Türk Siyasal Hayatı - Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi

Ünite 1

Soru 1

Meşrutiyet’in ilk parlamentosu aşağıdaki hangi tarihte kalabalık bir halk kitlesinin sevinç gösterileriyle Sultanahmet’teki Darülfünun binasında toplandı?

17 Aralık 1908

24 Nisan 1908

27 Nisan 1908

31 Mart 1908

12 Nisan 1909

Açıklama:

II.Meşrutiyet’in ilk parlamentosu 17 Aralık 1908’de, kalabalık bir halk kitlesinin sevinç gösterileriyle Sultanahmet’teki Darülfünun binasında toplandı.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Makedonya’daki 3. Ordu birlikleriyle gönüllülerden oluşan Hareket Ordusu, Mahmut Şevket Paşa komutasında İstanbul’a girerek 24 Nisan’da isyanı bastırması ile 27 Nisan’da II. Abdülhamit isyana destek verdiği gerekçesiyle tahttan indirildikten sonra yerine aşağıdakilerden hangisi padişah ilan edilmiştir?

Mehmet Reşat Efendi

Prens Sabahattin

Vahdettin

Bahaettin Şakir Bey

Damat Ferit Paşa

Açıklama:

Makedonya’daki 3. Ordu birlikleriyle gönüllülerden oluşan Hareket Ordusu, Mahmut Şevket Paşa komutasında İstanbul’a girdi. 24 Nisan’da kenti işgal eden Hareket Ordusu isyanı bastırdı. 27 Nisan’da ise II. Abdülhamit isyana destek verdiği gerekçesiyle tahttan indirildi ve yerine küçük kardeşi Mehmet Reşat Efendi padişah ilan edildi.

Doğru Cevap: A

Soru 3

1904’te yayımladığı Üç Tarz-ı Siyaset adlı makalesinde, Türk etnik kimliğini öne çıkaran, ırk ve kültür temeline dayalı Türk dünyası formülüyle Pantürkizmin ilk tutarlı ifadesini yazan önemli Türkçü aşağıdakilerden hangisidir?

Yusuf Akçura

Ziya Gökalp

İsmail Gaspıralı

Zeki Velidi(Togan)

Mustafa Çokayef

Açıklama:

Bu dönemin bir başka milliyetçi projesi de Pantürkizmdir. Yusuf Akçura, 1904’te yayımladığı Üç Tarz-ı Siyaset adlı makalesinde, Türk etnik kimliğini öne çıkaran, ırk ve kültür temeline dayalı Türk dünyası formülüyle Pantürkizmin ilk tutarlı ifadesini yazmıştır. Pantürkizm, I. Dünya Savaşı döneminde bir süre etkili olmuşsa da, somut bir politika olmaktan çok, romantik bir hareket olarak kalmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Hürriyet, Müsavat (Eşitlik), Uhuvvet (Kardeşlik) ve Adalet, yeni düzenin sloganları olan ve “Hürriyetin İlanı” olarak adlandırılan olay aşağıdakilerden hangisidir?

Abdülhamidin tahttan indirilmesi

1908’de Anayasanın yeniden yürürlüğe konulması

Hürriyet ve İtilaf fırkası’nın kurulması

Babıali Baskını ile hükümetin düşürülmesi

31 Mart İsyanı’nın bastırılması

Açıklama:

İTC’nin Manastır şubesi sarayın cevabını beklemeden, 23 Temmuz 1908’de anayasanın yeniden yürürlüğe girdiğini ilan etti. İsyanı bastıramayacağını anlayan II. Abdülhamit, 24 Temmuz’da İstanbul gazetelerinde anayasayı yürürlüğe koyduğunu ve meclisi yeniden açacağını duyurdu. “Hürriyetin İlanı” olarak adlandırılan bu olay, özellikle Rumeli vilayetleri ve İstanbul’da büyük coşkuyla karşılandı. Müslüman, Hıristiyan, Yahudi gruplar ortak gösterilerle meşrutiyete geçişi kutladılar. Hürriyet, Müsavat (Eşitlik), Uhuvvet (Kardeşlik) ve Adalet, yeni düzenin sloganları oldu.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Erzurum Kongresi’nin toplanmasına yönelik girişimler Mustafa Kemal Paşa’dan bağımsız gelişmesi ile Doğu’da altı vilayetin Ermenilere verilme ihtimali ve Trabzon’da bir Pontus devleti kurma planlarına karşılık Trabzon Muhafaza-i Hukuku Milliye Cemiyeti ile aşağıdaki hangi cemiyet işbirliği yapmıştır?

Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti

Şarki Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti

Karakol Cemiyeti

Heyet-i Temsiliye

Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti

Açıklama:

Erzurum Kongresi’nin toplanmasına yönelik girişimler Mustafa Kemal Paşa’dan bağımsız gelişti. Doğu’da altı vilayetin Ermenilere verilme ihtimali ve Trabzon’da bir Pontus devleti kurma planlarına karşılık, Şarki Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin Erzurum Şubesi ile Trabzon Muhafaza-i Hukuku Milliye Cemiyeti işbirliği yaparak kongre çağrısında bulundular.

Doğru Cevap: B

Soru 6

1918 yılının sonlarında, Talat Paşa’nın ülkeyi terk etmeden önce verdiği direktif doğrultusunda, Kara Kemal ve Kara Vasıf ’ın girişimleri ile aşağıdaki hangi gizli örgüt kurulmuştur?

Trabzon Muhafaza-i Hukuku Milliye Cemiyeti

Şarki Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti

Karakol Cemiyeti

Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti

İttihat ve Terakki Cemiyeti

Açıklama:

1918 yılının sonlarında, Talat Paşa’nın ülkeyi terk etmeden önce verdiği direktif doğrultusunda, Kara Kemal ve Kara Vasıf ’ın girişimleri ile Karakol Cemiyeti adıyla bir gizli örgüt kuruldu.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Mustafa Kemal Paşa’ya liderlik yolunu açan ve direnişi merkezileştirecek ilk adımları atması açısından büyük önem taşıyan Kongre aşağıdakilerden hangisidir?

Edirne Kongresi

Balıkesir Kongresi

Nazilli Kongresi

Amasya Kongresi

Erzurum Kongresi

Açıklama:

Mustafa Kemal Paşa ordu müfettişi olarak görev yerine gitmek üzere yola çıktı ve 19 Mayıs 1919’da Samsun’a vardı. Mustafa Kemal Paşa Anadolu’ya geçtiğinde direniş hareketleri belirli bir örgütlenme düzeyine ulaşmıştı. Mustafa Kemal Paşa’nın Anadolu’ya geçtiği ilk günlere rastlayan Erzurum Kongresi, Mustafa Kemal Paşa’ya liderlik yolunu açması ve direnişi merkezileştirecek ilk adımları atması açısından büyük önem taşır.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Padişah Vahdettin tarafından feshedilen Osmanlı Mebusan Meclisinin fesih tarihi aşağıdakilerden hangisidir?

30 Ekim 1918

13 Kasım 1918

02 Ağustos 1918

21 Aralık 1918

15 Mayıs 1919

Açıklama:

Mütarekeden hemen sonra İTC’nin önde gelen liderleri Enver, Talat ve Cemal Paşalarla Bahaettin Şakir Bey bir Alman gemisiyle yurt dışına kaçtılar. Takip eden dönemde önde gelen İttihatçılar hakkında soruşturma, kovuşturma ve tutuklamalar başladı. Osmanlı Mebusan Meclisi, 21 Aralık 1918’de, Padişah Vahdettin tarafından feshedildi.

Doğru Cevap: D

Soru 9

I. Dünya Savaşı’nın sorumlusu olarak görülen İttihat ve Terakki’nin kendi ismini gizleyerek bir direniş hareketi örgütlemek ve hareket başarıya ulaştıktan sonra kendi ismiyle yeniden iktidara gelmek isteği ile bu doğrultuda İttihat ve Terakki Fırkası feshedildikten sonra yerine aşağıdakilerden hangisi kurulmuştur?

Teceddüt Fırkası

Osmanlı İhtilâl Fırkası

Ahrar Fırkası

Osmanlı Demokrat Fırkası

Fırka-i İbad

Açıklama:

İttihat ve Terakki’nin kurtuluş stratejisini, kendi ismini gizleyerek bir direniş hareketi örgütlemek ve hareket başarıya ulaştıktan sonra kendi ismiyle yeniden iktidara gelmek oluşturuyordu. Bu plan doğrultusunda öncelikle İttihat ve Terakki Fırkası feshedildi ve yerine Teceddüt Fırkası kuruldu.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Kara Kemal ve Kara Vasıf ’ın girişimleri ile Karakol Cemiyeti adıyla kurulan gizli örgüt aşağıdaki direniş liderlerinden hangisinin direktifleri sebep olmuştur?

Talat Paşa

Enver Paşa

Mustafa Kemal Paşa

Cemal Paşa

Ahmet İzzet Paşa

Açıklama:

Direniş hareketini yönlendirmek için 1918 yılının sonlarında, Talat Paşa’nın ülkeyi terk etmeden önce verdiği direktif doğrultusunda, Kara Kemal ve Kara Vasıf ’ın girişimleri ile Karakol Cemiyeti adıyla bir gizli örgüt kuruldu.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi, 1902 yılında düzenlenen Osmanlı Liberalleri Kongresi'ne Jön Türk gruplarının yanı sıra katılan örgütlü ya da temsilci gönderen gruplardan biri değildir?

Araplar

Ermeniler

Rumlar

Bulgarlar

Yahudiler

Açıklama:

1902 yılında düzenlenen Osmanlı Liberalleri Kongresi'ne Jön Türk gruplarının yanı sıra Ermeni, Bulgar ve Rum örgütleriyle, Arnavut ve Yahudi temsilcileri katılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi 1908 seçimlerinde oy vermek için gerekli şartlardan biridir?

Kadın olmak

25 yaşına gelmiş olmak

Devlet memuru olmak

Tapu kaydı olmak

Anadolu veya Rumeli'de yaşamak

Açıklama:

1908 seçimlerinde oy vermek için gerekli şartlar; erkek olmak, 25 yaşına gelmiş olmak ve az çok vergi ödemekti.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Babıâli Darbesi'nden sonra sadrazamlığa kim getirilmiştir?

Enver Paşa

Talat Paşa

Mahmut Şevket Paşa

Cemal Paşa

Kamil Paşa

Açıklama:

Babıâli Darbesi'nden sonra sadrazamlığa Mahmut Şevket Paşa getirilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin ideolojik tutumları genel olarak değerlendirildiğinde, çoğunun hangi fikre bağlı olduğu görülür?

Batıcılık

İslamcılık

Türkçülük

Osmanlıcılık

Anadoluculuk

Açıklama:

İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin ideolojik tutumları genel olarak değerlendirildiğinde, çoğunun Osmanlıcılık fikrine bağlı olduğu görülmüştür.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdaki devletlerden hangisi, "üçlü itilaf devletleri"nden biridir?

Avusturya-Macaristan

Almanya

İtalya

Bulgaristan

Rusya

Açıklama:

Üçlü itilaf devletleri olarak bilinen ülkeler, Rusya, Britanya ve Fransa'dır.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdaki kişilerden hangisi, bir Alman gemisiyle yurt dışına kaçan İttihat ve Terakki'nin önde gelenlerinden biri değildir?

Tevfik Paşa

Enver Paşa

Talat Paşa

Cemal Paşa

Bahaettin Şakir Bey

Açıklama:

Mütarekeden hemen sonra İttihat ve Terakki'nin önde gelen liderleri Enver, Talat ve Cemal Paşalar'la, Bahaettin Şakir Bey bir Alman gemisiyle yurt dışına kaçmışlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin tüzüğünde yer alan 1. madde, ne ile ilgilidir?

Halktan para desteği sağlanması

Ülke topraklarının savunulması

Osmanlı'nın tekrar diriltilmesi

Ülkenin manda olması

Ülkenin direniş liderlerinin bir an önce seçilmesi

Açıklama:

Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin tüzüğü çeşitli açılardan çok önemlidir. Tüzüğün 1. maddesi ülke topraklarının savunulmasıyla ilgilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

İtilaf Devletleri İstanbul'u işgal ettikten sonra, bazı milletvekillerini tutuklayarak hangi adaya sürgün olarak göndermişlerdir?

Rodos

Midilli

Malta

Girit

Kıbrıs

Açıklama:

İtilaf Devletleri 16 Mart'ta kent yönetimine el koyarak, İstanbul'u resmen işgal ettikten hemen sonra, kentte bulunan bazı milletvekillerini Malta'ya sürgüne göndermişlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

İstanbul'un işgal edildiği tarih olan 16 Mart 1920'den itibaren TBMM'nin onayı dışında İstanbul hükümeti tarafından alınmış olunan kararlar, mecliste hangi tarihte kabul edilen bir kanunla geçersiz sayılmıştır?

19 Mart 1920

23 Nisan 1920

2 Mayıs 1920

7 Haziran 1920

5 Eylül 1920

Açıklama:

İstanbul'un işgal edildiği tarih olan 16 Mart 1920'den itibaren TBMM'nin onayı dışında İstanbul hükümeti tarafından alınmış olunan tüm kararlar, icraatlar ve antlaşmalar, mecliste 7 Haziran 1920 tarihinde alınan bir kararla geçersiz olarak ilan edilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Lozan Barış Anlaşması'na göre, İstanbul ve Çanakkale Boğazları'nda kıyıdan başlayarak kaç kilometrelik bir şerit askerden arındırılacaktır?

Açıklama:

Lozan Barış Anlaşması'na göre, Boğazların statüsü net olarak belirlenmiştir. Buna göre, İstanbul ve Çanakkale Boğazları'nda kıyıdan başlayarak 15 kilometrelik bir şerit askerden arındırılacaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Bir grup Askeri Tıbbiye Mektebi öğrencisi tarafından kurulan İttihad-ı Osmanî Cemiyeti isimli gizli örgütün kuruluş yılı aşağıdakilerden hangisidir?

1864

1877

1889

1897

1907

Açıklama:

1889

Doğru Cevap: C

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi 1908 senesinde gerçekleşen “Hürriyetin İlanı” ile ortaya çıkan sloganlardan birisi değildir?

Hürriyet

Eşitlik

Kardeşlik

Adalet

Cumhuriyet

Açıklama:

Cumhuriyet

Doğru Cevap: E

Soru 23

1908 seçimlerinde oy vermek için en az kaç yaşında olmak gerekiyordu?

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 24

Türkiye tarihinin ilk çok partili seçimi hangi yıl yapılmıştır?

1905

1876

1839

1908

1807

Açıklama:

1908

Doğru Cevap: D

Soru 25

II. Abdülhamid ne zaman tahttan indirilmiştir?

31 Mart 1909

27 Nisan 1909

24 Temmuz 1908

27 Mayıs 1909

16 Mart 1909

Açıklama:

27 Nisan 1909

Doğru Cevap: B

Soru 26

İTC’nin baskı yollarına başvurarak kendi adaylarını seçtirmesi nedeniyle “Sopalı Seçimler” olarak anılan seçimler hangi yılda yapılmıştır?

1908

1910

1912

1914

1916

Açıklama:

1912

Doğru Cevap: C

Soru 27

23 Ocak 1913’te aralarında Enver, Talat ve Cemal Beyler de olmak üzere İttihatçı bir grup subay Babıâli’ye yürüdü. Toplantı halindeki kabineyi basan ittihatçılar Harbiye Nazırı'nı öldürdüler. Öldürülen bu bakan kimdir?

Kamil Paşa

Nazım Paşa

Mahmut Şevket Paşa

Fuat Paşa

Edhem Paşa

Açıklama:

Nazım Paşa

Doğru Cevap: B

Soru 28

İttihat ve Terakki Fırkası feshedildikten sonra yerine aşağıdakilerden hangisi kurulmuştur?

Teceddüt Fırkası

Karakol Cemiyeti

Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti

Hürriyet ve İtilaf Fırkası

Kilikyalılar Cemiyeti

Açıklama:

Teceddüt Fırkası

Doğru Cevap: A

Soru 29

Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti hangi kongre esnasında kurulmuştur?

Amasya kongresi

Erzurum Kongresi

Alaşehir Kongresi

Sivas Kongresi

Balıkesir Kongresi

Açıklama:

Sivas Kongresi

Doğru Cevap: D

Soru 30

Birinci meclis tarafından kabul edilen Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nun kabul tarihi aşağıdakilerden hangisidir?

16 Mart 1920

29 Nisan 1920

15 Mayıs 1920

12 Mart 1921

28 Haziran 1921

Açıklama:

Birinci Meclis ilk aylarında bir dizi önemli yasayı yürürlüğe koydu. 29 Nisan 1920’de Hıyanet-i Vataniye Kanunu kabul edildi.

Doğru Cevap: B

Soru 31

1889 yılında faaliyete geçen "İttihad-ı Osmanî Cemiyeti", gizli bir örgüt olarak hangi öğrenci grubu tarafından kurulmuştur?

Askeri Tıbbiye Mektebi öğrencileri

Darulfünun öğrencileri

Mülkiye Mektebi öğrencileri

Sahn-ı Seman Medresesi öğrencileri

Ticari İlimler Akademisi öğrencileri

Açıklama:

Meşrutiyet'in tekrar ilan edilmesi amacıyla bir araya gelen bir grup Askeri Tıbbiye Mektebi öğrencileri,1889 yılında faaliyete geçen "İttihad-ı Osmanî Cemiyeti" adlı gizli bir örgüt kurmuşlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

II. Meşrutiyet ile birlikte, bir kanadı "Heyet-i Âyan", öbür kanadı da "Heyet-i Mebusan" olmak üzere kurulan meclisin adı nedir?

Meclis-i Mebusan

Meclis-i Umumi

Büyük Millet Meclisi

Şuray-ı Divan

Şuray-ı Devlet

Açıklama:

I. Meşrutiyet'tten kalan ve bu Anayasa'da ayrıntılı olarak belirtilen, bir kanadı Padişah'ın oluşturduğu "Heyet-i Âyan", öbür kanadı da seçmenlerin oylarıyla oluşmuş olan "Heyet-i Mebusan" olmak üzere iki kanatlı meclisin adı, "Meclis-i Umumi"dir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

23 Ocak 1913'te meydana gelen ve Babıâli Baskını olarak bilinen olay ile İttihatçılar tarafından istifaya zorlanan dönemin sadrazamı olan Paşa, aşağıdakilerden hangisidir?

Cemal Paşa

Nazım Paşa

Kamil Paşa

Sait Halim Paşa

Talat Paşa

Açıklama:

23 Ocak 1913'te meydana gelen ve Babıâli Baskını olarak bilinen olay ile o sırada toplantı halindeki kabine basılmış, sadrazam Kamil Paşa istifaya zorlanırken, Harbiye nazırı Nazım Paşa da öldürülmüştür.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi, Osmanlı hükümetini ifade etmek için kullanılan Babıâli içinde yer alan dairelerden biri değildir?

Sadaret

Hariciye Nezareti

Dahiliye Nezareti

Harbiye Nazırlığı

Şûray-ı Devlet

Açıklama:

İstanbul'da bulunan ve Osmanlı'da hükümeti karşılayan Babıâli'de, Sadaret, Dahiliye ve Hariciye Nezaretleri ile Şûray-ı Devlet daireleri bulunurdu.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdaki vilayetlerden hangisi, Mondros Mütarekesi'nin 24. maddesine göre "bir karışıklık çıkması durumunda bu bölgelerin herhangi bir bölümünün işgal edilebileceği" yerlerden biridir?

Ankara

Malatya

Kayseri

Adana

Erzurum

Açıklama:

Mondros Mütarekesi'nin 24. maddesine göre, Erzurum, Van, Elazığ, Bitlis, Diyarbakır ve Sivas vilayetlerinde "bir karışıklık çıkması durumunda bu bölgelerin herhangi bir bölümü işgal edilebilecektir".

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi, Milli mücadelede ülkenin kurtuluşuna yönelik olan toplantılar arasında yer alan ve 23 Temmuz-7 Ağustos 1919 tarihleri arasında gerçekleştirilmiş olan kongredir?

Erzurum Kongresi

Sivas Kongresi

I. Edirne Kongresi

II. Balıkesir Kongresi

Alaşehir Kongresi

Açıklama:

Milli mücadele adına önemli kongrelerden biri olan Erzurum Kongresi, 23 Temmuz-7 Ağustos 1919 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

12 Ocak 1920'de İstanbul'da son olarak toplanan Osmanlı Mebusan Meclisi, bu son toplantısında kaç ay açık kalmıştır?

Bir ay

Üç ay

Dört ay

Altı ay

On iki ay

Açıklama:

12 Ocak 1920'de İstanbul'da son olarak toplanan Osmanlı Mebusan Meclisi "Misak-ı Milli" gibi çok önemli bir belgeyi de kabul etmesine rağmen, son toplantısı sadece üç ay sürmüş, daha sonra da kapatılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 38

TBBM'nin meşruiyetine karşı koyanların vatan haini sayılacağı "Hıyanet-i Vataniye Kanunu", hangi tarihte kabul edilmiştir?

23 Nisan 1920

24 Nisan 1920

29 Nisan 1920

2 Mayıs 1920

7 Haziran 1920

Açıklama:

TBBM'nin hemen kuruluşundan sonra, meclisin meşruiyetine karşı koyanların vatan haini sayılacağı ve mahkemelerin bu yönde alacağı kararların kesin olduğu yönünde, "Hıyanet-i Vataniye Kanunu" 29 Nisan 1920'de kabul edilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdaki ülkelerden hangisi, 11 Ekim 1922'de imzalanan Mudanya Ateşkes Antlaşması'nda Türkiye ile ateşkes koşullarını görüşmek üzere bir araya gelen ülkelerden biridir?

Almanya

Rusya

Yunanistan

Fransa

Bulgaristan

Açıklama:

11 Ekim 1922'de imzalanan Mudanya Ateşkes Antlaşması'nda Türkiye ile ateşkes koşullarını görüşmek üzere bir araya gelen ülkeler, İngiltere, İtalya ve Fransa'dır.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi, Lozan Antlaşması sonucuna göre Yunanistan tarafından Türkiye'ye savaş tazminatı olarak verilmesi kararlaştırılan bir yerleşim yeridir?

Selanik

Üsküp

Rodos

Midilli

Karaağaç

Açıklama:

Lozan Antlaşması sonucuna göre Yunanistan tarafından Türkiye'ye savaş tazminatı ödenmesinden vazgeçilip, onun yerine Karaağaç'ın tazminat olarak verilmesi kararlaştırılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 41

II. Abdülhamid'in tek taraflı iradesi ile Kanun-i Esasinin askıya alınıp Meclis-i Umuminin tatil edildiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?

1878

1876

1877

1889

1895

Açıklama:

Osmanlı Devleti’nin ilk anayasası olan Kanun-i Esasi’yi 1876 yılında ilan eden ve ilk Mebusan Meclisi’ni 1877’de açan II. Abdülhamit, OsmanlıRus Harbi’ni öne sürerek, 1878’de önce meclisi kapattı ardından da anayasayı askıya aldı.
1876 Anayasasının seçimle belirlenen tek meclisi olan 130 üyeli (80 Müslüman - 50 gayrimüslim) Heyet-i Mebusan için seçilme yaşı 25 olarak belirlenmiştir. Oylamaya sadece erkekler katılabildiği gibi, servete ve vergiye dayalı sınırlamalar da yapılmıştır. Seçim iki derecelidir. Basit çoğunluk
esasının kabul edildiği seçim sisteminde, siyasi partiler bulunmadığından bütün adaylıklar kişiseldir. İlk Osmanlı parlamentosu 19 Mart 1877 günü açılmıştır. Bu meclis, seçimlerin “bu senelik” olduğuna dair hüküm gereğince üç ayı biraz geçen toplantı yılının ardından kendiliğinden dağılmış ve 13 Aralık 1877 tarihinde toplanan ikinci meclis için seçimler yenilenmiştir. Aralık’ta toplanan Meclis-i Umumi ise 14 Şubat 1878’de Osmanlı Rus Savaşı (93 Harbi) gerekçe gösterilerek II. Abdülhamit tarafından tatil edilmiştir. Padişahın, bir daha toplantı çağrısında bulunması için ise 30 yıl beklemek gerekmiştir. Böylece, padişahın tek taraflı iradesiyle
Kanun-i Esasi askıya alınmış ve tam bir mutlakıyete geri dönülmüştür.

Doğru Cevap: A

Soru 42

“Osmanlı İttihat ve Terakki Cemiyeti” amacı aşağıdaki şıklardan hangisidir?

Meclisi kapatmak anayasayı askıya almak.

II. Abdülhamit’i tahttan indirmek ve anayasayı yeniden getirmek.

II. Abdülhamit’in Ermeni politikasını desteklemek.

II. Abdülhamit’in reform sürecine yardımcı olmak.

Şeriatın geri getirilmesi ve isyancı askerler için genel af talebi için.

Açıklama:

“Osmanlı İttihat ve Terakki Cemiyeti” adını aldı. Cemiyetin amacı II. Abdülhamit’i tahttan indirmek ve anayasayı yeniden getirmekti.
II. Abdülhamit’i tahttan indirmek ve anayasayı yeniden getirmek.

Doğru Cevap: B

Soru 43

1908 seçimlerinde oy vermek için gereken şartlar aşağıdakilerden hangisidir?

Padişahın atadığı üyelerden oluşan “Heyet-i Âyan” üyesi olmak.

Çeşitli sınıfsal, etnik, dinsel, entelektüel ve mesleki grupların dernekler, siyasal partiler, meslek örgütlerinde yer almak.

Erkek olmak, 25 yaşına gelmiş olmak ve az çok vergi ödemek.

Genç subaylar ve gönüllü sivillerden olmak.

Osmanlıcılık, İttihad-ı Ânasır (unsurların birliği) fikrini benimseyenler.

Açıklama:

1908 seçimlerinde oy vermek için erkek olmak, 25 yaşına gelmiş olmak ve az çok vergi ödemek gerekiyordu. Seçim sistemi iki dereceli ve basit çoğunluğa dayalıydı. Buna göre önce müntehib-i evvel adı verilen birinci seçmenler, müntehib-i sânî denilen ikinci seçmenleri seçeceklerdi. İkinci seçmenler ise Heyet-i Mebusan’a girecek mebusları seçeceklerdi. Bu seçim sistemi 1946 yılına kadar Türkiye’de siyasal hayatı yönlendirmeye devam etti.
Erkek olmak, 25 yaşına gelmiş olmak ve az çok vergi ödeyenler.

Doğru Cevap: C

Soru 44

"Şûray-ı Devlet" aşağıdaki şıklardan hangisini ifade eder?

Başbakanlık

İçişleri bakanlığı.

Dışişleri bakanlığı

Danıştay

Unsurların birliği

Açıklama:

Babıâli, Osmanlı Devleti’nde İstanbul’da Sadaret (Başbakanlık), Dâhiliye ve Hariciye nezaretleri (İçişleri ve Dışişleri bakanlıkları) ile Şûray-ı Devlet (Danıştay) dairelerinin bulunduğu yapıdır. Osmanlı hükûmetini ifade etmek için kullanılır.

Doğru Cevap: D

Soru 45

II. Meşrutiyet’in resmi ideolojisi aşağıdakilerden hangisidir?

Türkçülük

İslamcılık

Batıcılık

Pantürkizim

Osmanlıcılık

Açıklama:

II. Meşrutiyet’in resmi ideolojisi Osmanlıcılıktı. Osmanlıcılık ideolojisi, Osmanlı idaresi altında yaşayan tüm dinsel ve etnik unsurları Osmanlı vatanı ve Osmanlı hanedanına sadakat temelinde birleştirme ülküsü güden bir ideolojiydi.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Türkçülüğün sistematik bir fikir akımı olarak gelişmesini sağlayan düşünür, aynı zamanda İTC’nin ideologu aşağıdakilerden hangisidir?

Ziya Gökalp

Kazım Karabekir

Rauf Orbay

Vasıf Bey

Sait Halim Paşa

Açıklama:

Türkçülüğün bu yıllarda sistematik bir fikir akımı olarak gelişmesini sağlayan düşünür, aynı zamanda İTC’nin ideologu olan Ziya Gökalp’tir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Mondros Ateşkes Antlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?

15 Mayıs 1919

30 Ekim 1918

13 Kasım 1918

4 Mart 1919

25 Ağustos 1919

Açıklama:

30 Ekim 1918’te Mondros Ateşkes Antlaşması’nı imzaladı.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Son Osmanlı Mebusan Meclisi hangi tarihte ilk toplantısını gerçekleştirmiştir?

16 Mart 1920

23 Nisan 1920

12 Ocak 1920

30 Ekim 1918

13 Kasım 1918

Açıklama:

Yapılan seçimlerin ardından son Osmanlı Mebusan Meclisi 12 Ocak 1920’de İstanbul’da toplandı. Meclis 3 ay gibi kısa bir süre açık kalmasına karşın Misak-ı Milli gibi önemli bir belgeyi kabul ederek Anadolu direnişine önemli bir meşruiyet sağladı.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Türk ordusunun işgallere son veren Başkumandanlık Meydan Savaşı hangi tarihte başlamıştır?

20 Kasım 1922

1 Kasım 1922

24 Temmuz 1923

26 Ağustos 1922

8 Temmuz 1922

Açıklama:

Türk ordusunun işgallere son veren kesin askeri zaferi 26 Ağustos 1922’de başlayan Başkumandanlık Meydan Savaşı’yla geldi.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Halk Fırkası'nın kuruluş tarihi aşağıdakilerden hangisidir?

16 Nisan 1923

11 Ağustos 1923

7 Aralık 1922

20 Kasım 1922

23 Ekim 1923

Açıklama:

Halk Fırkası’nın kuruluşu Dokuz Umde’nin yayınlanmasından yaklaşık beş ay sonra, 23 Ekim 1923’te gerçekleşti.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Osmanlı Devleti’nin ilk Mebusan Meclisi ne zaman açılmıştır?

1875

1876

1877

1878

1879

Açıklama:

Osmanlı Devleti’nin ilk Mebusan Meclisi 1877 yılında açılmıştır. Cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

II. Abdülhamit, Osmanlı Rus Harbi’ni öne sürerek, ne zaman Kanun-i Esasi’yi askıya almıştır?

1875

1876

1877

1878

1879

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 53

II. Abdülhamit’in yönetim anlayışına karşı muhalif olmak ve anayasanın yürürlüğe konulup seçimlerle meclisin yeniden açılması amacıyla kurulmuş ilk gizli muhalif örgüt aşağıdakilerden hangisidir?

Jön Türk Muhalefeti

Osmanlı İttihat ve Terakki Cemiyeti

Genç Osmanlılar Cemiyeti

Osmanlı Liberalleri Cemiyeti

İttihad-ı Osmanî Cemiyeti

Açıklama:

Tanzimat ve Abdülhamit dönemlerinde açılan yüksekokullardan mezun olan asker ve sivil bürokrasiden çeşitli gruplar ise imparatorluğun toprak bütünlüğünün sağlanması ve farklı etnik ve dini toplulukların birlikte yaşama iradesi göstermesi için anayasanın yeniden yürürlüğe konulması ve yapılacak seçimlerle meclisin yeniden açılmasını istiyorlardı. Bu amaçlarla bir araya gelen bir grup Askeri Tıbbiye Mektebi öğrencisi, 1889 yılında İttihad-ı Osmanî Cemiyeti adıyla gizli bir örgüt kurdular. Cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Ahmet Rıza Bey’in liderliğinde Osmanlı İttihat ve Terakki Cemiyeti hangi cemiyetle birleşerek İttihat ve Terakki Cemiyeti adını almıştır?

İttihad-ı Osmanî Cemiyeti

Osmanlı Hürriyet Cemiyeti

Osmanlı Liberalleri Cemiyeti

Teşebbüs-ü Şahsî ve Adem-i Merkeziyet Cemiyeti

Genç Osmanlılar Cemiyeti

Açıklama:

Mehmet Talat Bey ve arkadaşları 1906 yılında Selanik’te Osmanlı Hürriyet Cemiyeti’ni kurdular. Cemiyet’in on kurucusundan yedisi asker, üçü ise sivildi. Cemiyet, ağırlıkla memur ve subayların oluşturduğu yeni üyelerin katılımıyla Makedonya bölgesinin çeşitli şehirlerine yayıldı. Ahmet Rıza grubunun merkeziyetçi ve milliyetçi fikirlerini kendilerine yakın bulan Cemiyet üyeleri, 1907 yılında Ahmet Rıza grubuyla birleşerek İttihat ve Terakki Cemiyeti (İTC) adını aldı. Cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Türkiye tarihinin ilk çok partili seçimleri olan 1908 seçimlerinde bir mebus ile Heyet-i Mebusan’a girmiş siyasi hareket aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Ahrar Fırkası

Osmanlı Demokrat Fırkası

Osmanlı Liberalleri Cemiyeti

İttihad-ı Muhammedi Cemiyeti

Osmanlı Sosyalist Fırkası

Açıklama:

1908 seçimleri Türkiye tarihinin ilk çok partili seçimleri oldu. Seçimlere İTC ve Prens Sabahattin’in fikirlerine dayanan Osmanlı Ahrar Fırkası katıldı. Mebus listelerinde Rum, Ermeni, Arnavut, Slav, Arap, Kürt, Musevi gibi başlıca etnik ve dini unsurların mebus adayları da yer aldılar. Seçimleri ezici çoğunlukla İTC kazandı. Ahrar Fırkası ise meclise yalnızca bir mebus gönderebildi. Cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Osmanlı Devleti, İttihat ve Terakki Cemiyeti yöneticilerinin öncülüğünde İttifak devletlerinin safında I. Dünya Savaşı’na hangi tarihte girmiştir?

28 Haziran 1914

2 Ağustos 1914

25 Ekim 1914

11 Kasım 1914

15 Aralık 1914

Açıklama:

Gizli Alman-Türk ittifakı 2 Ağustos 1914 tarihinde imzalandı. İttihatçılar Ağustos-Kasım 1914 arasında savaşa girmemeye yönelik çaba gösterdiler. Ancak içine girilen mali buhran, Almanya’nın İttihatçılara savaşa girmeleri koşuluyla verdiği kredi vaadi, savaşın birkaç ay içinde Almanya’nın zaferiyle biteceği umudu ve Rusya’nın parçalanmasından sonra Osmanlı Devleti’nin sahip olacağı yeni sınırlar vaadi, İttihatçıların savaşa girmesi için gerekli koşulları yarattı. 25 Ekim 1914’te savaşa girme kararı alan İttihatçı yönetim, 11 Kasım 1914’te Almanya ve Avusturya’nın yer aldığı üçlü İttifak içinde savaşa girdi. Cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Anadolu’nun işgaline karşı yerel bazda kurulmuş olan direniş hareketleri ve Müdafaa-i Hukuk Cemiyet’lerinin Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adıyla merkezi bir örgütlenmeye dönüşmesi hangi kongre kararlarıyla gerçekleşmiştir?

I. Edirne Kongresi

I. Balıkesir Kongresi

Alaşehir Kongresi

Erzurum Kongresi

Sivas Kongresi

Açıklama:

Yerel direniş hareketlerinin kendi kontrolünde merkezi bir yapı içine alınması gerektiğine inanan Mustafa Kemal Paşa, tüm direniş hareketlerini birleştirmek amacıyla Sivas’ta bir kongre düzenlemeye karar verdi. 4-11 Eylül tarihleri arasında toplanan Sivas Kongresi’nde ülke genelindeki bütün MHC’lerin birleştirilmesi yolunda önemli adımlar atıldı. Kongre’de alınan en önemli karar, bütün MHC’lerin merkezi bir yapı altında toplamasıydı. Bu amaçla yürürlükteki Cemiyetler Kanunu’na uygun olarak Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti (A-RMHC) adıyla bir cemiyet kuruldu. Anadolu ve Trakya’da yer alan tüm bölgesel direniş örgütlerinin A-RMHC’nin şubesi haline getirilmesine karar verildi. Cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Hangi İstanbul Hükümeti Başkanlığı döneminde Mustafa Kemal Paşa önderliğindeki Anadolu direnişi ilk defa resmi olarak kabul edilmiştir?

Ali Rıza Paşa

Ahmet Tevfik Paşa

Damat Ferit Paşa

Ahmet İzzet Paşa

Salih Hulûsi Paşa

Açıklama:

Mustafa Kemal Paşa’nın, Sivas Kongresi’ni engellemeye çalışan Damat Ferit Paşa hükümetiyle tüm ilişkilerin kesilmesi yönünde verdiği talimata uyulması sonucu, etki alanı İstanbul ve civarıyla sınırlı kalan hükümet 1 Ekim 1919’da istifa etti. Yerine kurulan Ali Rıza Paşa hükümeti Sivas’la yakınlaşmayı sağladı. Hükümet temsilcileriyle Sivas Heyet-i Temsiliyesi arasında 20 Ekim 1919’da Amasya’da yapılan görüşmeler sonucunda, İstanbul hükümeti, Sivas Heyet-i Temsiliyesi’ni tanıdı ve Osmanlı Mebusan Meclisi’nin toplanması için seçimlerin bir an önce yapılacağını duyurdu. Cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Aşağıdaki kanunlardan hangisinin kabul edilmesiyle TBMM’ne yasama ve yürütme yetkisinin yanı sıra yargı yetkisi de verilmiş oldu?

Ağnam Resmi Kanunu

Hıyanet-i Vataniye Kanunu

Baltalık Kanunu

Tababeti Adliye Kanunu

Teşkilâtı Esasiye Kanunu

Açıklama:

Birinci Meclis ilk aylarında bir dizi önemli yasayı yürürlüğe koydu. 29 Nisan 1920’de Hıyanet-i Vataniye Kanunu kabul edildi. Bu kanunla TBMM’nin meşruiyetine karşı koyanların vatan haini sayılacağı ve mahkemelerin bu yönde vereceği kararların kesin olduğu hükme bağlandı. Bu kararların infazı TBMM’nin onayına bağlı olacaktı. Böylece meclise yasama ve yürütme yetkisinin yanı sıra yargı yetkisi de verilmiş oldu. Cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Birinci Meclis ne zaman son kez toplanarak dağılmıştır?

16 Nisan 1923

20 Mayıs 1923

30 Temmuz 1923

11 Ağustos 1923

2 Eylül 1923

Açıklama:

Birinci Meclis 16 Nisan 1923’te son toplantısını yaparak dağıldı. Birinci Grup, adaylarını belirlemek üzere Mustafa Kemal Paşa’nın başkanlığında çalışmalarına başladı. İkinci Grup ise seçime katılmama kararı aldı. Hıyanet-i Vataniye Kanunu’nda yapılan bir değişiklikle İttihatçıların kendi adlarına seçime katılmaları engellendi. Bu koşullar altında seçime yalnızca Birinci Grup örgütlü bir güç olarak katıldı. Seçim merkezden belirlenen Birinci Grup adaylarının başarısıyla sonuçlandı. İkinci Grup üyeleri seçime katılmadıkları için hiçbiri yeni meclise giremedi. 11 Ağustos’ta ilk toplantısını yapan meclis büyük ölçüde Mustafa Kemal Paşa’nın denetiminde seçilen milletvekilleriyle çalışmalarını 1927’ye kadar sürdürdü. Cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Ünite 2

Soru 1

Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Mustafa Kemal Paşa’ya Atatürk soyadı hangi tarihte verildi?

24 Kasım 1934

27 Mayıs 1935

29 Ekim 1925

20 Mayıs 1928

23 Ocak 1932

Açıklama:

21 Haziran 1934’te soyadı kanununun benimsenmesiyle bütün vatandaşların ön adlarıyla birlikte bir soyadı kullanmaları zorunlu hale getirildi. Kanun altı aylık bir hazırlık döneminden sonra 24 Aralık 1934’te yürürlüğe girdi. Bu arada TBMM 24 Kasım 1934’te Mustafa Kemal Paşa’ya Atatürk soyadını verdi.

Doğru Cevap: A

Soru 2

İsmet İnönü’nün, 1937 yılında başbakanlıktan istifa etmesinden sonra kim başbakan olmuştur?

Fevzi Çakmak

Refik Saydam

Şükrü Saraçoğlu

Celal Bayar

Fethi Okyar

Açıklama:

İsmet İnönü’nün, Cumhurbaşkanı Atatürk ile yaşadığı anlaşmazlıklar sonucu 1937 yılında istifa etmesinden sonra yerini Celal Bayar aldı

Doğru Cevap: D

Soru 3

Hangisi Demokrat Parti’nin kurucularından biri değildir?

Celal Bayar

Ali Fuat Cebesoy

Adnan Menderes

Fuat Köprülü

Refik Koraltan

Açıklama:

Dörtlü Takrir’i imzalayan ve ardından yaşanan hızlı gelişmeler sonucunda kendilerini CHP dışında bulan Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü ve Refik Koraltan 7 Ocak 1946’da Demokrat Parti’yi (DP) kurdular.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdaki olaylardan hangisi İnönü’nün Cumhurbaşkanlığı döneminde gerçekleşmemiştir?

Almanya ve Japonya’ya savaş ilan edilmesi

Hatay’ın Türkiye’ye katılması

Varlık Vergisi Kanunu’nun çıkarılması

Köy Enstitülerinin Kurulması

Laiklik ilkesinin Anayasaya girmesi

Açıklama:

Mustafa Kemal Paşa 1927 yılında CHF’nin ikinci kurultayında 1919-1927 yılları arasındaki siyasal gelişmeleri kendi gözünden değerlendirdiği ünlü söylevini verdi. Kurultayın bir diğer önemi de partinin ilkelerini sistemleştiren bir nizamnamenin kabul edilmesidir. Bu nizamname ile CHF cumhuriyetçi, halkçı ve milliyetçi siyasi bir cemiyet olarak tanımlandı. Nizamnamede din ve devlet işlerinin ayrılması esası kabul edilerek laiklik ilkesi, adı konulmadan benimsendi. Partinin devletçilik ve inkılâpçılık ilkeleri ise 1931’de benimsenen parti programında yer aldı.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Serbest Cumhuriyet Fırkasının kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?

Ali Fethi Okyar

Ali Fuat Cebesoy

Celal Bayar

Fevzi Çakmak

Kazım Karabekir

Açıklama:

Muhalefet partisinin kuruluş süreci Paris Büyükelçisi Ali Fethi (Okyar) Bey’in 22 Temmuz 1930’da izinli olarak İstanbul’a gelmesiyle başladı ve Mustafa Kemal Paşa Ali Fethi Bey’e kurulacak partinin başına geçmesini önerdi.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi 15-20 Ekim 1927 tarihleri arasında toplanan Cumhuriyet Halk Fırkası İkinci Büyük Kurultayı’nın sonuçlarından biri değildir?

Mustafa Kemal Paşa’nın Mecliste Nutku okuması

Devletçilik ve inkılâpçılık ilkelerinin parti programında yer alması

Partinin devlet ve millet işlerinde din ile dünyayı tamamen birbirinden ayırmayı en önemli esaslardan biri sayarak laikliğe vurgu yapması

Partinin cumhuriyetçi, laik, halkçı ve milliyetçi bir cemiyet olduğunun belirtilmesi

Mustafa Kemal Paşa’nın değişmez genel başkanlığa getirilmesi

Açıklama:

CHP kuruluşundan başlayarak çeşitli tüzük ve program değişiklikleri yapmış ve 1935’te benimsediği yeni programla ilkelerini oluşturan 6 Ok’u iyice olgunlaştırmıştı. 1923 tüzüğünde yer alan milliyetçilik ve halkçılık ilkelerine, 1927’de cumhuriyetçilik ve adı belirtilmeden laiklik eklenmiş, 1931’deki programda bu 4 ilkenin yanı sıra devletçilik ve inkılâpçılık ilkelerine de yer verilmesiyle 6 Ok tamamlanmıştı.

Doğru Cevap: B

Soru 7

“Benim naçiz vücudum bir gün elbet toprak olacaktır. Fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır.” Mustafa Kemal Atatürk bu ünlü konuşmasını ne zaman ve nerede yapmıştır?

Mart 1924’de hilafetin kaldırılmasında yaptığı konuşmada

Kasım 1938’de ömrünün son günlerinde

Ekim 1923’de Cumhuriyetin ilanında yaptığı konuşma sırasında

Ekim 1927’de Mecliste Nutuk’u okuması sırasında

Haziran 1926’da gerçekleştirdiği İzmir seyahati sırasında

Açıklama:

16 Haziran’da İzmir’e gelen Mustafa Kemal Paşa halkın sevgi gösterisiyle karşılandı ve halka hitap ederek şu ünlü sözlerini söyledi: “Benim naçiz vücudum bir gün elbet toprak olacaktır. Fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır ve Türk milleti emniyet ve saadetini zâmin prensiplerle medeniyet yolunda tereddütsüz yürüyecektir”.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kurucularından biri değildir?

Adnan Adıvar

Ali Fuat Cebesoy

Fethi Okyar

Kazım Karabekir

Rauf Orbay

Açıklama:

17 Kasım’da Kazım (Karabekir) Paşa’nın başkanlığını, Rauf (Orbay) ve Adnan (Adıvar) Beylerin ikinci başkanlığını, Ali Fuat Paşa’nın genel sekreterliğini yaptığı TpCF kuruldu. Partiye Halk Fırkası’ndan istifa eden 28 milletvekili ile Gümüşhane’den bağımsız seçilen Zeki (Kadirbeyoğlu) Bey olmak üzere 29 toplam
milletvekili katıldı.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Atatürk ne zaman Cumhurbaşkanı seçildi?

29 Ekim 1921

29 Ekim 1923

4 Mart 1924

23 Nisan 1925

23 Nisan 1920

Açıklama:

29 Ekim’de Halk Fırkası Meclis grubu toplanarak Mustafa Kemal Paşa’yı heyet-i vekile sorununu çözmekle görevlendirdi. Anayasanın birinci maddesinde yapılan değişiklikle Türkiye devletinin yönetim biçiminin cumhuriyet olduğu vurgulandı

Doğru Cevap: B

Soru 10

İlk Türkçe Kuran ne zaman okunmuştur?

23 Ocak 1932

24 Kasım 1934

27 Mayıs 1935

29 Ekim 1925

20 Mayıs 1928

Açıklama:

1932’den itibaren camilerde ezan ve Kuran Türkçe okundu. 1932 yılı devlet bütçesinde hadis derlemeleri, Kuran’ın Türkçe’ye çevrilmesi ve hutbelerin basılması için bir ödenek ayrıldı. Türkçe Kuran ilk olarak 23 Ocak 1932’de İstanbul’da Yerebatan Camii’nde okundu ve kısa sürede İstanbul’un camilerine yayıldı

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi Mustafa Kemal Paşa, 19 Ocak’ta İzmit’te halkla doğrudan yaptığı görüşmede belirttiği fikirlerden biri değildir?

Parti iktisat amacına dayanarak kurulur

Kurulacak parti bütün milletin çıkarını temsil edecektir

Büyük tüccar ve büyük sermaye sahiplerinin sayıları az olmalıdır

Toplumun çoğunluğunu halkın içinde olan köylüler oluşturur ve parti onların çıkarını gözetecektir

İşçinin köylüden farkı yoktur ve ülke için gereklidir

Açıklama:

Büyük tüccar ve büyük sermaye sahiplerinin sayıları çok azdır. Bunlara hücum etmenin gereği yoktur. Bunlar daha çok zengin edilmelidir ki banka, fabrika, şimendifer, şirket, sanayi kurumları yaparak ülkeyi yabancı sermayeye muhtaç olmaktan kurtarsınlar. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Mustafa Kemal Paşa hangi tarihte Halk Fırkası’nın, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin (A-RMHC) bir fırkaya dönüştürülmesi yoluyla kurulacağını açıklamıştır?

8 Nisan 1920

8 Nisan 1921

8 Nisan 1922

8 Nisan 1923

8 Nisan 1924

Açıklama:

Mustafa Kemal Paşa, nihayet, 8 Nisan 1923’te de, Halk Fırkası’nın, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin (A-RMHC) bir fırkaya dönüştürülmesi yoluyla kurulacağını açıkladı ve partinin ilkelerini oluşturan Dokuz Umde bildirisi yayınlandı. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Dokuz Umde bildirisinin ilkelerinden biri değildir?

Zorunlu askerlik süresinin uzatılması

Ulusal egemenliğe bağlılık

Mahkemelerin hızlı işlemesi

İç güvenlik ve asayişin sağlanması

Alınacak ekonomik ve toplumsal önlemler

Açıklama:

Birinci ilkede ulusal egemenliğe bağlılık, ikinci ilkede saltanatın kaldırılması kararının değiştirilemeyeceği, üçüncü ilkede iç güvenlik ve asayişin sağlanması, dördüncü ilkede mahkemelerin hızlı işlemesi, beşinci ilkede alınacak ekonomik ve toplumsal önlemler, altıncı ilkede zorunlu askerlik süresinin kısaltılması, yedinci ilkede yedek subaylara, malul gazilere, emekli, dul ve yetimlere yardım edilmesi, sekizinci ilkede bürokrasinin düzeltilmesi ve dokuzuncu ilkede bayındırlık işleri için ortaklıklar kurulması. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyetin ilanından sonra Halk Fırkası Reis Vekilliğine atanmıştır?

Mustafa Kemal Paşa

Ali Fuat Paşa

Ali Fethi Bey

Rauf Bey

İsmet Paşa

Açıklama:

Cumhuriyetin ilanından sonra Mustafa Kemal Paşa cumhurbaşkanlığına seçilince 19 Kasım 1923’te İsmet (İnönü) Paşa’yı Halk Fırkası Reis Vekilliğine atamıştır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Mustafa Kemal Paşa kaç milletvekilinin oybirliğiyle Cumhurbaşkanı seçilmiştir?

128

158

Açıklama:

Yapılan oylama sonucunda Mustafa Kemal Paşa toplantıda hazır bulunan 158 milletvekilinin oybirliğiyle Cumhurbaşkanı seçilmiştir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

TBMM kararıyla halifelik hangi tarihte kaldırılmıştır?

3 Mart 1922

3 Mart 1923

3 Mart 1924

3 Mart 1925

3 Mart 1926

Açıklama:

1 Kasım 1922’de TBMM kararıyla Osmanlı padişahlarının öteden beri ellerinde bulundurdukları saltanat ve halifelik makamları birbirinden ayrılmış ve saltanat kaldırılmıştı. Bu kararın ardından meclis, 18 Kasım 1922’de, Şehzade Abdülmecid Efendi’yi halife seçmişti. Abdülmecid Efendi’nin siyasi yetkilere sahip olmadan elinde bulundurduğu halifeliği 16 ay kadar sürdü ve 3 Mart 1924’te halifelik makamı da kaldırıldı. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası hangi tarihte kurulmuştur?

17 Kasım 1921

17 Kasım 1922

17 Kasım 1923

17 Kasım 1924

17 Kasım 1925

Açıklama:

1923’te ikisi dışında tümü Müdafaa-i Hukuk adayları olarak seçilen ve Halk Fırkası içinde yer alan milletvekillerinden bir bölümü zamanla bu partiden istifa ettiler ve istifa edenlerin bir bölümü 17 Kasım 1924’te Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (TpCF) adıyla bir muhalefet partisi kurdular. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Şeyh Sait Ayaklanması hangi tarihte başlamıştır?

13 Şubat 1921

13 Şubat 1922

13 Şubat 1923

13 Şubat 1924

13 Şubat 1925

Açıklama:

Şeyh Sait Ayaklanması: 13 Şubat 1925’te, günümüzde Bingöl’e bağlı bir ilçe olan Genç’in Piran köyünde patlayan silahlar, hem Doğu Anadolu’da geniş çaplı bir ayaklanmayı başlattı, hem de Türkiye’nin siyasal yaşamında ra- dikal dönüşümlere yol açtı. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Köy enstitüleri hangi yılda kurulmuştur?

1930

1935

1940

1945

1950

Açıklama:

İnkılâbın ideolojisini kırsal kesime de götürebilmek için 1940 ilkbaharında köy enstitüleri kurulmuştur. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

TBMM hangi tarihte Mustafa Kemal Paşa’ya Atatürk soyadını vermiştir?

24 Kasım 1926

24 Kasım 1928

24 Kasım 1930

24 Kasım 1932

24 Kasım 1934

Açıklama:

21 Haziran 1934’te soyadı kanununun benimsenmesiyle bütün vatandaşların ön adlarıyla birlikte bir soyadı kullanmaları zorunlu hale getirildi. Kanun altı aylık bir hazırlık döneminden sonra 24 Aralık 1934’te yürürlüğe girdi. TBMM 24 Kasım 1934’te Mustafa Kemal Paşa’ya Atatürk soyadını vermiştir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

I Ulusal egemenliğe bağlılık
II Yabancı sermayenin teşvik edilmesi
III Zorunlu askerlik süresinin kısaltılması
IV Kadınlara seçme seçilme hakkı verilmesi
V Bayındırlık işleri için ortaklıklar kurulması
Hangisi Mustafa Kemal Paşa,Halk Fırkası’nın ilkelerini oluşturan Dokuz Umde bildirisinde yer alır?

I ve IV

II ve V

I,III ve V

I,II,IV

III,IV ve V

Açıklama:

Dokuz Umde,birinci ilkede ulusal egemenliğe bağlılık, ikinci ilkede saltanatın kaldırılması kararının değiştirilemeyeceği, üçüncü ilkede iç güvenlik ve asayişin sağlanması, dördüncü ilkede mahkemelerin hızlı işlemesi, beşinci ilkede alınacak ekonomik ve toplumsal önlemler, altıncı ilkede zorunlu askerlik süresinin kısaltılması, yedinci ilkede yedek subaylara, malul gazilere, emekli, dul ve yetimlere yardım edilmesi, sekizinci ilkede bürokrasinin düzeltilmesi ve dokuzuncu ilkede bayındırlık işleri için ortaklıklar kurulması vurgulandı.Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Halifeliğin kaldırılmasına hükmeden “Hilafetin ilgasına ve Hanedan-ı Osmani’nin Türkiye Cumhuriyeti memaliki haricine çıkarılmasına dair” 431
sayılı yasanın içeriği hangisi ile açıklanabilir?

Halifelik şartlar olgunlaştığında tekrar gündeme gelebilir

Halifelik yurttaşlık anlayışı ile çelişmektedir

Halifeliğin halkın gönlünde yer almaya devam edecektir

Halifelik hükumet ve ve cumhuriyet kavramlarının özünde bulunur

Halifelik gerekirse hal oylamasına götürülübilir

Açıklama:

Meclis, “Hilafetin ilgasına ve Hanedan-ı Osmani’nin Türkiye Cumhuriyeti memaliki haricine çıkarılmasına dair” 431 sayılı yasayı kabul etmiş ve Yasada halifeliğin hükümet ve cumhuriyet kavramlarının özünde bulunduğu vurgulanıp, halifelik makamının kaldırıldığı ve halifenin “hal” edildiği belirtildi. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Halk Fırkasından sonra 17 Kasım 1924’te kurulan parti hangisi olmuştur?

Serbest Cumhuriyet Fırkası

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası

Hürriyet ve İtilaf Fırkası,

İttihat ve Terakki Fırkası

Türkiye Komünist Fırkası

Açıklama:

Halk Fırkası içinde bir muhalefetin olduğunun açık bir göstergesidir. 1923’te ikisi dışında tümü Müdafaa-i Hukuk adayları olarak seçilen ve Halk Fırkası içinde yer alan milletvekillerinden bir bölümü zamanla bu partiden istifa ettiler ve istifa edenlerin bir bölümü 17 Kasım 1924’te Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (TpCF) adıyla bir muhalefet partisi kurdular. doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Türkiye’nin siyasal yaşamında radikal dönüşümlere yol açan ve Takrir-i Sükûn Kanunu’nun çıkmasına sebep olan olay hangisidir?

İzmir Suikastı

Menemen Olayı

Koçgiri İsyanı

Demirci Mehmet Efe İsyanı

Şeyh Sait Ayaklanması

Açıklama:

Şeyh Sait Ayaklanması 13 Şubat 1925’te, günümüzde Bingöl’e bağlı bir ilçe olan Genç’in Piran köyünde patlayan silahlar, hem Doğu Anadolu’da geniş çaplı bir ayaklanmayı başlattı, hem de Türkiye’nin siyasal yaşamında radikal dönüşümlere yol açtı.Şubat ayı biterken Şeyh Sait’in adamları Doğu’da geniş bir alanda üstünlük sağlamışlardı. Bu durum karşısında Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal (Atatürk) Paşa, Mart başında, Başbakan Fethi (Okyar) Bey’in istifasını istedi. Hükümetin istifa etmesi üzerine, 3 Mart’ta başbakanlık görevi İsmet (İnönü) Paşa’ya verildi ve aynı gün Takrir-i Sükûn Kanunu’nu çıkarttıldı.Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

12 Ağustos 1930'da Serbest Cumhuriyet Fırkası (SCF) adıyla kurulan muhalefet partisinin 17 Kasım 1930’da kendinin fes etmesinin temel sebebi hangisi olabilir?

Yurt çapında gerekli örgütlenmeyi gerçekleştirememesi

Mustafa Kemal Paşa ile siyasi mücadeleye girmek istenilmemesi

Sonbaharda yapılan belediye seçimlerinde başarılı olamaması

Yeterli maddi destek ve olanakları sağlayamaması

Cumhuriyet Halk Fıkrası ile birleşme kararı alması

Açıklama:

SCF kendisinden beklenmeyecek ölçüde başarılı oldu ve arkasındaki toplumsal desteğin hızla büyüdüğü görüldü. Parti hiçbir biçimde bir iktidar alternatifi olarak düşünülmemişti, oysa artık potansiyel bir iktidar odağı haline gelmişti. Artık partinin varlığını sürdürebilmesi için Mustafa Kemal Paşa ile açık bir siyasi mücadele içine girmesi gerekiyordu Bu gelişmeler parti yöneticilerini bir hayli ürküttü ve Ali Fethi Bey 17 Kasım 1930’da Dâhiliye Vekâleti’ne bir dilekçe göndererek partinin kendini feshettiğini açıkladı.Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

31 Mayıs 1933’te İstanbul Darülfünunun kapatılıp yerine Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı yeni bir üniversitenin kurulmasının olumsuz sonucu hangisi olmuştur?

İdari, mali ve bilimsel özerkliği ortadan kalkmıştır

Özel üniversitelerin önü açılmıştır

Geçiş sürecinde eğitim öğretim aksamıştır

Öğrenciler uyum sürecinde sorunlar yaşamıştır

Bazı bölümler kapanmak zorunda kalmıştır

Açıklama:

31 Mayıs 1933’te İstanbul Darülfünunun kapatılıp yerine Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı yeni bir üniversitenin kurulmasını öngören kanun TBMM’de kabul edildi. Bu kanunla, üniversite hükümetin denetimine girdi ve idari, mali ve bilimsel özerkliği tamamen ortadan kalktı. “1933 Üniversite Reformu” olarak bilinen bu uygulama çerçevesinde, kapsamlı bir “temizlik” harekâtına girişilerek, çok sayıda öğretim üyesi ve görevlisinin işine son verildi.Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

5 Şubat 1937’de yapılan Anayasa değişikliğiyle Altı(6) Ok'un anayasal olarak da devletin ilkeleri haline getirilmesi nasıl açıklanabilir?

Özelleştirilmeye kapalar kapatılmış oldu

Altı Ok anlayışının ülkeye faydaları tescillendi

Parti-devlet bütünleşmesi tamamlandı

Batıya entegre olmanın temeli atıldı

Demokrasiye geçisin adımları atıldı

Açıklama:

5 Şubat 1937’de yapılan Anayasa değişikliğiyle 6 Ok anayasal olarak da devletin ilkeleri haline getirildi ve böylece parti-devlet bütünleşmesi tamamlandı. Anayasa değişikliklerinin en önemlisi, ikinci maddede yapılan değişiklikti. Daha önce de 1928’de değiştirilip “Türkiye devletinin resmi dili Türkçe’dir, makarrı Ankara şehridir” biçimini almış olan bu ikinci maddenin başına, bu kez, “Türkiye Devleti, cumhuriyetçi, milliyetçi, halkçı, devletçi, laik ve inkılâpçıdır” cümlesi eklendi. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 28

İsmet İnönü cumhurbaşkanlığı dönemindeki dış politika alanındaki en önemli en önemli gelişme hangisi olmuştur?

Türkiye'nin NATO'ya girmesi

Sovyet tehlikesine karşı ABD'de desteğinin alınması

Türkiye'nin Almanya’ya savaş ilan etmesi

Hatay'ın Türkiye’ye katılması

Türkiye'nin Japonya’ya savaş ilan etmesi

Açıklama:

İnönü ülkeyi İkinci Dünya Savaşının dışında tutabilmek için batılı devletler karşısında tam bir denge politikası izledi. Savaşan tarafların her ikisine de tam anlamıyla yanaşmadı görünürde de onların hiçbirinden uzak durmadı. Savaş bittikten sonra da yeni dünya düzeni kurulurken söz sahibi olabilmek için Almanya’ya savaş ilan etti. 1939’da Hatay'ın Türkiye’ye katılması da İnönü döneminde yaşanan önemli bir gelişme oldu. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

I Celal Bayar
II Adnan Menderes
III Süleyman Demirel
IV Fuat Köprülü
V Refik Koraltan
Kim/kimler Demokrat Partisinin kurucuları arasında yer almıştır?

I ve II

II ve III

I,II ve III

II,III,IV ve V

I,II,IV ve V

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 30

Kadınlara seçme ve seçilme hakkı yıllarda tanınmıştır?

1920'li yıllar

1930'lu yıllar

1940'lı yıllar

1950'li yıllar

1960'lı yıllar

Açıklama:

1935 genel seçimlerine kadar sadece erkeklerin seçme ve seçilme hakkı vardı; 1935’ten başlayarak bu hak kadınlara da tanındı. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Türkiye'de Tek Partili Dönem hangi yıllar arasındadır?

1923-1945

1923-1946

1923-1947

1924-1945

1924-1946

Açıklama:

“Tek Partili Dönem (1923-1946)”

Doğru Cevap: B

Soru 32

Birinci Meclis döneminin sonlarına doğru 7 Aralık 1922’de, Mustafa Kemal Paşa Ankara basınına verdiği bir demeçte, barış sağlanınca, halkçılığa dayanan bir siyasi parti kurma kararında olduğunu açıklamıştır. Bu parti hangi partidir?

Milli Kalkınma Partisi

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası

Halk Partisi

Serbest Cumhuriyet Fırkası

Demokrat Parti

Açıklama:

Birinci Meclis döneminin sonlarına doğru 7 Aralık 1922’de, Mustafa Kemal Paşa Ankara basınına verdiği bir demeçte, barış sağlanınca, halkçılığa dayanan ve Halk Fırkası adını taşıyacak bir siyasi parti kurma kararında olduğunu açıklamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Mustafa Kemal Paşa seçimden sonra kuracağı Halk Fırkası’nın dayandığı anlayışı 16-17 Ocak 1923’te İstanbul basınının temsilcileriyle yaptığı görüşme sırasında açıkça ifade etmiştir. Bu görüşme hangi ilde gerçekleşmiştir?

İstanbul

Ankara

İzmir

Sivas

İzmit

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 34

Halk Fırkası'nın kurulduğu dönemde Genel Başkanı Mustafa Kemal Atatürk olmuştur. Atatürk, Cumhurbaşkanı seçildiği 1923 senesinde partinin Reis Vekilliğine kimi atamıştır?

İsmet İnönü

Celal Bayar

Falih Rıfkı Atay

Fethi Okyar

Ali Fuat Cebesoy

Açıklama:

Halk Fırkası adaylarının mutlak zaferiyle sonuçlanan 1923 seçimlerinden sonra 9 Eylül 1923’te partinin tüzüğü kabul edildi, 11 Eylül’de Mustafa Kemal Paşa partinin genel başkanlığına seçildi. Cumhuriyetin ilanından sonra Mustafa Kemal Paşa cumhurbaşkanlığına seçilince 19 Kasım 1923’te İsmet (İnönü) Paşa’yı Halk Fırkası Reis Vekilliğine atadı.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Halk Fırkası adaylarının mutlak zaferiyle sonuçlanan seçim kaç yılında yapılmıştır.

1923

1925

1943

1953

1920

Açıklama:

Halk Fırkası adaylarının mutlak zaferiyle sonuçlanan 1923 seçimlerinden sonra 9 Eylü 1923’te partinin tüzüğü kabul edildi, 11 Eylül’de Mustafa Kemal Paşa partinin genel başkanlığına seçilmiştir.
Halk Fırkası konusuna bakınız

Doğru Cevap: A

Soru 36

Mustafa Kemal Paşa 22 Eylül 1923’te hangi gazetenin muhabirine bir demeç vererek cumhuriyet kelimesini ilk defa kamuoyu önünde açıkça dile getirdi?

Allgemeine Zeitung

Deutsche Zeitung in den Niederlanden

Wiener Neue Freie Presse

Neue Montagzeitung

Neue Rheinische Zeitung

Açıklama:

Mustafa Kemal Paşa 22 Eylül 1923’te Wiener Neue Freie Presse muhabirine bir demeç vererek cumhuriyet kelimesini ilk defa kamuoyu önünde açıkça dile getirdi.

Doğru Cevap: C

Soru 37

1923 yılında Mustafa Kemal Paşa yapılan toplantıda hazır bulunan kaç milletvekilinin oybirliğiyle Cumhurbaşkanı seçildi?

155

156

157

158

159

Açıklama:

Mustafa Kemal Paşa toplantıda hazır bulunan 158 milletvekilinin oybirliğiyle Cumhurbaşkanı seçildi.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Hangi tarihte TBMM kararıyla Osmanlı padişahlarının öteden beri ellerinde bulundurdukları saltanat ve halifelik makamları birbirinden ayrıdı ve saltanat kaldırıldı?

30 Ekim 1922

31 Ekim 1922

1 Kasım 1922

2 Kasım 1922

1 Aralık 1922

Açıklama:

1 Kasım 1922’de TBMM kararıyla Osmanlı padişahlarının öteden beri ellerinde bulundurdukları saltanat ve halifelik makamları birbirinden ayrılmış ve saltanat kaldırılmıştı.

Doğru Cevap: C

Soru 39

4 Mart 1925’te kurulan hükümette başbakan olan İsmet Paşa kaç yılına kadar sürmüştür

1937

1939

1947

1957

1953

Açıklama:

Şeyh Sait Ayaklanması konusun bakınız
4 Mart 1925’te kurulan hükümette başbakan olan İsmet Paşa başbakanlık görevini bu tarihten 1937 yılının sonlarına kadar kesintisiz olarak sürdürdü.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Sultan Vahdettin

Yusuf İzzeddin Efendi

V. Medmed

V. Murad

Abdülmecid Efendi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 41

TBMM, 18 Kasım 1922’de, Şehzade Abdülmecid Efendi’yi halife seçmişti. Abdülmecid Efendi’nin siyasi yetkilere sahip olmadan elinde bulundurduğu halifeliği, halifelik kaldırılmadan önce ne kadar sürdü?

14 ay

15 ay

16 ay

17 ay

18 ay

Açıklama:

Meclis, 18 Kasım 1922’de, Şehzade Abdülmecid Efendi’yi halife seçmişti. Abdülmecid Efendi’nin siyasi yetkilere sahip olmadan elinde bulundurduğu halifeliği 16 ay kadar sürdü ve 3 Mart 1924’te halifelik makamı da kaldırıldı.

Doğru Cevap: C

Soru 42

1924 Anayasası hangi tarihte kabul edilmiştir?

19 Nisan 1923

20 Nisan 1923

19 Nisan 1924

20 Nisan 1924

21 Nisan 1924

Açıklama:

20 Nisan 1924’te de yeni anayasa kabul edildi. Anayasada, 1921 anayasasında olduğu gibi, egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu belirtilmiş (madde 3) ve egemenliği millet adına kullanma hakkı milletin tek ve gerçek temsilcisi olan TBMM’ye verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Mustafa Kemal Paşa Nutuk boyunca temel amacı nedir

Tarihe kolaylık sağlamak

Ekonomik kalkınma

Borçlanma

Laiklik

Bağımsızlık

Açıklama:

Mustafa Kemal Paşa Nutuk boyunca amacının "devrimimizin incelenmesinde tarihe kolaylık sağlamak” olduğunu sık sık tekrarlamıştır. Bu da Mustafa Kemal Paşa’nın Nutuk’u söz konusu dönemi inceleyecek olanların yararlanacağı temel bir kaynak kitap olarak tasarladığını açıkça göstermektedir.
Nutuk konusunu anlayınız

Doğru Cevap: A

Soru 44

Kurulmuş olan ilk muhalefet partilerinden birisi hangisidir

Serbest Cumhuriyet Fırkası

İlerici Cumhuriyet Fırkası

Yeni Cumhuriyet Fırkası

Ahali Cumhuriyet Fırkası

Cumhuriyet Fırkası

Açıklama:

Yeni bir partinin kurulacağı ha beri, kamuoyuna ilk kez
Vakit gazetesinin 8 Ağus tos 1930’da yaptığı ikinci baskıyla duyuruldu. Bu arada gazeteler Ali Fethi Bey’in Cumhurbaşkanı’na yeni bir parti kurulması yolundaki istek ve düşün celerini dile getirdiği 9 Ağustos tarihli açık mektubuyla, Mustafa Kemal Paşa’nın bu isteğin kabul edildiğini bildiren 10 Ağustos tarihli açık mektubunu yayınladılar. Nihayet beklenen muhalefet partisi 12 Ağustos’ta Serbest Cumhuriyet Fırkası (SCF) adıyla kuruldu.
Serbest Cumhuriyet Fırkası (SCF) kuruluşunu okuyunuz

Doğru Cevap: A

Soru 45

1 Temmuz 1946’daki seçimlerde Demokrat parti meclisteki sayısı kaçtır.

266

166

246

Açıklama:

21 Temmuz 1946’daki seçimler adli denetim dışında, açık oy, gizli sayımla ve çoğunluk siste mi esasına göre yapıldı. 465 milletvekilliğinden 395’ini alan CHP büyük bir seçim zaferi kazandı. DP meclise sadece 66 milletvekili kazanabilmiştir.
Tek parti dönemi sonunu anlayınız

Doğru Cevap: A

Soru 46

Devletin laikleştirilmesi sürecinde hangisi " doğru tarihle birlikte yer almaz "

1923 saltanat kaldırılması

1923’te Cumhuriyetin ilânı

1924’te halifeliğin kaldırılması

1924’te Yeni anayasa yürürüğe girmesi

1937’de laikliğin anayasaya girmesi

Açıklama:

Kemalist Reformlar konusunu anlayınız. Ayrıca, soruda bu süreçte "olmayan bir değişiklik sorulmaktadır. “1 Kasım 1922’de saltanat kaldırılmıştır. Doğru şıkta bu tarih 1922 değil "1923" olarak belirtilmiştir. Dikkat ediniz. Ayrıca ders kitabında,
Devletin laikleştirilmesi sürecinde “1 Kasım 1922’de saltanat kaldırılmış”, 29 Ekim 1923’te cumhuriyet ilân edilmiş, 3 Mart 1924’te halifelik kaldırılmış, 20 Nisan 1924’te yeni anayasa yürürlüğe girmişti. Bu süreç, 11 Nisan 1928’de, Türkiye devletinin dininin İslam olduğu hükmünün anayasadan çıkarılmasıyla ve nihayet 5 Şubat 1937’de laikliğin bir ilke olarak anayasaya girmesiyle tamamlandı. Yine de 3 Mart 1924’te Şeriye ve Evkaf Vekâleti’nin kaldırılarak yerine Başbakanlığa bağlı Diyanet İşleri Reisliği ile Vakıflar Umum Müdürlüğü’nün kurulmuş olması devlet-din işlerinin birbirlerinden tamamen ayrılmadığının; dinin devlet denetimi altına alındığının bir göstergesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Camilerde ezan ve ilk kez hangi yılda Türkçe okundu.

1932

1934

1936

1942

1952

Açıklama:

Kemalist Reformlar konusunu anlayınız

Doğru Cevap: A

Soru 48

Okka nedir

Ağırlık ölçüsü

Uzunluk ölçüsü

Yatay uzunluk ölçüsü.

Geleneksel unvan

Hiyerarşik unvan

Açıklama:

Kemalist Reformlar konusuna bakınız

Doğru Cevap: A

Soru 49

Kaç yılında “bey”, “efendi”, “paşa”, “ağa”, “hoca”,“hacı”, “hafız”, “molla”, “hanım”, gibi bütün geleneksel unvanlarla, savaşta alınanlar dışındaki madalya ile nişanların kullanımı yasaklandı.

1934

1937

1944

1954

1965

Açıklama:

Kemalist Reformlar konusunu okuyunuz

Doğru Cevap: A

Soru 50

Mustafa Kemal Paşa, kurmaya karar verdiği Halk Fırkası’nın kuruluşuna temel oluşturan anlayışı tüm ayrıntılarıyla ne zaman ve nerede ifade etmiştir?

7 Aralık 1922’de, Ankara basınına verdiği bir demeçte

16-17 Ocak 1923’te İzmit’te İstanbul basınının temsilcileriyle yaptığı görüşme sırasında.

19 Ocak 1923’te İzmit’te halkla doğrudan yaptığı görüşmede.

8 Nisan 1923’te Ankara’da TBMM’de.

19 Kasım 1923’te İstanbul basınına verdiği bir demeçte.

Açıklama:

Mustafa Kemal Paşa seçimden sonra kuracağı Halk Fırkası’nın dayandığı anlayışı 16-17 Ocak 1923’te İzmit’te İstanbul basınının temsilcileriyle yaptığı görüşme sırasında açıkça ifade etmiştir.19 Ocak’ta İzmit’te halkla doğrudan yaptığı görüşmede, ülkedeki sınıfları tek tek ele alarak Halk Fırkası’nın kuruluşuna temel oluşturan bu anlayışı daha ayrıntılı olarak ifade etmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 51

"Dokuz umde" bildirisi nedir?

Halk Fırkasının parti programı

İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin ilkeleri

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın programı

İstiklal Mahkemesi kararları

Birinci meclisin son toplantı kararları

Açıklama:

Mustafa Kemal Paşa, 8 Nisan 1923’te de, Halk Fırkası’nın, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin (A-RMHC) bir fırkaya dönüştürülmesi yoluyla kurulacağını açıkladı ve partinin ilkelerini oluşturan Dokuz Umde bildirisi yayınlandı. Dokuz Umde bildirisi, Halk Fırkası'nın parti programıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Mustafa Kemal Paşa "Cumhuriyet" kelimesini ilk defa kamuoyu önünde açıkça ne zaman dile getirdi?

Birinci Meclis’in 16 Nisan 1923’teki son toplantısında.

11 Ağustos 1923’te ilk kez bir araya gelen ikinci mecliste.

11 Eylül’de Mustafa Kemal Paşa Halk Fırkası’nın genel başkanlığına seçildiğinde.

22 Eylül 1923’te Wiener Neue Freie Presse muhabirine verdiği demeçte.

25 Ekim’de Mustafa Kemal Paşa’nın başkanlığında toplanan vekiller heyetinde.

Açıklama:

Mustafa Kemal Paşa 22 Eylül 1923’te Wiener Neue Freie Presse muhabirine bir demeç vererek cumhuriyet kelimesini ilk defa kamuoyu önünde açıkça dile getirdi. Bu demecinde, 1921 Anayasası’nın ilk iki maddesini hatırlattıktan sonra “bu iki maddeyi bir kelimede hulâsa etmek kabildir: "Cumhuriyet” diyerek cumhuriyetin resmen ilânı sürecini başlattı.

Doğru Cevap: D

Soru 53

29 Ekim 1923’de Anayasanın ikinci maddesinde yapılan değişiklik neydi?

"Türkiye Devleti'nin dini İslam'dır" hükmü çıkarıldı.

Türkiye devletinin dininin İslam, resmi dilinin Türkçe olduğu belirtildi.

Halifelik makamı kaldırıldı.

Şeriye ve Evkaf Vekâleti kaldırılıp yerine Diyanet İşleri Reisliği kuruldu.

Tevhid-i Tedrisat Kanunu kabul edildi.

Açıklama:

Anayasanın birinci maddesinde yapılan değişiklikle Türkiye devletinin yönetim biçiminin cumhuriyet olduğu vurgulandı. İkinci maddede yapılan değişiklikteyse Türkiye devletinin dininin İslam, resmi dilinin Türkçe olduğu belirtildi.

Doğru Cevap: B

Soru 54

20 Nisan 1924’te de kabul edilen yeni anayasada, 1921 anayasasındaki katı güçler birliği ilkesinin belli ölçüde yumuşatıldığının göstergesi ne olmuştur?

Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunun belirtilmesi.

Egemenliği millet adına kullanma hakkının milletin tek ve gerçek temsilcisi olan TBMM’ye verilmiş olması.

Yasama organının üstünlüğüne dayanan bir sistem kurulmuş olması.

Kuvvetler birliği ilkesinden hareket ederek yasamanın yanı sıra yürütme gücünün de TBMM’ye verilmiş olması.

Meclisin yürütme erkini kendi seçtiği cumhurbaşkanı ve onun atayacağı bir bakanlar kurulu eliyle kullanacağının belirtilmesi.

Açıklama:

Yedinci maddede meclisin yürütme erkini kendi seçtiği cumhurbaşkanı ve onun atayacağı bir bakanlar kurulu eliyle kullanacağının belirtilmesi, yeni sistemde, 1921 anayasasındaki katı güçler birliği ilkesinin belli ölçüde yumuşatıldığının göstergesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi 1924 Anayasasında hükümetin, siyasi mülahazalarla ve çoğunluğunu elinde bulundurduğu yasama organı kanalıyla yargıya müdahale edebilmesinin önünü açan maddelerden birisidir?

Hâkimlerin kanunda gösterilen usul ve hallerde azledilebilecekleri 55. Madde

Yürütme yetkisinin kullanımında, cumhurbaşkanına siyasal açıdan sorumsuzluk tanınması.

Meclisin hükümeti her zaman denetleyip düşürme yetkisi.

Yargı yetkisinin millet adına bağımsız mahkemelerce kullanılacağı hükmü.

Yasama ve yürütmeden “vazife” olarak bahsedilirken, yargıdan “kuvvet” olarak bahsedilmesi.

Açıklama:

Anayasada, yargı bağımsızlığının en önemli göstergelerinden biri olan hâkim güvencesi tam değildir. Örneğin 55. maddede hâkimlerin kanunda gösterilen usul ve hallerde azledilebilecekleri, 56. maddede de hâkimlerin hukuki statü ve özlük haklarının kanunla düzeltilebileceği belirtilmektedir. Bu durum, hükümetin, siyasi mülahazalarla ve çoğunluğunu elinde bulundurduğu yasama organı kanalıyla yargıya müdahale edebilmesinin önünü açmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Meclise katılımın fazla olmadığının.

Yürütme yetkisinin kullanımında, cumhurbaşkanına siyasal açıdan sorumsuzluk tanınmasının.

İsmet Paşa ile Rauf Bey arasındaki anlaşmazlığın.

Başından beri Halk Fırkası içinde bir muhalefetin olduğunun.

Mustafa Kemal Paşa’nın“tek adam” yönetimine doğru yöneldiği endişelerinin.

Açıklama:

17 Kasım 1924’e kadar mecliste isim belirtme yöntemiyle yapılan 156 oylamanın sadece 27’sinde (yüzde 17) oybirliğinin sağlanmış olması, buna karşılık 129’unda (yüzde 83) karşı yönde oy kullanan veya çekimser kalanların bulunması başından beri Halk Fırkası içinde bir muhalefetin olduğunun açık bir göstergesidir. 1923’te ikisi dışında tümü Müdafaa-i Hukuk adayları olarak seçilen ve Halk Fırkası içinde yer alan milletvekillerinden bir bölümü zamanla bu partiden istifa ettiler ve istifa edenlerin bir bölümü 17 Kasım 1924’te Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (TpCF) adıyla bir muhalefet partisi kurdular.

Doğru Cevap: D

Soru 57

4 Mart 1925’de çıkarılan Takrir-i Sükûn Kanunu kaç yıl yürürlükte kalmıştır?

2 yıl

3 yıl

4 yıl

5 yıl

6 yıl

Açıklama:

Döneme damgasını vuran Takrir-i Sükûn Kanunu 4 yıl boyunca yürürlükte kalacak, ihtiyaç kalmayınca 1929’da yürürlükten kalkacaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi Şeyh Sait Ayaklanmasının sonuçlarından birisi değildir?

Takrir-i Sükûn Kanununun çıkarılması

İstiklal mahkemelerinin kurulması

Şeyh Sait’in yargılanarak idam edilmesi

TpCF’nin katib-i mesulü emekli Yarbay Fethi Beyin 5 yıl hapse mahkum edilmesi

Ülkenin önde gelen gazetecilerinin tutuklanarak mahkum edilmesi

Açıklama:

Şark İstiklal Mahkemesi 7 Haziran’da bir ara karar alarak tutum ve yazılarıyla ayaklanmayı dolaylı olarak kışkırttıkları gerekçesiyle ülkenin önde gelen bazı gazetecileri hakkında tutuklama kararı aldı ve tutuklanan gazeteciler davalarının görülmesi için Elazığ’a gönderildiler. Dava sürerken, tutuklu gazeteciler Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Paşa’ya telgraf çekerek aflarını istediler. Mustafa Kemal Paşa da mahkeme başkanlığına bir telgraf göndererek alınacak kararda, cumhuriyete ve rejime bağlılıklarını ve yazdıkları yazılardan dolayı pişmanlıklarını belirtip af dileyen gazetecilerin bu davranışlarının dikkate alınmasının uygun olacağı yolunda görüş belirtti. Sonuçta, Mahkeme Eylül ayı ortalarında gazetecilerin beraatına karar verdi.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Mustafa Kemal Paşa, uzun zaman üzerinde çalışarak hazırladığı ünlü nutkunu ilk kez ne zaman okumuştur?

15-20 Ekim 1927 tarihleri arasında toplanan Cumhuriyet Halk Fırkası İkinci Büyük Kurultayında.

8 Ağustos 1930’da İstanbul basınına verilen demeçte.

7 Eylül 1930’da İzmir mitinginde.

31 Mayıs 1933’te TBMM’de.

CHP’nin 1935 yılında toplanan Dördüncü Büyük Kurultayı’nda.

Açıklama:

1927 seçimlerinden hemen sonra 15-20 Ekim 1927 tarihleri arasında Cumhuriyet Halk Fırkası İkinci Büyük Kurultayı Ankara’da toplandı. Kurultayda Mustafa Kemal Paşa milli mücadele dönemiyle cumhuriyetin ilk yıllarını ayrıntılı olarak değerlendiren uzun bir söylev verdi. Mustafa Kemal Paşa, uzun zaman üzerinde çalışarak hazırladığı bu ünlü nutkunu, günde ortalama 6 saatin üzerinde kürsüde kalmak suretiyle, 6 günde ve toplam 36,5 saatte tamamladı. Okunduktan sonra kitap olarak basılan ve yabancı dillere de çevrilen bu Nutuk o günden bu yana Türkiye’nin siyasal tarihinin en önemli belgelerinden biri olarak kabul edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 60

I. ulusal egemenliğe bağlılık
II. saltanatın kaldırılması kararının değiştirilmeyeceği
III.zorunlu askerlik süresinin kısaltılması
IV.mahkemelerin hızlı işlemesi
V.bayındırlık işleri için ortaklıklar kurulması
Yukarıdakilerden hangileri Mustafa Kemal'in 8 Nisan 1923'te Halk Fırkası'nın kurulacağını ilan ettiğinde açıkladığı dokuz umde arasında yer alır?

I, II ve V

III ve V

II, III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

II, III ve IV

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "Atatürk Dönemindeki Siyasi Gelişmeler" başlıklı bölümü gözden geçiriniz.
8 Nisan 1923’te «Halk Fırkası»nın kurulacağını açıklayarak Dokuz Umde’yi ilan etti. Dokuz Umde: ulusal egemenliğe bağlılık, saltanatın kaldırılması kararının değişemeyeceği, iç güvenlik ve asayişin sağlanması, mahkemelerin hızlı işlemesi, alınacak ekonomik ve toplumsal önlemler, zorunlu askerlik süresinin kısaltılması, yedek subaylara, malul gazilere, emekli, dul ve yetimlere yardım edilmesi, bürokrasinin düzeltilmesi ve bayındırlık işleri için ortaklıklar kurulması gibi ilkeleri kapsamakta idi.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi 29 Ekim 1923'te alınan kararlar arasında yer almaz?

Mustafa Kemal'in Halk Fırkası başkanlığına getirilmesi.

Cumhuriyetin ilan edilmesi

Türkiye'nin dilinin Türkçe olduğunun kabul edilmesi.

Türkiye'nin dininin İslamiyet olarak belirlenmesi.

Mustafa Kemal'in Cumhurbaşkanı seçilmesi.

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "Cumhuriyetin İlanı" başlıklı bölümü gözden geçiriniz.
29 Ekim 1923’de;
i)Cumhuriyet ilan edildi (Anayasanın 1. maddesinde yapılan değişiklik ile Türkiye devletinin yönetim biçiminin cumhuriyet olduğu vurgulandı).
ii)Anayasanın ikinci maddesinde ise Türkiye devletinin dininin İslam, dilinin ise Türkçe olduğu belirtildi.
iii)Mustafa Kemal Paşa cumhurbaşkanı seçildi.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aşağıdaki tarih-olay eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Saltanatın kaldırılması-29 Ekim 1923

Şehzade Abdülmecid'in Halife seçilmesi-7 Aralık 1922

Diyanet İşleri Reisliğinin Kurulması: 11 Eylül 1923

Tevhid-i Tedrisat Kanunun çıkarılması-3 Mart 1924

Vakıflar Umum Müdürlüğünün kurulması-1 Kasım 1922

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "Halifeliğin Kaldırılması" başlıklı bölümü gözden geçiriniz.
1 Kasım 1922’de saltanat ve halifelik makamları birbirinden ayrılmış ve saltanat kaldırılmış idi. Bu kararın ardından meclis 18 Kasım 1922’de Şehzade Abdülmecid’i halife seçmişti. 3 Mart 1924’de ise halifelik de kaldırıldı. Aynı gün ayrıca:
i)Şeriye ve Efkaf Vekaleti kaldırılıp yerine Diyanet İşleri Reisliği ve Vakıflar Umum müdürlüğü kuruldu.
ii)Tevhid-i Tedrisat kanunu çıkarıldı (Bütün okullar Maarif vekaletine bağlanarak tüm medreseler kapatıldı).

Doğru Cevap: D

Soru 63

17 Kasım 1924'te Kazım Karabekir'in liderliğinde kurulan parti aşağıdakilerden hangisidir?

Serbest Cumhuriyet Fırka

Cumhuriyet Halk Fırkası

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası

Hürriyet ve İhtilaf Fırkası

Ahrar Fırkası

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası" başlıklı bölümü gözden geçiriniz.
10 Kasım 1924’de «Halk Fırkası» adını «Cumhuriyet Halk Fırkası» olarak değiştirdi.17 Kasım 1924’te TpCF kuruldu.Kazım Karabekir partinin lideri idi.Parti beyannamesinde demokrasi, liberalizm ve genel özgürlükler kavramlarına yer verildi.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kapatılmasına yol açan gelişme aşağıdakilerde n hangisidir?

İzmir Suikasti

Şeyh Said Ayaklanması

Menemen Hadisesi

Saltanatın kaldırılması

Cumhuriyet Halk Fırkası'nın II. Kongresinin toplanması

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "Şark İstiklal Mahkemesi: TpCF'nin Kapatılması ve Gazeteciler Davası" başlıklı bölümü gözden geçiriniz.
13 Şubat 1925’te Bingöl’ün Genç İlçesi, Piran köyünde ayaklanma başladı.Halkı İslam adına ayaklanmaya çağıran bir bildiri yayınlayan Şeyh Said’e bağlı kişiler hükümet kuvvetleri ile çatıştı.Bu sırada önce Fethi Okyar istifa edip İsmet İnönü başbakan oldu.Sonra ise Takrir-i Sükun kanunu çıkarıldı.4 Mart 1925 tarihli bu kanunla:
i)huzur ve sükunu, emniyet ve asayişi ihlal eden her türlü oluşum ve yayınlar yasaklandı.
ii)Biri Ankara’da diğeri isyan bölgesinde olmak üzere iki İstiklal Mahkamesi kuruldu.
iii)Muhalif gazeteler kapatıldı.
iv)3 Haziran’da TpCF kapatıldı.

Doğru Cevap: B

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi İzmir Suikasti sonrasında İstiklal Mahkemeleri tarafından idam edilen isimler arasında yer almamaktadır?

Doktor Nazım

Cavit Bey

İsmail Canbulat

Ziya Hurşit

Ali Fuat Paşa

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "İzmir Suikasti ve Muhalefetin Sonu" başlığını gözden geçiriniz.
Yargılamalarda Kazım Karabekir, Cafer Tayyar, Ali Fuat, Refet ve Mersinli Cemal Paşalar, Cumhurbaşkanının özel isteğiyle beraat etti.

Doğru Cevap: E

Soru 66

I.Türk Ocakları'nın kurulması
II.Türk Kadınlar Birliği'nin feshedilmesi
III.Türk Mason localarının faaliyetlerinin yasaklanması
IV.1931 tarihli basın kanunu ile muhalif neşriyatın yasaklanması.
V.Celal Bayar'ın cumhurbaşkanı olması
Yukarıdakilerden hangileri parti-devlet bütünleşmesi kapsamında değerlendirilebilecek gelişmeler arasında yer almaktadır?

I, III, III, IV ve V

I, II, III ve V

II, III ve IV

I ve V

III, IV ve V

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "Ülkedeki Bütün Örgütlerin CHF Bünyesinde Bütünleşmesi" başlıklı bölümü gözden geçiriniz.
Parti-devlet bütünleşmesi.

Türk Ocakları’nın yerini Halevleri’nin alması.
Türk Kadınlar Birliği’nin fesshedilmesi.
Türk Mason Localarının faaliyetlerinin yasaklanması.
1931 tarihli basın kanunu ile muhalif neşriyatın yasaklanması.
1933 Üniversite reformu ile çok sayıda akademisyenin işine son verilmesi

Doğru Cevap: C

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi İsmet İnönü'nün cumhurbaşkanlığı dönemine özgü gelişmelerden birisidir?

Serbest Fırka'nın kendini feshetmesi

Köy Enstitülerinin kurulması

Halkevlerinin kurulması

Kadınlara seçme hakkı tanınması

Laiklik ilkesinin anayasaya girmesi

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "İnönü Dönemi" başlıklı bölümü gözden geçiriniz.
Köy Enstitüleri 1940'ta yani İsmet İnönü'nün Cumhurbaşkanlığı döneminde kurulmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 68

I. Adnan Menderes
II. Refik Koraltan
III. Fuat Köprülü
IV. Celal Bayar
V. Şükrü Saraçoğlu
Yukarıdakilerden hangileri Dörtlü Takrir'i imzalayan isimler arasında yer almaktadır?

II ve V

III ve IV

I, II, III ve IV

I, III ve IV

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu ve Dörtlü Takrir" başlıklı bölümü gözden geçiriniz.
7 Haziran 1945’de CHP’li Celâl Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü ve Refik Koraltan tarafından CHP Meclis Grubu’na verilen önergedir. Dört kişi verdiği için Dörtlü Takrir diye anılır.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Aşağıdaki reform ve tarih eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Ezanın Türkçeleştirilmesi-1928

Soyadı Kanunun Çıkarılması-1937

Medreselerin Kapatılması-1934

Medeni Kanunun çıkarılması-1929

Devletinin dininin İslam olduğu hükmünün anayasadan çıkarılmasıyla-1928

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "Kemalist Reformlar" başlığını gözden geçiriniz.
Devletinin dininin İslam olduğu hükmünün anayasadan çıkarılmasıyla 11 Nisan 1928 tarihlidir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Mustafa Kemal Paşa’nın, 8 Nisan 1923’te kurulacağını açıkladığı “Halk Fırkası” , hangi cemiyetin bir fırkaya dönüştürülmesiyle kurulmuştur?

Milli Kongre Cemiyeti

Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk cemiyeti

Redd-i İlhak Cemiyeti

Hürriyet ve İtilaf Fırkası

Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 71

Tek parti döneminin son yıllarında CHP içinde alttan alta gelişen muhalefet, hangi olayla açığa çıkmıştır?

Birleşmiş Milletleri kuran konferansa Türkiye’nin bir heyet göndermesiyle

İkinci Dünya Savaşı’nın müttefiklerin lehine dönmesinden sonra

Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu’yla ilgili meclis görüşmeleri sırasında

1940 ilkbaharında köy enstitülerinin kurulmasıyla

İnönü’nün kendisinin cumhurbaşkanlığına karşı çıkanları tasfiye etmesiyle

Açıklama:

Tek parti döneminin son yıllarında CHP içinde alttan alta gelişen muhalefet, Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu’yla (ÇTK) ilgili meclis görüşmeleri sırasında açığa çıktı ve hızla gelişen olaylar Demokrat Parti’nin kurulmasıyla sonuçlandı. Meclis’te ilk kez 14 Mayıs 1945’te ele alınan yasada, esas olarak, toprağı olmayan veya yetmeyen çiftçi ailelerine, geçimlerine yetecek kadar toprak verilmesi öngörülüyordu. Özel kişilere ait toprakların, tarıma elverişli toprakların geniş olduğu bölgelerde 5.000 dekarından çoğu, dar olduğu bölgelerde ise 2.000 dekardan çoğu kamulaştırılacaktı. CHP içindeki büyük toprak sahibi milletvekilleri yasa tasarısının bu maddesine şiddetle karşı çıktılar.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Osmanlı Devleti'nin TBMM tarafından atanmış son halifesi kimdir?

Abdülmecid Efendi

II. Abdülhamit

V. Murat

VI. Mehmet

Abdülaziz

Açıklama:

Kasım 1922’de TBMM kararıyla Osmanlı padişahlarının öteden beri ellerinde bulundurdukları saltanat ve halifelik makamları birbirinden ayrılmış ve saltanat kaldırılmıştı. Bu kararın ardından meclis, 18 Kasım 1922’de, Şehzade Abdülmecid
Efendi’yi halife seçmişti. Abdülmecid Efendi’nin siyasi yetkilere sahip olmadan elinde bulundurduğu halifeliği 16 ay kadar sürdü ve 3 Mart 1924’te halifelik makamı da kaldırıldı.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Ülkede eğitim ve öğretim birliğini sağlamak amacıyla bütün okulların Maarif Vekâleti’ne bağlanmasına ve dini eğitime son verilip eğitimin millileştirilmesine olanak sağlayan yasa aşağıdakilerden hangisidir?

Teşkilatı Esasiye Kanunu

Tevhid-i Tedrisat Kanunu

Takrir-i Sükun Kanunu

Millî Eğitim Temel Kanunu

Hukuk Muhakemeleri Kanunu

Açıklama:

3 Mart görüşmeleri sırasında meclis konuyla ilgili iki kanun daha kabul etti. Bunlardan birincisi ile Şeriye ve Evkaf Vekâleti kaldırılıp yerine Başbakanlığa bağlı Diyanet İşleri Reisliği ile Vakıflar Umum Müdürlüğü örgütleri kuruldu. Kabul edilen ikinci yasa ise “Tevhid-i Tedrisat Kanunu” idi. Ülkede eğitim ve öğretim birliğini sağlamak amacıyla çıkartılan bu yasayla bütün okullar Maarif Vekâleti’ne bağlandı. Maarif Vekâleti de kısa bir süre sonra bütün medreseleri kapattı.

Doğru Cevap: B

Soru 74

4 Mart 1925 tarihinde çıkartılarak hükümetin huzur ve sükûnu bozmaya yönelik her türlü girişim, örgüt ve yayını yasaklama yetkileriyle donatılmasına olanak sağlayan kanun aşağıdakilerden hangisidir?

Tevhid-i Tedrisat Kanunu

Nisab-ı Müzakere Kanunu

Teşkilat-ı Esasiye Kanunu

Takrir-i Sükun Kanunu

Dörtlü Takrir

Açıklama:

4 Mart’ta 23 red, 1 çekimsere karşılık 153 oyla meclisten güvenoyu alan
hükümet, aynı gün Takrir-i Sükûn Kanunu’nu çıkarttı. İki yıl yürürlükte kalmak üzere çıkartılan bu yasa hükümete olağanüstü hal yetkileri tanıyordu. Hükümet, bu yasayla, huzur ve sükûnu bozmaya yönelik her türlü girişim, örgüt ve yayını yasaklama yetkileriyle donatıldı.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Cumhuriyet Halk Fırkası'nın 1927 yılında II. Büyük Kurultay'ın toplanmasıyla kabul edilen nizamnamesinde aşağıdaki ilkelerden hangisi yer almamıştır?

Halkçılık

Milliyetçilik

Laiklik

Cumhuriyetçilik

İnkılâpçılık

Açıklama:

Kongre sonrasında yayınlanan genel başkanlık bildirisinde de partinin cumhuriyetçi, laik, halkçı ve milliyetçi bir cemiyet olduğu belirtildi. Böylece 1923 Nizamnamesinde yer alan halkçılık ve milliyetçilik ilkelerine 1927’de cumhuriyetçilik ve laiklik ilkeleri de eklenmiş oldu. Partinin öteki iki ilkesi devletçilik ve inkılâpçılık ise 1931’de benimsenen parti programında yer alacaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 76

İsmet İnönü'nün 1937 yılında Cumhurbaşkanı Atatürk ile anlaşmazlığa düşerek başbakanlıktan istifa etmesi üzerine başbakanlık görevini kim üstlenmiştir?

Refik Saydam

Fethi Okyar

Celal Bayar

Şükrü Saraçoğlu

Fuat Köprülü

Açıklama:

1924 sonu ile 1925 başı arasındaki üç buçuk aylık Fethi Okyar hükümeti dönemi dışında, cumhuriyetin ilanından beri başbakanlık görevini yürütmekte olan İsmet İnönü, 1937 sonbaharında, Cumhurbaşkanı Atatürk ile anlaşmazlığa düştü. Anlaşmazlık iyice açığa çıkınca 20 Eylül 1937’de İnönü başbakanlıktan izinli olarak ayrıldı ve bu görevi Celal Bayar vekâleten üstlendi. Çok geçmeden 25 Ekim 1937’de İnönü resmen istifa etti ve görev asaleten Celal Bayar’a geçti.

Doğru Cevap: C

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi "Dörtlü Takrir" olarak anılan önergeyi imzalayanlardan birisi değildir?

Celal Bayar

Adnan Menderes

Fuat Köprülü

Refik Koraltan

Emin Sazak

Açıklama:

Dörtlü Takrir: Takrir sözcüğü burada önerge anlamında kullanılmıştır. 7 Haziran 1945’de CHP’li Celâl Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü ve Refik Koraltan tarafından CHP Meclis Grubu’na verilen önergedir. Dört kişi verdiği için Dörtlü Takrir diye anılır.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Aşağıdaki maddelerden hangileri devletin laikleştirilmesi süreciyle ilişkilendirilebilecek gelişmelerdendir?

Saltanatın kaldırılması
Medeni Kanun'un kabulü
Halifeliğin kaldırılması
Türk Borçlar Kanunu'nun kabulü

I ve II

I ve III

I, II ve III

III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Devletin laikleştirilmesi sürecinde 1 Kasım 1922’de saltanat kaldırılmış, 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet ilân edilmiş, 3 Mart 1924’te halifelik kaldırılmış, 20 Nisan 1924’te yeni anayasa yürürlüğe girmişti. İsviçre’den alınan Medeni Kanunla kişiler, aile, miras ve eşya hukuku alanlarında geçerli olan dine dayalı hukuk kuralları, yerini laik ve çağdaş hukuk kurallarına terk etti. Yine İsviçre’den alınan Borçlar Kanunuyla bu alan da laikleştirildi. Bu durumda maddelerin tümünde verilenler laikleşme hareketi olarak görülebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Demokrat Parti hangi yılda kurulmuştur?

1930

1937

1946

1948

1950

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi II. Dünya Savaşı döneminde devletin gelirlerini artırabilmek için ekonomik alanda alınan kararlardandır?

Milli Korunma Kanunu'nun çıkarılması
Deniz Ticaret Kanunu'nun kabulü
Toprak Mahsulleri Kanunu'nun çıkarılması
Varlık vergisinin getirilmesi

I, III ve IV

II, III ve IV

II ve III

I ve IV

III ve IV

Açıklama:

Savaş döneminde devletin gelirlerini artırabilmek için ekonomik alanda da birçok kararlar alındı. Bunların başlıcaları Milli Korunma Kanunu, Toprak Mahsulleri Kanunu ve Varlık Vergisi’dir. Deniz Ticaret Kanunu 13 Mayıs 1929’da savaştan 10 yıl kadar önce kabul edilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 81

19 Şubat 1932’de Türk Ocakları’nın yerini aşağıdakilerden hangisi almıştır?

Halkevleri

Türk Mason Locaları

Talebe Birliği

Türk Spor Kurumu

Köy Enstitüleri

Açıklama:

19 Şubat 1932’de, Türk Ocakları’nın yerini, doğrudan CHF’ye bağlı olarak çalışan ve giderleri hem devlet hem de CHF tarafından karşılanan halkevleri aldı.

Doğru Cevap: A

Ünite 3

Soru 1

14 Mayıs 1950’de yapılan seçimleri aşağıdaki hangi parti kazanmıştır?

Cumhuriyet Güven partisi

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi

Demokrat Parti

Hürriyet Partisi

Açıklama:

14 Mayıs 1950’de yapılan seçime CHP ve DP ülke genelinde seçime katılırken, Millet Partisi (MP) sadece 22 ilde aday gösterdi. Milli Kalkınma Partisi (MKP) ise seçime sadece İstanbul’da katıldı. Seçime katılma oranı yüzde 89,3 gibi çok yüksek bir düzeyde gerçekleşti. Seçimi genel beklentilerin aksine DP kazandı.

Doğru Cevap: D

Soru 2

“Cumhuriyet Halk Partisi’nin haksız iktisaplarının millete iadesi” adlı kanun kaç yılında çıkarılmıştır?

1950

1953

1956

1958

1960

Açıklama:

DP iktidarı 14 Aralık 1953’te “Cumhuriyet Halk Partisi’nin haksız iktisaplarının millete iadesi” adıyla bir kanun çıkardı.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Millet Partisi ilk genel başkanı aşağıdakilerden hangisidir?

Adnan Menderes

Hikmet Bayur

Refik Koaltan

Osman Bölükbaşı

Suat Hayri Ürgüplü

Açıklama:

Kısa bir süre sonra dönemin CHP dışındaki üçüncü partisi olan Millet Partisi (MP) kapatıldı. Bu partinin 27-29 Haziran 1953’te toplanan beşinci büyük kongresinde bir çatışma çıkmış ve ilk genel başkan Hikmet Bayur partinin “dinci ve gerici”lerin eline geçtiğini öne sürerek MP’den istifa etmişti.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Türkiye Köylü Partisi ile Cumhuriyetçi Millet Partisi birleşmesi ile aşağıdaki hangi parti kurulmuştur?

Adalet Partisi

Cumhuriyetçi Güven Partisi

Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi

Hürriyet Partisi

Millet Partisi

Açıklama:

1958 Ekiminde Türkiye Köylü Partisi ile Cumhuriyetçi Millet Partisi birleşti ve Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi kuruldu.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi kaç yılında kurulmuştur?

1950

1953

1955

1958

1960

Açıklama:

1958 Ekiminde Türkiye Köylü Partisi ile Cumhuriyetçi Millet Partisi birleşti ve Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi kuruldu.

Doğru Cevap: D

Soru 6

1958 yılında Hürriyet Partisi aşağıdaki hangi parti ile birleşme kararı almıştır?

Demokrat Parti

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyetçi Güven Partisi

Millet Partisi

Milli Kalkınma Partisi

Açıklama:

HP ise 1958 Kasımında CHP’yle birleşme kararı aldı.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Vatan Cephesi aşağıdaki hangi parti tarafından kurulmuştur?

Demokrat Parti

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi

Millet Partisi

Milli Kalkınma Partisi

Açıklama:

Vatan Cephesi, 1957 seçimlerinden sonra güç birliğine giden muhalefete karşı Demokrat Parti tarafından kurulan, partiye yeni katılımlar sağlamayı amaçlayan, hukuki bir niteliği olmayan siyasi oluşumdur.

Doğru Cevap: A

Soru 8

CHP’de “İlk Hedefler Beyannamesi” kaç yılında kabul edilmiştir?

1953

1955

1957

1959

1961

Açıklama:

CHP’nin 14. Kurultayı, 12 Ocak 1959’da Ankara’da topladı. Kurultay, partinin daha önce ortaya atıp savunduğu görüş ve hedefleri bir anayasa görünümü altında sistemli bir bütün olarak bir araya getiren “İlk Hedefler Beyannamesi”ni kabul etti.

Doğru Cevap: D

Soru 9

İnönü’nün 29 Nisan 1959’da çıktığı “Büyük Taarruz” olarak adlandırılan propaganda gezisinin ilk uğrak yeri aşağıdaki hangi ilimizdir?

Aydın

Balıkesir

İzmir

Manisa

Uşak

Açıklama:

İnönü’nün 29 Nisan 1959’da çıktığı Batı Anadolu gezisi sırasında gerginlik iyice tırmandı. CHP’liler tarafından “Büyük Taarruz” olarak adlandırılan bu propaganda gezisinin ilk uğrak yeri olan Uşak’ta DP’lilerle CHP’liler arasında bir arbede çıktı. Kargaşa

Doğru Cevap: E

Soru 10

Türkiye NATO’ya kaç yılında üye olmuştur?

1949

1952

1955

1957

1960

Açıklama:

Türkiye NATO’ya1952 yılında üye olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Türkiyede çok partili geçişte önemli yeri bulunan yeni seçim yasası ile ilgili olarak;
I. 16 Şubat 1950’de kabul edildi
II. Yasaya göre, seçimler tek dereceli, genel ve eşit oyla yapılacaktı
III. Yasaya göre seçimde adli denetim sağlanacak ve gizli oy açık sayım esası uygulanacaktı
IV. Nispi temsil sistemi kabul edilecekti
V. Partiler sandık kurullarında temsilci bulundurabileceklerdi
Aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

I, II, III, IV

I, II, III, V

II, III, IV

II, III, V

III, IV, V

Açıklama:

IV. seçenekte verilen bilgi çeldirci olrak kullanılmıştır. Seçim yasasında muhalefetin diretmesine karşın, nispi temsil yerine, liste usulü çoğunluk sistemi benimsenmiştir.
16 Şubat 1950’de kabul edilen yeni seçim yasası muhalefetin isteklerinin büyük bölümünü karşıladı. Yasaya göre, seçimler tek dereceli, genel ve eşit oyla yapılacak; seçimde adli denetim sağlanacak ve gizli oy - açık sayım esası uygulanacaktı. Yasa, siyasal partilerin sandık kurullarında temsilci bulundurabilmelerine de olanak sağlıyordu. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

14 mayis 1950 yapılan seçimden sonra Cumhurbaşkanlığı koltuğuna kim oturmuştur?

İsmet İnönü

Adnan Menderes

Celal Bayar

Refik Koraltan

Hikmet Bayur

Açıklama:

Seçim sonuçlarının kesinleşmesinden sonra 22 Mayıs’ta Celal Bayar Cumhurbaşkanlığına, Refik Koraltan da Meclis Başkanlığına seçildi. Bayar Cumhurbaşkanı seçilince DP Genel Başkanlığından istifa etti; partinin başkanlığını Adnan Menderes üstlendi. Hükümeti kurmakla görevlendirilen Adnan Menderes’in DP’nin meclisteki çoğunluğuna dayanarak oluşturduğu hükümet 2 Haziran’da güvenoyu aldı. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

I. 1957 seçimlerinden sonra kurulmuştur
II. Muhalefet partisi tarafından kurulmuştur
III. Muhalefet partisindeki üyeleri ve herhangi bir partiye üye olmayanları toplamayı amaçlamaktadır
IV. Hukuki bir niteliği olan siyasal bir oluşumdur
Vatan cephesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

I ve II

I ve III

I ve IV

II ve III

III ve IV

Açıklama:

II ve IV seçenekte verilen bilgiler çeldirici olarak kullanılmıştır.
Vatan Cephesi, 1957 seçimlerinden sonra güç birliğine giden muhalefete karşı Demokrat Parti tarafından kurulan, partiye yeni katılımlar sağlamayı amaçlayan, hukuki bir niteliği olmayan siyasi oluşumdur. DP bu yeni girişimiyle herhangi bir partiye bağlı olmayan vatandaşlarla, muhalefet partileri üyelerini DP’ye çekmeyi amaçlıyordu. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

1-CHP tarafından İlk hedefler beyannamesi kabul edildi
2-İnönü'nün Batı Anadolu gezisinde gerginlik iyice tırmandı
3-DP Meclis grubu bir bildiri yayınlayarak CHP bütün yıkıcı grupları bünyesinde toplayarak halkı iktidara karşı kışkırttığını söyledi
4-İktidar Partisinin verdiği önerge sonucu 15 kişilik bir Tahkikat Komisyonu kurularak 3 ay boyunca basın ve muhalefetin soruşturulması kabul edildi
5-İstanbul ve Ankaradaki öğrencileri komisyonu protesto etti ve olaylar çıktı
6-Bayar ve Menderes 555K parolası ile toplanan muhalif gençler tarafından protesto edildiler
7-Ankara Harp okulu öğrencileri iktidarı protesto ettiler
8-Adnan Menderes Eskişehir'de yakında erken seçim yapılacağını kamuoyuna duyurdu
9-Orgeneral Cemal Gürselin başkanlığında Milli Birlik Komitesi adı altında bir subay grubu yönetime el koyduğunu açıkladı
A-29 Nisan 1959
B-12 0cak 1959
C-7 nisan 1960
D-28-29 nisan 1960
E-18 nisan 1960
F-25 mayıs 1960
G-5 Mayıs 1960
H-27 mayıs 1960
I-21 Mayıs 1960
Yukarıda DP ikitdarın ikinci döneminden 27 mayıs askeri darbesine kadar yaşanılan olaylar ve tarihleri verilmiştir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde olaylar ve tarihleri doğru olarak eşleştirilmiştir?

1-A
2-C
3-D
4-F
5-H
6-G
7-E
8-B
9-I

1-B
2-A
3-C
4-E
5-D
6-G
7-I
8-F
9-H

1-C
2-B
3-A
4-E
5-D
6-G
7-H
8-F
9-I

1-D
2-A
3-B
4-E
5-C
6-G
7-I
8-F
9-H

1-E
2-A
3-C
4-B
5-D
6-G
7-H
8-F
9-I

Açıklama:

1-CHP tarafından İlk hedefler beyannamesi Kabul edildi (12 0cak 1959)
2-İnönü'nün Batı Anadolu gezisinde gerginlik iyice tırmandı (29 Nisan 1959)
3-DP Meclis grubu bir bildiri yayınlayarak CHP bütün yıkıcı grupları bünyesinde toplayarak halkı iktidara karşı kışkırttığını söyledi (7 nisan 1960)
4-İktidar Partisinin verdiği önerge sonucu 15 kişilik bir Tahkikat Komisyonu kurularak 3 ay boyunca basın ve muhalefetin soruşturulması kabul edildi. (18 nisan 1960)
5-İstanbul ve Ankaradaki öğrencileri komisyonu protesto etti ve olaylar çıktı (28-29 nisan 1960)
6-Bayar ve Menderes 555K parolası ile toplanan muhalif gençler tarafından protesto edildiler ( 5 Mayıs 1960)
7-Ankara Harp okulu öğrencileri iktidarı protesto ettiler (21 Mayıs 1960)
8-Adnan Menderes Eskişehir'de yakında erken seçim yapılacağını kamuoyuna duyurdu (25 mayıs 1960)
9-Orgeneral Cemal Gürselin başkanlığında Milli Birlik Komitesi adı altında bir subay grubu yönetime el koyduğunu açıkladı. ( 27 mayıs 1960)
Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

27 mayis 1960 askeri darbesinde MBK başbakanlığa kim getirilmiştir?

Refik Koraltan

Ragıp Gümüşpala

Celal Bayar

Cevdet Sunay

Cemal Gürsel

Açıklama:

28 Mayıs’ta MBK, Orgeneral Cemal Gürsel’e MBK Başkanlığının yanı sıra, Başbakanlık, Milli Savunma Bakanlığı ve Başkumandanlık görevlerini de verdi. Gürsel asker ve sivil üyelerden oluşan bakanlar kurulu listesini aynı gün ilân etti. Bu arada, Ragıp Gümüşpala Genelkurmay Başkanlığına, Cevdet Sunay da Kara Kuvvetleri Komutanlığına atandı. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Yüksek Adelet Divanı tarafından kapatılan DP eski yönetiminin sorumluları yargılanması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Yargılamalar İmralı Adasında yapılmıştır

14 Ekim 1960’ta başlayan duruşmalar 15 Eylül 1961’de tamamlanmıştır

Toplam 592 sanık hakkında 19 ayrı dava açılmıştır

Başsavcı açılan davalarda 228 sanık hakkında idam cezası istemiştir

Yüksek Adalet Divanı, Celal Bayar, Adnan Menderes, eski Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve eski Maliye Bakanı Hasan Polatkan’ı oybirliğiyle ölüm cezasına çarptırmıştır

Açıklama:

29 Eylül’de DP mahkeme kararıyla kapatıldı ve eski yönetimin sorumluları 14 Ekim’de de İmralı Adasında değil İstanbul Yassıada’da Yüksek Adalet Divanı’nda yargılanmaya başladı. 14 Ekim 1960’ta başlayan duruşmalar 11 ay 1 gün sonra, 15 Eylül 1961’de tamamlandı. Bu süre içinde Bayar, Menderes, bakanlar kurulu üyeleri, DP milletvekilleri ve eski Genelkurmay Başkanı Rüştü Erdelhun’un da aralarında bulunduğu toplam 592 sanık hakkında 19 ayrı dava açıldı. Başsavcı bu davalarda 228 sanık hakkında idam cezası istedi.Yapılan toplam 202 oturumun ardından Yüksek Adalet Divanı, Celal Bayar, Adnan Menderes, eski Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve eski Maliye Bakanı Hasan Polatkan’ı oybirliğiyle, 11 sanığı da oyçokluğuyla ölüm cezasına çarptırdı.

Doğru Cevap: A

Soru 17

12 Ekim 1969’da yapılan seçimlerle ilgili;
I. Seçime 8 siyasi parti katılmıştır
II. Seçime katılım oranı %85 ile o güne kadarki en yüksek düzeye ulaşmıştır
III. AP seçimden zaferle çıkmıştır
IV. CHP’nin oyları, çok partili siyasal yaşama geçildikten sonra en alt düzeye inmiştir
V. Güven Partisi Meclise girememiştir
VI. 13 bağımsız aday milletvekili olmuştur
Aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

I, II, III, IV, V

I, III, IV, VI

II, III, IV, V

II, III, V, VI

III, IV, V, VI

Açıklama:

II. ve V. seçenekte verilen bilgiler çeldirici olarak kullanılmıştır. 1969 yılı seçimlerine katılma oranı yüzde 64,3’e kadar gerilemiştir.
Güven Partisi ise yüzde 6,6’lık oy oranıyla 15 milletvekili çıkardı ve AP ve CHP’den sonra, tartışmasız, üçüncü parti olduğunu göstermiştir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

..............parlamenter sistemlerde,parlamentoda çoğunluğu olmayan bir partinin,diğer parti ya da partilerin hükümete fiilen katılmadan dışarıdan destek vermesiyle oluşturduğu hükümet biçimidir. Yukarıdaki boşluk, aşağıdaki hangi kelime ile doğru olarak tamamlanabilir?

Güvenoyu almak

Koalisyon hükümeti

Azınlık hükümeti

İktidar hükümeti

Nispi temsil

Açıklama:

Azınlık hükümeti, parlamenter sistemlerde, parlamentoda çoğunluğu olmayan bir partinin, diğer parti ya da partilerin hükümete
fiilen katılmadan dışarıdan destek vermesiyle oluşturduğu hükümet biçimidir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

6 kasım 1983 seçimlerinden hangi parti birinci olarak çıkmıştır?

ANAP

MDP

SODEP

Büyük Türkiye Partisi

Açıklama:

Seçimlere katılma oranı yüzde 92,3 düzeyinde gerçekleşti. Üç parti de yüzde 10’luk ülke barajını aşarken, MDP ve HP, bazı illerde seçim çevresi barajı engeline takılarak milletvekili çıkartamadı. Seçimlerin kesin galibi ANAP oldu. Oyların yüzde 45,1’ini alan ANAP 400 milletvekilinden oluşan TBMM’de 212 sandalye kazandı. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 20

2002 seçimleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

18 parti katılmıştır

Adalet ve Kalkınma Partisi seçimi kazanmıştır

Genç Parti (GP), Bağımsız Türkiye Partisi (BTP), Yurt Partisi (YP), Yeni Türkiye Partisi (YTP) yeni kurulup seçime ilk kez katılan
partilerdir.

HADEP VE DTP ittifak yaparak tek çatı altında seçime girmişlerdir

SİP adını Türkiye Komünist Partisi (TKP) şeklinde değiştirerek seçime girmiştir

Açıklama:

Önceki seçimlere katılan HADEP DTP ile değil EMEP ile ittifak yaparak , DEHAP çatısı altında ittifak yaparak seçime girmiştir. DTP de DYP ile ittifak yapmıştır. D seçeneğinde ise HADEP-DTP ittifakı yapıldığı yazılmıştır. Bu nedenle doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

14 Mayıs 1950 seçimlerinin Demokrat Partililer tarafından 'Beyaz İhtilal' olarak anılmasının sebebi nedir?

Seçimin ilkbahar aylarında yapılması

CHP'nin sadece belirli bölgelerde üstünlük sağlayabilmesi

DP'nin vaatlerinde vurguladığı kıyafet düzenlemesindeki renk seçimi

DP'nin 27 yıl sonra iktidarı genel seçim ile CHP'den alması

Seçime Türkiye genelinde sadece DP ve CHP'nin katılması

Açıklama:

Seçime katılma oranı yüzde 89,3 gibi çok yüksek bir düzeyde gerçekleşti. Seçimi genel beklentilerin aksine DP kazandı. DP oyların yüzde 53,3’ünü, CHP ise yüzde 39,9’unu aldı. İktidarın, devleti kuran ve 27 yıldır işbaşında olan CHP’den, genel oy sonucunda alınması, izleyen yıllarda, DP yanlıları tarafından “Beyaz İhtilal” olarak anıldı.

Doğru Cevap: D

Soru 22

1946 seçimleri ile 1950 seçimleri arasındaki geçiş dönemi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Süreç İsmet İnönü'nün kararlı politikaları sayesinde başarılı ile tamamlanmıştır.

İnönü bir beyanname yayınlayarak taraflar arasında denge politikası sağlamıştır.

Şubat 1950'de kabul edilen yeni seçim yasası muhalefetin isteklerini karşılamıştır.

CHP muhalefetin seçim malzemesi yaptığı konularını çözmeye gayret etti.

DP'nin ağırlıklı eleştirisi ekonomideki zayıflama ve tarımsal kriz üzerine oldu.

Açıklama:

1946 seçimlerinden Demokrat Parti’nin (DP) iktidara geldiği 1950 seçimlerine kadar süren dönemde partiler arasında zaman zaman anlaşmazlıklar ortaya çıksa da, tek partiden çok partiye geçiş süreci, hem partilerin ılımlı kanatlarının uzlaşma yolunu tercih etmeleri hem de Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün kararlı politikaları sayesinde başarıyla tamamlandı.
Devreye giren İnönü yayınladığı 12 Temmuz Beyannamesi’nde bu tartışmada kimin haklı, kimin haksız olduğunu aramanın yararsız olduğunu belirtti ve muhalefete bazı önemli güvenceler verdi.
16 Şubat 1950’de kabul edilen yeni seçim yasası muhalefetin isteklerinin büyük bölümünü karşıladı.
CHP tekke ve türbelerin kapatılmasına ilişkin yasa ile çiftçiyi topraklandırma yasasının özel kişilere ait belli bir miktarın üzerindeki toprakların kamulaştırılmasına olanak veren hükümlerini yürürlükten kaldırarak, bu konuların DP tarafından seçim malzemesi olarak kullanılmasını önlemeye çalıştı.
DP’nin seçim kampanyası ağırlıklı olarak tek parti dönemindeki anti-demokratik uygulamaların eleştirisi üzerinde yoğunlaştı.

Doğru Cevap: E

Soru 23

1954 ve 1957 seçimleri ve bu iki seçim arasındaki süreç ilgili en çarpıcı bilgi aşağıdakilerden hangisi olabilir?

1954 seçiminde iktidar partisi DP bir önceki seçime göre hem oy hem de temsil oranını attırması

DP içi muhalefetten milletvekilleri Hürriyet Partisi'ni (HP) kurması

CHP ve HP'nin DP iktidarına karşı koalisyon çabaları

Seçim yasasındaki değişiklerle DP tarafından koalisyon çabalarının engellenmeye girişimi

1957 seçiminde DP'nin oyu azalmasına rağmen temsil oranının %70'i bulması

Açıklama:

Mayıs 1954 seçiminde Türkiye’de ilk ve son kez yaşanan bir olay gerçekleşti ve iktidar partisi bir önceki seçime göre hem oy hem de temsil oranını artırdı. DP oylarını yüzde 56,6’ya meclisteki temsil oranını yüzde 93,2’ye yükseltti. CHP’nin oyları yüzde 34,8’e, temsil oranı yüzde 5,7’ye düştü.

Doğru Cevap: A

Soru 24

I. İktidar tarafından Vatan Cephesi kurulması
II. İktidarın tahkikat komisyonu kurması
III. Üniversitelerde artan muhalefet ve öğrenci gösterileri
IV. Başta CHP olmak üzere muhalefetin ihtilal için orduyu kışkırtması
1957 seçimlerinden 27 Mayıs 1960 ihtilaline giden süreçte yukarıda verilen olaylardan hangileri yaşanmıştır?

I ve II

II ve III

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III, IV

Açıklama:

I, II ve III'de verilen olaylar yaşanırken, iktidara karşı ses ordu içinden yükselmeye başlamıştır:
"Ordu içinde de on yıllık DP iktidarına karşı alttan alta başlayan hareket bu son protesto gösterileri sırasında kendini açıkça belli etmeye başlamıştı. Özellikle 29 Nisan’daki gösteriler sırasında öğrenci-ordu dayanışması oldukça dikkat çekiciydi."

Doğru Cevap: C

Soru 25

27 Mayıs Askeri yönetiminde yaşananlar ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Milli Birlik Komitesi (MBK), Orgeneral Cemal Gürsel’e MBK Başkanlığı, Başbakanlık, Milli Savunma Bakanlığı ve Başkumandanlık görevlerini verdi.

İstanbul Üniversitesi Rektörü Sıddık Sami Onar’ın başkanlığında muhalif profesörlerden oluşan Bilim Kurulu yeni anayası yapmakla görevlendirildi.

TBMM’nin bütün anayasal hak ve yetkilerinin, yeni meclis açılıncaya kadar MBK tarafından kullanılmasına olanak verildi.

Askeriye içerisinde darbeye karşı çıkan subaylar olmasına rağmen askeri yönetim süreci birlikte yürütüldü.

Üniversitede “tembel”, “yeteneksiz” ve “reform düşmanı” oldukları gerekçesiyle 147 öğretim üyesinin üniversite ile ilişiği kesildi.

Açıklama:

27 Mayısçılar yaz aylarında ordu içinde geniş bir tasfiye yaptılar. 3 Ağustos’ta kabul edilen 42 sayılı kanunla Bakanlar Kurulu’na, ordu içinde giderek bozulmuş olan hiyerarşiyi düzeltmek üzere, 25 yıllık fiili hizmet süresini doldurmuş olan subayları resen emekliye sevk etme hakkını verdi. Bu yasaya dayanılarak, kısa bir süre içinde, aralarında 235 general ve amiralin de bulunduğu 4.000’in üzerinde subay emekliye ayrıldı.

Doğru Cevap: D

Soru 26

27 Mayıs'tan sonraki süreç ve Ekim 1961 seçimleri ile ilgili dikkat çeken sonuç ne olmuştur?

Yeni partiler yasasının ardından Sosyalist Parti ve Mutedil Liberal Partisini kurulması

Yeni Türkiye Partisi, Türkiye İşçi Partisi gibi partilerle 7 yeni partinin kurulması

Bu kadar çok parti kurulmuş olmakla birlikte, DP’nin bıraktığı boşluğu doldurmaya esas olarak Adalet Partisi'nin (AP) gösterilmesi

Yeni yasa ile milletvekili sayısının 450'ye Cumhuriyet Senatosundaki üye sayısının 150'ye çıkarılması

1961 seçimlerinde CHP'ni en fazla oyu alması ancak oyların yakın dağılması ve seçimin kesin bir galibinin olmayışı

Açıklama:

CHP’nin seçimleri tek başına kazanamaması 27 Mayıs yönetimi için ciddi bir sorun doğurdu. DP’nin mirası üzerinde hak iddia eden AP ve YTP ile CKMP hem toplam oy oranı hem de milletvekili sayısı açısından çoğunluğu elde etmişti. Ama DP’yi iktidardan deviren bir askeri yönetimin, aradan bir buçuk yıl geçtikten sonra, iktidarı, kendi eliyle devirdikleri bu partinin mirasçılarına sorunsuz bir biçimde devretmesi pek beklenemezdi. Bu sebeple, ordu içinde yeni hareketler oluştu.

Doğru Cevap: E

Soru 27

27 Mayıs'ın amacına ulaşmadığını dile getirip 9 Şubat 1962’de ilk ve 20 Mayıs 1963’te de ikinci kez olmak üzere darbe girişiminde bulunan ancak başarısız olan komutan kimdir?

Suat Hayri Ürgüplü

Talat Aydemir

Ahmet Tahtakılıç

Osman Bölükbaşı

Cemal Gürsel

Açıklama:

Bu hükümet döneminde, Talat Aydemir, ilk darbe girişiminden tam 14 ay sonra, 20 Mayıs 1963’te, Harp Okulu ve Zırhlı Eğitim Tank Taburu’nun desteğini arkasına alarak yeni bir darbe girişimi başlattı.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Çok partili hayata geçildikten sonra en çok siyasi partinin katıldığı ancak seçime katılımın da en az olması ile iki alanda rekor kıran seçim olarak anılan seçim aşağıdakilerden hangisidir?

1950

1954

1957

1961

1969

Açıklama:

12 Ekim 1969’da yapılan genel seçime 8 siyasal parti katıldı. Türkiye’de çok partili siyasal yaşama geçildikten sonra, 1950’deki seçime 3, 1954, 1957 ve 1961’deki seçimlere 4, 1965’teki seçime de 6 siyasal partinin katıldığı göz önünde bulundurulursa, bu bir rekor anlamına geliyordu. Bir rekor da seçime katılma oranında kırıldı. Çok partili sisteme geçildikten sonra 1965’te yüzde 71,3 ile en alt düzeyine inen seçime katılma oranı, 1969’da yüzde 64,3’e kadar geriledi.

Doğru Cevap: E

Soru 29

1969, 1973 ve 1977 seçimlerinin ortak noktası aşağıdakilerden hangisidir?

Barajsız d'Hondt sistemine göre yapılması

En yüksek oyu CHP'nin alması

Katılım oranın yüksek olması

Tek başlarına iktidar çıkarmaları

Bağımsızların %5 ve üzerinde oy almaları

Açıklama:

1977 seçimleri 5 Haziran 1977’de gerçekleştirildi. Seçim 1969 ve 1973’te uygulanan barajsız d’Hondt sistemine göre yapıldı.

Doğru Cevap: A

Soru 30

1980 sonrasındaki seçimlerle ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

1983 seçimi öncesi %10'u da içeren çifte baraj sistemi getirilmiştir.

1983 seçimleri için Cumhurbaşkanı Evren MDP için halktan oy istemiştir.

1983 seçimlerinin kesin galibi Turgut Özal liderliğindeki ANAP olmuştur.

1987 yılındaki erken seçime yasakları sona eren Ecevit, Demirel, Erbakan gibi liderler de katılmıştır.

1987 seçimlerinden çıkan ilk üç parti ANAP, DSP ve DYP olmuştur.

Açıklama:

ANAP, 1983’e göre önemli bir oy kaybına uğramasına karşın, yine de seçimlerden birinci parti olarak çıkmayı başardı ve yürürlükteki seçim kanunu sayesinde mecliste, seçimlerde aldığı oy oranının çok üzerinde bir oranla temsil edilme olanağını elde etti. Oyların yüzde 36,3’ünü alan ANAP milletvekilliklerinin yüzde 64,9’unu kazandı (292 milletvekili). SHP yüzde 24,8’lik oy oranıyla 99, DYP ise yüzde 19,1’lik oy oranıyla 59 milletvekili çıkardı. DSP yüzde 8,5, RP yüzde 7,2, MÇP yüzde 2,9 ve IDP yüzde 0,8 düzeyinde kaldı, seçmenlerin yüzde 0,4’ü de bağımsız adaylara oy verdi.

Doğru Cevap: E

Soru 31

1957 seçiminde DP’nin oyları kaç olarak ortaya çıkmıştır?

%47,3 (yüzde kırkyedi virgül üç)

%50 (yüzde elli)

%40 (yüzde kırk)

%67,3 (yüzde altmışyedi virgül üç)

%17 (yüzde onyedi)

Açıklama:

DP İktidarının İkinci Evresi konusunu anlayınız
1957 seçiminde DP’nin oyları %47,3 (yüzde kırkyedi virgül üç)'dür.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Demokrat Parti tarafından kurulan, partiye yeni katılımlar sağlamayı amaçlayan, hukuki bir niteliği olmayan siyasi oluşum nedir

Vatan Cephesi

Birlik Cephesi

Milli Cephe

Yeni Vatan Cephesi

Sol Cephe

Açıklama:

Vatan Cephesi konusunu anlayınız

Doğru Cevap: A

Soru 33

Tahkikat Komisyonu hangi yasaklamaları yapmamıştır

Uluslarası antlaşmalar

Partilerin kongreleri

Toplantı düzenlemeleri

Siyasal etkinlikler

Yeni örgüt kurmaları

Açıklama:

Tahkikat Komisyonu konusu anlayınız
Geniş yetkilerle donatılan ve çalışmalarını gizli bir biçimde yürütecek olan Tahkikat Komisyonu ilk iş olarak partilerin kongre ve toplantı düzenlemelerini, siyasal etkinliklerde bulunmalarını ve yeni örgüt kurmalarını yasakladı. Aynı gün alınan bir başka kararla da komisyonun yetki, görev, karar ve çalışmaları hakkında yayın yapılmasına ve konuyla ilgili TBMM görüşmelerinin yayınlanmasına da yasak getirildi.

Doğru Cevap: A

Soru 34

NATO, (North Atlantic Treaty Organization-Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü) kaç tarihinde kurulmuştur.

4 Nisan 1949

4 Nisan 1959

10 Nisan 1979

4 Nisan 1989

14 Nisan 1949

Açıklama:

4 Nisan 1949 tarihinde kurulan, merkezi Brüksel’de bulunan, amacı üye ülkelerin özgürlük ve güvenliklerini korumak olan uluslararası örgüt. Türkiye NATO’ya 1952 yılında üye olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 35

1977 seçimleri hangi barajlı sisteme göre yapılmıştır

Barajsız d’Hondt sistemi

Milli Bakiye

Liste Usulü Çoğunluk

Temel çoğunlık Sistemi

Milli Bakiye- Barajsız

Açıklama:

1977 seçimleri 5 Haziran 1977’de gerçekleştirildi. Seçim 1969 ve 1973’te uygulanan barajsız d’Hondt sistemine göre yapıldı.

Doğru Cevap: A

Soru 36

12 Eylül rejimine biçimini veren Anayasa’nın ve diğer temel yasaların Milli Güvenlik Konseyi’nin (MGK) istekleri doğrultusunda hangi söylemle yeni bir evreye geçildi.

Demokrasiye geçiş süreci

Kalkınmaya geçiş süreci

Yeni geçiş süreci

İleri demokrasiye geçiş süreci

Yeni demokrasiye geçiş süreci

Açıklama:

12 Eylül rejimine biçimini veren Anayasa’nın ve diğer temel yasaların Milli Güvenlik Konseyi’nin (MGK) istekleri doğrultusunda oluşturulmasının ardından, “demokrasiye geçiş süreci” söylemiyle yeni bir evreye geçildi.

Doğru Cevap: A

Soru 37

2000’de yapılması gereken seçimler erkene alınarak 18 Nisan 1999’de yeniden seçime gidilmiştir. Bu seçime kaç parti katılmıştır?

Açıklama:

2000’de yapılan seçimlere katılan parti sayısı 20 gibi rekor bir düzeye ulaşmıştır.
2000’de yapılması gereken seçimler erkene alınarak 18 Nisan 1999’de yeniden seçime gidildi. Seçime katılma oranı yüzde 87,1 olurken, seçime katılan parti sayısı 20 gibi rekor bir düzeye ulaştı. Seçimden oylarında büyük bir patlama gerçekleştiren DSP ve MHP galip çıktılar. DSP oyların yüzde 22,2’sini, MHP de yüzde 18,0’ini aldı, ANAP, DYP, FP ve CHP’nin oyları önceki yıllara göre bir hayli düştü. Seçimden sonra DSP, MHP ve ANAP bir araya gelerek yeni hükümeti kurdular, başbakanlığı da DSP genel başkanı Bülent Ecevit üstlendi.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Etkin parti sayısı kavramında ana unsur nedir

Partilerin meclisteki temsil oranları

Muhalafet partisi milletvekili sayısı

Muhalafet partileri milletvekili sayısı

Ana Muhalafet partisi en son seçim oy oranı

Ana Muhalafet partileri en son seçim toplam oy oranı

Açıklama:

Etkin parti sayısı, partilerin meclisteki temsil oranlarından yola çıkarak etkin parti sayısını hesaplar ve parti sisteminin niteliği hakkında kesin bir fikir verir

Doğru Cevap: A

Soru 39

“Gallagher Endeksi” nedir

Orantısızlık endeksi

Artan Orantısızlık endeksi

Azalan Orantısızlık endeksi

Sabit endeks

Toplam artan oran

Açıklama:

Orantısızlık endeksi “Gallagher Endeksi” olarak bilinir. Bir seçimde partilerin almış oldukları oy oranları ile sandalyelerin dağılımı arasındaki orantısızlığın derecesini ölçmek üzere geliştirilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Oy Salınımı Endeksi nasıl hesaplanır.

Endeks net kayıp veya kazançlardan

Sadece Endeks net kayıp

Sadece Endeks net kazançları

Sadece oran farklı

Sadece endeks yüzdesi

Açıklama:

Oy Salınımı Endeksi, iki seçim arasında bir bütün olarak partiler arasındaki oy kaymalarının oranını gösterir. Seçime katılan bütün partilerin, karşılaştırılan iki seçimdeki oy oranları birbirinden çıkartılarak net kayıp veya kazançları hesaplanır. Endeks net kayıp veya kazançlardan yola çıkılarak hesaplanır. Dolayısıyla bir seçimde, seçmenlerin, bir önceki seçime göre hangi oranda farklı partilere yöneldiğini net olarak ölçer. İki seçim arasında yüzde 25 olarak hesaplanmışsa bu söz konusu iki seçim arasında toplam düzeyde her dört seçmenden birinin bir önceki seçime göre tercih ettiği partiyi değiştirdiği anlamına gelir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

İsmet İnönü tarafından beyan edilmiştir
CHP ile DP arasındaki gerginlik üzerine yayınlanmıştır
Çok partili yaşama geçildiği tekrar vurgulanmıştır

1946 seçimlerinden sonra gelişen olaylar sonucu yayınlanan 12 Temmuz Beyannamesi ile ilgili yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

1946 seçimlerinden sonra, CHP ile DP arasındaki ilişkiler, muhalefetin seçimlerde baskı ve hile yapıldığını açıklaması ve seçim kanununun değiştirilmesini istemesi; buna karşılık iktidarın bunu kabul etmemesi yüzünden gerginleşmişti. İstekleri yerine getirilmeyen DP 6 Nisan 1947’de yapılan ara seçimlere katılmadı ve bu iki parti arasındaki ilişkileri kopma noktasına getirdi. Başbakan Recep Peker DP’yi yasa dışına çıkıp halkı ayaklanmaya teşvik etmekle, Celal Bayar da Peker’i seçimlerde yansız davranmamak, tek parti döneminin baskılarını sürdürmek ve demokrasiye inanmamakla suçladı.
Devreye giren İnönü yayınladığı 12 Temmuz Beyannamesi’nde hükümet ve muhalefet başkanı ile yaptığı görüşmeleri, iki taraf arasında diyalog sağlanması için harcadığı çabaları ve konuyla ilgili görüşlerini açıkladı.
İnönü’nün bildirisinin en önemli noktası ülkenin geri dönülmez bir biçimde çok partili yaşama geçmiş olduğunun bir kez daha vurgulanmasıydı. Bu kesin tavır geçiş döneminin başarıyla sonuçlanmasını sağladı. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

CHP ülke genelinde seçime katılmıştır.

Millet Partisi (MP) 22 ilde aday göstermiştir.

Milli Kalkınma Partisi seçime sadece İstanbul'da katılmıştır.

14 Mayıs 1950'de yapılan seçimlerle ilgili verilen ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 43

Bir parti seçime katıldığı çevrelerin tümünde seçilecek milletvekili sayısı kadar aday göstermek zorundaydı
Bir siyasal partiye üye olan bir kişinin başka bir siyasal partiden aday gösterilmesi yasaklandı
Seçim tarihinden en az altı ay önce mensup oldukları partiden ayrılmamış olanlar bir başka partiden aday gösterilemeyecekti

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri DP'nin muhalefet partileri arasındaki pazarlıkları engellemek için yaptığı seçim kanunu değişikliklerinden biridir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Verilen ifadelerin tamamı seçim kanununda yapılan değişikliklerdendir. Bu değişiklikler güçbirliği ihtimalini tamamen ortadan kaldırdı ve partiler seçimde kendi adlarına yarıştılar. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

1950-1960 yılları arasındaki seçim sonuçlarına göre en çok oyu alan siyasi parti aşağıdakilerden hangisidir?

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP)

Millet Partisi (MP)

Demokrat Parti (DP)

Hürriyet Partisi (HP)

Köylü Partisi (KP)

Açıklama:

1950-1960 yılları arasındaki seçim sonuçlarına göre en çok oyu alan siyasi parti Demokrat Parti'dir (Bknz. Tablo 3.1). Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Başbakan Adnan Menderes tutuklanmıştır

Cumhurbaşkanı Celal Bayar tutuklanmamıştır

Orgeneral Cemal Gürsel Milli Birlik Komitesi (MBK) başkanı olmuştur

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Türk Silahlı Kuvvetleri adına 27 Mayıs 1960 tarihinde yönetime el koyan Milli Birlik Komitesinin almış olduğu kararlardandır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Başbakan Adnan Menderes tutuklanmıştır, Orgeneral Cemal Gürsel Milli Birlik Komitesi (MBK) başkanı olmuştur. II numaralı cümlede yer alan ifadenin aksine Cumhurbaşkanı Celal Bayar da tutuklanmıştır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

MBK'nın siyasal partilerin ilk genel seçimlere katılabilmeleri için en geç 13 Şubat 1961’e kadar kuruluş işlemlerini tamamlamış olmaları gerektiğini duyurmuştur. Aşağıdakilerden hangisi bu duyurudan sonra kurulan partilerden biri değildir?

Sosyalist Parti

Cumhuriyetçi Millet Partisi

Adalet Partisi

Güven Partisi

Millete Hizmet Partisi

Açıklama:

Cumhuriyetçi Millet Partisi darbe öncesi varolan ve darbeden sonra faaliyetleri askıya alınan partilerden biridir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

12 Ekim 1969'da yapılan genel seçimlere toplamda kaç siyasi parti katılmıştır?

Açıklama:

12 Ekim 1969’da yapılan genel seçime 8 siyasal parti katıldı. Türkiye’de çok partili siyasal yaşama geçildikten sonra 1950’deki seçime 3; 1954, 1957 ve 1961’deki seçimlere 4; 1965’teki seçime de 6 siyasal partinin katıldığı göz önünde bulundurulursa, bu bir rekor anlamına geliyordu. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Aşağıdaki siyasi gelişmelerin hangisinden sonra İsmet İnönü istifa etmiş ve CHP'nin genel başkanlığına Ecevit seçilmiştir?

İnönü'nün Amerikan Başkanı Johnson ile görüşmesi

27 Mayıs askeri darbesi

Adnan Menderes'in idam edilmesi

20 Mayıs 1963'teki darbe girişimi

CHP içindeki anlaşmazlıklar

Açıklama:

12 Mart 1971 günü, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin üst yönetimi hükümete bir muhtıra verdi. Muhtırayı, anayasa ve hukuk devleti anlayışıyla bağdaştırmanın mümkün olamayacağını belirten Başbakan Demirel hemen istifa etti ve Türkiye 14 Ekim 1973’te yapılan seçimlere kadar sürecek olan ara rejim dönemine girdi. Bu dönem içinde ikisi Nihat Erim, biri Ferit Melen ve sonuncusu Naim Talu’nun başbakanlığı altında dört ara rejim hükümeti kuruldu. Partiler açısından en önemli gelişme CHP’de oldu ve parti içindeki anlaşmazlıklar nedeniyle istifa eden İnönü’nün yerine Ecevit genel başkanlığa seçildi. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

1965 seçimlerinde AP birinci olmuştur
1973 seçimlerinde CHP birinci olmuştur
1977 seçimlerinde AP birinci olmuştur

Yukarıda verilen seçim sonuçlarından hangisi ya da hangileri yanlıştır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

1977 seçimlerinde AP en çok oy alan ikinci parti olmuştur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

1987 genel seçimlerinde en çok oyu alan parti aşağıdakilerden hangisidir?

ANAP

DSP

DYP

SHP

Açıklama:

1987 seçimlerinde oyların yüzde 36,3’ünü alan ANAP milletvekilliklerinin yüzde 64,9’unu kazandı (292 milletvekili). SHP yüzde 24,8’lik oy oranıyla 99, DYP ise yüzde 19,1’lik oy oranıyla 59 milletvekili çıkardı. DSP yüzde 8,5, RP yüzde 7,2, MÇP yüzde 2,9 ve IDP yüzde 0,8 düzeyinde kaldı, seçmenlerin yüzde 0,4’ü de bağımsız adaylara oy verdi. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 51

I. Millet Partisi
II. Cumhuriyet Halk Partisi
III. Milli Kalkınma Partisi
IV. Güven Partisi
V. Demokrat Parti
Yukarıda sıralananlardan hangileri 1950 genel seçimleri sonrasında mecliste temsil edilme hakkı kazanan partiler arasında yer almaktadır?

I, III ve IV

Yalnızca V

III ve V

I, II, III, IV ve V

I, II ve V

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "Demokrasinin İlk Yılları" başlığını gözden geçiriniz.
14 Mayıs 1950’de yapılan seçime CHP ve DP ülke genelinde seçime katılırken, Millet Partisi (MP) sadece 22 ilde aday gösterdi. Milli Kalkınma Partisi (MKP) ise seçime sadece İstanbul’da katıldı. Seçime katılma oranı yüzde 89,3 gibi çok yüksek
bir düzeyde gerçekleşti. Seçimi genel beklentilerin aksine DP kazandı. DP oyların yüzde 53,3’ünü, CHP ise yüzde 39,9’unu alırken, yürürlükteki çoğunluk
sistemi yüzünden DP 408, CHP ise sadece 69 milletvekilliği kazandı. Meclisteki milletvekili sayısının dağılımı seçim sistemine bağlı olarak, partilerin aldıkları oy oranlarıyla uyumsuzdu. Öte yandan MP seçimde, yüzde 3,1’lik oy oranıyla sadece
1 milletvekilliği kazandı; MKP hiçbir varlık gösteremedi; 9 milletvekilliği de bağımsızlara gitti. İktidarın, devleti kuran ve 27 yıldır işbaşında olan
CHP’den, genel oy sonucunda alınması, izleyen yıllarda, DP yanlıları tarafından “Beyaz İhtilal” olarak anıldı.

Doğru Cevap: E

Soru 52

20 Aralık 1955'te Demokrat Parti'den kopan 19 milletvekilinin katılımıyla kurulan partinin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Köylü Partisi

Milli Kalkınma Partisi

Serbest Cumhuriyet Fırkası

Hürriyet Partisi

Adalet Partisi

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "DP İktidarının İkinci Evresi" başlıklı bölümü gözden geçiriniz.
1954 seçimlerinden sonra Adnan Menderes TBMM’deki
çoğunluğuna dayanarak yeniden hükümet kurdu.
Ancak kısa bir süre sonra parti içinde partinin
ekonomik politikaları ve muhalefete karşı izlenen
tutum nedeniyle, yeni bir muhalefet baş gösterdi.
12 Ekim 1955’te 9 milletvekili partiden ihraç
edildi, 10 milletvekili de istifa etti. Partiden kopan
19 milletvekili 20 Aralık 1955’te Hürriyet Partisi
(HP) adıyla yeni bir parti kurdu.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi 12 Ocak 1959'da toplanan CHP'nin 14. Kurultayı'nda kabul edilen İlk Hedefler Beyannamesi içinde yer alan maddelerden biri değildir?

Yürütme üzerindeki denetimin sınırlandırılması

Anti-demokratik kanunların kaldırılması

Sosyal adaletsizlik ve dengesizliğin giderilmesi

Bütün idari tasaffuflara yargı denetimi getirilmesi

Bütün hak ve özgürlüklerin garanti altına alınması

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "Siyasette Gerginliğin Artması" başlığını gözden geçiriniz.
CHP’nin 14. Kurultayı,
12 Ocak 1959’da Ankara’da topladı. Kurultay,
partinin daha önce ortaya atıp savunduğu görüş
ve hedefleri bir anayasa görünümü altında sistemli
bir bütün olarak bir araya getiren “İlk Hedefler
Beyannamesi”ni kabul etti. Bu bildiriye göre partinin
temel hedefleri şunlardı:
• Anti-demokratik kanunların kaldırılması;
• Anayasanın, halk egemenliği, hukuk devleti,
sosyal adalet ve güvenlik esaslarına göre
değiştirilmesi;
• Bütün hak ve özgürlüklerin güvence altına
alınması;
• Devlet başkanının tarafsızlığının sağlanması;
• Yasamanın yürütme üzerindeki denetiminin
etkin bir biçimde sağlanması;
• Bütün idari tasarruflara yargı denetimi getirilmesi;
• Sosyal adaletsizlik ve dengesizliğin giderilmesi;
• Yasaların Anayasaya uygunluğunun denetlenmesi
için Anayasa Mahkemesi, yasa yapımında
uyum ve dengenin sağlanması için
İkinci Meclis, yargıç güvencesinin sağlanması
için Yüksek Hukuk Şurası’nın kurulması.

Doğru Cevap: A

Soru 54

15 Ekim 1961'de yapılan seçimlerde en çok oyu alan parti aşağıdakilerden hangisidir?

Adalet Partisi

Yeni Türkiye Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi

Türkiye Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi

Hürriyet Partisi

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "Sivil Yönetime Geçiş Süreci" adlı bölümü gözden geçiriniz.
Seçime ikisi eski (CHP ve
CKMP), ikisi de yeni kurulmuş olan (AP ve YTP)
dört parti katıldı. Seçimlerden önce, asıl merak
konusu olan 27 Mayıs’taki askeri müdahalenin ardından
CHP’nin nasıl bir sonuç alacağı ve DP’nin
asıl mirasçısının kim olacağıydı. Milletvekili seçimine
katılma oranı yüzde 81,0 düzeyinde gerçekleşirken,
seçimlerin kesin bir galibinin olmadığı
görüldü. CHP yüzde 36,7’lik bir oy oranıyla 173
milletvekili çıkarırken, AP yüzde 34,8 oranında oy
alarak 158 milletvekilliği kazandı. Oyların yüzde
14,0’ünü alan CKMP 54, yüzde 13,7’sini alan YTP
ise 65 milletvekili çıkardı.

Doğru Cevap: C

Soru 55

1964 yazında Ragıp Gümüşpala’nın ölümü üzerine boşalan AP Genel Başkanlığı’na 27 Kasım 1964’te toplanan parti kongresinde ................... seçildi.
Yukarıdaki boşluk için en uygunu aşağıdakilerden hangisidir?

Osman Bölükbaşı

Necmettin Erbakan

Celal Bayar

Süleyman Demirel

Talat Aydemir

Açıklama:

Yanıtınız yanlı ise "İki Darbe Arası Dönem" başlıklı bölümü gözden geçiriniz.
1964 yazında Ragıp Gümüşpala’nın ölümü
üzerine boşalan AP Genel Başkanlığı’na 27 Kasım
1964’te toplanan parti kongresinde Süleyman Demirel
seçildi.

Doğru Cevap: D

Soru 56

I. Adalet Partisi
II. Cumhuriyet Halk Partisi
III. Türkiye İşçi Partisi
IV. Yeni Türkiye Partisi
V. Güven Partisi
Yukarıda sıralananlardan hangileri 1969 seçimlerinde TBMM'de temsil hakkı kazanmıştır?

I, II, III, IV ve V

I, II, IV ve V

II, IV ve V

III ve V

I ve III

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "İki Darbe Arasında Türkiye" başlıklı bölümü gözden geçiriniz.
1969 seçimlerinde, AP, 1965’e göre oy kaybına uğramasına karşın,
yine de seçimden zaferle çıktı. Yüzde 46,5’lik
oy oranıyla 256 milletvekili çıkaran AP, Millet
Meclisi’nde bir kez daha tek başına çoğunluğu sağladı.
CHP’nin oyları da, AP’ninki gibi, 1965’teki
düzeyin gerisindeydi. Bir başka deyişle, CHP’nin
oyları, çok partili siyasal yaşama geçildikten sonra
en alt düzeye inmişti. Ana muhalefet partisi, yüzde
27,3’lük oy oranıyla 143 milletvekilliği kazandı.
Öteki küçük partilere gelince: Ortanın solu
hareketine karşı çıkarak CHP’den kopanların kurduğu
Güven Partisi, yüzde 6,6’lık oy oranıyla 15
milletvekili çıkardı ve AP ve CHP’den sonra, tartışmasız,
üçüncü parti olduğunu gösterdi. Oyların
yüzde 3,2’sini alan Millet Partisi 6 milletvekilliği
kazanırken, Milliyetçi Hareket Partisi yüzde 3,0
ile sadece 1, buna karşılık daha az oy alan Türkiye
Birlik Partisi yüzde 2,8 ile 8, Yeni Türkiye Partisi
de yüzde 2,2 ile 6 milletvekili çıkardı. Türkiye İşçi
Partisi (TİP) ise 1965’teki yüzde 3,0’lük oy oranını
hemen hemen tutturarak oyların yüzde 2,8’ini
kazandı. Partinin çok önemli bir oy kaybı yoktu,
ama, seçim kanununda yapılan değişiklik bu partinin
aleyhinde işleyince, 1965’te 15 milletvekili
çıkaran TİP, 1969’da Millet Meclisi’nde bu kez sadece
2 milletvekiliyle temsil olanağı buldu.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Milli Selamet Partisi'nin TBMM'de ilk defa temsil hakkı kazandığı seçim aşağıdaki yıllardan hangisinde yapılmıştır?

1965

1969

1973

1977

1983

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "İki Darbe Arasında Türkiye" başlıklı bölümü gözden geçiriniz.
Milli Nizam Partisi'nin kapatılması sonrasında kurulan MSP ilk defa 1973 seçimlerinde aldığı % 11.8'lik oy ile 48 sandalye ile mecliste temsil edilme hakkı kazandı.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi 1977 seçimlerine katılan partiler arasında yer almaz?

Yeni Türkiye Partisi

Milliyetçi Hareket Partisi

Milli Selamet Partisi

Sosyal Demokrat Parti

Cumhuriyetçi Güven Partisi

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "İki Darbe Arası Türkiye" başlıklı bölümü gözden geçiriniz.
SODEP 12 Eylül sonrasında kurulan partiler arasındadır.

Doğru Cevap: D

Soru 59

I. Sosyal Demokrat Parti
II. Milliyetçi Demokrasi Partisi
III. Anavatan Partisi
IV. Doğru Yol Partisi
V. Halkçı Parti
Yukarıda sılanan partilerden hangileri 1983 genel seçimlerine yedikleri veto sebebiyle katılma hakkı elde edememiştir?

I, II ve V

I ve IV

III ve IV

II, III, IV ve V

Yalnızca I

Açıklama:

Yanırınız yanlış ise "1980'den Bugüne Türkiye" başlıklı bölümü gözden geçiriniz.
DYP ve SODEP 1983 seçimlerine katılamayan partiler arasındadır.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi 1991 genel seçimlerine üç partinin katıldığı ittifak ile Refah Partisi (RP) şemsiyesi altında giren partilerden birisidir?

Büyük Birlik Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi

Sosyal Demokrat Halkçı Parti

Halkın Emek Partisi

Milliyetçi Çalışma Partisi

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "1980'den Günümüze..." başlıklı bölümü gözden geçiriniz.
1991 seçimlerinde RP, IDP ve MÇP ittifak ile girdiler.

Doğru Cevap: E

Ünite 4

Soru 1

Osmanlı İmparatorluğu tarihinde anayasal nitelikteki ilk belge aşağıdakilerden hangisidir?

Tanzimat Fermanı

Kanuni Esasi

Sened-i İttifak

Islahat Fermanı

Teşkilat-ı Esasiye

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu tarihinde anayasal nitelikte ilk belge 1808 tarihli Sened-i İttifak olarak kabul edilir. Bir giriş, yedi şart (madde) ve bir zeyl’den (ek) oluşan bu belge, Sadrazam Alemdar Mustafa Paşa’nın âyanları davet ettiği bir toplantıda, bu toplantıya katılanların/temsilci gönderenlerin bazıları tarafından imzalandıktan sonra, padişah II. Mahmut tarafından da imzalanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi 1909 Kanuni Esasi'de yapılan değişikliklerden birisi değildir?

Padişah Meclis-i Umumi önünde anayasaya bağlılık yemini etme yükümlülüğü altına girmiş ve ödenekleri yasaya bağlanmıştır

Padişahı mutlak veto yetkisi geciktirici vetoya dönüştürülmüştür.

Meclis-i Mebusan padişah izni olmaksızın her konuda teklif verebilir hale gelmiştir

Meclis-i Mebusan'ın birinci ve ikinci başkanlarının padişah tarafından seçilmesi kararlaştırılmıştır

Yasa teklifi üzerine padişah oluru verilmesi ve teklifin Şuray-ı Devlette tasarı haline gelmesi usulü tamamen kaldırılmıştır

Açıklama:

1909 değişikliklerinde devletin monarşik ve teokratik yapısı korunurken, padişahın gerçekten sınırlanması yönünde adımlar atılmıştır. Artık en önemli kurum Meclis-i Mebusan’dır. Padişah Meclis-i Umumi önünde anayasaya bağlılık yemini etme yükümlülüğü altına girmiş ve ödenekleri yasaya bağlanmıştır. Meclis-i Mebusan’ın birinci ve ikinci başkanları padişah tarafından değil, bizzat meclis tarafından seçilecektir. Gerek Ayan Meclisi, gerekse Mebusan Meclisi kasım ayı başında padişahın herhangi bir daveti olmaksızın kendiliğinden toplanabilecektir. Yasa yapım süreci de tamamen değişmiştir. Meclis-i Mebusan padişah izni olmaksızın her konuda teklif verebilir hale gelmiştir. Teklif üzerine padişah oluru verilmesi ve teklifin Şuray-ı Devlette tasarı haline gelmesi usulü tamamen kaldırılmıştır. Son olarak, padişahın mutlak veto yetkisi geciktirici vetoya dönüştürülmüştür. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Vilayet, kaza ve nahiye biçiminde bir örgütlenmeyi öngören ilk anayasa aşağıdakilerden hangisidir?

1921 Anayasası

1982 Anayasası

Kanun-i Esasi

1924 Anayasası

1961 Anayasası

Açıklama:

1921 Anayasasının en uzun bölümü 14 madde ile yerel yönetimlerin düzenlenmesine ilişkindir. Vilayet (İl), Kaza (İlçe) ve Nahiye (Bucak) biçiminde bir örgütlenmeyi öngören bu anayasa yerinden yönetim ilkesine ağırlık vermiş, illere ve bucaklara özerklik tanımasıyla dikkat çekmiştir. Ancak, Anayasanın öngördüğü yerinden yönetim kurumları ve mekanizmaları uygulamada işlerlik kazanmamıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Egemenliğin kullanımını tek bir organa değil, birden çok organa ait yetki ve görev olarak kabul eden ve bu yönüyle diğerlerinden farklılaşan anayasa aşağıdakilerden hangisidir?

1924 Anayasası

1961 Anayasası

Kanun-i Esasi

1921 Anayasası

1982 Anayasası

Açıklama:

1961 anayasası devlet karşısında bireyi ön planda tutan bir anayasa özelliği ile ön plana çıkmıştır. Temel hak listesi bakımından evrensel standartları yakalamış olan Anayasanın, temel hak ve özgürlüklerin korunması yönünden de özgürlükçü bir yaklaşım benimsediği kabul edilmektedir. 1961 Anayasasının önceki anayasalardan en önemli farkı egemenliğin kullanımını tek bir organa değil, birden çok organa ait yetki ve görev olarak kabul etmesidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Anayasa Mahkemesinin kurulması aşağıdaki anayasalardan hangisi ile birlikte gerçekleşmiştir?

1924 Anayasası

Kanun-i Esasi

1982 Anayasası

1921 Anayasası

1961 Anayasası

Açıklama:

“Kanunlar Anayasaya aykırı olamaz. Anayasa hükümleri, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır.” Anayasanın 8. maddesinde yer alan bu düzenlemenin uygulanması etkili bir anayasa yargısını gerekli kılar. Nitekim 1961 Anayasanın en önemli yeniliklerinden biri de kanunların anayasaya uygunluğunu denetlemekle görevli Anayasa Mahkemesinin kurulmasıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

TBMM'nin sadece yasama yetkisini kullandığı ve Meclisin, Millet Meclisi (450 üye) ve Cumhuriyet Senatosu (150 üye) olarak iki kanattan oluştuğu anayasa aşağıdakilerden hangisidir?

1921 Anayasası

1982 Anayasası

1961 Anayasası

Kanun-i Esasi

1924 Anayasası

Açıklama:

1961 Anayasasının, önceki anayasalardan önemli bir farkı egemenliğin kullanımını tek bir organa değil, birden çok organa ait yetki ve görev olarak kabul etmesidir. Türkiye Büyük Millet Meclisi, sadece yasama yetkisini kullanmaktadır ve artık Millet Meclisi (450 üye) ile Cumhuriyet Senatosu (150 üye) adı verilen iki kanattan oluşmaktadır. Her iki meclis de genel oy ile aynı seçmen topluluğu tarafından seçilmekle birlikte, Millet Meclisi üyeleri için 30 yaş üstü okur-yazar olmak yeterli görülürken, senato için 40 yaş ve yükseköğrenim görme koşulu aranmıştır. Senato’da seçimle gelen üyeler dışında, cumhurbaşkanınca atanan 15 kontenjan üyesi, eski cumhurbaşkanları ve eski MBK üyeleri de bulunmaktadır. Bakanlar Kurulu, Millet Meclisi’ne karşı sorumludur.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Aşağıdaki anayasa değişikliklerinden hangisi ile seçmen yaşı indirilmiş ve milletvekili sayısı dört yüzden dört yüz elliye çıkarılmıştır?

1987 değişikliği

1993 değişikliği

1999 değişikliği

2001 değişikliği

1995 değişikliği

Açıklama:

1987 yılında yapılan ilk değişiklikte (RG.18.05.1987) seçmen yaşı indirilmiş, milletvekili sayısı dört yüzden dört yüz elliye çıkarılmış, anayasayı değiştirme usulü nispeten kolaylaştırılmış ve en önemlisi 1980 öncesi dönemde siyaset yapmış olan birçok kişiye siyaset yasağı getiren hüküm yürürlükten kaldırılmıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Özel radyo ve televizyon kurulmasına engel olan 1982 Anayasası hükmü aşağıdakilerden hangisi ile değiştirilmiştir?

1999 anayasa değişikliği

2001 Anayasa değişikliği

1995 Anayasa değişikliği

1993 Anayasa değişikliği

1987 Anayasa değişikliği

Açıklama:

1993 yılında halk oylamasına gerek duyulmadan yapılan ikinci değişiklik ile özel radyo ve televizyon kurulmasına engel olan hüküm değiştirilmiştir (RG.10.07.1993). Aslında, o dönem TBMM’de daha geniş kapsamlı bir anayasa değişikliği çalışması yapılmışsa da, diğer hükümler bakımından sonuca ulaşılamayınca acil olması nedeniyle bu hüküm paketten ayrılmış ve uzlaşma ile kabul edilmiştir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

1982 Anayasasının toplam 33 maddesinin değiştirildiği ve Avrupa Birliği'ne uyum doğrultusunda Kopenhag kriterlerini sağlama amacı taşıyan anayasa değişikliği aşağıdakilerden hangisidir?

1995 Anayasa değişikliği

2004 Anayasa değişikliği

2002 Anayasa değişikliği

2001 Anayasa değişikliği

1999 Anayasa değişikliği

Açıklama:

2001 yılında, Avrupa Birliği’ne uyum sağlama amacıyla kabul edilen 6. değişiklik paketi o güne kadar yapılan en kapsamlı değişikliktir. Anayasanın başlangıç dahil 33 maddesinin (13, 14, 19, 20, 21, 22, 23, 26, 28, 31, 33, 34, 36, 38, 40, 41, 46, 49, 51, 55, 65, 66, 67, 69, 74, 87, 89, 94, 100, 118, 149 ile geçici 15. madde) değiştirildiği bu paketin amacı Avrupa Birliği’ne uyum doğrultusunda Kopenhag kriterlerini sağlamaktır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Bir tür başkanlık sistemi olarak nitelendirilen ve ''Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemini'' getirmek amacıyla yapılan değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

2011 Anayasa değişikliği

2017 Anayasa değişikliği

2016 Anayasa değişikliği

2010 Anayasa değişikliği

2008 Anayasa değişikliği

Açıklama:

Osmanlı-Türk anayasal gelişmelerinde ciddi bir kırılmaya işaret eden bu değişiklik, bir tür başkanlık sistemi olarak nitelendirilen “Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemini” getirmek amacıyla yapılmıştır. Bu anayasa değişikliği 2017 yılında gerçekleştirilmiştir. TBMM’de yeterli çoğunluğa ulaşılamaması nedeniyle zorunlu olarak halk oylamasına sunulmuştur. YSK tarafından açıklanan resmî sonuçlara göre, 16 Nisan 2017 tarihinde yapılan ve katılımın %85,43 olduğu halk oylaması %51,41 evet oyuyla kabul edilmiştir. Bu kadar önemli bir değişikliğin olağanüstü hâl döneminde yapılması içeriğinden bağımsız olarak eleştirilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

İlk yazılı anayasa olarak kabul edilen Amerika Birleşik Devletleri Anayasasının tarihi aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

1453

1712

1787

1789

1856

Açıklama:

1787 tarihli Amerika Birleşik Devletleri Anayasası
ilk yazılı anayasa olarak kabul edilir. Bu tarihten itibaren Batı dünyası anayasacılık hareketlerine sahne
olmuştur.
1787 tarihi doğrudur.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Sened-i İttifak belgesinin Osmanlı hayatında hangi açıdan önemli olduğu aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?

Padişahın mutlak iktidarının sınırlanabileceği fikrini ortaya koyması açısından

Demokrasinin doğmasını müjdelemesi açısından

Merkezi otoritenin gücünü artıran bir belge olması açısından

Osmanlı'nın ayanlar karşısında güç duruma düştüğünü belgelemesi açısından

Osmanlı'nın çevre güçlerle sorununu sulh yoluyla çözebildiğini belgelemesi açısından

Açıklama:

Merkezi güç iktidarını kuvvetlendirmek için bir takım tavizler de vermiştir. Bu anlamda Sened-i İttifak, padişahın mutlak iktidarının sınırlanabileceği fikrini ortaya koyması bakımından önemli bir belge olarak kabul edilir.
Bu belge ile padişahın gücü belli ölçüde sınırlanmış olmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Islahat Fermanı (1856) için söylenemez?

Paris Konferansı öncesinde bazı Avrupa Devletlerinin
baskısıyla ilan edilmiştir.

Belgenin asıl amacı Müslümanlar ile gayrimüslimler arasında tam bir
eşitlik sağlanmasıdır.

Bir anayasaya hazırlık metni olarak kabul edilir.

Adalet, vergi, askerlik, eğitim gibi alanlarda gayrimüslimler aleyhine olan
eşitsizliklere son verilmiştir.

Padişahın tek taraflı iradesini yansıtan bir ferman ile ilan edilmiştir.

Açıklama:

Yapım sürecinde Avrupa devletleri ile pazarlıklar yapılmışsa da, sonuç olarak padişahın tek taraflı iradesini yansıtan bir ferman ile ilan edilmiştir.
Islahat Fermanı bir anayasa metnin hazırlığı olarak görülemez.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Kanun-i Esasi'nin (1876) maddelerine uymaz?

Osmanlı Devletinin resmi dili Türkçedir.

Osmanlı Devletinin başkenti İstanbul'dur.

Osmanlı Devletinin dini İslam'dır.

Padişah sadece meclise karşı sorumludur.

Saltanat ve hilafet hakkı Osmanoğulları soyuna aittir.

Açıklama:

Padişah’ın siyasi, hukuki, cezai sorumluluğu bulunmadığı gibi, parlamentodan güvenoyu alması gerekli olmayan Heyet-i Vükelâ’nın da yasama organına karşı siyasi sorumluluğu bulunmamaktadır.
Padişahın siyasi sorumluluğu yoktur.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Kanun-i Esasi uygulamaları için aşağıdakilerin hangisi söylenemez?

Padişahın kanun tekliflerini veto yetkisi sınırlanmıştır.

Kanun teklif etme yetkisi Heyet-i Vükelâ’ya aittir.

Metin Şuray-ı Devlet’te (Danıştay) tasarı haline getirilir.

Metin, Heyet-iMebusan’da görüşülüp kabul edilirse Heyet-i Ayan'da karara bağlanır.

Metin en son padişaha giderek onun onayıyla kanun olur.

Açıklama:

Padişahın mutlak veto
yetkisi bulunur.
Padişahın veto yetkisi vardır ve sınırsızdır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi 1921 Anayasasının özelliklerinden biri değildir?

Osmanlı Devleti resmen sonlanmadığı
halde, Türkiye Devletinden bahsetmesi ve bu devletin Büyük Millet
Meclisi tarafından idare olunduğunu bildirmesidir.

Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunun belirtilmesidir.

Bu sistemde İcra Vekilleri Heyeti (Bakanlar
Kurulu), Meclisin bir organı olarak kabul edilmektedir.

Ayrı bir devlet başkanlığı makamı öngörülmüştür.

Meclis hükümeti sistemine uygun olarak vekiller arasında
çıkan uyuşmazlıklar Meclis tarafından çözülmektedir.

Açıklama:

İcra Vekilleri Heyeti kendi içlerinden bir başkan seçmekle birlikte
Meclis Başkanı da bu heyetin doğal başkanıdır. Ayrı bir devlet başkanlığı makamı öngörülmemiştir.
Devlet başkanlığı makamı yoktur.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Kadınlara seçme ve seçilme hakkı hangi yılda tanınmıştır?

1876

1909

1921

1924

1934

Açıklama:

Seçme hakkı 18, seçilme hakkı ise 30 yaşını bitiren erkek Türk vatandaşlarına tanınmıştır (m.10-11). 1934’de kadınlara da seçme ve seçilme hakkı
tanınmasıyla birlikte, seçme yaşı 22’ye çıkarılmıştır.
Kadınlara seçme ve seçilme hakkı 1924 anayasasına 1934 yılında konmuştur. Seçme hakkı 18, seçilme hakkı ise 30 yaşını bitiren erkek Türk vatandaşlarına tanınmıştır (m.10-
11). 1934’de kadınlara da seçme ve seçilme hakkı
tanınmasıyla birlikte, seçme yaşı 22’ye çıkarılmıştır. (s.97)

Doğru Cevap: E

Soru 18

Kaç yılında devletin laik yapısı anayasa hükmü haline getirilmiştir?

1909

1937

1921

1924

1961

Açıklama:

1924 Anayasası ilk halinde devletin dini olarak İslam dinini belirtmişse de, 1928 yılında yapılan değişiklikle bu madde Anayasa metninden çıkartılmıştır. 1937 yılında yapılan değişiklikle de devletin laik yapısı anayasa hükmü haline getirilmiştir.
1937 yılında yapılan bir değişiklikle devletin laik yapısı anayasa hükmü haline getirilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

1961 Anayasasında 1969-1974 yılları arasında yedi anayasa değişikliği yapılmış olmakla birlikte, bunlardan en geniş ölçekli olanı 1971 yılı değişikliğidir. Askerin siyasi hayata müdahale ettiği 12 Mart 1971 muhtırasının ardından elliye yakın maddede değişiklik yapılmıştır. Bu değişiklik, sadece nicelik bakımından değil nitelik bakımından da çok önemlidir. Aşağıdakilerden hangisi bu değişikliklerden biri değildir?

Yürütmenin güçlendirilmesi

Özerk kurumların yetkilerinin artırılması

Temel hak ve özgürlüklerin daha kolay sınırlanabilir hale gelmesi

Askeri yargının ve askerin siyasi hayattaki konumunun güçlendirilmesi

Temel hak ve özgürlüklere ilişkin bazı güvencelerin kaldırılması

Açıklama:

Özerk kurumların yetkileri daraltılmıştır. Yürütmenin güçlendirilmesi, özerk kurumların yetkilerinin daraltılması ya da kaldırılması, temel hak ve özgürlüklerin daha kolay sınırlanabilir
hale gelmesi, bu haklara ilişkin bazı güvencelerin
kaldırılması, askeri yargının ve askerin siyasi hayattaki konumunun güçlendirilmesi, yargı bağımsızlığı ve hukuk devleti ilkelerinden ödün verilmesi
bu değişikliklerin ana çizgisini oluşturur. (s.100)

Doğru Cevap: B

Soru 20

12 Eylül 1980’de Türk Silahlı Kuvvetleri
yönetime el koymasının ardından, on ay kadar sonra yeni bir anayasa
yapımı için Kurucu Meclis oluşturulmasına yönelik kanun kabul edilmiş ve 1961 Anayasasının hazırlık dönemine benzer biçimde bu Kurucu Meclisin de asker ve sivil iki kanattan oluşturulması esası benimsenmiştir. Aşağıdakilerden hangisi anayasa hazırlık sürecinde yürütülen uygulamalara aykırı düşer?

Siyasi partiler feshedilmiş, eski siyasi parti yöneticilerinin görüş bildirmesine izin verilmemiştir.

Dernek, topluluk, tüzel kişilik olarak beyan yasağı getirilmiştir.

Genel Kurmay Başkanı Kenan Evren’in Anayasayı tanıtma gezileri çerçevesinde yapacağı konuşmalara ilişkin mutlak bir eleştiri yasağı getirilmiştir.

Anayasa oylamasına katılmayanlar için 5 yıl süreli seçme ve seçilme yasağı getirilmiştir.

Bireylerin kendi adlarına da olsa anayasaya ilişkin beyanda bulunmaları yasaklanmıştır.

Açıklama:

Dernek, topluluk, tüzel kişilik olarak da beyan yasağı getirilirken, vatandaşların sadece kendileri adına görüş bildirmelerine izin verilmiştir.
Vatandaşların kendi adlarına beyanda bulunmaları yasaklanmamıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi Sened-i İttifak'ın öne çıkan özelliğidir?

Osmanlı-Türk anayasal sürecinde ilk anayasadır.

Bakanlar Kurulunun bir konuyu görüşmek için padişahtan izin alma zorunluluğunu kaldırmıştır.

Osmanlı-Türk anayasal sürecinde ilk anayasal nitelikte belgedir.

Heyet-i Mebusan'ın kuruluş belgesidir.

Kanun-i Esasi'yi geçersiz kılmıştır.

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu tarihinde anayasal nitelikte ilk belge 1808 tarihli Sened-i İttifak olarak kabul edilir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Can güvenliği, şeref, haysiyet ve ırzın korunması
Aleni yargılanma hakkı
Askerlik hizmetlerinde adalet ve eşitlik
Mali güce göre vergi alınması ilkesi
Mülkiyet hakkı

Yukarıdakilerden kaç tanesi Gülhane Hattı Humayunu (Tanzimat Fermanı) içerisinde yer alan konulardandır?

Açıklama:

Gülhane Hattı Hümayunu, içerdiği temel hak ve özgürlükler bakımından eksik de olsa önemli bir liste sunmaktadır. Kanunların üstünlüğüne vurgu yapılan metinde, can güvenliği, şeref, haysiyet ve ırzın korunması, aleni yargılanma hakkı, askerlik hizmetlerinde adalet ve eşitlik, mali güce göre vergi alınması ilkesi, devlet harcamalarının kanunla yapılması ve denetlenmesi, mülkiyet hakkı, müsadere yasağı ve eşitlik ilkesi gibi konular yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Osmanlı-Türk anayasal sürecinde ilk anayasa aşağıdakilerden hangisidir?

1921 Anayasası

Islahat Fermanı

Kanun-i Esasi

Tanzimat Fermanı

Sened-i İttifak

Açıklama:

Islahat Fermanı sonrasında da Avrupa devletlerinin değişiklik talepleri devam etmiştir. Hatta Osmanlı İmparatorluğu’nun iç sorunlarının görüşülmesi için İstanbul’da bir konferans (Tersane Konferansı) düzenlenmesine karar verilmiştir. İlk Anayasa olan Kanun-i Esasi de, bu konferansın açılışının yapılacağı gün ilan edilmiştir (23 Aralık 1876).

Doğru Cevap: C

Soru 24

Osmanlı Devleti ülkesiyle bölünmez bir bütündür.

Resmi dil Türkçe'dir.

Başkent İstanbul'dur.

Saltanat ve hilafet hakkı Osmanoğulları soyuna aittir.

Devletin dini islamdır.

Verilen ifadelerin dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?

Sened-i İttifak

Tanzimat Fermanı

Islahat Fermanı

1921 Anayasası

Kanun-i Esasi

Açıklama:

Kanun-i Esasi’ye göre, ülkesiyle bölünmez bütün olan Osmanlı Devleti’nin resmi dili Türkçe, başkenti İstanbul’dur. Saltanat ve hilafet hakkının Osmanoğulları soyuna ait olduğu devletin dini İslam’dır.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Çerçeve anayasa niteliğindedir.
İki anayasalı bir dönem başlatmıştır.
Kanun-i Esasi’nin bu anayasa ile çelişmeyen hükümlerinin yürürlükte olduğu kabul edilmiştir.
Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunun belirtilmektedir.

Yukarıda bazı özellikleri verilen anayasa hangisidir?

1876 Anayasası

1921 Anayasası

1924 Anayasası

1961 Anayasası

1982 Anayasası

Açıklama:

20 Ocak 1921’de BMM tarafından kabul edilen Teşkilat-ı Esasiye Kanunu 23 madde ve bir de madde-i münferideden (ayrık maddeden) oluşan kısa çerçeve anayasa niteliğinde bir belgedir. Yeni bir anayasa yapıldığı halde, Kanun-i Esasi’nin bu anayasa ile çelişmeyen hükümlerinin yürürlükte olduğu kabul edilmiş, böylece iki anayasalı bir dönem başlamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi 1924 anayasası için doğru değildir?

Parlamenter sisteme kayış başlamıştır.

Sosyal haklara geniş düzenlemeler getirmiştir.

Temel hak ve özgürlükler alanında bireyci, liberal bir anlayışa sahiptir.

Çoğunlukçu demokrasi modeli öngörülmüştür.

Tek parti rejiminden çok partili hayata geçilirken anayasa değişikliği yapılmamıştır.

Açıklama:

Kuvvetler birliği ve meclis hükümeti sistemi benimsenmiş olduğu halde, yasama ve yürütme arasında işlevsel bir ayrım yapılmıştır. Parlamenter sisteme kayış başlamıştır. Temel hak ve özgürlükler alanında bireyci, liberal bir anlayışa sahiptir. Sosyal haklar düzenlenmemiştir. 1937 yılında yapılan değişiklikle laiklik ilkesi anayasaya girmiştir. Anayasanın üstünlüğü ilkesi yer aldığı halde, bu ilke koruma mekanizmalarından yoksundur. Çoğunlukçu demokrasi modeli öngörülmüştür. Tek parti rejiminden çok partili hayata geçilirken anayasa değişikliği yapılmamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 27

1960 darbesi neticesinde hazırlanan ve 9 Temmuz 1961 günü halkoylamasına sunulan 61 Anayasası hangi oy oranıyla kabul edilmiştir?

%61,5

%51,7

%91,4

%57,9

%73,6

Açıklama:

9 Temmuz 1961 günü yapılan halk oylaması öncesinde propaganda bakımından en azından hukuki olarak bir sınırlama getirilmemiş olması sonuçlara da yansımış, %80’in üstünde bir katılım oranının yakalandığı oylamada geçerli oyların %61,5’i anayasanın kabul edilmesi yönünde olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi 1961 Anayasasının getirdiği yeniliklerden birisidir?

Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunun belirtilmesi

Anayasa Mahkemesinin kurulması

Yerinden yönetim ilkesine ağırlık verilmesi

Temel hak ve özgürlükler alanında bireyci ve liberal bir anlayışa sahip olması

Çoğunlukçu demokrasi modeli öngörmesi

Açıklama:

“Kanunlar Anayasaya aykırı olamaz. Anayasa hükümleri, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır.” Anayasanın 8. maddesinde yer alan bu düzenlemenin uygulanması etkili bir anayasa yargısını gerekli kılar. Nitekim 1961 Anayasanın en önemli yeniliklerinden biri de kanunların anayasaya uygunluğunu denetlemekle görevli Anayasa Mahkemesinin kurulmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 29

1982 Anayasası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Biri sivil diğeri askerlerden oluşan iki kanatlı bir kurucu meclis tarafından hazırlanmıştır.

Halk oylaması yolu ile kabul edilmiştir.

Üniversiteler ve TRT’nin özerkliklerine son verilirmiştir.

1982'den bu yana 20 kez değiştirilmiştir.

16 Nisan 2017'de yapılan halk oylaması ile yürürlükten kalkmıştır.

Açıklama:

16 Nisan 2017 halk oylaması yeni bir anayasa değil, bir anayasa değişikliği getirmiştir.
Osmanlı-Türk anayasal gelişmelerinde ciddi bir kırılmaya işaret eden bu değişiklik, bir tür başkanlık sistemi olarak nitelendirilen “Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemini” getirmek amacıyla yapılmıştır. TBMM’de yeterli çoğunluğa ulaşılamaması nedeniyle zorunlu olarak halk oylamasına sunulmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 30

1982 anayasası, 1982'den bu yana pek çok kez değiştirilmiştir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi 2017 değişikliği bağlamında değerlendirilir?

Anayasa mahkemesine bireysel başvuru yolunun açılmasına yönelik değişiklik

Milletvekillerinin dokunulmazlıklarının kaldırılmasına ilişkin değişiklik

Hükümet sistemine yönelik değişiklik

Türban yasağına ilişkin değişiklik

Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesine yönelik değişiklik

Açıklama:

Osmanlı-Türk anayasal gelişmelerinde ciddi bir kırılmaya işaret eden bu değişiklik (2017 değişikliği), bir tür başkanlık sistemi olarak nitelendirilen “Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemini” getirmek amacıyla yapılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Osmanlı imparatorluğu döneminde anayasa nitelikli ilk belge aşağıdakilerden hangisidir?

Tanzimat fermanı.

Senedi ittifak.

Meşrutiyet.

Kanuni esasi.

1909 değişiklikleri.

Açıklama:

Senedi İttifak. Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi 1839 tarihli, padişahın tek taraflı iradesi sonucu olarak ortaya çıkmıştır?

Tanzimat fermanı.

Meşrutiyet.

Senedi ittifak.

Kanuni esasi.

1909 değişiklikleri.

Açıklama:

Tanzimat fermanı. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi 1856 yılında batılı devletlerin baskısı sonucu ilan edilmiştir?

Islahat fermanı.

Tanzimat fermanı.

Senedi ittifak.

Meşrutiyet.

Kanuni esasi.

Açıklama:

Islahat fermanı. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi parlamenter monarşi olarak adlandırılır?

Senedi ittikak.

Islahat fermanı.

1909 değişiklikleri.

Kanuni esasi.

Mutlakiyet.

Açıklama:

1909 değişiklikleri.Cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi 23 Aralık 1876'da padişah tarafından kabul edilmiştir?

One-Party State

Sened-i ittifak

Islahat fermanı

Tanzimat fermanı

Kanuni Esasi

Açıklama:

Kanuni esasi . Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Devlete ait yetkilerin tek bir kişinin elinde toplanmasına ne denir?

Meşrutiyet.

Mutlakiyet.

Güven oyu.

Salt çoğunluk.

Çerçeve Anayasa.

Açıklama:

Mutlakiyet. Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Hükümdarın yetkilerinin halk tarafından seçilmiş bir meclis tarafından sınırlandırıldığı yönetim şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Meşrutiyet.

Mutlakiyet.

Salt çoğunluk.

Güvenoyu.

Çerçeve anayasa.

Açıklama:

Meşrutiyet. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi parlamenter sistemlerde hükümetin yeterli çoğunluğun desteğine sahip olup olmadığını anlamak için yapılır?

Salt çoğunluk.

Anayasal nitelikte belge.

Güvenoyu.

Çerçeve anayasa.

Senedi ittifak.

Açıklama:

Güvenoyu. Cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

'Temel esaslar belirlendikten sonra ayrıntıların düzenlenmesini yasama organına bırakır.' cümlesi aşağıdakilerden hangisiyle ilintilidir?

Meşrutiyet.

Mutlakiyet.

Anayasal nitelikte belge.

Güvenoyu.

Çerçeve Anayasa.

Açıklama:

Çerçeve Anayasa. Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi üye tam sayısının yarısından fazlasını ifade eder?

Salt çoğunluk.

Güvenoyu.

Anayasal nitelikte belge.

Çerçeve anayasa .

Meşrutiyet.

Açıklama:

Salt çoğunluk. Yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Dünyada 1787 tarihinde temel hak ve özgürlükleri, devletin temel düzenine ilişkin kuralları kapsayan yazılı ilk anayasa kabul edilen belge aşağıdakilerden hangi ülkede yazılmıştır?

İngiltere

Amerika Birleşik Devletleri

İtalya

Almanya

Fransa

Açıklama:

Türk Siyasal Hayatı - Giriş
İnsanlık tarihinde anayasal nitelikte düzenlemeler eski tarihlere gitmekle birlikte, liberal anayasacılık hareketi denildiğinde 18. yüzyılda, temel hak ve özgürlükler ile devletin temel düzenine ilişkin kuralları, bağlayıcı yazılı bir belgede toplama amacı güden hareketler anlaşılır. Bu doğrultuda, 1787 tarihli Amerika Birleşik Devletleri Anayasası ilk yazılı anayasa olarak kabul edilir. Bu tarihten itibaren Batı dünyası anayasacılık hareketlerine sahne olmuştur. Osmanlı Devleti’nin de bu hareketlerden etkilendiği görülmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Osmanlı Devleti’nde ilk anayasal nitelikli belge aşağıdakilerden hangisidir?

Kanun-i Esasi

Gülhane Hattı Hümayunu

Teşkilat-ı Esasiye Kanunu

Sened-i İttifak

Kanun-i Cedid

Açıklama:

Osmanlı Devleti’nde Anayasacılık Hareketleri - İlk Anayasal Nitelikte Belgeler
Osmanlı İmparatorluğu tarihinde anayasal nitelikte ilk belge 1808 tarihli Sened-i İttifak adlı belgedir. Giriş bölümü dışında yedi madde ve bir ekten oluşan belge, Sadrazam Alemdar Mustafa Paşa ve toplantıya katılan âyanlar tarafından imzalandıktan sonra padişah II. Mahmut’a sunulmuştur. Padişah da imzaladıktan sonra uygulanmaya başlanmıştır. Sarsılan devlet otoritesinin güçlendirilmesi, vergilerin adil toplanması, keyfilikten kaçınılması gibi maddeler bulunmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Osmanlı Devleti’nin Sened-i İttifak belgesinin giriş kısmında belirtilen amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Sadrazamın keyfi eylemlerinin önlenmesi,

Suçu olmayan âyana merkez tarafından müdahale edilmemesi,

Vergilerin adil toplanması,

Kendi yönetimlerinde asayişe dikkat edilmesi,

Devlet otoritesinin kuvvetlendirilmesi.

Açıklama:

Osmanlı Devleti’nde Anayasacılık Hareketleri - İlk Anayasal Nitelikte Belgeler
Sened-i İttifak belgesinin giriş kısmında amaç, sarsılan devlet otoritesinin kuvvetlendirilmesi olarak belirtilmiştir. Bu doğrultuda âyanlar (önde, ileri gelenler) padişahın otoritesini ve onun mutlak vekili olan sadrazama itaat etmeyi kabul etmişlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Osmanlı Devleti’nde ilk anayasa kabul edilen 1876 tarihli Kanun-i Esasi’ye göre padişahın seçmediği, belirlemediği tek kurul aşağıdakilerden hangisidir?

Heyet-i Mebusan

Heyet-i Vükelâ

Şuray-ı Devlet

Heyet-i Âyan

Meclis-i Umumi

Açıklama:

Osmanlı Devleti’nde Anayasacılık Hareketleri - İlk Anayasa 1876 Kanun-i Esasi
Kanun-i Esasi’ye göre yürütme organı padişah ve Heyet-i Vükelâ’dan (Bakanlar Kurulu) oluşur. Padişah, yürütmenin başı olduğu gibi, Hetet-i Vükelâ başkan ve üyelerini kendi seçer. Padişahın siyasi, hukuki, cezai sorumluluğu bulunmadığı gibi, parlamentodan güvenoyu alması gerekli olmayan Heyet-i Vükelâ’nın da yasama organına karşı siyasi sorumluluğu bulunmamaktadır. Meclis-i Umumi adı verilen yasama organı Heyet-i Âyan ve Heyet-i Mebusan adında iki kanattan oluşur. Heyet-i Âyan üyeleri padişah tarafından belirlenirken Heyet-i Mebusan her elli bin erkek nüfusa bir temsilci biçiminde seçilmektedir. Doğru cevap A şıkkıdır. (bkz. sf.93)

Doğru Cevap: A

Soru 45

En uzun maddesi olan yerel yönetimlerin düzenlenmesinde illerin yerinden yönetimi ilkesine ağırlık veren ve illere, bucaklara özerklik tanımasıyla dikkat çekmesi yanında Osmanlı-Türk anayasalarında en kısa olma özelliği taşıyan anayasa aşağıdakilerden hangisidir?

1876 Anayasası

1921 Anayasası

1924 Anayasası

1960 Anayasası

1982 Anayasası

Açıklama:

Osmanlı Devleti’nde Anayasacılık Hareketleri - İlk Anayasa 1876 Kanun-i Esasi
1921 Anayasası en kısa anayasadır. Bu anayasanın en uzun bölümü 14 maddeden oluşan yerel yönetimlerin düzenlenmesiyle ilgilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Devletin laik yapısı anayasa hükmü haline hangi yılda getirilmiştir?

1923

1928

1937

1961

1982

Açıklama:

1924 Anayasası ilk halinde devletin dini olarak İslam dinini belirtmişse de, 1928 yılında yapılan değişiklikle bu madde Anayasa metninden çıkartılmıştır. 1937 yılında yapılan değişiklikle de devletin laik yapısı anayasa hükmü haline getirilmiştir. İlke olarak yer alan cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik, inkılapçılık devletin nitelikleri olarak anayasallaştırıldığı bu değişiklik önemli bir göstergedir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Temel hak ve özgürlüklerin evrensel boyutta sağlandığı ve sosyal devlet ilkesinin ön planda tutulduğu anayasa aşağıdakilerden hangisidir?

1982 Anayasası

1961 Anayasası

1924 Anayasası

1921 Anayasası

1876 Anayasası

Açıklama:

1961 Anayasası - Temel Hak ve Özgürlükler Alanı
1961 Anayasası devlet karşısında bireyi ön planda tutmuştur. Daha önceki anayasalarda da yer alan sosyal devlet ve sosyal adalet ilkelerinin yanı sıra sosyal haklara da yer vermiş olması önemlidir. Temel haklar bakımından evrensel standartları yakalamış olan 1960 Anayasası, temel hak ve özgürlüklerin korunması yönünde de özgürlükçü bir yaklaşım sergilemektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Kanunların anayasaya uygunluğunu denetlemekle görevli Anayasa Mahkemesi’nin kurulması hangi anayasa ile gerçekleşmiştir?

1876 Anayasası

1921 Anayasası

1924 Anayasası

1961 Anayasası

1982 Anayasası

Açıklama:

1961 Anayasası - Anayasanın Üstünlüğünün Korunması
Anayasanın 8. maddesinde yer alan düzenlemeye göre ‘’Kanunlar Anayasaya aykırı olamaz. Anayasa hükümleri, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır’’ der. Bunun uygulanması da etkili bir anayasa yargısını gerekli kılar. 1961 Anayasasının en önemli yeniliklerinden biri de kanunların anayasaya uygunluğunu denetlemekle görevli Anayasa Mahkemesinin kurulmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 49

1982 Anayasası’nın 2008 yılında yapılan 16. Değişikliğinde amaç, aşağıdakilerden hangisidir?

Cumhurbaşkanlığı seçimi sürecinde toplantı yeter sayısının ne olması gerektiği,

Üniversitelerde kız öğrencilerin türbanla derse girmelerinin önündeki engelin aşılması,

Milletvekili seçimleri sonucunda ortaya çıkan sorunun çözülmesi,

Avrupa Birliği’ne uyum amacıyla iktidar ve muhalefet partilerinin uzlaşması,

Seçmen yaşının indirilmesi, milletvekili sayısının arttırılması ve anayasayı değiştirme usulünün nispeten kolaylaştırılması,

Açıklama:

1982 Anayasası - Anayasa Değişiklikleri
2008 yılında yapılan bu değişikliğin amacı üniversitede türban yasağının aşılmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Anayasa Mahkemesi (AYM) ile Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun (HSYK) yapısı ve yetkilerinin değiştirilmesinin oluşturulması, 1982 Anayasasında hangi yılda yapılan değişiklikle yapılmıştır?

2010 Değişikliği (17. Değişiklik)

2008 Değişikliği (16. Değişiklik)

2007 Değişikliği (13. Değişiklik)

2002 Değişikliği (8. Değişiklik)

1987 Değişikliği (1. Değişiklik)

Açıklama:

1982 Anayasası - Anayasa Değişiklikleri
1982 Anayasasında yapılan en kapsamlı değişikliklerden biri 2010 yılında yapılan değişikliklerdir. Toplam 26 maddede değişiklik yapılmıştır. Bu değişikliklerin asıl ağırlık noktasını Anayasa Mahkemesi ile Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun yapısı ve yetkilerinin değiştirilmesi oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 51

I.Osmanlı tarihinde anayasal nitelikte ilk belge 1808 tarihli Sened-i İttifak olarak kabul edilir.
II.Gülhane Hattı Hümayunu anayasal belge niteliğindedir.
III. Islahat Fermanı ise 1856 yılında yapılan Paris Konferansı öncesinde ilan edilmiştir
İlk Anayasal Nitelikte Belgeler ile ilgili olarak yukarıda verilenlerden hangileri doğru olarak ifade edilmiştir?

I - II - III

II - III

I - III

I - II

Yalnız II

Açıklama:

Doğru cevap C olacaktır. Sayfa 91 de Osmanlı Devletinde Anayasacılık Hareketleri , konu başlığındaki açıklamalarda " II. seçenek Gülhane Hattı Hümayunu padişahın tek taraflı iradesinin sonucu olduğu için, Sened-i İttifak’tan farklı olarak ferman niteliğindedir. " şeklinde açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 52

I.Sened-i İttifak, padişahın mutlak iktidarının sınırlandırılamayacağı fikrini ortaya koymuştur.
II.Sened-i İttifak İngilizlerin 1215 tarihli Magna Carta’sına benzetilebilir.
III. Bir giriş, yedi şart (madde) ve bir zeyl’den (ek) oluşan bu belgedir.
IV.Osmanlı İmparatorluğu tarihinde anayasal nitelikte ilk belgedir
Osmanlı Devletinde Anayasacılık Hareketleri kapsamında Sened-i İttifak belgesi ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

II - III - IV

I- II - III - IV

I - III - IV

I - II - III

I - II - IV

Açıklama:

Doğru cevap A olacaktır. Sayfa 91 de Sened-i İttifak konu başlığındaki açıklamalarda "Sened-i İttifak çevre güçlere karşı merkezi devlet otoritesini güçlendirmeyi amaçlayan sadrazamın girişimiyle ortaya çıkmıştır. Diğer taraftan merkezi güç iktidarını kuvvetlendirmek için bir takım tavizler de vermiştir. Bu anlamda Sened-i İttifak, padişahın mutlak iktidarının sınırlanabileceği fikrini ortaya koyması bakımından önemli bir belge olarak kabul edilir. " şeklinde açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıda verilenlerden hangisi Osmanlı Devletinde Anayasalcılık Hareketler kapsamında Tanzimat Dönemine ait doğru bilgiler içinde yer alır?
I.İktidarın yetkilerini ve devlet-toplum ilişkilerini düzenleyen metinler arasında en önemlilerinden biri Gülhane Hattı Hümayunudur.
II.Gülhane Hattı Hümayunu, Sened-i İttifak’tan farklı olarak ferman niteliğindedir.
III. Gülhane Hattı Hümayununda , devlet harcamalarının kanunla yapılması ve denetlenmesi yer almaktadır
IV.Islahat Fermanı ile adalet, vergi, askerlik gibi birçok alanda gayrimüslimler aleyhine olan eşitsizliklere son verilmiştir.

I ve II

I , II , III

II , III , IV

I , II , IV

Hepsi

Açıklama:

Doğru cevap E olacaktır. . Sayfa 91 de Osmanlı Devletinde Anayasacılık Hareketleri ,konu başlığındaki açıklamalarda İktidarın yetkilerini ve devlet-toplum ilişkilerini düzenleyen metinler arasında en önemlilerinden biri Gülhane Hattı Hümayun olduğu, Gülhane Hattı Hümayunu, Sened-i İttifak’tan farklı olarak ferman niteliğinde olduğu,Gülhane Hattı Hümayununda , devlet harcamalarının kanunla yapılması ve denetlenmesi yer almakta olduğu, ve Islahat Fermanı ile adalet, vergi, askerlik gibi birçok alanda gayrimüslimler aleyhine olan eşitsizliklere son verilmiş olduğu " açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devletinde Anayasalcılık Hareketler kapsamında ki Kanun-i Esasi’ye göre yanlış bilgidir?

Kanun-i Esasi, 23 Aralık 1876 'da ilan edilmiştir

Kanun-i Esasi’ye göre, Osmanlı Devleti’nin resmi dili Arapçadır.

Kanun-i Esasi’ye göre, Saltanat ve hilafet hakkı Osmanoğulları soyuna ait ve devletin dini İslam’dır.

Kanun-i Esaside Padişah’ın siyasi, hukuki, cezai sorumluluğu bulunmuyor.

Kanun-i Esasi; Belçika, Polonya ve Prusya vb. anayasalardan da yararlanarak hazırlamıştır.

Açıklama:

Doğru cevap B olacaktır. Sayfa 92 de İlk Anayasa (1876 Kanun-i Esasi) konu başlığındaki açıklamalarda " Kanun-i Esasi’ye göre, ülkesiyle bölünmez bütün olan Osmanlı Devleti’nin resmi dili Türkçe, başkenti İstanbul’dur. Saltanat ve hilafet hakkının Osmanoğulları soyuna ait olduğu devletin dini İslam’dır. " şeklinde açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 55

I.Meclis-i Umumi adı verilen yasama organı Heyet-i Ayan ve Heyet-i Mebusan adında iki kanattan oluşur.
II.Heyet-i Mebusan’da, her elli bin erkek nüfusa bir temsilci düşmektedir
III. Meclis ile hükümet arasında uyuşmazlık çıkmasında padişahın Heyet-i Mebusan’ı dağıtma yetkisi vardır
IV.Padişah. Heyet-i Mebusan başkanı ve iki yardımcısını bu heyetçe gösterilen üçer aday arasından seçer ve atar.
Osmanlı Devletinde Anayasacılık Hareketleri kapsamıyla ilgili olarak yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

II - III - IV

I- II - III - IV

I - III - IV

I - II - III

I - II - IV

Açıklama:

Doğru cevap B olacaktır. Sayfa 91-92 de İlk Anayasa (1876 Kanun-i Esasi) konu başlığındaki açıklamalara göre tüm seçenekler doğru olarak ifade edilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Heyet-i Mebusan ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Heyet-i Mebusan için seçilme yaşı 25 olarak belirlenmiştir.

Heyet-i Mebusanda oylamaya sadece erkekler katılabilir.

Heyet-i Mebusan’ın yetkisinin, sadece istemediği yasanın çıkmasını engellemekten ibarettir.

Heyet-i Mebusan atama ile belirlenen 130 üyeli (70 Müslüman - 60 gayrimüslim) bir meclistir.

Heyet-i Mebusan’da, her elli bin erkek nüfusa bir temsilci düşmektedir.

Açıklama:

Sayfa 93 de İlk Anayasa (1876 Kanun-i Esasi) konu başlığındaki açıklamalarda " 1876 Anayasasının atama ile belirlenen tek meclisi olan 130 üyeli (80 Müslüman - 50 gayrimüslim) Heyet-i Mebusan için seçilme yaşı 25 olarak belirlenmiştir. Oylamaya sadece erkekler katılabildiği gibi, servete ve vergiye dayalı sınırlamalar da yapılmıştır. " şeklinde açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Anayasacılık hareketleri kapsamında Osmanlı siyasal hayatında ilk defa bir “hükümet programı” hazırlayarak kamuoyuna sunup yayınlayan kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

Heyet-i Ayan

Heyet-i Mebusan

Meclis-i Umumi

Büyük Millet Meclisi

Heyet-i Vükela

Açıklama:

Doğru cevap E olacaktır. Sayfa 94 de İlk Anayasa (1876 Kanun-i Esasi) konu başlığındaki açıklamalarda " II. Meşrutiyet’in ilanından kısa bir süre sonra Kanun-i Esasi’de önemli değişiklikler yapılacaktır. Ancak, bu değişiklikler öncesinde uygulamaya yönelik de önemli farklılıklar göze çarpmaktadır. Meşrutiyet yeniden ilan edildikten sonra padişah karşısında güçlenen ilk organ hükümettir. Heyet-i Vükela (Kamil Paşa Kabinesi), Osmanlı siyasal ha yatında ilk defa bir “hükümet programı” hazırlayarak kamuoyuna sunmuş ve yayınlamıştır. " şeklinde açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 58

I.1921 Anayasası egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunu belirtilmiştir. II.Osmanlı Devleti resmen son bulmadığı halde, onunla aynı topraklar üzerinde Türkiye Devleti’nden bahseder. III. 1921 Anayasasının en uzun bölümü 14 madde ile yerel yönetimlerin düzenlenmesine ilişkindir. IV.1921 Anayasasının ilk başlığı Sened-i İttifak belgesinden oluşur. Yukarıda 1921 Anayasası ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

I ve II

I-II-III

I - III - IV

II - III - IV

Açıklama:

Doğru cevap C olacaktır. 1921 Anayasası ile 1924 Anayasasının ilk başlığı Teşkilat-ı Esasiye
Kanunu’dur. 1945 yılında yapılan
dil değişikliğinden sonra anayasa
adı kullanılmaya başlamıştır.
1921 Anayasasının en dikkat çekici özelliklerinden biri, Osmanlı Devleti resmen son bulmadığı
halde, onunla aynı topraklar üzerinde bir Türkiye
Devleti’nden bahsetmesi ve bu devletin Büyük Millet
Meclisi tarafından idare olunduğunu bildirmesidir.
İkinci önemli özelliği ise egemenliğin kayıtsız şartsız
millete ait olduğunun belirtilmesidir. Bunların yanı
sıra uygulanmakta olan kuvvetler birliği ilkesi ve meclis hükümeti sistemi daha ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Bu sistemde İcra Vekilleri Heyeti (Bakanlar
Kurulu), Meclisten ayrı ve bağımsız bir organ değil,
Meclisin bir organı olarak kabul edilmektedir. Özel bir
kanun uyarınca seçilen üyelerden oluşan İcra Vekilleri
Heyeti kendi içlerinden bir başkan seçmekle birlikte
Meclis Başkanı da bu heyetin doğal başkanıdır. Ayrı
bir devlet başkanlığı makamı öngörülmemiştir. Meclis hükümeti sistemine uygun olarak vekiller arasında
çıkan uyuşmazlıklar Meclis tarafından çözülmektedir.
Bu heyetin meclisi feshetme gibi karşı denge oluşturabilecek herhangi bir yetkisi bulunmamaktadır. 1921 Anayasasının en uzun bölümü 14 madde
ile yerel yönetimlerin düzenlenmesine ilişkindir.
Vilayet (İl), Kaza (İlçe) ve Nahiye (Bucak) biçiminde bir örgütlenmeyi öngören bu anayasa yerinden
yönetim ilkesine ağırlık vermiş, illere ve bucaklara
özerklik tanımasıyla dikkat çekmiştir. Ancak, Anayasanın öngördüğü yerinden yönetim kurumları ve
mekanizmaları uygulamada işlerlik kazanmamıştır

Doğru Cevap: C

Soru 59

1924 Anayasası ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

1924 Anayasası temel hak ve özgürlükler alanında bireyci ve liberal bir anlayışa sahiptir.

1924 Anayasası ilk halinde devletin dini olarak İslam dinini belirtmiştir.

Cumhurbaşkanı milletvekilleri arasından bir seçim dönemi (kural olarak 5 yıl) için seçilir.

1924 Anayasasının ilk başlığı Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’dur.

İlk maddede Türkiye Devleti’nin cumhuriyet ile yönetildiğine ilişkin hükmün yer alır.

Açıklama:

Doğru cevap C olacaktır. Sayfa 97 de 1924 ANAYASASI konu başlığındaki açıklamalarda Cumhurbaşkanı milletvekilleri arasından bir seçim dönemi (kural olarak 4 yıl) için seçilir. Cumhurbaşkanının görev süresi kendisini seçen meclisin görev süresine bağlıdır, seçimlerin erkene alınması durumunda cumhurbaşkanının da süresi biter. Bununla birlikte yeniden seçilmek mümkündür." şeklinde açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 60

1961 Anayasası ile ilgili aşağıda verilenlerden hangileri doğrudur? I.1961 Anayasası ile başbakana TBMM dışından bir bakan atama olanağı getirilmiştir. II.1961 Anayasası temel hak ve özgürlükler, bakımından kendisinden önceki anayasalardan ayrılmaktadır. III. 1961 Anayasası için Fransız, Alman, İtalyan Anayasalarından yararlanılmıştır. IV.1961 Anayasasının, önceki anayasalardan önemli bir farkı egemenliğin kullanımını tek bir organa vermesidir. Yukarıda 1961 Anayasası ile ilgili ifadelerden hangisi/ hangileri doğrudur?

I - II - III

I ve II

II - III - IV

I - III - IV

Yalnız IV

Açıklama:

Doğru cevap A olacaktır. Sayfa 99 da 1961 ANAYASASI konu başlığındaki İktidarın Paylaşımı ve İşleyişi alt başlıkta " 1961 Anayasasının, önceki anayasalardan önemli bir farkı egemenliğin kullanımını tek bir organa değil, birden çok organa ait yetki ve görev olarak kabul etmesidir." şeklinde açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Liberal anayasacılık hareketi denildiğinde , temel hak ve özgürlükler ile devletin temel düzenine ilişkin kuralları, bağlayıcı yazılı bir belgede toplama
amacı güden hareketler anlaşılır. Bu hareket ne zaman başlamıştır.

18. yy

17. yy

16. yy

15. yy

20. yy

Açıklama:

Osmanlı Devleti’nde Anayasacılık Hareketlerini anlayınız
İnsanlık tarihinde anayasal nitelikte düzenlemeler eski tarihlere gitmekle birlikte, liberal anayasacılık hareketi denildiğinde 18. yüzyılda, temel hak ve özgürlükler ile devletin temel düzenine ilişkin kuralları, bağlayıcı yazılı bir belgede toplama amacı güden hareketler anlaşılır. Bu doğrultuda, 1787 tarihli Amerika Birleşik Devletleri Anayasası ilk yazılı anayasa olarak kabul edilir. Bu tarihten itibaren Batı dünyası anayasacılık hareketlerine sahne olmuştur. Osmanlı Devleti’nin de bu hareketlerden etkilendiği görülmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Sened-i İttifak giriş kısmında hangisi yoktur

Dış ticaret

Sarsılan devlet otoritesi

Padişahın otoritesi

Sadrazama itaat

Asayiş

Açıklama:

Sened-i İttifak konusunu anlayınız
Bu belgenin giriş kısmında amaç, sarsılan devlet otoritesinin kuvvetlendirilmesi olarak belirtilmiştir. Bu doğrultuda âyanlar, padişahın otoritesini ve onun mutlak vekili sadrazama itaat etmeyi kabul ederken, kendi yönetimlerindeki asayişe ve vergilerin ezici olmamasına dikkat etmeyi taahhüt etmiştir. Vergilerin adil toplanacağı taahhüdü bu
belgenin tarafı olmayan halkın da bazı kazanımları olduğunu göstermektedir. Diğer taraftan Sened-i İttifak ile sadrazamın keyfi eylemlerinin önlenmesi,
suçu olmayan âyana merkez tarafından müdahale edilmemesi garanti altına alınır.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Islahat Fermanı ise Paris Konferansı öncesinde bazı Avrupa Devletlerinin baskısıyla ilan edilmiştir. Paris Konferansı tarihi kaçtır?

1856

1756

1846

1858

1456

Açıklama:

Islahat Fermanı konusunu anlayınız
Islahat Fermanı ise 1856 yılında yapılan Paris Konferansı öncesinde bazı Avrupa Devletlerinin baskısıyla ilan edilmiştir. Temel hükümleri Sadrazam Ali Paşa ile İstanbul’daki İngiliz ve Fransız elçileri arasında kararlaştırılan belgenin asıl amacı Müslümanlar ile gayrimüslimler arasında tam bir eşitlik sağlanmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Kanun-i Esasi’de hangisi yer almaz

Dış ticaret

Resmi dil

Başkent

Padişah’ın siyasi sorumluluğu

Din

Açıklama:

Kanun-i Esasi anlayınız
Kanun-i Esasi’ye göre, ülkesiyle bölünmez bütün olan Osmanlı Devleti’nin resmi dili Türkçe, başkenti İstanbul’dur. Saltanat ve hilafet hakkının Osmanoğulları soyuna ait olduğu devletin dini İslam’dır. Yürütme organı padişah ve Heyet-i Vükelâ’dan (Bakanlar Kurulu) oluşur. Padişah, yürütmenin başı olduğu gibi, Heyet-i Vükelâ başkan ve üyelerini (sadrazam, şeyhülislam ve vekiller) kendisi seçer, atar ve görevden alabilir. Padişah’ın siyasi, hukuki, cezai sorumluluğu bulunmadığı gibi, parlamentodan güvenoyu alması gerekli olmayan Heyet-i Vükelâ’nın da yasama organına karşı siyasi sorumluluğu bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Osmanlı Rus Savaşı (93 Harbi) hangi yılladır

1878

1888

1078

1678

1848

Açıklama:

14 Şubat 1878’de Osmanlı Rus Savaşı (93 Harbi) gerekçe gösterilerek II. Abdülhamit tarafından tatil edilmiştir. Padişahın, bir daha toplantı çağrısında bulunması için ise 30 yıl beklemek gerekmiştir. Böylece, padişahın tek taraflı iradesiyle Kanun-i Esasi askıya alınmış ve tam bir mutlakıyete geri dönülmüştür.
14 Şubat 1878’de Osmanlı Rus Savaşı (93 Harbi) gerekçe gösterilerek II. Abdülhamit tarafından tatil edilmiştir. Padişahın, bir daha toplantı çağrısında bulunması için ise 30 yıl beklemek gerekmiştir. Böylece, padişahın tek taraflı iradesiyle
Kanun-i Esasi askıya alınmış ve tam bir mutlakıyete geri dönülmüştür.

Doğru Cevap: A

Soru 66

1909 Değişikliklerinde hangisini içermez

Anayasasının 23 maddesi değiştirilmiştir

Anayasasının bir maddesi kaldırılmıştır

Anayasaya üç tane de yeni madde eklenmiştir.

Değişiklik milletin temsilcileri tarafından yapılmıştır

Misak anayasa özelliği taşımaktadır.

Açıklama:

1909 Değişikliklerini anlayınız
1876 Anayasasının 21 maddesi değiştirilmiş, bir maddesi kaldırılmış, üç tane de yeni madde eklenmiştir. Ancak, bu değişiklikler Anayasanın temel yapısını değiştirecek kadar
önemli konularda olduğu için adeta yeni bir Anayasa yapıldığı kabul edilebilir. 1876’da padişahın tek taraflı iradesi söz konusu olduğu halde, 1909 değişikliği milletin temsilcileri tarafından yapılmış,

Doğru Cevap: A

Soru 67

1921 Anayasasının en dikkat çekici özelliği nedir

Büyük Millet Meclisi kavramı

Hukuki içeriği

Ekonomik içeriği

Dış ticaret içeriği

İcra Muhalifleri Heyeti

Açıklama:

1921 Anayasasını anlayınız
1921 Anayasasının en dikkat çekici özelliklerinden biri, Osmanlı Devleti resmen son bulmadığı halde, onunla aynı topraklar üzerinde bir Türkiye Devleti’nden bahsetmesi ve bu devletin Büyük Millet Meclisi tarafından idare olunduğunu bildirmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 68

1961 Anayasası Kurucu Meclisi kaç kişilik bir Anayasa Komisyonu belirlemiştir.

Açıklama:

1961 Anayasasını anlayınız
Kurucu Meclis, anayasa tasarısı hazırlanması için kendi arasından 20 kişilik bir Anayasa Komisyonu belirlemiştir. Bu Komisyon ise tasarısını hazırlarken, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi ile Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesinden öğretim üyelerine hazırlatılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 69

1961 Anayasası kaç geçici madde içerir

Açıklama:

1961 Anayasasını anlayınız
1961 Anayasası 157 madde ve 22 geçici maddenin yanı sıra bir de başlangıç bölümü içeren oldukça kapsamlı ve ayrıntılı bir metindir.

Doğru Cevap: A

Soru 70

1961 Anayasası, Türkiye Büyük Millet Meclisi Cumhuriyet Senatosu kaç üyelidir

150 üye

100 üye

50 üye

120 üye

110 üye

Açıklama:

1961 Anayasası anlayınız
1961 Anayasasının, önceki anayasalardan önemli bir farkı egemenliğin kullanımını tek bir organa değil, birden çok organa ait yetki ve görev olarak kabul etmesidir. Türkiye Büyük Millet Meclisi, sadece yasama yetkisini kullanmaktadır ve artık Millet Meclisi (450 üye) ile Cumhuriyet Senatosu (150 üye) adı verilen iki kanattan oluşmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Osmanlı İmparatorluğu tarihinde anayasal nitelikte ilk belge 1808 tarihli ........... olarak kabul edilir. Bir giriş, yedi şart (madde) ve bir zeyl’den (ek) oluşan bu belge, Sadrazam Alemdar Mustafa Paşa’nın âyanları davet ettiği bir toplantıda, bu toplantıya katılanların/temsilci gönderenlerin bazıları tarafından imzalandıktan sonra, padişah II. Mahmut tarafından da imzalanmıştır.
Yukarıdaki boşluk için en uygunu aşağıdakilerden hangisidir?

Sened-i İttifak

Tanzimat Fermanı

Islahat Fermanı

Kanun-i Esasi

Teşkilat-ı Esasiye

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "Sened-i İttifak" başlığını gözden geçiriniz.
Osmanlı İmparatorluğu tarihinde anayasal nitelikte
ilk belge 1808 tarihli Sened-i İttifak olarak kabul
edilir. Bir giriş, yedi şart (madde) ve bir zeyl’den
(ek) oluşan bu belge, Sadrazam Alemdar Mustafa
Paşa’nın âyanları davet ettiği bir toplantıda, bu toplantıya
katılanların/temsilci gönderenlerin bazıları
tarafından imzalandıktan sonra, padişah II. Mahmut
tarafından da imzalanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi 1856 yılında yapılan Paris Konferansı öncesinde bazı Avrupa Devletlerinin baskısıyla ilan edilmiştir?

Magna Carta

Teşkilat-ı Esasiye

Islahat Fermanı

Takri-i Sükun

Tanzimat Fermanı

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "Tanzimat Dönemi" başlıklı bölümü gözden geçiriniz.
Islahat Fermanı, 1856 yılında yapılan Paris Konferansı öncesinde bazı Avrupa Devletlerinin baskısıyla ilan edilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Osmanlı Devleti'nde ilk anayasanın ilan tarihi aşağıdakilerden hangisidir?

1808

1876

1856

1908

1921

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "İlk Anayasa" başlığını gözden geçiriniz.
İlk Anayasa 23 Aralık 1876'da ilan edilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi ilk Osmanlı Anayasası'nda 1909 yılında yapılan değişikliklerden birisi değildir?

Padişah Meclis-i Umumi önünde anayasaya bağlılık yemini etme yükümlülüğü altına girmiş ve ödenekleri yasaya bağlanmıştır.

Meclis-i Mebusan’ın birinci ve ikinci başkanları padişah tarafından değil, bizzat meclis tarafından seçilecektir.

Gerek Ayan Meclisi, gerekse Mebusan Meclisi kasım ayı başında padişahın herhangi bir daveti olmaksızın kendiliğinden toplanabilecektir.

Meclis-i Mebusan padişah izni olmaksızın her konuda teklif verebilir hale gelmiştir.

Padişahın mutlak veto yetkisi bulunur.

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "1909 değişiklikleri" başlığını gözden geçiriniz.
1909 değişiklikleri ile padişahın mutlak veto yetkisi geciktirici vetoya dönüştürülmüştür.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi çerçeve anayasa niteliğinde bir belgedir?

Kanun-i Esasi

Sened-i İttifak

1924 Anayasası

1921 Anayasası

1961 Anayasası

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "1921 Anayasası" başlığını gözden geçiriniz.
20 Ocak 1921’de BMM tarafından kabul edilen Teşkilat-ı Esasiye Kanunu 23 madde ve bir de madde-i münferideden (ayrık maddeden) oluşan kısa çerçeve anayasa niteliğinde bir belgedir. Yeni bir anayasa yapıldığı halde, Kanun-i Esasi’nin bu anayasa ile çelişmeyen hükümlerinin yürürlükte olduğu kabul edilmiş, böylece iki anayasalı bir dönem başlamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 76

I. İlk maddede Türkiye Devleti’nin cumhuriyet ile yönetildiğine ilişkin hükmün yer almaktadır.
II. Egemenliğin kullanımı millet adına Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne bırakılmıştır
III. Meclis yasama yetkisini bizzat, yürütme yetkisini ise kendi
seçtiği cumhurbaşkanı ve onun belirlediği bakanlar kurulu eliyle kullanacaktır.
IV. Yargı yetkisi millet adına bağımsız mahkemelerce kullanılacaktır.
V. Cumhurbaşkanının görev süresi kendisini seçen meclisin görev süresine bağlıdır.
Yukarıda sıralananlardan hangileri 20 Nisan 1924’de kabul edilen Anayasanın temel özellikleri arasında yer almaktadır?

I, II ve IV

I ve V

III ve IV

I, II, III ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "1924 Anayasası" başlığını gözden geçiriniz.
Soruda sıralananlardan her biri 1924 Anayasası için doğrudur.

Doğru Cevap: E

Soru 77

1924 Anayasası'nda aşağıdaki yıllardan hangisinde yapılan değişiklikle de devletin laik yapısı anayasa hükmü haline getirilmiştir.

1928

1937

1940

1945

1950

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "1924 Anayasası" başlığını gözden geçiriniz.
1924 Anayasası ilk halinde devletin dini olarak
İslam dinini belirtmişse de, 1928 yılında yapılan
değişiklikle bu madde Anayasa metninden çıkartılmıştır.
1937 yılında yapılan değişiklikle de devletin
laik yapısı anayasa hükmü haline getirilmiştir.
Tek partinin altı ilkesinin (cumhuriyetçilik, milliyetçilik,
halkçılık, devletçilik, laiklik, inkılapçılık)
devletin nitelikleri olarak anayasallaştırıldığı bu
değişiklik, parti-devlet bütünlüğünün önemli bir
göstergesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 78

1961 Anayasası için aşağıda söylenenlerden hangisi doğrudur?

Bireyi değil devleti ön planda tutmuştur.

Egemenliğin kullanımını tek bir organa devretmektedir.

Cumhurbaşkanının halk tarafından doğrudan seçilmesini öngörmektedir.

Kanunların anayasaya uygunluğunu denetlemekle görevli Anayasa
Mahkemesinin kurulmasını sağlamıştır.

1924 Anayasası'na benzer şekilde sosyal haklara yer vermemiştir.

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "1961 Anayasası" başlığını gözden geçiriniz.
1961 Anayasanın en önemli yeniliklerinden biri de kanunların anayasaya
uygunluğunu denetlemekle görevli Anayasa Mahkemesinin kurulmasıdır. 15 asıl 5 yedek üyeden oluşan Anayasa Mahkemesi üyeleri, Yargıtay, Danıştay gibi yüksek mahkeme yargıçları tarafından kendi üyeleri arasından ve cumhurbaşkanı ile
TBMM tarafından seçilmekteydi.

Doğru Cevap: D

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisinde 1982 Anayasası'nın temel özelliklerinden biri yer almamaktadır?

Üniversitelerin özerkliğinin korunması yönünde tedbirlere özel bir yer ayırmıştır.

Otorite-özgürlük dengesinde otoriteden yana olduğu görülür.

Yürütme içinde cumhurbaşkanının konumunı güçlendirmiştir.

Yasamayı tek meclise indirerek kanun yapım sürecini hızlandırmıştır.

12 Eylül 1980 ile 6 Aralık 1983 tarihleri arasında yapılan yasama işlemlerinin Anayasaya aykırılığının ileri sürülmesi yasaklanmıştır.

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "1982 Anayasası" başlığını gözden geçiriniz.
TRT ve üniversitelerin özerkliğini ciddi manada aşındıran bir Anayasa'dır, 1982 Anayasası.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Ölüm cezasının tamamen kaldırılması aşağıdaki yıllardan hangisin ait bir anayasa değişikliğidir?

1982

1987

2001

2002

2004

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "2004 Değişikliği" başlığını gözden geçiriniz.
Yanıtınız yanlış ise "1982 Anayasası" başlığını gözden geçiriniz.

Doğru Cevap: E

Ünite 5

Soru 1

Osmanlı sınırları içinde yaşayan milletleri din,dil,ırk farkı gözetmeksizin aynı çatıda birleştiren fikir akımı hangisidir?

Milliyetçilik

Osmanlıcılık

Türkçülük

İslamcılık

Halkçılık

Açıklama:

Osmanlıcılık: Osmanlıcılık ideolojisi milliyetçilik ideolojisiyle baş etmek ve “İmparatorluk vatanseverliği”nin sonucu olarak elde kalan toprakların bütünlüğünü korumak ve dağılmasını önlemek için doğmuştur. Bu ideolojinin amacı Osmanlı sınırları içinde yaşayan bütün milletleri dil, din, ırk farkı gözetmeksizin aynı hak ve yetkilere sahip kılarak birlik ve bütünlüğü sağlamaktır. I. Meşrutiyet döneminde etkili olmuştur. Dolayısıyla doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Türkçülüğü savunan ve "Üç Tarzı Siyaset" adlı eseri olan düşünce adamı kimdir?

Ziya Gökalp

Yusuf Akçura

İsmail Gaspıralı

Mehmet Emin Yurdakul

Tevfik Fikret

Açıklama:

1904’te Osmanlıcılık ve İslamcılık akımlarına karşı Türkçülüğü savunan Yusuf Akçura’nın, Üç Tarz-ı Siyaset adlı kitapçığı yayımlanmış, bu kitapta “Türklük” merkezli somut bir siyasi bütünlük projesi çizmiştir. Dolayısıyla doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Turancılık düşüncesinin önderi olan Ziya Gökalp'e ait olan eser hangisidir?

Türkçülüğün Esasları

Turana Doğru

Bozkurt

Hadikatüs Süada

Bomba

Açıklama:

Türkçülüğün Esasları; Türkleşmek,İslamlaşmak,Muasırlaşmak eserleri Ziya Gökalp'e aittir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Verilenlerden hangisi laikliğin kültürel boyutunu ifade eder?

Din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılması

Dinsel kurumların toplum yaşamının dışında kalması

Dini düşüncenin yerini bilimsel düşüncenin alması

Dini düşüncenin kısmen eğitim hayatında yer alması

İnsanların tek bir dine inanılması konusunda ikna edilmesi

Açıklama:

Laikliğin temelde üç boyutu vardır: Siyasi anlamda,din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılması; Toplumsal anlamda,Dinsel kurumların toplum hayatının dışında tutulması; Kültürel anlamda ise; Dini düşüncenin yerini bilimsel düşüncenin almasıdır. Dolayısıyla doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Anadoluyu tüm medeniyetlerin beşiği ve tüm kültürlerin çıkış noktası olarak gördüler
Anadolu sembollerini önemsediler
Sabahattin Eyüboğlu, Halikarnas Balıkçısı, Melih Cevdet Anday bu ideolojinin temsilcisi olmuştur Verilen özellikler hangi düşünce sistemine aittir?

Panislamizm

Turancılık

Mavi Anadoluculuk

İslamcı Anadoluculuk

Türkçü Anadoluculuk

Açıklama:

“Batılılaşma aslında öze dönmek demektir, çünkü Batı medeniyetinin kaynağı da Batı Anadolu’da ki ve Orta Asya’da ki
kültürdür”. Özellikle Sabahattin Eyüboğlu, Halikarnas Balıkçısı, Melih Cevdet Anday, Azra Erhat gibi isimlerden oluşan Mavi Anadolucular için başta Antik Felsefe’nin doğduğu İyonya olmak üzere Anadolu tüm medeniyetlerin beşiğidir ve tüm medeniyetler buradan doğmuş ve yükselmiştir.Bu durumda doğru cevap C seçeneği olmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Ahmet Cevdet Paşa, Mehmet Akif Ersoy,Necip Fazıl Kısakürek hangi ideolojinin temsilcisi sayılabilir?

Milliyetçi Muhafazakar

Kültürel Muhafazakar

İslamcı Muhafazakar

Anadolucu

Mavici

Açıklama:

Ahmet Cevdet Paşa gibi birçok İslamcı muhafazakar olmakla birlikte, Mehmet Akif Ersoy ve Necip Fazıl Kısakürek gibi isimler günümüze etki etmiştir. Özellikle M. Akif Ersoy’un temsil ettiği çizgi, ümmet kavramını kavim kavramının önüne almaktan yanadır; yani Müslümanlığı üst kimlik olarak tanımlama yoluyla, ulusal düzeyde ümmetçi, evrensel boyutta ise İslam olan milletlerin dayanışmasını savunur. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

1950'lerde Hikmet Kıvılcımlı'nın kurduğu ve tek yasal sosyalist parti hangisidir?

Demokrat

Vatan

Millet

Adalet

İşçi

Açıklama:

1950'li yıllarda Dr. Hikmet Kıvılcımlı'nın kurduğu ve tek yasal sosyalist parti olan Vatan partisidir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Özgür düşünen ve özgürce eylemlerde bulunan birey ile "Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler." söylemi hangi ideolojik düşünceye aittir?

Sağ

Sol

Milliyetçi

Liberal

İslamcı

Açıklama:

Liberal kavramını ilk kullanan yazarlardan Adam Smith, “Ulusların Zenginliği” adlı eserinde “liberal ihracat ve ithalat
sistemi”ni anlatır. Zamanla kullanımı yaygınlaşan kavram yüzyılın ortalarına ve sonlarına doğru siyaset sözlüğüne iyice yerleşerek “laissez faire laissez passer” (bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler) ifadesinin yerini almış ve düşünce özgürlüğü, ifade özgürlüğü, basın özgürlüğü ve serbest ticaret anlamına gelmiştir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Bu düşünce yapısı kadının toplumdaki yerini eleştirir ve iyileşmesini ister. Aynı zamanda kadının karşılıksız ev işi emeğini eleştirerek gerçek bir eşitlik oluşmasını öngörür.
Verilen özellikler hangi düşünce yapısına aittir?

Milliyetçilik

İslamcılık

Feminizm

Sosyalizm

Liberalizm

Açıklama:

Verilen özellikleri kadının toplumdaki yerini sorgulaması bakımından Feminizme aittir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Demokrat Parti iktidarına hangi yıl son verilmiştir?

1930

1940

1950

1960

1970

Açıklama:

Celal Bayar,CHP'den istifa ettiklten sonra 1 Aralık 1945 tarihinde parti kuracaklarını açıkladı. Gerekli şartları yerine getirildikten sonra parti kuruldu. 1946-1950 yılları arasında muhalefet,1950-1960 yılları arasında ise iktidar görevinde bulunmuştur. 1960 askeri darbe sonrası sonlanmıştır. Bu durumda doğru cevap D seçeneği seçeneği olmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Aşağıdaki fikir akımlarından hangisinin amacı Osmanlı sınırları içinde yaşayan bütün milletleri dil, din, ırk farkı gözetmeksizin aynı hak ve yetkilere sahip kılarak birlik ve bütünlüğü sağlamaktır?

Osmanlıcılık

Türkçülük

Pansislamizm

Milliyetçilik

Turancılık

Açıklama:

Osmanlıcılık ideolojisinin amacı Osmanlı sınırları içinde yaşayan bütün milletleri dil, din, ırk farkı gözetmeksizin aynı hak ve yetkilere sahip kılarak birlik ve bütünlüğü sağlamaktır. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

milliyetçilik ideolojisiyle baş etmek ve “İmparatorluk vatanseverliği”nin
sonucu olarak elde kalan toprakların bütünlüğünü
korumak ve dağılmasını önlemek için doğmuş ideoloji hangisidir.

Osmanlıcılık

Panislamizm

Turancılık

Milliyetçilik

Türkçülük

Açıklama:

Osmanlıcılık ideolojisi milliyetçilik ideolojisiyle baş etmek ve “İmparatorluk vatanseverliği”nin
sonucu olarak elde kalan toprakların bütünlüğünü
korumak ve dağılmasını önlemek için doğmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Dünyada “her milletin bir devleti olması” fikrini temsil eden akım hangisidir?

Osmanlıcılık

Milliyetçilik

Türkçülük

Panislamizm

Turancılık

Açıklama:

Dünyada “her milletin bir devleti olması” fikrini temsil eden Milliyetçilik akımı, Osmanlı aydınlarının söylemini de dönüştürmüştür.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Osmanlı birliğini korumak için “din”i merkeze koyan bir ideoloji olarak ortaya çıkan akım hangisidir.

Türkçülük

Milliyetçilik

Panislamizm

Turancılık

Millimalist

Açıklama:

Panislamist düşünce Osmanlı birliğini korumak için “din”i merkeze koyan bir ideoloji üretmiş, Panislamizm, Müslüman liderlerinin en çok tuttukları görüş olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Milli birlik düşüncesini dil ve kültür bağlamında ele almış akım hangisidir.

Turancılık

Milliyetçilik

Panislamizm

Türkçülük

Osmanlıcılık

Açıklama:

Türkçülük akımı milli birlik düşüncesini dil ve kültür bağlamında ele almıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 16

İmparatorluğun parçalanmasına karşı gelişen bir refleks, Türklük bilincini açan
bir anahtar olmuş akım hangisidir.

Osmanlıcılık

Turancılık

Milliyetçilik

Panizlamizm

Türkçülük

Açıklama:

Turancılık ideolojisi İmparatorluğun parçalanmasına karşı gelişen bir refleks, Türklük bilincini açan
bir anahtar olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Mustafa Kemal’in temelini attığı
bir ideolojik yaklaşım hangisidir.

Türkçülük

Atatürkçülük

Kemalizm

Milliyetçilik

Turancılık

Açıklama:

Kemalizm Mustafa Kemal’in temelini attığı
bir ideolojik yaklaşımdır, amacı bağımsız bir ulusal devlet ve yeni bir siyasi rejim kurmaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Mevcut hukuki durumu
(statüko) korumak, toplumdaki radikal
değişimlere kuşkulu yaklaşma şeklinde
tanımlanan yaklaşım hangisidir.

Turancılık

Muhafazakarlık

Panislamizm

Osmanlıcılık

Milliyetçilik

Açıklama:

Muhafazakârlık mevcut hukuki durumu
(statüko) korumak, toplumdaki radikal
değişimlere kuşkulu yaklaşma şeklinde
tanımlanır.

Doğru Cevap: B

Soru 19

İktidar ve üretim araçlarının halk tarafından kontrol edildiği bir toplum fikrine dayanan yaklaşım hangisidir.

Milliyetçilik

Kapitalizm

Emperyalizm

Sosyalizm

Muhafazakarlık

Açıklama:

Sosyalizm, iktidar ve üretim araçlarının halk tarafından kontrol edildiği bir toplum fikrine dayanır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Zamanla kullanımı
yaygınlaşan kavram yüzyılın ortalarına
ve sonlarına doğru siyaset sözlüğüne iyice yerleşerek “laissez faire laissez passer” (bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler)
ifadesinin yerini almış ve düşünce özgürlüğü, ifade özgürlüğü, basın özgürlüğü ve serbest ticaret anlamına gelen yaklaşım hangisidir.

Liberalizm

Sosyalizm

Emperyalizm

Kapitalizm

Muhafakarlık

Açıklama:

Liberal kavramını ilk kullanan yazarlardan Adam Smith, “Ulusların Zenginliği”
adlı eserinde “liberal ihracat ve ithalat
sistemi”ni anlatır. Zamanla kullanımı
yaygınlaşan kavram yüzyılın ortalarına
ve sonlarına doğru siyaset sözlüğüne iyice yerleşerek “laissez faire laissez passer”
(bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler)
ifadesinin yerini almış ve düşünce özgürlüğü, ifade özgürlüğü, basın özgürlüğü ve
serbest ticaret anlamına gelmiştir

Doğru Cevap: A

Soru 21

Endüstriyel kapitalist toplumlarda mevcut erkek egemen yapıları
sorgulayan bir yaklaşım hangisidir.

Liberalizm

Sosyalizm

Panislamizm

Feminizm

Muhafazakarlık

Açıklama:

Toplumsal cinsiyet ve feminizm endüstriyel kapitalist toplumlarda mevcut erkek egemen yapıları
sorgulayan bir yaklaşımdır; erkek egemenliğini sürekli kılan toplumsal ve siyasal yapıları çözümlemeyi amaçlar.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Üç Tarz-ı Siyaset adlı eserin yazarı kimdir?

Ziya Gökalp

Yusuf Akçura

Namık Kemal

Ömer Seyfettin

Nihal Atsız

Açıklama:

1904’te Osmanlıcılık ve İslamcılık akımlarına karşı Türkçülüğü savunan Yusuf Akçura’nın, Üç Tarz-ı Siyaset adlı kitapçığı yayımlanmış, bu kitapta “Türklük” merkezli somut bir siyasi bütünlük projesi çizmiştir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Mustafa Kemal Atatürk'ün temelini attığı ideoloji aşağıdakilerden hangisidir?

Anadoluculuk

Panislamizm

Kemalizm

Turancılık

Türkçülük

Açıklama:

Kemalizm Mustafa Kemal Atatürk'ün temelini attığı bir ideolojik yaklaşımdır, amacı bağımsız bir ulusal devlet ve yeni bir siyasi rejim kurmaktır. Yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Mavi Anadoluculuk akımının temsilcilerinden biri değildir?

Sabahattin Eyüpoğlu

Halikarnas Balıkçısı

Melih Cevdet Anday

Nurettin Topçu

Azra Erhat

Açıklama:

1940’lar ve 1950’lerde ortaya çıkan Mavi Anadoluculuk akımına göre “Batılılaşma aslında öze dönmek demektir, çünkü Batı medeniyetinin kaynağı da Batı Anadolu’daki ve Orta Asya’daki kültürdür”. Özellikle Sabahattin Eyüboğlu, Halikarnas Balıkçısı, Melih Cevdet Anday, Azra Erhat gibi isimlerden oluşan Mavi Anadolucular için başta Antik Felsefe’nin doğduğu İyonya olmak üzere Anadolu tüm medeniyetlerin beşiğidir ve tüm medeniyetler buradan doğmuş ve yükselmiştir. Mavi Anadolucular kimlik inşasında İslami öğelere değil, Anadolu sembollerine ağırlık vermişlerdir. İslamcı Anadoluculuk ise, 1939 sonrası dönemde ortaya çıkan bir harekettir. Özellikle Hareket dergisi (1939-49) etrafında gelişen fikirlere Hüseyin Avni Ulaş, Nurettin Topçu öncülük etmiştir. Yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi hem bir ilimcilik, hem kalkınmacılık, hem ahlakçılık ve maneviyatçılık, hem de felsefi anlamda Türk hümanizmasını gerçekleştirecek bir ideoloji ve toplumsal hareket olarak tanımlanmaktadır?

Panislamizm

Turancılık

Türkçülük

Batıcılık

Anadoluculuk

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 26

Ziya Gökalp tarafından ulusal kültür olarak kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Hars

Medeniyet

Gelenek

Örf

Adet

Açıklama:

Türkiye’deki düşünce dünyasında Batı ile nasıl bir ilişki kurulacağı “Kültür ve Medeniyet” tartışmasında gizlidir. Bu tartışma Ziya Gökalp’in modernleşme ideolojisinde önemli yer tutar. Gökalp’in kültür/hars ve medeniyet ayırımına göre hars, ulusal kültürdür. Medeniyet ise farklı toplumların bir arada geliştirdikleri bir bütündür. Batı uygarlığının kültürü alınamaz, çünkü her ulusun kültürü kendine özgüdür. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Mevcut hukuki durumu (statüko) korumak ve toplumdaki radikal değişimlere kuşkulu yaklaşma şeklinde tanımlanan düşünce akımı aşağıdakilerden hangisidir?

Devrimcilik

Muhafazakarlık

Inkilapçılık

Batıcılık

Devletçilik

Açıklama:

Mevcut hukuki durumu (statüko) korumak ve toplumdaki radikal değişimlere kuşkulu yaklaşma şeklinde tanımlanan düşünce akımı muhafazakarlıktır.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Türkiye'de siyasal İslamcılığın ikinci nesli aşağıdakilerden hangisinin faaliyete geçmesi ile başlamıştır?

Demokrat Parti

Adalet Partisi

Milli Nizam Partisi

Anavatan Partisi

Aydınlar Ocağı

Açıklama:

Türkiye’de siyasal İslamcılığın ikinci nesli, Milli Nizam Partisi’nin faaliyete geçmesi ile başlamıştır. Yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

1965 seçimlerinde 15 milletvekili ile TBMM'ye giren sosyalist siyasal parti aşağıdakilerden hangisidir?

Vatan Partisi

Türkiye Komünist Partisi

Türkiye İşçi ve Çiftçi Sosyalist Fırkası

Türkiye İşçi Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi

Açıklama:

1965 seçimlerinde 15 milletvekili ile TBMM'ye giren sosyalist siyasal parti Türkiye İşçi Partisi'dir (TİP). Yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi endüstriyel kapitalist toplumlarda mevcut erkek egemen yapıları sorgulayan, erkek egemenliğini sürekli kılan toplumsal ve siyasal yapıları çözümlemeyi amaçlayan yaklaşımdır?

Liberalizm

Sosyalizm

Devrimcilik

Kemalizm

Feminizm

Açıklama:

Feminizm endüstriyel kapitalist toplumlarda mevcut erkek egemen yapıları sorgulayan, erkek egemenliğini sürekli kılan toplumsal ve siyasal yapıları çözümlemeyi amaçlayan yaklaşımdır. Yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

İdeoloji kavramı için hangisi olamaz

Belirli bir dünya görüşünü yansıtmaz

İdeoloji içinde toplumsal gerçekliğin nasıl olduğunu açıklar

İdeoloji toplumsal sebep-sonuç ekseni kurar

İdeoloji bir düşünce dizgesinden beslenir

İdeoloji yol haritası çizer.

Açıklama:

İdeolojiler her şeyden önce belirli bir dünya görüşünü yansıtır. İdeoloji içinde yaşadığımız dünyanın, yani toplumsal gerçekliğin nasıl olduğunu, neden meydana geldiğini ve nereye gideceğini açıklamak ister. Toplumsal gerçeklik, her ideolojiye farklı görünür. Çünkü her ideoloji toplumsal gerçekliği açıklamak için belirli bir sebep-sonuç ekseni kurar. Dolayısıyla ideoloji, bir düşünce dizgesinden beslenir ve onun da ötesine geçerek, bir siyasal duruş, pozisyon, eylem planı, hatta yol haritası çizer.
İdeoloji kavramını anlayınız

Doğru Cevap: A

Soru 32

Osmanlı İmparatorluğu’nun son döneminde ortaya çıkan fikir akımları neyin ürünüdür?

Coğrafi koşullar

Nüfus

Ekonomi

Diplomasi

Hukuk

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu’nun son döneminde ortaya çıkan fikir akımları hem tarihsel hem de coğrafi (toprak kayıpları) koşulların ürünüdür. Yeni toplumsal kompozisyonun yarattığı etki ve tepkilerden meydana gelmiştir. İdeolojiler ve beslendikleri fikir akımları birbirleriyle kısmen örtüşerek veya ayrışarak yeni toplumsal gerçekliği açıklamak istemiş ve buna göre bir yol haritası çizmeye çalışmıştır. Bu dönemde Türkiye Cumhuriyetindeki ideolojilere yön veren birçok akımın ve ideolojinin tohumları atılmıştır, bu fikir akımları Milliyetçilik,
Osmanlıcılık, Panislamizm, Turancılık, Türkçülük, başlıkları altında toplanabilir.
Son dönem Osmanlı İmparatorluğu'nda ortaya çıkan fikir akımları tarihsel ve coğrafi koşulların ürünüdür. Yaşanan toprak kayıpları ve Osmanlı İmparatorluğu'nun içinde bulunduğu durum fikir akımlarının doğuşunu etkisi altına almıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devletinin son dönemlerinde ortaya çıkan yeni milliyetçilik dalgalarının üstesinden gelmek için kullanılan bir araçtır?

İmparatorluk vatanseverliği

Toprak vatanseverliği

Dine dayalı vatanseverlik

Hukuka dayalı vatanseverlik

Etnik kökene dayalı vatanseverlik

Açıklama:

19. yüzyıl Milliyetçilik ideolojisi halkların yaşadıkları toprak üzerinde egemenlik kurması, vatandaşlık hakları ve ulusal kimlik, “halkların kendi kaderlerini tayin hakkı” gibi kavramlarla dünyayı etkilemiştir. Dolayısıyla milliyetçilik ideolojisi Emperyal gelenekteki Teba/ Hükümdar ikiliğini sarsmıştır. Yeni milliyetçilik dalgalarıyla başa çıkmak için ortaya “İmparatorluk vatanseverliği” kavramı ortaya çıkmıştır. Özetle “İmparatorluk vatanseverliği” dağılma döneminde azınlıkların bağımsızlık faaliyetlerine tepki olarak gelişmiştir. Bu tepki çeşitli ideolojilerde kendini açıkça göstermektedir.
Milliyetçilik kavramını anlayınız

Doğru Cevap: A

Soru 34

15 Mart 1912’de kurulan Türk Ocağı, Türkçü ve Turancı hareketin ağırlık noktasıdır. Bu örgüt, hangi yıllar arası Türkiye’nin en etkili siyasi/ideolojik düşünce merkezi olarak hizmet vermiştir?

1912- 1930

1912- 1940

1912- 1935

1912- 1960

1912- 1970

Açıklama:

Turancılık ideolojisi İmparatorluğun parçalanmasına karşı gelişen bir refleks, Türklük bilincini açan bir anahtar olmuştur. 15 Mart 1912’de kurulan Türk Ocağı, Türkçü ve Turancı hareketin ağırlık noktasıdır. 1912 ile 1930 yılları arasında bu örgüt, Türkiye’nin en etkili siyasi/ideolojik düşünce merkezi olarak hizmet vermiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Tek parti ve milli şef döneminde hangi dönemdir

1923-45/50

1930-45/50

1930-45/20

1930-45/60

1930-45/70

Açıklama:

Kemalizm Türkiye’de çoğu zaman adı açıkça konan bir resmi ideoloji olmuştur. Önce tek parti ve milli şef döneminde (1923-45/50) sonra da Atatürkçülük olarak 1980 sonrası Türkiye’sinde yeniden tanımlanmıştır
Kemalizm konusunu anlayınız

Doğru Cevap: A

Soru 36

Milliyetçilik halkın genelini ne etrafında birleştirir

Ulusal mit

Hukuksal mit

Dini mit

Ekonomik mit

Kimlik miti

Açıklama:

Osmanlı kurumsal yapısından (saltanat, hilafet, geleneksel meşruiyet) ve çok parçalı/çeşitli (heterojen) bünyeden kopmuş ve (homojen) tek parça bir ulus kimliğine geçiş iradesi göstermiştir. Homojenliği inşa etmek için de hemen hemen her milliyetçilik akımının yaptığı gibi kolektif belleğe hitap eden simge ve köken anlatılarından faydalanmıştır. Milliyetçilik ideolojisi bunun en temel dayanağı olmuştur. Çünkü milliyetçilik halkın genelini bir ‘ulusal mit’ etrafında birleştirir; bireyi değil, grup değerlerini yüceltir, böylelikle de kitlelerin devlete bağlılığını ve sadakat hissini arttırır.
Kemalizm kavramını anlayınız. Ayrıca bu sorunun açıklamasında,
"Milliyetçilik ideolojisi bunun en temel dayanağı olmuştur. Çünkü milliyetçilik halkın genelini bir ‘ulusal mit’ etrafında birleştirir; bireyi değil, grup değerlerini yüceltir, böylelikle de kitlelerin devlete bağlılığını ve sadakat hissini arttırır. Bu ideolojinin ürettiği homojen kimlik kalıbı sayesinde kitleleri tek vücut halinde, “tek bayrak, tek millet, tek dil” olarak ele alıp, kitlelere yön veren tek parti sistemine ya da hâkim parti sistemine de elverişlidir." İfadesi de dikkate alınmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

İlk Anadoluculuk hareketi hangi yıllar arasındadır

1923-1925

1913-1925

1923-1935

1823-1925

1923-1955

Açıklama:

Anadoluculuk, hem bir ilimcilik, hem kalkınmacılık, hem ahlakçılık ve maneviyatçılık, hem de felsefi anlamda Türk hümanizmasını gerçekleştirecek bir ideoloji ve toplumsal harekettir. Burada yeni bir tarz milliyetçilik savunulmaktadır. İlk Anadoluculuk hareketi 1923-1925 arasında Mükrimin Halil Yinanç ve onun çıkardığı Anadolu dergisi etrafında oluşmuştur.
Anadoluculuk kavramını anlayınız

Doğru Cevap: A

Soru 38

Sol ideolojiye daha yakın tanımlanan, kendini sağ milliyetçilikten ayırt eden Ulusalcılık akımı hangi yıllar da ortaya çıkmıştır

2000

1998

1988

1978

1940

Açıklama:

Türkiye’de 2000’li yıllarda sol ideolojiye daha yakın tanımlanan, kendini sağ milliyetçilikten ayırt eden Ulusalcılık akımı ortaya çıkmıştır. Ulusalcılık akımına göre, Atatürk’ün öngördüğü tam bağımsızlık, millî sanayinin gelişmesi, dışa bağımlılıktan kurtulma gibi hedefler terk edilmiş, devletin temel kuruluş ilkelerinden sapılmıştır ve milli çıkarlar korunmamaktadır.
Türkçü Anadoluculuk kavramını anlayınız

Doğru Cevap: A

Soru 39

Batı kavramı, ideolojik söylemlerde nasıl ifade edilemez

İlericilik

Avrupa

Avrupalılaşma

Avrupalılaştırma

Çağdaşlaşma

Açıklama:

“Batılılaşmak/Modernleşmek/Çağdaşlaşmak” kavramları değişik açılardan Türkiye’nin düşünsel/ideolojik haritasında nazik bir yer tutar. “Batı” hem model alınan, hem de tehdit olarak görülen bir ideolojik imgedir. Batı, kimi ideolojik söylemlerde Avrupa-Avrupalılaşma-Avrupalılaştırma bazı söylemlerde ise Çağdaşlaşma, Modernleşme vs. gibi terimlerle karşımıza çıkar.
“Batılılaşmak/Modernleşmek/Çağdaşlaşmak” kavramlarını anlayınız

Doğru Cevap: A

Soru 40

Ziya Gökalp’a göre "hars" kavramı nedir

Ulusal kültür

Ulusal kimlik

Ulusal hukuk

Ulusal ideoloji

Ulusal iktisat

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 41

Osmanlıcılık için aşağıda söylenenlerden hangisi yanlıştır?

Milliyetçilik ideolojisi ile baş etmek ve devletin dağılmasını engellemek için doğmuştur.

I. Meşrutiyet döneminde etkili olmuştur.

Amacı Osmanlı sınırları içinde yaşayan bütün milletleri dil, din, ırk farkı gözetmeksizin aynı hak ve yetkilere sahip kılarak birlik ve bütünlüğü sağlamaktır.

Osmanlı birliğini korumak için dini merkeze alan bir ideolojidir.

İmparatorluk vatanseverliğinin örneklerinden birini teşkil eder.

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "Osmanlıcılık" başlığını gözden geçiriniz.
Osmanlıcılıkideolojisi milliyetçilik ideolojisiy-le baş etmek ve “İmparatorluk vatanseverliği”nin sonucu olarak elde kalan toprakların bütünlüğünü korumak ve dağılmasını önlemek için doğmuştur. Bu ideolojinin amacı Osmanlı sınırları içinde yaşa-yan bütün milletleri dil, din, ırk farkı gözetmeksizin aynı hak ve yetkilere sahip kılarak birlik ve bütün-lüğü sağlamaktır. I. Meşrutiyet döneminde etkili ol-muştur.

Doğru Cevap: D

Soru 42

1930’larda yeniden güçlenen Türkçü-Turancı düşüncenin en radikal sözcüsü aşağıda sıralananlardan hangisidir?

Hüseyin Nihal Atsız

Yusuf Akçura

Ziya Gökalp

Halide Edip Adıvar

Ahmet Ağaoğlu

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "Turancılık" başlıklı bölümü gözden geçiriniz.
1930’larda yeniden güçlenen Türkçü-Turancı düşüncenin en radikal sözcüsü Hüseyin Nihal Atsız idi.

Doğru Cevap: A

Soru 43

I. Hükümdar otoritesi üzerine kurulu meşru-iyet anlayışı yerine, kanun ve yasalara bağlı meşruiyet anlayışı
II. Ümmet toplumundan bir ulus devletine geçiş
III. Teba/Halk-Kral/Sultan ikiliğinden oluşan siyaset yerine ulusun egemenlik kurduğu bir siyasal alan inşa etmek
IV. Dünyayı analiz ederken dini yaklaşımdan, pozitif (olgusal) anlayışa geçmek.
Yukarıda sıralananlardan hangileri Kemalizmin temel varsayımları arasında yer almaktadır?

I ve IV

I, II ve III

I, II, III ve IV

III ve IV

Yalnızca II

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "Kemalizm" başlıklı bölümü gözden geçiriniz.
Kemalizmin temel varsayımları şu şekildedir: Hükümdar otoritesi üzerine kurulu meşru-iyet anlayışı yerine, kanun ve yasalara bağlı meşruiyet anlayışı. Ümmet toplumundan bir ulus devletine geçiş. Teba/Halk-Kral/Sultan ikiliğinden oluşan siyaset yerine ulusun egemenlik kurduğu bir siyasal alan inşa etmek. Dünyayı analiz ederken dini yaklaşımdan, pozitif (olgusal) anlayışa geçmek.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Mavi Anadoluculuk ile ilişkili isimler arasında yer almaktadır?

Hüseyin Avni Ulaş

Sabahattin Eyüboğlu

Nurettin Topçu

Necip Fazıl Kısakürek

Yahya Kemal

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "Mavi Anadoluculuk" başlığını gözden geçiriniz.
1940’lar ve 1950’lerde ortaya çıkan Mavi Ana-doluculuk akımına göre “Batılılaşma aslında öze dönmek demektir, çünkü Batı medeniyetinin kaynağı da Batı Anadolu’daki ve Orta Asya’daki kültürdür”. Özellikle Sabahattin Eyüboğlu, Hali-karnas Balıkçısı, Melih Cevdet Anday, Azra Erhat gibi isimlerden oluşan Mavi Anadolucular için baş-ta Antik Felsefe’nin doğduğu İyonya olmak üzere Anadolu tüm medeniyetlerin beşiğidir ve tüm me-deniyetler buradan doğmuş ve yükselmiştir. Mavi Anadolucular kimlik inşasında İslami öğelere değil, Anadolu sembollerine ağırlık vermişlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

1939 sonrası dönemde ortaya çıkan bir harekettir. Özellikle Hareket dergisi (1939-49) etrafında gelişen fikirlere Hüseyin Avni Ulaş, Nurettin Topçu öncülük etmiştir. Mekânın manevi gücüne vurgu yaparak mekânın ırk’ı millet’e dönüştürmesinden söz etmişlerdir. Onlar için “vatan” fiziksel olduğu kadar ahlaki değerler sisteminin sınırlarını çizmektedir. Bu değerler dini ve kutsal bir mekânı vatanlaştırmıştır.
Yukarıdaki paragrafta kendisinden bahsedilen akım aşağıdakilerden hangisidir?

Kemalizm

Turancılık

Türkçü Anadoluculuk

İslamcı Anadoluculuk

Sosyalizm

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "İslamcı Anadoluculuk" başlıklı bölümü gözden geçiriniz.
İslamcı Anadolucuk, 1939 sonrası dönemde ortaya çıkan bir harekettir. Özellikle Hareket dergisi (1939-49) etrafında gelişen fikirlere Hüseyin Avni Ulaş, Nurettin Topçu öncülük etmiştir. Mekânın manevi gücüne vurgu yaparak mekânın ırk’ı millet’e dönüştürmesinden söz etmişlerdir. İslamcı Anadoluculukta “vatan” fiziksel olduğu kadar ah-laki değerler sisteminin sınırlarını çizmektedir. Bu değerler dini ve kutsal bir mekânı vatanlaştırmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi Türkçü Anadoluculuk'un fikri önderlerinden birisidir?

Halikarnas Balıkçısı

Ziya Gökalp

Melih Cevdet Anday

Ezra Erhat

Remzi Oğuz Arık

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "Türkçü Anadoluculuk" başlıklı bölümü gözden geçiriniz.
Türkçü Anadoluculuk, Etnik Anadoluculuk olarak da adlandırılan bu akım, Anadolu’yu dünyaya değil “öze” ve “yerel olana” açılan bir kapı olarak görür. Türkçü Anadoluculuğun fikir ön-erlerinden Remzi Oğuz Arık’a göre milliyetçilik idealinin ağırlık merkezi olarak vatan kavramının kabul edilmesi bir “realite”dir. Bu realiteyi oluşturanlar Türk kütlesi ve Türkmen kütlesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

“Milli bünye”, “milli hissiyat” ve “milli öz” ve kavim anlamında Türklük aşağıdakilerden hangisinin başlıca temelidir?

Milliyetçi muhafazakarlık

İslamcı Anadolucuk

Liberalizm

Sosyalizm

Kemalizm

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "Milliyetçi Muhafazakarlık" başlıklı bölümü gözden geçiriniz.
“Milli bünye”, “milli hissiyat” ve “milli öz” ve kavim anlamında Türklük Milliyetçi Muhafazakarlığın başlıca temelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Türkiye’de siyasal İslamcılığın ikinci nesli, aşağıdakilerden hangisinin faaliyete geçmesi ile başlamaktadır.

Milliyetçi Hareket Partisi

Milli Nizam Partisi

Milli Kalkınma Partisi

Milliyetçi Çalışma Partisi

Saadet Partisi

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "Siyasal İslam" başlığını gözden geçiriniz.
Türkiye’de siyasal İslamcılığın ikinci nesli, Milli Nizam Partisi’nin faaliyete geçmesi ile başlamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'deki sosyalist hareket ile ilişkili değildir?

Türk Barışseverler Cemiyeti

Türkiye İşçi Partisi

Yön Dergisi

Mehmet Ali Aybar

Türk-İslam Sentezi

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "Sol-Sosyalizm" başlıklı bölümü gözden geçiriniz.
Türk-İslam Sentezi sol-sosyalist ideoloji ile ilişkili değildir. Aksine ona karşıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi liberalizmin bir entelektüel grubun genel siyasi doktrinini oluşturduğu ilk örnektir?

Doğru Yol Partisi

Hareket Dergisi

Liberal Düşünce Topluluğu

Liberal Parti

Vatan Partisi

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "Liberalizm" başlıklı bölümü yeniden gözden geçiriniz.
LDT, liberalizmin bir entelektüel grubun genel siyasi doktrinini oluşturduğu ilk örnek

Doğru Cevap: C

Ünite 6

Soru 1

2-Sekülarizmin ortaya çıkmasından hangisinden bahsedilemez?

Reform

Rönesans

Coğrafi Keşifler

Fransız Devrimi

Sanayi Devrimi

Açıklama:

Sekülarizm Tezi ve Uluslararası Bağlam
Dinin devletleştiği yani devletlerin dinsel bir temelde kurulduğu Ortaçağ Avrupası, Reform ve Rönesans hareketlerinin ve Aydınlanma düşüncesinin etkisi ile etkinliğini yitirince yeni bir düzen ortaya çıkmıştır. Özellikle Sanayi Devrimi’nin ve Fransız Devrimi’nin bu yeni düzenin ortaya çıkışındaki büyük tesirini akılda tutmak gerekir. Artık, modern bir devlet ve toplum kurulmuştur. Din hem devlet hem de toplum katındaki itibarını kaybetmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Bir ülke ve toplumun laikleşmiş olmasıyla alakalı olarak hangisinden söz edilemez?

Din kurumlarının kapatılması

Farklılaşma

Özel alana çekilme

Kilisenin etkisini yitirmesi

Dinselliğin azalması

Açıklama:

Sekülarizm Tezi ve Uluslararası Bağlam
Demek ki, laiklik, öncelikle, din adamları sınıfından olmayan kişilerin dünya ve devlet işleri ile ilgili sorumluluk alabilmesi durumunu ifade eden bir kavramdır. Bu durumda, din adamlarının daha doğrusu kilisenin dünyevi otoritesinin ciddi manada sarsılması söz konusu edilebilecektir. Neticede, laikliği benimsemiş bir toplumda, sokaktaki adam da artık hem din hem de dünyaya dair söz sahibidir. Aslında, laikliğin bu dar kullanımını biraz daha genişletme şansına sahibiz. Casanova’ya göre, bir ülkenin veya toplumun laikleşmiş olduğunu söylediğimizde, üç farklı boyutta değerlendirme yapıyoruzdur: farklılaşma, özel alana çekilme ve dinselliğin azalması (aktaran Akşit, 2005, s. 68).

Doğru Cevap: A

Soru 3

4-Osmanlı Devleti’nde Reform hareketlerinin oluşmasından hangisi etkili değildir?

Ulemanın etkinliğini yitirmesi

Bürokrasinin güçlenmesi

Ordunun etkin hale gelmesi

Yeni ticaret yollarının keşfi

Yolsuzluklar

Açıklama:

Osmanlı Devleti’nde Reform ve Sekülerleşme Süreci
Ulemanın ve ordunun güç kaybettiği bir vasatta, bürokrasinin istediği reformları hayata geçirmesi çok daha kolay olmuştur.

i) vergi toplamaktan ve savaş zamanı asker temin etmek

ten sorumlu kişilerin sebep oldukları yolsuzlukların devlet gelirlerini azaltması, ii) ateşli silahların kullanılmaya başlanması, iii) yeni ticaret yollarının keşfi ile birlikte Osmanlı Devleti’nin uluslararası ticaret içindeki etkinliğini kaybetmesi, iv) nüfus artışı ve şehirleşmenin beraberinde tarımsal alandaki istihdamın hızlı düşüşünü getirmesi, v) savaş giderlerinin artması ve son olarak vi) hazineyi sarsacak yeni tüketim alışkanlıklarının (kahve ve şeker gibi) ortaya çıkması

Doğru Cevap: C

Soru 4

5-Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nde sekülerleşme değişimlerinden biri olarak görülemez?

Şeyhülislamın kabine dışına çıkarılması

Osmanlıcılık Politikası

Şer’iye mahkemelerinin adalet bakanlığına bağlanması

Vakıfların idaresi kabinenin bir üyesinin uhdesine verilmesi

Medreselerin eğitim bakanlığının idaresine bırakılması

Açıklama:

Osmanlı Devleti’nde Reform ve Sekülerleşme Süreci
Tanzimat dönemi ile başlayan reform çabaları bir Osmanlı kimliği inşa etmenin devletin beka sorununu çözeceği varsayımından hareket ediyordu. Bu sebeple uzunca bir süre Osmanlıcılık ideolojisi, devletin resmi politikası idi.142
Şeyhülislam kabine dışına çıkarılmış, Şer’iye mahkemeleri şeyhülislamlıktan ayrılıp adalet bakanlığına bağlanmış, vakıfların idaresi kabinenin bir üyesinin uhdesine verilmiş ve medreseler şeyhülislamlıktan alınıp eğitim bakanlığının idaresine bırakılmıştı 141

Doğru Cevap: B

Soru 5

6-Cumhuriyet Devri din-devlet ilişkileri bakımından hangisinden söz edilemez?

Devletten dinselliğin etkilerini arındırmak

Dini Simgeleri kaldırmak

Avrupalı semboller getirmek

Muasır medeniyete ulaşmak

Çok partili hayata geçmek

Açıklama:

Cumhuriyet Döneminde Din-Devlet İlişkisi
Bunlardan ilki, devlet, hukuk ve eğitimi dinselliğin etkilerinden arındırmak üzere icra edilen reformları kapsamaktadır. İkincisi, dinsel simgelerin üstüne giden ve dinî simgelerin yerine Avrupa uygarlığının sembollerini koyan reformlardır. Son sırada ise gündelik ya da toplumsal hayatın dinsel etkiden arındırılması ve gerektiğinde popüler İslam’ın üzerine gitmek amacıyla girişilen reform teşebbüsleri yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

7-Aşağıdaki hangi tarih Cumhuriyet devri sekülerleşme süreciyle alakalı gösterilemez?

1922

1920

1924

1928

1937

Açıklama:

Cumhuriyet Döneminde Din-Devlet İlişkisi
1 Kasım 1922 tarihinde Saltanat’ın ilga edilmesi devleti, hukuk sistemini ve eğitim sistemini sekülerleştirmeye yönelik Cumhuriyet dönemi reformlarının habercisidir. 29 Ekim 1923’te Cumhuriyetin ilân edilmesi de din-devlet ilişkilerinin uğrayacağı radikal dönüşümün bir başka habercisidir. Ancak din-devlet ilişkileri bakımından asıl kritik hamle kuşkusuz 3 Mart 1924’te alınan bir dizi kararda karşımıza çıkar. Bu tarih öncelikle halifeliğin ilga edilmesi bakımından kritik bir önemdedir. İkincisi eğitim birliğini sağlamak üzere Tevhid-i Tedrisat Kanunu çıkarılmış ve akabinde medreseler de kapatılmıştır. Dahası şeyhülislamlık makamı ve Şer’iye ve Evkaf Vekâleti kaldırılmış yerlerine Diyanet İşleri Reisliği ve Evkaf Umum Müdürlüğü kurulmuştur. Bugünkü adları ile Diyanet İşleri Başkanlığı ve Vakıflar Genel Müdürlüğü kurumları din işlerini ve vakıfların yönetimini başbakanlığa bağlı olarak yürütmek işlevini üstlenmişlerdir. 3 Mart 1924 tarihli kararlar dışında devletin, hukukun ve eğitimin sekülerleştirilmesi yönündeki bir diğer büyük hamle 1928 tarihlidir. 1928 yılında yapılan bir düzenleme ile Anayasa’dan “Türkiye Devleti’nin dini din-i İslam’dır” ibaresi çıkarılmıştır. Nihayet 1937 yılında da laiklik ilkesi Anayasa’ya ilave edilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet dönemi din-devlet ilişkilerine dair reformların özellikleri arasında sayılamaz?

Ülkenin tamamiyeti

Süreklilik

Ulema ve tarikat liderlerinin durumlarını sarsması

Kutuplaşma ilişkisi içinde gelişmesi

Laikliğin siyasal bir toplum oluşturma gayesi

Açıklama:

Cumhuriyet Döneminde Din-Devlet İlişkisi

Cumhuriyet dönemi reformları Osmanlı modernleşmesi ile belirgin bir sürekliliği içinde barındırır.

Cumhuriyet dönemi reformları ulemanın ve tarikat liderlerinin konumlarını büyük oranda sarsmıştır.

İslam, yeni Cumhuriyet seçkinleri için geri kalmışlığın sebebi addedildiği ve işaretlendiği için modernleşme ve din ilişkisi iki karşıt kutbun ilişkisine dönüştürülmüştür.

Laiklik, milleti dinsel içeriğinden soyutlayarak siyasal bir topluluk haline getirmenin mükemmel bir aracıdır

Doğru Cevap: A

Soru 8

27 Nisan 2007 ve 14 Mart 2008’de yaşananlar din-devlet ilişkilerine dair hangisiyle doğrudan ilişkilidir?

Devletin Korunması

Milletin Savunulması

Eğitimin Modern olması

Laikliğin tehlikeye düşmesi

Zorunlu eğitim

Açıklama:

2002’den Günümüze Din-Devlet İlişkileri
27 Mayıs 1960, 12 Mart 1971, 12 Eylül 1980, 28 Şubat 1997 ve 27 Nisan 2007’de gerçekleşen siyasal alana yönelik müdahalelerin her birinde laiklik ilkesinin tehdit edilmekte olduğuna dair endişe ön plandadır.

Doğru Cevap: D

Soru 9

10- “Cumhuriyetin ilk yıllarında ortaya konan laikleştirici reformların esas ortak özelliği İslam cemaatinin kolektif baskısından kişiyi kurtarma çabası”, şeklindeki Şerif Mardin’in tezini doğrulayan olay hangisidir?

FETÖ darbe kalkışması

Şeyh Said İsyanı

Ticani Olayı

28 Şubat

Refah Partisi

Açıklama:

2002’den Günümüze Din-Devlet İlişkileri
Öncelikle, unutmamak gerekir ki, FETÖ benzeri yapılar için esas önem verilen aktör cemaattir. Cemaatin çıkarlarıdır. Hedefleri ve gelecek planlarıdır. Birey, cemaat içinde yoktur. Kaybolmuştur. Sadece ve sadece emirlere itaat etmesi veya söylenenleri yapması gereken bir yok-varlıktır. Bu türden bir yokluğu, bireysellikten vazgeçişi mümkün kılan, FETÖ benzeri yapıların hem öte dünyaya hem de bu dünyaya ilişkin vaatleridir. Bir başka biçimde söylenirse, FETÖ’nün sunduğu hem manevi hem de maddi konfor (ya da tam tersi yönde FETÖ’nün manevi ve maddi şiddet araçlarını profesyonel bir biçimde devreye sokmadaki yeteneği) yok-varlıkların adeta seri bir üretimle toplumsal alana dâhil edilmelerine imkân tanımıştır. Neticede bir kez sorgulamayan, eleştirmeyen ve tüm bireysel varlığını cemaat içinde eriten kişiler 15 Temmuz sürecinde de görülebileceği üzere aldıkları emir öyle gerektirdiği için sokaktaki sivil insanlara ateş edebilmişlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Türkiye'deki laiklik tipi genel olarak hangi ülkeye benzemektedir?

Fransa

İngiltere

Almanya

Rusya

Amerika Birleşik Devletleri

Açıklama:

Türkiye'de dinsel semboller ve modeller kamusal alanın dışında bırakılmak istenmiştir. Bu bağlamda Türkiye'deki laiklik tipi genellikle Fransa'ya benzetilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Osmanlı'da "dinin varlığını devam ettirebilmesi için devletin yaşamasının elzem olduğu" görüşüne ne ad verilir?

Düyun-u Umumiye

Din-ü devlet

Millet sistemi

Osmanî İttihadi

İslamcılık

Açıklama:

Osmanlı'da "dinin varlığını devam ettirebilmesi için devletin yaşamasının elzem olduğu" anlayışı "Din-ü devlet" formülü üzerinden ifade edilirdi.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Osmanlı'nın yüzyıllar boyunca tesis ettiği düzenin yavaş yavaş irtifa kaybetmeye başladığı yüzyıl aşağıdakilerden hangisidir?

15.

16.

17.

18.

19.

Açıklama:

Osmanlı Devleti'nin, geniş bir coğrafya üzerinde ve dönemin dünya sistemi içinde aktif bir aktörü olarak varlığını sürdürdüğü düzen, 17. yüzyıl ile birlikte yavaş yavaş irtifa kaybetmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Devletin, "bütün din ve mezheplere eşit mesafede" durduğu laiklik tipinin en bilinen örnek ülkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Fransa

İngiltere

İspanya

Amerika Birleşik Devletleri

Polonya

Açıklama:

Devletin, "bütün din ve mezheplere eşit mesafede" durduğu laiklik tipi, ikinci tip laikliğe girmektedir ve dünyadaki en bilinen örneği Amerika Birleşik Devletleri'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

17 Kasım 1924'te kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Partisi'nin kurucular kurulunun başkanı aşağıdakilerden hangisidir?

Ali Fuat Cebesoy

Adnan Adıvar

Rauf Orbay

Refet Bele

Kazım Karabekir

Açıklama:

17 Kasım 1924'te kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Partisi'nin kurucular kurulunda, Ali Fuat Cebesoy, Adnan Adıvar, Rauf Orbay, Refet Bele, İsmail Canbolat, Feridun Fikri Düşünsel, Sabir Sağıroğlu, Rüştü Paşa gibi isimler varken, kurulun başkanı da Kazım Karabekir olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 15

I. Devletin din üzerinde, dinin de devlet üzerinde iktidar kurma çabası vardır.
II. Tarihin değişim yasalarından din-devlet ilişkileri de nasibini alır.
III. Çeşitli toplumsal aktörler, din ve devlet ilişkisine benzer anlamlar yüklerler.
IV. Her toplumda din ve devlet ilişkisi farklı seyir izleyebilir.
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri din-devlet ilişkisi ile ilgili olarak söylenebilecek doğru yargıdır?

Yalnız I

Yalnız I ve II

I, II ve IV

I, II ve III

II ve III

Açıklama:

GİRİŞ başlığı altında.
Din ve devlet arasındaki ilişki tek yönlü değildir. Aksine karşılıklıdır. Hem devletin din üzerinde hem de dinin devlet üzerinde iktidar tesis etme çabası içinde olmasına sıkça rastlanır. İkincisi, din ve devlet arasındaki ilişki durağan değildir. Değişime tabidir. Tarihin değişim yasalarından din-devlet ilişkileri de nasibini alır. Üçüncüsü, din ve devlet ilişkisinde çoğu zaman aynı anda birden fazla aktörün birbirinden farklı ve çatışan eğilim ve taleplerinin karmaşık yapısı belirleyicidir. Bununla ilişkili bir biçimde muhtelif toplumsal aktörler, din ve devlet ilişkisine benzer anlamlar yüklemezler. Dördüncüsü, her toplumda din ve devlet ilişkisi farklı seyirler izleyebilir. Doğru yanıt C seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Türkiye'deki laiklik tipi hangi ülkede uygulanana benzetilebilir?

Fransa

İngiltere

ABD

Norveç

Danimarka

Açıklama:

SEKÜLARİZM TEZİ VE ULUSLARARASI BAĞLAM başlığı altında.
Türkiye’deki laiklik tipi genellikle Fransa’dakine benzetilir. Türkiye’de de, dinsel semboller ve modeller kamusal alanın dışında bırakılmak istenmiştir. Din uzunca bir süre bireyin özel alanına münhasır bir inanış muamelesi görmüştür. Tek-parti dönemi reformları ağırlıkla dinin devlet üzerindeki tasarruflarından vazgeçmesi için yürürlüğe konmuştur. Doğru yanıt A seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Osmanlı Devleti'nde Klasik Dönem'de İslam dini ile ilgili meselelerde tek başına yetkili olan kimdi?

Şeyhülislam

Kazasker

Devletin kendisi

Meşrevet Meclisi

Ayan Meclisi

Açıklama:

OSMANLI DEVLETİ’NDE REFORM VE SEKÜLERLEŞME SÜRECİ başlığı altında.
Osmanlı Devleti'nde Din adamları kendi aralarında İslam dininin bekçisi, koruyucusu hatta halifesi oldukları inancına sahip olmakla birlikte, gerçekte İslam dini ile ilgili meselelerde tek başına yetkili bir toplumsal grup değildi. Devlet bu yetkinin esas sahibiydi. Doğru yanıt C seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Osmanlı Devleti'nde şeriat mahkemelerinin ceza davalarına bakma yetkisi hangi yılda kaldırılmıştır?

1838

1840

1856

1858

1867

Açıklama:

Klasik Düzenin Bozuluşu, Reformlar ve Ulemanın Güç Kaybı, başlığı altında.
Osmanlı Devleti'nde 1840’da Ceza Kanunnâme-i Humayunu çıkarılmış, 1858’de şeriat mahkemelerinin cezaî davalara bakma yetkisi ortadan kalkmıştır. Doğru yanıt D seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Milli Mücadele günlerinde bu mücadelenin gayrimeşru olduğunu söyleyen fetvaları yayınlayan din adamı kimdir?

Mehmet Rifat Efendi

Mustafa Sabri Efendi

Fehmi Efendi

Hacı Ahmet Efendi

Ahmet Vasfi Efendi

Açıklama:

CUMHURİYET DÖNEMİNDE DİN DEVLET İLİŞKİSİ başlığı altında.
Mustafa Sabri Efendi Milli Mücadele hareketini gayrimeşru gören fetvaları yayınlanmıştır. Ankara Mütfüsü Mehmet Rifat Efendi (Rıfat Börekçi), Bursa Müftüsü Hacı Ahmet Efendi, İnegöl Müftüsü Fehmi Efendi ve Gemlik Müftüsü Ahmet Vasfi Efendi İstanbul'un fetvalarına karşı Ankara fetvasını yayınlayan isimlerdir. Doğru yanıt B seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi devleti, hukuk sistemini ve eğitim sistemini sekülerleştirmeye yönelik Cumhuriyet dönemi reformlarının ilk habercisi olmuştur?

Saltanat'ın kaldırılması

Cumhuriyet'in ilanı

Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun çıkarılması

Şeriye ve Evkaf Vekaleti'nin kaldırılması

Hilafetin kaldırılması

Açıklama:

Tek-Parti Döneminde Din ve Devlet İlişkileri başlığı altında.
1 Kasım 1922 tarihinde Saltanat’ın ilga edilmesi devleti, hukuk sistemini ve eğitim sistemini sekülerleştirmeye yönelik Cumhuriyet dönemi reformlarının habercisidir. 29 Ekim 1923’te Cumhuriyetin ilân edilmesi de din-devlet ilişkilerinin uğrayacağı radikal dönüşümün bir başka habercisidir. Ancak din-devlet ilişkileri bakımından asıl kritik hamle kuşkusuz 3 Mart 1924’te alınan bir dizi kararda karşımıza çıkar. Bu tarih öncelikle halifeliğin ilga edilmesi bakımından kritik bir önemdedir. İkincisi eğitim birliğini sağlamak üzere Tevhid-i Tedrisat Kanunu çıkarılmış ve akabinde medreseler de kapatılmıştır. Dahası şeyhülislamlık makamı ve Şer’iye ve Evkaf Vekâleti kaldırılmış yerlerine Diyanet İşleri Reisliği ve Evkaf Umum Müdürlüğü kurulmuştur. Bugünkü adları ile Diyanet İşleri Başkanlığı ve Vakıflar Genel Müdürlüğü kurumları din işlerini ve vakıfların yönetimini başbakanlığa bağlı olarak yürütmek işlevini üstlenmişlerdir. Doğru yanıt A seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

I. Hilafetin kaldırılması
II. Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması
III. Ezanın Türkçeleştirilmesi
Yukarıdakilerden hangisi Cumhuriyet döneminde toplumsal hayatın sekülerleştirilmesine dönük adımlardır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Tek-Parti Döneminde Din ve Devlet İlişkileri başlığı altında.
Toplumsal hayatın sekülerleştirilmesi amacına yönelik adımlar içinde en çok dikkat çekeni Kasım 1925’te tekke, zaviye ve türbelerin kapatılmasıydı. 1932 yılında ezanın Türkçeleştirilmesini de toplumsal hayatın sekülerleştirilmesine yönelik bir adımdı. Doğru yanıt E seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi 1947-1950 yıllarında CHP iktidarı tarafından atılmış adımlardan biri değildir?

İmam-hatip kurslarının faaliyete geçmesi

Türbelerin yeniden ziyarete açılması

Hacca gideceklere döviz müsaadesi verilmesi

İlkokul müfredatına zorunlu din derslerinin konulması

Ankara Üniversitesi'ne bağlı olarak İlahiyat Fakültesi'nin açılması

Açıklama:

Çok Partili Hayat: Laiklik İlkesine Sadakat ile Dini Hoşgörme Arasında başlığı altında.
CHP, 1947'de yaptığı 7. Kurultayı'ndan sonra bir dizi adım atmıştır. Bu doğrultuda imam-hatip kurslarının yeniden faaliyete geçtiğini, türbelerin yeniden ziyarete açıldığını, hacca gideceklere ilk defa döviz müsaadesi verildiğini ve vizelerin uzatıldığını ve Ankara Üniversitesi’ne bağlı bir İlahiyat Fakültesi’nin açıldığını söyleyebiliriz. İlkokul müfredatında ise zorunlu değil isteğe bağlı din dersleri konulmuştur. Doğru yanıt D seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Ezan hangi tarihte yeniden Arapça okunmaya başlanmıştır?

1948

1950

1951

1953

1955

Açıklama:

Çok Partili Hayat: Laiklik İlkesine Sadakat ile Dini Hoşgörme Arasında başlığı altında.
Demokrat Parti, iktidara geldiği ilk aylarda ivedilikle ezanın Türkçe okunması uygulamasından vazgeçmiştir. Ezan 14 Haziran 1950’den itibaren tekrar Arapça okunmaya başlanmıştır. Doğru yanıt B seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Herkes inanç özgürlüğüne sahiptir, ibadet ve törenler, kamu düzenine, genel ahlâka ve bu amaçla çıkarılmış yasalara uygun olmak koşuluyla serbesttir, kimse bunlara katılmaya, inançlarını açıklamaya zorlanamaz; din eğitimi ve öğretimi, bu yönde istekte bulunanlara sunulur, antilaik ereklerle ya da çıkar sağlamak için din sömürüsü yasaktır, buna aykırı davranan gerçek ve tüzel kişiler hakkında yaptırım uygulanır; siyasi partiler Anayasa Mahkemesince temelli kapatılır.
Yukarıdaki hüküm ilk kez hangi hukuksal belgede yer almıştır?

1924 Anayasası'nda

1961 Anayasası'nda

1982 Anayasası'nda

27 Nisan 2007 e-muhtırasında

12 Mart 1971 muhtırasında

Açıklama:

2002’DEN GÜNÜMÜZE DİN-DEVLET İLİŞKİLERİ başlığı altında.
1961 Anayasası’nda laiklik konusuna ve devrimlerin korunmasına özel bir önem atfedilmiştir. Anayasa Mahkemesi de ilk kez bu anayasa ile oluşturulmuştur. Anayasa'nın 19. maddesinde şöyle denilmektedir. "Herkes inanç özgürlüğüne sahiptir, ibadet ve törenler, kamu düzenine, genel ahlâka ve bu amaçla çıkarılmış yasalara uygun olmak koşuluyla serbesttir, kimse bunlara katılmaya, inançlarını açıklamaya zorlanamaz; din eğitimi ve öğretimi, bu yönde istekte bulunanlara sunulur, antilaik ereklerle ya da çıkar sağlamak için din sömürüsü yasaktır, buna aykırı davranan gerçek ve tüzel kişiler hakkında yaptırım uygulanır; siyasi partiler Anayasa Mahkemesince temelli kapatılır." Doğru yanıt B seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Türkiye Cumhuriyeti'nde devletin, hukukun ve eğitimin sekülerleştirilmesi yönündeki en büyük hamlelerden biri, Anayasa'daki "Türkiye Devleti'nin dini din-i İslamdır" ibaresinin çıkartılmasıdır. Bu kaç yılında olmuştur?

1928

1929

1930

1931

1932

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi 1947 yılında yapılan 7. CHP Kongresi'nde alınan "dinin ihmal edilmiş bir toplumsal pekiştirici" olduğuna dair karardan sonraki uygulamalardan biri değildir?

İmam-hatip kurslarının yeniden faaliyete geçmesi

Devletin dininin İslam olduğunun tekrar kabulü

Türbelerin tekrar ziyarete açılması

İlkokul müfredatında isteğe bağlı din derslerinin konulması

Ankara Üniversitesi'ne bağlı ilahiyat fakültesinin açılması

Açıklama:

1947 yılındaki 7. CHP Kongresi'nden sonra, "dinin ihmal edilmiş bir toplumsal pekiştirici" olduğuna dair karardan sonraki uygulamalar;
-İmam-hatip kurslarının yeniden faaliyete geçmesi
-Türbelerin tekrar ziyarete açılması
-İlkokul müfredatında isteğe bağlı din derslerinin konulması
-Ankara Üniversitesi'ne bağlı ilahiyat fakültesinin açılması
-Hacca gidecek olanlara döviz müsaadesinin verilmesi ve vize uzatımıdır.
"B" şıkkı bu gelişmelerden biri değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Türkiye'de dini siyasete alet ettiği gerekçesiyle 1954 yılında kapatılan parti aşağıdakilerden hangisidir?

Demokrat Parti

Milli Nizam Partisi

Millet Partisi

Milli Selamet Partisi

Refah Partisi

Açıklama:

1948 yılında kurulan Millet Partisi, dini siyasete alet ettiği gerekçesiyle 1954 yılında kapatılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Aşağıdaki din-devlet ilişkileri bağlamındaki gelişmelerden hangisi, Türkiye'de 2002 yılından sonra gerçekleştirilmiştir?

İmam-hatip okullarının açılması

İlahiyat fakültelerinin açılması

Kur'an kurslarının açılması

Başörtüsü meselesinin halledilmesi

Hac ibadetiyle ilgili yurt dışına çıkışla ilgili düzenlemeler

Açıklama:

2002 yılından sonra din-devlet ilişkileri kapsamında en temel değişiklikler, başörtüsü meselesinin halledilmesi ve imam-hatip lisesi mezunlarının önündeki engellerin kaldırılmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 29

15 Temmuz 2016 günü bir darbe ile siyasal iktidarı ele geçirme teşebbüsünde bulunan FETÖ, hangi yıllardan itibaren yürüttüğü faaliyetlerle küresel bir aktör halini almıştır?

1920'ler

1930'lar

1940'lar

1950'ler

1960'lar

Açıklama:

15 Temmuz 2016 günü bir darbe ile siyasal iktidarı ele geçirme teşebbüsünde bulunan FETÖ, Fethullah Gülen'in liderliğinde 1960'lı yıllardan itibaren yıllardan itibaren yürüttüğü faaliyetlerle küresel bir aktör halini almıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Aşağıdaki ülkelerin hangisinde ulus-devletleşme sürecinde devlet ile
birlikte onun bir kurumu olarak ulus öncesi hiyerarşiden koparılan ve kurumlaştırılan Anglikan Kilisesi’nin merkezde yer aldığı bir laikleşme modeli söz konusudur?

Birleşik Krallık

Rusya

Mısır

Arnavutluk

Slovenya

Açıklama:

Birleşik Krallık’ta ulus-devletleşme sürecinde devlet ile birlikte onun bir kurumu olarak ulus öncesi hiyerarşiden koparılan ve kurumlaştırılan Anglikan Kilisesi’nin merkezde yer aldığı bir laikleşme modeli söz konusudur. Bu modelde din ile devlet iç içe geçmiş haldedir. Öyle ki, kral dini bir törende bizatihi başpiskoposun elinden tacını giymektedir.
Kilisenin parlamentoda her zaman bir temsilcisi vardır ve parlamenterler görevlerine dua ile başlamaktadırlar. Ayrıca parlamento kilisenin örgütlenmesinde yetkilidir. Kilisenin doktrinlerini ve ibadet
yerlerini denetleme hakkına sahiptir

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdaki ülkelerin hangisinde devlet bütün din ve mezheplere hem eşit mesafede durmakta hem de topluma daha iyi hizmet verebilmeleri için destek olmaktadır?

Almanya

ABD

Birleşik Krallık

Fransa

İspanya

Açıklama:

Almanya’da uygulanan üçüncü tip laiklikte, devlet bütün din ve mezheplere hem eşit mesafede durmakta hem de topluma daha iyi hizmet verebilmeleri için destek olmaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 32

"Dar anlamı ile laiklik, din ve dünya meselelerinde ............ tek otorite olmaktan çıkmasını simgeliyor."
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki ifadede yer alan boşluğu doğru bir şekilde tanımlar?

kilisenin

devletin

halkın

toprak sahiplerinin

aristokratların

Açıklama:

Dar anlamı ile laiklik, din ve dünya meselelerinde kilisenin tek otorite olmaktan çıkmasını simgeler. Sekülarizm ise, dinin tüm toplum katmanlarındaki etkinliğini yitirmesinin
gerekliliğinin altını çizen ideolojiyi temsil etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

I) Vergi toplamaktan ve savaş zamanı asker temin etmekten sorumlu kişilerin sebep oldukları yolsuzlukların devlet gelirlerini azaltması
II) Ateşli silahların kullanılamaması
III) Yeni ticaret yollarının keşfi ile birlikte Osmanlı Devleti’nin uluslararası ticaret içindeki etkinliğini kaybetmesi
IV) Nüfus artışı ve şehirleşmenin beraberinde tarımsal alandaki istihdamın hızlı düşüşünü getirmesi,
V) Savaş giderlerinin azalması
Yukarıdakilerden hangileri Osmanlı klasik düzeninin bozulmasına yol açan sebepler arasında yer alır?

I,II ve III

I, II, III ve IV

I, III ve V

Yalnız I

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Osmanlı klasik düzeninin bozuluşuna yol açan sebepleri kısaca sıralamak istersek, karşımıza şöyle bir liste çıkar: i) vergi toplamaktan ve savaş zamanı asker temin etmekten sorumlu kişilerin sebep oldukları yolsuzlukların devlet gelirlerini azaltması, ii) ateşli silahların kullanılmaya başlanması, iii) yeni ticaret yollarının keşfi ile birlikte Osmanlı Devleti’nin uluslararası ticaret içindeki etkinliğini kaybetmesi, iv) nüfus artışı ve şehirleşmenin beraberinde tarımsal alandaki istihdamın hızlı düşüşünü getirmesi, v) savaş giderlerinin artması ve son olarak vi) hazineyi sarsacak yeni tüketim alışkanlıklarının (kahve ve şeker gibi) ortaya çıkması

Doğru Cevap: B

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı devletinin son yıllarında hukuk alanının sekülerleştirilmesine yönelik olarak kurulmuş olan bir okuldur?

Mekteb-i Mülkiye-i Şahane

Meclis-i Valayi

Mekteb-i Vesayet-i Şahane

Ahkam-ı Adliye

İttihat ve Terakki Cemiyeti

Açıklama:

İdari personel yetiştirilmek amacıyla Mekteb-i Mülkiye-i Şahane’nin kurulması, 1864 tarihli deniz ticareti yasası ve kadıların idari işlevine son veren Vilayet Nizamnamesi, 1867’de şer’i mahkemelerden bağımsız işleyen idari mahkemelerin kurulması örnekleri Osmanlı Devletinde hukuk alanının sekülerleştirilmesine ve dahası ulemanın gücünün aşınmasına yönelik uygulamalardır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Osmanlı Devleti’nde bütün reform çabaları büyük ölçüde aşağıdakilerden hangisine yönelikti?

Sanayi sektörü

Kültür

Din

Millet

Devlet

Açıklama:

Osmanlı Devleti’nde bütün reform çabaları büyük ölçüde devlete yönelikti. Amaç devleti ıslah etmekti.

Doğru Cevap: E

Soru 36

I. 1925'te ibadethaneler dışında dinsel kıyafetlerin giyilmesinin yasaklanması
II. 1926’da Batı takvim ve saatinin kabul edilmesi
III. 1928’de Latin harflerinin kabul edilmesi
IV. 1931’de Batı ağırlık ve uzunluk ölçülerinin kabul edilmesi
Yukarıdakilerden hangileri Cumhuriyet döneminde dinî simgeleri yerinden etmeye yönelik reformlar arasında yer alır?

I, II ve III

II, III ve IV

I ve IV

II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Cumhuriyet dönemi reformları ikinci olarak dinî simgeleri değiştirmeye yönelmiştir. Bu simgelerin yerini Avrupai olanların alması arzulanmıştır. Örneğin 1925 yılında fes giymenin yasaklanması ve şapka giymenin zorunlu hale getirilmesi bu türden reformlar arasında yer alır. Ayrıca Aralık 1925’de ibadethaneler dışında dinsel kıyafetlerin giyilmesinin
yasaklanması, 1926’da Batı takvim ve saatinin, 1928’de Latin harflerinin ve 1931’de Batı ağırlık ve uzunluk ölçülerinin kabul edilmesi de dinî simgeleri yerinden etmeye yönelik diğer reformlar arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Demokrat Parti’nin laiklik ilkesinden ödün vermeme eğilimini 1948 yılında kurulan bir partinin dini siyasete alet ettiği gerekçesi ile 1954 yılında kapatılması açık bir biçimde göstermektedir. Kapatılan bu parti aşağıdakilerden hangisidir?

Müslüman Halk Partisi

Milli Nizam Partisi

Millet Partisi

Cumhuriyet Partisi

Anavatan Partisi

Açıklama:

1950-1960 dönemini niteleyen temel özellik, dine yönelik belirgin hoşgörüdür. Bu hoşgörülü ortam vesilesi ile yer altına inen dini faaliyetlerin kısmen tekrar yer üstüne çıktıkları söylenebilir. Öte yandan DP’nin laiklik ilkesinden ödün vermeme eğilimini 1948 yılında kurulan Millet Partisi’nin dini siyasete alet ettiği gerekçesi ile 1954 yılında kapatılması açık bir biçimde göstermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Milli Görüş geleneğinden gelen partiler 1980 sonrasında aşağıdaki sınıfların hangisinden büyük oranda destek alabilmiştir?

İşçi sınıfı

İstanbul'daki aristokratlar

Kırsaldaki eğitimli sınıflar

Kentlerin çeperlerinde kurulan gecekondu yerleşimlerinde yaşayan alt sınıflar

Kent merkezinde yaşayan alt sınıflar

Açıklama:

Milli Görüş geleneğinden gelen partiler 1980 sonrasında kentlerin çeperlerinde kurulan gecekondu yerleşimlerinde yaşayan alt sınıflardan büyük oranda destek alabilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi Said-i Nursi’nin Kürt kimliğini esas alarak faaliyet gösteren gruptur?

Yeni Asyacılar

Okuyucular

Yazıcılar

Med-Zehra

Süleymancılar

Açıklama:

Said-i Nursi’nin ölümü öğrencileri arasındaki çatışmaları beraberinde getirmiş ve cemaat çok sayıda alt kola bölünmüştür. Bugün bunlar içinde Yeni Asyacılar, Okuyucular, Yazıcılar ve Said-i Nursi’nin Kürt kimliğini esas alarak faaliyet gösteren Med-Zehra grubu en bilinenleridir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Anglikan Kilisesi’nin merkezde yer aldığı bir laikleşme modeli aşağıdaki ülkelerden hangisi için söz konusudur

Birleşik Kırallık

Almanya

Fransa

Hollanda

Belçika

Açıklama:

Birleşik Krallık’ta ulus-devletleşme sürecinde devlet ile birlikte onun bir kurumu olarak ulus öncesi hiyerarşiden koparılan ve kurumlaştırılan Anglikan Kilisesi’nin merkezde yer aldığı bir laikleşme modeli söz konusudur.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Türkiye’deki Laiklik tipi, genellikle aşağıdaki ülkelerdeki laiklikten hangisine benzetilir?

Yunanistan

İspanya

Fransa

Almanya

Amerika

Açıklama:

Türkiye’deki laiklik tipi genellikle Fransa’dakine benzetilir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Dinin tüm toplum katmanlarındaki etkinliğini yitirmesi gerektiğine yönelik inanış aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir

Laiklik

Sekülarizm

Reform

Din-ü Devlet

Ulema

Açıklama:

Sekülarizm ise, dinin tüm toplum katmanlarındaki etkinliğini yitirmesi gerektiğine yönelik inanıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 43

A-1858’de şeriat mahkemelerinin cezaî davalara bakma yetkisi ortadan kalkması; B-1859’da Fransız Ticaret Hukuku’ndan mülhem çıkarılan ticaret yasası; C-1864 tarihli deniz ticareti yasası ve kadıların idari işlevine son veren Vilayet Nizamnamesi; D-1867’de şer’i mahkemeler- den bağımsız işleyen idari mahkemelerin kurulması; E-1840’da Ceza Kanunnâme-i Humayunu çıkarılmıştır.
Yukarıdaki hukuki düzenlemelerin hangileri hukukun sekülerleşmesine, dahası ulemanın gücünün aşınmasına yönelik uygulamalardır.

A, B

A, C

B, C, D

B, C, D, E,

A, B, C, D, E

Açıklama:

1838’de, o dönem, idari vaka olarak tarif edilen olaylar, yeni oluşturulan Meclis-i Vâlâyı Ahkâm-ı Adliye tarafından üstlenilmiştir. 1840’da Ceza Kanunnâme-i Humayunu çıkarılmıştır. Bu girişim ayrı bir kamu hukuku oluşturulması yolunda atılan ilk adımdır. Ayrıca, 1858’de şeriat mahkemelerinin cezaî da- valara bakma yetkisi ortadan kalkmıştır ve Ara- zi Kanunname-i Humayunu ile laik nitelikte bir arazi yasası çıkarılmıştır. 1859’da Fransız Ticaret Hukuku’ndan mülhem çıkarılan ticaret yasası ve idari personel yetiştirilmek amacıyla Mekteb-i Mülkiye-i Şahane’nin kurulması, 1864 tarihli deniz ticareti yasası ve kadıların idari işlevine son veren Vilayet Nizamnamesi, 1867’de şer’i mahkemelerden bağımsız işleyen idari mahkemelerin kurulması örnekleri de hukuk alanının sekülerleştirilmesine ve dahası ulemanın gücünün aşınmasına yönelik uygulamalardır.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Türk Siyasi Tarihinde, Tek Parti Dönemi olarak temsil edilen dönem aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir.

1923 ile 1946 Arası

1920 ile 1950 Arası

1920 ile 1947 Arası

1923 ile 1950 Arası

1920 ile 1945 Arası

Açıklama:

1923 ile 1946 yılları arası Türk siyasi tarihinde tek-parti dönemini temsil eder.

Doğru Cevap: A

Soru 45

1 Kasım 1922 tarihinde yapılan hangi değişiklik hukuk sistemini ve eğitim sistemini sekülerleştirmeye yönelik Cumhuriyet dönemi reformlarının habercisi olarak kabul edilir.

Saltanat’ın ilga edilmesi

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kapatılması

Diyanet İşleri Başkanlığının Kurulması

Şeyhulislamlık makamının kaldırılması

Medreselerin kapatılması

Açıklama:

1 Kasım 1922 tarihinde Saltanat’ın ilga edilmesi devleti, hukuk sistemini ve eğitim sistemini sekülerleştirmeye yönelik Cumhuriyet dönemi reformlarının habercisidir.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Yapılan bir düzenleme ile Anayasa’dan “Türkiye Devleti’nin dini din-i İslam’dır” ibaresi hangi yıl çıkarılmıştır.

1924

1926

1928

1930

1933

Açıklama:

1928 yılında yapılan bir düzenleme ile Anayasa’dan “Türkiye Devleti’nin dini din-i İslam’dır” ibaresi çıkarılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi demokrat parti döneminde gerçekleşmiş olaylardan değildir?

Ezanın Türkçe okunması uygulamasından vazgeçilmesi

Lise düzeyinde İmam Hatip okullarının açılması

Ortaokullara din derslerinin konulması

Anayasaya Laiklik ilkesinin konulması

Dini örgütlerin 15 yılda 11’den 5 bine çıkması

Açıklama:

Laiklik ilkesi 1937 yılında, demokrat Parti döneminde değil Atatürk döneminde Anayasa’ya ilave edilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi 2002 yılından sonra din-devlet ilişkileri kapsamında ortaya konan ve çözümlenen en temel değişikliklerden birisi değildir

Başörtüsü meselesinin halledilmesi

İmam-hatip liselerinin önündeki engellerin kaldırılmasıdır.

Ortaokul ve liselerde seçmeli Kuran-ı Kerim ve Hz. Peygamberin hayatı dersinin konulması

Alevi Açılımı çalışmalarından sonuç alınarak çözümlenmesi

Devlet ve dini cemaatlar arasında artan ilişkiler

Açıklama:

Bu iki temel sorunun çözümü için AK Parti iktidarları döneminde birkaç kez ‘Alevi Açılımı’ adıyla çalışmalar yürütülmüş ise de verimli bir sonuç elde edilememiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Laiklik ilkesi Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’na ne zaman ilave edilmiştir.

1928

1930

1934

1937

1940

Açıklama:

Nihayet 1937 yılında da laiklik ilkesi Anayasa’ya ilave edilmiştir.

Doğru Cevap: D

Ünite 7

Soru 1

İlgili tanım aşağıda verilen ifadelerden hangisini karşılar "Hukuksal açıdan kendi çıkarlarını koruyacak yetkinlik düzeyinde olmayan kişilerin haklarının korunması için kendisine yardım edilmesi anlamına gelir."

Vesayet

Siyaset

Hüküm

Ordulaşma

Sipahi

Açıklama:

GİRİŞ
Vesayet

Doğru Cevap: A

Soru 2

Kendisine tahsis edilen topraklarda yaşar ve savaşlardaki görevine ek olarak normal zamanlarda kendi bölgesinde kamu düzenini ve güvenliğini koruma yükümlülüğünü üstlenene ne ad verilir?

Tımarlı Sipahi

Yeniçeri Ocağı

Devşirme

Vesayet

Veraset

Açıklama:

TARİHSEL ARKA PLAN: OSMANLI DÖNEMİNDE ASKERİN SİSTEM İÇİNDEKİ YERİ
Tımarlı Sipahi

Doğru Cevap: A

Soru 3

I. Murat döneminde kurulan ve İmparatorluğun değişik yerlerinden getirilen gençlerin yetiştirilmesiyle
oluşturulmuş orduya ne ad verilir?

Yeniçeri Ocağı

Enderun

Vakayı Hayriye

Mühendishane

Berri Hümayun

Açıklama:

İlk Modernleşme Girişimleri
Yeniçeri Ocağı

Doğru Cevap: A

Soru 4

Osmanlı’da klasik dönemde gayet iyi şekilde işleyen askerî sistem, zaman içinde bozulmuş, dünyada değişen savaş teknolojisi ve teknikleriyle mücadele edemez duruma gelmiştir. Bu bakımdan, Devletin gerilemesine giden yolun askerî alanda karşılaşılan yenilgiler ile başladığı söylenebilir. Aynı durum, devletin içine girdiği “modernleşme” sürecinde ilk kapsamlı reform hareketlerinin askerî alanda yapılması sonucunu doğurmuştur. Bu bağlamda, 1699 tarihinde imzalanan hangi anlaşma ardından başladığı söylenebilir?

Karlofça Anlaşması

Edirne Barış Anlaşması

Nizam-ı Cedit

Balkan Anlaşması

Sırbistan Anlaşması

Açıklama:

İlk Modernleşme Girişimleri
Karlofça Anlaşması

Doğru Cevap: A

Soru 5

Toplumun askerî kurumlarda görülene benzer bir şekilde disiplinli ve adeta sürekli bir savaş tehdidi altındaymış gibi örgütlenmesi, bu anlayışın uzantısı olarak da ordunun siyasal ve toplumsal hayat üzerindeki etkisinin artması durumuna ne ad verilir?

Militarizm

Meşrutiyet

Vesayet

Harekât Ordusu

Harekâtı Tedbir

Açıklama:

İlk Modernleşme Girişimleri
Militarizm

Doğru Cevap: A

Soru 6

1878’de parlamentoyu süresiz olarak tatil eden Sultan kimdir?

II. Abdulhamid

Sultan Abdülaziz

I. Abdulhamid

IV. Murat

Sultan Reşit

Açıklama:

II. Meşrutiyet Dönemi
II. Abdulhamid

Doğru Cevap: A

Soru 7

İçerisinde üst düzey yöneticiler de dâhil olmak üzere çok sayıda subay barındıran ve zamanla giderek güçlenen İttihat ve Terakki Cemiyeti (İTC) ülke içinde yönetim süreçlerinin etkili bir parçası olmak istemektedir. Nitekim 1908’de İTC’nin liderlerinden kimin öncülüğünde Manastır’da isyan başlatılmıştır?

Resneli Niyazi Bey

Mahmut Şevket Paşa

Enver Bey

Davut Paşa

Nazım Paşa

Açıklama:

II. Meşrutiyet Dönemi
Resneli Niyazi Bey

Doğru Cevap: A

Soru 8

Edirne’nin barış anlaşmasıyla düşmanlara bırakılacağını gören İstanbul’da konuşlu ihtiyat birliklerinin komutanı Enver Bey, askerleriyle birlikte sadrazamlık binasını basar; çıkan kargaşada hangi paşa öldürülür.

Nazım Paşa

Enver Paşa

Mahmut Şevket Paşa

Ziya Paşa

Talat Paşa

Açıklama:

II. Meşrutiyet Dönemi
Nazım Paşa

Doğru Cevap: A

Soru 9

Birinci Meclisin açılmasından sonra söz konusu kuvvetleri düzenli ordu çatısı altında toplamak en önemli önceliklerden biri olmuştur. Bundan dolayı, ülkenin farklı yerlerinde bulunan ve daha önce kurulmuş olan milis birliklerine düzenli orduya katılma çağrısı yapılır. Bu çağrıya uymayanların üzerine ise askeri birlikler gönderilir. Söz konusu çağrıya karşı çıkan isimler arasında en ünlüsü kimdir?

Çerkez Ethem

Enver Paşa

Talat Bey

Cemal Bey

Ali Fuat Paşa

Açıklama:

Kurtuluş Savaşı Yılları
Çerkez Ethem

Doğru Cevap: A

Soru 10

Milletvekilliğini tercih eden askerlerin öncülüğünde Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (TpCF) hangi yılın sonlarında kurulmuştur.

1924

1923

1925

1926

1927

Açıklama:

TEK PARTİ DÖNEMİ: SİYASAL İKTİDAR-ORDU BİRLİKTELİĞİ
1924

Doğru Cevap: A

Soru 11

Devletin güç kullanımı ile olan ilişkisini, "Devlet meşru şiddet kullanma tekelini elinde tutan güçtür' şeklinde bir cümleyle özetleyen düşünür hangisidir?

Franz Brentano

Max Weber

Max Planc

Francis Bacon

Montaigne

Açıklama:

Devleti, meşru güç kullanmak hakkına sahip tek güç olarak tanımlayan kişi Max Weber'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Hukuksal açıdan kendi çıkarlarını koruyacak yetkinlik düzeyinde olmayan kişilerin haklarının korunması için kendisine yardım edilmesine ne ad verilir?

Vesayet

Velayet

Vekalet

Veludiyet

Vahdaniyet

Açıklama:

Kanunen hakkını koruyabilecek durumda olmayan kişilere vasi atanması ve hakların bu vasi tarafından korunması uygulamasına vesayet adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devletinin orduyu farklı öğelerden oluşturmakla amaçladığı şeylerden biri değildir?

Ordunun bütçeye olan yükünü azaltmak

Devletin tüm silahlı gücünü tek bir yapıya vermeyip parçalamak.

Devlete karşı muhtemel bir askeri isyanın sınırlı düzeyde kalmasını sağlamak

Ordunun farklı savaş metotlarında yetkinleşmesini sağlamak

Muhtemel bir isyanda ordunun farklı öğelerini birbirine karşı kullanmak

Açıklama:

Osmanlı Devleti, orduyu birbirinden bağımsız farklı öğelere ayırarak hem merkezi bütçeye binen yükü hafifletip ordunun farklı kaynaklardan beslenebilmesini sağlamış, hem muhtemel bir isyanın ordunun belli bir öğesiyle sınırlı kalmasını gözetmiş, hem de bu öğeleri isyan çıktığında zaman zaman birbirine karşı kullanmıştır.
Ordunun farklı savaş metotlarında yetkinleşmesini sağlamak

Doğru Cevap: D

Soru 14

Osmanlı döneminde ilk yenileşme hamlelerinin ordu düzenine yönelmiş olmasının nedeni nedir?

Devletin gerilemesine giden yolun askeri yenilgilerle başlamış olması

Askerin sivilden daha önemli ve değerli görülmesi

Bilimsel gelişmelerin özellikle ordu içinden kişilerce başarılması

Ordunun başlıca bir zenginleşme kaynağı haline gelmesi

Ordunun yenileşmeye yönelik yoğun talebi

Açıklama:

Yenileşme hareketlerinin öncelikle ordu düzenine yönelmiş olmasının başlıca üst üste alınan askeri yenilgilerin devleti gerilemeye başlatmış olmasıdır.
Devletin gerilemesine giden yolun askeri yenilgilerle başlamış olması

Doğru Cevap: A

Soru 15

Osmanlı Ordusunun, Osmanlı Devletinin modern döneminde siyaset üzerindeki ilk büyük etkisi aşağıdakilerden hangisi olmuştur?

İttihat ve Terakki Cemiyetinin kurulması

V. Mehmet Reşat'ın tahta çıkarılması

31 Mart Vakası

Birinci Meşrutiyetle Osmanlı Devletinde ilk meclisin kurulması

Osmanlı Meclisinin yeniden açılıp İkinci Meşrutiyetin başlatılması

Açıklama:

1908 yılında Resneli Niyazi Bey tarafından başlatılıp sonunda Meclis-i Mebusanın 1908 yılında yeniden açılmasıyla sonuçlanan ordu içindeki geniş çaplı isyan ordunun modern zamanlarda siyaset üzerindeki ilk büyük etkisi olarak kabul edilir. Bu isyan aynı zamanda İkinci Meşrutiyetin de başlangıcı olmuştur.
Osmanlı Meclisinin yeniden açılıp İkinci Meşrutiyetin başlatılması

Doğru Cevap: E

Soru 16

Cumhuriyetin ilk yılı içinde "Şeriye ve Evkaf ve Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Vekaletlerinin İlgasına” yönelik çıkarılan kanun, aşağıdaki sonuçlardan hangisini doğurmuştur?

Genel Kurmay başkanlığı ortadan kaldırılmıştır

Genel Kurmay Başkanının siyasi kimliği ortadan kalkmıştır

Genel Kurmay başkanlarının sivil kişilerden oluşmasının önü açılmıştır

Genel Kurmay başkanı bakanlar kurulunun bir üyesi haline gelmiştir

Genel Kurmay başkanı Türk Ordularının başkumandanı olarak kabul edilmiştir

Açıklama:

Erkan-ı Harbiye Umumi Vekaleti, adından da anlaşılabileceği üzere bir vekalet, yani bugünkü adıyla bakanlıktır. Dolayısıyla OSmanlı döneminde Genel Kurmay, bir bakanlık şeklinde düzenlenmiş ve bakanlar kurulunun parçası kabul edilmiştir. Dolayısıyla Genel Kurmay Başkanı askeri kimliğinin yanı sıra, siyasi kimliğe sahip biri olarak görülmüştür. Oysa söz konusu kanunla bu bakanlık ortadan kaldırılmış ve yerine Genel Kurmay Başkanlığı kurulmuştur. Böylece Genel Kurmay Başkanı siyasi kimliğe sahip bir kişi değil, yüksek bir bürokrat haline getirilmiştir.
Genel Kurmay Başkanının siyasi kimliği ortadan kalkmıştır177

Doğru Cevap: B

Soru 17

Orduyu Cumhuriyet rejiminin ilkelerinin ve değerlerinin en önemli koruyucusu durumuna getiren sonraki dönemlerde sıklıkla tartışılacak olan “askerin siyaset kurumu üzerinde vesayet kurmasına' gerekçe teşkil eden dönüm noktası mahiyetindeki olay aşağıdakilerden hangisidir?

Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaletinin orduya devredilmesi

Genel Kurmay başkanının bakanlar kurulundan çıkarılması

Cumhurbaşkanlarının Genel Kurmay Başkanları arasından seçilmesi

Ordu İç Hizmet Kanununun Çıkarılması

Harbiye Vekaletinin Genel Kurmay Başkanlığına dönüştürülmesi

Açıklama:

Atatürk'e yönelik İzmir Suikasti soruşturmasından hemen sonra çıkarılan "Ordu Dahili Hizmet Kanunu" yani sonraki adıyla 'İç Hizmet Kanunu' Silahlı Kuvvetlere Türk Cumhuriyetini koruma ve kollama görevi vermiş, askerler 1960 ve 1980 tarihinde yaptıkları askeri darbeleri hukuki açıdan bu kanunun kendilerine verdiği yasal görevle ilişkilendirmiş ve söz konusu yasayı kendi etkinlikleri için meşru bir gerekçe olarak kullanmışlardır. Bu bakımdan, söz konusu kanunun çıkarılması, siyasi tarihimiz açısından bir dönüm noktası olarak kabul edilir.
Ordu İç Hizmet Kanununun Çıkarılması

Doğru Cevap: D

Soru 18

Milli Güvenlik Kurulu, aşağıdaki gelişmelerden hangisiyle ilk kez anayasal bir statü kazanmıştır?

Demokrat Partinin tasfiyesi

Türkiye'nin Nato'ya üye olması

Takrir-i Sükun Kanunu

1980 askeri darbesi

1961 Anayasasının kabulü

Açıklama:

Milli Güvenlik Kurulu ilk kez 1961 anayasasıyla anayasal bir statü kazandı
1961 Anayasasının kabulü

Doğru Cevap: E

Soru 19

Talat Aydemir, 1961 yılında bir askeri darbe yapmak üzere cunta kurarken hangi gerekçeyi ileri sürmüştür?

Ülkenin demokrasiye geçmekte erken davranmış olması

MBK üyeliğine kabul edilmemiş olması

Askerin İnönü hükümetinden memnun olmaması

CHP'nin seçimden birinci parti olarak çıkması

Ülkenin terör ve tedhişe yenik düşmesi

Açıklama:

Aydemir, Milli Birlik Komitesinin ülkeyi demokratik seçimlere götürmekte çok erken davrandığını, seçimden sonra ortaya çıkan tablonun 1960 darbesi öncesi dönemi andırdığını ve DP uzantısı olan AP'nin ikinci parti olarak tekrar sandıktan çıktığını gerekçe göstererek bir darbe cuntası kurmuştur.
Ülkenin demokrasiye geçmekte erken davranmış olması

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi 1960 askeri darbesiyle kurulan kurumlardan biridir?

OYAK

TÜBİTAK

TÜBA

BDDK

SSK

Açıklama:

Ordu Yardımlaşma Kurumu yani OYAK 1960 darbesiden sonra askerlerin mali durumlarını düzeltmek için kurulmuş bir ekonomik kurumdur.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Osmanlı Devleti'nde köylüler tarafından ekilip biçilen topraklar karşılığı alınacak vergileri toplayan, bunun karşılığında padişahın kendisi için takdir ettiği miktarda cebeli adı verilen silahlı ve atlı asker bulunduran kişiler hangi isimle anılmıştır?

Yeniçeri

Tımarlı Sipahi

Celali

Nizam-ı Cedid

Sekban-ı Cedid

Açıklama:

TARİHSEL ARKA PLAN: OSMANLI DÖNEMİNDE ASKERİN SİSTEM
İÇİNDEKİ YERİ başlığı altında
Tımarlı Sipahi; Osmanlı’da köylüler tarafından ekilip biçilen topraklar karşılığı alınacak vergileri toplayan, bunun karşılığında padişahın kendisi için takdir ettiği miktarda “cebeli” adı verilen silahlı ve atlı asker bulunduran kişidir. Sipahi, kendisine tahsis edilen topraklarda yaşar ve savaşlardaki görevine ek olarak normal zamanlarda kendi bölgesinde kamu düzenini ve güvenliğini koruma yükümlülüğünü üstlenir. Doğru yanıt B seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

31 Mart Olayı sonucunda Selanik'te hazırlanan Harekât Ordusunun kurmay başkanlığını kim üstlenmiştir?

Mahmut Şevket Paşa

Resneli Niyazi Bey

Kolağası Mustafa Kemal Bey

Hüseyin Hilmi Paşa

Yakup Cemil Bey

Açıklama:

II. Meşrutiyet Dönemi başlığı altında.
Askerlerin siyaset üzerindeki etkisini doruğa çıkaran 31 Mart Olayı (13 Nisan 1909’da yaşanmıştır) Padişaha bağlı kalan, İstanbul’da konuşlanmış Birinci Ordu birliklerinin, muvazzaf ve emekli askerler ile halktan bir grubun desteğini alarak başlattıkları isyan hareketidir. Hükümetin istifasını, ayrıca tasfiye edilen subayların işbaşına getirilmesini istemişlerdir. Bu gelişmeler üzerine Selanik’teki Üçüncü Ordu Komutanı Mahmut Şevket Paşa, Meşrutiyeti savunmak için harekete geçmiş ve sivillerin de katılımıyla oluşturan Harekât Ordusunun başında İstanbul'a doğru yola çıkmıştır. Ordunun kurmay başkanlığını ise o zaman Kolağası (Kıdemli Yüzbaşı) rütbesinde olan Mustafa Kemal yapmıştır. Doğru yanıt C seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Birinci Balkan Savaşı'nda alınan yenilgi üzerine gerçekleştirilen ve Harbiye Nazırı Nazım Paşa'nın ölümüyle sonuçlanan girişim aşağıdakilerden hangisidir?

Harekat Ordusu'nun İstanbul'a gelmesi

Edirne'nin geri alınması

Babıâli Baskını

31 Mart Olayı

Padişahın anayasayı ilana zorlanması

Açıklama:

II. Meşrutiyet Dönemi başlığı altında.
Birinci Balkan Savaşı sonrasında Balkan coğrafyasında yaşanan başarısızlıklar sonucunda daha sonra paşa unvanını alacak olan Enver Bey harekete geçmiştir. Edirne’nin barış anlaşmasıyla düşmanlara bırakılacağını gören İstanbul’da konuşlu ihtiyat birliklerinin komutanı Enver Bey, askerleriyle birlikte sadrazamlık binasını basar; çıkan kargaşada Harbiye Nazırı Nazım Paşa öldürülür. Tarihe “Babıâli Baskını” olarak geçen bu olay neticesinde İTC yönetim süreçlerini büyük oranda kendi kontrolüne almıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi TBMM'nin düzenli ordu kurmasına karşı çıkmıştır?

İbrahim (Çolak) Bey

Albay İzzettin (Çalışlar) Bey

Yörük Ali Efe

Kazım Özalp Bey

Ethem (Çerkes) Bey

Açıklama:

Kurtuluş Savaşı Yılları başlığı altında.
Birinci Meclisin açılmasından sonra Kuva-yı Milliyeyi düzenli ordu çatısı altında toplamak en önemli önceliklerden biri olmuştur. Bundan dolayı, ülkenin farklı yerlerinde bulunan ve daha önce kurulmuş olan milis birliklerine düzenli orduya katılma çağrısı yapılır. Bu çağrıya uymayanların üzerine ise askeri birlikler gönderilir. Söz konusu çağrıya karşı çıkan isimler arasında en ünlüsü emri altındaki Kuvva-ı Seyyare ile Çerkes Ethem Beydir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Takrir-i Sükûn Kanunu'nun çıkarılmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Şeyh Sait isyanının çıkması

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nun kurulması

Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın kurulması

Ağa Han ile Emir Ali'nin İsmet Paşa'ya mektup göndermesi

İstanbul gazetelerinin hükümet politikasını eleştirmesi

Açıklama:

TEK PARTİ DÖNEMİ: SİYASAL İKTİDAR-ORDU BİRLİKTELİĞİ başlığı altında.
Takrir-i Sükûn Kanunu Şeyh Sait İsyanının patlak vermesinden sonra çıkarılmıştır. Takrir-i Sükûn Kanunu 13 Şubat 1925’te başlayan Şeyh Sait İsyanını bastırmak için 4 Mart 1925’te kabul
edilen kanun hükümete olağanüstü bazı tedbirler alma yetkisi vermekteydi. Kanunla hükümete toplumsal düzeni bozduğu düşünülen kurumları ve basın-yayın organlarını mahkeme kararına ihtiyaç duymadan kapatma yetkisi tanınmıştır. Ayrıca aynı konuda suç işlediği düşünülen kişilerin İstiklal Mahkemelerine gönderilmesi de kanunun içerdiği düzenlemeler arasındadır. Doğru yanıt A seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Atatürk'ün vefatı üzerine Cumhurbaşkanı olması gündeme gelen ancak aday olmayı düşünmediğini ve ordunun başında kalmayı tercih ettiğini açıklayan asker kimdir?

İsmet İnönü

Kazım Karabekir

Ali Fuat Cebesoy

Fevzi Çakmak

Refet Bele

Açıklama:

TEK PARTİ DÖNEMİ: SİYASAL İKTİDAR-ORDU BİRLİKTELİĞİ başlığı altında.
Atatürk'ün vefatı üzerine Cumhurbaşkanı olabilecek adayların isimleri kamuoyunda tartışılmaya başlanmıştır. Adaylar, Mustafa Kemal hükümetlerinin son başbakanı Celal Bayar, Genelkurmay Başkanı Fevzi Çakmak ve uzun süreler başbakanlık yapan İsmet İnönü’dür. Fevzi Çakmak, aday olmayı düşünmediğini ve ordunun başında kalmayı tercih ettiğini açıklayınca adaylar ikiye inmiş ve İsmet İnönü Cumhurbaşkanı seçilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi 27 Mayıs askeri darbesinin sonucunda gerçekleşmemiştir?

Hükümet üyelerinin ve DP yöneticilerinin tutuklanması

Genelkurmay Başkanı ile kuvvet komutanlarının tutuklanması

Pek çok subay ve generalin emekliye sevk edilmesi

Cemal Gürsel'in devlet başkanlığını üstlenmesi

Darbeciler tarafından Milli Güvenlik Konseyi'nin kurulması

Açıklama:

DARBELER DÖNEMİNİN BAŞLAMASI: DP İKTİDARI VE 27 MAYIS 1960 DARBESİ başlığı altında.
Darbeden sonra başta Celal Bayar ve Adnan Menderes olmak üzere hükümet üyeleri ve DP yöneticileri tutuklanmıştır. Ayrıca Genelkurmay Başkanı Rüştü Erdelhun ve kuvvet komutanlarının yanı sıra üst rütbeli pek çok subay da bu süreçte tutuklanır veya görevden alınır. Bu dönemde orduda görev yapan 260 generalden 235’inin yanı sıra 5000’e yakın subay emekliye sevk edilmiştir. Darbeden kısa bir süre önce emekli olan eski Kara Kuvvetleri Komutanı Cemal Gürsel, darbeden gerçekleştikten sonra haberi olmasına rağmen sürecin kendi liderliğinde gerçekleştiğinin duyurulmasını kabul etmiştir. Gürsel, darbenin ertesi günü Millî Birlik Komitesi Başkanı sıfatıyla devlet başkanlığını üstlenmiştir. Milli Güvenlik Konseyi 12 Eylül darbesinden sonra oluşmuştur. Doğru yanıt E seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Yüksek Askerî Şura (YAŞ)'da askerlerin sayısının azaltılarak sivil sayısının artırılmasına yönelik değişiklik hangi yıl yapılmıştır?

2003

2015

2017

2010

2013

Açıklama:

2002 SONRASI VESAYETİN KIRILMASI VE DEMOKRASİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ başlığı altında.
Kamuoyunda daha çok silahlı kuvvetler içindeki askerlerin terfi ve tayinlerini görüşme göreviyle bilinen YAŞ, Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren farklı adlarla faaliyetini sürdürse de bugünkü yapısını 1971 muhtırasından kısa bir süre sonra çıkarılan “Yüksek Askerî Şuranın Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun”la kazanmıştır. 2017 Anayasa değişikliklerine kadar tüm muvazzaf orgeneral ve oramirallerin üye olduğu YAŞ’ın yapısında bu tarihte önemli değişikliğe gidilmiş ve askerlerin sayısının azaltılması, sivillerin ise artırılması
yoluna gidilmiştir. Doğru yanıt C seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Gelişmiş demokrasilerde ordu-yönetim ilişkisi nispeten zayıf olan ülkeler ile kıyaslandığında nasıldır?

Ordular yasaların kendileri için belirlediği çizgide kalırlar.

Ordular iç ve dış güvenlik konularından sorumludurlar.

Orduların içinde askeri hiyerarşi kuralları önemlidir.

Ordular siyaset ve kurumlarıyla yakın ilgilidirler.

Orduların iç güvenliğe dair görevleri vardır.

Açıklama:

Gelişmiş demokrasilerde ordular diğer bürokratik kurumlar gibi yasaların kendileri için belirlediği çizgide kalırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Yükselme döneminde ordunun kendisini ayrı bir güç odağı hâline getirmesini büyük ölçüde engelleyen güç nedir?

Devletin taşra yapılanması

Padişahın mutlak otoritesi

Tımar sisteminin yapısı

Devşirme kanunu uygulamaları

Türk aristokrasisinin etkinliği

Açıklama:

Yükselme döneminde ordunun kendisini ayrı bir güç odağı haline getirmesini büyük ölçüde engelleyen güç padişahın mutlak otoritesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

1960 ve 1980 darbelerinde askerler darbeye hukuksal meşruiyet kazandırmak için hangi kanuni düzenlemeyi gerekçe göstermişlerdir?

TSK Disiplin Kanunu

Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu

TSK İç Hizmetler Kanunu

Genel Kolluk Disiplin Kararnamesi

TSK Askeri Ceza Kanunu

Açıklama:

Askerler 1960’da ve 1980’de yaptıkları darbeleri hukuksal açıdan İç Hizmetler Kanununun kendilerine verdiği görevle gerekçelendireceklerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Ordu içindeki "emir-komuta" ilişkisi, ordunun aşağıdakilerden hangi özelliğine vurgu yapar?

Katı hiyerarşi içinde olması

Asayiş sorunları yaşaması

Disiplin sorunları yaşaması

Büyük yapılanma içinde olması

Dış güvenliği sağlaması

Açıklama:

Ordu içinde katı bir hiyerarşi bulunur. Emir-komuta ilişkisi en ince ayrıntısına kadar planlanmıştır ve yine katı bir disiplin çerçevesinde uygulanır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Vakayı Hayriye aşağıdakilerden hangi padişah döneminde gerçekleşmiştir?

III. Selim

II. Mahmut

II. Abdülhamit

Abdülmecit

Abdülaziz

Açıklama:

Ondokuzuncu Yüzyılda askerî alanda yapılan en önemli yeniliklerden biri II. Mahmud tarafından Yeniçeri Ocağının kaldırılmasıdır. Vakayı Hayriye adıyla bilinen yeniçeriliğin tasfiyesi olayı, Osmanlı’da tamamen modern tekniklere uygun askerî birliklerin doğmasını sağlamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 34

“Askerî vesayet” olgusunun aşağıdakilerden hangi dönemde ilk kez ortaya çıktığı söylenebilir?

Yeniçeri Ocağının var olduğu yıllar

İttihat ve Terakki Cemiyetinin hüküm sürdüğü yıllar

Mustafa Kemal'in Samsun'a çıktığı zaman

Mustafa Kemal'in Cumhurbaşkanı olduğu yıllar

Türkiye Büyük Millet Meclisinin açıldığı zaman

Açıklama:

“askerî vesayet” olgusunun ilk kez İTC’nin hüküm sürdüğü yıllarda ortaya çıktığı söylenebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi İzmir suikastı soruşturması kapsamında tutuklanan isimlerden biri değildir?

Kazım Paşa

Ali Fuat Paşa

Refet Bele

Rüştü Paşa

İsmet Paşa

Açıklama:

1926 yılında Atatürk’e İzmir’de bir suikast düzenleneceği iddiasıyla yürütülen soruşturma kapsamında aralarında Kazım, Ali Fuat, Refet (Bele), Cafer Tayyar (Eğilmez), Rüştü Paşaların da olduğu, yeni rejimin iktidar ilişkilerinin dışında kalmış pek çok eski İttihatçı tutuklanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 36

“Marshall Planı” aşağıdakilerden hangi anlama gelmektedir?

İkinci Dünya Savaşı'nın son ermesi

Komünist tehdidin bertaraf edilmesi

Millî savunma teknolojilerinin geliştirilmesi

ABD tarafından pek çok ülkeye malî destek sağlanması

Sovyetler Birliğinin etki alanındaki ülkelere destek sağlaması

Açıklama:

ABD Dışişleri Bakanı General George Marshall tarafından önerildiği için “Marshall Planı” şeklinde nitelenen yaklaşım, aralarında Türkiye’nin de bulunduğu pek çok ülkeye malî destek sağlanması anlayışına dayanır.

Doğru Cevap: D

Soru 37

İsmet İnönü'nün Cumhurbaşkanı seçilmesinden sonra önce milletvekili ardından Londra büyük elçisi seçilen devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Refet Bele

Fevzi Çakmak

Kazım Karabekir

Rauf Orbay

Ali Fuat Cebesoy

Açıklama:

İsmet İnönü'nün Cumhurbaşkanı seçilmesinden sonra Rauf Orbay önce milletvekili sonra Londra büyük elçisi olur.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin Nato üyeliği ile bağlantılı gelişmelerden biri değildir?

Ordunun eğitiminden modern silahlarla desteklenmesine kadar bir dizi düzenleme yapılması.

İttifak üyelerinin Türkiye'de stratejik noktalarda askeri üsler kurmalarına izin verilmesi.

Türk askerlerinin ittifaka dahil farklı ülkelerdeki görev güçlerine dahil olmaları.

Ordu mensuplarının uluslararası açıdan daha fazla ilişki geliştirecek uygulamların içine girmeleri.

Cemal Gürsel'in Millî Birlik Komitesi Başkanı sıfatıyla devlet başkanlığını
üstlenmesi.

Açıklama:

Cemal Gürsel'in Millî Birlik Komitesi Başkanı sıfatıyla devlet başkanlığını
üstlenmesi 27 Mayıs Darbesi'nin bir sonucudur.

Doğru Cevap: E

Soru 39

27 Mayıs Darbesi'nden sonra Milli Güvenlik Konseyi'nin oluşturulması ile aşağıdakilerden hangisi amaçlanmıştır?

Ülke yönetimine ilişkin kararların alınmasında sivillerin tek başlarına hareket etmemeleri amaçlanmıştır.

Darbenin ardından uzmanlardan oluşan bir gruba yeni bir anayasa taslağı hazırlatmak amaçlanmıştır.

Pek çok açıdan özgürlükçü bir karakter taşıyan yeni ve vizyon sahibi bir yönetim oluşturmak amaçlanmıştır.

Mecliste kabul edilen kanunların yargı denetiminden geçirilmesi amaçlanmıştır.

Yeni anayasa ile seçilmiş ve atanmış üyelerin birlikte görev yapacakları bir
senato hedeflenmiştir.

Açıklama:

27 Mayıs Darbesi'nden sonra Milli Güvenlik Konseyi'nin oluşturulması ile ülke yönetimine ilişkin kritik kararların alınmasında sivillerin tek başlarına hareket etmemeleri amaçlanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Aşağıdaki tanımlardan hangisi muhtıra terimi ile örtüşmektedir?

Olağan üstü hal pozisyonundan daha zor durumlarda güvenlik ile ilgili sorumlulukların askerî mercilere geçmesidir.

Bir kurumun ya da bir devletin başka bir kurumu veya devleti belirli bir konuda
uyarmak için verdiği yazılı belgedir.

Yetkilerin görünürde seçilmişlerde, perde arkasında ise askerler başta olmak üzere belirli güç odaklarının ellerinde olmasıdır.

Toplumun askerî kurumlarda görülene benzer bir şekilde disiplinli ve adeta sürekli bir savaş tehdidi altındaymış gibi örgütlenmesidir.

Hükümetlere, toplumsal düzeni bozduğu düşünülen kurumları ve basın-yayın organlarını mahkeme kararı olmadan kapatma yetkisi verilmesidir.

Açıklama:

Muhtıra, bir kurumun ya da bir devletin başka bir kurumu veya devleti belirli bir konuda uyarmak için verdiği yazılı belgedir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

12 Eylül darbesini yapanların 27 Mayıs’a nispetle demokratik siyasete geçiş noktasında acele etmemeleri aşağıdaki gerekçelerden hangisi ile izah edilebilir?

Dünya konjoktürüne uygun şekilde Türkiye’de gerçek anlamda liberal ekonomiye geçilmesi için zamana ihtiyaç olduğu düşüncesi.

24 Ocak kararlarının gerçek anlamda hayata geçirilebilmesi, bunu toplumsal tepkiye bakmazsızın uygulama niyeti.

Dönemin siyasetçilerinin veya bunların partilerini emanet edecekleri kişilerin iktidarı alacakları kaygısı.

Tutuklamalar sonucu mahkemelerin iş yükünün artması ile davaların sonuçlanmasında zamana ihtiyaç olduğu kanısı.

Sivil siyasete erken geçilmesi durumunda halkın tepki vereceği ve darbenin meşruluğunu kaybedeceği fikri.

Açıklama:

12 Eylül darbesini yapanların 27 Mayıs’a nispetle demokratik siyasete geçiş noktasında acele etmemeleri dönemin siyasetçilerinin veya bunların partilerini emanet edecekleri kişilerin iktidarı alacakları kaygısı ile izah olunmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Aşağıdaki partilerden hangisi “laikliğe karşı eylemlerin odağı haline geldiği” gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi tarafından 16 Ocak 1998 günü oy çokluğu ile alınan kararla kapatılmıştır?

Saadet Partisi

Milli Nizam Partisi

Fazilet Partisi

Refah Partisi

Demokrat Parti

Açıklama:

“Laikliğe karşı eylemlerin odağı haline geldiği” gerekçesiyle Anayasa Mahkemesi tarafından 16 Ocak 1998 günü oy çokluğu ile alınan kararla kapatılan parti, Refah Partisidir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

15 Temmuz 2016 darbe girişiminin ardından Jandarma Genel Komutanlığı aşağıdaki kurumlardan hangisine bağlanmıştır?

Milli Savunma Bakanlığı

Genel Kurmay Başkanlığı

Adalet Bakanlığı

Milli Savunma Üniversitesi

İçişleri Bakanlığı

Açıklama:

15 Temmuz 2016 darbe girişiminin ardından Jandarma Genel Komutanlığı İçişleri Bakanlığı'na bağlanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 44

12 Mart 1971 muhtırası yayımlandığında Türkiye hükümetinin başında aşağıdakilerden hangisi yer almaktadır?

İnönü

Özal

Demirel

Menderes

Çiller

Açıklama:

Komutanlar muhtırada özetle, Demirel hükümetinin işbaşından çekilmesi ve ülkede yükselen anarşi ile baş edebilecek geniş tabanlı bir millî birlik hükümetinin kurulmasını talep ederler.

Doğru Cevap: C

Soru 45

16 Nisan 2017 tarihinde gerçekleştirilen anayasa değişikliği referandumu ile mevzuattan çıkarılan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Muhtıra yayımlanması

Darbe teşebbüsü

Marshall Planı

Zorunlu askerlik

Sıkıyönetim uygulaması

Açıklama:

Sıkıyönetim uygulaması, 16 Nisan 2017 tarihinde gerçekleştirilen anayasa değişikliği referandumu ile mevzuattan çıkarılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Celal Bayar’dan sonra ikinci sivil cumhurbaşkanı olarak tarihe geçen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Kenan Evren

Turgut Özal

Süleyman Demirel

Cemal Gürsel

Fahri Korutürk

Açıklama:

31 Ekim 1989’da TBMM’de yapılan oylama sonucu seçilen Özal, Bayar’dan sonra ikinci sivil cumhurbaşkanı olarak tarihe geçmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Üniversitelerde başörtüsü yasağının başlaması aşağıdakilerden hangi hükümet zamanında gerçekleşmiştir?

Turgut Özal

Süleyman Demirel

Necmettin Erbakan

Mesut Yılmaz

Erdal İnönü

Açıklama:

Başbakan Erbakan’ın “ordu ile uyum içindeyiz.” şeklindeki açıklamasına dönemin Genelkurmay Genel Sekreteri, “TSK, yalnızca Atatürk’ün kurduğu laik cumhuriyete inananlar ve bu hedefe gönül verenlerle uyum içindedir.” şeklinde cevap verir. Aynı dönemde, yüksek yargı organı mensuplarına Genelkurmay karargâhında “irticai hareketler” ile ilgili brifing verilir. Savcıların “inkılap kanunları”nın gereklerini tam olarak yerine getirmeleri istenir. Bu süreçte üniversitelerde başörtüsü yasağı başlamış; “katsayı uygulaması” ile imam-hatipler başta olmak üzere meslek lisesi öğrencilerinin üniversitelerin dört yıllık bölümlerine girmesi fiilen engellenmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi 15 Temmuz 2016 darbe girişimi sonrası gerçekleşen olaylardan biri değildir?

Askerî liseler tamamen kapatılmıştır.

Kara, Deniz ve Hava Harp Okullarının yerine Milli Savunma Üniversitesi kurulmuştur.

Jandarma Genel Komutanlığı, tamamen İçişleri Bakanlığına bağlanmıştır.

Millî Savunma Bakanlığındaki sivil yönetici sayısı arttırılmıştır.

Askerî yüksek yargı organları işleyişlerine devam etmiştir.

Açıklama:

Askerî yargı organlarının yapı ve işleyişlerinde de ciddi değişikliklere gidilmiş; askerî yüksek yargı organları kapatılmıştır.

Doğru Cevap: E

Ünite 8

Soru 1

Osmanlı iktisadi düşüncesinde serbest dış ticaret fikrine sistematik ilk eleştiriler kim tarafından yapılmıştır?

Midhat Paşa

Mizancı Murat

Mehmet Cavit Bey

Ziya Gökalp

Musa Akyiğitzade

Açıklama:

Osmanlı iktisadi düşüncesinde serbest dış ticaret fikrine sistematik ilk eleştiriler bir Kazan göçmeni olan Musa Akyiğitzade’den gelir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Yabancı sermayeyle kurulan anonim şirketlerin sayısında artış hangi yıllar arasında gözlenmiştir?

1900-1920

1910-1930

1908-1913

1900-1915

1910-1915

Açıklama:

Bu süreçte Osmanlı İmparatorluğu’nda yabancı sermayeye karşı muhalefet zayıf bir seyir izlerken, aksine yabancı sermayeyi özendirme politikası başarılı olur. Bunun somut yansıması şirketleşme alanında yaşanır. 1908-1913 yılları arasında yabancı sermayeyle kurulan anonim şirketlerin sayısında bir artış gözlenir.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Ekonomi Politik ve Hallü’l Ukad adlı kitaplarında Adam Smith’in serbest iktisat fikrini eleştiren yazar kimdir?

Ahmet Mithat Efendi

Zohrap Efendi

Prens Sabahattin

Ziya Gökalp

Ahmet Hamdi Başar

Açıklama:

Ahmet Mithat Efendi ise Ekonomi Politik ve Hallü’l Ukad adlı kitaplarında
Adam Smith’in serbest iktisat fikrini eleştirir.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Serbest dış ticaret politikasının ülke çıkarlarıyla bağdaşmayacağını, iktisadî bağımsızlığın ancak ılımlı bir himayecilikle gerçekleşeceğini vurgulayan yazar kimdir?

Ahmet Mithat Efendi

Ziya Gökalp

Zohrap Efendi

Sabri Ülgener

Ahmet Ağaoğlu

Açıklama:

Zohrap Efendi serbest dış ticaret politikasının ülke çıkarlarıyla bağdaşmayacağını, iktisadî bağımsızlığın ancak ılımlı bir himayecilikle gerçekleşeceğini vurgular.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Karaborsa ve stokçuluğun artması karşısında hükümet hangi uygulamaya geçer?

Karne uygulamasına

Narh uygulamasına

Ceza uygulamasına

Kimlik uygulamasına

Vergi uygulamasına

Açıklama:

Ardından karaborsa ve stokçuluğun artması karşısında hükümet, narh uygulamasına geçer.

Doğru Cevap: B

Soru 6

“1923-1929 döneminin, iktisat politikaları ve resmi iktisat görüşleri bakımından 1908-1922 dönemiyle şaşılacak bir süreklilik içinde olduğunu” belirten yazar kimdir?

Sabri Ülgener

Ahmet Hamdi Başar

Bilsay Kuruç

Korkut Boratav

Yahya Sezai Tezel

Açıklama:

Korkut Boratav, “1923-1929 döneminin, iktisat politikaları ve resmi iktisat görüşleri bakımından 1908-1922 dönemiyle şaşılacak bir süreklilik içinde olduğunu” belirtir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

İlk kez çok partinin katıldığı, tek dereceli milletvekili genel seçimleri ne zaman yapılmıştır?

21 Temmuz 1946

22 Kasım 1948

1 Temmuz 1944

11 Mart 1947

7 Eylül 1946

Açıklama:

21 Temmuz 1946’da ilk kez çok partinin katıldığı, tek dereceli milletvekili genel seçimleri yapılır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

İstikrar Tedbirleri olarak bilinen tedbirler kaç yılında alınmıştır?

1958

1957

1956

1955

1954

Açıklama:

1958 İstikrar Tedbirleri olarak bilinen tedbirler alınır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi 1980 sonrası Türkiye ekonomisine damgasını vuran 24 Ocak Kararları arasında yer almaz?

İthalatın tamamen kaldırılması

TL’nın aşırı değerlendirilmesine son veren gerçekçi kur uygulamasına geçilmesi

İhracatın, yabancı sermayenin özendirilmesi

İhracata sigorta ve finansman ile kurumsal destek sağlanması

Kademeli olarak sübvansiyonların azaltılması ve fiyat denetimlerinin kaldırılması öngörülür.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 10

Ekonomik İşbirliği Anlaşması ile Türkiye’ye Amerika Birleşik Devletleri’nin ekonomik yardımı hangi tarihte başlar?

21 Temmuz 1946

4 Temmuz 1948

1 Temmuz 1944

7 Eylül 1946

11 Mart 1947

Açıklama:

4 Temmuz 1948’de imzalanan Ekonomik İşbirliği Anlaşması ile Türkiye’ye Amerika Birleşik Devletleri’nin ekonomik yardımı başlar.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Namık Kemal
II. Abdülhamit
Mehmet Cavit Bey

Verilenlerden hangisi ya da hangileri II. Meşrutiyet döneminde liberalizm ve kapitalistleşmenin en önemli temsilcileri arasında yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Mehmet Cavit Bey ve diğer liberalizm taraftarları klasik iktisattan esinlenerek devletin ekonomideki rolüne eleştiri getirirler. Tanzimat’taki öncülerde olduğu gibi Mehmet Cavit Bey için de yegâne amaç kapitalistleşmektir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi II. Meşrutiyet dönemindeki liberalizm anlayışı için doğru olduğu söylenemez?

Yegâne amaç kapitalistleşmektir.

Müslüman zanaatkârlar yoksullaşarak mesleklerini yitirirler.

Mali devlet yerine iktisadi devlet görüşü desteklenir.

Yabancı sermayeden yararlanma zorunluluğu yoktur.

Uzun vadede vergi gelirlerini de artıracağı öngörülür.

Açıklama:

Tanzimat’taki öncülerde olduğu gibi Mehmet Cavit Bey için de yegâne amaç kapitalistleşmektir.
II. Meşrutiyet
Osmanlı İmparatorluğu’nun hızla kalkınmasını amaçlayan İttihatçılar, bunun için ihtiyaç duyulan sermaye bi-rikiminin ülkede bulunmaması karşısında, yabancı sermayeden yararlanmak zorunda olduklarının far-kındadırlar. Bu süreçte Osmanlı İmparatorluğu’nda yabancı sermayeye karşı muhalefet zayıf bir seyir izlerken, aksine yabancı sermayeyi özendirme poli-tikası başarılı olur.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Osmanlı İmparatorluğu'nda Ekonomi Politik ve Hallü'l Ukad adlı kitaplarında Adam Smith'in serbest iktisat fikrini eleştiren yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Namık Kemal

Zİya Gökalp

Midhat Paşa

Mehmet Cavit Bey

Ahmet Mithat Efendi

Açıklama:

Ahmet Mithat Efendi ise Ekonomi Politik ve Hallü’l Ukad adlı kitaplarında Adam Smith’in serbest iktisat fikrini eleştirir

Doğru Cevap: E

Soru 14

Birinci Dünya Savaşı II. Meşrutiyet liberalizmini temelinden sarsacak etkiler yapar. Pazar mekanizmasının etkinliğini yitirmesi, liberalizmde aradığını bulamayan hükümeti ve aydın çevresini başka arayışlara iter. Buna göre; I. Bebek EndüstriII. II. Meşrutiyet Liberalizmi III. Alman temelli Milli İktisat seçeneklerinden hangisi ya da hangileri belirtilen dönemin Osmanlı İktisadi düşüncesinde yeni fikir olarak benimsenmiştir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 15

Milli İktisat sürecinin teorik çerçevesini çizer. O’na göre milli iktisat, etnik homojenlikle sağlanabilir. Müslüman-Türk unsurun yalnızca asker ve memur; gayrimüslimlerin zanaatkâr ve tüccar oldukları bir toplum çağdaş devlete dönüşemez. Müşterek vicdana sahip olmayan bu iki unsur arasında gerçek bir işbölümü yoktur. Yine O'na göre Müslüman-Türk unsur askerlik ve memurluğun yanı sıra iktisadi yaşama da atılarak milli iktisadı kuracaktır.
Milli İktisat hakkında bu düşüncelerin sahibi aşağıdakilerden hangisidir?

Namık Kemal

Ziya Gökalp

Ahmet Mithat Efendi

Mehmet Cavit Bey

Mizancı Murat

Açıklama:

Bu sürecin teorik çerçevesini Ziya Gökalp çizer. Gökalp’e göre milli iktisat, etnik homojenlikle sağlanabilir. Müslüman-Türk unsurun yalnızca asker ve memur; gayrimüslimlerin zanaatkâr ve tüccar oldukları bir toplum çağdaş devlete dönüşemez. Müşterek vicdana sahip olmayan bu iki unsur arasında gerçek bir işbölümü yoktur. Yine Gökalp’e göre Müslüman-Türk unsur askerlik ve memurluğun yanı sıra iktisadi yaşama da atılarak milli ikti-sadı kuracaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 16

17 Şubat 1923’te, Lozan görüşmelerinin kesintiye uğradığı bir sırada, İzmir’de toplanan Türkiye İktisat Kongresi 4 Mart 1923’te sona erer. Kongre’nin Lozan Barış görüşmelerinin kesintiye uğradığı sırada düzenlenmesi toplumun tüm tabakalarının birliğini gösterme amacını taşımaktadır. Toplam 1135 kişinin katıldığı kongrede her ilçeyi, korparatizmin bir yansıması olan mesleki temsil anlayışına göre bir takım temsilcilerden oluşan heyetler temsil eder.
Aşağıdakileden hangisi bu temsilciler arasında yer almaz?

Milletvekili

Tüccar

Amele

Bankacı

Sanayici

Açıklama:

17 Şubat 1923’te, Lozan görüşmelerinin ke-sintiye uğradığı bir sırada, İzmir’de toplanan Tür-kiye İktisat Kongresi 4 Mart 1923’te sona erer. Kongre’nin Lozan Barış görüşmelerinin kesintiye uğradığı sırada düzenlenmesi toplumun tüm taba-kalarının birliğini gösterme amacını taşımaktadır. Toplam 1135 kişinin katıldığı kongrede her ilçeyi, korparatizmin bir yansıması olan mesleki tem-sil anlayışına göre bir tüccar, sanayici, zanaatkâr, amele, şirket, banka ve üç çiftçi temsilcisi olmak üzere toplam sekiz kişiden oluşan heyetler temsil eder.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Batı’da ekonomik ve toplumsal gelişmenin başlıca dinamiklerinden birisi devletin birey üzerindeki baskısının kalkmasıdır. Devletin birey üzerindeki baskısının kalkması ile ekonomi kendi kuralları ile işlemiş ve Batı gelişme kaydetmiştir. Bu nedenle Doğulu toplumların da gelişmesi devletin birey önündeki engelleri kaldırmasına bağlıdır.
Aşağıdakilerden hangisi 1930'lardaki Devletçilik tartışmaları kapsamında yukarıda verilen görüşü savunmaktadır?

Yakup Kadri Karaosmanoğlu

Ahmet Hamdi

Ahmet Ağaoğlu

Asaf Belge

Ziya Gökalp

Açıklama:

Ahmet Ağaoğlu, devletçiliği, “ferdin yetmediği yerde devletin varlık göstermesi” olarak tanımlamış ve özellikle Kadrocular ile devletçiliğin tanımı üzerine tartışmıştır. Ağaoğlu’na göre Batı’da ekonomik ve toplumsal gelişmenin başlıca dinamiklerinden birisi devletin birey üzerindeki baskısının kalkmasıdır. Devletin birey üzerindeki baskısının kalkması ile ekonomi kendi kuralları ile işlemiş ve Batı gelişme kaydetmiştir. Bu nedenle Doğulu toplumların da gelişmesi devletin birey önündeki engelleri kaldırmasına bağlıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

BBYSP ile Türkiye’de dokuma, maden, selüloz, kimya ve seramik sanayinin kurulması amaçlanır. Planın finansmanı büyük ölçüde iç kaynaklarla gerçekleştirilir. Planda yer alan dokuma, maden, selüloz ve kimya sanayine ilişkin yatırımlar ve sömikok, şişe-cam ve kükürt sanayine ilişkin yatırımlar yürütülür. Bu yatırımları yürüten kurumlar arasında;

Devlet Planlama Teşkilatı
Sümerbank
İş Bankası

gibi kurum ve kuruluşlardan hangisi ya da hangileri yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

BBYSP ile Türkiye’de dokuma, maden, selüloz, kimya ve seramik sanayinin kurulması amaçlanır. Pla-nın finansmanı büyük ölçüde iç kaynaklarla gerçekleştirilir. Bir miktar İngiliz ve Sovyet kredisi de kullanılır. Planda yer alan dokuma, maden, selüloz ve kimya sanayine ilişkin yatırımlar Sümerbank tarafından, sömikok, şişe-cam ve kükürt sanayine ilişkin yatırımlar İş Bankası tarafından yürütülür.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Aşağıda verilen tarihlerin hangisinde Türkiye, hem IMF'nin hem de Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası'nın üyesi olur?

1930

1947

1960

1980

1982

Açıklama:

11 Mart 1947’den itibaren Türkiye hem IMF’nin hem de Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası’nın üyesi olur.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Ülkenin doğal, toplumsal ve ekonomik bütün kaynaklarını ve olanaklarını saptamak; izlenecek toplumsal ve ekonomik politikaları ve hedefleri belirleyerek hükümete bu yönde yardımcı olmak; bakanlıklar arasında ekonomik konularda koordinasyon sağlamak ve ilgili önerilerde bulunmak gibi görev ve amaçları olan Devlet Planlama Terşkiları aşağıdaki verilen tarihlerin hangisinde kurulmuştur?

1934

1947

1960

1980

1982

Açıklama:

Planlamanın bir anlamda beyni olan Devlet Planlama Teşkilatı’nın (DPT) kuruluşu, 27 Mayıs 1960’ta DP hükümetini devirerek yönetime gelen Millî Birlik Komitesi’nce gerçekleştirilir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Meclis-i Mebusan kürsüsünden, sanayileşme taraftarı olmadığını söyleyen çarpık, cılız, rekabet gücü olmayan bir iktisat politikası yerine Osmanlı Devletinin tarıma, özellikle dış ticarete konu olan tarımsal ihraç ürünlerinin üretimine ağırlık vermesi gerekir diyen Osmanlı Devlet adamı kimdir?

Mehmet Cavit Bey,

Prens Sabahattin,

Mitat Paşa,

Musa Akyiğitzade,

Ahmet Mithat Efendi,

Açıklama:

Korumacı gümrük duvarları arkasında çarpık, cılız, rekabet gücü olmayan bir iktisat politikası yerine bilimsel yöntemlerle tarımda verim artırılarak ülke servet ve refaha kavuşabilir. Osmanlı Devleti tarı-ma, özellikle dış ticarete konu olan tarımsal ihraç ürünlerinin üretimine ağırlık vermelidir. Mehmet Cavit Bey, Meclis-i Mebusan kürsüsünden maliye nazırı olarak sanayileşme taraftarı olmadığını du-yurur. Gelişme olanağı olmayan sektörlere yapıla-cak yatırımlar, himayecilik uygulaması yüzünden fiyatları yükseltecektir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Osmanlı İmparatorluğu’nda iş özgürlüğünü ve sanayileşmeyi engelleyen en önemli şey aşağıdakilerden hangisiydi?

Tımar sistemi,

Lonca teşkilatı,

Düşük gümrük duvarı,

Sermaye yokluğu,

Teknolojinin olmaması,

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu’nda lonca ve gedik usulü iş özgürlüğünü ve sanayileşmeyi engellemektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

II. meşrutiyet dönemin de "Artık savaşlarla fetih döneminin kapandığını Batılı devletlerin yeni taktiğinin iktisadî olarak göz diktikleri ülkeyi işgal etmek" olduğunu söyleyen Zohrap Efendi Osmanlı Devleti'ne neyi önermektedir?

Karma ekonomik modele geçilmesini,

Liberal ekonominin benimsenmesini,

Ekonomi de himayeciliğin benimsenmesini,

Serbest iktisat fikrinin benimsenmesini,

Millî iktisat döneminin başlatılmasını,

Açıklama:

İstanbul ticaretinin %60-70’i yabancı-ların elindedir. Artık savaşlarla fetih döneminin kapandığını söyleyen Zohrap Efendi’ye göre Batılı devletlerin yeni taktiği iktisadî olarak göz diktikleri ülkeyi işgal etmektir. Osmanlı Devleti, liberalizm-den vazgeçmez ve himayecilik benimsenmezse de-yim yerindeyse bir daha belini doğrultamayacaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Korkut Boratav'a göre, “1923-1929 döneminin, iktisat politikaları ve resmi iktisat görüşleri aşağıda belirtilen dönemlerin hangisi ile şaşılacak bir süreklilik ve benzerlik içinde olduğunu” belirtir?

1908-1923,

1908-1921,

1909-1923,

1908-1922,

1909-1920

Açıklama:

Korkut Boratav, “1923-1929 döneminin, iktisat politikaları ve resmi iktisat görüşleri bakımından 1908-1922 dönemiyle şaşıla-cak bir süreklilik içinde olduğunu” belirtir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Tüketim mallarının ülke içinde üretimini hedefleyen "Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı (BBYSP) ne zaman uygulamaya konulmuştur?

1924 yılında,

1935 yılında,

1930 yılında,

1923 yılında,

1934 yılında,

Açıklama:

Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı
1934’de uygulamaya konan Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı’nın (BBYSP) ana hedef ve stratejisi, ülkenin yerüstü kaynaklarını değerlendirerek ithalata konu olan özellikle şeker, dokuma ve kağıt başta olmak üzere temel gereksinim maddelerini yurt içinde üretme; yerel veya bölgesel tarımsal üretime ve doğal kaynaklara dayanan sınai üretim birimleri kurma; kurulacak sanayi tesislerinin, kuruluş yerlerinin hammadde ve işgü-cü kaynaklarına yakın olmasıdır. Devletin özel sektör tarafından kurulmasına olanak bulunmayan sanayi dallarında girişimlerde bulunması ve yatırım yapması amacına yönelik hazırlanan BBYSP ile özel sektörün de devletin kuracağı ana sanayiler ile ortaya çıkacak ve yararlanacağı dışsal ekonomiler yaratılacağı hedefi ortaya konur.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi İkinci Dünya Savaşı sonrası oluşan yeni ekonomik düzen içinde kendine yer arayan, ABD’nin ve onun nüfuzu altındaki uluslararası kurumlardan ekonomik yardım görmeye başlayan Türkiye'ye, bu çevrelerin önerdiği ve yönlendirdiği yeni kalkınma projelerinden birisi değildir?

Türkiye'nin deniz taşımacılığına ağırlık vermesi,

Karayolu öncelikli bir ulaştırma politikası uygulaması,

Türkiye’nin sanayileşmekten vazgeçmesi,

Türkiye'nin ithalata yönelmesi,

Türkiye'nin bir tarım ülkesi olarak gelişmesi,

Açıklama:

İkinci Dünya Savaşı sonrası oluşan yeni ekonomik düzen içinde kendine yer arayan, ABD’nin ve onun nüfuzu altındaki uluslararası kurumlardan ekonomik yardım gör-meye başlayan Türkiye, bu çevrelerin telkin ve tavsiye ettiği yeni kalkınma projeleri ile tanışır. Türkiye, bu çevrelerin telkin ve tav-siye ettiği yeni kalkınma projeleri ile tanışır. Bunların en bilinenleri Hilts Heyeti Raporu, Thornburg Raporu ve Barker Misyonu Raporu’dur. Hilts Heyeti Raporu ile Türkiye’ye karayolu öncelikli bir ulaştırma politikası önerilir. 1930’larda iktisadî devletçilik modeli kapsamında yapılanların keskin bir dille eleştirildiği Thornburg Raporu’ndaki öne-rilerin satır aralarından Türkiye’nin sanayileşmek-ten vazgeçmesi ve ithalata yönelmesi, dolayısıyla Amerikan bağımlısı bir ekonomik yapıya sahip olması okunmaktadır. DB heyetinin hazırladığı Barker Misyonu Raporu’nun özü de Türkiye’nin uluslararası işbölümü kapsamında bir tarım ülkesi olarak gelişmesinin tavsiyesinden ibarettir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Türkiye'nin, ABD’nin Truman Doktrini ve Marshall Planı kapsamında askeri ve ekonomik yardımda bulunacağı ülkeler arasına alınmasının nedeni neydi?

Türkiye'nin Sovyetler Birliği ile yakınlaşmaması için,

Türkiye'nin jeopolitik ve jeostratejik konumu ve önemi için,

Türkiye'de Orta doğuyu kontrol edecek üstler kurmak için,

Türkiye'de Sovyetlere ve Asya ülkelerine karşı askeri üstler kurmak için,

Sovyetlerden yayılan Sosyalizm tehlikesine karşı Türkiye'yi kullanmak için,

Açıklama:

Türkiye, jeo-politik ve jeo-stratejik konumu ve önemi nedeniyle ABD’nin Truman Doktrini ve Marshall Planı kapsamında askeri ve ekonomik yardımda bulunacağı ülkeler arasında yer alır.

Doğru Cevap: B

Soru 28

1948 yılın da toplanan Türkiye İktisat Kongresinin, Türkiye iktisat tarihi açısından en büyük önemi nedir?

Türkiye'de devletçiliği terk etmenin yabancı yatırımcıları güçlendireceği belirtilmiştir,

Türkiye'de Devletçiliğin sürdürülmesinin gerekliliği bir kez daha görülmüştür,

Türkiye'de devletçiliğin artık eskisi gibi sürdürülemeyeceği görülmüştür,

Devletin, bireyin Temel özgürlüklerini koruması, tarımsal ve sınaî üretimin de yoğunlaşması istenmiştir,

Batının teknolojisini ve kullanımını öğrenmek için batıya öğrenci ve mühendis gönderilmesi istenmiştir,

Açıklama:

1948 Türkiye İktisat Kongresi
1948 Türkiye İktisat Kongresi, düzenlendiği dönemin koşulları istikametinde değerlendirildiği zaman, Türkiye’de 1930’larda egemen olan iktisadî devletçiliğin İkinci Dünya Savaşı sonrası, savaş öncesinde olduğu biçim ve niteliğiyle varlığını sür-düremeyeceğini göstermesi açısından önemli bir iktisadî olay olarak tarihe geçer.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıdaki ekonomiye ilişkin görüşlerden hangisi Keynesyen iktisat teorisine aittir?

Devletin ekonomiye kesinlikle müdahale etmemesi gerekir,

Ekonomik istikrarsızlığın temel kaynağı piyasaya dışarıdan yapılan müdahalelerdir,

Müdahaleler hükümetlerin serbestçe belirledikleri para arzından kaynaklanmaktadır,

Gerektiğinde devletin ekonomiye müdahalesi söz konusu olabilir,

Devletin yegâne görevi dolaşımdaki para miktarını sınırlamak için mücadele etmektir,

Açıklama:

Adını İngiliz İktisatçı John Maynard Keynes’ten alan Keynesyen iktisat, tam istihdam sorunu ve tasarruf ile yatırım arasındaki ilişki üzerine öneriler getirmektedir. Buna göre tam istihdamın sağlanması için gerektiğinde devletin ekonomiye müdahalesi söz konusu olabilir. Devlet üretimin gerilememesi, işsizliğin ortadan kalkması ve talep azlığını sona erdirmek için yatırımlar gerçekleştirmelidir. Sadun Aren, Sabri Ülgener ve Osman Okyar gibi akademisyen iktisatçılar

Doğru Cevap: D

Soru 30

Türkiye'de döviz alım-satımı işlemlerinin serbest bırakılması hangi lider zamanın da olmuştur?

Süleyman Demirel,

Bülent Ecevit,

Tansu Çiller,

Recep Tayip Erdoğan,

Turgut Özal,

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi yazmış olduğu Ekonomi Politik ve Hallü’l Ukad adlı kitaplarında Adam Smith’in serbest iktisat fikrini eleştirmiştir?

Mizancı Murat Bey

Musa Akyiğitzade

Ahmet Mithat Efendi

Zohrap Efendi

Mehmet Cavit Bey

Açıklama:

Ahmet Mithat Efendi, Ekonomi Politik ve Hallü’l Ukad adlı kitaplarında Adam Smith’in serbest iktisat fikrini eleştirir. Ona göre Adam Smith’in teorisi sadece İngiltere’nin gerçekleriyle bağdaşabilir. Hemen bütün hammaddesini dışarıdan temin eden ve geniş bir deniz ticaret filosuna sahip olan bu ülke için serbest ticaretten başka başvurulacak bir yol yoktur. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

8 Mart 1915 tarihinde çıkarılan ve yabancı uyrukluların Osmanlı uyruklular ile aynı vergi ve diğer ödentilerle yükümlü kılındığı yasa aşağıdakilerden hangisidir?

Ecnebilerin Hukuk ve Vezaifi Hakkında Kanun-ı Muvakkat

İdare-i Umumiye-i Vilâyât Kanun-ı Muvakkatı

Emval-i Gayrimenkulenin Tasarrufu Hakkında Kanun-ı Muvakkat

Gümrük Resminin Tadiline İlişkin Kanun-ı Muvakkat

Hükkam-ı Şer ve Memurin-i Şeriye Kanun-ı Muvakkatı

Açıklama:

8 Mart 1915 tarihli Memalik-i Osmaniye’de Bulunan Ecnebilerin Hukuk ve Vezaifi Hakkında Kanun-ı Muvakkat yasası çıkarılır ve bu yasa ile iktisadi yaşama ilişkin önemli hükümler getirilir. Yapılan bu yasal düzenlenme ile artık yabancı uyruklular Osmanlı uyruklular ile aynı vergi ve diğer ödentilerle yükümlü kılınır ve yabancıların Osmanlı topraklarında avukatlık, hekimlik, eczacılık, mühendislik ve öğretmenlik yapabilmeleri; okul açma, dergi ve gazete yayımlayabilme haklarının Osmanlı mevzuatına tabi olma şartı ile saklı kalacağı ifade edilir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

İzmir İktisat Kongresi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Kongre sonunda “Misak-ı İktisadi” bildirisi yayınlanmıştır.

Kongrede devletin ekonomiye müdahalesine ihtiyatla yaklaşılmıştır.

Kongrede meslek grupları ve kurumlar adına görüş ve beklentiler dile getirilmiştir.

Kongre, Lozan Antlaşması imzalandıktan sonra yapılmıştır.

Kongrede alınan kararlar tavsiye niteliğinde olmuştur.

Açıklama:

17 Şubat 1923’te, Lozan görüşmelerinin kesintiye uğradığı bir sırada, İzmir’de toplanan Türkiye İktisat Kongresi 4 Mart 1923’te sona erer.
Meslek grupları ve kurumlar adına görüş ve beklentilerin dile getirildiği kongrenin sonunda on iki maddeden oluşan, üzerinde bütün kesimlerin mutabık kaldığı ve “Misak-ı İktisadi” başlığı altında yayınlanan bir bildiri kamuoyuna duyurulur.
İzmir İktisat Kongresi’nde alınmış ve tavsiye niteliğindeki kararlar harfi harfine hayata geçmemiş ise de 1920’ler boyunca izlenen iktisat politikalarının kongre kararları ile paralellik gösterdiği söylenebilir. Bunların başlıcaları 1924’te özel girişimleri finanse etmek için Türkiye İş Bankası’nın kurulması, 1925’te Aşar vergisinin kaldırılması, 1927’de sanayi alanında özel girişim ve yatırımlarını teşvik için 1913 tarihli Teşvik-i Sanayi Kanunu’nun yeniden düzenlenerek yürürlüğe girmesidir.
İzmir İktisat Kongresi’nde devletin ekonomiye müdahalesine ihtiyatla yaklaşılır.
1920’ler boyunca Türkiye’de devletin ekonomiye sınırlı müdahalesinin söz konusu olduğu, buna bağlı olarak 1930’lu yıllarla karşılaştırıldığında ekonominin görece liberal bir eğilim çizdiği söylenebilir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi 1930’larda Kadrocular olarak adlandırılan ve devletçiliği bir amaç olarak gören yazarlardan biri değildir?

Ahmet Hamdi Başar

Burhan Asaf Belge

Şevket Süreyya Aydemir

Yakup Kadri Karaosmanoğlu

Vedat Nedim Tör

Açıklama:

Basın aracılığıyla gerçekleşen ve devletçilik-liberalizm ekseninde gelişen bu tartışmalar uzun sürmez. Ancak bu tartışmalar 1930’larda aydınların ve siyaset adamlarının devletçilik-liberalizm kavramlarına yükledikleri anlamı yansıtması açısından önem taşımaktadır. Politik yönü yanında entelektüel yönü de bulunan bu tartışmaların taraflarından biri, Kadro dergisi etrafında toplandıkları için Kadrocular olarak adlandırılan Burhan Asaf Belge, Şevket Süreyya Aydemir, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Vedat Nedim Tör, İsmail Hüsrev Tökin ve Mehmet Şevki Yazman’ın oluşturduğu harekettir. Kadrocular, Türk devrimine 1930’larda görece “sol” bakışı yansıtırlar.
Devletçiliği bir amaç olarak gören Kadrocuların yanı sıra, devletçiliğe muhalif olmayan ancak devletçiliği amaç olarak değil araç olarak gören kişi ise Ahmet Hamdi Başar’dır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı kaç yılında uygulamaya konulmuştur?

1930

1931

1932

1933

1934

Açıklama:

1934’de uygulamaya konan Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı’nın (BBYSP) ana hedef ve stratejisi, ülkenin yerüstü kaynaklarını değerlendirerek ithalata konu olan özellikle şeker, dokuma ve kâğıt başta olmak üzere temel gereksinim maddelerini yurt içinde üretme; yerel veya bölgesel tarımsal üretime ve doğal kaynaklara dayanan sınai üretim birimleri kurma; kurulacak sanayi tesislerinin, kuruluş yerlerinin hammadde ve işgücü kaynaklarına yakın olmasıdır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi 1958 İstikrar Tedbirleri ile ilgili değildir?

Merkez Bankası’nın kaynak kullanımlarına sınırlama getirilmiştir.

KİT ürünlerine büyük zamlar yapılmıştır.

Gelir vergisi oranlarında artış gündeme gelmiştir.

IMF Türkiye’ye 250 milyon dolar kredi sağlamıştır.

Revalüasyon politikası izlenmiştir.

Açıklama:

Ekonomide yaşanan dalgalanma döviz kurlarında ayarlama yapmayı zorunlu kılar. 1958 İstikrar Tedbirleri olarak bilinen tedbirler alınır. Buna göre TL devalüe edilir. Kur ayarlamasına gidilir. 1 Amerikan Doları’nın değeri 2.80 TL’ndan 9 TL’na yükselir. Para arzını denetim altına almak için Merkez Bankası’nın kaynak kullanımlarına sınırlama getirilir. KİT ürünlerine büyük zamlar yapılır. Bütçe açıklarının kapatılması için gelir vergisi oranlarında artış gündeme gelir. Bu önlemlere bağlı olarak IMF Türkiye’ye 250 milyon dolar kredi sağlar. Ayrıca 600 milyon dolar tutarında dış borç ertelenir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Devlet Planlama Teşkilatı hangi yılda kurulmuştur?

1930

1940

1950

1960

1970

Açıklama:

Planlamanın bir anlamda beyni olan Devlet Planlama Teşkilatı’nın (DPT) kuruluşu, 27 Mayıs 1960’ta DP hükümetini devirerek yönetime gelen Millî Birlik Komitesi’nce gerçekleştirilir. 30 Eylül 1960’ta DPT’nin kuruluşuna ilişkin 91 sayılı kanun kabul edilir. Kuruluşunda DPT’nin görev ve amaçları şöyle ifade edilir: Ülkenin doğal, toplumsal ve ekonomik bütün kaynaklarını ve olanaklarını saptamak; izlenecek toplumsal ve ekonomik politikaları ve hedefleri belirleyerek hükümete bu yönde yardımcı olmak; bakanlıklar arasında ekonomik konularda koordinasyon sağlamak ve ilgili önerilerde bulunmak; hükümetçe belirlenen hedeflere yönelik planlar hazırlamak; planların uygulanması aşamasında ilgili kurum ve kuruluşlara gereken önerilerde bulunmak; planın uygulanışını izlemek ve gerektiğinde değişiklikler yapmak ve özel sektörün etkinliklerini plan hedef ve amaçları yönünde teşvik ve düzenleyecek önerilerde bulunmak. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

İzmir’de yapılan İkinci Türkiye İktisat Kongresi kaç yılında toplanmıştır?

1979

1980

1981

1982

1983

Açıklama:

1 Temmuz 1980’de faiz hadleri serbest bırakılır. 1 Mayıs 1981’de döviz kurunun her gün Merkez Bankası’nca açıklandığı günlük kur sistemine geçilir. 12 Eylül 1980’den kısa bir süre sonra ekonomi masaya yatırılır. 2 Kasım 1981’de İzmir’de İkinci Türkiye İktisat Kongresi toplanır. 1982’de Türkiye banker kriziyle sarsılır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

İktidar olduğu dönemde döviz alım-satımını serbest bırakan parti aşağıdakilerden hangisidir?

CHP

ANAP

DYP

Açıklama:

Kasım 1983’te genel seçimler yapılır ve Turgut Özal’ın önderliğindeki Anavatan Partisi (ANAP) seçimi kazanarak iktidara gelir. Böylece 1989’a kadar sürecek Özal ve 1991’e kadar sürecek ANAP dönemi başlar. ANAP iktidara geldikten kısa bir süre sonra yeni ekonomik kararlar alınır. 29 Aralık 1983’te açıklanan bu kararlara göre ithalat rejiminde yapılan değişiklikler ile ithal malları, ithali yasak mallar, ithali serbest mallar ve ithali izne bağlı mallar olmak üzere üç türe ayrılır. Döviz işlemleri büyük ölçüde serbestleştirilir. 6 Ocak 1984’te döviz alım-satımı serbest bırakılır. Diğer yandan mali sistemde Katma Değer Vergisi uygulaması ve ihdas edilen çeşitli fonlar gibi yeni kurum ve uygulamalar gündeme gelir. Bunların yanında haberleşme, ulaşım, Türkiye’nin elektrifikasyonu ve sulama alanlarında önemli yatırımlar gerçekleştirilir. Otoyollar, barajlar, telefon ve diğer iletişim araç ve yöntemlerinin modernizasyonu ve yaygınlaştırılması tartışılır. Bir yandan KOBİ’ler diğer yandan turizm gibi alanlarda yatırımlar yapılır. Türkiye bu dönemde yabancı sermaye için cazip bir ülke görünümü kazanmaya başlar. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Türkiye ile ABD arasında Truman Doktrini ve Marshall Planı kapsamında Ekonomik İşbirliği Anlaşması’nın imzalanması hangi yıl meydana gelmiştir?

1947

1948

1949

1950

1951

Açıklama:

12 Mart 1947’de Amerikan kongresinde başkan Truman kendi adı ile anılan doktrinini açıklar. OECD’nin temelini oluşturan Marshall Planı ise 12 Temmuz 1947’de Paris’te çalışmaya başlayan ve 16’lar Konferansı olarak adlandırılan toplantıda atılır. Sovyetlerin toprak talepleri ve buna bağlı olarak tehdidine maruz kalan Türkiye, jeo-politik ve jeostratejik konumu ve önemi nedeniyle ABD’nin Truman Doktrini ve Marshall Planı kapsamında askeri ve ekonomik yardımda bulunacağı ülkeler arasında yer alır. 4 Temmuz 1948’de imzalanan Ekonomik İşbirliği Anlaşması ile Türkiye’ye Amerika Birleşik Devletleri’nin ekonomik yardımı başlar. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi, Balkan Savaşları sonrası II.Mesşrutiyet Liberalizminin sonu geldiğinde Milli İktisadın Kapsamı ve Kavramsal Çerçevesinin teorisyeni olarak kabul edilir?

Mehmet Cavit Bey

Musa Akyiğitzade

Ziya Gökalp

Ahmet Mithat Efendi

Zohrap Efendi

Açıklama:

Savaşlar, isyanlar ve yükselen milliyetçi dalga II. Meşrutiyet liberalizminin sonunu getirir. Bilhassa Balkan Savaşları Meşrutiyet liberalizmine ağır darbe vurur. Bundan sonra İttihatçılar Anadolu ve Müslüman-Türk unsur merkezli bir siyasete yönelirler. Siyasette ve yönetimde İttihatçıların ülkeyi ele geçirip otoriter bir şekilde yönetmeleri ile kendini gösteren bu durum, ekonomide de liberal politikaların terk edilmeye başlandığı, yabancıların, özellikle gayrimüslim unsurların dışlandıkları, Müslüman-Türk unsurun ise imtiyazlı bir konum elde etmeye başladığı bir hal alır. Başka bir deyişle bu dönemde izlenen milli iktisat politikası, ekonomide milli unsurları yani Müslüman-Türk unsuru egemen kılmaya yönelik girişimleri içerir. Bu girişimler başlangıçta yabancı karşıtı görünümüne sahipken, zamanla yabancı kavramı, içine gayrimüslim unsurları da alarak genişler.
Bu sürecin teorik çerçevesini Ziya Gökalp çizer. Gökalp’e göre milli iktisat, etnik homojenlikle sağlanabilir. Müslüman-Türk unsurun yalnızca asker ve memur; gayrimüslimlerin zanaatkâr ve tüccar oldukları bir toplum çağdaş devlete dönüşemez. Müşterek vicdana sahip olmayan bu iki unsur arasında gerçek bir işbölümü yoktur. Yine Gökalp’e göre Müslüman-Türk unsur askerlik ve memurluğun yanı sıra iktisadi yaşama da atılarak milli iktisadı kuracaktır.
Dolayısıyla, doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi Birinci Dünya Savaşı sırasında yabancı sermayeyi denetim altına almaya yönelik girişimlerden biri değildir?

İmtiyazat-ı Ecnebiyenin İlgası Hakkında İrade-i Seniye

Kavanin-i Mevcudede Uhud-i Atikaya Müstenid Ahkamın Lağvı Hakkında Kanun-ı Muvakkat

Ecnebi Anonim ve Sermayesi Eshama Münkasım Şirketler ile Ecnebi Sigorta Şirketleri Hakkında Kanun-ı Muvakkat

Heyet-i Mahsusa-i Ticariye

Memalik-i Osmaniye’de Bulunan Ecnebilerin Hukuk ve Vezaifi Hakkında Kanun-ı Muvakkat

Açıklama:

Savaşın neden olduğu olağanüstü koşullar altında büyük kentlerin iaşesini örgütlemeyi amaçlayan İttihatçı hükümet bu işi önce belediyelere verir. Ancak belediyelerin layıkıyla yerine getiremedikleri bu işi bir süre sonra doğrudan doğruya İttihat ve Terakki üstlenir. Sonradan iaşe bakanı olacak olan Kara Kemal’in denetiminde kurulan “Heyet-i Mahsusa-i Ticariye” İstanbul başta olmak üzere büyük kentlerin iaşesini üstlenir. Ekmek, şeker ve gazyağı gibi temel tüketim maddelerinin temini ve dağıtımını örgütleyen Heyet-i Mahsusa-i Ticariye bünyesinde oluşan fonlar da İttihatçıların özlemini duydukları “milli” anonim şirketlerin kuruluşunda kullanılır. Dolayısıyla, doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Milli İktisatta Süreklilik kapsamında İttihatçılar ve Kemalistler aşağıdaki ikili şekilde verilen ilkelerden hangisinde benzerlik göstermektedirle?

Cumhuriyetçilik-Laiklik

Halkçılık-Laiklik

Devletçilik-Halkçılık

İnkılapçılık-Devletçilik

Milliyetçilik-Devletçilik

Açıklama:

İttihatçılar ile Cumhuriyeti kuran ve bütün bir tek parti iktidarı süresince yani Kemalistler ile ve hatta ardından gelen Demokrat Parti (DP) iktidarı devrinde Türkiye’yi yöneten kesimler arasında ideolojik, kadrolar, politika üretme ve uygulama gibi noktalarda benzerlikler ve süreklilik vardır. Pozitivizm, tıpkı İttihatçılar gibi, Kemalistleri de etkiler. İttihatçılar ile Kemalistler laiklik, halkçılık ve inkılâpçılık ilkelerinde benzerlikler göstermekte ve bu konuda süreklilikten bahsetmek de mümkün olmaktadır. Dolayısıyla, doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 44

İzmir İktisat Kongresinin toplanma tarihi aşağıdakilerden hangisidir?

17 Şubat 1923

21 Ocak 1923

23 Ocak 1923

4 Mart 1923

15 Ocak 1923

Açıklama:

17 Şubat 1923’te, Lozan görüşmelerinin kesintiye uğradığı bir sırada, İzmir’de toplanan Türkiye İktisat Kongresi 4 Mart 1923’te sona erer. Dolayısıyla, doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi Breton-Woods'u imzalayan ülkelerin başlıca sorunu olan mübadele sistemindeki likiditenin elde bulunan altının fiziki hacmiyle sınırlı kalmasını önleyecek bir sistem olarak geliştirilmiştir?

Ululslararası Para Fonu'nun (IMF) kurulması

Dünya Bankasının Kurulması

Marshall Planının uygulamaya konması

Kambiyo kurlarının istikrarının sağlanması

Altın kambiyo standartının yaratılması

Açıklama:

Bretton-Woods’u imzalayan ülkelerin başlıca sorunu mübadele sistemindeki likiditenin elde bulunan altının fiziki hacmiyle sınırlı kalmasını önleyecek bir sistem bulmaktır. Bu sorun Amerikan dolarının altına çevrilebilirliği kuralını getiren altın kambiyo standardının yaratılması ile çözülür. Başka bir deyişle Amerikan doları, altına eş düzeyde bir uluslararası rezerv para olarak kabul edilir. Aynı anlaşma ile kambiyo kurlarının istikrarını sağlamak maksadıyla milletlerarası bir para fonunun ve üye memleketlerin imar ve kalkınma işlerini kolaylaştırmak maksadıyla da milletlerarası bir imar ve kalkınma bankasının kurulmasına karar verilir. Böylece Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) ve kurulduğu sıradaki adı ile Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası veya bugünkü adı ile Dünya Bankası’nın (DB) da temelleri atılır. IMF 1945’te, DB 1946’da çalışmalarına başlar. Dolayısıyla, doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi 1948 Türkiye İktisat Kongresinde dile getirilen taleplerden biri değildir?

Devletin, bireyin iktisadi özgürlüklerini koruması gerektiği

Özel girişimin temel alınması gerektiği

Temel kamu hizmetlerini yerine getirme işinin özel sektör aracılığıyla yapılması gerektiği

Devletin ekonomide rehber rolü oynaması gerektiği

İktisadi politikaların oluşumu aşamasında devletin araştırma, düzenleme ve denetleme alanlarında varlık göstermesi gerektiği

Açıklama:

İkinci Dünya Savaşı ertesi değişen ülke ve dünya koşullarında devletçiliğin tanımı ve niteliği yeni biçimler alır. Nitekim savaş ertesi dönemde devletçiliğin tartışıldığı en önemli zeminlerden birisi 1948 Türkiye İktisat Kongresi’dir. İkinci Kongre, çoğunluğunu ticaret kesiminin oluşturduğu İstanbul’daki iş çevrelerinin girişimiyle 22 Kasım 1948’de İstanbul’da toplanır. Kongrede devletin, bireyin iktisadî özgürlüklerini koruması gerektiği, özel girişimin temel alınması, devletin ekonomide rehber rolü oynaması ve sosyal adaleti sağlaması gerektiği ileri sürülür.
Ayrıca devletin yalnızca temel kamu hizmetlerini yerine getirme dışında ekonomide işletmeci olarak bir rol üstlenmemesi istenir. Devlet iktisadi politikaların oluşumunda araştırma, düzenleme ve denetleme alanlarında varlığını göstermelidir. Yine kongrede devletin tarımsal ve sınaî üretim işlerinden elini, eteğini çekmesi gerektiği iddia edilir. Dolayısıyla, doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi 1958 İstikrar Tedbirlerinin kapsamı içerisinde yer alır?

Serbest kur rejimi uygulanmaya başlanır.

Merkez Bankasının kaynak kullanımlarına sınırlama getirilir.

KİT ürünlerinde büyük indirimler yapılır.

Gelir vergisi oranlarında düşüş gündeme gelmiştir.

TL'nin devalüe edilmesi yönündeki tavsiyeler uygunsuz bulunur.

Açıklama:

Ekonomide yaşanan dalgalanma döviz kurlarında ayarlama yapmayı zorunlu kılar. 1958 İstikrar Tedbirleri olarak bilinen tedbirler alınır. Buna göre TL devalüe edilir. Kur ayarlamasına gidilir. 1 Amerikan Doları’nın değeri 2.80 TL’ndan 9 TL’na yükselir. Para arzını denetim altına almak için Merkez Bankası’nın kaynak kullanımlarına sınırlama getirilir. KİT ürünlerine büyük zamlar yapılır. Bütçe açıklarının kapatılması için gelir vergisi oranlarında artış gündeme geldir. Bu önlemlere bağlı olarak IMF Türkiye’ye 250 milyon dolar kredi sağlar. Ayrıca 600 milyon dolar tutarında dış borç ertelenir. Dolayısıyla, doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi 1960 yılında kurulan Devlet Planlama Teşkilatının görev ve amaçları kapsamında yer alır?

Ülkenin doğal, toplumsal ve ekonomik bütün kaynaklarının Batılı kurumlar aracılığıyla saptanmasını sağlamak.

IMF ve Dünya Bankası gibi uluslarası kurumlarca izlenecek toplumsal ve ekonomik politika ve hedeflerin belirlenmesini ve bu hedeflere sadık kalınmasını sağlamak.

Özel sektörün etkinlikleri üzerinde mutlak bir devlet denetimi sağlamak.

Bakanlıklar arasında ekonomik konularda koordinasyon sağlamak ve ilgili önerilerde bulunmak.

Beş Yıllık Kalkınma Planlarının, Batılı devletlerin öngördüğü şekilde harfiyen uygulanmasını denetlemek ve gerektiğinde müdahale etmek.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi Friedmancı düşünce hakkında doğru bir ifadedir?

Friedmancı düşünce devletçi bir ekonomi politiği savunur.

Ekonomik istikrarsızlığın temel kaynağı devletin piyasaya müdahale etmemesidir.

Friedman'a göre devletin asli görevi dolaşımdaki para miktarını artırmak için mücadele etmektir.

Friedman, sosyal yardımlarda bulunmanın devletin asli sorumululuklarından biri olduğunu savunur.

Friedman'a göre devlet müdahalesi olmadan piyasanın kendiliğinden işleyen dinamikleri üretim, istihdam ve bölüşüm gibi sorunları ortadan kaldırır.

Açıklama:

Adı ile anılan akımın öncüsü Milton Friedman, Chicago Okulu mensuplarındandır. Friedman etkin bir para politikasının uygulanmasını öngörür. Adam Smitih’in yani Klasik Okul’un öğretisini izleyen Friedman liberaldir. Devletin ekonomiye kesinlikle müdahale etmemesini savunur. Ona göre piyasanın kendiliğinden işleyen dinamikleri üretim, istihdam ve bölüşüm gibi temel ekonomik sorunları ortadan kaldırır. Ekonomik istikrarsızlığın temel kaynağı piyasaya dışarıdan yapılan müdahalelerdir. Genellikle bu müdahaleler de hükümetlerin serbestçe belirledikleri para arzından kaynaklanmaktadır. Bu sorunun çözümü yine etkin para politikası izlemekle çözülebilir. Friedman’a göre devletin yegâne görevi dolaşımdaki para miktarını sınırlamak için mücadele etmektir. Devletin sosyal yardımda bulunmasına da karşı çıkan Friedman gerçekten yardıma ihtiyacı olan veya belirli bir gelire sahip olmayanlara devletin belirli bir parasal yardımda bulunmasını önerir. Dolayısıyla, doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi 24 Ocak Kararları ile ilgili doğru bir ifade değildir?

İthalat serbestleştirilmelidir.

Gerçekçi kur uygulamasına geçilmelidir.

Yerli sermaye özendirilmelidir.

İhracata sigorta ve finansman ile kurumsal destek sağlanmalıdır.

Kademeli olarak sübvansiyonlar azaltılmalıdır.

Açıklama:

1980 sonrası Türkiye ekonomisine damgasını vuran 24 Ocak Kararları ile ithalatın serbestleştirilmesi; TL’nın aşırı değerlendirilmesine son veren gerçekçi kur uygulamasına geçilmesi; ihracatın, yabancı sermayenin özendirilmesi; ihracata sigorta ve finansman ile kurumsal destek sağlanması; kademeli olarak sübvansiyonların azaltılması ve fiyat denetimlerinin kaldırılması öngörülür. 24 Ocak kararları kısaca hemen bütün Cumhuriyet tarihi boyunca uygulanan korumacı-müdahaleci iktisat politikalarının terk edilmesi ve daha liberal bir yapının kurulması yönünde atılmış adımlardır. Dolayısıyla, doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Osmanlı İmparatorluğuna II. Meşrutiyet hangi yıl ilan edilmiştir?

1903

1905

1906

1907

1908

Açıklama:

1908’te yani ilkinden yaklaşık otuz iki yıl sonra Osmanlı İmparatorluğu’nda Meşrutiyet ikinci kez ilan edilir. Yorgun mutlakiyetçi Osmanlı monarşisi, Kanun-i Esasi’nin yürürlüğe girmesi ve Meclis-i Mebusan’ın açılmasıyla meşruti bir nitelik kazanır.

Doğru Cevap: E

Soru 52

II. Meşrutiyet döneminde liberal iktisadi düşüncenin savunucusu ve taraftarı olan Mehmet Cavit Bey hangi tarihte idam edilmiştir?

26 Ağustos 1926

27 Kasım 1933

15 Haziran 1924

15 Temmuz 1925

26 Ekim 1927

Açıklama:

Haziran 1926’da Mustafa Kemal Paşa’ya yönelik İzmir suikastı girişimi nedeniyle İstiklal Mahkemesi’nde yargılanır. 26 Ağustos 1926 günü asılarak idam edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Mehmet Cavit Bey’e göre uluslararası işbölümünde Osmanlı Devleti’nin payına düşen sektör aşağıdakilerden hangisidir?

Maden faaliyetleri

Tarım faaliyetleri

Ulaşım faaliyetleri

Ticaret

Teknoloji

Açıklama:

Uluslararası işbölümünde Osmanlı Devleti’nin payına tarım sektörü düşmektedir. Bu nedenle Osmanlı Devleti tüm sermayesini tarıma kanalize etmelidir. Ucuz işçilik ve toprak fiyatları dikkate alındığında Osmanlı Devleti kısa sürede bir tahıl ambarına dönüşebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Osmanlı iktisadi düşüncesinde “Bebek endüstri” ilkesini savunan kimdir?

Mehmet Cavit Bey

Ahmet Mithat Efendi

Musa Akyiğitzade

Ziya Gökalp

Yahya Sezai Tezel

Açıklama:

Ancak Musa Akyiğitzade mutlak bir korumacılıktan yana değildir. “Bebek endüstri” ilkesini savunur. Dış rekabete karşı korunan iş kollarında zamanla fiyatların düşüp iç üretimin dışarıyla rekabet edebilir hale geleceğini belirtir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Kara Kemal'in denetiminde İstanbul başta olmak üzere büyük kentlerin iaşesini sağlamaya yönelik kurulan kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

İttihat Terakki Cemiyeti

Heyet-i Mahsusa-i Ticariye

Osmanlı Hürriyet Cemiyeti

İstanbul Ticaret Mekteb-i Alisi

Osmanlı Ziraat ve Ticaret Gazetesi

Açıklama:

Sonradan iaşe bakanı olacak olan Kara Kemal’in denetiminde kurulan “Heyet-i Mahsusa-i Ticariye” İstanbul başta olmak üzere büyük kentlerin iaşesini üstlenir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi ile yabancı uyruklular Osmanlı uyruklular ile aynı vergi ve ödentilerle yükümlü kılınmıştır?

Ecnebilerin Hukuk ve Vezaifi Hakkında Kanun-ı Muvakkat yasası

Temettü Vergisi Hakkında Kanun-ı Muvakkat

Ecnebi Anonim ve Sermayesi Eshama Münkasım Şirketler ile Ecnebi Sigorta Şirketleri Hakkında Kanun-ı Muvakkat

İmtiyazat-ı Ecnebiyenin İlgası Hakkında İrade-i Seniye

Kavanin-i Mevcudede Uhud-i Atikaya Müstenid Ahkamın Lağvı Hakkında Kanun-ı Muvakkat

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 57

İzmir İktisat Kongresi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

Kongrenin sonunda “Misak-ı İktisadi” başlığı altında bir bildiri yayınlanmıştır.

Lozan Barış görüşmelerinin kesintiye uğradığı sırada düzenlenmiştir.

Her ilçeyi 8 kişiden oluşan heyet temsil etmiştir.

Ankara Hükümeti İktisat Vekâleti tarafından düzenlenmiştir.

Kongrede alınan ve tavsiye niteliğindeki kararlar harfi harfine hayata geçirilmiştir.

Açıklama:

İzmir İktisat Kongresi’nde alınmış ve tavsiye niteliğindeki kararlar harfi harfine hayata geçmemiş ise de 1920’ler boyunca izlenen iktisat politikalarının kongre kararları ile paralellik gösterdiği söylenebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi Kadro dergisi etrafında toplandıkları için Kadrocular olarak adlandırılan kişilerden değildir?

Şevket Süreyya Aydemir

Yakup Kadri Karaosmanoğlu

Vedat Nedim Tör

İsmail Hüsrev Tökin

Ahmet Ağaoğlu

Açıklama:

Politik yönü yanında entelektüel yönü de bulunan bu tartışmaların taraflarından biri, Kadro dergisi etrafında toplandıkları için Kadrocular olarak adlandırılan Burhan Asaf Belge, Şevket Süreyya Aydemir, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Vedat Nedim Tör, İsmail Hüsrev Tökin ve Mehmet Şevki Yazman’ın oluşturduğu harekettir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi 1934’de uygulamaya konan Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı’nın (BBYSP) ana hedef ve stratejileri arasında değildir?

Şeker, dokuma ve kağıt başta olmak üzere temel gereksinim maddelerini yurt içinde üretme

Yerel veya bölgesel tarımsal üretime ve doğal kaynaklara dayanan sınai üretim birimleri kurma

Kurulacak sanayi tesislerinin, kuruluş yerlerinin hammaddeye yakın olması

Enerji ve madencilik gibi temel sanayi alanlarına ağırlık verilmesi

Kurulacak sanayi tesislerinin, kuruluş yerlerinin işgücü kaynaklarına yakın olması

Açıklama:

Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı
1934’de uygulamaya konan Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı’nın (BBYSP) ana hedef ve stratejisi, ülkenin yerüstü kaynaklarını değerlendirerek ithalata konu olan özellikle şeker, dokuma ve kağıt başta olmak üzere temel gereksinim maddelerini yurt içinde üretme; yerel veya bölgesel tarımsal üretime ve doğal kaynaklara dayanan sınai üretim birimleri kurma; kurulacak sanayi tesislerinin, kuruluş yerlerinin hammadde ve işgücü kaynaklarına yakın olmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Aşağıdakilerden hangi raporda Türkiye’nin uluslararası işbölümü kapsamında bir tarım ülkesi olarak gelişmesi tavsiyesi üzerinde yoğunlaşılmıştır?

Hilts Heyeti Raporu

Thornburg Raporu

Barker Misyonu Raporu

Truman Doktrini

Marshall Planı

Açıklama:

DB heyetinin hazırladığı Barker Misyonu Raporu’nun özü de Türkiye’nin uluslararası işbölümü kapsamında bir tarım ülkesi olarak gelişmesinin tavsiyesinden ibarettir.

Doğru Cevap: C

Soru 61

İthal ikameci modelde devlet kesiminin özel sektöre desteğinin ön plana çıkmasıyla ondan ayrılan yeni ekonomi modeline ne denmektedir?

Karma ekonomi

Kemalist ekonomik model

Serbest piyasa ekonomisi

Devletçi ekonomik model

Liberal ekonomi

Açıklama:

İlk bakışta devletçi modele benzemekle birlikte ithal ikameci modelde devlet kesiminin özel sektöre desteğinin ön plana çıkmasıyla ondan ayrılan yeni bir “karma ekonomi” modeli ortaya çıkar. Bu yapı içinde devletin rolü çeşitli müdahale araçları ile özel girişimi sınırlamak ve denetim altında tutmaktan çok onu teşvik etmek olur.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Ham petrole ödenen bedelin yükselmesi,
Sanayileşmiş ülkelerin kendi açıklarını kapatma çabası içinde ihraç mallarının fiyatlarını yükseltmeleri
Azgelişmiş ülkelerin fiyat artışlarını da karşılamaya yönelik olarak borçlanmaya hız vermesi

Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri 1970’lerin ortasında yaşanan petrol krizinin sonuçlarındandır?

Yalnız I

Yalnız III

I ve III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

1970’lerin ortasında yaşanan petrol krizi, azgelişmiş ülkeler üzerinde iki olumsuz etki yapar. Biri ham petrole ödenen bedelin yükselmesi, diğeri sanayileşmiş ülkelerin kendi açıklarını kapatma çabası içinde ihraç mallarının fiyatlarını yükseltmeleridir. Bu nedenlerden dolayı azgelişmiş ülkeler, hem petrol giderlerini karşılamak için hem de sanayileşmiş ülkelerden ihraç etmek zorunda oldukları malların fiyat artışlarını da karşılamaya yönelik olarak borçlanmaya hız verirler.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi Adam Smith’in serbest iktisat fikrini eleştirir?

Ziya Gökalp

Zohrap Efendi

Prens Sabahattin

Mizancı Murat

Ahmet Mithat Efendi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 64

Bebek endüstri ilkesini aşağıdakilerden hangisi savunmaktadır?

Musa Akyiğitzade

Namık Kemal

Ahmet Ağaoğlu

Mehmet Cavit Bey

Ahmet Hamdi Başar

Açıklama:

Musa Akyiğitzade mutlak bir korumacılıktan yana değildir. “Bebek endüstri” ilkesini savunur. Dış rekabete karşı korunan iş kollarında zamanla fiyatların düşüp iç üretimin dışarıyla rekabet edebilir hale geleceğini belirtir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Aşağıdaki hangi anlaşma ile yabancı şirketlerin ayrıcalıklarına son verilir?

İmtiyazat-ı Ecnebiyenin İlgası Hakkında İrade-i Seniye

Temettü Vergisi Hakkında Kanun-ı Muvakkat

Kavanin-i Mevcudede Uhud-i Atikaya Müstenid Ahkamın Lağvı

Ecnebi Anonim ve Sermayesi Eshama Münkasım Şirketler ile Ecnebi Sigorta Şirketleri Hakkında Kanun-ı Muvakkat

Memalik-i Osmaniye’de Bulunan Ecnebilerin Hukuk ve Vezaifi Hakkında Kanun-ı Muvakkat

Açıklama:

Milli iktisat politikaları doğrultusunda, yabancı şirketlerin ayrıcalıklarına son verilir ve aynı tarihi taşıyan Temettü Vergisi Hakkında Kanun-ı Muvakkat ile o güne kadar gelir vergisi ödemekten muaf olan yabancı şirketler de vergi mükellefi haline getirilir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi Kadroculardan biri değildir?

Burhan Asaf Belge

Şevket Süreyya Aydemir

Yakup Kadri Karaosmanoğlu

Vedat Nedim Tör

Ahmet Hamdi Başar

Açıklama:

Kadro dergisi etrafında toplandıkları için Kadrocular olarak adlandırılanlar; Burhan Asaf Belge, Şevket Süreyya Aydemir, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Vedat Nedim Tör, İsmail Hüsrev Tökin ve Mehmet Şevki Yazman'dır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı ile aşağıdaki hangi sanayinin kurulması planlanmamıştır?

Dokuma

Orman ürünleri

Maden

Selüloz

Kimya

Açıklama:

BBYSP ile Türkiye’de dokuma, maden, selüloz, kimya ve seramik sanayinin kurulması amaçlanır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Amerikan dolarının altına eş düzeyde bir uluslararası rezerv para olarak kabul edildiği anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Bretton-Woods

Vaner Planı

Thornburg Raporu

Hilts Heyeti Raporu

Barker Misyonu Raporu

Açıklama:

Bretton-Woods ile Amerikan doları, altına eş düzeyde bir uluslararası rezerv para olarak kabul edilmiştir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi 1948 Türkiye İktisat Kongresi'nin kararlarından biri değildir?

Devletin, bireyin iktisadî özgürlüklerini koruması gerektiği

Devletin yalnızca temel kamu hizmetlerini yerine getirme dışında ekonomide işletmeci olarak bir rol üstlenmemesi

Devletin tarımsal ve sınaî üretim işlerinden elini, eteğini çekmesi

Devlet serbest piyasa ortamında hem rakip hem de denetleyici durumunda bulunması

Devletin yalnızca temel kamu hizmetlerini yerine getirme dışında ekonomide de işletmeci olarak bir rol üstlenmesi

Açıklama:

1948 Türkiye İktisat Kongresi'ne göre devletin yalnızca temel kamu hizmetlerini yerine getirme dışında ekonomide işletmeci olarak bir rol üstlenmemesi istenir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi Keynesyen iktisadın Türkiye'deki savunucularından biridir?

Osman Okyar

Ahmet Hamdi Başar

Ahmet Ağaoğlu

Vedat Nedim Tör

İsmail Hüsrev Tökin

Açıklama:

Sadun Aren, Sabri Ülgener ve Osman Okyar gibi akademisyen iktisatçılar Keynesyen düşüncenin Türkiye’de tanınmasında rol oynarlar. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi 1958 İstikrar Tedbirleri kararlarından biri değildir?

Kur ayarlaması yapılır

Merkez Bankası’nın kaynak kullanımlarındaki sınırlama kaldırılır

KİT ürünlerine büyük zamlar yapılır

Bütçe açıklarının kapatılması için gelir vergisi oranlarında artış olur

TL devalüe edilir

Açıklama:

1958 İstikrar Tedbirleri olarak bilinen tedbirlere göre para arzını denetim altına almak için Merkez Bankası’nın kaynak kullanımlarına sınırlama getirilir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi 24 Ocak Kararları'ından biri değildir?

İthalat serbestleştirilmesi

Gerçekçi kur uygulamasına geçilmesi

İhracata sigorta ve finansman ile kurumsal destek sağlanması

Kademeli olarak sübvansiyonların azaltılması

Fiyat denetimlerinin arttırılması

Açıklama:

24 Ocak Kararları ile fiyat denetimlerinin kaldırılması öngörülür.Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 73

"Meşrutiyet Liberalizmi" için aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Mehmet Cavit Bey liberal iktisadi düşüncenin savunucusudur.

Bu görüşü benimseyenler için kapitalistleşmek özel mülkiyete saygılı ve serbest ticareti kabullenmiş bir sistemde mümkündür.

Bu görüş neticesinde yabancı sermaye ile kurulan anonim şirketlerin sayısında bir artış gözlenir.

Serbest rekabet koşulları nedeniyle zanaatkarların ekonomik durumları daha iyileştirilerek refah ortamı sağlanmıştır.

Serbest dış ticaret fikrine ilk eleştiriler Musa Akyiğitzade'den gelmiştir.

Açıklama:

Meşrutiyet döneminde serbest rekabet koşulları nedeniyle zanaatkarların ekonomik durumları daha iyileştirilerek refah ortamı sağlanmamış aksine durumları koşullar nedeniyle kötüleşmiştir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 74

II. Meşrutiyet döneminde temel tüketim mallarının yokluğu ve kıtlığı karşısında hükümet aşağıdaki uygulamalardan hangisine öncelikle başvurmuştur?

Karne

Narh

Karaborsa

Stokçuluk

Tasarruf

Açıklama:

II. Meşrutiyet döneminde temel tüketim mallarının yokluğu ve kıtlığı karşısında hükümet öncelikle karne uygulamasına başvurmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 75

II. Meşrutiyet döneminde yapılan aşağıdaki yasal düzenlemelerin hangisiyle yabancı uyruklular Osmanlı uyruklular ile aynı vergi ve ödentilerle yükümlü kılınmıştır?

İmtiyazat-ı Ecnebiyenin İlgası Hakkında İrade-i Seniye

Kavanin-i Mevcudede Uhud-i Atikaya Müstenid Ahkamın Lağvı Hakkında Kanun-i Muvakkat

Ecnebi Anonim ve Sermayesi Münkasım Şirketler ile Ecnebi Sigorta Şirketleri Hakkında Kanun-i Muvakkat

Temettü Vergisi Hakkında Kanun-i Muvakkat

Memalik-i Osmaniye'de Bulunan Ecnebilerin Hukuk ve Vezaifi Hakkında Kanun-i Muvakkat

Açıklama:

II. Meşrutiyet döneminde yabancı uyruklular ve Osmanlı uyrukluların aynı vergi ve ödentilerle yükümlü kılınması Memalik-i Osmaniye'de Bulunan Ecnebilerin Hukuk ve Vezaifi Hakkında Kanun-i Muvakkat ile sağlanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Cumhuriyetin ilk yıllarına özgü olarak söylenmiş olan "Cumhuriyetin sosyo-ekonomik politikaları, ittihatçıların 1913'te uygulamaya koymuş oldukları milli iktisat programının bir devamıydı" sözü aşağıdaki isimlerden hangisine aittir?

Çağlar Keyder

Bilsay Kuruç

Erik Jan Zürcher

Korkut Boratar

Yahya Sezai Tezel

Açıklama:

"Cumhuriyetin sosyo-ekonomik politikaları, ittihatçıların 1913'te uygulamaya koymuş oldukları milli iktisat programının bir devamıydı" sözü Erik Jan Zürcher'e aittir.

Doğru Cevap: C

Soru 77

İzmir İktisat Kongresi aşağıdaki tarih aralıklarından hangisinde gerçekleştirilmiştir?

21 Ocak-23 Ocak 1923

17 Şubat-4 Mart 1923

20 Nisan-23 Nisan 1924

10 Mayıs-17 Mayıs 1924

20 Ekim-29 Ekim 1925

Açıklama:

İzmir İktisat Kongresi 17 Şubat-4 Mart 1923 tarihleri arasında icra edilmiştir.
İzmir İktisat Kongresi 17 Şubat-4 Mart 1923 tarihleri arasında düzenlenmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 78

1930'larda başlayan düşüncelerden olan devletçiliği "ferdin yetmediği yerde devletin varlık göstermesi" olarak tanımlayan isim aşağıdakilerden hangisidir?

Ahmet Ağaoğlu

Ahmet Hamdi Başar

Şevket Süreyya Aydemir

Vedat Nedim Tör

Mehmet Şevki Yazman

Açıklama:

1930'larda başlayan düşüncelerden olan devletçiliği "ferdin yetmediği yerde devletin varlık göstermesi" olarak tanımlayan isim Ahmet Ağaoğlu'dur.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Aşağıdaki kalkınma projelerinin hangisinde Türkiye'nin uluslararası iş bölümü kapsamında bir tarım ülkesi olarak gelişmesi tavsiye edilmiştir?

Hilts Heyeti Raporu

Thornburg Raporu

Marshall Raporu

Bretton-Woods Raporu

Barker Misyonu Raporu

Açıklama:

Barker Misyonu Raporunda Türkiye'nin uluslararası iş bölümü kapsamında bir tarım ülkesi olarak gelişmesi tavsiye edilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 80

1980 sonrası Türkiye ekonomisine damgasını vuran 24 Ocak kararları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İthalatın serbestleştirilmesi öngörülmüştür.

Uygulanan liberal politikaların yerini daha korumacı-müdahaleci uygulamalar almıştır.

TL'nin aşırı değerlendirilmesine son veren gerçekçi kur uygulamasına geçilmesine yer verilmiştir.

İhracatın, yabancı sermayenin özendirilmesi amaçlanmıştır.

Kademeli olarak sübvansiyonların azaltılması ve fiyat denetimlerinin kaldırılması öngörülmüştür.

Açıklama:

24 Ocak kararlarıyla, uygulanmakta olan korumacı-müdahaleci politikaların yerini daha liberal uygulamalar almıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 81

İktisat politikaları planlamasının beyni olarak kabul edilen DPT, hangi yıl kurulmuştur?

1934

1949

1955

1960

1980

Açıklama:

DPT, 1960 yılında kurulmuştur.
guı

Doğru Cevap: D

Soru 82

Friedmancı iktisat düşüncesiyle ilgili aşağıdaki seçeneklerden hangisi yanlıştır?

Keynesyen iktisat düşüncesinin devamı niteliğindedir.

Savunucusu olan Milton Friedman, Chicago Okulu mensuplarındandır.

Devletin ekonomiye kesinlikle müdahale etmemesini savunur.

Ekonomik istikrarsızlığın temel kaynağı piyasaya yapılan müdahalelerdir.

Devletin yegane görevi dolaşımdaki para miktarını sınırlamak için mücadele etmektir.

Açıklama:

Friedmancı iktisat düşüncesi, Klasik Okul ekolünden çıkmasına rağmen Keynesyen iktisat düşüncesinin devamı niteliğinde değildir.
Keynesyen iktisat düşüncesi ve buna dayanan iktisat politikaları yerini Friedmancı düşünceye bırakır.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Osmanlı İmparatorluğu’nda II. Meşrutiyet ne zaman ilan edilmiştir?

1876

1889

1902

1908

1915

Açıklama:

1908’te yani ilkinden yaklaşık otuz iki yıl sonra Osmanlı İmparatorluğu’nda Meşrutiyet ikinci kez ilan edilir.

Doğru Cevap: D

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi loncaların kaldırılmasından olumsuz etkilenmiştir?

Müslüman esnaflar

Din adamları

Çiftçiler

Gayrimüslim halk

Yeniçeriler

Açıklama:

I. Meşrutiyet liberalizminin beraberinde getirdiği serbest rekabet koşulları altında Müslüman zanaatkârlar yoksullaşarak mesleklerini yitirirler. Lonca düzeni içinde sağlanan dayanışma ile varlığını sürdürebilen Müslüman esnaf, loncaların kaldırılmasından olumsuz etkilenir.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Birinci Dünya Savaşı II. Meşrutiyet liberalizmini temelinden sarsacak etkiler yapar. Bu durum liberalizmde aradığını bulamayan Osmanlı hükümetini ve aydın çevresini aşağıdakilerden hangisine itmiştir?

Pazar mekanizmasına

Milli iktisata

Liberal iktisata

Serbest ticaret doktirinine

Hakimiyetçiliğe

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi II. Meşrutiyet liberalizminin sonunu getiren unsurlar arasında yer almaz?

Balkan Savaşları

İsyanlar

Yükselen milliyetçi dalga

Müslüman-Türk unsur merkezli bir siyaset

Ekonomide izlenen liberal politikalar

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 87

Osmanlı iktisadi düşüncesinde serbest dış ticaret fikrine sistematik ilk eleştiriler aşağıdakilerden hangisinden gelmiştir?

Mizancı Murat Bey

Ahmet Mithat Efendi

Mehmet Cavit Bey

Musa Akyiğitzade

Zohrap Efendi

Açıklama:

Osmanlı iktisadi düşüncesinde serbest dış ticaret fikrine sistematik ilk eleştiriler bir Kazan göçmeni olan Musa Akyiğitzade’den gelir.

Doğru Cevap: D

Soru 88

İzmir İktisat Kongresi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

17 Şubat 1922 de toplanmıştır.

Devletin ekonomiye müdehalesini destekler.

Türkiye İş bankasının kurulması alınan kararlara paralellik gösterir.

Alınan kararların bağlayıcılığı bulunmaktadır.

İstanbul Hükümeti tarafından düzenlenmiştir.

Açıklama:

İzmir İktisat Kongresinde alınan kararların bağlayıcılığı olmamakla birlikte simgesel öneme sahiptir. Ankara Hükümeti İktisat Vekâleti tarafından düzenlenir. İzmir İktisat Kongresi’nde devletin ekonomiye müdahalesine ihtiyatla yaklaşılır. 1920’ler boyunca izlenen iktisat politikalarının kongre kararları ile paralellik gösterdiği söylenebilir. Bunların başlıcaları 1924’te özel girişimleri finanse etmek için Türkiye İş Bankası’nın kurulması, 1925’te Aşar vergisinin kaldırılması, 1927’de sanayi alanında özel girişim ve yatırımlarını teşvik için 1913 tarihli Teşvik-i Sanayi Kanunu’nun yeniden düzenlenerek yürürlüğe girmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı ne zaman uygulamaya konmuştur?

1926

1929

1932

1934

1936

Açıklama:

1934’de uygulamaya konan Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı’nın (BBYSP) ana hedef ve stratejisi, ülkenin yerüstü kaynaklarını değerlendirerek ithalata konu olan özellikle şeker, dokuma ve kağıt başta olmak üzere temel gereksinim maddelerini yurt içinde üretme; yerel veya bölgesel tarımsal üretime ve doğal kaynaklara dayanan sınai üretim birimleri kurma; kurulacak sanayi tesislerinin, kuruluş yerlerinin hammadde ve işgücü kaynaklarına yakın olmasıdır

Doğru Cevap: D

Soru 90

İlk kez çok partinin katıldığı, tek dereceli milletvekili genel seçimleri ne zaman yapılmıştır?

1942

1946

1948

1952

1955

Açıklama:

21 Temmuz 1946’da ilk kez çok partinin katıldığı, tek dereceli milletvekili genel seçimleri yapılır

Doğru Cevap: B

Soru 91

Milli iktisat düşüncesinin teorik çerçevesini aşağıdakilerden hangisi çizmiştir?

Ziya Gökalp

Mehmet Cavit Bey

Musa Akyiğitzade

Adam Smith

Milton Friedman

Açıklama:

Milli iktisat düşüncesi sürecinin teorik çerçevesini Ziya Gökalp çizer.

Doğru Cevap: A

Soru 92

Türkiye ve İMF arasında ilk anlaşma ne zaman yapılmıştır?

1968

1972

1978

1980

1982

Açıklama:

Türkiye’nin dış ödemeleri 1977’den sonra büyük ölçüde durur. Ancak, zaruri ilaç hammaddesi, gübre ve petrol için döviz ayrılabilir hale gelinir. Ödeme güçlüğü karşısında IMF ile masaya oturulur. 1978’de ilk anlaşma yapılır.

Doğru Cevap: C

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi Ahmet Mithat Efendi'nin Adam Smith’in serbest iktisat fikrini eleştirdiği kitaplarından birisidir?

Avrupa'da Bir Cevelan

Hallü’l Ukad

Vatan Yahut Silistre

Müşahedat

Letaif-i Rivayat

Açıklama:

Ahmet Mithat Efendi ise Ekonomi Politik ve Hallü’l Ukad adlı kitaplarında Adam Smith’in serbest iktisat fikrini eleştirir. Ona göre Adam Smith’in teorisi sadece İngiltere’nin gerçekleriyle bağdaşabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi II. Meşrutiyet liberalizmine muhalif olanlar arasında değildir?

Mizancı Murat Bey

Ahmet Mithat Efendi

Mehmet Cavit Bey

Musa Akyiğitzade

Zohrap Efendi

Açıklama:

Düşünsel anlamda liberalizmin baş savunucusu Mehmet Cavit Bey’in karşısına dikilenler Osmanlı Ziraat ve Ticaret gazetesi yazarları olur.

Doğru Cevap: C

Soru 95

İmtiyazat-ı Ecnebiyenin İlgası Hakkında İrade-i Seniye ile hangi tarihten itibaren geçerli olmak üzere kapitülasyonların kaldırılması düzenlemesi yapılmıştır?

1 Ekim 1914

3 Kasım 1915

7 Haziran 1913

16 Mart 1911

6 Eylül 1913

Açıklama:

Bu düzenlemelere örnek olarak; İmtiyazat-ı Ecnebiyenin İlgası Hakkında İrade-i Seniye ile 1 Ekim 1914 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere kapitülasyonların kaldırılması, 15 Ekim 1914 tarihli Kavanin-i Mevcudede Uhud-i Atikaya Müstenid Ahkamın Lağvı Hakkında Kanun-ı Muvakkat ile Osmanlı mevzuatında kapitülasyonlardan kaynaklanan bütün hükümlerin geçerliliğini yitirmesinin ilanı, 13 Aralık 1914 tarihli Ecnebi Anonim ve Sermayesi Eshama Münkasım Şirketler ile Ecnebi Sigorta Şirketleri Hakkında Kanun-ı Muvakkat ile gerçek ve ticari nitelikteki tüzel kişilerin Osmanlı mevzuatı kapsamına alınması gösterilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 96

İzmir İktisat Kongresi hangisi tarafından düzenlenmiştir?

Milli Türk Ticaret Birliği

BDDK

DPT

Ankara Hükümeti İktisat Vekâleti

Devlet Sanayi Ofisi

Açıklama:

İzmir İktisat Kongresi, Ankara Hükümeti İktisat Vekâleti tarafından düzenlenir. Ancak kongre düzenleme fikri, İstanbul ticaret kesiminin bir dış ticaret kongresi düzenleme düşüncesinin ve bu yöndeki girişimlerinin etkisiyle ortaya çıkar.

Doğru Cevap: D

Soru 97

1925’te Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (TCF) ile boy gösteren ancak bastırılan muhalefet hareketi, 1930’ların başında hangi odak ile bir kez daha boy göstermeyi denemiştir?

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası

Ahali İktisat Fırkası

Sosyal Demokrat Fırkası

Türkiye Sosyalist Fırkası

Serbest Cumhuriyet Fırkası

Açıklama:

1925’te Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (TCF) ile boy gösteren ancak bastırılan muhalefet hareketi, 1930’ların başında bu kez Serbest Cumhuriyet Fırkası (SCF) ile bir kez daha boy göstermeyi denemişse de yine bastırılır.

Doğru Cevap: E

Soru 98

Kadrocular ile devletçiliğin tanımı üzerine tartışan Ahmet Ağaoğlu, devletçiliği nasıl tanımlamaktadır?

Ekonomide Türk-Müslüman unsurunun öne çıkarılması

Devletin ekonomi üzerinde mutlak hakimiyet kurması

Ferdin yetmediği yerde devletin varlık göstermesi

Kamu iktisadi teşebbüslerinin yaygınlaştırılması

Devletin ticarette aracı olarak varlık göstermesi

Açıklama:

Kadrocular ve Ahmet Hamdi’ye nispetle devletçi olarak nitelendirilemeyen hatta liberal olduğu söylenen Ahmet Ağaoğlu, devletçiliği, “ferdin yetmediği yerde devletin varlık göstermesi” olarak tanımlamış ve özellikle Kadrocular ile devletçiliğin tanımı üzerine tartışmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 99

Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı ne zaman uygulamaya konmuştur?

1933

1934

1935

1936

1937

Açıklama:

1934’de uygulamaya konan Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı’nın (BBYSP) ana hedef ve stratejisi, ülkenin yerüstü kaynaklarını değerlendirerek ithalata konu olan özellikle şeker, dokuma ve kağıt başta olmak üzere temel gereksinim maddelerini yurt içinde üretme; yerel veya bölgesel tarımsal üretime ve doğal kaynaklara dayanan sınai üretim birimleri kurma; kurulacak sanayi tesislerinin, kuruluş yerlerinin hammadde ve işgücü kaynaklarına yakın olmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 100

Marshall Yardımı'nı finanse eden ülke hangisidir?

ABD

İngiltere

SSCB

Almanya

Çin

Açıklama:

İkinci Dünya Savaşı ertesi Avrupa’nın yeniden imarı ve savaş sonrası yönelen Sovyet tehdidi karşısında ABD harekete geçer. 12 Mart 1947’de Amerikan kongresinde başkan Truman kendi adı ile anılan doktrinini açıklar. OECD’nin temelini oluşturan Marshall Planı ise 12 Temmuz 1947’de Paris’te çalışmaya başlayan ve 16’lar Konferansı olarak adlandırılan toplantıda atılır.

Doğru Cevap: A

Türk Siyasal Hayatı - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler