdürülmesi için çalışanlara etkili liderlik yapma, çalışanları motive etme ve işletme içi etkin iletişim sağlayarak çalışanları harekete geçirme işlevidir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Yöneltme

Yönetme

İş bölümü yapma

Göreve atama

İş birlikli çalışma

Açıklama:

Yöneltme işlevi, işletmelerde faaliyetlerin yerine getirilmesi ve sürdürülmesi için çalışanlara etkili liderlik yapma, çalışanları motive etme ve işletme içi etkin iletişim sağlayarak çalışanları harekete geçirme işlevidir.
Yöneltme işlevi liderlikle, motivasyonla, iletişimle ve koordinasyonla yakından ilgilidir . Doğru Yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Robert Blake ve Jane Mouton 1964’te Yönetim Tarzı Matriksi (Managerial Grid) adını verdikleri modele göre, Çalışana yüksek, üretime düşük ilgi olan; yani beşeri ilişkiler, iş yerindeki mutluluk, huzur ön plandadır. Golf kulübü tipi örgütler için uygun olan liderlik tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Cılız Liderlik

Kulüp Liderliği

Orta Yolcu Liderlik

Görev Liderliği

Ekip Liderliği

Açıklama:

Araştırmacılarca tanımlanan liderlik tipleri şu şekildedir:
Cılız Liderlik (Çalışana ve üretime düşük ilgi) çoğunlukla kamu yönetiminde “idare-i maslahat” olarak tanımlanan durumdur.
Kulüp Liderliği (Çalışana yüksek, üretime düşük ilgi) beşeri ilişkiler, iş yerindeki mutluluk, huzur ön plandadır. Golf kulübü tipi örgütler için uygundur.
Orta Yolcu Liderlik (Çalışana ve üretime orta düzey ilgi) hem çalışanların beklentileri istekleri morallerini düşürmeyecek düzeyde karşılanmakta hem de makul bir verimlilik elde edilmektedir.
Görev Liderliği (Çalışana düşük, üretime yüksek ilgi) insanın, çalışanların makinadan farkı yoktur. Verimlilik önceliktir. Çalışanların istekleri, beklentileri önemli değildir.
Ekip Liderliği (Çalışana ve üretime yüksek ilgi) hem çalışana hem de üretime yüksek ilgi gösterilen lider tipidir. Ancak işi başarma hevesi olan, nitelikli çalışanlar ile istenilen sonuçlar elde edilir.
Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

1957'de Douglas Mc Gregor tarafından geliştirilen X ve Y teorisinin "X varsayımları"na göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Normal bir insan yönetilmeyi tercih eder. Sorumluluktan kaçar.

İş oyun ve dinlenme kadar doğaldır

İnsanlar doğuştan tembel değildir.

Her insanın potansiyeli vardır. Uygun şartlar altında kişi bunları geliştirir ve daha fazla sorumluluk yüklenmeyi öğrenir.

Dışarıdan denetim ve ceza ile korkutma insanları çalıştırmak için tek yol değildir. İnsanlar kendi kendilerini yönetebilir, kendi kendilerini denetleyebilirler.

Açıklama:

X ve Y Teorisinin X varsayımları şu şekildedir:
- Normal olarak insanoğlu işi sevmez ve elinden geldiği kadar işten kaçar.
- Bu yüzden örgütsel amaçları yerine getirebilmek için zorlanmalı, denetlenmeli, cezalandırılmalıdır.
- Normal bir insan yönetilmeyi tercih eder. Sorumluluktan kaçar.

Doğru Cevap: A

Soru 48

- Astlara güvenmez.
- Astlar ile ilgili konuları tartışmak konusunda kendilerini hiç serbest hissetmezler.
- İş ile ilgili sorunların çözümünde astların fikrini nadiren alırlar.
Yukarıda özellikleri verilen yönetim biçimi, Likert'in 4'lü sistem modelinde aşağıdakilerden hangisine karşılık gelmektedir.

İstismarcı otokratik

Yardımsever otokratik

Katılımcı

Demokratik

Hümanist

Açıklama:

Likert'in 4'lü sistem modelinde göre İstismarcı otokratik yönetimde yöneticiler Astlara güvenmez. Astlar ile ilgili konuları tartışmak konusunda kendilerini hiç serbest hissetmezler ve iş ile ilgili sorunların çözümünde astların fikrini nadiren alırlar. Doğru cevap: A

Doğru Cevap: A

Soru 49

Bu teoriye göre izleyicilerin görmek istedikleri liderlik davranışları aynı değildir. Söz gelimi az yetenekli eğitim düzeyleri düşük ve kendilerine güvenleri az astlar farklı; yetenekli, eğitimli ve kendine güvenli astlar farklı beklentiler içerisindedir. Başka bir deyişle, farklı niteliklerdeki astlar, liderlerinden daha farklı davranış görmek isteyeceklerdir.
Yukarıda sözü edilen liderlik teorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Vroom ve Yetton Liderlik Teorisi

Amaç ve Yol Teorisi

Fiedler’in Liderlik Teorisi

Üç Boyutlu Lider Etkinliği Teorisi

Durumsal Liderlik Teorisi

Açıklama:

Paul Hersey ve Ken Blanchard 1970’li yılların başında Yaşam Döngüsü Liderlik Modeli adıyla başladıkları çalışmaya 1970’li yılların ortasında “Durumsal Liderlik Teorisi” adını vermişlerdir.
Teoriye göre izleyicilerin görmek istedikleri liderlik davranışları aynı değildir. Söz gelimi az yetenekli eğitim düzeyleri düşük ve kendilerine güvenleri az astlar farklı; yetenekli, eğitimli ve kendine güvenli astlar farklı beklentiler içerisindedir. Başka bir deyişle, farklı niteliklerdeki astlar, liderlerinden daha farklı davranış görmek isteyeceklerdir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Maslow'un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Teorisi'ne göre en üst mertebedeki bireysel ihtiyaç aşağıdakilerden hangisidir?

Fizyolojik ihtiyaçlar

Saygınlık ihtiyacı

Güvenlik ihtiyacı

Kendini gerçekleştirme ihtiyacı

Fİzyolojik ihtiyaçlar

Açıklama:

Maslow’a göre belirli bir kategorideki ihtiyaçlar tam olarak karşılanmadan kişi bir üst düzeydeki kategorinin ihtiyaçları algılanmaz. Buna göre kendini gerçekleştirme ihtiyacı en tepededir ve bunun için diğer tüm ihtiyaçların karşılanmış olması gerekmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aynı örgüt basamağında çalışanlar arasındaki iletişimdir. İki bölüm müdürü arasındaki iletişim ya da iki bölüm çalışanı arasındaki iletişim bu iletişim biçimine örnek olarak verilebilir.
Yukarıda hakkında bilgiler verilen "biçimsel iletişim" türü aşağıdakilerden hangisidir?

Dikey iletişim

Sarmal İletişim

Yatay İletişim

Çapraz İletişim

İnformal İletişim

Açıklama:

Üç tür biçimsel iletişim vardır. Bunlar:
Dikey İletişim: Hiyerarşik işletme düzeyinde ast-üst arası ilişkileri düzenleyen sistemdir. Bu tür iletişimde yukarıdan aşağıya yönetici ile çalışan iletişim kurmaktadır ya da tam tersine iletişim yönü aşağıdan yukarıya yani çalışandan yöneticiye olabilmektedir. Yöneticinin bölüm müdürü ile iletişimi örnek olarak verilebilir.
Yatay İletişim: Aynı örgüt basamağında çalışanlar arasındaki iletişimdir. Bu iletişim türünde yatay ilişkiler doğrultusunda çalışanlar veya yöneticiler birbirlerine karşı sorumluluk taşımaktadırlar. İki bölüm müdürü arasındaki iletişim ya da iki bölüm çalışanı arasındaki iletişim yatay iletişime örnek olarak verilebilir.
Çapraz İletişim: İşletmedeki fonksiyonel ilişkiler sonucunda ortaya çıkmıştır. İşletmenin farklı bölümlerindeki yöneticiler ve çalışanlar arasındaki iletişimdir. bölüm çalışanının diğer bölümün yöneticisi ile görüşmesi ya da bir bölüm müdürünün diğer bölüm çalışanı ile iletişim kurması bu iletişim türüne örnektir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi biçimsel olmayan iletişim türlerinden biri değildir?

Tek hatlı zincir

Dedikodu zinciri

Olası iletişim zinciri

Çift hatlı zincir

Küme zinciri

Açıklama:

Örgüt şeması dışında iş ilişkileri, görev ve sorumluluklar dışında ortaya çıkan, resmî olmayan bir iletişim türüdür. Biçimsel olmayan iletişim türleri tek hatlı zincir, dedikodu zinciri, olası iletişim zinciri ve küme zinciri olmak üzere dört şekilde ortaya çıkabilir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 53

I. İşletmelerin hacimsel olarak büyümeleri
II. İşletme içi departmanlarda ve görevlerde uzmanlaşmanın yayılması
III. İşletmelerde yeni teknik ve teknolojilerin kullanılmaya başlanması
IV. Rekabette ve iş hacmindeki değişimler
Günümüzde işletmeler ve yöneticiler açısından koordinasyon görevi daha karmaşık hale gelmesinin nedenleri yukarıdakilerden hangileridir?

II ve III

III ve IV

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Günümüzde işletmeler ve yöneticiler açısından koordinasyon görevi daha karmaşık hale gelmiştir. Bunun nedenlerinden bazıları şunlardır:
• İşletmelerin hacimsel olarak büyümeleri,
• İşletme içi departmanlarda ve görevlerde uzmanlaşmanın yayılması,
• İşletmelerde yeni teknik ve teknolojilerin kullanılmaya başlanması,
• Rekabette ve iş hacmindeki değişimler,
• İşletmeler için oluşturulmuş yeni mevzuat ve iş yöntemleridir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

İşletme üyelerinin ortak bir amaca ulaşmak için birbirine bağlanmasına ve birlikte hareket etmesine ne ad verilir?

Uyumlu Koordinasyon

İş birliği

Teşvik

Motivasyon

İş bölümü

Açıklama:

İş birliği: İşletme üyelerinin ortak bir amaca ulaşmak için birbirine bağlanmasına ve birlikte hareket etmesine iş birliği denir. İşletmelerde çalışanları iş birliğine teşvik edecek en iyi yöntem grup çalışmasıdır. Yöneticiler, özellikleri ve yetenekleri birbirinden farklı ve birbirleri ile ilişkileri iyi olan çalışanları bir araya getirerek çalışmalarını isteyebilir. Bu şekilde işletmede etkili bir koordinasyon oluşturulabilir. Bunun yanında iş birliğinin etkili olabilmesinde yöneticilerin gruplara sorumluluklar vererek dışarıdan kontrol etmesi daha doğru olacaktır. Yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Belli şartlar altında, belirli kişisel veya grup amaçlarını gerçekleştirmek üzere, bir kimsenin başkalarının faaliyetlerini etkilemesi veya yönlendirmesi sürecine ne denir?

Motivasyon

Liderlik

İletişim

Kontrol

Koordinasyon

Açıklama:

Lider, yönetici farkını ve liderlik sürecini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Kişiler, gruplar ve örgütler arasında bilgi, duygu ve düşünce alışverişini sağlayan sosyal kavram hangisidir?

Koordinasyon

Yöneltme

Motivasyon

Liderlik

İletişim

Açıklama:

İletişim süreci ve öğelerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Yatay İletişim, aynı örgüt basamağında çalışanlar arasındaki iletişimdir.Bu bilgiye göre, seçeneklerden hangisi Yatay İletişim örneğidir?

Üst yöneticinin bölüm müdürü ile iletişimi

Bir bölüm çalışanının diğer bir bölümün yöneticisiyle görüşmesi

Bir bölüm müdürünün diğer bir bölüm çalışanı ile iletişimi

İki bölüm müdürü arasındaki iletişim

Bir bölüm çalışanının kendi müdürü ile görüşmesi

Açıklama:

İletişim süreci ve öğelerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 58

I. Çapraz İletişim II. Tek Hatlı Zincir III. Küme Zinciri IV. Yatay İletişim V. Dedikodu Zinciri Yukarıdakilerden hangileri Biçimsel Olmayan İletişim türlerindendir?

Yalnız I

Yalnız IV

I ve IV

II ve III

II, III ve V

Açıklama:

İletişim süreci ve öğelerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Bu gruplarda grup üyelerinin davranışları kurallarla belirlenmiştir. Rol ve görevler liderler tarafından belirli kurallara bağlanmıştır ve kurallar tüm çalışanlar tarafından önceden bilinmektedir. Yukarıda bahsedilen grup türü aşağıdakilerden hangisidir?

Birincil Gruplar

İkincil Gruplar

Biçimsel Gruplar

Biçimsel Olmayan Gruplar

Formal Gruplar

Açıklama:

İletişim süreci ve öğelerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Bir grup insan faaliyetinin birbirine bağlanmasına ne denir?

Koordinasyon

İletişim

Motivasyon

Yöneltme

Liderlik

Açıklama:

Koordinasyonu tanımlayabilecek ve koordinasyon koşullarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 61

I. Birincil KoordinasyonII. Yatay KoordinasyonIII. Dikey KoordinasyonIV. İç KoordinasyonV. İnandırıcı KoordinasyonYukarıdakilerden hangileri koordinasyon çeşitlerindendir?

Yalnız I

I ve IV

II ve III

II, III ve IV

II, III, IV ve V

Açıklama:

Koordinasyonu tanımlayabilecek ve koordinasyon koşullarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Örgüt kültürünü oluşturan unsurlardan olan Semboller, bir işletmenin kimliğini simgeleyen ve çalışanların da örgütün parçası olduğunu belirten unsurlardır.Bu bilgiye göre aşağıdakilerden hangileri Sembollere örnektir? I. Mitler II. İşletme Binası III. Baskın Kültür IV. Firma Logosu

Yalnız I

Yalnız IV

I ve III

II ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Koordinasyonu tanımlayabilecek ve koordinasyon koşullarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 63

I. Değerlendirme II. Denetim III. Yasallık IV. Sorumluluk V. Bütünleşme Yukarıdakilerden hangileri Örgüt Kültürü Modelleri'nden biri olan Ouchi Modeli öğelerindendir?

Yalnız II

I ve V

III ve IV

I, II ve IV

II, III ve V

Açıklama:

Koordinasyonu tanımlayabilecek ve koordinasyon koşullarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 64

‘‘İşletmelerde faaliyetlerin yerine getirilmesi ve sürdürülmesi için çalışanlara etkili önderlik yapma, çalışanları motive etme ve işletme içi etkin iletişim sağlayarak çalışanları harekete geçirme işlevi’’olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Liderlik

Yöneltme

Motivasyon

İletişim

Koordinasyon

Açıklama:

Lider, yönetici farkını ve liderlik sürecini açıklayabileceksiniz.
Yöneltme işlevi, işletmelerde faaliyetlerin yerine getirilmesi ve sürdürülmesi için çalışanlara etkili önderlik yapma, çalışanları motive etme ve işletme içi etkin iletişim sağlayarak çalışanları harekete geçirme işlevidir.

Doğru Cevap: B

Soru 65

Bir iş yerinde, çalışanların refahı ve iş yerinde huzurlu olmalarından ziyade verimliliğin ve üretimin ön planda olduğu liderlik anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?

Cılız liderlik

Kulüp liderliği

Orta yolcu liderlik

Görev liderliği

Ekip liderliği

Açıklama:

Liderlik teorilerini tanımlayabileceksiniz.
Görev liderliğinde, çalışana düşük üretime yüksek ilgi söz konusudur.

Doğru Cevap: D

Soru 66

''Bir iş yerinin yöneticisi, çalışanlarının hangi tür ihtiyaçları olduğunu bilerek ve o ihtiyaçların tatmin edilebileceği ortamlar yaratarak çalışanların belirli şekilde davranmalarını sağlayabilir.'' ifadesi hangi tür teoriye örnektir?

McClelland'ın Başarma İhtiyacı Teorisi

Herzberg'in Çift Faktör Teorisi

Alderfer’in ERG Teorisi

Vroom’un Beklentiler Teorisi

Maslow'un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Teorisi

Açıklama:

Motivasyon teorilerini tanımlayabileceksiniz.
Maslow'un İhtiyaçlar Teorisi Hiyerarşisi Teorisine göre belirli bir kategorideki ihtiyaçlar tam olarak karşılanmadan kişi bir üst düzeydeki kategorinin ihtiyaçlarını algılamaz. Belirli bir ihtiyaç kategorisindeki ihtiyaçların karşılanması durumunda kişi, bir üst kategorideki ihtiyaçları karşılamaya yönelecektir. Ve böylece, yönetici, eğer çalışanların hangi ihtiyacını tatmin etmek istediğini anlayabilirse, o ihtiyaçlarını tatmin edebileceği ortamı yaratarak onların belirli şekilde davranmalarını sağlayabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Bir mağaza müdürü, çalışanlardan birinin söylediklerini yapmadığını gözlemlemiştir. Bunun üzerine mağaza müdürü çalışanına ''Ben senden şöyle yapmanı istemiştim ama sen böyle yapmışsın.'' diye söylediğinde çalışanın verilen görevi yanlış anladığı ortaya çıkmıştır. Bu durum iletişimde hangi iki öğenin örtüşmediğini gösterir?

Kaynak-Mesaj

Mesaj-Alıcı

Kaynak-Alıcı

Göndericinin filtresi-Alıcının filtresi

Mesaj-Alıcının filtresi

Açıklama:

İletişim süreci ve öğelerini açıklayabileceksiniz.
Gönderici yolladığı mesaja bir anlam yükler, alıcı aynı mesajdan başka bir anlam çıkarırsa etkin bir iletişim olmaz. “Ben şöyle dedim, sen böyle anlamışsın.” diyalogları algıların örtüşmediği iletişime örnektir.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Aynı ölçüde iş yaptığı halde aynı şekilde ödüllendirilmeyen bir çalışanın iş yerinde eksik olan nedir?

Disiplin

İletişim

Eşitlik

Koordinasyon

Motivasyon

Açıklama:

Motivasyon teorilerini tanımlayabileceksiniz.
Yönetici eşit gayreti, eşit şekilde ödüllendirmelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Bir iş yerinde çalışanları motive etmek için maddi olanaklarını kullanan yönetici, çalışanların manevi tatminlerini hiçe sayıyorsa bu kurumda çalışanlarda ne tür bir ihtiyaç eksik kalır?

Aidiyet

Motivasyon

Adalet

Koordinasyon

İletişim

Açıklama:

Motivasyon teorilerini tanımlayabileceksiniz.
Bir iş yerinde çalışanları motive etmek için maddi olanaklarını kullanan yönetici, çalışanların manevi tatminlerini hiçe sayıyorsa bu kurumda çalışanlarda aidiyet duygusu oluşmaz.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Bir iş yerinde ünvan, mevki ve statüye fazla önem verildiğinden ast-üst arasındaki mesafe de oldukça fazladır. Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle ilişkilendirilir?

Bu iş yerinde belirsizlikten kaçınma düşüktür.

Bu iş yeri toplulukçudur.

Bu iş yeri erkeksi davranış gösterir.

Bu iş yerinde işçi ve işveren arasındaki güç aralığı fazladır.

Bu iş yeri birbirine bağlı sıkı bir organizasyondur.

Açıklama:

Koordinasyonu tanımlayabilecek ve koordinasyon koşullarını açıklayabileceksiniz.
Güç aralığı fazla olan kurumlarda unvan, statü, pozisyon gibi öğelere fazla önem verilir, saygı duyulur. İş yerinde işçi ve işveren arasında mesafe hissedilir ve bu mesafe korunur.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Yöneltme ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Kurgusaldır

Zihinde oluşturulur

Bilgisayarda kayıtlıdır

Gerçek hayatla buluşmuştur

Hayal ürünüdür

Açıklama:

Koordinasyonu tanımlayabilecek ve koordinasyon koşullarını açıklayabileceksiniz.
Uygulama planların ve örgütün gerçek hayatla buluşmasıdır. Bu buluşma aşamasını “yöneltme” olarak tanımlamak mümkündür.

Doğru Cevap: D

Soru 72

Yöneltme işlevi aşağıdakilerden hangisi ile yakından ilişkili değildir?

Motivasyon

Para Politikaları

Liderlik

İletişim

Koordinasyon

Açıklama:

Koordinasyonu tanımlayabilecek ve koordinasyon koşullarını açıklayabileceksiniz.
Cevap: Yöneltme işlevi liderlikle, motivasyonla, iletişimle ve koordinasyonla yakından ilgilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 73

"................... belli şartlar altında, belirli kişisel veya grup amaçlarını gerçekleştirmek üzere, bir kimsenin başkalarının faaliyetlerini etkilemesi veya yönlendirmesi süreci olarak tanımlanabilir"
Yukarıdaki boşluğa ne gelmelidir?

Liderlik

Yönetim

Organizasyon

Planlama

Motivasyon

Açıklama:

Lider, yönetici farkını ve liderlik sürecini açıklayabileceksiniz.
A şıkkı "Lİderlik" olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi liderden çok bir yöneticinin özelliğidir?

Başkalarını, izleyicilerini belirli amaçlar doğrultusunda etkileyip yönlendirebilen kişidir.

Resmî bir makamı ya da yetkileri olması gerekmez.

Gücünün kaynağını makamdan, oturduğu koltuktan alır

Formal organizasyon olması zorunlu değildir.

Büyük düşünmeyi gerektirir.

Açıklama:

Lider, yönetici farkını ve liderlik sürecini açıklayabileceksiniz.
Yönetici gücünün kaynağını makamdan, oturduğu koltuktan alır

Doğru Cevap: C

Soru 75

Aşağıdaki tanım hangi liderlik teorisini açıklamaktadır.
"Liderin özelliklerine değil de nasıl liderlik yaptığına yoğunlaşarak liderlik sürecini açıklamaya çalışmaktadır. Liderin, liderlik yaparken ne tür davranışlar sergilediği üzerine yoğunlaşır. "

Durumsal ve Özellikler teorisi

Özellikler ve Davranışsal Liderlik Teorisi

Durumsal Liderlik Teorisi

Özellikler Teorisi

Davranışsal Liderlik Teorisi

Açıklama:

Liderlik teorilerini tanımlayabileceksiniz.
Yukarıdaki tanım Davranışsal liderlik teorisini açıklamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi Yönetim tarzı matriksinde yer alan liderlik tiplerinden değildir?

Cılız Liderlik

Kulüp Liderliği

Kişiye Yönelik Liderlik

Orta Yolcu Liderlik

Görev Liderliği

Açıklama:

Liderlik teorilerini tanımlayabileceksiniz.
Kişiye yönelik liderlik bahsi geçen matrikste yer almaz.

Doğru Cevap: C

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi süreç teorilerindendir?

Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Teorisi

Vroom'un Beklentiler Teorisi

Herzberg’in Çift Faktör Teorisi

McClelland’ın Başarma İhtiyacı Teorisi

Alderfer’in ERG Teorisi

Açıklama:

Motivasyon teorilerini tanımlayabileceksiniz.
B şıkkı dışındaki teoriler Kapsam teorileridir.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi biçimsel iletişim türlerindendir?

Tek hatlı zinciri

Dedikodu zinciri

Olası iletişim zinciri

Küme zincir

Çapraz iletişim

Açıklama:

İletişim süreci ve öğelerini açıklayabileceksiniz.
Çapraz iletişim haricindeki iiletişim türleri biçimsel olmayan iletişim türlerindendir.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi "Yöneltme İşlevi" kapsamında değerlendirilmez?

Çalışanların niteliklerinin kaydedilmesi

Etkili Liderlik yapma

İşgörenlerin motive edilmesi

Örgüt içi iletişimin sağlanması

Çalışanların harekete geçirilmesi

Açıklama:

Lider, yönetici farkını ve liderlik sürecini açıklayabileceksiniz.
Yöneltme işlevi, işletmelerde faaliyetlerin yerine getirilmesi ve sürdürülmesi için çalışanlara etkili liderlik yapma, çalışanları motive etme ve işletme içi etkin iletişim sağlayarak çalışanları harekete geçirme işlevidir.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi Y Teorisi kapsamında yer almaz?

İşgörenlerin gerektiğinde cezalandırılması ve ödüllendirilmesi gerekir

İnsanlar doğuştan tembel değildir

Her insanın potansiyeli vardır. Uygun şartlar altında kişi bunları geliştirir ve daha fazla sorumluluk yüklenmeyi öğrenir

Dışarıdan denetim ve ceza ile korkutma insanları çalıştırmak için tek yol değildir. insanlar kendi kendilerini yönetebilir, kendi kendilerini denetleyebilirler.

İş oyun ve dinlenme kadar doğaldır.

Açıklama:

Liderlik teorilerini tanımlayabileceksiniz.
• iş oyun ve dinlenme kadar doğaldır. • insanlar doğuştan tembel değildir. • Her insanın potansiyeli vardır. Uygun şartlar altında kişi bunları geliştirir ve daha fazla sorumluluk yüklenmeyi öğrenir. • Dışarıdan denetim ve ceza ile korkutma insanları çalıştırmak için tek yol değildir. insanlar kendi kendilerini yönetebilir, kendi kendilerini denetleyebilirler. Ceza y teorisinin redettiği bir durumdur

Doğru Cevap: A

Soru 81

I. Lider ile izleyicilerin ilişkileri
II. İzleyicilerin özellikleri
III. Liderin Otoritesi; gücü
IV. İzleyicilerin gücü
V. İşin Niteliği
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Fiedler'in liderlik teorisine göre liderlik davranışını etkileyen değişkenlerdir?

I, III ve V

I, II ve III

II ve V

I, III ve IV

I, II ve IV

Açıklama:

Liderlik teorilerini tanımlayabileceksiniz.
Fiedler'e göre aşağıdaki değişkenler liderlik davranışlarını etkileyen değişkenlerdir • Lider ile izleyicilerin ilişkileri • işin niteliği • Liderin otoritesi, gücü

Doğru Cevap: A

Soru 82

Maslow'un gereksinimler hiyerarşisi aşağıdakilerden hangiside doğru olarak tabandan tavana sıralanmıştır?

Fizyolojik -Güvenlik-Sosyal-Saygınlık-Kendini Gerçekleştirme Gereksinimleri

Fizyolojik-Sosyal-Güvenlik-Saygınlık-Kendini Gerçekleştirme Gereksinimleri

Fizyolojik-Saygınlık-Güvenlik-Sosyal-Kendini Gerçekleştirme Gereksinimleri

Güvenlik-Fizyolojik-Sosyal-Saygınlık-Kendini Gerçekleştirme Gereksinimleri

Fizyolojik -Güvenlik-Saygınlık-Sosyal-Kendini Gerçekleştirme Gereksinimleri

Açıklama:

Motivasyon teorilerini tanımlayabileceksiniz.
Fizyolojik -Güvenlik-Sosyal-Saygınlık-Kendini Gerçekleştirme Gereksinimleri

Doğru Cevap: A

Soru 83

McClelland'ın Başarma İhtiyacı Teorisi'ne göre bireylerin etkisinde oldukları ihtiyaçlar aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

İlişki kurma ihtiyacı-Güç kazanma ihtiyacı-Başarma ihtiyacı

Bireyselleşme ihtiyacı-Statü ihtiyacı-Başarma ihtiyacı

Başarı odaklılık-Güvenlik ihtiyacı-Takdir ihtiyacı

Benlik Saygısı ihtiyacı-Başarma ihtiyacı-ilişki kurma ihtiyacı

Saygınlık ihtiyacı-Statü ihtiyacı-Başarı olma ihtiyacı

Açıklama:

Motivasyon teorilerini tanımlayabileceksiniz.
McClelland’ın başarma ihtiyacı teorisine göre bireyler aşağıdaki ihtiyaçlarının etkisinde olurlar; • İlişki kurma ihtiyacı: Başkaları ile ilişki kurma, gruba girme, sosyal ilişkiler geliştirmeyi ifade eder. Bu ihtiyacı kuvvetli olan biri kişilerarası ilişkileri kurma ve geliştirmeye önem verecektir. • Güç kazanma ihtiyacı: Güç kazanma ihtiyacı kuvvetli olan biri, güç ve otorite kaynaklarını genişletme, başkalarını etki altında tutma ve gücünü koruma davranışları gösterecektir. • Başarma ihtiyacı: Başarma ihtiyacı kuvvetli olan bir kişi ise kendisine ulaşılması güç ve çalışma gerektiren amaçlar seçecek bunları gerçekleştirmek için uğraşacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 84

İletişim sürecinde alıcının iletilen mesajı anlayıp anlamadığına ilişkin gösterdiği tepkiye ne ad verilir?

Geribildirim

Kaynak

Algı

Kanal

Gürültü

Açıklama:

İletişim süreci ve öğelerini açıklayabileceksiniz.
İletişim, kaynaktan alıcıya bilgi, duygu ve düşünce aktarımını sağlayan bir süreçtir. Bu süreç gönderilen mesajın “alıcı” tarafından algılanması ile sona ermektedir. İletişim süreci “kaynağın” bir duygu, düşünce veya isteği alıcıya aktarmak istemesi ile başlar. “Gönderici” mesajını dil, ses tonu, yüz ifadesi ya da fiziksel hareketleri ile kodlayarak “alıcıya” iletmeye çalışır. “Mesaj” “iletişim kanalı” ile alıcıya ulaşır. “Algı” mesaja yüklenen anlamdır Alıcının göndericinin mesajına yanıtı “geri bildirimdir”.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi 21. yy işletmelerinde koordinasyon görevinin daha karmaşık hale geldiğinin bir nedeni olarak gösterilebilir?

Rekabette ve iş hacmindeki değişimler

Nitelikli işgören gereksinimi

Yönetim kademelerinin çok başlı olması

İşletmelerin küçülmeye gitmesi

İşletmelerin rekabet edememesi

Açıklama:

Koordinasyonu tanımlayabilecek ve koordinasyon koşullarını açıklayabileceksiniz.
Günümüzde işletmeler ve yöneticiler açısından koordinasyon görevi daha karmaşık hale gelmiştir. Bunun nedenlerinden bazıları şunlardır: •işletmelerin hacimsel olarak büyümeleri, •işletme içi departmanlarda ve görevlerde uzmanlaşmanın yayılması, •İşletmelerde yeni teknik ve teknolojilerin kullanılmaya başlanması, •Rekabette ve iş hacmindeki değişimler, •İşletmeler için oluşturulmuş yeni mevzuat ve iş yöntemleri.

Doğru Cevap: A

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi yöneltme işlevi kapsamında değerlendirilmez?

İşgörenlerin cezalandırılması

İşgörenlerin motive edilmesi

İşgörenelere etkili liderlik etme

Örgüt içi iletişimin sağlanması

İşgörenleri harekete geçirme

Açıklama:

Lider, yönetici farkını ve liderlik sürecini açıklayabileceksiniz.
Yöneltme işlevi, işletmelerde faaliyetlerin yerine getirilmesi ve sürdürülmesi için çalışanlara etkili liderlik yapma, çalışanları motive etme ve işletme içi etkin iletişim sağlayarak çalışanları harekete geçirme işlevidir.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Liderlik kavramı aşağıdakilerden hangisinde en doğru şekilde tanımlanmıştır?

Belli şartlar altında, belirli kişisel veya grup amaçlarını gerçekleştirmek üzere, bir kimsenin başkalarının faaliyetlerini etkilemesi veya yönlendirmesi süreci olarak tanımlanabilir.

Belli şartlar altında sadece belli kişilerin amaçlarını gerçekleştirmek üzere takip ettikleri kişinin etkinlikleridir

Peşinden kitleleri koşturan kişinin etkinlikleridir

Belli şartlar altında sadece grup normlarını göz önünde bulundurarak grupl üyelerini yönlendiren kişinin eylemleridir

Yöneticilik aynı zamanda liderliği de beraberinde getirir

Açıklama:

Lider, yönetici farkını ve liderlik sürecini açıklayabileceksiniz.
Belli şartlar altında, belirli kişisel veya grup amaçlarını gerçekleştirmek üzere, bir kimsenin başkalarının faaliyetlerini etkilemesi veya yönlendirmesi süreci olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 88

Robert Blake ve Jane Mouton Ohio ve Michigan Üniversiteleri Araştırmaları’ndakine benzer bir gruplandırma yaptığı liderlik çalışması aşağıdakilerden hangisidir?

Ohio State Üniversitesinin liderlik araştırması

Michigan State Üniverstesinin liderlik araştırması

Yönetim Tarzı Matriksi

Özellik Teoresi

Tavistock Araştırmaları

Açıklama:

Liderlik teorilerini tanımlayabileceksiniz.
Robert Blake ve Jane Mouton'ın çalışması Yönetim Tarzı Matriksi'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi Y Teorisi kapsamında yer almaz?

İşgörenlerin etkili çalışmalarını sağlamak için ceza teknikleri uygulanmalıdır

İş oyun ve dinlenme kadar doğaldır.

İnsanlar doğuştan tembel değildir.

Her insanın potansiyeli vardır. Uygun şartlar altında kişi bunları geliştirir ve daha fazla sorumluluk yüklenmeyi öğrenir.

Dışarıdan denetim ve ceza ile korkutma insanları çalıştırmak için tek yol değildir. insanlar kendi kendilerini yönetebilir, kendi kendilerini denetleyebilirler.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisinde yer alan ihtiyaçlar en alttan en üste en doğru şekilde sıralanmıştır?

Fizyolojik -Güvenlik-Sosyal-Saygınlık-Kendini Gerçekleştirme Gereksinimleri

Fizyolojik-Sosyal-Güvenlik-Saygınlık-Kendini Gerçekleştirme Gereksinimleri

Fizyolojik-Saygınlık-Güvenlik-Sosyal-Kendini Gerçekleştirme Gereksinimleri

Güvenlik-Fizyolojik-Sosyal-Saygınlık-Kendini Gerçekleştirme Gereksinimleri

Fizyolojik -Güvenlik-Saygınlık-Sosyal-Kendini Gerçekleştirme Gereksinimleri

Açıklama:

Motivasyon teorilerini tanımlayabileceksiniz.
Maslow, insan ihtiyaçlarını sırasıyla fizyolojik, güvenlik, sosyal, saygınlık ve kendini gerçekleştirme olmak üzere beş gruba ayırmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi McClelland'ın Başarma İhtiyacı Teorisi'ne göre bireylerin etkisinde oldukları ihtiyaçlardır?

İlişki kurma ihtiyacı-Güç kazanma ihtiyacı-Başarma ihtiyacı

Bireyselleşme ihtiyacı-Statü ihtiyacı-Başarma ihtiyacı

Başarı odaklılık-Güvenlik ihtiyacı-Takdir ihtiyacı

Benlik Saygısı ihtiyacı-Başarma ihtiyacı-ilişki kurma ihtiyacı

Saygınlık ihtiyacı-Statü ihtiyacı-Başarı olma ihtiyacı

Açıklama:

Motivasyon teorilerini tanımlayabileceksiniz.
İlişki kurma ihtiyacı, Güç kazanma ihtiyacı, Başarma ihtiyacı.

Doğru Cevap: A

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi yöneltme işlevinin yakından ilişkili olduğu kavramlardan biri değildir?

Liderlik

İletişim

Motivasyon

Denetleme

Koordinasyon

Açıklama:

Lider, yönetici farkını ve liderlik sürecini açıklayabileceksiniz.
Yöneltme işlevinin yakından ilişkili olduğu kavramlar arasında Liderlik, Motivasyon, İletişim ve Koordinasyon bulunduğu için D şıkkı yanlış cevaptır.

Doğru Cevap: D

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi, liderlik sürecinde liderin kendisini ve özelliklerini inceleyen teorilerdendir?

Özellikler Teorisi

Davranışsal Liderlik Teorisi

X ve Y Teorisi

Durumsal Liderlik Teorisi

Amaç ve Yol Teorisi

Açıklama:

Liderlik teorilerini tanımlayabileceksiniz.
Özellikler Teorisi, liderlik sürecindeki “lider” değişkenini ele alır ve teoriye göre grup içinde farklı özellikleriyle diğerlerinden ayrılan kişi liderdir. Bu teoriyle liderler gruptaki diğerlerinden kolayca ayrılabilir. Bu şekilde liderler önceden belirlenebilirse topluma, iş hayatına önemli bir katkı yapacak şekilde yönlendirilebilir. Teorinin amacı, liderlik niteliklerini taşıyan kişilerin erkenden tespit edilerek, mümkün olduğunca topluma yararlı olacak şekilde değerlendirilmesidir. Buna göre sorunun doğru cevabı 'A' şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi Maslow'un İhtiyaçlar Hiyerarşisi'nde yer alan ihtyaçlardan biri değildir

Fizyolojik

Psikolojik

Sosyal

Güvenlik

Saygınlık

Açıklama:

Motivasyon teorilerini tanımlayabileceksiniz.
Psikolojik ihtiyaçlar yoktur.

Doğru Cevap: B

Soru 95

Porter-Lawler Teorisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Vroom’un Teorisi’ne ek olarak yetenek-beceri ve rol algılamaları eklenmiştir.

Varolma ihtiyaçları hayatta kalma için temel olan Maslow’un fizyolojik ve güvenlik ihtiyaçları olarak nitelendirdiği ihtiyaçları kapsamaktadır.

Güç kazanma ihtiyacı kuvvetli olan biri, güç ve otorite kaynaklarını genişletme, başkalarını etki altında tutma ve gücünü koruma davranışları gösterecektir.

Bireyin akılcı davrandığını ve kendisine sunulan seçenekler arasından amaçlarına ulaşa olasılığını arttıracağını düşündüğü davranış tarzını seçeceğini varsaymaktadır.

İşletme yönetimi, çalışma koşulları, ücret düzeyi, iş güvenliği, organizasyonda alt-üst arasındaki ilişkiler gibi faktörler hijyen faktörler olarak adlandırılır.

Açıklama:

Motivasyon teorilerini tanımlayabileceksiniz.
Vroom’un Teorisi’ne ek olarak yetenek-beceri ve rol algılamaları eklenmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi kişilerin davranışlarını ödül veya ceza yoluyla yönlendirmektir.

İletişim

Motivasyon

Disiplin

Moral

Ahlâk

Açıklama:

Motivasyon teorilerini tanımlayabileceksiniz.
Disiplin, kişilerin davranışlarını ödül veya ceza yoluyla yönlendirmektir.

Doğru Cevap: C

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi iletişimde etkinliği azaltan unsurlardan biridir?

Sosyolojik

Biyolojik

Fizyolojik

Deontolojik

Ontolojik

Açıklama:

İletişim süreci ve öğelerini açıklayabileceksiniz.
Duyu organlarından kaynaklanan ve anlama sorunlarını ifade eden fizyolojik gürültü doğru cevap.

Doğru Cevap: C

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi biçimsel olmayan iletişim türlerinden biridir?

Dikey

Çapraz

Yatay

Yığın

Küme

Açıklama:

İletişim süreci ve öğelerini açıklayabileceksiniz.
Küme biçimsel olmayan bir iletişim türüdür.

Doğru Cevap: E

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi koordinasyon işlevinin daha karmaşık hale gelmesinin nedenlerinden biri değildir?

Rekabette ve iş hacmindeki değişimler

Toplum içinde ve iş yaşamında insanların her zaman bir grup içinde olmak isteği duymaları

İşletme içi departmanlarda ve görevlerde uzmanlaşmanın yayılması

İşletmeler için oluşturulmuş yeni mevzuat ve iş yöntemleri

İşletmelerde yeni teknik ve teknolojilerin kullanılmaya başlanması

Açıklama:

Koordinasyonu tanımlayabilecek ve koordinasyon koşullarını açıklayabileceksiniz.
Toplum içinde ve iş yaşamında insanların her zaman bir grup içinde olmak isteği duymaları gruplarla ilgili bir ifadedir.

Doğru Cevap: B

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi Ouchi modeli kapsamında örgüt kültürü analizi yapılırken kullanılan kriterlerden biri değildir?

Çalışanlara ilgi

Sorumluluk

Kariyer gelişimi

Karmaşıklık

Karar verme

Açıklama:

Koordinasyonu tanımlayabilecek ve koordinasyon koşullarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 101

Yönetim tarzı matrisinde bulunan, çalışanların isteklerinin ve beklentilerinin önemli olmadığı, önceliğin verimlilikte olduğu liderlik tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Ekip liderliği

Cılız liderlik

Orta yolcu liderlik

Görev liderliği

Kulüp liderliği

Açıklama:

Liderlik teorilerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 102

Yöneticilerin insan davranışları hakkındaki düşüncelerinin, gösterecekleri liderlik davranışını etkilediğini öne süren, X ve Y teorisi kim tarafından geliştirilmiştir?

Evans

McGregor

Blake

Fiedler

Likert

Açıklama:

Liderlik teorilerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 103

Örgütün temel değerlerinin işletme çalışanları tarafından benimsenmesine ve kabul edilmesine ne ad verilir?

Güçlü kültür

Üst kültür

Zayıf kültür

Sembolik kültür

Alt kültür

Açıklama:

Koordinasyonu tanımlayabilecek ve koordinasyon koşullarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 104

Kişilerin belirli bir amacı gerçekleştirmek üzere kendi arzu ve istekleri ile davranmaları ve çaba göstermelerine ne ad verilir?

Liderlik

Motivasyon

Planlama

Misyon

Vizyon

Açıklama:

Motivasyon teorilerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 105

Resmi bir makamı ya da yetkileri olmadan da, belli şartlar altında, belirli kişisel veya grup amaçlarını gerçekleştirmek üzere, başkalarının faaliyetlerini etkileyen veya yönlendiren kişiye ne ad verilir?

Müdür

Yönetici

Yardımcı

Lider

Başkan

Açıklama:

Lider, yönetici farkını ve liderlik sürecini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi Y teorisinin varsayımlarından biri değildir?

Normal bir insan yönetilmeyi tercih eder

İş, oyun ve dinlenme kadar doğaldır.

İnsanlar doğuştan tembel değildir.

Her insanın potansiyeli vardır.

İnsanlar kendi kendilerini denetleyebilirler.

Açıklama:

Liderlik teorilerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 107

Vroom ve Yetton’ un liderlik teorisinde, organizasyonda kararları kendisi alan, uygulayan veya uygulattıran lider türü aşağıdakilerden hangisidir?

Otokratik lider

Kulüp liderliği

Grup yönlendirmesine bağlı lider

Katılımcı lider

Danışan lider

Açıklama:

Liderlik teorilerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi Parsons’ ın AGIL Modeli içerisinde, sistemin yaşamda kalabilme hakkı ve kabulünü kapsar?

Uyum

Bütünleşme

Yasallık

Etkileşim

Amaca Ulaşma

Açıklama:

Koordinasyonu tanımlayabilecek ve koordinasyon koşullarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 109

İşletme çalışanları tarafından benimsenen ve örgütün kabul edilmiş temel değerlerini oluşturan kültür aşağıdakilerden hangisidir?

Güçlü kültür

Baskın kültür

Alt kültür

Zayıf kültür

Yasal kültür

Açıklama:

Koordinasyonu tanımlayabilecek ve koordinasyon koşullarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi Herzberg tarafından geliştirilen çift faktöre teorisine göre eksikliği durumunda çalışanların motive olmadığı hijyen faktörlerden birisidir?

Çalışma koşulları

Başarı

Tanınma

İlerleme olanakları

Yetki ve sorumluluk sahibi olma

Açıklama:

Motivasyon teorilerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 111

Aşağıdakilerden hangisi biçimsel olmayan iletişim türlerinden biri değildir?

Tek hatlı zincir

Dedikodu

Olası iletişim

Çapraz iletişim

Küme

Açıklama:

İletişim süreci ve öğelerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 112

Aşağıdakilerden hangisi Likert’in Sistem 4 modelinde ele alınan lider türlerinden biri değildir?

İstismarcı otokratik

Demokratik

Yenilikçi

Yardımsever otokratik

Katılımcı

Açıklama:

Liderlik teorilerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 113

Aşağıdaki koordinasyon çeşitlerinden hangisi “benzer veya aynı yetki ve sorumlulukları olan bölümler veya kuruluşlar arası koordinasyondur”?

Dikey koordinasyon

Dış koordinasyon

Yatay koordinasyon

Çapraz koordinasyon

İnandırıcı koordinasyon

Açıklama:

Koordinasyonu tanımlayabilecek ve koordinasyon koşullarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 114

İletişim ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İletişimde etkinliği azaltan unsurlara gürültü denir.

Geribildirimde iletişim tek yönlüdür.

Sosyal bir kavramdır.

İletişimde algı, mesaja yüklenen anlamdır.

İletişimde mesaj iletişim kanalı ile alıcıya ulaşır.

Açıklama:

İletişim süreci ve öğelerini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 115

Aşağıdakilerden hangisi, koordinasyonun işletmeler için karmaşıklaşmasının nedenlerinden biri değildir?

İşletmelerin büyümeleri

İşletme içi uzmanlaşmanın yaygınlaşması

Yeni teknik ve teknolojilerin kullanılmaya başlaması

Pazarlara giriş veya çıkış kararlarının zorlaşması

Geliştirilen yeni mevzuat ve iş yöntemleri

Açıklama:

Koordinasyonu tanımlayabilecek ve koordinasyon koşullarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 116

Süreç teorileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kişinin içinde bulunan faktörleri anlamaya yöneliktir.

Kişilerin hangi amaçlar etrafında ve nasıl motive edildikleri ile ilgilidir.

Kişiyi belirli yönde davranışa sevk eden faktörleri anlamaya yöneliktir.

Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisi bir süreç teorisidir.

ERG teorisi bir süreç teorisidir.

Açıklama:

Motivasyon teorilerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 117

Örgüt kültürü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Örgüt kültürünü oluşturan bir takım unsurlar vardır.

Örgüt kültürü örgüt üyeleri tarafından paylaşılır.

Sosyal değerler, standartlar, normlar, inançlar, hikâyeler, semboller ve anlayışlar topluluğu örgütü oluşturur.

Alt kültür, gruplara özgü olan bir kültürdür.

Baskın kültür, örgüt üyelerine baskı uygulayan kültürdür.

Açıklama:

Koordinasyonu tanımlayabilecek ve koordinasyon koşullarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 118

Aşağıdakilerden hangisi liderlik teorilerinden biri değildir?

Özellikler teorisi

Yönetim tarzı matriksi

X-Y teorisi

Amaç-Yol teorisi

Porter-Lawler teorisi

Açıklama:

Liderlik teorilerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 119

İcra, iş yaptırabilme disiplinine ne denir?

Liderlik

İletişim

Motivasyon

Yöneltme

Koordinasyon

Açıklama:

İcra, iş yaptırabilme disiplinine yöneltme denir. Yöneltme işlevi, işletmelerde faaliyetlerin yerine getirilmesi ve sürdürülmesi için çalışanlara etkili liderlik yapma, çalışanları motive etme ve işletme içi etkin iletişim sağlayarak çalışanları harekete geçirme işlevidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 120

Liderin özellikleri ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Gücünü makamdan alır.

Yetkiye ihtiyacı yoktur.

Formal organizasyona ihtiyaç duymaz.

İzleyicilerini belli bir amaç doğrultusunda yönlendirebilir.

Liderlik büyük düşünmeyi gerektirir.

Açıklama:

Lider, başkalarını, izleyicilerini belirli amaçlar doğrultusunda etkileyip yönlendirebilen kişidir. Liderin resmî bir makamı ya da yetkileri olması gerekmez. Yönetici ise gücünün kaynağını makamdan, oturduğu koltuktan alır. Ayrıca lider için formal organizasyon olması zorunlu değildir. Liderlik büyük düşünmeyi gerektirir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 121

1945'te gerçekleştirilen ve liderlik davranışlarını tanımlamada 'kişiyi dikkate alma' ve 'insiyatife' vurgu yapan çalışma aşağıdakilerden hangisidir?

Michigan Üniversitesi Liderlik Araştırması

Davranışsal Liderlik Teorileri

Ohio State Üniversitesi Liderlik Araştırması

Yönetim Tarzı Matriksi

Özellikler Teorisi

Açıklama:

1945'te yapılan Ohio State Üniversitesi Liderlik Araştırmasında liderlik davranışlarını tanımlamada 'kişiyi dikkate alma' ve 'insiyatife' vurgu yapılmıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 122

Yönetim tarzı matriksine göre verimliliğin öncelikli olduğu ve çalışanın makinaya benzetildiği liderlik tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Cılız liderlik

Görev liderliği

Kulüp liderliği

Ekip liderliği

Orta yolcu liderlik

Açıklama:

Görev Liderliğinde (Çalışana düşük, üretime yüksek ilgi) insanın, çalışanların makinadan farkı yoktur. Verimlilik önceliktir. Çalışanların istekleri, beklentileri önemli değildir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 123

Liderlik teorilerinin görev ve ilişki boyutlarına etkinlik boyutunun eklendiği, William James Reddin tarafından öne sürülen teori aşağıdakilerden hangisidir?

Fiedler’in Liderlik Teorisi

Amaç ve Yol Teorisi

Vroom ve Yetton Liderlik Teorisi

Yaşam Döngüsü Liderlik Teorisi

Üç Boyutlu Lider Etkinliği Teorisi

Açıklama:

William James Reddin’in doktora araştırmasında geliştirip (1983), sonra da yayınladığı (1984) teoriye göre, eski teorilerin görev ve ilişki boyutlarına “etkinlik” boyutunu eklemiştir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 124

Kapsam Teorileri, “davranış öncesini” ele alarak motivasyonu açıklarken Süreç Teorileri “davranış sonrasını” ele alarak motivasyonu açıklar. Aşağıdakilerden hangisi süreç teorileri örneğidir?

Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Teorisi

Herzberg’in Çift Faktör Teorisi

McClelland’ın Başarma İhtiyacı Teorisi

Alderfer’in ERG Teorisi

Vroom’un Beklentiler Teorisi

Açıklama:

A, B, C ve D seçeneklerinde verilenler Kapsam Teorileri iken Vroom’un Beklentiler Teorisi, Süreç Teorileri örneğidir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 125

Aynı örgüt basamağında çalışanlar arasındaki iletişime ne denir?

Biçimsel iletişim

Yatay iletişim

Dikey iletişim

Biçimsel olmayan iletişim

Çapraz iletişim

Açıklama:

Aynı örgüt basamağında çalışanlar arasındaki iletişime yatay iletişim denir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 126

Grup üyelerinin davranışları kurallarla belirlenmiştir.
Yöneticinin planladığı sisteme bağlı olarak ortaya çıkar.
İletişimde zaman sınırı yoktur.

Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri "biçimsel grup" özelliklerindendir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Biçimsel gruplar, bir örgütleyicinin, yani işletmelerde yöneticinin belirlediği amaç doğrultusunda ve bu örgütleyicinin veya yöneticinin planladığı sisteme bağlı olarak ortaya çıkar. Biçimsel gruplarda grup üyelerinin davranışları kurallarla belirlenmiştir. İletişimde zaman sınırı olmaması biçimsel olmayan grup özelliğidir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 127

Aşağıdakilerden hangisi günümüzde koordinasyon görevinin karmaşık hale gelmesinin sebeplerinden değildir?

İşletmelerin hacimsel olarak küçülmesi

Uzmanlaşmanın yayılması

Yeni teknik ve teknolojilerin kullanılması

Rekabetteki değişimler

Yeni mevzuat ve iş yöntemleri

Açıklama:

İşletmeler hacimsel olarak küçülmemiş, aksine büyümüştür. Bu da, B, C, D ve E seçeneklerinde verilenler gibi, koordinasyonu zorlaştıran bir sebeptir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 128

İşletme içerisindeki farklı hiyerarşik yapıdaki ve farklı departmanlardaki çalışanlar arasında gerçekleşen koordinasyona ne denir?

Çapraz koordinasyon

İç koordinasyon

Dikey koordinasyon

İnandırıcı koordinasyon

Yatay koordinasyon

Açıklama:

İşletme içerisindeki farklı hiyerarşik yapıdaki ve farklı departmanlardaki çalışanlar arasında gerçekleşen koordinasyona çapraz koordinasyon denir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Ünite 5

Soru 1

Faaliyet sonuçlarına odaklanan ve sorunları gerçekleştikten sonra çözen geleneksel denetime ne ad verilir?

Geriye yönelik denetim

Eş zamanlı denetim

İleriye yönelik denetim

Önleyici denetim

Mali denetim

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 2

Girdilerin kalitesini garanti altına alarak hata oranını azaltmak için yapılan denetime ne denir?

Eşzamanlı Denetim

İleriye Yönelik Denetim

Hukuki denetim

Mali denetim

Mesleki denetim

Açıklama:

İleriye Yönelik Denetim: Bu denetime “ön denetim” veya “önleyici denetim”
de denilmektedir. İşletmede faaliyetler gerçekleşmeden önce kullanılacak girdilerin denetlenmesi ile yapılır. İleriye yönelik denetim işletmelerde koruyucu bir
nitelik taşır. Üretim süreci için gerekli olan tüm girdiler denetlenerek hataların
en aza indirilmesi sağlanır. Bu denetimin amacı girdilerin kalitesini garanti altına
alarak hata oranını azaltmaktır. İşletmelerde ön denetim birimleri materyal denetimleri, personel seçme denetimleri ve sermaye denetimleridir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

"Meslek elemanlarının mesleklerini yaparken mesleki kurallara uyup uymadıklarının denetlenmesine ....... denetim denir."
Yukarıdaki paragrafta boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Eşzamanlı

Mali

Hukuki

İdari

Mesleki

Açıklama:

Mesleki denetim: Meslek elemanlarının mesleklerini yaparken mesleki kurallara uyup uymadıklarının denetlenmesine mesleki denetim denir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Yönetim fonksiyonlarının etkili biçimde ilerlemesi için çalışanların yöneticiler tarafından denetlenmesine ne denir?

Hukuki denetim

Mali denetim

Finansal Denetim

İdari denetim

Mesleki denetim

Açıklama:

İdari denetim: Örgütler planlama, örgütleme, yöneltme ve denetim faaliyetlerini eksiksiz yapmak isterler. Tüm bu yönetim fonksiyonlarının etkili biçimde ilerlemesi için çalışanların yöneticiler tarafından denetlenmesine idari denetim denir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Örgütlerin yapı ve işleyişlerinin kurallara uygun olup olmadığının denetlenmesi neyle ilgilidir?

Mali denetim

Hukuki denetim

İdari denetim

Mesleki denetim

Geriye yönelik denetim

Açıklama:

Hukuki denetim: İşletmelerin yapılanmaları ve işleyişleri önceden kurallarla
belirlenmektedir. Örgütlerin yapı ve işleyişlerinin kurallara uygun olup olmadığının denetlenmesine hukuki denetim denir. DOğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

"İşletmelerin çeşitli kademelerindeki yöneticiler denetim sürecinin işleyişini bilmeli ve standartları açıkça anlamalıdır." diyen bir yönetici, etkili bir denetim sisteminin hangi koşulunu vurgulamaktadır?

Esneklik

Örgütsel Yapıya Uygunluk

Anlaşılabilirlik

Düzeltici Eylemi Göstermesi

Ekonomiklik

Açıklama:

Anlaşılabilirlik: Denetim sisteminin etkili olabilmesinin ilk şartı anlaşılabilir olmasıdır. İşletmelerin çeşitli kademelerindeki yöneticiler denetim sürecinin işleyişini bilmeli ve standartları açıkça anlamalıdır. Sistemi oluşturanlar ve sistemi uygulayacaklar arasında teknik dilden oluşan anlaşmazlıklar ortaya çıkabilir. İşletmelerde yetki açısından yukarıdan aşağıya inildikçe denetim sistemi daha anlaşılır hale getirilerek karmaşıklıktan arındırılmalıdır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

İşletmedeki varlıkların kaynakları ne derece karşılayacağını gösteren oranlara ne ad verilir?

Verimlilik oranları

Karlılık oranları

Kaldıraç oranları

Faaliyet bütçeleri

Likidite oranları

Açıklama:

Faaliyet bütçeleri, gelir ve giderler ile ilgili hedefleri ve standart kabul edilmiş sonuçları karşılaştırma olanağı sağlarlar. Finansal bütçeler ise işletmelerin parasal
kaynaklarını işletme faaliyetleri ile uyumlu olarak planlamaya yarayan bir denetleme aracıdır.
Finansal Analiz, finansal raporlar ve tablolar aracılığıyla işletmelerin performanslarını göreceli olarak karşılaştırmaya yarayan ve işletmeyi izleme
ve değerlendirme fırsatı sağlayan denetim tekniğidir. Likidite oranları, işletmedeki varlıkların kaynakları ne derece karşılayacağını gösterir. Kaldıraç
oranları, işletmelerdeki varlık, sermaye ve borçlar arasındaki ilişkileri ve faaliyetlerin hangi kaynaklardan karşılanacağını gösterir. Karlılık oranları, satışlar ve sermayenin finansal gelirlerini gösteren ve işletmenin karları üzerine odaklanan oranlardır. Verimlilik oranları ise işletmelerin kaynaklarını ne oranda verimli kullanacaklarını gösteren oranlardır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

"............ işletmelerde sorun veya sapmaların çalışanları güçlendirme (empowerment) yolu ile çalışanlarca ve faaliyetlerin yürütülmesi esnasında ortaya çıktıkça çözülmesini öngören bir denetim sistemidir."
Yukarıdaki paragrafta boş bırakılan yere getirilebilecek en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Yerinden Yönetimli Denetim Sistemi

Toplam Kalite Yönetimi

Operasyonel Denetim Sistemi

Finansal Denetim Sistemi

Kurumsal denetim

Açıklama:

Yerinden Yönetimli Denetim Sistemi ise işletmelerde sorun veya sapmaların çalışanları güçlendirme (empowerment) yolu ile çalışanlarca ve faaliyetlerin yürütülmesi esnasında ortaya çıktıkça çözülmesini öngören bir denetim sistemidir.
Yerinden yönetimli denetim sisteminin ortaya çıkmasına ve daha yaygın kullanılmasına değişen küresel piyasalarda rekabeti arttırma isteği yol açmıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi dengeli başarı göstergesinin müşteri boyutuyla ilgilidir?

Çalışan başına maliyetler

Verimlilik oranı

Yeni ürünler

Ayrılan müşteri sayısı

Satış tutarı

Açıklama:

Müşteri boyutu kapsamında değerlendirilen ölçütlerden bazıları şunlardır
(Koçel, 2010, 448):
• Yeni Müşteriler
- Yeni müşteri sayısı ve yeni müşterilere yapılan satışlar
- Yeni müşteri bulmanın ortalama maliyeti
- Müşteri başına ortalama satış ve sipariş miktarı
• Mevcut Müşteriler
- Ayrılan müşteri sayısı
- Mevcut müşterilere yapılan satışlardaki artış oranları
- Mevcut müşterilere yapılan ortalama işlem sayısı, sipariş sıklığı
• Müşteri Kârlılığı
- Müşteri başına toplam kârlılık
- Müşteri veya işlem başına maliyet
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi dengeli başarı göstergesinin içsel süreçler boyutuyla ilgilidir?

Çalışan başına maliyetler

Hata oranı

Müşteri başına toplam kârlılık

Personele verilen ödüllerin sayısı

Çalışanların mutluluğu

Açıklama:

İçsel süreçler boyutu kapsamında değerlendirilen ölçütlerden bazıları şunlardır (Koçel, 2010, 448):
• Tasarım
- Yeni ürünler
- Yeni ürünü pazara ulaştırma süresi
- Başabaş durumu
• Üretim
- Hata oranı
- Üretim süresi
- Üretim maliyeti
• Teslimat
- Zamanında teslimat yüzdesi
- Satılacak ürünün olmaması
• Satış Sonrası
- Üç ay içinde yeniden sipariş veren müşterilerin oranı
- Bir yıl içinde yeniden sipariş veren müşteriler yüzdesi
- Müşteri tatmin
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi denetim alanları arasında yer almaz?

Mali denetim

Hukuki denetim

Sosyal denetim

İdari denetim

Mesleki denetim

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı C şıkkıdır. Sosyal denetim, denetim alanları arasında yer almaz.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi işletmelerde etkili bir denetim sistemi için gerken koşullar arasında yer almaz?

Anlaşılabilirlik

Katılık

Örgütsel yapıya uygunluk

Ekonomiklik

Düzeltici eylemi gerektirmesi

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı B şıkkıdır. Katılık, işletmelerde etkili bir denetim sistemi için gereken koşullardan değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

"İşletme içi görevler gruplandırılarak dağıtıldığı ve yetki ve sorumluluklar açıkça paylaşıldığı takdirde yönetici daha rahat biçimde denetim yapabilir. İşletmede uygun bir örgüt planı olmadığı takdirde denetimleri ve düzeltmeleri kimin yapacağı ile bilginin kimlerden sağlanacağı etkili olarak saptanamaz."
Yukarıdaki paragrafta işletmelerde etkili bir denetim sistemi için gereken koşullardan hangisine vurgu yapılmaktadır?

Esneklik

Ekonomiklik

Anlaşılabilirlik

Örgütsel Yapıya Uygunluk

Düzeltici Eylemi Göstermesi

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı D şıkkıdır. Soruda örgütsel yapıya uygunluk koşulundan bahsedilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi dengeli başarı göstergesinin boyutları arasında yer almaz?

Finansal boyut

Öğrenme boyutu

İçsel süreçler boyutu

Müşteri boyutu

Dışsal süreçler boyutu

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı E şıkkıdır. Dışsal süreçler boyutu, dengeli başarı göstergesinin boyutları arasında yer almaz.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Bir işletmenin hem uzun dönemde hem de kısa dönemdeki verimlilikleri ile ilgili olan boyut aşağıdakilerden hangisidir?

Pazar payı

Öğrenme boyutu

İçsel süreçler boyutu

Finansal boyut

Müşteri boyutu

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı C şıkkıdır. Bir işletmenin hem uzun dönemde hem de kısa dönemdeki verimlilikleri ile ilgili olan boyut, içsel süreçler boyutudur.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi içsel süreçler boyutu kapsamında değerlendirilen ölçütlerdendir?

Çalışanların yetenekleri

Tasarım

Bilgi teknolojileri

Motivasyon

Yeni müşteriler

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı B şıkkıdır. Tasarım, içsel süreçler boyutu kapsamında değerlendirilen ölçütlerdendir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi öğrenme boyutu kapsamında değerlendirilen ölçütlerdendir?

Motivasyon

Satış sonrası

Üretim

Teslimat

Müşteri kârlılığı

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı A şıkkıdır. Motivasyon, öğrenme boyutu ölçütlerindendir.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi kurumsal denetim tekniklerinden biridir?

Rekabetçi olmak

Yükümlülükler

Finansal analiz

İş planlarının yapılması

Motivasyon

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı D şıkkıdır. İş planlarının yapılması, kurumsal denetim tekniklerinden biridir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi yöneticiler ile çalışanların yapacakları toplantılar iş birliği ve ortak karara varmak koşuluyla denetime yardımcı oldukları kurumsal denetim tekniklerindendir?

İş planlarının yapılması

Çalışanların sınıflandırılması

Ast- üst toplantıları

Çalışanların değerlendirilmesi

İdari el kitapları

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı C şıkkıdır. Soruda, ast- üst toplantılarından bahsedilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

İşletmelerde istenilen sonuç, takım çalışmasına, çalışanların güçlendirilmesine, müşterilerin memnuniyetinin artırılmasına ve işletme içi sürekli gelişim ve iyileştirmeye yönelerek hata sapmalarını azaltıp verimliliği arttırarak rekabette üstünlük sağlamak olan yaklaşıma ne ad verilir?

Finansal analiz

Operasyonel denetim sistemi

Yerinden yönetimli denetim sistemi

Bürokrasi odaklı denetim sistemi

Toplam kalite yönetimi

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı E şıkkıdır. Soruda "toplam kalite yönetiminin" tanımı verilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Bir fabrikadaki ustabaşıların her vardiyanın sonunda, üretilen ürünlerin önceden belirlenmiş standartlara uygun olup olmadığını belirlemesi aşağıda verilen yönetim işlevlerinden hangisi kapsamında yer almaktadır?

Planlama

Örgütleme

Yöneltme

Eşgüdümleme

Denetim

Açıklama:

Yönetimin en son işlevi olan denetim, planlanan amaçlar ile gerçekleşen sonuçlar arasındaki uyumun değerlendirilmesidir. Denetim, sözlük anlamı ile bir işin doğru olarak yapılıp yapılmadığını incelemek ve kontrol etmektir. Denetimle neyin, nasıl yapıldığı ve hangi ölçüde hedeflerin yakalandığı anlaşılır. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Özel bir etüt merkezi işleten Ayhan Bey, etüt merkezinin başarısını arttırmak ve imajını yükseltmek maksadıyla merkezde görev yapacak personeli titizlikle seçmiş, ihtiyaç duyulacak her türlü eğitim-öğretim materyalini dönem başlamadan temin etmiş ve merkeze alacağı öğrencileri bir başarı sınavı ile seçmiştir.
Ayhan Bey'in gerçekleştirdiği bu faaliyetler hangi tür denetim kapsamında yer alır?

Eşzamanlı denetim

Yarı zamanlı denetim

İleriye yönelik denetim

Geriye yönelik denetim

Uygunluk denetimi

Açıklama:

İşletmeler faaliyetlerini sonuçlar gerçekleşmeden önce, faaliyet esnasında ve sonuçlar gerçekleştikten sonra olmak üzere üç aşamada incelerler. İşletmede faaliyetler gerçekleşmeden önce kullanılacak girdilerin denetlenmesi ile yapılır. Buna ileriye yönelik denetim adı verilir. İleriye yönelik denetim işletmelerde koruyucu bir nitelik taşır. Üretim süreci için gerekli olan tüm girdiler denetlenerek hataların en aza indirilmesi sağlanır. Ayhan Bey'in yaptığı denetim faaliyetleri ileriye dönük denetim kapsamında yer almaktadır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Denetleme sürecinin ilk aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Yapılan faaliyetlerin ölçülmesi

Düzeltme kararı verilmesi

Kimin kimi denetleyeceğinin belirlenmesi

Standartların belirlenmesi

Ürünlerle sonuçların karşılaştırılması

Açıklama:

Denetim süreci başlıca dört aşamadan oluşur. Bunlar; amaç, plan ve politikaların ışığında standartların belirlenmesi, yapılan faaliyetlerin ölçülmesi, yapılan faaliyetlerin sonuçlarının önceden belirlenen standartlarla karşılaştırılması ve düzeltme kararı verme aşamalarıdır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Bir GSM operatörü çalkantılı bir çevrede faaliyet göstermekte ve müşteri beklentileri ve rakip firmaların yeniliklerini sürekli değiştikleri için öngörememektedir.
Yalnızca bu bilgiler çerçevesinde bu GSM operatörünün denetim sisteminin öncelikle aşağıdaki koşullardan hangisini sağlaması beklenir?

Sonuç odaklılık

Açıklık

Öznellik

Esneklik

İleriye dönüklük

Açıklama:

İşletmelerde etkili bir denetim sistemi için dikkate alınması gereken bir takım koşullar bulunmaktadır. Bunlardan biri esnekliktir. İşletmelerde planlar ne kadar başarılı olursa olsun, geleceği yansıttıklarından dolayı belirsiz olurlar. Önceden belirlenemeyen etmenler ve örgütsel ortamın dinamik oluşu denetimlerde esnekliği zorunlu kılmaktadır. Soru kökünde özellikle firmanın, önceden belirlenemeyen etmenlerin ve dinamik koşulların etkisinde olduğu vurgulanmaktadır. Bu durum bu firmanın denetim sisteminde esnekliği zorunlu kılmaktadır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Bir makarna fabrikası kar maksimizasyonu sağlamak için üretim sürecinde hatanın sıfıra indirilmesini hedeflemekte bunun için sürekli gelişim vurgusu yapmakta ve çıkış noktası olarak müşteri memnuniyetini baz almaktadır. Buna göre bu fabrika aşağıda verilen denetim yaklaşımlarından hangisini tercih etmektedir?

Bürokrasi odaklı denetim sistemi

Toplam kalite yönetimi

Merkezileşmiş denetim sistemi

Yerinden yönetimli denetim sistemi

Finansal denetim sistemi

Açıklama:

İşletmeler yukarıda ygeleneksel denetim sistemlerinin yanı sıra bazı yeni yaklaşımları da kullanmayı tercih etmektedirler. Bunlardan en önemlileri bürokrasi odaklı denetim sistemi, yerinden yönetimli denetim sistemi ve toplam kalite yönetimidir. Toplam Kalite Yönetimi günümüzde birçok işletme tarafından kullanılan yeni denetim sistemi yaklaşımlarındandır. Toplam kalite yönetimi yaklaşımında
istenilen sonuç, takım çalışmasına, çalışanların güçlendirilmesine, müşterilerin memnuniyetinin artırılmasına ve işletme içi sürekli gelişim (kaizen) ve iyileştirmeye yönelerek hata sapmalarını azaltıp (altı sigma) verimliliği arttırarak rekabette üstünlük sağlamaktır. Bu özellikler dikkate alındığında soru kökünde verilen makarna fabrikasının bu yaklaşımı benimsediği görülmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Günümüzde denetçi anlamına gelen “auditor” sözcüğü ilk olarak kaç yılında kullanılmıştır?

1189

1268

1289

1298

1328

Açıklama:

Günümüzde denetçi anlamına gelen “auditor” sözcüğü ilk olarak 1289 yılında İngiltere’de kullanılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Uygulanan planların doğruluğunu belirlemek
İşletmedeki performansın belirlenmesi
Hizmet üretiminde elde edilen verilerin ölçülmesi
Herhangi bir zamanda hedefe ne kadar yaklaşılmış olduğunu belirleme

Yukarıdakilerden hangileri denetimin amaçları arasında sayılabilir?

I-III

II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Mirze’ye göre denetim, işletmedeki performansların, önceden belirlenmiş amaç, hedef veya standartlara göre durumunu, uygulanan planların ve seçilen yolların doğruluğunu belirlemek amacıyla yapılan bir faaliyettir. Marshall E. Dimock’a göre ise denetim, hizmet veya mal üretiminin her aşamasında elde edilen verileri ölçmemize ve ulaşmayı planladığımız amaçlarımıza herhangi bir zamanda ne derece yaklaşmış olduğumuzu anlamamıza yarayan bir yönetim fonksiyonudur.

Doğru Cevap: E

Soru 28

İşletmede etkin ve uygun bir yönetimin olup olmadığını denetleyecek bir
birim veya kişi olmalı
Kabul edilen planlara, verilmiş emirlere ve konulmuş ilkelere uygun ve etkin
bir yönetim faaliyeti olmalı
İşletmelerde kabul görmüş planlar, emirler ve belirli bir şekilde konulmuş
ilkeler olmalı

Yukarıdakilerden hangileri denetimin temel şartları arasında sayılabilir?

Yalnız I

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Denetimin üç temel şartı vardır:
1. İşletmelerde kabul görmüş planlar, emirler ve belirli bir şekilde konulmuş
ilkeler olmalıdır.
2. Kabul edilen planlara, verilmiş emirlere ve konulmuş ilkelere uygun ve etkin
bir yönetim faaliyeti olmalıdır.
3. İşletmede etkin ve uygun bir yönetimin olup olmadığını denetleyecek bir
birim veya kişi olmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Denetimde temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Standartların belirlenmesi

Çıktıların kontrol edilmesi

Performansın belirlenmesi

Standartlara uygunluğun belirlenmesi

İşgörenlerin değerlendirilmesi

Açıklama:

Denetimde temel amaç, standartlara uygunluğun belirlenmesidir. Planlanan ile gerçekleşeni, olanla olması gerekeni karşılaştırarak olumlu ya da olumsuz sapmaları tespit etmektir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Bir iş yerinde müdür olarak görev yapan Hamdi Bey çalışanları değerlendirirken onların iş yerine olan sadakati, giyim-kulamı ve iş arkadaşları ile olan ilişkilerini ölçüt olarak kabul etmektedir. Buna göre Hamdi Bey çalışanların aşağıdaki görüşlerden hangisine göre değerlendirmektedir?

Sistem görüşü

Süreç görüşü

Modern görüş

Klasik görüş

Durumsal görüş

Açıklama:

Kurumsal denetim ile işletmeler çalışanlarının işletme ile ilgili performanslarını denetlerler. Kurumsal denetim tekniklerini şu şekilde sıralamak mümkündür. Çalışanların değerlendirilmesi, sınıflandırılması, iş planlarının yapılması, idari el kitaplarının hazırlanması ve ast-üst toplantıları. Çalışanların değerlendirilmesi ile ilgili genel kabul görmüş iki görüş vardır. Bunlardan ilki klasik görüştür. Klasik görüşe göre çalışanların özellikleri değerlendirilir. Bu değerlendirmede çalışan kişinin işletmeye sadakati, girişimci özelliği, yetenekleri, dış görünüşü ve iş arkadaşlarıyla ilişkileri gibi birtakım kişisel ölçütler değerlendirmeye alınır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Vizyon, misyon ve stratejileri işletme içinde herkes tarafından anlaşılabilir hale getiren ve bunları uygulamaya imkan veren bir araç olması dengeli başarı göstergesinin hangi kullanım amacına vurgu yapmaktadır?

Stratejik yönetim aracı

Yeterlik belirleme aracı

Denetim aracı

Performans değerlendirme aracı

Finansal kayıt aracı

Açıklama:

Dengeli başarı göstergesi sadece bir ölçüm sistemi değil, vizyon, misyon ve stratejileri işletme içinde herkes tarafından anlaşılabilir hale getiren ve stratejileri uygulamaya imkan veren bir yönetim sistemidir. İşletmelerin geçmişte nerede olduklarını, şu anki durumunu ve gelecekte nereye gideceklerini görmelerine olanak tanır. Bu anlamıyla bir stratejik yönetim aracı olarak değerlendirilebilir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Çalışanların mutluluğu, motivasyonu ve yetenekleri gibi ölçütler dengeli başarı göstergesinin hangi boyutu kapsamında değerlendirilmektedir?

Finansal boyut

Öğrenme boyutu

Müşteri boyutu

İçsel süreçler boyutu

Paydaş boyutu

Açıklama:

Kaplan ve Norton araştırmaları sonucunda şirket performansında en az dört boyutun dengeli olarak ortaya konulması gerektiğini vurgulamışlardır: Finansal boyut, müşteri boyutu, içsel süreçler boyutu ve öğrenme boyutu. Bu boyutlardan her biri kapsamında değerlendirilen bazı ölçütler bulunmaktadır. Çalışanların mutluluğu, motivasyonu ve yetenekleri gibi ölçütler öğrenme boyutu kapsamında değerlendirilen ölçütlerdendir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Cumhurbaşkanı’nın isteği üzerine tüm kamu kuruluş ve kurumlarında, kamu kurumu niteliğinde olan meslek kuruluşlarında, her düzeydeki işçi ve işveren meslek teşekküllerinde, kamuya yararlı derneklerde ve vakıflarda her türlü inceleme, araştırma ve denetlemeler yapan kurum aşağıdakilerden hangisidir?

İç Denetim Koordinasyon Kurulu

Sayıştay

Devlet Denetleme Kurulu

Kamu Mali Yönetimi Kurulu

Danıştay

Açıklama:

Kamu denetimi, görev yetkilerini yasalardan alan ve kamu adına, kamu ihtiyaçlarına cevap vermek üzere denetim yapan kişilerce gerçekleştirilen mali tablo, uygunluk ve faaliyet denetimlerini ifade etmektedir. Bu kurumlardan biri Devlet Denetleme Kurulu'dur. Devlet Denetleme Kurulu Cumhurbaşkanı’na bağlıdır. Devlet Denetleme Kurulu’nun görevi, Cumhurbaşkanı’nın isteği üzerine tüm kamu kuruluş ve kurumlarında, kamu kurumu niteliğinde olan meslek kuruluşlarında, her düzeydeki işçi ve işveren meslek teşekküllerinde, kamuya yararlı derneklerde ve vakıflarda her türlü inceleme, araştırma ve denetlemeler yapmaktır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

"Ön denetim veya önleyici denetim de denilmektedir. İşletmede faaliyetler gerçekleşmeden önce kullanılacak girdilerin denetlenmesi ile yapılır. Bu denetim işletmelerde koruyucu bir nitelik taşır. Üretim süreci için gerekli olan tüm girdiler denetlenerek hataların en aza indirilmesi sağlanır. Bu denetimin amacı girdilerin kalitesini garanti altına alarak hata oranını azaltmaktır."
Yukarıda tanımlanan denetim aşaması aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Eşzamanlı Denetim

Geriye Yönelik Denetim

İleriye Yönelik Denetim

Materyal Denetimi

Sermaye Denetimi

Açıklama:

İleriye Yönelik Denetim: Bu denetime “ön denetim” veya “önleyici denetim”
de denilmektedir. İşletmede faaliyetler gerçekleşmeden önce kullanılacak girdilerin
denetlenmesi ile yapılır. İleriye yönelik denetim işletmelerde koruyucu bir
nitelik taşır. Üretim süreci için gerekli olan tüm girdiler denetlenerek hataların
en aza indirilmesi sağlanır. Bu denetimin amacı girdilerin kalitesini garanti altına
alarak hata oranını azaltmaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Sermaye denetimi
Personel seçme denetimi
Eşzamanlı denetim
Materyal denetimi

Yukarıdakilerden hangileri işletmelerde ön denetim birimleri arasında sayılabilir?

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

İleriye Yönelik Denetim: Bu denetime “ön denetim” veya “önleyici denetim”
de denilmektedir. İşletmede faaliyetler gerçekleşmeden önce kullanılacak girdilerin
denetlenmesi ile yapılır. İleriye yönelik denetim işletmelerde koruyucu bir
nitelik taşır. Üretim süreci için gerekli olan tüm girdiler denetlenerek hataların
en aza indirilmesi sağlanır. Bu denetimin amacı girdilerin kalitesini garanti altına
alarak hata oranını azaltmaktır. İşletmelerde ön denetim birimleri materyal denetimleri,
personel seçme denetimleri ve sermaye denetimleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Yapılan Faaliyetlerin Ölçülmesi
Düzeltme Kararının Verilmesi
Standartların Belirlenmesi
Faaliyet Sonuçlarının Standartlarla Karşılaştırılması

Yukarıdakilerden hangileri denetim sürecinin temel aşamaları arasında sayılabilir?

I-III

II-IV

III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Denetim süreci, mevcut faaliyetteki sapmaları düzeltmek amacıyla önceden belirlenmiş
standartlarla faaliyetleri karşılaştırma sürecidir. Bu nedenle denetim birtakım
süreçlerden oluşur. Denetim süreci başlıca dört aşamadan oluşur. Bunlar;
amaç, plan ve politikaların ışığında standartların belirlenmesi, yapılan faaliyetlerin
ölçülmesi, yapılan faaliyetlerin sonuçlarının önceden belirlenen standartlarla karşılaştırılması ve düzeltme kararı verme aşamalarıdır

Doğru Cevap: E

Soru 37

Hukuki denetim
Mesleki denetim
Siyasi denetim
Mali denetim

Yukarıdakilerden hangileri işletmelerdeki denetim alanları arasında sayılabilir?

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

İşletmelerde genel olarak denetim alanları dört başlık altında toplanmaktadır.
Bunlar; mali denetim, hukuki denetim, idari denetim ve mesleki denetimdir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Örgütsel Yapıya Uygunluk
Ekonomiklik
Anlaşılabilirlik
Esneklik

İşletmelerde etkili bir denetim sistemi için yukarıdaki koşullardan hangileri gereklidir?

II-III

II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

İşletmelerde etkili bir denetim sistemi için aşağıdaki koşullar dikkate alınmalıdır;

Örgütsel Yapıya Uygunluk
Ekonomiklik
Anlaşılabilirlik
Esneklik
Düzeltici Eylemi Göstermesi

Doğru Cevap: E

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi kurumsal denetimin unsurları arasında yer almaz?

Denetim süreci

İlgilileri bilgilendirme

Önceden belirlenmiş standartlar

İşletme süreci

Tarafsızca kanıt toplama ve değerlendirme

Açıklama:

Kurumsal denetimin unsurları şunlardır:
• Önceden belirlenmiş standartlar (ölçütler): Kanunlar, anlaşmalar, yönetim
tarafından saptanmış hedefler ve muhasebe ilkeleri işletmeler için
önceden belirlenmiş ölçütlerdir. Bu ölçütler doğrultusunda işletme denetçileri
finansal tabloların doğruluk ve güvenilirliklerine karar verebilirler.
• Tarafsızca kanıt toplama ve değerlendirme: İşletmelerde denetçiler işletme
ile ve işletme ile ilgili kurumlar hakkında tarafsızca bilgi edinmeli ve
topladığı bilgileri tarafsız olarak değerlendirmelidir.
• Denetim süreci: İşletmelerde denetim süreci önceden belirlenmiş bir plan
doğrultusunda gerçekleştirilmelidir.
• İlgilileri bilgilendirme: Denetçiler, elde ettikleri sonuçları yazılı bir rapor
halinde ilgililere bildirmelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Kamu denetimi konusunda çalışan Devlet Denetleme Kurulu aşağıdakilerden hangisine bağlı görev yapmaktadır?

Cumhurbaşkanı

Sayıştay

TBMM

İç işleri Bakanı

HSYK

Açıklama:

Devlet Denetleme Kurulu: Cumhurbaşkanı’na bağlıdır. Devlet Denetleme
Kurulu’nun görevi, Cumhurbaşkanı’nın isteği üzerine tüm kamu kuruluş
ve kurumlarında, kamu kurumu niteliğinde olan meslek kuruluşlarında,
her düzeydeki işçi ve işveren meslek teşekküllerinde, kamuya yararlı derneklerde
ve vakıflarda her türlü inceleme, araştırma ve denetlemeler yapmaktır
(Resmi Gazete Sayı: 17299, Tarih: 1.4.1981).

Doğru Cevap: A

Soru 41

İşletme performansının önceden belirlenen hedeflere ya da standartlara göre ne kadar yakında ya da uzakta olduğunu görmemizi sağlayan yönetim fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?

Planlama

Örgütleme

Yürütme

Koordinasyon

Denetim

Açıklama:

Denetim: İşletme performansının önceden belirlenen hedeflere ya da standartlara göre ne kadar yakında ya da uzakta olduğunu görmemizi sağlar.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Denetimle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Mevcut iş başarısının ölçülmesi ve başarı ile belirlenen hedeflerin gerçekleşme olasılığının saptanması

Denetim işlevi, bir faaliyeti daha önceden belirlenen amaçlara yöneltmede işletmelere rehberlik eden bir işlevdir.

Denetim işlevi yönetim sürecinin sadece son aşamasında yer alması gereken önemli bir işlevdir.

Denetim kavramının temelini, yapılan bir faaliyetten istenilen sonucun alınıp alınamayacağını anlamak oluşturur.

Planlama sürecinde belirlenen amaçlar denetleme işlevi ile faaliyet sonuçlarının karşılaştırılmasını sağlar.

Açıklama:

Denetim, mevcut iş başarısının ölçülmesi ve başarı ile belirlenen hedeflerin gerçekleşme olasılığının saptanması olarak da tanımlanabilir. Denetim işlevi, bir faaliyeti daha önceden belirlenen amaçlara yöneltmede işletmelere rehberlik eden bir işlevdir. Denetim kavramının temelini, yapılan bir faaliyetten istenilen sonucun alınıp alınamayacağını anlamak oluşturur. Planlama sürecinde belirlenen amaçlar denetleme işlevi ile faaliyet sonuçlarının karşılaştırılmasını sağlar. Yönetim işlevleri arasında en son işlev olmasına rağmen, denetim işlevi sürecin her aşamasında yer alması gereken önemli bir işlevdir. İşletme faaliyetlerinde değişen çevre koşulları veya yanlış tespitler nedeniyle amaçlara ulaşılamayacağı öngörülebilir. Denetim işlevi sayesinde işletmeler amaçları düzeltici eylemlerde bulunabilirler. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

“Ön denetim” veya “önleyici denetim” olarak da ifade edilen denetim türü aşağıdakilerden hangisidir?

İleriye Yönelik Denetim

Eşzamanlı Denetim

Geriye Yönelik Denetim

Standart Denetim

Rutin Denetim

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 44

Faaliyet sonuçlarına odaklanan ve sorunları gerçekleştikten sonra çözen ve en yaygın biçimde kullanılan geleneksel denetim biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

İleriye Yönelik Denetim

Geriye Yönelik Denetim

Eşzamanlı Denetim

Standart Denetim

Rutin Denetim

Açıklama:

Geriye Yönelik Denetim: Faaliyet sonuçlarına odaklanan ve sorunları gerçekleştikten sonra çözen ve en yaygın biçimde kullanılan geleneksel denetimdir. Ürünler elde edildikten sonra standartlarla karşılaştırılır. Son denetimde eş zamanlı denetimdeki gözlemin aksine sayısal ve istatistiksel bilgiler denetlenir. Son denetimler, iş gücünün değerlendirilmesini, bireyi bölüm ya da birim için belirtilmiş kotaları (performans hedefleri), kalite denetimlerini, proje denetimlerini ve finansal analizleri içerir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi denetim sürecinin temel aşamalarından biri değildir?

Standartların Belirlenmesi

Yapılan Faaliyetlerin Ölçülmesi

Faaliyet Sonuçlarının Standartlarla Karşılaştırılması

İşletme Vizyonunun Belirlenmesi

Düzeltme Kararının Verilmesi

Açıklama:

Denetim süreci, mevcut faaliyetteki sapmaları düzeltmek amacıyla önceden belirlenmiş standartlarla faaliyetleri karşılaştırma sürecidir. Bu nedenle denetim birtakım süreçlerden oluşur. Denetim süreci başlıca dört aşamadan oluşur. Bunlar; amaç, plan ve politikaların ışığında standartların belirlenmesi, yapılan faaliyetlerin ölçülmesi, yapılan faaliyetlerin sonuçlarının önceden belirlenen standartlarla karşılaştırılması ve düzeltme kararı verme aşamalarıdır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi işletmelerde genel olarak denetim alanlarından biri değildir?

Mali denetim

Hukuki denetim

Sosyal denetim

Mesleki denetim

İdari denetim

Açıklama:

İşletmelerde genel olarak denetim alanları dört başlık altında toplanmaktadır. Bunlar; mali denetim, hukuki denetim, idari denetim ve mesleki denetimdir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Yönetim fonksiyonlarının etkili biçimde ilerlemesi için çalışanların yöneticiler tarafından denetlenmesine ne ad verilir?

Mali denetim

Sosyal denetim

Hukuki denetim

Mesleki denetim

İdari denetim

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi işletmelerde etkili bir denetim sistemi için dikkate alınması gereken koşullardan biri değildir?

Anlaşılabilirlik

Paylaşılabilirlik

Örgütsel Yapıya Uygunluk

Esneklik

Düzeltici Eylemi Göstermesi

Açıklama:

İşletmelerde etkili bir denetim sistemi için aşağıdaki koşullar dikkate alınmalıdır:

Anlaşılabilirlik
Örgütsel Yapıya Uygunluk
Esneklik
Ekonomiklik
Düzeltici Eylemi Göstermesi

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

İç denetçiler için uluslararası geçerliliği olan tek sertifika aşağıdakilerden hangisidir?

Sertifikalı Kontrol Özdeğerlendirme Uzmanı (CCSA)

Sertifikalı Mali Hizmetler Denetçisi (CFSA),

Sertifikalı İç Denetçi (CIA)

Sertifikalı Kamu Denetçisi (CGAP)

Sertifikalı Dış Denetçi (CEA)

Açıklama:

Sertifikalı İç Denetçi (CIA) unvanı, iç denetçiler için uluslararası geçerliliği olan tek sertifikadır ve bireylerin iç denetim alanında mesleki profesyonelliklerini gösterebildikleri bir ölçüttür. Adaylar programı tamamladıktan sonra, her tür kuruluş veya iş çevresinde doğrudan uygulanabilecek eğitim deneyimleri, bilgileri ve iş araçları ile donatılmış olur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Finansal ölçümlere dayalı performans sistemlerinin eksikliklerini kapatmak ve işletmelerde performansı farklı açılardan artırmak amacıyla geliştirilmiş araç aşağıdakilerden hangisidir?

Dengeli Başarı Göstergesi

Özdeğerlendirme Kriterleri

Kurum İçi Değerlendirme Kartı

Örgüt Geliştirme Göstergesi

Mali Kriterler Karnesi

Açıklama:

Dengeli Başarı Göstergesi: Finansal ölçümlere dayalı performans sistemlerinin eksikliklerini kapatmak veişletmelerde performansı farklı açılardan artırmak amacıyla geliştirilmiş araçtır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi işletmede faaliyetler gerçekleşmeden önce kullanılacak girdilerin denetlenmesi ile yapılır?

Eşzamanlı denetim

İleriye yönelik denetim

Geriye yönelik denetim

Klasik denetim

Çağdaş denetim

Açıklama:

İleriye Yönelik Denetim: Bu denetime “ön denetim” veya “önleyici denetim” de denilmektedir. İşletmede faaliyetler gerçekleşmeden önce kullanılacak girdilerin denetlenmesi ile yapılır. İleriye yönelik denetim işletmelerde koruyucu bir nitelik taşır. Üretim süreci için gerekli olan tüm girdiler denetlenerek hataların en aza indirilmesi sağlanır. Bu denetimin amacı girdilerin kalitesini garanti altına alarak hata oranını azaltmaktır. İşletmelerde ön denetim birimleri materyal denetimleri, personel seçme denetimleri ve sermaye denetimleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi işletmede birbiri ile bağlantılı faaliyetlerin her aşamasındaki işlerin incelenmesi ve sorun tespit edilmesi durumunda anında çözülmesi ile yapılır?

Eşzamanlı denetim

İleriye yönelik denetim

Geriye yönelik denetim

Klasik denetim

Çağdaş denetim

Açıklama:

Eşzamanlı Denetim: Birbiri ile bağlantılı ve eş zamanlı faaliyetlerin her aşamasındaki işler incelenir ve eğer aşamalarda sorunlar saptanırsa eş zamanlı olarak çözümlenmesi sağlanır. Genellikle gözlem yapılarak ya da yönetici ile faaliyetten sorumlu çalışan arası görüşme ile sorunlar saptanmaya çalışılır. Alt kademe yöneticileri zamanlarının çoğunu bu faaliyet için harcarlar.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi faaliyet sonuçlarına odaklanan ve sorunları gerçekleştikten sonra çözen ve en yaygın biçimde kullanılan geleneksel denetimdir?

Eşzamanlı denetim

İleriye yönelik denetim

Geriye yönelik denetim

Klasik denetim

Çağdaş denetim

Açıklama:

Geriye Yönelik Denetim: Faaliyet sonuçlarına odaklanan ve sorunları gerçekleştikten sonra çözen ve en yaygın biçimde kullanılan geleneksel denetimdir. Ürünler elde edildikten sonra standartlarla karşılaştırılır. Son denetimde eş zamanlı denetimdeki gözlemin aksine sayısal ve istatistiksel bilgiler denetlenir. Son denetimler, işgücünün değerlendirilmesini, bireyi bölüm ya da birim için belirtilmiş kotaları (performans hedefleri), kalite denetimlerini, proje denetimlerini ve finansal analizleri içerir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Düzeltme kararı verme
Yapılan faaliyetlerin ölçülmesi
Amaç, plan ve politikaların ışığında standartların belirlenmesi
Yapılan faaliyetlerin sonuçlarının önceden belirlenen standartlarla karşılaştırılması

Aşağıdakilerden hangisinde denetim süreci aşamaları doğru sıralama ile verilmiştir?

1-2-3-4

3-4-1-2

4-3-2-1

3-2-4-1

3-4-1-2

Açıklama:

Denetim süreci, mevcut faaliyetteki sapmaları düzeltmek amacıyla önceden belirlenmiş standartlarla faaliyetleri karşılaştırma sürecidir. Bu nedenle denetim birtakım süreçlerden oluşur. Denetim süreci başlıca dört aşamadan oluşur. Bunlar; amaç, plan ve politikaların ışığında standartların belirlenmesi, yapılan faaliyetlerin ölçülmesi, yapılan faaliyetlerin sonuçlarının önceden belirlenen standartlarla karşılaştırılması ve düzeltme kararı verme aşamalarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi örgütlerin yapı ve işleyişlerinin kurallara uygun olup olmadığının denetlenmesini ifade etmektedir?

Hukuki denetim

Mali denetim

İdari denetim

Mesleki denetim

Geleneksel denetim

Açıklama:

Hukuki denetim: İşletmelerin yapılanmaları ve işleyişleri önceden kurallarla belirlenmektedir. Örgütlerin yapı ve işleyişlerinin kurallara uygun olup olmadığının denetlenmesine hukuki denetim denir.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi kurumsal denetimin unsurlarından değildir?

Önceden belirlenmiş standartlar

Tarafsızca kanıt toplama ve değerlendirme

Denetim süreci

İlgilileri bilgilendirme

İşbirlikli çalışma ortamları

Açıklama:

Kurumsal denetimin unsurları şunlardır:

Önceden belirlenmiş standartlar (ölçütler): Kanunlar, anlaşmalar, yönetim tarafından saptanmış hedefler ve muhasebe ilkeleri işletmeler için önceden belirlenmiş ölçütlerdir. Bu ölçütler doğrultusunda işletme denetçileri finansal tabloların doğruluk ve güvenilirliklerine karar verebilirler.

Tarafsızca kanıt toplama ve değerlendirme: İşletmelerde denetçiler işletme ile ve işletme ile ilgili kurumlar hakkında tarafsızca bilgi edinmeli ve topladığı bilgileri tarafsız olarak değerlendirmelidir.

Denetim süreci: İşletmelerde denetim süreci önceden belirlenmiş bir plan doğrultusunda gerçekleştirilmelidir.

İlgilileri bilgilendirme: Denetçiler, elde ettikleri sonuçları yazılı bir rapor halinde ilgililere bildirmelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi bürokrasi odaklı denetim sistemine ilişkin yanlış bir ifadedir?

Yerel yönetimler odaklı bir sistemdir.

Çalışanların önceden belirlenen kurallara ve yönetmeliklere uymaları beklenmektedir.

Çalışanların davranışlarını etkilemek, işletmenin amaç ve hedeflerine ulaşmak ve genel başarıyı değerlendirmek hedeflenir.

İşletmeler hedeflere ulaşabilmek için işletme içi çeşitli kurallar, politikalar, ast-üst ilişkileri ve hiyerarşisi, yazılı belgeler ve ödül sistemi gibi etmenlerden yararlanır.

Bu sistemin temeli, prosedürlere uyarak yapılan görevlerin, işletme hedeflerine sorunsuz varılabileceği görüşüdür.

Açıklama:

Bürokrasi Odaklı Denetim Sistemi, merkezi odaklı bir sistemdir ve çalışanların önceden belirlenen kurallara ve yönetmeliklere uymaları beklenmektedir. Bu denetim sistemi ile çalışanların davranışlarını etkilemek, işletmenin amaç ve hedeflerine ulaşmak ve genel başarıyı değerlendirmek hedeflenir. İşletmeler hedeflere ulaşabilmek için işletme içi çeşitli kurallar, politikalar, ast-üst ilişkileri ve hiyerarşisi, yazılı belgeler ve ödül sistemi gibi etmenlerden yararlanır. Bu sistemin temeli, prosedürlere uyarak yapılan görevlerin, işletme hedeflerine sorunsuz varılabileceği görüşüdür.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi Dengeli Başarı Göstergesinin Boyutlarından biri değildir?

Finansal boyutu

Müşteri boyutu

İçsel süreçler boyutu

Denetim boyutu

Öğrenme boyutu

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 59

Devlet Denetleme Kurulu aşağıdakilerden hangisine bağlıdır?

Hazine ve Maliye Bakanı

Cumhurbaşkanı

Sayıştay

Danıştay

İçişleri Bakanlığı

Açıklama:

Devlet Denetleme Kurulu: Cumhurbaşkanı’na bağlıdır. Devlet Denetleme Kurulu’nun görevi, Cumhurbaşkanı’nın isteği üzerine tüm kamu kuruluş ve kurumlarında, kamu kurumu niteliğinde olan meslek kuruluşlarında, her düzeydeki işçi ve işveren meslek teşekküllerinde, kamuya yararlı derneklerde ve vakıflarda her türlü inceleme, araştırma ve denetlemeler yapmaktır

Doğru Cevap: B

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi iç denetçinin görevlerinden değildir?

Nesnel risk analizlerine dayanarak kamu idarelerinin yönetim ve kontrol yapılarını değerlendirmek.

Kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılması bakımından incelemeler yapmak ve önerilerde bulunmak.

Harcama öncesi yerindelik denetimi yapmak.

Malî yönetim ve kontrol süreçlerinin sistem denetimini yapmak ve bu konularda önerilerde bulunmak.

Denetim sonuçları çerçevesinde iyileştirmelere yönelik önerilerde bulunmak.

Açıklama:

İç denetçi, aşağıda belirtilen görevleri yerine getirir:

Nesnel risk analizlerine dayanarak kamu idarelerinin yönetim ve kontrol yapılarını değerlendirmek.
Kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılması bakımından incelemeler yapmak ve önerilerde bulunmak.
Harcama sonrasında yasal uygunluk denetimi yapmak.
İdarenin harcamalarının, malî işlemlere ilişkin karar ve tasarruflarının, amaç ve politikalara, kalkınma planına, programlara, stratejik planlara ve performans programlarına uygunluğunu denetlemek ve değerlendirmek.
Malî yönetim ve kontrol süreçlerinin sistem denetimini yapmak ve bu konularda önerilerde bulunmak.
Denetim sonuçları çerçevesinde iyileştirmelere yönelik önerilerde bulunmak.
Denetim sırasında veya denetim sonuçlarına göre soruşturma açılmasını gerektirecek bir duruma rastlandığında, ilgili idarenin en üst amirine bildirmek.

Doğru Cevap: C

Soru 61

------- işletme performansının önceden belirlenen hedeflere ya da standartlara göre ne kadar yakında ya da uzakta olduğunu görmemizi sağlar.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Denetim

Yönetim

Stratejik Plan

SWOT Analizi

Ödül- Ceza Sİstemi

Açıklama:

Denetim, mevcut iş başarısının ölçülmesi ve başarı ile belirlenen hedeflerin gerçekleşme olasılığının saptanması olarak da tanımlanabilir. Doğru Yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

İşletmede faaliyetler gerçekleşmeden önce kullanılacak girdilerin denetlenmesi ile yapılan denetime ne ad verilir?

Eşzamanlı Denetim

Geriye Yönelik Denetim

İleriye Yönelik Denetim

Sarmal Denetim

Asttan Üste Denetim

Açıklama:

Ön denetim veya önleyici denetim de denen ileriye yönelik denetim, işletmede faaliyetler gerçekleşmeden önce kullanılacak girdilerin denetlenmesi ile yapılır. İleriye yönelik denetim işletmelerde koruyucu bir nitelik taşır. Doğru Yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi denetim sürecinin temel aşamalarından biri değildir?

Standartların belirlenmesi

Yapılan faaliyetlerin ölçülmesi

Faaliyet sonuçlarının standartlarla karşılaştırılması

Denetime ilişkin sonuçların örgüte bağlı tüm bireylerle paylaşılması

Düzeltme kararının verilmesi

Açıklama:

Denetlemede esas olan faaliyetlerin belirlenen standartlara uygunluğunun değerlendirilmesi ve gerekli düzeltmelerin yapılmasının sağlanmasıdır. Bunun için denetim sonuçlarının örgütteki tüm bireylerle paylaşılması gerekli değildir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 64

I. Mali denetim
II. Hukuki denetim
III. İdari denetim
IV. Mesleki denetim
Yukarıdakilerden hangileri işletmelerdeki genel denetim alanları arasında yer alır?

Yalnız II

II ve III

II ve IV

I, II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

İşletmelerde genel olarak denetim alanları dört başlık altında toplanmaktadır. Bunlar; mali denetim, hukuki denetim, idari denetim ve mesleki denetimdir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 65

İşletmelerde planlar ne kadar başarılı olursa olsun, geleceği yansıttıklarından dolayı belirsiz olurlar. Önceden belirlenemeyen etmenler ve örgütsel ortamın dinamik oluşu denetimlerde ------- zorunlu kılmaktadır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

anlaşılabilirliği

esnekliği

ekonomikliği

örgütsel yapıya uygunluğu

düzeltici eylemi göstermesini

Açıklama:

İşletmelerde planlar ne kadar başarılı olursa olsun, geleceği yansıttıklarından dolayı belirsiz olurlar. Önceden belirlenemeyen etmenler ve örgütsel ortamın dinamik oluşu denetimlerde esnekliği zorunlu kılmaktadır. Planların uygulanmasındaki aksaklıklar denetimin işleyişini aksatmayacak şekilde esnek olmalıdır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Uluslararası İç Denetim Enstitüsü (IIA), farklı sertifikasyon hizmetleri vermektedir. Kurum uygun koşulları taşıyan adayların iç denetim konusundaki yeterliliklerini sınavla ölçmekte ve başarılı olanlara “sertifika” vermektedir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi Türkiye İç Denetim Enstitüsü Derneği’nin verdiği sertifikasyon programlarından biri değildir?

Sertifikalı İç Denetçi

Sertifikalı Kontrol Özdeğerlendirme Uzmanı

Sertifikalı İnsan kaynakları Denetçisi

Sertifikalı Mali Hizmetler Denetçisi

Sertifikalı Kamu Denetçisi

Açıklama:

Sertifikasyonlar şunlardır (TİDE Web, 2011):
Sertifikalı İç Denetçi (CIA) unvanı, iç denetçiler için uluslararası geçerliliği olan tek sertifikadır ve bireylerin iç denetim alanında mesleki profesyonelliklerini gösterebildikleri bir ölçüttür. Adaylar programı tamamladıktan sonra, her tür kuruluş veya iş çevresinde doğrudan uygulanabilecek eğitim deneyimleri, bilgileri ve iş araçları ile donatılmış olur.
Sertifikalı Kontrol Özdeğerlendirme Uzmanı (CCSA) unvanı, CSA (Kontrol Özdeğerlendirme) uygulayıcıları için saygın bir sertifikadır. CCSA, bir adayın önemli CSA temelleri, süreçleri ve risk, kontroller ve iş hedefleri gibi ilgili hususlardaki bilgisini ölçer. Bireylerin bu alandaki kapsamlı mesleki bilgilerini ortaya koydukları bir ölçüttür.
Sertifikalı Mali Hizmetler Denetçisi (CFSA), bireyin bankacılık, sigortacılık ve menkul kıymetleri mali hizmetler gibi sektörlerdeki denetim ilke ve usullerine ilişkin bilgilerini ölçer. Adaylar, mevcut meslek alanlarını dikkate almaksızın, sınava girerken bu dallardan herhangi birini seçebilir. CFSA, mali hizmetler denetimi uygulayıcıları için saygın bir sertifikadır.
Sertifikalı Kamu Denetçisi (CGAP) sertifika programı özellikle, kamu sektörünün örneğin federal / ulusal, eyalet / şehir, yerel, yarı resmi veya kraliyet otoritesi gibi her kademesinde çalışan denetçiler için tasarlanmıştır. Adayı bu zahmetli alanda karşılaşabileceği pek çok zorluk için hazırlayarak vasıflı kılan bir mesleki ehliyettir.
Doğru Yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Finansal ölçümlere dayalı performans sistemlerinin eksikliklerini kapatmak ve işletmelerde performansı farklı açılardan artırmak amacıyla geliştirilmiş araca ne ad verilir?

Dengeli başarı göstergesi

Vizyon

Misyon

Strateji

Hedef

Açıklama:

Dengeli başarı göstergesi en genel anlamda işletmelerin vizyon, misyon ve stratejilerinin fiziksel ölçüler haline dönüştürülerek ifade edilmesidir.
“Kurumsal karne” olarak da adlandırılan dengeli başarı göstergesi 1990 yılında Kaplan ve Norton tarafından, finansal ölçümlere dayalı performans sistemlerinin eksikliklerini kapatmak ve işletmelerde performansı farklı açılardan artırmak amacıyla geliştirilmiştir.
Doğru Yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi dengeli başarı göstergesinin finansal boyutunda yer alan "varlıkların kullanımı" ölçütünün bileşenlerinden biridir?

Satış tutarı ve pazar payı

Yeni müşteriler ve pazarlar

Birim maliyetlerdeki düşüşler

Sermaye getirisi

Birim maliyetlerdeki düşüşler

Açıklama:

Dengeli başarı göstergesinin finansal boyutunda yer alan "varlıkların kullanımı" ölçütünün bileşenleri:
- Stoklardaki azalma, devir hızı
- Nakit akışı
- Sermaye getirisi
- Verimlilik oranı'dır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

I. Personel devir oranı
II. Çalışanların yaptıkları önerilerin sayısı
III. Uygulanan önerilerin sayısı
IV. Personele verilen ödüllerin sayısı
V. Temel işleri gerçekleştirmek için gerekli süre
Yukarıdakilerden hangileri dengeli başarı göstergesi boyutlarından öğrenme boyutunun motivasyon ölçütü kapsamında değerlendirilir?

I ve III

II ve III

II, IV ve V

III, IV ve V

II, III, IV ve V

Açıklama:

engeli başarı göstergesi boyutlarından öğrenme boyutunun motivasyon ölçütü kapsamında değerlendirilenler;
- Çalışanların yaptıkları önerilerin sayısı
- Uygulanan önerilerin sayısı
- Personele verilen ödüllerin sayısı
- Temel işleri gerçekleştirmek için gerekli süredir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi kamuda iç denetçilerin görevlerinden biri değildir?

Nesnel risk analizlerine dayanarak kamu idarelerinin yönetim ve kontrol yapılarını değerlendirmek

Kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılması bakımından incelemeler yapmak ve önerilerde bulunmak

Harcama öncesinde yasal uygunluk denetimi yapmak

Denetim sonuçları çerçevesinde iyileştirmelere yönelik önerilerde bulunmak

Denetim sırasında veya denetim sonuçlarına göre soruşturma açılmasını gerektirecek bir duruma rastlandığında, ilgili idarenin en üst amirine bildirmek

Açıklama:

İç denetçinin görevi harcama öncesinde yasal uygunluk denetimi yapmak değil, sonrasında yapmaktır. Diğer seçeneklerde yer alanlar da yine iç denetçinin görevleri arasında yer alır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 71

I- İşletmelerde kabul görmüş planlar, emirler ve belirli bir şekilde konulmuş ilkeler olmalıdır.
II- Kabul edilen planlara, verilmiş emirlere ve konulmuş ilkelere uygun ve etkin bir yönetim faaliyeti olmalıdır.
III- İşletmede etkin ve uygun bir yönetimin olup olmadığını denetleyecek bir birim veya kişi olmalıdır.
Yukarıda verilenlerden hangisi/ hangileri denetimin temel şartlarındandır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Denetimin üç temel şartı vardır. Bunlar;
1. İşletmelerde kabul görmüş planlar, emirler ve belirli bir şekilde konulmuş ilkeler olmalıdır.
2. Kabul edilen planlara, verilmiş emirlere ve konulmuş ilkelere uygun ve etkin bir yönetim faaliyeti olmalıdır.
3. İşletmede etkin ve uygun bir yönetimin olup olmadığını denetleyecek bir birim veya kişi olmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 72

"Birbiri ile bağlantılı ve eş zamanlı faaliyetlerin her aşamasındaki işler incelenir ve eğer aşamalarda sorunlar saptanırsa eş zamanlı olarak çözümlenmesi sağlanır. Genellikle gözlem yapılarak ya da yönetici ile faaliyetten sorumlu çalışan arası görüşme ile sorunlar saptanmaya çalışılır. Alt kademe yöneticileri zamanlarının çoğunu bu faaliyet için harcarlar."
Yukarıda açıklanan denetim türü hangisidir?

İleriye yönelik denetim

Eş zamanlı denetim

Geriye yönelik denetim

Çağdaş denetim

Standart denetim

Açıklama:

Eşzamanlı Denetim: Birbiri ile bağlantılı ve eş zamanlı faaliyetlerin her aşa- masındaki işler incelenir ve eğer aşamalarda sorunlar saptanırsa eş zamanlı olarak çözümlenmesi sağlanır. Genellikle gözlem yapılarak ya da yönetici ile faaliyetten sorumlu çalışan arası görüşme ile sorunlar saptanmaya çalışılır. Alt kademe yöne- ticileri zamanlarının çoğunu bu faaliyet için harcarlar.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi denetim sürecinin temel aşamalarından biri değildir?

Standartların belirlenmesi

Yapılan faaliyetlerin ölçülmesi

Faaliyet sonuçlarının standartlarla karşılaştırılması

Düzeltme kararının verilmesi

İşlemlerin gözden geçirilmesi

Açıklama:

Denetim Sürecinin Temel Aşamaları
Denetim süreci, mevcut faaliyetteki sapmaları düzeltmek amacıyla önceden belir- lenmiş standartlarla faaliyetleri karşılaştırma sürecidir. Bu nedenle denetim bir- takım süreçlerden oluşur. Denetim süreci başlıca dört aşamadan oluşur. Bunlar; amaç, plan ve politikaların ışığında standartların belirlenmesi, yapılan faaliyetlerin ölçülmesi, yapılan faaliyetlerin sonuçlarının önceden belirlenen standartlarla karşılaştırılması ve düzeltme kararı verme aşamalarıdır.
1. Standartların Belirlenmesi: Etkin bir denetim gerçekleştirebilmek için öncelikle açık bir biçimde standartlar belirtilmelidir. İşletme standartları, işlet- melerin amaç, plan ve politikaları doğrultusunda belirlenir ve faaliyet sonuçları bu doğrultuda karşılaştırılır. Denetimin anlam kazanması, faaliyet sonuçlarının belirli bir ölçütle karşılaştırılması ile olur. İşletme için denetim sağlayan bu ölçüt- lere standart denir. Standartlarda kesin sonuçlar elde etmek için sayısal ölçütler kullanılması daha uygundur. Para ve fiziksel birim sayısı gibi ölçütler kolay karşı- laştırma olanağı sağlarlar. Ünitenin ilerleyen bölümlerinde yer alan dengeli başarı göstergesi yaklaşımı, standartlar konusunda birden fazla göstergesi olan, dengeli ve yeni bir araç sunmaktadır.
2. Yapılan Faaliyetlerin Ölçülmesi: Gerçekleşen performans sonuçlarını elde edebilmek için zamanında sağlanmış yeterli bilgiler gerekmektedir. Bu nedenle yöneticiler astlarının görevlerini yapıp yapmadıklarını düzenli olarak denetlemek zorundadırlar. İşletme içi hızlı ve yeterli bilgi akışı ile faaliyetler daha verimli ölçülebilir.
3. Faaliyet Sonuçlarının Standartlarla Karşılaştırılması: Bu aşama, denetim sürecinin temel aşamasıdır ve önceden belirlenmiş arzulanan sonuçlar ile perfor- mans sonuçları karşılaştırılır. Faaliyet sonuçlarında birtakım sapmalar olsa dahi önemli olan bu sapmaların sınırlarının belirlenmesi ve zamanında kontrol altına alınabilmesidir. Bu aşamada yöneticilerin en önemli görevi önemsiz sapmalar ile önemli sapmaları birbirinden ayırt etmektir. Karşılaştırma sayesinde yöneticiler geçmişteki sapmaları değiştiremeseler dahi gelecek için önlem alabilirler.
4. Düzeltme Kararının Verilmesi: Karşılaştırmanın amacı düzeltmeleri sap- tayabilmektir. Karar aşamasında verilecek yanlış kararlar işletme açısından olumsuz sonuçlar oluşturabilir. Bu aşamada yöneticiler iki önemli hatadan birini yapa- bilirler. Bunlardan ilki düzeltme gerekmediği hâlde harekete geçmek ve harekete geçmek gerektiği hâlde hiçbir şey yapmamaktır. Yöneticilerin çözüm için planladıkları eylemler diğer fonksiyonları da etkileyeceğinden dolayı diğer yöneticilerin faaliyetleri ile uyumlu olmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Denetim sürecinin aşağıdaki temel aşamalarından hangisinde yöneticilerin en önemli görevi önemsiz sapmalar ile önemli sapmaları birbirinden ayırt etmektir?

Standartların belirlenmesi

Yapılan faaliyetlerin ölçülmesi

Faaliyet sonuçlarının standartlarla karşılaştırılması

Düzeltme kararının verilmesi

Hukuki denetim

Açıklama:

Faaliyet Sonuçlarının Standartlarla Karşılaştırılması: Bu aşama, denetim sürecinin temel aşamasıdır ve önceden belirlenmiş arzulanan sonuçlar ile perfor- mans sonuçları karşılaştırılır. Faaliyet sonuçlarında birtakım sapmalar olsa dahi önemli olan bu sapmaların sınırlarının belirlenmesi ve zamanında kontrol altına alınabilmesidir. Bu aşamada yöneticilerin en önemli görevi önemsiz sapmalar ile önemli sapmaları birbirinden ayırt etmektir. Karşılaştırma sayesinde yöneticiler geçmişteki sapmaları değiştiremeseler dahi gelecek için önlem alabilirler.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Örgütlerin yapı ve işleyişlerinin kurallara uygun olup olmadığının denetlenmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Mali denetim

Mesleki denetim

İdari denetim

Hukuki denetim

Cezai denetim

Açıklama:

Hukuki denetim: İşletmelerin yapılanmaları ve işleyişleri önceden kurallarla belirlenmektedir. Örgütlerin yapı ve işleyişlerinin kurallara uygun olup olmadığı- nın denetlenmesine hukuki denetim denir.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Meslek elemanlarının mesleklerini yaparken mesleki kural- lara uyup uymadıklarının denetlenmesine ne ad verilir?

Mesleki denetim

Hukuki denetim

İdari denetim

Mali denetim

Akademik denetim

Açıklama:

Mesleki denetim: Meslek elemanlarının mesleklerini yaparken mesleki kural- lara uyup uymadıklarının denetlenmesine mesleki denetim denir.

Doğru Cevap: A

Soru 77

"İşletme içi görevler gruplandırılarak dağıtıl- dığı ve yetki ve sorumluluklar açıkça paylaşıldığı takdirde yönetici daha rahat biçimde denetim yapabilir. İşletmede uygun bir örgüt planı olmadığı takdirde denetimleri ve düzeltmeleri kimin yapacağı ile bilginin kimlerden sağlanacağı etkili olarak saptanamaz."
Verilen açıklama aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?

Anlaşılabilirlik

Örgütsel yapıya uygunluk

Esneklik

Ekonomiklik

Düzeltici Eylemi göstermesi

Açıklama:

Örgütsel Yapıya Uygunluk: İşletme içi görevler gruplandırılarak dağıtıl- dığı ve yetki ve sorumluluklar açıkça paylaşıldığı takdirde yönetici daha rahat biçimde denetim yapabilir. İşletmede uygun bir örgüt planı olmadığı takdirde denetimleri ve düzeltmeleri kimin yapacağı ile bilginin kimlerden sağlanacağı etkili olarak saptanamaz.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi kurumsal denetimin unsurlarından biri değildir?

Önceden belirlenmiş standartlar

Tarafsızca kanıt toplama ve değerlendirme

Örgütleme

Denetim süreci

İlgilileri bilgilendirme

Açıklama:

Kurumsal denetimin unsurları şunlardır:
• Önceden belirlenmiş standartlar (ölçütler): Kanunlar, anlaşmalar, yö- netim tarafından saptanmış hedefler ve muhasebe ilkeleri işletmeler için önceden belirlenmiş ölçütlerdir. Bu ölçütler doğrultusunda işletme denetçileri finansal tabloların doğruluk ve güvenilirliklerine karar verebilirler.

Tarafsızca kanıt toplama ve değerlendirme: İşletmelerde denetçiler işlet- me ile ve işletme ile ilgili kurumlar hakkında tarafsızca bilgi edinmeli ve
topladığı bilgileri tarafsız olarak değerlendirmelidir.
Denetim süreci: İşletmelerde denetim süreci önceden belirlenmiş bir plan
doğrultusunda gerçekleştirilmelidir.
İlgilileri bilgilendirme: Denetçiler, elde ettikleri sonuçları yazılı bir rapor
halinde ilgililere bildirmelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 79

I- Çalışan başına maliyetler
II- Birim maliyetlerdeki düşüşler
III- Faaliyet temelli maliyetleme esasına göre ölçümlenen masraf dağılımları.
Yukarıda verilenlerden hangisi / hangileri maliyet yönetimi kapsamındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Finansal boyut göstergeleri strateji uygulamaları sonucunda ulaşılan ve finan- sal nitelikteki değişkenlerle ilgilidir. Bu göstergeler, işletmenin, hissedarlara veya sahiplere nasıl göründüğünü gösterir. Finansal boyut kapsamında değerlendirilen ölçütlerden bazıları şunlardır;

Satış Gelirlerinde Büyüme
- - Satış tutarı ve pazar payı
- - Yeni müşteriler ve pazarlar
- - Yeni ürünler
Maliyet Yönetimi
- - Çalışan başına maliyetler
- - Birim maliyetlerdeki düşüşler
- - Faaliyet temelli maliyetleme esasına göre ölçümlenen masraf dağılımları
Varlıkların Kullanımı
- - Stoklardaki azalma, devir hızı
- - Nakit akışı
- - Sermaye getirisi
- - Verimlilik oranı

Doğru Cevap: E

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi öğrenme boyutundaki işletmelerde motivasyon boyutunu etkileyen unsurlardan biri değildir?

Çalışanların yaptıkları önerilerin sayısı

Uygulanan önerilerin sayısı

Personele verilen ödüllerin sayısı

Temel işleri gerçekleştirmek için gerekli süre

Personel devir oranı

Açıklama:

Öğrenme boyutunda işletmelerdeki personele, sisteme ve yöntemlere değinilir. Örnek olarak işletmelerdeki mutlu ve verimli çalışanların olması hatasız üretim ve tüketici memnuniyeti doğrultusunda finansal kârlılık elde edilmesi verilebilir. Bu nedenle işletmeler uzun dönemde kârlılık elde etmek istiyorlarsa çalışanlarını motive etmelidir, üretim sistemlerini devamlı kontrol etmelidir ve üretim yön- temlerini iyi saptayarak işletme içi hataları en aza indirmeyi hedeflemelidir.
Öğrenme boyutu kapsamında değerlendirilen ölçütlerden bazıları şunlardır. Çalışanların Yetenekleri

- - Çalışanların mutluluğu
- - Personel devir oranı
- - Çalışan başına verimlilik, çalışan başına kâr
Bilgi Teknolojileri
- - Yeni ürünler
- - Müşteri ile doğrudan ilişki halindekilerin sahip olduğu müşteri ile ilgili
  bilgi oranı
- - Müşteri bilgilerinin doğruluğu
Motivasyon
- - Çalışanların yaptıkları önerilerin sayısı
- - Uygulanan önerilerin sayısı
- - Personele verilen ödüllerin sayısı
- - Temel işleri gerçekleştirmek için gerekli süre

Doğru Cevap: E

Ünite 6

Soru 1

Tarihsel süreç içerisinde bilimsel anlamda yönetim faaliyetleri aşağıdakilerden hangisi ile başlamıştır?

Klasik Yönetim Teorisinin ortaya çıkışı

Sümerlerin yönetim için yazılı kuralları ve düzenlemeleri hazırlaması

Mısırlıların planlama, örgütleme ve denetim ile ilgili çalışmalarda bulunması

Varro tarafından iş şartnamelerinin kullanılması

Tarım ekonomisine dayalı üretim sisteminin ortaya çıkması

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 2

I. Emek yoğun üretimden makine yoğun üretim gücüne geçilmesi
II. Üretim kaynaklarında israfın artması
III. Eskiye oranla daha büyük miktarlarda üretimin yapılması
IV. Üretim tesislerinde verimliliğin düşmesine neden olması
Yukarıda verilenlerden hangileri Sanayi Devriminin sonuçları arasında yer alır?

I ve II

I ve III

II ve III

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

18.yy’da İskoçya’da buhar gücü ile çalışan ilk makinenin James Watt tarafından icat edilmesi ve buhar gücü ile çalışan makinelerin üretim için kullanılmaya başlanması Sanayi Devriminin başlangıcı olarak kabul edilir. Üretim birimlerinde buhar gücü ile çalışan bu makineler emek yoğun üretim gücünden makine yoğun üretim gücüne geçilmesine neden olmuştur. Böylece üretim tesislerinde hem seri hâlde hem de eskiye oranla daha büyük miktarlarda üretimin yapılması söz konusu olmuştur. Bu durum özellikle üretim kaynaklarının kullanılmasında tasarruf sağladığı için verimlilik artışı da görülmüştür. Bu bilgilere göre I ve III numaralı öncüllerde verilen bilgiler doğrudur. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Sanayi Devrimi ile artan üretim sonucunda bir işletmenin ürettiği bir ayakkabı veya şamdanın diğeri ile aynı olmasının nasıl sağlanacağı sorunu tartışılmaya başlanmıştır. Bu sorun, işletmelerde karşılaşılan Klasik Yönetim Teorilerini ortaya çıkaran araştırmalara kaynaklık eden sorunlardan hangisini ifade etmektedir?

Örgütleme

Rasyonellik

Verimlilik

Standartlaşma

Yöneltme

Açıklama:

Sanayi Devrimi özellikle üretimde makinelerin kullanılmasıyla birlikte hem üretim tesislerinde karşılaşılmaya başlanan sorunlar onu ile ilgili kişileri çözüm arayışına götürmüş ve birbirinden farklı birçok araştırmanın yapılmasına yöneltmiştir. Bu sorunlardan biri üretilen ürünlerin aynı olmasının (aynılığının) göstergesi olan standartlaşma ile ilgili sorunlardır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Klasik Yönetim Teorilerinin bir işletmenin etkililiği ve verimliliği sorunsalını ele alırken işletmenin içinde yer aldığı ülkenin ekonomik veya sosyal koşullarını dikkate almaması aşağıda verilenlerden hangisi ile ilgilidir?

Rasyonelliği temel amaç olarak benimsemeleri

İnsan unsurunu göz ardı etmeleri

Örgütleri, kapalı bir sistem olarak görmeleri

Örgütlerde yatay yapılanmaya öncelik vermeleri

Yönetimde uzmanlaşmayı temel almaları

Açıklama:

Klasik Yönetim Teorileri kapsamında yer alan her üç yaklaşımda da işletme organizasyonlarını kapalı bir sistem olarak kabul etmiştir. Diğer bir ifade ile organizasyonun iç çevresinde etkinliğin nasıl sağlanacağı üzerinde durulmuştur. Dış çevre şartlarının (ekonomik, sosyo-kültürel, teknolojik, yasal vb.) organizasyona olan etkileri göz ardı edilmiştir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Bir işletmenin üretim sürecinde performansı yüksek ve yetenekli bir çalışanın gözlemlenmesi sonucunda, işin nasıl ve ne kadar sürede yapılacağına yönelik yönergeler belirlenmiştir. Böylece işin en iyi şekilde nasıl yapılacağı ortaya konmuş ve gereksiz eylemlerin önüne geçilmiştir. İşletmenin yaptığı bu uygulama aşağıdaki kavramlardan hangisi ile anılmaktadır?

İş etüdü

İnisiyatif alma

Yakından denetim

Yetki genişliği

Kontrol alanı

Açıklama:

Bilimsel Yönetim Yaklaşımının öncüsü olarak kabul edilen Taylor, değişiklikler üretim biriminde gerçekleşecekse kişisel görüşlerin ve geleneksel iş görme usullerinin yerini gerçek verilerin alması gerektiğini öne sürmüştür. Bunun için de işinde yetenekli işgörenlerden birinin çalışmasını yakından inceleyerek yapılan işin tam olarak ne olduğunu ve ne kadar zaman ayrılması gerektiğini belirlemiştir. Böylece bir işin en iyi nasıl yapılabileceğine dair en iyi yöntem bulunmuş ve diğer her türlü gereksiz unsur ortadan kaldırılmıştır. Elde edilen ideal çalışma yöntemi, bir standart hâline getirilmiş ve benzer işlerde kullanılmak üzere kaydedilmiştir. Alanyazına bu analitik yaklaşım iş etüdü olarak girmiştir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Henry Grantt tarafından önerilen ödeme sistemi ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?

İşçilere ürettikleri parça başına ödeme yapılmalıdır.

Her işçinin aynı sayıda ürün üretmesine dayalı eşit ücret sistemi uygulanmalıdır.

İşçinin ürettiği ürün sayısı arttıkça parça başına ödenen ücret de katlanmalıdır.

İşçiler çalışma kartlarında yazan işlerin hepsini tamamladığında ikramiye almalıdır.

Hedeflenenin altında üretim yapan işçilerin ücreti yarıya düşürülmelidir.

Açıklama:

Henry Grantt tarafından geliştirilen ödeme sistemine göre işçinin çalışma kartında yazan orandan daha az çalışmış olması, onun hâlâ günlük ücretle ücretlendirilebileceği anlamına gelirken işçinin kart üzerinde yazılı işlerin tamamında gösterdiği performansın yüksekliği, onun yüklü bir ikramiye almaya hak kazandığı anlamına gelmektedir. Gantt’a göre işçilerden biri, kartta yazan işlerin tamamlanabileceğini kanıtlayınca diğerleri de kısa sürede onu takip edecektir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Bir işletmede üst düzey yönetici olarak çalışan Hakan Bey, önemli bir projenin 1 ay içerisinde tamamlanması görevini yardımcısına devrederek izne ayrılmıştır. Ancak kaynak ve personel alımı konusunda yetkisi bulunmayan müdür yardımcısı, Hakan Bey tarafından kendisine verilen bu görevi nasıl tamamlayacağını bilememektedir.
Yukarıda verilen örnek olayda klasik yönetim teorilerinde yer alan ilkelerden hangisinin ihlal edilmesi söz konusudur?

Uzmanlık prensibi

Tanım prensibi

Koordinasyon prensibi

Denge prensibi

Denklik prensibi

Açıklama:

İşletmelerde yetki ve sorumluluğun birbirine eşit olması gerekliliğini ifade eden ilke denklik ilkesidir. Örnek olayda Hakan Bey, yetkilerini yardımcılarına kullandırmış fakat sorumluluğu aktaramamıştır. Bu nedenle de haberi bile olmayan kararlardan sorumlu tutulmuştur. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Bir makarna fabrikasında makarnanın üretimi süreci, Fayol tarafından belirlenen temel işletme faaliyetlerinden hangisi kapsamında yer almaktadır?

Teknik faaliyetler

Ticari faaliyetler

Yönetim faaliyetleri

Finansal faaliyetler

Muhasebe faaliyetleri

Açıklama:

Fayol, ünlü işletme tanımını yapmadan evvel kendisine göre her türlü endüstriyel oluşumun üstleneceği temel faaliyetleri belirtmiştir. Bu kapsamda aşağıda listelenen altı faaliyet ortaya. çıkmıştır. Bu faaliyetler; teknik, ticari, finansal, güvenlik, muhasebe ve yönetim faaliyetleridir. Örgütün üretim sürecine yönelik faaliyetler teknik faaliyetler kapsamında yer almaktadır. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

I. Geleneksel yetki
II. Uzmanlık yetkisi
III. Karizmatik yetki
IV. Yasal-rasyonel yetki
V. Ödül-ceza yetkisi
Yukarıda verilenlerden hangileri Weber tarafından tanımlanan yetki türleri arasında yer almaktadır?

I, II ve III

I, III ve IV

II, III ve IV

II, IV ve V

III, IV ve V

Açıklama:

Weber örgüt analizinde üç meşru yetki türü olduğunu belirtmiştir. Bunlar sırasıyla geleneksel, karizmatik ve yasal-rasyonel yetkilerdir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

I. Makamlara atanacak personel, teknik yeterliliğe göre belirlenir.
II. Bir örgüt içinde yer alan her alt makam, kendisinin bağlı olduğu bir üst makam tarafından denetlenir.
III. Astlar, üstlerinin verdiği görevlere subjektif olduğu için itaat ederler.
IV. Örgütte hiyerarşik basamaklar arasında iletişim sözel olarak gerçekleştirilir.
Weber'in bürokrasi yaklaşımının özellikleri dikkate alındığında yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?

I ve II

I ve III

II ve III

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Günümüzde pek çok örgütte yasal- rasyonel yetki ile karşılaşılmaktadır ve Weber bürokrasi terimini bu tür yetki için kullanmıştır. Weber’e göre bürokrasinin temel özellikleri şunlardır:
• Bir örgüt içinde yer alan her alt makam, kendisinin bağlı olduğu bir üst makam tarafından denetlenir.
• Makamlara atanacak personel, teknik yeterliliğe göre belirlenir. Diğer bir ifade ile işe uygun çalışan seçilmelidir.
• Örgütte hiyerarşik basamaklar arasında iletişim yazılı olarak gerçekleştirilir. Böylece bu yazılı belgeler ihtiyaç duyulduğunda delil olarak kullanılabilir.
• Örgüt içinde yöneticilerin keyfi uygulamalar yapma hakkı yoktur. Astlar üstlerinin verdiği görevleri onların kişisel hırs ve ihtiyaçlarına dayalı olmadığı için diğer bir ifade ile öznel (sübjektif) olmayıp rasyonel olduğu için itaat ederler.
Bu bilgilere göre I ve II numaralı öncüllerde yer alan özellikler doğru, diğerleri yanlıştır. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

18.yy’da İngilterede başlayan ve daha sonra kıta Avrupa’sında yayılan, buhar gücü ile çalışan makinelerin icat edilmesi ile üretimde makinelere dayalı bir sanayinin ortaya çıkmasına fırsat veren ve sonuç olarak ekonomik, sosyal, teknolojik ve politik yönden farklı bir yaşam tarzına geçilen bir dönemdir.
Bu dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Sanayi devrimi

Üretim devrimi

Teknoloji devrimi

Uluslararası devrim

Ticaret devrimi

Açıklama:

Sanayi Devrimi, 18.yy’da İngilterede başlayan ve daha sonra kıta Avrupa’sında yayılan, buhar gücü ile çalışan makinelerin icat edilmesi ile üretimde makinelere dayalı bir sanayinin ortaya çıkmasına fırsat veren ve sonuç olarak ekonomik, sosyal, teknolojik ve politik yönden farklı bir yaşam tarzına geçilen bir dönemdir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

I. Bilimsel Yönetim Yaklaşımı
II.Yönetim Süreci Yaklaşımı
III.Demokrasi Yaklaşımı
IV. Bürokrasi Yaklaşımı
Klasik Yönetim Teorilerini oluşturan yaklaşımlar yukarıda verilenlerden hangileridir?

I ve II

I, II ve III

II ve III

I, II ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Klasik Yönetim Teorilerini oluşturan temel yaklaşım vardır. Bunlar sırasıyla; • Bilimsel Yönetim Yaklaşımı • Yönetim Süreci Yaklaşımı ve • Bürokrasi Yaklaşımı’dır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Bilimsel Yönetim Yaklaşımının kurucusu ve öncüsü kimdir?

James Watt

Frederick Winslow Taylor

Henry Ford

Max Weber

Henry Fayol

Açıklama:

Klasik Yönetim Teorisinin ilk yaklaşımı Bilimsel Yönetim Yaklaşımıdır. Bu yaklaşımın kurucusu ve öncüsü ise Amerikalı F.W. Taylor’dur. Daha sonra Taylor’un görüşlerini takip eden başka bilim adamları da olmuştur. Söz gelimi bunlar arasında Frank ve Lillian Gilbreth ve Henry Gantt’ı sayabiliriz. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Taylor'a göre aşağıdakilerden hangisi bilimsel yönetimin ilkelerinden biridir?

Her uygulama için kişisel görüşlerin ve geleneksel iş görme usulleri belirlenmelidir.

İşgörenlerden gerçek iş performansı dahil her türlü sorumluluğu alacak bir organizasyon kurulmalıdır.

Ücretlendirme tüm işgörenlere eşit şekilde yapılmalıdır.

İşgörenler seçilmeli ve eğitilmelidir.

Yöneticilerin keyfi olarak kendilerine verdikleri yetkileri bulunmalıdır.

Açıklama:

Bilimsel yönetim, hem yöneticiler hem de çalışanlar için zihinsel devrim niteliği taşıyan bir süreç olmuştur. Taylor’un yönetim uygulamasına getirdiği bilimsel yaklaşıma göre aşağıdaki adımların izlenmesi gerekmektedir (Erkut, 2009, s.96): • Her uygulama için kişisel görüşlerin ve geleneksel iş görme usullerinin yerini alacak bilimsel bir yaklaşım belirlenmelidir. • Bu yaklaşımdan yola çıkarak her iş için bir zaman ve yöntem belirlenmelidir. • İşgörenlerden gerçek iş performansı dışında her türlü sorumluluğu alacak bir organizasyon kurulmalıdır. Ücretlendirme, işgörenlerin performansına göre yapılmalıdır. • İşgörenler seçilmeli ve eğitilmelidir. • Sadece işgörenler değil yöneticilerin de belirlenen bilimsel yaklaşım tarafından idare edileceği kabullenilmeli ve yöneticilerin keyfi olarak kendilerine verdikleri yetkileri bir kenara bırakıp yeri geldiğinde işgörenlerle iş birliği içinde çalışmaları gerekmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Mal ya da hizmet üreten örgütlerde yapılan işin en uygun nasıl yapılması gerektiğinin belirlenmesine; diğer bir ifade ile yapılan işlerin standart hâle getirilerek etkin ve verimli yapılmasını sağlayıcı önlemlerin alınmasına ne ad verilir?

Hareket etüdü

Mal etüdü

Zaman etüdü

Yönetim etüdü

Sermaye etüdü

Açıklama:

Hareket etüdü, mal ya da hizmet üreten örgütlerde yapılan işin en uygun nasıl yapılması gerektiğinin belirlenmesidir. Diğer bir ifade ile yapılan işlerin standart hâle getirilerek etkin ve verimli yapılmasını sağlayıcı önlemlerin alınmasıdır. Zaman etüdü, mal ya da hizmet üreten örgütlerde çalışanın belirli bir işi belirli bir çalışma hızıyla yapması ve ihtiyaç duyulan zamanı saptamak için kullanılan bir iş ölçümü tekniğidir.Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Yönetim süreci yaklaşımının kurucusu ve öncüsü kimdir?

James Watt

Max Weber

Frederick Taylor

Henry Fayol

Henry Ford

Açıklama:

Fransız sanayici ve teorisyen Fayol, çalışma hayatına on dokuz yaşında genç bir maden mühendisi olarak başlamıştır. Çalışma hayatının tamamını aynı şirket bünyesinde geçirmiştir. Kırk yedi yaşına geldiğinde genel müdür olmuş ve yetmiş yedi yaşından sonra emekli olmuştur. İflas etmek üzere olan bir şirkette genel müdür olduktan sonra şirket büyümeye başlamış ve zaman içinde başarı ve refaha kavuşmuştur. Girişimci olarak elde ettiği başarılar sayesinde ünlenmiştir. 1916 yılında yayınladığı işletme eseri ile endüstri tarihinin unutulmazları arasındaki yerini almıştır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Fayol’e göre yönetim, __________ ve planlamak, organize etmek, komuta etmek, koordine etmek ve kontrol etmektir.
Yukarıdaki ifadeyi aşağıdaki seçeneklerden hangisi tamamlar?

İstemek

Anlamak

Öngörmek

Öğrenmek

Anlatmak

Açıklama:

Fayol’e göre yönetim, öngörmek ve planlamak, organize etmek, komuta etmek, koordine etmek ve kontrol etmektir. Öngörmek ve planlamak, geleceğe bakıp bir faaliyet planı tasarlamaktır. Organize etmek, yapısal anlamda yaşanan süreci kapsarken komuta etmeyi, işletme içi faaliyetleri sürdürmek olarak nitelendirmiştir. Koordine etmek örgüt içindeki faaliyetleri birleştirmektir. Son olarak kontrol ise yapılanların mevcut politikalara ve uygulamalara uygunluğunu teyit etmek olarak açıklamıştır. Fayol, yönetimle ilgili faaliyetlerini yalnızca işletme ile ilişkilendirmemiştir. Ona göre bu faaliyetler, hangi alanda olursa olsun, yeni başlanan her türlü proje için gereklidir. Ayrıca Fayol’ün yaklaşımına göre örgütlerde yukarıdan aşağı doğru bir iletişim vardır. Ancak buna rağmen örgüt içi yönetim hakkında genel ve bütüncül bir bakışa sahiptir. Bu yüzden de Fayol’ün analizleri, Taylor’ın bilimsel yönetime yönelik fikirlerinden çok daha kapsamlıdır. Çünkü Taylor’ın bilimsel yönetim modeli yalnızca üretim bölümünü ve çalışanları esas alır. Oysa Fayol yapmış olduğu çalışmalar sonucu işletmelerle ilgili bazı temel ilkeler belirlemiş ve bunlara kitabında yer vermiştir. Fayol kitabında on dört adet yönetim ilkesinden bahsetmektedir. Bunlar esasında, kendisinin çalışma hayatı boyunca en çok kullandığı on dört temel ilkedir. Fayol, bu ilkelerin işletmeler için olmazsa olmazları arasına girmek zorunda olmadığını, ihtiyaca göre uyarlama ve değişime tabi olabileceğini belirtmiştir. Listenin çok kapsamlı olmamasına rağmen çalıştığı dönemlerde bu ilkelerin kendisine oldukça yararlı olduğunu ifade etmiştir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

"Bir astın tek bir üste bağlı olmasıdır. Tek adam, tek lider"
Yukarıda tanımlanan yönetim ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Düzen

Hiyerarşi

Kumanda birliği

Yönetim birliği

Disiplin

Açıklama:

birbirine denk olmasını ifade eder. Disiplin: Yapılacak olan işlerin belirli bir düzen ve belirli bir süre içinde yapılmasıdır. Örgüt ve çalışanlar arasında biçimsel ya da biçimsel olmayan yollarla yapılan anlaşmaların saygı çerçevesinde hayat bulmasıdır. Kumanda Birliği: Bir astın tek bir üste bağlı olmasıdır. Tek adam, tek lider. Yönetim Birliği: Faaliyetlerin aynı amaca yönelik olarak sürdürülmesi ve planlanmasıdır. Diğer bir ifade ile amaç birliği sağlamaktır.Düzen: Her şey olması gereken yerde bulunuyorsa yönetici de olması gereken yere ulaşmış demektir.Disiplin: Yapılacak olan işlerin belirli bir düzen ve belirli bir süre içinde yapılmasıdır. Örgüt ve çalışanlar arasında biçimsel ya da biçimsel olmayan yollarla yapılan anlaşmaların saygı çerçevesinde hayat bulmasıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

_________ yetki; otorite olarak görülen kişilere yönelik kabullenme, geleneklerden ya da âdetlerden kaynaklanmaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki cümleyi en iyi şekilde tamamlar?

Yasal

Rasyonel

Karizmatik

Bürokratik

Geleneksel

Açıklama:

Geleneksel Yetki: Otorite olarak görülen kişilere yönelik kabullenme, geleneklerden ya da âdetlerden kaynaklanmaktadır (örn; krallıklar, kabile hiyerarşileri vb). • Karizmatik Yetki: Kişiyi kabullenme ona duyulan sadakatten, güvenden ve yöneticinin kişisel değerlerinden kaynaklanmaktadır. • Yasal-Rasyonel Yetki: Kişiyi kabullenme, otorite olarak görülen kişinin yasalarca ya da örgüt prosedürlerince belirlenmiş konumundan ve yer aldığı mevkiden kaynaklanmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Bürokratik yönetim yaklaşımının kurucusu ve öncüsü kimdir?

Max Weber

Henry Fayol

Frederick Taylor

Henry Ford

James Watt

Açıklama:

Weber, bilimsel yönetim düşüncesinin öncülerinden olan Fayol ve Taylor ile aynı dönemi paylaşmıştır. Fakat Weber onların aksine akademik anlamda çalışmalar yapıyor, bir yönetici olarak çalışmıyordu. Örgütlere yönelik ilgisi, yetki ile ilgili görüşlerinden kaynaklanıyordu. Örgütlerde yer alan çalışanların, yetki sahibi yöneticilere neden boyun eğdiklerini öğrenmek istiyordu. Çalışmalarından elde ettiği gözlemler ve sonuçlar ilk olarak 1947 yılında Almanca olarak basıldı. Bürokrasi terimi bu basımda yer aldı ve bir örgüt şekli olarak tanımlandı. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Klasik Yönetim Teorisinin ortaya çıkmasında etkili olan temel olay aşağıdakilerden hangisidir?

MÖ 4000 yılında Mısırlıların planlama, örgütleme ve denetim ile ilgili çalışmalarda bulunması

MÖ 5000 yılında Sümerlerin yönetim için yazılı kuralları ve düzenlemeleri hazırlaması

17.yy’da tarım ekonomisine dayalı bir üretim sistemine geçilmesi

MÖ 50 yılında ise Varro tarafından iş şartnamelerinin kullanılması

18. yy’da 1700-1785 yılları arasında Sanayi Devrimi'nin meydana gelmesi

Açıklama:

Klasik Yönetim Teorisinin ortaya çıkmasında etkili olan olay ise 18. yy’da 1700-1785 yılları arasında meydana gelen Sanayi Devrimi’dir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

İngiltere'nin ada ülkesi olmasının, Sanayi Devrimi'nin İngiltere'de ortaya çıkmasını hangi açıdan etkilemiştir?

İngiltere’de monarşiye dayalı bir yönetim anlayışı olmasına neden olması

İngiltere’nin 18yy’da dünya finans piyasasının merkezi olmasına yol açması

İngiltere’nin özellikle kömür ve demir gibi doğal kaynak rezervleri bakımından oldukça zengin olmasına neden olması

Dokumacılık sanayinin ilerlemiş olmasına neden olması

kıta Avrupa’sında yaşanan pek çok dinî ve politik nedenle ortaya çıkan iç ve dış savaşlardan uzak
kalmasını sağlaması

Açıklama:

İngiltere’nin ada ülkesi olması nedeniyle uzun yıllar kıta Avrupa’sında yaşanan pek çok dinî ve politik nedenle ortaya çıkan iç ve dış savaşlardan uzak kalması, Sanayi Devriminin ilk önce İngiltere'de başlamasına neden olan özelliklerden biridir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

I. Sermaye talebinin artması
II. Standartlaşmanın sağlanması
III. Esnek örgüt yapılarına gereksinim duyulması
IV. Üretim için kullanılan işgücünün yönetilmesi
V. Uzmanlaşmanın yerini rotasyona bırakması
Yukarıdakilerden hangileri Sanayi Devrimi'nin işletmelere getirdiği makineleşme ve büyümenin ortaya çıkardığı sorunlar arasında yer almaktadır?

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

II, IV ve V

III, IV ve V

Açıklama:

Sanayi Devrimi özellikle üretimde makinelerin kullanılmasıyla birlikte hem üretim tesislerinin büyümesine hem de sermaye talebinde artışa neden olmuştur. Eskiye göre daha büyük ölçekli sanayi işletmelerinin kurulması ise hem üretimin rasyonel bir şekilde yapılmasını hem de üretim için kullanılan iş gücünün yönetimi ile ilgili sorunları gündeme getirmiştir. Bunun yanı sıra karşılaşılan bir başka sorun ise büyük üretim işletmelerinin örgüt yapılarının oluşturulmasına yönelik sorunlar olmuştur. Son olarak üretilen ürünlerin aynı olmasının (aynılığının) göstergesi olan standartlaşma ile ilgili sorunlar da gündeme gelmiştir. Ancak esnek örgüt yapıları ve Sanayi Devrimi sonrasında değil çağdaş yönetim teorileri ile gündeme gelen bir sorundur. Ayrıca Sanayi Devrimi ile gelen yöneitm düşüncesinin temelini uzmanlaşma ve işbölümü oluşturmaktadır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Klasik Yönetim Teorilerini oluşturan üç temel yaklaşımın paylaştıığı ortak görüşlerden biridir?

Üretimde temel amaç kar optimizasyonudur.

En ideal yönetim biçimi bürokrasidir.

Üretimin temelinde insan unsuru yer almaktadır.

Örgütün iç çevresinde etkinliğin nasıl sağlanacağı önemlidir.

Örgütler, açık birer sistem olarak ele alınmıştır.

Açıklama:

Klasik Yönetim Teorilerini oluşturan üç temel yaklaşımın paylaştıığı ortak görüşler şunlardır:

Üretimde temel amaç, rasyonelliktir. Bu amaç doğrultusunda üretimde etkinlik ve verimliliğin artırılması için hangi ilkeler doğrultusunda üretimin yapılması gerektiği üzerinde durulmuştur.
Üretimde insan unsuru göz ardı edilmiştir. Diğer birifade ile insan, üretimde kullanılan herhangi bir makinenin parçası gibi kabul edilmiş ve insanın psikolojik ve sosyal bir varlık olduğu hiç düşünülmemiştir.
Her üç yaklaşımda işletme organizasyonlarını kapalı bir sistem olarak kabul etmiştir. Diğer bir ifade ile organizasyonun iç çevresinde etkinliğin nasıl sağlanacağı üzerinde durulmuştur. Dış çevre şartlarının (ekonomik, sosyo-kültürel, teknolojik, yasal vb.) organizasyona olan etkileri göz ardı edilmiştir. Ayrıca insan tembel, kendi çıkarları doğrultusunda hareket eden, söyleneni yapan, karar verme yeteneği olmayan, pasif ve para gibi maddi unsurlar dışında hiçbir unsur ile motive edilemeyen bir varlık olarak kabul edilmiştir.

Bu bilgilere dayalı olarak A, B, C ve E seçeneklerinde yer alan özellikleri klasik yönetim yaklaşımlarının ortak varsayımlarından biri olmadığı ancak D seçeneğinde yer alan iç çevre etkinliğinin önemsenmesinin, bunlar arasında yer aldığı görülmektedir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Bilimsel yönetim yaklaşımının kurucusu Taylor'a göre işgörenlerin yapılacak işin önceden belirlenmiş niteliklerine uygun yeterliklere sahip olması gerekmektedir. Taylor'ın bu görüşünü niteleyen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İşe göre adam politikası

İşgörene uygun iş politikası

Yetenek geliştirme politikası

İş etüdü politikası

İş-zaman-işgören uyumu politikası

Açıklama:

Taylor’a göre işgörenler işe alınırken işin gerektirdiği niteliklere uygun kişiler arasından seçilmeli diğer bir ifade ile işe göre adam politikası uygulanmalıdır. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

I. Çalışanların bilimsel esaslara göre işe uygun kişiler arasından seçilmesini sağlaması
II. Çalışanların motivasyonu açısından ödül ve ceza yaklaşımının kullanılmasına yol açması
III. Çalışanların fiziksel çalışma koşullarının iyileştirilmesini teşvik etmesi
IV. İş yeri planlaması ve kontrolü konusunda tek yetkiyi yönetime bırakması
Yukarıda verilenlerden hangileri bilimsel yönetim yaklaşımı sonucu ortaya çıkan olumsuz görüşler arasında yer almaktadır?

I ve II

I ve III

II ve III

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Bilimsel yönetim yaklaşımı sonucu ortaya çıkan olumsuz görüşler arasında; çalışanların bilimsel esaslara göre işe uygun kişiler arasından seçilmesini sağlaması ile çalışanların fiziksel çalışma koşullarının iyileştirilmesini teşvik etmesi yer almaktadır. Çalışanların motivasyonu açısından ödül ve ceza yaklaşımının kullanılmasına yol açması ile İş yeri planlaması ve kontrolü konusunda tek yetkiyi yönetime bırakması ise eleştirilen yönleri arasındadır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Bir işletme yöneticisinin hedeflediği üretim artışına uygun olarak işgörenlere görevler vermesi, eksik makine ve teçhizatın tamamlanması ve yeni işgören alımı için girişimlerde bulunması Fayol tarafından işletmeler için belirlenen temel faaliyet alanlarından hangisi kapsamında yer almaktadır?

Teknik faaliyetler

Ticari faaliyetler

Güvenlik faaliyetleri

Finansal faaliyetler

Yönetim faaliyetleri

Açıklama:

Fayol, ünlü işletme tanımını yapmadan evvel kendisine göre her türlü endüstriyel oluşumun üstleneceği temel faaliyetleri belirtmiştir. Bu kapsamda belirlenen faaliyetler; teknik faaliyetler (üretim), ticari faaliyetler (alım-satım, pazarlama), finansal faaliyetler (sermayenin korunması), güvenlik faaliyetleri (tesislerin iş güvenliği), muhasebe faaliyetleri (finansal bilgi edinimi) ile yönetim faaliyetleri (planlama, örgütleme vb.) şeklindedir. Bu bağlamda soru kökünde verilen yöneticinin gerçekleştiği faaliyetler örgütleme kapsamında yer alan yönetim faaliyetlerindendir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Bir işçinin birden fazla ustabaşından emir alması durumunda işçinin kendisine verilen görevlerden hangisine öncelik vereceğini bilememesi veya yapması gereken asıl işleri aksatması gibi sonuçların önüne geçilmesini sağlayacak yönetim ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Denklik ilkesi

Merkezileşme ilkesi

Disiplin ilkesi

Komuta birliği ilkesi

Yönetim birliği ilkesi

Açıklama:

Bir astın tek bir üste bağlı olmasını ifade eden ilke komuta birliği ilkesidir. Soru kökünde verilen olumsuz sonuçların önüne geçmek için söz konusu işçinin yalnızca bir üstten emir alması sağlanmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Hasan Bey, astları tarafından sevilen, güven ve hayranlık duyulan bir yöneticidir. Çalışanlar, Hasan Bey'i kendileri ile kurduğu iletişim ve kişiliğine duydukları saygı nedeniyle kendisiyle aynı düzeydeki diğer yöneticilerden daha fazla benimsemektedir. Bu bilgilere göre Hasan Bey'in aşağıda verilen yetki türlerinden hangisine sahip olduğu vurgulanmaktadır?

Geleneksel yetki

Ödüle dayalı yetki

Karizmatik yetki

Rasyonel yetki

Yasal yetki

Açıklama:

Kişiyi kabullenme ona duyulan sadakatten, güvenden ve yöneticinin kişisel değerlerinden kaynaklan yetki türü, rasyonel yetkidir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Weber'in bürokrasi yaklaşımına göre makamlara atanacak personel neye göre belirlenir?

Kıdem

Teknik yeterlik

Eğitim düzeyi

Yazılı sınav

Bireysel farklılıklar

Açıklama:

Bürokrasi yaklaşımına göre makamlara atanacak personel, teknik yeterliliğe göre belirlenir. Diğer bir
ifade ile işe uygun çalışan seçilmelidir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Klasik yönetim anlayışının ortaya çıkmasının sebebidir?

Sanayi Devrimi

Fransız İhtilali

İnsan gücüne dayanan üretim sistemleri

Materyalist anlayış

İdealist felsefe

Açıklama:

Klasik Yönetim Teorisinin ortaya çıkmasında etkili olan olay ise 18. yy’da 1700-1785 yılları arasında meydana gelen Sanayi Devrimi’dir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdaki yönetim anlayışlarından hangisi Sanayi devrimiyle birlikte ortaya çıkan yönetim anlayışlarından biri değildir?

Bilimsel Yönetim Yaklaşımı

Yönetim Süreci Yaklaşımı

Bürokrasi Yaklaşımı

Klasik yönetim Teorisi

İnsan ilişkileri yaklaşımı

Açıklama:

Klasik Yönetim Teorisinin ortaya çıkmasında etkili olan olay ise 18. yy’da 1700-1785 yılları arasında meydana gelen Sanayi Devrimi’dir. Klasik Yönetim Teorilerini oluşturan üç temel yaklaşım vardır. Bunlar sırasıyla;
• Bilimsel Yönetim Yaklaşımı
• Yönetim Süreci Yaklaşımı ve
• Bürokrasi Yaklaşımı’dır.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi bilimsel yönetim yaklaşımının kurucusudur?

Frank ve Lillian Gilbreth

F.W. Taylor

Lyndall F. Urwick

Henri Fayol

Max Weber

Açıklama:

Klasik Yönetim Teorisinin ilk yaklaşımı Bilimsel Yönetim Yaklaşımıdır. Bu yaklaşımın kurucusu ve öncüsü ise Amerikalı F.W. Taylor’dur.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi yönetim süreci yaklaşımının kurucusudur?

Henry Gantt

Frank Gilbreth

Henri Fayol

Frederick Winslow Taylor

Max Weber

Açıklama:

Fransız sanayici ve teorisyen olan Fayol, yönetim süreci yaklaşımının öncüsü kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi bürokrasi yaklaşımının öncülerinden biridir?

Frederick Winslow Taylor

Henri Fayol

L.F. Urwick

Max Weber

Henry Gantt

Açıklama:

Bürokrasi yaklaşımının öncüsü Max Weber'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi bilimsel yaklaşıma göre izlenmesi gereken adımlardan biri değildir?

Geleneksel iş görme usullerinin yerini alacak bilimsel bir yaklaşımın belirlenmesi

Her iş için bir zaman ve yöntem belirlenmesi

Ücretlendirmenin, işgörenlerin performansına göre yapılması

İşgörenlerin her türlü sorumluluğu alacak şekilde yetiştirilmesi

Kişisel ve genel çıkarlar, ödemeler ve eşitlik gibi konular babacan bir tavırla ele alınmalı

Açıklama:

Taylor’un yönetim uygulamasına getirdiği bilimsel yaklaşıma göre aşağıdaki adımların izlenmesi gerekmektedir (Erkut, 2009, s.96):
• Her uygulama için kişisel görüşlerin ve geleneksel iş görme usullerinin yerini alacak bilimsel bir yaklaşım belirlenmelidir.
• Bu yaklaşımdan yola çıkarak her iş için bir zaman ve yöntem belirlenmelidir.
• İşgörenlerden gerçek iş performansı dışında her türlü sorumluluğu alacak bir organizasyon kurulmalıdır. Ücretlendirme, işgörenlerin performansına göre yapılmalıdır.
• İşgörenler seçilmeli ve eğitilmelidir.
• Sadece işgörenler değil yöneticilerin de belirlenen bilimsel yaklaşım tarafından idare edileceği kabullenilmeli ve yöneticilerin keyfi olarak kendilerine verdikleri yetkileri bir kenara bırakıp yeri geldiğinde işgörenlerle iş birliği içinde çalışmaları gerekmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Fayol'un belirttiği ve her türlü endüstriyel oluşumun üstlenmesi gereken temel faaliyetler içerinde yer almaz?

İnsan ilişkileri ile ilgili faaliyetler

Teknik faaliyetler (üretim),

Ticari faaliyetler (alım-satım, pazarlama),

Finansal faaliyetler (sermayenin korunması),

Güvenlik faaliyetleri (tesislerin iş güvenliği),

Açıklama:

Fayol, ünlü işletme tanımını yapmadan evvel kendisine göre her türlü endüstriyel oluşumun
üstleneceği temel faaliyetleri belirtmiştir. Bu kapsamda aşağıda listelenen altı faaliyet ortaya
çıkmıştır.
• Teknik faaliyetler (üretim),
• Ticari faaliyetler (alım-satım, pazarlama),
• Finansal faaliyetler (sermayenin korunması),
• Güvenlik faaliyetleri (tesislerin iş güvenliği),
• Muhasebe faaliyetleri (finansal bilgi edinimi),
• Yönetim faaliyetleri (planlama ve örgütleme vd.),

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Fayol'e göre yönetim faaliyetleri içerisinde yer almaz?

öngörmek ve planlamak

Yetki devri sağlamak

organize etmek

komuta etmek

koordine etmek ve kontrol etmek

Açıklama:

Fayol’e göre yönetim, öngörmek ve planlamak, organize etmek, komuta etmek, koordine etmek ve kontrol etmektir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi Fayol'un bahsettiği yönetim ilkelerinden biri değildir?

İşbölümü

Yetki ve sorumluluk

Adem-i merkezileşme

Disiplin

Eşitlik

Açıklama:

Fayol'un yönetim ilkeleri on dört ilkedir. Bunlar:

İş Bölümü: Bir kişi ya da grup, üzerine düşen çalışma süresinin azaltılmasına yardım eder. Uygulamada pratiklik ve işlere aşinalık sağlar.
Yetki ve sorumluluk: Emir verme hakkına sahip olmaktır. Yetki ve sorumluluğun birbirine denk olmasını ifade eder.
Disiplin: Yapılacak olan işlerin belirli bir düzen ve belirli bir süre içinde yapılmasıdır. Örgüt ve çalışanlar arasında biçimsel ya da biçimsel olmayan yollarla yapılan anlaşmaların saygı çerçevesinde hayat bulmasıdır.
Kumanda Birliği: Bir astın tek bir üste bağlı olmasıdır. Tek adam, tek lider.
Yönetim Birliği: Faaliyetlerin aynı amaca yönelik olarak sürdürülmesi ve planlanmasıdır. Diğer bir ifade ile amaç birliği sağlamaktır.
Genel Çıkarların Kişisel Çıkarlardan Önde Tutulması: Kişilerin ya da grupların çıkarları, genel çıkarların önüne geçmemelidir. Bu husus, oldukça zorlanılan noktalardan biridir.
Maaş ve Ücretler: Maaş ödemeleri hem çalışan hem de işletme için adil olmalıdır.
Merkezileşme: Kararların tek bir merkezden alınıp ilgili birimlere iletilmesidir. Örgütün büyüklüğüne ve yöneticilerin yapısına bağlı olarak kimi örgütlerde büyük önem taşırken kimi örgütlerde fazla ön plana çıkmaz.
Hiyerarşi ilkesi: Ögütün en üst noktasından en alt noktasına kadar uzanan yetki (otorite) çizgisidir. Bu hiyerarşi sayesinde sahip olunan yetki düzeyine göre astlara emir verme ve iş yaptırma mümkün olur.
Düzen: Her şey olması gereken yerde bulunuyorsa yönetici de olması gereken yere ulaşmış demektir.
Eşitlik: Çalışanlara karşı sunulan nezaket ve adaletin bir araya gelmesiyle oluşur.
Personelin Devamlılığı: Personelin görev süresinde istikrarlı olmasını ifade eder. Çalışanların işlerine adapte olabilmeleri için kendilerine belirli bir süre tanınmalıdır. Özellikle yöneticiler için bu süre biraz daha uzun tutulmalıdır.
İnisiyatif: Yetki ve disiplin sınırları içinde kalmak üzere her seviyeden çalışanın inisiyatif kullanması teşvik edilmelidir.
Birlik ve Beraberlik Ruhu: Uyum, bir örgütün en büyük gücüdür. Bu yüzden ekip çalışmalarına önem verilmelidir.

Fayol'un yönetim ilkeleri on dört ilkedir. Bunlar:

İş Bölümü: Bir kişi ya da grup, üzerine düşen çalışma süresinin azaltılmasına yardım eder. Uygulamada pratiklik ve işlere aşinalık sağlar.
Yetki ve sorumluluk: Emir verme hakkına sahip olmaktır. Yetki ve sorumluluğun birbirine denk olmasını ifade eder.
Disiplin: Yapılacak olan işlerin belirli bir düzen ve belirli bir süre içinde yapılmasıdır. Örgüt ve çalışanlar arasında biçimsel ya da biçimsel olmayan yollarla yapılan anlaşmaların saygı çerçevesinde hayat bulmasıdır.
Kumanda Birliği: Bir astın tek bir üste bağlı olmasıdır. Tek adam, tek lider.
Yönetim Birliği: Faaliyetlerin aynı amaca yönelik olarak sürdürülmesi ve planlanmasıdır. Diğer bir ifade ile amaç birliği sağlamaktır.
Genel Çıkarların Kişisel Çıkarlardan Önde Tutulması: Kişilerin ya da grupların çıkarları, genel çıkarların önüne geçmemelidir. Bu husus, oldukça zorlanılan noktalardan biridir.
Maaş ve Ücretler: Maaş ödemeleri hem çalışan hem de işletme için adil olmalıdır.
Merkezileşme: Kararların tek bir merkezden alınıp ilgili birimlere iletilmesidir. Örgütün büyüklüğüne ve yöneticilerin yapısına bağlı olarak kimi örgütlerde büyük önem taşırken kimi örgütlerde fazla ön plana çıkmaz.
Hiyerarşi ilkesi: Ögütün en üst noktasından en alt noktasına kadar uzanan yetki (otorite) çizgisidir. Bu hiyerarşi sayesinde sahip olunan yetki düzeyine göre astlara emir verme ve iş yaptırma mümkün olur.
Düzen: Her şey olması gereken yerde bulunuyorsa yönetici de olması gereken yere ulaşmış demektir.
Eşitlik: Çalışanlara karşı sunulan nezaket ve adaletin bir araya gelmesiyle oluşur.
Personelin Devamlılığı: Personelin görev süresinde istikrarlı olmasını ifade eder. Çalışanların işlerine adapte olabilmeleri için kendilerine belirli bir süre tanınmalıdır. Özellikle yöneticiler için bu süre biraz daha uzun tutulmalıdır.
İnisiyatif: Yetki ve disiplin sınırları içinde kalmak üzere her seviyeden çalışanın inisiyatif kullanması teşvik edilmelidir.
Birlik ve Beraberlik Ruhu: Uyum, bir örgütün en büyük gücüdür. Bu yüzden ekip çalışmalarına önem verilmelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi bürokrasi yaklaşımı ile ilgili yanlış bir bilgidir?

Bürokrasi, kırtasiyeciliktir. Yetersizliğe yol açan fazla ve gereksiz kâğıt işidir.

Bürokrasi, memuriyettir. Merkezî ve yerel yönetimlerin temel unsurudur.

Bürokrasi, bir örgüt şeklidir.

Yönetim bir süreç işidir.

Weber'e göre üç meşru yetki vardır. Bunlar; geleneksel, karizmatik ve yasal-rasyonel

Açıklama:

Weber örgüt analizinde üç meşru yetki türü olduğunu belirtmiştir. Bunlar sırasıyla geleneksel, karizmatik ve yasal-rasyonel yetkilerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi klasik yönetim yaklaşımlarının ortaya çıkışına neden teşkil etmemiştir?

Fabrikalaşmanın artması

Teknolojik gelişmeler

İnsan faktörünün öneminin fark edilmesi

Kadınların iş hayatına daha fazla katılımı

Ürünlerin standartlaştırılma ihtiyacı

Açıklama:

Daha önce de belirtildiği gibi Klasik Yönetim teorisinin ortaya çıkışı ve daha sonra gelişmesi kuşkusuz Sanayi Devriminin itici gücü ile gerçekleşmiştir. Sanayi Devriminin İngiltere başta olmak üzere diğer Avrupa ülkelerine yayılması ile birlikte önemi giderek artmıştır. Netice olarak ülkelerin ekonomik yapılarında kapitalist bir yaklaşımın benimsendiği, teknolojik icatlar sayesinde üretim yöntemlerinin değiştiği, sosyo-kültürel açıdan kentlerde iş alanlarının (fabrikaların) fazlalaşması ile kent nüfusunun arttığı, yetişkin kadın ve erkek çalışanların yanı sıra çocuk işgörenlerin de üretim sürecinde yer aldığı pek çok sonuç ortaya çıkmıştır. Kuşkusuz bu değişim süreci Avrupa’da olduğu kadar ABD’de de kendini göstermiştir. Dünya tarihi bakımından yaşanan bu değişim sürecinin daha da ileriye götürülüp geliştirilmesi ise özellikle ABD’de yapılan çalışmalar ile başlamıştır. Sanayi Devrimi özellikle üretimde makinelerin kullanılmasıyla birlikte hem üretim tesislerinin büyümesine hem de sermaye talebinde artışa neden olmuştur. Eskiye göre daha büyük ölçekli sanayi işletmelerinin kurulması ise hem üretimin rasyonel bir şekilde yapılmasını hem de üretim için kullanılan iş gücünün yönetimi ile ilgili sorunları gündeme getirmiştir. Bunun yanı sıra karşılaşılan bir başka sorun ise büyük üretim işletmelerinin örgüt yapılarının oluşturulmasına yönelik sorunlar olmuştur. Son olarak üretilen ürünlerin aynı olmasının (aynılığının) göstergesi olan standartlaşma ile ilgili sorunlar da gündeme gelmiştir. Karşılaşılan tüm bu sorunlar konu ile ilgili kişileri çözüm arayışına götürmüş ve birbirinden farklı birçok araştırmanın yapılmasına yöneltmiştir (Baransel, 1993, ss.105-107-116). 1880-1930 yılları arasında yapılan bilimsel araştırmaların sonuçları doğrultusunda Klasik Yönetim Teorileri ortaya çıkmış ve bu döneme yönetim yazınında Bilimsel Yönetim Dönemi adı verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Bilimsel Yönetim Yaklaşımı
Sistem Yaklaşımı
Bürokrasi Yaklaşımı
Yönetim Süreci Yaklaşımı

Yukarıdakilerden hangileri klasik yönetim yaklaşımları arasında gösterilebilir?

I ve II

II ve III

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Bilimsel Yönetim Dönemi içinde yer alan Klasik Yönetim Teorilerini oluşturan üç temel yaklaşım vardır. Bunlar sırasıyla;

Bilimsel Yönetim Yaklaşımı
Yönetim Süreci Yaklaşımı ve
Bürokrasi Yaklaşımı’dır.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi klasik yönetim yaklaşımlarının ortak görüşlerinden biri değildir?

Üretimde temel amaç rasyonelliktir.

İnsan faktörünün etkisi göz ardı edilmiştir.

Örgütler kapalı bir sistem olarak kabul edilir.

Dış çevre şartları özellikle dikkate alınır.

İnsanın tembel olduğu ve denetlenmedikçe düzgün çalışmayacağı kabul edilir.

Açıklama:

Yukarıda belirtilen bu üç yaklaşımın paylaştığı ortak görüşler arasında şunlar vardır:

Üretimde temel amaç, rasyonelliktir. Bu amaç doğrultusunda üretimde etkinlik ve verimliliğin artırılması için hangi ilkeler doğrultusunda üretimin yapılması gerektiği üzerinde durulmuştur.
Üretimde insan unsuru göz ardı edilmiştir. Diğer bir ifade ile insan, üretimde kullanılan herhangi bir makinenin parçası gibi kabul edilmiş ve insanın psikolojik ve sosyal bir varlık olduğu hiç düşünülmemiştir.
Her üç yaklaşımda işletme organizasyonlarını kapalı bir sistem olarak kabul etmiştir. Diğer bir ifade ile organizasyonun iç çevresinde etkinliğin nasıl sağlanacağı üzerinde durulmuştur. Dış çevre şartlarının (ekonomik, sosyo-kültürel, teknolojik, yasal vb.) organizasyona olan etkileri göz ardı edilmiştir. Ayrıca insan tembel, kendi çıkarları doğrultusunda hareket eden, söyleneni yapan, karar verme yeteneği olmayan, pasif ve para gibi maddi unsurlar dışında hiçbir unsur ile motive edilemeyen bir varlık olarak kabul edilmiştir

Doğru Cevap: D

Soru 44

Bilimsel Yönetim Yaklaşımının kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?

Gantt

Fayol

Taylor

Gilbert

Weber

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi bilimsel yönetim yaklaşımı sonucunda ortaya çıkan olumlu durumlardan biri değildir?

İş yeri planlaması ve kontrolü konusunda tek yetkiyi yönetime bırakmıştır.

Çalışma yöntemlerinin geliştirilmesi, verimlilikte büyük bir artış sağlamıştır.

İşletme yöneticilerinin, üretim bölümlerinde liderlik anlamında pozitif bir rol üstlenmeleri sağlanmıştır.

Çalışanların fiziksel çalışma koşullarının iyileştirilmesi teşvik edilmiştir.

Çalışanların bilimsel esaslara göre işe uygun kişilerin seçilmesine ve eğitilmesine çalışılmıştır.

Açıklama:

Bilimsel yönetim yaklaşımı sonucu ortaya çıkan olumlu görüşler:

Hareket ve zaman etütleri gibi iş tasarımlarına yönelik önerilen rasyonel uygulamalar sayesinde yapılan işlerin ve tamamlanan süreçlerin doğru bir şekilde hesaplanması mümkün hâle gelmiştir.
İşlerin ve süreçlerin ölçülebilir olması nedeniyle çalışma yöntemleri, fabrikaların tasarlanması vb. alanlarda yapılacak gelişmelere önemli bir veri kaynağı olmuştur.
Çalışma yöntemlerinin geliştirilmesi, verimlilikte büyük bir artış sağlamıştır.
Çalışanların elde edilen sonuçlara göre ücret almaları ve teşvik ödemelerinden faydalanmaları mümkün olmuştur.
İşletme yöneticilerinin, üretim bölümlerinde liderlik anlamında pozitif bir rol üstlenmeleri sağlanmıştır.
Çalışanların fiziksel çalışma koşullarının iyileştirilmesi teşvik edilmiştir.
Modern çalışma yöntemlerinin ve diğer nitel tekniklerin temel alındığı bir organizasyon yapısı oluşturulmuştur.
Çalışanların bilimsel esaslara göre işe uygun kişilerin seçilmesine ve onların eğitilmesine çalışılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi hiç kimse işleri birbiri ile bağlantılı olan 5 ya da 6 asttan fazla çalışana karşı sorumlu olmaması ilkesini ifade etmektedir?

Denge prensibi

Kontrol döngüsü

Denklik prensibi

Yetki prensibi

Uzmanlık prensibi

Açıklama:

Kontrol Döngüsü: Hiç kimse işleri birbiri ile bağlantılı olan 5 ya da 6 asttan fazla çalışana karşı sorumlu olmamalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Aşağıdakilerin hangisi Fayol’un öncelikli olarak önemli gördüğü örgütsel faaliyettir?

Teknik faaliyetler

Ticari faaliyetler

Finansal faaliyetler

Güvenlik faaliyetleri

Yönetim faaliyetleri

Açıklama:

Teknik faaliyetler (üretim),
Ticari faaliyetler (alım-satım, pazarlama),
Finansal faaliyetler (sermayenin korunması),
Güvenlik faaliyetleri (tesislerin iş güvenliği),
Muhasebe faaliyetleri (finansal bilgi edinimi),
Yönetim faaliyetleri (planlama ve örgütleme vd.),

Fayol, ilk beş maddenin yeterince iyi tanındığını; ancak altıncı gruba giren faaliyetlerin okuyucular tarafından daha iyi anlaşılması için biraz daha fazla açıklamaya ihtiyaç duyduğunu ifade etmiştir. Diğer faaliyetler belli bir ölçüye kadar birbirlerine bağımlı oldukları için sadece planlama ya da sadece kaynak bulmakla ilgili tek bir tanım üretilemeyeceğini düşünmüştür. Bu yüzden Fayol, son gruba giren faaliyetlerin diğerlerinden ayrı tutulması gerektiğini ve asıl olan faaliyetin yönetim ile ilgili faaliyetler olduğunu belirtmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi otorite olarak görülen kişinin yasalarca ya da örgüt prosedürlerince belirlenmiş konumundan ve yer aldığı mevkiden kaynaklanmaktadır?

Yasal-Rasyonel Yetki

Geleneksel Yetki

Karizmatik Yetki

Uzmanlık Yetkisi

Ödül Yetkisi

Açıklama:

Yasal-Rasyonel Yetki: Kişiyi kabullenme, otorite olarak görülen kişinin yasalarca ya da örgüt prosedürlerince belirlenmiş konumundan ve yer aldığı mevkiden kaynaklanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi Weber’e göre bürokrasinin temel özelliklerinden biri değildir?

Bir örgüt içinde yer alan her alt makam, kendisinin bağlı olduğu bir üst makam tarafından denetlenir.

Makamlara atanacak personel, teknik yeterliliğe göre belirlenir.

Örgütte hiyerarşik basamaklar arasında iletişim sözlü olarak gerçekleştirilir.

Örgüt içinde yöneticilerin keyfi uygulamalar yapma hakkı yoktur.

Çalışanların hangi durumlarda cezalandırılacağı açıkça belirlenmiştir.

Açıklama:

Bir örgüt içinde yer alan her alt makam, kendisinin bağlı olduğu bir üst makam tarafından denetlenir.
Makamlara atanacak personel, teknik yeterliliğe göre belirlenir. Diğer bir ifade ile işe uygun çalışan seçilmelidir.
Yetkililer, örgütün sahibi olamazlar.
Yetkili konumundakilerin kendi hakları vardır ve çalışanların belirli makamlara karşı hiçbir hakkı yoktur.
Görevler önceden belirlenmiş kurallar, kararlar ve eylemler doğrultusunda yazılı olarak kayıt altına alınmış yönetmelik ve tüzükler doğrultusunda yerine getirilir.
Bir örgütte görevler yerine getirilirken çalışanlara tahsis edilen araç ve personel, kişisel işler için kullanılmaz.
Örgütte hiyerarşik basamaklar arasında iletişim yazılı olarak gerçekleştirilir. Böylece bu yazılı belgeler ihtiyaç duyulduğunda delil olarak kullanılabilir.
Örgüt içinde yöneticilerin keyfi uygulamalar yapma hakkı yoktur. Astlar üstlerinin verdiği görevleri onların kişisel hırs ve ihtiyaçlarına dayalı olmadığı için diğer bir ifade ile öznel (sübjektif) olmayıp rasyonel olduğu için itaat ederler.
Örgütün amaç ve hedefleri ile bunları gerçekleştirmek için yapılacak her türlü faaliyet ve bu faaliyetleri gerçekleştirecek tüm birimler önceden belirlenmiş biçimsel bir düzenlemedir.
Bu biçimsel örgüt yapısı içinde görevlendirilmiş personelin maddi ve beşeri kaynakları kullanmalarını sağlayacak yetkileri önceden tanımlanmıştır.
Çalışanların hangi durumlarda cazalandırılacağı açıkça belirlenmiştir.
Çalışanların alacağı ücretler ve ödüller işin zorluk derecesi ile iş yüküne göre belirlenmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi Fayol’un 14 ilkesinden biri değildir?

İş bölümü

Disiplin

Şeffaflık

Kumanda birliği

İnisiyatif

Açıklama:

Söz konusu on dört ilke şunlardır:
İş Bölümü: Bir kişi ya da grup, üzerine düşen çalışma süresinin azaltılmasına yardım eder. Uygulamada pratiklik ve işlere aşinalık sağlar.
Yetki ve sorumluluk: Emir verme hakkına sahip olmaktır. Yetki ve sorumluluğun birbirine denk olmasını ifade eder.
Disiplin: Yapılacak olan işlerin belirli bir düzen ve belirli bir süre içinde yapılmasıdır. Örgüt ve çalışanlar arasında biçimsel ya da biçimsel olmayan yollarla yapılan anlaşmaların saygı çerçevesinde hayat bulmasıdır.
Kumanda Birliği: Bir astın tek bir üste bağlı olmasıdır. Tek adam, tek lider.
Yönetim Birliği: Faaliyetlerin aynı amaca yönelik olarak sürdürülmesi ve planlanmasıdır. Diğer bir ifade ile amaç birliği sağlamaktır.
Genel Çıkarların Kişisel Çıkarlardan Önde Tutulması: Kişilerin ya da grupların çıkarları, genel çıkarların önüne geçmemelidir. Bu husus, oldukça zorlanılan noktalardan biridir.
Maaş ve Ücretler: Maaş ödemeleri hem çalışan hem de işletme için adil olmalıdır.
Merkezileşme: Kararların tek bir merkezden alınıp ilgili birimlere iletilmesidir. Örgütün büyüklüğüne ve yöneticilerin yapısına bağlı olarak kimi örgütlerde büyük önem taşırken kimi örgütlerde fazla ön plana çıkmaz.
Hiyerarşi ilkesi: Ögütün en üst noktasından en alt noktasına kadar uzanan yetki (otorite) çizgisidir. Bu hiyerarşi sayesinde sahip olunan yetki düzeyine göre astlara emir verme ve iş yaptırma mümkün olur.
Düzen: Her şey olması gereken yerde bulunuyorsa yönetici de olması gereken yere ulaşmış demektir.
Eşitlik: Çalışanlara karşı sunulan nezaket ve adaletin bir araya gelmesiyle oluşur.
Personelin Devamlılığı: Personelin görev süresinde istikrarlı olmasını ifade eder. Çalışanların işlerine adapte olabilmeleri için kendilerine belirli bir süre tanınmalıdır. Özellikle yöneticiler için bu süre biraz daha uzun tutulmalıdır.
İnisiyatif: Yetki ve disiplin sınırları içinde kalmak üzere her seviyeden çalışanın inisiyatif kullanması teşvik edilmelidir.
Birlik ve Beraberlik Ruhu: Uyum, bir örgütün en büyük gücüdür. Bu yüzden ekip çalışmalarına önem verilmelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 51

18. yy'da Sanayi Devrimi'nin başlangıcı olarak kabul edilen ilk olay aşağıdakilerden hangisidir?

Buhar gücü ile çalışan makinenin icadı

Matbaanın icadı

Telgrafın icadı

Elektriğin icadı

Telefonun icadı

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakileren hangisi Sanayi Devrimi'nin İngiltere'de başlamasının nedenlerinden biri değildir?

İngiltere’nin 18yy’da dünya finans piyasasının merkezi olması

İngiltere’de monarşiye dayalı bir yönetim anlayışı olmasına rağmen, mülkiyet hakkı ile birlikte bireysel hak ve özgürlüklerin korunmasına dayalı bir anayasanın olması

İngiliz senatosunun iç piyasada sosyalizm esasları doğrultusunda üretim koşullarını belirlemesi

İngiltere’ye ait Afrika ve Asya kıtasında pek çok sömürge ülkesinin olması

İngiltere’nin okyanus aşırı ticareti yapabilecek gemi filosuna sahip olması

Açıklama:

İngiliz senatosunun iç piyasada sosyalizm koşullarında çalışma bir üretim esası belirlememiş, aksine kapitalizmin esasları doğrultusunda rekabet koşullarını belirlemiştir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

- Her uygulama için kişisel görüşlerin ve geleneksel iş görme usullerinin yerini alacak bilimsel bir yaklaşım belirlenmelidir.
-Bu yaklaşımdan yola çıkarak her iş için bir zaman ve yöntem belirlenmelidir.
- İşgörenlerden gerçek iş performansı dışında her türlü sorumluluğu alacak bir organizasyon kurulmalıdır.
- Ücretlendirme, işgörenlerin performansına göre yapılmalıdır.
- İşgörenler seçilmeli ve eğitilmelidir.
-Yöneticilerin keyfi olarak kendilerine verdikleri yetkileri bir kenara bırakıp yeri geldiğinde işgörenlerle iş birliği içinde çalışmaları gerekmektedir.
Yukarıda hakkında bilgiler verilen Klasik Yönetim Yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Yönetim Süreci Yaklaşımı

Bürokrasi Yaklaşımı

Bilimsel Yönetim Yaklaşımı

İnsan İlişkileri Yaklaşımı

Modern Yönetim Yaklaşımı

Açıklama:

Taylor’un yönetim uygulamasına getirdiği bilimsel yaklaşıma göre aşağıdaki adımların izlenmesi gerekmektedir:
• Her uygulama için kişisel görüşlerin ve geleneksel iş görme usullerinin yerini alacak bilimsel bir yaklaşım belirlenmelidir.
• Bu yaklaşımdan yola çıkarak her iş için bir zaman ve yöntem belirlenmelidir.
• İşgörenlerden gerçek iş performansı dışında her türlü sorumluluğu alacak bir organizasyon kurulmalıdır. Ücretlendirme, işgörenlerin performansına göre yapılmalıdır.
• İşgörenler seçilmeli ve eğitilmelidir.
• Sadece işgörenler değil yöneticilerin de belirlenen bilimsel yaklaşım tarafından idare edileceği kabullenilmeli ve yöneticilerin keyfi olarak kendilerine verdikleri yetkileri bir kenara bırakıp yeri geldiğinde işgörenlerle iş birliği içinde çalışmaları gerekmektedir.
Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Bilimsel Yönetim Yaklaşımı ile ilgili görüşlerden biri değildir?

Çalışanların fiziksel çalışma koşulları önemsenmemiştir.

Çalışanların motivasyonu açısından ödül ve ceza yaklaşımının kullanılmasına yol açmıştır.

Çalışanların bilimsel esaslara göre işe uygun kişilerin seçilmesine ve onların eğitilmesine çalışılmıştır.

Modern çalışma yöntemlerinin ve diğer nitel tekniklerin temel alındığı bir organizasyon yapısı oluşturulmuştur.

İşletme yöneticilerinin, üretim bölümlerinde liderlik anlamında pozitif bir rol üstlenmeleri sağlanmıştır.

Açıklama:

Bu yaklaşımda çalışanların fiziksel çalışma koşulları önemsenmemiş değil, aksine çalışanların fiziksel çalışma koşullarının iyileştirilmesi teşvik edilmiştir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

I. Hedef Prensibi
II. Uzmanlık Prensibi
III. Yetki Prensibi
IV. Kontrol Döngüsü
Yukarıdakilerden hangileri Klasik Yönetim teorisyenlerinden Urwick'in bir araya getirdiği prensipler arasında yer alır?

Yalnız II

I ve II

II ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Klasik Yönetim teorisyenlerinden Urwick, 1952 yılında aşağıda belirtilen 10 prensibi bir araya getirmiştir:
• Hedef Prensibi: Her organizasyonun var olma nedeni sayılan genel hedefi vardır.
• Uzmanlık Prensibi: Her organizasyonda gruplar vardır. Her bir grubun da bir işlevi olmalıdır.
• Koordinasyon Prensibi: Organizasyon sürecinin temel amacı, koordinasyon sağlamaktır.
• Yetki Prensibi: Organizasyondaki her grubun, grup üyelerinden belirli çizgilerle ayrılan bir üst yetkiliye sahip olması gerekir.
• Sorumluluk Prensibi: Üst yetkiye sahip kişi, astlarının çalışmalarından sorumludur.
• Tanım Prensibi: İşlerin, görevlerin ve ilişkilerin açıkça tanımlanması gerekir.
• Denklik Prensibi: Yetki ve sorumluluk birbirine eşit olmalıdır.
• Kontrol Döngüsü: Hiç kimse işleri birbiri ile bağlantılı olan 5 ya da 6 asttan fazla çalışana karşı sorumlu olmamalıdır.
• Denge Prensibi: Organizasyonun çeşitli birimleri, dengede tutulmalıdır.
• Süreklilik Prensibi: Organizasyonun yapısı, faaliyetlerin sürekliliğini sağlayacak türde olmalıdır.
Doğru Yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Fayol'a göre yönetim ilkelerinden olan iş bölümü aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

Bir astın tek bir üste bağlı olmasını

Yapılacak olan işlerin belirli bir düzen ve belirli bir süre içinde yapılmasını

Emir verme hakkına sahip olunmasını

Bir kişi ya da grup, üzerine düşen çalışma süresinin azaltılmasına yardım edilmesini

Faaliyetlerin aynı amaca yönelik olarak sürdürülmesi ve planlanmasını

Açıklama:

İş Bölümü: Bir kişi ya da grup, üzerine düşen çalışma süresinin azaltılmasına yardım eder. Uygulamada pratiklik ve işlere aşinalık sağlar.
Yetki ve sorumluluk: Emir verme hakkına sahip olmaktır. Yetki ve sorumluluğun birbirine denk olmasını ifade eder.
Disiplin: Yapılacak olan işlerin belirli bir düzen ve belirli bir süre içinde yapılmasıdır. Örgüt ve çalışanlar arasında biçimsel ya da biçimsel olmayan yollarla yapılan anlaşmaların saygı çerçevesinde hayat bulmasıdır.
Kumanda Birliği: Bir astın tek bir üste bağlı olmasıdır. Tek adam, tek lider.
Yönetim Birliği: Faaliyetlerin aynı amaca yönelik olarak sürdürülmesi ve planlanmasıdır. Diğer bir ifade ile amaç birliği sağlamaktır.
Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Weber'in örgüt analizinde belirttiği ------- yetki, otorite olarak görülen kişilere yönelik kabullenme, geleneklerden ya da âdetlerden kaynaklanmaktadır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

karizmatik yetki

geleneksel yetki

yasal- rasyonel yetki

otoriter yetki

bürokratik yetki

Açıklama:

Weber tarafından ortaya koyulan üç tür yetki vardır. Bunlar;
Geleneksel Yetki: Otorite olarak görülen kişilere yönelik kabullenme, geleneklerden ya da âdetlerden kaynaklanmaktadır (örn; krallıklar, kabile hiyerarşileri vb).
Karizmatik Yetki: Kişiyi kabullenme ona duyulan sadakatten, güvenden ve yöneticinin kişisel değerlerinden kaynaklanmaktadır.
Yasal-Rasyonel Yetki: Kişiyi kabullenme, otorite olarak görülen kişinin yasalarca ya da örgüt prosedürlerince belirlenmiş konumundan ve yer aldığı mevkiden kaynaklanmaktadır.
Doğru cevap: B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi Weber’e göre bürokrasinin temel özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir örgüt içinde yer alan her üst makam, kendisinin bağlı olduğu bir alt makam tarafından denetlenir

Makamlara atanacak personel, insan ilişkilerine göre belirlenir.

Yetkililer, örgütün sahibidirler.

Yetkili konumundakilerin kendi hakları vardır ve çalışanların belirli makamlara karşı hiçbir hakkı yoktur.

Bir örgütte görevler yerine getirilirken çalışanlara tahsis edilen araç ve personel, kişisel işler için de kullanılabilir.

Açıklama:

Yetkili konumundakilerin kendi hakları vardır ve çalışanların belirli makamlara karşı hiçbir hakkı yoktur.
Ancak;
Bir örgüt içinde yer alan her alt makam, kendisinin bağlı olduğu bir üst makam tarafından denetlenir
Makamlara atanacak personel, teknik yeterliliğe göre belirlenir. Diğer bir ifade ile işe uygun çalışan seçilmelidir.
Yetkililer, örgütün sahibi olamazlar.
Bir örgütte görevler yerine getirilirken çalışanlara tahsis edilen araç ve personel, kişisel işler için kullanılmaz.
Doğru Yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi günümüz teorisyenlerinin Fayol'a yönelik görüşlerinden biri değildir?

Fayol, Klasik Yönetim anlayışı ile düşünerek örgütlerin yapısal özelliklerini ön planda tutmuştur.

Fayol, işletmelerin hiyerarşik yapısını vurguluyor olsa da çalışanlara karşı mekanik yaklaşımlar sergilemekten kaçınılması gerektiğinin bilincindedir.

Fayol, prensiplere dayanan ve gelecek nesillere aktarılabilen orijinal bir yönetim teorisi yaratan ilk isimdir.

Fayol’ün ilkeleri günümüz modern koşullarındaki örgütlerin iş yapma yöntemleri için uygun bir tasarım olarak görülmektedir.

Fayol'ün ortaya koyduğu iş bölümü, hiyerarşi, kumanda birliği ve merkezileşme gibi ilkeler, günümüzde bürokrasi olarak adlandırılan formal örgüt yapılarını tanımlayan niteliklerdir.

Açıklama:

Günümüz teorisyenleri bu ilkeleri fazla anlamlı bulmamakta ve aşağıda belirtilen şu eleştirileri yapmaktadırlar (Cole, 1996, s.13).
• İş bölümü, hiyerarşi, kumanda birliği ve merkezileşme gibi ilkeler, günümüzde bürokrasi olarak adlandırılan formal örgüt yapılarını tanımlayan niteliklerdir. Fayol, Klasik Yönetim anlayışı ile düşünerek örgütlerin yapısal özelliklerini ön planda tutmuştur.
• Kişisel ve genel çıkarlar, ödemeler ve eşitlik gibi konular fazla babacan bir tavırla ele alınmıştır. Günümüzde adalet ya da gruplar arası iyi niyetli çıkar çatışmaları, yönetim ile organize olmuş iş gücü (sendikalar) arasında müşterek yöntemlerle çözüme kavuşturulmaktadır. Zaman zaman devlet de bu sorunların çözümüne üçüncü taraf olarak katılmaktadır.
• Fayol, işletmelerin hiyerarşik yapısını vurguluyor olsa da çalışanlara karşı mekanik yaklaşımlar sergilemekten kaçınılması gerektiğinin bilincindedir.
• Fayol, prensiplere dayanan ve gelecek nesillere aktarılabilen orijinal bir yönetim teorisi yaratan ilk isimdir. Söz konusu ilkelerin çoğu, günümüzde de pek çok örgüt tarafından benimsenmiştir. Bu ilkelerin organizasyonların etkinliği üzerindeki etkisi, son yirmi yıl içinde sorgulanmaya başlanmıştır. Çünkü günümüz modern koşullarında işletmeler ihtiyaç duyulduğunda örgüt içindeki değişime daha kısa sürede ve hızlı bir şekilde uyum gösterebilmekte, bireyler arası iş ilişkilerine dayalı iş yapma yöntemleri tercih edilmekte ve çalışanların kararlara katıldığı bir yönetim anlayışı yaygınlaşmaktadır. Oysa Fayol’ün ilkeleri günümüz modern koşullarındaki örgütlerin iş yapma yöntemleri için uygun bir tasarım olarak görülmemektedir.
Doğru Yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Fayol, ünlü işletme tanımını yapmadan evvel kendisine göre her türlü endüstriyel oluşumun üstleneceği temel faaliyetleri belirtmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu faaliyetlerden biri değildir?

Teknik faaliyetler

Ticari faaliyetler

Finansal faaliyetler

Sosyal faaliyetler

Güvenlik faaliyetleri

Açıklama:

Fayol, ünlü işletme tanımını yapmadan evvel kendisine göre her türlü endüstriyel oluşumun üstleneceği temel faaliyetleri belirtmiştir. Bu kapsamda aşağıda listelenen altı faaliyet ortaya çıkmıştır.
• Teknik faaliyetler (üretim)
• Ticari faaliyetler (alım-satım, pazarlama),
• Finansal faaliyetler (sermayenin korunması),
• Güvenlik faaliyetleri (tesislerin iş güvenliği),
• Muhasebe faaliyetleri (finansal bilgi edinimi),
• Yönetim faaliyetleri (planlama ve örgütleme vd.)
Sosyal faaliyetler bunlardan biri değildir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi Sanayi Devriminin önce İngiltere'de başlamasının sebeplerinden birisi olarak sayılabilir?

İngiltere'de monarşiye dayalı bir yöntem anlayışı olması

İngiliz senatosunun iç piyasada sosyalizm esaslarını benimsemesi

İngiltere'nin tarım bakımından oldukça zengin olması

İngiltere'nin okyanus aşırı ticareti yapabilecek gemi filosuna sahip olması

İngiltere'nin sömürgecilikten uzak durmuş olması

Açıklama:

Yönetim biliminin tarihi gelişim sürecinde Sanayi Devriminin önemini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi bilimsel yönetim yaklaşımı sonucu ortaya çıkan olumsuz görüşlerden biri değildir?

Çalışanların fiziksel çalışma koşullarının iyileştirilmesine yönelik çalışma yöntemleri geliştirmede yetersiz kalmıştır.

Çalışanların motivasyonu açısından ödül ve ceza yaklaşımının kullanılmasına yol açmıştır.

İş yeri planlaması ve kontrolü konusunda tek yetkiyi yönetime bırakmıştır.

Çalışanların ücretleri konusunda yapılabilecek her türlü pazarlığı ortadan kaldırmıştır.

Çalışanlar bir üretim aracı olarak bir makine gibi ele alınmıştır.

Açıklama:

Bilimsel Yönetim Yaklaşımını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Fayol'a göre aşağıdaki faaliyetlerden hangisi üretim, finansman, alım-satım gibi faaliyetlerden ayrı tutulmalı ve asıl faaliyet olarak görülmelidir?

Ticari faaliyetler

Yönetim faaliyetleri

Teknik faaliyetler

Güvenlik faaliyetleri

Finansal faaliyetler

Açıklama:

Yönetim Süreci Yaklaşımını ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 64

•Yetkililer, örgütün sahibi olamazlar •Makamlara atanacak personel, teknik yeterliliğe göre belirlenir •Örgüt içinde yöneticilerin keyfi uygulamalar yapma hakkı yoktur. Yukarıdaki maddeler hangi yetki türünü tanımlamaktadır?

Geleneksel yetki

Karizmatik yetki

Otoriter yetki

Yasal-rasyonel yetki

Modern yetki

Açıklama:

Bürokrasi Yaklaşımını tanımlayabileceksiniz

Doğru Cevap: D

Soru 65

Klasik Yönetim Teorisinin ortaya çıkmasında etkili olan olay hangisidir?

Fransız İhtilali

Sanayi Devrimi

Amerika'nın Keşfi

1. Dünya Savaşı

2. Dünya Savaşı

Açıklama:

Klasik Yönetim Teorisini ortaya çıkaran gerekçeleri ve bu teoriyi oluşturan yaklaşımların neler olduğunu tanımlayabileceksiniz.
Sanayi Devrimi

Doğru Cevap: B

Soru 66

Sanayi Devrimi ilk olarak hangi ülkede etkili olmuştur?

İngiltere

Fransa

Almanya

İtalya

ABD

Açıklama:

Klasik Yönetim Teorisini ortaya çıkaran gerekçeleri ve bu teoriyi oluşturan yaklaşımların neler olduğunu tanımlayabileceksiniz.
İngiltere

Doğru Cevap: A

Soru 67

Bilimsel yönetim kim tarafından ilk olarak düzenlenmiştir?

Frank ve Lilian Gilberth

Henry Gantt

James Watt

Matthew Boulton

F.W. Taylor

Açıklama:

Bilimsel Yönetim Yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
F.W. Taylor

Doğru Cevap: E

Soru 68

Sanayi Devriminin en önemli icadı aşağıdakilerden hangisidir?

Matbaa

Telefon

Buhar gücü ile çalışan makineler

Tren

Araba

Açıklama:

Bilimsel Yönetim Yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
Buhar gücü ile çalışan makineler

Doğru Cevap: C

Soru 69

Klasik Yönetim Teorisinin benimsediği ilk yaklaşım hangisidir?

X Teorisi ve Y Teorisi

Bürokrasi

Sistem 1 - Sistem 4 Modeli

Yönetim Süreci

Bilimsel Yönetim

Açıklama:

Klasik Yönetim Teorisini ortaya çıkaran gerekçeleri ve bu teoriyi oluşturan yaklaşımların neler olduğunu tanımlayabileceksiniz.
Bilimsel Yönetim

Doğru Cevap: E

Soru 70

Aşağıdakilerin hangisi Bilimsel Yönetim Yaklaşımı ile ilgili olumsuz bir görüştür?

İş yeri planlaması ve kontrolü konusunda tek yetki yönetime bırakılmıştır.

Çalışma yöntemlerinin geliştirilmesi, verimlilikte büyük artış sağlamıştır.

Yöneticilerin , üretim bölümlerinde liderlik anlamında pozitif bir rol üstlenmelerini sağlamıştır.

Çalışanların fiziksel çalışma koşullarının iyileştirilmesi teşvik edilmiştir.

Modern çalışma yöntemlerinin ve diğer nitel tekniklerin temel alındığı bir organizasyon yapısı oluşturulmuştur.

Açıklama:

Bilimsel Yönetim Yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
İş yeri planlaması ve kontrolü konusunda tek yetki yönetime bırakılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Yönetim Süreci yaklaşımının öncüsü kimdir?

Rensis Likert

F. W. Taylor

Henri Fayol

Lyndall Urwick

Max Weber

Açıklama:

Yönetim Süreci Yaklaşımını ifade edebileceksiniz.
Henri Fayol

Doğru Cevap: C

Soru 72

Fayol'a göre bir astın tek bir üste bağlı olduğunu gösteren ilke aşağıdakılerin hangisidir?

İş bölümü

Hiyerarşi ilkesi

Kumanda Bİrliği

Birlik ve beraberlik ruhu

Düzen

Açıklama:

Bilimsel Yönetim Yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
Kumanda Birliği

Doğru Cevap: C

Soru 73

Fayol'a göre karaların tek bir merkezden alınarak ilgili birimlere iletilmesi ilkesine ne ad verilir?

Düzen

Kumanda Birliği

Disiplin

İnsiyatif

Merkezileşme

Açıklama:

Bilimsel Yönetim Yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
Merkezileşme

Doğru Cevap: E

Soru 74

Klasik ekolün son yaklaşımı hangisidir?

Modern Yaklaşım

Davranışsal Yaklaşım

Bilimsel Yönetim Yaklaşımı

Bürokrasi Yaklaşımı

Yönetim Süreci Yaklaşımı

Açıklama:

Klasik Yönetim Teorisini ortaya çıkaran gerekçeleri ve bu teoriyi oluşturan yaklaşımların neler olduğunu tanımlayabileceksiniz.
Bürokrasi Yaklaşımı

Doğru Cevap: D

Soru 75

I. Bilimsel Yönetim YaklaşımıII. Yönetim Süreci YaklaşımıIII. Bürokrasi YaklaşımıYukarıdakilerden hangileri Bilimsel Yönetim Dönemi içinde yer alan Klasik Yönetim Teorilerini oluşturan temel yaklaşımlardandır?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Klasik Yönetim Teorisini ortaya çıkaran gerekçeleri ve bu teoriyi oluşturan yaklaşımların neler olduğunu tanımlayabileceksiniz.
Bilimsel Yönetim Dönemi içinde yer alan Klasik Yönetim Teorilerini oluşturan temel yaklaşımlar; Bilimsel Yönetim Yaklaşımı, Yönetim Süreci Yaklaşımı ve Bürokrasi Yaklaşımıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 76

I. İngiltere’nin 18.yy’da dünya finans piyasasının merkezi olması II. İngiltere’nin okyanus aşırı ticareti yapabilecek gemi filosuna sahip olması III. İngiltere'nin Avrupa kıtasında yer alması IV. İngiltere’nin pek çok icadın yapıldığı ülke olması Yukarıdakilerden hangileri Sanayi Devrimi'nin İngiltere'de başlamasının sebepleri arasında gösterilebilir?

Yalnız II

I ve II

III ve IV

I, II ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Yönetim biliminin tarihi gelişim sürecinde Sanayi Devriminin önemini ifade edebileceksiniz.
Diğer seçeneklerin aksine İngiltere'nin Avrupa kıtasında yer alması seçeneği Sanayi Devrimi'nin İngiltere'de başlamasına sebep olarak gösterilemez.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Bilimsel Yönetim Yaklaşımı'nın kurucusu ve öncüsü kimdir?

Henry Grantt

Frederick Winslow Taylor

Frank Gilbreth

Lilian Gilbreth

Henri Fayol

Açıklama:

Bilimsel Yönetim Yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
Bilimsel Yönetim Yaklaşımı'nın kurucusu ve öncüsü Amerikalı Frederick Winslow Taylor'dur.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi Bilimsel Yönetim Yaklaşımı sonucu ortaya çıkan olumlu görüşlerden değildir?

Çalışanların bilimsel esaslara göre işe uygun kişilerin seçilmesine ve onların eğitilmesine çalışılmıştır.

Modern çalışma yöntemlerinin ve diğer nitel tekniklerin temel alındığı bir organizasyon yapısı oluşturulmuştur.

Çalışanların motivasyonu açısından ödül ve ceza yaklaşımının kullanılmasına yol açmıştır.

Çalışma yöntemlerinin geliştirilmesi, verimlilikte büyük bir artış sağlamıştır.

Çalışanların fiziksel çalışma koşullarının iyileştirilmesi teşvik edilmiştir.

Açıklama:

Bilimsel Yönetim Yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
C şıkkındaki görüş Bilimsel Yönetim Yaklaşımı sonucu ortaya çıkan olumsuz görüşlerdendir.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi Bilimsel Yönetim Yaklaşımı sonucu ortaya çıkan olumsuz görüşlerden değildir?

Çalışanların elde edilen sonuçlara göre ücret almaları ve teşvik ödemelerinden faydalanmaları mümkün olmuştur.

Çalışanların rolünün belirlenmesinde yalnızca belirli yöntemlere bağlı kalınmış ve çalışanların herhangi bir başka şekilde katkıda bulunmaları engellemiştir.

İş yeri planlaması ve kontrolü konusunda tek yetkiyi yönetime bırakmıştır.

Her iş bilimsel açıdan ölçüldüğü, zamanlandığı ve ücretlendirildiği için çalışanların ücretleri konusunda yapılabilecek her türlü pazarlığı ortadan kaldırmıştır.

Çalışanlar bir üretim aracı olarak bir makine gibi ele alınmış ve onların sosyal ve psikolojik bir varlık olduğu gözardı edilmiştir.

Açıklama:

Bilimsel Yönetim Yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
A şıkkındaki ifade Bilimsel Yönetim Yaklaşımı sonucu ortaya çıkan olumlu görüşlerdendir.

Doğru Cevap: A

Soru 80

I. Teknik faaliyetlerII. Güvenlik faaliyetleriIII. Muhasebe faaliyetleriIV. Yönetim faaliyetleriYukarıdaki seçeneklerden hangileri Henri Fayol'e göre her türlü endüstriyel oluşumun üstleneceği temel faaliyetler arasında yer alır?

Yalnız I

I ve III

II ve IV

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Yönetim biliminin tarihi gelişim sürecinde Sanayi Devriminin önemini ifade edebileceksiniz.
Seçeneklerin tamamı Henri Fayol'e göre her türlü endüstriyel oluşumun üstleneceği temel faaliyetler arasında yer alır.

Doğru Cevap: E

Soru 81

I. İş BölümüII. Geleneksel YetkiIII. Maaş ve ücretlerIV. Birlik ve Beraberlik RuhuYukarıdaki seçeneklerden hangileri Henri Fayol'ün belirlediği on dört adet yönetim ilkesindendir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Yönetim biliminin tarihi gelişim sürecinde Sanayi Devriminin önemini ifade edebileceksiniz.
II. maddedeki Geleneksel Yetki Bürokrasi Yaklaşımı'nda geçen meşru yetkilerden biridir.

Doğru Cevap: D

Soru 82

I. Geleneksel YetkiII. Karizmatik YetkiIII. Yasal-Rasyonel YetkiYukarıdaki seçeneklerden hangileri Max Weber'in meşru yetki olarak nitelendirdiği yetkilerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Bürokrasi Yaklaşımını tanımlayabileceksiniz
Seçeneklerin tamamı Weber'in ortaya koyduğu meşru yetkilerdendir.

Doğru Cevap: E

Soru 83

Klasik yönetim teorisinin ortaya çıkmasında etkili olan olay/durum aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

18. yy'da 1700-1785 yılları arasında meydana gelen Sanayi Devrimi Klasik Yönetim Teorisinin ortaya çıkmasında etkili olmuştur

MÖ 5000 yılında Sümerlerin yönetim için hazırladığı yazılı kurallar ve düzenlemeler Klasik Yönetim Teorisinin ortaya çıkmasında etkili olmuştur

MÖ 4000 yılında Mısırlıların planlama, örgütleme ve denetim ile ilgili çalışmaları Klasik Yönetim Teorisinin ortaya çıkmasında etkili olmuştur

MÖ 50 yılında ise Varro tarafından iş şartnamelerinin kullanılması Klasik Yönetim Teorisinin ortaya çıkmasında etkili olmuştur

II. Dünya Savaşı Klasik Yönetim Teorisinin ortaya çıkmasında etkili olmuştur

Açıklama:

Yönetim biliminin tarihi gelişim sürecinde Sanayi Devriminin önemini ifade edebileceksiniz.
Klasik Yönetim Teorisinin ortaya çıkmasında etkili olan olay ise 18. yy’da 1700-1785 yılları arasında meydana gelen Sanayi Devrimi’dir

Doğru Cevap: A

Soru 84

I. Bilimsel Yönetim Yaklaşımı
II. Yönetim Süreci Yaklaşımı
III. İnsan İlişkileri Yaklaşımı
IV. Bürokrasi Yaklaşımı
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Klasik Yönetim Teorisi altında yer alır?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

II ve III

I, II ve IV

Açıklama:

Klasik Yönetim Teorisini ortaya çıkaran gerekçeleri ve bu teoriyi oluşturan yaklaşımların neler olduğunu tanımlayabileceksiniz.
Bilimsel Yönetim Dönemi içinde yer alan Klasik Yönetim Teorilerini oluşturan üç temel yaklaşım vardır. Bunlar sırasıyla; * Bilimsel Yönetim Yaklaşımı * Yönetim Süreci Yaklaşımı ve * Bürokrasi Yaklaşımıdır

Doğru Cevap: E

Soru 85

I. Üretimde temel amaç rasyonelliktir
II. İnsan makinenin bir parçası olarak görülür
III. Örgütler açık sistemlerdir
IV. Çalışanlar örgüt için önemli bir değerdir
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri klasik yönetim teorisi altında yer alan yaklaşımların ortak görüşüdür?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

II, III ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Klasik Yönetim Teorisini ortaya çıkaran gerekçeleri ve bu teoriyi oluşturan yaklaşımların neler olduğunu tanımlayabileceksiniz.
*Üretimde temel amaç, rasyonelliktir. Bu amaç doğrultusunda üretimde etkinlik ve verimliliğin artırılması için hangi ilkeler doğrultusunda üretimin yapılması gerektiği üzerinde durulmuştur * Üretimde insan unsuru göz ardı edilmiş ve kullanılan herhangi bir makinenin parçası olarak kabul edilmiştir * Her üç yaklaşım da örgütleri birer kapalı sistem olarak kabul etmiştir

Doğru Cevap: B

Soru 86

Klasik Yönetim Teorisinin ilk yaklaşımı olan Bilimsel Yönetim Yaklaşımının öncüsü aşağıdakilerden hangisidir?

F.W. Taylor

H. Fayol

M. Weber

F. Gilbreth

H. Gantt

Açıklama:

Bilimsel Yönetim Yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
Klasik Yönetim Teorisinin ilk yaklaşımı Bilimsel Yönetim Yaklaşımıdır. Bu yaklaşımın kurucusu ve öncüsü ise Amerikalı F.W. Taylor’dur. Daha sonra Taylor’un görüşlerini takip eden başka bilim adamları da olmuştur: Frank ve Lillian Gilbreth, Henry Gantt

Doğru Cevap: A

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi F. Taylor'un bilimsel yaklaşım kapsamında geliştirdiği adımlar arasında yer almaz?

Her uygulama için kişisel görüşlerin ve geleneksel iş görme usullerinin yerini alacak bilimsel bir yaklaşım belirlenmelidir

Her iş için bir zaman ve yöntem belirlenmelidir

Ücretlendirme, işgörenlerin performansına göre yapılmalıdır

İşgörenlerin yönetim sürecinde karara katılmaları sağlanmalıdır

İşgörenler seçilmeli ve eğitilmelidir

Açıklama:

Bilimsel Yönetim Yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
Klasik yönetim teorileri kapsamında insana makine gözü ile bakıldığından dolayı, karar verme sürecine katılmalarının beklenmesi/sağlanması teorinin felsefesine aykırıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 88

Gilbreth'in örgütlere kazandırdığı hareket etüdünün tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Yöneticilerin üretim kapsamında etkin role sahip olmaları ve geniş alanda çalışmalarını sürdürmeleridir

Mal ya da hizmet üreten örgütlerde yapılan işin en uygun nasıl yapılması gerektiğinin belirlenmesidir

Yapılacak işlerin en kısa sürede yapılmasının sağlanmasıdır

İşgörenlerin örgüt içinde rotasyonlarının yapılmasıdır

Yapılacak işin ihtiyaca göre yeniden örgütlendirilmesidir

Açıklama:

Bilimsel Yönetim Yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
Mal ya da hizmet üreten örgütlerde yapılan işin en uygun nasıl yapılması gerektiğinin belirlenmesidir. Diğer bir ifade ile yapılan işlerin standart hâle getirilerek etkin ve verimli yapılmasını sağlayıcı önlemlerin alınmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi bilimsel yönetim yaklaşımına ilişkin olumlu görüşler arasında yer almaz?

hareket ve zaman etütleri gibi iş tasarımlarına yönelik önerilen rasyonel uygulamalar sayesinde yapılan işlerin ve tamamlanan süreçlerin doğru bir şekilde hesaplanması mümkün hâle gelmiştir

Çalışma yöntemlerinin geliştirilmesi, etkililikte büyük bir artış sağlamıştır

İşgörenlerin fiziksel çalışma koşullarının iyileştirilmesi teşvik edilmiştir

İşgörenlerin bilimsel esaslara göre işe uygun kişilerin seçilmesine ve onların eğitilmesine çalışılmıştır

Çalışma yöntemlerinin geliştirilmesi, verimlilikte büyük bir artış sağlamıştır

Açıklama:

Bilimsel Yönetim Yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
Genel olarak klasik yönetim teorisi benimsenen örgütlerde etkililik önemli değil, verimliliğe odaklanmaları söz konusudur

Doğru Cevap: B

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi yönetim süreci yaklaşımının öncüsüdür?

F. Taylor

L. F. Urwick

H. Fayol

M. Weber

H. Gantt

Açıklama:

Yönetim Süreci Yaklaşımını ifade edebileceksiniz.
Yönetim süreci yaklaşımının öncüsü Henry Fayol'dur

Doğru Cevap: C

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi Fayol'un ortaya attığı örgütsel faaliyetlerden biri değildir?

Teknik Faaliyetler

Ticari Faaliyetler

Güvenlik Faaliyetleri

Muhasebe Faaliyetleri

Denetim Faaliyetleri

Açıklama:

Yönetim Süreci Yaklaşımını ifade edebileceksiniz.
Fayol toplam altı faaliyet öne sürmüştür. Bunlar; •Teknik faaliyetler (üretim), •Ticari faaliyetler (alım-satım, pazarlama), •Finansal faaliyetler (sermayenin korunması), •Güvenlik faaliyetleri (tesislerin iş güvenliği), •Muhasebe faaliyetleri (finansal bilgi edinimi), •Yönetim faaliyetleri (planlama ve örgütleme vd.)

Doğru Cevap: E

Soru 92

I. Geleneksel Yetki
II. Karizmatik Yetki
III. Modern Yetki
IV. Yasal-Rasyonel Yetki
V. Yönetsel Yetki
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri Max Weber'in tanımladığı yetkilerdendir?

I ve II

I, II ve III

I, II ve IV

II,III,IV ve V

III, IV ve V

Açıklama:

Bürokrasi Yaklaşımını tanımlayabileceksiniz
Max Weber üç yetki türü ortaya sürmüştür. Bunlar; * Geleneksel Yetki: Otorite olarak görülen kişilere yönelik kabullenme, geleneklerden ya da âdetlerden kaynaklanmaktadır (örn; krallıklar, kabile hiyerarşileri vb). •Karizmatik Yetki: Kişiyi kabullenme ona duyulan sadakatten, güvenden ve yöneticinin kişisel değerlerinden kaynaklanmaktadır. •Yasal-Rasyonel Yetki: Kişiyi kabullenme, otorite olarak görülen kişinin yasalarca ya da örgüt prosedürlerince belirlenmiş konumundan ve yer aldığı mevkiden kaynaklanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi Sanayi Devrimi’nin ilk önce İngiltere’de başlamasının sebeplerinden sayılamaz?

İngilterenin yönetim şekli

Dünya finans merkezi olması

Gelişmiş hava ulaşımının olması

Afrika ve Asya kıtalarında sömürgelerinin olması

İleri dokumacılık sanayisinin olması

Açıklama:

Yönetim biliminin tarihi gelişim sürecinde Sanayi Devriminin önemini ifade edebileceksiniz.
İngiltere’nin o dönemde hava ulaşımı değil okyanus aşırı ticareti yapabilecek gemi filosuna sahip olması sebeplerden biridir.

Doğru Cevap: C

Soru 94

Bilimsel Yönetim Yaklaşımı'nın kurucusu kimdir?

Max Weber

Frederick Winslow Taylor

Feank ve Lillian Gilbreth

Henry Gantt

Henry Fayol

Açıklama:

Bilimsel Yönetim Yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
Frederick Winslow TAYLOR (1856-1915), Klasik Yönetim Teorisinin ilk yaklaşımı olan Bilimsel Yönetim Yaklaşımının kurucusu ve öncüsü olan Amerikalı bilim adamıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 95

Yeni kurulacak olan bir halı fabrikasında üretimin yapılacağı süre ve ne tür bir uygulamanın yapılacağının önceden belirlenmesi, Bilimsel Yönetim Yaklaşımı’nın hangi özelliğine örnektir?

Her uygulama için kişisel görüşleri alacak bilimsel bir yaklaşım olmasına

İşgörenlerden gerçek iş performansı dışında her türlü sorumluluğu alacak bir organizasyon kurulması gerektiğine

İşgörenler seçilmesi ve eğitilmesi gerektiğine

Yöneticilerin işgörenlerle iş birliği içinde çalışmaları gerektiğine

Her iş için zaman ve yöntem belirlenmesi gerektiğine

Açıklama:

Bilimsel Yönetim Yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
Bilimsel Yönetim Yaklaşımında her iş için zaman ve yöntem belirlenmesi gerekmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi Bilimsel Yönetim Yaklaşımı hakkındaki olumlu görüşlerden biridir?

Çalışanların rolünün belirlenmesinde yalnızca belirli yöntemlere bağlı kalınmıştır.

Ödül ve ceza yaklaşımı kullanılmıştır.

İş yeri planlaması ve kontrolü konusunda tek yetkiyi yönetime bırakmıştır.

Çalışanların ücretleri konusunda yapılabilecek her türlü pazarlığı ortadan kaldırmıştır.

İşletme yöneticileri, üretim bölümlerinde liderlik rolü üstlenmiştir.

Açıklama:

Bilimsel Yönetim Yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
İşletme yöneticilerinin, üretim bölümlerinde liderlik anlamında pozitif bir rol üstlenmeleri sağlanmış olması Bilimsel yönetim yaklaşımı sonucu ortaya çıkan olumlu görüşlerden biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 97

Bir işyerinde mali işler için finans bölümü ilgilenirken işe alımlarla insan kaynakları birimi ilgileniyorsa Klasik Yönetim Teorisyenlerinde Urwick'in hangi prensibi örnek alınmıştır?

Denge prensibi

Sorumluluk prensibi

Denklik prensibi

Uzmanlık prensibi

Süreklilik prensibi

Açıklama:

Klasik Yönetim Teorisini ortaya çıkaran gerekçeleri ve bu teoriyi oluşturan yaklaşımların neler olduğunu tanımlayabileceksiniz.
Urwick'e göre uzmanlık prensibine göre her organizasyonda gruplar vardır ve her bir grubun da bir işlevi olmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi Fayol'un belirttiği ve endüstriyel oluşumun üstleneceği faaliyetlerden biri değildir?

Teknik faaliyetler

Ticari faaliyetler

Finansal faaliyetler

Güvenlik faaliyetleri

Sendika faaliyetleri

Açıklama:

Yönetim biliminin tarihi gelişim sürecinde Sanayi Devriminin önemini ifade edebileceksiniz.
Sendika faaliyetleri Fayol'un belirttiği altı faaliyet içerisinde yer almaz.

Doğru Cevap: E

Soru 99

Bir iş yerinde çalışanların sürekli değişmesi sonucu işlerde yavaşlama olması Fayol'un 14 yönetim ilkesinden hangisinin eksik olduğunun göstergesidir?

Disiplin

Personelin devamlılığı

Yönetim birliği

Birlik ve beraberlik

Merkezileşme

Açıklama:

Yönetim Süreci Yaklaşımını ifade edebileceksiniz.
Personelin Devamlılığı, personelin görev süresinde istikrarlı olmasını ifade eder. Çalışanların işlerine adapte olabilmeleri için kendilerine belirli bir süre tanınmalıdır. Özellikle yöneticiler için bu süre biraz daha uzun tutulmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 100

Bürokrasi Yaklaşımının kurucusu kimdir?

Henry Fayol

Frederick Taylor

Frank ve Lillian Gilbreth

Max Weber

Henry Gantt

Açıklama:

Bürokrasi Yaklaşımını tanımlayabileceksiniz
Bürokrasi Yaklaşımı'nın kurucusu ve öncüsü Alman sosyolog Max Weber'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 101

Yönetim faaliyetlerinin gelişmesine sebep olan en önemli olay hangisidir?

Dünya Savaşları

Sanayi Devrimi

Tarımsal üretim artışı

Çalışma saatlerinin azalması

Vergiler

Açıklama:

Yönetim biliminin tarihi gelişim sürecinde Sanayi Devriminin önemini ifade edebileceksiniz.
İngiltere'de buharlı makinelerin bulunmasıyla başlayan sanayi devrimi.

Doğru Cevap: B

Soru 102

Sanayi Devriminin İngiltere'de başlamasının nedenleri arasında hangisi sayılamaz?

İngiltere’de monarşiye dayalı bir yönetim anlayışı olmasına rağmen, mülkiyet hakkı ile birlikte bireysel hak ve özgürlüklerin korunmasına dayalı bir anayasanın olması.

İngiltere’nin 18yy’da dünya finans piyasasının merkezi olması. Özellikle borsa, bankacılık ve sigortacılık alanlarında gelişmiş sistemlerinin olması.

İngiliz senatosunun iç piyasada kapitalizmin esasları doğrultusunda rekabet koşullarını belirlemesi.

İngiltere'de tarıma dayalı bir ekonominin olması.

İngiltere’nin özellikle kömür ve demir gibi doğal kaynak rezervleri bakımından oldukça zengin olması.

Açıklama:

Klasik Yönetim Teorisini ortaya çıkaran gerekçeleri ve bu teoriyi oluşturan yaklaşımların neler olduğunu tanımlayabileceksiniz.
İngiltere'de tarıma dayalı bir ekonomi yoktu. O yüzden Sanayi devrimini bu kadar kolay yayabildi.

Doğru Cevap: D

Soru 103

İngiltere'de Sanayi Devrimi ile başlayan yönetim çalışmaları en çok hangi ülkede geliştirilmiştir?

İngiltere

Almanya

İspanya

İsviçre

ABD

Açıklama:

Klasik Yönetim Teorisini ortaya çıkaran gerekçeleri ve bu teoriyi oluşturan yaklaşımların neler olduğunu tanımlayabileceksiniz.
İşletmeler büyüdükçe sermaye ve işgücü talebi artmış, dolayısıyla yönetim yeni bir boyut kazanmıştır. ABD bu çalışmalarda öncülük etmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi Klasik yönetim teorisini oluşturan yaklaşımların ortak noktalarındandır?

Üretimde temel amaç, rasyonelliktir. Bu amaç doğrultusunda üretimde etkinlik ve verimliliğin artırılması için hangi ilkeler doğrultusunda üretimin yapılması gerektiği üzerinde durulmuştur.

Her uygulama için kişisel görüşlerin ve geleneksel iş görme usullerinin yerini alacak bilimsel bir yaklaşım belirlenmelidir.

Bu yaklaşımdan yola çıkarak her iş için bir zaman ve yöntem belirlenmelidir. Bunu da işi en iyi yapan işgöreni gözlemleyip, işin nasıl ve ne kadar zamanda yapılabileceğinin tespit ederek standartlaştırarak yapmaktadır.

İşgörenlerden gerçek iş performansı dışında her türlü sorumluluğu alacak bir organizasyon kurulmalıdır. Ücretlendirme, işgörenlerin performansına göre yapılmalıdır.

İşgörenler seçilmeli ve eğitilmelidir. Taylor’a göre işgörenler işe alınırken işin gerektirdiği niteliklere uygun kişiler arasından seçilmeli diğer bir ifade ile işe göre adam politikası uygulanmalıdır.

Açıklama:

Klasik Yönetim Teorisini ortaya çıkaran gerekçeleri ve bu teoriyi oluşturan yaklaşımların neler olduğunu tanımlayabileceksiniz.
Diğer seçenekler Bilimsel Yönetim Yaklaşımına göre izlenmesi gereken adımları göstermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 105

Aşağıdakilerden hangisi Fayol'un 14 prensibinden birisidir?

Hedef Prensibi

Uzmanlık Prensibi

Koordinasyon Prensibi

Yetki Prensibi

İş Bölümü

Açıklama:

Yönetim Süreci Yaklaşımını ifade edebileceksiniz.
Diğer seçenekler Urwick'in prensipleridir.

Doğru Cevap: E

Soru 106

Weber'e göre kaç meşru yetki türü vardır?

Açıklama:

Bürokrasi Yaklaşımını tanımlayabileceksiniz
3 tür meşru yetki vardır.

Doğru Cevap: C

Soru 107

Weber'e göre karizmatik yetki tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Yetkili konumundakilerin kendi hakları vardır ve çalışanların belirli makamlara karşı hiçbir hakkı yoktur.

Otorite olarak görülen kişilere yönelik kabullenme, geleneklerden ya da âdetlerden kaynaklanmaktadır

Kişiyi kabullenme, otorite olarak görülen kişinin yasalarca ya da örgüt prosedürlerince belirlenmiş konumundan ve yer aldığı mevkiden kaynaklanmaktadır.

Kişiyi kabullenme ona duyulan sadakatten, güvenden ve yöneticinin kişisel değerlerinden kaynaklanmaktadır.

Bir örgütte görevler yerine getirilirken çalışanlara tahsis edilen araç ve personel, kişisel işler için kullanılmaz.

Açıklama:

Bürokrasi Yaklaşımını tanımlayabileceksiniz
D seçeneğinde Karizmatik yetki tanımı yapılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi Weber'e göre bürokrasinin temel özelliklerinden değildir?

Bir örgüt içinde yer alan her alt makam, kendisinin bağlı olduğu bir üst makam tarafından denetlenir.

Her uygulama için kişisel görüşlerin ve geleneksel iş görme usullerinin yerini alacak bilimsel bir yaklaşım belirlenmelidir.

Makamlara atanacak personel, teknik yeterliliğe göre belirlenir. Diğer bir ifade ile işe uygun çalışan seçilmelidir.

Yetkililer, örgütün sahibi olamazlar.

Yetkili konumundakilerin kendi hakları vardır ve çalışanların belirli makamlara karşı hiçbir hakkı yoktur.

Açıklama:

Bürokrasi Yaklaşımını tanımlayabileceksiniz
B Şıkkı Bilimsel yönetim yaklaşımının özellikleri arasındadır.

Doğru Cevap: B

Soru 109

Sanayi devrimi ilk olarak hangi ülkede başlamıştır?

İngiltere

Amerika Birleşik Devletleri

Fransa

İtalya

Almanya

Açıklama:

Bilimsel Yönetim Yaklaşımını açıklayabileceksiniz.
İngiltere'de ilk hareket başlamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi sanayi devriminin sonuçlarından değildir?

İlk sanayi tesisi olan Soho Döküm Fabrikası’nın kurulması

Ülkelerin ekonomilerinde kapitalist bir yaklaşım benimsemeleri

Etkin çalışan üretim birimlerinin geliştirilmesi

Üretim tesislerinin büyümesi

Üretimde standartlaşma ile ilgili sorunların çıkması

Açıklama:

Klasik Yönetim Teorisini ortaya çıkaran gerekçeleri ve bu teoriyi oluşturan yaklaşımların neler olduğunu tanımlayabileceksiniz.
İlk sanayi tesisi olan Soho Döküm Fabrikası’nın kurulması Sanayi Devrimi için bir nedendir.

Doğru Cevap: A

Soru 111

Klasik yönetim teorilerini oluşturan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Bürokrasi Yaklaşımı

Sistem Yaklaşımı

Durumsallık Yaklaşımı

Örgütsel Strateji Yaklaşımı

Örgütsel Ekoloji Yaklaşımı

Açıklama:

Klasik Yönetim Teorisini ortaya çıkaran gerekçeleri ve bu teoriyi oluşturan yaklaşımların neler olduğunu tanımlayabileceksiniz.
Bürokrasi Yaklaşımı

Doğru Cevap: A

Soru 112

I. İşgörenlerden gerçek iş performansı dışında her türlü sorumluluğu alacak bir organizasyon kurulmalıdır.
II. Ücretlendirme, işgörenlerin performansına göre yapılmalıdır.
III. İşgörenler seçilmeli ve eğitilmelidir.
Yukarıda belirtilen bu üç ilke hangi yönetim yaklaşımına aittir?

Klasik Yönetim

Neo-Klasik Yönetim

Modern Yönetim

Çağdaş Yönetim

Post-modern Yönetim

Açıklama:

Klasik Yönetim Teorisini ortaya çıkaran gerekçeleri ve bu teoriyi oluşturan yaklaşımların neler olduğunu tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 113

“İşe göre adam politikası”nın ilk olarak önerildiği yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Davranışsal Yaklaşım

Bürokrasi Yaklaşımı

Yönetim Süreci Yaklaşımı

Sistem Yaklaşımı

Bilimsel Yönetim Yaklaşımı

Açıklama:

Bilimsel Yönetim Yaklaşımını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 114

Sanayi devriminde dönüm noktası olarak kabul edilen olaylardan biri seri halde üretim yapan ilk tesis olan SOHO döküm fabrikasının kurulmasıdır. Sanayi devrimi için önem taşıyan diğer önemli olay aşağıdakilerden hangisidir?

Elektriğin sanayide kullanımı

Buhar gücü ile çalışan makinaların icadı

Kömürün sanayide kullanımı

Demiryolu taşımacılığının artması

Karayolu taşımacılığının artması

Açıklama:

Yönetim biliminin tarihi gelişim sürecinde Sanayi Devriminin önemini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 115

Bürokrasi yaklaşımına göre, bürokratik örgüt yapılarının gelişmesinde katkı sağlayan unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Geniş kontrol alanı

Serbest bilgi akışı

Çapraz hiyerarşik takımlar

Büyüklük ve karışıklık

Düşük formalleşme

Açıklama:

Bürokrasi Yaklaşımını tanımlayabileceksiniz

Doğru Cevap: D

Soru 116

Klasik Yönetim Teorisi’nin ortaya çıkmasında etkili olan olay aşağıdakilerden hangisidir?

II. Dünya Savaşı

Sanayi Devrimi

Rus Devrimi

Fransız İhtilali

I. Dünya Savaşı

Açıklama:

Klasik Yönetim Teorisini ortaya çıkaran gerekçeleri ve bu teoriyi oluşturan yaklaşımların neler olduğunu tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 117

Aşağıdakilerden hangisi Bilimsel Yönetim Yaklaşımının ortaya koyduğu ilkelerden biri değildir?

İşletmede çalışanların psikolojik ve sosyal bir varlık olduğu unutulmamalıdır.

Her iş için bir zaman ve yöntem belirlenmelidir.

Ücretlendirme, iş görenlerin performansına göre yapılmalıdır.

İş görenler seçilmeli ve eğitilmelidir.

İş süreçleri bilimsel esaslara göre tasarlanmalıdır.

Açıklama:

Bilimsel Yönetim Yaklaşımını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 118

Aşağıdakilerden hangisi Weber’e göre Bürokrasi Yaklaşımı’nın özelliklerinden biri değildir?

Her ast kendisine bağlı bir üst tarafından denetlenir.

Çalışanlara tahsis edilen araç ve personel özel işler için kullanılmaz.

Çalışanların hangi durumlarda cezalandırılacağı açık bir şekilde belirlenmiştir.

Yöneticiler örgütün sahibi değildirler.

Çalışanların belirli makamlara karşı hakları vardır.

Açıklama:

Bürokrasi Yaklaşımını tanımlayabileceksiniz

Doğru Cevap: E

Soru 119

Aşağıdakilerden hangisi bürokratik yapıların gelişiminde önemli olan unsurlardan biridir?

Büyüklük ve karışıklık

Çevre ve teknoloji

Yönetici ve çalışan

Büyüklük ve örgüt

Açıklama:

Bürokrasi Yaklaşımını tanımlayabileceksiniz

Doğru Cevap: A

Soru 120

Yönetim Süreci Yaklaşımı ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Taylor’un fikirlerinden daha az kapsamlıdır.

Öncülüğünü Fransız sanayici ve teorisyen Henri Fayol yapmıştır.

Fayol çalışmaları sonucunda beş yönetim ilkesi ortaya koymuştur.

Fayol işletmelerdeki temel faaliyetleri 14’e ayırmıştır.

Bu yaklaşım çevrenin örgüt üzerine etkisini göz ardı etmiştir.

Açıklama:

Yönetim Süreci Yaklaşımını ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 121

Aşağıdakilerden hangisi, bürokrasi yaklaşımında ele alınan bürokrasi tanımlarından biridir?

Bürokrasi kırtasiyeciliktir.

Bürokrasi memuriyettir.

Bürokrasi, yetersizliğe yol açan kâğıt israfıdır.

Bürokrasi, baskı hiyerarşisi ve kurallar sistemi gibi baskın özellikleri olan bir örgüt şeklidir.

Bürokrasi, merkezi ve yerel yönetimlerin temel unsurudur.

Açıklama:

Bürokrasi Yaklaşımını tanımlayabileceksiniz

Doğru Cevap: D

Soru 122

Sanayi Devrimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Buhar makinesinin icadı Sanayi Devrimi’nin başlangıcı olmuştur.

Buhar makinesi James Watt tarafından icat edilmiştir.

Öncelikle Amerika’da başlamış daha sonra Avrupa’yı etkisi altına almıştır.

Sanayi Devrimi ile yeni bir ekonomik anlayış ortaya çıkmıştır.

Sanayi Devrimi ile yeni bir üretim sistemi ortaya çıkmıştır.

Açıklama:

Yönetim biliminin tarihi gelişim sürecinde Sanayi Devriminin önemini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 123

Bürokrasi yaklaşımının öncüsü aşağıdakilerden hangisidir?

Max Weber

Henri Fayol

Henry Gantt

Frederick W. Taylor

Lyndall Urwick

Açıklama:

Bürokrasi Yaklaşımını tanımlayabileceksiniz

Doğru Cevap: A

Soru 124

Aşağıdaki yetki türlerinden hangisi “kişiyi kabullenmenin ona duyulan sadakatten, güvenden ve o kişinin kişisel değerlerinden kaynaklandığı yetki”dir?

Geleneksel yetki

Karizmatik yetki

Yasal-rasyonel yetki

Kişisel yetki

Üst düzey yetki

Açıklama:

Bürokrasi Yaklaşımını tanımlayabileceksiniz

Doğru Cevap: B

Soru 125

Klasik Yönetim Yaklaşımı ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Üretimde temel amaç, insandır.

Klasik Yönetim teorisinin ortaya çıkmasında en önemli olay Hawthorne araştırmalarıdır.

Örgütleri açık bir sistem olarak ele almıştır.

İnsanın psikolojik ve sosyolojik bir varlık olduğu varsayımından hareket etmiştir.

Dış çevre şartlarının örgütlere etkisi göz ardı edilmiştir.

Açıklama:

Klasik Yönetim Teorisini ortaya çıkaran gerekçeleri ve bu teoriyi oluşturan yaklaşımların neler olduğunu tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 126

Aşağıdakilerden hangisi Fayol’e göre yönetim faaliyetlerinden biri değildir?

Öngörmek ve planlamak

Organize etmek

Komuta etmek

Üretmek

Koordine etmek

Açıklama:

Yönetim Süreci Yaklaşımını ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 127

Mutadın (rutinin) tükendiği ve ciddi bir durumun vuku bulduğunu, özel tedbirler alınmadığı takdirde belki de telafisi mümkün olmayan sonuçların doğacağını haber veren belirtilerin ortaya çıktığı hale ne denir?

İltica

Ciddi durum

Kriz

Doğal afet

Sıkıyönetim

Açıklama:

Yönetim biliminin tarihi gelişim sürecinde Sanayi Devriminin önemini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 128

Aşağıdakilerden hangisi normalde kriz yönetimini gerektirmez?

Dış Tehdit

Toplu İlticalar

Büyük Yangınlar

Spor Müsabakaları

Ağır Ekonomik Bunalımlar

Açıklama:

Yönetim Süreci Yaklaşımını ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 129

Aşağıdakilerden hangisi krizin olumlu yanlarından biri değildir?

Örgüt sorunlarının açığa çıkması ve bunların giderilmesi için yeni stratejiler oluşturulması

Geleneksel yönetim tekniklerinin terk edilmesi

Örgüt içinde işbirliği ve ekip çalışmasına duyulan ihtiyacın artması

Rutin işlere duyulan ihtiyacın artması

Erken uyarı sistemlerine duyulan ihtiyacın belirmesi

Açıklama:

Yönetim Süreci Yaklaşımını ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 130

Krizle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Halkla ilişkilerde toplumun güven ve desteği sağlanmalıdır.

Halkla ilişkilerde şeffaflık önlenmelidir.

Gerçek liderler kriz dönemlerinde belli olur.

Medya olmayan bir olayı kriz haline dönüştürebileceği gibi olan krizin yatışmasını da sağlayabilir.

Kriz yönetiminde ideal olan, krizi başarıya dönüştürmektir.

Açıklama:

Yönetim Süreci Yaklaşımını ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 131

I. Kriz sinyalinin alınması, II. Krize hazırlık ve korunma, III. Krizin denetim altına alınması, IV. Normal duruma dönüş ve ders çıkarma Yukarıdakilerden hangileri kriz yönetimi sürecinin aşamalarındandır?

I ve II

II, III ve IV

III ve IV

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Yönetim Süreci Yaklaşımını ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 132

Aşağıdakilerden hangisi kriz yönetiminin özelliklerinden biri değildir?

Kriz yönetimi son derece basit bir süreçtir.

Kriz yönetimi, önemli, gerekli ve zor bir süreçtir.

Yönetimin özel bir şeklidir.

Karmaşık bir takım faaliyetler sürecidir.

Örgütün gelecekte karşılaşabileceği muhtemel krizlere karşı hazırlıklı olmasını amaçlar.

Açıklama:

Yönetim Süreci Yaklaşımını ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 133

Aşağıdakilerden hangisi örgütlerde krizin dış nedenlerindendir?

Tabii felaketler

Organizasyonun yapısı

Örgütteki teknolojik yenilikler

Örgütteki hukuki ve politik düzenlemeler

Üst kademe yöneticilerle ilgili nedenler

Açıklama:

Yönetim Süreci Yaklaşımını ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 134

Aşağıdakilerden hangisi krizin özelliklerinden biri değildir?

Kriz örgütün amaç ve varlığını tehdit eder.

Her stresli ortam krizdir.

Krizin kesin çözüm formülü yoktur, her an tekrar ortaya çıkabilir.

Kriz mutlak bir felaket değildir, fırsata da dönüşebilir.

Kriz ivedi müdahale gerektirir ve karar alıcılarda gerilim yaratır.

Açıklama:

Yönetim Süreci Yaklaşımını ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 135

Aşağıdakilerden hangisi kriz durumlarındaki iletişimde örgütlerin mesaj verirken yapmaları gereken hususlardan biri değildir?

Samimi olma

Gerçeği söyleme

Tüm bilgileri gizleme

Belirlenen kitleye doğrudan mesaj verme

Mesajın teknik dilden uzak olması

Açıklama:

Yönetim Süreci Yaklaşımını ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 136

Klasik Yönetim Teorisinin ortaya çıkışında aşağıdakilerden hangisi daha fazla etkili olmuştur?

İstanbul’un Fethi

Sanayi Devrimi

İkinci Dünya Savaşı

Rönesans

Soğuk Savaşın son bulması

Açıklama:

Tarihsel süreç içinde bilimsel anlamda yönetim ve organizasyon faaliyetlerinin uygulanmaya başlaması her ne kadar Klasik Yönetim Teorisinin ortaya çıkışıyla meşrulaşsa da aslında yönetim ile ilgili faaliyetlerin milattan önceki dönemde başladığı bilinmektedir. Söz gelimi MÖ 5000 yılında Sümerlerin yönetim için yazılı kuralları ve düzenlemeleri hazırladığı ve yine MÖ 4000 yılında Mısırlıların planlama, örgütleme ve denetim ile ilgili çalışmalarda bulunduğu ve MÖ 50 yılında ise Varro tarafından iş şartnamelerinin kullanıldığı bilinmektedir. Ancak biz bu ünitede Bilimsel Yönetim Döneminin başlangıcı olarak kabul edilen Klasik Yönetim Teorisi üzerinde duracağız. Klasik Yönetim Teorisinin ortaya çıkmasında etkili olan olay ise 18. yy’da 1700-1785 yılları arasında meydana gelen Sanayi Devrimi’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 137

Üretim tesisleri büyümüştür.
Tarım toplumundan sanayi toplumuna geçmiştir.
Üretimde standartlaşmadan vazgeçilmiştir.
Büyük sanayi kuruluşları bölünerek küçülmüştür.
Sermaye talebinde artış olmuştur.

Yukarıdakilerden hangileri Sanayi Devriminin sonuçları arasında gösterilebilir?

I ve IV

II ve III

I, II ve V

III, IV ve V

I, II, IV ve V

Açıklama:

Sanayi Devrimi özellikle üretimde makinelerin kullanılmasıyla birlikte hem üretim tesislerinin büyümesine hem de sermaye talebinde artışa neden olmuştur. Eskiye göre daha büyük ölçekli sanayi işletmelerinin kurulması ise hem üretimin rasyonel bir şekilde yapılmasını hem de üretim için kullanılan iş gücünün yönetimi ile ilgili sorunları gündeme getirmiştir. Bunun yanı sıra karşılaşılan bir başka sorun ise büyük üretim işletmelerinin örgüt yapılarının oluşturulmasına yönelik sorunlar olmuştur. Son olarak üretilen ürünlerin aynı olmasının (aynılığının) göstergesi olan standartlaşma ile ilgili sorunlar da gündeme gelmiştir. Karşılaşılan tüm bu sorunlar konu ile ilgili kişileri çözüm arayışına götürmüş ve birbirinden farklı birçok araştırmanın yapılmasına yöneltmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 138

Aşağıdakilerden hangisi Klasik Yönetim Teorilerinin ortak özelliklerinden biri değildir?

Üretimde temel amaç rasyonelliktir.

İnsan unsuru üretimde en önemli faktör olarak görülmüştür.

Çalışanları motive eden temel unsurun para olduğu varsayılmıştır.

Etkinlik ve verimliliğe önem verilmiştir.

Örgütler kapalı sistemler olarak kabul edilmiştir.

Açıklama:

Klasik Yönetim Teorilerinin ortak görüşler arasında şunlar vardır:

Üretimde temel amaç, rasyonelliktir. Bu amaç doğrultusunda üretimde etkinlik ve verimliliğin artırılması için hangi ilkeler doğrultusunda üretimin yapılması gerektiği üzerinde durulmuştur.
Üretimde insan unsuru göz ardı edilmiştir. Diğer bir ifade ile insan, üretimde kullanılan herhangi bir makinenin parçası gibi kabul edilmiş ve insanın psikolojik ve sosyal bir varlık olduğu hiç düşünülmemiştir.
Her üç yaklaşımda işletme organizasyonlarını kapalı bir sistem olarak kabul etmiştir. Diğer bir ifade ile organizasyonun iç çevresinde etkinliğin nasıl sağlanacağı üzerinde durulmuştur. Dış çevre şartlarının (ekonomik, sosyo-kültürel, teknolojik, yasal vb.) organizasyona olan etkileri göz ardı edilmiştir.
Ayrıca insan tembel, kendi çıkarları doğrultusunda hareket eden, söyleneni yapan, karar verme yeteneği olmayan, pasif ve para gibi maddi unsurlar dışında hiçbir unsur ile motive edilemeyen bir varlık olarak kabul edilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 139

Bilimsel Yönetim Teorisinin kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?

Henry Gantt

Henri Fayol

Elton Mayo

Max Weber

Frederick Taylor

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 140

Aşağıdakilerden hangisinde Henri Fayol’un ortaya koyduğu yönetim süreçleri yaklaşımına göre yönetim ile ilgili faaliyetlerden biri değildir?

Planlama

Koordinasyon

Kontrol

Bütçeleme

Örgütleme

Açıklama:

Fayol’e göre yönetim, öngörmek ve planlamak, organize etmek, komuta etmek, koordine etmek ve kontrol etmek tir. Öngörmek ve planlamak, geleceğe bakıp bir faaliyet planı tasarlamaktır. Organize etmek, yapısal anlamda yaşanan süreci kapsarken komuta etmeyi, işletme içi faaliyetleri sürdürmek olarak nitelendirmiştir. Koordine etmek örgüt içindeki faaliyetleri birleştirmektir. Son olarak kontrol ise yapılanların mevcut politikalara ve uygulamalara uygunluğunu teyit etmek olarak açıklamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 141

Aşağıdakilerden hangisi Max Weber’in kişilere duyulan güvenden, sadakatten ve kişisel değerlerinden kaynaklandığını ifade ettiği yetki türüdür?

Karizmatik Yetki

Geleneksel Yetki

Rasyonel Yetki

Yasal Yetki

Hiyerarşik Yetki

Açıklama:

Weber’in ortaya koyduğu üç tür meşru yetki:
Geleneksel Yetki: Otorite olarak görülen kişilere yönelik kabullenme, geleneklerden ya da âdetlerden kaynaklanmaktadır (örn; krallıklar, kabile hiyerarşileri vb).
Karizmatik Yetki: Kişiyi kabullenme ona duyulan sadakatten, güvenden ve yöneticinin kişisel değerlerinden kaynaklanmaktadır.
Yasal-Rasyonel Yetki: Kişiyi kabullenme, otorite olarak görülen kişinin yasalarca ya da örgüt prosedürlerince belirlenmiş konumundan ve yer aldığı mevkiden kaynaklanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 142

Aşağıdakilerden hangisi Weber’e göre Bürokrasinin temel varsayımları arasında değildir?

Makamlara personel ancak teknik yeterliliğe göre seçilir.

Görevler önceden belirlenmiş kurallar, kararlar ve eylemlere göre yürütülür.

Örgütte hiyerarşik basamaklar arasında iletişim yazılı olarak gerçekleştirilir.

Örgüt içinde yöneticilerin keyfi uygulamalar yapma hakkı vardır.

Yetkililer örgütün sahibi olamazlar.

Açıklama:

Bir örgüt içinde yer alan her alt makam, kendisinin bağlı olduğu bir üst makam tarafından denetlenir.

Makamlara atanacak personel, teknik yeterliliğe göre belirlenir. Diğer bir ifade ile işe uygun çalışan seçilmelidir.
Yetkililer, örgütün sahibi olamazlar.
Yetkili konumundakilerin kendi hakları vardır ve çalışanların belirli makamlara karşı hiçbir hakkı yoktur.
Görevler önceden belirlenmiş kurallar, kararlar ve eylemler doğrultusunda yazılı olarak kayıt altına alınmış yönetmelik ve tüzükler doğrultusunda yerine getirilir.
Bir örgütte görevler yerine getirilirken çalışanlara tahsis edilen araç ve personel, kişisel işler için kullanılmaz.
Örgütte hiyerarşik basamaklar arasında iletişim yazılı olarak gerçekleştirilir. Böylece bu yazılı belgeler ihtiyaç duyulduğunda delil olarak kullanılabilir.
Örgüt içinde yöneticilerin keyfi uygulamalar yapma hakkı yoktur. Astlar üstlerinin verdiği görevleri onların kişisel hırs ve ihtiyaçlarına dayalı olmadığı için diğer bir ifade ile öznel (sübjektif) olmayıp rasyonel olduğu için itaat ederler.

Doğru Cevap: D

Soru 143

Aşağıdakilerden hangisi mal ya da hizmet üreten örgütlerde yapılan işin en uygun nasıl yapılması gerektiğinin belirlenmesini ifade etmektedir?

Zaman etüdü

Personel etüdü

Kapsam etüdü

Maliyet etüdü

Hareket etüdü

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 144

Aşağıdakilerden hangisi Bilimsel Yönetim Yaklaşımına getirilen eleştirilerden biridir?

Çalışanların bilimsel esaslara göre seçilmesine neden olmuştur.

Fiziksel çalışma koşullarının iyileşmesine neden olmuştur.

Çalışanlar bir üretim aracı olarak makine gibi ele alınmıştır.

İş ve süreçlerin doğru şekilde hesaplanmasını mümkün kılmıştır.

Yöneticilerin liderlik açısından pozitif bir rol üstlenmelerini sağlamıştır.

Açıklama:

Bilimsel yönetim yaklaşımı sonucu ortaya çıkan olumsuz görüşler:

Çalışanların rolünün belirlenmesinde yalnızca belirli yöntemlere bağlı kalınmış ve çalışanların herhangi bir başka şekilde katkıda bulunmaları engellemiştir.
Çalışanların motivasyonu açısından ödül ve ceza yaklaşımının kullanılmasına yol açmıştır.
İş yeri planlaması ve kontrolü konusunda tek yetkiyi yönetime bırakmıştır.
Her iş bilimsel açıdan ölçüldüğü, zamanlandığı ve ücretlendirildiği için çalışanların ücretleri konusunda yapılabilecek her türlü pazarlığı ortadan kaldırmıştır.
Çalışanlar bir üretim aracı olarak bir makine gibi ele alınmış ve onların sosyal ve psikolojik bir varlık olduğu göz ardı edilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 145

Aşağıdakilerden hangisi Yönetim Süreçleri Yaklaşımının temel prensiplerinden biri değildir?

İş bölümü

Yerelleşme

Düzen

Eşitlik

Personelin devamlılığı

Açıklama:

Fayol yapmış olduğu çalışmalar sonucu işletmelerle ilgili bazı temel ilkeler belirlemiş ve bunlara kitabında yer vermiştir. Fayol kitabında on dört adet yönetim ilkesinden bahsetmektedir. Bunlar esasında, kendisinin çalışma hayatı boyunca en çok kullandığı on dört temel ilkedir. Fayol, bu ilkelerin işletmeler için olmazsa olmazları arasına girmek zorunda olmadığını, ihtiyaca göre uyarlama ve değişime tabi olabileceğini belirtmiştir. Listenin çok kapsamlı olmamasına rağmen çalıştığı dönemlerde bu ilkelerin kendisine oldukça yararlı olduğunu ifade etmiştir. Bunlardan bazıları:
İş Bölümü: Bir kişi ya da grup, üzerine düşen çalışma süresinin azaltılmasına yardım eder. Uygulamada pratiklik ve işlere aşinalık sağlar.
Yetki ve sorumluluk: Emir verme hakkına sahip olmaktır. Yetki ve sorumluluğun birbirine denk olmasını ifade eder.
Merkezileşme: Kararların tek bir merkezden alınıp ilgili birimlere iletilmesidir. Örgütün büyüklüğüne ve yöneticilerin yapısına bağlı olarak kimi örgütlerde büyük önem taşırken kimi örgütlerde fazla ön plana çıkmaz.
Hiyerarşi ilkesi: Örgütün en üst noktasından en alt noktasına kadar uzanan yetki (otorite) çizgisidir. Bu hiyerarşi sayesinde sahip olunan yetki düzeyine göre astlara emir verme ve iş yaptırma mümkün olur.
Düzen: Her şey olması gereken yerde bulunuyorsa yönetici de olması gereken yere ulaşmış demektir.
Eşitlik: Çalışanlara karşı sunulan nezaket ve adaletin bir araya gelmesiyle oluşur.
Personelin Devamlılığı: Personelin görev süresinde istikrarlı olmasını ifade eder. Çalışanların işlerine adapte olabilmeleri için kendilerine belirli bir süre tanınmalıdır. Özellikle yöneticiler için bu süre biraz daha uzun tutulmalıdır.

Doğru Cevap: B

Ünite 7

Soru 1

Klasik yönetim düşüncesi hangi yıllar arasını kapsamaktadır?

1880-1940

1940-1960

1960-1980

1980-2000

2000 ve sonrası

Açıklama:

Genel kabul gören şekliyle klasik yönetim düşüncesi 1880-1940 yılları arasını kapsamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Neo-klasik yönetim düşüncesi hangi yıllar arasını kapsamaktadır?

1880-1940

1940-1960

1960-1980

1980-2000

2000 ve sonrası

Açıklama:

Genel kabul gören şekliyle neo-klasik yönetim düşüncesi 1940-1960 yılları arasını kapsamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Modern yönetim düşüncesi hangi yıllar arasını kapsamaktadır?

1880-1940

1940-1960

1960-1980

1980-2000

2000 ve Sonrası

Açıklama:

Genel kabul gören şekliyle modern yönetim düşüncesi 1960-1980 yıllarını kapsamaktadır?

Doğru Cevap: C

Soru 4

Neo-klasik yaklaşımın tarihsel gelişimi hangi sırada gerçekleşmiştir?

yükseliş-doğuş-olgunlaşma

olgunlaşma-doğuş-yükseliş

olgunlaşma-yükseliş-doğuş

doğuş-yükseliş-olgunlaşma

Açıklama:

1940-1960 yılları arasındaki dönemi kapsayan neo-klasik yaklaşımın tarihsel
temellerini aşağıdaki şekilde özetlemek mümkündür;
o. Doğuş; Öncü çalışmalar dönemi
o. Yükseliş; Gelişme dönemi
o. Olgunlaşma; Modern düşünceye geçiş dönemi

Doğru Cevap: D

Soru 5

Yankee City Araştırması kim ya da kimler tarafından yapılmıştır?

William Lloyd Warner ve ekibi

L. Coch ve J. French

Eric Trist ve K. W. Bamford

K. Lewin, R. Lippitt ve R. K. White

G. Elton Mayo ve Fritz J. Roethlisberger

Açıklama:

Araştırma, antropolog William Lloyd Warner (1898-1970) ve ekibi tarafından 1947 yılında başlatılmış ve ABD’de Florida Yankee Kasabasında ayakkabı üreten bir fabrikada yapılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Harwood Araştırması kim ya da kimler tarafından yapılmışır?

G. Elton Mayo ve Fritz J. Roethlisberger

Lloyd Warner ve ekibi

L. Coch ve J. French

Eric Trist ve K. W. Bamford

K. Lewin, R. Lippitt ve R. K. White

Açıklama:

Bu araştırma, L. Coch ve J. French adlı iki araştırmacı tarafından 1948 yılında erkek pijaması üreten Harwood işletmesinde gerçekleşmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Tavistock Enstitüsü Araştırması kim ya da kimler tarafından yapılmıştır?

G. Elton Mayo ve Fritz J. Roethlisberger

Lloyd Warner ve ekibi

L. Coch ve J. French

Eric Trist ve K. W. Bamford

K. Lewin, R. Lippitt ve R. K. White

Açıklama:

Bu araştırma Tavistock Enstitüsünden Eric Trist ve K. W. Bamford tarafından 1950’de kömür ocaklarında yapılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Liderlik ve Grup Dinamiği Araştırması kim ya da kimler tarafından yapılmıştır?

K. Lewin, R. Lippitt ve R. K. White

Eric Trist ve K. W. Bamford

L. Coch ve J. French

William Lloyd Warner ve ekibi

G. Elton Mayo ve Fritz J. Roethlisberger

Açıklama:

K. Lewin ve çalışma arkadaşlarının (R. Lippitt ve R. K. White) 1938 yılında Iowa’da başlattıkları ve 1975’e kadar süren bu araştırmalar dizisinde grup dinamikleri (grup içindeki karşılıklı etkileşimler), liderliğin grup davranışları üzerindeki etkileri ve lider tipleri incelenmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Bir örgütte yapılacak işlerin belirlenerek sıralanması, gruplara ayrılması, her bir grubun temel görev ve sorumluluklarının belirlenmesi, bunların ayrı bölümler altında toplanması ve bu bölümler arasındaki ilişkilerin belirlenmesine ne ad verilir?

Bölümlere ayırma

İş Bölümü

Yönetim Alanı

Motivasyon

Yönetimde Merkezileşme

Açıklama:

Bölümlere ayırma, bir örgütte yapılacak işlerin belirlenerek sıralanması, gruplara ayrılması, her bir grubun temel görev ve sorumluluklarının belirlenmesi, bunların ayrı bölümler altında toplanması ve bu bölümler arasındaki ilişkilerin belirlenmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

I. İnsan davranışları bir nedene dayanır.
II. Davranışlar bir amaca yöneliktir.
III. Davranışlar motive edilmiştir.
Yukarıdaki maddelerden hangisi ya da hangileri Neo-klasik teorinin motivasyonla ilgili temel varsayımları arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Neo-klasik teorinin motivasyonla ilgili temel varsayımları şunlardır:
1. İnsan davranışları bir nedene dayanır.
2. Davranışlar bir amaca yöneliktir.
3. Davranışlar motive edilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

I. P. Follet - Grup halinde düşünme
II. Sheldon - Yönetimin sosyal sorumlulukları
III. Munsberg - Endüstriyel verimlilik ve insan psikolojisi ilişkisi
IV. Lewin - Sistem düşüncesi
V. L. Moreno - Yapılandırılmamış mülakat yöntemleri
Neoklasik yönetim yaklaşımının temellerini oluşturan düşünürler ve bunların ortaya attığı düşünceler ile ilgili yukarıda verilen eşleştirmelerden hangileri doğrudur?

I, II ve III

I, III ve IV

II, III ve IV

II, IV ve V

III, IV ve V

Açıklama:

1930-1940 yılları arasındaki dönemi kapsayan neo-klasik yaklaşımın tarihsel temellerini aşağıdaki şekilde özetlemek mümkündür: Bu dönemde insan ilişkileri yaklaşımının temel fikirleri oluşmaya başlamıştır. Bu dönemde özellikle yönetim felsefecileri olarak bilinen M. P. Follett (grup hâlinde düşünme, yetki, güç, liderlik, çatışma), O. Sheldon (yönetimin sosyal sorumlulukları, yönetim ilkeleri) C. I. Barnard (yönetimin fonksiyonları ve örgüt yapısı, etkenlik ve verimlilik, sistem), H. Munsberg (endüstriyel verimlilik ve insan psikolojisi ilişkisi) ve Hawthorne araştırma ekibi neo-klasik yönetim yaklaşımının gelişmesine yol açan önemli fikir ve görüşler ileri sürmüşlerdir. Ayrıca yine S. Freud (bilinçaltı güdüleme, ihtiyaçların engellenmesi, davranışlarda duyguların rolü), K. Lewin (bireysel davranışlar yoluyla grupların yapı ve davranışlarının açıklanması), J. L. Moreno (sosyometrik araştırma yöntemi) ve C. Rogers’ın (klinik ve yapılandırılmamış mülakat yöntemleri) da insan ilişkileri yaklaşımının gelişmesine önemli katkıları olmuştur. Buna göre I, II ve III numaralı öncüllerdeki eşleştirmeler doğru; IV ve V numaralı öncüllerdeki eşleştirmeler yanlıştır. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

I. Yankee City araştırması
II. Hawthorne araştırmaları
III. Harwood araştırmaları
IV. Tavistock Enstitüsü kömür ocakları araştırması
Yukarıda verilen çalışmalardan hangileri neoklasik yönetim yaklaşımının 1940-1950 yıllarını kapsayan gelişme döneminde yapılmış olan çalışmalardandır?

I ve II

I ve III

II ve III

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

1940-1950 yıllarını kapsayan dönemde insan ilişkileri yaklaşımına K. Lewin, R. Lippitt ve W. F. Whyte (savaş sırasında ve sonrasında yaptıkları liderlik ve grup dinamiği araştırmalarıyla), W. Lloyd (Yankee City araştırmasıyla), L. Coch ve J. French (Harwood araştırmalarıyla), A. H. Maslow (ihtiyaçlar hiyerarşisi modeliyle) ve P. Selznick (örgüt teorisiyle) önemli katkıda bulunmuşlardır. Hwthorne araştırmaları doğuş döneminde Tavistock Enstitüsü kömür ocakları araştırmaları ise olgunlaşma döneminde gerçekleştirilmiştir. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Hawthorne araştırmaları kapsamında yapılan deneylerden hangisinde dinlenme aralarının sayısı ve uzunluğu ile iş gününün ve iş haftasının uzunluğu gibi çalışma koşulları esas alınmıştır?

Işıklandırma deneyleri

Röle montaj odası deneyi

İkinci röle montaj odası deneyi

Mülakat programı

Seri bağlama odası gözlemleri

Açıklama:

Işıklandırma deneyinde, aydınlatma düzeyinin işçilerin verimlilik düzeyleriyle ilişkisinin bulunmadığını gören araştırmacılar verimliliği etkileme potansiyeli bulunan diğer fiziksel çalışma koşullarını araştırmaya yönelmişlerdi. Bu nedenle röle montaj odası deneyi gerçekleştirilmiştir. Deneyde çalışma koşulları olarak dinlenme aralarının sayısı ve uzunluğu, iş gününün ve iş haftasının uzunluğu esas alınmıştı. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Öğrencilerin birbirleri ile olan iletişimlerini incelemek isteyen bir araştırmacı, gözlemine başlamadan önce gözleyeceği öğrencileri bilgilendirmiştir. Bu aşamadan sonra öğrenciler, araştırmacının kendilerini gözlediğini bildikleri için doğal davranışlarının dışına çıkarak arkadaşlarıyla olan iletişimlerinde araştırmacının kendilerine verdiği bilgilere dayalı şekilde davranmaya başlamışlardır.
Yukarıda verilen örnek olayda öğrencilerin doğal davranışları dışına çıkması, neoklasik yönetim yaklaşımının gelişmesine aracılık eden çalışmalarda ortaya çıkan kavramlardan hangisi ile açıklanır?

Harwood etkisi

Işıklandırma etkisi

Hawthorne etkisi

Yankee etkisi

Tavistock etkisi

Açıklama:

Hawthorne araştırmalarından elde edilen bu sonuçlar neo-klasik teorinin temelini oluşturan insan ilişkileri yaklaşımı akımına zemin hazırlamıştır. Ayrıca “Hawthorne Etkisi” nin keşfedilmesi, işe ilişkin sosyal faktörler hakkında daha ileri araştırmalara ışık tutmuştur. Hawthorne Etkisi, araştırma sırasında gözlendiklerini bilen deneklerin doğal değil, gözlemcinin istediği şekilde davrandıklarını ifade eden bir grup psikolojisi kavramıdır. Örnek olayda da öğrenciler gözlemci etkisi ile doğal davranışlarının dışına çıkmakta ve gözlemcinin istediği şekilde davranmaktadırlar. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Teknolojik yeniliklerin insanlar ve onların ilişkileri üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlayan araştırma, neoklasik yönetim yaklaşımının temelini oluşturan araştırmalardan hangisidir?

Hawthorne araştırmaları

Harwood araştırmaları

Yankee city araştırmaları

Tavistock Ensititüsü araştırmaları

Liderlik ve Grup Dinamiği araştırmaları

Açıklama:

Yankee City araştırmasının amacı, teknolojik yeniliklerin insanlar ve onların ilişkileri üzerindeki etkilerini incelemektir. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Neoklasik yönetim yaklaşımında temel analiz biriminin “bireysel olarak insan” olmasının temeli aşağıdaki savlardan hangisine dayanmaktadır?

İnsanın, makinenin en önemli dişlisi olarak görülmesi

Üretim artışının bireysel ücretlendirme sistemine dayanması

Çevresel belirsizliğin insan unsuru ile açıklanabilir olması

Her insanın diğerinden farklı olması

Biçimsel olmayan örgütlerin, bütünleşmeye zarar vermesi

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımına göre her insan diğerinden farklıdır. Bu nedenle bu yaklaşımın temel analiz birimi “bireysel olarak insan”dır. Bu yaklaşım, insanların belli kriterlere göre kategorik olarak ele alınmasını önleyen, yeteneklerinden ve kapasitelerinden en iyi biçimde yararlanılmasını sağlayan bir bakış açısı yaratmayı amaçlamaktadır. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Harwood araştırmaları sonuçlarına göre insanların kendilerinin de katıldıkları kararın gereklerini yerine getirme konusunda daha istekli oldukları anlaşılmıştır. Bu sonucu en iyi açıklayan varsayım aşağıdakilerden hangisidir?

İnsanlar her zaman akılcı (ussal, rasyonel) davranmazlar.

İş yerinde kliklerin ve biçimsel olmayan örgütlerin varlığı bir gerçektir.

İşin gerektirdiği roller iş tanımlarında belirlenenden daha karmaşıktır.

İnsanlar kendi amaçlarına, örgüt amaçları açısından bakmaya her zaman istekli değildirler.

Kararlara katılma mekanizması moral ve verimlilik üzerinde olumlu etkiler yaratır.

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımı psikoloji, sosyoloji ve sosyal psikoloji alanlarında yapılan araştırmaların bulgularından ve geliştirilen yöntemlerden yararlanmıştır. Harwood araştırmalarının sonucu ile ilgili verilen bu örnek, kararlara katılma mekanizmasının işçiler üzerindeki etkisi ile doğrudan ilişkilidir. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

I. İşbölümü, etkenliğin ve rasyonelliğin başlıca kaynağıdır.
II. Yönetim alanı birçok faktöre bağlı olarak değişebilen durumsal bir kavramdır.
III. Bazı çalışanları harekete geçiren en önemli unsur sosyal ilişkilerdir.
IV. Verimliliğin artması karar verme yetkisinin merkezde toplanmasına bağlıdır.
Yukarıda verilenlerden hangileri neoklasik yönetim yaklaşımının işbölümü, yönetim alanı, motivasyon ve yönetimde merkezileşme uygulamalarına ilişkin görüşleri ile ilgili doğru bilgiler içermektedir?

I ve II

I ve III

II ve III

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Klasik yönetim yaklaşımında iş bölümü, etkenliğin ve rasyonelliğin başlıca kaynağı olarak görülerek verimlilik artışı sağlama yönü ön plana çıkarılmıştır. Neo-klasik teoride ise verimlilik artışı kadar çalışanların memnuniyetine de önem verilmiştir. Buna göre I numaralı öncülde verilen bilgi yanlıştır. Neo-klasik yönetim teorisine göre de yönetim alanının sınırlandırılması gerekir. Fakat sınırların belirlenmesinde çok kesin kuralların uygulanması doğru değildir. Kontrol alanı birçok faktöre bağlı olarak değişebilen, dolayısıyla durumsal bir kavramdır. Buna göre II numaralı öncülde verilen bilgi doğrudur. Neo-klasik yönetim anlayışına göre parasal teşvikler çalışanların motivasyonunda sınırlı bir etkiye sahiptir. Çalışanların psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik teşvikler de yüksek verimliliğe odaklanmalarını sağlayacaktır. Buna göre III numaralı öncülde verilen bilgi doğrudur. Klasik yönetim anlayışı merkezî yönetimi savunur. Çünkü klasik yönetim anlayışının insanlarla ve örgüt yapısıyla ilgili temel varsayımları merkezkaç yönetime uygun değildir. Buna karşılık neo-klasik yönetim yaklaşımının felsefi temelleri ve varsayımları merkezkaç bir yönetimi gerektirir. Buna göre IV numaralı öncülde verilen bilgi yanlıştır. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Çalışanlar ile özel günlerde bir araya gelmeye gayret gösteren ve çalışanlar arası ilişkilerin gelişmesi için iş dışında birlikte zaman geçirmelerini sağlayacak etkinlikleri teşvik eden bir yönetici, Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Modeline göre hangi ihtiyacı karşılamaya yönelmektedir?

Güvenlik ihtiyaçları

Saygınlık ihtiyacı

Kendini gerçekleştirme ihtiyacı

Ait olma ve sevgi ihtiyacı

Fizyolojik ihtiyaçlar

Açıklama:

İhtiyaçlar Hiyerarşisi Modeline göre yönetici, personelinin hangi ihtiyacını doyurmak istediğini anlayabilirse o ihtiyacı karşılamasını sağlayacak ortamı yaratabilir ve sonuçta onların örgütsel amaçlar doğrultusunda çalışmalarını sağlayabilir. Örneğin, çalışanların temel fizyolojik ihtiyaçlarını karşılamak için ücretler ve fiziksel çalışma koşulları iyileştirilebilir, güvenlik ihtiyaçlarını karşılamak için sigorta ve emeklilik programları ile iş güvencesi sağlanabilir, ait olma ve sevgi ihtiyacını karşılamak için arkadaşça ilişkileri geliştirecek ortamlar yaratılabilir ya da sosyal faaliyetler düzenlenebilir, saygınlık ihtiyacını karşılamak için terfi ya da prestij sağlayıcı ödüller verilebilir, kendini gerçekleştirme ihtiyacını karşılamak için de yaratıcılık gerektiren çekici işler tasarlanabilir ya da kişisel gelişim olanakları sağlanabilir. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Neoklasik yönetim yaklaşımının yönetim bilimlerine yaptığı en önemli katkı aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan unsurunu ön plana çıkarması

Örgütün teknik yönünün önemini vurgulaması

Yönetim ilkelerinin durumsal yapısına değinmesi

Çevresel faktörlerinin önemine vurgu yapması

Kontrol alanının nasıl genişletilebileceğini açıklaması

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 21

Neoklasik yönetim anlayışının doğuşu hangi dönemde gerçekleşmiştir?

1930-1940

1940-1950

1950-1960

1960-1970

1970-1980

Açıklama:

Klasik yönetim anlayışındaki insan unsurunun ikinci plana atılmasıyla ilgili ilk eleştiriler 1930 yıllarda gerçekleşmiş ve neoklasik yönetim anlayışı doğmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Antropolog W. L. Warner ve ekibi tarafından teknolojik yeniliklerin insanlar ve onların ilişkileri üzerindeki etkilerini incelendiği neoklasik yönetim araştırması aşağıdakilerden hangisidir?

Hawthorne araştırmaları

Yankee City araştırması

Harwood araştırması

Tavistock Enstitüsü araştırması

Liderlik ve grup dinamiği araştırması

Açıklama:

Warner ve ekibi Florida'nın Yankee kasabasında söz konusu çalışmaları başlatmıştır. Bu nedenle bu araştırma Yankee City araştırması olarak bilinmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Neoklasik döneme ait insan unsurunun ön plana çıkarılmasındaki A. Maslow’a ait kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Psikanalitik kuram

İkili ilgi teorisi

İnsan ihtiyaçları hiyerarşisi

Bilimsel yönetim ilkeleri

Sistem yaklaşımı

Açıklama:

Maslow adıyla özdeşleşen ve iş hayatında insanlardan maksimum alabilmek adına insan ihtiyaçlarını bir tatmin edilme sırasına koyan teori İnsan İhtiyaçları Hiyerarşisidir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Neoklasik yönetimin birey-birey, birey-toplum ve toplum-toplum ilişkilerini inceleyen konularda faydalandığı bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Antropoloji

Psikoloji

Sosyoloji

Sosyal psikoloji

Psikiyatri

Açıklama:

Soruda bireylerin bireylerle, toplumların toplumlarla ve bireylerin toplumlarla olan etkileşimi ele alındığı için doğru cevap sosyal psikolojidir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi neoklasik yönetimin temel yaklaşımları arasında değildir?

Bölümlere ayırma

Biçimsel olmayan örgüt yapısı

Motivasyon

Merkezi ya da merkezkaç yönetim

Makine odaklılık

Açıklama:

Neoklasik yönetim, insanın makine olarak görülmesine tepki olarak doğan ve dolayısıyla insan odaklılık özelliğine sahip olan bir özelliktir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

McGregor’un X Teorisi insanı nasıl ele almaktadır?

İnsan doğası gereği çalışmayı sevmez

Her insanın bir yeteneği vardır

İnsan iş hayatında ikinci plandadır

İnsanlar güç peşindedir

İnsan için çalışmak doğal bir ihtiyaçtır

Açıklama:

McGregor'un X ve Y teorisinde insanın çalışmaktan mümkün olduğunca kaçan bir varlık olarak görülmesi X görüşüne dahildir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Modeli’nde tatmin edilmesi gereken son ihtiyaç basamağı aşağıdakilerden hangisidir?

Fizyolojik ihtiyaçlar

Kendini gerçekleştirme ihtiyacı

Ait olma ve sevgi ihtiyacı

Güvenlik ihtiyacı

Saygınlık ihtiyacı

Açıklama:

İhtiyaçlar hiyerarşisinde insanların sırasıyla fizyolojik, güvenlik, sosyal, saygınlık ve kendini gerçekleştirme ihtiyacını gidermeye motive olduğu belirtilmektedir. Yani son sırada kendini gerçekleştirme ihtiyacı yer almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdaki kavramlardan hangisi bir ya da birden çok insanı belli bir amaca doğru harekete geçirme çabalarının toplamını ifade etmektedir?

Merkezkaç yönetim

Komuta-kurmay ilişkisi

Motivasyon

İş bölümü

Neoklasik yönetim

Açıklama:

Soruda geçen açıklama motivasyon kavramının bir ifadesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Lewin ve arkadaşlarının 1938 yılında başlattıkları liderlik araştırmalarında, işi ve yöntemi en ince ayrıntılarına kadar kendisi belirleyen lider tipi nasıl tanımlanmıştır?

Karizmatik lider

Liberal lider

Demoktarik lider

Otoriter lider

Doğal lider

Açıklama:

İş ve yöntem konusunda astların fikirsel katılımına kapalı olan liderlik tipi otoriter liderliği ifade etmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

McGregor’un Y Teorisi insanı nasıl ele almaktadır?

İnsan doğası gereği çalışmayı sevmez

Her insanın bir yeteneği vardır

İnsan iş hayatında ikinci plandadır

İnsanlar güç peşindedir

İnsan için çalışmak doğal bir ihtiyaçtır

Açıklama:

Söz konusu teoride Y görüşü, çalışmanın insanlar için doğal bir ihtiyaç olduğunu savunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

I. W. Lloyd-Yankee City araştırması
II. C. Rogers-Klinik ve yapılandırılmamış mülakat yöntemleri
III. M. P. Follett-Grup halinde düşünme
IV. A. H. Maslow-İhtiyaçlar hiyerarşisi modeli
Yukarıda verilenlerden hangileri neo-klasik yaklaşımın doğuş dönemine katkıda bulunan görüş ve çalışmalar arasında yer almaktadır?

I ve II

I ve III

II ve III

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Neo-klasik yaklaşımın 1930-1940 arasını kapsayan doğuş döneminde insan ilişkileri yaklaşımının temel fikirleri oluşmaya başlamıştır. Bu dönemde özellikle yönetim felsefecileri olarak bilinen M. P. Follett (grup hâlinde düşünme, yetki, güç, liderlik, çatışma), O. Sheldon (yönetimin sosyal sorumlulukları, yönetim ilkeleri) C. I. Barnard (yönetimin fonksiyonları ve örgüt yapısı, etkenlik ve verimlilik, sistem), H. Munsberg (endüstriyel verimlilik ve insan psikolojisi ilişkisi) ve Hawthorne araştırma ekibi neo-klasik yönetim yaklaşımının gelişmesine yol açan önemli fikir ve görüşler ileri sürmüşlerdir. Ayrıca yine S. Freud (bilinçaltı güdüleme, ihtiyaçların engellenmesi, davranışlarda duyguların rolü), K. Lewin (bireysel davranışlar yoluyla grupların yapı ve davranışlarının açıklanması), J. L. Moreno (sosyometrik araştırma yöntemi) ve C. Rogers’ın (klinik ve yapılandırılmamış mülakat yöntemleri) da insan ilişkileri yaklaşımının gelişmesine önemli katkıları olmuştur. II ve III numaralı öncüllerde yer alan görüş ve çalışmalar bu dönemde yer almaktadır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Bir araştırmacı çalışanların verimlilik ve performansları üzerinde etkili olan etmenleri incelediği çalışmada; çalışanların öz-saygısını destekleyen çalışma ortamların ve içsel güdülenmenin önemini vurgulamaktadır. Buna göre bu araştırmacının yönetim alanyazınında hangi akımın gelişmesine katkıda bulunduğu söylenebilir?

Örgütsel hümanizm

Klasik yönetim

Bürokratik yönetim

Örgütsel rasyonalizm

Örgütsel fonksiyonalizm

Açıklama:

Neo-klaisk yaklaşımın olgunlaşma döneminde örgütsel hümanizm akımı doğmuştur. Bu akım insanları kendilerine saygılı sistemlerde çalışmaya ihtiyaç duyan, kendi kendine motive olmuş sağlıklı bireyler olarak kabul etmiştir. Soru kökünde verilen örnekte araştırmacının elde ettiği sonuçlar bu akımın özellikleri uyumlu bir nitelik göstermektedir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Çalışanların verimliliklerinin iş yerinin aydınlatma düzeyine bağlı olmadığı sonucuna işaret eden deney aşağıdaki çalışmalardan hangisi kapsamında yer almaktadır?

Harwood araştırmaları

Yankee City araştırmaları

Hawthorne araştırmaları

Tavistock Enstitüsü araştırmaları

Grup dinamiği araştırmaları

Açıklama:

Neo-klasik yaklaşımın temelini oluşturan araştırmalar arasında; Hawthorne, Yankee City, Harwood, Tavistock Enstitüsü, Liderlik ve Grup Dinamiği araştırmaları yer almaktadır. Hawthorne araştırmaları kapsamında ışıklandırma deneyleri, röle montaj odası deneyleri, mika yarma test odası deneyi, mülakat programı ve seri bağlama gözlem odası deneyi yapılmıştır. Işıklandırma deneyleri sırasında ışığın şiddeti artırıldı ve azaltıldı. Bu deneyler pek çok kez tekrarlandı. Ancak işçilerin verimlilikleri aydınlatmadaki bu değişimlere bağlı olarak artış ya da azalış göstermemişti. Bir başka deyişle, verimlilik düzeyleri ışıktaki değişimlerle ilgisiz olarak değişmişti. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Neo-klasik yaklaşımın gelişmesine aracılık eden deneylerden elde edilen sonuçlar, çalışanların, iş yerinde de birer "insan" olduğunun anlaşılmasını sağlamıştır. Bu durum yalnızca maaş veya terfi ile güdülenemeyeceğinin, saygı ve ilgi görmeye, değerli hissetmeye gereksinim duyduğunun anlaşılmasına yardımcı olmuştur.
Deneylerden elde edilen bu sonuç aşağıdaki kavramlardan hangisi ile özetlenmektedir?

Harwood etkisi

Hale etkisi

Sosyal etki

Hawthorne etkisi

Tavistock etkisi

Açıklama:

Hawthorne araştırmalarından elde edilen bu sonuçlar neo-klasik teorinin temelini oluşturan insan ilişkileri yaklaşımı akımına zemin hazırlamıştır. Ayrıca “Hawthorne Etkisi” nin keşfedilmesi, işe ilişkin sosyal faktörler hakkında daha ileri araştırmalara ışık tutmuştur. Bu etki, çalışanların sadece “ekonomik insan” olmadıklarını, bu nedenle de yalnızca iyi maaş ve uygun fiziksel çalışma koşullarına değil, insan olarak fark edilmeye, ilgi görmeye, örgüte fayda sağlayan bir insan olduklarının düşünülmesine de önem verdiklerini, ilgi gördükleri zaman daha verimli çalıştıklarını göstermiştir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

I. Grup davranışı
II. Bireyler arası ilişkiler
III. Sosyal ve teknik sistemler arasındaki etkileşim
IV. Motivasyon
V. Birey ve örgüt bütünleşmesi
Yukarıdakilerden hangileri neo-klasik yönetim yaklaşımının başlangıç döneminde üzerinde durduğu mikro konulardandır?

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

II, IV ve V

III, IV ve V

Açıklama:

Klasik yönetimin temelini “Bilimsel Yönetim” oluştururken, neo-klasik yönetimin temelini “İnsan İlişkileri Yaklaşımı” oluşturur. Yönetim literatüründe “İnsan İlişkileri Yaklaşımı” için “Beşeri İlişkiler Yaklaşımı” ya da “Davranışsal Yaklaşım” tanımlamaları da kullanılmaktadır. Bu yaklaşım başlangıçta motivasyon, liderlik, grup davranışı, bireyler arası ilişkiler ve haberleşme gibi mikro konularda gelişme göstermiştir. İlerleyen dönemde biçimsel ve biçimsel olmayan örgüt, sosyal ve teknik sistemler arasındaki etkileşim, birey ve örgüt bütünleşmesi gibi makro konular üzerine eğilerek olgunlaşmıştır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

İş bölümünün yüksek olduğu bir örgütte çalışanların yorgunluk düzeylerinin artıp, monotonluk nedeniyle motivasyonlarının düştüğü ve bakış açılarının daraldığı belirlenmiştir. Bu örgütte verimliliğin düşmesine neden olan bu olumsuzlukların önlenmesi için aşağıdakilerden hangisine başvurulması önerilir?

Denetim sisteminin katılaştırılması

Mekanik yapının güçlendirilmesi

İşlerin genişletilmesi

Fiziksel düzenin değiştirilmesi

Çalışanların uzmanlıklarının güçlendirilmesi

Açıklama:

Yapılan araştırmalar sonucunda iş bölümünün yorgunluk ve monotonluk meydana getirdiği ve bunun da çalışanlarda pek çok bunalımlara yol açtığı görülmüştür. Daha üst yönetim kademelerindeki aşırı uzmanlaşma ise tek bir konu üzerinde yoğunlaşmayı gerektirmesi nedeniyle, yöneticilerin görüş alanlarını daralttığı, onların problem çözerken işletmenin bütününü görmelerini ve anlamalarını engellediği ve işletmeyi amaçlarına yöneltme konusunda güçsüz kalmalarına neden
olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle neo-klasik teorisyenler işi, monoton ve anlamsız hale getiren aşırı iş bölümünün, çalışanları psikolojik bakımdan etkilediğini, dolayısıyla memnuniyetlerini azalttığını ileri sürmüşlerdir. Bu sonuç verimliliği de olumsuz yönde etkilemektedir. Neo-klasik teori iş bölümünün olumsuz etkilerinin işlerin genişletilmesi ve iş rotasyonuyla giderilebileceğini ileri sürmüştür. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

I. Örgüt çevresinin dinamik olması
II. İşlerin karmaşıklık düzeyinin yüksek olması
III. Astların uzmanlık ve deneyim düzeylerinin yüksek olması
IV. İşlerde kullanılan yöntemlerin standartlaşmış olması
Yukarıda verilen durumlardan hangilerinde yönetim alanının dar olması beklenir?

I ve II

I ve III

II ve III

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Klasik yönetim yaklaşımında üzerinde en çok durulan kavramlardan biri bir yöneticinin etkili ve verimli bir biçimde kontrol edebileceği ast sayısının sınırlı olduğunu ifade eden yönetim ya da kontrol alanı kavramıdır. Tarihsel süreçte özel ya da kamu örgütlerinde yönetim alanı dar ve kısıtlayıcı olacak şekilde belirlenmiştir. Bunun nedeni, her yöneticiye bağlanacak bir ilave astın, yöneticinin dikkate almak zorunda kaldığı ilişkileri geometrik olarak artırması ve bunun sonucunda yöneticinin astlarını denetlemesinin ve koordine etmesinin güçleşmesidir. Ancak neoklasik yaklaşıma göre Kontrol alanı birçok faktöre bağlı olarak değişebilen, dolayısıyla durumsal bir kavramdır. Örgüt çevresinin dinamik olması ve işlerin karmaşık olması durumunda yönetimin etkili olabilmesi için her yöneticinin daha az sayıda çalışandan sorumlu olması gerekmektedir. Ancak işlerin standart olması ve çalışanların uzmanlık düzeyinin yüksek olması. çok fazla müdahale gerektirmediğinden yönetim alanının geniş olmasına olanak sağlayacak durumlardandır. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Bir şirkette aynı pozisyonda yönetici olarak görev yapan Ahmet Bey ve Anıl Bey'in benimsedikleri yönetim yaklaşımları ve çalışanlara karşı olan tutumları birbirinden oldukça farklıdır. Anıl Bey, çalışanların işten kaçma eğiliminde olduklarını, yaratıcılık düzeylerinin düşük olduğu ve para ile güdülenebileceklerini düşünmektedir. Ahmet Bey ise çalışanların işlerini sevdiklerine, tembel olmadıklarına, sevgi ve saygı görme gibi sosyal gereksinimlerinin önemli olduğuna inanmaktadır. Bu bilgilere aşağıda verilen yönetsel uygulamalardan hangisinin Anıl Bey tarafından yapılması beklenir?

Katılımcı yönetim

Yetki devri

Rotasyon

İş genişletme

Dıştan kontrol

Açıklama:

Verilen bilgiler dikkate alındığında Anıl Bey'in tarzının X teorisine, Ahmet Bey'in tazının ise Y teorisine uygun olduğu görülmektedir. Yönetim tarzları ve davranışları X Teorisinde tanımlanan varsayımlara uyan yöneticiler insanı maddi örgütün gereklerine uyan pasif bir unsur olarak kabul etmekte ve otoriter davranmaktadırlar. Bunun sonucu olarak da insan davranışlarını dıştan kontrol etme, insanları mümkün olduğunca yumuşak başlı ve itaatkar hale getirme, söyleneni tepki göstermeksizin aynen yerine getirecekleri koşulları hazırlama yolunu seçmektedirler. Buna karşılık Y Teorisi insanının sahip olduğu potansiyelin gerekli ortam yaratılarak geliştirilebileceğini ileri sürmektedir. Bu teorinin varsayımlarını benimseyen yönetici, katılımcı bir yönetim yaklaşımı benimseyecek, kararlara katılma, yetki devri, rotasyon ve iş genişletme gibi somut uygulamalar yapacak, sıkı kontrol yerine astlarını geliştirmeyi amaçlayacak ve onların motivasyonlarını sağlayacak koşulları yaratacaktır. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

İş yerindeki kazaların önlenmesi adına her türlü önlemi alan ve çalışanlarına rakip firmalara göre çok daha fazla ücret ödeyen ve onlara ömür boyu iş garantisi sunan, onları her fırsatta öven, ödüllendiren ve iş yerindeki sosyal ilişkileri güç tutmaya gayret gösteren Erdem Bey, çalışanların motivasyonlarının tüm bunlara rağmen düşük olduğunu fark etmiştir. Bu bilgilere göre Erdem Bey, çalışanların motivasyonlarını arttırmak aşağıda verilen ihtiyaçlardan hangisine yönelmelidir?

Fizyolojik ihtiyaçlar

Güvenlik ihtiyaçları

Ait olma ve sevgi ihtiyaçları

Saygınlık ihtiyacı

Kendini gerçekleştirme ihtiyacı

Açıklama:

Maslow’a göre kişilik gelişimini o an için baskın olan ihtiyaçlar belirler. Maslow’un kişilik kategorileri kendi aralarında bir hiyerarşi oluşturur ve her ihtiyaç kategorisine bir kişilik gelişimi düzeyi karşılık gelir. Birey, bir kategorideki ihtiyaçları tam olarak gidermeden bir üst düzeydeki ihtiyaç kategorisine, dolayısıyla kişilik gelişme düzeyine geçemez. Bir başka deyişle birey belirli bir gruptaki ihtiyaçları tam olarak karşılanmadan bir üst düzey kategorinin ihtiyaçlarını algılayamaz, bu tür ihtiyaçları yoktur. Soru kökünde verilen bilgilere göre Erdem Bey'in çalışanlarının fizyolojik, güvenlik, ait olma ve sevgi ile saygınlık ihtiyaçları karşılanmaktadır. Bu durumda onları motiveasyonlarını arttırabilecek tek ihtiyaç kendini gerçekleştirme ihtiyacıdır. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

I. Verimliliği temel amaç olarak görmeleri
II. Yönetsel işlevleri tanımlamaları
III. İnsan unsurunu ön plana çıkarmaları
IV. Örgütleri sosyo-teknik sistemler olarak tanımlamaları
Yukarıda verilenlerden hangileri neo-klasik yönetim yaklaşımının katkıları arasındadır?

I ve II

I ve III

II ve III

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Neo-klasikler, klasik yönetim düşüncesinin kavram ve ilkelerini inceleyerek ve araştırmalar yaparak yeni bazı kavram, ilke ve yaklaşımlar geliştirmiştir. Bunun sonucunda da yönetim literatürüne önemli katkılar yapılmıştır. Neo-klasiklerin, yönetim bilimine yaptıkları en önemli katkının klasikler tarafından uzun süre ihmal edilen insan unsurunu ön plana çıkarmak olduğu söylenebilir. Ayrıca örgütlerin sadece mekanik değil sosyo-teknik ve sosyal sistemler olduğu gerçeği vurgulanmıştır. Verimliliğin temel amaç olarak alınması ve yönetim işlevlerinin tanımlanması, klasik yönetimin katkılarındandır. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Neo-klasik yönetim anlayışına ilişkin aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Özellikle 1940-1960 yılları arasındaki dönemde kabul görmüştür.

Neo-klasik yönetimin doğuşu birçok farklı araştırmacının birlikte veya bağımsız araştırmaları sayesinde olmuştur.

Neo-klasik yaklaşım, klasik düşüncenin boşluklarını doldurmuş, otoriter yapısını yumuşatmıştır.

Klasik yönetim düşüncesinde ihmal edilen insan ilişkilerini ön plana çıkarmıştır.

I. Dünya Savaşı neo-klasik yönetim anlayışının gelişimini durdurmuştur.

Açıklama:

Yükseliş; Gelişme dönemi (1940-1950): Bu döneme II. Dünya Savaşı damgasını vurmuştur. Fakat savaşa rağmen insan ilişkileri yaklaşımı gelişmesini sürdürmüştür. Savaş sırasında askerî birliklerde moral, liderlik, motivasyon ve grup dinamiği gibi konularda pek çok araştırma yapılmıştır. Bu dönemde insan ilişkileri yaklaşımına K. Lewin, R. Lippitt ve W. F. Whyte (savaş sırasında ve sonrasında yaptıkları liderlik ve grup dinamiği araştırmalarıyla), W. Lloyd (Yankee City araştırmasıyla), L. Coch ve J. French (Harwood araştırmalarıyla), A. H. Maslow (ihtiyaçlar hiyerarşisi modeliyle) ve P. Selznick (örgüt teorisiyle) önemli katkıda bulunmuşlardır. Özellikle 1945-1955 yıllarında neo-klasik yönetim yaklaşımı doğmuştur. Neo-klasik yaklaşım, klasik düşüncenin boşluklarını doldurmuş, otoriter yapısını yumuşatmış ve insanı ön plana çıkarmıştır. Bu, neo-klasik yönetim yaklaşımının “klasik yönetim anlayışı+insan ilişkileri yaklaşımı” olduğu anlamına gelir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi neo-klasik yönetim yaklaşımının varsayımlarından biri değildir?

İnsanlar her zaman akılcı davranmazlar. Bazen bekledikleri ödülü alabilmek için akıldışı davranabilirler.

İnsanların temel motivasyon kaynağı para kazanmaktır.

İnsanlar birbirine bağlıdır, bireysel davranışların iş yerindeki sosyal koşullarla açıklanması gerekir.

İnsanlar çeşitli biçimlerde güdülenebilir ve harekete geçirilebilirler.

Yöneticiler insan ilişkileri konusunda iyi bir uygulamacı olabilecek şekilde eğitilebilirler.

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımı psikoloji, sosyoloji ve sosyal psikoloji alanlarında yapılan araştırmaların bulgularından ve geliştirilen yöntemlerden yararlanmıştır. Neo-klasik yönetim yaklaşımının psikoloji alanından etkilenen yönleri şunlardır (Baransel, 1979, ss. 222-223):

İnsanlar her zaman akılcı (ussal, rasyonel) davranmazlar. Bazen bekledikleri ödülü alabilmek için akıldışı davranabilirler.
İnsanlar birbirine bağlıdır. Bu nedenle bireysel davranışların iş yerindeki sosyal koşullarla açıklanması gerekir.
İnsanlar çeşitli biçimlerde güdülenebilir ve harekete geçirilebilirler.
Yöneticiler insan ilişkileri konusunda iyi bir uygulamacı olabilecek şekilde eğitilebilirler.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Aşağıdaki araştırmalardan hangisi ile biçimsel olmayan örgüt yapısının varlığı ilk olarak ortaya konulmuştur?

Yankee City

Hawthorne

Liderlik ve Grup Dinamiği

Harwood

Tavistock Enstitüsü

Açıklama:

Hawthorne araştırmalarının en önemli sonucu işletme organizasyonlarının birer “sosyal sistem”, bu sistemlerin en önemli unsurlarının da “insanlar” olduğunun anlaşılmasıdır. Ayrıca belirli bir organizasyon yapısı içinde bir araya gelen insanların kendi aralarında informel gruplar (biçimsel olmayan gruplar) oluşturduğu grup özelliklerinin de kişilerin sahip olduğu inançlar, alışkanlıklar, amaçlar, gelenekler ve değer yargıları tarafından belirlendiği, bu yolla meydana gelen sosyal sistemin insanlar üzerinde fiziksel faktörlerden daha fazla etkili olduğu ortaya konmuştur. Bunun sonucunda verimlilik ve üretim miktarı üzerinde işçilerin oluşturdukları sosyal normların da etkisi olduğu anlaşılmıştır. Buna ilaveten ekonomik değeri olmayan ödüllerin de en az ekonomik teşvikler kadar önemli olduğu; arkadaşlık, insan ilişkileri gibi kavramların iş yaşamında önemli bir yer kapladığı görülmüştür.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi neo-klasik teorinin motivasyonla ilgili temel varsayımlarından biri değildir?

Davranışlar nedensiz ortaya çıkabilir.

Davranışlar bir amaca yöneliktir.

Davranışlar motive edilmiştir.

İnsan davranışları bir nedene dayanır.

İnsanları harekete geçiren en önemli neden ihtiyaçlarıdır.

Açıklama:

Neo-klasik teorinin motivasyonla ilgili temel varsayımları şunlardır:

İnsan davranışları bir nedene dayanır.
Davranışlar bir amaca yöneliktir.
Davranışlar motive edilmiştir. İnsanları harekete geçiren en önemli neden “ihtiyaçları”dır. İhtiyaç, fizyolojik (yeme, içme, uyuma vb.) ya da psikolojik (takdir görme, sevme ve sevilme, bağlanma, başarma vb.) dengenin bozulmasından doğan eksikliktir. Her yöneticinin birlikte çalıştığı insanların ihtiyaçlarını bilmesi, onları analiz edebilmesi, ihtiyaçları karşılayan bir ortam yaratması ve insanların ihtiyaçlarını karşılayarak doyuma ulaşmalarını sağlaması gerekir. Doğal olarak insan ihtiyaçları, bu ihtiyaçların karşılanması ile örgütsel amaçlar arasında bağlantı kurulmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Astların bilgi, deneyim ve uzmanlık düzeyleri
Astların moral ve motivasyon durumlar.
İşin karmaşıklık derecesi
Örgüt çevresinin dinamik veya durağan olması
Haberleşme olanakları

Neo-klasik yönetim anlayışında bir yöneticiye bağlı ast sayısının ne olacağı yukarıdakilerden hangileri hesaba katılarak belirlenir?

I ve III

II, III ve IV

I, IV ve V

I, III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Neo-klasik yönetim teorisine göre de yönetim alanının sınırlandırılması gerekir. Fakat sınırların belirlenmesinde çok kesin kuralların uygulanması doğru değildir. Kontrol alanı birçok faktöre bağlı olarak değişebilen, dolayısıyla durumsal bir kavramdır. Bir yöneticiye bağlı ast sayısının ne olacağı çeşitli faktörlerin etkisiyle değişebilir. Bu faktörlerin insanlarla, işle ve örgütle ilgili faktörler şeklinde gruplandırılması mümkündür.

İnsanlarla ilgili faktörler: Astların bilgi, beceri, uzmanlık ve deneyim düzeyleri; moral ve motivasyon durumları; üstlerin işe hâkimiyetleri, dikkat ve ussal kavrama yetenekleri; üstler ile astlar arasındaki fikir, duygu, düşünce birliği ya da ayrılığı.
İşle ilgili faktörler: İşin karmaşıklık derecesi, diğer işlerle benzerliği ve onlara bağımlılığı, işlerde kullanılan yöntemlerin standartlaşma derecesi, karar ve sorunlara genel standartların uygulanabilme derecesi.
Örgütle ilgili faktörler: Örgüt ve çevresinin durağan ya da dinamik olması; kullanılan teknolojik düzey; yöneticiye yardımcı unsurların (yardımcılar, danışmanlar gibi) sayısı, niteliği ve iş birliği derecesi; haberleşme araç ve yöntemlerinin kalitesi, yüz yüze ilişki olanakları.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Alt kademelerin verdikleri karar sayısı,
Alt kademedeki çalışan sayısı
Alt kademelerin verdikleri kararın önemi,
Alt kademelerin verdikleri kararların üst kademelerin kontrolüne tabi olup olmadığı,
Alt kademelere devredilen karar yetkisinin fonksiyonları ve örgütü etkileme genişliği.

Yukarıdakilerden hangileri neo-klasik yönetim anlayışında merkezi ve merkezkaç uygulamalarının derecesini belirten kriterlerdir?

I ve III

II, III ve IV

I, IV ve V

I, III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Neo-klasik yönetim anlayışında merkezî ve merkezkaç uygulamaların derecesini belirten bazı kriterler vardır. Söz konusu kriterler şunlardır:

Alt kademelerin verdikleri karar sayısı,
Bu kararların önemi,
Bu kararların üst kademelerin kontrolüne tabi olup olmadığı,
Alt kademelere devredilen karar yetkisinin fonksiyonları ve örgütü etkileme genişliği. Örgüt yapısı bu kriterler bakımından merkezi ya da merkezkaç olarak değerlendirilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi neo-klasiklere göre komitenin yararlarından biri değildir?

Temsil edilen kurumsal bölümler/birimler arasında koordinasyonu sağlamak

Yeni kurumsal uygulamaların ve politikaların geliştirilmesine katkıda bulunmak

Ayrı ayrı ellerde toplanan yetkileri birleştirerek yetki güçlendirmesi yapmak

İşletme amaçlarına artan bir bağlılık oluşturmak

Kararlara katılımda farklı bakış açılarını en aza indirmek

Açıklama:

Neo-klasiklere göre komitelerin sağlayacağı çeşitli yararlar vardı:

Temsil edilen kurumsal bölümler/birimler arasında koordinasyonu sağlamak,
Yeni kurumsal uygulamaların ve politikaların geliştirilmesine katkıda bulunmak,
Ayrı ayrı ellerde toplanan yetkileri birleştirerek yetki güçlendirmesi yapmak,
Etkili haberleşme sağlamak,
İşletme amaçlarına artan bir bağlılık oluşturmak,
Farklı özelliklere sahip kişilerin kararlara farklı bakış açılarıyla katkıda bulunmalarını sağlayarak objektifliği artırmak.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi Y Teorisinin varsayımlarından biridir?

İnsan doğası gereği işi sevmez ve işten kaçmaya eğilimlidir.

İnsan inisiyatif ve sorumluluk almayı tercih eder.

İnsan bencildir, kendi arzu ve amaçlarını, örgüt amaçlarına tercih eder.

İnsanın güvenliğe olan tutkusu fazladır, yenilikten ve değişiklikten hoşlanmaz.

İnsan örgütsel sorunların çözümünde çok az yaratıcıdır.

Açıklama:

McGregor’a göre Y Teorisinin varsayımları şunlardır:

İnsanlar aslında işten nefret etmez. İşyerinde harcadıkları çaba, onlar için oyun gibi doğal bir şeydir. Aslında bir birey için işi başarı ve tatmin kaynağıdır.
İnsanlar tembel değildir. Sıkı denetim ve ceza ile korkutma kişiyi örgütsel amaçlara yöneltecek tek yol değildir. İnsanlar örgüte bağlı olurlarsa, işlerini ve arkadaşlarını severlerse kendi kendilerini yönetme ve denetleme yollarını kullanarak örgüte daha yararlı olmaya çalışırlar.
Örgütsel amaçlara ulaşmak için çalışanlar motive edilmelidir. Ancak insanlar sadece para ile motive olmazlar. Para dışında saygı görme, takdir edilme, sevme ve sevilme, başarma ihtiyaçları karşılandığında da motive olurlar.
İnsanlar koşullar uygun olduğunda sadece kendilerine verilen sorumluluğu kabul etmeyi değil, aynı zamanda yeni sorumluluklar istemeyi de öğrenirler.
İnsanlar örgütsel sorunların çözümü konusunda yaratıcı fikirler ileri sürebilirler. Bu nedenle mümkün olduğunca kararlara katılmaları sağlanmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi X Teorisinin varsayımlarından biridir?

Bir birey için işi başarı ve tatmin kaynağıdır.

Sıkı denetim ve ceza ile korkutma kişiyi örgütsel amaçlara yöneltecek tek yol değildir.

İnsanlar para dışında saygı görme, takdir edilme, sevme ve sevilme, başarma ihtiyaçları karşılandığında da motive olurlar.

İnsan bencildir, kendi arzu ve amaçlarını, örgüt amaçlarına tercih eder.

İnsanlar örgütsel sorunların çözümü konusunda yaratıcı fikirler ileri sürebilirler.

Açıklama:

McGregor’a göre X Teorisinin varsayımları şunlardır:

İnsan doğası gereği işi sevmez ve işten kaçmaya eğilimlidir. Bu nedenle yönetim, insanın bu eğilimini engelleyici önlemleri almalı, disipline önem vermeli ve onları çeşitli cezalarla korkutmalıdır.
İnsan yönetilmeyi tercih eder, sorumluluktan kaçar, hırslı değildir. Bu nedenle ayrıntılı iş tanımları, ilkeler ve prosedürler belirlenmeli ve çok az yetki devri yapılmalıdır.
İnsan bencildir, kendi arzu ve amaçlarını, örgüt amaçlarına tercih eder. Bu nedenle, sıkı ve yakından denetlenmelidir.
İnsanın güvenliğe olan tutkusu fazladır, yenilikten ve değişiklikten hoşlanmaz ve bunlara karşı direnir, alışkanlıklarını değiştirmek istemez. Bu nedenle değişim sırasında baskı uygulanmalıdır.
İnsan örgütsel sorunların çözümünde çok az yaratıcıdır. Bu nedenle kararlara katılması gerekmez.
İnsan parlak zekâlı değildir, kolayca kandırılabilir. Harekete geçmesini sağlamak için parayla ödüllendirilmelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisine göre erdem, yaratıcılık, doğallık, problem çözme, önyargısız olma, gerçekleri kabul etme vb. ihtiyaçlar hangi basamakta yer alır?

Saygınlık ihtiyacı

Fizyolojik ihtiyaçlar

Kendini gerçekleştirme ihtiyacı

Ait olma ve sevgi ihtiyacı

Güvenlik ihtiyaçları

Açıklama:

Kendini gerçekleştirme ihtiyacı: Son grupta insanlar ideallerini gerçekleştirmeye, başarmaya ve haz duymaya daha fazla önem verir. Bu grupta erdem, yaratıcılık, doğallık, problem çözme, önyargısız olma, gerçekleri kabul etme vb. ihtiyaçlar yer alır.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi neo-klasik dönemdir?

1880-1940

1940-1960

1960-1980

1980-2000

2000-günümüze

Açıklama:

Neo-klasik yönetimin tarihsel ve bilimsel altyapısını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Hawthorne araştırmalarının önemini aşağıdakilerden hangisi belirtmektedir?

Sosyal bilimler alanında yapılan ilk sistematik araştırmadır

Neo-klasik dönemini başlatan araştırmadır

Birçok küçük deneyi içermektedir

Sekiz yıl sürmüştür

L.Henderson araştırmaya katkı sağlamıştır

Açıklama:

Neo-klasik yönetimin tarihsel ve bilimsel altyapısını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Hawthorne araştırmalarının en önemli sonucu hangisidir?

Sosyal grup içerisinde birey olmanın önemi ortaya çıkmıştır

Yüksek maaş verildiğinde işçiler daha verimli çalışır

İşveren ve çalışan arasındaki olumlu ilişki oluşturmak önemlidir

Kollektif çalışmayla işletmelerden daha fazla verim sağlanır

İşletme organizasyonlarının birer sosyal sistem olduğunun anlaşılması

Açıklama:

Neo-klasik yönetimin tarihsel ve bilimsel altyapısını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Yankee City araştırmasının ana amacı hangisidir?

Teknolojinin iş sahası üzerindeki etkisini incelemek

Teknoloji ve sosyal yaşamın ilişkisini saptamak

Teknolojik yeniliklerin insanlar ve ilişkileri üzerindeki etkisini saptamak

Fabrikalardaki vardiya sisteminin üretim sürecine etkisini saptamak

İşveren ve çalışan arasındaki ekonomik ilişkiyi incelemek

Açıklama:

Neo-klasik yönetimin tarihsel ve bilimsel altyapısını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisinin amacı çalışma biçimi değiştirilirken en etkili ve çalışanların onayladıkları çalışma biçimini belirtmektedir?

Yankee City Araştırmaları

Hawthorne Araştırmaları

Harwood Araştırmaları

Tavistock Enstitüsü Araştırmaları

Liderlik ve Grup Dinamiği Araştırması

Açıklama:

Neo-klasik yönetimin tarihsel ve bilimsel altyapısını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi neo-klasik yönetim benimseyen lider özelliğidir?

Grup üzerinde etkili olmamaya çalışması

İnsanları belirlenen amaçları doğrultusunda harekete geçirmesi

Eski gelenekleri takip etmesi

Grup üzerinde otoriter davranış sergilemesi

Çok zeki olması

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının temel felsefesini ve varsayımlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Örgütsel davranışın temel uğraşı aşağıdakilerden hangisidir?

Örgüt içersinde otoriteyi temellendirmek

Örgüt bireylerine psikolojik ve sosyolojik destek sağlamak

Örgüt içindeki insanların ve grupların davranışlarını anlamak

Örgüt bireylerine neo-klasik yönetimi benimsetmek

Örgüt üyelerine liderlik davranışı benimsetmek

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının temel felsefesini ve varsayımlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Aşağıdaki durumlardan hangisi neo-klasik yönetim anlayışına uygundur?

Parasal teşvik çalışanların motivasyonunu arttırır

Psikolojik ihtiyaçların karşılanmasına yönelik teşvikler yüksek verim sağlar

Yukarıdan aşağıya haberleşme motivasyonu arttırır

Çalışanların kararlara katılmalarında rol almaları motivasyonu düşürür

Çalışanlara yönelik kaba tavırlar sergilemek çalışanları teşvik eder

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının temel felsefesini ve varsayımlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi Maslow'un ihtiyaçlarındandır?

Ait olma ve sevgi ihtiyacı

Sosyolojik ihtiyaçlar

Kendini tanıma ihtiyacı

Özgüven ihtiyacı

Toplulukla yaşama ihtiyacı

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımı kapsamında geliştirilen modelleri açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Merkezleşme uygulamalarının temelinde aşağıdakilerden hangisi yer alır?

İnsanlar arası işbirliğinin geliştirilmesi

Biçimsel olmayan örgütlerin etkenliğinin artırılması

Karar verme yetkisinin paylaşılması

Çalışanların motive edilmesi

Gruplar arası çatışmaların ortadan kaldırılması

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının temel görüşlerini yorumlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi Maslow'un İhtiyaçlar Hiyerarşisindeki saygınlık ihtiyacı kategorisinde yer alır?

Yemek ve içmek

Erdem ve yaratıcılık sahibi olmak

Tanınmak ve takdir görmek

Sevmek ve sevilmek

Kendini güvende hissetmek

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımı kapsamında geliştirilen modelleri açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi Y Teorisinin varsayımlarını benimseyen bir yöneticinin davranışlarından biri değildir?

Astlarının yönetime katılmasını teşvik eder

Yetki devri ve rotasyona inanır

Astlarını motive eder

Astlarını sadece parasal teşviklerle harekete geçirir

Astlarının gelişimine yardımcı olur

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımı kapsamında geliştirilen modelleri açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Neo-klasiklerin yönetim literatürüne ve uygulamalarına yaptığı en önemli katkı aşağıdakilerden hangisini ön plana çıkartmaktır?

Mekanik örgüt yapısını

Her düzeyde iş bölümünü

Pozisyona dayanan yetkiyi

İnsan unsurunu

Her alanda standardizasyonu

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının katkılarını ve yöneltilen eleştirilerini özetleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi Neo-Klasik Yönetim Yaklaşımı'nın temelini oluşturan yaklaşıma verilen adlardan biri değildir?

Bilimsel Yönetim Yaklaşımı

İnsan İlişkileri Yaklaşımı

Beşeri İlişkiler Yaklaşımı

Davranışsal Yaklaşım

Dengeli Başarı Göstergesi

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının temel felsefesini ve varsayımlarını tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Neo-Klasik Yönetim Yaklaşımın ortaya çıkmasında aşağıdaki araştırma alanlarından hangisinde yapılan araştırmalardan faydalanılmıştır?

Ekonomi

Tıp

Sosyal Psikoloji

Eğitim

İşletme

Açıklama:

Neo-klasik yönetimin tarihsel ve bilimsel altyapısını açıklayabileceksiniz.
Sosyal Psikoloji

Doğru Cevap: C

Soru 66

Neo-Klasik Yönetim Yaklaşımında incelenen temel görüşler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Bölümlere ayırma

Yönetimde Merkezileştirme Uygulamaları

Biçimsel Olmayan Örgüt Yapısı

Motivasyon

Denetim Sistemi

Açıklama:

Neo-klasik yönetimin tarihsel ve bilimsel altyapısını açıklayabileceksiniz.
Denetim Sistemi

Doğru Cevap: E

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi Neo-Klasik Yönetim Yaklaşımında oluşturulan komitelerin sağladığı faydalar arasında yer almaz?

Temsil edilen kurumsal birimler arasında koordinasyon sağlanır

Etkili haberleşme sağlanır

Farklı teknik dillerin kullanılmasına imkan tanınır.

Ayrı ellerde toplanan yetkilerin birleştirilmesiyle yetki güçlendirmesi sağlanır

Yeni kurumsal uygulamalar ve politikalar geliştirilir.

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının temel görüşlerini yorumlayabileceksiniz.
Farklı teknik dillerin kullanılmasına imkan tanınmaz.

Doğru Cevap: C

Soru 68

Neo-Klasik Yönetim anlayışında merkezi ve merkezkaç uygulamaların derecesini belirleyen kriterler arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

Alt kademelerin verdikleri karar sayısı

Alt kademedeki karar alıcıların görevlerinin farklı olması.

Alt kademelerin verdiklerin kararların önemi

Alt kademe kararlarının üst kademelerin kontrolüne tabi olup olmadığı

Alt kademelere devredilen karar yetkilerinin fonksiyonları ve örgütü etkileme genişliği

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının temel görüşlerini yorumlayabileceksiniz.
Alt kademedeki karar alıcıların görevlerinin farklı olması.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Temel mantığı, yöneticilerinin davranışlarının insanlar hakkında ne düşündüklerine ve onları nasıl algıladıklarına bağlı olma olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

X ve Y Teorisi

Denetim Kavramı

Dengeli Başarı Göstergesi

Bilimsel Yönetim Yaklaşımı

Bürokrasi Yaklaşımı

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımı kapsamında geliştirilen modelleri açıklayabileceksiniz.
X ve Y Teorisi

Doğru Cevap: A

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi X Teorisinin dayandığı varsayımlardan değildir?

İnsan yönetilmeyi tercih eder ve hırslı değildir

İnsan güvenliğe çok önem verir ve değişimlere karşı çok açık değildir

İnsan parlak zekalı değildir ve kolayca kandırılabilir

İnsan örgütsel sorunların çözümünde çok yaratıcı değildir.

İnsan aslında tembel değildir, ancak eğer örgüte bağlılıkları sağlanırsa örgüte daha yararlı olmaya çalışırlar

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımı kapsamında geliştirilen modelleri açıklayabileceksiniz.
İnsan aslında tembel değildir, ancak eğer örgüte bağlılıkları sağlanırsa örgüte daha yararlı olmaya çalışırlar.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Motivasyon Teorisi olarak da bilinen yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

İhtiyaçlar Hiyerarşisi Modeli

X Teorisi

Kurumsal Denetim Yaklaşımı

Bilimsel Yönetim Yaklaşımı

Y Teorisi

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımı kapsamında geliştirilen modelleri açıklayabileceksiniz.
İhtiyaçlar Hiyerarşisi Modeli

Doğru Cevap: A

Soru 72

İhtiyaçlar Hiyerarşisi Modeli'ne göre aşağıdakilerden hangisi insanın ihtiyaçları arasında yer almaz?

Fizyolojik ihtiyaçlar

Güvenlik ihtiyaçları

Ait olma ve sevgi ihtiyacı

Saygınlık ihtiyacı

Yönetilme ihtiyacı

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımı kapsamında geliştirilen modelleri açıklayabileceksiniz.
Yönetilme ihtiyacı

Doğru Cevap: E

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi Neo-Klasik Yönetim Yaklaşımının eleştirilen yönlerinden değildir?

Gerçekleştirilen bazı sosyal etkinliklerin her zaman için örgütteki verimliliği ve üretimi artırmaması

Bu yaklaşımda daha yumuşak bir tavır takınılması.

Örgütlerin sadece mekanik değil, birer sosyal sistemler olarak ele alınması.

Bu yaklaşım sonucunda örgütte daha yumuşak bir tavır takınılması.

Örgütün kapalı bir sistem olarak ele alınması.

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının katkılarını ve yöneltilen eleştirilerini özetleyebileceksiniz.
Örgütlerin sadece mekanik değil, birer sosyal sistemler olarak ele alınması.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Neo-klasik yönetim hangi iki felsefe ve görüşü uzlaştıran bir düşünce sistemidir?

Klasik yönetim ve bilimsel yönetim

Bilimsel yönetim ve insan ilişkileri yaklaşımı

İnsan ilişkileri yaklaşımı ve klasik yönetim

Yönetim süreci yaklaşımı ve klasik yönetim

Bilimsel yönetim ve yönetim süreci yaklaşımı

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının temel felsefesini ve varsayımlarını tanımlayabileceksiniz.
Bilimsel yönetim düşüncesinin en yüksek düzeye ulaştığı 1930’lu yıllardaki ekonomik, teknolojik, sosyal, kültürel ve siyasal ortam koşullarındaki değişme ve gelişmeler yönetimde yeni bir düşünce akımının oluşmasına yol açmıştır. Özellikle II. Dünya Savaşı’ndan sonra hız kazanan yeni bir bakış açısını temsil eden neo-klasik yaklaşım, yönetim ve örgüt olgusuna farklı açıdan bakmıştır. Ancak neo-klasik yönetim teorisinin temelde klasik yönetim düşüncesinin kavramlarına ve ilkelerine dayandığını vurgulamakta yarar vardır. Buna karşılık klasik yönetimin kavram ve ilkeleri insan ilişkileri yaklaşımıyla yumuşatılmış ve geliştirilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Neo-klasik yaklaşımın tarihsel temellerinden 'Olgunlaşma/ Modern düşünceye geçiş dönemi'inde' öne çıkan Mc Gregor aşağıdakilerden hangisiyle katkıda bulunmuştur?

Yankee city araştırmasıyla

Harwood araştırmalarıyla

Liderlik ve motivasyon konusunda çalışmalarıyla

Sosyal sistem ile teknik sistem ilişkisiyle

X ve Y teorisiyle

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının temel görüşlerini yorumlayabileceksiniz.
Mc Gregor, X ve Y teorisiyle neo-klasik dönemin tarihsel gelişimine büyük katkıda bulunmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi Neo-klasik yaklaşımın temellerini oluşturan araştırmalardan değildir?

X ve Y teorisi

Hawthorne araştırmaları

Tavistock Enstitüsü

Liderlik ve grup dinamiği

Harwood araştırması

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının temel görüşlerini yorumlayabileceksiniz.
Neo-klasik yönetimin temelini oluşturan çalışmalar Hawthorne, Yankee City, Harwood, Tavistock Enstitüsü, Liderlik ve Grup Dinamiği araştırmalarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Hawthorne etkisi neden önemlidir?

Teknolojik yeniliklerin insanlar ve onların ilişkileri üzerindeki etkilerini incelediği için.

Sosyal ve teknik sistemlerde meydana gelen değişmelerin insan davranışları ve tutumları üzerindeki etkilerinin anlaşılmasını sağladığı için.

Bağımsız ve çevresel bir değişken olan teknoloji ile bağlı bir yönetsel değişken olan örgüt yapısı arasındaki ilişkiyi görmeyi sağladığı için.

İşletme organizasyonlarının birer “sosyal sistem”, bu sistemlerin en önemli unsurlarının da “insanlar” olduğunun anlaşılmasını sağladığı ve işe ilişkin sosyal faktörler hakkında daha ileri araştırmalara ışık tuttuğu için.

Grupların üretimleri ve insan ilişkileri arasında önemli farklar görülmesini sağladığı için.

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının temel felsefesini ve varsayımlarını tanımlayabileceksiniz.
Hawthorne etkisi sonucunda verimlilik ve üretim miktarı üzerinde işçilerin oluşturdukları sosyal normların da etkisi olduğu anlaşılmıştır. Bu etki, çalışanların sadece “ekonomik insan” olmadıklarını, bu nedenle de yalnızca iyi maaş ve uygun fiziksel çalışma koşullarına değil, insan olarak fark edilmeye, ilgi görmeye, örgüte fayda sağlayan bir insan olduklarının düşünülmesine de önem verdiklerini, ilgi gördükleri zaman daha verimli çalıştıklarını göstermiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi Neo-klasik yönetim yaklaşımının sosyoloji alanından etkilenen yönlerinden değildir?

İş yerindeki sosyal ortam, sadece yönetim tarafından değil, grup üyeleri tarafından da etkilenir. Grup üyeleri de iş yerindeki sosyal ortamın etkisinde kalır.

İş yerinde kliklerin ve biçimsel olmayan örgütlerin varlığı bir gerçektir. Bunlar biçimsel örgütü etkiler, aynı zamanda biçimsel örgütten etkilenirler.

İşin gerektirdiği roller iş tanımlarında belirlenenden daha karmaşıktır. Çünkü işin yapısında çok çeşitli kişisel ve sosyal iş fonksiyonları bulunur. Ancak işler analiz edilirken bu hususlar genellikle dikkate alınmaz.

Örgüt, karşılıklı olarak birbirini etkileyen kısımlardan oluşan bir sosyal sistem şeklinde tasarlanmalıdır. Bu tasarım aynı zamanda gerçekçi ve uygulanabilir olmalıdır.

İnsanlar birbirine bağlıdır. Bu nedenle bireysel davranışların iş yerindeki sosyal koşullarla açıklanması gerekir.

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının temel felsefesini ve varsayımlarını tanımlayabileceksiniz.
Diğer seçenekler Neo-klasik yönetimin sosyoloji alanındaki etkileriyle ilgiliyken, E şıkkı Neo-klasik yönetim yaklaşımının psikoloji alanındaki etkilerinden biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi neo-klasiklerin komuta yöneticiler ile kurmay yöneticiler arasındaki çatışma nedenlerini ortadan kaldırmak amacıyla geliştirdikleri önerilerden değildir?

Aralarında iyi bir haberleşme sisteminin kurulması

Kurmayların yetkilerinin genişletilmesi

Komuta ve kurmay yöneticilerin birbirlerini anlamalarını sağlamak için eğitilmeleri

Rotasyon yapılması

Fonksiyonel yetkinin alt hiyerarşik kademelere kadar indirilmemesi

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının temel felsefesini ve varsayımlarını tanımlayabileceksiniz.
Kurmayların yetkilerinin genişletilmesi komuta yöneticiler ile kurmay yöneticiler arasındaki çatışma nedenlerindendir.

Doğru Cevap: B

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi Mc Gregor'un X teorisinin varsayımlarından değildir?

İnsan yönetilmeyi tercih eder, sorumluluktan kaçar, hırslı değildir.

İnsan bencildir, kendi arzu ve amaçlarını, örgüt amaçlarına tercih eder.

İnsanlar koşullar uygun olduğunda sadece kendilerine verilen sorumluluğu kabul etmeyi değil, aynı zamanda yeni sorumluluklar istemeyi de öğrenirler.

İnsan parlak zekâlı değildir, kolayca kandırılabilir.

İnsan doğası gereği işi sevmez ve işten kaçmaya eğilimlidir.

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının temel felsefesini ve varsayımlarını tanımlayabileceksiniz.
İnsanlar koşullar uygun olduğunda sadece kendilerine verilen sorumluluğu kabul etmeyi değil, aynı zamanda yeni sorumluluklar istemeyi de öğrenmeleri Y teorisinin vaesayımlarındandır.

Doğru Cevap: C

Soru 81

Maslow'a göre kişilik gelişimini belirleyen nedir?

Önceden gelen ihtiyaçlar

Hedefler

İlişkiler

O an için bask›n olan ihtiyaçlar

Çevresel faktörler

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımı kapsamında geliştirilen modelleri açıklayabileceksiniz.
Maslow'a göre kişilik gelişimini o an için baskın olan ihtiyaçlar belirler.

Doğru Cevap: D

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisindeki ait olma ve sevgi ihtiyacı kategorisinde yer alır?

Arkadaşlık

Cinsellik

Tanınma ve takdir edilme

Sosyal bir mevkii ve statü sahibi olma

Doğallık

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımı kapsamında geliştirilen modelleri açıklayabileceksiniz.
Arkadaşlık, ait olma ve sevgi ihtiyacı kategorisinde yer alır.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi Neo-klasik yönetim yaklaşımının katkılarından değildir?

Klasik yönetim düşüncesinin kavram ve ilkelerini inceleyerek ve araştırmalar yaparak yeni bazı kavram, ilke ve yaklaşımlar geliştirmesi

İnsan unsurunun ön plana çıkarılması

Örgütlerin sadece mekanik değil sosyo-teknik ve sosyal sistemler olduğu gerçeğinin vurgulanması

Çalışanların memnuniyetini ve mutluluğunu sağlamaya yönelik ilk adımların atılması

Çalışanların mutlu edilmeleri durumunda verimliliklerinin artacağının düşünülmesi

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının katkılarını ve yöneltilen eleştirilerini özetleyebileceksiniz.
Neo-klasikler çalışanların mutlu edilmeleri durumunda verimliliklerinin artacağını ileri sürmüşler ancak buna dair bir bulgu elde edilememiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 84

II. Dünya Savaşı esnasında askeri birliklerde moral, liderlik ve mostivasyon gibi konularda araştırma yapılan dönem hangi Neo-klasik yaklaşım dönemini temsil etmektedir?

Doğuş

Yükseliş

Gerileme

Olgunlaşma

Modern

Açıklama:

Neo-klasik yönetimin tarihsel ve bilimsel altyapısını açıklayabileceksiniz.
Neo-klasik dönemin yükseliş dönemi II. Dünya Savaşı damgasını vurmuştur. Fakat savaşa rağmen insan ilişkileri yaklaşımı gelişmesini sürdürmüştür. Savaş sırasında askerî birliklerde moral, liderlik, motivasyon ve grup dinamiği gibi konularda pek çok araştırma yapılmıştır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi Hawthorne araştırmalarının sonuçlarından biridir?

Deneyler sonucunda insanlara ilişkin sorunların insanlarla ilgili olmayan verilerle açıklanabileceği

Verimlilik artışını sağlayan en önemli değişkenin fiziksel koşullar olduğu

İşe ilişkin sosyal faktörlerin sanılandan daha az öneme sahip olduğu

Verimli çalışma için yönetici kademesindekilerin ihtiyaçlarının anlaşılması

Verimlilik artışı için psikolojik koşulların daha dikkatli ele alınması gerektiği

Açıklama:

Neo-klasik yönetimin tarihsel ve bilimsel altyapısını açıklayabileceksiniz.
Hawthorne araştırmalarındaki deneyler sonucunda insanlara ilişkin sorunların insanlarla ilgili olmayan verilerle açıklanamayacağı, verimlilik artışını sağlayan en önemli değişkenin fiziksel koşulların değil psikolojik koşulların olduğu fark edilmiştir. Hawthorne Etkisi’nin keşfi, işe ilişkin sosyal faktörler hakkında daha ileri araştırmalara yön vermiştir. Bu araştırmaların sonuçları, verimli olmaları için çalışanların ihtiyaçlarının anlaşılması gerektiği gerçeğine önem veren insan ilişkileri hareketine yol açmıştır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi Hawthorne araştırmaları kapsamında yapılan debeylerden biri değildir?

Işıklandırma

Mika yarma test odası

Mülakat programı

Röle montaj odası

Dönüt ve değerlendirme odası

Açıklama:

Neo-klasik yönetimin tarihsel ve bilimsel altyapısını açıklayabileceksiniz.
Hawthorne araştırmaları kapsamında aşağıda belirtilen deneyler yapılmıştır: 1. Işıklandırma 2. Röle montaj odası 3. Mika yarma test odası 4. Mülakat programı 5. Seri bağlama gözlem odası deneyleri yapılmıştır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 87

Hawthorne araştırmaları kapsamında çalışma koşulları olarak dinlenme aralarının sayısı ve uzunluğu, iş gününün ve iş haftasının uzunluğu esas alınan deney aşağıdakilerden hangisidir?

Mülakat programı

Seri bağlama gözlem odası

Işıklandırma

Röle Montaj odası

Mika yarma test odası

Açıklama:

Neo-klasik yönetimin tarihsel ve bilimsel altyapısını açıklayabileceksiniz.
Aydınlatma düzeyinin işçilerin verimlilik düzeyleriyle ilişkisinin bulunmadığını gören araştırmacılar verimliliği etkileme potansiyeli bulunan diğer fiziksel çalışma koşullarını araştırmaya yönelmişlerdi. Röle montaj odası deneyinde çalışma koşulları olarak dinlenme aralarının sayısı ve uzunluğu, iş gününün ve iş haftasının uzunluğu esas alınmıştı. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 88

I. İnsan davranışları bir nedene bağlı olmak zorunda değildir.II. İnsan davranışları bir amaca yönelik olarak ortaya çıkmaktadır.III. İnsan davranışları motive edilerek harekete geçirilmektedir.Yukarıdaki varsayımlardan hangisi/hangileri Neo-klasik yaklaşımın motivasyonla ilgili temel varsayımlarındandır?

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının temel görüşlerini yorumlayabileceksiniz.
Neo-klasik teorinin motivasyonla ilgili temel varsayımları şunlardır: 1. İnsan davranışları bir nedene dayanır. 2. Davranışlar bir amaca yöneliktir. 3. Davranışlar motive edilmiştir. İnsanları harekete geçiren en önemli neden “ihtiyaçları”dır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi Neo-klasik yaklaşıma göre komuta-kurmay grupları arasında çatışmaya neden olan hususlardan değildir?

Farklı teknik dil kullanmaları

Yüklendikleri görevlerin benzer olması

Eğitim durumları

Emir-komuta zinciri baskısı

Kurmayların üst yönetime yakın olmaları

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının temel görüşlerini yorumlayabileceksiniz.
Neo-klasikler komuta-kurmay ilişkilerini incelemişler ve bu iki grup arasında çatışmaya neden olan hususları belirlemişlerdir. Komuta yöneticiler ile kurmay yöneticiler arasında çatışmalar daha çok; 1. Yüklendikleri görevlerin farklı olmasından, 2. Farklı teknik dil kullanmalarından, 3. Eğitim durumu ve yetişme farklılıklarından (Kurmaylar genellikle komuta yöneticilerinden daha iyi eğitim almışlardır.), 4. Kurmayların devamlı olarak varlıklarını haklı göstermek çabası içinde olmalarından, 5. Kurmayların yetkilerini genişletme, komuta yöneticilerinin de yetkileri koruma eğilimlerinden, 6. Komuta yöneticilerinin kurmayların uzmanlık bilgisinden yeterince yararlanamamalarından, 7. Kurmayların terfilerinin komuta yöneticileri (etki ve güce sahip olan) tarafından onayıyla gerçekleşmesi nedeniyle kendilerini emir-komutanın baskısı altında hissetmelerinden, 8. Kurmayların üst yönetime yakın olmalarından, 9. Kurmayların önerilerinin sonuçlarından sorumlu olmamalarından vb. kaynaklanmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 90

I. Yönetim kuruluII. Denetim komitesiIII. Danışma komitesiYukarıdakilerden hangisi/hangileri kurmay yetkiye sahip komitelerdendir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının temel görüşlerini yorumlayabileceksiniz.
Komiteler sahip oldukları yetkiler açısından üçe ayrılır: Bunlar; 1. Mutlak komuta yetkisine sahip (örn., yönetim kurulu), 2. Sınırlı ya da kısmi komuta yetkisine sahip (örn., denetim komitesi) ve 3. Kurmay yetkiye sahip (örn., danışma komitesi) komitelerdir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi McGregor'a göre X Teorisinin varsayımlarından biridir?

İnsanlar sadece para ile motive olmazlar.

İnsanlar örgütsel sorunların çözümü konusunda yaratıcı fikirler ileri sürebilirler.

İnsan yönetilmeyi tercih eder.

İnsanlar tembel değildir.

İnsanlar işten nefret etmez.

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımı kapsamında geliştirilen modelleri açıklayabileceksiniz.
X Teorisine göre insan doğası gereği işi sevmez ve işten kaçmaya eğilimlidir. Bu nedenle yönetim, insanın bu eğilimini engelleyici önlemleri almalı, disipline önem vermeli ve onları çeşitli cezalarla korkutmalıdır. İnsan yönetilmeyi tercih eder, sorumluluktan kaçar, hırslı değildir. Bu nedenle ayrıntılı iş tanımları, ilkeler ve prosedürler belirlenmeli ve çok az yetki devri yapılmalıdır. Diğer seçenekler Y Teorisinin varsayımlarıdır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 92

Maslow'un ihtiyaç piramidinde en üst ihtiyaç noktası aşağıdakilerden hangisidir?

Kendini gerçekleştirme ihtiyacı

Fizyolojik ihtiyaçlar

Güvenlik ihtiyacı

Ait olma ve sevgi ihtiyacı

Saygınlık ihtiyacı

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımı kapsamında geliştirilen modelleri açıklayabileceksiniz.
Kendini gerçekleştirme ihtiyacı: Son grupta insanlar ideallerini gerçekleştirmeye, başarmaya ve haz duymaya daha fazla önem verir. Bu grupta erdem, yaratıcılık, doğallık, problem çözme, önyargısız olma, gerçekleri kabul etme vb. ihtiyaçlar yer alır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 93

Neo-klasik yönetim düşüncesi hangi yıllar arasındaki gelişmeleri içerir?

1880 -1940

1940 - 1960

1960 -1980

1980 - 2000

2000 ve sonrası

Açıklama:

Neo-klasik yönetimin tarihsel ve bilimsel altyapısını açıklayabileceksiniz.
1940 - 1960

Doğru Cevap: B

Soru 94

Neo-klasik yaklaşımın temelini oluşturan araştırmalar arasında bulunmayan hangisidir?

Hawthorne

Yankee City

Harwood

Tavistock Enstitüsü

F.W. Taylor

Açıklama:

Neo-klasik yönetimin tarihsel ve bilimsel altyapısını açıklayabileceksiniz.
F.W.Taylor

Doğru Cevap: E

Soru 95

Işıklandırma deneyleri, röle montaj odası deneyi, mika yarma testi, mülakat programı gibi araştırmalar dizisi Neo- klasik yöntemde nasıl adlandırılmıştır?

Yankee City

Harwood

Hawthorne

Tavistock Enstitüsü

Liderlik ve grup dinamiği araştırmaları

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının temel görüşlerini yorumlayabileceksiniz.
Hawthorne araştırmaları

Doğru Cevap: C

Soru 96

Hangi Neo-klasik yöntem araştırması teknolojik yeniliklerin insanlar ve onların ilişkileri üzerindeki etkilerini incelemektedir?

Harwood

Hawthorne

Yankee City

Tavistock Enstitüsü

Liderlik ve Grup Dinamiği

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımı kapsamında geliştirilen modelleri açıklayabileceksiniz.
Yankee City Araştırması

Doğru Cevap: C

Soru 97

Neo-klasik yönetim yaklaşımında temel bölümlerin, alt bölümlerin ve birimlerin oluşturulmasına ne ad verilir?

Biçimsel olmayan örgüt yapısı

Yönetim alanı

İş bölümü

Motivasyon

Bölümlere ayırma

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımı kapsamında geliştirilen modelleri açıklayabileceksiniz.
İş bölümü

Doğru Cevap: C

Soru 98

Hangi yönetim uygulamasının temelinde karar verme yetkisinin paylaşımı bulunmaktadır?

Merkezi ve merkezkaç yönetim

Komuta - kurmay ilişkileri

Komiteler

Biçimsel olmayan örgüt yapısı

Yönetim alanı

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının temel felsefesini ve varsayımlarını tanımlayabileceksiniz.
Merkezi ve merkezkaç yönetim

Doğru Cevap: A

Soru 99

Neo-klasik yönetim yaklaşımında kullanılan hangi modelde yöneticilerin davranışlarının insanlar hakkında ne düşündüklerine ve onları nasıl algıladıklarına bağlıdır?

İhtiyaçlar hiyerarşisi modeli

X ve Y teorisi

Yönetim alanı

Biçimsel olmayan örgüt yapısı

İş bölümü

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımı kapsamında geliştirilen modelleri açıklayabileceksiniz.
X ve Y teorisi

Doğru Cevap: B

Soru 100

Neo-klasik yönetim hangisini ön plana çıkarmıştır?

Standardizasyon

İnsan unsuru

Yetki

Mekanik örgüt yapısı

İş bölümü

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının katkılarını ve yöneltilen eleştirilerini özetleyebileceksiniz.
İnsan unsuru

Doğru Cevap: B

Soru 101

I. Doğuş; Öncü çalışmalar dönemi
II. Yükseliş; Gelişme dönemi
III. Olgunlaşma; Modern düşünceye geçiş dönemi
Yukarıdakilerden hangileri neo-klasik yaklaşımın tarihsel temellerindendir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Neo-klasik yönetimin tarihsel ve bilimsel altyapısını açıklayabileceksiniz.
1940-1960 yılları arasındaki dönemi kapsayan neo-klasik yaklaşımın tarihsel temelleri Doğuş; Öncü çalışmalar dönemi, Yükseliş; Gelişme dönemi ve Olgunlaşma; Modern düşünceye geçiş dönemidir.

Doğru Cevap: E

Soru 102

I. Harwood
II. Yankee City
III. Tavistock Enstitüsü
IV. İhtiyaçlar Hiyerarşisi
Yukarıdakilerden hangileri neo-klasik yaklaşımın temelini oluşturan araştırmalardandır?

I ve II

I ve III

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Neo-klasik yönetimin tarihsel ve bilimsel altyapısını açıklayabileceksiniz.
Neo-klasik yaklaşımın temelini oluşturan araştırmalar Hawthorne, Yankee City, Harwood, Tavistock Enstitüsü, Liderlik ve Grup Dinamiği araştırmalarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 103

I. Grup dinamiği araştırmaları
II. Mülakat programı
III. Röle montaj odası deneyi
IV. Mika yarma test odası deneyi
Yukarıdakilerden hangileri Hawthorne Araştırmaları kapsamında yapılan deneylerdendir?

Yalnız I

I ve II

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II ve IV

Açıklama:

Neo-klasik yönetimin tarihsel ve bilimsel altyapısını açıklayabileceksiniz.
Diğer şıklar Hawthorne araştırmaları kapsamında yapılan deneyler iken Grup dinamiği araştırmaları neo-klasik yaklaşımın temelini oluşturan araştırmalardandır.

Doğru Cevap: D

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi neo-klasik yönetim yaklaşımının sosyoloji alanından etkilenen yönlerindendir?

İşin gerektirdiği roller iş tanımlarında belirlenenden daha karmaşıktır.

İnsanlar her zaman akılcı davranmazlar.

İnsanlar birbirlerine bağlıdır.

İnsanlar çeşitli biçimlerde güdülenebilir ve harekete geçirilebilirler.

Yöneticiler insan ilişkileri konusunda iyi bir uygulayıcı olabilecek şekilde eğitilebilirler.

Açıklama:

Neo-klasik yönetimin tarihsel ve bilimsel altyapısını açıklayabileceksiniz.
Diğer şıklar neo-klasik yönetim yaklaşımının psikoloji alanından etkilenen yönler iken A şıkkı sosyoloji alanından etkilenen yönüdür.

Doğru Cevap: A

Soru 105

Aşağıdakilerden hangisi neo-klasik yönetim teorisine göre yönetim alanında örgütle ilgili faktörlerdendir?

Üstlerin işe hakimiyetleri

Kullanılan teknolojik düzey

İşin karmaşıklık derecesi

İşlerde kullanılan yöntemlerin standartlaşma derecesi

Karar ve sorunlara genel standartların uygulanabilme derecesi

Açıklama:

Neo-klasik yönetimin tarihsel ve bilimsel altyapısını açıklayabileceksiniz.
"Karar ve sorunlara genel standartların uygulanabilme derecesi", "İşlerde kullanılan yöntemlerin standartlaşma derecesi" ve "İşin karmaşıklık derecesi" İşle ilgili faktörlerden; "Üstlerin işe hakimiyetleri" şıkkı da İnsanlarla ilgili faktörlerdendir. B şıkkı Örgütle ilgili faktörlerdendir.

Doğru Cevap: B

Soru 106

I. Mutlak komuta yetkisine sahip komiteler
II. Sınırlı ya da kısmi komuta yetkisine sahip komiteler
III. Kurmay yetkiye sahip komiteler
Yukarıdakilerden hangileri komitelerin sahip oldukları yetkiler açısından ayrıldıkları türlerdendir?

Yanlız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının temel felsefesini ve varsayımlarını tanımlayabileceksiniz.
Komiteler sahip oldukları yetkiler açısından üçe ayrılır. Bunlar; mutlak komuta yetkisine sahip komiteler, sınırlı ya da kısmi komuta yetkisine sahip komiteler ve kurmay yetkiye sahip komitelerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 107

I. Fizyolojik ihtiyaçlar
II. Saygınlık ihtiyacı
III. Ait olma ve sevgi ihtiyacı
IV. Kendini gerçekleştirme ihtiyacı
Yukarıdakilerden hangileri Maslow'un kategorize ettiği ihtiyaçlardandır?

Yalnız I

I ve II

II ve IV

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımı kapsamında geliştirilen modelleri açıklayabileceksiniz.
Verilen seçenekler Güvenlik ihtiyaçları ile birlikte Maslow'un kategorize ettiği ihtiyaçları oluşturur.

Doğru Cevap: E

Soru 108

Neo-klasiklerin yönetim bilimine yaptıkları en önemli katkı nedir?

Örgütlerin sadece mekanik değil sosyo-teknik ve sosyal sistemler olduğu gerçeği vurgulanmıştır.

Kontrol alanının çeşitli faktörler dikkate alınarak daha genişletilebileceği görüşü yetki devri yapılması gereğini ortaya çıkarmıştır.

Klasikler tarafından uzun süre ihmal edilen insan unsuru ön plana çıkarılmıştır.

Toplam kalite yönetiminin temel unsurlarından olan "çalışanların memnuniyetini ve mutluluğunu" sağlamaya yönelik ilk adımlar atılmıştır.

Örgüt ve yönetim yapısı oluşturulurken çalışanların psikolojik ve sosyal özelliklerinin dikkate alınması gerektiği üzerinde durulmuştur.

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının katkılarını ve yöneltilen eleştirilerini özetleyebileceksiniz.
Klasikler tarafından uzun süre ihmal edilen insan unsurunu ön plana çıkarmak neo-klasiklerin yönetim bilimine yaptıkları en önemli katkı olarak söylenebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 109

Aşağıdakilerden hangisi neo-klasiklerin eleştirilen yönlerinden biri değildir?

Aldatıcı demokrasi havası yaratmaları

Sendikaları uzak tutmaları

Çalışanların mutlu edilmesiyle verimliliğin artırılabileceğine inanmaları

Örgütlerin mekanik değil sosyo-teknik sistemler olduğunu savunmaları

Çevrenin varlığını ve olası etkileri görmezden gelmeleri

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının katkılarını ve yöneltilen eleştirilerini özetleyebileceksiniz.
Örgütlerin mekanik değil sosyo-teknik sistemler olduğunu savunmaları

Doğru Cevap: D

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi insanların fizyolojik ya da psikolojik dengelerinin bozulmasından doğan eksikliği tanımlar?

Hastalıklar

İhtiyaçlar

Tutumlar

Davranışlar

Riskler

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımı kapsamında geliştirilen modelleri açıklayabileceksiniz.
İhtiyaç, fizyolojik (yeme, içme, uyuma vb.) ya da psikolojik (takdir görme, sevme ve sevilme, ba¤lanma, baflarma vb.) dengenin bozulmasından doğan eksikliktir.

Doğru Cevap: B

Soru 111

Hawthorne araştırmaları aşağıdaki bilim adamlarından hangisinin liderliğinde yapılmıştır?

Hugo Munsterberg

G.Elton Mayo

Kurt Lewin

F.W. Taylor

Keith Davis

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının temel felsefesini ve varsayımlarını tanımlayabileceksiniz.
Hawthorne araştırmaları 1924-1932 arasındaki sekiz yılı kapsayan dönemde G. Elton Mayo ve Fritz J. Roethlisberger tarafından yapılmışltır.

Doğru Cevap: B

Soru 112

Aşağıdakilerden hangisi Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Modelinin temel varsayımlarından biri değildir?

Kişilik gelişimini o an için baskın olan ihtiyaçlar belirler.

Kişilik kategorileri kendi aralarında bir hiyerarşi oluşturur.

Bir kategorideki ihtiyaçlar tam olarak karşılanmadan bir üst düzeydeki ihtiyaçlar kategorisine geçilemez.

Her ihtiyaç kategorisine bir kişilik gelişim düzeyi karşılık gelir.

Çalışanların ihtiyaç düzeyleri yöneticiler açısından önem taşımaz.

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımı kapsamında geliştirilen modelleri açıklayabileceksiniz.
E şıkkı. Neo-Klasik yönetiminin temelini insan oluşturmaktadır. Bu kapsamda geliştirilen tüm modeller yöneticilerin çalışanlarını motive etmek amacı ile kullanabileceği araç ve yöntemlerin belirlenmesine yöneliktir.

Doğru Cevap: E

Soru 113

Aşağıdakilerden hangisi Hawthorne araştırmaları kapsamında yapılan deneylerden biridir?

Tavistock Enstitüsü

Mülakat programı

Liderlik ve Grup Dinamiği

Harwood

Yankee City

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının temel felsefesini ve varsayımlarını tanımlayabileceksiniz.
B şıkkı

Doğru Cevap: B

Soru 114

Günümüzde de önemli olan aşağıdaki kavramlardan hangisinin temelleri neo-klasikler tarafından atılmamıştır?

Teşvik edici ücretlendirme

Liderlik

Çalışan memnuniyeti

Ekip çalışması

Kararlara katılma

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının temel görüşlerini yorumlayabileceksiniz.
A şıkkı.

Doğru Cevap: A

Soru 115

Neo-klasik yönetim yaklaşımının gelişme dönemi hangi tarihler arasında yer almaktadır?

1950-1960

1930-1940

1940-1950

1960-1970

1970-1980

Açıklama:

Neo-klasik yönetimin tarihsel ve bilimsel altyapısını açıklayabileceksiniz.
C şıkkı

Doğru Cevap: C

Soru 116

Aşağıdakilerden hangisi neo-klasiklerin yönetim literatürüne ve uygulamalarına yaptığı katkılardan biri değildir?

Çalışanların psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanması ile harekete geçirilmesi

Her düzeyde iş bölümünün ele alınması

Merkezkaç yönetim anlayışı

Örgütün kapalı sistem olarak ele alınması

İnsan unsurunun ön plana çıkarılması

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının temel felsefesini ve varsayımlarını tanımlayabileceksiniz.
D şıkkı.

Doğru Cevap: D

Soru 117

Aşağıdakilerden hangisi neo-klasik yönetim yaklaşımının psikoloji alanından etkilenen yönlerinden biri değildir?

İnsanlar her zaman akılcı davranmazlar

İnsanlar birbirine bağlıdır

İş yerindeki sosyal ortam, sadece yönetim tarafından değil, grup üyeleri tarafından da etkilenir

İnsanlar çeşitli biçimlerde güdülenebilir

Yöneticiler insan ilişkileri konusunda iyi bir uygulamacı olabilecek şekilde eğitilebilirler

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının temel felsefesini ve varsayımlarını tanımlayabileceksiniz.
C şıkkı Neo-klasik yönetim yaklaşımının sosyoloji alanından etkilendiği yönlerinden biridir.

Doğru Cevap: C

Soru 118

Aşağıdakilerden hangisi Y teorisinin varsayımları arasında yer almaz?

İnsanlar tembel değildir

İnsanlar sadece parasal teşviklerle harekete geçmez

İnsanlar sorumluluk istemeyi de öğrenir

İnsanların kararlara katılmaları sağlanmalıdır

İnsanların çok sıkı ve yakından takip edilmesi gerekir

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımı kapsamında geliştirilen modelleri açıklayabileceksiniz.
E şıkkı

Doğru Cevap: E

Soru 119

Aşağıdakilerden hangisi neo-klasik yönetim yaklaşımının temel görüşleri arasında yer almaz?

Bölümlere ayırma

İş bölümü

Biçimsel örgüt yapısı

Yönetim alanı

Motivasyon

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının temel felsefesini ve varsayımlarını tanımlayabileceksiniz.
C şıkkı Neo-Klasik yönetim yaklaşımı biçimsel olmayan örgüt yapısını savunur

Doğru Cevap: C

Soru 120

Aşağıdakilerden hangisi neo-klasik yönetim yaklaşımına göre bir yöneticiye bağlı ast sayısının ne olacağını belirleyen örgütle ilgili faktörlerden biridir?

Moral ve motivasyon durumları

İşin karmaşıklık derecesi

Karar ve sorunlara genel standartların uygulanabilme derecesi

Yöneticiye yardımcı unsurların sayısı

Üstlerin işe hakimiyetleri

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının temel görüşlerini yorumlayabileceksiniz.
D şıkkı

Doğru Cevap: D

Soru 121

Aşağıdakilerden hangisi Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisindeki güvenlik ihtiyacı kategorisinde yer alır?

Nefes almak

İşsizlik durumuna karşı güvence elde etme

Sosyal bir mevkii ve statü sahibi olma

Erdem

Uyumak

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımı kapsamında geliştirilen modelleri açıklayabileceksiniz.
B şıkkı

Doğru Cevap: B

Soru 122

Aşağıdakilerden hangisi Hawthorne araştırmaları kapsamında ekonomik koşulların verimlilik üzerindeki etkisinin test edilmesini amaçlayan deneydir?

İkinci röle montaj odası deneyi

Mülakat programı

Mika yarma test odası deneyi

Seri bağlama odası gözlemleri

Röle montaj odası deneyi

Açıklama:

Neo-klasik yönetimin tarihsel ve bilimsel altyapısını açıklayabileceksiniz.
A şıkkı

Doğru Cevap: A

Soru 123

Seri bağlama odası gözlemleri hangi araştırma kapsamında yer almaktadır?

Hawthorne araştırmaları

Tawistock enstitüsü araştırması

Harwood araştırması

Yankee city araştırması

Liderlik ve grup dinamiği araştırması

Açıklama:

Neo-klasik yönetimin tarihsel ve bilimsel altyapısını açıklayabileceksiniz.
A şıkkı

Doğru Cevap: A

Soru 124

Harwood araştırması hangi araştırmacılar tarafından yapılmıştır?

Eric Trist ve K.W. Bamford

William Lloyd Warner ve ekibi

G.Elton Mayo ve Fritz J.Roethlisberger

K.Lewin ve arkadaşları

L.Coch ve J.French

Açıklama:

Neo-klasik yönetimin tarihsel ve bilimsel altyapısını açıklayabileceksiniz.
E şıkkı

Doğru Cevap: E

Soru 125

Neo-klasik yaklaşımın olgunlaşma dönemine "X ve Y Teorisiyle" katkıda bulunan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Bernard

Maslow

McGroger

Likert

Whyte

Açıklama:

X ve Y Teorisiyle McGregor, olgunlaşma dönemine önemli katkıda bulunmuştur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 126

Aşağıdakilerden hangibi Neo-klasik yaklaşımın doğuş döneminde (1930-1940) çalışmalarıyla katkı sağlamış bir araştırmacı değildir?

Follet

Sheldon

Munsberg

Bakke

Barnard

Açıklama:

Bu dönemde özellikle yönetim felsefecileri olarak bilinen M. P. Follett , O. Sheldon, C. I. Barnard, H. Munsberg, ve "Hawthorne araştırma ekibi", neo-klasik yönetim yaklaşımının gelişmesine yol açan önemli fikir ve görüşler ileri sürmüşlerdir. Bakke ise örgüt yapılarını çalışarak olgunlaşma dönemine katkıda bulunmuştur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 127

Sosyal bilimlerde yapılan ilk sistematik araştırma aşağıdakilerden hangisidir?

Hawthorne

Yankee City

Harwood

Tavistock

Liderlik ve grup dinamiği

Açıklama:

Bir grup bilim adamı tarafından yürütülen Hawthorne araştırmaları sosyal bilimler alanında yapılan ilk sistematik araştırma olarak bilinir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 128

Yankee City araştırmasının amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Çalışma biçimi değişikliğinin çalışanlara etkisini anlamak

Çalışanların en çok onayladığı çalışma biçimini bulmak

Teknolojik gelişmelerin insan ilişkileri üzerindeki etkilerini anlamak

Madencilik uygulamaları ve teknolojilerinin işçilere etkisini tespit etmek

Liderliğin grup davranışı üzerindeki etkisini ölçmek

Açıklama:

Yankee City araştırmasının amacı, teknolojik yeniliklerin insanlar ve onların ilişkileri üzerindeki etkilerini incelemektir. Fabrikada üretim teknolojisinde yapılan değişiklikler, işletmenin mülkiyetinde de değişikliklere neden olmuş, işadamlarının yatırım yapmasının ardından, fabrika büyük bir ortaklığın parçası hâline gelmiştir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 129

Grubun amacını belirleyen, grup içi iletişimi sağlayan, yaratıcı, örgütleyici ve düzenleyici kişiye ne denir?

Teknik sistem

İdeoloji

Sosyal grup

Örgüt

Lider

Açıklama:

Lider, grubun amacını belirleyen, grup içi iletişimi sağlayan, yaratıcı, örgütleyici ve düzenleyici kimsedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 130

Aşağıdakilerden hangisi neo-klasik yönetim yaklaşımının sosyolojiden etkilendiği unsurlardan biridir?

İnsanlar, her zaman akılcı davranmazlar.

İnsanlar, çeşitli biçimlerde güdülenebilir ve harekete geçirilebilirler.

Yöneticiler, insan ilişkileri konusunda iyi bir uygulamacı olabilecek şekilde eğitilebilirler.

Bireysel davranışların, iş yerindeki sosyal koşullarla açıklanması gerekir.

İş yerinde kliklerin ve biçimsel olmayan örgütlerin varlığı, bir gerçektir.

Açıklama:

Neo-klasik yönetim yaklaşımının sosyoloji alanından etkilenen yönleri şunlardır : İş yerindeki sosyal ortam, sadece yönetim tarafından değil, grup üyeleri tarafından da etkilenir. << İş yerinde kliklerin ve biçimsel olmayan örgütlerin varlığı bir gerçektir >>. İşin gerektirdiği roller, iş tanımlarında belirlenenden daha karmaşıktır. Örgüt, karşılıklı olarak birbirini etkileyen kısımlardan oluşan bir sosyal sistem şeklinde tasarlanmalıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 131

Yönetim alanının daraltılması

İş rotasyonu

İşlerin genişletilmesi

Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri, neo-klasik teoriye göre, iş bölümünün ortaya çıkardığı verimsizliğe çözüm olabilir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

İş bölümü, verimliliği olumsuz yönde etkilemektedir. Neo-klasik teori, iş bölümünün olumsuz etkilerinin, işlerin genişletilmesi ve iş rotasyonuyla giderilebileceğini ileri sürmüştür. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 132

Aşağıdakilerden hangisi, neo-klasik yönetim anlayışında merkezî ve merkezkaç uygulamaların derecesini belirten kriterlerden biri değildir?

Alt kademelerin verdikleri karar sayısı

Alt kademelerin kararlarının, amaca yönelik olması

Alt kademelerin kararlarının önemi

Alt kademelerin kararlarının, üst kademelerin kontrolüne tabi olup olmadığı

Alt kademelerin karar yetkisinin, fonksiyonları ve örgütü etkileme genişliği

Açıklama:

Neo-klasik yönetim anlayışında merkezî ve merkezkaç uygulamaların derecesini belirten bazı kriterler vardır. 1. Alt kademelerin verdikleri karar sayısı, 2. Bu kararların önemi, 3. Bu kararların üst kademelerin kontrolüne tabi olup olmadığı, 4. Alt kademelere devredilen karar yetkisinin, fonksiyonları ve örgütü etkileme genişliği. Örgüt yapısı bu kriterler bakımından merkezi ya da merkezkaç olarak değerlendirilebilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 133

Bir komisyon tarafından seçilen, birden fazla kişiden oluşan ve bir işin görülmesi ya da kararın alınması yetkisi verilen heyete ne denir?

Kurmay

Komite

Merkezkaç

Müşavirlik

Bölüm

Açıklama:

Bir komisyon tarafından seçilen, birden fazla kişiden oluşan ve bir işin görülmesi ya da kararın alınması yetkisi verilen heyete komite denir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 134

Bireyin baskıya ve zorlanmaya karşı korunma ihtiyacı, Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisi modelinin hangi kategorisi ile ilgilidir?

Fizyolojik ihtiyaçlar

Ait olma ve sevme ihtiyacı

Güvenlik ihtiyacı

Saygınlık ihtiyacı

Kendini gerçekleştirme ihtiyacı

Açıklama:

Maslow'un güvenlik ihtiyaçları grubunda : can ve mal varlıklarının korunması, baskıya ve zorlanmaya karşı korunma, yaşlılık, hastalık, işsizlik vb. durumlara karşı güvence elde etme gibi ihtiyaçlar bulunur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Ünite 8

Soru 1

Örgütü açık bir sistem olarak düşündüğünüzde aşağıdakilerden hangisi dönüştürme süreçlerinden biri olabilir?

Mal ve hizmetler

İnsanlar

Bilgi

Finansman kaynakları

Üretim

Açıklama:

Açık sistem yaklaşımını bir örgüt açısından değerlendirdiğimizde şöyle çıkarımlar yapılabilecektir :
• Girdiler: İnsanlar, ham maddeler, bilgi ve finansman kaynakları vb.
• Dönüştürme süreçleri: Pazarlama, finansman, üretim vb. çeşitli fonksiyonlar.
• Çıktılar: Çeşitli mal ve hizmetler vb.
Doğu cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi örgütün görev çevresiyle ilgili bir bileşendir?

Ekonomik çevre

Teknolojik çevre

Rakipler

Doğal çevre

Sosyokültürel çevre

Açıklama:

Rakipler, tedarikçiler, baskı
ve çıkar grupları, hedef
kitle (müşteriler, kamu vb.),
stratejik ortaklıklar örgütün
görev çevresinin temel
bileşenleridir.
Genel çevre sosyokültürel
çevre, yasal-siyasal çevre,
ekonomik çevre, teknolojik
çevre ve doğal çevre
bileşenlerinden meydana
gelmektedir.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 3

"Bu sistemler sistemin genel dengesinin korunmasıyla ilgili fonksiyonları yerine getirmektedir. Dış çevreyi algılama, yorumlama ve olası gelişmelere yönelik hareket adımlarının belirlenmesi bu sistemin faaliyet alanına girmektedir."
Yukarıdaki paragraf, Katz ve Kahn’a göre hangi alt sistemle tanımlanabilir?

Üretim veya Teknik Alt Sistem

Destek Alt Sistem

Varlığı Koruma Alt Sistemi

Uyumlayıcı Alt Sistem

Yönetsel Alt Sistem

Açıklama:

• Üretim veya Teknik Alt Sistem: Bu sistemin ana işlevi, girdileri belli bir
teknolojiyi kullanarak çıktılara dönüştürmektir. Bu sistem örgütün yapması gereken temel işi yerine getiren sistemdir. Üretim yapılması veya hizmet
sağlanması gibi temel işler bu sistem bünyesinde yürütülmektedir.
• Destek Alt Sistem: Bu sistemin iki temel işlevi vardır; sistemin ihtiyaç duyduğu girdileri sağlamak ve sistemin çıktılarını (ürün, hizmet vb.) sistemden uzaklaştırmak. Bu tür sistemler örgüt ve çevresi arasındaki ilişkilerin
yürütülmesinden de sorumludurlar. Bu sistem bünyesinde yürütülen tüm
faaliyetlerin esas amacı üretim alt sistemine destek olmaktır.
• Uyumlayıcı Alt Sistem: Bu sistemler sistemin genel dengesinin korunmasıyla ilgili fonksiyonları yerine getirmektedir. Dış çevreyi algılama, yorumlama ve olası gelişmelere yönelik hareket adımlarının belirlenmesi bu sistemin faaliyet alanına girmektedir.
• Varlığı Koruma Alt Sistemi: Varlığı koruma alt sisteminin temel faaliyet
konusu örgütsel çıktılar değil, örgütsel çıktıların üretiminde kullanılan
kaynaklardır. Bu kaynaklar maddi veya fiziksel kaynaklar olabileceği gibi
insan kaynakları da olabilir. Bu bağlamda varlığı koruma alt sisteminin
örgütün geleceğiyle ilgili işlevler yürüttüğü belirtilebilir. Örgüt içi görev
ve rollerin belirlenmesi, ödül ve ceza sistemlerinin geliştirilmesi, örgütsel
bağlılığın arttırılması bu sistem kapsamında yürütülen faaliyetlerdir. Özetlemek gerekirse bu sistemin etkin bir şekilde faaliyet göstermesi örgütün
sürdürülebilirliği açısından oldukça önemlidir.
• Yönetsel Alt Sistem: Bu alt sistemde yürütülen faaliyetler, genelde sistemin
bütününe ilişkin denetimin ve koordinasyonun yürütülmesi ile ilgili faaliyetlerdir. Örgüt içindeki farklı birimlerin uyumlu bir şekilde, örgütsel amaca yönelik olarak çalışması bu sistemin temel görevidir. Sistemin geneline yönelik
faaliyet planlarının yapılması, politikalar geliştirilmesi ve sistemin faaliyetlerini denetleyecek etkin bir denetim mekanizmasının kurulması bu sistemin
etkililiği için oldukça önemlidir. Bu sistem kapsamında değinilmesi gereken
önemli bir yönetsel alt sistem de yetki ilişkileridir. Yetki ilişkileri karar verme
gücünün örgüt içindeki dağılımında belirleyici bir rol oynamaktadır.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Örgüt içi görev ve rollerin belirlenmesi, ödül ve ceza sistemlerinin geliştirilmesi, örgütsel bağlılığın arttırılması gibi faaliyetler, hangi alt sistemle ilgilidir?

Varlığı Koruma Alt Sistem

Üretim veya Teknik Alt Sistem

Destek Alt Sistem

Uyumlayıcı Alt Sistem

Açıklama:

Varlığı Koruma Alt Sistemi: Varlığı koruma alt sisteminin temel faaliyet
konusu örgütsel çıktılar değil, örgütsel çıktıların üretiminde kullanılan
kaynaklardır. Bu kaynaklar maddi veya fiziksel kaynaklar olabileceği gibi
insan kaynakları da olabilir. Bu bağlamda varlığı koruma alt sisteminin
örgütün geleceğiyle ilgili işlevler yürüttüğü belirtilebilir. Örgüt içi görev
ve rollerin belirlenmesi, ödül ve ceza sistemlerinin geliştirilmesi, örgütsel
bağlılığın arttırılması bu sistem kapsamında yürütülen faaliyetlerdir. Özetlemek gerekirse bu sistemin etkin bir şekilde faaliyet göstermesi örgütün
sürdürülebilirliği açısından oldukça önemlidir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Eşsonuçluluk

Entropi

Dinamik Denge

Durumsallık

Merkezileşme

Açıklama:

Her sistem, enerjinin tükenmesi, faaliyetlerin bozulması, dengenin kaybolması
şeklinde gelişebilen çeşitli olumsuzluklar nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Sistemlerin bu özelliği entropi olarak adlandırılmaktadır. Kapalı sistemlerde entropi kuvvetlidir. Bu nedenle de bu tür sistemlerin yok olma olasılıkları daha
yüksektir. Açık sistemler ise entropiye karşı bir direnç geliştirebilirler. Bu dirence
negatif entropi adı verilmektedir. Entropi her şeyin yok olması veya bozulması anlamına gelmektedir. Negatif entropi geliştirebilen örgütler dışarıdan gereğinden
fazla enerji veya girdi alabilmekte ve bu fazla enerjiyi gerekli zamanlarda faaliyetlerini devam ettirebilmek için kullanmaktadırlar. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Mekanik örgüt yapısıyla ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

Standardizasyon yüksektir.

Karar verme yetkisi merkezileşmiştir.

Hiyerarşi yüksektir.

Uzmanlaşma yüksektir.

Biçimselleşme yüksektir.

Açıklama:

Uzmanlaşma düşüktür, doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Organik örgüt yapısıyla ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?

İnsiyatif kullanımı düşüktür.

Ast-üst ilişkileri yoğundur.

Uzmanlaşma düşüktür.

Uzmanlaşma yüksektir.

Biçimselleşme yüksektir.

Açıklama:

Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

"Bu tür çevrelerde rekabet yoğun bir şekilde yaşanmaktadır. Örgütler hem rekabet ortamında birbirleriyle yarışmakta
hem de birbirlerinin faaliyetlerine çeşitli stratejilerle cevap vermektedirler."
Yukarıdaki paragrafta bahsedilen çevre, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde gösterilmektedir?

Durgun ve Dağınık Çevre

Dengesiz ve Tepkisel Çevre

Çalkantılı Çevre

Durgun ve Yoğunlaşmış Çevre

Mekanik çevre

Açıklama:

Dengesiz ve Tepkisel Çevre: Bu tür çevrelerde rekabet yoğun bir şekilde
yaşanmaktadır. Örgütler hem rekabet ortamında birbirleriyle yarışmakta
hem de birbirlerinin faaliyetlerine çeşitli tepkisel stratejilerle cevap vermektedirler. Örneğin cep telefonu operatörlerinin faaliyet gösterdiği GSM
piyasası gibi oligopol çevreler bu tür çevrelere örnek olarak verilebilir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi, süreç üretimine örnek olarak gösterilebilir?

Bir ressamın tablo yapması

Bir terzinin sipariş üzerine takım elbise dikmesi

Bir ürünün prototipinin tasarlanması

Üretim hatlarında otomobil üretimi

Rafinelerde petrol üretimi

Açıklama:

Birim üretim, sipariş üzerine yapılan tek seferlik üretimdir. Oldukça küçük
miktarlarda ürün üretimi için uygundur. Üretim süreci sonunda ürün ortaya çıkmakta ve süreç yeniden başlamaktadır. Bir terzinin sipariş üzerine takım elbise
dikmesi, bir ressamın bir tablo yapması, bir ürünün prototipinin tasarlanması
veya ülkemizde oldukça yaygınlaşan markalı konut veya iş yeri projeleri bu tür
üretime örnek olarak verilebilir.
Kitlesel üretimde ise aynı tip üründen olabildiğince çok miktarda üretilmesi
söz konusudur. Üretim süreci oldukça rutinleşmiş ve genelde makineleşmiştir. Bu
tür bir üretimde üretim süreci küçük alt bileşenlere ayrılmakta ve her makine
veya birey işin sadece belli bir kısmından sorumlu tutulmaktadır. Çalışanlar sürekli olarak aynı işi yapmaktadır. Otomobillerin üretildiği üretim hatları bu tür
bir üretimin en tipik örneğidir.
Süreç üretimi kitlesel üretimin daha gelişmiş halidir. Üretim süreci kesintisiz ve
birbirini takip eden alt süreçler şeklinde tasarlanmıştır. Örneğin petrol rafinerileri
bu tür bir teknolojiyle çalışan sistemlerdir.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Bankaların, tasarruf sahipleri ile kredi ihtiyacı olanları bir araya getirdiği ve aralarındaki değişime aracılık ettiği teknoloji türüne ne ad verilir?

Çözümleyici teknoloji

Bağlı teknoloji

Yoğun teknoloji

Birim üretimi

Süreç üretimi

Açıklama:

Bağlı teknoloji, daha çok kitlesel üretim yapan işletmelerde görülen teknolojidir. Bu tür ortamlarda üretim süreci birbirine bağlı doğrusal bir akış şeklinde yürütüldüğü için Thompson, bağlı teknoloji terimini kullanmayı uygun görmüştür.
Çözümleyici teknoloji ise müşterileri veya hizmet alan bireyleri belli bir işlem veya
değişim için bir araya getiren teknolojidir. Örneğin bankalar, tasarruf sahipleri ile
kredi ihtiyacı olanları bir araya getiren bir teknolojidir. Bu tür ortamlarda bireylerin fiziksel olarak bir araya gelmesi gerekmez. Banka her iki tarafı da karşılıklı
yarar esasına dayalı olarak bir araya getirmekte ve aralarındaki değişime aracılık
etmektedir. Yoğun teknoloji ise daha çok hastanelerin yoğun bakım üniteleri, araştırma laboratuvarları veya proje tabanlı inşaat işlerinde görülen bir teknolojidir.
Bu tür teknolojiyi kullanan örgütler, birden çok uzmanın bir araya gelerek, standart olmayan bir çıktının üretimi için iş birliği yaptığı ortamlardır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Birbirleriyle ve çevreyle ilişkili çeşitli bileşenlerden meydana gelmiş bütüne ne ad verilmektedir?

Tasarım

Hiyerarşi

Sistem

Analiz

Görev çevresi

Açıklama:

Sistem birbirleriyle ve çevreyle ilişkili çeşitli bileşenlerden (alt sistemlerden) meydana gelmiş bir bütündür. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi açık sistemlerin dönüştürme süreçlerinden biridir?

Üretim fonksiyonu

Hammadde

İnsan

Hizmetler

Finansman kaynakları

Açıklama:

Bir açık sistemde:
• Girdiler: İnsanlar, ham maddeler, bilgi ve finansman kaynakları vb.
• Dönüştürme süreçleri: Pazarlama, finansman, üretim vb. çeşitli fonksiyonlar.
• Çıktılar: Çeşitli mal ve hizmetlerdir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Bir sistemin genel dengesinin korunmasıyla ilgili fonksiyonları yerine getirmek amacıyla, dış çevreyi algılama, yorumlama ve olası gelişmelere yönelik hareket adımlarının belirlenmesi hangi sistemin faaliyet alanına girmektedir?

Varlığı Koruma Alt Sistem

Yönetsel Alt Sistem

Destek Alt Sistem

Üretim veya Teknik Alt Sistem

Uyumlayıcı Alt Sistem

Açıklama:

Uyumlayıcı Alt Sistem: Bu sistemler sistemin genel dengesinin korunmasıyla ilgili fonksiyonları yerine getirmektedir. Dış çevreyi algılama, yorumlama ve olası gelişmelere yönelik hareket adımlarının belirlenmesi bu sistemin faaliyet alanına girmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Sistemin, enerjinin tükenmesi, faaliyetlerin bozulması, dengenin kaybolması şeklinde gelişebilen çeşitli olumsuzluklar nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmasına ne ad verilmektdir?

Dinamik denge

Entropi

Eşsonuçluluk

Durumsallık

Geri bildirim

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 15

Sistemin dış çevresindeki faktörlere ne ad verilmektedir?

Sosyoteknik sistem

Parametre

Açık sistem

Dinamik denge

Değişken

Açıklama:

Sistemin iç çevresindeki faktörler değişken, sistemin dış çevresindeki faktörler parametre olarak adlandırılmaktadır.Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi durumsallık yaklaşımını klasik yönetim teorilerinden ayıran temel özelliklerden biri değildir?

Durumsallık yaklaşımına göre örgüt yapısı çeşitli içsel ve dışsal koşulların bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır.

Durumsallık yaklaşımı evrensel bir en iyi arayışı değil, koşullar bağlamındaki en iyinin arayışıdır.

Durumsallık yaklaşımı örgütü açık bir sistem olarak ele almaktadır.

Durumsallık yaklaşımının temel amacı evrensel ve gelecek odaklı çözümler üretmektir.

Durumsallık yaklaşımında örgüt yapısı bağımlı değişken olarak ele alınmaktadır.

Açıklama:

Durumsallık yaklaşımını klasik yönetim teorilerinden farklılaştıran temel noktalar şöyledir:
• Durumsallık yaklaşımının temel amacı evrensel ve gelecek odaklı çözümler üretmek değil, örgütün içinde bulunduğu koşullara ilişkin yapısal çözümler üretmektedir.
• Durumsallık yaklaşımına göre örgüt yapısı çeşitli içsel ve dışsal koşulların bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır.
• Durumsallık yaklaşımında örgüt yapısı bağımlı değişken olarak ele alınmaktadır.
• Durumsallık yaklaşımı evrensel bir en iyi arayışı değil, koşullar bağlamındaki en iyinin arayışıdır.
• Durumsallık yaklaşımı örgütü açık bir sistem olarak ele almaktadır. Bir başka deyişle, örgütsel sistemlere ilişkin bir önceki bölümde yapılan bütün açıklamalar, durumsallık yaklaşımında da geçerliliğini korumaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Daha çok değişimin hızlı ve çevresel belirsizliğin fazla olduğu çevrelerde faaliyet gösteren örgütler için hangi yapıda örgütler uygundur?

Organik örgüt yapıları

Dnetimli örgüt yapıları

Dinamik örgüt yapıları

Durağan örgüt yapıları

Hiyerarşik örgüt yapıları

Açıklama:

Organik örgüt yapıları daha çok değişimin hızlı ve çevresel belirsizliğin fazla olduğu çevrelerde faaliyet gösteren örgütler için uygundur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Mekanik örgüt yapısı ile dinamik örgüt yapısı arasındaki farklar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Mekanik örgütlerde biçiselleşme yüksek, organik örgütlerde düşüktür.

Mekanik örgütlerde iletişim ast-üst ilişkisi, organik örgütlerde yatay iletişim şeklindedir.

Mekanik örgütlerde hiyerarşik kademeler az, organik örgütlerde çoktur.

Mekanik örgütlerde yönetim alanı dar, organik örgütlerde geniştir.

Mekanik örgütlerdekarar verme yetkisi merkezileşmiş, organik örgütlerde merkezileşmemiştir.

Açıklama:

Mekanik örgütlerde hiyerarşik kademeler az, organik örgütlerde çoktur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi örgütsel sistemlerin temel özelliklerinden biri değildir?

Açık birer sistem olarak örgütler çevreden girdi olarak bilgi, enerji ve diğer kaynakları temin etmek zorundadırlar.

Örgütler çevreden aldıkları girdileri kendi bünyelerinde yaptıkları işle ilgili olarak bir dönüştürme sürecine tabi tutmaktadırlar.

Dönüştürme süreci sonunda ortaya çıkan çıktılar çevreye sunulmaktadır.

Örgütsel sistemler geri bildirimli olarak çalışmaktadırlar.

Sadece büyük örgütsel sistemlerde entropi eğilimi vardır.

Açıklama:

Büyüklüğü ne olursa olsun tüm örgütsel sistemlerde entropi eğilimi vardır.
Örgüt entropiye karşı negatif entropi geliştirerek varlığını sürdürmeye çalışmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Başarılı yönetici ile başarısız yöneticinin ayırt edilmesini sağlayan önemli bir sistem
özelliğine ne ad verilmektedir?

Eşsonuçluluk

Negatif Entropi

Geribildirim

Dinamik Denge

Sosyoteknik sistem

Açıklama:

Eşsonuçluluk, başarılı yönetici ile başarısız yöneticinin ayırt edilmesini sağlayan önemli bir sistem özelliğidir.Eşsonuçluluk yöneticilerin etkililiğinin belirlenmesinde önemli bir göstergedir. Birçok yöneticinin benzer kaynak yapısına sahip örgütlerde yürüttükleri faaliyetlerin başarı düzeyleri farklılık gösterebilmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Bir okulda yönetimin gerekli kaynakları sağlayamaması nedeniyle sınıflardaki eğitim ve öğretim süreci aksamaktadır. Bu durum sistemle ilgili aşağıda verilen özelliklerden hangisini öncelikle vurgulamaktadır?

Sistemi oluşturan parçaların aralarında sıkı bir ilişki vardır

Sistem belli parçalardan meydana gelmiş bir bütündür.

Sistem ve sistemi oluşturan parçalar çevreyle etkileşim halindedirler.

Sistem, diğer sistemlerden ayırdedilebilen örgütlenmiş bir bütündür.

Sistemlerin çalışma ve özellikleri itibariyle belirli sınırları vardır.

Açıklama:

Okuldaki yönetim alt sisteminde yaşanan sorunların üretim alt sistemi olarak anılabilecek eğitim-öğretim sürecinin aksamasına yol açması bu alt sistemlerin birbiriyle sıkı ilişkiler içinde olduğunu göstermektedir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

I. Klasik teori-insan
II. Davranışsal teori-yapı ve çevre
III. Sistem teorisi-birey, yapı ve teknoloji
IV. Klasik teori-yapı
V. Davranışsal teori-insan
Yukarıda klasik, davranışsal ve sistem teorileri ile bu teorilerin örgütsel analizde nelere odaklandığına ilişkin eşleştirmelere yer verilmiştir. Bu eşleştirmelerden hangileri doğrudur?

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

II, IV ve V

III, IV ve V

Açıklama:

Örgütsel bağlamda ele aldığımızda ise sistem yaklaşımı, araştırmacıların örgütleri, bünyelerinde yer alan etkileşimli bileşenler ve çevreleriyle birlikte araştırma konusu yapmalarını olanaklı kılmaktadır. Geçmişte, örgütü anlamaya dönük analizler sadece yapıya (klasik teori) veya sadece insana (davranışsal teori) yönelik olarak yürütülürken, sistem yaklaşımı ile örgütlerde bireyleri, yapıyı ve
teknolojiyi eş zamanlı olarak analiz etme imkânı doğmuştur. Buna göre I ve II numaralı eşleştirmeler yanlış diğerleri doğrudur. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Sürekli değişkenlik gösteren müşteri talepleri ile başa çıkabilmek ve sektördeki diğer firmalarla rekabet edebilmek için A firmasının ürün ve pazarlama alanında düzenli olarak yenilikler yapması gerekmektedir. Sistem yaklaşımı bu durumu aşağıda verilen örgütsel özelliklerden hangisi kullanarak açıklamaktadır?

Örgütler statik bir yapıdadır.

Örgüt yalnızca dış çevrenin etkisi altındadır.

Örgütler sürekli denge arayışı içindeki dinamik yapılardır.

Kültürel özellikler örgütsel yapıyı durağanlaştırır.

Örgütsel başarı mekanik bir yapı ile mümkündür.

Açıklama:

Sistem yaklaşımı örgütlere ilişkin çok boyutlu ve örgütlerin karmaşık yapısını normal karşılayan bir bakış açısı sunmaktadır. Klasik örgüt teorisyenleri örgütü durağan bir şekilde ele almaktadırlar. Sistem yaklaşımında ise örgüt devamlılık arz eden, birbiriyle ve çevreyle ilişkili süreçler bütünü olarak düşünülmektedir. Örgütler statik (durağan) değil, sürekli olarak denge arayışında olan yapılardır. Soru kökünde verilen durumda da A firması sektörde rekabet avantajı elde etmek için dinamik bir şekilde yenilikler yapmaktadır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Klasik teoride örgütlerin içyapılarının doğru bir şekilde düzenlenmesi ile istenen başarı düzeyine ulaşabileceğine ilişkin görüş hâkimdir. Buna göre klasik teori, örgütleri nasıl bir sistem olarak görmektedir?

Açık sistem

Kapalı sistem

Sosyal sistem

Biyolojik sistem

Kavramsal sistem

Açıklama:

Geleneksel yönetim teorileri örgütleri, göreceli olarak, kapalı birer sistem olarak ele almaktadır. Bu teoriler örgütün iç işleyişi ve özellikleri üzerinde durmakta ve analizlerini fiziksel bilimlerin modellerinden esinlenerek tasarlamaktadırlar. Klasik teoride örgütlerin içyapılarının doğru bir şekilde düzenlenmesi ile istenen başarı düzeyine ulaşabileceğine ilişkin görüş hakimdir. Bu görüş örgütün dış çevre etkileşimini göz ardı etmesi nedeniyle kapalı bir sistem olarak görmektedir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Sosyoteknik sistem görüşünün ortaya çıkmasını sağlayan ve Tavistock Grubu araştırmalarından elde edilen temel görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Gruplar arası rekabet performans üzerinde olumlu etkiler oluşturmaktadır.

Sosyal ilişkiler, çalışanların motivasyon düzeylerini yükseltmektedir.

Teknoloji ve sosyal yapı arasındaki karşılıklı bağımlılık bulunmaktadır.

Örgütlerin mekanik yapısının yumuşatılması dengenin bozulmasına yol açmaktadır.

Astlar ve üstler arasındaki informal iletişim başarıyı arttırmaktadır.

Açıklama:

Tavistock Grubu araştırmalarında elde edilen sonuçlara göre İş yapma şeklindeki köklü değişimin madencilerde olumsuz bir etki yarattığı açıktır. Trist ve Bamforth bu durumu teknoloji ve sosyal yapı arasındaki karşılıklı bağımlılık açısından değerlendirmiş ve herhangi bir iş ortamını sadece teknik sistem veya sosyal sistem olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna varmıştır. Onlara göre bu tür ortamlar “sosyoteknik” sistemlerdir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Durumsallık yaklaşımının gelişmesine katkı sağlayan çalışmalarda aşağıda verilen örgütsel bileşenlerden hangisi bağımlı değişken olarak ele alınmaktadır?

Örgüt yapısı

Birey

Sosyal gruplar

Çevre

Teknoloji

Açıklama:

Durumsallık yaklaşımının temel amacı evrensel ve gelecek odaklı çözümler üretmek değil, örgütün içinde bulunduğu koşullara ilişkin yapısal çözümler üretmektedir. Durumsallık yaklaşımına göre örgüt yapısı çeşitli içsel ve dışsal koşulların bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır. Durumsallık yaklaşımında örgüt yapısı bağımlı değişken olarak ele alınmaktadır. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

I. İşlerin oldukça detaylı bir şekilde daha alt düzeyde işlere bölünmesi
II. Denetim alanının dar olması
III. İletişimin daha çok yatay bir şekilde yürütülmesi
IV. Örgütün adem-i merkezi bir şekilde yapılandırılması
Burns ve Stalker'ın örgüt ve çevre arasındaki ilişkileri inceleyen araştırmalarından elde edilen sonuçlara göre belirsizlik ile sürekli değişim beklentisinin egemen olduğu bir çevrede faaliyet gösteren bir işletmenin yukarıda verilen yapısal özelliklerden sahip olması beklenir?

I ve II

I ve III

II ve III

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Burns ve Stalker'a göre çevresel koşullardaki değişimin hızlı olduğu durumlar için organik örgüt yapıları uygundur. Organik örgüt yapıları değişim hızının yüksek olduğu çevrelerde var olan esneklik kabiliyeti nedeniyle rekabet üstünlüğü sağlayabilmektedir. Bu tür yapılarda uzmanlaşma, proje ekipleri veya takım düzeyindedir. İletişim daha çok yatay bir şekilde yürütülmektedir. Yöneticinin denetim alanı geniştir. Bireylerin yetki ve sorumlulukları daha fazladır. Örgüt merkezîleşmemiş, bir başka ifadeyle âdemi merkezi bir şekilde yapılandırılmıştır. IIı ve IV numaralı özellikler organik örgütler için geçerliyken diğerleri değildir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Oligopol bir piyasada faaliyet gösteren iki deterjan firması hem birbiriyle yoğun bir rekabet içerisindedir hem de birbirlerinin attıkları adımlardan etkilenmekte ve bu adımlara yönelik tepkisel stratejiler geliştirmektedirler. Buna göre bu deterjan firmalarının faaliyet gösterdiği çevre aşağıdakilerden hangisidir?

Durgun ve dağınık çevre

Durgun ve yoğunlaşmış çevre

Dengesiz ve tepkisel çevre

Çalkantılı çevre

Belirsiz çevre

Açıklama:

Örgüt yapısı ve çevre etkileşimi bağlamında üzerinde durulması gereken bir başka araştırma Fred Emery ve Eric Trist’in örgütsel çevreyi dört farklı şekilde sınıflandırdıkları çalışmalarıdır. Bunlardan biri dengesiz ve tepkisel çevredir. Bu tür çevrelerde rekabet yoğun bir şekilde yaşanmaktadır. Örgütler hem rekabet ortamında birbirleriyle yarışmakta hem de birbirlerinin faaliyetlerine çeşitli tepkisel stratejilerle cevap vermektedirler. Soru kökündeki örnekte yer alan deterjan firmaları bu tür bir çevrede faaliyet göstermektedir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aynı tip üründen olabildiğince çok miktarda üretim yapan bir ayakkabı firmasında aşağıdaki yapısal özelliklerden hangisinin bulunması daha uygundur?

Düşük düzeyde standarfdizasyon

Yüksek düzeyde inisiyatif kullanımı

Geniş yönetim alanı

Merkezileşmiş karar verme

Yüksek düzeyde uzmanlaşma

Açıklama:

Woodward’ın araştırma sonuçları kitlesel üretim yapan işletmelerde mekanik örgüt yapısının, birim üretimi ve süreç üretimi yapan işletmelerde ise organik örgüt yapısının daha uygun olduğunu göstermiştir. Örgütsel süreçler sonunda yüksek performans elde etmek isteyen örgütlerin teknoloji ve örgüt yapısı arasındaki bu ilişkiye dikkat etmeleri oldukça önemlidir. Aldığı üründen olabildiğince çok miktarda üretim yapan bir ayakkabı firması kitlesel üretim yapmaktadır. Kitlesel üreitm yapan firmalar için de mekanik yapının daha uygun olduğu belirtilmektedir. A, B, C ve E seçeneklerinde verilen özellikler organik yapıya uygun D seçeneğinde verilen özellik mekanik yapının bir özelliğidir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

I. Uzmanlaşma
II. Standardizasyon
III. Biçimselleşme
IV. Merkezileşme
V. Kişisel etkileşimler
Aston Grubu çalışmalarına göre örgütsel büyüklük arttıkça yukarıda verilenlerden hangilerinde artış eğilimi olmaktadır?

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

II, IV ve V

III, IV ve V

Açıklama:

Teknoloji ve çevre gibi örgüt yapısını belirlediği düşünülen koşullardan biri de örgütün büyüklüğüdür. Aston Grubu olarak bilinen ve başlarını Derek S. Pugh ve David J. Hickson’ın çektiği bir grup akademisyen tarafından yürütülen çalışmalarda örgütsel büyüklük ile örgüt yapısı arasındaki ilişki araştırma konusu yapılmıştır.Aston Grubu’na göre belli bir seviyenin üzerinde büyüklüğe erişen örgütlerde işler kişisel etkileşimler aracılığıyla yürütülemez. Bu durumda etkili bir örgüt yapısının tasarlanması kaçınılmaz olmaktadır. Örgütsel büyüklük arttıkça örgütte uzmanlaşma, standardizasyon ve biçimselleşme eğilimi artış gösterecektir. Ayrıca büyüyen örgütlerde merkezileşme eğiliminin düşeceği belirtilmektedir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Birbirleriyle ve çevreyle ilişkili çeşitli bileşenlerden meydana gelmiş bir bütün olarak tanımladığımız kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Alt sistem

Örgütsel analiz

Sistem

Klasik teori

Davranışsal teori

Açıklama:

Sistem birbiriyle ilişkili belirli parçalardan (alt sistemlerden) oluşmuş, dış çevresiyle ilişki hâlinde olan bir bütündür. Sistem birbirine bağımlı olan iki veya daha fazla parça veya alt sistemlerden oluşan, çalışma ve özellikleri itibariyle belirli sınırları olan ve diğer sistemlerden ayırd edilebilen örgütlenmiş bir bütün olarak tanımlanmaktadır

Doğru Cevap: C

Soru 32

"Klasik örgüt teorisyenleri örgütü ........ bir şekilde ele almaktadırlar. Sistem yaklaşımında ise örgüt devamlılık arz eden, birbiriyle ve çevreyle ilişkili süreçler bütünü olarak düşünülmektedir." Cümlesindeki boşluk aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanmalıdır?

durağan

aktif

sıradan

yaygın

detaylı

Açıklama:

Klasik örgüt teorisyenleri örgütü durağan bir şekilde ele almaktadırlar. Sistem yaklaşımında ise örgüt devamlılık arz eden, birbiriyle ve çevreyle ilişkili süreçler bütünü olarak düşünülmektedir. Örgütler statik (durağan) değil, sürekli olarak denge arayışında olan yapılardır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Tüm amaçlarını karşılamak için kendi kendilerine yetebilen sistemlere ne ad verilir?

Küçük sistem

Açık sistem

Örgütsel sistem

Kapalı sistem

Yaşamsal sistem

Açıklama:

Sistemler açık veya kapalı olabilir. Kapalı sistemler tüm amaçlarını karşılamak için kendi kendilerine yetebilen sistemlerdir. Bu tür sistemler çevreleriyle etkileşim hâlinde değillerdir. Böyle bir sisteme verilebilecek en yakın örnek, bir astronotun yaşam destek ünitesidir. Açık sistemler ise çevreleriyle etkileşim hâlindedirler.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Temel iki işlevi sistemin ihtiyaç duyduğu girdileri sağlamak ve sistemin çıktılarını sistemden uzaklaştırmak olan alt sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Destek alt sistem

Teknik alt sistem

Uyumlayıcı alt sistem

Yönetsel alt sistem

Üretim alt sistem

Açıklama:

Destek Alt Sistem: Bu sistemin iki temel işlevi vardır; sistemin ihtiyaç duyduğu girdileri sağlamak ve sistemin çıktılarını (ürün, hizmet vb.) sistemden uzaklaştırmak. Bu tür sistemler örgüt ve çevresi arasındaki ilişkilerin yürütülmesinden de sorumludurlar. Bu sistem bünyesinde yürütülen tüm faaliyetlerin esas amacı üretim alt sistemine destek olmaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Sistemlerin çeşitli olumsuzluklar sebebiyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmasına ne ad verilir?

Geribildirim

Negatif entropi

Dinamik denge

Ekofinalite

Entropi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 36

Durumsallık yaklaşımı ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Durumsallık yaklaşımının temel amacı evrensel ve gelecek odaklı çözümler üretmektir.

Durumsallık yaklaşımı örgütü açık bir sistem olarak ele almaktadır.

Durumsallık yaklaşımında örgüt yapısı bağımlı değişken olarak ele alınmaktadır.

Durumsallık yaklaşımına göre örgüt yapısı çeşitli içsel ve dışsal koşulların bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır.

Durumsallık yaklaşımı evrensel bir en iyi arayışı değil, koşullar bağlamındaki en iyinin arayışıdır.

Açıklama:

Durumsallık yaklaşımını klasik yönetim teorilerinden farklılaştıran temel noktalar şunlardır;

Durumsallık yaklaşımının temel amacı evrensel ve gelecek odaklı çözümler üretmek değil, örgütün içinde bulunduğu koşullara ilişkin yapısal çözümler üretmektedir.
Durumsallık yaklaşımına göre örgüt yapısı çeşitli içsel ve dışsal koşulların bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır.
Durumsallık yaklaşımında örgüt yapısı bağımlı değişken olarak ele alınmaktadır.
Durumsallık yaklaşımı evrensel bir en iyi arayışı değil, koşullar bağlamındaki en iyinin arayışıdır.
Durumsallık yaklaşımı örgütü açık bir sistem olarak ele almaktadır. Bir başka deyişle, örgütsel sistemlere ilişkin bir önceki bölümde yapılan bütün açıklamalar, durumsallık yaklaşımında da geçerliliğini korumaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Durumsallık yaklaşımına göre örgütün faaliyet gösterdiği çevrenin özellikleri aşağıdakilerden hangisinin üzerinde belirleyici bir etkiye sahiptir?

Örgütün faaliyetleri

Çevrenin berlisizliği

Çevrenin seçimleri

Örgütün yapısı

Çevre ilişkisi

Açıklama:

Durumsallık yaklaşımı, örgütü açık sistem olarak kabul etmekte ve çevresel koşulların örgüt yapısı üzerindeki etkilerini araştırma konusu yapmaktadır. Durumsallık yaklaşımına göre örgütün faaliyet gösterdiği çevrenin özellikleri örgütün yapısı üzerinde belirleyici bir etkiye sahiptir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Çevresel etkenlerin bir araya gelerek örgütsel faaliyetler üzerinde bir baskı unsuru yaratabildiği, değişim hızı oldukça düşük olan çevre aşağıdakilerden hangisidir?

Durgun ve dağınık çevre

Durgun ve yoğunlaşmış çevre

Çalkantılı çevre

Dengesiz ve tepkisel çevre

Organik çevre

Açıklama:

Durgun ve Yoğunlaşmış Çevre: Bu çevrede de değişim hızı oldukça düşüktür. Fakat bazı çevresel etkenler bir araya gelerek örgütsel faaliyetler üzerinde bir baskı unsuru yaratabilirler. Örneğin tüm gazete dağıtımcılarının tek bir çatı altında toplanması gazete üreten bazı işletmelerin faaliyetleri üzerinde bir baskı unsuru olarak kullanılabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

"Woodward teknik karmaşıklığı üretim sürecinin ........ oranı şeklinde tanımlamıştır." Cümlesindeki boşluk aşağıdakilerden hangisi ile tamamlanmalıdır?

Ürün çeşidi

Pazar payı

Makineleşme

İstihdam

Kalifiye eleman

Açıklama:

Woodward teknik karmaşıklığı üretim sürecinin makineleşme oranı şeklinde tanımlamış ve teknik karmaşıklık bağlamında üç farklı üretim tipinin olacağını ileri sürmüştür. Bunlar; birim üretim, kitle üretimi ve süreç üretimidir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Stratejinin örgüt yapısını belirlediği fikri aşağıdakilerden hangisi tarafından ortaya atılmıştır?

James D. Thompson

Charles Perrow

David J. Hickson

Derek S. Pugh

Alfred D. Chandler

Açıklama:

Örgüt yapısı üzerinde belirleyici bir etkisi olduğu öne sürülen bir başka konu stratejidir. Stratejinin örgüt yapısını belirlediği fikri ilk olarak ABD’li örgüt tarihçisi Alfred D. Chandler tarafından ortaya atılmıştır. Chandler’a göre strateji yapıyı belirlemektedir. Chandler bu düşüncesini 1962’de yayınlanan Strategy and Structure: Chapter in the History of the Industrial Enterprise isimli eserinde yer alan dört farklı durum çalışmasına ilişkin bulgulara dayandırmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Teknoloji
Örgüt yapısı
İnsanlar
Çevre

Yukarıdakilerden hangileri sistem yaklaşımını örgütlere uyarlayanların örgüte ilişkin değerlendirdikleri temel bileşenler arasında sayılabilir?

I-III

II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 42

Büyüklüğü ne olursa olsun tüm örgütsel sistemlerde entropi eğilimi vardır. Örgüt entropiye karşı negatif entropi geliştirerek varlığını sürdürmeye çalışmaktadır.
Örgütler dış çevrede meydana gelen değişimlere karşı kendi bünyelerinde çeşitli değişimler yaratarak tepki göstermekte ve bu şekilde sürekli olarak dengeli bir konumda olmaya çaba göstermektedirler.
Dönüştürme süreci sonunda ortaya çıkan çıktılar çevreye sunulmaktadır. Bu çıktılar üretim süreci sonunda oraya çıkan bir ürün olabileceği gibi, bir kamu hizmeti de olabilir.
Açık birer sistem olarak örgütler çevreden girdi olarak bilgi, enerji ve diğer
kaynakları temin etmek zorundadırlar.

Yukarıdakilerden hangileri örgütsel sistemleri temel özellikleri arasında sayılabilir?

I-III

II-IV

III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Önceki kısımlarda sözü edilen kavramsal açıklamalar değerlendirildiğinde, örgütsel
sistemlerin sahip olduğu temel özellikleri şu şekilde sıralayabiliriz:
• Açık birer sistem olarak örgütler çevreden girdi olarak bilgi, enerji ve diğer
kaynakları temin etmek zorundadırlar.
• Örgütler çevreden aldıkları girdileri kendi bünyelerinde yaptıkları işle ilgili
olarak bir dönüştürme sürecine tabi tutmaktadırlar.
• Dönüştürme süreci sonunda ortaya çıkan çıktılar çevreye sunulmaktadır.
Bu çıktılar üretim süreci sonunda oraya çıkan bir ürün olabileceği gibi, bir
kamu hizmeti de olabilir.
• Örgütsel sistemler geri bildirimli olarak çalışmaktadırlar. Geri bildirim, örgütler
için oldukça önemli bir denetim mekanizmasıdır.
• Örgütler dış çevrede meydana gelen değişimlere karşı kendi bünyelerinde
çeşitli değişimler yaratarak tepki göstermekte ve bu şekilde sürekli olarak
dengeli bir konumda olmaya çaba göstermektedirler.
• Büyüklüğü ne olursa olsun tüm örgütsel sistemlerde entropi eğilimi vardır.
Örgüt entropiye karşı negatif entropi geliştirerek varlığını sürdürmeye çalışmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi örgütsel sistemlerin temel özelliklerinden biri değildir?

Örgütler dış çevrede meydana gelen değişimlere karşı kendi bünyelerinde çeşitli değişimler yaratarak tepki göstermekte ve bu şekilde sürekli olarak dengeli bir konumda olmaya çaba göstermektedirler.

Açık birer sistem olarak örgütler çevreden girdi olarak bilgi, enerji ve diğer kaynakları temin etmek zorundadırlar.

Örgütsel sistemler geri bildirimli olarak çalışmaktadırlar. Geri bildirim, örgütler için oldukça önemli bir denetim mekanizmasıdır.

Dönüştürme süreci sonunda ortaya çıkan çıktılar çevreye sunulmaktadır. Bu çıktılar üretim süreci sonunda oraya çıkan bir ürün olabileceği gibi, bir kamu hizmeti de olabilir.

Örgütler çevreden aldıkları girdileri kendi bünyelerinde yaptıkları işle ilgili olarak bir dönüştürme sürecine tabi tutmazlar.

Açıklama:

Örgütler çevreden aldıkları girdileri kendi bünyelerinde yaptıkları işle ilgili olarak bir dönüştürme sürecine tabi tutmaktadırlar. Dolayısıyla doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Durumsallık yaklaşımı örgütü açık bir sistem olarak ele almaktadır. Bir başka deyişle, örgütsel sistemlere ilişkin bir önceki bölümde yapılan bütün açıklamalar, durumsallık yaklaşımında da geçerliliğini korumaktadır.
Durumsallık yaklaşımının temel amacı evrensel ve gelecek odaklı çözümler üretmek değil, örgütün içinde bulunduğu koşullara ilişkin yapısal çözümler üretmektedir.
Durumsallık yaklaşımı evrensel bir en iyi arayışı değil, koşullar bağlamındaki en iyinin arayışıdır.
Durumsallık yaklaşımına göre örgüt yapısı çeşitli içsel ve dışsal koşulların bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır.

Yukarıdakilerden hangileri durumsallık yaklaşımını klasik yönetim teorilerinden farklılaştıran temel noktalar arasında sayılabilir?

I-III

I-IV

III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Durumsallık yaklaşımını klasik yönetim teorilerinden farklılaştıran temel noktalar şöyledir:
• Durumsallık yaklaşımının temel amacı evrensel ve gelecek odaklı çözümler
üretmek değil, örgütün içinde bulunduğu koşullara ilişkin yapısal çözümler
üretmektedir.
• Durumsallık yaklaşımına göre örgüt yapısı çeşitli içsel ve dışsal koşulların
bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır.
• Durumsallık yaklaşımında örgüt yapısı bağımlı değişken olarak ele alınmaktadır.
• Durumsallık yaklaşımı evrensel bir en iyi arayışı değil, koşullar bağlamındaki
en iyinin arayışıdır.
• Durumsallık yaklaşımı örgütü açık bir sistem olarak ele almaktadır. Bir
başka deyişle, örgütsel sistemlere ilişkin bir önceki bölümde yapılan bütün
açıklamalar, durumsallık yaklaşımında da geçerliliğini korumaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Varlığı Koruma Sistemi
Yönetsel Sistem
Destek Sistemi
Uyumlayıcı Sistem
Teknik Sistem

Yukarıdakilerden hangileri Katz ve Kahn’a göre örgütlerin alt sistemleri arasında sayılabilir?

I-II-IV

I-III-V

II-IV-V

I-III-IV

I-II-III-IV-V

Açıklama:

Katz ve Kahn’a göre örgütler, beş farklı alt sistemden meydana gelen bir bütündür. Bu alt sistemler;

Varlığı Koruma Alt Sistemi
Yönetsel Alt Sistem
Destek Alt Sistem
Uyumlayıcı Alt Sistem
Üretim veya Teknik Alt Sistem

Doğru Cevap: E

Soru 46

Örgütleri çevreleriyle ilişkili birer alt sistem olarak değerlendirmesi
Klasik ve neoklasik yönetim teorilerini daha eleştirel bir gözle değerlendirme
Tüm analizin bütüncül bir bakış açısıyla yürütülmesi
Sistem ve alt sistemler arasındaki ilişkilerin de örgütsel analize konu edilmesi

Yukarıdakilerden hangileri sistem yaklaşımının getirdiği yenilikler arasında sayılabilir?

I-III

I-IV

III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Sistem yaklaşımı öncelikle örgütleri çevreleriyle ilişkili birer alt sistem olarak değerlendirmesiyle farklılaşmaktadır. Daha önceki dönemlerde bilindiği gibi örgütsel konular çevresel etkilerden izole edilerek araştırma konusu yapılmıştır. Sistem yaklaşımının getirdiği ikinci yenilik ise sistem ve alt sistemler arasındaki ilişkilerin de örgütsel analize konu edilmesidir. Bilindiği gibi bir gemi filosunun hızını, o filoda yer alan en yavaş gemi belirlemektedir. Yöneticiler sistem ile alt sistemler arasındaki karşılıklı ilişkileri etkili bir şekilde yöneterek örgütün performans düzeyini yukarı çekebilirler. Sistem yaklaşımıyla örgütsel analiz bağlamında yaşanan bir diğer yenilik de tüm analizin bütüncül bir bakış açısıyla yürütülmesidir. Bu bütüncül bakış açısı hem sistemin içindeki faktörleri (değişkenleri) hem de sistemin çevresinde yer alan faktörleri (parametreleri) analize konu etmekte ve karar süreçlerinde önemle üzerlerinde durulmasını sağlamaktadır. Ayrıca sistem yaklaşımı sayesinde klasik ve neo klasik yönetim teorilerini daha eleştirel bir gözle değerlendirme fırsatı doğmuş ve bu gelişmeler bir sonraki ana başlıkta değineceğimiz durumsallık yaklaşımına olan ilginin artmasını sağlamıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi örgüt yapısına ilişkin değişkenler arasında sayılamaz?

Denetim alanı

Biçimselleşme

İş tasarımı

Kaynak bağımlılığı

Ödül ve ceza sistemleri

Açıklama:

Kaynak bağımlılığı, yapısal değişkenlerin koşulları arasında sayılabilir fakat örgüt yapısına ilişkin değişkenler arasında sayılamaz.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi yapısal değişkenlerin koşulları arasında sayılabilir?

Hiyerarşik seviyeler

Strateji

Uzmanlaşma

Sorun çözme yaklaşımları

Bilgi işleme süreci

Açıklama:

Strateji, yapısal değişkenlerin koşulları arasında sayılabilirken diğer şıklar örgüt yapısına ilişkin değişkenler arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Mekanik ve organik örgüt yapısına dair aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Mekanik örgüt yapısında standardizasyon düşüktür.

Organik örgüt yapısında biçimselleşme yüksektir.

İnisiyatif kullanımı mekanik örgüt yapısında yüksek; organik örgüt yapısında düşüktür.

Organik örgüt yapısında hiyerarşik kademeler çoktur.

Mekanik örgüt yapısında karar verme yetkisi merkezileşmiştir.

Açıklama:

İlgili ünite Tablo 8.1.Mekanik ve Organik Örgüt Yapıları'ndan detaylı bilgi edinilebilir.
Mekanik örgüt yapısında standardizasyon yüksektir.
Organik örgüt yapısında biçimselleşme düşüktür.
İnisiyatif kullanımı mekanik örgüt yapısında düşük; organik örgüt yapısında yüksektir.
Organik örgüt yapısında hiyerarşik kademeler azdır.
Mekanik örgüt yapısında karar verme yetkisi merkezileşmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Durgun ve Yoğunlaşmış Çevre
Dengesiz ve Tepkisel Çevre
Durgun ve Dağınık Çevre
Çalkantılı Çevre

Yukarıdakilerden hangileri Fred Emery ve Eric Trist'e göre örgütlerin faaliyet gösterdikleri çevreler arasında sayılabilir?

I-III

II-IV

III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Emery ve Trist - Çevrenin Sınıflandırılması

Durgun ve Yoğunlaşmış Çevre
Dengesiz ve Tepkisel Çevre
Durgun ve Dağınık Çevre
Çalkantılı Çevre

Doğru Cevap: E

Soru 51

Yönetim teorilerinde Davranışsal Yaklaşım örgüt içindeki ------- unsuruna odaklanmış fakat örgütsel yapıyı göz ardı etmiştir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

İnsan

Hammadde

Sermaye

Kâr

Örgüt Yapısı

Açıklama:

1900-1930’lu yıllar arasında klasik yönetim teorisi yönetim düşüncesini öne çıkarmıştır. 1930-1960’lı yıllarda ise yönetim düşüncesi davranışsal yaklaşımın temel varsayımlarından hareketle kurgulanmıştır.
Davranışsal yaklaşım örgüt içindeki insan unsuruna odaklanmış fakat örgütsel yapıyı göz ardı etmiştir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

I. Sistem birbirleriyle ve çevreyle ilişkili çeşitli bileşenlerden (alt sistemlerden) meydana gelmiş bir bütündür.
II. Sistemi oluşturan parçaların aralarında sıkı bir ilişki vardır.
III. Sistem ve sistemi oluşturan parçalar çevreyle etkileşime kapalıdır.
Sistem ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

III ve IV

I, II ve III

Açıklama:

Sistem birbirleriyle ve çevreyle ilişkili çeşitli bileşenlerden (alt sistemlerden) meydana gelmiş bir bütündür. Sistemi oluşturan parçaların aralarında sıkı bir ilişki vardır. Ancak, sistem ve sistemi oluşturan parçalar çevreyle etkileşim halindedir. Çevreden bağımsız bir sistem düşünülemez. Doğru Yanıt c'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Sistem analizinin örgütleri anlama konusunda kullanımı 1950’lerde Açık Sistem Teorisi’nin gelişimi ve yaygınlaşması ile paralel bir seyir izlemektedir.
Buna göre, sistem teorisinin başlangıcı olarak kabul edilen Açık Sistem Teorisi hangi bilim temele alınarak oluşturulmuştur?

Kimya

Biyoloji

Matematik

Coğrafya

Astronomi

Açıklama:

Açık sistem görüşüne ilişkin gelişmelerin temelinde ise Avusturya asıllı ünlü biyolog Ludvig von Bertalanffy (1901-1972)’nin ortaya attığı Genel Sistem Teorisi yatmaktadır. Von Bertalanffy 1920’lerde; yaşayan canlıların veya organizmaların işleyişlerini anlamaya çalışmıştır. 1940’larda ise organizmaların açık sistem olarak ele alınması gerektiğini belirtmiş ve 1945’te ünlü Genel Sistem Teorisi’ni geliştirmiştir. Buna göre, açık sistem teorisi ilk olarak Biyoloji bilimi temeline dayanmaktadır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi sistem yaklaşımını örgütlere uyarlayanların örgüte ilişkin değerlendirdikleri temel bileşenlerden biri değildir?

İnsanlar

Teknoloji

Örgüt yapısı

Sermaye

Çevre

Açıklama:

Sistem yaklaşımını örgütlere uyarlayanların örgüte ilişkin değerlendirdikleri temel bileşenler şöyledir:
• İnsanlar (Grup veya birey olarak),
• Teknoloji (İş yapma biçimi),
• Örgüt yapısı ve
• Çevre (Örgütün dışındaki her şey).
Geçmiş dönemlerde tüm bu değişkenler tek tek ve birbirlerinden ayrı bir şekilde ele alınırken sistem yaklaşımı bu değişkenlere bütüncül bir bakış getirmiş ve bu değişkenlerin aralarındaki ilişkilere yoğunlaşmıştır.
Ancak sermaye bunlardan biri değildir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi kapalı sisemlere bir örnektir?

Eğitim Kurumları

Bir astronotun yaşam destek ünitesi

Bir mahalle bakkaliyesi

Bir üniversitenin yemekhanesi

Aileler

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 56

Aşağıdaki ifadelerden hangisi sistem yaklaşımına ilişki yanlıştır?

Sistem belli parçalardan (bileşenler, alt sistemler) meydana gelmiş bir bütündür.

Sistemi oluşturan parçaların aralarında sıkı bir ilişki vardır.

Sistem ve sistemi oluşturan parçalar çevreyle etkileşim hâlindedirler.

Sistem yaklaşımı, bütünü kendisini oluşturan parçalardan daha farklı bir şey olarak değerlendirmektedir.

Sistemi oluşturan parçalar birbirinden etkilenmez.

Açıklama:

Sıralanan tanımlar incelendiğinde sisteme ilişkin üç temel noktaya vurgu yaptıkları görülmektedir:

Sistem belli parçalardan (bileşenler, alt sistemler) meydana gelmiş bir bütündür.
Sistem birbirleriyle ve çevreyle ilişkili çeşitli bileşenlerden (alt sistemlerden) meydana gelmiş bir bütündür.
Sistemi oluşturan parçaların aralarında sıkı bir ilişki vardır.
Sistem ve sistemi oluşturan parçalar çevreyle etkileşim hâlindedirler.

Sistem yaklaşımı, bütünü kendisini oluşturan parçalardan daha farklı bir şey olarak değerlendirmektedir. Araştırmacılar sistem analizini hücrelerin, canlı organizmaların, kendi kendine yeten makinelerin, insan topluluklarının, galaksilerin ve örgütlerin anlaşılmasında kullanmışlardır. Sistem yaklaşımının bu denli yaygın bir uygulama sahası bulmasının altında yatan nedenin ise diğer yaklaşımlara göre daha güçlü ve kapsamlı bir açıklama yeteneğine sahip olmasından kaynaklandığı belirtilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Öncelikle açık sistemler çevrelerinden girdi veya enerji almaktadırlar.
Aldıkları girdileri veya enerjiyi kendi bünyelerinde belli bir dönüşüm sürecinden geçirmektedirler.
Bu dönüşüm süreci sonunda meydana gelen çıktıları tekrar çevreye sunmaktadırlar.

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri açık sistemlere ilişkin doğru bir ifadedir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Açık sistemlere ilişkin üç temel özelliğin varlığından söz edilmektedir:

Öncelikle açık sistemler çevrelerinden girdi veya enerji almaktadırlar.
Aldıkları girdileri veya enerjiyi kendi bünyelerinde belli bir dönüşüm sürecinden geçirmektedirler.
Bu dönüşüm süreci sonunda meydana gelen çıktıları tekrar çevreye sunmaktadırlar.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Katz ve Kahn’a göre ana işlevi, girdileri belli bir teknolojiyi kullanarak çıktılara dönüştürmek olan sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Destek Alt Sistem

Uyumlayıcı Alt Sistem

Varlığı Koruma Alt Sistemi

Üretim / Teknik Alt Sistem

Yönetsel Alt Sistem

Açıklama:

Üretim veya Teknik Alt Sistem: Bu sistemin ana işlevi, girdileri belli bir teknolojiyi kullanarak çıktılara dönüştürmektir. Bu sistem örgütün yapması gereken temel işi yerine getiren sistemdir. Üretim yapılması veya hizmet sağlanması gibi temel işler bu sistem bünyesinde yürütülmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Açık sistemleri kapalı sistemlerden ayıran en önemli özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Çevreden girdi almaları

Alt sistemlere sahip olabilmeleri

Üst sistemlere sahip olabilmeleri

Kendi kendilerine yetebilmeleri

Belli parçalardan meydana gelmiş bir bütün olmaları

Açıklama:

Açık sistemleri kapalı sistemlerden ayıran en önemli özellik, açık sistemlerin çevreden girdi almak durumunda olmalarıdır. Bu girdiler mevzuat, finansal kaynaklar veya bilgi olabilir. Çevreden alınan kaynakların yapılan işin niteliğine göre farklılık göstereceği unutulmamalıdır

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi sistemlerin enerjinin tükenmesi, faaliyetlerin bozulması, dengenin kaybolması şeklinde gelişebilen çeşitli olumsuzluklar nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmasını ifade etmektedir?

Entropi

Açık sistem

Dinamik denge

Eşsonuçluluk

Negatif entropi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi girdilerle çıktılar arasında sağlanan dengeyi ifade etmektedir?

Entropi

Açık sistem

Dinamik denge

Eşsonuçluluk

Negatif entropi

Açıklama:

Dinamik denge, girdilerle çıktılar arasında sağlanan denge durumudur. Örgütler durağan değil, dinamik denge arayışında olan birimlerdir. Bu dengenin sağlanması örgütün entropiye karşı ortaya koyduğu negatif entropiyle yakından ilgilidir. Dinamik dengenin sağlanması konusunda gerekli önlemlerin alınmasının ve ilgili süreçlerin yönetiminin yöneticinin en önemli işlevi olduğu düşünülmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Eşsonuçluluk’a ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Açık sistemler amaçlarına sadece belli yolları izleyerek ulaşmak durumunda değillerdir.

Benzer sonuçlar, başka yollardan ve çeşitli başlangıç noktaları kullanılarak elde edilebilir.

Fiziksel sistemlerde başlangıç koşulları ile gelinen nokta arasında doğrusal bir sebep sonuç ilişkisi kurulabilmektedir.

Eşsonuçluluk yöneticilerin etkililiğinin belirlenmesinde önemli bir göstergedir.

Sosyal sistemlerde başlangıç koşulları ile gelinen nokta arasında doğrusal katı bir sebep sonuç ilişkisi kurulabilmektedir.

Açıklama:

Açık sistemler amaçlarına sadece belli yolları izleyerek ulaşmak durumunda değillerdir. Benzer sonuçlar, başka yollardan ve çeşitli başlangıç noktaları kullanılarak elde edilebilir. Fiziksel sistemlerde başlangıç koşulları ile gelinen nokta arasında doğrusal bir sebep sonuç ilişkisi kurulabilmektedir. Fakat sosyal sistemler olan örgütlerde bu tür bir katı doğrusal ilişkinin varlığından söz edilemez. Bu durum, örgütler için yöneticilerin önemini bir kez daha ortaya koymaktadır. Eşsonuçluluk yöneticilerin etkililiğinin belirlenmesinde önemli bir göstergedir. Birçok yöneticinin benzer kaynak yapısına sahip örgütlerde yürüttükleri faaliyetlerin başarı düzeyleri farklılık gösterebilmektedir. Bu duruma yol açan en temel etkenin yöneticinin kabiliyetleri, bilgi birikimi ve deneyimi olduğu unutulmamalıdır

Doğru Cevap: E

Soru 63

Katz ve Kahn’nın Alt Sistem Tipolojisi'ne göre aşağıdakilerden hangisi bir örgütün alt sistemi değildir?

Üretim veya Teknik Alt Sistem

Destek Alt Sistem

Uyumlayıcı Alt Sistem

Varlığı Koruma Alt Sistem

Dönüşümsel Alt Sistem

Açıklama:

Katz ve Kahn’nın Alt Sistem Tipolojisi'ne göre örgütlerin alt sistemleri: Üretim veya Teknik Alt Sistem, Destek Alt Sistem, Uyumlayıcı Alt Sistem, Varlığı Koruma Alt Sistemi ve Yönetsel Alt Sistem'den oluşmaktadır. Her örgüt değişim ve dönüşüme maruz kalsa da bu bir alt sistem olarak değerlendirilmemektedir. Doğru Yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi Durumsallık yaklaşımını klasik yönetim teorilerinden farklılaştıran noktalardan biri değildir?

Durumsallık yaklaşımının temel amacı evrensel ve gelecek odaklı çözümler üretmek değil, örgütün içinde bulunduğu koşullara ilişkin yapısal çözümler üretmektedir.

Durumsallık yaklaşımı örgütü kapalı bir sistem olarak ele almaktadır.

Durumsallık yaklaşımına göre örgüt yapısı çeşitli içsel ve dışsal koşulların bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır.

Durumsallık yaklaşımında örgüt yapısı bağımlı değişken olarak ele alınmaktadır.

Durumsallık yaklaşımı evrensel bir en iyi arayışı değil, koşullar bağlamındaki en iyinin arayışıdır.

Açıklama:

Durumsallık yaklaşımını klasik yönetim teorilerinden farklılaştıran temel noktalar şöyledir:

Durumsallık yaklaşımının temel amacı evrensel ve gelecek odaklı çözümler üretmek değil, örgütün içinde bulunduğu koşullara ilişkin yapısal çözümler üretmektedir.
Durumsallık yaklaşımına göre örgüt yapısı çeşitli içsel ve dışsal koşulların bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır.
Durumsallık yaklaşımında örgüt yapısı bağımlı değişken olarak ele alınmaktadır.
Durumsallık yaklaşımı evrensel bir en iyi arayışı değil, koşullar bağlamındaki en iyinin arayışıdır.
Durumsallık yaklaşımı örgütü açık bir sistem olarak ele almaktadır. Bir başka deyişle, örgütsel sistemlere ilişkin bir önceki bölümde yapılan bütün açıklamalar, durumsallık yaklaşımında da geçerliliğini korumaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi göreceli olarak değişim hızı düşük, yapısal olarak homojen ve örgütü etkileme derecesi oldukça düşük olan çevreyi ifade etmektedir?

Durgun ve Yoğunlaşmış Çevre

Durgun ve Dağınık Çevre

Dengesiz ve Tepkisel Çevre

Çalkantılı Çevre

Dinamik Çevre

Açıklama:

Durgun ve Dağınık Çevre: Bu çevre göreceli olarak değişim hızı düşük, yapısal olarak homojen bir çevredir. Bu çevrenin örgütü etkileme derecesi oldukça düşüktür. Yöneticiler belirlilik ortamında kısa vadeli ve tek taraflı taktiksel kararlar verme eğilimdedirler.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi değişim hızının oldukça yüksek ve çevresel belirsizliklerin oldukça fazla olduğu bir çevreyi ifade etmektedir?

Durgun ve Yoğunlaşmış Çevre

Durgun ve Dağınık Çevre

Dengesiz ve Tepkisel Çevre

Çalkantılı Çevre

Dinamik Çevre

Açıklama:

Çalkantılı Çevre: Değişim hızının oldukça yüksek ve çevresel belirsizliklerin oldukça fazla olduğu bir çevredir. Bu tür bir çevrede faaliyetlerini sürdürmek isteyen örgütler çevresel değişim hızına ayak uydurmak durumundadırlar.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Sistemlerin; enerjinin tükenmesi, faaliyetlerin bozulması, dengenin kaybolması şeklinde gelişebilen çeşitli olumsuzluklar nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olmasına ne ad verilir?

Entropi

Dinamik Denge

Eşsonuçluluk

Sibernetik

Geribildirim

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi örgütsel sistemlerin özelliklerinden biri değildir?

Açık birer sistem olarak örgütlerin çevreden girdi olarak bilgi, enerji ve diğer kaynakları temin etmek zorunda olması

Örgütlerin çevreden aldıkları girdileri kendi bünyelerinde yaptıkları işle ilgili olarak bir dönüştürme sürecine tabi tutması

Örgütsel sistemlerin geri bildirime kapalı olması

Örgütlerin dış çevrede meydana gelen değişimlere karşı kendi bünyelerinde çeşitli değişimler yaratarak tepki göstermesi

Büyüklüğü ne olursa olsun tüm örgütsel sistemlerde entropi eğilimi olması

Açıklama:

Önceki kısımlarda sözü edilen kavramsal açıklamalar değerlendirildiğinde, örgütsel sistemlerin sahip olduğu temel özellikleri şu şekilde sıralayabiliriz:
• Açık birer sistem olarak örgütler çevreden girdi olarak bilgi, enerji ve diğer kaynakları temin etmek zorundadırlar.
• Örgütler çevreden aldıkları girdileri kendi bünyelerinde yaptıkları işle ilgili olarak bir dönüştürme sürecine tabi tutmaktadırlar.
• Dönüştürme süreci sonunda ortaya çıkan çıktılar çevreye sunulmaktadır. Bu çıktılar üretim süreci sonunda oraya çıkan bir ürün olabileceği gibi, bir kamu hizmeti de olabilir.
• Örgütsel sistemler geri bildirimli olarak çalışmaktadırlar. Geri bildirim, örgütler için oldukça önemli bir denetim mekanizmasıdır.
• Örgütler dış çevrede meydana gelen değişimlere karşı kendi bünyelerinde çeşitli değişimler yaratarak tepki göstermekte ve bu şekilde sürekli olarak dengeli bir konumda olmaya çaba göstermektedirler.
• Büyüklüğü ne olursa olsun tüm örgütsel sistemlerde entropi eğilimi vardır. Örgüt entropiye karşı negatif entropi geliştirerek varlığını sürdürmeye çalışmaktadır.
Örgütler için geri bildirim önemli bir husus olduğundan Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi Durumsallık Yaklaşımı'nı Klasik Yönetim Teorilerinden farklılaştıran temel noktalardan biri değildir?

Durumsallık yaklaşımının temel amacı örgütün içinde bulunduğu koşullara ilişkin yapısal çözümler üretmek değil, evrensel ve gelecek odaklı çözümler üretmektir.

Durumsallık yaklaşımına göre örgüt yapısı çeşitli içsel ve dışsal koşulların bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır.

Durumsallık yaklaşımında örgüt yapısı bağımlı değişken olarak ele alınmaktadır.

Durumsallık yaklaşımı evrensel bir en iyi arayışı değil, koşullar bağlamındaki en iyinin arayışıdır.

Durumsallık yaklaşımı örgütü açık bir sistem olarak ele almaktadır. Bir başka deyişle, örgütsel sistemlere ilişkin bir önceki bölümde yapılan bütün açıklamalar, durumsallık yaklaşımında da geçerliliğini korumaktadır.

Açıklama:

Durumsallık yaklaşımının temel amacı evrensel ve gelecek odaklı çözümler üretmek değil, örgütün içinde bulunduğu koşullara ilişkin yapısal çözümler üretmektedir. Evrensel ve gelecek odaklı çözümler üretmek Klasik Yönetim Teorilerin amacıdır. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 70

------- örgüt yapıları daha çok değişimin hızlı ve çevresel belirsizliğin fazla olduğu çevrelerde faaliyet gösteren örgütler için uygundur.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Mekanik

Organik

Hiyerarşik

Standart

Kapalı sistemli

Açıklama:

Mekanik örgüt yapıları durağan, değişimin yavaş olduğu çevresel koşullar için uygun yapılardır. Bunun aksine organik örgüt yapıları ise çevresel koşullardaki değişimin hızlı olduğu durumlar için daha uygudur. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Açık sistem görüşüne ilişkin gelişmelerin temelinde yer alan ve ünlü̈ biyolog Ludvig von Bertalanffy (1901-1972)’nin ortaya attığı teori aşağıdakilerden hangisidir?

Genel sistem teorisi

Entropi

Negatif entropi

Davranışsal teori

Sosyal psikoloji ekolü

Açıklama:

Sistem ve durumsallık yaklaşımının yönetim teorileri içindeki yerini betimleyebileceksiniz.
A şıkkı

Doğru Cevap: A

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi sistem yaklaşımını örgütlere uyarlayanların örgüte ilişkin değerlendirdikleri temel bileşenlerden biri değildir?

İnsanlar

Gelenekler

Teknoloji

Örgüt yapısı

Çevre

Açıklama:

Sistem ve durumsallık yaklaşımının yönetim teorileri içindeki yerini betimleyebileceksiniz.
B şıkkı

Doğru Cevap: B

Soru 73

Açık sistemlerle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Çevrelerinden girdi ve enerji alırlar.

Sistemin çevreye sunduğu her şey ‘çıktı’olarak nitelendirilir.

Çevreleriyle etkileşime gerek duymazlar.

Girdiler belli bir dönüşüm sürecinden geçerler.

Meydana gelen çıktıları tekrar çevreye sunarlar.

Açıklama:

Sistem yaklaşımının örgütsel analize ilişkin katkılarını açıklayabileceksiniz.
C şıkkı

Doğru Cevap: C

Soru 74

Aşağıdaki genel çevre bileşenlerinden hangisi yanlıştır?

Yasal-siyasal çevre

Teknolojik çevre

Doğal çevre

Sosyokültürel çevre

Sektörel çevre

Açıklama:

Çevre ve örgüt yapısı ilişkisini açıklayabileceksiniz.
E şıkkı

Doğru Cevap: E

Soru 75

Sistem yaklaşımına dair tanımlar incelendiğinde aşağıdakilerden hangisi vurgu yapılan temel noktalardan biri değildir?

Sistem belli parçalardan (bileşenler, alt sistemler) meydana gelmiş bir bütündür.

Ayırdedilebilen örgütlenmemiş bir bütündür.

Sistemi oluşturan parçaların aralarında sıkı bir ilişki vardır.

Sistem çevreyle etkileşim hâlindedirler.

Sistemi oluşturan parçalar çevreyle etkileşim hâlindedirler.

Açıklama:

Sistem ve durumsallık yaklaşımının yönetim teorileri içindeki yerini betimleyebileceksiniz.
S›ralanan tan›mlar incelendi¤inde sisteme iliﬂkin üç temel noktaya vur- gu yapt›klar› görülmektedir (Tortop vd., 2010, s.160): • Sistem belli parçalardan (bileşenler, alt sistemler) meydana gelmiş bir bütündür. • Sistemi oluşturan parçaların aralarında sıkı bir ilişki vardır. • Sistem çevreyle etkileşim hâlindedirler. • Sistemi oluşturan parçalar çevreyle etkileşim hâlindedirler.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi Thompson'ın teknoloji sınıflandırmasında yer almaktadır?

Rutin teknoloji

Rutin olmayan teknoloji

Yoğun teknoloji

Birim üretim teknolojisi

Kitlesel üretim teknolojisi

Açıklama:

Teknoloji ve örgüt yapısı ilişkisini açıklayabileceksiniz.
Tıpkı Woodward gibi Thompson’da teknolojiyi üçlü bir sınıflandırmaya tabi tutmuştur. Ona göre teknoloji; • Bağlı teknoloji, • Çözümleyici teknoloji ve • Yoğun teknoloji şeklinde sınıflandırılabilir (Hatch ve Cunliffe, 2006, ss. 147-149).

Doğru Cevap: C

Soru 77

Sistem yaklaşımına göre entropi ve negatif entropinin sürekli olarak rekabet hâlinde oldukları yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Ekofinalite

Süreç

Girdi

Çıktı

Örgütler

Açıklama:

Sistem ve durumsallık yaklaşımının yönetim teorileri içindeki yerini betimleyebileceksiniz.
Sistem yaklaşımına göre örgütler entropi ve negatif entropinin sürekli olarak rekabet hâlinde oldukları yapılardır.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Trist ve Bamforth’un araştırma süreci sonunda geliştirilen yeni üretim yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Longwall

Shortwall

Composite longwall

Ekofinalite

Entropi

Açıklama:

Örgütlere ilişkin sosyoteknik sistem kavramını tanımlayabileceksiniz.
Trist ve Bamforth’un araştırmaları sonunda composite longwall adında yeni bir üretim yöntemi geliştirilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi durumsallık yaklaşımını klasik yönetim teorilerinden farklılaştıran temel noktalardan birisi değildir?

Durumsallık yaklaşımının temel amacı evrensel ve gelecek odaklı çözümler üretmek değil, örgütün içinde bulunduğu koşullara ilişkin yapısal çözümler üretmektedir.

Durumsallık yaklaşımına göre örgüt yapısı çeşitli içsel ve dışsal koşulların bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır.

Durumsallık yaklaşımında örgüt yapısı bağımsız değişken olarak ele alınmaktadır.

Durumsallık yaklaşımı evrensel bir en iyi arayışı değil, koşullar bağlamındaki en iyinin arayışıdır.

Durumsallık yaklaşımı örgütü açık bir sistem olarak ele almaktadır.

Açıklama:

Durumsallık yaklaşımının temel sorunsalını betimleyebileceksiniz.
Durumsallık yaklaşımını klasik yönetim teorilerinden farklılaştıran temel noktalardan birisi durumsallık yaklaşımında örgüt yapısının bağımlı değişken olarak ele alınmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Aşağıdaki araştırmacılardan hangisi mekanik ve organik örgüt yapısı üzerinde en çok bilinen araştırmaları gerçekleştirmiştir?

Charles Perrow

Burns ve Stalker

James D. Thompson

Lawrence ve Lorsch

Trist ve Bamforth

Açıklama:

Örgüt yapısı üzerinde etkili olduğu düşünülen diğer koşulları betimleyebileceksiniz.
Burns ve Stalker’ın mekanik ve organik örgüt yapısı temel özellikleri karşılaştırmalı olarak Tablo 8.1’de sunulmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 81

Birbirleri ile ilişkili parçalardan oluşmuş bir bütün olarak tanımlanan olgu hangisidir?

Yönetim

Sistem

Yaklaşım

Varsayım

Teori

Açıklama:

Sistem ve durumsallık yaklaşımının yönetim teorileri içindeki yerini betimleyebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Yönetim Bilimi I - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler