Sosyal Politika - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi bağımlı çalışmanın hukuk sistemlerinde düzenlenen unsurlarından biri olan teknik bağımlılıkla ilgilidir?
Seçenekler
A
Çalışanın işverene işin yapılması ve yürütülmesi yöntemi ve koşulları bakımından bağlı olmasını ifade eder.
B
Çalışanın işverenin emir ve otoritesine tabi olmasını ifade eder.
C
Çalışanın işin yürütülmesi ile ilgili olarak işverene denetim ve yaptırım anlamında bağlı olmasını ifade eder.
D
Çalışanın yaptığı iş karşılığında düzenli ve sürekli bir gelir elde etmesini ifade eder.
E
Çalışanın ekonomik yönden işverene bağımlı olmasını ifade eder.
Açıklama:
Çalışanın işverenin emir ve otoritesine tabi olmasını ve işin yürütülmesi ile ilgili olarak işverene denetim ve yaptırım anlamında bağlı olması hukuksal bağımlılığı ifade eder. Ekonomik bağımlılık ise yaptığı iş karşılığında düzenli ve sürekli bir gelir elde etmesini ifade eder.
Teknik bağımlılık, Çalışanın işverene işin yapılması ve yürütülmesi yöntemi ve koşulları bakımından bağlı olmasını ifade eder.
Teknik bağımlılık, Çalışanın işverene işin yapılması ve yürütülmesi yöntemi ve koşulları bakımından bağlı olmasını ifade eder.
Soru 2
Sosyal politikanın bilim dalı olarak diğer sosyal bilim dallarından temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal politika, analizlerinde diğer sosyal bilim dalları ile disiplinler- arası bir yaklaşıma sahip değildir.
B
Sosyal politika henüz uluslararası niteliğe kavuşan bağımsız bir bilim dalı hâline gelmemiştir.
C
Sosyal politika toplumsal refahı konu edinir.
D
Sosyal politika, sosyal bir bilim ve kamusal niteliğe sahip olması gibi nedenlerle diğer sosyal bilim dalları ile kesişen bir özelliğe sahip değildir.
E
Toplumsal refah daha çok sosyoloji gibi diğer bilimlerin konusudur.
Açıklama:
Sosyal politika, sosyal bir bilim ve kamusal niteliğe sahip olması gibi nedenlerle diğer sosyal bilim dalları ile kesişen bir özelliğe sahiptir ve bağımsız bir bilim dalı özelliğindedir. Toplumsal refah temel konusudur.
Toplumsal refah, Sosyal Politikanın temel konusudur.
Toplumsal refah, Sosyal Politikanın temel konusudur.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi Sosyal Politika ile Sosyoloji bilimi arasındaki temel farkı ifade eder?
Seçenekler
A
Sosyoloji, sosyal kesimler arasındaki güç ilişkilerini inceler ve çözüm önerileri üretir.
B
Güç ilişkileri yaklaşımı çerçevesinde işçi - işveren ilişkileri sosyolojinin doğuşuna öncülük etmiştir.
C
Sosyoloji, sosyal politikanın alt dalı olarak düşünülmelidir.
D
Sosyal politika ve sosyoloji bölümleri günümüzde birlikte aynı bölüm içerisinde örgütlenmiştir.
E
Sosyal politika, sosyal kesimler ve güç ilişkileri çerçevesinde üretici politikalar ortaya koyarak toplumsal refahın ve barışın sağlanması için çaba gösterir.
Açıklama:
Sosyal politika, sosyolojinin alt bilim dalı değildir; günümüzde sosyoloji ile aynı bölüm altında örgütlenmemiştir, bağımsız bir bilim dalıdır.
Sosyal politika, sosyal kesimler ve güç ilişkileri çerçevesinde üretici politikalar ortaya koyarak toplumsal refahın ve barışın sağlanması için çaba gösterir.
Sosyal politika, sosyal kesimler ve güç ilişkileri çerçevesinde üretici politikalar ortaya koyarak toplumsal refahın ve barışın sağlanması için çaba gösterir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi kamu müdahalesindeki değişimin temel nedenleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Hümaniter, kültürel ve dinî nedenler.
B
ILO'nun çalışma hayatına ilişkin sorunlara çözüm bulması.
C
Devlet anlayışında yaşanan değişim.
D
Devletin (kamu sektörünün) büyümesi,
E
Bölgeler arasındaki gelişmişlik farkları, korunmaya muhtaç kesimlerin büyümesi.
Açıklama:
Hümaniter, kültürel ve dinî nedenler, devletin büyümesi, Devlet anlayışında yaşanan değişim, bölgeler arasındaki gelişmişlik farkları, korunmaya muhtaç kesimlerin büyümesi, kamu müdahalesindeki değişimin nedenleridir.
ILO'nun, çalışma hayatına ilişkin sorunlara çözüm bulması kamu müdahalesinde değişim nedenleri arasında değildir.
ILO'nun, çalışma hayatına ilişkin sorunlara çözüm bulması kamu müdahalesinde değişim nedenleri arasında değildir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi kolektif kendi kendine yardım araçlarının, önemli
birer araç hâline gelmesine nedenlerinden değildir?
birer araç hâline gelmesine nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
Şehirlerde artan nüfusa bağlı olarak artan duyarlılık.
B
Kapitalist uygulamaların ortaya çıkardığı olumsuz gelişmelere tepki olarak doğan düşünce akımlarının hız kazanması.
C
Katılımcı demokrasi anlayışına geçiş,
D
Hükümetlerin politika üretmek noktasındaki gönüllü ve karşılıksız davranışları.
E
Ücretli sayısında görülen artışlar.
Açıklama:
Ücretli sayısında görülen artışlar, katılımcı demokrasi anlayışına geçiş, kapitalist uygulamaların ortaya çıkardığı olumsuz gelişmelere tepki olarak doğan düşünce akımlarının hız kazanması kolektif kendi kendine yardım araçlarının, önemli
birer araç hâline gelmesinin nedenleri arasındadır.
Hükümetlerin politika üretmek noktasındaki gönüllü ve karşılıksız davranışları kolektif kendi kendine yardım araçlarının önemli birer araç hâline gelme nedeni değildir.
birer araç hâline gelmesinin nedenleri arasındadır.
Hükümetlerin politika üretmek noktasındaki gönüllü ve karşılıksız davranışları kolektif kendi kendine yardım araçlarının önemli birer araç hâline gelme nedeni değildir.
Soru 6
Uluslararası sosyal politika aracı olarak tarihsel açıdan ilk akla gelen kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ve Milletler Cemiyeti,
B
Avrupa Birliği (AB).
C
İktisadi İş Birliği ve Gelişme Teşkilatı (OECD) ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO).
D
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO)
E
Birleşmiş Milletler (UN)
Açıklama:
Milletler Cemiyeti daha sonra Birleşmiş Milletler adını almıştır. Tarih olarak karıştırılmamalıdır. Diğer kuruluşlar, ILO'dan daha sonra kurulmuştur.
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ve aynı yıl kurulan Milletler Cemiyeti doğru cevaptır.
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ve aynı yıl kurulan Milletler Cemiyeti doğru cevaptır.
Soru 7
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
ILO’nun Uluslararası Çalışma Konferansı, Yönetim Kurulu ve Çalışma Bürosu olarak 3 temel organı bulunmaktadır.
B
ILO'nun çok sayıda komisyon, komite ve merkez gibi alt organları vardır.
C
Türkiye, 1951 yılında ILO’ya üye olmuştur.
D
Türkiye’nin ILO’ya üye olması, çalışma hayatına ilişkin konulara Devlet’in yaklaşımını değiştirmeye yetmiştir.
E
Türkiye, bugüne kadar 59 sözleşmeyi onaylamıştır.
Açıklama:
ILO'nun 3 temel organı bulunmaktadır. Türkiye, bugüne kadar 59 sözleşmeyi onaylamıştır. Türkiye’nin ILO’ya üye olması, çalışma hayatına ilişkin konulara Devlet’in yaklaşımını değiştirmeye yetmiştir.
Türkiye, 1932 yılında ILO’ya üye olmuştur.
Türkiye, 1932 yılında ILO’ya üye olmuştur.
Soru 8
Uluslararası sosyal politika arayışlarına yönelik ilk resmî girişimler ne zaman ve hangi ülkede başlamıştır?
Seçenekler
A
1840-1855 yılları arasında Fransa'da.
B
1929 yılında İsviçre'de.
C
Sanayi Devrimiyle İngiltere'de
D
1881 yılında Fransa'da
E
1881 yılında İsviçre’de
Açıklama:
Resmi girişimlerin, İngiltere'de ve Fransa'da değil, 1881'de İsviçre'de başladığı unutulmamalıdır.
1881 yılında İsviçre’de başlatılmıştır.
1881 yılında İsviçre’de başlatılmıştır.
Soru 9
Refahın sağlanmasını hedef alan, sosyal sorunlara çözüm arayarak bu hedefe hizmet eden bir bilim dalı" aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dar anlamda sosyal güvenlik
B
Geniş anlamda sosyal güvenlik
C
Sosyal adalet
D
Sosyal politika
E
Sosyoloji
Açıklama:
Sosyal politikanın genel tanımı.
Sosyal politika, genel anlamı ile refahın sağlanmasını hedef alan, sosyal sorunlara çözüm arayarak bu hedefe hizmet eden bir bilim dalıdır.
Sosyal politika, genel anlamı ile refahın sağlanmasını hedef alan, sosyal sorunlara çözüm arayarak bu hedefe hizmet eden bir bilim dalıdır.
Soru 10
"Sosyal politika Sanayi Devrimi ile ortaya çıkan sosyal sorunları ele alır ve temelinde çalışma ilişkilerinden kaynaklanan sorunlar vardır" ifadesi sosyal politikanın hangi anlamına işaret etmektedir?
Seçenekler
A
Genel
B
Geniş
C
Dar
D
Alternatif
E
Gizli
Açıklama:
Dar anlamda sosyal politikanın tanımı.
Dar anlamda sosyal politika Sanayi Devrimi ile ortaya çıkan sosyal sorunları
ele alır ve temelinde çalışma ilişkilerinden kaynaklanan sorunlar vardır.
Dar anlamda sosyal politika Sanayi Devrimi ile ortaya çıkan sosyal sorunları
ele alır ve temelinde çalışma ilişkilerinden kaynaklanan sorunlar vardır.
Soru 11
1997 yılında Türkçe'ye çevrilip yayımlanan "Sanayi Toplumu" adlı kitap hangi yazara aittir?
Seçenekler
A
Toeffler
B
Tekeli
C
Aron
D
Dewey
E
Marx
Açıklama:
Kitabımız, sanayileşmenin toplumsal ve ekonomik yapıda yarattığı farklılaşma ile ilgili daha detaylı bilgi için “Raymond Aron (1997) Sanayi Toplumu. Dergâh Yayınları” adlı eserini öneriyor.
Soru 12
Yeterli, düzenli ve sürekli bir gelir güvencesinden yoksun kesimler aşağıdaki ifadelerden hangisiyle tanımlanır?
Seçenekler
A
Bağımlı Statüler Altında Çalışanlar
B
Memurlar
C
İşçiler
D
Ekonomik Yönden Güçsüz Kesimler
E
Özel Olarak Korunması Gereken Kesimler
Açıklama:
Ekonomik yönden güçsüz kesimler, sosyal politikanın doğrudan ilgi alanındaki bir diğer kesimdir. Ekonomik yönden güçsüz kesimler toplumda yeterli, düzenli ve sürekli bir gelir güvencesinden yoksun kesimler olarak tanımlanabilir (Altan, 2009: 6).
Soru 13
Hangisi "Özel Olarak Korunması Gereken Kesimler" kavramına dahil edilebilir?
Seçenekler
A
Polisler
B
Memurlar
C
Çocuklar
D
Güvenlik Güçleri
E
Bürokratlar
Açıklama:
Çocukların "Özel Olarak Korunması Gereken Kesimler" içinde yer alması.
Çocuklar, topluma uyum sağlama noktasında eğitimleri ve çalışma hayatındaki koşullar dolayısıyla; yaşlılar, çalışma yaşamından ayrıldıkları andan itibaren ekonomik olarak ve yaşlılıkları süresince bakım ve gözetim olanakları itibarıyla sosyal anlamda; tüketiciler, doğru bilgilendirme zorunluluklarına bağlı olarak ekonomik anlamda; engelliler, yetersizlikleri dolayısıyla toplumla bütünleşmelerini zorlaştıracak her türlü konuda; eski hükümlüler, topluma uyumları noktasında; gençler, işgücü piyasasına girişleri anlamında ve eğitimleri noktasında; kadınlar, fiziksel durumları ve kadın olma durumları nedeniyle hiçbir ayrımcılığa uğratılmama noktasında; göçmenler de çalışma koşulları anlamında özel olarak korunmalıdırlar.
Çocuklar, topluma uyum sağlama noktasında eğitimleri ve çalışma hayatındaki koşullar dolayısıyla; yaşlılar, çalışma yaşamından ayrıldıkları andan itibaren ekonomik olarak ve yaşlılıkları süresince bakım ve gözetim olanakları itibarıyla sosyal anlamda; tüketiciler, doğru bilgilendirme zorunluluklarına bağlı olarak ekonomik anlamda; engelliler, yetersizlikleri dolayısıyla toplumla bütünleşmelerini zorlaştıracak her türlü konuda; eski hükümlüler, topluma uyumları noktasında; gençler, işgücü piyasasına girişleri anlamında ve eğitimleri noktasında; kadınlar, fiziksel durumları ve kadın olma durumları nedeniyle hiçbir ayrımcılığa uğratılmama noktasında; göçmenler de çalışma koşulları anlamında özel olarak korunmalıdırlar.
Soru 14
Sosyal politikaların oluşturulmasında başat aktör hangisidir?
Seçenekler
A
Meslek Örgütleri
B
Sendikalar
C
Vakıflar
D
Şirketler
E
Devlet
Açıklama:
Sosyal politikada başat aktörün devlet olması.
Sosyal politika en genel anlamındaki tanımından hareketle değerlendirildiğinde devlet eliyle yürütülmesi gereken politikalar bütünüdür
Sosyal politika en genel anlamındaki tanımından hareketle değerlendirildiğinde devlet eliyle yürütülmesi gereken politikalar bütünüdür
Soru 15
Sosyal politikanın ilk ve en genel hedefi nedir?
Seçenekler
A
Zenginleşme.
B
Refahın toplumsallaştırılması.
C
Hayat standardının yükseltilmesi.
D
Sendikal hakların iyileştirilmesi.
E
Göçmenlerin korunması.
Açıklama:
Refahın toplumsallaştırılması.
Sosyal politikanın ilk ve en genel hedefi, refah seviyesinin yükseltilmesi ve refahın toplumsallaşmasıdır.
Sosyal politikanın ilk ve en genel hedefi, refah seviyesinin yükseltilmesi ve refahın toplumsallaşmasıdır.
Soru 16
Sosyal politikanın ana finansman kaynağı hangisidir?
Seçenekler
A
Devlet bütçesi
B
Katma değer vergisi
C
Emekli sandığı
D
Bireysel emeklilik sistemi
E
Vakıf gelirleri
Açıklama:
devlet bütçesi.
Sosyal politikanın ana finansman kaynağı devlet bütçesidir.
Sosyal politikanın ana finansman kaynağı devlet bütçesidir.
Soru 17
2019 yılı itibarıyla, sosyal harcamaların gayri safi yurt içi hasılaya oranının en yüksek olduğu OECD ülkesi hangisidir?
Seçenekler
A
Belçika
B
Tunus
C
Suudi Arabistan
D
Fransa
E
Almanya
Açıklama:
Gayri safi yurt içi hasılaya oranının en yüksek olduğu OECD ülke: Fransa.
2019 yılı itibarıyla Fransa %31 ile sosyal harcamaların gayri safi yurt içi hasılaya oranının en yüksek olduğu OECD ülkesidir
2019 yılı itibarıyla Fransa %31 ile sosyal harcamaların gayri safi yurt içi hasılaya oranının en yüksek olduğu OECD ülkesidir
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi dolaylı sosyal politika bakanlığı olarak düşünülebilir?
Seçenekler
A
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
B
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
C
Milli Savunma Bakanlığı
D
Milli Eğitim Bakanlığı
E
Sağlık Bakanlığı
Açıklama:
Milli savunma bakanlığı.
Türkiye’de, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Milli Eğitim ve Sağlık Bakanlıkları doğrudan sosyal politika bakanlıklarıdır.
Milli Savunma ve İçişleri gibi bakanlıklar, verdikleri savunma ve güvenlik hizmetleri ile halkın güven duygusunu yükselttikleri için dolaylı sosyal politika bakanlıklarıdır.
Türkiye’de, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Milli Eğitim ve Sağlık Bakanlıkları doğrudan sosyal politika bakanlıklarıdır.
Milli Savunma ve İçişleri gibi bakanlıklar, verdikleri savunma ve güvenlik hizmetleri ile halkın güven duygusunu yükselttikleri için dolaylı sosyal politika bakanlıklarıdır.
Soru 19
Aşağıdaki açıklamaların hangisi ''geniş anlamda sosyal politika'' niteliklerinden kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Sanayi Devrimi ile ortaya çıkan sosyal sorunları
ele alır ve temelinde çalışma ilişkilerinden kaynaklanan sorunlar vardır.
ele alır ve temelinde çalışma ilişkilerinden kaynaklanan sorunlar vardır.
B
Amacı sosyal adalet ve sosyal eşitlik ile birlikte sosyal refahı sağlamaktır.
C
Çalışma hayatındaki sorunlara emek - sermaye bağlamında yaklaşmaktadır.
D
Ekonomik sistemi kapitalist ekonomik sistem olarak kabul eder ve temel amacı bu
sistemi sürdürmektir.
sistemi sürdürmektir.
E
Temeline işçileri almaktadır.
Açıklama:
SOSYAL POLİTİKANIN KAVRAMSAL ÇERÇEVESİ
Geniş anlamda sosyal politikayı, amacı sosyal
adalet ve sosyal eşitlik ile birlikte sosyal refahı sağlamak olan, kapsamı sosyal sorunların kapsamı ile paralellik gösteren, ekonomi politikalarına sosyal boyut katma amacında olan ve ekonominin işleyişindeki aksaklıkları düzeltici politikaların
oluşmasını sağlayan, bu yönüyle sosyal dengeyi arzulayan hümaniter bir bilim
dalı olarak ifade etmek mümkündür.
Geniş anlamda sosyal politikayı, amacı sosyal
adalet ve sosyal eşitlik ile birlikte sosyal refahı sağlamak olan, kapsamı sosyal sorunların kapsamı ile paralellik gösteren, ekonomi politikalarına sosyal boyut katma amacında olan ve ekonominin işleyişindeki aksaklıkları düzeltici politikaların
oluşmasını sağlayan, bu yönüyle sosyal dengeyi arzulayan hümaniter bir bilim
dalı olarak ifade etmek mümkündür.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi Sosyal politikanın bir bilim dalı olarak ortaya çıkışını hazırlamıştır?
Seçenekler
A
Kapitalist ekonomik sistem
B
Liberal ekonomik sistem
C
İşverenler
D
İşçi sınıfı
E
Sanayi Devrimi
Açıklama:
Geniş Anlamda Sosyal Politika Kavramı
Sanayi Devrimi sosyal politikanın bir bilim dalı olarak ortaya çıkışını hazırlamıştır.
Sanayi Devrimi sosyal politikanın bir bilim dalı olarak ortaya çıkışını hazırlamıştır.
Soru 21
''Ekonomi biliminin bir alt dalı olarak çalışma ekonomisi, üretim faktörü olarak
insanı ele alarak işgücü piyasasında....................... konularını incelemektedir.''Cümlesinde boşluğa aşağıdaki açıklamaların hangisi gelmelidir?
insanı ele alarak işgücü piyasasında....................... konularını incelemektedir.''Cümlesinde boşluğa aşağıdaki açıklamaların hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
İnsan davranışı
B
İstihdam ve ücret
C
İşçi ve işveren
D
Ekonominin işleyişi
E
Ekonomik krizler
Açıklama:
SOSYAL POLİTİKA İLE DİĞER SOSYAL BİLİMLER ARASINDAKİ
SINIRLAR
Sosyal politik
''Ekonomi biliminin bir alt dalı olarak çalışma ekonomisi, üretim faktörü olarak
insanı ele alarak işgücü piyasasında istihdam ve ücret konularını incelemektedir.
SINIRLAR
Sosyal politik
''Ekonomi biliminin bir alt dalı olarak çalışma ekonomisi, üretim faktörü olarak
insanı ele alarak işgücü piyasasında istihdam ve ücret konularını incelemektedir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi sosyal politikanın araçlarından değildir?
Seçenekler
A
Ulusal Araçlar
B
Kamu Müdahalesi Araçları
C
Yasal Düzenlemeler (Mevzuat)
D
Kamusal Politikalar
E
İşçinin özel yaşamı
Açıklama:
SOSYAL POLİTİKANIN ARAÇLARI
İşçinin özel yaşamı sosyal politika ile ilgisizdir.
İşçinin özel yaşamı sosyal politika ile ilgisizdir.
Soru 23
Sosyal politikanın bir bilim dalı olarak temelleri, diğer sosyal bilimler kadar eski
değildir. Sosyal politika, bilim dalı olarak değerlendirilmeden önce, diğer sosyal
bilim dalları kapsamında irdelenmiştir . Ancak sosyal politikanın bilim dalı olarak diğer sosyal bilim dallarından temel farkı, toplumsal refahı konu edinmesidir. Sosyal politika,
sosyal bir bilim ve kamusal niteliğe sahip olması gibi nedenlerle diğer sosyal bilim
dalları ile kesişen özelliklere sahiptir.Aşağıdaki sosyal bilimler alanlarının hangisi sosyal politika ile ilişkilendirilemez?
değildir. Sosyal politika, bilim dalı olarak değerlendirilmeden önce, diğer sosyal
bilim dalları kapsamında irdelenmiştir . Ancak sosyal politikanın bilim dalı olarak diğer sosyal bilim dallarından temel farkı, toplumsal refahı konu edinmesidir. Sosyal politika,
sosyal bir bilim ve kamusal niteliğe sahip olması gibi nedenlerle diğer sosyal bilim
dalları ile kesişen özelliklere sahiptir.Aşağıdaki sosyal bilimler alanlarının hangisi sosyal politika ile ilişkilendirilemez?
Seçenekler
A
Sosyal Politika ve Ekonomi
B
Sosyal Politika ve Sosyoloji
C
Sosyal Politika ve Hukuk
D
Sosyal politika ve plastik sanatlar eğitimi
E
Sosyal Politika ve İnsan Kaynakları Yönetimi
Açıklama:
SOSYAL POLİTİKA İLE DİĞER SOSYAL BİLİMLER ARASINDAKİ
SINIRLAR
Plastik sanatlar eğitimi sosyal politika ile öncelikli bir ilişkilendirme göstermemektedir.
SINIRLAR
Plastik sanatlar eğitimi sosyal politika ile öncelikli bir ilişkilendirme göstermemektedir.
Soru 24
Fransız İhtilali ve Sanayi Devrimi sonrasında ortaya çıkan klasik demokrasi ve
iktisadi liberalizm anlayışı toplumlarda hangi olumlu etkiyi yaratmıştır?
iktisadi liberalizm anlayışı toplumlarda hangi olumlu etkiyi yaratmıştır?
Seçenekler
A
Sömürü artmıştır
B
Ücretler düşmüştür
C
Kapitalist anlayış ağır eleştiriler almaya başlar
D
Çalışma koşulları kötüleşmiştir
E
Kadın ve çocuk emeği sömürüsü artmıştır
Açıklama:
SOSYAL POLİTİKANIN ARAÇLARI
Kapitalist anlayış ağır eleştiriler almaya başlar.
Kapitalist anlayış ağır eleştiriler almaya başlar.
Soru 25
''Sosyal politikanın yürütücüsü temel olarak devlettir. Bu anlamda sosyal politikanın ana finansman kaynağı..........................''
Yukarıdaki açıklamada boşluğa gelmesi gereken aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki açıklamada boşluğa gelmesi gereken aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşveren katkısı
B
Devlet bütçesidir
C
Sosyal güvenlik katkısı
D
İşçiden alınan sigorta payı
E
Devletin fonlarıdır.
Açıklama:
Sosyal Politikanın Finansmanı
Sosyal politikanın yürütücüsü temel olarak devlettir. Bu anlamda sosyal politikanın ana finansman kaynağı devlet bütçesidir.
Sosyal politikanın yürütücüsü temel olarak devlettir. Bu anlamda sosyal politikanın ana finansman kaynağı devlet bütçesidir.
Soru 26
''Yasal düzenlemeler şeklinde ortaya çıkan kamu müdahalesinin en tepesinde
“Anayasa” yer almaktadır. Türkiye’de sosyal politika alanına giren sorunlar ve bu
sorunlara yönelik tedbirler, 1982 Anayasası’nın üçüncü bölümünde, 41 ila 65.nci maddeleri arasında düzenlenmiştir. Ailenin korunması, eğitim ve öğrenim hakkı,
çalışma ve sözleşme hürriyeti, sendika kurma hakkı, toplu pazarlık hakkı, grev hakkı, ücret adaletinin sağlanması, sağlık, çevre, konut ve sosyal güvenlik gibi alanlar,
temel sosyal politika alanları olarak kabul edilmiş ve devlete görev ve sorumluluklar yüklenmiştir.'' Bu özellikleri ile Anayasa,sosyal politika çerçevesinde nasıl bir konum üstlenmektedir?
“Anayasa” yer almaktadır. Türkiye’de sosyal politika alanına giren sorunlar ve bu
sorunlara yönelik tedbirler, 1982 Anayasası’nın üçüncü bölümünde, 41 ila 65.nci maddeleri arasında düzenlenmiştir. Ailenin korunması, eğitim ve öğrenim hakkı,
çalışma ve sözleşme hürriyeti, sendika kurma hakkı, toplu pazarlık hakkı, grev hakkı, ücret adaletinin sağlanması, sağlık, çevre, konut ve sosyal güvenlik gibi alanlar,
temel sosyal politika alanları olarak kabul edilmiş ve devlete görev ve sorumluluklar yüklenmiştir.'' Bu özellikleri ile Anayasa,sosyal politika çerçevesinde nasıl bir konum üstlenmektedir?
Seçenekler
A
En önemli kamu müdahalesi aracıdır
B
İstihdamı belirler
C
Kişi haklarını korur
D
Sivil toplum kuruluşlarının kurulmasını sağlar
E
Toplum güvenlik kurumlarını destekler
Açıklama:
SOSYAL POLİTİKANIN ARAÇLARI
En önemli kamu müdahalesi aracıdır.
En önemli kamu müdahalesi aracıdır.
Soru 27
Sosyal politikanın ilk ortaya çıkışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Ağır çalışma koşullarına yönelik olması
B
Kadın ve çocuklar konu alması
C
En alt düzeydeki kesimlere yönelik olması
D
Ağır çalışma koşullarına dayanamayacakları hedeflemesi
E
Sermaye birikimine katkı sağlaması
Açıklama:
: Sosyal politikanın ilk uygulamalarının özellikle ağır çalışma şartlarına yönelik olması, kadın ve çocukları konu alması, toplumsal güç dengesinin bir sonucu olarak, sosyal politikaların en az seviyede ve sadece bu koşullara dayanamayacak durumdaki hassas sınıfları kapsamasına neden olmuştur. Bu nedenle doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi geniş anlamda sosyal politika hedeflerinden biridir?
Seçenekler
A
Çalışma ilişkilerinden kaynaklanan sorunlar bulunur
B
Sorunlara-emek-sermaye bağlamında yaklaşır
C
Kapitalizmi temel ekonomik sistem kabul eder
D
Topluma sınıfsal bakışın ötesine geçer
E
Temel amacı var olan sistemi sürdürmektir
Açıklama:
Dar anlamda sosyal politika Sanayi Devrimi ile ortaya çıkan sosyal sorunları ele alır ve temelinde çalışma ilişkilerinden kaynaklanan sorunlar vardır. Geniş anlamda sosyal politika ise Sanayi Devrimi’nden önceki sosyal sorunlardan, günümüzdeki sosyal sorunlara kadar uzanan geniş bir çerçeveyi ifade etmektedir. Dar anlamda sosyal politika çalışma hayatındaki sorunlara emek -sermaye bağlamında yaklaşırken, geniş anlamda sosyal politika sosyal sorunlara bakış açısını sınıf perspektifinden daha geniş bir şekilde kurgular. Dar anlamda sosyal politika, ekonomik sistemi kapitalist ekonomik sistem olarak kabul eder ve temel amacı bu sistemi sürdürmektir. Geniş anlamda sosyal politika ise ekonomi politikalarının sadece liberal politikalardan oluştuğunu varsaymaz. Dar anlamda sosyal politika temeline işçileri alırken, geniş anlamda sosyal politikanın kapsamı bağımlı çalışanların da içinde olduğu geniş toplum kesimleridir. Bu nedenle doğru seçenek D seçeneğidir.
Soru 29
Sosyal politikanın bir bilim dalı olarak ortaya çıkışını hazırlayan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sanayi devrimi
B
Fransız ihtilali
C
1929 ekonomik krizi
D
Uluslar arası Çalışma Örgütü’nün (ILO) kuruluşu
E
Birleşmiş Milletler’in kuruluşu
Açıklama:
Sosyal politikanın bir bilim dalı olarak ortaya çıkışını hazırlayan Sanayi Devrimi, işçi sınıfını ve kapitalist ekonomik sistemi beraberinde getirmiştir. Ancak sosyal politika, Sanayi Devrimi öncesinde de var olan hatta piyasa olgusu ortaya çıktığı andan itibaren var olan, yasal kurumsal düzenlemelerden önce ve öte bir politikadır (Koray, 2008: 27). Fransız İhtilali’nin değiştirdiği siyasal ortam ve düşünce akımları ile Sanayi Devrimi’nin ortaya çıkardığı yeni iş ilişkileri dolayısıyla ve her iki değişimin arkasında yatan özgürlükçü ve liberal anlayış doğrultusunda yaşanan gelişmelerin bir bilim dalı olarak ortaya çıkardığı sosyal politika, bu gelişmelerden önce de piyasa olgusuna bağlı olarak varlığını sürdürmekteydi. Bu nedenle A doğru seçenek seçeneğidir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi sosyal politikanın özel olarak korunması gereken kesimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Çocuklar
B
Kadınlar
C
Göçmenler
D
Memurlar
E
Tüketiciler
Açıklama:
Toplumsal hayatta bazı kesimler özel olarak korunma gereksinimi duymaktadırlar. Toplum içerisinde var olmaları ve toplumla bütünleşmeleri özel uygulamalarla mümkün olabilecek bu kesimlere ilişkin sosyal politikalar üretilmek durumunda kalınmaktadır. Bu kesimler çocuklar, yaşlılar, tüketiciler, engelliler, eski hükümlüler, gençler, kadınlar, göçmenler olarak sınıflandırılabilir. Memurlar dışındakiler, daha büyük bir olasılıkla ekonomik açıdan yeterli, düzenli ve sürekli bir gelir güvencesinden yoksun olanları içermektedir. Bu nedenle doğru seçenek D seçeneğidir.
Soru 31
Aşağıdaki üretim faktörlerinden hangisi sosyal politika kapsamı bakımından diğerlerinden ayrılır?
Seçenekler
A
Toprak
B
Sermaye
C
Emek
D
Girişimci
E
Miktar
Açıklama:
Bağımlı statüler altında çalışanların korunma gerekliliği, emeğin niçin korunması gerektiği sorusunun cevabı ile paraleldir. Emeğin yani bağımlı çalışanın geliri olan ücret veya maaş çoğunlukla kişinin tek geliridir ve kapitalist ekonomik sistem içerisinde sermaye birikimi öncelikli amaç olduğu için genellikle düşük bir seviyededir. Emek saklanabilen bir üretim faktörü olmadığı ve onu sunan kişiden ayrılamadığı için en kısa zamanda geliri ödenmesi gereken ve sadece bir obje olarak nitelendirilemeyen bir üretim faktörüdür. Bu özellikleri dolayısıyla emek diğer üretim faktörlerinden ayrılır ve bağımlı statüler altında çalışanlar, sosyal politikanın kapsamı içerisinde korunan gruplardandır (Tuna ve Yalçıntaş, 1997: 55-56). Bu nedenle doğru seçenek C seçeneğidir.
Soru 32
“Sosyal politika en genel anlamındaki tanımından hareketle değerlendirildiğinde ………… eliyle yürütülmesi gereken politikalar bütünüdür.” ifadesinde bırakılan boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Vakıf
B
Kamu-özel ortaklığı
C
Özel
D
Devlet
E
Sendika
Açıklama:
Sosyal politika en genel anlamındaki tanımından hareketle değerlendirildiğinde devlet eliyle yürütülmesi gereken politikalar bütünüdür. Sağlık, eğitim, savunma, bayındırlık ve işgücü piyasası politikalarının oluşturulması, ilke olarak devletin görev tanımı içerisindedir. Kamu yararı gözetilerek devletçe yapılan müdahaleler sosyal politikanın çalışma alanını oluşturmaktadır (Altan, 2011: 23). Sosyal politika bu özelliği dolayısıyla kamuya ait politikalardır ve yürütücüsü devlettir. Bu nedenle doğru seçenek D seçeneğidir.
Soru 33
Devletin sosyal niteliğini belirleyen en önemli unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kişi başına düşen ortalama milli gelir
B
Sosyal yardım alan kişi sayısı
C
Asgari ücretin göreli olarak yüksek olması
D
İşsizlik maaşı alan kişi sayısı
E
Gayrisafi yurtiçi hasıla içinde sosyal harcamalar
Açıklama:
Sosyal politikanın finansman kaynakları ve bu kaynakların büyüklüğü ile devlet bütçesinden sosyal nitelikli harcamalara ayrılan pay, devletin sosyal niteliğini belirleyen oldukça önemli bir unsurdur (Koray, 2008: 100). Sosyal harcamaların, gayrisafi yurt içi hâsıla içerisindeki payı ölçütü, sosyal politikaların gelişmişlik düzeyini yansıtan önemli bir göstergedir. Ayrıca bu oran, ülkenin yaşam kalitesi hakkında da fikir vermektedir. Refah devleti tanımı içerisinde değerlendirilebilecek ülkeler için bu oran oldukça yüksektir. . Bu nedenle doğru seçenek E seçeneğidir.
Soru 34
Sosyal politikanın ilk örgütlenmesi aşağıdaki hangi bilim dalı içinde olmuştur?
Seçenekler
A
Ekonomi
B
Sosyoloji
C
Hukuk
D
İnsan Kaynakları
E
Kamu Yönetimi
Açıklama:
Geçmişte üniversitelerin örgütlenmesi içinde sosyal politikanın sosyoloji bölümü ile birlikte aynı bölüm içerisinde örgütlendiği görülmüştür. Bazı görüşlere göre de sosyal politika sosyolojinin alt dalı olarak ifade edilmektedir (Alcock ve diğerleri, 2003: 11). “Sosyoloji en geniş anlamıyla insan davranış ve ilişkilerini ele alan bilim dalıdır” (Tezcan, 1995: 1). Sosyal kesimler arasındaki ilişkileri ve bu ilişkilerin nasıl kurulup geliştiğini incelemektedir. Sosyal kesimler arasındaki ilişki sosyal politikanın ortaya çıkışı noktasında oldukça önemlidir. Bu nedenle doğru seçenek B seçeneğidir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi sosyal politikanın ulusal, kâr amacı gütmeksizin, gönüllülük esasında ve yardım amaçlı olarak faaliyet gösteren diğer kollektif kendi kendine yardım araçları arasında sayılmaktadır?
Seçenekler
A
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü
B
Sosyal Güvenlik Kurumu
C
Türkiye İş Kurumu
D
Dernekler
E
Sağlık Bakanlığı
Açıklama:
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma genel müdürlüğü, Sosyal Güvenlik Kurumu, İŞKUR kamu kurumudur. Sendikalar kollektif kendi kendine yardım araçlarındandır. Toplumun değişik kesimlerinin, kendi ekonomik ve sosyal durumlarını korumak ve geliştirmek amacıyla oluşturdukları örgütler, diğer kolektif kendi kendine yardım araçlarıdır. Kâr amacı gütmeksizin, gönüllülük esasında ve yardım amaçlı olarak faaliyet gösteren kooperatifler, vakıflar ve dernekler bu araçların en önemlileridir. Bu nedenle doğru seçenek D seçeneğidir.
Soru 36
Uluslararası sosyal politika aracı olarak ilk akla gelen kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO)
B
Birleşmiş Milletler (BM)
C
Avrupa Birliği (AB)
D
İktisadi İş Birliği ve Gelişme Teşkilatı (OECD)
E
Dünya Sağlık Örgütü (WHO)
Açıklama:
Uluslararası sosyal politika aracı olarak ilk akla gelen kurum, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO)’dür. ILO ile aynı yılda kurulan ve sonradan yerini Birleşmiş Milletler’e (UN) devreden Milletler Cemiyeti, Avrupa Birliği (AB), İktisadi İş Birliği ve Gelişme Teşkilatı (OECD), Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO). Bu nedenle doğru seçenek seçeneğidir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi bir devletin vatandaşlarının mutluluğu ve refahını hedeflediği sosyal politika alanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Sağlık
B
Eğitim
C
Güvenlik
D
Teknoloji
E
İstihdam
Açıklama:
Bir ülkede devletin ülke insanının mutluluğu ve refahı hedefine yönelik olarak ülke insanının sağlığı, eğitimi, güvenliği, beslenmesi, korunması, barınması ve istihdamının sağlanması yönünde aldığı kararlar ve sürdürdüğü uygulamaların bütünü sosyal politika olarak tanımlanabilir. Cevap D seçeneğidir.
Soru 38
Bir bilim dalı olarak dar anlamda sosyal politika kavramı tanımı içinde ele alınan toplumsal kesim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşçi statüsünde çalışanlar
B
Kısmi zamanlı kamu çalışanları
C
Kentlerde yaşayan genç nüfus
D
Taşrada yaşayan yaşlı nüfus
E
Sivil toplum kuruluşu çalışanları
Açıklama:
Dar anlamda sosyal politika kavramı, bu bilim dalının ortaya çıktığı dönemde kendisine yüklenen anlam ve dönem itibarıyla incelediği konular temel alınarak yapılanmış bir kavramdır. Bu tanıma göre dar anlamda sosyal politika, işçi statüsünde çalışanların iş ilişkileri ve çalışma yaşamında korunması amacıyla, devletçe alınan karar ve sürdürülen uygulamaları inceleyen bilim dalıdır. Cevap A seçeneğidir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi dar anlamıyla sosyal politikanın kapsamı ve amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
İşçi ve işverenler arası ilişkilerin düzenlenmesi
B
Toplumsal adalet ve adil gelir dağılımı
C
Sınıf çatışmalarını azaltıcı önlemlerin alınması
D
Mevcut kapitalist sistemin ve hukuk düzeninin tesisi
E
Güvenlik bürokrasisinin etkinliğinin arttırılması
Açıklama:
Sanayi Devrimi sonrası ortaya çıkan kötü çalışma koşulları ve emek ile sermaye arasındaki tezatlar, benimsenen kapitalist ekonomik sistemin işleyebilmesi için önlenmesi gereken sorunlardı. Dar anlamda sosyal politika bu sebepler dolayısıyla, kapsamına sadece işçileri ve iş ilişkilerinden kaynaklanan sorunları alan ve amacı da getireceği uygulamalar ile kapitalist sistemin ve mevcut hukuki düzenin devamını sağlamak olarak tanımlanan dar bir çerçeveye sahipti (Tuna ve Yalçıntaş, 1997: 30). Sosyal Politikaya İlişkin Genel Bilgiler ve Sosyal Politikanın Araçları Sosyal Politika: Devletin ülke insanının refahına yönelik olarak aldığı kararlar ve sürdürdüğü uygulamaların bütünü. Dar Anlamda Sosyal Politika: Sanayi Devrimi’nin ortaya çıkardığı kötü çalışma koşullarına karşı işçileri ve emeği sermayeye karşı korumak ve bu yolla toplumdaki sınıf çatışmalarını önleyerek toplumun ve devletin varlığını sürdürmesini sağlamaya yönelik uygulamalardır. 4 Sosyal Politika Bu amaçlar doğrultusunda dar anlamda sosyal politika, “amacı sosyal adalet ve adil bir gelir dağılımı olan, ekonominin işleyişindeki aksaklıkları düzeltici rol oynayan, sınıf mücadelesinin ortaya çıkma nedenlerini azaltıcı önlemler alarak toplumsal bir denge gözetmeye çalışan, barış ve denge bilimi” şeklinde tanımlanmaktadır (Talas, 1990: 12). Cevap E seçeneğidir.
Soru 40
Sosyal politikanın bir bilim dalı olarak ortaya çıkmasında büyük etkisi olan durum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Reform Hareketi
B
Aydınlanma Çağı
C
Sanayi Devrimi
D
Ekim Devrimi
E
I. Dünya Savaşı
Açıklama:
Sosyal politikanın bir bilim dalı olarak ortaya çıkmasında büyük etkisi olan Sanayi Devrimi, sosyal politikanın yalnızca dar anlamdaki tanımına temel teşkil etmektedir. Cevap C seçeneğidir.
Soru 41
Aşağıdaki siyasi yönetim şekillerinden hangisi geniş anlamıyla sosyal politikanın bir bilim dalı olarak ortaya çıkmasını sağlamıştır?
Seçenekler
A
Monarşi
B
Teokratik
C
Totaliter
D
Liberal
E
Sosyalist
Açıklama:
Geniş anlamda sosyal politikanın toplumsal ve siyasi hayattaki durumu vurgulanmak istendiğinde ise varlığını liberal devlet anlayışına ve bu anlayışı değiştirmek isteyen mücadelelere, demokratik siyasi rejimlere, eşit oy hakkına borçlu bir bilim dalı (Koray, 2008: 36-37) tanımı yapılabilmektedir Cevap D seçeneğidir.
Soru 42
- Dar anlamda sosyal politika Sanayi Devrimi ile ortaya çıkan sosyal sorunları ele alır ve temelinde çalışma ilişkilerinden kaynaklanan sorunlar vardır. Geniş anlamda sosyal politika ise Sanayi Devrimi’nden önceki sosyal sorunlardan, günümüzdeki sosyal sorunlara kadar uzanan geniş bir çerçeveyi ifade etmektedir.
- Dar anlamda sosyal politika sosyal sorunlara bakış açısını sınıf perspektifinin ötesinde kurgularken, geniş anlamda sosyal politika çalışma hayatındaki sorunlara emek - sermaye bağlamında yaklaşır.
- Dar anlamda sosyal politika, ekonomik sistemi kapitalist ekonomik sistem olarak kabul eder ve temel amacı bu sistemi sürdürmektir. Geniş anlamda sosyal politika ise ekonomi politikalarının sadece liberal politikalardan oluştuğunu varsaymaz.
- Dar anlamda sosyal politikanın kapsamı bağımlı çalışanların da içinde olduğu toplum kesimlerini ele alırken, geniş anlamda sosyal politika temeline işçileri alır.
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
I-II-III
E
I-III-IV
Açıklama:
Dar anlamda sosyal politika ile geniş anlamda sosyal politika arasındaki farklar şu şekilde sıralanabilir:
- Dar anlamda sosyal politika Sanayi Devrimi ile ortaya çıkan sosyal sorunları ele alır ve temelinde çalışma ilişkilerinden kaynaklanan sorunlar vardır. Geniş anlamda sosyal politika ise Sanayi Devrimi’nden önceki sosyal sorunlardan, günümüzdeki sosyal sorunlara kadar uzanan geniş bir çerçeveyi ifade etmektedir.
- Dar anlamda sosyal politika çalışma hayatındaki sorunlara emek - sermaye bağlamında yaklaşırken, geniş anlamda sosyal politika sosyal sorunlara bakış açısını sınıf perspektifinden daha geniş bir şekilde kurgular.
- Dar anlamda sosyal politika, ekonomik sistemi kapitalist ekonomik sistem olarak kabul eder ve temel amacı bu sistemi sürdürmektir. Geniş anlamda sosyal politika ise ekonomi politikalarının sadece liberal politikalardan oluştuğunu varsaymaz.
- Dar anlamda sosyal politika temeline işçileri alırken, geniş anlamda sosyal politikanın kapsamı bağımlı çalışanların da içinde olduğu geniş toplum kesimleridir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi Bağımlı Statüde Çalışma kavramının içine giren kesimdir?
Seçenekler
A
Kamu çalışanları
B
Sermayesi sınırlı olan küçük esnaflar
C
Yeterli kaynağa sahip olmayan sanatkârlar
D
Topraksız köylüler
E
Küçük çiftçiler
Açıklama:
Bağımlı statüde çalışma kavramının içine yalnız işçiler değil, sözleşmeli çalışanlar, kamu görevlileri, memurlar ve başka statüler altında bağımlı olarak çalışanlar da girmektedir. Bağımlı çalışanların statülerindeki farklılıktan bağımsız olarak ortak yönleri, üretim araçlarına sahip olmamaları ve emeklerini bir işverenin emrine vererek ücret veya maaş olarak adlandırılan bir gelir elde etmeleridir. Cevap A seçeneğidir.
Soru 44
“Çalışanın işverenin emir ve otoritesine tabi olmasını ve işin yürütülmesi ile ilgili olarak işverene denetim ve yaptırım anlamında bağlı olmasını” ifade eden unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Teknik bağımlılık
B
Ekonomik bağımlılık
C
Hukuki bağımlılık
D
Psikolojik bağımlılık
E
Kapitalist bağımlılık
Açıklama:
Bağımlı çalışmanın hukuk sistemlerinde düzenlenen üç unsuru söz konusudur. Buna göre teknik bağımlılık, çalışanın işverene işin yapılması ve yürütülmesi, yöntemi ve koşulları bakımından bağlı olmasını, hukuki bağımlılık, çalışanın işverenin emir ve otoritesine tabi olmasını ve işin yürütülmesi ile ilgili olarak işverene denetim ve yaptırım anlamında bağlı olmasını, ekonomik bağımlılık ise yaptığı iş karşılığında düzenli ve sürekli bir gelir elde etmesini ve ekonomik yönden işverene bağımlı olmasını ifade etmektedir. Cevap C seçeneğidir.
Soru 45
Sosyal politika kamuya ait politikalardır ve yürütücüsü devlettir. Devlet dışında aşağıdakilerden hangisi sosyal politika geliştiren ve uygulayan unsurlardan değildir?
Seçenekler
A
Meslek kuruluşları
B
Sivil toplum örgütleri
C
Sendikalar
D
Üniversiteler
E
Kâr amacı güden kuruluşlar
Açıklama:
Sosyal politika bu özelliği dolayısıyla kamuya ait politikalardır ve yürütücüsü devlettir. Ancak sosyal politikaların oluşturulması sürecinde etkili olan tek unsur kamu değildir. Demokratik siyasal rejimlerin benimsendiği ülkelerde meslek kuruluşları, sivil toplum örgütleri, üniversiteler, sosyal örgütlenmeler ve sendikalar sosyal politikaların oluşturulma aşamasında önemli rol oynayan kurumlardır. Sosyal politika devlet tarafından uygulanır ve yine denetlenmesi de devletin sorumluluğundadır. Ancak, yerel yönetimler ve kâr amacı gütmeyen kuruluşlar ile toplumdaki örgütlü tüm kurumların sosyal nitelikli faaliyetleri, sosyal politikaları destekleyici ve güçlendirici niteliktedir (Altan, 2011: 23). Cevap E seçeneğidir.
Soru 46
Aşağıdaki kamusal kurumlardan hangisi sosyal politikaların uygulanmasında kamu müdahalesini dolaylı olarak uygulamaktadır?
Seçenekler
A
Milli Eğitim Bakanlığı
B
İçişleri Bakanlığı
C
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
D
Sağlık Bakanlığı
E
Türkiye İş Kurumu
Açıklama:
Kamu müdahalesinin en önemli araçlarından biri de kamusal kurumlardır. Türkiye’de, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Milli Eğitim ve Sağlık Bakanlıkları doğrudan sosyal politika bakanlıklarıdır. Milli Savunma ve İçişleri gibi bakanlıklar, verdikleri savunma ve güvenlik hizmetleri ile halkın güven duygusunu yükselttikleri için dolaylı sosyal politika bakanlıklarıdır. Ayrıca, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü gibi kurumlar da doğrudan sosyal politika kurumu olarak önemli birer kamu müdahalesi aracıdırlar. Cevap B seçeneğidir.
Ünite 2
Soru 1
Ekonomik yapının tarıma dayandığı ilk çağlarda aşağıdakilerden hangisi hür insanlar için onur kırıcı kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
Askerlik
B
Sanat
C
Beden gücüne dayalı çalışma
D
Felsefe
E
Devlet işleri
Açıklama:
Ekonomik yapının tarıma dayandığı ilk çağlarda toplum yapısının aile ekonomisi ve kölelik düzenine dayalı bir yapıda oluştuğu görülmektedir. Bu toplum yapısında beden gücüne dayalı olarak çalışmak ve üretmek, köleler ve tutsaklar için geçerli bir çalışma anlayışıdır. Çalışma hür insanlar için onur kırıcı kabul edilmiş ve bu grubun askerlik, sanat, felsefe ve devlet işleri ile ilgilendikleri görülmüştür.
Soru 2
Orta Çağ’ın sosyal, ekonomik, siyasal ve hukuki düzenini belirleyen sistem
aşağıdakilerden hangisidir?
aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Köleci toplum düzeni
B
Feodalite
C
Monarşi
D
Liberalizm
E
Sosyalizm
Açıklama:
Orta Çağ’ın sosyal, ekonomik, siyasal ve hukuki düzenini belirleyen sistem
feodalitedir.
feodalitedir.
Soru 3
Feodal düzende sosyal yapıyı belirleyen özellik kişilerin ----------- olan
ilişkileridir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
ilişkileridir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
birbirleriyle
B
çevreyle
C
toplumla
D
toprakla
E
üretimle
Açıklama:
Ticaret ve şehir hayatının sönmesi insanların kırsal alanlara yönelmesine ve büyük malikâneler etrafında toplanmalarına neden olmuştur. Feodal düzende sosyal yapıyı belirleyen özellik kişilerin toprakla olan ilişkileridir.
Soru 4
Feodal düzen hangi yüzyıllar arasında geçerliliğini sürdürmüştür?
Seçenekler
A
10. ve 15. yüzyıllar
B
7. ve 9. yüzyıllar
C
11. ve 13. yüzyıllar
D
9. ve 13. yüzyıllar
E
13. ve 15. yüzyıllar
Açıklama:
Feodal düzen geçerliliğini 10. ve 15. yüzyıllar arasında sürdürmüştür. Bu dönemde senyör, şövalye, derebeyi gibi adlarla ifade edilen kişilerin egemenliği altında, daha çok tarımsal faaliyetlerde ailece çalışan serflerle karşılaşılmaktadır.
Soru 5
I. Haçlı Seferleri
II. Coğrafi Keşifler
III. Deniz ticaret yollarının keşfedilmesi
IV. Rönesans ve Reform Hareketleri
V. Kölelik düzeninin sona ermesi
Yukarıdakilerden hangileri Sanayi Devrimi’nin ortaya çıkmasında rol alan unsurlardandır?
II. Coğrafi Keşifler
III. Deniz ticaret yollarının keşfedilmesi
IV. Rönesans ve Reform Hareketleri
V. Kölelik düzeninin sona ermesi
Yukarıdakilerden hangileri Sanayi Devrimi’nin ortaya çıkmasında rol alan unsurlardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve III
C
II, III ve V
D
I, II, III ve IV
E
I, III ve V
Açıklama:
Sanayi Devrimi’nin ortaya çıkmasında rol alan unsurlar daha önceki dönemlerde ortaya çıkmış, çeşitli safhalardan geçerek ve birbirini tamamlayarak biriken bilimsel ve teknolojik bilgiler, iktisadi ve sosyal hayatı etkileyen bir güç hâline gelebilmiştir. Bu çerçevede Haçlı Seferleri, Coğrafi Keşifler ile deniz ticaret yollarının keşfedilmesi, Rönesans ve Reform Hareketleri 18. yüzyıldaki dönüşüme altyapı hazırlayan ve birbirini tamamlayarak ilerleyen bazı gelişmeler olarak değerlendirilebilir.
Soru 6
Aşağıdakilerden mucitlerden hangisi 1752 yılında paratoneri bulmuştur?
Seçenekler
A
Black
B
Hagreaves
C
Franklin
D
James Watt
E
Robert Owen
Açıklama:
Franklin 1752’de paratoneri, 1754’te Black karbonik asidi bulmuş, 1764’te Hagreaves dokuma sanayinde büyük bir dönüşüm yaratan otomatik mekik mekanizmasını üretime uyarlamıştır. 1769 yılı buhar makinesinin en gelişmiş formunun sanayi üretiminde kullanılmaya başladığı yıl olmuştur. İskoçyalı mucit James Watt tarafından geliştirilen buhar makinesi, sanayi üretiminde o güne dek kullanılanların en başarılısı olmuştur. 1770 yılında Robert Owen’ın ortağı Arkwrighe tekstil sanayinde su gücü ile işleyen makineyi üretime sokarken, Priestley 1774’te oksijeni, Volta 1800 yılında pili bularak teknolojik gelişmelerin belirleyicisi olmuşlardır.
Soru 7
Buhar makinesi aşağıdaki mucitlerden hangisi tarafından geliştirilmiştir?
Seçenekler
A
James Watt
B
Robert Owen
C
Arkwrighe
D
Priestley
E
Volta
Açıklama:
İskoçyalı mucit James Watt tarafından geliştirilen buhar makinesi, sanayi üretiminde o güne dek kullanılanların en başarılısı olmuştur. 1770 yılında Robert Owen’ın ortağı Arkwrighe tekstil sanayinde su gücü ile işleyen makineyi üretime sokarken, Priestley 1774’te oksijeni, Volta 1800 yılında pili bularak teknolojik gelişmelerin belirleyicisi olmuşlardır.
Soru 8
“Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler” sloganı ile özdeşleşen düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Merkantilizm
B
Liberalizm
C
Ütopik sosyalizm
D
Bilimsel sosyalizm
E
Reformist sosyalizm
Açıklama:
“Bırakınız yapsınlar Bırakınız geçsinler” sloganı ile özdeşleşen liberal iktisadi düşünce; piyasa dengelerine saygı duyulması, bunu zedeleyecek her türlü müdahalenin piyasa güçlerince cezalandırılacağı ve rekabetçi ortamda fertlerin kendi menfaatlerini gerçekleştirirken aynı zamanda toplumunda zenginleşeceğine ilişkin tezlerle ekonomik yapıyı belirlemeye çalışmıştır.
Soru 9
Temel felsefesini “tabiatçılık” ve “bireysellik” üzerine kuran düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kapitalizm
B
Liberalizm
C
Feodalizm
D
Sosyalizm
E
Pozitivizm
Açıklama:
Liberalizm: Temel felsefesini “tabiatçılık” ve “bireysellik” üzerine kuran liberal düşünce, toplumu devletin ve diğer kuruluşların müdahalesinden kurtarmayı amaçlayan “bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler” şeklinde özetlenen sloganları ile iktisadi düşüncelerine uygun bir sosyal yapılanmayı hedeflemiştir.
Soru 10
“İnsanın özgürlüğüne ulaşma çağı” olarak da ifade edilen, kilise hâkimiyetinin kırıldığı ve dogmatik vaazların yerine bilimselliğin tercih edildiği bir dönüşümü ifade eden Aydınlanma Çağı hangi yüzyıla denk gelmektedir?
Seçenekler
A
XIX. yüzyıl
B
XX. yüzyıl
C
XVII. yüzyıl
D
XVIII. yüzyıl
E
XVI. yüzyıl
Açıklama:
“İnsanın özgürlüğüne ulaşma çağı” olarak da ifade edilen XVIII. yüzyıl Aydınlanma Çağı, kilise hâkimiyetinin kırıldığı ve dogmatik vaazların yerine bilimselliğin tercih edildiği bir dönüşümü ifade etmektedir.
Soru 11
18. Yüzyılda liberal düşünceyi ayrıntılarıyla anlatan ve İngiltere'de Sanayi Devrimi''nin başladığını haber veren yazılı eser ve yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kapital-Karl Marx
B
Milletlerin Zenginliği-Adam Smith
C
İngiltere'de İşçi Sınıfının Koşulları-Friedrich Engels
D
Siyasal iktisadın ve vergilendirmenin ilkeleri-David Ricardo
E
Sanayi Çağı- Hans Freyer
Açıklama:
1776 yılında Adam Smith liberal doktrini açıklayan ve kısaltılmış adı ile “Milletlerin Zenginliği” adlı ünlü yapıtını yayınlarken, İngiltere’de Sanayi Devrimi
başlamış ve geride birkaç aşama da bırakmıştı. 17 ve 18. yüzyıllar Avrupa’da sömürgeler yoluyla ticari faaliyetlerin geliştiği bir dönem olmuştur.
Milletlerin Zenginliği-Adam Smith
başlamış ve geride birkaç aşama da bırakmıştı. 17 ve 18. yüzyıllar Avrupa’da sömürgeler yoluyla ticari faaliyetlerin geliştiği bir dönem olmuştur.
Milletlerin Zenginliği-Adam Smith
Soru 12
Avrupa’da yükselen burjuvazi gelişimini devamlı kılmak adına ekonomik güç kadar siyasal güç olmak da istemiştir. Burjuvazi, bu uğurda, liberalizmin var oluşunu mümkün kılan hangi ilkeden faydalanmıştır?
Seçenekler
A
"Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler" ilkesi
B
"Doğal haklar" ilkesi
C
"Evrensel doktrin" ilkesi
D
"Zorunlu sınıf hiyerarşisi" ilkesi
E
"Ticarette özgürlük" ilkesi
Açıklama:
Avrupa’da önemli bir güce ulaşan burjuvazi kendi gelişimini sürdürmek için
bir yandan üretimde ve ticarette serbestlik talep etmiş, diğer yanda ekonomik gücünün siyasal güce dönüştürmenin yollarını aramıştır. Bu arayışta “doğal haklar”
prensibinden yararlanılması, liberalizmin varlık bulmasında büyük bir role sahip
olmuştur.
"Doğal haklar" ilkesi
bir yandan üretimde ve ticarette serbestlik talep etmiş, diğer yanda ekonomik gücünün siyasal güce dönüştürmenin yollarını aramıştır. Bu arayışta “doğal haklar”
prensibinden yararlanılması, liberalizmin varlık bulmasında büyük bir role sahip
olmuştur.
"Doğal haklar" ilkesi
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi emek sahiplerinin ücret gelirlerinin temel ihtiyaçlarına karşılık olamayacak şekilde ortaya çıkan en düşük ücret düzeyine verilen addır?
Seçenekler
A
İşsizlik ücreti
B
Mağduriyet ücreti
C
Yoksulluk ücreti
D
Sefalet ücreti
E
Emek ücreti
Açıklama:
Emek sahiplerinin elde ettiği ücret gelirinin temel ihtiyaçlar düzeyini karşılamakta yeterli olmadığı en düşük ücret düzeyidir.
Sefalet ücreti
Sefalet ücreti
Soru 14
Orta Çağ’da emek-sermaye ilişkisini atölye-dükkân kapsamında tutan aynı mesleği paylaşanların sosyal teşkilatlanmaları olarak bilinen birliklere ne ad verilmiştir?
Seçenekler
A
Üretim toplulukları
B
Zanaatkârlar birliği
C
Korporasyon
D
Manastır
E
Atölye toplulukları
Açıklama:
Orta Çağ’ın emek-sermaye ilişkilerini atölye-dükkân çerçevesi içinde karakterize eden korporasyonlar, esnaf kuruluşları olarak kendilerine özgü bir üretim
tarzı ve bir sosyal teşkilatlanma biçimi olarak gelişmişlerdir.
Korporasyon: Aynı meslek ve sanat dalında faaliyet gösterenlerin üretim birlikleri
şeklinde oluşturdukları yapılardır.
tarzı ve bir sosyal teşkilatlanma biçimi olarak gelişmişlerdir.
Korporasyon: Aynı meslek ve sanat dalında faaliyet gösterenlerin üretim birlikleri
şeklinde oluşturdukları yapılardır.
Soru 15
I. Adam Smith
II Max Weber
III David Ricardo
IV Thomas Malthus
Yukarıdaki isimlerden hangisi/leri liberalizm düşüncesinin gelşmesinde bir öncü olarak kabul edilemez?
II Max Weber
III David Ricardo
IV Thomas Malthus
Yukarıdaki isimlerden hangisi/leri liberalizm düşüncesinin gelşmesinde bir öncü olarak kabul edilemez?
Seçenekler
A
I ve III
B
Sadece II
C
II ve III
D
III ve IV
E
Sadece IV
Açıklama:
Liberalizm, temelleri A. Smith tarafından atılan ve daha sonra D. Ricardo ve
T. Malthus tarafından geliştirilen düşünce sistemidir.
Sadece II
T. Malthus tarafından geliştirilen düşünce sistemidir.
Sadece II
Soru 16
Sosyal güvenliğin hedefini gelir güvenliğine odaklayan böylece gelir güvenliğini sağlayarak, tüm nüfusu işsizlikten, sağlıksızlıktan ve asgari ücretsiz yaşamaktan kurtaran temel sosyal devlet politikası belgenin adı nedir?
Seçenekler
A
Londra Raporu
B
Para Üzerine Bir İnceleme
C
Kapitalizmin Ruhu ve Protestan Ahlakı
D
İstihdam, Faiz ve Paranın Genel Teorisi
E
Beveridge Raporu
Açıklama:
Beveridge’nin sosyal güvenlik rejimi;
nüfusun tamamını kapsayan, tek primle sosyal risklerin ulusal telafisini öngören,
tek ödenekli, merkezî bir sistemdir. Beveridge, raporunda üç amaçlı bir sosyal
devlet politikası önermiştir. Bunlar aile ödenekleri ile ailelere yardım, ulusal sağlık merkezi kurularak kamu sağlığının iyileştirilmesi ve istihdamın düzenlenmesidir
Beveridge Raporu: Sir William Beveridge tarafından 1942 yılında İngiliz Hükümeti’ne hazırlanan, işsizliği azaltmayı, ulusal bir sağlık sistemi kurmayı ve asgari bir ücreti garanti etmeyi hedefleyen, günümüz modern sosyal güvenlik sistemlerinin
de temelini oluşturan belgedir.
nüfusun tamamını kapsayan, tek primle sosyal risklerin ulusal telafisini öngören,
tek ödenekli, merkezî bir sistemdir. Beveridge, raporunda üç amaçlı bir sosyal
devlet politikası önermiştir. Bunlar aile ödenekleri ile ailelere yardım, ulusal sağlık merkezi kurularak kamu sağlığının iyileştirilmesi ve istihdamın düzenlenmesidir
Beveridge Raporu: Sir William Beveridge tarafından 1942 yılında İngiliz Hükümeti’ne hazırlanan, işsizliği azaltmayı, ulusal bir sağlık sistemi kurmayı ve asgari bir ücreti garanti etmeyi hedefleyen, günümüz modern sosyal güvenlik sistemlerinin
de temelini oluşturan belgedir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi bir malın hayır için kullanılması amacıyla özel mülkiyetten kamu mülkiyetine geçirilmesine ve bu şekilde kalmasına verilen addır?
Seçenekler
A
Dernek
B
Kuruluş
C
Vakıf
D
Özelleştirme
E
Sosyal Sigorta
Açıklama:
Bir malın hayır temelli kullanılması amacı ile özel mülkiyetten çıkarılarak
toplumsal mülkiyete intikal ettirilmesi ve orada tutulması anlamına gelen vakıf
kavramı, bir İslam hukuku düzenlemesi olmasına karşın en başarılı örneklerini
Osmanlı Dönemi’nde vermiştir.
toplumsal mülkiyete intikal ettirilmesi ve orada tutulması anlamına gelen vakıf
kavramı, bir İslam hukuku düzenlemesi olmasına karşın en başarılı örneklerini
Osmanlı Dönemi’nde vermiştir.
Soru 18
İlk Türk Medeni Kanunu olarak bilinen Mecelle'de çalışma ilkelerinin belirlenmesinde temel olarak nasıl bir bakış akışı yer almaktadır?
Seçenekler
A
İlkel ve bireyci
B
İşçi taraftarı ve toplumcu
C
Salt kamu yararı gözetici
D
Anti-liberal
E
İş güvenliğini ön planda tutucu
Açıklama:
İşçi-işveren ilişkilerine liberal ve bireyci görüşle yaklaşan, işçi ve işverenin tam bir
özgürlük içinde iş ilişkilerini düzenlemelerini kabul eden Mecelle, çalışma ilişkilerinin düzenlenmesinde ilkel ve bireyci bir görüş getirmiştir
İlkel ve bireyci
özgürlük içinde iş ilişkilerini düzenlemelerini kabul eden Mecelle, çalışma ilişkilerinin düzenlenmesinde ilkel ve bireyci bir görüş getirmiştir
İlkel ve bireyci
Soru 19
1909 yılında grevleri yasaklayan, ilaveten var olan sendikaları da ortadan kaldırarak tekrar kurulmalarını yasaklayan düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Takrir-i Sükun Kanunu
B
Cemiyetler Kanunu
C
Tatil-i Eşgal Kanunu
D
Türkiye Dernek Birlikleri İttihadı
E
Ceza Kanunu
Açıklama:
Tatil-i Eşgal Kanunu: I.ve II. Meşrutiyet’in sağladığı haklar çerçevesinde yaygınlık
kazanan grev eylemlerini yasaklayan, mevcut sendikaları feshederek sendikaların kurulmasını yasaklayan 1909 tarihli düzenlemedir.
Tatil-i Eşgal Kanunu. Tatil-i Eşgal Cemiyetleri Hakkında Kanun-u Muvakkat ile 1909 yılında
yürürlüğe giren Tatil-i Eşgal Kanunu giderek çoğalan ve sertleşen işçi eylemlerini
yasaklamıştır.
kazanan grev eylemlerini yasaklayan, mevcut sendikaları feshederek sendikaların kurulmasını yasaklayan 1909 tarihli düzenlemedir.
Tatil-i Eşgal Kanunu. Tatil-i Eşgal Cemiyetleri Hakkında Kanun-u Muvakkat ile 1909 yılında
yürürlüğe giren Tatil-i Eşgal Kanunu giderek çoğalan ve sertleşen işçi eylemlerini
yasaklamıştır.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi Orta Çağ iktisadi düzenine aittir?
Seçenekler
A
Kölelik
B
Loncalar
C
Merkezi İmalathaneler
D
Fabrikalar
E
Sendikalar
Açıklama:
İlk Çağ’ın köle iş gücüne dayanan iktisadi düzeninin yerini Orta Çağda loncaların almıştır. Loncalar Aynı bölgede yaşayan esnaf ve zanaatkârların örgütlendiği Orta Çağ üretim ve iş gücü yapısının temelini oluşturan meslek organizasyonlarıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi Sanayi Devrimi'ni hazırlayan unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Coğrafi Keşifler
B
Reform
C
Rönesans
D
Fransız Devrimi
E
Haçlı Seferleri
Açıklama:
Haçlı Seferleri, Coğrafi Keşifler ile deniz ticaret yollarının keşfedilmesi, Rönesans ve Reform Hareketleri 18. yüzyıldaki Sanayi Devrimi dönüşümüne altyapı hazırlayan ve birbirini tamamlayarak ilerleyen bazı gelişmelerdir. Doğru Cevap D'dir.
Soru 22
Sanayi Devrimi'nin başından itibaren çocuk ve kadın iş gücünün üretime katılmasının nedenlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Üretimin basitleşmesi
B
Köyden kente göç
C
Ücretlerin cazip olmassı
D
Nüfus artışının düşük olması
E
Aile düzeninin bozulması
Açıklama:
Üretimin Sanayi Devrimi sürecinde basitleşmesi önceki dönemlerde olduğu gibi bedensel güç ve üstünlük gereksinimini ortadan kaldırmış üretim, kadın ve çocukların iş gücünden de yararlanılabilecek düzeyde basitleşmiştir. Bu nedenlerle Sanayi Devrimi’nin başlangıcından itibaren kadın, çocuk ve genç iş gücünün üretimde kullanılma düzeyinin sürekli arttığı hatta bazı kesimlerde yetişkin erkek işgücü oranını dahi aştığı görülmüştür. Doğru cevap A'dır.
Soru 23
Aşağıdaki düşüncelerden hangisi felsefesini "tabiatçılık" ve "bireysellik" üzerine kurmuştur?
Seçenekler
A
Sosyalizm
B
Komünizm
C
Sosyal Demokrasi
D
Keynescilik
E
Liberalizm
Açıklama:
Temel felsefesini “tabiatçılık” ve “bireysellik” üzerine kuran liberal düşünce, toplumu devletin ve diğer kuruluşların müdahalesinden kurtarmayı amaçlayan “bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler” şeklinde özetlenen sloganları ile iktisadi düşüncelerine uygun bir sosyal yapılanmayı hedeflemiştir. Doğru cevap E'dir.
Soru 24
"İstihdam, Faiz ve Paranın Genel Teorisi" adlı eser hangi iktisatçıya aittir?
Seçenekler
A
Friedman
B
Keynes
C
Ricardo
D
Malthus
E
Smith
Açıklama:
Keynes, liberal bir iktisatçı olmasına karşın, 1936 yılında yazdığı “İstihdam, Faiz ve Paranın Genel Teorisi” adlı eserinde, klasik iktisat anlayışına önemli eleştiriler getirmiş ve liberal çizgiden ödünler vermiştir. Ekonomik dengenin her zaman tam istihdamda oluşamayacağını, eksik istihdam durumunun da bir denge durumu olduğunu ifade eden Keynes, devletçe yapılacak müdahaleleri de gerekli görmüştür. Ekonomik krizlerin nedeninin, fiili talep yetersizliğinden kaynaklandığını savunan Keynes, üretim hacminin, tüketim ve üretim mallarına öngörülen efektif talep tarafından belirlendiğini iddia etmiştir. Doğru cevap B'dir.
Soru 25
Refah devleti kavramı ilk defa hangi ülkede ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Fransa
B
ABD
C
İngiltere
D
Almanya
E
İsveç
Açıklama:
Rehaf devleti piyasa dengesizliklerinden oluşan eşitsizlikleri gidererek, sosyal adalet hedefine uygun ve sosyal amaçlarla uyumlu müdahalelerde bulunan devlet anlayışıdır. Refah devleti kavramının ilk kez Almanya’da 19. yüzyılın sonunda sosyal güvenlik alanındaki önlemleri ifade etmekte kullanıldığı görülmüştür. Doğru cevap D'dir.
Soru 26
Dünyada sosyal sigorta düzenlemelerinin dördüncü aşaması hangi yıllardan sonraya rastlar?
Seçenekler
A
1940'lar
B
1950'ler
C
1960'lar
D
1970'ler
E
1980'ler
Açıklama:
Sosyal sigorta düzenlemelerinin kurumsal gelişimi incelendiğinde, refah devleti uygulamalarının dört aşama geçirdiğini ifade etmek mümkündür. 1950 sonrası son aşamadır ve bu birleşme ve yeniden yapılanma dönemidir. Bu aşamada tüm sigorta kolları birleştirilerek genel bir sigorta sistemi kurulurken, bu sistemin adı sosyal güvenlik sistemi olarak ifade edilmiştir. Modern refah devleti, geniş kapsamlı bir vatandaşlık anlayışı ve sosyal haklar temelinde; eğitim, sağlık, istihdam ve gelir dağılımı gibi birçok alanda amaçlar edinmiştir. Doğru cevap B'dir.
Soru 27
Türkiye'de asgari ücret uygulaması hangi yılda başlamıştır?
Seçenekler
A
1951
B
1955
C
1962
D
1969
E
1973
Açıklama:
1951 yılında çıkarılan bir yönetmelikle asgari ücretin belirlenmesi ve uygulanmasına başlanmıştır. Yine 1951 yılında yürürlüğe konulan bir kanun ile hafta tatili günü için işçilere yarım günlük ücretinin ödenmesi hükme bağlanmış, 1956 yılında yapılan düzenleme ile bu tam günlük ücrete dönüştürülmüştür. Doğru cevap A'dır
Soru 28
Türkiye'de 1980'den sonra uygulanmaya başlanan ekonomik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Devletçilik
B
Keynescilik
C
Karma ekonomi
D
İthal ikame modeli
E
Neo-liberalizm
Açıklama:
24 Ocak 1980 ekonomik kararları ile benimsenen neo liberal politikalar ve 12 Eylül 1980 askerî darbesi Türkiye’de yeni bir dönemin başlangıcı olmuştur. Kamu kesimine yaklaşım açısından neo liberal politika; ekonomide genel olarak kamu kesiminin, özelde KİT’lerin etkinliğini ve yerini azaltmak, yeni hukuki düzenlemelerle kamu kesimine geçmişten farklı fonksiyonlar yüklemek ve özel kesimin daha hızlı gelişmesini sağlamak amacını taşımıştır. Doğru cevap E'dir.
Soru 29
Ülkemizde ilk işçi eylemleri aşağıdakilerden hangisinden sonra başlamıştır?
Seçenekler
A
I. Meşrutiyet
B
II. Meşrutiyet
C
Cumhuriyet
D
Çok partili sistem
E
1961 Anayasası
Açıklama:
I. Meşrutiyet’in ilanından itibaren ilk işçi eylemlerinin başladığı ve 1872-1906 yılları arasında 25’e kadar ulaştığı görülmüştür. Doğru cevap A'dır.
Soru 30
Orta Çağ’ın sosyal, ekonomik, siyasal ve hukuki düzenini belirleyen sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Feodalite
B
Sosyalizm
C
Liberalizm
D
Kapitalizm
E
Burjuvazi
Açıklama:
SANAYİ DEVRİMİ ÖNCESİ SOSYAL POLİTİKA
Orta Çağ’ın sosyal, ekonomik, siyasal ve hukuki düzenini belirleyen sistem feodalitedir.
Orta Çağ’ın sosyal, ekonomik, siyasal ve hukuki düzenini belirleyen sistem feodalitedir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi aynı bölgede yaşayan esnaf ve zanaatkârların örgütlendiği Orta Çağ üretim ve iş gücü yapısının temelini oluşturan meslek organizasyonudur?
Seçenekler
A
Lonca
B
Korporasyon
C
Kooperatif
D
Aracı Birliği
E
Zanaatkarlar Birliği
Açıklama:
SANAYİ DEVRİMİ ÖNCESİ SOSYAL POLİTİKA
Lonca: Aynı bölgede yaşayan esnaf ve zanaatkârların örgütlendiği Orta Çağ üretim ve iş gücü yapısının temelini oluşturan meslek organizasyonlarıdır.
Lonca: Aynı bölgede yaşayan esnaf ve zanaatkârların örgütlendiği Orta Çağ üretim ve iş gücü yapısının temelini oluşturan meslek organizasyonlarıdır.
Soru 32
I. Haçlı Seferleri
II. Deniz ticaret yollarının keşfedilmesi
III. Rönesans ve Reform Hareketleri
IV. Salgın hastalıkların ortaya çıkması
V. Kölelik düzeninin yaygınlaşması
Yukarıdakilerden hangileri Sanayi Devrimi’nin ortaya çıkmasında rol alan, 18. yüzyıldaki dönüşüme altyapı hazırlayan ve birbirini tamamlayarak ilerleyen bazı gelişmelerdendir?
II. Deniz ticaret yollarının keşfedilmesi
III. Rönesans ve Reform Hareketleri
IV. Salgın hastalıkların ortaya çıkması
V. Kölelik düzeninin yaygınlaşması
Yukarıdakilerden hangileri Sanayi Devrimi’nin ortaya çıkmasında rol alan, 18. yüzyıldaki dönüşüme altyapı hazırlayan ve birbirini tamamlayarak ilerleyen bazı gelişmelerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II ve III
C
I ve IV
D
I, II ve III
E
III, IV ve V
Açıklama:
SANAYİ DEVRİMİ VE SOSYAL POLİTİKA
Sanayi Devrimi’nin ortaya çıkmasında rol alan unsurlar daha önceki dönemlerde ortaya çıkmış, çeşitli safhalardan geçerek ve birbirini tamamlayarak biriken bilimsel ve teknolojik bilgiler, iktisadi ve sosyal hayatı etkileyen bir güç hâline gelebilmiştir. Bu çerçevede Haçlı Seferleri, Coğrafi Keşifler ile deniz ticaret yollarının keşfedilmesi, Rönesans ve Reform Hareketleri 18. yüzyıldaki dönüşüme altyapı hazırlayan ve birbirini tamamlayarak ilerleyen bazı gelişmeler olarak değerlendirilebilir.
Sanayi Devrimi’nin ortaya çıkmasında rol alan unsurlar daha önceki dönemlerde ortaya çıkmış, çeşitli safhalardan geçerek ve birbirini tamamlayarak biriken bilimsel ve teknolojik bilgiler, iktisadi ve sosyal hayatı etkileyen bir güç hâline gelebilmiştir. Bu çerçevede Haçlı Seferleri, Coğrafi Keşifler ile deniz ticaret yollarının keşfedilmesi, Rönesans ve Reform Hareketleri 18. yüzyıldaki dönüşüme altyapı hazırlayan ve birbirini tamamlayarak ilerleyen bazı gelişmeler olarak değerlendirilebilir.
Soru 33
Emek sahiplerinin elde ettiği ücret gelirinin temel ihtiyaçlar düzeyini karşılamakta yeterli olmadığı en düşük ücret düzeyine ………………….denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlamaktadır?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlamaktadır?
Seçenekler
A
Sefalet ücreti
B
Emekçi ücreti
C
Geçim ücreti
D
Sınıf ücreti
E
Yaşam ücreti
Açıklama:
SANAYİ DEVRİMİ VE SOSYAL POLİTİKA
Sefalet Ücreti: Emek sahiplerinin elde ettiği ücret gelirinin temel ihtiyaçlar düzeyini karşılamakta yeterli olmadığı en düşük ücret düzeyidir.S
Sefalet Ücreti: Emek sahiplerinin elde ettiği ücret gelirinin temel ihtiyaçlar düzeyini karşılamakta yeterli olmadığı en düşük ücret düzeyidir.S
Soru 34
Sanayi Devrimi’nin başlangıcından itibaren işçi kuruluşlarının bazı hedefler çerçevesinde toplanarak oluşturdukları bir Genel Konsey aracılığı ile işçi sınıfının mücadelesini yönetme girişimi ve uluslararası sendikacılık hareketinin en önemli olaylarından birisi olan Birinci Enternasyonel’in toplandığı tarih ve yer aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1864- Londra
B
1872- Paris
C
1885- Roma
D
1890- Berlin
E
1897- Cenevre
Açıklama:
SINIF BİLİNCİ VE SENDİKAL HAREKET
Birinci Enternasyonel: Sanayi Devrimi’nin başlangıcından itibaren işçi kuruluşlarının bazı hedefler çerçevesinde toplanarak oluşturdukları bir Genel Konsey aracılığı ile işçi sınıfının mücadelesini yönetme girişimidir. 1864 yılında Londra’da toplanan Birinci Enternasyonel uluslararası sendikacılık hareketinin en önemli olaylarından birisidir.
Birinci Enternasyonel: Sanayi Devrimi’nin başlangıcından itibaren işçi kuruluşlarının bazı hedefler çerçevesinde toplanarak oluşturdukları bir Genel Konsey aracılığı ile işçi sınıfının mücadelesini yönetme girişimidir. 1864 yılında Londra’da toplanan Birinci Enternasyonel uluslararası sendikacılık hareketinin en önemli olaylarından birisidir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi klasik liberal düşüncede her türlü ekonomik ve sosyal sorunu kendiliğinden çözümleyen “gizli bir el” işlevi görmektedir?
Seçenekler
A
Piyasa mekanizması ve fiyatlar sistemi
B
Kolektif mülkiyet hakkı
C
Planlamaya dayalı üretim
D
Nitelikli maliye politikası
E
İktisadi ve teknik ilerleme
Açıklama:
SOSYAL POLİTİKAYA YÖN VEREN DÜŞÜNCE AKIMLARI
Klasik liberal düşüncede piyasa mekanizması ve fiyatlar sistemi her türlü ekonomik ve sosyal sorunu kendiliğinden çözümleyen “gizli bir el” işlevi görmektedir. Girişimcilerin çıkarları ile toplumun çıkarları aynı yönde bir uyuşma içinde olacağından, sosyal sorunla karşılaşılmayacak ve devletin ekonomik ve sosyal hayata müdahalesine gerek kalmayacaktır.
Klasik liberal düşüncede piyasa mekanizması ve fiyatlar sistemi her türlü ekonomik ve sosyal sorunu kendiliğinden çözümleyen “gizli bir el” işlevi görmektedir. Girişimcilerin çıkarları ile toplumun çıkarları aynı yönde bir uyuşma içinde olacağından, sosyal sorunla karşılaşılmayacak ve devletin ekonomik ve sosyal hayata müdahalesine gerek kalmayacaktır.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi siyasal yükümlülüğün temellerini ve modern devletin varlığını sözleşme teorileri ile açıklamaya çalışan geleneksel sözleşme teorisyenlerinden biridir?
Seçenekler
A
A. Smith
B
D. Ricardo
C
T. Malthus
D
J. s. Mill
E
T. Hobbes
Açıklama:
SOSYAL POLİTİKAYA YÖN VEREN DÜŞÜNCE AKIMLARI
Liberal geleneğin devlet anlayışı, sözleşmeci teoriler tarafından geliştirilmiştir. Hobbes, Locke ve Rousseau gibi geleneksel sözleşme teorisyenleri, siyasal yükümlülüğün temellerini ve modern devletin varlığını sözleşme teorileri ile açıklamaya çalışmışlardır.
Liberal geleneğin devlet anlayışı, sözleşmeci teoriler tarafından geliştirilmiştir. Hobbes, Locke ve Rousseau gibi geleneksel sözleşme teorisyenleri, siyasal yükümlülüğün temellerini ve modern devletin varlığını sözleşme teorileri ile açıklamaya çalışmışlardır.
Soru 37
I. Koruma ilkesini ön plana çıkarmıştır.
II. Düzenleme ilkesini ön plana çıkarmıştır.
III. Sendika kurma ve grev hakkında önemli sınırlamalar getirmiştir.
IV. Sendikaların faaliyetlerini önemli ölçüde sınırlandırmıştır.
V. Kamu görevlileri ile ilgili bir düzenlemeye yer verilmiştir.
Yukarıdakilerden hangileri Türkiye'nin 1982 Anayasası’nın ilk düzenlemesinde yer alan ilke ve düzenlemelerdir?
II. Düzenleme ilkesini ön plana çıkarmıştır.
III. Sendika kurma ve grev hakkında önemli sınırlamalar getirmiştir.
IV. Sendikaların faaliyetlerini önemli ölçüde sınırlandırmıştır.
V. Kamu görevlileri ile ilgili bir düzenlemeye yer verilmiştir.
Yukarıdakilerden hangileri Türkiye'nin 1982 Anayasası’nın ilk düzenlemesinde yer alan ilke ve düzenlemelerdir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II, III ve IV
D
II, III ve V
E
II, IV ve V
Açıklama:
TÜRKİYE’DE SOSYAL POLİTİKANIN TARİHSEL GELİŞİMİ
1982 Anayasası’nın “koruma” ilkesi” yerine “düzenleme” ilkesini ön plana çıkardığı görülmektedir. Sendika kurma ve grev hakkında önemli sınırlamalar getiren Anayasa, sendikaların faaliyetlerini de önemli ölçüde sınırlandırmıştır. Anayasa’da kamu görevlileri ile ilgili bir düzenlemeye yer verilmemiş, kamu görevlilerinin sendikal haklara sahip olması 2001 yılında yürürlüğe giren 4688 sayılı Kanun ile mümkün olabilmiştir.
1982 Anayasası’nın “koruma” ilkesi” yerine “düzenleme” ilkesini ön plana çıkardığı görülmektedir. Sendika kurma ve grev hakkında önemli sınırlamalar getiren Anayasa, sendikaların faaliyetlerini de önemli ölçüde sınırlandırmıştır. Anayasa’da kamu görevlileri ile ilgili bir düzenlemeye yer verilmemiş, kamu görevlilerinin sendikal haklara sahip olması 2001 yılında yürürlüğe giren 4688 sayılı Kanun ile mümkün olabilmiştir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi ilk Türk Medeni Kanunu olma özelliğini göstermektedir?
Seçenekler
A
1876 tarihli Mecelle
B
1845 tarihli Polis Nizamı
C
1869 tarihli Maadin Nizamnamesi
D
1863 tarihli Mevadd-ı Madeniyeye Dair Nizamname
E
1865 tarihli Ereğli Maadin-i Humayun Teamülnamesi
Açıklama:
TÜRKİYE’DE SOSYAL POLİTİKANIN TARİHSEL GELİŞİMİ
İlk Türk Medeni Kanunu olma özelliğini gösteren 1876 tarihli Mecelle, iş ilişkilerini dönemin anlayışına uygun olarak “insan kirası” şeklinde ele almıştır.
İlk Türk Medeni Kanunu olma özelliğini gösteren 1876 tarihli Mecelle, iş ilişkilerini dönemin anlayışına uygun olarak “insan kirası” şeklinde ele almıştır.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de devletin çalışma hayatına ilk geniş kapsamlı müdahalesini oluşturan bir kanundur?
Seçenekler
A
3008 Sayılı İş Kanunu
B
1593 Sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanunu
C
4792 Sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu
D
5502 Sayılı Maluliyet, İhtiyarlık ve Ölüm Sigortaları Kanunu
E
6972 sayılı Korunmaya Muhtaç Çocuklar Hakkında Kanun
Açıklama:
TÜRKİYE’DE SOSYAL POLİTİKANIN TARİHSEL GELİŞİMİ
Devletin çalışma hayatına ilk geniş kapsamlı müdahalesini oluşturan 3008 Sayılı İş Kanunu, tek partili sistemde planlı devletçi ekonomi politikasının ve devlet paternalizminin derin izlerini taşımaktadır
Devletin çalışma hayatına ilk geniş kapsamlı müdahalesini oluşturan 3008 Sayılı İş Kanunu, tek partili sistemde planlı devletçi ekonomi politikasının ve devlet paternalizminin derin izlerini taşımaktadır
Soru 40
Temel felsefesini “tabiatçılık” ve “bireysellik” üzerine kuran düşünce sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Liberalizm
B
Feodalizm
C
Kapitalizm
D
Merkantilizm
E
Sosyalizm
Açıklama:
SOSYAL POLİTİKAYA YÖN VEREN DÜŞÜNCE AKIMLARI
XVIII. yüzyıldan itibaren yaşanan iktisadi ve sosyal gelişmeler tüm dünyada önemli değişmelerin yaşanmasına neden olmuştur. Temel felsefesini “tabiatçılık” ve “bireysellik” üzerine kuran liberal düşünce, toplumu devletin ve diğer kuruluşların müdahalesinden kurtarmayı amaçlayan “bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler” şeklinde özetlenen sloganları ile iktisadi düşüncelerine uygun bir sosyal yapılanmayı hedeflemiştir.
XVIII. yüzyıldan itibaren yaşanan iktisadi ve sosyal gelişmeler tüm dünyada önemli değişmelerin yaşanmasına neden olmuştur. Temel felsefesini “tabiatçılık” ve “bireysellik” üzerine kuran liberal düşünce, toplumu devletin ve diğer kuruluşların müdahalesinden kurtarmayı amaçlayan “bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler” şeklinde özetlenen sloganları ile iktisadi düşüncelerine uygun bir sosyal yapılanmayı hedeflemiştir.
Soru 41
Ekonomik dengenin her zaman tam istihdamda oluşamayacağını, eksik istihdam durumunun da bir denge durumu olduğunu ifade ederek devletçe yapılacak müdahaleleri gerekli gören düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
J. M. Keynes
B
D. Ricardo
C
H. Spencer
D
F. Engels
E
T. Malthus
Açıklama:
KAMU MÜDAHALESİNİN DOĞUŞU VE GELİŞİMİ
Ekonomik dengenin her zaman tam istihdamda oluşamayacağını, eksik istihdam durumunun da bir denge durumu olduğunu ifade eden Keynes, devletçe yapılacak müdahaleleri de gerekli görmüştür.
Ekonomik dengenin her zaman tam istihdamda oluşamayacağını, eksik istihdam durumunun da bir denge durumu olduğunu ifade eden Keynes, devletçe yapılacak müdahaleleri de gerekli görmüştür.
Soru 42
1942 yılında İngiliz Hükümeti’ne hazırlanan, işsizliği azaltmayı, ulusal bir sağlık sistemi kurmayı ve asgari bir ücreti garanti etmeyi hedefleyen, günümüz modern sosyal güvenlik sistemlerinin de temelini oluşturan belge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birinci Enternasyonel
B
Komünist Manifestosu
C
Beveridge Raporu
D
Cemiyetler Kanunu
E
Sendikalar Kanunu
Açıklama:
KAMU MÜDAHALESİNİN DOĞUŞU VE GELİŞİMİ
Beveridge Raporu: Sir William Beveridge tarafından 1942 yılında İngiliz Hükümeti’ne hazırlanan, işsizliği azaltmayı, ulusal bir sağlık sistemi kurmayı ve asgari bir ücreti garanti etmeyi hedefleyen, günümüz modern sosyal güvenlik sistemlerinin de temelini oluşturan belgedir.
Beveridge Raporu: Sir William Beveridge tarafından 1942 yılında İngiliz Hükümeti’ne hazırlanan, işsizliği azaltmayı, ulusal bir sağlık sistemi kurmayı ve asgari bir ücreti garanti etmeyi hedefleyen, günümüz modern sosyal güvenlik sistemlerinin de temelini oluşturan belgedir.
Soru 43
I. Saint Simon
II. Charles Fourier
III. Robert Owen
IV. Thomas Hobbes
V. John Locke
Yukarıdakilerden hangileri ideal toplumu şiddet ve ihtilal yolu ile değil, ikna ve eğitim yöntemi ile gerçekleştirmeyi amaçlayan, her her türlü sınıf savaşını ve diktatörlüğünü reddeden ütopik sosyalist anlayışın önemli temsilcileri arasındadır?
II. Charles Fourier
III. Robert Owen
IV. Thomas Hobbes
V. John Locke
Yukarıdakilerden hangileri ideal toplumu şiddet ve ihtilal yolu ile değil, ikna ve eğitim yöntemi ile gerçekleştirmeyi amaçlayan, her her türlü sınıf savaşını ve diktatörlüğünü reddeden ütopik sosyalist anlayışın önemli temsilcileri arasındadır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
II, III ve V
D
III, IV ve V
E
I, III ve IV
Açıklama:
SOSYAL POLİTİKAYA YÖN VEREN DÜŞÜNCE AKIMLARI
Ütopik sosyalistler ideal toplumu şiddet ve ihtilal yolu ile değil, ikna ve eğitim yöntemi ile gerçekleştirmeyi amaçlamışlardır. Her türlü sınıf savaşını ve diktatörlüğünü reddeden anlayışın önemli temsilcileri arasında Saint Simon, Charles Fourier ve Robert Owen sayılabilir.
Ütopik sosyalistler ideal toplumu şiddet ve ihtilal yolu ile değil, ikna ve eğitim yöntemi ile gerçekleştirmeyi amaçlamışlardır. Her türlü sınıf savaşını ve diktatörlüğünü reddeden anlayışın önemli temsilcileri arasında Saint Simon, Charles Fourier ve Robert Owen sayılabilir.
Soru 44
Köleci toplum düzeni aşağıdaki tarihsel dönemlerden hangisinden sonra ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
İlkel topluluklar dönemi
B
Paleolitik Çağ
C
Orta Çağ
D
Mezo Amerikan Topluluklar Dönemi
E
İlk Çağ
Açıklama:
İlkel topluluklar döneminden hemen sonra köleci toplum düzeni gelmiştir
Soru 45
Feodal Düzen hangi yüzyıla kadar geçerliliğini korumuştur?
Seçenekler
A
14. Yüzyıl
B
10. Yüzyıl
C
15. Yüzyıl
D
16. Yüzyıl
E
18. Yüzyıl
Açıklama:
Feodal Düzen 10. ile 15. Yüzyıllar arasında etkinliğini korumuştur.
Soru 46
Aynı meslek ve sanat dalında faaliyet gösterenlerin üretim birlikleri şeklinde oluşturdukları yapılara ne denir?
Seçenekler
A
Enternasyon
B
Feodalite
C
Koordinasyon
D
Korporasyon
E
Ekstremite
Açıklama:
Aynı meslek ve sanat dalında faaliyet gösterenlerin üretim birlikleri şeklinde oluşturdukları yapılara korporasyon denir.
Soru 47
1776 yılında Adam Smith tarafından kaleme alınan yapıt hangisidir?
Seçenekler
A
İlkel Toplum
B
Düzen Toplumu
C
Ekonominin Temel İlkeleri
D
Ulusların Çöküşü
E
Milletlerin Zenginliği
Açıklama:
Milletlerin Zenginliği Adam Smith'e aittir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa'da servetin kaynağının topraktan ticarete geçmesinin doğurduğu sonuçlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Pazarların büyümesi
B
Para dolaşımının artması
C
Sömürgelerle ticaretin artması
D
Feodalitenin yıkılması
E
Avrupa'ya başka kıtalardan zenginlik akması
Açıklama:
Servetin kaynağının ticarete kayması, feodalitenin yıkılmasıyla ilişkilendirilemez.
Feodalitenin yıkılması . Servetin kaynağının topraktan ticarete geçmesi, pazarların büyümesine, para
dolaşımının artmasına ve sömürgelerden yapılan ticaret ile Avrupa’ya zenginliklerin akmasına neden olmuştur. Topraktan çözülmenin etkisiyle sürekli büyüyen
kent yapıları, bununla paralel iş yaratamamış ve kentsel sefaletin de aynı düzeyde
büyüdüğüne şahit olunmuştur. Asillerin ekonomik güçlerini kaybetmeleri kralların, tüccarların parasal desteğine ihtiyaç duyar gelmelerine neden olmuştur. Yükselen burjuva sınıfı, feodalizmin parçalı iktidar yapısını temsil eden Katolik kilisesine karşı Protestan reformunun ulusal kiliselerini; feodalizme karşı da merkezi
otoriteleri destekleyerek ulus devletlerin kurulmasında önemli bir rol oynamıştır.
Feodalitenin yıkılması . Servetin kaynağının topraktan ticarete geçmesi, pazarların büyümesine, para
dolaşımının artmasına ve sömürgelerden yapılan ticaret ile Avrupa’ya zenginliklerin akmasına neden olmuştur. Topraktan çözülmenin etkisiyle sürekli büyüyen
kent yapıları, bununla paralel iş yaratamamış ve kentsel sefaletin de aynı düzeyde
büyüdüğüne şahit olunmuştur. Asillerin ekonomik güçlerini kaybetmeleri kralların, tüccarların parasal desteğine ihtiyaç duyar gelmelerine neden olmuştur. Yükselen burjuva sınıfı, feodalizmin parçalı iktidar yapısını temsil eden Katolik kilisesine karşı Protestan reformunun ulusal kiliselerini; feodalizme karşı da merkezi
otoriteleri destekleyerek ulus devletlerin kurulmasında önemli bir rol oynamıştır.
Soru 49
Emek sahiplerinin elde ettiği ücret gelirinin temel ihtiyaçlar düzeyini karşılamakta yeterli olmadığı en düşük ücret düzeyine ne denir?
Seçenekler
A
İşsizlik maaşı
B
Yaşam maaşı
C
Sefalet ücreti
D
Yevmiye
E
Ana para
Açıklama:
Sefalet ücreti, bir kişinin alabileceği en düşük ücret düzeyini dile getirmekte kullanılır
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi, uluslararası sendikacılık hareketinin en önemli olaylarından biri olarak görülmektedir?
Seçenekler
A
Fordik üretim sisteminin ortaya çıkışı
B
Westphalia Anlaşması
C
Berlin Duvarının Yıkılması
D
Birinci Enternasyonal
E
Mağazacılık
Açıklama:
1864 yılında Londra'da toplanan Birinci Enternasyonal, uluslararası sendikacılık hareketinin en önemli olaylarından biridir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi, II. Dünya Savaşı ile 1970’li yıllarda yaşanan petrol krizlerine değin, Avrupa’da sağlanan uzlaşının temelini oluşturmuştur?
Seçenekler
A
Utilitarianizm
B
Klasik Liberalizm
C
Sosyalist Enternasyonal
D
Komünizm
E
Sosyal Liberalizm
Açıklama:
Sosyal Liberalizm özellikle II. Dünya Savaşı ile 1970’li yıllarda yaşanan petrol krizlerine değin, Avrupa’da sağlanan uzlaşının temelini oluşturmuştur.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi, günümüz modern sosyal güvenlik sistemlerinin temelini oluşturan belge olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Wilson İlkeleri
B
Beveridge Raporu
C
Birinci Enternasyonal Manifestosu
D
Komünist Manifesto
E
Utilitaryanist Metinler
Açıklama:
Sir William Beveridge tarafından 1942 yılında İngiliz Hükümeti’ne hazırlana Beveridge Raporu, işsizliği azaltmayı, ulusal bir sağlık sistemi kurmayı ve asgari bir ücreti garanti etmeyi hedefleyen, günümüz modern sosyal güvenlik sistemlerinin de temelini oluşturan belgedir.
Ünite 3
Soru 1
Aşağıdakilerden hangi açıklama ''dar anlamda istihdam''ı tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Emeğin üretimde kullanılması ya da gelir
sağlamak amacıyla çalışması/ çalıştırılmasıdır.
sağlamak amacıyla çalışması/ çalıştırılmasıdır.
B
Bir ülkenin sahip olduğu üretim faktörlerinin tamamı
C
Üretim faktörlerinin
(emek, sermaye, doğal kaynaklar, müteşebbis) üretime sevk edilmesi.
(emek, sermaye, doğal kaynaklar, müteşebbis) üretime sevk edilmesi.
D
Bireyin topluma olan borcunu ödemesinin en temel yolu çalışması, başka bir ifadeyle istihdama katılmasıdır.
E
Ancak sosyal politikacılar
istihdamı bir amaç olarak kabul ederken iktisatçılar, gelir hedefine ulaşmanın bir
aracı şeklinde değerlendirmektedir
istihdamı bir amaç olarak kabul ederken iktisatçılar, gelir hedefine ulaşmanın bir
aracı şeklinde değerlendirmektedir
Açıklama:
İSTİHDAM VE İSŞİZLİK: KAVRAMSAL ÇERÇEVE
Dar anlamda istihdam;emeğin üretimde kullanılması ya da gelir
sağlamak amacıyla çalışması/ çalıştırılmasıdır.
Dar anlamda istihdam;emeğin üretimde kullanılması ya da gelir
sağlamak amacıyla çalışması/ çalıştırılmasıdır.
Soru 2
Normal çalışma sürelerinin altında çalışılma ile ilişkili olup,
istihdam edilen bireylerin arzu etmedikleri hâlde kısmi süreli çalışmaları sonucunun ortaya çıktığı ve daha çok gelişmiş ülkelerde görülmekte olan görülebilen eksik istihdamın başlıca sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
istihdam edilen bireylerin arzu etmedikleri hâlde kısmi süreli çalışmaları sonucunun ortaya çıktığı ve daha çok gelişmiş ülkelerde görülmekte olan görülebilen eksik istihdamın başlıca sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toplumda çalışabilecek birey fazlalığı
B
Talep yetersizliği
C
Arz -talep ilişkisi
D
Talep fazlalığı
E
Toplumda çalışan kadın yetersizliği
Açıklama:
İSTİHDAM VE İSŞİZLİK: KAVRAMSAL ÇERÇEVE
Normal çalışma sürelerinin altında çalışılma ile ilişkili olup,
istihdam edilen bireylerin arzu etmedikleri hâlde kısmi süreli çalışmaları sonucunun ortaya çıktığı ve daha çok gelişmiş ülkelerde görülmekte olan görülebilen eksik istihdamın başlıca sebebi talep yetersizliğidir.
Normal çalışma sürelerinin altında çalışılma ile ilişkili olup,
istihdam edilen bireylerin arzu etmedikleri hâlde kısmi süreli çalışmaları sonucunun ortaya çıktığı ve daha çok gelişmiş ülkelerde görülmekte olan görülebilen eksik istihdamın başlıca sebebi talep yetersizliğidir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi toplum açısından işsizlik ile ilişkilidir
Seçenekler
A
Bireyin referans döneminin uygulanamaması
B
Bireyin işsiz kalması
C
Üretici kaynakların bir bölümünün kullanılamaması anlamına gelmektedir.
D
Toplumda eğitimli iş gücü eksikliği
E
Belli zaman süresinde iş arama gereksinimi
Açıklama:
İSTİHDAM VE İSŞİZLİK: KAVRAMSAL ÇERÇEVE
Toplum açısından işsizlik, üretici kaynakların bir bölümünün kullanılamaması anlamına gelmektedir.
Toplum açısından işsizlik, üretici kaynakların bir bölümünün kullanılamaması anlamına gelmektedir.
Soru 4
''Özellikle 1970’lerin ikinci yarısından itibaren büyümenin aynı oranda istihdam artışı sağlayamadığı ve işsizliğin arttığı, ülke ekonomilerinin krizler karşısında daha kırılgan hâle geldiği ve buna bağlı olarak çok sayıda insanın aynı anda
işsiz kaldığı, işsiz kalınan sürelerin uzadığı, özellikle gençlerin, kadınların ve engellilerin yüksek oranda işsizlik riski ile karşı karşıya kaldığı ve küresel ekonomide yaratılan işlerin büyük bir kısmının............................... olması nedeniyle çalışan ama yoksul olan insan sayısının arttığı görülmektedir''.
Yukarıdaki açıklama metninde boşluğa aşağıdaki tanımlardan hangisi gelmelidir.
işsiz kaldığı, işsiz kalınan sürelerin uzadığı, özellikle gençlerin, kadınların ve engellilerin yüksek oranda işsizlik riski ile karşı karşıya kaldığı ve küresel ekonomide yaratılan işlerin büyük bir kısmının............................... olması nedeniyle çalışan ama yoksul olan insan sayısının arttığı görülmektedir''.
Yukarıdaki açıklama metninde boşluğa aşağıdaki tanımlardan hangisi gelmelidir.
Seçenekler
A
Güçlü ekonomik yapı
B
Devletin yatırımları
C
Yüksek maliyetli işler
D
Daimi işler
E
Kırılgan işler
Açıklama:
İSTİHDAMIN KORUNMASI VE İŞSİZLİKLE MÜCADELEDE
SOSYAL POLİTİKALARIN YERİ VE ÖNEMİ
''Özellikle 1970’lerin ikinci yarısından itibaren büyümenin aynı oranda istihdam artışı sağlayamadığı ve işsizliğin arttığı, ülke ekonomilerinin krizler karşısında daha kırılgan hâle geldiği ve buna bağlı olarak çok sayıda insanın aynı anda
işsiz kaldığı, işsiz kalınan sürelerin uzadığı, özellikle gençlerin, kadınların ve engellilerin yüksek oranda işsizlik riski ile karşı karşıya kaldığı ve küresel ekonomide yaratılan işlerin büyük bir kısmının kırılgan işler olması nedeniyle çalışan ama yoksul olan insan sayısının arttığı görülmektedir.''
SOSYAL POLİTİKALARIN YERİ VE ÖNEMİ
''Özellikle 1970’lerin ikinci yarısından itibaren büyümenin aynı oranda istihdam artışı sağlayamadığı ve işsizliğin arttığı, ülke ekonomilerinin krizler karşısında daha kırılgan hâle geldiği ve buna bağlı olarak çok sayıda insanın aynı anda
işsiz kaldığı, işsiz kalınan sürelerin uzadığı, özellikle gençlerin, kadınların ve engellilerin yüksek oranda işsizlik riski ile karşı karşıya kaldığı ve küresel ekonomide yaratılan işlerin büyük bir kısmının kırılgan işler olması nedeniyle çalışan ama yoksul olan insan sayısının arttığı görülmektedir.''
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi işsizliğin bireysel etkilerinden değildir?
Seçenekler
A
İşsizlikle birlikte bağımlı çalışanların sayısındaki azalışa bağlı olarak aktif sigortalı sayısı düşer ve dolayısıyla sosyal güvenlik gelirleri azalır.
B
Genellikle tek geçim kaynağı ücret olan birey ve bakmakla yükümlü olduğu ailesi, bireyin işsiz kalması durumunda bu gelir kaynağından yoksun kalır. Bu durumda da bireyin ve ailesinin hayat standardı düşecektir.
C
Birey, sahip olduğu insan sermayesini, başka bir ifadeyle vasıflarını ve
entelektüel yeteneklerini kaybetmeye başlar.
entelektüel yeteneklerini kaybetmeye başlar.
D
İşsiz kalan birey tembelliğe alışır ve kendini işe yaramaz hisseder.
E
İşsiz kalan birey, umutsuzluk ve çaresizlik gibi birçok olumsuz duyguya
sürüklenir; özgüvenini, kendisine olan saygısını ve bakmakla yükümlü
olduğu kişilere karşı itibarını kaybeder.
sürüklenir; özgüvenini, kendisine olan saygısını ve bakmakla yükümlü
olduğu kişilere karşı itibarını kaybeder.
Açıklama:
İSTİHDAMIN KORUNMASI VE İŞSİZLİKLE MÜCADELEDE
SOSYAL POLİTİKALARIN YERİ VE ÖNEMİ
''İşsizlikle birlikte bağımlı çalışanların sayısındaki azalışa bağlı olarak aktif sigortalı sayısı düşer ve dolayısıyla sosyal güvenlik gelirleri azalır.''
Yukarıdaki açıklama işsizliğin ekonomik etkilerinden biridir.
SOSYAL POLİTİKALARIN YERİ VE ÖNEMİ
''İşsizlikle birlikte bağımlı çalışanların sayısındaki azalışa bağlı olarak aktif sigortalı sayısı düşer ve dolayısıyla sosyal güvenlik gelirleri azalır.''
Yukarıdaki açıklama işsizliğin ekonomik etkilerinden biridir.
Soru 6
Aşağıdaki açıklamaların hangisi ''pasif istihdam politikaları'' çerçevesinde değerlendirilemez?
Seçenekler
A
İşsizliğin birey üzerindeki olumsuz etkisini gidermek
B
İşsizliğin bireyin ailesi üzerindeki olumsuz etkisini gidermek
C
Pasif istihdam politikaları gelişmiş ülkelerde daha yoğun uygulanmaktadır
D
Girişimciliğin desteklenmesine yönelik programların uygulanması
E
İşsizlik yardımı uygulaması
Açıklama:
İSTİHDAMIN KORUNMASI VE İŞSİZLİKLE MÜCADELEDE
SOSYAL POLİTİKALARIN YERİ VE ÖNEMİ
''Pasif istihdam politikaları''işsizlik oranlarını azaltmak yerine
işsizliğin birey, ailesi ve toplum üzerindeki olumsuz etkilerini gidermeyi amaçlayan ve bunun için de işsizlere belirli bir ekonomik güvence sağlamaya yönelik
tedbirler yaratılmasını hedeflemektedir.
SOSYAL POLİTİKALARIN YERİ VE ÖNEMİ
''Pasif istihdam politikaları''işsizlik oranlarını azaltmak yerine
işsizliğin birey, ailesi ve toplum üzerindeki olumsuz etkilerini gidermeyi amaçlayan ve bunun için de işsizlere belirli bir ekonomik güvence sağlamaya yönelik
tedbirler yaratılmasını hedeflemektedir.
Soru 7
Temel amacı, iş bulma ümidi düşük olan dezavantajlı kesimlerin hem iş pratiklerinin sağlanması hem de sosyal açıdan dışlanmalarının önlenmesi olan uygulama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamunun eşleştirme ve danışmanlık hizmetleri
B
Doğrudan kamu istihdamı
C
Ücret ve istihdam sübvansiyonları
D
İşsizlik ödeneği
E
Erken emeklilik
Açıklama:
İşsizlikle Mücadelede İzlenen Aktif ve Pasif İstihdam Politikaları
Doğrudan kamu istihdamının temel amacı, iş bulma ümidi düşük olan dezavantajlı kesimlerin hem iş pratiklerinin sağlanması hem de sosyal açıdan dışlanmalarının önlenmesidir.
Doğrudan kamu istihdamının temel amacı, iş bulma ümidi düşük olan dezavantajlı kesimlerin hem iş pratiklerinin sağlanması hem de sosyal açıdan dışlanmalarının önlenmesidir.
Soru 8
Aşağıdaki açıklamaların hangisi ''ücret''tanımı ile ilişkisizdir?
Seçenekler
A
Ücretli çalışmanın başladığı ilk günden beri çalışanların ortaya koyduğu zihinsel
ve bedensel emeğin bedeli/karşılığıdır.
ve bedensel emeğin bedeli/karşılığıdır.
B
. Sosyal politika için ücret, salt ekonomik
ya da hukuki özellikleri ile değil, taşıdığı insancıl değer yönünden de önem taşır.
ya da hukuki özellikleri ile değil, taşıdığı insancıl değer yönünden de önem taşır.
C
Ücret işçiler açısından bir haktır.
D
İşçi açısından ücret; emeğinin karşılığı olarak elde
ettiği satın alma gücüdür.
ettiği satın alma gücüdür.
E
İşverenlere sübvansiyon programı ile desteklenen gruptaki işsizleri istihdam etme vergi ve ücret avantajı sağlamaktadır.
Açıklama:
İşsizlikle Mücadelede İzlenen Aktif ve Pasif İstihdam Politikaları
''İşverenlere sübvansiyon programı ile desteklenen gruptaki işsizleri istihdam etme vergi ve ücret avantajı sağlamaktadır.''Cümlesi ücret tanımı ile ilgisizdir.
''İşverenlere sübvansiyon programı ile desteklenen gruptaki işsizleri istihdam etme vergi ve ücret avantajı sağlamaktadır.''Cümlesi ücret tanımı ile ilgisizdir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi ''Nominal ücret ''değildir?
Seçenekler
A
Cari ücret
B
Nakdi ücret
C
Parasal ücret
D
Reel ücret
E
İtibari ücret
Açıklama:
Ücrete İlişkin Kavramlar: Ücret Türleri
Reel ücret;nominal ücret değildir.
Reel ücret;nominal ücret değildir.
Soru 10
Asgari ücret nedir?
Seçenekler
A
Yapılan iş karşılığında elde edilen an az ücret
B
İşverenin ödemekle yükümlü olduğu en az ücret
C
İşçi ve ailesinin günün ekonomik ve sosyal koşullarına göre
insanca yaşamasını sağlayacak ücret
insanca yaşamasını sağlayacak ücret
D
Sosyal hayatı sürdürebilecek en az ücret
E
Kesintilerden sonra işçinin eline geçen ücret
Açıklama:
Ücrete İlişkin Kavramlar: Ücret Türleri
İşçi ve ailesinin günün ekonomik ve sosyal koşullarına göre
insanca yaşamasını sağlayacak ücret asgari ücret olarak tanımlanır.
İşçi ve ailesinin günün ekonomik ve sosyal koşullarına göre
insanca yaşamasını sağlayacak ücret asgari ücret olarak tanımlanır.
Soru 11
.............................. kavramı, geçici, konjonktürel ve yapısal faktörler sebebiyle bir işgücü piyasasında yüzde yüz istihdamın sağlanamaması ve işgücünün küçük bir bölümünün (% 3-5) işsiz olması durumunu ölçek için kullanılır
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Geçici işsizlik oranı
B
Arızi işsizlik oranı
C
Konjonktürel işsizlik oranı
D
Doğal işsizlik oranı
E
Eksik istihdam oranı
Açıklama:
Doğal İşsizlik Oranı: İşgücü piyasasının etkinliğini ölçmede kullanılan teorik bir araçtır. Geçici, konjonktürel ve yapısal faktörler sebebiyle bir işgücü piyasasında yüzde yüz istihdamın sağlanamaması ve işgücünün küçük bir bölümünün (% 3-5) işsiz olması durumunu tanımlamaktadır.
Soru 12
Üniversiteden mezun olan Ahmet, tam zamanlı çalışmak için başvurduğu işlerden olumlu geri dönüş almayınca yarı zamanlı olarak çalışmaya başlamıştır. Ahmet'in istihdam türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Görülebilir eksik istihdam
B
Görülemeyen eksik istihdam
C
Gizli işsizlik
D
Tam istihdam
E
Görülemeyen yarım zamanlı istihdam
Açıklama:
Görülebilen Eksik İstihdam: Normal çalışma sürelerinin altında çalışılmasıdır.
Bu durumda, istihdam edilen bireyler arzu etmedikleri hâlde kısmi süreli çalışmaktadır. Bu nedenle Ahmet'in istihdam yapısı görülebilir eksik istihdamdır.
Bu durumda, istihdam edilen bireyler arzu etmedikleri hâlde kısmi süreli çalışmaktadır. Bu nedenle Ahmet'in istihdam yapısı görülebilir eksik istihdamdır.
Soru 13
2. Dünya Savaşı sırasında ülkedeki mevcut emeğin tamamı kullanılmasına rağmen talebin karşılanmaması durumunun görüldüğü ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ABD
B
Çin
C
Sovyetler Birliği
D
Almanya
E
Japonya
Açıklama:
2. Dünya Savaşı sırasında ülkedeki mevcut emeğin tamamı kullanılmasına rağmen talebin karşılanmaması durumunun görüldüğü ülke Almanya'dır.
Soru 14
Aşağıdaki risklerden hangisi sosyo-ekonomik riskler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
İş kazası
B
Meslek hastalığı
C
Hastalık
D
Analık
E
İşsizlik
Açıklama:
Sosyal Risk: Ne zaman ortaya çıkacağı bilinmemekle birlikte ileride gerçekleşmesi muhtemel ya da muhakkak olan ve buna maruz kalan kişinin mal varlığında eksilmeye neden olan tehlikedir. Sosyal riskler, mesleki riskler (iş kazası, meslek hastalıkları), fizyolojik riskler (hastalık, analık, sakatlık, ölüm) ve sosyo- ekonomik riskler
(işsizlik, evlenme ve çocuk sahibi olma, konut ihtiyacı) olmak üzere başlıca üç grupta sınıflandırılabilir.
(işsizlik, evlenme ve çocuk sahibi olma, konut ihtiyacı) olmak üzere başlıca üç grupta sınıflandırılabilir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi işsizlikle mücadelede izlenen aktif istihdam politikaları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Kamunun Eşleştirme ve Danışmanlık Hizmetleri
B
İşsizlik sigortası
C
İşsizlik yardımı
D
Çalışma sürelerinin kısaltılması
E
Erken emeklilik
Açıklama:
• İşsizlik Sigortası
• İşsizlik Yardımı
• Çalışma Paylaşımı
• Erken Emeklilik
• İş Paylaşımı
• Çalışma Sürelerinin Kısaltılması pasif istihdam politikaları, Kamunun Eşleştirme ve Danışmanlık Hizmetleri aktif istihdam politikaları içinde yer alır.
• İşsizlik Yardımı
• Çalışma Paylaşımı
• Erken Emeklilik
• İş Paylaşımı
• Çalışma Sürelerinin Kısaltılması pasif istihdam politikaları, Kamunun Eşleştirme ve Danışmanlık Hizmetleri aktif istihdam politikaları içinde yer alır.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi ücretin geçerli para cinsinden tutarını ifade eden kavramlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Nominal ücret
B
Cari ücret
C
Nakdi ücret
D
İtibari ücret
E
Reel ücret
Açıklama:
Nominal ücret; cari ücret, nakdi ücret, parasal ücret ve itibari ücret şeklinde de adlandırılmaktadır ve para ile ifade edilen ücret miktarıdır. Ücretin geçerli para cinsinden tutarını ifade eder
Soru 17
Bir ülkenin daha düşük işgücü maliyetleri ve/veya daha az kısıtlayıcı iş hukuku kuralları vasıtasıyla diğer ülkelere karşı rekabet gücünü arttırarak, istihdam
yaratıcı yatırımı kendine çekmesine ne denir?
yaratıcı yatırımı kendine çekmesine ne denir?
Seçenekler
A
Özelleştirme
B
Sosyal damping
C
Sosyal destek
D
Truck sistemi
E
Neoliberalizm
Açıklama:
Sosyal damping: Bir ülkenin daha düşük işgücü maliyetleri ve/veya daha az kısıtlayıcı iş hukuku kuralları vasıtasıyla diğer ülkelere karşı rekabet gücünü arttırarak, istihdam yaratıcı yatırımı kendine çekmesidir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi Sanayi Devrimi sürecinin ilk yıllarında çalışan yoksullar kavramının ortaya çıkmaya başladığı ülkeler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
ABD
B
İngiltere
C
Almanya
D
İsviçre
E
Fransa
Açıklama:
Özellikle Sanayi Devrimi sürecinin ilk yıllarında aşırı rekabet olgusu ve bunun
sonucu olarak aşırı kârlar peşinde koşulması, üretimde kullanılan makinalara
yatırılan sermayenin kısa sürede geri alınmasını gerektirmiştir. Çünkü o dönemde hızla birbirini izleyen yeni teknolojik buluşlarında da etkisiyle makine çabuk değişmekte ve rekabet gücünü yitirmektedir. Bu gelişmeler, emeğin aşırı derecede sömürülmesine yol açmış, ücretler düşmüş ve sefalet ücretleri
niteliğini kazanmış, bunun sonucunda da çalışan yoksullar ortaya çıkmaya başlamıştır. Bu durum Batı Avrupa’da özellikle İngiltere, Almanya, İsviçre ve Fransa’da bütün olumsuz sonuçlarını göstermiş ve işçi sınıfı içinde çok büyük bir yoksulluk başlamıştır.
sonucu olarak aşırı kârlar peşinde koşulması, üretimde kullanılan makinalara
yatırılan sermayenin kısa sürede geri alınmasını gerektirmiştir. Çünkü o dönemde hızla birbirini izleyen yeni teknolojik buluşlarında da etkisiyle makine çabuk değişmekte ve rekabet gücünü yitirmektedir. Bu gelişmeler, emeğin aşırı derecede sömürülmesine yol açmış, ücretler düşmüş ve sefalet ücretleri
niteliğini kazanmış, bunun sonucunda da çalışan yoksullar ortaya çıkmaya başlamıştır. Bu durum Batı Avrupa’da özellikle İngiltere, Almanya, İsviçre ve Fransa’da bütün olumsuz sonuçlarını göstermiş ve işçi sınıfı içinde çok büyük bir yoksulluk başlamıştır.
Soru 19
insan onuruna yakışır çalışma koşullarında, işçi sağlığı ve güvenliği koşullarına uygun, sosyal güvenlik imkânlarına sahip, sendika aracılığı
ile temsil gücü olan, zorla çalıştırma ve çocuk işçiliğinin olmadığı, yaptığı iş karşılığında hak ettiği ücreti alabilen ve kısacası çalışmaya ilişkin temel hak ve ilkelerin üç taraflı uzlaşma ile gerçekleştirilebildiği işler olarak tanımlanan düzgün iş kavramı aşağıdaki kuruluşlardan hangisi tarafından gündeme getirilmiştir?
ile temsil gücü olan, zorla çalıştırma ve çocuk işçiliğinin olmadığı, yaptığı iş karşılığında hak ettiği ücreti alabilen ve kısacası çalışmaya ilişkin temel hak ve ilkelerin üç taraflı uzlaşma ile gerçekleştirilebildiği işler olarak tanımlanan düzgün iş kavramı aşağıdaki kuruluşlardan hangisi tarafından gündeme getirilmiştir?
Seçenekler
A
BM
B
Avrupa Birliği
C
Avrupa Parlamentosu
D
ILO
E
OECD
Açıklama:
1999 yılında toplanan 87. Uluslararası Çalışma Konferansı’nda sunulan raporda; çalışanların güvenlik, onur, eşitlik ve özgürlük temelinde uygun ve üretken bir iş elde edebilmeleri için desteklenmesi gerektiği fikrinden hareketle, Decent Work kavramı uluslararası gündemi meşgul etmeye başlamıştır.
Soru 20
Ücretlendirme yapılırken yalnızca iş göz önünde bulundurulmayıp hem hizmetin gereklerinin hem de çalışana uygun ve gerekli toplumsal yaşam düzeyini sağlama amacının gözetilmesine ne denir?
Seçenekler
A
Reel ücret
B
Sosyal ücret
C
Emeğin değeri
D
İtibari ücret
E
Arızi ücret
Açıklama:
Ücretlendirme yapılırken yalnızca iş göz önünde bulundurulmayıp hem hizmetin gereklerinin hem de çalışana uygun ve gerekli toplumsal yaşam düzeyini sağlama amacının gözetilmesine sosyal ücret denir.
Soru 21
Geniş anlamda istihdam kavramı, tüm _______ faktörlerini kapsarken dar anlamda istihdam ile üretim faktörleri içinde sadece ______ unsuru dikkate alınmaktadır.
Yukarıdaki cümledeki boşluklar için doğru ifadeleri aşağıdakilerden hangisi içermektedir?
Yukarıdaki cümledeki boşluklar için doğru ifadeleri aşağıdakilerden hangisi içermektedir?
Seçenekler
A
üretim/emek
B
üretim/sermaye
C
sermaye/emek
D
müteşebbis/emek
E
üretim/doğal kaynaklar
Açıklama:
1 İSTİHDAM VE İŞSİZLİK: KAVRAMSAL ÇERÇEVE
Geniş anlamda istihdam kavramı, tüm üretim faktörlerini kapsarken dar anlamda istihdam ile üretim faktörleri içinde sadece emek unsuru dikkate alınmaktadır.
Geniş anlamda istihdam kavramı, tüm üretim faktörlerini kapsarken dar anlamda istihdam ile üretim faktörleri içinde sadece emek unsuru dikkate alınmaktadır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangileri üretim faktörleri arasında sıralanabilir?
- Doğal kaynaklar
- Sermaye
- Emek
- Müteşebbis
Seçenekler
A
i-ii-iii-iv
B
ii-iii-iv
C
i-ii-iii
D
i-iii-iv
E
iii-iv
Açıklama:
1 İSTİHDAM VE İŞSİZLİK: KAVRAMSAL ÇERÇEVE
Geniş anlamda istihdam, “üretim faktörlerinin (emek, sermaye, doğal kaynaklar, müteşebbis) üretime sevk edilmesi, yani çalışması/ çalıştırılması” (Ülgener, 1991: 73) şeklinde tanımlanmaktadır.
Geniş anlamda istihdam, “üretim faktörlerinin (emek, sermaye, doğal kaynaklar, müteşebbis) üretime sevk edilmesi, yani çalışması/ çalıştırılması” (Ülgener, 1991: 73) şeklinde tanımlanmaktadır.
Soru 23
Tam istihdam durumunda kabul edilebilir işsizlik oranı kaçtır?
Seçenekler
A
% 3-5
B
% 1-3
C
% 7-9
D
% 1
E
% 5-7
Açıklama:
1 İSTİHDAM VE İŞSİZLİK: KAVRAMSAL ÇERÇEVE
Tam istihdam genel olarak teorik bir durumdur. Bu sebeple, tam istihdam durumunda %3-5 oranında bir işsizliğin varlığı kabul edilmektedir. Hemen hemen bütün ülkelerde yer ve iş değiştirmeler, işgücü piyasası hakkındaki bilgisizlik, işgücü arzı ve talebinin aynı zamanda karşılaşamaması gibi nedenlerden kaynaklanan işsizlik tam olarak ortadan kaldırılamamaktadır.
Tam istihdam genel olarak teorik bir durumdur. Bu sebeple, tam istihdam durumunda %3-5 oranında bir işsizliğin varlığı kabul edilmektedir. Hemen hemen bütün ülkelerde yer ve iş değiştirmeler, işgücü piyasası hakkındaki bilgisizlik, işgücü arzı ve talebinin aynı zamanda karşılaşamaması gibi nedenlerden kaynaklanan işsizlik tam olarak ortadan kaldırılamamaktadır.
Soru 24
İstihdam edilen bir bireyin arzu etmediği hâlde kısmi süreli çalışması nasıl tanımlanır?
Seçenekler
A
Görülebilen Eksik İstihdam
B
Görülemeyen Eksik İstihdam
C
Öngörülen Eksik İstihdam
D
Öngörülmeyen Eksik İstihdam
E
Aşırı İstihdam
Açıklama:
1 İSTİHDAM VE İŞSİZLİK: KAVRAMSAL ÇERÇEVE
Görülebilen Eksik İstihdam: Normal çalışma sürelerinin altında çalışılmasıdır. Bu durumda, istihdam edilen bireyler arzu etmedikleri hâlde kısmi süreli çalışmaktadır. Daha çok gelişmiş ülkelerde görülmekte olan bu tip eksik istihdamın başlıca sebebi talep yetersizliğidir.
Görülebilen Eksik İstihdam: Normal çalışma sürelerinin altında çalışılmasıdır. Bu durumda, istihdam edilen bireyler arzu etmedikleri hâlde kısmi süreli çalışmaktadır. Daha çok gelişmiş ülkelerde görülmekte olan bu tip eksik istihdamın başlıca sebebi talep yetersizliğidir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangileri çalışma hakkı çerçevesinde düzenlenen sosyal politika tedbirlerini içermektedir?
- Yeterli istihdam imkânlarının yaratılması
- Yaşam boyu öğrenme perspektifi içinde mesleki eğitim yoluyla insan gücü kaynağının niteliklerinin geliştirilmesi
- İş arayanlar ile işgücü arayanların buluşturulması
- Çalışma hayatında iş güvencesi ve koruyucu standartların sağlanması
- Çalışma hayatında belirli bir gelir güvencesinin sağlanması
Seçenekler
A
i-ii-iii-iv-v
B
ii-iii-iv-v
C
i-ii-iii-iv
D
i-ii-iii-v
E
i-iii-iv-v
Açıklama:
2 - 3 İSTİHDAMIN KORUNMASI VE İŞSİZLİKLE MÜCADELEDE SOSYAL POLİTİKALARIN YERİ VE ÖNEMİ
Çalışma hakkı çerçevesinde düzenlenen sosyal politika tedbirleri şu şekilde sıralanabilir (Koray, 2005: 196197):
Çalışma hakkı çerçevesinde düzenlenen sosyal politika tedbirleri şu şekilde sıralanabilir (Koray, 2005: 196197):
- Yeterli istihdam imkânlarının yaratılması
- Yaşam boyu öğrenme perspektifi içinde mesleki eğitim yoluyla insan gücü kaynağının niteliklerinin geliştirilmesi
- İş arayanlar ile işgücü arayanların buluşturulması
- Çalışma hayatında iş güvencesi ve koruyucu standartların sağlanması
- Çalışma hayatında belirli bir gelir güvencesinin sağlanması
- İş sağlığı ve güvenliği koşullarının iyileştirilmesi
- Ücretlilere örgütlenme hakkının kazandırılması
- Aktif ve pasif istihdam politikaları aracılığıyla işsizlik karşısında koruma
- Sosyal güvenlik sistemi ile işgücünün sosyal risklere karşı korunması
Soru 26
İşsizlik oranının yükselmesi işsizliğin hangi yönden etkisini değerlendirilmesini uygun kılar?
Seçenekler
A
İşsizliğin Ekonomik Etkileri
B
İşsizliğin Bireysel Etkileri
C
İşsizliğin Toplumsal Etkileri
D
İşsizliğin Coğrafi Etkileri
E
İşsizliğin Politik Etkileri
Açıklama:
2 - 3 İSTİHDAMIN KORUNMASI VE İŞSİZLİKLE MÜCADELEDE SOSYAL POLİTİKALARIN YERİ VE ÖNEMİ
İşsizliğin Ekonomik Etkileri (Biçerli, 2005: 419420; Tokol ve Alper, 2011: 8283):
İşsizliğin Ekonomik Etkileri (Biçerli, 2005: 419420; Tokol ve Alper, 2011: 8283):
- İşsizlik, ekonomik etkinliğin bir göstergesidir. İşsizlik oranının yükselmesi, bir ekonominin daha fazla üretebilme gücü olduğu hâlde bunu değerlendiremediğini ortaya koymaktadır.
- İşsizliğin yükselmesi durumunda tüketici nüfus üzerindeki baskı da artar.
- İşsizlik, bağımlılık oranını da etkilemektedir. İşsizliğin arttığı dönemlerde bağımlılık oranı yükselirken azaldığı dönemlerde bağımlılık oranı da geriler.
- İşsizliğin artması, ekonomideki tasarruf eğiliminin azalmasına ve yatı rımların düşmesine neden olur.
- İşsizlik, gelir dağılımı eşitsizliğini ve yoksulluğu artırır.
- İşsizliğin yükseldiği dönemlerde transfer harcamaları artar.
- İşsizlikle birlikte bağımlı çalışanların sayısındaki azalışa bağlı olarak ak tif sigortalı sayısı düşer ve dolayısıyla sosyal güvenlik gelirleri azalır.
- İşsizliğin artması, çalışan sayısı ve işletme kârlarını olumsuz yönde etki lediğinden vergi gelirleri azalır.
Soru 27
Bireyin işsiz kalması işsizliğin hangi yönden etkisini değerlendirilmesini uygun kılar?
Seçenekler
A
İşsizliğin Bireysel Etkileri
B
İşsizliğin Ekonomik Etkileri
C
İşsizliğin Toplumsal Etkileri
D
İşsizliğin Coğrafi Etkileri
E
İşsizliğin Politik Etkileri
Açıklama:
2 - 3 İSTİHDAMIN KORUNMASI VE İŞSİZLİKLE MÜCADELEDE SOSYAL POLİTİKALARIN YERİ VE ÖNEMİ
İşsizliğin Bireysel Etkileri (Altan, 2009: 124; Serter, 1993: 3; Talas, 1997: 128):
İşsizliğin Bireysel Etkileri (Altan, 2009: 124; Serter, 1993: 3; Talas, 1997: 128):
- Genellikle tek geçim kaynağı ücret olan birey ve bakmakla yükümlü olduğu ailesi, bireyin işsiz kalması durumunda bu gelir kaynağından yoksun kalır. Bu durumda da bireyin ve ailesinin hayat standardı düşecektir.
- Birey, sahip olduğu insan sermayesini, başka bir ifadeyle vasıflarını ve entelektüel yeteneklerini kaybetmeye başlar.
- Özellikle işsizliğin uzun süreli olması durumunda bireyin mesleki bilgi ve becerileri aşınır. Bununla birlikte, çalışma yaşamının kazandırdığı çalışma disiplini ve alışkanlıklar ortadan kalkar.
- İşsiz kalan birey tembelliğe alışır ve kendini işe yaramaz hisseder.
- Uzun süreli işsizlik durumunda bireyin yeni bir iş bulması genellikle zorlaşmakta, yeni bir iş bulması hâlinde ise yeni işindeki istihdam ko şulları önceki işine oranla daha kötü olabilmektedir.
- İşsiz kalan birey, umutsuzluk ve çaresizlik gibi birçok olumsuz duyguya sürüklenir; özgüvenini, kendisine olan saygısını ve bakmakla yükümlü olduğu kişilere karşı itibarını kaybeder.
- Topluma katkısı olmayan birey moral yönünde çöküntüye uğrar ve top luma olan aidiyet duyguları azalır. Bu durumda, bir yandan çalışma yaşamının kendisine kazandırdığı sosyalleşme sürecinin dışında kalırken, diğer yandan kendisini yaşadığı topluma ait hissetmemesine bağlı olarak topluma karşı kin ve nefret duyguları ile dolar.
Soru 28
Ailevi bazı değerlerin kaybolması işsizliğin hangi yönden etkisini değerlendirilmesini uygun kılar?
Seçenekler
A
İşsizliğin Toplumsal Etkileri
B
İşsizliğin Bireysel Etkileri
C
İşsizliğin Ekonomik Etkileri
D
İşsizliğin Coğrafi Etkileri
E
İşsizliğin Politik Etkileri
Açıklama:
2 - 3 İSTİHDAMIN KORUNMASI VE İŞSİZLİKLE MÜCADELEDE SOSYAL POLİTİKALARIN YERİ VE ÖNEMİ
İşsizliğin Toplumsal Etkileri (Biçerli, 2004: 67; Serter, 1993: 3; Tokol ve Alper, 2011: 84):
İşsizliğin Toplumsal Etkileri (Biçerli, 2004: 67; Serter, 1993: 3; Tokol ve Alper, 2011: 84):
- İşsizlik; sosyal, ahlaki ve ailevi pek çok değerin kaybolmasına yol açar. Bu sebeple toplumda huzur, güven ve istikrarı bozar.
- İşsizlik sosyal dışlanmaya neden olur.
- İşsiz kitlelerin artışı, toplumsal çözülmeleri ve sosyal gerginlikleri ar tırır. Yapılan bazı araştırmalar, işsizlik ile toplumun düzeni ve istikrarı açısından tehdit unsuru olarak kabul edilen hırsızlık, kapkaç, suç işleme eğilimi, boşanma, intihar, alkol ve uyuşturucu madde kullanımı arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi başlıca aktif istihdam politikalarından biridir?
Seçenekler
A
mesleki eğitim
B
işsizlik sigortası
C
işsizlik yardımı
D
iş paylaşımı
E
erken emeklilik
Açıklama:
2 - 3 İSTİHDAMIN KORUNMASI VE İŞSİZLİKLE MÜCADELEDE SOSYAL POLİTİKALARIN YERİ VE ÖNEMİ
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi başlıca pasif istihdam politikalarından biridir?
Seçenekler
A
işsizlik yardımı
B
mesleki eğitim programları
C
girişimciliğin desteklenmesi
D
ücret ve istihdam sübvansiyonları
E
doğrudan kamu istihdamı
Açıklama:
2 - 3 İSTİHDAMIN KORUNMASI VE İŞSİZLİKLE MÜCADELEDE SOSYAL POLİTİKALARIN YERİ VE ÖNEMİ
Soru 31
Bir ekonominin belirli bir dönemde ürettiği mal ve hizmetlerin toplamına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Millî gelir
B
İstihdam
C
Tam istihdam
D
Eksik istihdam
E
Üretim faktörleri
Açıklama:
Millî Gelir: Bir ekonominin belirli bir dönemde ürettiği mal ve hizmetlerin toplamıdır.
Soru 32
Bir ekonomide üretim faktörlerinin tümünün üretime katılmasına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İstihdam
B
Tam istihdam
C
Aşırı istihdam
D
Görülebilen eksik istihdam
E
Görülemeyen eksik istihdam
Açıklama:
Bir ekonomide üretim faktörlerinin tümü üretime katılıyor ise tam istihdam durumu söz konusudur.
Soru 33
İstihdam edilmekte olan bireyin çalışma gücü ve arzusu olduğu hâlde hâlihazırda çalıştığından daha fazla çalışamaması hâlinde verimliliğinin artmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
İstihdam
B
Tam istihdam
C
Eksik istihdam
D
Sosyal risk
E
Bağımlılıkl oranı
Açıklama:
Eksik istihdam üretim faktörleri içinde yalnızca emek faktörü dikkate alındığında; “istihdam edilmekte olan bireyin çalışma gücü ve arzusu olduğu hâlde hâlihazırda çalıştığından daha fazla çalışamaması ya da daha gelişmiş şartlar altında
çalışması veya başka bir mesleğe geçmesi hâlinde verimliliğinin artması” (Serter, 1993: 18- 19) şeklinde de tanımlanabilmektedir.
çalışması veya başka bir mesleğe geçmesi hâlinde verimliliğinin artması” (Serter, 1993: 18- 19) şeklinde de tanımlanabilmektedir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi işsizlikle mücadelede izlenen aktif istihdam politikaları arasında yer alır?
Seçenekler
A
İşsizlik sigortası
B
İşsizlik yardımı
C
Erken emeklilik
D
Mesleki eğitim programları
E
İş paylaşımı
Açıklama:
Buna göre başlıca aktif istihdam politikaları mesleki eğitim programları, girişimciliğin desteklenmesine yönelik programlar, ücret ve istihdam sübvansiyonları, doğrudan kamu istihdamı ile kamunun eşleştirme ve danışmanlık hizmetleri şeklindedir. Öte yandan, başlıca pasif istihdam politikaları işsizlik sigortası, işsizlik yardımı ve çalışmanın paylaşımı olarak sıralanabilir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi işsizlikle mücadelede izlenen pasif istihdam politikaları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Mesleki eğitim programları
B
Girişimciliğin desteklenmesine yönelik programlar
C
Ücret ve istihdam sübvansiyonları
D
Doğrudan kamu istihdamı
E
İşsizlik sigortası
Açıklama:
Buna göre başlıca aktif istihdam politikaları mesleki eğitim programları, girişimciliğin desteklenmesine yönelik programlar, ücret ve istihdam sübvansiyonları, doğrudan kamu istihdamı ile kamunun eşleştirme ve danışmanlık hizmetleri şeklindedir. Öte yandan, başlıca pasif istihdam politikaları işsizlik sigortası, işsizlik yardımı ve çalışmanın paylaşımı olarak sıralanabilir.
Soru 36
Emeğin belirli bir zaman veya üretim birimi başına elde ettiği para miktarını ifade eden ücret türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ücret haddi
B
Kolektif ücret
C
Efektif ücret
D
Brüt ücret
E
Net ücret
Açıklama:
Ana ücret, kök ücret veya çıplak ücret olarak da adlandırılan, ücret haddi; emeğin belirli bir zaman veya üretim birimi başına elde ettiği para miktarını ifade etmektedir (Tokol ve Alper, 2015: 163).
Soru 37
Ücretin geçerli para cinsinden tutarını ifade eden ücret türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ayni ücret
B
Nominal ücret
C
Asgari ücret
D
Brüt ücret
E
Net ücret
Açıklama:
Nominal ücret; cari ücret, nakdi ücret, parasal ücret ve itibari ücret şeklinde de adlandırılmaktadır ve para ile ifade edilen ücret miktarıdır. Ücretin geçerli para cinsinden tutarını ifade eder. İşletmeler bakımından önemli olan ücret nominal
ücrettir. Çünkü bu ücret, doğrudan maliyetleri etkileyen ve işletmenin kasasından çıkan para miktarıdır.
ücrettir. Çünkü bu ücret, doğrudan maliyetleri etkileyen ve işletmenin kasasından çıkan para miktarıdır.
Soru 38
Çalışan ücretlerinin standart para yerine, mal veya para yerine geçen kâğıt kuponlar şeklinde ödendiği sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kolektif ücret
B
Efektif ücret
C
Truck sistemi
D
Referans dönemi
E
Bağımlılık oranı
Açıklama:
Truck sistemi: Çalışan ücretlerinin standart para yerine, mal veya para yerine geçen kâğıt kuponlar şeklinde ödendiği sistem.
Soru 39
İşçilere normal bir çalışma günü karşılığı ödenen ve işçinin gıda, konut, giyim, sağlık, ulaşım ve kültür gibi zorunlu ihtiyaçlarını günün fiyatları üzerinden asgari düzeyde karşılamaya yetecek ücrete ne ad verilir?
Seçenekler
A
Nominal ücret
B
Reel ücret
C
Brüt ücret
D
Asgari ücret
E
Net ücret
Açıklama:
Asgari ücret: İşçilere normal bir çalışma günü karşılığı ödenen ve işçinin gıda, konut, giyim, sağlık, ulaşım ve kültür gibi zorunlu ihtiyaçlarını günün fiyatları üzerinden asgari düzeyde karşılamaya yetecek ücrettir.
Soru 40
Bir ülkenin daha düşük işgücü maliyetleri vasıtasıyla diğer ülkelere karşı rekabet gücünü arttırarak, istihdam yaratıcı yatırımı kendine çekmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Truck sistemi
B
Aktif istihdam politikası
C
Sosyal risk
D
Çalışma paylaşımı
E
Sosyal damping
Açıklama:
Sosyal damping: Bir ülkenin daha düşük işgücü maliyetleri ve/veya daha az kısıtlayıcı iş hukuku kuralları vasıtasıyla diğer ülkelere karşı rekabet gücünü arttırarak, istihdam yaratıcı yatırımı kendine çekmesidir.
Soru 41
I.Sosyal politikacılar istihdamı gelir hedefine ulaşmanın bir aracı şeklinde değerlendirmektedir.
II.İstihdam, doğrudan insana odaklanması sebebiyle sosyal politikanın ilgi alanına girmektedir.
III.Bir ekonominin yeterli biçimde işleyip işlemediği yarattığı istihdam hacmi ile doğrudan bağlantılıdır.
IV.İstihdam ile millî gelir arasında bir ilişki yoktur.
İstihdam ile ilgili ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?
II.İstihdam, doğrudan insana odaklanması sebebiyle sosyal politikanın ilgi alanına girmektedir.
III.Bir ekonominin yeterli biçimde işleyip işlemediği yarattığı istihdam hacmi ile doğrudan bağlantılıdır.
IV.İstihdam ile millî gelir arasında bir ilişki yoktur.
İstihdam ile ilgili ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-II ve III
D
I ve IV
E
II ve III
Açıklama:
II ve III numaralı ifadeler istihdam ile ilgili doğru bilgi içermektedir.
Soru 42
I. Doğal kaynaklar
II. Milli gelir
III. Sermaye
IV. Emek
V. Müteşebbis (girişimci)
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri üretim faktörleri arasındadır?
II. Milli gelir
III. Sermaye
IV. Emek
V. Müteşebbis (girişimci)
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri üretim faktörleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız IV
C
I-II-III ve IV
D
III ve V
E
I-III-IV ve V
Açıklama:
I-III-IV ve V deki ifadeler üretim faktörlerini belirtmektedir.
Soru 43
........................ bir ekonominin belirli bir dönemde ürettiği mal ve hizmetlerin toplamıdır. Boşluğa gelecek ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İstihdam
B
Üretim faktörü
C
Milli gelir
D
İktisat
E
Sermaye
Açıklama:
Milli gelir bir ekonominin belirli bir dönemde ürettiği mal ve hizmetlerin toplamıdır.
Soru 44
Bir ekonomide üretim faktörlerinin tümünün üretime katılmasına ve ekonominin mevcut üretim potansiyelinden tam olarak yararlanılmasına ne denir?
Seçenekler
A
Emek
B
Tam İstihdam
C
Milli gelir
D
Üretim
E
Serbest piyasa
Açıklama:
Bir ekonomide üretim faktörlerinin tümünün üretime katılmasına ve ekonominin mevcut üretim potansiyelinden tam olarak yararlanılmasına tam istihdam denir.
Soru 45
....................... çalışma sürelerinde bir kısıtlama olmadığı hâlde istihdam edilen işgücünün çalışma karşılığında elde ettiği gelirin düşük olması ya da çalışılan işin niteliğinin, bireyin kapasitesini, eğitim düzeyini ve vasıflarını tam olarak kullanmasına olanak vermemesidir. Boşluğa gelecek ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Görülebilir eksik istihdam
B
Üretim faktörleri
C
Aşırı istihdam
D
Görülemeyen eksik istihdam
E
Doğal işsizlik oranı
Açıklama:
Görülemeyen eksik istihdam çalışma sürelerinde bir kısıtlama olmadığı hâlde istihdam edilen işgücünün çalışma karşılığında elde ettiği gelirin düşük olması ya da çalışılan işin niteliğinin, bireyin kapasitesini, eğitim düzeyini ve vasıflarını tam olarak kullanmasına olanak vermemesidir.
Soru 46
Referans Dönemi kavramını aşağıdakilerden hangisi tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Tanımlanmış bir zaman dilimi, bir hafta veya bir gündür.
B
Belirli bir süre önce iş arama yönünde belirgin adımlar atmış olmaktır.
C
Okul öncesi dönemden emeklilik sonrası döneme kadar tüm ilgi, bilgi, yetenek ve niteliklerin kazanılmasıdır.
D
Gerçekleşmesi muhtemel ya da muhakkak olan ve buna maruz kalan kişinin mal varlığında eksilmeye neden olan tehlikedir.
E
Bireyin iş güvencesini sağlayacak bilgi, beceri ve yeteneklerdeki gelişimdir.
Açıklama:
Referans dönemi tanımlanmış bir zaman dilimi, bir hafta veya bir gündür.
Soru 47
I. İşsizlik Sigortası
II. Mesleki Eğitim Programları
III. İşsizlik Yardımı
IV. Doğrudan Kamu İstihdamı
V. Çalışma Paylaşımı
Yukarıdakilerden hangileri pasif istihdam politikaları arasındadır?
II. Mesleki Eğitim Programları
III. İşsizlik Yardımı
IV. Doğrudan Kamu İstihdamı
V. Çalışma Paylaşımı
Yukarıdakilerden hangileri pasif istihdam politikaları arasındadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II-III ve IV
C
I-II-III ve V
D
III-IV ve V
E
I-III ve V
Açıklama:
I-III ve V deki ifadeler pasif istihdam politikaları arasındadır.
Soru 48
Emeğin belirli bir zaman veya üretim birimi başına elde ettiği para miktarını ifade eden terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Asgari ücret
B
Reel ücret
C
Ücret Haddi
D
Kolektif ücret
E
Ayni ücret
Açıklama:
Ücret haddi emeğin belirli bir zaman veya üretim birimi başına elde ettiği para miktarını ifade etmektedir.
Soru 49
Çalışan ücretlerinin standart para yerine, mal veya para yerine geçen kâğıt kuponlar şeklinde ödendiği sisteme ne nedir?
Seçenekler
A
Nakdi ücret
B
Tüketici fiyat endeksi
C
Truck sistemi
D
Sosyal damping
E
Nominal ücret sistemi
Açıklama:
Çalışan ücretlerinin standart para yerine, mal veya para yerine geçen kâğıt kuponlar şeklinde ödendiği sisteme truck sistemi denir.
Soru 50
I. insan onuruna yakışır çalışma koşullarında çalışma
II. İşçi sağlığı ve güvenliği koşullarına uygun ve sosyal güvenlik imkânlarına sahip olarak çalışma
III. Zorla çalıştırma ve çocuk işçiliğinin olmaması
IV. Yapılan iş karşılığında hak edilen ücretin alınması
Yukarıdaki tanımların belirttiği kavram aşağıdakilerden hangisidir?
II. İşçi sağlığı ve güvenliği koşullarına uygun ve sosyal güvenlik imkânlarına sahip olarak çalışma
III. Zorla çalıştırma ve çocuk işçiliğinin olmaması
IV. Yapılan iş karşılığında hak edilen ücretin alınması
Yukarıdaki tanımların belirttiği kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ekonomik çalışma düzeni
B
Ücret hakkı
C
Asgari ücret sistemi
D
Düzgün iş
E
Sosyal güvenlik
Açıklama:
Tanımlarda belirtilen kavram Düzgün iş (Decent work) kavramıdır.
Ünite 4
Soru 1
Aşağıdaki kavramlardan hangisi devletin birincil gelir dağılımındaki eşitsizlikleri azaltmak amacıyla ekonomik ve sosyal tedbirler uygulayarak piyasa ekonomisinin işleyişine müdahale etmesi işlemini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Birincil Gelir Dağılımı
B
Fonksiyonel gelir dağılımı
C
Gelirin Yeniden Dağılımı
D
Mutlak Eşitlik Doğrusu
E
Gelir Dağılımı Eşitsizliğinin Ölçülmesi
Açıklama:
Birincil ve İkincil Gelir Dağılımı
Üretim sürecine katılan üretim faktörleri tarafından yaratılan gelirin serbest piya sa ekonomisine hiçbir müdahale olmaksızın dağılımı birincil gelir dağılımı olarak adlandırılmaktadır (Öztürk, 2009: 25). İkincil gelir dağılımı ise devletin belirli bir dönem içerisinde serbest piyasada oluşan gelire çeşitli yollarla müdahale etmesi sonucu oluşan gelir dağılımıdır. İkincil gelir dağılımı kavramı, gelirin yeniden dağılımı olarak da ifade edilebilir (Dinler, 2001: 283).
Gelirin Yeniden Dağılımı
Üretim sürecine katılan üretim faktörleri tarafından yaratılan gelirin serbest piya sa ekonomisine hiçbir müdahale olmaksızın dağılımı birincil gelir dağılımı olarak adlandırılmaktadır (Öztürk, 2009: 25). İkincil gelir dağılımı ise devletin belirli bir dönem içerisinde serbest piyasada oluşan gelire çeşitli yollarla müdahale etmesi sonucu oluşan gelir dağılımıdır. İkincil gelir dağılımı kavramı, gelirin yeniden dağılımı olarak da ifade edilebilir (Dinler, 2001: 283).
Gelirin Yeniden Dağılımı
Soru 2
Toplumu oluşturan bireyler ve gruplar arasındaki sosyoekonomik farklılıkların azaltılarak toplumsal dengenin korunması aşağıdakilerden hangi temel misyon ile sağlanır?
Seçenekler
A
Sosyal politikaların geliştirilmesi
B
Refahın artması
C
Gelir dağılımı adaletsizliğinin giderilmesi
D
Temel ihtiyaçların karşılanması ve güvence altına alınması
E
Sosyal gelişmenin bir bütünlük içinde sağlandığı kalkınmanı gerçekleştirilmesi
Açıklama:
SOSYAL POLİTİKA AÇISINDAN GELİR DAĞILIMININ ÖNEMİ
politika dinamik bir yapıya sahiptir. Sosyal yapı değiştikçe sosyal poli tika da bu değişime uygun bir yapılanma içine girmektedir. Sanayi Devrimi’nin ilk dönemlerinde sosyal politika sorunları bugünkünden farklıydı. Ancak, han gi dönemde olursa olsun sosyal politikanın değişmeyen temel misyonu, toplumu oluşturan bireyler ve gruplar arasındaki sosyoekonomik farklılıkların azaltılarak toplumsal dengenin korunmasıdır.
politika dinamik bir yapıya sahiptir. Sosyal yapı değiştikçe sosyal poli tika da bu değişime uygun bir yapılanma içine girmektedir. Sanayi Devrimi’nin ilk dönemlerinde sosyal politika sorunları bugünkünden farklıydı. Ancak, han gi dönemde olursa olsun sosyal politikanın değişmeyen temel misyonu, toplumu oluşturan bireyler ve gruplar arasındaki sosyoekonomik farklılıkların azaltılarak toplumsal dengenin korunmasıdır.
Soru 3
Firmaların, üretimlerini suni olarak azaltarak fiyatlarını yükseltmek suretiyle aşırı kâr elde edebilmeleri hangi piyasa koşullarında mümkündür?
Seçenekler
A
Tam rekabet
B
Aksak rekabet
C
Kayıt dışı istihdam
D
Yaygınlaşan sermaye yoğun teknolojiler
E
Enflasyon ve ekonomik krizler
Açıklama:
Piyasa Yapısı
Bir ekonomide mal ve faktör piyasalarında tam rekabet koşullarından daha çok aksak rekabet koşulları geçerlidir. Aksak rekabet koşullarının görüldüğü piyasa larda faaliyet gösteren firmalar, üretimlerini suni olarak azaltarak fiyatlarını yük seltmek suretiyle aşırı kâr elde edebilmektedirler. Bu durum ise gelir dağılımını monopolcü ve oligopolcü firma sahipleri lehine değiştirmektedir (Başoğlu, Öl mezoğulları ve Parasız, 1999: 192).
Bir ekonomide mal ve faktör piyasalarında tam rekabet koşullarından daha çok aksak rekabet koşulları geçerlidir. Aksak rekabet koşullarının görüldüğü piyasa larda faaliyet gösteren firmalar, üretimlerini suni olarak azaltarak fiyatlarını yük seltmek suretiyle aşırı kâr elde edebilmektedirler. Bu durum ise gelir dağılımını monopolcü ve oligopolcü firma sahipleri lehine değiştirmektedir (Başoğlu, Öl mezoğulları ve Parasız, 1999: 192).
Soru 4
Finansmanı devlet bütçesinden karşılanan ve kişilerin kendilerine yapılan yardımlar ya da sağlanan hizmetler karşılığında herhangi bir bedel ya da prim ödemediği gelir dağılımı aşağıdakilerden hangi politika alanının konusudur?
Seçenekler
A
Fiyat Politikası
B
İşgücü Piyasası ve Ücret Politikaları
C
Servet Politikası
D
Sosyal Güvenlik Politikası
E
Maliye Politikası
Açıklama:
Primsiz sistem:
Yardımlardan yararlanmanın, bu yardımların finansmanına katılmadan gerçekleşmesidir. Finansmanı devlet bütçesinden karşılanan bu sistemde, kendilerine yapılan yardımlar ya da sağlanan hizmetler karşılığında kişiler herhangi bir bedel ya da prim ödememektedirler.
Sosyal Güvenlik Politikası
Yardımlardan yararlanmanın, bu yardımların finansmanına katılmadan gerçekleşmesidir. Finansmanı devlet bütçesinden karşılanan bu sistemde, kendilerine yapılan yardımlar ya da sağlanan hizmetler karşılığında kişiler herhangi bir bedel ya da prim ödememektedirler.
Sosyal Güvenlik Politikası
Soru 5
Alınması gereken günlük kalori miktarı ya da yapılan tüketim harcamaları gibi tespit edilebilir ve doğruluğu kanıtlanabilir bir standardın ya da standartlar setinin aşağısında kalma durumu aşağıdakilerden hangi yoksulluk ölçütünün konusudur?
Seçenekler
A
Mutlak Yoksulluk
B
Objektif Yoksulluk-Subjektif Yoksulluk
C
Gelir Yoksulluğu-İnsani Yoksulluk
D
Toplumsal Yoksulluk
E
Göreli Yoksulluk
Açıklama:
Objektif Yoksulluk-Subjektif Yoksulluk
Objektif yoksulluk, alınması gereken günlük kalori miktarı ya da yapılan tüketim harcamaları gibi tespit edilebilir ve doğruluğu kanıtlanabilir bir standardın ya da standartlar setinin aşağısında kalma durumudur. Subjektif yoksulluk ise gerekli ya da yeterli düzeyin altında olma konusunda kişilerin kendi değerlendirmelerine da yalı bir görüşe işaret etmektedir (Lipton, 1997: 158).
Objektif yoksulluk, alınması gereken günlük kalori miktarı ya da yapılan tüketim harcamaları gibi tespit edilebilir ve doğruluğu kanıtlanabilir bir standardın ya da standartlar setinin aşağısında kalma durumudur. Subjektif yoksulluk ise gerekli ya da yeterli düzeyin altında olma konusunda kişilerin kendi değerlendirmelerine da yalı bir görüşe işaret etmektedir (Lipton, 1997: 158).
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi yoksulluğun yapısal etmenlere ve sosyoekonomik sistemle ilişkili nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kişilerin çalışmaya istekli olmamaları
B
Ekonomi politikaları
C
Düşük ücretler
D
Yetersiz eğitim
E
Ayrımcılık
Açıklama:
YOKSULLUĞUN NEDENLERİ
Yoksullukla ilgili kavramlar açıklanırken de belirtildiği üzere yoksulluk çok bo yutlu bir sorundur ve buna bağlı olarak da yoksulluğun kaynağında pek çok fak tör yer almaktadır. Ayrıca, yoksulluğun nedenleri, içinde yaşanılan zamana ve ülkeye hatta bir ülke içindeki farklı bölgelere göre de değişebilmektedir. Bu fak törlere geçmeden önce, yoksulluğun nedenlerine ilişkin başlıca iki yaklaşımdan söz etmek gerekir. Bunlardan ilki; yoksulluğu, kişilerin yetenekleri, sorumlu lukları, disiplin anlayışları ve çabaları gibi kişisel özellikler ile ilişkilendiren bir yaklaşımdır. Bu yaklaşımda, yoksulluk kişilerin çalışmaya istekli olmamaları, yeterince çaba sarfetmemeleri ya da sorumluluk almamaları gibi kişisel özellik leri ile açıklanmaktadır. İkinci yaklaşım ise yoksulluğu, yok
Yoksullukla ilgili kavramlar açıklanırken de belirtildiği üzere yoksulluk çok bo yutlu bir sorundur ve buna bağlı olarak da yoksulluğun kaynağında pek çok fak tör yer almaktadır. Ayrıca, yoksulluğun nedenleri, içinde yaşanılan zamana ve ülkeye hatta bir ülke içindeki farklı bölgelere göre de değişebilmektedir. Bu fak törlere geçmeden önce, yoksulluğun nedenlerine ilişkin başlıca iki yaklaşımdan söz etmek gerekir. Bunlardan ilki; yoksulluğu, kişilerin yetenekleri, sorumlu lukları, disiplin anlayışları ve çabaları gibi kişisel özellikler ile ilişkilendiren bir yaklaşımdır. Bu yaklaşımda, yoksulluk kişilerin çalışmaya istekli olmamaları, yeterince çaba sarfetmemeleri ya da sorumluluk almamaları gibi kişisel özellik leri ile açıklanmaktadır. İkinci yaklaşım ise yoksulluğu, yok
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi, Birleşmiş Milletler'in 1997 yılında yayınladığı İnsani Gelişme Raporu’nda, yoksulluğa yönelik olarak geliştirdiği İnsani Yoksulluk kavramının ölçütleri kapsamında yer almaz?
Seçenekler
A
40 yaşına kadar yaşayamayan insanların oranı
B
Okuma yazma bilmeyen yetişkinlerin oranı
C
Sağlık hizmetlerine ve temiz suya erişimi olmayanların oranı
D
Yetersiz beslenme oranı
E
Gelire dayalı yoksulluk oranı
Açıklama:
DÜNYADA YOKSULLUK
Birleşmiş Milletler 1997 yılında yayınladığı İnsani Gelişme Raporu’nda yoksulluğa yönelik yaklaşımında daha geniş bir perspektifi benimsemiş ve İnsani Yoksulluk kavramını geliştirmiştir. Birleşmiş Milletler, insani yoksulluğun ölçülmesinde 40 yaşına kadar yaşayamayan insanların oranı, okuma yazma bilmeyen yetişkinlerin oranı, sağlık hizmetlerine ve temiz suya erişimi ol mayanların oranı ve yetersiz beslenme gibi yoksunluklar üzerine yoğunlaşmaktadır (UNDP, 2009: 208).
Gelire dayalı yoksulluk oranı
Birleşmiş Milletler 1997 yılında yayınladığı İnsani Gelişme Raporu’nda yoksulluğa yönelik yaklaşımında daha geniş bir perspektifi benimsemiş ve İnsani Yoksulluk kavramını geliştirmiştir. Birleşmiş Milletler, insani yoksulluğun ölçülmesinde 40 yaşına kadar yaşayamayan insanların oranı, okuma yazma bilmeyen yetişkinlerin oranı, sağlık hizmetlerine ve temiz suya erişimi ol mayanların oranı ve yetersiz beslenme gibi yoksunluklar üzerine yoğunlaşmaktadır (UNDP, 2009: 208).
Gelire dayalı yoksulluk oranı
Soru 8
Uluslararası karşılaştırmalarda esas alınan ve yoksulluk sınırını belirleyen oran aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
%30 (yüzde otuz)
B
%40 (yüzde kırk)
C
%50 (yüzde elli)
D
%60 (yüzde altmış)
E
%70 (yüzde yetmiş)
Açıklama:
Türkiye’de Yoksulluğun Boyutları
Nitekim 2020 yılında %40 (yüzde kırk) yoksulluk sınırı esas alındığında %8,2 (yüzde sekiz virgül iki) olan yoksulluk oranı, yoksulluk sınırı %50 (yüzde elli)’ye yükseldiğinde %14, (yüzde ondört virgül sıfır))0’a; %60 (yüzde altmış)’a yükseldiğinde %21 (yüzde yirmibir)’e; %70 (yüzde yetmiş)’e yükseldiğin de ise %28,3 (yüzde yirmisekiz virgül sekiz)’e ulaşmaktadır. Uluslararası karşılaştırmalarda söz konusu sınırlar içerisinde yaygın olarak %60 (yüzde altmış) yoksulluk sınırı esas alınmaktadır.
Nitekim 2020 yılında %40 (yüzde kırk) yoksulluk sınırı esas alındığında %8,2 (yüzde sekiz virgül iki) olan yoksulluk oranı, yoksulluk sınırı %50 (yüzde elli)’ye yükseldiğinde %14, (yüzde ondört virgül sıfır))0’a; %60 (yüzde altmış)’a yükseldiğinde %21 (yüzde yirmibir)’e; %70 (yüzde yetmiş)’e yükseldiğin de ise %28,3 (yüzde yirmisekiz virgül sekiz)’e ulaşmaktadır. Uluslararası karşılaştırmalarda söz konusu sınırlar içerisinde yaygın olarak %60 (yüzde altmış) yoksulluk sınırı esas alınmaktadır.
Soru 9
1980'li yıllarda, bir sivil toplum kuruluşu olan ve özel bir banka statüsü kazanan Grameen Bank tarafından topraksız kişilere, dünyadaki en kapsamlı yoksullukla mücadele amacıyla, Dünya Bankası desteğiyle sağlanan Mikro Kredi aşağıdaki hangi ülkede uygulanmıştır?
Seçenekler
A
Bosna-Hersek
B
Bangladeş
C
Afrika
D
Endonezya
E
Gürcistan
Açıklama:
Dünyadan Mikrokredi Uygulamaları
Mikrokredi uygulamaları Afrika, Bangladeş, BosnaHersek ve diğer bazı Doğu Avrupa Ülkeleri, Endonezya, Ermenistan, Gürcistan, Kırgızistan, Pakistan, Hin distan, Orta ve Latin Amerika Ülkeleri ile ABD gibi ülkelerde mevcuttur. 1980’ler de yoksullar için Bangladeş’in en büyük sivil toplum kuruluşu olan ve özel bir banka statüsü kazanan Grameen Bank tarafından topraksız kişilere özel bir uygu lama başlatılmıştır. Ekonomist Muhammed Yunus’un öncülüğünde Bangladeş’te başlatılan mikrokredi uygulaması bugün dünyadaki en kapsamlı uygulamadır. Hükümet bu programı kullanarak 2015 yılına kadar ülkedeki yoksulluğu yarıya indirmeyi hedeflemektedir. Bu programın en büyük uluslararası finansal desteği Dünya Bankasından gelmektedir ve 5.5 milyon kişi Dünya Bankasının yoksullukla mücade
Bangladeş
Mikrokredi uygulamaları Afrika, Bangladeş, BosnaHersek ve diğer bazı Doğu Avrupa Ülkeleri, Endonezya, Ermenistan, Gürcistan, Kırgızistan, Pakistan, Hin distan, Orta ve Latin Amerika Ülkeleri ile ABD gibi ülkelerde mevcuttur. 1980’ler de yoksullar için Bangladeş’in en büyük sivil toplum kuruluşu olan ve özel bir banka statüsü kazanan Grameen Bank tarafından topraksız kişilere özel bir uygu lama başlatılmıştır. Ekonomist Muhammed Yunus’un öncülüğünde Bangladeş’te başlatılan mikrokredi uygulaması bugün dünyadaki en kapsamlı uygulamadır. Hükümet bu programı kullanarak 2015 yılına kadar ülkedeki yoksulluğu yarıya indirmeyi hedeflemektedir. Bu programın en büyük uluslararası finansal desteği Dünya Bankasından gelmektedir ve 5.5 milyon kişi Dünya Bankasının yoksullukla mücade
Bangladeş
Soru 10
Bir ekonomide belirli bir dönemde üretilen millî gelirin kişiler, aileler ya da nüfus grupları arasındaki dağılımına ne ad verilir?
Seçenekler
A
kişisel gelir dağılımı
B
Fonksiyonel gelir dağılımı
C
Bölgesel gelir dağılımı
D
Sektörel gelir dağılımı
E
İkincil gelir dağılımı
Açıklama:
Bir ekonomide belirli bir dönemde üretilen millî gelirin kişiler, aileler ya da nüfus grupları arasındaki dağılımı kişisel gelir dağılımı olarak adlandırılmaktadır. Kişisel gelir dağılımında, geliri elde edenlerin bu geliri hangi üretim faktörü sıfatıyla elde ettikleri dikkate alınmaz. Bir diğer ifadeyle, önemli olan elde edilen gelirin kaynağı ve bileşimi değil, miktarıdır (Eğilmez, 2009: 212). Kişisel gelir dağılımı araştırmaları, hanelerin sosyal ve ekonomik yapılarında zaman içinde meydana gelen değişikliklerin belirlenmesi ve uluslararası karşılaştırmalar açısından oldukça önemlidir
Soru 11
.................................. millî gelirin onu üreten üretim faktörleri, bir diğer ifadeyle, emek sahipleri, sermaye sahipleri, toprak sahipleri ve girişimciler arasındaki dağılımıdır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Kişisel Gelir Dağılımı
B
Fonksiyonel gelir dağılımı
C
Bölgesel Gelir Dağılımı
D
Sektörel Gelir Dağılımı
E
İkincil Gelir Dağılımı
Açıklama:
Fonksiyonel gelir dağılımı ise millî gelirin onu üreten üretim faktörleri, bir diğer ifadeyle, emek sahipleri, sermaye sahipleri, toprak sahipleri ve girişimciler arasındaki dağılımıdır.
Soru 12
Kişisel gelir dağılımında eşitsizliğin boyutunun saptanması için kullanılan ............ ........... kutu şeklinde bir diyagram içinde gösterilmektedir. Diyagramın dikey ekseninde toplam gelirin, yatay ekseninde ülke nüfusunun kümülatif yüzdeleri yer almaktadır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Gelir dağılımı eğrisi
B
Marjinal Fayda
C
Lorenz eğrisi
D
Gini Katsayısı
E
Pi değeri
Açıklama:
Kişisel gelir dağılımında eşitsizliğin boyutunun saptanması için kullanılan Lorenz eğrisi kutu şeklinde bir diyagram içinde gösterilmektedir. Diyagramın dikey ekseninde toplam gelirin, yatay ekseninde ülke nüfusunun kümülatif yüzdeleri yer almaktadır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi gelir dağılımını belirleyen faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Demografik Faktörler
B
Piyasa Yapısı
C
Teknolojik Gelişme Düzeyi
D
Vergi Rejimi
E
Üretim Faktörlerinin Niteliği
Açıklama:
Bir ülkede gelir dağılımını etkileyen birçok ekonomik ve sosyal faktör bulunmaktadır. Gelir dağılımını belirleyen başlıca faktörler şunlardır.
Vergi Rejimi
- Demografik Faktörler
- Piyasa Yapısı
- Teknolojik Gelişme Düzeyi
- Üretim Faktörlerinin Niteliği
- Servet Dağılımı
- Enflasyon ve Ekonomik Krizler
- Bölgesel Gelişmişlik Farklılıkları
- Kamusal Mal ve Hizmetlerin Dağılımı
- Küreselleşme
Vergi Rejimi
Soru 14
Çalışanların ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına hiç bildirilmemesi ya da eksik bildirilmesi nedeniyle vergi ve sosyal güvenlik primleri gibi yasal yükümlülüklerden kaçınılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kayıt dışı ekonomi
B
Görünmezlik hakkı
C
Gizli işsizlik
D
Gizli istihdam
E
Kayıt dışı istihdam
Açıklama:
Kayıt dışı istihdam: Çalışanların ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına hiç bildirilmemesi ya da eksik bildirilmesi nedeniyle vergi ve sosyal güvenlik primleri gibi yasal yükümlülüklerden kaçınılmasıdır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi gelir dağılımı politikası araçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kamusal Mal ve Hizmetlerin Dağılımı
B
İşgücü Piyasası ve Ücret Politikaları
C
Fiyat Politikası
D
Gelirler Politikası
E
Servet Politikası
Açıklama:
Gelir dağılımı politikası ile gelir dağılımını etkileme amacını taşıyan politikalar anlaşılmaktadır. Başlıca gelir dağılımı politikası araçları şunlardır:
Kamusal Mal ve Hizmetlerin Dağılımı
- İşgücü Piyasası ve Ücret Politikaları
- Fiyat Politikası
- Gelirler Politikası
- Servet Politikası
- Maliye Politikası
- Eğitim Politikası
- Sosyal Güvenlik Politikası
Kamusal Mal ve Hizmetlerin Dağılımı
Soru 16
......... .......... ile bütün gelirlerle ilgili gelişmelere bu gelirlerin doğuşu esnasında doğrudan etki etmeyi amaçlayan hükümet politikaları anlaşılmaktadır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmektedir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmektedir?
Seçenekler
A
Fiyat politikası
B
Gelirler politikası
C
Servet Politikası
D
Maliye Politikası
E
Eğitim Politikası
Açıklama:
Gelirler politikası ile bütün gelirlerle ilgili gelişmelere bu gelirlerin doğuşu esnasında doğrudan etki etmeyi amaçlayan hükümet politikaları anlaşılmaktadır (Aksu, 1993: 50). Ücret ve fiyat politikaları dar anlamda gelirler politikasının esasını teşkil etmektedir. Geniş anlamda gelirler politikası ise ücretliler dışındaki gelir gruplarını da kapsayan politikaları içermektedir. Satın alma gücü politikası olarak ele alındığında bu politika, toplam arz karşısında toplam talebin yetersizliğini gidermeye yönelik politikalar anlamına gelmektedir
Soru 17
........... ..........., servetin gelir getirme fonksiyonu ve servetin eşitsiz dağılımı nedeniyle, gelir dağılımı politikasının en önemli araçlarından birisidir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Fiyat Politikası
B
Gelirler Politikası
C
Servet Politikası
D
Maliye Politikası
E
Eğitim Politikası
Açıklama:
Gelirler politikası ile bütün gelirlerle ilgili gelişmelere bu gelirlerin doğuşu esnasında doğrudan etki etmeyi amaçlayan hükümet politikaları anlaşılmaktadır (Aksu, 1993: 50). Ücret ve fiyat politikaları dar anlamda gelirler politikasının esasını teşkil etmektedir. Geniş anlamda gelirler politikası ise ücretliler dışındaki gelir gruplarını da kapsayan politikaları içermektedir. Satın alma gücü politikası olarak ele alındığında bu politika, toplam arz karşısında toplam talebin yetersizliğini gidermeye yönelik politikalar anlamına gelmektedir
Servet politikası
Servet politikası
Soru 18
Kişi ya da hane halkının sahip olduğu gelir düzeyinin, içinde yaşadıkları toplumdaki ortalama gelir düzeyinin belirli bir yüzdesi ile karşılaştırılması esasına dayanan ve karşılaştırılan gelir düzeyinin gerisinde kalma durumu ile açıklanan kavramdır aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnsani Yoksulluk
B
Subjektif yoksulluk
C
Mutlak Yoksulluk
D
Göreli Yoksulluk
E
Objektif yoksulluk
Açıklama:
Göreli yoksulluk kavramı ise insanın toplumsal bir varlık olmasından hareket etmektedir. Bu kavram, yoksulluğu sadece mutlak anlamda bir yaşamı sürdürme meselesi olarak görmemektedir. Buna göre göreli yoksulluk, kişi ya da hane halkının sahip olduğu gelir düzeyinin, içinde yaşadıkları toplumdaki ortalama gelir düzeyinin belirli bir yüzdesi ile karşılaştırılması esasına dayanan ve karşılaştırılan gelir düzeyinin gerisinde kalma durumu ile açıklanan bir kavramdır. Bu nedenle göreli yoksulluk kavramı, kişilerin sahip oldukları mutlak gelir düzeyinden ziyade gelir ve refahın dağılımındaki farklılıklara odaklanmaktadır.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de Yoksulluk Üzerinde etkili olan faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Gelir Dağılımı
B
Göç
C
İşgücü Piyasası
D
Ekonomik Krizler
E
Coğrafi Konum
Açıklama:
Yoksulluk üzerinde etkili olan faktörler her ülke için aynı değildir. Zira yoksulluk, her ülkenin kendi iç dinamiklerinden şekillenmekte, sosyal, ekonomik ve kültürel yapısından kaynaklanan birtakım özellikler göstermektedir. Türkiye’de de yoksulluk üzerinde etkili olan pek çok faktör bulunmaktadır. Bu kısımda, Türkiye’de yoksulluk üzerinde etkili olan başlıca yapısal faktörler şunlardır:
Coğrafi Konum
- Gelir Dağılımı
- Göç
- İşgücü Piyasası
- Ekonomik Krizler
- Sosyal Güvenlik
- Eğitim
- Aile ve Dayanışmacı Unsurlar
Coğrafi Konum
Soru 20
Gelir dağılımında coğrafi alanı hedef alan dağılım türüne ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Fonksiyonel gelir dağılımı
B
Bölgesel gelir dağılımı
C
Sektörel gelir dağılımı
D
Kişisel gelir dağılımı
E
Birincil gelir dağılımı
Açıklama:
Gelir dağılımında coğrafi alanı hedef alan dağılım türüne "Bölgesel gelir dağılımı" adı verilmektedir.
Soru 21
Hangi dönemde olursa olsun sosyal politikanın değişmeyen temel misyonu nedir?
Seçenekler
A
Bütün toplumların küreselleşerek birbirine uyum sağlamasıdır.
B
Devletlerin uluslararası anlaşmalara imza atmasının sağlanmasıdır.
C
Dünya vatandaşlarında çevre duyarlılığının oluşturulmasıdır.
D
Bireyler ve gruplar arasındaki sosyo-ekonomik farklılıkların azaltılarak toplumsal dengenin korunmasıdır.
E
Sosyal olaylara farkındalık geliştirilerek bilinçli bir toplum oluşturulmasıdır.
Açıklama:
Hangi dönemde olursa olsun sosyal politikanın değişmeyen temel misyonu "Bireyler ve gruplar arasındaki sosyo-ekonomik farklılıkların azaltılarak toplumsal dengenin korunmasıdır."
93D
93D
Soru 22
Bilgi ve becerileri geliştirmek suretiyle kişilerin verimliliklerini artırma işlevi bulunan gelir dağılımı politikası hangisidir?
Seçenekler
A
Servet politikası
B
Maliye politikası
C
Eğitim politikası
D
Gelirler politikası
E
Fiyat politikası
Açıklama:
Bilgi ve becerileri geliştirmek suretiyle kişilerin verimliliklerini artırma işlevi bulunan gelir dağılımı politikası "Eğitim politikası"dır.
Soru 23
Dünya ülkeleri arasında gelir dağılımındaki farklılıkları ortaya koymak için hangi kurum tarafından ülkelerin kişi başına düşen millî gelirlerini gösteren veriler yayınlanmaktadır?
Seçenekler
A
Merkez Bankası
B
Dünya Bankası
C
Avrupa Bankası
D
Amerika Bankası
E
NATO
Açıklama:
Dünya ülkeleri arasında gelir dağılımındaki farklılıkları ortaya koymak için "Dünya Bankası" tarafından ülkelerin kişi başına düşen millî gelirlerini gösteren veriler yayınlanmaktadır.
Soru 24
Aşağıda sıralanan ülkelerden hangisi, Satın Alma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına Düşen Millî Gelir Açısından Dünyanın En Yoksul 10 Ülkesinden biridir?
Seçenekler
A
Orta Afrika Cumhuriyeti
B
Katar
C
Amerika Birleşik Devletleri
D
Lüksemburg
E
Norveç
Açıklama:
Orta Afrika Cumhuriyeti, Satın Alma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına Düşen Millî Gelir Açısından Dünyanın En Yoksul 10 Ülkesinden biridir.
Soru 25
Aşağıda sıralanan ülkelerden hangisi, Satın Alma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına Düşen Millî Gelir Açısından Dünyanın En Zengin 10 Ülkesinden biridir?
Seçenekler
A
Nijer
B
Bermuda
C
Mozambik
D
Liberya
E
Madagaskar
Açıklama:
Bermuda, Satın Alma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına Düşen Millî Gelir Açısından Dünyanın En Zengin 10 Ülkesinden biridir.
Soru 26
Aşağıda sıralanan nedenlerden hangileri, fiziki coğrafi özelliklerden kaynaklanmaktadır?
Seçenekler
A
Aile reisinin ölmesi ve boşanmalar
B
Uzun süreli ve ciddi hastalıklar
C
Hızlı nüfus artışı, yaşanan büyük göçler
D
Kentleşme ve ayrımcılık
E
İklim değişimi ve doğal afetler
Açıklama:
İklim değişimi ve doğal afetler, fiziki coğrafi özelliklerden kaynaklanmaktadır.
Soru 27
Günlük 1,90 $’ın altında gelire sahip olanların toplam nüfusa oranı bölgelere göre değerlendirildiğinde, dünyanın hangi bölgeleri aşıırı yoksul olarak öne çıkarılmaktadır?
Seçenekler
A
Ortadoğu ve Orta Asya ülkeleri
B
Alt Sahra Afrika ve Güney Asya ülkeleri
C
Uzakdoğu ve Güneydoğu Asya ülkeleri
D
Güney Avrupa ve Kuzey Amerika ülkeleri
E
Güney Amerika ve Orta Amerika ülkeleri
Açıklama:
Günlük 1,90 $’ın altında gelire sahip olanların toplam nüfusa oranı bölgelere göre değerlendirildiğinde, dünyanın "Alt Sahra Afrika ve Güney Asya ülkeleri" aşıırı yoksul olarak öne çıkarılmaktadır.
Soru 28
Türkiye genelinde 1950’lerden başlayan ve kırsal kesimdeki yoksullaşmaya bağlı olarak yaşanan nüfus hareketliliği, yoksulluk üzerinde önemli bir etmen olarak görülmektedir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde bu olgu ortaya konmuştur?
Seçenekler
A
Gelir dağılımı
B
Göç
C
İşgücü piyasası
D
Ekonomik krizler
E
Sosyal güvenlik
Açıklama:
Türkiye genelinde 1950’lerden başlayan ve kırsal kesimdeki yoksullaşmaya bağlı olarak yaşanan nüfus hareketliliği, yoksulluk üzerinde önemli bir etmen olarak görülmektedir. Göç seçeneğinde bu olgu ortaya konmuştur.
Soru 29
Aşağıdaki politikalardan hangisi yoksulluk sorunu ile özel olarak ilgilenir?
Seçenekler
A
Hayvancılık ve balıkçılık politikaları
B
Enerji ve madencilik politikaları
C
Ekonomi ve sosyal politikalar
D
Basın ve iletişim politikaları
E
Ticaret ve ulaştırma politikaları
Açıklama:
Öncelikle belirtmek gerekir ki yoksulluk konusu, ekonomi politikaları ile sosyal politikaların ortak ilgi alanıdır. Bu anlamda, yoksulluk sorunu ile etkin bir şekilde mücadele edilebilmesi için ekonomik ve sosyal politikaların birlikte ve eşgüdüm içinde yürütülmesi de büyük önem taşımaktadır
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi millî gelirin onu üreten üretim faktörleri, bir diğer ifadeyle, emek sahipleri, sermaye sahipleri, toprak sahipleri ve girişimciler arasındaki dağılımını ifade eder?
Seçenekler
A
Kişisel Gelir Dağılımı
B
Fonksiyonel Gelir Dağılımı
C
Bölgesel Gelir Dağılımı
D
Sektörel Gelir Dağılımı
E
Birincil Gelir Dağılımı
Açıklama:
Fonksiyonel gelir dağılımı ise millî gelirin onu üreten üretim faktörleri, bir diğer ifadeyle, emek sahipleri, sermaye sahipleri, toprak sahipleri ve girişimciler arasındaki dağılımıdır.
Soru 31
Devletin belirli bir dönem içerisinde serbest piyasada oluşan gelire çeşitli yollarla müdahale etmesi sonucu oluşan ve gelirin yeniden dağılımı olarak da ifade edilen gelir türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kişisel Gelir Dağılımı
B
Fonksiyonel Gelir Dağılımı
C
Sektörel Gelir Dağılımı
D
Birincil Gelir Dağılımı
E
İkincil Gelir Dağılımı
Açıklama:
İkincil gelir dağılımı ise devletin belirli bir dönem içerisinde serbest piyasada oluşan gelire çeşitli yollarla müdahale etmesi sonucu oluşan gelir dağılımıdır. İkincil gelir dağılımı kavramı, gelirin yeniden dağılımı olarak da ifade edilebilir
Soru 32
I. Demografik Faktörler
II. Piyasa Yapısı
III. Servet Dağılımı
IV. Vergiler
V. Küreselleşme
Yukarıdakilerden hangileri gelir dağılımını belirleyen faktörlerdendir?
II. Piyasa Yapısı
III. Servet Dağılımı
IV. Vergiler
V. Küreselleşme
Yukarıdakilerden hangileri gelir dağılımını belirleyen faktörlerdendir?
Seçenekler
A
I, II, III
B
II, III, IV
C
II, III, IV, V
D
I, III, IV, V
E
I, II, III, V
Açıklama:
Vergiler gelir dağılımını belirleyen faktörlerden değildir.
Soru 33
I. Vergi Politikası
II. Fiyat Politikası
III. Maliye Politikası
IV. Güvenlik Politikası
V. Servet Politikası
Yukarıdakilerden hangileri gelir dağılımı politikasının araçlarındandır?
II. Fiyat Politikası
III. Maliye Politikası
IV. Güvenlik Politikası
V. Servet Politikası
Yukarıdakilerden hangileri gelir dağılımı politikasının araçlarındandır?
Seçenekler
A
II, III, IV
B
I, II, IV
C
II, III, V
D
II, IV, V
E
I, II, III
Açıklama:
Vergi politikası ve güvenlik politikası gelir dağılımı politikası araçlarından değildir.
Soru 34
Ülkeler arasındaki fiyat düzeyi farklılaşmasını ortadan kaldıran para birimi dönüştürme oranı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kayıt dışı istihdam
B
Primsiz sistem
C
Servet dağılımı
D
Satın alma gücü paritesi
E
Teknolojik gelişme düzeyi
Açıklama:
Satın alma gücü paritesi: Ülkeler arasındaki fiyat düzeyi farklılaşmasını ortadan kaldıran para birimi dönüştürme oranıdır.
Soru 35
Asgari geçim düşüncesine dayanan ve kişilerin ya da hane halkının asgari geçim düzeyinin altında olma durumunu ifade eden yoksulluk türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mutlak yoksulluk
B
Göreli yoksulluk
C
Objektif yoksulluk
D
İnsani yoksulluk
E
Toplumsal yoksulluk
Açıklama:
Mutlak yoksulluk kavramı, asgari geçim düşüncesine dayanmaktadır ve kişilerin
ya da hane halkının asgari geçim düzeyinin altında olma durumunu ifade etmektedir.
ya da hane halkının asgari geçim düzeyinin altında olma durumunu ifade etmektedir.
Soru 36
Aşağıda verilen seçeneklerden hangisinde Toplumsal Yoksulluk Sınırının formülü doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
TYS= 2 ABD Doları + 1 x medyan
B
TYS= 1 ABD Doları + 1 x medyan
C
TYS= 0,5 ABD Doları - 1 x medyan
D
TYS= 2 ABD Doları + 0,5 x medyan
E
TYS= 1 ABD Doları + 0,5 x medyan
Açıklama:
Toplumsal yoksulluk sınırı 1ABD Doları ile medyan gelirin/tüketimin yarısının toplamından oluşmaktadır (TYS: 1 ABD Doları + 0.5 x medyan).
Soru 37
I. Yoksulluğun ölçülmesi için altında gelire sahip olanların yoksul olarak kabul edileceği gelir düzeyini gösteren bir yoksulluk sınırının tespit edilmesi gerekmektedir.
II. Günümüzde mutlak yoksulluk sınırı, sadece gıda harcamalarına dayalı olarak hesaplanmaktadır.
III. Yoksulluğun ölçülmesinde en yaygın kullanılan endeks, yoksulluk çizgisi altındaki kişilerin toplam nüfusa oranını gösteren kafa sayısı endeksidir.
Yukarıda yoksulluğun ölçülmesi ile ilgili olarak verilen ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Günümüzde mutlak yoksulluk sınırı, sadece gıda harcamalarına dayalı olarak hesaplanmaktadır.
III. Yoksulluğun ölçülmesinde en yaygın kullanılan endeks, yoksulluk çizgisi altındaki kişilerin toplam nüfusa oranını gösteren kafa sayısı endeksidir.
Yukarıda yoksulluğun ölçülmesi ile ilgili olarak verilen ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
günümüzde mutlak yoksulluk sınırı, sadece gıda harcamalarına dayalı olarak dar anlamda değil; barınma, beslenme gibi gıda dışı temel ihtiyaçları dikkate alarak geniş anlamda da hesaplanmaktadır
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de yoksulluk üzerinde etkili olan yapısal faktörlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Gelir Dağılımı
B
Göç
C
İşgücü Piyasası
D
Demografik özellikler
E
Eğitim
Açıklama:
Demografik özellikler dışındaki seçenekler Türkiye'de yoksulluk üzerinde etkili olan yapısal faktörlerdendir
Soru 39
Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi, hane halklarının sağlık, eğitim ve yaşam standartlarını içeren toplamda üç boyutta birbiriyle ilişkili yoksunlukları tanımlamaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu üç boyutun göstergelerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Beslenme
B
Yetişkin ölüm oranları
C
Yemek pişirme olanakları
D
Su ve Elektrik
E
Sahip olunan mal varlıkları
Açıklama:
bu göstergeler ise, beslenme, çocuk ölüm oranları, eğitimde geçirilen süre, çocukların kayıt altına alınması, yemek pişirme olanakları, tuvalet, su, elektrik, zemin döşemesi ve sahip olunan mal varlıklarından oluşmaktadır
Soru 40
Üretim sürecine katılan üretim faktörleri tarafından yaratılan gelirin serbest piyasa ekonomisine hiçbir müdahale olmaksızın dağılımına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Birincil gelir dağılımı
B
İkincil gelir dağılımı
C
Fonksiyonel gelir dağılım
D
Sektörel gelir dağılımı
E
Bölgesel gelir dağılımı
Açıklama:
Üretim sürecine katılan üretim faktörleri tarafından yaratılan gelirin serbest piyasa ekonomisine hiçbir müdahale olmaksızın dağılımı birincil gelir dağılımı olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap A şıkkı olmalıdır.
Soru 41
Devletin serbest piyasada oluşan gelire çeşitli yollarla müdahale etmesi sonucu oluşan ve “gelirin yeniden dağılımı” olarak da ifade edilen gelir dağılımına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Birincil gelir dağılımı
B
İkincil gelir dağılımı
C
Fonksiyonel gelir dağılımı
D
Bölgesel gelir dağılımı
E
Yapısal gelir dağılımı
Açıklama:
İkincil gelir dağılımı, devletin belirli bir dönem içerisinde serbest piyasada oluşan gelire çeşitli yollarla müdahale etmesi sonucu oluşan gelir dağılımıdır. İkincil gelir dağılımı kavramı, gelirin yeniden dağılımı olarak da ifade edilebilir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 42
Kişisel gelir dağılımı eşitsizliğinin ölçülmesinde kullanılan başlıca yöntemler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnsani Kalkınma Endeksi ve Lorenz Eğrisi
B
Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi ve Lorenz Eğrisi
C
Lorenz Eğrisi ve Gini Katsayısı
D
Lorenz Eğirisi ve İnsani Yoksulluk Endeksi
E
İnsani Yoksulluk Endeksi ve Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi
Açıklama:
Kişisel gelir dağılımı eşitsizliğinin ölçülmesinde kullanılan başlıca yöntemler, Lorenz Eğrisi ve Lorenz Eğrisi yardımıyla hesaplanan Gini Katsayısı’dır. Doğru cevap C şıkkı olmalıdır.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisinde, alınması gereken günlük kalori miktarı ya da yapılan tüketim harcamaları gibi tespit edilebilir ve doğruluğu kanıtlanabilir bir standardın ya da standartlar setinin aşağısında kalma durumu söz konusu olmaktadır?
Seçenekler
A
Yapabilirlikten yoksunluk
B
Göreli yoksulluk
C
Objektif yoksulluk
D
Subjektif yoksulluk
E
İnsani yoksulluk
Açıklama:
Objektif yoksulluk, alınması gereken günlük kalori miktarı ya da yapılan tüketim harcamaları gibi tespit edilebilir ve doğruluğu kanıtlanabilir bir standardın ya da standartlar setinin aşağısında kalma durumudur. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 44
Aşağıdaki yoksulluk türlerinin hangisi, kişilerin yaşamlarını sürdürebilmesi ya da asgari bir yaşam standardında yaşayabilmesi için ihtiyaç duyduğu temel gereksinimlerini karşılayacak bir gelire sahip olmaması durumu olarak tanımlanır?
Seçenekler
A
Subjektif yoksulluk
B
Kalori yoksulluğu
C
Göreli yoksulluk
D
Gelir yoksulluğu
E
Objektif yoksulluk
Açıklama:
Gelir yoksulluğu, kişilerin yaşamlarını sürdürebilmeleri ya da asgari bir yaşam standardında yaşayabilmeleri için ihtiyaç duydukları temel gereksinimlerini karşılayacak gelire sahip olmamaları durumu olarak tanımlanabilir. Gelir yoksulluğu hesaplanırken genellikle asgari bir yaşam düzeyini sağlamak için gerekli olan gelir, yoksulluk sınırı olarak tanımlanmaktadır. Bu sınırın altında gelire sahip olan kişiler ya da hane halkları da yoksul olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi gelir dağılımındaki eşitsizlikleri azaltmak için sosyal politika kapsamında izlenmesi gereken politikalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik politikaları
B
İşgücü piyasası ve ücret politikaları
C
Maliye politikası
D
Fiyat politikası
E
Konut politikası
Açıklama:
Gelir dağılımı politikası ile gelir dağılımını etkileme amacını taşıyan politikalar anlaşılmaktadır. Başlıca gelir dağılımı politikası araçları şunlardır:
İşgücü Piyasası ve Ücret Politikaları
Fiyat Politikası
Gelirler Politikası
Servet Politikası
Maliye Politikası
Eğitim Politikası
Sosyal Güvenlik Politikası.
"konut politikası" ise gelir dağılımı politikası ile gelir dağılımını etkileme amacını taşıyan politikalar arasında sayılmaz. Doğru cevap bu nedenle E şıkkı olmalıdır.
İşgücü Piyasası ve Ücret Politikaları
Fiyat Politikası
Gelirler Politikası
Servet Politikası
Maliye Politikası
Eğitim Politikası
Sosyal Güvenlik Politikası.
"konut politikası" ise gelir dağılımı politikası ile gelir dağılımını etkileme amacını taşıyan politikalar arasında sayılmaz. Doğru cevap bu nedenle E şıkkı olmalıdır.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi mutlak yoksulluk tanımı içerisindedir?
Seçenekler
A
Beslenme, giyinme, barınma gibi temel ihtiyaçlarını karşılayamayan bir kişi
B
Temel eğitim hizmetlerinden mahrum bir kişi
C
İçinde yaşadığı toplumdaki ortalama gelir düzeyinin altında gelire sahip bir kişi
D
Emekli
E
İşsiz olan bir kişi
Açıklama:
Mutlak yoksulluk kavramı, asgari geçim düşüncesine dayanmaktadır ve kişilerin ya da hane halkının asgari geçim düzeyinin altında olma durumunu ifade etmektedir. Bu tanımın, kişilerin ya da hane halkının yaşamlarını sürdürebilmek için gerekli olan asgari besin bileşenlerini veya kaloriyi esas alması ona mutlaklık niteliğini kazandırmaktadır. Mutlak yoksulluk kavramı, sosyal ya da kültürel ihtiyaçlara değil, beslenme, giyinme, barınma gibi temel ihtiyaçlara vurgu yapmaktadır. Bu anlamda "beslenme, giyinme, barınma gibi temel ihtiyaçlarını karşılayamayan bir kişi" mutlak yoksul tanımı içinde yer alır. Bu nedenle doğru cevap A şıkkı olmalıdır.
Soru 47
İnsani Gelişme Raporları hangi örgüt ya da ülke tarafından hazırlanır?
Seçenekler
A
Uluslararası Çalışma Örgütü
B
Birleşmiş Milletler
C
Avrupa Birliği
D
Avrupa Konseyi
E
OECD
Açıklama:
İnsani Gelişme Raporları Birleşmiş milletler (BM) tarafından hazırlanır. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 48
Mikro kredi uygulamalarnı ilk olarak hangi ülkede başlatılmıştır?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Hindistan
C
Bangladeş
D
Pakistan
E
Çin
Açıklama:
Mikro kredi uygulamalarnı ilk olarak 1980’li yıllarda Bangladeş’in en büyük sivil toplum kuruluşu olan ve özel bir banka statüsü kazanan Grameen Bank tarafından topraksız kişilere özel bir uygulama olarak başlatılmıştır. Doğru cevap C şıkkı (Bangladeş) tir.
Soru 49
Ülkemizde 2001 yılında başlatılan Sosyal Riski Azaltma Projesi (SRAP) aşağıdaki kurumların hangisi tarafından yürütülmüştür?
Seçenekler
A
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü
B
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
C
İŞKUR
D
TÜİK
E
Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu
Açıklama:
Sosyal Riski Azaltma Projesi (SRAP) 2001 yılında Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü tarafından başlatılmıştır. Doğru cevap A şıkkı olmalıdır.
Ünite 5
Soru 1
Sosyal güvenlik garantisinin sağlanmasının temelinde ne yatar?
Seçenekler
A
gelir transferi
B
gider transferi
C
Sosyo-ekonomik tehlikeler
D
Bireysel tasarruflar
E
Aile içi yardımlaşma
Açıklama:
Sosyal güvenlik garantisinin sağlanmasının temelinde gelir transferi yatar.
Soru 2
İnsan fizyolojisinin doğasından kaynaklanan ve insanların beden ve ruh bütünlüğüne yönelik zararlar veren hastalık, yaşlılık, analık ve ölüm gibi tehlikelere ne denir?
Seçenekler
A
Fizyolojik tehlikeler
B
Psikolojik tehlikeler
C
Tabii afetlerden kaynaklanan tehlikeler
D
Sosyo-ekonomik tehlikeler
E
İnsanların sebep olduğu tehlikeler
Açıklama:
Fizyolojik tehlikeler: İnsan fizyolojisinin doğasından kaynaklanan ve insanların beden ve ruh bütünlüğüne yönelik zararlar veren hastalık, yaşlılık, analık ve ölüm gibi tehlikelerdir.
Soru 3
Osmanlı Devleti’nde köy ve mahallelerde, hâlkın ve özellikle muhtaçların bir takım temel gereksinimlerinin karşılanması için kurulan vakıflara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Avarız vakıfları
B
Orta Sandıkları
C
Külfet-nimet dengesi
D
Kurban
E
Aidiyet
Açıklama:
Avarız vakıfları: Osmanlı Devleti’nde köy ve mahallelerde, hâlkın ve özellikle muhtaçların bir takım temel gereksinimlerinin karşılanması için kurulan vakıflar (Seyyar, 2005: 29). Özellikle belirtmek gerekir ki her vakıf (yol, köprü, ibadethane, okul vb. bina yapımı için oluşturulanlar gibi) sosyal güvenlik kurumu olarak değerlendirilemez.
Soru 4
Primli rejimler olarak da adlandırılan sigorta yöntemi hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal sigorta yöntemi
B
Devletçe korunma yöntemi
C
Külfet-nimet dengesi
D
Avarız vakıfları
E
Orta Sandıkları
Açıklama:
Sosyal sigorta yöntemi, sigortacılık tekniği esas alınarak geliştirilen bir yöntemdir ve esas olarak aynı nitelikteki tehlikelerin tehdit ettiği insanların, karşılaşacakları zararları eşitlemek amacıyla bir araya gelmeleri esasına dayanmaktadır (Dilik, 1991: 57). Primli rejimler olarak da adlandırılır.
Soru 5
19. yüzyılın son çeyreğinde Almanya’da kurulan ilk sosyal sigortalar ne olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
Bismark Modeli
B
Beveridge Modeli
C
Otto modeli
D
William modeli
E
Henry modeli
Açıklama:
İlk sosyal sigortalar, 19. yüzyılın son çeyreğinde Almanya’da Otto Von Bismarck tarafından kurulmuştur ve çok zaman bütün bir sistemi ifade etmek için kurucusunun ismi ile Bismark Modeli olarak adlandırılır.
Soru 6
Hâlen çalışan ve/veya gelir sahibi olan kişilerin sosyal sigortalara prim ödedikleri dönemi ifade eden tanım hangisidir?
Seçenekler
A
Aktif Sigortalı
B
İhtiyaç faktörü
C
Mali imkânlar (ödeme gücü) faktörü
D
İdari imkânlar faktörü
E
Pasif sigortalı
Açıklama:
Aktif Sigortalı: Teknik bir sosyal sigorta terimidir. Hâlen çalışan ve/veya gelir sahibi olan kişilerin sosyal sigortalara prim ödedikleri dönemi ifade eder. Mesela, yaşlılık sigortası için eğer emeklilik yaşı 60 olarak belirlenmiş ise bu yaşa gelinceye kadar kişiler aktif sigortalı kabul edilirler.
Soru 7
Çalışanların kendileri, çalıştıkları sektörler ve işyerlerine bağlı şartlardan dolayı sosyal sigorta prensiplerinin tamamen uygulanamadığı durumlarda bütün sigorta kolları yerine yalnızca bazı sigorta kolları bakımından kapsama alınmalarını ifade eden tanım hangisidir?
Seçenekler
A
Mikro sigortacılık
B
Enformel sektör
C
Pasif sigorta
D
Aktif sigorta
E
İdari imkânlar faktörü
Açıklama:
Mikro sigortacılık; çalışanların kendileri, çalıştıkları sektörler ve işyerlerine bağlı şartlardan dolayı sosyal sigorta prensiplerinin tamamen uygulanamadığı durumlarda bütün sigorta kolları yerine yalnızca bazı sigorta kolları bakımından kapsama alınmalarını ifade eder.
Soru 8
Ülkemizde iş kazaları ve meslek hastalıkları sonucu meslekte kazanma gücünü en az % kaç kaybedene sürekli iş göremezlik geliri bağlanır?
Seçenekler
A
%10
B
%8
C
%6
D
%5
E
%4
Açıklama:
Sürekli kısmi veya tam gelir: Sosyal sigorta sistemleri iş kazaları ve meslek hastalıkları dolayısıyla çalışma gücünü kaybedenlere, bu kayıpları devam ettiği müddetçe aylık bağlarlar. Bağlanacak aylık miktarı ile sigortalının çalışma gücü kaybı arasında bir ilişki kurulur. Ülkemiz uygulamasından örnek vermek gerekirse; iş kazaları ve meslek hastalıkları sonucu meslekte kazanma gücünü en az % 10 kaybedene sürekli iş göremezlik geliri bağlanır. Ancak bu kayıp % 10 ile % 99 arasında ise kısmi, % 100 ise tam iş göremezlik geliri bağlanır.
Soru 9
İşsizliğin olumsuz sonuçlarını ortadan kaldırmaya yönelik politikalara ne denir?
Seçenekler
A
Pasif istihdam politikası
B
Aktif istihdam politikası
C
Bakım Sigortası
D
Aile Ödenekleri
E
Pozitif ayrımcılık politikası
Açıklama:
Pasif istihdam politikası: İşsizliğin olumsuz sonuçlarını ortadan kaldırmaya yönelik politikalardır. Bir anlamda tehlikenin zararları ile mücadele aracıdır ve bu sebeple de bir sosyal güvenlik yöntemidir. İlk akla gelen ve en yaygın olanı işsiz kalan kişinin karşılaştığı gelir kesilmesini telafi etmek üzere işsiz kaldığı sürece işsizlik ödeneği verilmesidir. Pasif istihdam politikalarının amacı işsizliğin kişi ve toplum üzerinde yaratacağı olumsuz etkilerin (gasp ve hırsızlık başta olmak üzere suç işleme eğiliminin artması, kötü alışkanlıklar edinme ve kendine, yakın çevresine ve diğer insanlara zarar vermesini önleme gibi) ortaya çıkışını engellemektir.
Soru 10
“İnsanların tanımlanmış sosyal risklerle (hastalık, iş kazaları, meslek hastalıkları, analık, yaşlılık, malullük, ölüm, işsizlik, aile gelirinin yetmezliği) karşılaşmaları hâlinde ortaya çıkan gelir kesilmesinin/azalmasının telafi edilmesi ve tedavi ihtiyacının karşılanması için ortaya çıkan gider artışlarının karşılanması anlamına gelmektedir”.
Yukarıdaki tanım hangi kavramı anlatmaktadır?
Yukarıdaki tanım hangi kavramı anlatmaktadır?
Seçenekler
A
İnsan gelişimi
B
Sosyal güvenlik
C
Sosyo-ekonomik tehlike
D
İş güvenliği
E
Sosyal güvenlik tehlikeleri
Açıklama:
Sosyal güvenlik kavramı
Bu çerçevede, insanların tanımlanmış sosyal risklerle (hastalık, iş kazaları, meslek hastalıkları, analık, yaşlılık, malullük, ölüm, işsizlik, aile gelirinin yetmezliği) karşılaşmaları hâlinde ortaya çıkan gelir kesilmesinin/azalmasının telafi edilmesi ve tedavi ihtiyacının karşılanması için ortaya çıkan gider artışlarının karşılanması anlamına gelmektedir.
Bu çerçevede, insanların tanımlanmış sosyal risklerle (hastalık, iş kazaları, meslek hastalıkları, analık, yaşlılık, malullük, ölüm, işsizlik, aile gelirinin yetmezliği) karşılaşmaları hâlinde ortaya çıkan gelir kesilmesinin/azalmasının telafi edilmesi ve tedavi ihtiyacının karşılanması için ortaya çıkan gider artışlarının karşılanması anlamına gelmektedir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi geleneksel sosyal güvenlik yöntemlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Bireysel tasarruflar
B
Devletçe korunma yöntemi
C
Kamu sosyal güvenlik harcamaları
D
Sosyal sigorta yöntemi
E
Külfet-nimet dengesi
Açıklama:
Sosyal güvenlik kavramı
Geleneksel sosyal güvenlik yöntemleri
Bireysel tasarruflar
Aile içi yardımlaşma
Tanıma bilme faktörüne bağlı yardımlaşma,
Dini sosyal yardımlar
Kurumsallaşmış sosyal yardımlar
Geleneksel sosyal güvenlik yöntemleri
Bireysel tasarruflar
Aile içi yardımlaşma
Tanıma bilme faktörüne bağlı yardımlaşma,
Dini sosyal yardımlar
Kurumsallaşmış sosyal yardımlar
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi sosyal sigorta yönteminin temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Devlet tarafından kurulması
B
Katılanların ve işverenlerinin prim ödeyerek finansmana katılması
C
Kendi kendine yardım ilkesinin hakim olması
D
Özerk yönetime sahip olması
E
İsteğe bağlı katılım esası
Açıklama:
Sosyal güvenlik kavramı
Devlet tarafından kurulması, zorunlu katılım esası, katılanların ve işverenlerinin prim ödeyerek finansmana katılması, kendi kendine yardım ilkesinin hakim olması, özerk yönetime sahip olması, hakların ve yükümlülüklerin kanunla belirlenmiş olması temel özelliklerini oluşturur (Dilik, 1991: 59; Yazgan, 1992: 27).
Devlet tarafından kurulması, zorunlu katılım esası, katılanların ve işverenlerinin prim ödeyerek finansmana katılması, kendi kendine yardım ilkesinin hakim olması, özerk yönetime sahip olması, hakların ve yükümlülüklerin kanunla belirlenmiş olması temel özelliklerini oluşturur (Dilik, 1991: 59; Yazgan, 1992: 27).
Soru 13
Devlet, çeşitli sebeplerle muhtaç duruma düşen vatandaşlarının sosyal güvenlik garantisini bir kamu görevi olarak, karşılıksız ve vergi gelirlerinden ayrılan payla karşılamaktadır. Bu amaçla yapılan her türlü harcama, “kamu sosyal güvenlik harcamaları” olarak adlandırılmakta, faydalananların herhangi bir prim veya vergi ödeme zorunluluğu bulunmadığı için ________________olarak kabul edilmektedir (Yazgan, 1992; 2526).
Seçenekler
A
Külfet-nimet dengesi
B
Aidiyet
C
Primsiz rejimler
D
Orta sandıkları
E
Avarız vakıfları
Açıklama:
Sosyal güvenlik kavramı
Devlet, çeşitli sebeplerle muhtaç duruma düşen vatandaşlarının sosyal güvenlik garantisini bir kamu görevi olarak, karşılıksız ve vergi gelirlerinden ayrılan payla karşılamaktadır. Bu amaçla yapılan her türlü harcama, “kamu sosyal güvenlik harcamaları” olarak adlandırılmakta, faydalananların herhangi bir prim veya vergi ödeme zorunluluğu bulunmadığı için “primsiz rejimler” olarak kabul edilmektedir (Yazgan, 1992; 2526).
Devlet, çeşitli sebeplerle muhtaç duruma düşen vatandaşlarının sosyal güvenlik garantisini bir kamu görevi olarak, karşılıksız ve vergi gelirlerinden ayrılan payla karşılamaktadır. Bu amaçla yapılan her türlü harcama, “kamu sosyal güvenlik harcamaları” olarak adlandırılmakta, faydalananların herhangi bir prim veya vergi ödeme zorunluluğu bulunmadığı için “primsiz rejimler” olarak kabul edilmektedir (Yazgan, 1992; 2526).
Soru 14
Türkiyede ilk sosyal sigortaların kurulması hangi tarihte gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1939
B
1936
C
1949
D
1945
E
1957
Açıklama:
Türkiye’de sosyal sigortaların kurulması 1938 tarih ve
3008 sayılı İş Kanunu’nda öngörülmesine rağmen, gerçekleşmesi ancak 1945 yılında mümkün olabilmiştir.
3008 sayılı İş Kanunu’nda öngörülmesine rağmen, gerçekleşmesi ancak 1945 yılında mümkün olabilmiştir.
Soru 15
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sosyal sigortalarda devlet kurucu ve garantör, özel sigortalarda ise düzenleyici ve denetleyicidir.
B
Sosyal sigortalara katılmak zorunlu, özel sigortalara katılmak isteğe bağlıdır.
C
Sosyal sigortalarla kapsama alınanlar arasındaki ilişkiler kanunla belirlenir, özel sigortalar ise tamamen sözleşme serbestisi ilkesine göre çalışırlar.
D
Sosyal sigortalar çalışma gücü kaybı, gelir kesilmesi ve hastalık dolayısıyla gider artışlarını karşılarken, özel sigortalar daha çok mal varlığı kayıplarını karşılarlar.
E
Sosyal sigortalar yaşı, cinsiyeti, medeni durumu, işi, geliri ve sağlık durumu ne olursa olsun herkesi kapsama alırken ve gelirine göre aynı miktarda prim alırken, özel sigortalar gelir gider dengesini dikkate alarak riski yüksek olan grupları da kapsama alırlar.
Açıklama:
Sosyal sigortalar yaşı, cinsiyeti, medeni durumu, işi, geliri ve sağlık durumu ne olursa olsun herkesi kapsama alırken ve gelirine göre aynı miktarda prim alırken, özel sigortalar gelir gider dengesini dikkate alarak riski yüksek olan grupları kapsama almaz veya çok yüksek primle sigortalı yapar.
Soru 16
“Sosyal sigortaların gerektirdiği sigortalılık süresi ve prim ödeme şartlarını yerine getirdikten sonra çalışma hayatından ayrılan ve gelir veya aylık alma hakkı kazanan kişilerdir”.
Yukarıda tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aktif sigortalı
B
Enformel sektör
C
Özel sigortalı
D
Pasif sigortalı
E
Sosyal sigortalı
Açıklama:
Sosyal Sigortaların Kapsamı
Pasif sigortalı: Aktif sigortalı gibi teknik bir sosyal sigorta terimidir. Sosyal sigortaların gerektirdiği sigortalılık süresi ve prim ödeme şartlarını yerine getirdikten sonra çalışma hayatından ayrılan ve gelir veya aylık alma hakkı kazanan kişilerdir.
Pasif sigortalı: Aktif sigortalı gibi teknik bir sosyal sigorta terimidir. Sosyal sigortaların gerektirdiği sigortalılık süresi ve prim ödeme şartlarını yerine getirdikten sonra çalışma hayatından ayrılan ve gelir veya aylık alma hakkı kazanan kişilerdir.
Soru 17
İş kazaları ve meslek hastalıkları sonucu meslekte kazanma gücünü en az % kaç kaybedene sürekli iş göremezlik geliri bağlanır?
Seçenekler
A
%20
B
%10
C
%90
D
%100
E
%50
Açıklama:
Sosyal Sigortaların Kapsamı
Sürekli kısmi veya tam gelir: Sosyal sigorta sistemleri iş kazaları
ve meslek hastalıkları dolayısıyla çalışma gücünü kaybedenlere, bu kayıpları devam ettiği müddetçe aylık bağlarlar. Bağlanacak aylık miktarı ile sigortalının çalışma gücü kaybı arasında bir ilişki kurulur. Ülkemiz uygulamasından örnek vermek gerekirse; iş kazaları ve meslek hastalıkları sonucu meslekte kazanma gücünü en az % 10 kaybedene sürekli iş göremezlik geliri bağlanır. Ancak bu kayıp % 10 ile % 99 arasında ise kısmi, % 100 ise tam iş göremezlik geliri bağlanır.
Sürekli kısmi veya tam gelir: Sosyal sigorta sistemleri iş kazaları
ve meslek hastalıkları dolayısıyla çalışma gücünü kaybedenlere, bu kayıpları devam ettiği müddetçe aylık bağlarlar. Bağlanacak aylık miktarı ile sigortalının çalışma gücü kaybı arasında bir ilişki kurulur. Ülkemiz uygulamasından örnek vermek gerekirse; iş kazaları ve meslek hastalıkları sonucu meslekte kazanma gücünü en az % 10 kaybedene sürekli iş göremezlik geliri bağlanır. Ancak bu kayıp % 10 ile % 99 arasında ise kısmi, % 100 ise tam iş göremezlik geliri bağlanır.
Soru 18
________________ sigortalının çalışma gücünü, bedenen ve/veya ruhen bir daha iyileşemeyecek şekilde sürekli olarak ve belirli oranın üzerinde kaybetmesi, bir daha çalışamaması hâli olarak tarif edilir.
Seçenekler
A
Hastalık
B
Yaşlılık
C
Malullük
D
Analık
E
Emeklilik
Açıklama:
Sosyal Sigortaların Kapsamı
Malullük: Sigortalının çalışma gücünü, bedenen ve/veya ruhen bir daha iyileşemeyecek şekilde sürekli olarak ve belirli oranın üzerinde kaybetmesi, bir daha çalışamaması hâli olarak tarif edilir.
Malullük: Sigortalının çalışma gücünü, bedenen ve/veya ruhen bir daha iyileşemeyecek şekilde sürekli olarak ve belirli oranın üzerinde kaybetmesi, bir daha çalışamaması hâli olarak tarif edilir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi işsizliğin kişi ve toplum üzerinde yaratacağı olumsuz etkilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Suç işleme eğiliminin artması
B
Kötü alışkanlıklar edinme
C
Kendine zarar verme
D
Çevreye zarar verme
E
Hobiler edinme
Açıklama:
Sosyal sigortaların kapsamı
Pasif istihdam politikalarının amacı işsizliğin kişi ve toplum üzerinde yaratacağı olumsuz etkilerin (gasp ve hırsızlık başta olmak üzere suç işleme eğiliminin artması, kötü alışkanlıklar edinme ve kendine, yakın çevresine ve diğer insanlara zarar vermesini önleme gibi) ortaya çıkışını engellemektir.
Pasif istihdam politikalarının amacı işsizliğin kişi ve toplum üzerinde yaratacağı olumsuz etkilerin (gasp ve hırsızlık başta olmak üzere suç işleme eğiliminin artması, kötü alışkanlıklar edinme ve kendine, yakın çevresine ve diğer insanlara zarar vermesini önleme gibi) ortaya çıkışını engellemektir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik anlayışında insanların karşılaşabileceği fizyolojik tehlikelerden biridir?
Seçenekler
A
Analık
B
İşsizlik
C
Dul/yetim kalma
D
Hırsızlık
E
Yaralama
Açıklama:
Tehlikeler, değişik faktörlerle sınıflandırılabilir. Bunlardan en bilinenleri; meydana geliş sebeplerine göre, yol açtığı zararlar ve zararların niteliğine göre yapılan sınıflandırmalardır. Meydana getiren faktörler (sebepler) yani kaynağı bakımından tehlikeler dört ana grupta toplanır.
Fizyolojik tehlikeler: İnsan fizyolojisinin doğasından kaynaklanan ve insanların beden ve ruh bütünlüğüne yönelik zararlar veren hastalık, yaşlılık, analık ve ölüm gibi tehlikelerdir.
• Tabii afetlerden kaynaklanan tehlikeler: Deprem, fırtına, su baskını, toprak kayması ve iklim değişikleri gibi insanların kontrol edemediği can ve mal kaybına yol açan tehlikelerdir.
• Sosyo-ekonomik tehlikeler: İktisadi ve sosyal hayatın işleyişinde meydana gelen dalgalanmalara bağlı olarak ortaya çıkan krizlerin yarattığı işsizlik, işini-işyerini kaybetme ile sosyal hayatın devamlılığına yönelik olumsuz gelişmelerin boşanma veya aile reisinin ölümüne bağlı olarak dul ve yetim kalma gibi sonuçları olan tehlikelerdir.
• İnsanların sebep olduğu tehlikeler: İnsan bizzat kendisi için en büyük tehlikedir. Bilerek veya bilmeyerek, isteyerek veya istemeden gasp, hırsızlık, öldürme, yaralama, sakat bırakma gibi sonuçlar yaratan insandan kaynaklanan her türlü fiziki şiddet bu tehlike grubuna girer.
Fizyolojik tehlikeler: İnsan fizyolojisinin doğasından kaynaklanan ve insanların beden ve ruh bütünlüğüne yönelik zararlar veren hastalık, yaşlılık, analık ve ölüm gibi tehlikelerdir.
• Tabii afetlerden kaynaklanan tehlikeler: Deprem, fırtına, su baskını, toprak kayması ve iklim değişikleri gibi insanların kontrol edemediği can ve mal kaybına yol açan tehlikelerdir.
• Sosyo-ekonomik tehlikeler: İktisadi ve sosyal hayatın işleyişinde meydana gelen dalgalanmalara bağlı olarak ortaya çıkan krizlerin yarattığı işsizlik, işini-işyerini kaybetme ile sosyal hayatın devamlılığına yönelik olumsuz gelişmelerin boşanma veya aile reisinin ölümüne bağlı olarak dul ve yetim kalma gibi sonuçları olan tehlikelerdir.
• İnsanların sebep olduğu tehlikeler: İnsan bizzat kendisi için en büyük tehlikedir. Bilerek veya bilmeyerek, isteyerek veya istemeden gasp, hırsızlık, öldürme, yaralama, sakat bırakma gibi sonuçlar yaratan insandan kaynaklanan her türlü fiziki şiddet bu tehlike grubuna girer.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik anlayışında insanların karşılaşabileceği sosyo-ekonomik tehlikelerden biridir?
Seçenekler
A
Analık
B
Su baskını
C
İşsizlik
D
Hırsızlık
E
Yaşlılık
Açıklama:
Sosyo-ekonomik tehlikeler: İktisadi ve sosyal hayatın işleyişinde meydana gelen dalgalanmalara bağlı olarak ortaya çıkan krizlerin yarattığı işsizlik, işini-işyerini kaybetme ile sosyal hayatın devamlılığına yönelik olumsuz gelişmelerin boşanma veya aile reisinin ölümüne bağlı olarak dul ve yetim kalma gibi sonuçları olan tehlikelerdir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik tehlikeleri olarak tarif edilen tehlikelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Hastalık
B
İş kazaları
C
İşsizlik
D
Ölüm
E
Mal varlığına yönelik zararlar
Açıklama:
Sosyal güvenlik tehlikeleri olarak tarif edilen bu tehlikeler: Hastalık, iş kazaları ve meslek hastalıkları, analık, malullük, yaşlılık, ölüm, işsizlik ve çocuk sayısına bağlı olarak aile gelirinin yetersizliği olarak sınıflandırılmıştır.
Günümüz sosyal güvenlik sistemleri tehlikelerin zararlarından çalışma gücü kaybı, gelir kesilmesi ve gider artışı ile ilgili zararları karşılarken mal varlığına yönelik zararların karşılanmasını kapsam dışında bırakmıştır.
Günümüz sosyal güvenlik sistemleri tehlikelerin zararlarından çalışma gücü kaybı, gelir kesilmesi ve gider artışı ile ilgili zararları karşılarken mal varlığına yönelik zararların karşılanmasını kapsam dışında bırakmıştır.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi sosyal sigorta yönteminin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Faydalananların prim veya vergi ödeme zorunluluğu olmaması
B
Kendi kendine yardım ilkesinin hâkim olması
C
Özerk yönetime sahip olması
D
Hakların ve yükümlülüklerin kanunla belirlenmiş olması
E
Zorunlu katılım esası olması
Açıklama:
Sosyal sigorta yöntemi, sigortacılık tekniği esas alınarak geliştirilen bir yöntemdir ve esas olarak aynı nitelikteki tehlikelerin tehdit ettiği insanların, karşılaşacakları zararları eşitlemek amacıyla bir araya gelmeleri esasına dayanmaktadır. Devlet tarafından kurulması, zorunlu katılım esası, katılanların ve işverenlerinin prim ödeyerek finansmana katılması, kendi kendine yardım ilkesinin hakim olması, özerk yönetime sahip olması, hakların ve yükümlülüklerin kanunla belirlenmiş olması temel özelliklerini oluşturur (Dilik, 1991: 59; Yazgan, 1992: 27). Devlet, çeşitli sebeplerle muhtaç duruma düşen vatandaşlarının sosyal güvenlik garantisini bir kamu görevi olarak, karşılıksız ve vergi gelirlerinden ayrılan payla karşılamaktadır. Bu amaçla yapılan her türlü harcama, “kamu sosyal güvenlik harcamaları” olarak adlandırılmakta, faydalananların herhangi bir prim veya vergi ödeme zorunluluğu bulunmadığı için “primsiz rejimler” olarak kabul edilmektedir.
Soru 24
Sosyal sigortaların ilk kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Otto Von Bismarck
B
Karl Marks
C
Wilhelm Dilthey
D
William Henry Beveridge
E
Max Weber
Açıklama:
İlk sosyal sigortalar, 19. yüzyılın son çeyreğinde Almanya’da Otto Von Bismarck tarafından kurulmuştur ve çok zaman bütün bir sistemi ifade etmek için kurucusunun ismi ile Bismark Modeli olarak adlandırılır.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi uzun vadeli tehlikelerden biridir?
Seçenekler
A
Hastalık
B
Analık
C
İşsizlik
D
İş kazaları
E
Ölüm
Açıklama:
Tehlikeler; yarattığı zararların süresi dikkate alınarak: Kısa vadeli ve uzun vadeli tehlikeler olarak da sınıflandırılır. Buna göre; hastalık, analık, işsizlik ve iş kazaları kısa vadeli sosyal güvenlik tehlikeleri; malullük, yaşlılık ve ölüm gibi tehlikeler ise uzun vadeli tehlikeler olarak tanımlanır.
Soru 26
Bakım Sigortası ilk kez hangi ülkede uygulanmaya başlanmıştır?
Seçenekler
A
Türkiye
B
İsveç
C
Almanya
D
İngiltere
E
Avusturya
Açıklama:
Bakım Sigortası: ILO’nun 102 sayılı Sözleşmesinde yer almayan, ilk defa 1995 yılında Almanya’da uygulanmaya başlayan bir sosyal sigorta koludur (Seyyar, 2009: 40). Bakım ihtiyacı; aile fertlerinden biri veya birkaçının bedeni ve akli sağlık durumundaki yetersizlik dolayısıyla temel insani ihtiyaçlarını (beslenme, temizliktuvalet vb) ve toplumsal hayata katılımı kendi yetenekleri ile karşılayamaması durumu olarak tarif edilmekte ve bu durumda ortaya çıkan bakıma ihtiyaç duyma (muhtaçlık hâli) durumu da bir sosyal risk olarak tarif edilmiştir.
Soru 27
ILO verilerine göre yeterli sosyal güvenlik garantisine sahip olanlar dünya nüfusunun yüzde kaçıdır?
Seçenekler
A
10
B
20
C
30
D
40
E
50
Açıklama:
Sahip olduğu önemin aksine sosyal güvenlik, herkes için bir hak olamamıştır. ILO verilerine göre; dünya nüfusunun yalnızca % 20’si yeterli sosyal güvenlik garantisine sahiptir. Yarısından fazlasının hiçbir sosyal güvenlik garantisi yoktur (www.ilo.org/global/topics/socialsecurity).
Soru 28
Sosyal sigortaların en son kurulan kolu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Analık
B
Malül
C
Yaşlı
D
İşsizlik
E
Hastalık
Açıklama:
Sosyal sigortaların en son kurulan sigorta kolu işsizlik sigortasıdır. Nitekim işsizlik sigortası ilk defa 1907 yılında Danimarka’da kurulmuştur (Dilik, 1991: 50).
Soru 29
Türk toplumuna has hemşehrilik duygusu ile geliştirilen yardımlaşma yöntemi hangi sosyal güvenlik yöntemine bir örnektir?
Seçenekler
A
Bireysel tasarruflar
B
Aile içi yardımlaşma
C
Tanıma bilme faktörüne bağlı sosyal yardımlar
D
Kurumsallaşmış (teşkilatlı) sosyal yardımlar
E
Dinî sosyal yardımlar
Açıklama:
Bireysel tasarruflar; aile içi yardımlaşma, tanıma bilme faktörüne bağlı sosyal yardımlar, dinî sosyal yardımlar ve kurumsallaşmış (teşkilatlı) sosyal yardımlar geleneksel yöntemleri oluşturur.
Tanıma bilme faktörüne bağlı yardımlaşma, bir arada yaşama kültürünün bir ürünü “aidiyet” duygusu ile gelişmiştir. Komşuluk ve akrabalığa bağlı yardımlaşma bu yöntemin en yaygın olanıdır. Kırsal kesimde ve kentlerin gecekondu bölgelerinde daha etkindir. Türk toplumuna has olmak üzere hemşehrilik duygusu ile geliştirilen yardımlaşma yöntemleri de bu grupta yer alır (Alper, 2014: 38).
Tanıma bilme faktörüne bağlı yardımlaşma, bir arada yaşama kültürünün bir ürünü “aidiyet” duygusu ile gelişmiştir. Komşuluk ve akrabalığa bağlı yardımlaşma bu yöntemin en yaygın olanıdır. Kırsal kesimde ve kentlerin gecekondu bölgelerinde daha etkindir. Türk toplumuna has olmak üzere hemşehrilik duygusu ile geliştirilen yardımlaşma yöntemleri de bu grupta yer alır (Alper, 2014: 38).
Soru 30
Sosyal güvenlik terimi ilk defa ne zaman kullanılmıştır?
Seçenekler
A
1935
B
1925
C
1930
D
1920
E
1945
Açıklama:
1-2 SOSYAL GÜVENLİK KAVRAMI
Sosyal güvenlik ihtiyacı, ilk insanla birlikte var olmasına rağmen terim olarak sosyal güvenliğin kullanımı çok yenidir ve ilk defa 1935 tarihli, Amerikan Sosyal Güvenlik Kanunu’nda ( e Social Security Act) kullanılmıştır (ILO, 1984: 3).
Sosyal güvenlik ihtiyacı, ilk insanla birlikte var olmasına rağmen terim olarak sosyal güvenliğin kullanımı çok yenidir ve ilk defa 1935 tarihli, Amerikan Sosyal Güvenlik Kanunu’nda ( e Social Security Act) kullanılmıştır (ILO, 1984: 3).
Soru 31
Toplumu oluşturan bütün fertlerin uğrayacakları tehlikelerin zararlarından kurtarılma garantisi neyi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik
B
Sosyal sorumluluk
C
İş güvenliği
D
Sosyal amaç
E
Sosyal tehlike
Açıklama:
1-2 SOSYAL GÜVENLİK KAVRAMI
Kelime anlamlarından hareket ederek bir tarif yapmak gerekirse sosyal güvenlik; toplumu oluşturan bütün fertlerin uğrayacakları tehlikelerin zararlarından kurtarılma garantisi demektir (Yazgan, 1992: 18). Öte yandan sosyal güvenlik, insanoğlunun bütün insanlık tarihi boyunca tehlikenin zararlarından korunmak için geliştirdiği bireysel ve toplumsal tedbirlerin bütününe verilen ortak adı da ifade etmektedir.
Kelime anlamlarından hareket ederek bir tarif yapmak gerekirse sosyal güvenlik; toplumu oluşturan bütün fertlerin uğrayacakları tehlikelerin zararlarından kurtarılma garantisi demektir (Yazgan, 1992: 18). Öte yandan sosyal güvenlik, insanoğlunun bütün insanlık tarihi boyunca tehlikenin zararlarından korunmak için geliştirdiği bireysel ve toplumsal tedbirlerin bütününe verilen ortak adı da ifade etmektedir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangileri sosyal riskleri içermektedir?
- hastalık
- iş kazaları
- meslek hastalıkları
- malullük
- aile gelirinin yetmezliği
Seçenekler
A
i-ii-iii-iv-v
B
ii-iii-iv-v
C
i-ii-iii-iv
D
i-ii-iii-v
E
i-iii-iv-v
Açıklama:
1-2 SOSYAL GÜVENLİK KAVRAMI
Dar anlamda sosyal güvenlik; gelir transferinin toplumsal düzeyde gerçekleştirilmesine yönelik mekanizmaların ve bunları düzenleyen hukuk düzeninin bir gereği olarak ortaya çıkmıştır. Buna göre, hangi tehlikelerin, hangi zararlarının, nasıl ve ne miktarda/seviyede karşılanacağının belirlenmesi dar anlamda sosyal güvenlik tanımını gerekli kılmıştır. Bu çerçevede, insanların tanımlanmış sosyal risklerle (hastalık, iş kazaları, meslek hastalıkları, analık, yaşlılık, malullük, ölüm, işsizlik, aile gelirinin yetmezliği) karşılaşmaları hâlinde ortaya çıkan gelir kesilmesinin/azalmasının telafi edilmesi ve tedavi ihtiyacının karşılanması için ortaya çıkan gider artışlarının karşılanması anlamına gelmektedir (Arıcı, 1999: 3; Güzel vd, 2010: 8; Gerek, 2010: 5). Sayılan bu tehlikeler ILO, tarafından belirlenen sosyal güvenlik risklerini oluşturmaktadır.
Dar anlamda sosyal güvenlik; gelir transferinin toplumsal düzeyde gerçekleştirilmesine yönelik mekanizmaların ve bunları düzenleyen hukuk düzeninin bir gereği olarak ortaya çıkmıştır. Buna göre, hangi tehlikelerin, hangi zararlarının, nasıl ve ne miktarda/seviyede karşılanacağının belirlenmesi dar anlamda sosyal güvenlik tanımını gerekli kılmıştır. Bu çerçevede, insanların tanımlanmış sosyal risklerle (hastalık, iş kazaları, meslek hastalıkları, analık, yaşlılık, malullük, ölüm, işsizlik, aile gelirinin yetmezliği) karşılaşmaları hâlinde ortaya çıkan gelir kesilmesinin/azalmasının telafi edilmesi ve tedavi ihtiyacının karşılanması için ortaya çıkan gider artışlarının karşılanması anlamına gelmektedir (Arıcı, 1999: 3; Güzel vd, 2010: 8; Gerek, 2010: 5). Sayılan bu tehlikeler ILO, tarafından belirlenen sosyal güvenlik risklerini oluşturmaktadır.
Soru 33
Meydana getiren faktörler yani kaynağı bakımından ele alındığında Covid-19’a yakalanan bir çalışanın olması ne tür bir tehlikeyi tanımlar?
Seçenekler
A
Fizyolojik tehlikeler
B
Tabii afetlerden kaynaklanan tehlikeler
C
Sosyal tehlikeler
D
Ekonomik tehlikeler
E
İnsanların sebep olduğu tehlikeler
Açıklama:
1-2 SOSYAL GÜVENLİK KAVRAMI
Meydana getiren faktörler (sebepler) yani kaynağı bakımından tehlikeler dört ana grupta toplanır. Bunlar:
Meydana getiren faktörler (sebepler) yani kaynağı bakımından tehlikeler dört ana grupta toplanır. Bunlar:
- Fizyolojik tehlikeler: İnsan fizyolojisinin doğasından kaynaklanan ve insanların beden ve ruh bütünlüğüne yönelik zararlar veren hastalık, yaşlılık, analık ve ölüm gibi tehlikelerdir.
- Tabii afetlerden kaynaklanan tehlikeler: Deprem, fırtına, su baskını, toprak kayması ve iklim değişikleri gibi insanların kontrol edemediği can ve mal kaybına yol açan tehlikelerdir.
- Sosyo-ekonomik tehlikeler: İktisadi ve sosyal hayatın işleyişinde meydana gelen dalgalanmalara bağlı olarak ortaya çıkan krizlerin yarattığı işsizlik, işiniişyerini kaybetme ile sosyal hayatın devamlılığına yönelik olumsuz gelişmelerin boşanma veya aile reisinin ölümüne bağlı olarak dul ve yetim kalma gibi sonuçları olan tehlikelerdir.
- İnsanların sebep olduğu tehlikeler: İnsan bizzat kendisi için en büyük tehlikedir. Bilerek veya bilmeyerek, isteyerek veya istemeden gasp, hırsızlık, öldürme, yaralama, sakat bırakma gibi sonuçlar yaratan insandan kaynaklanan her türlü fiziki şiddet bu tehlike grubuna girer. Yukarıda sayılan bireysel zararların yanında savaşlar, insanoğlunun toplu olarak kendi cinsine yönelik en büyük tehlikeyi oluşturur.
Soru 34
Meydana getiren faktörler yani kaynağı bakımından ele alındığında bölgede yaşanan sel felaketi ne tür bir tehlikeyi tanımlar?
Seçenekler
A
Tabii afetlerden kaynaklanan tehlikeler
B
Fizyolojik tehlikeler
C
Sosyal tehlikeler
D
Ekonomik tehlikeler
E
İnsanların sebep olduğu tehlikeler
Açıklama:
1-2 SOSYAL GÜVENLİK KAVRAMI
Meydana getiren faktörler (sebepler) yani kaynağı bakımından tehlikeler dört ana grupta toplanır. Bunlar:
Meydana getiren faktörler (sebepler) yani kaynağı bakımından tehlikeler dört ana grupta toplanır. Bunlar:
- Fizyolojik tehlikeler: İnsan fizyolojisinin doğasından kaynaklanan ve insanların beden ve ruh bütünlüğüne yönelik zararlar veren hastalık, yaşlılık, analık ve ölüm gibi tehlikelerdir.
- Tabii afetlerden kaynaklanan tehlikeler: Deprem, fırtına, su baskını, toprak kayması ve iklim değişikleri gibi insanların kontrol edemediği can ve mal kaybına yol açan tehlikelerdir.
- Sosyo-ekonomik tehlikeler: İktisadi ve sosyal hayatın işleyişinde meydana gelen dalgalanmalara bağlı olarak ortaya çıkan krizlerin yarattığı işsizlik, işiniişyerini kaybetme ile sosyal hayatın devamlılığına yönelik olumsuz gelişmelerin boşanma veya aile reisinin ölümüne bağlı olarak dul ve yetim kalma gibi sonuçları olan tehlikelerdir.
- İnsanların sebep olduğu tehlikeler: İnsan bizzat kendisi için en büyük tehlikedir. Bilerek veya bilmeyerek, isteyerek veya istemeden gasp, hırsızlık, öldürme, yaralama, sakat bırakma gibi sonuçlar yaratan insandan kaynaklanan her türlü fiziki şiddet bu tehlike grubuna girer. Yukarıda sayılan bireysel zararların yanında savaşlar, insanoğlunun toplu olarak kendi cinsine yönelik en büyük tehlikeyi oluşturur.
Soru 35
Meydana getiren faktörler yani kaynağı bakımından ele alındığında bir trafik kazası sonrasında sakatlanan bir çalışanın olması ne tür bir tehlikeyi tanımlar?
Seçenekler
A
İnsanların sebep olduğu tehlikeler
B
Fizyolojik tehlikeler
C
Tabii afetlerden kaynaklanan tehlikeler
D
Sosyal tehlikeler
E
Ekonomik tehlikeler
Açıklama:
1-2 SOSYAL GÜVENLİK KAVRAMI
Meydana getiren faktörler (sebepler) yani kaynağı bakımından tehlikeler dört ana grupta toplanır. Bunlar:
Meydana getiren faktörler (sebepler) yani kaynağı bakımından tehlikeler dört ana grupta toplanır. Bunlar:
- Fizyolojik tehlikeler: İnsan fizyolojisinin doğasından kaynaklanan ve insanların beden ve ruh bütünlüğüne yönelik zararlar veren hastalık, yaşlılık, analık ve ölüm gibi tehlikelerdir.
- Tabii afetlerden kaynaklanan tehlikeler: Deprem, fırtına, su baskını, toprak kayması ve iklim değişikleri gibi insanların kontrol edemediği can ve mal kaybına yol açan tehlikelerdir.
- Sosyo-ekonomik tehlikeler: İktisadi ve sosyal hayatın işleyişinde meydana gelen dalgalanmalara bağlı olarak ortaya çıkan krizlerin yarattığı işsizlik, işiniişyerini kaybetme ile sosyal hayatın devamlılığına yönelik olumsuz gelişmelerin boşanma veya aile reisinin ölümüne bağlı olarak dul ve yetim kalma gibi sonuçları olan tehlikelerdir.
- İnsanların sebep olduğu tehlikeler: İnsan bizzat kendisi için en büyük tehlikedir. Bilerek veya bilmeyerek, isteyerek veya istemeden gasp, hırsızlık, öldürme, yaralama, sakat bırakma gibi sonuçlar yaratan insandan kaynaklanan her türlü fiziki şiddet bu tehlike grubuna girer. Yukarıda sayılan bireysel zararların yanında savaşlar, insanoğlunun toplu olarak kendi cinsine yönelik en büyük tehlikeyi oluşturur.
Soru 36
Yarattığı zararların süresi bakımından ele alındığında aşağıdakilerden hangisi uzun vadeli bir tehlikeyi tanımlar?
Seçenekler
A
malullük
B
hastalık
C
analık
D
işsizlik
E
iş kazaları
Açıklama:
1-2 SOSYAL GÜVENLİK KAVRAMI
Tehlikeler; yarattığı zararların süresi dikkate alınarak: Kısa vadeli ve uzun vadeli tehlikeler olarak da sınıflandırılır. Buna göre; hastalık, analık, işsizlik ve iş kazaları kısa vadeli sosyal güvenlik tehlikeleri; malullük, yaşlılık ve ölüm gibi tehlikeler ise uzun vadeli tehlikeler olarak tanımlanır.
Tehlikeler; yarattığı zararların süresi dikkate alınarak: Kısa vadeli ve uzun vadeli tehlikeler olarak da sınıflandırılır. Buna göre; hastalık, analık, işsizlik ve iş kazaları kısa vadeli sosyal güvenlik tehlikeleri; malullük, yaşlılık ve ölüm gibi tehlikeler ise uzun vadeli tehlikeler olarak tanımlanır.
Soru 37
Yarattığı zararların süresi bakımından ele alındığında aşağıdakilerden hangisi kısa vadeli bir tehlikeyi tanımlar?
Seçenekler
A
analık
B
malullük
C
yaşlılık
D
ölüm
E
sakatlık
Açıklama:
1-2 SOSYAL GÜVENLİK KAVRAMI
Tehlikeler; yarattığı zararların süresi dikkate alınarak: Kısa vadeli ve uzun vadeli tehlikeler olarak da sını andırılır. Buna göre; hastalık, analık, işsizlik ve iş kazaları kısa vadeli sosyal güvenlik tehlikeleri; malullük, yaşlılık ve ölüm gibi tehlikeler ise uzun vadeli tehlikeler olarak tanımlanır.
Tehlikeler; yarattığı zararların süresi dikkate alınarak: Kısa vadeli ve uzun vadeli tehlikeler olarak da sını andırılır. Buna göre; hastalık, analık, işsizlik ve iş kazaları kısa vadeli sosyal güvenlik tehlikeleri; malullük, yaşlılık ve ölüm gibi tehlikeler ise uzun vadeli tehlikeler olarak tanımlanır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi modern (günümüz) sosyal güvenlik yöntemlerinden biridir?
Seçenekler
A
sosyal sigorta yöntemi
B
bireysel tasarruflar
C
aile içi yardımlaşma
D
tanıma bilme faktörüne bağlı sosyal yardımlar
E
dinî sosyal yardımlar
Açıklama:
1-2 SOSYAL GÜVENLİK KAVRAMI
Geleneksel Sosyal Güvenlik Yöntemleri
Geleneksel yöntemler, esas olarak bireysel tasarruflar ve her türlü sosyal yardımlardan oluşan yöntemlerdir. İnsanlık tarihinin başlangıcından devletin günümüz sosyal güvenlik sistemlerini oluşturmasına kadar geçen dönemde kullanılan bütün teknikleri ve geliştirilen yöntemleri ifade eder (Alper, 2014: 35). Bugün de bu yöntemlerin hemen hemen hepsi varlığını sürdürmekle birlikte etkin ve birinci derecede sosyal güvenlik garantisi sağlama fonksiyonları zayıfladığı için geleneksel yöntemler olarak adlandırılmaktadırlar. Bireysel tasarru ar; aile içi yardımlaşma, tanıma bilme faktörüne bağlı sosyal yardımlar, dinî sosyal yardımlar ve kurumsallaşmış (teşkilatlı) sosyal yardımlar geleneksel yöntemleri oluşturur.
Modern (Günümüz) Sosyal Güvenlik Yöntemler
18.yüzyılın ikinci yarısından itibaren ortaya çıkan Sanayi Devrimi’ne bağlı olarak hızlanan şehirleşme, işgücünün yapısındaki değişme, çalışma ve istihdam şartlarının değişmesi, aile yapısındaki küçülme geleneksel sosyal güvenlik yöntemlerini ortadan kaldırmış veya zayıflatmıştır. Yeni toplumsal yapının ihtiyaç duyduğu sosyal güvenlik ihtiyacını karşılamak üzere iki temel yöntem geliştirilmiştir: Bunlar, sosyal sigorta yöntemi ve kamu sosyal güvenlik harcamalarıdır (Devletçe korunma yöntemi).
Geleneksel Sosyal Güvenlik Yöntemleri
Geleneksel yöntemler, esas olarak bireysel tasarruflar ve her türlü sosyal yardımlardan oluşan yöntemlerdir. İnsanlık tarihinin başlangıcından devletin günümüz sosyal güvenlik sistemlerini oluşturmasına kadar geçen dönemde kullanılan bütün teknikleri ve geliştirilen yöntemleri ifade eder (Alper, 2014: 35). Bugün de bu yöntemlerin hemen hemen hepsi varlığını sürdürmekle birlikte etkin ve birinci derecede sosyal güvenlik garantisi sağlama fonksiyonları zayıfladığı için geleneksel yöntemler olarak adlandırılmaktadırlar. Bireysel tasarru ar; aile içi yardımlaşma, tanıma bilme faktörüne bağlı sosyal yardımlar, dinî sosyal yardımlar ve kurumsallaşmış (teşkilatlı) sosyal yardımlar geleneksel yöntemleri oluşturur.
Modern (Günümüz) Sosyal Güvenlik Yöntemler
18.yüzyılın ikinci yarısından itibaren ortaya çıkan Sanayi Devrimi’ne bağlı olarak hızlanan şehirleşme, işgücünün yapısındaki değişme, çalışma ve istihdam şartlarının değişmesi, aile yapısındaki küçülme geleneksel sosyal güvenlik yöntemlerini ortadan kaldırmış veya zayıflatmıştır. Yeni toplumsal yapının ihtiyaç duyduğu sosyal güvenlik ihtiyacını karşılamak üzere iki temel yöntem geliştirilmiştir: Bunlar, sosyal sigorta yöntemi ve kamu sosyal güvenlik harcamalarıdır (Devletçe korunma yöntemi).
Soru 39
ILO’ya göre ____ _____, insan haysiyetinin korunması, sosyal adalet ve eşitliğin sağlanmasına katkıda bulunduğu ölçüde rejim olarak demokrasinin gelişmesine ve güçlenmesine de katkıda bulunmaktadır.
Metin içerisindeki boşluğa uygun ifadeyi seçiniz.
Metin içerisindeki boşluğa uygun ifadeyi seçiniz.
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik
B
Sosyal sorumluluk
C
İş güvenliği
D
Sosyal amaç
E
Sosyal tehlike
Açıklama:
1-2 SOSYAL GÜVENLİK KAVRAMI
ILO’ya göre sosyal güvenlik, insan haysiyetinin korunması, sosyal adalet ve eşitliğin sağlanmasına katkıda bulunduğu ölçüde rejim olarak demokrasinin gelişmesine ve güçlenmesine de katkıda bulunmaktadır
ILO’ya göre sosyal güvenlik, insan haysiyetinin korunması, sosyal adalet ve eşitliğin sağlanmasına katkıda bulunduğu ölçüde rejim olarak demokrasinin gelişmesine ve güçlenmesine de katkıda bulunmaktadır
Soru 40
Dar anlamıyla sosyal güvenlik insanların hastalık, iş kazaları, meslek hastalıkları, analık, yaşlılık, malullük, ölüm, işsizlik ve aile gelirinin yetmezliği gibi sosyal risklerle karşılaşmaları hâlinde ortaya çıkan gelir kesilmesinin veya azalmasının telafi edilmesi ve tedavi ihtiyacının karşılanması için ortaya çıkan gider artışlarının karşılanması anlamına gelmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu duruma bir örnek oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Bireyin maaşından Mehmetçik Vakfı için bir miktar para kesilmesi
B
Vakıfların toplum yararı için bireylerden para toplaması
C
Felaket durumlarında devlet tarafından yardım kampanyalarının düzenlenmesi
D
Bireyin maaşından bir kısmını düzenli olarak bir hayır kurumuna bağışlaması
E
Bireyin maaşından belli bir miktarının emeklilik keseneğine ayrılması
Açıklama:
Dar ve Geniş Anlamda Sosyal Güvenlik konusunu okuyunuz.
Soru kökünde veirldiği gibi dar anlamda sosyal güvenlik bireylerin gelecekte karşılaşacakları riskler hesap edilerek yapılan kesintilerle bu kayıpların dengelenmesini hedef almaktadır. Bu nedenle emeklilik için kesilen para doğrudan bu amaca hizmet etmektedir. Doğru yanıt E dir.
Soru kökünde veirldiği gibi dar anlamda sosyal güvenlik bireylerin gelecekte karşılaşacakları riskler hesap edilerek yapılan kesintilerle bu kayıpların dengelenmesini hedef almaktadır. Bu nedenle emeklilik için kesilen para doğrudan bu amaca hizmet etmektedir. Doğru yanıt E dir.
Soru 41
Sosyal güvenlik genel anlamıyla bireylerin ve insanların mutluluğu ve refahını garanti altında tutmak amacıyla kurumsallaşmış bir yapıdır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenliğin en üst düzeydeki yansıması olarak değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
Emeklilik sonrası hastalık durumlarında gereken yardımı almak
B
Fertlere ve ailelere ekonomik güvence sağlamak
C
Emeklilik sonrası ekonomik refah düzeyini korumak
D
Tüm insanların insana yakışır biçimde yaşamalarını garanti etmek
E
Bireylerin kişiliğinin serbestçe gelişmesini ve mutluluğu desteklemek
Açıklama:
Dar ve Geniş Anlamda Sosyal Güvenlik konusunu okuyunuz.
Sosyal güvenlik bir açıdan belli bir ülkenin kendi vatandaşlarının mutluluğunu sağlamayı amaçlarken diğer yandan insan hakları evrensel bildirgesindeki hak ve özgürlüklerin korunması ve yaşanmasını hedeflemektedir. bu nedenle sosyal güvenliğin en geniş çaplı amacı D seçeneğinde yer almaktadır.
Sosyal güvenlik bir açıdan belli bir ülkenin kendi vatandaşlarının mutluluğunu sağlamayı amaçlarken diğer yandan insan hakları evrensel bildirgesindeki hak ve özgürlüklerin korunması ve yaşanmasını hedeflemektedir. bu nedenle sosyal güvenliğin en geniş çaplı amacı D seçeneğinde yer almaktadır.
Soru 42
Sosyal güvenlik sistemlerinin temel amacı esas itibariyle insanları çeşitli faktörlerden kaynaklanan olası tehlikelerden korumaktır. Aşağıdakilerden hangisi insan kaynaklı bir tehlike olarak değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
İşsizlik
B
Hastalık
C
Öldürülme
D
Ekonomik kriz
E
Deprem
Açıklama:
Tehlikelerle Mücadele ve Sosyal Güvenlik konusunu okuyunuz.
Hastalık fizyolojik tehlike, işsizlik ve ekonomik kriz toplumsal tehlike, deprem ise doğal tehlikeler arasındadır. ancak öldürülme doğrudan insan kaynaklı bir tehlikedir. Doğru yanıt C dir.
Hastalık fizyolojik tehlike, işsizlik ve ekonomik kriz toplumsal tehlike, deprem ise doğal tehlikeler arasındadır. ancak öldürülme doğrudan insan kaynaklı bir tehlikedir. Doğru yanıt C dir.
Soru 43
Sosyal güvenlik tedbirlerinin geçmişi çok eskiye uzanmamakla birlikte ilk ortaya çıktığı zamanlarda daha çok geleneksel yaklaşımlar günümüzde ise modern yaklaşımlar söz konusu olmaya başlamıştır. Aşağıdakilerden hangisi modern sosyal güvenlik yöntemlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Bireysel tasarruflar
B
Sosyal sigorta yöntemi
C
Aile içi yardımlaşma
D
Tanıma bilme faktörüne bağlı yardımlaşma
E
Kurumsallaşmış sosyal yardımlar
Açıklama:
Sosyal Güvenlik Teknikleri ve Yöntemleri (Kurumsal Yapı) konusunu okuyunuz.
Sosyal sigorta yöntemi modern sosyal güvenlik önlemleri arasındadır. Diğer dört seçenekte yer alan yöntemler geleneksel sosyal güvenlik yöntemleri arasındadır. Doğru yanıt B dir.
Sosyal sigorta yöntemi modern sosyal güvenlik önlemleri arasındadır. Diğer dört seçenekte yer alan yöntemler geleneksel sosyal güvenlik yöntemleri arasındadır. Doğru yanıt B dir.
Soru 44
Günümüz gelişmiş toplumlarında eskiye kıyasla modern sosyal güvenlik yöntemleri daha kurumlaşmış ve devlet yönetimlerince garanti altında tutulmuş yöntemler olmasına karşın geleneksel sosyal güvenlik yöntemleri de hala varlığını sürdürebilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi hem geleneksel hem de kurumsallaşmış sosyal güvenlik yöntemlerine örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Vakıflar
B
Fitre ve zekat
C
Komşu yardımları
D
Aile içi yardımlaşma
E
Bireysel tasarruflar
Açıklama:
Sosyal Güvenlik Teknikleri ve Yöntemleri (Kurumsal Yapı) konusunu okuyunuz.
Vakıflar tüzel kişilikleri olmasına karşın geleneksel sosyal güvenlik yöntemlerine dayalı olarak bireylere hizmet verebilmektedir. Diğer yöntemlerde bir kurumsallaşma söz konusu değildir. Doğru yanıt A dır.
Vakıflar tüzel kişilikleri olmasına karşın geleneksel sosyal güvenlik yöntemlerine dayalı olarak bireylere hizmet verebilmektedir. Diğer yöntemlerde bir kurumsallaşma söz konusu değildir. Doğru yanıt A dır.
Soru 45
Günümüz toplumlarında bir yandan geleneksel bir yandan da modern sosyal güvenlik kurumları bireylerin sosyal güvenliğini sağlama görevlerini üstlenmektedir. Aşağıdakilerden hangisi günümüz dünyasında sosyal güvenlik garantisi sağlamanın en etkin ve kapsamlı tekniği olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Tamamlayıcı sosyal güvenlik
B
Sosyal sigortalar
C
Devletçe korunma yöntemi
D
Kurumsallaşmış sosyal yardımlar
E
Bireysel tasarruflar
Açıklama:
Sosyal sigortalar konusunu okuyunuz.
Sosyal sigortalar günümüzde en sık en geniş kapsamlı sosyal güvenlik yöntemleri olarak kabul edilmektedir. Tamamlayıcı sosyal güvenlik sosyal sigortaların uygulanması sürecinde oluşabilen açıklıkları doldurmayı hedeflemektedir. Diğer üç seçenekte yer alan yöntemler ise geleneksel yöntemlerdir ve giderek yerini sosyal sigortalara bırakmaktadır. Doğru yanıt B dir.
Sosyal sigortalar günümüzde en sık en geniş kapsamlı sosyal güvenlik yöntemleri olarak kabul edilmektedir. Tamamlayıcı sosyal güvenlik sosyal sigortaların uygulanması sürecinde oluşabilen açıklıkları doldurmayı hedeflemektedir. Diğer üç seçenekte yer alan yöntemler ise geleneksel yöntemlerdir ve giderek yerini sosyal sigortalara bırakmaktadır. Doğru yanıt B dir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi sosyal sigortalar ve özel sigortaların ortak özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bireyin sağlık giderlerini karşılaması
B
Bireye ekonomik güvence sağlaması
C
Devlet garantör olması
D
Primli rejime dayanması
E
Bazı sigorta kollarında ödenen prim ile sağlanan haklar arasında güçlü bir bağlantı olması
Açıklama:
Sosyal Sigortaların Özellikleri ve Özel Sigortalar konusunu okuyunuz.
Devlet sadece sosyal sigortaların garantörüdür.
Devlet sadece sosyal sigortaların garantörüdür.
Soru 47
Bazı noktalarda hem sosyal sigortaların hem de özel sigortaların benzerlikleri olsa da bazı temel farkları da bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi özel sigortaların temel özelliği olarak kabul edilebilir?
Seçenekler
A
Devletin garantör olması
B
Katılımının zorunlu olması
C
Sözleşmeyle yürürlüğe girmesi
D
Devlete prim ödenmesi
E
Herkesi kapsamına alması
Açıklama:
Sosyal Sigortaların Özellikleri ve Özel Sigortalar konusunu okuyunuz.
Sözleşmeyle yürürlüğe girmesi özel sigortaların en temel özellikleri arasındadır. Diğer seçeneklerde verilen özellikler sosyal sigortaların özellikleri arasındadır. Doğru yanıt C dir.
Sözleşmeyle yürürlüğe girmesi özel sigortaların en temel özellikleri arasındadır. Diğer seçeneklerde verilen özellikler sosyal sigortaların özellikleri arasındadır. Doğru yanıt C dir.
Soru 48
Sosyal sigortalar çeşitli faktörlere bağlı olarak bireyleri sosyal güvenlik kapsamına almaktadır. Buna göre sendikalı bireylerin sendikasız olanlara göre daha öncelikli olarak sosyal güvenlik kapsamına alınması aşağıdaki faktörlerden hangisiyle açıklanabilir?
Seçenekler
A
İhtiyaç faktörü
B
Mali imkânlar faktörü
C
İdari imkânlar faktörü
D
Baskı grubu faktörü
E
Çalışıyor olma faktörü
Açıklama:
Kişiler Bakımından Sosyal Sigortaların Kapsamı konusunu okuyunuz.
Siyasi iktidarın şekillenmesine göre bazı çalışan grupları örgütleri vasıtasıyla
sosyal talepleri siyasi karar mekanizmalarına daha etkin şekilde iletebildikleri için öncelikle sosyal sigorta kapsamına alınırlar. Bu faktöre göre sendikalı işçiler sendikasızlara göre daha önce kapsama alınırlar. Doğru yanıt D dir.
Siyasi iktidarın şekillenmesine göre bazı çalışan grupları örgütleri vasıtasıyla
sosyal talepleri siyasi karar mekanizmalarına daha etkin şekilde iletebildikleri için öncelikle sosyal sigorta kapsamına alınırlar. Bu faktöre göre sendikalı işçiler sendikasızlara göre daha önce kapsama alınırlar. Doğru yanıt D dir.
Soru 49
Sosyal güvenlik sistemlerinin sosyal risk tanımı ve sağlanan sosyal güvenlik garantisi sigorta kolları itibarıyla belirlenmektedir. Aşağıdakilerden hangisi sigortalının çalışma gücünü, bedenen ve/veya ruhen bir daha iyileşemeyecek şekilde sürekli olarak ve belirli oranın üzerinde kaybetmesi ve bir daha çalışamaması durumunda sağlanan sosyal güvenlik garantisi olarak ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Hastalık
B
İş kazaları
C
Analık
D
Malüllük
E
Yaşlılık
Açıklama:
Sosyal Sigorta Kolları ve Sosyal Güvenlik Garantisi konusunu okuyunuz.
Sözü edilen sigorta kolu malüllüktür. Doğru yanıt D dir.
Sözü edilen sigorta kolu malüllüktür. Doğru yanıt D dir.
Ünite 6
Soru 1
Sosyal dışlanma kavramı ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Sosyal dışlanma göreceli, çok boyutlu ve dinamik bir süreci ifade etmektedir.
B
Sosyal politika dışındaki bilim dallarının da ilgi alanına girmektedir.
C
Sosyal dışlanma kavramı ilk olarak Fransa’da 1960’lı yıllarda kullanılmıştır.
D
İşsizlik, gecekondulaşma, aile yaşamındaki köklü değişiklikler gibi yeni sosyal sorunlarla ilişkilendirilmiştir.
E
İngiltere’de sosyal dışlanma konusunda çalışmalar 2000’lerin başında başlamıştır.
Açıklama:
İngiltere’de sosyal dışlanma konusunda çalışmalar 2000’lerin başında başlamıştır ifadesi sosyal dışlanma kavramı ile ilgili verilen doğru bilgilerden biri değildir.
Soru 2
Arap ülkelerinde sosyal dışlanma nasıl nitelendirilmektedir?
Seçenekler
A
marjinalite
B
sınıfaltı
C
yoksulluk
D
yasa dışıcılık
E
işsizlik
Açıklama:
Arap ülkelerinde sosyal dışlanma marjinalite olarak nitelendirilmektedir.
Soru 3
İngiltere’de 1997 yılında kurulan Sosyal Dışlanma Birimince belirtilen hükümet politikalarının, çalışma yöntemlerinin ve koordinasyonun sağlıklı işlememesi sonucu ortaya çıkan başarısızlıktan kaynaklanan ikinci grup sosyal dışlanma unsurları nelerdir?
I mülkiyetin belirsiz yapısı
II toplumsal parçalanma ve değişim
III sosyal yardım ve sübvansiyonların fazlalığı
IV kurumlar arası eşgüdümün yetersiz olması
V yetersiz veri toplama ve analiz
I mülkiyetin belirsiz yapısı
II toplumsal parçalanma ve değişim
III sosyal yardım ve sübvansiyonların fazlalığı
IV kurumlar arası eşgüdümün yetersiz olması
V yetersiz veri toplama ve analiz
Seçenekler
A
I, II, IV
B
I, III, IV, V
C
II, III, IV, V
D
II, IV, V
E
II, III, IV
Açıklama:
İngiltere’de 1997 yılında kurulan Sosyal Dışlanma Birimince belirtilen hükümet politikalarının, çalışma yöntemlerinin ve koordinasyonun sağlıklı işlememesi sonucu ortaya çıkan başarısızlıktan kaynaklanan ikinci grup sosyal dışlanma unsurları:
I mülkiyetin belirsiz yapısı
III sosyal yardım ve sübvansiyonların fazlalığı
IV kurumlar arası eşgüdümün yetersiz olması
V yetersiz veri toplama ve analiz
I mülkiyetin belirsiz yapısı
III sosyal yardım ve sübvansiyonların fazlalığı
IV kurumlar arası eşgüdümün yetersiz olması
V yetersiz veri toplama ve analiz
Soru 4
Farklı din/mezhep veya etnik kökenden gelen ya da farklı cinsel yönelime sahip olan kişilerin toplumsal yaşamdaki etkinliklere alınmaması, onlara farklı davranışlarda bulunulması, onların sürekli engellenmesi hangi tür dışlanmaya örnek oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
siyasi
B
mekansal
C
kültürel
D
hukuki
E
ekonomik
Açıklama:
Farklı din/mezhep veya etnik kökenden gelen ya da farklı cinsel yönelime sahip olan kişilerin toplumsal yaşamdaki etkinliklere alınmaması, onlara farklı davranışlarda bulunulması, onların sürekli engellenmesi kültürel dışlanmaya örnek oluşturmaktadır.
Soru 5
AB’de gerçek anlamda sosyal içerme stratejisi aşağıdakilerden hangisi ile başlamıştır?
Seçenekler
A
1990- Maastricht Antlaşması
B
1990- Amsterdam Antlaşması
C
2000- Nice Zirvesi
D
2000- Lizbon Zirvesi
E
2010- Lizbon Stratejisi
Açıklama:
AB’de sosyal dışlanma ve yoksullukla mücadele gerçek anlamda
2000 yılında Lizbon Zirvesi'nde başlamıştır.
AB’de sosyal dışlanma ve yoksullukla mücadele gerçek anlamda 2000 yılında Lizbon Zirvesi'nde başlamıştır.
2000 yılında Lizbon Zirvesi'nde başlamıştır.
AB’de sosyal dışlanma ve yoksullukla mücadele gerçek anlamda 2000 yılında Lizbon Zirvesi'nde başlamıştır.
Soru 6
ABD ve Avustralya’da --------------------- olarak adlandırılan uygulamada işsiz, yoksul veya dışlanmış bir kişinin yardıma veya gelire hak kazanabilmesi için ilgili kamu kurumunun göstereceği bir işte çalışması zorunludur. Cümleyi aşağıdakilerden hangisi tamamlar?
Seçenekler
A
asgari gelir desteği
B
insana yakışır iş
C
mesleki eğitim
D
çalıştırma
E
neo-liberal politika
Açıklama:
ABD ve Avustralya’da çalıştırma olarak adlandırılan uygulamada işsiz, yoksul veya dışlanmış bir kişinin yardıma veya gelire hak kazanabilmesi için ilgili kamu kurumunun göstereceği bir işte çalışması zorunludur.
Soru 7
Beyaz bir kişinin siyah bir kişi ile evli olması veya Müslüman bir kişinin Hıristiyan bir kişi ile evli olması nedeniyle ayrımcılığa uğraması hangi tür ayrımcılığa örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
dolayısıyla
B
dolaylı
C
doğrudan
D
sistematik
E
keşisen
Açıklama:
Beyaz bir kişinin siyah bir kişi ile evli olması veya Müslüman bir kişinin Hıristiyan bir kişi ile evli olması nedeniyle ayrımcılığa uğraması dolayısıyla ayrımcılığa örnek olarak verilebilir.
Soru 8
Tarihsel olarak eğitim, istihdam, hukuk ve siyaset gibi alanlarda dışlanmış grupların içerilmesini sağlamaya yönelik politika ve uygulamaları kapsayan ayrımcılık yönetimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
çoklu
B
ters yönlü
C
olumlu
D
örtülü
E
açık
Açıklama:
Tarihsel olarak eğitim, istihdam, hukuk ve siyaset gibi alanlarda dışlanmış grupların içerilmesini sağlamaya yönelik politika ve uygulamaları kapsayan ayrımcılık yönetimi olumlu olanıdır.
Soru 9
Yaş ayrımcılığı yasağı ile ilgili ilk düzenleme hangi yılda nerede İstihdamda Yaş Ayrımcılığı Kanunu ile yapılmış, kanun ile 40 yaş ve üstü kişilerin çalışma yaşamında yaş ayrımcılığına karşı korunması öngörülmüştür?
Seçenekler
A
1957-Almanya’da
B
1957- Avusturalya’da
C
1967- ABD’de
D
1967- İngiltere’de
E
1967- Fransa’da
Açıklama:
Yaş ayrımcılığı yasağı ile ilgili ilk düzenleme 1967 yılında ABD’de İstihdamda Yaş Ayrımcılığı Kanunu ile yapılmış, kanun ile 40 yaş ve üstü kişilerin çalışma yaşamında yaş ayrımcılığına karşı korunması öngörülmüştür.
Soru 10
Ülkemizde 1982 anayasasının hangi maddesinde “herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi görüş, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir” ifadesi yer almaktadır?
Seçenekler
A
10.
B
15.
C
25.
D
50.
E
70.
Açıklama:
Ülkemizde 1982 anayasasının 10.maddesinde “herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi görüş, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir” ifadesi yer almaktadır.
Soru 11
Aşağıdaki ifadelerden hangisi sosyal dışlanma kavramının bir tanımı sayılamaz?
Seçenekler
A
Ekonomik ve sosyal vatandaşlık haklarından mahrum olma
B
Siyasi haklardan mahrum olma
C
Toplumla birey arasındaki sosyal bütünleşmenin kısmen ya da tamamen sağlanmamış olması
D
Gelir dağılımındaki adaletsizliğin engellenememesinden dolayı kimi toplumsal gereksinimlerin karşılanamaması
E
Toplumun bir parçası olma anlamına gelen sosyal bütünleşmenin karşıtı olması
Açıklama:
Sosyal dışlanma konusunda genel kabul görmüş bir tanım bulunmamaktadır. Kavram; kişilere, içinde bulunulan döneme, bölgelere, ülkelere, uluslararası örgütlere göre farklılık göstermektedir. “Sosyal dışlanma toplumun bir parçası olma anlamına gelen sosyal bütünleşmenin karşıtı olarak ele alındığında; medeni, siyasi, ekonomik ve sosyal vatandaşlık haklarından mahrum olma ve edilme durumu olarak tanımlanmaktadır. Buna göre; sosyal dışlanma toplumla bireyin sosyal bütünleşmesini sağlayan sosyal, ekonomik ve siyasi sistemlerin tümünden kısmen veya tamamen yoksun olma dinamik sürecini ifade etmektedir” (Çakır, 2002: 84). Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı “Gelir dağılımındaki adaletsizliğin engellenememesinden dolayı kimi toplumsal gereksinimlerin karşılanamaması” seçeneğidir. Sözü geçen seçenek, sosyal dışlanma kavramının bir tanımı değil, nedenlerinden biri sayılmıştır.
Soru 12
“Sosyal dışlanma” kavramının ilk olarak kullanıldığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İspanya
B
Rusya
C
Fransa
D
İngiltere
E
Almanya
Açıklama:
Sosyal dışlanma kavramı ilk olarak Fransa’da kullanılmıştır. Bu ülkede 1960’lı yıllarda yoksullardan ideolojik biçimde dışlanmış olarak söz edilmiştir. 1974 yılında Sosyal İşlerden Sorumlu Devlet Bakanlığı görevini de yapmış olan Rene Lenoir tarafından yazılan bir kitapta dışlanmışlar ekonomik büyümenin sonuçlarından yararlanamayan kişiler olarak belirtilmiştir. Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı “Fransa” seçeneğidir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi siyasi dışlanmanın bir sonucu olarak kabul edilebilir?
Seçenekler
A
Toplumun kişiyi yaşadığı mekân veya coğrafya nedeniyle dışlaması
B
Toplumsal yaşamdaki etkinliklere alınmama
C
Farklı din/mezhep veya etnik kökenden gelmek
D
Kamusal alana güven kaybı
E
Temel gereksinimlerin karşılanması noktasındaki yoksunluk
Açıklama:
Siyasi Dışlanma: Çeşitli nedenlerle vatandaşlık haklarını özellikle hukuki ve siyasi hakları tam olarak kullanamama veya siyasi yaşama katılımın doğrudan veya dolaylı olarak engellenmesi siyasi dışlanmayı ifade etmektedir. Bu durum belli kesimlerin kamusal alana güvenlerini kaybetmesine, siyasetten uzaklaşmasına veya siyaset karşıtı bir tutum içine girmelerine neden olmaktadır (Adaman ve Keyder: 9-10) Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı “kamusal alana güven kaybı” seçeneğidir.
Soru 14
Ekonomik nedenlerden bağımsız olarak, toplumsal ve kültürel yaşama katılmama durumu aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Kültürel dışlanma
B
Mekânsal dışlanma
C
Siyasi dışlanma
D
Sosyal dışlanma
E
Ekonomik dışlanma
Açıklama:
Kültürel Dışlanma: Ekonomik nedenlerden bağımsız olarak, toplumsal ve kültürel yaşama katılmama durumu kültürel dışlanmayı ifade etmektedir. Farklı din/mezhep veya etnik kökenden gelmek, farklı cinsel yönelime sahip olmak kültürel dışlanmaya yol açmaktadır. Bu durumdaki kişilerin toplumsal yaşamdaki etkinliklere alınmaması, onlara farklı davranışlarda bulunulması, onların sürekli engellenmesi kültürel dışlanmaya örnek oluşturmaktadır. Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı “kültürel dışlanma” seçeneğidir.
Soru 15
Sosyal Dışlanmayla Mücadelede Ulusal Politikalar Gözlemevi kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
1980
B
1970
C
1960
D
1990
E
1950
Açıklama:
Sosyal dışlanma 1990’lı yılların başından itibaren AB’nin de gündemine girmiştir. Bu doğrultuda 1990 yılında Avrupa Topluluğu Komisyonu tarafından Sosyal Dışlanmayla Mücadelede Ulusal Politikalar Gözlemevi kurulmuştur. Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı “1990” seçeneğidir.
Soru 16
“Avrupa Komisyonu 2006 yılında istihdam ve sosyal içerme politikalarını bütünleştirme gereksinimi doğrultusunda…..kavramı geliştirilmiştir.” İfadesindeki boşluk aşağıda belirtilmiş seçeneklerden hangisi ile tamamlanabilir?
Seçenekler
A
Vatandaşlık hakları
B
Kültürel Dışlanma
C
Sosyal dışlanma
D
Sosyal içerme
E
Aktif içerme
Açıklama:
Avrupa Komisyonu 2006 yılında istihdam ve sosyal içerme politikalarını bütünleştirme gereksinimi doğrultusunda “aktif içerme” kavramı geliştirmiştir. Aktif içerme ile üye ülkelere çalışabilecek insanların emek gücünü harekete geçirme, çalışamayacaklara yeterli desteğin verilmesi amaçlanmıştır. Anlaşıldığı üzere sorunun doğru cevabı “aktif içerme” seçeneğidir.
Soru 17
İş başvurusunda bulunan kişiyi cinsiyeti, yaşı, cinsel yönelimi, ten rengi veya dini inancı nedeniyle işe almama durumu aşağıdaki ayrımcılık türlerinden hangisi ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Dolayısıyla Ayrımcılık
B
Taciz-Cinsel Taciz
C
Doğrudan Ayrımcılık
D
Sistematik Ayrımcılık
E
Ters Yönlü Ayrımcılık
Açıklama:
Doğrudan Ayrımcılık (Açık Ayrımcılık) / Dolaylı Ayrımcılık (Örtülü Ayrımcılık) Doğrudan ayrımcılık kişiye onunla aynı veya benzer durumda olan başka bir kişiye göre daha az olumlu davranılmasıdır. İş başvurusunda bulunan kişiyi cinsiyeti, yaşı, cinsel yönelimi, ten rengi veya dini inancı nedeniyle işe almamak, zencilerin veya Roman çocukların bir okula veya lokantaya girmelerine izin vermemek doğrudan ayrımcılığa örnek olarak verilebilir. Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı “doğrudan ayrımcılık” seçeneğidir.
Soru 18
Tarihsel olarak eğitim, istihdam, hukuk ve siyaset gibi alanlarda dışlanmış grupların içerilmesini sağlamaya yönelik politika ve uygulamaları ortaya koymuş ayrımcılık türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ters Yönlü Ayrımcılık
B
Olumlu (Pozitif Ayrımcılık)
C
Çoklu / Kesişen Ayrımcılık
D
Doğrudan Ayrımcılık
E
Dolayısıyla Ayrımcılık
Açıklama:
Kimi zaman eşit davranabilmek için kişinin din, dil, renk, ırk, cinsiyet, engellilik gibi dezavantaj yaratan durumunu göz ardı ederek kişi lehine yapılan davranış ve uygulamalar olumlu ayrımcılığı oluşturmaktadır (Demir, 2011: 762). Olumlu ayrımcılık, tarihsel olarak eğitim, istihdam, hukuk ve siyaset gibi alanlarda dışlanmış grupların içerilmesini sağlamaya yönelik politika ve uygulamalardır (Akpınar, 4). Ayrımcılıktan kaynaklanan eşitsizliği, dezavantajlı gruplara sorunun kaynağına göre daha farklı haklar vererek çözmeye çalışmaktadır (Demirkollu, 2007:41). Kota yöntemi en fazla uygulanan olumlu ayrımcılık yöntemidir. Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı “Olumlu (Pozitif Ayrımcılık)” seçeneğidir.
Soru 19
Avrupa Birliği’nde ayrımcılık yasağı ile ilgili ilk düzenleme olan Roma Antlaşması kaç yılında yapılmıştır?
Seçenekler
A
1947
B
1967
C
1957
D
1977
E
1937
Açıklama:
Avrupa Birliği’nde ayrımcılık yasağı ile ilgili ilk düzenleme 25.3.1957 tarihli Roma Antlaşması’nda yapılmıştır. Anlaşma’nın 119. maddesinde kadın erkek ücret eşitliği, 7. maddesinde vatandaşlık temelinde ayrımcılık yer almıştır. 119. maddenin Roma Antlaşması’nda yer almasında; kendi iç düzenlemelerinde kadın ve erkek çalışanlara eşit ücret ödenmesi ilkesine yer vermiş olan Fransa’nın işgücü maliyetleri açısından rekabet eşitsizliği yaratacak bir durumun ortaya çıkmasını engelleme düşüncesi etkili olmuştur (Akpınar, 12). Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı “1957” seçeneğidir.
Soru 20
Türk hukukunda eşitlik ilkesi ve ayrımcılık yasağı ile ilgili düzenlemeler ilk olarak kaç yılı anayasasında yer almıştır?
Seçenekler
A
1923
B
1924
C
1960
D
1982
E
1940
Açıklama:
Türk hukukunda eşitlik ilkesi ve ayrımcılık yasağı ile ilgili düzenlemeler 1924 Anayasası’ndan bu yana tüm anayasalarda ve birçok yasada yer almıştır. Bu bilgiler ışığında sorunun doğru cevabı “1924” seçeneğidir.
Soru 21
Aşağıda verilenlerden hangisi; toplumla bireyin sosyal bütünleşmesini sağlayan sosyal, ekonomik ve siyasi sistemlerin tümünden kısmen veya tamamen yoksun olma dinamik sürecini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Sosyal dışlanma
B
Entegrasyon
C
Sistematik ayrımcılık
D
Ters yönlü ayrımcılık
E
Asimilasyon
Açıklama:
Sosyal dışlanma; toplumla bireyin sosyal bütünleşmesini sağlayan sosyal, ekonomik ve siyasi sistemlerin tümünden kısmen veya tamamen yoksun olma dinamik sürecini ifade etmektedir.
Soru 22
Sosyal dışlanma göreceli, _______ve _______ bir süreci ifade etmektedir.
Yukardaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukardaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
çok boyutlu/dinamik
B
çok boyutlu/sabit
C
etkin/durağan
D
tek boyutlu/aktif
E
üç boyutlu/etkili
Açıklama:
Sosyal dışlanma göreceli, çok boyutlu ve dinamik bir süreci ifade etmektedir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisinde sosyal dışlanma marjinalite olarak görülmekte ve dışlanmanın kişinin kendi kusurundan kaynaklandığı kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Arap ülkeleri
B
ABD
C
Almanya
D
İngiltere
E
Japonya
Açıklama:
Arap ülkelerinde sosyal dışlanma marjinalite olarak görülmektedir. Bu ülkelerde dışlanmanın kişinin kendi kusurundan kaynaklandığı kabul edilmektedir.
Soru 24
Sosyal dışlanma yeni bir kavram değildir. _____ kavramının yeniden adlandırılmış şeklidir.
Yukardaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukardaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Yoksulluk
B
Asimilasyon
C
Sistematik ayrımcılık
D
Göreli yoksulluk
E
Nispi yoksulluk
Açıklama:
Sosyal dışlanma yeni bir kavram değildir. Yoksulluk kavramının yeniden adlandırılmış şeklidir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi sosyal dışlanmanın kurumsal/yapısal nedenlerini dört grupta toplamaktadır?
Seçenekler
A
AB Komisyonu
B
Birleşmiş Milletler Eğitim Bilim ve Kültür Örgütü
C
Birleşmiş Milletler
D
Uluslararası Çalışma Örgütü
E
Dünya Sağlık Örgütü
Açıklama:
AB Komisyonu sosyal dışlanmanın kurumsal/yapısal nedenlerini dört grupta toplamaktadır.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi sosyal dışlanmanın temel nedenleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Artan gelir dağılımı
B
Küreselleşme
C
Özelleştirme
D
Ulus devletlerin rolünün azalması
E
İş piyasasında esneklik uygulamaları
Açıklama:
Sosyal dışlanmanın temelde birbirine bağlı ve karşılıklı etkileşim içinde olan birçok nedene bağlı olduğu görülmektedir. Bu nedenler arasında; küreselleşme, Keynesyen politikalardan Neo-liberal politikalara geçiş (ulus devletlerin rolünün azalması, özelleştirme, kamu harcamalarının azalması), Fordist üretim sisteminden esnek üretim sistemine geçiş, gelir dağılımda artan adaletsizlik; işgücü piyasalardaki köklü değişim (işsizlikteki artış, esneklik uygulamaları ve buna bağlı olarak işgücünün çekirdek ve çevre işgücü olarak bölünmesi, kuralsızlaştırma ), artan eşitsizlik (gelir dağılımı, istihdam, eğitim, sağlık hizmetlerinden yararlanma, siyasi ve kültürel faaliyetlere katılmada artan eşitsizlik), iç göç ile uluslararası göçteki artış, hukuki aksaklıklar, ayrımcılık (cinsiyet, yaş ve etnik ayrımcılık ve diğerleri), aile yapısındaki değişim sayılabilir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisinde sosyal dışlanma gündeminde yer alan önemli bir konu değildir?
Seçenekler
A
Gelişen Sekiz Ülke (D-8)
B
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO)
C
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP)
D
Dünya Sağlık Örgütü (WHO)
E
Birleşmiş Milletler Eğitim Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO)
Açıklama:
Günümüzde sosyal dışlanma uluslararası örgütlerin gündeminde yer alan önemli bir konudur. Bu konuda Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Birleşmiş Milletler Eğitim Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) çeşitli çalışmalar yürütmektedirler.
Soru 28
Aşağıda verilen hangi yılda AB’de gerçek anlamda sosyal dışlanma ve yoksullukla mücadele başlamıştır?
Seçenekler
A
Dünya Sosyal Gelişme Zirvesi (1995)
B
Helsinki Zirvesi (1999)
C
Lizbon Zirvesi (2000)
D
Nice Zirvesi (2000)
E
Davos Zirvesi (2009)
Açıklama:
AB’de sosyal dışlanma ve yoksullukla mücadele gerçek anlamda 2000 yılında yapılan Lizbon Zirvesi ile başlamıştır.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi tarihsel olarak eğitim, istihdam, hukuk ve siyaset gibi alanlarda dışlanmış grupların içerilmesini sağlamaya yönelik politika ve uygulamadır?
Seçenekler
A
Olumlu ayrımcılık
B
Dolaylı ayrımcılık
C
Doğrudan ayrımcılık
D
Ters Yönlü ayrımcılık
E
Kesişen ayrımcılık
Açıklama:
Olumlu ayrımcılık, tarihsel olarak eğitim, istihdam, hukuk ve siyaset gibi alanlarda dışlanmış grupların içerilmesini sağlamaya yönelik politika ve uygulamalardır.
Soru 30
Aşağıda verilen hangisinde Avrupa Birliği’nde ayrımcılık yasağı ile ilgili ilk düzenleme yapılmıştır?
Seçenekler
A
1954
B
1957
C
1961
D
1964
E
1972
Açıklama:
Avrupa Birliği’nde ayrımcılık yasağı ile ilgili ilk düzenleme 25.3.1957 tarihli Roma Antlaşması’nda yapılmıştır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı'nın sosyal dışlanma tanımında yer alan temel kavramlardan biridir?
Seçenekler
A
Nüfus
B
Ayrımcılık
C
Sosyal uyum
D
Bölünme
E
Dezavantajlı
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı “sosyal dışlanmayı finansal yoksulluk, yapabilirlikten yoksunluk, istihdamdan yoksunluk, eğitim hakkına ulaşmama gibi sonuçlar yaratan çok boyutlu bir yoksunluk süreci olarak tanımlamakta, sosyal dışlanmayı yoksulluk, ayrımcılık, eşitsizlik gibi kavramların çatısı biçiminde değerlendirmektedir”. Doğru cevap ayrımcılıktır.
Soru 32
Aşağıdaki gelişmelerden hangisi 1980 sonrası Avrupa ülkelerinin sosyal dışlanma kavramına ilgi göstermesinin nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Refah devletinin gerilemesi
B
İkilim değişiklikleri
C
Aşırı sağın güç kazanması
D
Sosyal sorumluluk projelerine duyulan ilginin artması
E
Sosyal devlet anlayışının yaygınlaşması
Açıklama:
Fransa’nın ardından diğer Avrupa ülkelerinde de sosyal dışlanma kavram ve politika olarak kabul görmüştür. Bu ülkelerde 1980 sonrası artan işsizlik, uluslararası göç, refah devletinin gerilemesi kavrama duyulan ilginin artmasında önemli rol oynamıştır. Doğru cevap refah devlerinin gerilemesidir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi İngiltere’de 1997 yılında kurulan Sosyal Dışlanma Birimine göre sosyal dışlanmanın yapısal nedenlerinde ekonomik ve sosyal özelliklere sahip grupta yer alır?
Seçenekler
A
Kamu politikalarının ters yönde oluşan etkileri
B
Mülkiyetin belirsiz yapısı
C
Endüstriyel yeni yapılanma
D
Kurumlar arası eşgüdümün yetersiz olması
E
Yetersiz veri toplama ve analiz
Açıklama:
İngiltere’de 1997 yılında kurulan Sosyal Dışlanma Birimi, sosyal dışlanmanın yapısal nedenlerini iki grupta toplamıştır. İlk grup ekonomik ve sosyal özelliğe sahip olup, üç farklı alt neden grubundan oluşmaktadır. Bunlar endüstriyel yeni yapılanma, aile yapısında değişim, toplumsal parçalanma ve değişimdir. İkinci grup; hükümet politikalarının, çalışma yöntemlerinin ve koordinasyonun sağlıklı işlememesi sonucu ortaya çıkan başarısızlıktan kaynaklanmaktadır. Bunlar da mülkiyetin belirsiz yapısı, sosyal yardım ve sübvansiyonların fazlalığı, kamu politikalarının ters, kasıtlı olmayan beklenmeyen yönde oluşan etkileri, kurumlar arası eşgüdümün yetersiz olması, sektörler arası iş birliğinin sınırlı kalması, yetersiz veri toplama ve analiz, haklar ve sorumluluklar arasında bağlantının kesilmesi şeklindedir.
Doğru cevap endüstriyel yeni yapılanmadır.
Doğru cevap endüstriyel yeni yapılanmadır.
Soru 34
Aşağıdaki dışlanma biçimlerinden hangisinde kişilerin toplumsal yaşamdaki etkinliklere alınmaması, onlara farklı davranışlarda bulunulması, onların sürekli engellenmesi gibi durumlarla karşılaşılır?
Seçenekler
A
Ekonomik
B
Mekânsal
C
Süreli
D
Kültürel
E
Siyasi
Açıklama:
Farklı din/mezhep veya etnik kökenden gelmek, farklı cinsel yönelime sahip olmak kültürel dışlanmaya yol açmaktadır. Bu durumdaki kişilerin toplumsal yaşamdaki etkinliklere alınmaması, onlara farklı davranışlarda bulunulması, onların sürekli engellenmesi kültürel dışlanmaya örnek oluşturmaktadır. Doğru cevap kültürel dışlanmadır.
Soru 35
Avrupa Komisyonu 2006 yılında istihdam ve sosyal içerme politikalarını bütünleştirme gereksinimi doğrultusunda _______ kavramı geliştirmiştir. Bu kavram ile üye ülkelere çalışabilecek insanların emek gücünü harekete geçirme, çalışamayacaklara yeterli desteğin verilmesi amaçlanmıştır.
Cümlede boş bırakılan alanı en iyi aşağıdakilerden hangisi tamamlar?
Cümlede boş bırakılan alanı en iyi aşağıdakilerden hangisi tamamlar?
Seçenekler
A
Sosyal içerme
B
Sürdürülebilir içerme
C
İstihdama yönelik içerme
D
Aktif içerme
E
Adil içerme
Açıklama:
Avrupa Komisyonu 2006 yılında istihdam ve sosyal içerme politikalarını bütünleştirme gereksinimi doğrultusunda “aktif içerme” kavramı geliştirmiştir. Aktif içerme ile üye ülkelere çalışabilecek insanların emek gücünü harekete geçirme, çalışamayacaklara yeterli desteğin verilmesi amaçlanmıştır.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi ayrımcılık tanımında yer alan nesnel olmayan faktörlerden biri DEĞİLDİR?
Seçenekler
A
Etnik köken
B
Sağlık
C
Engellilik
D
Cinsel yönelim
E
Yaş
Açıklama:
Ayrımcılık toplumsal yaşamda dil, din, ırk, etnik köken, cinsiyet, cinsel yönelim, engellilik ve yaş gibi nesnel olmayan faktörler temel alınarak birey veya gruplara yöneltilen ayrımcı davranış ve uygulamalar olarak tanımlanabilir. Sağlık bu faktörler arasında sıralanmamıştır. Bu bağlamda doğru cevap Sağlıktır.
Soru 37
Kadınların işte yükselmesine engel olmak amacıyla işin niteliği gerektirmese bile B sınıfı ehliyet koşulunun getirilmesi aşağıdaki ayrımcılık türlerinden hangisine örnek verilebilir?
Seçenekler
A
Doğrudan
B
Dolayısıyla
C
Örtülü
D
Ters yönlü
E
Kesişen
Açıklama:
Dolaylı (örtülü) ayrımcılık birbirinden farklı konumdakilere farklı şekilde davranılmamasından dolayı ortaya çıkmaktadır. Kadınların işte yükselmesine engel olmak amacıyla işin niteliği gerektirmese bile B sınıfı ehliyet koşulunun getirilmesi, kadınların coğrafi mobilitelerinin düşük olduğu bilinmesine rağmen işin niteliği gerektirmese bile işe girişte uzun süreli seyahat edebilme koşulunun aranması örtülü ayrımcılığa örnek olarak verilebilir.
Soru 38
Avrupa Konseyi, kadınlara yönelik şiddet ve aile içi şiddetin önlenmesine yönelik olarak şiddet gören kadınların mülteci statüsünde korunmasını sağlamak amacıyla 1.8 2014 tarihinde aşağıdaki hangi uygulamayı yürürlüğe koymuştur?
Seçenekler
A
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Ek 12. Protokolü
B
Amsterdam Antlaşması
C
Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı
D
Roma Antlaşması
E
İstanbul Sözleşmesi
Açıklama:
Avrupa Konseyi, kadınlara yönelik şiddet ve aile içi şiddetin önlenmesine yönelik olarak şiddet gören kadınların mülteci statüsünde korunmasını sağlamak amacıyla 1.8 2014 tarihinde İstanbul Sözleşmesi’ni yürürlüğe koymuştur. Sözleşme; fiziksel ve psikolojik şiddet ile kadının mağduriyetine yataklık edenlerin cezalandırılmasını öngörmektedir. Sözleşme ayrıca kadınlara insan hakları ve kadın-erkek eşitliği konusunda eğitim programlarının düzenlenmesini gerekli görmektedir”.
Doğru cevap İstanbul Sözleşmesidir.
Doğru cevap İstanbul Sözleşmesidir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisiyle doğrudan ve dolaylı ayrımcılık kavramları ilk defa ülkemizde mevzuata girmiştir?
Seçenekler
A
22.5.2003 tarih 4857 sayılı İş Kanunu
B
26.9.2004 tarih ve 5237 sayılı Ceza Kanunu
C
1.7.2005 tarih ve 5378 sayılı Engelliler ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunu
D
14.7.1965 tarih ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu
E
24.5.1983 tarih ve 2828 sayılı Sosyal Hizmet Kanunu
Açıklama:
Çalışma yaşamında eşitlik ve ayrımcılık yasağı 4857 sayılı İş Kanunu’nun 5. maddesinde eşit davranma ilkesi başlığı altında düzenlenmektedir. Bu madde ile doğrudan ve dolaylı ayrımcılık kavramları ilk defa mevzuata girmiştir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi kişinin bireysel/hanesel maddi kaynaklara ulaşma olanaklarından bağımsız olarak yaşadığı yerdeki kamu hizmetlerinin niteliği ve niceliği nedeniyle, toplumsal yaşamın içine tam anlamıyla girememesine dayalı bir sosyal dışlanma biçimidir?
Seçenekler
A
Mekansal dışlanma
B
Ekonomik dışlanma
C
Kültürel dışlanma
D
Siyasi dışlanma
E
Doğrudan ayrımcılık
Açıklama:
İngiltere’de 1997 yılında kurulan Sosyal Dışlanma Birimi, sosyal dışlanmanın
yapısal nedenlerini iki grupta toplamıştır. İlk grup ekonomik ve sosyal özelliğe
sahip olup, üç farklı alt neden grubundan oluşmaktadır. Bunlar endüstriyel yeni
yapılanma, aile yapısında değişim, toplumsal parçalanma ve değişimdir. İkinci
grup; hükümet politikalarının, çalışma yöntemlerinin ve koordinasyonun sağlıklı işlememesi sonucu ortaya çıkan başarısızlıktan kaynaklanmaktadır. Bunlar
da mülkiyetin belirsiz yapısı, sosyal yardım ve sübvansiyonların fazlalığı, kamu
politikalarının ters, kasıtlı olmayan beklenmeyen yönde oluşan etkileri, kurumlar arası eşgüdümün yetersiz olması, sektörler arası iş birliğinin sınırlı kalması,
yetersiz veri toplama ve analiz, haklar ve sorumluluklar arasında bağlantının kesilmesi şeklindedir.
Mekansal dışlanma
yapısal nedenlerini iki grupta toplamıştır. İlk grup ekonomik ve sosyal özelliğe
sahip olup, üç farklı alt neden grubundan oluşmaktadır. Bunlar endüstriyel yeni
yapılanma, aile yapısında değişim, toplumsal parçalanma ve değişimdir. İkinci
grup; hükümet politikalarının, çalışma yöntemlerinin ve koordinasyonun sağlıklı işlememesi sonucu ortaya çıkan başarısızlıktan kaynaklanmaktadır. Bunlar
da mülkiyetin belirsiz yapısı, sosyal yardım ve sübvansiyonların fazlalığı, kamu
politikalarının ters, kasıtlı olmayan beklenmeyen yönde oluşan etkileri, kurumlar arası eşgüdümün yetersiz olması, sektörler arası iş birliğinin sınırlı kalması,
yetersiz veri toplama ve analiz, haklar ve sorumluluklar arasında bağlantının kesilmesi şeklindedir.
Mekansal dışlanma
Soru 41
Aşağıda kültürel dışlanma kavramı ve örnek olaylar arası kurulan eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kültürel Dışlanma-Farklı din/mezhep veya etnik kökenden gelmeye dayalı dışlama
B
Kültürel Dışlanma- Kadın, göçmen, azınlık ve genç kesimin uzun süreli işsizlikten daha çok etkilenmesi
C
Kültürel Dışlanma-Çeşitli nedenlerle vatandaşlık haklarını tam olarak kullanamama
D
Kültürel Dışlanma-Belli kesimlerin kamusal alana güvenlerini kaybetmesine yol açan dışlanma
E
Kültürel Dışlanma-Toplumun kişiyi yaşadığı coğrafya nedeniyle dışlaması ve ayrıştırması
Açıklama:
Kültürel Dışlanma- Farklı din/mezhep veya etnik kökenden gelmeye dayalı dışlama
Ekonomik Dışlanma- Kadın, göçmen, azınlık ve genç kesimin uzun süreli işsizlikten daha çok etkilenmesi
Siyasi Dışlanma-Çeşitli nedenlerle vatandaşlık haklarını tam olarak kullanamama
Mekânsal Dışlanma-Toplumun kişiyi yaşadığı coğrafya nedeniyle dışlaması ve ayrıştırması
Siyasi Dışlanma-Belli kesimlerin kamusal alana güvenlerini kaybetmesine yol açan dışlanma
Kültürel Dışlanma-Farklı din/mezhep veya etnik kökenden gelmeye dayalı dışlama
Ekonomik Dışlanma- Kadın, göçmen, azınlık ve genç kesimin uzun süreli işsizlikten daha çok etkilenmesi
Siyasi Dışlanma-Çeşitli nedenlerle vatandaşlık haklarını tam olarak kullanamama
Mekânsal Dışlanma-Toplumun kişiyi yaşadığı coğrafya nedeniyle dışlaması ve ayrıştırması
Siyasi Dışlanma-Belli kesimlerin kamusal alana güvenlerini kaybetmesine yol açan dışlanma
Kültürel Dışlanma-Farklı din/mezhep veya etnik kökenden gelmeye dayalı dışlama
Soru 42
Sosyal dışlanma 1990’lı yılların başından itibaren AB’nin de gündemine girmiştir. Bu doğrultuda 1990 yılında Avrupa Topluluğu Komisyonu tarafından kurulan yapı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal Dışlanmayla Mücadelede Ulusal Politikalar Gözlemevi
B
Yoksulluğa ve Sosyal Dışlanmaya Karşı Avrupa Platformu
C
Sosyal Haklar Avrupa Komitesi
D
Meslekte Eşit Muameleye Dair Genel Çerçeve Oluşturan Direktif
E
Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı
Açıklama:
Sosyal dışlanma 1990’lı yılların başından itibaren AB’nin de gündemine girmiştir. Bu doğrultuda 1990 yılında Avrupa Topluluğu Komisyonu tarafından Sosyal Dışlanmayla Mücadelede Ulusal Politikalar Gözlemevi kurulmuştur. Sosyal
dışlanmanın AB düzeyinde önem kazanmasında sosyal dışlanmanın sosyal ve
siyasi sorunlara yol açacağı düşüncesi önemli ölçüde etkili olmuştur.
dışlanmanın AB düzeyinde önem kazanmasında sosyal dışlanmanın sosyal ve
siyasi sorunlara yol açacağı düşüncesi önemli ölçüde etkili olmuştur.
Soru 43
“Kadınların işte yükselmesine engel olmak amacıyla işin niteliği gerektirmese bile B sınıfı ehliyet koşulunun getirilmesi” yönünde yapılan ayrımcılık türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dolaylı Ayrımcılık
B
Doğrudan Ayrımcılık
C
Dolayısıyla Ayrımcılık
D
Pozitif Ayrımcılık
E
Sistematik Ayrımcılık
Açıklama:
Dolaylı ayrımcılık bir kanun veya işlemin herkese eşit şekilde uygulanması ancak toplumun bir bölümü üzerinde orantısız etkiye sahip olması ile ortaya çıkan ayrımcılık türüdür. Kişiye özgü özel bir durum nedeniyle kişiyi diğerlerine göre dezavantajlı konuma sokan tarafsız görünüşteki kriter ve uygulamalara dolaylı ayrımcılık adı verilmektedir. Dolaylı ayrımcılık birbirinden farklı konumdakilere farklı şekilde davranılmamasından dolayı ortaya çıkmaktadır. Kadınların işte yükselmesine engel olmak amacıyla işin niteliği gerektirmese bile B sınıfı ehliyet koşulunun getirilmesi (Kurşun, 2006: 64,66), kadınların coğrafi mobilitelerinin düşük olduğu bilinmesine rağmen işin niteliği gerektirmese bile işe girişte uzun süreli seyahat edebilme koşulunun aranması dolaylı ayrımcılığa örnek olarak verilebilir.
Soru 44
“Siyahi bir kadının ten rengi ve kadın olmasından dolayı ayrımcılığa uğraması ya da engelli bir Müslüman erkeğin engel durumu ve dini inanışı nedeni ile ayrımcılığa uğraması” örneklerinde yapılan ayrımcılık türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kesişen Ayrımcılık
B
Sistematik Ayrımcılık
C
Doğrudan Ayrımcılık
D
Dolayısıyla Ayrımcılık
E
Pozitif Ayrımcılık
Açıklama:
Çoklu / Kesişen Ayrımcılık
Birden fazla ayrımcılık türünün aynı anda ihlâl edilmesi ve birden fazla konuda
yapılan ayrımcılıktır. Zenci bir kadının hem rengi hem kadın olmasından dolayı
(Kurşun, 2006: 69), engelli ve Müslüman bir erkeğin hem engelli hem dini nedenle ayrımcılığa uğraması çoklu ayrımcılığa örnek olarak verilebilir.
Birden fazla ayrımcılık türünün aynı anda ihlâl edilmesi ve birden fazla konuda
yapılan ayrımcılıktır. Zenci bir kadının hem rengi hem kadın olmasından dolayı
(Kurşun, 2006: 69), engelli ve Müslüman bir erkeğin hem engelli hem dini nedenle ayrımcılığa uğraması çoklu ayrımcılığa örnek olarak verilebilir.
Soru 45
“Beyaz bir kişinin siyahi bir kişi ile evli olması veya Müslüman bir kişinin Hıristiyan bir kişi ile evli olması nedeniyle ayrımcılığa uğraması” örneklerinde yapılan ayrımcılık türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dolayısıyla Ayrımcılık
B
Kesişen Ayrımcılık
C
Sistematik Ayrımcılık
D
Doğrudan Ayrımcılık
E
Pozitif Ayrımcılık
Açıklama:
Dolayısıyla Ayrımcılık
Dolayısıyla ayrımcılık, bir kişinin kendisiyle bağlantılı bir başka kişinin nitelikleri
nedeniyle ayrımcılığa uğramasıdır. Beyaz bir kişinin siyah bir kişi ile evli olması
veya Müslüman bir kişinin Hıristiyan bir kişi ile evli olması nedeniyle ayrımcılığa
uğraması dolayısıyla ayrımcılığa örnek olarak verilebilir. Bu örneklerde ırk ve din
temeline dayalı bir ayrımcılık söz konusudur. Ancak burada kişinin kendisi ile
değil kendisiyle bağlantılı bir başka kişinin nitelikleri nedeniyle ayrımcılığa uğraması söz konusudur (Gül ve Karan, 2011: 17).
Dolayısıyla ayrımcılık, bir kişinin kendisiyle bağlantılı bir başka kişinin nitelikleri
nedeniyle ayrımcılığa uğramasıdır. Beyaz bir kişinin siyah bir kişi ile evli olması
veya Müslüman bir kişinin Hıristiyan bir kişi ile evli olması nedeniyle ayrımcılığa
uğraması dolayısıyla ayrımcılığa örnek olarak verilebilir. Bu örneklerde ırk ve din
temeline dayalı bir ayrımcılık söz konusudur. Ancak burada kişinin kendisi ile
değil kendisiyle bağlantılı bir başka kişinin nitelikleri nedeniyle ayrımcılığa uğraması söz konusudur (Gül ve Karan, 2011: 17).
Soru 46
Avrupa Birliği’nde ayrımcılık yasağı ile ilgili 1957 yılında yapılan ilk düzenleme aşağıdaki antlaşmalardan hangisi ile gerçekleştirilmiştir?
Seçenekler
A
Roma Antlaşması
B
Nice Antlaşması
C
Amsterdam Antlaşması
D
Maastricht Antlaşması
E
Sosyal Politika Antlaşması
Açıklama:
Avrupa Birliği’nde ayrımcılık yasağı ile ilgili ilk düzenleme 25.3.1957 tarihli Roma Antlaşması’nda yapılmıştır. Anlaşma’nın 119. maddesinde kadın erkek
ücret eşitliği, 7. maddesinde vatandaşlık temelinde ayrımcılık yer almıştır. 119.
maddenin Roma Antlaşması’nda yer almasında; kendi iç düzenlemelerinde kadın
ve erkek çalışanlara eşit ücret ödenmesi ilkesine yer vermiş olan Fransa’nın işgücü maliyetleri açısından rekabet eşitsizliği yaratacak bir durumun ortaya çıkmasını engelleme düşüncesi etkili olmuştur.
ücret eşitliği, 7. maddesinde vatandaşlık temelinde ayrımcılık yer almıştır. 119.
maddenin Roma Antlaşması’nda yer almasında; kendi iç düzenlemelerinde kadın
ve erkek çalışanlara eşit ücret ödenmesi ilkesine yer vermiş olan Fransa’nın işgücü maliyetleri açısından rekabet eşitsizliği yaratacak bir durumun ortaya çıkmasını engelleme düşüncesi etkili olmuştur.
Soru 47
Avrupa Konsey’ine cinsiyet, ırk, etnik köken, din veya inançlar, engellilik, yaş ve cinsel yönelim temeline dayalı ayrımcılıkla mücadele etmek amacıyla gerekli önlemleri alma yetkisinin verildiği bir düzenlemenin yapıldığı; doğrudan bir ayrımcılık yasağı içermeyen ancak belirtilen ayrımcılık türlerine karşı Avrupa Birliğin’in önlem almasına olanak tanıyan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Avrupa Topluluğu Antlaşması
B
Nice Antlaşması
C
Amsterdam Antlaşması
D
Maastricht Antlaşması
E
Sosyal Politika Antlaşması
Açıklama:
AvrupaTopluluğu Antlaşması’nın (ATA) 13. maddesi ile Konsey’e cinsiyet, ırk, etnik köken, din veya inançlar, engellilik, yaş ve cinsel yönelim temeline dayalı ayrımcılıkla mücadele etmek amacıyla gerekli önlemleri alma yetkisi verilmiştir. ATA’nın 13. maddesinde yer alan düzenleme doğrudan bir ayrımcılık yasağı içermemiş ancak belirtilen ayrımcılık türlerine karşı Birliğin önlem almasına olanak tanımıştır.
Avrupa Topluluğu Antlaşması
Avrupa Topluluğu Antlaşması
Soru 48
Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı’nın kabul edildiği; AB’nin sosyal dışlanma ve yoksullukla mücadele için yeterli kaynağı olmayan herkese saygın bir yaşam sağlamak amacıyla topluluk hukuku ve ulusal hukuk uygulamalarından kaynaklanan kurallar gereğince sosyal yardım ve konut hakkını tanıyıp, gözeteceğinin belirtildiği zirve sonrasında sosyal politika alanında mevcut durumu devam ettirme yaklaşımının benimsendiği antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nice Antlaşması
B
Amsterdam Antlaşması
C
Avrupa Topluluğu Antlaşması
D
Maastricht Antlaşması
E
Sosyal Politika Antlaşması
Açıklama:
Nice Zirvesi’nde Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı kabul
edilmiştir. Bu şartın 34/3. maddesinde AB’nin sosyal dışlanma ve yoksullukla
mücadele için yeterli kaynağı olmayan herkese saygın bir yaşam sağlamak amacıyla topluluk hukuku ve ulusal hukuk uygulamalarından kaynaklanan kurallar gereğince sosyal yardım ve konut hakkını tanıyıp, gözeteceği belirtilmiştir (Metin, 2012: 132). Nice Antlaşması’nda ise sosyal politika alanında mevcut durumu devam ettirme yaklaşımı benimsenmiştir
edilmiştir. Bu şartın 34/3. maddesinde AB’nin sosyal dışlanma ve yoksullukla
mücadele için yeterli kaynağı olmayan herkese saygın bir yaşam sağlamak amacıyla topluluk hukuku ve ulusal hukuk uygulamalarından kaynaklanan kurallar gereğince sosyal yardım ve konut hakkını tanıyıp, gözeteceği belirtilmiştir (Metin, 2012: 132). Nice Antlaşması’nda ise sosyal politika alanında mevcut durumu devam ettirme yaklaşımı benimsenmiştir
Soru 49
“Siyahi çocukların bir okula veya lokantaya girmelerine izin vermemek” örneğinde yapılan ayrımcılık türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğrudan Ayrımcılık
B
Kesişen Ayrımcılık
C
Sistematik Ayrımcılık
D
Dolayısıyla Ayrımcılık
E
Pozitif Ayrımcılık
Açıklama:
Doğrudan ayrımcılık kişiye onunla aynı veya benzer durumda olan başka bir kişiye göre daha az olumlu davranılmasıdır. İş başvurusunda bulunan kişiyi cinsiyeti, yaşı, cinsel yönelimi, ten rengi veya dini inancı nedeniyle işe almamak, siyahilerin veya Roman çocukların bir okula veya lokantaya girmelerine izin vermemek doğrudan ayrımcılığa örnek olarak verilebilir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi kişinin bireysel/hanesel maddi kaynaklara ulaşma olanaklarından bağımsız olarak yaşadığı yerdeki kamu hizmetlerinin niteliği ve niceliği nedeniyle, toplumsal yaşamın içine tam anlamıyla girememesine dayalı bir sosyal dışlanma biçimidir?
Seçenekler
A
Mekansal dışlanma
B
Ekonomik dışlanma
C
Kültürel dışlanma
D
Siyasi dışlanma
E
Doğrudan ayrımcılık
Açıklama:
Çeşitli nedenlerle belli mekânlara ulaşmada ve bu mekânlardan yararlanmada sorunların bulunması mekânsal dışlanmayı ifade etmektedir. Mekânsal dışlanma iç içe geçmiş iki özelliğe sahiptir. Bunlardan ilki; toplumun kişiyi yaşadığı mekân veya coğrafya nedeniyle dışlaması, ayrımcılığa tabi tutmasıdır. Diğeri ise kişinin bireysel/hanesel maddi kaynaklara ulaşma olanaklarından bağımsız olarak yaşadığı yerdeki kamu hizmetlerinin niteliği ve niceliği nedeniyle, toplumsal yaşamın
içine tam anlamıyla girememesidir.
Mekansal dışlanma
içine tam anlamıyla girememesidir.
Mekansal dışlanma
Ünite 7
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi özel olarak korunması gereken gruplar kavramı yerine kullanılabilen kavramlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Sosyal risk grupları
B
Dezavantajlı gruplar
C
Handikaplı gruplar
D
Özel gruplar
E
Kırılgan gruplar
Açıklama:
Özel olarak korunması gereken gruplar kavramı yerine (sosyal) risk grupları, dezavantajlı gruplar, handikaplı gruplar, kırılgan gruplar gibi farklı kavramlar da kullanılabilmektedir.
Soru 2
Avrupa Birliği'nde çalışma yaşamında kadın erkek eşitliğine ilişkin ilk düzenleme hangi Antlaşma ile hangi konuda yapılmıştır?
Seçenekler
A
Paris Antlaşması, çalışma koşulları
B
Roma Antlaşması, ücretler
C
Brüksel Antlaşması, çalışma süreleri
D
Amsterdam Antlaşması, eşit işe eşit ücret
E
Lüksemburg Antlaşması, fırsat eşitliği
Açıklama:
Avrupa Birliği'nde çalışma yaşamında kadın-erkek eşitliği ile ilgili ilk düzenleme 25.03.1957 tarihli Roma Antlaşması’nın 119. maddesinde ücret konusunda yapılmıştır.
Soru 3
Çocuk ve gençlerin işçi statüsünde çalışma yaşamına girişleri ne zaman başlamıştır?
Seçenekler
A
I. Dünya Savaşı ile birlikte
B
I. Dünya Savaşı ile II. Dünya Savaşı arası dönemde
C
II. Dünya Savaşı ile birlikte
D
Sanayi Devrimi ile birlikte
E
1980'li yıllarda küreselleşmenin hız kazanması ile birlikte
Açıklama:
Çocuk ve gençlerin işçi statüsünde çalışma yaşamına girişleri Sanayi Devrimi ile birlikte başlamıştır.
Soru 4
Çalışma ekonomisi alanında hangi yaş yaşlılığın başlangıcı olarak genel kabul görmektedir?
Seçenekler
A
60
B
63
C
65
D
68
E
70
Açıklama:
Çalışma ekonomisi alanında 65 yaş yaşlılığın başlangıcı olarak genel kabul görmektedir.
Soru 5
Türkiye'de engelli çalıştırma zorunluluğu ilk olarak hangi tarihte, hangi kanun ile getirilmiştir?
Seçenekler
A
1967, Deniz İş Kanunu
B
1968, İş Kanunu
C
1973, İş Kanunu
D
1978, Engelliler Kanunu
E
1979 Hava İş Kanunu
Açıklama:
Türkiye’de engellilere yönelik sosyal politikaların kapsamı henüz sınırlıdır. Engelli çalıştırılma zorunluluğu ilk olarak 20.04.1967 tarih ve 854 sayılı Deniz İş Kanunu ile getirilmiş, kota sistemi önce 12.08.1967 tarih ve 931 sayılı İş Kanunu’nda, bu kanunun Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmesinden sonra çıkarılan 25.08.1971 tarih ve 1475 sayılı İş Kanunu’nda düzenlenmiştir.
Soru 6
Türkiye'de 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre, kamu kurum ve kuruluşları için engelli çalıştırma zorunluluğu yüzde kaçtır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
14.07.1965 tarih ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 53. maddesi ile devlet memurları için de kota sistemi öngörülmüştür. Buna göre; kamu kurum ve kuruluşları %3 oranında engelli personel çalıştırmak zorundadır.
Soru 7
Avrupa Birliği'nin Birlik ülkeleri ile ilgili göç politikası ilk olarak hangi antlaşmada yer almıştır?
Seçenekler
A
1952 Paris Antlaşması
B
1957 Roma Antlaşması
C
1987 Tek Avrupa Senedi
D
1992 Maastricht Antlaşması
E
1997 Amsterdam Antlaşması
Açıklama:
Avrupa Birliği'nin Birlik ülkeleri ile ilgili göç politikası ilk olarak 1957 Roma Antlaşması'nda yer almıştır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de 2013 yılında kabul edilen Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun kabul edilme nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Türkiye’ye yönelen kitlesel göç karşısında mevcut düzenlemelerin yetersiz kalması
B
Güçlü bir kurumsal bir yapılanmaya gereksinim duyulması
C
Türkiye’nin uluslararası koruma sisteminin Avrupa Birliği müktesabatı ile uyumlu hale getirilmesi
D
Türkiye’nin uluslararası koruma uygulamalarının Avrupa Birliği müktesabatı ile uyumlu hale getirilmesi
E
Birleşmiş Milletler sözleşmelerinin yarattığı zorunluluk olması
Açıklama:
2011 yılında Suriye’deki iç savaş sonrasında Türkiye’ye yönelen kitlesel göç karşısında mevcut düzenlemelerin yetersiz kalması, güçlü bir kurumsal bir yapılanmaya gereksinim duyulması, Türkiye’nin uluslararası koruma sistemi ve uygulamalarının Avrupa Birliği müktesabatı ile uyumlu hale getirilmesi gibi nedenlerle 4.04.2013 tarihinde 6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kabul edilmiştir.
Soru 9
Türkiye'de kadınlar 1800'lü yıllarda ilk olarak hangi alanda çalışmaya başlamışlardır?
Seçenekler
A
Tarım
B
Hayvancılık
C
Madencilik
D
Dokuma
E
Hizmetler
Açıklama:
Kadının çalışma yaşamındaki durumuna Türkiye açısından bakıldığında ise 1840’lardan itibaren önce Müslüman olmayan kadınlar, 1860’lardan sonra Müslüman kadınlar dokuma fabrikalarında ücretli işçi olarak çalışmaya başlamışlardır.
Soru 10
TÜİK Nisan 2021 verilerine göre kadınlarda işsizlik oranı yüzde kaçtır?
Seçenekler
A
%15.9
B
%17.6
C
%18.3
D
%19.6
E
%20.3
Açıklama:
İşsizlik oranı da TÜİK Nisan 2021 verilerine göre kadınlarda (%15.9), erkeklerden ( % 12.9) daha yüksektir.
Soru 11
'Dünya genelinde kadın istihdamı gelişmekte olan ülkelerde ........, gelişmiş ülkelerde ......... sektöründe yoğunlaşmaktadır' Cümlesinde boş bırakılan alanları sırasıyla aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
tarım/ sanayi
B
tarım/hizmetler
C
hizmetler/sanayi
D
madencilik/hizmetler
E
hizmetler/tarım
Açıklama:
Dünya genelinde kadın istihdamı gelişmekte olan ülkelerde tarım, gelişmiş ülkelerde hizmet sektöründe yoğunlaşmaktadır
Soru 12
Türkiye'de kadınların istihdam durumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İstihdam edilen kadınların yarıdan fazlası hizmetler sektöründedir
B
Kadınların işgücüne katılma oranı gelişmiş ülkeler düzeyindedir
C
Kadınların işsizlik oranı erkeklerin işsizlik oranından daha düşüktür
D
Kayıt dışı çalışma oranı kadınlarda erkeklerden daha düşüktür
E
Kadınların eğitim düzeyinin yüksekliği işgücü piyasalarına girişlerini zorlaştırmaktadır
Açıklama:
Halen Türkiye’de kadınların işgücüne katılım oranı gelişmiş ülkelerden ve
birçok gelişmekte olan ülkeden daha düşüktür. TÜİK Nisan 2021 verilerine göre
kadınların işgücüne katılım oranı % 32.6’dır (TÜİK, 2021). Oranın düşük olmasında; din, gelenekler, kadının eğitim düzeyi, toplumsal cinsiyete dayalı iş bölümü, ailenin ekonomik durumu, işyerlerindeki ayrımcılık gibi çok sayıda faktör
rol oynamaktadır (Tokol, 2011: 545). 2019 verilerine göre Türkiye’de istihdam
edilen kadınların % 25.1’i tarım, %15.8’i sanayi, %59.1’i hizmet sektöründe yer
almaktadır. Kayıt dışı çalışma oranı kadınlarda erkeklerden yüksektir. Ücretsiz
aile yardımcılarının %70.5’ini kadınlar oluşturmaktadır (Aile Çalışma ve Sosyal
Hizmetler Bakanlığı Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü, 2021: 43), İşsizlik oranı
da TÜİK Nisan 2021 verilerine göre kadınlarda (%15.9), erkeklerden ( % 12.9)
daha yüksektir (TÜİK; 2021).
birçok gelişmekte olan ülkeden daha düşüktür. TÜİK Nisan 2021 verilerine göre
kadınların işgücüne katılım oranı % 32.6’dır (TÜİK, 2021). Oranın düşük olmasında; din, gelenekler, kadının eğitim düzeyi, toplumsal cinsiyete dayalı iş bölümü, ailenin ekonomik durumu, işyerlerindeki ayrımcılık gibi çok sayıda faktör
rol oynamaktadır (Tokol, 2011: 545). 2019 verilerine göre Türkiye’de istihdam
edilen kadınların % 25.1’i tarım, %15.8’i sanayi, %59.1’i hizmet sektöründe yer
almaktadır. Kayıt dışı çalışma oranı kadınlarda erkeklerden yüksektir. Ücretsiz
aile yardımcılarının %70.5’ini kadınlar oluşturmaktadır (Aile Çalışma ve Sosyal
Hizmetler Bakanlığı Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü, 2021: 43), İşsizlik oranı
da TÜİK Nisan 2021 verilerine göre kadınlarda (%15.9), erkeklerden ( % 12.9)
daha yüksektir (TÜİK; 2021).
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde çalışma hayatında kadınlara yönelik koruyucu önlemler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İşyerinde cinsel tacize karşı haklı nedenle derhal fesih hakkı
B
Kadın işçilerin yer altı ve su altında çalıştırılmaları yasaklanması
C
Özel sektör işyerlerinde kadın kotası uygulaması
D
Doğum öncesi sağlık muayene izni verilmesi,
E
Hamile kadın işçilerin gerekli görüldüğü hallerde işçi sağlığına uygun daha hafif
işlerde çalıştırılması
işlerde çalıştırılması
Açıklama:
Ülkemizde Özel sektör işyerlerinde kadın kotası uygulaması yoktur
Soru 14
Türkiye'de yasal mevzuata göre çalışma çağında olan çocuk ve gençler aşağıdaki işlerin hangisinde çalıştırılabilir?
Seçenekler
A
Tarım işleri
B
Maden ocakları
C
Kanalizasyon işleri
D
Yer ve su altındaki işler
E
Sanayi işletmelerinde gece vardiyalarında
Açıklama:
Çocukların ve gençlerin maden ocakları ve kanalizasyon gibi yer ve su
altında çalıştırılmaları, sanayiye ait işlerde gece çalıştırılmaları yasaklanmıştır. Yıllık ücretli izin süresinin 20 günden az olmaması öngörülmüştür. Ayrıca Kanun
uyarınca çıkarılan yönetmelikte çocuk ve genç işçilerin çalışma koşulları ile ilgili
düzenlemeler yapılmıştır. Ancak 4857 sayılı İş Kanunu ev hizmetlerinde, tarım sektöründe ailesine yardım amacıyla mevsimlik olarak çalışan çocuklarla, çırakları kapsamamaktadır
altında çalıştırılmaları, sanayiye ait işlerde gece çalıştırılmaları yasaklanmıştır. Yıllık ücretli izin süresinin 20 günden az olmaması öngörülmüştür. Ayrıca Kanun
uyarınca çıkarılan yönetmelikte çocuk ve genç işçilerin çalışma koşulları ile ilgili
düzenlemeler yapılmıştır. Ancak 4857 sayılı İş Kanunu ev hizmetlerinde, tarım sektöründe ailesine yardım amacıyla mevsimlik olarak çalışan çocuklarla, çırakları kapsamamaktadır
Soru 15
'ILO 1992 yılında uzun vadeli hedefi; çocuk işçiliğini ortadan kaldırmak, kısa ve orta vadeli hedefi ise çocukların korunması ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi olan ...................... başlatmış, Türkiye aynı yıl uygulamaya katılmıştır' cümlesinde boş bırakılan alanı aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Çocuk Hakları Sözleşmesi
B
Çocuk İşçiliğinin Sona Erdirilmesi Uluslararası Programı
C
Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi
D
Gençlerin İşyerinde Korunmasına İlişkin Direktif
E
Asgari Yaş Sözleşmesi
Açıklama:
ILO günümüze kadar çocukların ve gençlerin korunması ile ilgili çok sayıda
sözleşme ve tavsiye kabul etmiştir. Örgüt 1992 yılında da çocuk işçiliği ile mücadele etmek amacıyla “Çocuk İşçiliğinin Sona Erdirilmesi Uluslararası Programı’nı (IPEC)” başlatmıştır. Programın uzun vadeli hedefi; çocuk işçiliğini ortadan kaldırmak, kısa ve orta vadeli hedefi ise çocukların korunması ve çalışma koşullarının iyileştirilmesidir. Türkiye 1992 yılında IPEC Projesi’ne katılmış, program kapsamında çeşitli projeleri uygulamaya koymuştur.
sözleşme ve tavsiye kabul etmiştir. Örgüt 1992 yılında da çocuk işçiliği ile mücadele etmek amacıyla “Çocuk İşçiliğinin Sona Erdirilmesi Uluslararası Programı’nı (IPEC)” başlatmıştır. Programın uzun vadeli hedefi; çocuk işçiliğini ortadan kaldırmak, kısa ve orta vadeli hedefi ise çocukların korunması ve çalışma koşullarının iyileştirilmesidir. Türkiye 1992 yılında IPEC Projesi’ne katılmış, program kapsamında çeşitli projeleri uygulamaya koymuştur.
Soru 16
I- Kamunun tasarruf oranının düşmesi, II-Eksik istihdam oranlarının artması III- Sosyal güvenlik harcamalarının artması, IV- İşgücü arzının artması, V-Yaşlı Bağımlılık oranlarının artması
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların nüfus içinde oranının artması ile ortaya çıkan sorunlardandır
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların nüfus içinde oranının artması ile ortaya çıkan sorunlardandır
Seçenekler
A
I, III ve V
B
I, II ve IV
C
II, III ve IV
D
Sadece I
E
Sadece II
Açıklama:
Nüfusun yaşlanması ile birlikte kamunun tasarruf oranının düşmesi, sağlık ve emeklilik ödemelerinin özellikle gelişmiş ülkelerde önemli ölçüde artması sonucu sosyal güvenlik sistemlerinin içine düştüğü durum, işgücü arzının azalması riski ve yaşlı bağımlılık oranındaki artış önemli rol oynamaktadır. Yaşlı nüfus artışı ile eksik istihdam arasında bir bağlantı yoktur.
Soru 17
Engellilere yönelik sosyal politikalar içinde yer alan 'bazı iş ve mesleklerin tamamen veya kısmen engelliler için ayrılması' yöntemine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kota yöntemi
B
Teşvik Yöntemi
C
Tahsis Yöntemi
D
Mali Destek Yöntemi
E
Standart Dışı Çalışma Yöntemi
Açıklama:
İşverenlerin engelli istihdamını sağlamak amacıyla; kanunlarla belli sayıda işçi çalıştıran işverenlere, belli sayı veya oranda engelli işçi çalıştırma zorunluluğu getirilmesi (kota yöntemi); bazı iş ve mesleklerin tamamen veya kısmen engelliler için ayrılması (tahsis yöntemi); engelli istihdam eden işletmelere yönelik teşvikler ve vergi muafiyeti ; evde çalışma, tele çalışma gibi standart dışı çalışma şekillerinin teşvik edilmesi; engellilerin
kendi çabaları veya devletin desteği ile kurdukları kooperatiflerle kendilerine çalışma olanağı sağlamaları (kooperatif çalışma); engellilere işgücü piyasasındaki işlerde istihdam olanağı sağlanması ve bu süreçte sürekli eğitim ile diğer destek
hizmetlerinin verilmesi (destekli istihdam) gibi yöntemlerinin teşvik edilmesi
söz konusudur
kendi çabaları veya devletin desteği ile kurdukları kooperatiflerle kendilerine çalışma olanağı sağlamaları (kooperatif çalışma); engellilere işgücü piyasasındaki işlerde istihdam olanağı sağlanması ve bu süreçte sürekli eğitim ile diğer destek
hizmetlerinin verilmesi (destekli istihdam) gibi yöntemlerinin teşvik edilmesi
söz konusudur
Soru 18
Türkiye’de eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kamuda %4, özel sektörde %2 oranında eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu vardır
B
Kamuda ve özel sektörde %3 oranında eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu vardır
C
Kamuda yüzde 4 oranında eski hükümlü çalıştırma zorunluğu vardır, özel sektör için zorunluluk yoktur
D
Özel sektör için zorunluluk yoktur, kamuda %2 ‘sadece’ eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu vardır
E
Özel sektör için zorunluluk yoktur, kamuda %2 eski hükümlü 'veya' terör nedeniyle malul sayılmayacak şekilde yararlanan kişileri çalıştırma zorunluluğu vardır
Açıklama:
Türkiye’de eski hükümlülere vasıf kazandırmaya yönelik eğitim programları ile
onların çalışma yaşamında korunmaları ile ilgili düzenlemeler henüz yetersizdir.
Hâlen 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30. maddesinde sadece kamu sektörü için %2
oranında eski hükümlü veya terörle mücadelede malul sayılmayacak derecede yararlananları çalıştırma zorunluluğu bulunmaktadır.
onların çalışma yaşamında korunmaları ile ilgili düzenlemeler henüz yetersizdir.
Hâlen 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30. maddesinde sadece kamu sektörü için %2
oranında eski hükümlü veya terörle mücadelede malul sayılmayacak derecede yararlananları çalıştırma zorunluluğu bulunmaktadır.
Soru 19
'2016 yılında çıkartılan Uluslararası İşgücü Kanunu ile ilk defa nitelikli yabancı işgücünü Türkiye’ye çekmek amacıyla ........ uygulaması getirilmiştir.' cümlesinde boş bırakılan alanı aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Göçmen çalışma pasaportu
B
Göçmen işgücü bilgi sistemi
C
Turkuaz kart
D
Yeşil kart
E
Beyaz Belge
Açıklama:
28.07.2016 tarih ve 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ile ilk defa nitelikli
yabancı işgücünü Türkiye’ye çekmek amacıyla Turkuaz Kart uygulaması getirilmiştir. Türkiye’ye çeşitli şekilde faydalı olabilecek ve belirli özellikleri taşıyan yabancılara süresiz çalışma ve ikamet izni hakkı veren hatta ilgili yabancının yakınlarına da süresiz ikamet hakkı tanıyan karta turkuaz kart denir.
yabancı işgücünü Türkiye’ye çekmek amacıyla Turkuaz Kart uygulaması getirilmiştir. Türkiye’ye çeşitli şekilde faydalı olabilecek ve belirli özellikleri taşıyan yabancılara süresiz çalışma ve ikamet izni hakkı veren hatta ilgili yabancının yakınlarına da süresiz ikamet hakkı tanıyan karta turkuaz kart denir.
Soru 20
I- Toplumun kadının çalışmasına bakış açısının değişmesi, II- Çocuk, yaşlı ve engelli bakım hizmetlerinde sağlanan ilerlemeler III- 1980 sonrası artan özelleştirme uygulamaları IV- 1980 sonrası işgücü piyasası esnekliği çerçevesinde standart dışı çalışma şekillerinin giderek yaygınlaşması, V- 2020 yılında ortaya çıkan Covid-19 Salgını
Aşağıdakilerden hangisi kadın istihdamını olumsuz yönde etkilemiştir?
Aşağıdakilerden hangisi kadın istihdamını olumsuz yönde etkilemiştir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
III ve V
D
I ve IV
E
IV ve V
Açıklama:
II. Dünya Savaşı’ndan sonraki dönemde ise; gelişmiş ülkelerde demografik gelişmeler, kamu ve hizmet sektörünün gelişmesi, eğitim olanaklarının artması, çekirdek ailelerin yaygınlaşması, evlenme oranlarındaki azalma buna karşılık boşanma oranlarındaki artış, toplumun kadının çalışmasına bakış açısının değişmesi, çocuk, yaşlı ve engelli bakım hizmetlerinde sağlanan ilerlemeler, kadının ev işlerini azaltan ve kolaylaştıran teknolojik gelişmeler, 1980 sonrası işgücü piyasası esnekliği çerçevesinde standart dışı çalışma şekillerinin giderek yaygınlaşması gibi nedenler kadınların işgücüne katılım oranını arttırmıştır. Buna karşılık 1980 sonrası artan özelleştirme uygulamaları ve 2020 yılında ortaya çıkan Covid-19 Salgını kadın istihdamını olumsuz
şekilde etkilemiştir.
şekilde etkilemiştir.
Soru 21
I. Artan özelleştirme uygulamaları
II. 2020 yılında ortaya çıkan Covid-19 Salgını
III. Gelişmiş ülkelerde demografik gelişmeler
IV. Kamu ve hizmet sektörünün gelişmesi
V. Eğitim olanaklarının artması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri 1980 sonrası dönemde kadın istihdamını olumsuz şekilde etkileyen gelişmelerdendir?
II. 2020 yılında ortaya çıkan Covid-19 Salgını
III. Gelişmiş ülkelerde demografik gelişmeler
IV. Kamu ve hizmet sektörünün gelişmesi
V. Eğitim olanaklarının artması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri 1980 sonrası dönemde kadın istihdamını olumsuz şekilde etkileyen gelişmelerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
III ve IV
D
IV ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
ÇALIŞMA YAŞAMINDA ÖZEL OLARAK KORUNMASI GEREKEN BELLİ BAŞLI GRUPLAR
1980 sonrası artan özelleştirme uygulamaları ve 2020 yılında ortaya çıkan Covid-19 Salgını kadın istihdamını olumsuz şekilde etkilemiştir.
1980 sonrası artan özelleştirme uygulamaları ve 2020 yılında ortaya çıkan Covid-19 Salgını kadın istihdamını olumsuz şekilde etkilemiştir.
Soru 22
ILO verilerine göre 2019 yılı itibariyle dünyada kadınların işgücüne katılım oranı yüzdesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
30,9
B
38,8
C
47,2
D
50,3
E
56,7
Açıklama:
ÇALIŞMA YAŞAMINDA ÖZEL OLARAK KORUNMASI GEREKEN BELLİ BAŞLI GRUPLAR
ILO verilerine göre 2019 yılı itibariyle dünyada kadınların işgücüne katılım oranı (%47.2), erkeklerin işgücüne katılım oranından (% 74.2) düşüktür.
ILO verilerine göre 2019 yılı itibariyle dünyada kadınların işgücüne katılım oranı (%47.2), erkeklerin işgücüne katılım oranından (% 74.2) düşüktür.
Soru 23
Türkiye’de kadın işçileri korumaya yönelik ilk düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1593 sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanunu
B
3008 sayılı İş Kanunu
C
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu
D
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu
E
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Açıklama:
ÇALIŞMA YAŞAMINDA ÖZEL OLARAK KORUNMASI GEREKEN BELLİ BAŞLI GRUPLAR
Türkiye’de kadın işçileri korumaya yönelik ilk düzenleme ise 24.04.1930 tarih 1593 sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanunu ile yapılmıştır.
Türkiye’de kadın işçileri korumaya yönelik ilk düzenleme ise 24.04.1930 tarih 1593 sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanunu ile yapılmıştır.
Soru 24
I. Yer altında yapılan işler
II. Su altında yapılan işler
III. Rekreasyon ve diğer hizmetler
IV. Sanayiye ait işler
V. Uzay araştırmaları
Yukarıdakilerden hangileri Türkiye’de kadınların fizyolojik özellikleri nedeniyle korunmasına yönelik olarak; 4857 sayılı İş Kanunu’nun 72. maddesinde kadın işçilerin çalıştırılmalarının yasaklandığı işlerdir?
II. Su altında yapılan işler
III. Rekreasyon ve diğer hizmetler
IV. Sanayiye ait işler
V. Uzay araştırmaları
Yukarıdakilerden hangileri Türkiye’de kadınların fizyolojik özellikleri nedeniyle korunmasına yönelik olarak; 4857 sayılı İş Kanunu’nun 72. maddesinde kadın işçilerin çalıştırılmalarının yasaklandığı işlerdir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve IV
D
III ve IV
E
II, IV ve V
Açıklama:
ÇALIŞMA YAŞAMINDA ÖZEL OLARAK KORUNMASI GEREKEN BELLİ BAŞLI GRUPLAR
Kadın işçilerin fizyolojik özellikleri nedeniyle korunmasına yönelik olarak; 4857 sayılı İş Kanunu’nun 72. maddesinde kadın işçilerin yer altı ve su altında çalıştırılmaları yasaklanmaktadır.
Kadın işçilerin fizyolojik özellikleri nedeniyle korunmasına yönelik olarak; 4857 sayılı İş Kanunu’nun 72. maddesinde kadın işçilerin yer altı ve su altında çalıştırılmaları yasaklanmaktadır.
Soru 25
BM ve Avrupa ülkelerinin büyük bölümünde genç işçi olarak kabul edilen yaş aralığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
13-22 yaş arasında olanlar
B
14-23 yaş arasında olanlar
C
14-25 yaş arasında olanlar
D
15-24 yaş arasında olanlar
E
15-27 yaş arasında olanlar
Açıklama:
ÇALIŞMA YAŞAMINDA ÖZEL OLARAK KORUNMASI GEREKEN BELLİ BAŞLI GRUPLAR
BM ve Avrupa ülkelerinin büyük bölümünde 15-24 yaş arasında olanlar genç işçi olarak kabul edilmektedir.
BM ve Avrupa ülkelerinin büyük bölümünde 15-24 yaş arasında olanlar genç işçi olarak kabul edilmektedir.
Soru 26
Çocukların çalıştırılma yaşı, çalışma süreleri ve iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin dilek niteliğinde kararların uluslararası alanda ilk olarak alındığı tarih ve yer aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1890 Berlin Konferansı
B
1957 Roma Antlaşması
C
1951 Cenevre Sözleşmesi
D
1993 Maastricht Antlaşması
E
1997 Amsterdam Antlaşması
Açıklama:
ÇALIŞMA YAŞAMINDA ÖZEL OLARAK KORUNMASI GEREKEN BELLİ BAŞLI GRUPLAR
Uluslararası alanda da ilk olarak 1890 Berlin Konferansı’nda çocukların çalıştırılma yaşı, çalışma süreleri ve iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin dilek niteliğinde kararlar alınmıştır.
Uluslararası alanda da ilk olarak 1890 Berlin Konferansı’nda çocukların çalıştırılma yaşı, çalışma süreleri ve iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin dilek niteliğinde kararlar alınmıştır.
Soru 27
Yaşlılığın tanımlanmasında daha fazla kullanılan yaşlılık kavramı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Biyolojik yaşlılık
B
Fizyolojik yaşlılık
C
Fonksiyonel yaşlılık
D
Kronolojik yaşlılık
E
Duygusal yaşlılık
Açıklama:
ÇALIŞMA YAŞAMINDA ÖZEL OLARAK KORUNMASI GEREKEN BELLİ BAŞLI GRUPLAR
Yaşlılık; biyolojik, fizyolojik, fonksiyonel, kronolojik, sosyal ve duygusal yaşlılık olarak sınıflandırılabilmekte ancak kişinin doğumundan itibaren geçen zamana göre bir yıllık birimler esas alınarak belirlenen kronolojik yaşlılık kavramı yaşlılığın tanımlanmasında daha fazla kullanılmaktadır.
Yaşlılık; biyolojik, fizyolojik, fonksiyonel, kronolojik, sosyal ve duygusal yaşlılık olarak sınıflandırılabilmekte ancak kişinin doğumundan itibaren geçen zamana göre bir yıllık birimler esas alınarak belirlenen kronolojik yaşlılık kavramı yaşlılığın tanımlanmasında daha fazla kullanılmaktadır.
Soru 28
4857 sayılı İş Kanunu’nun 30. maddesinde kamu sektörünün eski hükümlü veya terörle mücadelede malül sayılmayacak derecede yararlananları çalıştırma zorunluluğu için belirlenen oran aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yüzde 2
B
Yüzde 3
C
Yüzde 5
D
Yüzde 6
E
Yüzde 8
Açıklama:
ÇALIŞMA YAŞAMINDA ÖZEL OLARAK KORUNMASI GEREKEN BELLİ BAŞLI GRUPLAR
Türkiye’de eski hükümlülere vasıf kazandırmaya yönelik eğitim programları ile onların çalışma yaşamında korunmaları ile ilgili düzenlemeler henüz yetersizdir. Hâlen 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30. maddesinde sadece kamu sektörü için %2 oranında eski hükümlü veya terörle mücadelede malül sayılmayacak derecede yararlananları çalıştırma zorunluluğu bulunmaktadır.
Türkiye’de eski hükümlülere vasıf kazandırmaya yönelik eğitim programları ile onların çalışma yaşamında korunmaları ile ilgili düzenlemeler henüz yetersizdir. Hâlen 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30. maddesinde sadece kamu sektörü için %2 oranında eski hükümlü veya terörle mücadelede malül sayılmayacak derecede yararlananları çalıştırma zorunluluğu bulunmaktadır.
Soru 29
Yüksek eğitimli ve nitelikli işgücünün daha iyi yaşam ve çalışma olanakları elde etmek amacıyla başka bir ülkeye göç etmesi ………………. olarak adlandırılmaktadır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlamaktadır?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlamaktadır?
Seçenekler
A
Mülteci göçü
B
Sığınmacı göçü
C
Gayri resmi göç
D
Beyin göçü
E
Yapısal göç
Açıklama:
ÇALIŞMA YAŞAMINDA ÖZEL OLARAK KORUNMASI GEREKEN BELLİ BAŞLI GRUPLAR
Yüksek eğitimli ve nitelikli işgücünün daha iyi yaşam ve çalışma olanakları elde etmek amacıyla başka bir ülkeye göç etmesi ise “nitelikli işgücü gücü” veya “beyin göçü” olarak adlandırılmaktadır.
Yüksek eğitimli ve nitelikli işgücünün daha iyi yaşam ve çalışma olanakları elde etmek amacıyla başka bir ülkeye göç etmesi ise “nitelikli işgücü gücü” veya “beyin göçü” olarak adlandırılmaktadır.
Soru 30
25.03.1957 tarihli Roma Antlaşması’nın 119. maddesinde AB’de çalışma yaşamında kadın-erkek eşitliği ile ilgili ilk düzenleme konusu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ücret
B
İzin
C
Muamele
D
Çalışma koşulları
E
Sosyal haklar
Açıklama:
ÇALIŞMA YAŞAMINDA ÖZEL OLARAK KORUNMASI GEREKEN BELLİ BAŞLI GRUPLAR
AB’de çalışma yaşamında kadın-erkek eşitliği ile ilgili ilk düzenleme ise 25.03.1957 tarihli Roma Antlaşması’nın 119. maddesinde ücret konusunda yapılmıştır.
AB’de çalışma yaşamında kadın-erkek eşitliği ile ilgili ilk düzenleme ise 25.03.1957 tarihli Roma Antlaşması’nın 119. maddesinde ücret konusunda yapılmıştır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi özel olarak korunması gereken gruplar kavramına verilen diğer adlardan DEĞİLDİR?
Seçenekler
A
Yetersiz Yaşam Grupları
B
Risk Grupları
C
Dezavantajlı Gruplar
D
Handikaplı Gruplar
E
Kırılgan Gruplar
Açıklama:
Özel olarak korunması gereken gruplar kavramı yerine (sosyal) risk grupları, dezavantajlı gruplar, handikaplı gruplar, kırılgan gruplar gibi farklı kavramlar da kullanılabilmektedir.
Soru 32
Günümüzde TÜİK verilerine göre Türkiye'de kadınların işgücüne katılım oranı aşağıdakilerden hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
%32.4
B
%32.6
C
%32.8
D
%33.1
E
%33.2
Açıklama:
Halen Türkiye’de kadınların işgücüne katılım oranı gelişmiş ülkelerden ve birçok gelişmekte olan ülkeden daha düşüktür. TÜİK Nisan 2021 verilerine göre kadınların işgücüne katılım oranı % 32.6’dır (TÜİK, 2021).
Soru 33
Çocuk ve gençlerin işçi statüsünde çalışma hayatına girmesi hangi olayla başlamıştır?
Seçenekler
A
I. Dünya Savaşı
B
II. Dünya Savaşı
C
Sanayi Devrimi
D
Kurtuluş Savaşı
E
BM insan hakları bildirgesi sonrası
Açıklama:
Çocuk ve gençlerin işçi statüsünde çalışma yaşamına girişleri Sanayi Devrimi ile birlikte başlamıştır.
Soru 34
Türkiye’de çocukların çalışma yaşamında korunması ile ilgili ilk düzenleme hangi yıl yapılmıştır?
Seçenekler
A
1961
B
1982
C
1925
D
1921
E
1923
Açıklama:
Türkiye’de ise çocukların çalışma yaşamında korunması ile ilgili ilk düzenleme 151 sayılı Kanun’la 1921 yılında yapılmıştır.
Soru 35
İş Kanunu’nun 71. maddesinde çalıştırılma yaşı “15 yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılmaları yasaktır. Hangi yaş grubu çocuklar bedensel, zihinsel, sosyal ve ahlaki gelişmelerine ve eğitime devam edenlerin okullarına devamına engel olmayacak hafif işlerde çalıştırılabilir?
Seçenekler
A
10
B
11
C
12
D
13
E
14
Açıklama:
İş Kanunu’nun 71. maddesinde çalıştırılma yaşı “15 yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılmaları yasaktır. Ancak on dört yaşını doldurmuş ve zorunlu ilköğretim çağını tamamlamış olan çocuklar, bedensel, zihinsel, sosyal ve ahlaki gelişmelerine ve eğitime devam edenlerin okullarına devamına engel olmayacak hafif işlerde çalıştırılabilir” şeklinde belirtilmektedir. K
Soru 36
Yaşlılığın belirli bir tanımı olmamakla birlikte çalışma ekonomisinde hangi yaş yaşlılığın başlangıcı kabul edilir.
Seçenekler
A
42
B
55
C
60
D
62
E
65
Açıklama:
Yaşlılık; biyolojik, fizyolojik, fonksiyonel, kronolojik, sosyal ve duygusal yaşlılık olarak sınıflandırılabilmekte ancak kişinin doğumundan itibaren geçen zamana göre bir yıllık birimler esas alınarak belirlenen kronolojik yaşlılık kavramı yaşlılığın tanımlanmasında daha fazla kullanılmaktadır. Çalışma ekonomisi alanında 65 yaş yaşlılığın başlangıcı olarak genel kabul görmektedir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılığın tanımlanmasında daha fazla kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Biyolojik yaşlılık
B
Fizyolojik yaşlılık
C
Fonksiyonel yaşlılık
D
Kronolojik yaşlılık
E
Sosyal ve duygusal yaşlılık
Açıklama:
Yaşlılık; biyolojik, fizyolojik, fonksiyonel, kronolojik, sosyal ve duygusal yaşlılık olarak sınıflandırılabilmekte ancak kişinin doğumundan itibaren geçen zamana göre bir yıllık birimler esas alınarak belirlenen kronolojik yaşlılık kavramı yaşlılığın tanımlanmasında daha fazla kullanılmaktadır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi "bazı iş ve mesleklerin tamamen veya kısmen engelliler için ayrılması" anlamı taşımaktadır?
Seçenekler
A
kota yöntemi
B
tahsis yönetmi
C
destekli istihdam
D
kooperatif yöntemi
E
vergi muafiyeti
Açıklama:
İşverenlerin engelli istihdamını sağlamak amacıyla; kanunlarla belli sayıda işçi çalıştıran işverenlere, belli sayı veya oranda engelli işçi çalıştırma zorunluluğu getirilmesi (kota yöntemi); bazı iş ve mesleklerin tamamen veya kısmen engelliler için ayrılması (tahsis yöntemi); engelli istihdam eden işletmelere yönelik teşvikler ve vergi muafiyeti ; evde çalışma, tele çalışma gibi standart dışı çalışma şekillerinin teşvik edilmesi; engellilerin kendi çabaları veya devletin desteği ile kurdukları kooperatiflerle kendilerine çalışma olanağı sağlamaları (kooperatif çalışma); engellilere işgücü piyasasındaki işlerde istihdam olanağı sağlanması ve bu süreçte sürekli eğitim ile diğer destek hizmetlerinin verilmesi (destekli istihdam) gibi yöntemlerinin teşvik edilmesi söz konusudur
Soru 39
Türkiye'de, aşağıdakilerden hangisinde eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu vardır?
Seçenekler
A
Bankalar
B
Devlet daireleri
C
Marketler
D
Çiftlikler
E
Süt mandıraları
Açıklama:
Türkiye’de eski hükümlülerin çalıştırılması zorunluluğu sadece kamu sektörü için geçerlidir
Soru 40
Türkiye'de göçmenlik hangi tarihli iskan kanunu ile düzenlenmiştir?
Seçenekler
A
2002
B
2003
C
2004
D
2005
E
2006
Açıklama:
Göç alan, veren ve transit ülke olarak Türkiye’de göçmenlik 26.9.2006 tarih ve 5543 sayılı İskân Kanunu ile düzenlenmiştir.
Soru 41
Aşağıdaki olaylardan hangisi dar anlamda sosyal politikayı belirlemekte son derece etkili olmuştur?
Seçenekler
A
Sanayi Devrimi
B
Feodalitenin Çöküşü
C
Komünist Manifesto
D
Ekim Devrimi
E
Westphalia Barışı
Açıklama:
Dar Anlamda Sosyal Politika: Sanayi Devrimi’nin ortaya çıkardığı kötü çalışma koşullarına karşı işçileri ve emeği sermayeye karşı korumak ve bu yolla toplumdaki sınıf çatışmalarını önleyerek toplumun ve devletin varlığını sürdürmesini sağlamaya yönelik uygulamalardır.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi geniş anlamda sosyal politikanın başlıca amaçlarından biridir?
Seçenekler
A
Ticaretin Artırılması
B
Laiklik
C
Sosyal Adalet
D
Üretim kapasitesinin genişletilmesi
E
Devlet sınırlarını genişletmek
Açıklama:
Geniş Anlamda Sosyal Politika: Amacı sosyal adalet ve sosyal refahı sağlamak olan, kapsamı sosyal sorunlar ile paralellik gösteren, ekonomiye sosyal boyut katmak ve ekonominin işleyişindeki aksaklıkları düzeltici politikaların oluşmasını sağlayarak sosyal dengeyi gözetmek amacındaki hümaniter bir bilim dalıdır.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi, toplumun bir bütün olarak sahip olduğu refah düzeyi, sosyal imkânlar ve ekonomik anlamdaki zenginliklerinin bütünü olarak ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Huzur
B
Kamu Refahı
C
Sosyal Demokrasi
D
Sosyal Refah
E
Stabilite
Açıklama:
Sosyal refah, toplumun bir bütün olarak sahip olduğu refah düzeyi, sosyal imkânlar ve ekonomik anlamdaki zenginliklerinin bütünü olarak ifade edilmektedir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi toplumun kendi öz kaynaklarıyla geliştirdiği kolektif bir kendi kendine yardım aracıdır?
Seçenekler
A
Devlet
B
Dernekler
C
Ordu
D
Senato
E
Kilise
Açıklama:
Dernekler, kendi kendine yardım araçlarının başlıcalarındandır
Soru 45
Türkiye'de çalışma hakkı ve sözleşme hürriyeti yanında ücreti, kıdem tazminatını, işçinin haklarını, borçlarını ve korunmasını düzenleyen kanun hangisidir?
Seçenekler
A
Borçlar Kanunu
B
Medeni Kanunu
C
İş Kanunu
D
Emek ve Haklar Kanunu
E
Memurin Kanunu
Açıklama:
Türkiye’de sosyal politikanın temel yasal düzenlemeleri içerisinde, 4857 sayılı İş Kanunu ilk sırada yer almaktadır. İlk olarak 1936 yılında düzenlenen ve en son şeklini 2003 yılında alan İş Kanunu, çalışma hakkı ve sözleşme hürriyeti yanında ücreti, kıdem tazminatını, işçinin haklarını, borçlarını ve korunmasını düzenle yen bir kanun olarak en önemli sosyal politika aracıdır.
İş Kanunu
İş Kanunu
Soru 46
Türkiye'de sendikal özgürlükler ilk olarak hangi anayasayla kazanılmıştır?
Seçenekler
A
1961
B
1980
C
1921
D
1923
E
1933
Açıklama:
Sendikal özgürlükler ülkemizde ilk kez 1961 anayasasıyla başlamıştır.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası sosyal politika aracı olarak ilk akla gelen kurumdur.
Seçenekler
A
STFA
B
DILO
C
UNIFIL
D
ILO
E
ISO
Açıklama:
ILO, uluslararası sosyal politikanın başlıca aracıdır.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliğinin eski adıdır?
Seçenekler
A
AGİT
B
AET
C
AEK
D
ILO
E
UNIFIL
Açıklama:
AET, AB'nin önceki adıdır.
Soru 49
Uluslararası sosyal politika araçları içerisinde sivil toplum hareketleri de önemli bir yer tutmaktadır. Bu hareketler ulus devletlerin organize ettiği hareketler olmadıkları için sivil iradeyi temsil etmek ve sivil toplumu sosyal olaylara karşı daha duyarlı hâle getirmek için önemli görevler üstlenmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu tür sivil toplum hareketlerinden biri olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Üçüncü Yol
B
Sosyalist Enternasyonal
C
Westphalia Hareketi
D
Nasyonal Sosyalizm
E
İkinci Yeni
Açıklama:
Uluslararası sosyal politika araçları içerisinde Üçüncü Yol, Yeşiller ve Feminist hareketler gibi sivil toplum hareketleri de önemli bir yer tutmaktadır. Bu hareket ler ulus devletlerin organize ettiği hareketler değildir. Bu özelliği ile bu türden ha reketler, hem sivil iradeyi temsil etmek hem de sivil toplumu sosyal olaylara karşı daha duyarlı hâle getirmek için önemli görevler üstlenmektedir.
Üçüncü Yol
Üçüncü Yol
Ünite 8
Soru 1
Küreselleşme hangi alanda ortaya çıkan bir olgudur?
Seçenekler
A
Kültürel alanda
B
İktisadi alanda
C
Politik alanda
D
Sosyal alanda
E
Eğitim alanında
Açıklama:
• Küreselleşme iktisadi alanda ortaya çıkan bir olgu olarak başlamakla birlikte zaman içinde sosyal, politik ve kültürel boyutu ile öne çıkmıştır.
• Küreselleşmenin politik ve kültürel boyutu, küreselleşme ile ilgili ideolojik görüş farklılıklarına yol açmıştır.
• Dünyanın neresinde olursa olsun, gelişme seviyesi ve siyasi rejimi ne olursa olsun, zengin-fakir, büyük-küçük bütün ülkeleri yakından ilgilendiren bir öneme sahip olmuştur (UN, 2001: 3).
• Küreselleşmenin politik ve kültürel boyutu, küreselleşme ile ilgili ideolojik görüş farklılıklarına yol açmıştır.
• Dünyanın neresinde olursa olsun, gelişme seviyesi ve siyasi rejimi ne olursa olsun, zengin-fakir, büyük-küçük bütün ülkeleri yakından ilgilendiren bir öneme sahip olmuştur (UN, 2001: 3).
Soru 2
Küreselleşme olgusu sosyal hayatın küresel ölçekte organizasyonunu gerçekleştirerek neyin ortaya çıkamasını beraberinde getirir?
Seçenekler
A
Küresel bağlılıkların farklılaşması sürecini
B
Kültürel farklılıkların dikkate alınması sürecini
C
Bütün dünyanın bütünleşmesi sürecini
D
Uluslararası dengelerin yeniden tanımlanması sürecini
E
Eğitsel yaklaşımların güçlendirilmesi sürecini
Açıklama:
Küreselleşme, küresel bağlılıkların genişlemesi, sosyal hayatın küresel ölçekte organizasyonu, küresel bilinç ve duyarlılıktaki artışa bağlı olarak bütün dünyanın bütünleşme sürecidir (httpwww.sociology.emory.edu/globalization).
Soru 3
Aşırı küreselleşmecilere göre dönemin belirgin özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?
Seçenekler
A
Kültürel farklılıkların keskinleşmesi
B
Kültürel dağınıklığın artması
C
Sermayenin belli ellerde odaklanması
D
Ulus devletin önemini kaybetmesi
E
Yeni ulus devletlerin yapılanması
Açıklama:
Aşırı küreselleşmecilere göre; küreselleşme geleneksel kavramlarla açıklanamayan “yeni bir çağın” adıdır. Dönemin belirgin özellikleri; mal, hizmet ve sermaye hareketlerinin daha önce hiçbir dönemde gerçekleşmeyen ölçüde hem hacim olarak artması hem de bütün dünya ülkelerini kapsayacak şekilde bir ağ oluşturması; ulus devletin önemini kaybetmesi ve bilgi-enformasyon teknolojisindeki gelişme ile haberleşme ve ulaşımın hızlanması olarak dikkat çekmektedir.
Soru 4
Küreselleşme sürecine temkinli yaklaşan şüphecilere göre küreselleşme ekonomik bakımdan nasıl değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
Küreselleşme ulusal ekonomileri güçlendirmiştir
B
Küreselleşme ulusal ekonomileri zayıflatmıştır
C
Küreselleşme bütünleştiricilik konusunda yavaştır
D
Küreselleşme bütünleştirici bir sonuca doğru evrilmektedir
E
Küreselleşme bütünleştirici bir sonuç yaratmamıştır
Açıklama:
Küreselleşme sürecine temkinli yaklaşan şüpheciler, küreselleşmenin ekonomik boyutu üzerinde yoğunlaşmakta ve bu açıdan sürecin yeni değil, Birinci Dünya
Savaşı öncesi dönemle benzerlik gösterdiğini ileri sürmektedirler. Bu görüş taraftarlarına göre, 1890-1914 yılları arasındaki dönemde dünya, bugün olduğundan
daha açık ve bütünleşmiş bir ekonomik yapıya sahipti. Şüphecilere göre küreselleşme ekonomik bakımdan bütün ülkeleri kapsayan dünya çapında bütünleştirici
bir sonuç doğurmamıştır.
Savaşı öncesi dönemle benzerlik gösterdiğini ileri sürmektedirler. Bu görüş taraftarlarına göre, 1890-1914 yılları arasındaki dönemde dünya, bugün olduğundan
daha açık ve bütünleşmiş bir ekonomik yapıya sahipti. Şüphecilere göre küreselleşme ekonomik bakımdan bütün ülkeleri kapsayan dünya çapında bütünleştirici
bir sonuç doğurmamıştır.
Soru 5
Küreselleşmenin temel göstergeleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Çok uluslu şirketlerin büyümesi
B
Haberleşme ve ulaşım maliyetlerinin düşmesi ve iletişimin artışı
C
Kültürel yapıların tektipleşme sürati
D
Uluslararası sermaye hareketleri ve yatırımların artışı
E
Uluslararası mal ve hizmet ticaretinin artması
Açıklama:
Küreselleşmenin unsurları veya ölçülebilmesine, değerlendirilmesine imkân veren göstergeleri konusunda konu ile ilgili taraflarca genel kabul görmüş başlıklar
oluşmuştur. Ticaret ve yatırım politikalarının serbestleşmesi, teknolojik yeniliklere bağlı olarak haberleşme ve ulaşım masraflarının düşmesi, girişimcilik ve yeni küresel sosyal ağların itici gücü ile derinleşen küreselleşmenin (UN, 2001: 9) temel göstergeleri (unsurları) konu ile ilgili yayımların çoğunda;
• Uluslararası mal ve hizmet ticaretinin artması,
• Uluslararası sermaye hareketleri ve yatırımların artışı,
• Haberleşme ve ulaşım maliyetlerinin düşmesi ve iletişimin artışı,
• Çok uluslu şirketlerin büyümesi olarak gösterilmektedir. Bu faktörler dışında ulus devletin dönüşümü, yeni sosyal ağlar, küresel üretim zinciri, kuralsızlaştırma; işgücü hareketliliği, istihdamın değişen yapısı, bilgi toplumu gibi unsurlar da küreselleşme sürecini açıklamak için kullanılan diğer bazı unsurları oluşturmaktadır. (Erdut, 2002: 2-15; Temiz, 2004: 3-30; Zengingönül, 2007: 41-94).
oluşmuştur. Ticaret ve yatırım politikalarının serbestleşmesi, teknolojik yeniliklere bağlı olarak haberleşme ve ulaşım masraflarının düşmesi, girişimcilik ve yeni küresel sosyal ağların itici gücü ile derinleşen küreselleşmenin (UN, 2001: 9) temel göstergeleri (unsurları) konu ile ilgili yayımların çoğunda;
• Uluslararası mal ve hizmet ticaretinin artması,
• Uluslararası sermaye hareketleri ve yatırımların artışı,
• Haberleşme ve ulaşım maliyetlerinin düşmesi ve iletişimin artışı,
• Çok uluslu şirketlerin büyümesi olarak gösterilmektedir. Bu faktörler dışında ulus devletin dönüşümü, yeni sosyal ağlar, küresel üretim zinciri, kuralsızlaştırma; işgücü hareketliliği, istihdamın değişen yapısı, bilgi toplumu gibi unsurlar da küreselleşme sürecini açıklamak için kullanılan diğer bazı unsurları oluşturmaktadır. (Erdut, 2002: 2-15; Temiz, 2004: 3-30; Zengingönül, 2007: 41-94).
Soru 6
Küreselleşme bağlamında haberleşme süresinin kısalması ve maliyet düşüşü bilgi transferini hızlandırdığı ölçüde neyi kolaylaştırmaktadır?
Seçenekler
A
Eğitimin bütünleşmesini
B
Ticaretin bütünleşmesini
C
Kültürün bütünleşmesini
D
Siyasetin bütünleşmesini
E
Uluslararası ilişkilerin bütünleşmesini
Açıklama:
Küreselleşmeyi 1980’li yıllarda başlatan yaklaşımın temel gerekçelerinden biri, daha önceki dönemlerden farklı olarak teknolojik gelişmeye bağlı olarak ulaşım ve haberleşme maliyetlerindeki hızlı düşüştür. Bu maliyet düşüşü küreselleşmenin temelini oluşturan rasyonel düşünceye uygun olarak küreselleşme sürecini hızlandıran itici
güç olmuştur (UN, 2001: 10: Zengingönül, 2007: 87 ve ILO, 2008: 29). Teknolojik gelişme yalnızca maliyet düşüşü değil, iletişim ve bilgi aktarma sürecini hızlandırmıştır. Uluslararası mali piyasaların birbiri ile bağlantısı güçlenmiş, teknolojinin yarattığı “elektronik para” daha önceki dönemlerde bir engel olarak ortaya çıkan farklı
ulusal paraların dönüşümüne gerek kalmaksızın piyasaların bütünleşmesini sağlamıştır. Uluslararası para piyasalarının “anlık işleyişi” ve bunun sağladığı bütünleşme bilgi teknolojisindeki gelişimin bir sonucudur (Erdut, 2004: 13). Haberleşme süresinin kısalması ve maliyet düşüşü bilgi transferini hızlandırdığı ölçüde ticaretin de bütünleşmesini kolaylaştırmaktadır.
güç olmuştur (UN, 2001: 10: Zengingönül, 2007: 87 ve ILO, 2008: 29). Teknolojik gelişme yalnızca maliyet düşüşü değil, iletişim ve bilgi aktarma sürecini hızlandırmıştır. Uluslararası mali piyasaların birbiri ile bağlantısı güçlenmiş, teknolojinin yarattığı “elektronik para” daha önceki dönemlerde bir engel olarak ortaya çıkan farklı
ulusal paraların dönüşümüne gerek kalmaksızın piyasaların bütünleşmesini sağlamıştır. Uluslararası para piyasalarının “anlık işleyişi” ve bunun sağladığı bütünleşme bilgi teknolojisindeki gelişimin bir sonucudur (Erdut, 2004: 13). Haberleşme süresinin kısalması ve maliyet düşüşü bilgi transferini hızlandırdığı ölçüde ticaretin de bütünleşmesini kolaylaştırmaktadır.
Soru 7
Küreselleşme sürecinin yarattığı sosyal sorunların çözülmesi küreselleşme bağlamında neyin gerekçesi hâline gelmiştir?
Seçenekler
A
Sürdürülebilirliğinin
B
Değişebilirliğinin
C
Sabitlenebilirliğinin
D
Kontrolsüzlüğünün
E
Kabul edilebilirliğinin
Açıklama:
Küreselleşmenin sosyal boyutunun olumsuz sonuçlar doğurduğu yalnızca küreselleşme karşıtlarının dile getirdiği “ideolojik yaklaşım farklılığına dayalı” eleştirilerle sınırlı kalmamıştır. Küreselleşme sürecinin yarattığı sosyal sorunların çözülmesi küreselleşmenin “sürdürülebilirliğinin” gerekçesi hâline gelmiştir. Nitekim 1990’lı yıllar küreselleşmenin en büyük savunucuları ve kural koyucuları konumundaki Dünya Bankası ve IMF, Birleşmiş Milletler önderliğindeki sosyal zirvelerin destekçisi olmuştur
Soru 8
Küreselleşme mal ve hizmet ticareti ile sermayenin uluslararasılaşması olarak kabul edilirse, ulus devletin aşağıdakilerden hangisinden vazgeçmesi gerekecektir?
Seçenekler
A
Ulus devletin kültürel değişimlerde hakim otorite olma rolünden
B
Ulus devletin bu alandaki anlaşmalara uyma rolünden
C
Ulus devletin bu alandaki hakim otorite olma rolünden
D
Ulus devletin bu alanda yeni hakimiyetler geliştirme rolünden
E
Ulus devletlerin genel egemenlik haklarından
Açıklama:
Küreselleşme mal ve hizmet ticareti ile sermayenin uluslararasılaşması olarak kabul edilirse, ulus devletin öncelikle ulusal sınırları kaldırarak veya geçirgenliğini artırarak bu serbestliğe izin vermesi gerekecektir. Bu da ulus devletin bu alandaki hakim otorite olma rolünden vazgeçmesi, yasaklamaları ve sınırlamaları kaldırması ile söz konusu olabilecektir. Mal ve hizmet ticaretini engelleyen veya sınırlandıran düzenlemelerin terkedilmesi, ulusal üretici ile yabancı üretici arasında rekabet avantajı veya dezavantajı yaratan gümrük politikalarından vazgeçilmesi, gümrük vergisi ve tarifelerinin yeniden düzenlenerek serbestleşmesi ilk değişiklik alanlarını oluşturmaktadır. Ulus devletin terk ettiği alanlarda Dünya Bankası, IMF ve OECD gibi uluslararası kuruluşların ve AB gibi bölgesel kuruluşların belirlediği “evrensel” kurallarla yer değiştirecektir
Soru 9
Küreselleşmenin getirdiği rekabet baskısı ile işyerlerinde maliyet düşürmeye yönelik arayışlar ve özellikle aşağıdakilerden hangisi atipik çalışma biçimlerini artırmıştır?
Seçenekler
A
Yetkisizleşme
B
Yetki göçerimi
C
İşbölümü
D
Taşeronlaşma
E
Uzmanlaşma
Açıklama:
Hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde hizmet sektörünün büyümesi şehirlerde kadın işgücünün daha yüksek oranlarda işgücüne katılmasını beraberinde getirirken esnek çalışma şekilleri ve atipik istihdam da artmıştır. Atipik çalışma özellikle hizmet sektöründeki işlerin özelliği gereği kısa süreli ve esnek zamanlı çalışmak isteyen kadınların, öğrencilerin ve engellilerin tercih ettiği istihdam şekli olarak gelişmiştir. Benzer şekilde evde çalışmaya veya uzaktan çalışmaya imkân veren teknoloji kullanımlı işler de (çağrı merkezleri gibi) atipik çalışma şekillerini yaygınlaştırmıştır. Esnek çalışma ve özellikle atipik istihdam biçimlerinin artışı yalnızca küreselleşmeye bağlanacak bir gelişme olmamakla beraber (Erdut, 2002; 34). Küreselleşmenin getirdiği rekabet baskısı ile işyerlerinde maliyet düşürmeye yönelik arayışlar ve özellikle “taşeronlaşma” atipik çalışma
biçimlerini artırmıştır. İşverenler düzenli istihdamın getirdiği maliyet ve sosyal yüklerden kaçınmak için atipik istihdam biçimlerine daha çok başvurmuşlardır.
biçimlerini artırmıştır. İşverenler düzenli istihdamın getirdiği maliyet ve sosyal yüklerden kaçınmak için atipik istihdam biçimlerine daha çok başvurmuşlardır.
Soru 10
Küreselleşme bağlmında değişen işgücü yapısına da bağlı olarak toplu iş sözleşmelerinin yerini bireysel iş sözleşmelerinin alması neyi beraberinde getirmiştir?
Seçenekler
A
Endüstri ilişkileri sistemlerinin zayıflamasını
B
Endüstri ilişkileri sistemlerinin güçlenmesini
C
Endüstri ilişkilerinin sistemlerinin tektipleşmesini
D
Endüstri ilişkileri sistemlerinin çeşitlenmesini
E
Endüstri ilişkileri sistemlerinin merkezileşmesini
Açıklama:
Endüstri ilişkileri sistemi güçlü sendikacılık ve toplu pazarlık sisteminin etkinliğine bağlıdır. Sanayi toplumu endüstri ilişkileri sisteminin küreselleşme sürecinin başladığı 1970’li yıllardan sonra yaşadığı en büyük handikap sendikaların üye kaybetmesi, zayıflaması ve toplu pazarlık sisteminin kapsamının daralması ve etkinliğini kaybetmesidir. Değişen işgücü yapısına da bağlı olarak toplu iş sözleşmelerinin yerini bireysel iş sözleşmelerinin alması endüstri ilişkileri sistemlerini zayıflatmıştır.
Soru 11
Küreselleşme ilk olarak aşağıdaki alanlardan hangisinde meydana gelen gelişmeleri açıklamak için kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Sosyal
B
İktisadi
C
Kültürel
D
Politik
E
Jeostratejik
Açıklama:
Küreselleşme kavramı ilk olarak iktisadi alanda yaşanan gelişmeleri açıklamak için kullanılmıştır. Kavram zaman içinde sosyal, politik ve kültürel boyut kazanmıştır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi ekonomik anlamda küreselleşmenin özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İthal ikamesi anlayışıyla Uluslararası mal ve hizmet ticaretinin daralması
B
Çok uluslu işletmelerin oynadıkları rolün değişmesi
C
Kısa dönemli sermaye hareketlerinin serbestleşmesi
D
Üretim ağlarının uluslararası çapta yeniden organizasyonu
E
Bilgi teknolojisinin ivme kazanması ve yaygınlaşması
Açıklama:
Küreselleşme; uluslararası mal ve hizmet ticaretinin artması, doğrudan yabancı yatırım ve kısa dönemli sermaye hareketlerinin serbestleşmesi, çok uluslu işletmelerin oynadıkları rolün değişmesi, üretim ağlarının uluslararası çapta yeniden organizasyonu, teknolojik yeniliklerin, özellikle bilgi teknolojisinin ivme kazanması ve yaygınlaşması, kuralsızlaştırmanın benimsenmesi ile dünya ekonomisinin bütünleşmesi süreci olarak tanımlanabilir
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi 1980'lerde başlayan küreselleşme sürecinin gerisinde yer alan faktörler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
II. Dünya Savaşı sonrasında yaşanan hızlı ve sürekli ekonomik büyüme
B
Soğuk Savaş döneminin sona ermesi
C
Haberleşme sektöründeki hızlı gelişmeler
D
Ulus devletlerin yabancı sermaye çekmek için serbestleşme politikalarını takip etmeleri
E
Kuzey Kore'nin uluslararası ekonomiye entegre olmak için ideolojik yaklaşımını değiştirmesi
Açıklama:
Küreselleşmeyi etkileyen söz konusu ideolojik yaklaşım değişikliği Kuzey Kore'de değil Çin'de yaşanmıştır
Soru 14
'...................... küreselleşmenin ekonomik boyutu üzerinde yoğunlaşmakta, sürecin ülkeler arasında olduğu kadar ülkelerde de toplumsal sınıflar arasında eşitsizlikleri arttırdığını savunmaktadırlar' cümlesinde boş bırakılan alanı aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Dönüşümcüler
B
Aşırı küreselleşmeciler
C
Şüpheciler
D
Ulus devlet karşıtları
E
Sosyal devletçiler
Açıklama:
Küreselleşme sürecine temkinli yaklaşan şüpheciler, küreselleşmenin ekonomik boyutu üzerinde yoğunlaşmakta ve bu açıdan sürecin yeni değil, Birinci Dünya Savaşı öncesi dönemle benzerlik gösterdiğini ileri sürmektedirler. Şüphecilerin küreselleşme sürecine yönelik eleştirel görüşlerinin kaynağını, sürecin ülkeler arasında olduğu kadar ülkelerde de toplumsal sınıflar arasında eşitsizlikleri artırması oluşturmaktadır.
Soru 15
I- Kamulaştırma, II- Yabancılara mülk satışı, III- Bankacılık sistemin yabancı sermaye giriş çıkışını kolaylaştıracak şekilde düzenlenmesi. IV- Para ve kâr transferinin kontrolü
Aşağıdakilerden hangisi ulus devletin küreselleşme sürecini hızlandıracak uygulamalarındandır?
Aşağıdakilerden hangisi ulus devletin küreselleşme sürecini hızlandıracak uygulamalarındandır?
Seçenekler
A
I ve IV
B
II ve III
C
I ve II
D
II ve IV
E
Sadece IV
Açıklama:
Ulus devletin küreselleşme sürecini hızlandırmak üzere aktif bir rol alarak, küresel sistemin uluslararası kurallarının ulus devlet sınırları içinde uygulanmasına imkân vermek üzere; ülke sınırları içinde geçerli olan mülkiyet ve yatırım politikalarını değiştirmesi, ülke vatandaşı olmayanların ve yabancı sermayenin bu alanlarda faaliyet göstermesine izin verecek düzenlemeleri yapması ve eğer varsa sınırlamaları kaldırması gerekecektir. Özelleştirme, yabancılara mülk satışı, yatırım izni verilmesi,
kamuya ait bazı faaliyet alanlarının (iletişim, ulaşım, sağlık vb) yerli ve yabancı
özel sektöre açılması, bankacılık sisteminin ve sermaye piyasasının yabancı sermaye giriş-çıkışını kolaylaştıracak şekilde düzenlenmesi, para ve kâr transferlerine imkân verilmesi ulus devletin süreç içinde gerçekleştireceği düzenleme alanlarından ilk akla gelenlerini oluşturmaktadır.
kamuya ait bazı faaliyet alanlarının (iletişim, ulaşım, sağlık vb) yerli ve yabancı
özel sektöre açılması, bankacılık sisteminin ve sermaye piyasasının yabancı sermaye giriş-çıkışını kolaylaştıracak şekilde düzenlenmesi, para ve kâr transferlerine imkân verilmesi ulus devletin süreç içinde gerçekleştireceği düzenleme alanlarından ilk akla gelenlerini oluşturmaktadır.
Soru 16
Sosyal refah devletinin bitişini başlatan olay aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1973 yılında Petrol fiyatlarındaki artış
B
Orta Doğu'da Arap Baharı' nın Başlaması
C
ABD'de İpotekli Konut Kredisi (Mortgage) Krizi
D
1929 Ekonomik Bunalımı
E
1997 Asya Mali Krizinin başlaması
Açıklama:
1973 petrol fiyatlarındaki artışla başlayan ancak kısa sürede yapısal sebeplere
dayandığı anlaşılan kriz altın çağı sona erdirirken sosyal devlet anlayışının da krizi olmuştur.
dayandığı anlaşılan kriz altın çağı sona erdirirken sosyal devlet anlayışının da krizi olmuştur.
Soru 17
Küreselleşmeye bağlı olarak aşağıdaki bölgelerden hangisinde yoksulluk azalmıştır?
Seçenekler
A
Afrika Ülkeleri
B
Batı Asya Ülkeleri
C
Bağımsız Devletler Topluluğu Üyesi Ülkeler
D
Güney Doğu Avrupa Ülkeleri
E
Doğu ve Güney Doğu Asya Ülkeleri
Açıklama:
Küreselleşme eşitsizlikleri artırmakla birlikte bu her ülke için aynı derecede olumsuz değildir. Nitekim Doğu ve Güney Doğu Asya ülkeleri son dönemde
gerçekleştirdikleri yüksek büyüme hızlarına bağlı olarak yoksulluk oranlarında
dikkate değer düşme sağlarken Batı Asya ülkelerinde yoksulluk 1990-2005 döneminde 2 kat artmıştır. Benzer şekilde Eski Doğu Bloku ülkelerinden Bağımsız
Devletler Topluluğuna üye ülkelerle Güney Doğu Avrupa ülkelerinde de yoksulluk bu dönemde keskin şekilde artmıştır.
gerçekleştirdikleri yüksek büyüme hızlarına bağlı olarak yoksulluk oranlarında
dikkate değer düşme sağlarken Batı Asya ülkelerinde yoksulluk 1990-2005 döneminde 2 kat artmıştır. Benzer şekilde Eski Doğu Bloku ülkelerinden Bağımsız
Devletler Topluluğuna üye ülkelerle Güney Doğu Avrupa ülkelerinde de yoksulluk bu dönemde keskin şekilde artmıştır.
Soru 18
I- Tarım sektöründen diğer sektörler hızlı işgücü göçü, II- Esnek çalışma ve atipik istihdam artışı, III- Kayıtlı sektörde istihdam artışı, IV- Taşeronlaşma, V-Ekonominin istihdam yaratma kapasitesindeki artış
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşme ile birlikte işgücü piyasalarında yaygınlaşan olgulardandır?
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşme ile birlikte işgücü piyasalarında yaygınlaşan olgulardandır?
Seçenekler
A
I, II ve IV
B
I, II ve III
C
III, IV ve V
D
III ve V
E
I ve V
Açıklama:
Küreselleşme süreci kayıtlı sektörde değil kayıt dışı sektörde istihdamın artmasına yol açmış, ekonomik büyümenin istihdam yaratma kapasitesi artmamış, tersine azalmıştır
Soru 19
Küreselleşmenin sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik harcamalarının azalması
B
a-tipik istihdam biçimlerinin yaygınlaşması
C
Kamu ve özel sektörde taşeronlaşma
D
Çalışma hayatını düzenleyen sosyal hukukun küresel rekabet endişesiyle değiştirilmesi
E
Sendikalaşma oranlarının azalması
Açıklama:
Küreselleşme, birçoklarının beklentisinin aksine sosyal güvenlik harcamalarının artışını beraberinde getirmiştir. Aslında bu hiç de beklenmeyen bir gelişme
değildir. Çünkü küreselleşmenin getirdiği olumsuz sosyal sonuçlar artan sosyal
koruma harcamaları ile dengelenmiştir.
değildir. Çünkü küreselleşmenin getirdiği olumsuz sosyal sonuçlar artan sosyal
koruma harcamaları ile dengelenmiştir.
Soru 20
I- Korumacı dış ticaret uygulamalarının artması, II- II. Dünya Savaşı sonrasında sağlanan hızlı üretim artışı, III- Haberleşme teknolojisindeki hızlı gelişmeler, IV- Ulus devlet kurallarının uluslararası kurallara üstün kılınması, V- Çin'de yaşanan ideolojik değişim
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşme sürecinin gerisinde yer alan faktörlerden sayılır?
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşme sürecinin gerisinde yer alan faktörlerden sayılır?
Seçenekler
A
I, II ve IV
B
I, III ve IV
C
II, III ve V
D
Sadece III
E
Sadece V
Açıklama:
Korumacı dış ticaret uygulamalarının artması ve Ulus devlet kurallarının uluslararası kurallara üstün kılınması aksine uluslararası serbest ticaretin gelişmesi ve uluslararası hukukun ulus devlet kurallarından üstün tutulması küreselleşmeyi arttırmıştır.
Soru 21
Küreselleşmeyi geleneksel kavramlarla açıklanamayan yeni bir çağın adı olarak kabul eden görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Şüpheciler
B
Aşırı küreselleşmeciler
C
Dönüşümcüler
D
Küreselleşme karşıtları
E
Yenilikçiler
Açıklama:
Aşırı küreselleşmecilere göre; küreselleşme geleneksel kavramlarla açıklanamayan “yeni bir çağın” adıdır. Dönemin belirgin özellikleri; mal, hizmet ve sermaye hareketlerinin daha önce hiçbir dönemde gerçekleşmeyen ölçüde hem hacim olarak artması hem de bütün dünya ülkelerini kapsayacak şekilde bir ağ oluşturması; ulus devletin önemini kaybetmesi ve bilgi-enformasyon teknolojisindeki gelişme ile haberleşme ve ulaşımın hızlanması olarak dikkat çekmektedir.
Soru 22
Küreselleşme piyasa faktörlerinin etkisi ile kendiliğinden, doğal bir süreç sonucunda ortaya çıkmamıştır. Özellikle iletişim ve haberleşme teknolojisi alanındaki gelişmelerin mal ve hizmet ticareti ile sermaye hareketlerini uluslararasılaştıran etkisi ve uluslararası rekabeti teşvik eden .................... politikaları ile küreselleşmeyi tetiklemiştir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Mali
B
Sosyal
C
Ekonomi
D
Devlet
E
Açık pazar
Açıklama:
Küreselleşme piyasa faktörlerinin etkisi ile kendiliğinden, doğal bir süreç sonucunda ortaya çıkmamıştır. Özellikle iletişim ve haberleşme teknolojisi alanındaki gelişmelerin mal ve hizmet ticareti ile sermaye hareketlerini uluslararasılaştıran etkisi ve uluslararası rekabeti teşvik eden “açık pazar” politikaları ile küreselleşmeyi tetiklemiştir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin temel göstergeleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Uluslararası mal ve hizmet ticaretinin artması
B
Çok uluslu şirketlerin büyümesi
C
Uluslararası sermaye hareketleri ve yatırımların artışı
D
Haberleşme ve ulaşım maliyetlerinin düşmesi
E
İşgücü maliyetlerinin yükselmesi
Açıklama:
Uluslararası mal ve hizmet ticaretinin artması,
• Uluslararası sermaye hareketleri ve yatırımların artışı,
• Haberleşme ve ulaşım maliyetlerinin düşmesi ve iletişimin artışı,
• Çok uluslu şirketlerin büyümesi küreselleşme sürecini açıklamak için kullanılan bazı unsurları oluşturmaktadır. İşgücü maliyetlerinin düşmesi de bu unsurlar arasında yer almaktadır.
• Uluslararası sermaye hareketleri ve yatırımların artışı,
• Haberleşme ve ulaşım maliyetlerinin düşmesi ve iletişimin artışı,
• Çok uluslu şirketlerin büyümesi küreselleşme sürecini açıklamak için kullanılan bazı unsurları oluşturmaktadır. İşgücü maliyetlerinin düşmesi de bu unsurlar arasında yer almaktadır.
Soru 24
............,,son dönemde OECD üyesi olmayan ülkeleriçinde % 54’lük payla ar-ge harcamalarına en fazla katkı yapan ülke olmuş, bu katkı ile ABD ve Japonya’dan sonra 3. sırada yer alırken bütün AB üyesi sanayileşmiş ülkelerin önünde
yer almıştır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
yer almıştır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Almanya
B
Rusya
C
Çin
D
Kanada
E
İngiltere
Açıklama:
Çin,son dönemde OECD üyesi olmayan ülkeleriçinde % 54’lük
payla ar-ge harcamalarına en fazla katkı yapan ülke olmuş, bu katkı ile ABD ve Japonya’dan sonra 3. sırada yer alırken bütün AB üyesi sanayileşmiş ülkelerin önünde
yer almıştır.
payla ar-ge harcamalarına en fazla katkı yapan ülke olmuş, bu katkı ile ABD ve Japonya’dan sonra 3. sırada yer alırken bütün AB üyesi sanayileşmiş ülkelerin önünde
yer almıştır.
Soru 25
i. Eski hiyerarşilerin aşınması
ii. Ulus devletin sonu
iii. İnsani eylem çerçevesinin yeniden düzenlenmesi
Yukarıdaki yer alan görüşler küreselleşme süreci ile ilgili yaklaşımlardan hangisine aittir?
ii. Ulus devletin sonu
iii. İnsani eylem çerçevesinin yeniden düzenlenmesi
Yukarıdaki yer alan görüşler küreselleşme süreci ile ilgili yaklaşımlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Küreselleşme taraflıları
B
Küreselleşme karşıtları
C
Küreselleşme bağımlıları
D
Dönüşümcüler
E
Neo liberaller
Açıklama:
i. Eski hiyerarşilerin aşınması
ii. Ulus devletin sonu
iii. İnsani eylem çerçevesinin yeniden düzenlenmesi
görüşleri küreselleşme taraflılarına aittir.
ii. Ulus devletin sonu
iii. İnsani eylem çerçevesinin yeniden düzenlenmesi
görüşleri küreselleşme taraflılarına aittir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangi küreselleşmenin sosyal boyutu içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Sosyal refah devletini dönüştürmesi
B
Gelişmekte olan ülkelerde istihdamı arttırması
C
Ücret politikalarını olumsuz etkilemesi
D
İş düzenlemelerinde kuralsızlaştırmaya neden olması
E
Gelirin adil dağılımını olumsuz etkilemesi
Açıklama:
Gelişmekte olan ülkelerde istihdamı arttırması sosyal değil küreselleşmenin ekonomik boyutudur.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi ulus devletin küreselleşmenin hızlanması için aldığı tedbirler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Özelleştirme
B
Yabancılara mülk satışı
C
Sendikaların güçlendirilmesi
D
Kamuya ait bazı faaliyet alanlarının özel sektöre açılması
E
Sermaye piyasasının yabancı sermaye giriş-çıkışını kolaylaştıracak şekilde düzenlenmesi
Açıklama:
Ulus devlet çalışma yaşamına yönelik mevzuatta yapılan değişikliklerle sendikaları zayıflatarak işgücü maliyetlerini düşürmüş ve çokuluslu şirketlerin yatırımlarını çekmeyi hedeflemiştir.
Soru 28
Sosyal devlet (sosyal refah devleti) İkinci Dünya Savaşı sonrası ........................... yılları arasındaki 30 yıllık dönemde, ulus devletlerin uyguladığı kapsamlı sosyal politika uygulamalarının sonucu olarak ortaya çıkmıştır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
1935-1965
B
1940-1970
C
1945-1975
D
1950-1980
E
1985-2015
Açıklama:
Sosyal devlet (sosyal refahdevleti) İkinci Dünya Savaşı sonrası 1945-1975 yılları arasındaki 30 yıllık dönemde, ulus devletlerin uyguladığı kapsamlı sosyal politika uygulamalarının sonucu olarak ortaya çıkmıştır.
Soru 29
i. Gelir güvencesizliği
ii. Tam zamanlı istihdam olması
iii. Kadınlar ve gençler tarafından tercih edilmesi
ıv. Düzensiz çalışmayı içermesi
Yukarıdaki ifadelerden hangileri Atipik istihdamın özellikleri arasında yer alır?
ii. Tam zamanlı istihdam olması
iii. Kadınlar ve gençler tarafından tercih edilmesi
ıv. Düzensiz çalışmayı içermesi
Yukarıdaki ifadelerden hangileri Atipik istihdamın özellikleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
i, ii, iii, iv
B
i, ii, iii
C
ii, iii, iv
D
i, iii, iv
E
ii, iii
Açıklama:
Atipik çalışma, alışılmış, düzenli, güvenceli, sürekli istihdam dışında kalan, düzensiz çalışmayı, gelir güvencesizliğini, kısmi süreli istihdamı içerisinde
barındıran istihdam şeklini ifade etmektedir.
barındıran istihdam şeklini ifade etmektedir.
Soru 30
Aşağıdaki uluslararası kuruluşlardan hangisi küreselleşmenin sosyal sorunlarını gidermeye yönelik sosyal politika tedbirlerinin temel ilkelerinden vazgeçmeden oluşturmaya çalışmıştır?
Seçenekler
A
BM
B
ILO
C
OECD
D
Dünya Ticaret Örgütü
E
IMF
Açıklama:
ILO küreselleşmenin sosyal sorunlarını gidermeye yönelik sosyal politika tedbirlerinin temel ilkelerinden vazgeçmeden oluşturmaya çalışmıştır.
Soru 31
Küreselleşme karşıtlarına göre Küreselleşmenin itici gücünün temellerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kapitalizm
B
Teknoloji
C
Küresel sivil toplum
D
Modernitenin birleştirici gücü
E
Devlet
Açıklama:
A) Kapitalizm ve B ) teknoloji seçenekleri küreselleşmenin itici gücü olarak küreselleşme tarafları tarafından dile getirilir C) seçeneğindeki Sivil toplum Küreselleşme taraftarları tarafından dile getirilen küreselleşmeye hakim özelliklerden birisidir. D) seçeneği olan Modernitenin birleştirici güçleri ise Küreselleşme süreci ile ilgili diğer yaklaşımların küreselleşmenin itici gücü ile ilgili sunduğu unsurdur. Küreselleşme karşıtlarına göre küreselleşmenin itici gücü E) seçeneği olan Devlet ve ( piyasalardır)
Soru 32
Küreselleşme taraflılarına göre küreselleşmeye hakim motif aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
AB kaynaklı kültürlerin yayılması
B
ABD kaynaklı kültürün yayılması
C
Siyasal topluluğun transformasyonu
D
Ulusal çıkar
E
Giderek artan bir şekilde Güney’in marjinalleşmesi
Açıklama:
C) Siyasal topluluğun transformasyonu küreselleşmeyle ilgili diğer görüşlerin küreselleşmeye hakim motif olarak sunduğu unsurdur, D) seçeneği olan ulusal çıkar küreselleşme karşıtlarının küreselleşme ile ilgili ortaya koyduğu hakim motiftir. E) giderek artan bir şekilde Güney’in marjinalleşmesi küreselleşme karşıtlarına göre tabakalaşma kalıbıdır. Doğru cevap A) seçeneği olan AB kaynaklı kültürlerin yayılması değil B) seçeneği olan ABD kaynaklı kültürün yayılmasıdır.
Soru 33
Küreselleşmenin “alameti -farikası” aşağıdakilerden hangisi olarak gösterilebilir?
Seçenekler
A
Bilgi ve iletişim teknolojisindeki gelişmeler
B
Yerel şirketler
C
Elektronik para
D
Çok uluslu işletmeler
E
Ar-ge faliyetleri
Açıklama:
Doğru Cevap D) Çok uluslu işletmeler (şirketler) küreselleşmenin “alamet-i farikası”, yani en önemli göstergesi olarak kabul edilebilirdir.
Soru 34
Sosyal politikanın altın çağı olarak bilinen 1945-1975 arasındaki 30 yıllık dönemde sosyal devlet yaklaşımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır ?
Seçenekler
A
Devletin ekonomik büyümeye yönelik politikaları tam istihdam hedefi ile birlikte yürütülmüştür.
B
Devlet, özellikle kamu iktisadi kuruluşlarında düşük ücret politikası izlemiş ve çalışanlara geniş sosyal haklar vermiştir.
C
Gelecek nesiller için yarın endişesi duyulmayacak, sağlık başta olmak üzere emeklilik dönemlerini kapsayan yaygın ve kapsamlı bir sosyal koruma sistemi oluşturulmuştur.
D
Sendikacılığın teşviki ve örgütlenmenin yaygınlaşması, toplu pazarlık mekanizması aracılığıyla birçok sektörde çalışanlar lehine gelir dağılımını iyileştiren ücret ve sosyal haklar getirmiştir.
E
Devlet, temel sosyal hakların geniş toplum kesimlerine yaygınlaştırılması için doğrudan ve dolaylı gelir transferlerini artırmış, sosyal harcamaları millî gelirin % 30’ları seviyesine yükselmiştir.
Açıklama:
Devlet, özellikle kamu iktisadi kuruluşlarında düşük değil yüksek ücret politikası izlemiş ve çalışanlara geniş sosyal haklar vermiştir. Doğru Cevap B) seçeneğidir.
Soru 35
Devletçi politikaları sona erdiren, uluslararası rekabeti esas alan liberal iktisadi politika anlayışının hakim olmasına neden olan ekonomik kriz hangi yılların ortalarında ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
1960
B
1970
C
1980
D
1990
E
2000
Açıklama:
Doğru Cevap B) seçeneği olan 1970 yılların ortalarıdır.
Soru 36
ILO’nun küreselleşme sürecine bakışını, tespitlerini, yaklaşımlarını ve politika önerilerini içeren “Herkes İçin Fırsatlar Yaratan Adil Bir Küreselleşme” raporu kaç yılında yayınlanmıştır?
Seçenekler
A
1990
B
1995
C
2000
D
2004
E
2008
Açıklama:
Küreselleşmenin olumsuz sosyal sonuçlarının belirginleşmeye başladığı 1990’lı yılların başından itibaren ILO küreselleşmenin sosyal sorunlarını gündemine almıştır. 1995 yılında Kopenhag’da toplanan Dünya Sosyal Gelişme Zirvesi, bir yandan uluslararası camianın küreselleşmenin sosyal sorunlarına ilgisini artırırken diğer yandan ILO’da süreçle ilgili görev alanları ve sorumluluklarını belirlemiştir (Kapar, 2009: 64). ILO’nun küreselleşme ile ilgili ilk ve en kapsamlı faaliyeti, Örgüt tarafından oluşturulan “Küreselleşmenin Sosyal Boyutu” komisyonunun hazırlamış olduğu 2004 tarihli “Herkes İçin Fırsatlar Yaratan Adil Bir Küreselleşme” raporu olmuştur. Rapor, ILO’nun küreselleşme sürecine bakışını, tespitlerini, yaklaşımlarını ve politika önerilerini içermektedir. ILO’nun 2008 yılındaki 97. toplantısında kabul ettiği; “Adil Bir Küreselleşme İçin Sosyal Adalet Bildirgesi-The ILO Declaration on Social Justice For a Fair Globalisation” Örgütün küreselleşmeye yönelik sosyal politika yaklaşımının temel esaslarını yansıtmaktadır.Doğru cevap D) seçeneği olan 2004 yılıdır.
Soru 37
Düzensiz çalışmayı, gelir güvencesizliğini, kısmi süreli istihdamı içerisinde barındıran istihdam şeklini ifade eden terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnsana yakışmayan
B
Tipik
C
Atipik
D
Informel -kayıtdışı sektör
E
Formel -sektör
Açıklama:
Atipik çalışma, alışılmış, düzenli, güvenceli, sürekli istihdam dışında kalan, düzensiz çalışmayı, gelir güvencesizliğini, kısmi süreli istihdamı içerisinde barındıran istihdam şeklini ifade etmektedir (O. Karadeniz, (2011), Çalışma Toplum, 2011/2).
İnformel-kayıtdışı sektör, gelişmekte olan ülkelerde geçici süreli değil, kalıcı ve hatta en büyük sektör haline gelmiştir. Kayıtdışı sektör büyüdükçe sosyal politika uygulamalarının da kapsamı daralmıştır. Doğru Cevap C) seçeneğidir.
İnformel-kayıtdışı sektör, gelişmekte olan ülkelerde geçici süreli değil, kalıcı ve hatta en büyük sektör haline gelmiştir. Kayıtdışı sektör büyüdükçe sosyal politika uygulamalarının da kapsamı daralmıştır. Doğru Cevap C) seçeneğidir.
Soru 38
Ulus devletlerin uyguladığı kapsamlı sosyal politika uygulamalarının sonucu olarak Sosyal devlet ne zaman ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
1935-1970
B
1940- 1970
C
1940-1975
D
1945-1975
E
1945-1980
Açıklama:
Sosyal devlet (sosyal refah devleti) İkinci Dünya Savaşı sonrası 1945-1975 yılları arasındaki 30 yıllık dönemde, ulus devletlerin uyguladığı kapsamlı sosyal politika uygulamalarının sonucu olarak ortaya çıkmıştı. Doğru Cevap D) seçeneğidir
Soru 39
Aşağıda verilen Küreselleşme ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Küreselleşme sürecinde sosyal devlet anlayışından geriye gidiş söz konusudur.
B
Küreselleşme ile eşitsizliklikler ilk defa ortaya çıkmıştır.
C
Küreselleşmenin yarattığı eşitsizlik her bölge ve ülke için aynı derecede olumsuz olmamıştır.
D
Küreselleşme dolayısıyla artan rekabet endişesi, gelişmekte olan ülkelerde düşük ücretli, güvencesiz, sosyal hukukun kapsamı dışındaki işleri artırmıştır.
E
Küreselleşme süreci ile emek göçü hızla insan göçüne dönüşmüştür.
Açıklama:
Doğru cevap B) seçeneğidir.Küreselleşme eşitsizliklikleri ilk defa ortaya çıkaran değil, var olan eşitsizlikleri arttıran ve derinleştiren bir süreçtir.
Soru 40
I. Uluslararası mal ve hizmet ticaretinin artması
II. Uluslararası sermaye hareketleri ve yatırımların artışı
III.Haberleşme ve ulaşım maliyetlerinin artması ve iletişimin artışı
IV. Çok uluslu şirketlerin küçülmesi
V. Kuralsızlaştırma
Yukarıdakilerden hangileri Küreselleşmenin göstergeleri olarak Kabul edilmektedir?
II. Uluslararası sermaye hareketleri ve yatırımların artışı
III.Haberleşme ve ulaşım maliyetlerinin artması ve iletişimin artışı
IV. Çok uluslu şirketlerin küçülmesi
V. Kuralsızlaştırma
Yukarıdakilerden hangileri Küreselleşmenin göstergeleri olarak Kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, II, III ve V
C
I, II ve V
D
II, III, IV ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
I. Uluslararası mal ve hizmet ticaretinin artması
II.Uluslararası sermaye hareketleri ve yatırımların artışı,
III.Haberleşme ve ulaşım maliyetlerinin artması ve iletişimin artışı, değil Haberleşme ve ulaşım maliyetlerinin düşmesi ve iletişimin artışı,
IV. Çok uluslu şirketlerin küçülmesi değil Çok uluslu şirketlerin büyümesidir
V.Kuralsızlaştırma
Bu yüzden C) seçeneiği olan I. II ve V doğrudur
II.Uluslararası sermaye hareketleri ve yatırımların artışı,
III.Haberleşme ve ulaşım maliyetlerinin artması ve iletişimin artışı, değil Haberleşme ve ulaşım maliyetlerinin düşmesi ve iletişimin artışı,
IV. Çok uluslu şirketlerin küçülmesi değil Çok uluslu şirketlerin büyümesidir
V.Kuralsızlaştırma
Bu yüzden C) seçeneiği olan I. II ve V doğrudur
Soru 41
Küreslleşme kavramının ortaya çıkışı hangi yıllarda gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1960'lar sonrası
B
1970'ler sonrası
C
1980'ler sonrası
D
1990'lar sonrası
E
2000'ler sonrası
Açıklama:
Küreselleşme 1980’li yıllarda başlayan, 2000’li yılların başında yoğunluğunu kaybeden bir fenomendir. Doğru cevap C'dir.
Soru 42
- Uluslararası mal ve hizmet ticaretinin artması
- Uluslararası sermaye hareketlerinin ve yatırımların artışı
- Haberleşme ve ulaşım maliyetlerinin düşmesi ve iletişimin artışı
- Çok uluslu şirketlerin büyümesi
Yukarıdaki göstergelerden hangisi/hangileri derinleşen küreselleşmenin temel göstergelerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız IV
C
II ve IV
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Derinleşen küreselleşmenin temel göstergeleri konu ile ilgili yayımların çoğunda;
olarak gösterilmektedir. Doğru cevap E'dir.
- Uluslararası mal ve hizmet ticaretinin artması,
- Uluslararası sermaye hareketleri ve yatırımların artışı,
- Haberleşme ve ulaşım maliyetlerinin düşmesi ve iletişimin artışı,
- Çok uluslu şirketlerin büyümesi
olarak gösterilmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 43
Teknolojik gelişmeye bağlı olarak ulaşım ve haberleşme maliyetlerindeki hızlı düşmenin küreselleşme üzerinde nasıl bir etkiye sahip olmuştur?
Seçenekler
A
Küreselleşme sürecini hızlandırmıştır
B
Küreselleşme hızını azaltmıştır
C
Küreselleşmeye engel olmuştur
D
Bilgi transferini zorlaştırmıştır
E
Bilgiye erişim maliyetlerini artırmıştır
Açıklama:
Küreselleşmeyi 1980’li yıllarda başlatan yaklaşımın temel gerekçelerinden biri, daha
önceki dönemlerden farklı olarak teknolojik gelişmeye bağlı olarak ulaşım ve haberleşme maliyetlerindeki hızlı düşüştür. Bu maliyet düşüşü küreselleşmenin temelini oluşturan rasyonel düşünceye uygun olarak küreselleşme sürecini hızlandıran itici güç olmuştur. Doğru cevap A'dır.
önceki dönemlerden farklı olarak teknolojik gelişmeye bağlı olarak ulaşım ve haberleşme maliyetlerindeki hızlı düşüştür. Bu maliyet düşüşü küreselleşmenin temelini oluşturan rasyonel düşünceye uygun olarak küreselleşme sürecini hızlandıran itici güç olmuştur. Doğru cevap A'dır.
Soru 44
Küreselleşmenin en önemli göstergesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çok uluslu şirketler
B
Anonim şirketler
C
Kolektif şirketler
D
Limited şirketler
E
Komandit şirketler
Açıklama:
Çok uluslu şirketler küreselleşmenin “alamet-i farikası”, yani en önemli göstergesi olarak kabul edilebilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin yol açtığı sosyal politika problemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yoksulluğun artması
B
Ülkeler arasında eşitliğin artması
C
Bölgeler arasında eşitsizliğin artması
D
Ülkeler arasında eşitsizliği artması
E
İnsanlar arasında eşitsizliğin artması
Açıklama:
Küreselleşmenin yol açtığı sosyal politika problemleri; insanlar, ülkeler ve bölgeler arasında ve içindeki eşitsizlikleri artırması, yoksulluğun artışı ve derinleşmesi, sosyal korumanın zayıflaması ve artan güvencesizlik ile istihdam piyasalarında yarattığı belirsizlik olarak özetlenmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 46
Sosyal politikanın altın çağı aşağıdaki dönemlerden hangisinde yaşanmıştır?
Seçenekler
A
1930-1950
B
1945-1975
C
1970-2000
D
1985-2000
E
1990-2010
Açıklama:
1945-1975 arasındaki dönem sosyal politikaların altın çağı olarak bilinir. Doğru cevap B'dir.
Soru 47
Atipik çalışma özellikle hangi sektörde benimsenmiştir?
Seçenekler
A
Sanayi
B
Tarım
C
Hizmet
D
Ticaret
E
Akademi
Açıklama:
Atipik çalışma özellikle hizmet sektöründeki işlerin özelliği gereği bu sektörde daha çok benimsenmiştir. Doğru cevap C'dir.
Soru 48
Küreselleşmenin istihdam piyasasına yönelik en belirgin etkisi aşağıdakilerden hangisi olmuştur?
Seçenekler
A
İş gücü talebinde kayma
B
İş gücü talebinde azalma
C
İşsizlik oranında hızlı artış
D
Emek göçü
E
İş gücü arzında hızlı azalma
Açıklama:
Küreselleşmenin istihdam piyasasına yönelik en belirgin etkisi uluslararası emek göçü üzerinde olmuştur. Haberleşme ve ulaşımın imkânlarının artışı, televizyon yayıncılığı ve İnternet ile uzak mesafelere erişimin kolaylaşması emek göçünü artırmıştır. İkinci Dünya Savaşı sonrası dönemde özellikle Avrupa merkezli gelişmiş ülkelerin işgücü açığını gidermek için izinli ve kontrollü emek talebi ile
başlayan işgücü göçü, 1970’li yıllardan sonra gelişmekte olan ülkelerdeki yetersizlik ve itici faktörler dolayısıyla emek göçü insan göçüne dönüşmüş, çalışmak isteyenler kendi ülkelerindeki olumsuz faktörlere bağlı olarak (siyasi istikrarsızlık, savaşlar, iç çatışmalar vb) aileleri ile birlikte gelişmiş ülkelere göç etmeye başlamışlardır. ILO verilerine göre uluslararası emek göçü ile ülke değiştirenler nüfus bakımından dünyanın 5. büyük ülkesi konumuna gelmişlerdir. Yine ILO’ya göre küreselleşmenin insanlara doğdukları-yaşadıkları ülkelerde yeterli istihdam imkânı ve ekonomik fırsatlar sağlamamış olması uluslararası emek göçünü artırmaktadır.
Doğru cevap D'dir.
başlayan işgücü göçü, 1970’li yıllardan sonra gelişmekte olan ülkelerdeki yetersizlik ve itici faktörler dolayısıyla emek göçü insan göçüne dönüşmüş, çalışmak isteyenler kendi ülkelerindeki olumsuz faktörlere bağlı olarak (siyasi istikrarsızlık, savaşlar, iç çatışmalar vb) aileleri ile birlikte gelişmiş ülkelere göç etmeye başlamışlardır. ILO verilerine göre uluslararası emek göçü ile ülke değiştirenler nüfus bakımından dünyanın 5. büyük ülkesi konumuna gelmişlerdir. Yine ILO’ya göre küreselleşmenin insanlara doğdukları-yaşadıkları ülkelerde yeterli istihdam imkânı ve ekonomik fırsatlar sağlamamış olması uluslararası emek göçünü artırmaktadır.
Doğru cevap D'dir.
Soru 49
Aşağıdaki faaliyetlerden hangisi küreselleşmenin endüstri ilişkileri sistemine yönelik bir etkisi değildir?
Seçenekler
A
Sendikalaşma oranının düşmesi
B
Kayıtdışı sektörün büyümesi
C
Toplu iş sözleşmeleri kapsamındakilerin azalması
D
Memur sendikalarının kurulması
E
Toplu pazarlık görüşmelerinde çok uluslu şirketlerin yer alması
Açıklama:
Doğru cevap D'dir.
Soru 50
İnsanların bireysel emeklilik sistemlerine teşvik edilmesi aşağıda yer alan hangi zaman diliminde gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1950'li yıllardan sonra
B
1960'lı yıllardan sonra
C
1970'li yıllardan sonra
D
1980'li yıllardan sonra
E
2000'li yıllardan sonra
Açıklama:
1980’li yıllardan sonra bireysel emeklilik sistemlerinin teşvik edilmesine yönelik düzenlemeler bu yeni kurumsal yapıyı yerleştirmeye yönelik politikalar içinde gerçekleştirilmiştir. Doğru cevap D'dir.