Karşılaştırmalı Siyasal Sistemler - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Siyaset bilimi araştırmalarında karşılaştırma yöntemi olarak kullanılabilecek uyuşma yöntemi ve fark yöntemini ortaya atan düşünür kimdir?
Seçenekler
A
John Stuart Mill
B
Max Weber
C
David Easton
D
Gabriel A. Almond
E
Niccolò Machiavelli
Açıklama:
Karşılaştırma yöntemi kullanılarak yapılan bir araştırmada da, aynen laboratuar ortamındaki gibi, bir bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerinde etkisi olup olmadığını araştıracak koşullar üretilmeye çalışılır. Ancak, burada laboratuar ortamının ayarlamaları mümkün olmadığından, incelenecek olan olgunun ortaya çıktığı ve/veya çıkmadığı siyasal sistemler gözlemlenir. Bu durumda izlenebilecek olan iki temel yöntem olduğunu 19. yüzyıl düşünürlerinden John Stuart Mill ilk kez ortaya koymuştur. Mill önerdiği mantık süreçlerine karşılaştırmalı yöntem adını vermemiş ve birisine uyuşma yöntemi (method of agreement), diğerine de fark yöntemi (method of difference) adını vermiştir.
Soru 2
"Bir siyasal olay, gelişme veya olgu farklı siyasal sistemlerde ortaya çıktığında (bağımlı değişken), onunla aynı anda veya onun hemen öncesinde bir bağımsız değişkenin değiştiği gözlemleniyorsa, o zaman bu bağımsız değişkenle, o olgunun (bağımlı
değişkenin) bir uyuşması söz konusudur." önermesi hangi yaklaşıma aittir?
değişkenin) bir uyuşması söz konusudur." önermesi hangi yaklaşıma aittir?
Seçenekler
A
Olabildiğince benzer sistemler tasarımı
B
Uyuşma yöntemi
C
Olabildiğince farklı sistemler tasarımı
D
Fark yöntemi
E
Örnek olay yaklaşımı
Açıklama:
Mill’in uyuşma yöntemine göre bir siyasal olay, gelişme veya olgu farklı siyasal sistemlerde ortaya çıktığında (bağımlı değişken), onunla aynı anda veya onun hemen öncesinde bir bağımsız değişkenin değiştiği gözlemleniyorsa, o zaman bu bağımsız değişkenle, o olgunun (bağımlı değişkenin) bir uyuşması söz konusudur. Burada dikkat edilecek olan husus, diğer tüm koşullar farklı iken bir siyasal olay her ortaya çıktığında eğer bir bağımsız değişken de mevcutsa o zaman, o bağımsız değişken o siyasal olgunun nedeni olarak saptanır.
Soru 3
Büyük hızla süren iktisadi büyüme dönemlerinin arkasından iktisadi büyümede rastlanılan ani ve hızlı duraklama halk
ayaklanmalarına yol açan bir toplumsal psikolojik etki yaratır düşüncesini savunan bilim insanı kimdir?
ayaklanmalarına yol açan bir toplumsal psikolojik etki yaratır düşüncesini savunan bilim insanı kimdir?
Seçenekler
A
David Easton
B
Gabriel A. Almond
C
James C. Davies
D
James K. Feibleman
E
Adam Przeworski
Açıklama:
siyaset sosyologu olan James C. Davies yaptığı bir araştırmada ABD (1776), Fransız (1789), Rus (1917) ve İran (1979) Devrimlerinden önce ülke ekonomilerinin hızlı bir büyüme sürecine girdiğini, ancak tam halk ayaklanması öncesindeyse birdenbire büyük bir yavaşlamaya ve hatta küçülmeye tabi olduğu saptanmıştır. Davies’in J- eğrisi olarak bilinen bu önermesine göre, büyük hızla süren iktisadi büyüme dönemlerinin arkasından iktisadi büyümede rastlanılan ani ve hızlı duraklama halk ayaklanmalarına yol açan bir toplumsal psikolojik etki yaratır.
Soru 4
Amacı tekil bir bağımsız değişkenin tek bir bağımlı değişken üzerindeki etkisini saptamak olmayıp, belirli bir düzenli ilişkiyi çok farklı toplumlarda da gözlemleyerek tüm siyasal sistemler için geçerli olabilecek önermelere ulaşmak olan yaklaşım hangisidir?
Seçenekler
A
Olabildiğince benzer sistemler tasarımı
B
Uyuşma yöntemine
C
Örnek olay yaklaşımı
D
Olabildiğince farklı sistemler tasarımı
E
Fark yöntemi
Açıklama:
Przeworski ve Teune’nin önerdiği olabildiğince farklı sistemler tasarımı (most different systems design, OFST) yaklaşımına göre amaç tekil bir bağımsız değişkenin tek bir bağımlı değişken üzerindeki etkisini saptamak olmayıp, belirli bir düzenli ilişkiyi çok farklı toplumlarda da gözlemleyerek tüm siyasal sistemler için geçerli olabilecek önermelere ulaşmaktır. Eğer çok farklı siyasal tarih, coğrafya, kültür, iktisadi rejim ve gelişme düzeyi v.b. özelliklere sahip olan ülkeleri gözlemlediğimizde hepsinde aynı ilişkiyi saptayabilirsek, o zaman burada bir bilim yasasını andıran genellikte bir açıklama kalıbına ulaşmış oluruz.
Soru 5
Kurumsal-Yapısal Yaklaşımlara bir tepki olarak ortaya çıkan Yapısal İşlevsel Yaklaşımların ilk temsilcisi kimdir?
Seçenekler
A
Adam Przeworski
B
Henry Teune
C
John Stuart Mill
D
Karl Marx
E
Max Weber
Açıklama:
Yapısal İşlevsel Yaklaşımlar, Kurumsal - Yapısal Yaklaşımlara bir tepki olarak ortaya çıktı. Siyaset bilimindeki ilk örneklerini 1950’lerde vermekle birlikte bu konudaki ilk araştırmaların on dokuzuncu yüzyılın sonundan itibaren sosyologlar tarafından yapılmaya başladığını biliyoruz. Bunlar arasında en etkili olanı Alman sosyoloğu Max Weber oldu. Weber kapitalizmin Avrupa’nın batısındaki gelişiminde temel etkenin ne olduğu kuramsal (teorik) sorusuna yanıt ararken karşılaştırmalı yöntemi kullandı. Kurumsal-Yapısal Yaklaşımlara bir tepki olarak ortaya çıkan Yapısal İşlevsel Yaklaşımların ilk örneği Max Weber’dir.
Soru 6
Kurumlara özgü değerler ve yazısız kurallara birer gözlem birimi veya değişken olarak yaklaşan, ussal davranan bireylerin oluşturduğu yapı içerisinde oynadığı rolleri inceleyen kuram hangisidir?
Seçenekler
A
Yeni Kurumsalcılık Kuramı
B
Kolektif Eylem Kuramı
C
Bağımlılık Kuramı
D
Demokratik Pekişme Kuramı
E
Konusal Karşılaştırma Kuramlar
Açıklama:
Aynı ussal davranış yaklaşımının karşılaştırmalı siyasete uygulandığı bir diğer alan da yeni kurumsalcılık (neo-institutionalism) olarak bilinen alandır. On dokuzuncu yüzyıldan gelen geleneksel kurumsalcı yaklaşımın hukuk ve normlara dayalı anlatımından tamamen farklı olarak, burada ussal davranan bireylerin kurumların oluşturduğu yapı içerisinde oynadığı rolleri inceleyen bir yaklaşım söz konusudur. Yeni kurumsalcılık kurumlara özgü değerler ve yazısız kurallara (normlara) birer gözlem birimi veya değişken olarak yaklaşır.
Soru 7
Aşağıdakilerden, hangisi siyaset bilimci R. Dahl'a göre poliarşik bir yönetimin gerçekleşmesi için gerekli koşullar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Genel oya katılma (oy verme) hakkı
B
Karar alma mekanizmalarına doğrudan katılım gösterebilme
C
Hükümet politikalarını oylara ve diğer tercih belirtme süreçlerine dayandırmak için gereken kurumların varlığı ve çalışması
D
Siyasal liderlerin seçmen tercihini kazanmak için yarışabilme hakkı
E
Dernek kurma ve kurulmuş derneklere katılma özgürlüğü
Açıklama:
Siyaset bilimci R. Dahl demokrasi yerine, çoğunluğun yönetimi diye Türkçeye çevirebileceğimiz poliarşi (polyarchy) kavramını önermiştir. Dahl’a göre poliarşinin gerçekleşebilmesi için aşağıdaki sekiz koşulun siyasal yaşamda kabul görmesi gereklidir ve bunlar şöyle sıralanabilirler. 1. Dernek kurma ve kurulmuş derneklere katılma özgürlüğü, 2. İfade özgürlüğü, 3. Genel oya katılma (oy verme) hakkı, 4. Kamu görevlerine seçilebilme hakkı, 5. Siyasal liderlerin seçmen tercihini kazanmak için yarışabilme hakkı, 6. Değişik haberalma kaynaklarının varlığı, 7. Serbest ve hakça seçim, 8. Hükümet politikalarını oylara ve diğer tercih belirtme süreçlerine dayandırmak için gereken kurumların varlığı ve çalışması. Dahl’ın tanımında vurgulanan ifade, örgütlenme, seçilmek için yarışma, seçime katılma, haberleşme özgürlükleri muhalefetin özgürce ve korkusuzca çalışabilmesine işaret etmektedir. Ancak, poliarşiyi hayata geçirmek için kamu politikalarının oylara ve seçmen tercihlerine dayanmasını sağlayan kurumsal altyapı, yani yasama organı, siyasal partiler, baskı grupları, mahkemeler v.b. yapıların özerk mevcudiyeti ve baskı altında kalmadan çalışması esastır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi parlamenter rejim uygulamalarının çoğulculuk esasına göre yürütüldüğü ülkeler arasında değildir?
Seçenekler
A
Hollanda
B
İsviçre
C
Britanya
D
Lübnan
E
Belçika
Açıklama:
İsviçre başta olmak üzere, Hollanda, Belçika gibi Avrupa ve Lübnan gibi Asya ülkelerinde ise parlamenter rejim uygulamaları çoğulculuk esasına göre yaygınlık kazanmıştır. Burada özellikle mezhep ve etnik kimlik açısından büyük farklılıklar gösteren toplumlarda bu farklılıkları dikkate alarak temsilcilerin yasama organlarına seçilmeleri temin edilmiştir. Yönetilenlerin çoğunluğunun seçim ve yönetim sırasında etkili olması esasına dayanan çoğunlukçu (majoritarian) demokrasi ilk uygulama modelini Britanya’da gelişmiştir.
Soru 9
Parlamenter rejimlerle başkanlık rejimlerinin bir karması görüntüsünde olan yarı-başkanlık rejimlerini popüler hale getiren uygulama hangi ülkede gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
ABD
B
İsviçre
C
Almanya
D
Fransa
E
Britanya
Açıklama:
Yarı-başkanlık rejimini popüler hale getiren uygulama 1958 yılında kabul ettiği Beşinci Cumhuriyet anayasası ile Fransa olmuştur. Bu anayasa devlet başkanlığına davet edilen General Charles de Gaulle’ün isteğine göre düzenlenmiş bir metindir. Başkan’a başkanlık rejiminde mevcut olmayan yasama organını feshetme ve altı ay süreyle olağanüstü hal ilan edip ülkeyi kendi başına yönetme gibi olağanüstü yetkiler vermiş olan bu rejim aynı zamanda başbakanlık kurumunu ve bakanlar kurulunu (Britanya’daki parlamenter uygulamadaki kabineyi) olduğu gibi yerli yerinde bırakmıştır. Parlamenter rejimin temel bir uygulaması olan yasama organının başbakan ve bakanlardan oluşan kurula ve onun her bir üyesine güvenoyu vermesi uygulamasını da koruyarak başbakan ve bakanlar kurulunu da yasama organının desteğine tabi kılmaya da devam etmiştir. Başbakan ve bakanlar kuruluna güvenoyu verilmemesi halinde yasama organının otomatikman kendi kendisini feshedeceğini de kabul eden bu uygulamada, güvenoyu verilmemesi de aşırı derecede zorlaştırılmıştır. Bu durum yasama organını da bir tür hükümet tasarruflarının tasdik makamı haline dönüştürmüştür. Aynı zamanda da hükümet seçmenin oyuyla doğrudan seçilen başkan ile seçmenin oyu ve yasama organının desteği ile seçilen başbakan ve bakanlar kurulu olarak ikiye ayrılmış bulunmaktadır.
Soru 10
Dünyada kitlesel siyasete ve onu hareketlendirmek için elzem olan siyasal partiye sahip olmayan bir otoriter rejimle yönetilen ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Suriye
B
Sırbistan
C
Kazakistan
D
Irak
E
Suudi Arabistan
Açıklama:
Çağımızdaki tüm otoriter rejimler modernliğin zorunlu kıldığı çağdaş uygulamalar değildir. Bu durumda geleneksel siyasal yetki kullanımı yöntemlerine dayalı olarak meşruluklarını iddia ederler. Geleneksel siyasal yetki savını kullanarak yönetilen otoriter rejimlere çeşitli örnekler Orta Doğu’da ortaya çıkmıştır. Bunlar arasında en ünlüsü Suudi Arabistan rejimidir. Bir mutlakiyetçi krallık olan Suudi Arabistan rejimi Suud hanedanının ülkeyi siyasal olarak yönetme yetkisini geleneklere bağlılığına ve özellikle İslam dininin Sünni-Hanbeli-Vahabi uygulamasına sahip çıkmasıyla meşrulaştırdığı görülmektedir. Bu görüntüsüyle Suudi Arabistan dünyada kitlesel siyasete ve onu hareketlendirmek için elzem olan siyasal partiye sahip olmayan, Nepal veya Brunei Sultanlığı gibi ender rejimlerden birisidir.
Soru 11
Mill'in uyuşma yöntemine göre bir siyasal olay ile farklı siyasal sistemler kavramlarını bilimsel olarak hangi kavramlar ile açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Bağımlı ve bağımsız değişken
B
Bağımlı değişken
C
Bağımsız değişken
D
Kukla değişken
E
Yapay değişken
Açıklama:
Mill’in uyuşma yöntemine göre bir siyasal olay, gelişme veya olgu farklı siyasal sistemlerde ortaya çıktığında (bağımlı değişken), onunla aynı anda veya onun hemen öncesinde bir bağımsız değişkenin değiştiği gözlemleniyorsa, o zaman bu bağımsız değişkenle, o olgunun (bağımlı değişkenin) bir uyuşması söz konusudur.
Soru 12
Mill uyuşma yöntemiyle neyi açıklama amacındadır?
Seçenekler
A
Karşılaştırmaların deneysel yöntem ile benzer olduğunu
B
Bir bağımsız değişkeni tanımlamak için
C
Bir siyasal olgunun hangi siyasal etken olursa olsun değişmeyeceğini
D
Bir siyasal olgunun farklı siyasal etkenlerde de aynı kalabileceğini
E
Uyuşma yönteminin varlığını
Açıklama:
Çok farklı tarihlerde, çok farklı coğrafyalarda ve çok farklı siyasal ve toplumsal ortamlarda toplumsal ihtilaller olmuştur. ABD (1776), Fransız (1789), Rus (1917) ve İran (1979) Devrimleri bu tür ihtilallerin başlıca örnekleridir. Bu dört ülkenin de siyasal kültür ortamları, iktisadi yapıları ve gelişmişlik düzeyleri farklıdır. Bunların üçü krallıkla yönetilmekle birlikte ABD bir sömürgeydi ve kendisinin bir kralı yoktu. Onun dışında bu dört devletin hemen hemen her özelliği birbirinden farklıydı. Ancak, siyaset sosyologu olan James C. Davies yaptığı bir araştırmada bu ihtilallerden önce ülke ekonomilerinin hızlı bir büyüme sürecine girdiğini, ancak tam halk ayaklanması öncesindeyse birdenbire büyük bir yavaşlamaya ve hatta küçülmeye tabi olduğu saptanmıştır. Davies’in J- eğrisi olarak bilinen bu önermesine göre, büyük hızla süren iktisadi büyüme dönemlerinin arkasından iktisadi büyümede rastlanılan ani ve hızlı duraklama halk ayaklanmalarına yol açan bir toplumsal psikolojik etki yaratır.
Dört ülkede de aynı siyasal olgunun (Z) ortaya çıktığı saptanmıştır. Oysa her ülkedeki koşullar, bir koşul hariç (Y), çok farklıdır ve bu koşul (Y) araştırdığımız siyasal olgu (Z) her ortaya çıktığında her dört ülkede de mevcuttur. O zaman Y ile Z arasında mükemmel bir uyuşma vardır. Y ne zaman ortaya çıkarsa, Z de o zaman ortaya çıkmaktadır. Bu durumda Z bağımlı değişkeni, Y bağımsız değişkeninin matematiksel olarak fonksiyonudur [Z = f (Y)].
Dört ülkede de aynı siyasal olgunun (Z) ortaya çıktığı saptanmıştır. Oysa her ülkedeki koşullar, bir koşul hariç (Y), çok farklıdır ve bu koşul (Y) araştırdığımız siyasal olgu (Z) her ortaya çıktığında her dört ülkede de mevcuttur. O zaman Y ile Z arasında mükemmel bir uyuşma vardır. Y ne zaman ortaya çıkarsa, Z de o zaman ortaya çıkmaktadır. Bu durumda Z bağımlı değişkeni, Y bağımsız değişkeninin matematiksel olarak fonksiyonudur [Z = f (Y)].
Soru 13
Karşılaştırmalı siyaset konusundaki ilk araştırmalar insanların mutluluğunu sağlayacak devlet yapısına ulaşmanın formülünü bulmak güdüsü ile yapılan kısmen normatif, kısmen pozitif önermelerden oluşan çalışmalardan oluşmuştur. Bu tür bir arayışın ilk ürünlerinden olan Aristo’nun kitabı nedir?
Seçenekler
A
Retorik
B
Önerme
C
Analitik
D
Çöküş
E
Politika
Açıklama:
Karşılaştırmalı siyaset konusundaki ilk araştırmalar insanların mutluluğunu sağlayacak devlet yapısına ulaşmanın formülünü bulmak güdüsü ile yapılan kısmen normatif, kısmen pozitif önermelerden oluşan çalışmalardan oluşmuştur. Aristo’nun Politika adlı ünlü eseri bu tür bir arayışın ilk ürünlerinden olup pozitif yanı daha ağır basan bir niteliktedir.
Soru 14
Karşılaştırmalı siyaset konusundaki ilk araştırmalar insanların mutluluğunu sağlayacak devlet yapısına ulaşmanın formülünü bulmak güdüsü ile yapılan kısmen normatif, kısmen pozitif önermelerden oluşan çalışmalardan oluşmuştur. Bu düşünceden ilk farklı eser N. Machiavelli tarafından yazılan eserdir. Bu eserin adı nedir?
Seçenekler
A
Politika
B
Çöküş
C
Analitik
D
Prens
E
Eudemos'a etik
Açıklama:
Karşılaştırmalı siyaset konusundaki ilk araştırmalar insanların mutluluğunu sağlayacak devlet yapısına ulaşmanın formülünü bulmak güdüsü ile yapılan kısmen normatif, kısmen pozitif önermelerden oluşan çalışmalardan oluşmuştur. Aristo’nun Politika adlı ünlü eseri bu tür bir arayışın ilk ürünlerinden olup pozitif yanı daha ağır basan bir niteliktedir. Bu araştırmalardan ilk ciddi sapış N. Machiavelli (Makyavel) tarafından yazılmış olan, daha çok kamu yönetimi sanatı içeriğinde önermelerden oluşan, ancak farklı siyasal sistemler ve kültürlerde yapılan gözlemlerden derlenen Prens adlı kitaptır.
Soru 15
Machiavelli'nin devlet oluşumuna dair öne sürdüğü farklılık düşünüldüğünde seçeneklerden hangisi bu farklılığı betimler?
Seçenekler
A
Mutluluğu sağlayacak mükemmel bir devlet yapısı arayışı
B
Bir devletin varlığını idame ettirmesi ve refah, istikrar ve iktidarını arttırmasının nasıl olacağının arayışı
C
Din temelli bir yönetimin sağlayacağı fayda arayışı
D
Normatif önermeler oluşturulacak bir devlet anlayışı
E
Pozitif önermelerle oluşturulacak bir devlet anlayışı
Açıklama:
Machiavelli mutluluğu sağlayacak mükemmel devlet arayışını bir kenara bırakarak, bir devletin varlığını idame ettirmesi ve refah, istikrar ve iktidarını arttırmasının nasıl olacağı sorularına yönelmiştir.
Soru 16
Kurumsal-Yapısalcılık kuramına ait doğru bilgi veren seçenek hangisidir?
Seçenekler
A
Güçlü emperyalist devlet yönetimlerinin iyi yanlarını anlatan bir kuramdır.
B
On dokuzuncu yüzyılın sonundan itibaren sosyologlar tarafından yapılmaya başlamıştır.
C
Gabriel A. Almond tarafından en istikrarlı uygulamalar önerilmiştir.
D
Kuramın en etkili ismi Max Weber'dir.
E
Bu kuramsal yaklaşımda birey ve onun düşünce ve davranışları temel çözümleme ve gözlem birimidir.
Açıklama:
Tam bir emperyalist yukarıdan bakış ile sömürgelere adeta onları sömüren devletlerdeki sistemleri inceleyip onlardan hangisine aitseler ona göre bir gelişmeye öykünmeleri iması söz konusuydu. Anlatımların pozitif önermelerden ibaret olması, bir Batı, kapitalist, emperyalist üstünlüğünün peşin kabulünü içermiyordu izlenimini verse de, bu çalışmalarda tüm dünyadaki devlet yapıları incelenmiyor, sadece güçlü emperyalist devletlerin ayrıntılı kurumsal fotoğraflarının çekilmesiyle yetiniliyordu. Bu çalışmalarda söz konusu devlet yönetim kurumlarının bir eleştirisini yapmak da temel hedef gibi görünmüyordu. Bunların en azından iyi çalıştığı varsayımı kabul görmekteydi.
Soru 17
Yapısal işlevsel yaklaşımlara ait doğru bilgi veren seçenek hangisidir?
Seçenekler
A
Bu kuramsal yaklaşımda birey ve onun düşünce ve davranışları temel çözümleme ve gözlem birimidir.
B
Güçlü emperyalist devlet yönetimlerinin iyi yanlarını anlatan bir kuramdır.
C
Bu yaklaşımda siyasal yapılar tanım olarak eylemcilerin (actor) ilişkilerinden oluşur.
D
On dokuzuncu yüzyılın sonundan itibaren sosyologlar tarafından yapılmaya başlamıştır.
E
Bireylerin siyasal hayatta oynadığı rollerin oluşturduğu ilişkiler siyasal yapıları oluşturur.
Açıklama:
Yapısal İşlevsel Yaklaşımlar, Kurumsal - Yapısal Yaklaşımlara bir tepki olarak ortaya çıktı. Siyaset bilimindeki ilk örneklerini 1950’lerde vermekle birlikte bu konudaki ilk araştırmaların on dokuzuncu yüzyılın sonundan itibaren sosyologlar tarafından yapılmaya başladığını biliyoruz. Bunlar arasında en etkili olanı Alman sosyoloğu Max Weber oldu.
Soru 18
Bağımlılık kuramına ait doğru bilgi veren seçenek hangisidir?
Seçenekler
A
Kurumsal-Yapısal Yaklaşımlara bir tepki olarak ortaya çıkan bir kuramdır.
B
Karşılaştırmalı siyasette tarihsel yapısalcılık diye adlandırılan ve kökeni Karl Marx’ın önerdiği tarihsel materyalizme giden bir düşünce sistematiği kullanılır.
C
Sosyologlar tarafından yapılmaya başlayan ve en etkili olanı da Alman sosyoloğu Max Weber'dir.
D
İşlevler evrenseldir ve her siyasal sistemde mutlaka olmaları gerekir.
E
Kuramın işlevleri gelişmiş siyasal sistemlerde yasama meclisleri, yürütme organı, yargı kurumları, baskı grupları, siyasal partiler, medya ve basın, genel seçimler v.b. aracılığıyla yerine getirilir.
Açıklama:
Bu kuramsal yaklaşımda birey ve onun düşünce ve davranışları temel çözümleme ve gözlem birimi değildir. Karşılaştırmalı siyasette tarihsel yapısalcılık diye adlandırılan ve kökeni Karl Marx’ın önerdiği tarihsel materyalizme giden bir düşünce sistematiği kullanılır.
Soru 19
Ussal davranan bireylerin kurumların oluşturduğu yapı içerisinde oynadığı rolleri inceleyen bir yaklaşımın söz konusu olduğu kuram seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yapısal İşlevsel Yaklaşımlar
B
Kolektif Eylem Kuramı
C
Yeni Kurumsalcılık
D
Bağımlılık Kuramı
E
Konusal Karşılaştırma Kuramı
Açıklama:
Yeni Kurumsalcılık: Aynı ussal davranış yaklaşımının karşılaştırmalı siyasete uygulandığı bir diğer alan da yeni kurumsalcılık (neo-institutionalism) olarak bilinen alandır. On dokuzuncu yüzyıldan gelen geleneksel kurumsalcı yaklaşımın hukuk ve normlara dayalı anlatımından tamamen farklı olarak, burada ussal davranan bireylerin kurumların oluşturduğu yapı içerisinde oynadığı rolleri inceleyen bir yaklaşım söz konusudur. Yeni kurumsalcılık kurumlara özgü değerler ve yazısız kurallara (normlara) birer gözlem birimi veya değişken olarak yaklaşır. Örneğin, yasama meclislerinin çalışabilmesi için yazısız kurallar vardır. Uygarca ve kibar davranmak, nezaket, sıra ve süreye saygı göstermek bunların başlıca örneklerindendir. Bu yazısız kurallara uymamanın etkileri onları hiçe sayanları dışlamak, adam yerine koymamak olabilecektir. Bu bilgi ile donanmış kişilerin oluşturduğu ortamlarda kurumsal ortama uygun davranış kalıpları gelişecek, bireyler dışlanmak gibi maliyetlere katlanmamak için nazik davranmaya dikkat etmeleri gerekecektir. Bu davranışların ne derecede saygı gördüğünü görgül olarak gözlemek ve buna göre de yasama meclislerini kurumsal gelişmişlik açısından sıralamak mümkündür. Dolayısıyla, yeni kurumsalcılığa göre normlar kurumların üyelerinin davranışlarını mutlak olarak belirlemez. O davranışlara uyma ve uymama konusunda ortaya koydukları yaptırımlar aracılığıyla bireysel üyeleri belirli yönde davranmaya doğru yöneltirler. Bu yönelim gözlemlenebilen, yani görgül bir olgu olup, normatif değildir.
Soru 20
Siyaseti anlamlandırabilmek ve hatta anlayabilmek için .............. temel bir mantık yürütme sürecidir. Noktalı boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Karşılaştırma
B
Hesaplama
C
Toplum
D
Partiler
E
Birey
Açıklama:
Siyaseti anlamlandırabilmek ve hatta anlayabilmek için karşılaştırma temel bir mantık yürütme sürecidir.
Soru 21
Çok benzer ülkelerde uygulanan farklı seçim sistemlerinin farklı hükümet tiplerine yol açmakta olduğu kim tarafından ortaya atılmıştır?
Seçenekler
A
John Stuart Mill
B
Maurice Duverger
C
James C. Davies
D
Adam Przeworski
E
Henry Teune
Açıklama:
Çok benzer ülkelerde uygulanan farklı seçim sistemlerinin farklı hükümet tiplerine yol açmakta olduğu Maurice Duverger (1954) tarafından ortaya atılmıştır.
Soru 22
N. Machiavelli tarafından yazılmış olan, daha çok kamu yönetimi sanatı içeriğinde önermelerden oluşan, ancak farklı siyasal sistemler ve kültürlerde yapılan gözlemlerden derlenen kitap hangisidir?
Seçenekler
A
Politika
B
Toplumbilim
C
Prens
D
Denemeler
E
Devlet
Açıklama:
N. Machiavelli (Makyavel) tarafından yazılmış olan, daha çok kamu yönetimi sanatı içeriğinde önermelerden oluşan, ancak farklı siyasal sistemler ve kültürlerde yapılan gözlemlerden derlenen Prens adlı kitaptır.
Soru 23
Büyük sömürgeci devletlerin sahip olduğu siyasal kurumların çalışma esaslarını betimleyen, onların tarihi evrilişlerini anlatan, hangi tür anayasaların bu yapılarla birlikte oluştuğunu anlatan bir içeriğe sahiptir. Aşağıdakilerden hangisi bu tanımın karşılığıdır?
Seçenekler
A
Siyasal Hayat
B
Hükümet Sistemi
C
Politik Mücadele
D
Kurumsal-Yapısalcılık
E
Yönetim Anlayışı
Açıklama:
Kurumsal-Yapısalcılık büyük sömürgeci devletlerin sahip olduğu siyasal kurumların çalışma esaslarını betimleyen, onların tarihi evrilişlerini anlatan, hangi tür anayasaların bu yapılarla birlikte oluştuğunu anlatan bir içeriğe sahiptir.
Soru 24
Feodalizm için serf-efendi ilişkisi en önemli sosyo-ekonomik yapısal ilişkiyi oluştururken, kapitalizmde de hangi ilişki en önemli hal almıştır?
Seçenekler
A
Yönetici, çalışan
B
Amir, memur
C
Eğitici, öğrenci
D
Kentli, köylü
E
Proleter, burjuva
Açıklama:
Feodalizm için serf-efendi ilişkisi en önemli sosyo-ekonomik yapısal ilişkiyi
oluştururken, kapitalizmde de proleter-burjuva ilişkisi en önemli hal almıştır.
oluştururken, kapitalizmde de proleter-burjuva ilişkisi en önemli hal almıştır.
Soru 25
Değer verilen ve düzenli olarak tekrarlanan (istikrarlı) davranış örüntüleri oalrak kurum tanımını öneren düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Samuel Huntington
B
David Harvey
C
Jean Paul Sartre
D
Zygmunt Bauman
E
Richard Sennett
Açıklama:
Samuel Huntington tarafından önerilen kurum tanımı değer verilen ve düzenli olarak tekrarlanan (istikrarlı) davranış örüntüleridir.
Soru 26
Karar alma sürecinde siyasal yapılar arasında karşılıklı etkileşimle ve hatta bağımlılıkla sağlanan bütüne ne denir?
Seçenekler
A
Politik mücadele
B
Siyasal sistem
C
Değişen siyaset
D
Ekonomi politik
E
Siyasal partiler
Açıklama:
Karar alma sürecinde siyasal yapılar arasında karşılıklı etkileşimle ve hatta bağımlılıkla sağlanan bütüne siyasal sistem denir.
Soru 27
Toplumdaki her yapının, kurumun hükümet ve ajanları tarafından denetim altında tutulduğu, özgürlüklerin hiç olmadığı ve hatta rejim için tehdit olarak kabul edildiği rejimlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Demokrasi
B
Otoriter rejim
C
Totaliter rejim
D
Feodal sistem
E
Teokratik sistem
Açıklama:
Toplumdaki her yapının, kurumun hükümet ve ajanları tarafından denetim altında tutulduğu, özgürlüklerin hiç olmadığı ve hatta rejim için tehdit olarak kabul edildiği rejimlere totaliter rejimler adı verilir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi, yarı başkanlık rejimlerinin ilk kez Birinci Dünya Savaşı sonrasında uygulandığı ülkelerden biridir?
Seçenekler
A
Macaristan
B
Arnavutluk
C
Norveç
D
Finlandiya
E
Belçika
Açıklama:
Yarı başkanlık rejimleri ilk kez Birinci Dünya Savaşı sonrasında Almanya ve Finlandiya’da 1919 yılında kurulmuşlardır.
Soru 29
Siyasal kararların tek elden ve merkezi hükümet tarafından alındığı ve tüm ülke ve ulusa eşit ve aynı biçimde uygulandığı devlet yapısı hangisidir?
Seçenekler
A
Totaliter Rejim
B
Otoriter Rejim
C
Konfederal Devlet
D
Federal Devlet
E
Üniter Devlet
Açıklama:
Siyasal kararların tek elden ve merkezi hükümet tarafından alındığı ve tüm ülke ve ulusa eşit ve aynı biçimde uygulandığı devlet yapıları üniter yapılardır.
Soru 30
Karşılatırmalı siyasette uyuşma yöntemini ortaya atan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
John Stuart Mill
B
Adam Przeworski
C
Henry Teune
D
Machiavelli
E
Gabriel A. Almond
Açıklama:
Karşılatırmalı siyasette uyuşma yöntemini ortaya atan düşünür John Stuart Mill'dir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisine göre siyasal olay, olgu veya gelişmenin ortaya çıktığı her durumda var olan ve ortaya çıkmadığında da var olmayan bağımsız değişken, o bağımlı değişkenin nedeni olarak ayrışır?
Seçenekler
A
Uyuşma yöntemi
B
Fark yöntemi
C
Olabildiğince benzer sistemler tasarımı
D
Olabildiğince farklı sistemler tasarımı
E
Kurumsal-yapısalcılık
Açıklama:
Fark yöntemine göre siyasal olay, olgu veya gelişmenin ortaya çıktığı her durumda var olan ve ortaya çıkmadığında da var olmayan bağımsız değişken, o bağımlı değişkenin nedeni olarak ayrışır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisinin amacı belirli bir düzenli ilişkiyi çok farklı toplumlarda da gözlemleyerek tüm siyasal sistemler için geçerli olabilecek önermelere ulaşmaktır?
Seçenekler
A
Uyuşma yöntemi
B
Fark yöntemi
C
Olabildiğince farklı sistemler tasarımı
D
Olabildiğince benzer sistemler tasarımı
E
Bağımlılık kuramı
Açıklama:
Olabildiğince farklı sistemler tasarımı yaklaşımının amacı belirli bir düzenli ilişkiyi çok farklı toplumlarda da gözlemleyerek tüm siyasal sistemler için geçerli olabilecek önermelere ulaşmaktır.
Soru 33
Mutluluğu sağlayacak mükemmel devlet arayışını bir kenara bırakarak, bir devletin varlığını idame ettirmesi ve refah, istikrar ve iktidarını arttırmasının nasıl olacağı sorularına yönelen, Prens adlı yapıtın sahibi öncü düşünür aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Seçenekler
A
Aristo
B
John Stuart Mill
C
Hobbes
D
Machiavelli
E
John Locke
Açıklama:
Mutluluğu sağlayacak mükemmel devlet arayışını bir kenara bırakarak, bir devletin varlığını idame ettirmesi ve refah, istikrar ve iktidarını arttırmasının nasıl olacağı sorularına yönelen, Prens adlı yapıtın sahibi öncü düşünür Machiavelli'dir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 34
Büyük sömürgeci devletlerin sahip olduğu siyasal kurumların çalışma esaslarını betimleyen, onların tarihi evrilişlerini anlatan, hangi tür anayasaların bu yapılarla birlikte oluştuğunu anlatan bir içeriğe sahip olan kuram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yapısal işlevsel yaklaşımlar
B
Bağımlılık kuramı
C
Yeni kuramsalcılık
D
Kolektif eylem kuramı
E
Kurumsal-Yapısalcılık
Açıklama:
Büyük sömürgeci devletlerin sahip olduğu siyasal kurumların çalışma esaslarını betimleyen, onların tarihi evrilişlerini anlatan, hangi tür anayasaların bu yapılarla birlikte oluştuğunu anlatan bir içeriğe sahip olan kuram kurumsal-yapısalcılıktır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 35
Öncelikle otoriter rejimlerin nasıl ve neden çöktüğü, demokrasiye geçişin nasıl ve neden ortaya çıktığı konularını araştıran yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Demokratik pekişme kuramı
B
Bağımlılık kuramı
C
Yeni kurumsalcılık
D
Kurumsal-yapısalcılık
E
Kolektif eylem kuramı
Açıklama:
Öncelikle otoriter rejimlerin nasıl ve neden çöktüğü, demokrasiye geçişin nasıl ve neden ortaya çıktığı konularını araştıran yaklaşım demokratik pekişme kuramıdır.
Soru 36
Toplumdaki her yapının, kurumun hükümet ve ajanları tarafından denetim altında tutulduğu, özgürlüklerin hiç olmadığı ve hatta rejim için tehdit olarak kabul edildiği rejimlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Çoğunlukçu demokrasi
B
Oydaşmacı demokrasi
C
Totaliter rejimler
D
Otoriter rejimler
E
Parlamenter rejim
Açıklama:
Toplumdaki her yapının, kurumun hükümet ve ajanları tarafından denetim altında tutulduğu, özgürlüklerin hiç olmadığı ve hatta rejim için tehdit olarak kabul edildiği rejimlere totaliter rejimler adı verilir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 37
Demokrasi kavramı yerine çoğunluğun yönetimi anlamında poliarşi kavramını öneren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
John Stuart Mill
B
Aristoteles
C
John Locke
D
Robert Dahl
E
Max Weber
Açıklama:
Demokrasi kavramı yerine çoğunluğun yönetimi anlamında poliarşi kavramını öneren düşünür Robert Dahl'dır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 38
Merkezi hükümetin fevkalade zayıf ve çok az konuda karar alma meşru yetkisine sahip olduğu devlet biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Üniter devlet
B
Federal devlet
C
Konfederasyon
D
Başkanlık sistemi
E
Yarı başkanlık sistemi
Açıklama:
Merkezi hükümetin fevkalade zayıf ve çok az konuda karar alma meşru yetkine sahip olduğu devlet biçimi konfederasyondur. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 39
Bir toprak parçasına egemen olma iddiası genel kabul gören, o toprak üzerinde yaşayan insanların oluşturduğu topluma hükmetme erkini elinde tutan sisteme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Devlet
B
Ulus
C
Siyasal sistem
D
Başkanlık sistemi
E
Üniter sistem
Açıklama:
Bir toprak parçasına egemen olma iddiası genel kabul gören, o toprak üzerinde yaşayan insanların oluşturduğu topluma hükmetme erkini elinde tutan sisteme devlet denir
Soru 40
"Bir siyasal olay, gelişme veya olgu farklı siyasal sistemlerde ortaya çıktığında (bağımlı
değişken), onunla aynı anda veya onun hemen öncesinde bir bağımsız değişkenin değiştiği gözlemleniyorsa, o zaman bu bağımsız değişkenle, o olgunun (bağımlı
değişkenin) bir ilişkisi söz konusudur."
Yukarıda verilen tanım hangi kavramı açıklamaktadır?
değişken), onunla aynı anda veya onun hemen öncesinde bir bağımsız değişkenin değiştiği gözlemleniyorsa, o zaman bu bağımsız değişkenle, o olgunun (bağımlı
değişkenin) bir ilişkisi söz konusudur."
Yukarıda verilen tanım hangi kavramı açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Uyuşma Yöntemi
B
Karşılaştırmalı siyaset
C
Fark yöntemi
D
OBST
E
Tarihselcilik
Açıklama:
Mill'in uyuşma yönteminde, Bir siyasal olay, gelişme veya olgu farklı siyasal sistemlerde ortaya çıktığında (bağımlı değişken), onunla aynı anda veya onun hemen öncesinde bir bağımsız değişkenin değiştiği gözlemleniyorsa, o zaman bu bağımsız değişkenle, o olgunun (bağımlı değişkenin) bir ilişkisi söz konusudur.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangi olayı Davies’in J- eğrisi ile açıklayabiliriz?
Seçenekler
A
İstanbul'un fethi
B
Avrupa'ya kitlesel göçler
C
İran Devrimi
D
Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşu
E
Arjantin'deki devalüasyon
Açıklama:
Bu durumu bir siyasal örnekle de açıklayabiliriz. Çok farklı tarihlerde, çok farklı coğrafyalarda ve çok farklı siyasal ve toplumsal ortamlarda toplumsal ihtilaller olmuştur. ABD (1776), Fransız (1789), Rus (1917) ve İran (1979) Devrimleri bu tür ihtilallerin başlıca örnekleridir. Bu dört ülkenin
de siyasal kültür ortamları, iktisadi yapıları ve gelişmişlik düzeyleri farklıdır. Bunların üçü krallıkla yönetilmekle birlikte ABD bir sömürgeydi ve kendisinin bir kralı yoktu. Onun dışında bu dört devletin hemen hemen her özelliği birbirinden farklıydı. Ancak, siyaset sosyologu olan James C. Davies yaptığı bir araştırmada bu ihtilallerden önce ülke ekonomilerinin hızlı bir büyüme sürecine girdiğini, ancak tam halk ayaklanması öncesindeyse birdenbire büyük bir yavaşlamaya ve hatta küçülmeye tabi olduğu saptanmıştır. Davies’in J- eğrisi olarak bilinen bu önermesine göre, büyük hızla süren iktisadi büyüme dönemlerinin arkasından iktisadi büyümede rastlanılan ani ve hızlı duraklama halk ayaklanmalarına yol açan bir toplumsal psikolojik
etki yaratır.
de siyasal kültür ortamları, iktisadi yapıları ve gelişmişlik düzeyleri farklıdır. Bunların üçü krallıkla yönetilmekle birlikte ABD bir sömürgeydi ve kendisinin bir kralı yoktu. Onun dışında bu dört devletin hemen hemen her özelliği birbirinden farklıydı. Ancak, siyaset sosyologu olan James C. Davies yaptığı bir araştırmada bu ihtilallerden önce ülke ekonomilerinin hızlı bir büyüme sürecine girdiğini, ancak tam halk ayaklanması öncesindeyse birdenbire büyük bir yavaşlamaya ve hatta küçülmeye tabi olduğu saptanmıştır. Davies’in J- eğrisi olarak bilinen bu önermesine göre, büyük hızla süren iktisadi büyüme dönemlerinin arkasından iktisadi büyümede rastlanılan ani ve hızlı duraklama halk ayaklanmalarına yol açan bir toplumsal psikolojik
etki yaratır.
Soru 42
"Bu sistemde amaç tekil bir bağımsız değişkenin tek bir bağımlı değişken üzerindeki etkisini saptamak olmayıp, belirli bir düzenli ilişkiyi çok farklı toplumlarda da gözlemleyerek tüm siyasal sistemler için geçerli olabilecek önermelere ulaşmaktır."
Bahsedilen sistem hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Bahsedilen sistem hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Olabildiğince benzer sistemler tasarımı (OBST)
B
Uyuşma yöntemi
C
Fark yöntemi
D
Olabildiğince farklı sistemler tasarımı (OFST)
E
Çıkarımsız Karşılaştırma
Açıklama:
OFST'de amaç tekil bir bağımsız değişkenin tek bir bağımlı değişken üzerindeki etkisini saptamak olmayıp, belirli bir düzenli ilişkiyi çok farklı toplumlarda da gözlemleyerek tüm siyasal sistemler için geçerli olabilecek önermelere ulaşmaktır.
Soru 43
Karşılaştırmalı siyaset araştırmalarında, mutluluğu sağlayacak mükemmel devlet arayışını bir kenara bırakarak, bir devletin varlığını idame ettirmesi ve refah, istikrar ve iktidarını arttırmasının nasıl olacağı sorularına yönelerek bir sapma yaratan düşünür hangi şıkta bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Platon
B
Aristoteles
C
J. Stuart Mill
D
Machiavelli
E
Henry Bergson
Açıklama:
Machiavelli mutluluğu sağlayacak mükemmel devlet arayışını bir kenara bırakarak, bir devletin varlığını idame ettirmesi ve refah, istikrar ve iktidarını arttırmasının nasıl olacağı sorularına yönelmiştir.
Soru 44
Kurumsal-Yapısal Yaklaşımlara bir tepki olarak ortaya çıkan Yapısal-İşlevsel Yaklaşımların ilk örneğini kim vermiştir?
Seçenekler
A
Mill
B
Weber
C
Marx
D
Engels
E
Hegel
Açıklama:
Kurumsal-Yapısal Yaklaşımlara bir tepki olarak ortaya çıkan Yapısal İşlevsel Yaklaşımların ilk örneği Max Veber'dir.
Soru 45
Hangi kuramsal yaklaşım bireyin ve onun düşünce ve davranışlarının temel çözümleme ve gözlem birimi olmamasıyla nitelenir?
Seçenekler
A
Uyuşma Yöntemi
B
Olabildiğince benzer sistemler tasarımı (OBST)
C
Kurumsal Yapısalcılık
D
Fark Yöntemi
E
Bağımlılık kuramı
Açıklama:
Bağımlılık kuramında birey ve onun düşünce ve davranışları temel çözümleme ve gözlem birimi değildir.
Soru 46
Hangi toplumsal sınıf diğerlerinden daha sonra tanımlanmıştır?
Batı toplumları feodalizmden kapitalizme
geçerken daha önce köylü ile derebeyi arasındaki ilişki de önemini yitirmiş, yerine
işçi ve kentli, orta sınıf işveren ilişkisi geçmiştir. Feodalizm için serf-efendi ilişkisi
en önemli sosyo-ekonomik yapısal ilişkiyi
oluştururken, kapitalizmde de proleterburjuva ilişkisi en önemli hal almıştır
Batı toplumları feodalizmden kapitalizme
geçerken daha önce köylü ile derebeyi arasındaki ilişki de önemini yitirmiş, yerine
işçi ve kentli, orta sınıf işveren ilişkisi geçmiştir. Feodalizm için serf-efendi ilişkisi
en önemli sosyo-ekonomik yapısal ilişkiyi
oluştururken, kapitalizmde de proleterburjuva ilişkisi en önemli hal almıştır
Seçenekler
A
Köylü
B
Derebeyi
C
Burjuva
D
Serf
E
Efendi
Açıklama:
Batı toplumları feodalizmden kapitalizme geçerken daha önce köylü ile derebeyi arasındaki ilişki de önemini yitirmiş, yerine işçi ve kentli, orta sınıf işveren ilişkisi geçmiştir. Feodalizm için serf-efendi ilişkisi en önemli sosyo-ekonomik yapısal ilişkiyi
oluştururken, kapitalizmde de proleterburjuva ilişkisi en önemli hal almıştır.
oluştururken, kapitalizmde de proleterburjuva ilişkisi en önemli hal almıştır.
Soru 47
Bağımlılık kuramının az gelişmiş siyasal sistemlerin hep az gelişmiş kalacakları öngörüsü pek tutmamışa benzemektedir. Birçok az gelişmiş devlet 1950’lerden günümüze kadar büyük değişme göstererek gelişmiş siyasal sistemler arasına katılmışlardır. Hangisi bunlardan biri sayılamaz?
Seçenekler
A
Çin Halk Cumhuriyeti
B
Kuzey Kore
C
Singapur
D
Hindistan
E
Brezilya
Açıklama:
Bağımlılık kuramının az gelişmiş siyasal sistemlerin hep az gelişmiş kalacakları öngörüsü pek tutmamışa benzemektedir. Birçok az gelişmiş devlet 1950’lerden günümüze kadar büyük değişme göstererek gelişmiş siyasal sistemler arasına katılmışlardır. Bunlar içinde Güney Kore en önemlisidir. Ancak, bu listeye Çin Halk
Cumhuriyeti, Singapur, Hindistan, Brezilya gibi farklı çaptaki başka örnekleri de dahil etmek mümkündür. Kuzey Kore bunlardan biri değildir.
Cumhuriyeti, Singapur, Hindistan, Brezilya gibi farklı çaptaki başka örnekleri de dahil etmek mümkündür. Kuzey Kore bunlardan biri değildir.
Soru 48
Karar alma sürecinde siyasal yapılar arasında karşılıklı etkileşimle ve hatta bağımlılıkla sağlanan bütün nasıl isimlendirilir?
Seçenekler
A
Kolektif Eylem Kuramı
B
Yeni Kurumsalcılık
C
Konusal Karşılaştırma Kuramı
D
Demokratik Pekişme
E
Siyasal Sistem
Açıklama:
Karar alma sürecinde siyasal yapılar arasında karşılıklı etkileşimle ve hatta bağımlılıkla sağlanan bütüne siyasal sistem denir.
Soru 49
Aşağıdaki ülkelerden hangisi diğerlerinden farklı bir rejimle yönetilmektedir?
Seçenekler
A
Gürcistan
B
Azerbaycan
C
Ermenistan
D
Kazakistan
E
İsveç
Açıklama:
İlk dört seçenekte otoriter rejimler bulunmaktayken İsveç bir demokrasidir.
Soru 50
Sovyetler Birliği hangi tarihte çökmüştür?
Seçenekler
A
1991
B
1989
C
1988
D
1999
E
1992
Açıklama:
Karşılaştırma sayesinde deney benzeri bir süreç kullanarak siyaseti biçimlendiren temel etmenleri nasıl gözlemlediğimizi açıklayabileceksiniz.
Soru 51
Avrupa’dan iki ve Amerika kıtasından beş devletle yürütülen Civic Culture çalışmasının liderleri aşağıdakilerden hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Almond ve Verba
B
Rustow ve Erickson
C
Przeworski ve Teune
D
Skocpol ve Somers
E
Lassman ve Spiers
Açıklama:
Çeşitli siyasal rejim, siyasal topluluk ve siyasal sistemlerin işleyişinde geçerli olan yapısal ve kurumsal farkları değerlendirebileceksiniz.
Soru 52
Bağımsız değişkenden etkilenerek değiştiğini saptadığımız değişkene ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bağımlı değişken
B
Uyuşma yöntemi
C
Fark yöntemi
D
Denetim
E
Önerme
Açıklama:
Karşılaştırma sayesinde deney benzeri bir süreç kullanarak siyaseti biçimlendiren temel etmenleri nasıl gözlemlediğimizi açıklayabileceksiniz.
Soru 53
Ulus-devletin örgütlenme biçimleri, temel kurumları, bu kurumların iç işleyişini belirleyen yazılı ve yazısız kurallar ile bu kurumların birbirleriyle ilişkilerinin oluşturduğu bütüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Devlet
B
Ulus
C
Siyasal Rejim
D
Siyasal Sistem
E
Siyasal Yetkeler (otoriteler)
Açıklama:
Karşılaştırma sayesinde deney benzeri bir süreç kullanarak siyaseti biçimlendiren temel etmenleri nasıl gözlemlediğimizi açıklayabileceksiniz.
Soru 54
Kurumları, toplumda tekrar eden hatta sürekli veya düzenli aralarla tekrar etme özelliği gösteren temel sorunları çözmek için üretilen donmuş yanıtlar olarak tanımlayan siyaset bilimci kimdir?
Seçenekler
A
James k. Feibleman
B
Gabrial A. Almond
C
Sidney Verba
D
James D. Davies
E
John Stuart Mill
Açıklama:
Karşılaştırma sayesinde kültür, toplum, ekonomi v.b. koşulların etkilerinden sadece bir veya birkaçını araştırma kapsamına alarak nasıl genel önermeler üretilebileceğini tanımlayabileceksiniz.
Soru 55
Siyaseti anlamlandırabilmek ve hatta anlayabilmek için aşağıdakilerden hangisi temel bir mantık yürütme sürecidir?
Seçenekler
A
Karşılaştırma
B
Rejim
C
Sistem
D
Alan çalışması
E
Gözlem
Açıklama:
Siyaset olgusunun farklı kültür, toplum, ekonomi ve siyasal tarihten gelen insan topluluklarında ne tür farklılıklar ve benzerlikler göstermekte olduğunu açıklayabileceksiniz.
Soru 56
Çağdaş demokrasilere sadece seçimlerden ibaret olan bir uygulama olarak yaklaşmayan siyaset bilimcilerden Robert Dahl’in önerdiği kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Liberal Demokrasiler
B
Plutokrasi
C
Çoğunlukçu Demokrasiler
D
Oydaşmacı Demokrasiler
E
Poliarşi
Açıklama:
Karşılaştırma sayesinde kültür, toplum, ekonomi v.b. koşulların etkilerinden sadece bir veya birkaçını araştırma kapsamına alarak nasıl genel önermeler üretilebileceğini tanımlayabileceksiniz.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi mutluluğu sağlayacak mükemmel devlet arayışını bir kenara bırakarak, bir devletin varlığını idame ettirmesi ve refah, istikrar ve iktidarını arttırmasının nasıl olacağı sorusuna yönelmiştir?
Seçenekler
A
Machiavelli
B
Antonio Gramsci
C
Giuseppe Mazzini
D
Thomas Aquinas
E
Galileo Galilei
Açıklama:
Karşılaştırma sayesinde kültür, toplum, ekonomi v.b. koşulların etkilerinden sadece bir veya birkaçını araştırma kapsamına alarak nasıl genel önermeler üretilebileceğini tanımlayabileceksiniz.
Soru 58
Çok benzer ülkelerde farklı seçim sistemlerinin farklı hükümet tiplerine yol açmakta olduğu kim tarafından ortaya atılmıştır?
Seçenekler
A
Maurice Duverger
B
Guy Carcassonne
C
Beatrice Heuser
D
Hannah Arendt
E
Stein Rokkan
Açıklama:
Siyaset olgusunun farklı kültür, toplum, ekonomi ve siyasal tarihten gelen insan topluluklarında ne tür farklılıklar ve benzerlikler göstermekte olduğunu açıklayabileceksiniz.
Soru 59
Çoğunlukçu seçim sistemlerinin parti hükümetine, nispi temsile dayalı seçim sistemlerinin ise koalisyon hükümetlerine yol açtığını öneren siyaset bilimci kimdir?
Seçenekler
A
Maurice Duverger
B
Christian Lous Lange
C
Giovanni Sartori
D
Ahmet Taner Kışlalı
E
Antony Sutton
Açıklama:
Karşılaştırma sayesinde kültür, toplum, ekonomi v.b. koşulların etkilerinden sadece bir veya birkaçını araştırma kapsamına alarak nasıl genel önermeler üretilebileceğini tanımlayabileceksiniz.
Soru 60
Aşağıdaki sosyologlardan hangisi kapitalizmin Avrupa’nın batısındaki gelişiminde temel etkenin ne olduğu kurumsal sorusuna yanıt ararken karşılaştırmalı yöntemi kullanmıştır?
Seçenekler
A
Max Weber
B
Auguste Comte
C
Herbert Spencer
D
Karl Marx
E
Ferdinand Tönnies
Açıklama:
Karşılaştırma sayesinde deney benzeri bir süreç kullanarak siyaseti biçimlendiren temel etmenleri nasıl gözlemlediğimizi açıklayabileceksiniz.
Soru 61
Birbirine çok benzeyen ülkeler seçilerek onların içerisinde oluşmakta olan siyasal bir olgu ve onu etkilediği düşünülen bir koşulu izleme yöntemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Nomotetik yöntem
B
Olabildiğince benzer sistemler tasarımı (OBST)
C
Uyuşma yöntemi
D
Fark yöntemi
E
Olabildiğinde farklı sistemler tasarımı (OFST)
Açıklama:
Karşılaştırma sayesinde deney benzeri bir süreç kullanarak siyaseti biçimlendiren temel etmenleri nasıl gözlemlediğimizi açıklayabileceksiniz.
Soru 62
Karar alma sürecinde siyasal yapılar arasında karşılıklı etkileşimle ve hatta bağımlılıkla sağlanan bütüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Siyasal sistem
B
Siyasal sınıf
C
Siyaset kuramı
D
Siyasal bilinç
E
Siyasal kültür
Açıklama:
Karşılaştırma sayesinde deney benzeri bir süreç kullanarak siyaseti biçimlendiren temel etmenleri nasıl gözlemlediğimizi açıklayabileceksiniz.
Soru 63
Karşılaştırmalı siyaset nedir?
Seçenekler
A
Siyaset olgusunun kendine özgü kültürel bir türüdür.
B
Siyaset olgusu hakkında toplumlararası farkları öne çıkartan bir düşünce biçimdir.
C
Siyasetin küresel olduğunu göstermeye yarayan bir yöntemdir.
D
Siyaset olgusunun tarihsel boyutudur.
E
Siyaseti anlamlandırabilmek ve anlayabilmek için mantık yürütme yöntemidir.
Açıklama:
Karşılaştırma sayesinde deney benzeri bir süreç kullanarak siyaseti biçimlendiren temel etmenleri nasıl gözlemlediğimizi açıklayabileceksiniz.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi karşılaştırma kavramının tanımıdır?I-Karşılaştırma zihinsel olarak farkında bile olmadan yapabildiğimiz, ancak bazen bilinçli olarak yaptığımız bir mantıksal çıkarsamadır.II-Karşılaştırmak içinde yaşadığımız çevre ve aile başta olmak üzere kurumlar içindeki yerimizi tanımlamak, anlamlandırmak ve değerlendirmek için hayatın başından itibaren yaptığımız bir davranıştır.III-Kendi cinsiyetimizi ve bunun toplumsal cinsiyet olarak anlamını, kendi kimliğimizi deri rengimizden başlayarak toplumda sahip olduğumuz kan bağlarını, hısımlık ilişkilerini, yaşadığımız yeri, o toprağı paylaşanlarla olan ilişkilerimizi, inançlarımızı da ancak karşılaştırma yoluyla toplumsal yaşantının içinde anlamlandırabiliriz.IV- O zaman kendimizi toplumda belirli bir konuma yerleştirebilmek, bir erkek veya kız öğrenci olarak tanımlayabilmek, bunun toplumsal anlamını kavrayabilmek ve ona göre başka erkek ve kız öğrencilere davranmak söz konusu olabilir.V- Siyaseti anlamlandırabilmek ve hatta anlayabilmek için karşılaştırma temel bir mantık yürütme sürecidir.
Seçenekler
A
V
B
IV
C
III.
D
III ve V
E
I ve V
Açıklama:
Siyaset olgusunun farklı kültür, toplum, ekonomi ve siyasal tarihten gelen insan topluluklarında ne tür farklılıklar ve benzerlikler göstermekte olduğunu açıklayabileceksiniz.
Soru 65
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde İngiltere'nin yasama organının adı doğru verilmiştir.
Seçenekler
A
Türkiye’de yasama organı sadece Millet Meclisi’nden ibarettir.
B
Fransa’da Assemblée Nationale (Millet Meclisi) olarak adlandırılmaktadır.
C
Britanya’da House of Commons (Avam Kamarası) olarak adlandırılmaktadır.
D
Türkiye’de tek meclisli (kamaralı) bir içeriktedir.
E
Britanya’da House of Commons ve House of Lords’dan (Lordlar Kamarasından) oluşmaktadır.
Açıklama:
Çeşitli siyasal rejim, siyasal topluluk ve siyasal sistemlerin işleyişinde geçerli olan temel varsayım, koşul ve kısıtları tanımlayabilecek, Bugünün dünyasındaki siyasal sistemlerin nasıl sınışandırılabileceğini açıklayabileceksiniz.
Soru 66
Siyasal sistemlerde karşılaştırma ile aşağıdakilerden hangisi amaçlanmaktadır?
Seçenekler
A
Bir siyasal sistemin başka hiçbir siyasal sisteme benzemediği
B
Bir siyasal sistemin tamamen kendisine özgü olduğu ve genel olarak başka sistemlerle onun karşılaştırılmasının mümkün olmadığı
C
Siyasal olguların ne kadar ayrı veya farklı olduklarını saptamayı
D
Kaç tane ulus devletin bir karşılaştırma yöntemi uygulaması için yeterli olarak kabul edileceğini
E
Az sayıda ve çok benzer ülkeleri belirli bir zaman aralığında gözlemlemeyi
Açıklama:
Karşılaştırma sayesinde deney benzeri bir süreç kullanarak siyaseti biçimlendiren temel etmenleri nasıl gözlemlediğimizi açıklayabileceksiniz.
Soru 67
Mill’in önerdiği yöntemlerden uyuşma yöntemine benzer bir biçimde olgu ile onun siyasal sonuçlarının var olup olmadığını görgül (ampirik) olarak saptamak için ne yapılmalıdır?
Seçenekler
A
Birbirlerine çok benzer durumda olan siyasal sistemler seçilir.
B
Olgu ile onun siyasal sonuçlarının var olup olmadığını görgül (ampirik) olarak saptamak bir çözüm olacaktır.
C
Britanya, irlanda ve Avustralya aynı milletler topluluğuna bağlı, aynı dil ve benzer kültürel özelliklere sahip ülkelerdir.
D
Bunun için birbirine çok benzer ülkeler örneklemi tasarlanmalıdır.
E
Bu yaklaşıma Adam Przeworski ve Henry Teune olabildiğince benzer sistemler tasarımı (most similar systems design, OBST) adını vermişlerdir.
Açıklama:
Karşılaştırma sayesinde deney benzeri bir süreç kullanarak siyaseti biçimlendiren temel etmenleri nasıl gözlemlediğimizi açıklayabileceksiniz.
Soru 68
Karşılaştırmalı siyaset alanında en fazla kullanılan araştırma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İstatiksel yöntem
B
Gözlem yöntemi
C
Deneysel yöntem
D
Karşılaştırma yöntemi
E
Deneme yanılma yöntemi
Açıklama:
Karşılaştırma sayesinde deney benzeri bir süreç kullanarak siyaseti biçimlendiren temel etmenleri nasıl gözlemlediğimizi açıklayabileceksiniz.
Soru 69
I. Yönetilenlerin yöneticilerin seçiminde etkili olabildiği, yönetenlerin kendilerini seçenlere periyodik olarak hesap verdiği, tekrar seçilmek için destek istediği, her siyasal karar alma mevkii için birden fazla ve değişik siyasal görüş, fikir veya çıkarları temsil eden adayların korkusuzca, hakça yarıştığı bir ortam söz konusuysa bu rejime demokrasi adı verilir.II. Aristoteles çoğunluğun yönetimi olarak timokrasi diye bir rejim tanımlamıştır.III: Aristoteles’e göre erdemli bir halk yönetimi olan timokrasi bozulduğu, ayağa düştüğü ve devlet sokaktaki güruhlar tarafından yönetilmeye başlandığı zaman demokrasiye dönüşmektedir.IV: Amerikan başkanlarından Abraham Lincoln bu kavramı biraz daha rafineleştirerek demokrasiyi halkın halk için halk tarafından yönetilmesi olarak tanımladı.V. Demokrasi ile yönetilen siyasal sistemlerde yasama ve yargı organı bulunmaktadır.Demokrasinin tanımı yukarıdakilerden hangilerinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
II.
B
V.
C
I. ve IV.
D
I.
E
V. ve I.
Açıklama:
Çeşitli siyasal rejim, siyasal topluluk ve siyasal sistemlerin işleyişinde geçerli olan temel varsayım, koşul ve kısıtları tanımlayabilecek, Bugünün dünyasındaki siyasal sistemlerin nasıl sınışandırılabileceğini açıklayabileceksiniz.
Soru 70
I. Totaliter rejim kavram olarak faşist İtalyan diktatörü gazeteci Benito Mussolini tarafından yirminci yüzyılın üstün rejimi olarak, çürüyüp gitmekte olan eski tür fikirler olarak takdim ettiği liberalizm ve demokrasi karşısında gelişen yeni rejim türü olarak ifade edilmiş veya onun tarafından icat edilmiştir.II. Totaliter rejim bir ideolojinin hayata geçirilmesi amacına hizmet eden bir uygulamadır.III. Toplumun ve tekil yurttaşın yaşantısının tamamının denetim altına alındığı ve en ufak bir mahrem yaşantının devletin bilgisi, onayı ve düzenlemesi dışında mevcut olmasının mümkün ve arzulanabilir olmadığı bir siyasal rejimdirIV. Toplum, aile, okul, işyeri, dernek ve kulüpler, sendikalar ve akla gelebilecek her türlü toplumsal, ekonomik ve kültürel yapı tek bir siyasal ideoloji, parti ve liderin denetimi ve düzenlemesi altında biçimlenecektir.Totaliter rejimlerle ilgili yukarıdaki önermelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I. ve II
B
I., II., III., IV
C
III
D
II
E
IV.
Açıklama:
Çeşitli siyasal rejim, siyasal topluluk ve siyasal sistemlerin işleyişinde geçerli olan temel varsayım, koşul ve kısıtları tanımlayabilecek, Bugünün dünyasındaki siyasal sistemlerin nasıl sınışandırılabileceğini açıklayabileceksiniz.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi uyuşma yönteminin tanımıdır?
Seçenekler
A
Siyasal olay, gelişme veya olgu farklı siyasal sistemlerde ortaya çıktığında onunla aynı anda veya onun hemen öncesinde bir bağımsız değişkenin değiştiğinin gözlemlenmesidir.
B
Bir olgunun diğer etmenlerden bağımsız olarak değişen etkiler ortaya koymasıdır.
C
Laboratuar ortamında her türlü etmenin etkilerinin kontrol altında tutulmasıdır.
D
Bir olgunun bağımsız değişkene bağlı olarak değişmesidir.
E
Belirli bir zaman diliminde bir toplumsal olgu ile onun siyasal sonuçlarını oraya koymaktır.
Açıklama:
Karşılaştırma sayesinde kültür, toplum, ekonomi v.b. koşulların etkilerinden sadece bir veya birkaçını araştırma kapsamına alarak nasıl genel önermeler üretilebileceğini tanımlayabileceksiniz.
Siyasal olay, gelişme veya olgu farklı siyasal sistemlerde ortaya çıktığında onunla aynı anda veya onun hemen öncesinde bir bağımsız değişkenin değiştiği gözlemleniyorsa, o zaman bu bağımsız değişkenle, o olgunun bir uyuşmasıdır.
Siyasal olay, gelişme veya olgu farklı siyasal sistemlerde ortaya çıktığında onunla aynı anda veya onun hemen öncesinde bir bağımsız değişkenin değiştiği gözlemleniyorsa, o zaman bu bağımsız değişkenle, o olgunun bir uyuşmasıdır.
Soru 72
Karşılaştırmalı siyasette kullanılan Mill'in uyguladığı araştırma yöntemleri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yapısalcılık ve Fark yöntemi
B
Uyuşma yöntemi ve Fark yöntemi
C
Gözlem yöntemi ve uyuşma yöntemi
D
Gözlem ve önerme yöntemi
E
İstatistik ve fark yöntemi
Açıklama:
Karşılaştırma sayesinde deney benzeri bir süreç kullanarak siyaseti biçimlendiren temel etmenleri nasıl gözlemlediğimizi açıklayabileceksiniz.
Uyuşma yöntemi ve Fark yöntemi
Uyuşma yöntemi ve Fark yöntemi
Soru 73
"Büyük sömürgeci devletlerin sahip olduğu siyasal kurumların çalışma esaslarınıbetimleyen, onların tarihi evrilişlerini anlatan, hangi tür anayasaların bu yapılarla birlikte oluştuğunu anlatan bir içeriğe sahiptir." bu açıklama aşağıdakilerden hangisine karşılık gelmektedir?
Seçenekler
A
Yapısal işlevsel Yaklaşımlar
B
Bağımlılık Kuramı
C
Kurumsal - Yapısalcılık
D
Kolektif Eylem Kuramı
E
Yeni Kurumsalcılık
Açıklama:
Çeşitli siyasal rejim, siyasal topluluk ve siyasal sistemlerin işleyişinde geçerli olan yapısal ve kurumsal farkları değerlendirebileceksiniz.
Kurumsal- Yapısalcılık
Kurumsal- Yapısalcılık
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi Yeni Kurumsalcılık için söylenebilir?
Seçenekler
A
Yeni Kurumsalcılık büyük sömürgeci devletlerin sahip olduğu siyasal kurumların çalışma esaslarını betimleyen, onların tarihi evrilişlerini anlatan, hangi tür anayasaların bu yapılarla birlikte oluştuğunu anlatan bir içeriğe sahiptir.
B
Yeni kurumsalcılık yaklaşımında birey ve onun düşünce ve davranışları temel çözümleme ve gözlem birimi değildir.
C
Yeni kurumsalcılık, kurumsal-yapısal yaklaşımlara bir tepki olarak ortaya çıkmıştır.
D
Yeni Kurumsalcılıkta ussal davranan bireylerin oluşturduğu yapı içerisinde oynadığı rolleri inceleyen bir yaklaşım söz konusudur.
E
Yeni Kurumsalcılık, otoriter rejimlerin çöküşü, demokrasilerin kurulması, sürdürülebilmesi ve pekişmesi için çok sayıda araştırmaya ve geniş bir yazına esin kaynağı olmuştur.
Açıklama:
Çeşitli siyasal rejim, siyasal topluluk ve siyasal sistemlerin işleyişinde geçerli olan yapısal ve kurumsal farkları değerlendirebileceksiniz.
Yeni Kurumsalcılıkta ussal davranan bireylerin oluşturduğu yapı içerisinde oynadığı rolleri inceleyen bir yaklaşım söz konusudur.
Yeni Kurumsalcılıkta ussal davranan bireylerin oluşturduğu yapı içerisinde oynadığı rolleri inceleyen bir yaklaşım söz konusudur.
Soru 75
Siyasal sistem için aşağıdakilerden hangisi en doğru tanımlamadır?
Seçenekler
A
Kamu politikalarının oluşturulması ve uygulama başarılarının araştırılması gerek merkezi devlet, gerek yerel yönetimler açısından en önemli siyaset bilimi araştırma alanlarındandır.
B
Siyasal hayatta başlı başına önem arz ettiklerini, siyasal hayatın değer verilen istikrarlı davranış örüntüleri olarak birçok siyasal olay ve olgunun belirlenmesinde sadece hukuki ve normatif olmayan etkilerinin bulunduğunu ortaya koymaktadır.
C
Büyük sömürgeci devletlerin sahip olduğu siyasal kurumların çalışma esaslarını betimleyen (tasvir eden), onların tarihi evrilişlerini anlatan, hangi tür anayasaların bu yapılarla birlikte oluştuğunu anlatan bir içeriğe sahip olmasıdır.
D
Burada bir siyasal olay, olgu veya gelişmenin ortaya çıktığı ve çıkmadığı durumlar göz önünde bulundurulur.
E
Karar alma sürecinde siyasal yapılar arasında karşılıklı etkileşimle ve hatta bağımlılıkla sağlanan bir bütünlük ortaya çıkmasıdır.
Açıklama:
Çeşitli siyasal rejim, siyasal topluluk ve siyasal sistemlerin işleyişinde geçerli olan temel varsayım, koşul ve kısıtları tanımlayabilecek, Bugünün dünyasındaki siyasal sistemlerin nasıl sınışandırılabileceğini açıklayabileceksiniz.
Bir yapının kararları bir diğer yapıyı etkileyecek, onun tepkisiyle de başka yapılar etkilenecek ve sonunda karar alma süreci de, karar alıcılar da bu sürecin etkisi altına gireceklerdir. Bu karar alma sürecinde siyasal yapılar arasında karşılıklı etkileşimle ve hatta bağımlılıkla sağlanan bir bütünlük ortaya çıkacaktır ki biz bu bütüne siyasal sistem adını vermekteyiz.
Bir yapının kararları bir diğer yapıyı etkileyecek, onun tepkisiyle de başka yapılar etkilenecek ve sonunda karar alma süreci de, karar alıcılar da bu sürecin etkisi altına gireceklerdir. Bu karar alma sürecinde siyasal yapılar arasında karşılıklı etkileşimle ve hatta bağımlılıkla sağlanan bir bütünlük ortaya çıkacaktır ki biz bu bütüne siyasal sistem adını vermekteyiz.
Soru 76
"Yönetilenlerin yöneticilerin seçiminde etkili olabildiği, yönetenlerin kendileriniseçenlere periyodik olarak hesap verdiği, tekrar seçilmek için destek istediği, her siyasal karar alma mevkii için birden fazla ve değişik siyasal görüş, fikir veya çıkarları temsil eden adayların korkusuzca, hakça yarıştığı bir ortam söz konusuysa" bu rejime ne ad verilir?
Seçenekler
A
Demokrasi
B
Ulus-devlet
C
Otoriter Rejim
D
Kurumsallaşmış siyasal rejim
E
Totaliter Rejim
Açıklama:
Farklı siyasal sistemlerin ne bakımdan ayrıldığını ve hangi bakımlardan benzediğini ve bunların arasındaki farkları açıklayarak, bu tiplerden birisinden diğerine geçmekteki rizikoları ve zorlukları yorumlayabileceksiniz.
Yönetilenlerin yöneticilerin seçiminde etkili olabildiği, yönetenlerin kendilerini seçenlere periyodik olarak hesap verdiği, tekrar seçilmek için destek istediği, her siyasal karar alma mevkii için birden fazla ve değişik siyasal görüş, fikir veya çıkarları temsil eden adayların korkusuzca, hakça yarıştığı bir ortam söz konusuysa bu rejime demokrasi adı verilir.
Yönetilenlerin yöneticilerin seçiminde etkili olabildiği, yönetenlerin kendilerini seçenlere periyodik olarak hesap verdiği, tekrar seçilmek için destek istediği, her siyasal karar alma mevkii için birden fazla ve değişik siyasal görüş, fikir veya çıkarları temsil eden adayların korkusuzca, hakça yarıştığı bir ortam söz konusuysa bu rejime demokrasi adı verilir.
Soru 77
Aşağıdaki rejim uygulamalarından hangisinde Halk Demokrasisi görülmektedir?
Seçenekler
A
Totaliter Rejim
B
Otoriter Rejim
C
Kurumsallaşmış Siyasal Rejim
D
Ulus-devlet Sistemi
E
Parlamenter Rejim
Açıklama:
Çeşitli siyasal rejim, siyasal topluluk ve siyasal sistemlerin işleyişinde geçerli olan temel varsayım, koşul ve kısıtları tanımlayabilecek, Bugünün dünyasındaki siyasal sistemlerin nasıl sınışandırılabileceğini açıklayabileceksiniz.
Soğuk Savaş döneminde bireyin özgürlüğünü vurgulayan demokrasi uygulamalarına Batı Demokrasisi veya Liberal Demokrasi, eşitliği vurgulayan totaliter rejim uygulamalarına da Halk Demokrasisi adı verildi.
Soğuk Savaş döneminde bireyin özgürlüğünü vurgulayan demokrasi uygulamalarına Batı Demokrasisi veya Liberal Demokrasi, eşitliği vurgulayan totaliter rejim uygulamalarına da Halk Demokrasisi adı verildi.
Soru 78
Aşağıdaki rejimlerden hangisi muhalefetin, muhalif fikirlerin ve iktidardan bireysel şikayetlerin özgürce, baskıdan, korkudan uzak ifade edilebildiği rejim kavramıdır?
Seçenekler
A
Parlamenter Rejimi
B
Poliarşi
C
Totaliter Rejim
D
Oydaşmacı Demokrasi
E
Çoğunlukçu Demokrasi
Açıklama:
Farklı siyasal sistemlerin ne bakımdan ayrıldığını ve hangi bakımlardan benzediğini ve bunların arasındaki farkları açıklayarak, bu tiplerden birisinden diğerine geçmekteki rizikoları ve zorlukları yorumlayabileceksiniz.
Poliarşiyi hayata geçirmek için kamu politikalarının oylara ve seçmen tercihlerine dayanmasını sağlayan kurumsal altyapı, yani yasama organı, siyasal partiler, baskı grupları, mahkemeler v.b. yapıların özerk mevcudiyeti ve baskı altında kalmadan çalışması esastır. İster poliarşi, ister demokrasi diyelim, bu tür rejimler muhalefetin, muhalif fikirlerin ve iktidardan bireysel şikayetlerin özgürce, baskıdan, korkudan uzak ifade edilebildiği rejimlerdir.
Poliarşiyi hayata geçirmek için kamu politikalarının oylara ve seçmen tercihlerine dayanmasını sağlayan kurumsal altyapı, yani yasama organı, siyasal partiler, baskı grupları, mahkemeler v.b. yapıların özerk mevcudiyeti ve baskı altında kalmadan çalışması esastır. İster poliarşi, ister demokrasi diyelim, bu tür rejimler muhalefetin, muhalif fikirlerin ve iktidardan bireysel şikayetlerin özgürce, baskıdan, korkudan uzak ifade edilebildiği rejimlerdir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi siyasal sistemlerde iktidar dağılımı içinde yer alan "üniter devlet" için en doğru ifadedir?
Seçenekler
A
Yönetilenlerin çoğunluğunun seçim ve yönetim sırasındaetkili olması esasına dayanan çoğunlukçu demokrasidir.
B
Azınlıkları dışlamamak, özellikle toplumun bir kesimini alınan siyasal kararlarda sürekli olarak azınlıkta bırakmamayı temel almıştır.
C
İktidar kullanımı için oluşturdukları tasarımları merkezdeiktidarı yoğunlaştıran, tek ve standart uygulama olanmutlak eşitlik esasına göre kural, yasa, yönetmelik v.b.siyasal kararlar üreten ve düzenlemeler yaparlar.
D
Hükümet kuvvetlerinin birbirinden bağımsız, eşit güçle birbirlerini dengeleyen ve denetleyen, onlarınuzlaşması durumunda yönetimin sağlandığı, uzlaşmadıkları durumda da yönetimin mümkün olmadığı bir demokrasi uygulamasıdır.
E
Parlamenter rejimlerle başkanlık rejimlerinin bir karması görüntüsünde olan melez rejimler olup yalnızcacumhuriyet ile yönetilen sistemlerdir.
Açıklama:
Çeşitli siyasal rejim, siyasal topluluk ve siyasal sistemlerin işleyişinde geçerli olan yapısal ve kurumsal farkları değerlendirebileceksiniz.
Üniter devletler İktidar kullanımı için oluşturdukları tasarımları merkezde iktidarı yoğunlaştıran, tek ve standart uygulama olan mutlak eşitlik esasına göre kural, yasa, yönetmelik v.b. siyasal kararlar üreten ve düzenlemeler yaparlar.
Üniter devletler İktidar kullanımı için oluşturdukları tasarımları merkezde iktidarı yoğunlaştıran, tek ve standart uygulama olan mutlak eşitlik esasına göre kural, yasa, yönetmelik v.b. siyasal kararlar üreten ve düzenlemeler yaparlar.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi "Federal Devlet Sistemi" için doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Konfederasyon gibi merkezi hükümeti pek zayıf olan bir tasarımla, üniter devlet gibi merkezi hükümeti müthiş güçlü bir yapının arasında bir yerde durmaktadır.
B
Devletin tam tersi özellikte olup merkezi hükümeti fevkalade zayıf ve çok az konuda karar alma meşru yetkine sahiptir.
C
Bir ideolojinin hayata geçirilmesi amacına hizmet eden bir uygulamadır.
D
Tek parti rejimi veya hükümeti siyaset biliminde sadece tek bir partinin meşru olarak mevcut olduğu ve iktidara sahipliğidir
E
Parlamenter rejimlerle başkanlık rejimlerinin birkarması görüntüsünde olan melez rejimler olup yalnızcacumhuriyet ile yönetilen sistemlerde kullanılabilirler.
Açıklama:
Çeşitli siyasal rejim, siyasal topluluk ve siyasal sistemlerin işleyişinde geçerli olan yapısal ve kurumsal farkları değerlendirebileceksiniz.
Federal devlet sistemleri konfederasyon gibi merkezi hükümeti pek zayıf olan bir tasarımla, üniter devlet gibi merkezi hükümeti müthiş güçlü bir yapının arasında bir yerdedir.
Federal devlet sistemleri konfederasyon gibi merkezi hükümeti pek zayıf olan bir tasarımla, üniter devlet gibi merkezi hükümeti müthiş güçlü bir yapının arasında bir yerdedir.
Soru 81
Daha çok kamu yönetimi sanatı içeriğinde önermelerden oluşan, ancak farklı siyasal sistemler ve kültürlerde yapılan gözlemlerden derlenen ‘Prens’ adlı kitabın yazarı kimdir?
Seçenekler
A
Machiavelli
B
Karl Marx
C
Max Weber
D
Fernand Braudel
E
Samuel P. Huntington
Açıklama:
Siyaset olgusunun farklı kültür, toplum, ekonomi ve siyasal tarihten gelen insan topluluklarında ne tür farklılıklar ve benzerlikler göstermekte olduğunu açıklayabileceksiniz.
Kamu yönetimi sanatı içeriğinde önermelerden oluşan, ancak farklı siyasal sistemler ve kültürlerde yapılan gözlemlerden derlenen ‘Prens’ adlı kitabın yazarı "Machiavelli" dir.
Kamu yönetimi sanatı içeriğinde önermelerden oluşan, ancak farklı siyasal sistemler ve kültürlerde yapılan gözlemlerden derlenen ‘Prens’ adlı kitabın yazarı "Machiavelli" dir.
Soru 82
"Toplumdaki her kültürel, ideolojik, hukuki, siyasal olgular; ekonomik ilişkiler tarafından belirlenir" görüşünü savunan kuram hangisidir?
Seçenekler
A
Kolektif Eylem Kuramı
B
Bağımlılık Kuramı
C
Yeniden Kurumsalcılık
D
Konusal Karşılaştırma Kuramı
E
Kurumsal-Yapısalcılık
Açıklama:
Karşılaştırma sayesinde kültür, toplum, ekonomi v.b. koşulların etkilerinden sadece bir veya birkaçını araştırma kapsamına alarak nasıl genel önermeler üretilebileceğini tanımlayabileceksiniz.
"Toplumdaki her kültürel, ideolojik, hukuki, siyasal olgular; ekonomik ilişkiler tarafından belirlenir" görüşünü savunan kuram Bağımlılık Kuramıdır.
"Toplumdaki her kültürel, ideolojik, hukuki, siyasal olgular; ekonomik ilişkiler tarafından belirlenir" görüşünü savunan kuram Bağımlılık Kuramıdır.
Soru 83
Karar alma sürecinde, siyasal yapılar arasında karşılıklı etkileşimle ve hatta bağımlılıkla sağlanan bütüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Rejim
B
Ulus
C
Hukuk
D
Siyasal Sistem
E
Devlet
Açıklama:
Çeşitli siyasal rejim, siyasal topluluk ve siyasal sistemlerin işleyişinde geçerli olan temel varsayım, koşul ve kısıtları tanımlayabilecek, Bugünün dünyasındaki siyasal sistemlerin nasıl sınışandırılabileceğini açıklayabileceksiniz.
Karar alma sürecinde, siyasal yapılar arasında karşılıklı etkileşimle ve hatta bağımlılıkla sağlanan bütüne Siyasal Sistem adını vermekteyiz.
Karar alma sürecinde, siyasal yapılar arasında karşılıklı etkileşimle ve hatta bağımlılıkla sağlanan bütüne Siyasal Sistem adını vermekteyiz.
Soru 84
Fikir, örgütlenme, haber alma ve muhalefet özgürlüğü kısıtlı olduğu veya bulunmadığı, yönetenlerin siyasal yetkeleri belirlemelerinin söz konusu olmadığı rejimlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Totaliter Rejim
B
Otoriter Rejim
C
Demokrasi
D
Kurumsallaşmış Siyasi Rejim
E
Kurumsallaşma Yolunda Siyasi Rejim
Açıklama:
Farklı siyasal sistemlerin ne bakımdan ayrıldığını ve hangi bakımlardan benzediğini ve bunların arasındaki farkları açıklayarak, bu tiplerden birisinden diğerine geçmekteki rizikoları ve zorlukları yorumlayabileceksiniz.
Fikir, örgütlenme, haber alma ve muhalefet özgürlüğü kısıtlı olduğu veya bulunmadığı, yönetenlerin siyasal yetkeleri belirlemelerinin söz konusu olmadığı rejimlere Otoriter Rejim adı verilir.
Fikir, örgütlenme, haber alma ve muhalefet özgürlüğü kısıtlı olduğu veya bulunmadığı, yönetenlerin siyasal yetkeleri belirlemelerinin söz konusu olmadığı rejimlere Otoriter Rejim adı verilir.
Soru 85
Hükümet kuvvetlerinin birbirinden bağımsız, eşit güçle birbirlerini dengeleyen ve denetleyen, onların uzlaşması durumunda yönetimin sağlandığı, uzlaşmadıkları durumda da yönetimin mümkün olmadığı bir demokrasi uygulaması olan, başlıca Amerika Birleşik Devletleri’nde uygulanan sistemin adı nedir?
Seçenekler
A
Başkanlık Sistemi
B
Yarı-Başkanlık Sistemi
C
Oydaşmacı Demokrasi Sistemi
D
Oydaşmacı Demokrasinin Parlamenter Rejimi
E
Çoğulcu Demokrasi Sistemi
Açıklama:
Çeşitli siyasal rejim, siyasal topluluk ve siyasal sistemlerin işleyişinde geçerli olan yapısal ve kurumsal farkları değerlendirebileceksiniz.
Hükümet kuvvetlerinin birbirinden bağımsız, eşit güçle birbirlerini dengeleyen ve denetleyen, onların uzlaşması durumunda yönetimin sağlandığı, uzlaşmadıkları durumda da yönetimin mümkün olmadığı bir demokrasi uygulaması olan, başlıca Amerika Birleşik Devletleri’nde uygulanan sistemin adı Başkanlık Sistemidir.
Hükümet kuvvetlerinin birbirinden bağımsız, eşit güçle birbirlerini dengeleyen ve denetleyen, onların uzlaşması durumunda yönetimin sağlandığı, uzlaşmadıkları durumda da yönetimin mümkün olmadığı bir demokrasi uygulaması olan, başlıca Amerika Birleşik Devletleri’nde uygulanan sistemin adı Başkanlık Sistemidir.
Soru 86
Genellikle tek bir etnik topluluktan oluştuğu fikri genel kabul gören ulus-devletler iktidar kullanımı için oluşturdukları tasarımları merkezde iktidarı yoğunlaştıran, tek ve standart uygulama olan, mutlak eşitlik esasına göre kural, yasa, yönetmelik vs. siyasal kararlar üreten ve düzenlemeler yapan devlet sistemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Konfederal Devlet
B
Federal Devlet
C
Parlamenter Sistem
D
Kraliyet
E
Üniter Devlet
Açıklama:
Çeşitli siyasal rejim, siyasal topluluk ve siyasal sistemlerin işleyişinde geçerli olan yapısal ve kurumsal farkları değerlendirebileceksiniz.
Genellikle tek bir etnik topluluktan oluştuğu fikri genel kabul gören ulus-devletler iktidar kullanımı için oluşturdukları tasarımları merkezde iktidarı yoğunlaştıran,tek ve standart uygulama olan,mutlak eşitlik esasına göre kural,yasa,yönetmelik vs. siyasal kararlar üreten ve düzenlemeler yapan devlet sistemine Üniter Devlet adı verilir.
Genellikle tek bir etnik topluluktan oluştuğu fikri genel kabul gören ulus-devletler iktidar kullanımı için oluşturdukları tasarımları merkezde iktidarı yoğunlaştıran,tek ve standart uygulama olan,mutlak eşitlik esasına göre kural,yasa,yönetmelik vs. siyasal kararlar üreten ve düzenlemeler yapan devlet sistemine Üniter Devlet adı verilir.
Soru 87
"Westminster" olarak bilinen demokrasi çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çoğulcu Demokrasi
B
Çoğunlukçu Demokrasi
C
Otoriter Demokrasi
D
Totaliter Demokrasi
E
Modern Demokrasi
Açıklama:
Çeşitli siyasal rejim, siyasal topluluk ve siyasal sistemlerin işleyişinde geçerli olan yapısal ve kurumsal farkları değerlendirebileceksiniz.
"Westminster" olarak bilinen demokrasi çeşidi Çoğunlukçu Demokrasidir.
"Westminster" olarak bilinen demokrasi çeşidi Çoğunlukçu Demokrasidir.
Soru 88
Ulus-devletin örgütlenme biçimleri, temel kurumları, bu kurumların iç işleyişini belirleyen yazılı ve yazısız kurallar ile bu kurumların birbirleriyle ilişkileri neyi oluşturur?
Seçenekler
A
Siyasal Rejimi
B
Siyasal Sistemi
C
Siyasal Normu
D
Siyasal Yaptırımı
E
Siyasal İlişkileri
Açıklama:
Çeşitli siyasal rejim, siyasal topluluk ve siyasal sistemlerin işleyişinde geçerli olan yapısal ve kurumsal farkları değerlendirebileceksiniz.
Ulus-devletin örgütlenme biçimleri, temel kurumları, bu kurumların iç işleyişini belirleyen yazılı ve yazısız kurallar ile bu kurumların birbirleriyle ilişkileri Siyasal Rejimini oluşturur?
Ulus-devletin örgütlenme biçimleri, temel kurumları, bu kurumların iç işleyişini belirleyen yazılı ve yazısız kurallar ile bu kurumların birbirleriyle ilişkileri Siyasal Rejimini oluşturur?
Soru 89
Ulus-devletin örgütlenme biçimleri, temel kurumları, bu kurumların iç işleyişini belirleyen yazılı ve yazısız kurallar ile bu kurumların birbirleriyle ilişkilerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Uluslararası ilişkiler
B
Siyasal yaptırım
C
Siyasal rejim
D
Siyasal norm
E
Siyasal sistem
Açıklama:
Çeşitli siyasal rejim, siyasal topluluk ve siyasal sistemlerin işleyişinde geçerli olan temel varsayım, koşul ve kısıtları tanımlayabilecek, Bugünün dünyasındaki siyasal sistemlerin nasıl sınışandırılabileceğini açıklayabileceksiniz.
Ulus-devletin örgütlenme biçimleri, temel kurumları, bu kurumların iç işleyişini belirleyen yazılı ve yazısız kurallar ile bu kurumların birbirleriyle ilşlkileri siyasal rejimlerini oluşturur. Bir siyasal rejim parçası olduğu siyasal sistemdeki temel siyasal süreç, etkileşim ve davranışlara egemen olan kurallar bütünüdür. Basitleştirecek olursak, siyasal rejim unsuru olduğu sistemde oynanan siyasal oyunun kurallarından ibarettir.
Ulus-devletin örgütlenme biçimleri, temel kurumları, bu kurumların iç işleyişini belirleyen yazılı ve yazısız kurallar ile bu kurumların birbirleriyle ilşlkileri siyasal rejimlerini oluşturur. Bir siyasal rejim parçası olduğu siyasal sistemdeki temel siyasal süreç, etkileşim ve davranışlara egemen olan kurallar bütünüdür. Basitleştirecek olursak, siyasal rejim unsuru olduğu sistemde oynanan siyasal oyunun kurallarından ibarettir.
Soru 90
Karşılaştırmalı siyaset yöntemi ile en yakından ilgili olan bilimsel yöntem hangisidir?
Seçenekler
A
Deney
B
İstatistik
C
gözlem
D
Yapısalcılık
E
Hepsi
Açıklama:
Karşılaştırma sayesinde deney benzeri bir süreç kullanarak siyaseti biçimlendiren temel etmenleri nasıl gözlemlediğimizi açıklayabileceksiniz.
siyasal olgular, yapılar, gelişlmeler gözlemlendiğinde adeta deney benzeri koşulların varlığı saptanabilir ve bazı mantık süreçleri kullanarak ve gözlemlerimizi sınıflandırmak suretiyle bu koşullar içinden neden-sonuç ilişlkilerini ayrıştırmak mümkün olabilir.
siyasal olgular, yapılar, gelişlmeler gözlemlendiğinde adeta deney benzeri koşulların varlığı saptanabilir ve bazı mantık süreçleri kullanarak ve gözlemlerimizi sınıflandırmak suretiyle bu koşullar içinden neden-sonuç ilişlkilerini ayrıştırmak mümkün olabilir.
Soru 91
John Stuart Mill karşılaştırma yöntemi kullanarak siyasal olay ve gelişmeleri açıklamak üzere iki yöntem ortaya koymuştur. Bunlar aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Uyuşma ve değişme yöntemi
B
Uyuşma ve fark yöntemi
C
Uyuşma ve eşitlik yöntemi
D
Uyuşma ve anlaşma yöntemi
E
Uyuşma ve küçülme yöntemi
Açıklama:
Karşılaştırma sayesinde deney benzeri bir süreç kullanarak siyaseti biçimlendiren temel etmenleri nasıl gözlemlediğimizi açıklayabileceksiniz.
John Stuart Mill karşılaştırma yöntemi kullanarak siyasal olay ve gelişmeleri açıklamak üzere iki yöntem ortaya koymuştur, bunlar Uyuşma ve fark yöntemleridir.
John Stuart Mill karşılaştırma yöntemi kullanarak siyasal olay ve gelişmeleri açıklamak üzere iki yöntem ortaya koymuştur, bunlar Uyuşma ve fark yöntemleridir.
Soru 92
Hükümetin gücünü sınırlamak için, hükümet kuvvetlerinin eşit güçte olduğu ve birbirlerini denetleyip dengelediği siyasal rejime ne ad verilir?
Seçenekler
A
Diktatörlük
B
Başkanlık rejimi
C
Poliarşi
D
Yarı-başkanlık rejimi
E
Başbakanlık
Açıklama:
Çeşitli siyasal rejim, siyasal topluluk ve siyasal sistemlerin işleyişinde geçerli olan temel varsayım, koşul ve kısıtları tanımlayabilecek, Bugünün dünyasındaki siyasal sistemlerin nasıl sınışandırılabileceğini açıklayabileceksiniz.
hükümet kuvvetlerinin birbirinden bağımsız, eşit güçle birbirlerini dengeleyen ve denetleyen, onların uzlaşılması durumunda yönetimin sağlandığı, uzlaşmadıkları durumda da yönetimin mümkün olmadığı bir demokrasi uygulaması Amerika Birleşik Devletleri ve diğer ülkelerde başkanlık rejimi adı ile anılmıştır.
hükümet kuvvetlerinin birbirinden bağımsız, eşit güçle birbirlerini dengeleyen ve denetleyen, onların uzlaşılması durumunda yönetimin sağlandığı, uzlaşmadıkları durumda da yönetimin mümkün olmadığı bir demokrasi uygulaması Amerika Birleşik Devletleri ve diğer ülkelerde başkanlık rejimi adı ile anılmıştır.
Soru 93
Derin toplumsal ayrışmalarla birbirinden ayrılmış ve farklılaşmış toplumlarda uygulanan demokrasi tipi nedir?
Seçenekler
A
Parlamenter demokrasi
B
Westminster demokrasisi
C
Yarı-başkanlık rejimi
D
Temsili demokrasi
E
Oydaşmacı demokrasi
Açıklama:
Çeşitli siyasal rejim, siyasal topluluk ve siyasal sistemlerin işleyişinde geçerli olan yapısal ve kurumsal farkları değerlendirebileceksiniz.
İsviçre başta olmak üzere, Hollanda, Belçika gibi Avrupa ve Lübnan gibi Asya ülkelerinde ise parlamenter rejim uygulamaları çoğulculuk esasına göre yaygınlık kazanmıştır. Bu tür rejimde esas olan, farklılıkların eşit derecede temsil edilmesidir.
İsviçre başta olmak üzere, Hollanda, Belçika gibi Avrupa ve Lübnan gibi Asya ülkelerinde ise parlamenter rejim uygulamaları çoğulculuk esasına göre yaygınlık kazanmıştır. Bu tür rejimde esas olan, farklılıkların eşit derecede temsil edilmesidir.
Soru 94
Yarı-başkanlık rejimlerinin Doğu Avrupa'ya doğru yayılmaya başlaması ne zamandır?
Seçenekler
A
1970 ve sonrası
B
1980 ve sonrası
C
1990 ve sonrası
D
1960 ve sonrası
E
2000 ve sonrası
Açıklama:
Çeşitli siyasal rejim, siyasal topluluk ve siyasal sistemlerin işleyişinde geçerli olan yapısal ve kurumsal farkları değerlendirebileceksiniz.
Yarı-başkanlık rejimlerinin Doğu Avrupa’ya doğru yayılması 1990’larda Soğuk Savaşın bitmesiyle birlikte başlamış bir süreçtir.
Yarı-başkanlık rejimlerinin Doğu Avrupa’ya doğru yayılması 1990’larda Soğuk Savaşın bitmesiyle birlikte başlamış bir süreçtir.
Soru 95
Siyaset biliminde sadece tek bir partinin meşru olarak mevcut olabildiği ve iktidara sahip olduğu rejimlere verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tek parti rejimi
B
Başkanlık rejimi
C
Yarı-başkanlık rejimi
D
Uzlaşmacı parlamenter rejim
E
Hakim parti rejimi
Açıklama:
Çeşitli siyasal rejim, siyasal topluluk ve siyasal sistemlerin işleyişinde geçerli olan yapısal ve kurumsal farkları değerlendirebileceksiniz.
Hükümeti siyaset biliminde sadece tek bir partinin meşru olarak mevcut olabildiği ve iktidara sahip olduğu rejimlere verilen isim Tek parti rejimidir.
Hükümeti siyaset biliminde sadece tek bir partinin meşru olarak mevcut olabildiği ve iktidara sahip olduğu rejimlere verilen isim Tek parti rejimidir.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi siyaseti anlamlandırabilmek ve hatta anlayabilmek için temel bir mantık yürütme sürecidir?
Seçenekler
A
Karşılaştırma
B
Benzetme
C
Değiştirme
D
Düzeltme
E
Olgu
Açıklama:
Siyaset olgusunun farklı kültür, toplum, ekonomi ve siyasal tarihten gelen insan topluluklarında ne tür farklılıklar ve benzerlikler göstermekte olduğunu açıklayabileceksiniz.
Karşılaştırma; Siyaseti anlamlandırabilmek ve hatta anlayabilmek için temel bir mantık yürütme sürecidir.
Karşılaştırma; Siyaseti anlamlandırabilmek ve hatta anlayabilmek için temel bir mantık yürütme sürecidir.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi, John Stuart Mil'in "Karşılaştırma Yöntemi" kullanarak siyasal olay ve gelişmeleri açıklamak üzere ortaya koyduğu yöntemlerden birisidir?
Seçenekler
A
Uyuşma yöntemi
B
Çatışma yöntemi
C
Benzeşme yöntemi
D
Koşullama yöntemi
E
Fonksiyonel yöntem
Açıklama:
Karşılaştırma sayesinde deney benzeri bir süreç kullanarak siyaseti biçimlendiren temel etmenleri nasıl gözlemlediğimizi açıklayabileceksiniz.
Mill "Karşılaştırma Yöntemi" kullanarak siyasal olay ve gelişmeleri açıklamak üzere iki yöntem ortaya koymuştur: uyuşma yöntemi ve fark yöntemi.
Mill "Karşılaştırma Yöntemi" kullanarak siyasal olay ve gelişmeleri açıklamak üzere iki yöntem ortaya koymuştur: uyuşma yöntemi ve fark yöntemi.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi büyük sömürgeci devletlerin siyasal kurumlarının çalışma esaslarını betimler?
Seçenekler
A
Kurumsal-Yapısalcılık
B
Değişkenlik
C
Çağdaşlık
D
Modernizm
E
Demokrasi
Açıklama:
Çeşitli siyasal rejim, siyasal topluluk ve siyasal sistemlerin işleyişinde geçerli olan temel varsayım, koşul ve kısıtları tanımlayabilecek, Bugünün dünyasındaki siyasal sistemlerin nasıl sınışandırılabileceğini açıklayabileceksiniz.
"Kurumsal-Yapısalcılık" büyük sömürgeci devletlerin sahip olduğu siyasal kurumların çalışma esaslarını betimleyen, onların tarihi evrilişlerini anlatan, hangi tür anayasaların bu yapılarla birlikte oluştuğunu anlatan bir içeriğe sahiptir
"Kurumsal-Yapısalcılık" büyük sömürgeci devletlerin sahip olduğu siyasal kurumların çalışma esaslarını betimleyen, onların tarihi evrilişlerini anlatan, hangi tür anayasaların bu yapılarla birlikte oluştuğunu anlatan bir içeriğe sahiptir
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi kurumlara özgü değerler ve yazısız kurallara birer gözlem birimi veya değişken olarak yaklaşır?
Seçenekler
A
Yeni Kurumsalcılık
B
Eski Kurumsalcılık
C
Modernizm
D
Çağdaşlık
E
Demokrasi
Açıklama:
Çeşitli siyasal rejim, siyasal topluluk ve siyasal sistemlerin işleyişinde geçerli olan temel varsayım, koşul ve kısıtları tanımlayabilecek, Bugünün dünyasındaki siyasal sistemlerin nasıl sınışandırılabileceğini açıklayabileceksiniz.
Yeni kurumsalcılık kurumlara özgü değerler ve yazısız kurallara (normlara) birer gözlem birimi veya değişken olarak yaklaşır. Örneğin, yasama meclislerinin çalışabilmesi için yazısız kurallar vardır. Uygarca ve kibar davranmak, nezaket, sıra ve süreye saygı göstermek başlıca örneklerdendir. Bu bilgi ile donanmış kişilerin oluşturduğu ortamlar ortama uygun davranış kalıpları gelişecek, bireyler dışlanmak gibi maliyetlere katlanmamak için nazik davranmaya dikkat etmeleri gerekecektir.
Yeni kurumsalcılık kurumlara özgü değerler ve yazısız kurallara (normlara) birer gözlem birimi veya değişken olarak yaklaşır. Örneğin, yasama meclislerinin çalışabilmesi için yazısız kurallar vardır. Uygarca ve kibar davranmak, nezaket, sıra ve süreye saygı göstermek başlıca örneklerdendir. Bu bilgi ile donanmış kişilerin oluşturduğu ortamlar ortama uygun davranış kalıpları gelişecek, bireyler dışlanmak gibi maliyetlere katlanmamak için nazik davranmaya dikkat etmeleri gerekecektir.
Soru 100
"Westminister tipi demokrasi" olarak da isimlendirilen İngiltere'nin siyasal sistemi modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çoğunlukçu Demokrasi
B
Başkanlık Tipi Demokrasi
C
Oydaşmacı Demokrasi
D
Müzakereci Demokrasi
E
Yarı-Başkanlık tipi Demokrasi
Açıklama:
Çeşitli siyasal rejim, siyasal topluluk ve siyasal sistemlerin işleyişinde geçerli olan yapısal ve kurumsal farkları değerlendirebileceksiniz.
Yönetilenlerin çoğunluğunun seçim ve yönetim sırasında etkili olması esas›na dayanan çoğunlukçu (majoritarian) demokrasi tipi olup ilk uygulama modelini Britanya’da geliştirdiğinden Westminster tipi demokrasi diye anılmaktadır
Yönetilenlerin çoğunluğunun seçim ve yönetim sırasında etkili olması esas›na dayanan çoğunlukçu (majoritarian) demokrasi tipi olup ilk uygulama modelini Britanya’da geliştirdiğinden Westminster tipi demokrasi diye anılmaktadır
Soru 101
Çağdaş demokratik sistemlerden "yarı-başkanlık" sistemi aşağıdaki ülkelerden hangisinde uygulanmaktadır?
Seçenekler
A
ABD
B
İngiltere
C
İşviçre
D
Yunanistan
E
Fransa
Açıklama:
Çeşitli siyasal rejim, siyasal topluluk ve siyasal sistemlerin işleyişinde geçerli olan yapısal ve kurumsal farkları değerlendirebileceksiniz.
Yarı-başkanlık rejimini esas popüler hale getiren uygulama 1958 yılında kabul ettiği Beşinci Cumhuriyet Anayasası ile Fransa olmuştur.
Yarı-başkanlık rejimini esas popüler hale getiren uygulama 1958 yılında kabul ettiği Beşinci Cumhuriyet Anayasası ile Fransa olmuştur.
Soru 102
Demokratik sisteme sahip ülkeler arasında "başkanlık sistemi" ile öne çıkan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fransa
B
ABD
C
İngiltere
D
Yunanistan
E
Almanya
Açıklama:
Çeşitli siyasal rejim, siyasal topluluk ve siyasal sistemlerin işleyişinde geçerli olan yapısal ve kurumsal farkları değerlendirebileceksiniz.
ABD başkanlık sistemi uygulamaları açısından en önde gelen ülkeler arasındadır. "Başkanlık Rejimi" bölümünü okuyabilirsiniz
ABD başkanlık sistemi uygulamaları açısından en önde gelen ülkeler arasındadır. "Başkanlık Rejimi" bölümünü okuyabilirsiniz
Soru 103
Mekezi hükümetin fevkalade zayıf olduğu demokratik devlet biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Üniter devlet
B
Totaliter devlet
C
Westminister tipi devlet
D
Yarı-başkanlıkla yönetilen devlet
E
Konfederasyon tipi devlet
Açıklama:
Çeşitli siyasal rejim, siyasal topluluk ve siyasal sistemlerin işleyişinde geçerli olan yapısal ve kurumsal farkları değerlendirebileceksiniz.
Konfederasyon tipidevlet, üniter devletin tam tersi özellikte olup merkezi hükümeti fevkalade zayıftır
Konfederasyon tipidevlet, üniter devletin tam tersi özellikte olup merkezi hükümeti fevkalade zayıftır
Soru 104
Bir araştırmada Adam Przeworski ve Henry Teune tarafından ortaya atılan “olabildiğince benzer sistemler” tasarımı benimsendiğinde aşağıdaki ülkelerden hangisi örneklem içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Britanya
B
Avustralya
C
Fransa
D
Kanada
E
İrlanda
Açıklama:
Siyaset olgusunun farklı kültür, toplum, ekonomi ve siyasal tarihten gelen insan topluluklarında ne tür farklılıklar ve benzerlikler göstermekte olduğunu açıklayabileceksiniz.
Olabildiğince benzer sistemler tasarımında birbirlerine çok benzer durumda olan siyasal sistemler seçilir. Dolayısıyla, seçeneklerdeki Britanya, irlanda, Kanada ve Avustralya aynı milletler topluluğuna bağlı, aynı dil ve benzer kültürel özelliklere sahip ülkelerdir. Fransa, bu yönüyle diğerlerinden farklıdır.
Olabildiğince benzer sistemler tasarımında birbirlerine çok benzer durumda olan siyasal sistemler seçilir. Dolayısıyla, seçeneklerdeki Britanya, irlanda, Kanada ve Avustralya aynı milletler topluluğuna bağlı, aynı dil ve benzer kültürel özelliklere sahip ülkelerdir. Fransa, bu yönüyle diğerlerinden farklıdır.
Soru 105
“Çoğunlukçu seçim sistemleri parti hükümetine, nispi temsile dayalı seçim sistemleri ise koalisyon hükümetlerine yol açar” önermesinde seçim sistemleri ne tür bir değişkendir?
Seçenekler
A
Bağımlı değişken
B
Nicel değişken
C
Sürekli değişken
D
Dolaylı değişken
E
Bağımsız değişken
Açıklama:
Farklı siyasal sistemlerin ne bakımdan ayrıldığını ve hangi bakımlardan benzediğini ve bunların arasındaki farkları açıklayarak, bu tiplerden birisinden diğerine geçmekteki rizikoları ve zorlukları yorumlayabileceksiniz.
Uygulanan seçim sistemleri hükümet tipini (parti veya koalisyon) belirlediği için seçim sistemleri bağımsız değişkendir.
Uygulanan seçim sistemleri hükümet tipini (parti veya koalisyon) belirlediği için seçim sistemleri bağımsız değişkendir.
Soru 106
Machiavelli, “Prens” adlı yapıtında aşağıdaki hangi tema üzerinde durmuştur?
Seçenekler
A
İnsanları mutlu kılacak devlet formülü
B
Siyasal sistem içi ve sistemler arası iktidar mücadeleleri
C
Devlet içindeki ideolojik farklılıklar
D
Devlet adamlarının adil ve cömert olmaları
E
Ekonominin siyasal sistem üzerine etkileri
Açıklama:
Karşılaştırma sayesinde deney benzeri bir süreç kullanarak siyaseti biçimlendiren temel etmenleri nasıl gözlemlediğimizi açıklayabileceksiniz.
Machiavelli, günümüze özgü bir yaklaşımla siyasal sistem içi ve sistemler arası iktidar mücadelelerinin mantığını ve mekanizmalarını gözlemlemeye ve anlamaya yönelmiştir.
Machiavelli, günümüze özgü bir yaklaşımla siyasal sistem içi ve sistemler arası iktidar mücadelelerinin mantığını ve mekanizmalarını gözlemlemeye ve anlamaya yönelmiştir.
Soru 107
Büyük sömürgeci devletlerin sahip olduğu siyasal kurumların çalışma esaslarını betimleyen, onların tarihsel gelişimini açıklayan çalışmalar aşağıdaki hangi kuram içinde yer alır?
Seçenekler
A
Kolektif eylem kuramı
B
Demokratik Pekişme Kuramı
C
Bağımlılık kuramı
D
Kurumsal Yapısalcılık
E
Yapısal-işlevsel yaklaşım
Açıklama:
Çeşitli siyasal rejim, siyasal topluluk ve siyasal sistemlerin işleyişinde geçerli olan temel varsayım, koşul ve kısıtları tanımlayabilecek, Bugünün dünyasındaki siyasal sistemlerin nasıl sınışandırılabileceğini açıklayabileceksiniz.
Kurumsal - Yapısalcılık kuramı büyük sömürgeci devletlerin sahip olduğu siyasal kurumların çalışma esaslarını betimleyen (tasvir eden), onların tarihi evrilişlerini anlatan, hangi tür anayasaların bu yapılarla birlikte oluştuğunu anlatan bir içeriğe sahiptir.
Kurumsal - Yapısalcılık kuramı büyük sömürgeci devletlerin sahip olduğu siyasal kurumların çalışma esaslarını betimleyen (tasvir eden), onların tarihi evrilişlerini anlatan, hangi tür anayasaların bu yapılarla birlikte oluştuğunu anlatan bir içeriğe sahiptir.
Soru 108
Kapitalizmin Avrupa'nın batısında gelişmesindeki temel etkenin ne olduğu sorusuna, karşılaştırmalı yöntemi kullanarak yanıt arayan sosyal bilimci aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Max Weber
B
Gabriel A. Almond
C
Karl Marx
D
Friedrich Hegel
E
Immanuel Kant
Açıklama:
Siyaset olgusunun farklı kültür, toplum, ekonomi ve siyasal tarihten gelen insan topluluklarında ne tür farklılıklar ve benzerlikler göstermekte olduğunu açıklayabileceksiniz.
Kapitalizmin Avrupa'nın batısında gelişmesindeki temel etkenin ne olduğu sorusuna, karşılaştırmalı yöntemi kullanarak yanıt arayan sosyal bilimci ünlü Alman sosyolog Max Weber'dir
Kapitalizmin Avrupa'nın batısında gelişmesindeki temel etkenin ne olduğu sorusuna, karşılaştırmalı yöntemi kullanarak yanıt arayan sosyal bilimci ünlü Alman sosyolog Max Weber'dir
Soru 109
Ulus-devletin örgütlenme biçimleri, temel kurumları, bu kurumların iç işleyişini belirleyen yazılı ve yazısız kurallar ile bu kurumların birbirleriyle ilişkilerini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Devlet
B
Siyasal rejim
C
Parlamenter sistem
D
Demokratik rejim
E
Siyasal sistem
Açıklama:
Çeşitli siyasal rejim, siyasal topluluk ve siyasal sistemlerin işleyişinde geçerli olan yapısal ve kurumsal farkları değerlendirebileceksiniz.
Ulus-devletin örgütlenme biçimleri, temel kurumları, bu kurumların iç işleyişini belirleyen yazılı ve yazısız kurallar ile bu kurumların birbirleriyle ilişkileri siyasal rejimlerini oluşturur.
Ulus-devletin örgütlenme biçimleri, temel kurumları, bu kurumların iç işleyişini belirleyen yazılı ve yazısız kurallar ile bu kurumların birbirleriyle ilişkileri siyasal rejimlerini oluşturur.
Soru 110
Demokrasiyi halkın halk için halk tarafından yönetilmesi olarak kim tanımlamıştır?
Seçenekler
A
Aristoteles
B
Eflatun
C
Abraham Lincoln
D
Thomas Jefferson
E
John Stuart Mill
Açıklama:
Siyaset olgusunun farklı kültür, toplum, ekonomi ve siyasal tarihten gelen insan topluluklarında ne tür farklılıklar ve benzerlikler göstermekte olduğunu açıklayabileceksiniz.
Abraham Lincoln demokrasiyi halkın halk için halk tarafından yönetilmesi olarak tanımlamıştır.
Abraham Lincoln demokrasiyi halkın halk için halk tarafından yönetilmesi olarak tanımlamıştır.
Soru 111
Yarı-başkanlık rejimlerinin Doğu Avrupa’ya doğru yayılması hangi yıllarda olmuştur?
Seçenekler
A
1950'ler
B
1960'lar
C
1970'ler
D
1980'ler
E
1990'lar
Açıklama:
Farklı siyasal sistemlerin ne bakımdan ayrıldığını ve hangi bakımlardan benzediğini ve bunların arasındaki farkları açıklayarak, bu tiplerden birisinden diğerine geçmekteki rizikoları ve zorlukları yorumlayabileceksiniz.
Yarı-başkanlık rejimlerinin Doğu Avrupa’ya doğru yayılması 1990’larda Soğuk Savaşın bitmesiyle birlikte başlamış bir süreçtir.
Yarı-başkanlık rejimlerinin Doğu Avrupa’ya doğru yayılması 1990’larda Soğuk Savaşın bitmesiyle birlikte başlamış bir süreçtir.
Soru 112
Adında konfederasyon geçmesine karşın federal devlet sistemine sahip olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Amerika Birleşik Devletleri
B
Almanya
C
İsviçre
D
Rusya
E
Kanada
Açıklama:
Farklı siyasal sistemlerin ne bakımdan ayrıldığını ve hangi bakımlardan benzediğini ve bunların arasındaki farkları açıklayarak, bu tiplerden birisinden diğerine geçmekteki rizikoları ve zorlukları yorumlayabileceksiniz.
İsviçre, özellikle Alman yayılmasına karşı, sekizinci yüzyıldan itibaren küçük üniter devletçiklerin birer kanton olarak katılmasıyla Confédération Helvétique adıyla kurulmuştur. Adında konfederasyon olsa bile İsviçre 1850’lerde anayasasında değişikliğe giderek federal bir devlet olmuştur.
İsviçre, özellikle Alman yayılmasına karşı, sekizinci yüzyıldan itibaren küçük üniter devletçiklerin birer kanton olarak katılmasıyla Confédération Helvétique adıyla kurulmuştur. Adında konfederasyon olsa bile İsviçre 1850’lerde anayasasında değişikliğe giderek federal bir devlet olmuştur.
Soru 113
I. Siyaseti anlamlandırabilmek ve hatta anlayabilmek için karşılaştırma, temel bir mantık yürütme sürecidir.
II. Mill önerdiği mantık süreçlerine, uyuşma yöntemi ve fark yöntemi adını vermiştir.
III. Bir siyasal olay, olgu veya gelişmenin ortaya çıktığı her durumda varolan ve ortaya çıkmadığında da var olmayan bağımsız değişken, o bağımlı değişkenin nedeni olarak ayrışır.
Yukarıdakilerden ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Mill önerdiği mantık süreçlerine, uyuşma yöntemi ve fark yöntemi adını vermiştir.
III. Bir siyasal olay, olgu veya gelişmenin ortaya çıktığı her durumda varolan ve ortaya çıkmadığında da var olmayan bağımsız değişken, o bağımlı değişkenin nedeni olarak ayrışır.
Yukarıdakilerden ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
II-III
B
Yalnız II
C
I-III
D
Yalnız III
E
I-II-III
Açıklama:
Karşılaştırma sayesinde deney benzeri bir süreç kullanarak siyaseti biçimlendiren temel etmenleri nasıl gözlemlediğimizi açıklayabileceksiniz.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Soru 114
I. OFST’de amaç tekil bir bağımsız değişkenin tek bir bağımlı değişken üzerindeki etkisini saptamak olmayıp, belirli bir düzenli ilişkiyi çok farklı toplumlarda da gözlemleyerek tüm siyasal sistemler için geçerli olabilecek önermelere ulaşmaktır.
II. Çok benzer ülkelerde uygulanan farklı seçim sistemlerinin farklı hükümet tiplerine yol açmakta olduğu Maurice Duverger (1954) tarafından ortaya atılmıştır.
III. Tek bir sistemin, örnek olay olarak (case study) adlandırılan bir yaklaşımla araştırılması da karşılaştırmalı siyaset araştırmalarında rastlanılan bir durumdur.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Çok benzer ülkelerde uygulanan farklı seçim sistemlerinin farklı hükümet tiplerine yol açmakta olduğu Maurice Duverger (1954) tarafından ortaya atılmıştır.
III. Tek bir sistemin, örnek olay olarak (case study) adlandırılan bir yaklaşımla araştırılması da karşılaştırmalı siyaset araştırmalarında rastlanılan bir durumdur.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
II-III
B
I-II-III
C
I-III
D
Yalnız I
E
I-II
Açıklama:
Karşılaştırma sayesinde kültür, toplum, ekonomi v.b. koşulların etkilerinden sadece bir veya birkaçını araştırma kapsamına alarak nasıl genel önermeler üretilebileceğini tanımlayabileceksiniz.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Soru 115
I. Aritso’nun Politika adlı ünlü eseri bu tür bir arayışın ilk ürünlerinden olup pozitif yanı daha ağır basan bir niteliktedir.
II. Karşılaştırmalı siyaset ile ilgili ilk ciddi sapış N. Machiavelli (Makyavel) tarafından yazılmış olan Prens adlı kitaptır.
III. Endüstri devrimi sonrası Batı Avrupa’da güçlenen kapitalist ekonomiler dünyayı aralarında pay etmeye çalışan bir emperyalizm dönemini başlattılar.
Yukarıdakilerden ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Karşılaştırmalı siyaset ile ilgili ilk ciddi sapış N. Machiavelli (Makyavel) tarafından yazılmış olan Prens adlı kitaptır.
III. Endüstri devrimi sonrası Batı Avrupa’da güçlenen kapitalist ekonomiler dünyayı aralarında pay etmeye çalışan bir emperyalizm dönemini başlattılar.
Yukarıdakilerden ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
II-III
B
Yalnız II
C
I-III
D
Yalnız III
E
I-II-III
Açıklama:
Siyaset olgusunun farklı kültür, toplum, ekonomi ve siyasal tarihten gelen insan topluluklarında ne tür farklılıklar ve benzerlikler göstermekte olduğunu açıklayabileceksiniz.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Soru 116
I. Karar alma sürecinde siyasal yapılar arasında karşılıklı etkileşimle ve hatta bağımlılıkla sağlanan bütüne siyasal sistem adını vermekteyiz.
II. Bir toprak parçasına egemen olma iddiası genel kabul gören, o toprak üzerinde yaşayan insanların oluşturduğu topluma hükmetme erkini elinde tutan sisteme devlet adı verilir.
III. Devletin yurttaşı durumundaki bireylerin oluşturduğu bir arada yaşama alışkanlığı olan ve geleceği de paylaşma iradesi gösteren toplumlara ulus adı verilir.
IV. Fikir, örgütlenme, haber alma ve muhalefet özgürlüğü kısıtlı olduğu veya bulunmadığı, yönetenlerin siyasal yetkeleri belirlemelerinin söz konusu olmadığı rejimlere otoriter rejim denir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Bir toprak parçasına egemen olma iddiası genel kabul gören, o toprak üzerinde yaşayan insanların oluşturduğu topluma hükmetme erkini elinde tutan sisteme devlet adı verilir.
III. Devletin yurttaşı durumundaki bireylerin oluşturduğu bir arada yaşama alışkanlığı olan ve geleceği de paylaşma iradesi gösteren toplumlara ulus adı verilir.
IV. Fikir, örgütlenme, haber alma ve muhalefet özgürlüğü kısıtlı olduğu veya bulunmadığı, yönetenlerin siyasal yetkeleri belirlemelerinin söz konusu olmadığı rejimlere otoriter rejim denir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-IV
B
I-II-III-IV
C
II-III-IV
D
I-II-IV
E
II-III
Açıklama:
Siyaset olgusunun farklı kültür, toplum, ekonomi ve siyasal tarihten gelen insan topluluklarında ne tür farklılıklar ve benzerlikler göstermekte olduğunu açıklayabileceksiniz.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Soru 117
I. Çoğunlukçu (majoritarian) demokrasi, yönetilenlerin çoğunluğunun seçim ve yönetim sırasında etkili olması esasına dayanır.
II. Çoğunlukçu (majoritarian) demokrasi, ilk uygulama modelini Britanya’da geliştirdiğinden Westminster tipi demokrasi diye anılmaktadır.
III. Azınlıkları dışlamamak, özellikle toplumun bir kesimini alınan siyasal kararlarda sürekli olarak azınlıkta bırakmamayı temel alan demokrasi modeline oydaşmacı demokrasi denir.
IV. Dahl demokrasi yerine, çoğunluğun yönetimi diye Türkçeye çevirebileceğimiz poliarşi (polyarchy) kavramını önermiştir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Çoğunlukçu (majoritarian) demokrasi, ilk uygulama modelini Britanya’da geliştirdiğinden Westminster tipi demokrasi diye anılmaktadır.
III. Azınlıkları dışlamamak, özellikle toplumun bir kesimini alınan siyasal kararlarda sürekli olarak azınlıkta bırakmamayı temel alan demokrasi modeline oydaşmacı demokrasi denir.
IV. Dahl demokrasi yerine, çoğunluğun yönetimi diye Türkçeye çevirebileceğimiz poliarşi (polyarchy) kavramını önermiştir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-III-IV
B
II-III
C
I-III
D
I-II-III-IV
E
I-II-IV
Açıklama:
Karşılaştırma sayesinde kültür, toplum, ekonomi v.b. koşulların etkilerinden sadece bir veya birkaçını araştırma kapsamına alarak nasıl genel önermeler üretilebileceğini tanımlayabileceksiniz.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Soru 118
I. İsviçre başta olmak üzere, Hollanda, Belçika gibi Avrupa ve Lübnan gibi Asya ülkelerinde ise parlamenter rejim uygulamaları çoğulculuk esasına göre yaygınlık kazanmıştır.
II. Yarı-başkanlık rejimini esas popüler hale getiren uygulama 1958 yılında kabul ettiği Beşinci Cumhuriyet anayasası ile Fransa olmuştur.
III. Yarı-başkanlık rejimleri parlamenter rejimlerle başkanlık rejimlerinin bir karması görüntüsünde olan melez rejimler olup yalnızca cumhuriyet ile yönetilen sistemlerde kullanılabilirler.
IV. Hükümet kuvvetlerinin birbirinden bağımsız, eşit güçle birbirlerini dengeleyen ve denetleyen, onların uzlaşması durumunda yönetimin sağlandığı, uzlaşmadıkları durumda da yönetimin mümkün olmadığı bir demokrasi uygulaması Amerika Birleşik Devletleri ve diğer ülkelerde başkanlık rejimi olarak adlandırılmaktadır.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Yarı-başkanlık rejimini esas popüler hale getiren uygulama 1958 yılında kabul ettiği Beşinci Cumhuriyet anayasası ile Fransa olmuştur.
III. Yarı-başkanlık rejimleri parlamenter rejimlerle başkanlık rejimlerinin bir karması görüntüsünde olan melez rejimler olup yalnızca cumhuriyet ile yönetilen sistemlerde kullanılabilirler.
IV. Hükümet kuvvetlerinin birbirinden bağımsız, eşit güçle birbirlerini dengeleyen ve denetleyen, onların uzlaşması durumunda yönetimin sağlandığı, uzlaşmadıkları durumda da yönetimin mümkün olmadığı bir demokrasi uygulaması Amerika Birleşik Devletleri ve diğer ülkelerde başkanlık rejimi olarak adlandırılmaktadır.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-III-IV
B
II-III
C
I-III
D
I-II-III-IV
E
I-II-IV
Açıklama:
Çeşitli siyasal rejim, siyasal topluluk ve siyasal sistemlerin işleyişinde geçerli olan temel varsayım, koşul ve kısıtları tanımlayabilecek, Bugünün dünyasındaki siyasal sistemlerin nasıl sınışandırılabileceğini açıklayabileceksiniz.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Soru 119
I. Tek parti rejimi veya hükümeti siyaset biliminde sadece tek bir partinin meşru olarak mevcut olabildiği ve iktidara sahip olduğu rejimlere verilen addır.
II. Yarı-başkanlık rejimlerinin Doğu Avrupa’ya doğru yayılması 1990’larda Soğuk Savaşın bitmesiyle birlikte başlamış bir süreçtir.
III. Otoriter rejimler büyük çoğunluğunun kitlesel halk desteğine dayandığı savını güçlendirmek için kitlesel seferberlik yaratacak yapılar olan siyasal partiler, dernek ve kuruluşları kullanırlar.
IV. Otoriter rejimler arasında özellikle askeri darbelerle kurulan ve cunta hükümetleri tarafından sürdürülen uygulamalara Latin Amerika, Asya, Orta Doğu ve Afrika’da yirminci yüzyıl boyunca çok sayıda rastlanmıştır.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Yarı-başkanlık rejimlerinin Doğu Avrupa’ya doğru yayılması 1990’larda Soğuk Savaşın bitmesiyle birlikte başlamış bir süreçtir.
III. Otoriter rejimler büyük çoğunluğunun kitlesel halk desteğine dayandığı savını güçlendirmek için kitlesel seferberlik yaratacak yapılar olan siyasal partiler, dernek ve kuruluşları kullanırlar.
IV. Otoriter rejimler arasında özellikle askeri darbelerle kurulan ve cunta hükümetleri tarafından sürdürülen uygulamalara Latin Amerika, Asya, Orta Doğu ve Afrika’da yirminci yüzyıl boyunca çok sayıda rastlanmıştır.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-III-IV
B
II-III
C
I-III
D
I-II-III-IV
E
I-II-IV
Açıklama:
Çeşitli siyasal rejim, siyasal topluluk ve siyasal sistemlerin işleyişinde geçerli olan temel varsayım, koşul ve kısıtları tanımlayabilecek, Bugünün dünyasındaki siyasal sistemlerin nasıl sınışandırılabileceğini açıklayabileceksiniz.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Soru 120
I. Totaliter rejim, bir ideolojinin hayata geçirilmesi amacına hizmet eden bir uygulamadır.
II. Totaliter rejim, toplumun ve tekil yurttaşın yaşantısının tamamının denetim altına alındığı ve en ufak bir mahrem yaşantının devletin bilgisi, onayı ve düzenlemesi dışında mevcut olmasının mümkün ve arzulanabilir olmadığı bir siyasal rejimdir
III. Totaliter rejimler demokratik rejimlerin tam tersini oluşturan bir siyasal kültür ortamında gelişirler.
IV. Totaliter rejimler demokrasiler kadar uzun ömürlü olmamışlardır.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Totaliter rejim, toplumun ve tekil yurttaşın yaşantısının tamamının denetim altına alındığı ve en ufak bir mahrem yaşantının devletin bilgisi, onayı ve düzenlemesi dışında mevcut olmasının mümkün ve arzulanabilir olmadığı bir siyasal rejimdir
III. Totaliter rejimler demokratik rejimlerin tam tersini oluşturan bir siyasal kültür ortamında gelişirler.
IV. Totaliter rejimler demokrasiler kadar uzun ömürlü olmamışlardır.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
II-III
C
I-III
D
I-III-IV
E
I-II-IV
Açıklama:
Karşılaştırma sayesinde deney benzeri bir süreç kullanarak siyaseti biçimlendiren temel etmenleri nasıl gözlemlediğimizi açıklayabileceksiniz.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Soru 121
“Mill’in yöntemine göre bir siyasal olay, gelişme veya olgu farklı siyasal sistemlerde ortaya çıktığında (bağımlı değişken), onunla aynı anda veya onun hemen öncesinde bir bağımsız değişkenin değiştiği gözlemleniyorsa, o zaman bu bağımsız değişkenle, o olgunun (bağımlı değişkenin) bir uyuşması söz konusudur.”
Yukarıdaki paragrafta, Karşılaştırma Yöntemine göre Mill’in hangi yönteminden bahsetmektedir?
Yukarıdaki paragrafta, Karşılaştırma Yöntemine göre Mill’in hangi yönteminden bahsetmektedir?
Seçenekler
A
Fark Yöntemi
B
Karşılaştırma Yöntemi
C
Uyuşma Yöntemi
D
Bağımlı Değişken Yöntemi
E
Bağımsız Değişken Yöntemi
Açıklama:
Mill’in uyuşma yöntemine göre bir siyasal olay, gelişme veya olgu farklı siyasal sistemlerde ortaya çıktığında (bağımlı değişken), onunla aynı anda veya onun hemen öncesinde bir bağımsız değişkenin değiştiği gözlemleniyorsa, o zaman bu bağımsız değişkenle, o olgunun (bağımlı değişkenin) bir uyuşması söz konusudur.
Soru 122
Aşağıdakilerden hangisi Adam Przeworski ve Henry Teune’in OBST adını verdikleri yaklaşımın açılımıdır?
Seçenekler
A
Olabildiğince Benzer Sistemler içerikleri Tanımı
B
Olağanüstü Benzer Siyaset Tasarımı
C
Olabildiğince Benzer Siyasi durum Tasarımı
D
Olağanüstü Benzer Sistemler Tasarımı
E
Olabildiğince Benzer Sistemler Tasarımı
Açıklama:
Adam Przeworski ve Henry Teune olabildiğince benzer sistemler tasarımı ( OBST) adını vermişlerdir.
Soru 123
Olabildiğince farklı sistemler tasarımı (most different systems design, OFST) yaklaşımını kimler önermiştir?
Seçenekler
A
Adam Przeworski ve Henry Teune
B
Maurice Duverger ve Henry Teune
C
David Easton ve John Stuart Mill
D
Adam Przeworski ve John Stuart Mill
E
Henry Teune ve David Easton
Açıklama:
Przeworski ve Teune’nin önerdiği olabildiğince farklı sistemler tasarımı (most different systems design, OFST) yaklaşımıdır.
Soru 124
"Endüstri devrimi sonrası Batı Avrupa’da güçlenen kapitalist ekonomiler dünyayı aralarında pay etmeye çalışan bir emperyalizm dönemini başlattılar. Böylece Asya, Afrika ve Latin Amerika topraklarını paylaşma kavgaları ve oralarda oluşan yeni yönetimler ortaya çıktı." Bunlara verilen yönetimin adı aşağıdakilerden hangisdir?
Seçenekler
A
Sömürge
B
İmparatorluk
C
Monarşi
D
Oligarşi
E
Despotluk
Açıklama:
Endüstri devrimi sonrası Batı Avrupa’da güçlenen kapitalist ekonomiler dünyayı aralarında pay etmeye çalışan bir emperyalizm dönemini başlattılar. Böylece Asya, Afrika ve Latin Amerika topraklarını paylaşma kavgaları ve oralarda oluşan yeni yönetimler ortaya çıktı. Bunlara sömürge (colony) yönetimi adını veriyoruz.
Soru 125
Aşağıdakilerden hangisi Kurumsal-Yapısal Yaklaşımlara bir tepki olarak ortaya çıkan Yapısal İşlevsel Yaklaşımların ilk örneği olan kişidir?
Seçenekler
A
Gabriel A. Almond
B
Sidney Verba
C
Max Weber
D
Karl Marx
E
Frederich Engels
Açıklama:
Kurumsal-Yapısal Yaklaşımlara bir tepki olarak ortaya çıkan Yapısal İşlevsel Yaklaşımların ilk örneği Max Weber’dir.
Soru 126
Hangi kurama göre kurumlar önemli koşullar ve kısıtlar ortaya çıkartarak bireylerin ussal davranışına etkide bulunurlar?
Seçenekler
A
Konusal Karşılaştırma Kuramları
B
Kolektif Eylem Kuramı
C
Bağımlılık Kuramı
D
Yeni kurumsalcılık
E
Demokratik Pekişme Kuramı
Açıklama:
Yeni kurumsalcılık kuramına göre kurumlar önemli koşullar ve kısıtlar ortaya çıkartarak bireylerin ussal davranışına etkide bulunurlar.
Soru 127
Yönetilenlerin çoğunluğunun seçim ve yönetim sırasında etkili olması esasına dayanan çoğunlukçu (majoritarian) demokrasi tipi olup ilk uygulama modelini nerede geliştirdiğinden dolayı Westminster Tipi Demokrasi diye anılmaktadır?
Seçenekler
A
İsviçre’de
B
Britanya’da
C
Almanya’da
D
Amerika’da
E
Fransa’da
Açıklama:
Yönetilenlerin çoğunluğunun seçim ve yönetim sırasında etkili olması esasına dayanan çoğunlukçu (majoritarian) demokrasi tipi olup ilk uygulama modelini Britanya’da geliştirdiğinden Westminster Tipi Demokrasi diye anılmaktadır.
Soru 128
Yarı-başkanlık rejimini esas popüler hale getiren uygulama 1958 yılında kabul ettiği Beşinci Cumhuriyet anayasası ile nerede ve kimin isteğine göre düzenlenmiştir?
Seçenekler
A
Britanya’da General Charles de Gaulle’ün isteğine göre düzenlenmiş bir metindir.
B
Amerikan’da Abraham Lincoln’in isteğine göre düzenlenmiş bir metindir.
C
Amerikan’da Robert Alan Dahl’ın isteğine göre düzenlenmiş bir metindir.
D
Fransa’da General Charles de Gaulle’ün isteğine göre düzenlenmiş bir metindir.
E
Fransa’da Robert Alan Dahl’ın isteğine göre düzenlenmiş bir metindir.
Açıklama:
Yarı-başkanlık rejimini esas popüler hale getiren uygulama 1958 yılında kabul ettiği Beşinci Cumhuriyet anayasası ile Fransa olmuştur. Bu anayasa devlet başkanlığına adeta yalvar yakar davet edilen General Charles de Gaulle’ün isteğine göre düzenlenmiş bir metindir.
Soru 129
Aşağıdakilerden hangisi Totaliter Rejimi anlatmaktadır?
Seçenekler
A
Hükümet kuvvetlerinin birbirinden bağımsız biçimde halk tarafından seçildiği, eşit güçle birbirlerini dengelediği ve denetlediği, uzlaşması durumunda yönetimin sağlandığı, uzlaşmadıkları durumda da yönetimin mümkün olmadığı siyasal rejimdir.
B
Yönetilenlerin yöneticilerin seçiminde etkili olabildiği, yönetenlerin kendilerini seçenlere periyodik olarak hesap verdiği, tekrar seçilmek için destek istediği, her siyasal karar alma mevkii için birden fazla ve değişik siyasal görüş, fikir veya çıkarları temsil eden adayların korkusuzca, hakça yarıştığı siyasal rejimdir.
C
Yönetenlerin siyasal yetkileri belirlemeleri söz konusu değildir. Ancak, gerek birey gerek kurumlar iktidardakileri onamak için adeta bir noter görev olan rejimlerdir.
D
Yönetilenlerin çoğunluğunun seçim ve yönetim sırasında etkili olamaması esasına dayanan rejimlerdir.
E
Toplumun ve tekil yurttaşın yaşantısının tamamının denetim altına alındığı ve en ufak bir mahrem yaşantının devletin bilgisi, onayı ve düzenlemesi dışında mevcut olmasının mümkün ve arzulanabilir olmadığı bir siyasal rejimdir.
Açıklama:
Toplumun ve tekil yurttaşın yaşantısının tamamının denetim altına alındığı ve en ufak bir mahrem yaşantının devletin bilgisi, onayı ve düzenlemesi dışında mevcut olmasının mümkün ve arzulanabilir olmadığı bir siyasal rejimdir totaliter rejim.
Soru 130
- “Üniter devletin tam tersi özellikte olup merkezi hükümetin fevkalade zayıf ve çok az konuda karar alma meşru yetkine sahip olduğu devlet biçimleridir.”
Seçenekler
A
Federal Devlet
B
Konfederasyon
C
Monarşi
D
Oligarşi
E
Teokrasi
Açıklama:
Konfederasyon, üniter devletin tam tersi özellikte olup merkezi hükümetin fevkalade zayıf ve çok az konuda karar alma meşru yetkine sahip olduğu devlet biçimleridir.
Soru 131
Bir siyasal olay, gelişme veya olgu farklı siyasal sistemlerde ortaya çıktığında (bağımlı değişken), onunla aynı anda veya onun hemen öncesinde bir bağımsız
değişkenin değiştiği gözlemleniyorsa, o zaman bu bağımsız değişkenle, o olgunun (bağımlı değişkenin) bir uyuşmasına ne ad verilir?
değişkenin değiştiği gözlemleniyorsa, o zaman bu bağımsız değişkenle, o olgunun (bağımlı değişkenin) bir uyuşmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Uyuşma yöntemi
B
Fark yöntemi
C
Olabildiğince benzer sistemler tasarımı
D
Olabildiğince farklı sistemler tasarımı
E
Bağımlılık kuramı
Açıklama:
Bir siyasal olay, gelişme veya olgu farklı siyasal sistemlerde ortaya çıktığında (bağımlı değişken), onunla aynı anda veya onun hemen öncesinde bir bağımsız
değişkenin değiştiği gözlemleniyorsa, o zaman bu bağımsız değişkenle, o olgunun (bağımlı değişkenin) bir uyuşmasına uyuşma yöntemi adı verilir.
değişkenin değiştiği gözlemleniyorsa, o zaman bu bağımsız değişkenle, o olgunun (bağımlı değişkenin) bir uyuşmasına uyuşma yöntemi adı verilir.
Soru 132
Tekil bir bağımsız değişkenin tek bir bağımlı değişken üzerindeki etkisini saptamak olmayıp, belirli bir düzenli ilişkiyi çok farklı toplumlarda da gözlemleyerek tüm siyasal sistemler için geçerli olabilecek önermelere ulaşmaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Olabildiğince farklı sistemler tasarımı
B
Olabildiğince benzer sistemler tasarımı
C
Uyuşma yöntemi
D
Fark yöntemi
E
Yapısalcılık
Açıklama:
Tekil bir bağımsız değişkenin tek bir bağımlı değişken üzerindeki etkisini saptamak olmayıp, belirli bir düzenli ilişkiyi çok farklı toplumlarda da gözlemleyerek tüm siyasal sistemler için geçerli olabilecek önermelere ulaşmaya olabildiğince farklı sistemler tasarımı denir.
Soru 133
Mutluluğu sağlayacak mükemmel devlet arayışını bir kenara bırakarak,bir devletin varlığını idame ettirmesi ve refah, istikrar ve iktidarını arttırmasının nasıl olacağı sorularına yönelmiş düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Aristo
B
Machiavelli
C
Mill
D
Weber
E
Marx
Açıklama:
Mutluluğu sağlayacak mükemmel devlet arayışını bir kenara bırakarak,
bir devletin varlığını idame ettirmesi ve refah, istikrar ve iktidarını arttırmasının nasıl olacağı sorularına yönelmiş düşünür Machiavelli'dir.
bir devletin varlığını idame ettirmesi ve refah, istikrar ve iktidarını arttırmasının nasıl olacağı sorularına yönelmiş düşünür Machiavelli'dir.
Soru 134
Aşağıdakilerden hangisi büyük sömürgeci devletlerin sahip olduğu siyasal kurumların çalışma esaslarını betimleyen, onların tarihi evrilişlerini anlatan, hangi tür anayasaların bu yapılarla birlikte oluştuğunu anlatan bir içeriğe sahiptir?
Seçenekler
A
Bağımlılık kuramı
B
Yapısal işlevsel yaklaşımlar
C
Kurumsal yapısalcılık
D
Yeni kurumsalcılık
E
Kolektif eylem kuramı
Açıklama:
Kurumsal yapısalcılık, büyük sömürgeci devletlerin sahip olduğu siyasal kurumların çalışma esaslarını betimleyen, onların tarihi evrilişlerini anlatan, hangi tür anayasaların bu yapılarla birlikte oluştuğunu anlatan bir içeriğe sahiptir.
Soru 135
Aşağıdakilerde hangisinde ussal davranan bireylerin oluşturduğu yapı içerisinde oynadığı rolleri inceleyen bir yaklaşım söz konusudur?
Seçenekler
A
Kurumsal-yapısalcılık
B
Yapısal işlevsel yaklaşımlar
C
Bağımlılık kuramı
D
Kolektif eylem kuramı
E
Yeni kurumsalcılık
Açıklama:
Yeni kurumsalcılıkta ussal davranan bireylerin oluşturduğu yapı içerisinde oynadığı rolleri inceleyen bir yaklaşım söz konusudur.
Soru 136
Yönetilenlerin yöneticilerin seçiminde etkili olabildiği, yönetenlerin kendilerini
seçenlere periyodik olarak hesap verdiği, tekrar seçilmek için destek istediği, her siyasal karar alma mevkii için birden fazla ve değişik siyasal görüş, fikir veya çıkarları temsil eden adayların korkusuzca, hakça yarıştığı bir ortam söz konusuysa bu rejime ne ad verilir?
seçenlere periyodik olarak hesap verdiği, tekrar seçilmek için destek istediği, her siyasal karar alma mevkii için birden fazla ve değişik siyasal görüş, fikir veya çıkarları temsil eden adayların korkusuzca, hakça yarıştığı bir ortam söz konusuysa bu rejime ne ad verilir?
Seçenekler
A
Otoriter rejimler
B
Totaliter rejimler
C
Siyasal sistem
D
Demokrasi
E
Başkanlık rejimi
Açıklama:
Yönetilenlerin yöneticilerin seçiminde etkili olabildiği, yönetenlerin kendilerini
seçenlere periyodik olarak hesap verdiği, tekrar seçilmek için destek istediği, her siyasal karar alma mevkii için birden fazla ve değişik siyasal görüş, fikir veya çıkarları temsil eden adayların korkusuzca, hakça yarıştığı bir ortam söz konusuysa bu rejime demokrasi adı verilir.
seçenlere periyodik olarak hesap verdiği, tekrar seçilmek için destek istediği, her siyasal karar alma mevkii için birden fazla ve değişik siyasal görüş, fikir veya çıkarları temsil eden adayların korkusuzca, hakça yarıştığı bir ortam söz konusuysa bu rejime demokrasi adı verilir.
Soru 137
Aşağıdakilerden hangisi poliarşinin gerçekleşebilmesi için gerekli koşullardan biri değildir?
Seçenekler
A
Dernek kurma ve kurulmuş derneklere katılma özgürlüğü
B
İfade özgürlüğü
C
Kamu görevlerine seçilebilme hakkı
D
Değişik haber alma kaynaklarının varlığı
E
Su kaynaklarına ücretsiz ulaşma hakkı
Açıklama:
Su kaynaklarına ücretsiz ulaşma hakkı, poliarşinin gerçekleşebilmesi için gerekli koşullardan biri değildir.
Soru 138
Hükümet kuvvetlerinin birbirinden bağımsız biçimde halk tarafından seçildiği, eşit
güçle birbirlerini dengelediği ve denetlediği, onların uzlaşması durumunda yönetimin sağlandığı, uzlaşmadıkları durumda da yönetimin mümkün olmadığı bir demokrasi uygulaması Amerika Birleşik Devletleri ve diğer ülkelerde ne şekilde adlandırılmaktadır?
güçle birbirlerini dengelediği ve denetlediği, onların uzlaşması durumunda yönetimin sağlandığı, uzlaşmadıkları durumda da yönetimin mümkün olmadığı bir demokrasi uygulaması Amerika Birleşik Devletleri ve diğer ülkelerde ne şekilde adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Başkanlık rejimi
B
Yarı-başkanlık rejimi
C
Otoriter rejimler
D
Totaliter rejimler
E
Parlamenter rejim
Açıklama:
Hükümet kuvvetlerinin birbirinden bağımsız biçimde halk tarafından seçildiği, eşit
güçle birbirlerini dengelediği ve denetlediği, onların uzlaşması durumunda yönetimin sağlandığı, uzlaşmadıkları durumda da yönetimin mümkün olmadığı bir demokrasi uygulaması Amerika Birleşik Devletleri ve diğer ülkelerde başkanlık rejimi şekilde adlandırılmaktadır.
güçle birbirlerini dengelediği ve denetlediği, onların uzlaşması durumunda yönetimin sağlandığı, uzlaşmadıkları durumda da yönetimin mümkün olmadığı bir demokrasi uygulaması Amerika Birleşik Devletleri ve diğer ülkelerde başkanlık rejimi şekilde adlandırılmaktadır.
Soru 139
İktidar kullanımı için oluşturdukları tasarımları merkezde iktidarı
yoğunlaştıran, tek ve standart uygulama olan mutlak eşitlik esasına göre kural, yasa, yönetmelik v.b. siyasal kararlar üreten ve düzenlemeler yapan kuruma ne ad verilir?
yoğunlaştıran, tek ve standart uygulama olan mutlak eşitlik esasına göre kural, yasa, yönetmelik v.b. siyasal kararlar üreten ve düzenlemeler yapan kuruma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Federal devlet
B
Üniter devlet
C
Konfederasyon
D
Demokrasi
E
Totaliter rejimler
Açıklama:
İktidar kullanımı için oluşturdukları tasarımları merkezde iktidarı
yoğunlaştıran, tek ve standart uygulama olan mutlak eşitlik esasına göre kural, yasa, yönetmelik v.b. siyasal kararlar üreten ve düzenlemeler yapan kuruma üniter devlet adı verilir.
yoğunlaştıran, tek ve standart uygulama olan mutlak eşitlik esasına göre kural, yasa, yönetmelik v.b. siyasal kararlar üreten ve düzenlemeler yapan kuruma üniter devlet adı verilir.
Soru 140
Toplumun ve tekil yurttaşın yaşantısının tamamının denetim altına alındığı ve en ufak bir mahrem yaşantının devletin bilgisi, onayı ve düzenlemesi dışında mevcut olmasının mümkün ve arzulanabilir olmadığı siyasal rejime ne ad verilir?
Seçenekler
A
Otoriter rejim
B
Demokrasi
C
Başkanlık rejimi
D
Totaliter rejim
E
Parlamanter rejim
Açıklama:
Toplumun ve tekil yurttaşın yaşantısının tamamının denetim altına alındığı ve en ufak bir mahrem yaşantının devletin bilgisi, onayı ve düzenlemesi dışında mevcut olmasının mümkün ve arzulanabilir olmadığı siyasal rejime totaliter rejim adı verilir.
Soru 141
Laboratuar ortamının ayarlamaları mümkün olmadığından, incelenecek olan olgunun ortaya çıktığı ve/veya çıkmadığı siyasal sistemler gözlemlenir. Bu durumda izlenebilecek olan iki temel yöntem olduğunu 19. yüzyıl düşünürlerinden kim ilk kez ortaya koymuştur?
Seçenekler
A
Wilson
B
David Easton
C
Theda Skocpol
D
John Stuart Mill
E
James C. Davies
Açıklama:
Karşılaştırma yöntemi kullanılarak yapılan bir araştırmada da, aynen laboratuar ortamındaki gibi, bir bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerinde etkisi olup olmadığını araştıracak koşullar üretilmeye çalışılır. Ancak, burada laboratuar ortamının ayarlamaları mümkün olmadığından, incelenecek olan olgunun ortaya çıktığı ve/veya çıkmadığı siyasal sistemler gözlemlenir. Bu durumda izlenebilecek olan iki temel yöntem olduğunu 19. yüzyıl düşünürlerinden John Stuart Mill ilk kez ortaya koymuştur.
Soru 142
Çok farklı tarihlerde, çok farklı coğrafyalarda ve çok farklı siyasal ve toplumsal ortamlarda toplumsal ihtilaller olmuştur. ABD (1776), Fransız (1789), Rus (1917) ve İran (1979) Devrimleri bu tür ihtilallerin başlıca örnekleridir. Yapılan bir araştırmada bu ihtilallerden önce ülke ekonomilerinin hızlı bir büyüme sürecine girdiğini, ancak tam halk ayaklanması öncesindeyse birdenbire büyük bir yavaşlamaya ve hatta küçülmeye tabi olduğu saptanmıştır. J- eğrisi olarak bilinen bu önerme aşağıdakilerden kime aittir?
Seçenekler
A
Wilson
B
David Easton
C
Theda Skocpol
D
John Stuart Mill
E
James C. Davies
Açıklama:
Davies’in J- eğrisi olarak bilinen bu önermesine göre, büyük hızla süren iktisadi büyüme dönemlerinin arkasından iktisadi büyümede rastlanılan ani ve hızlı duraklama halk ayaklanmalarına yol açan bir toplumsal psikolojik etki yaratır.
Soru 143
Çok farklı tarihlerde, çok farklı coğrafyalarda ve çok farklı siyasal ve toplumsal ortamlarda toplumsal ihtilaller olmuştur. ABD (1776), Fransız (1789), Rus (1917) ve İran (1979) Devrimleri bu tür ihtilallerin başlıca örnekleridir. Bu dört devletin hemen hemen her özelliği birbirinden farklıdır. Ancak, yapılan bir araştırmada bu ihtilallerden önce ülke ekonomilerinin karşılaştığı bir durum söz konusudur. Aşağıdaki bu durumlardan hangisi benzer ortak noktayı göstermektedir?
Seçenekler
A
İktisadi yapıları
B
Sömürge olması
C
Ekonomik küçülme
D
Gelişmişlik düzeyleri
E
Siyasal kültür ortamları
Açıklama:
Çok farklı tarihlerde, çok farklı coğrafyalarda ve çok farklı siyasal ve toplumsal ortamlarda toplumsal ihtilaller olmuştur. ABD (1776), Fransız (1789), Rus (1917) ve İran (1979) Devrimleri bu tür ihtilallerin başlıca örnekleridir. Bu dört ülkenin de siyasal kültür ortamları, iktisadi yapıları ve gelişmişlik düzeyleri farklıdır. Bunların üçü krallıkla yönetilmekle birlikte ABD bir sömürgeydi ve kendisinin bir kralı yoktu. Onun dışında bu dört devletin hemen hemen her özelliği birbirinden farklıydı. Ancak, siyaset sosyologu olan James C. Davies yaptığı bir araştırmada bu ihtilallerden önce ülke ekonomilerinin hızlı bir büyüme sürecine girdiğini, ancak tam halk ayaklanması öncesindeyse birdenbire büyük bir yavaşlamaya ve hatta küçülmeye tabi olduğu saptanmıştır.
Soru 144
Mill’in önerdiği yöntemlerden uyuşma yöntemine benzer bir biçimde az sayıda ve çok benzer ülkeleri belirli bir zaman aralığında gözlemek suretiyle bir toplumsal olgu ile onun siyasal sonuçlarının var olup olmadığını görgül (ampirik) olarak saptamak bir çözüm olacaktır. Bunun için birbirine çok benzer ülkeler örneklemi tasarlanmalıdır. Bu yaklaşıma olabildiğince benzer sistemler tasarımı (most similar systems design, OBST) adını aşağıdaki kişilerden kim vermiştir?
Seçenekler
A
Wilson
B
David Easton
C
Theda Skocpol
D
James C. Davies
E
Przeworski ve Teune
Açıklama:
Mill’in önerdiği yöntemlerden uyuşma yöntemine benzer bir biçimde az sayıda ve çok benzer ülkeleri belirli bir zaman aralığında gözlemek suretiyle bir toplumsal olgu ile onun siyasal sonuçlarının var olup olmadığını görgül (ampirik) olarak saptamak bir çözüm olacaktır. Bunun için birbirine çok benzer ülkeler örneklemi tasarlanmalıdır. Bu yaklaşıma Adam Przeworski ve Henry Teune olabildiğince benzer sistemler tasarımı (most similar systems design, OBST) adını vermişlerdir (1970, 32 -34).
Soru 145
Karşılaştırmalı siyaset konusundaki ilk araştırmalar insanların mutluluğunu sağlayacak devlet yapısına ulaşmanın formülünü bulmak güdüsü ile yapılan kısmen normatif, kısmen pozitif önermelerden oluşan çalışmalardan oluşmuştur. Politika adlı ünlü eser bu tür bir arayışın ilk ürünlerinden olup pozitif yanı daha ağır basan bir niteliktedir. Bu eser aşağıdakilerden kime aittir?
Seçenekler
A
Aristo
B
Makyavel
C
David Easton
D
Theda Skocpol
E
James C. Davies
Açıklama:
Karşılaştırmalı siyaset konusundaki ilk araştırmalar insanların mutluluğunu sağlayacak devlet yapısına ulaşmanın formülünü bulmak güdüsü ile yapılan kısmen normatif, kısmen pozitif önermelerden oluşan çalışmalardan oluşmuştur. Aristo’nun Politika adlı ünlü eseri bu tür bir arayışın ilk ürünlerinden olup pozitif yanı daha ağır basan bir niteliktedir.
Soru 146
Karşılaştırmalı siyaset konusundaki ilk araştırmalar insanların mutluluğunu sağlayacak devlet yapısına ulaşmanın formülünü bulmak güdüsü ile yapılan kısmen normatif, kısmen pozitif önermelerden oluşan çalışmalardan oluşmuştur. Politika adlı ünlü eser bu tür bir arayışın ilk ürünlerinden olup pozitif yanı daha ağır basan bir niteliktedir. Bu araştırmalardan ilk ciddi sapış daha çok kamu yönetimi sanatı içeriğinde önermelerden oluşan, ancak farklı siyasal sistemler ve kültürlerde yapılan gözlemlerden derlenen Prens adlı kitaptır. Bu kitap aşağıdakilerden kime aittir?
Seçenekler
A
Aristo
B
Makyavel
C
David Easton
D
Theda Skocpol
E
James C. Davies
Açıklama:
Bu araştırmalardan ilk ciddi sapış N. Machiavelli (Makyavel) tarafından yazılmış olan, daha çok kamu yönetimi sanatı içeriğinde önermelerden oluşan, ancak farklı siyasal sistemler ve kültürlerde yapılan gözlemlerden derlenen Prens adlı kitaptır.
Soru 147
Endüstri devrimi sonrası Batı Avrupa’da güçlenen kapitalist ekonomiler dünyayı aralarında pay etmeye çalışan bir emperyalizm dönemini başlattılar. Böylece Asya, Afrika ve Latin Amerika topraklarını paylaşma kavgaları ve oralarda oluşan yeni yönetimler ortaya çıktı. Aşağıdakilerden hangisi emperyalizmin getirdiği sonuçlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Bağımlılık
B
Sömürgeleşme
C
Yeni yönetim siyasal alanları
D
Yönetim yapılarında farklılaşma
E
Kapsamı genişleyen dünya ticareti
Açıklama:
Bunlara sömürge (colony) yönetimi adını veriyoruz. Bu yönetimler o toprakları işgal eden büyük devletler tarafından kurulmuş olduğundan özerk veya bağımsız bir içerik taşımıyorlardı. Dünya ticaretinin kapsamı genişledi, yönetim yapılarında bir türdeşleşme ortaya çıktı, ama bunlar kendiliğinden (spontaneous) üremiş olan siyasal olgular niteliğinde olmayıp, sömüren ana devletlerin o topraklarda kurdukları idari yapılardı. Bu durumda, hem yeni siyasal yönetim alanları oluştu, hem de bunların siyasal uygulamaları önemli benzerlikler göstermeye başladı. Tarihleri ve coğrafyaları çok farklı olan Hindistan ile Kenya ve Uganda benzer bir idari yapıya İngiliz sömürgecileri eliyle sahip oldular.
Soru 148
Kurumsal - Yapısalcılık büyük sömürgeci devletlerin sahip olduğu siyasal kurumların çalışma esaslarını betimleyen (tasvir eden), onların tarihi evrilişlerini anlatan, hangi tür anayasaların bu yapılarla birlikte oluştuğunu anlatan bir içeriğe sahip oldu. Önce Britanya sonra Rusya ve Fransa. Sonrasında ise ABD ve daha sonrasında ise ulus-devlet olma mücadeleleri veren Almanya ve İtalya bu içeriğe sahip olan ülkeler olarak sıralanabilir. Aşağıda yer alan bu içeriklerden hangisi Britanya’ya ait değildir?
Seçenekler
A
Kabine
B
Başbakanlık
C
Federal yapı
D
Siyasal partiler
E
Kraliyet kurumu
Açıklama:
Britanya’daki kraliyet kurumu, parlamento, başbakanlık ve kabine, yargının bağımsızlığı, siyasal partiler, baskı grupları ve seçimleri olabildiğince ayrıntılı olarak anlatan bir içerik bu kitaplarda ön plana çıktı. Sonra, Rusya’daki Çarlık rejiminin otoriter yapı ve geleneklerini, Fransa’daki devrim ve sonrasındaki monarşi ve cumhuriyet arasındaki gel-gitlerini betimleyen ve bunları Amerika Birleşik Devletleri (ABD) içinde uygulanan yerinden yönetimci federal yapı içindeki Başkan, Kongre, Yüce Mahkeme (Supreme Court), çıkar grupları, siyasal partiler ve seçimler çerçevesinde resmeden bir görüntüyü karşılatırdılar. Bu örneklere 1870’lerden sonra Almanya veya İtalya’nın ulus-devlet olma mücadeleleri, onların oluşturduğu yeni monarşiler, bu yönetimlerin idari teşkilat yapılarını anlatan betimlemeler de eklendi.
Soru 149
Kurumsal - Yapısalcılık büyük sömürgeci devletlerin sahip olduğu siyasal kurumların çalışma esaslarını betimleyen (tasvir eden), onların tarihi evrilişlerini anlatan, hangi tür anayasaların bu yapılarla birlikte oluştuğunu anlatan bir içeriğe sahip oldu. Önce Britanya sonra Rusya ve Fransa. Sonrasında ise ABD ve daha sonrasında ise ulus-devlet olma mücadeleleri veren Almanya ve İtalya bu içeriğe sahip olan ülkeler olarak sıralanabilir. Aşağıdaki bu içeriklerden hangisi Amerika Birleşik Devletleri’ne ait değildir?
Seçenekler
A
Başkan
B
Kongre
C
Başbakanlık
D
Çıkar grupları
E
Yüce Mahkeme
Açıklama:
Britanya’daki kraliyet kurumu, parlamento, başbakanlık ve kabine, yargının bağımsızlığı, siyasal partiler, baskı grupları ve seçimleri olabildiğince ayrıntılı olarak anlatan bir içerik bu kitaplarda ön plana çıktı. Sonra, Rusya’daki Çarlık rejiminin otoriter yapı ve geleneklerini, Fransa’daki devrim ve sonrasındaki monarşi ve cumhuriyet arasındaki gel-gitlerini betimleyen ve bunları Amerika Birleşik Devletleri (ABD) içinde uygulanan yerinden yönetimci federal yapı içindeki Başkan, Kongre, Yüce Mahkeme (Supreme Court), çıkar grupları, siyasal partiler ve seçimler çerçevesinde resmeden bir görüntüyü karşılatırdılar. Bu örneklere 1870’lerden sonra Almanya veya İtalya’nın ulus-devlet olma mücadeleleri, onların oluşturduğu yeni monarşiler, bu yönetimlerin idari teşkilat yapılarını anlatan betimlemeler de eklendi.
Soru 150
Protestan Etik adı verilen değerler kim tarafından ortaya konmuştur?
Seçenekler
A
Karl Marks
B
Max Weber
C
Fernand Braudel
D
Frederich Engels
E
Gabriel A. Almond
Açıklama:
Weber kapitalizmin ilk geliştiği Britanya, Hollanda gibi ülkelerde Protestan mezhebine mensup olan orta sınıfın sahip olduğu değerlere işaret etti. Weber’in Protestan Etik adını verdiği bu değerler yüzünden üretimde başarı elde eden sanayiciler lüks tüketime harcamayı günah olarak addettikleri için artan sermayeleriyle saraylar köşkler yapmak yerine işlerini büyütmek zorunda kaldılar. Benzer zenginliğe sahip olan tacirler arasından Protestanlar yatırıma yönelirken Katolikler ve diğer Batı Avrupalı orta sınıf mensupları Weber’e göre lüks içinde yaşamayı tercih ediyorlardı.
Soru 151
- Türkiye ve İngiltere demokrasi ile yönetilmelerine rağmen Türkiye’de tek meclis (TBMM), İngiltere’de ise iki meclis (Lordlar ve Avam) bulunmaktadır.
Sadece yukarıda verilen bilgilerden aşağıdaki seçenekte yer alan ifadelerden hangisine ulaşılabilir?
Seçenekler
A
Tek meclisin bulunması yasamanın daha hızlı karar vermesi sağlanmıştır
B
İki ülkede farklı meclisler olmasına rağmen bu meclislerin tek başkanı bulunur
C
Avam Kamarası, Lordlar Kamarası’nın kararlarını reddedebilir
D
Demokrasi ile yönetilen ülkeler farklı yasama kurumlarına sahip olabilmektedir
E
Lordlar Kamarası İngiltere'nin üst meclisidir
Açıklama:
Sadece yukarıda verilen bilgiler kullanılarak Türkiye ve İngiltere'nin demokrasi ile yönetildiği ancak farklı sayıda meclise sahip oldukları anlaşılır. Bu sebeple doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 152
- Duverger çoğunlukçu seçim sistemlerinin …………….., nispi temsile dayalı seçim sistemlerininse ……………. hükümetlere yol açacağını ileri sürmüştür.
Seçenekler
A
Totaliter-Otoriter
B
Parti-Koalisyon
C
Çoğulcu-Otoriter
D
Çoğulcu-Koalisyon
E
Koalisyon-Totaliter
Açıklama:
Benzer ülkelerde uygulanan farklı seçim sistemlerinin farklı hükumet tiplerine yol açmakta olduğu Maurice Duverger (1954) tarafından ortaya atılmıştır. Duverger çoğunlukçu seçim sistemlerinin parti hükumetine, nispi temsile dayalı seçim sistemlerininse koalisyon hükumetlerine yol açacağını önermiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 153
Karşılaştırmalı siyaset konusundaki ilk araştırmalar kim tarafından gerçekleştirilmiştir?
Seçenekler
A
Aristo
B
Machiavelli
C
Weber
D
Marx
E
Almond
Açıklama:
Karşılaştırmalı siyaset konusundaki ilk araştırmalar insanların mutluluğunu sağlayacak devlet yapısına ulaşmanın formülünü bulmak güdüsü ile yapılan kısmen normatif, kısmen pozitif önermelerden oluşan çalışmalardan oluşmuştur. Aristo’nun Politika adlı ünlü eseri bu tür bir arayışın ilk ürünlerinden olup pozitif yanı daha ağır basan bir niteliktedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 154
Mutluluğu sağlayacak mükemmel devlet arayışını bir kenara bırakarak, bir devletin varlığını idame ettirmesi ve refah, istikrar ve iktidarını arttırmasının nasıl olacağı sorularına yönelen düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Aristo
B
Machiavelli
C
Engels
D
Verba
E
Almond
Açıklama:
Machiavelli, mutluluğu sağlayacak mükemmel devlet arayışını bir kenara bırakarak, bir devletin varlığını idame ettirmesi ve refah, istikrar ve iktidarını arttırmasının nasıl olacağı sorularına yönelmiştir. Doğru cevap B'dir.
Soru 155
- Birey ve onun düşünce ve davranışları temel çözümleme ve gözlem birimi değildir.
- Karşılaştırmalı siyasette tarihsel yapısalcılık denilen ve kökeni Karl Marx’ın önerdiği tarihsel materyalizme giden bir düşünce sistematiği kullanılır.
Seçenekler
A
Yapısal-işlevsel yaklaşım
B
Bağımlılık kuramı
C
Kolektif Eylem Kuramı
D
Yeni Kurumsalcılık
E
Demokratik Pekişme Kuramı
Açıklama:
Bu kuramsal yaklaşımda birey ve onun düşünce ve davranışları temel çözümleme ve gözlem birimi değildir. Karşılaştırmalı siyasette tarihsel yapısalcılık diye adlandıracağımız ve kökeni Karl Marx’ın önerdiği tarihsel materyalizme giden bir düşünce sistematiği kullanılır. Siyasal yapılar tanım olarak eylemcilerin (actor) ilişkilerinden oluşur. Bireylerin siyasal hayatta oynadığı rollerin oluşturduğu ilişkiler siyasal yapıları (political structures) oluşturur. Doğru cevap B'dir.
Soru 156
Karar alma sürecinde siyasal yapılar arasında karşılıklı etkileşimle ve hatta bağımlılıkla sağlanan bütüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Demokrasi
B
Otoriter rejim
C
Totaliter rejim
D
Siyasal sistem
E
Ulus
Açıklama:
Karar alma sürecinde siyasal yapılar arasında karşılıklı etkileşimle ve hatta bağımlılıkla sağlanan bütüne siyasal sistem denir. Doğru cevap D'dir.
Soru 157
Çoğunlukçu (majoritarian) demokrasi ilk uygulama modeli nerede geliştirilmiştir?
Seçenekler
A
Japonya
B
ABD
C
Britanya
D
İzlanda
E
Finlandiya
Açıklama:
Yönetilenlerin çoğunluğunun seçim ve yönetim sırasında etkili olması esasına dayanan çoğunlukçu (majoritarian) demokrasi ilk uygulama modelini Britanya’da geliştirdiğinden Westminster Tipi Demokrasi diye anılır. Doğru cevap C'dir.
Soru 158
Oydaşmacı Demokrasinin Parlamenter Rejimin uygulanmadığı ülke hangisidir?
Seçenekler
A
İsviçre
B
Hollanda
C
Belçika
D
Lübnan
E
İngiltere
Açıklama:
Oydaşmacı Demokrasinin Parlamenter Rejimi, İsviçre başta olmak üzere, Hollanda, Belçika gibi Avrupa ve Lübnan gibi Asya ülkelerinde ise parlamenter rejim uygulamaları çoğulculuk esasına göre yaygınlık kazanmıştır. Doğru cevap E'dir.
Soru 159
Hükümet kuvvetlerinin birbirinden bağımsız biçimde halk tarafından seçildiği, eşit güçle birbirlerini dengelediği ve denetlediği, onların uzlaşması durumunda yönetimin sağlandığı, uzlaşmadıkları durumda da yönetimin mümkün olmadığı demokrasi uygulamasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Başkanlık rejimi
B
Yarı-başkanlık rejimi
C
Otoriter rejim
D
Totaliter rejim
E
Westminster tipi demokrasi
Açıklama:
Hükümet kuvvetlerinin birbirinden bağımsız biçimde halk tarafından seçildiği, eşit güçle birbirlerini dengelediği ve denetlediği, onların uzlaşması durumunda yönetimin sağlandığı, uzlaşmadıkları durumda da yönetimin mümkün olmadığı bir demokrasi uygulaması Amerika Birleşik Devletleri ve diğer ülkelerde başkanlık rejimi olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 160
Benito Mussolini tarafından liberalizm ve demokrasi karşısında gelişen yeni rejim türü olarak ifade edilen rejim hangisidir?
Seçenekler
A
Başkanlık sistemi
B
Otoriter rejim
C
Demokrasi
D
Totaliter rejim
E
Üniter devlet
Açıklama:
Totaliter rejim (totalitarianism) kavram olarak faşist İtalyan diktatörü gazeteci Benito Mussolini tarafından yirminci yüzyılın üstün rejimi olarak, çürüyüp gitmekte olan eski tür fikirler olarak takdim ettiği liberalizm ve demokrasi karşısında gelişen yeni rejim türü olarak ifade edilmiş veya onun tarafından icat edilmişe benzemektedir (Rodee, Anderson, Christol, Grene, 1987, 43). Totaliter rejim bir ideolojinin hayata geçirilmesi amacına hizmet eden bir uygulamadır. Toplumun ve tekil yurttaşın yaşantısının tamamının denetim altına alındığı ve en ufak bir mahrem yaşantının devletin bilgisi, onayı ve düzenlemesi dışında mevcut olmasının mümkün ve arzulanabilir olmadığı bir siyasal rejimdir totaliter rejim. Doğru cevap D'dir.
Soru 161
Üniter devlet ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
- Genellikle tek bir etnik topluluktan oluşur.
- Çok büyük ve parçalı topraklara sahiplerdir.
- Genellikle tarihten gelen derin ayrımlarla bölünmüş etnik, mezhep, din v.b. kültürel topluluklara sahiplerdir.
- Birleşik Krallık İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda topraklarından oluşan Britanya bu devlet türüne örnektir.
Seçenekler
A
II ve III
B
III ve IV
C
I ve II
D
I ve III
E
I ve IV
Açıklama:
Genellikle tek bir etnik topluluktan oluştuğu fikri genel kabul gören ulus-devletler, iktidar kullanımı için oluşturdukları tasarımları merkezde iktidarı yoğunlaştıran, tek ve standart (uniform) uygulama olan mutlak eşitlik esasına göre kural, yasa, yönetmelik v.b. siyasal kararlar üreten ve düzenlemeler yapar ve uygularlar. Üniter devletler genellikle çok büyük ve parçalı topraklara sahip olmadıkları gibi, tarihten gelen derin ayrımlarla bölünmüş etnik, mezhep, din v.b. kültürel topluluklara sahip değillerdir. Ancak, bu üniter devlet yapısı için bir ön koşul olmak niteliğinde de değildir. Örneğin, Britanya’daki Birleşik Krallık İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda topraklarından oluşmuş olup bu topraklardaki insan toplulukları farklı etnik kökenden gelen ve İngilizler tarafından işgal edilerek Londra’daki yönetime bağlanan bir geçmişe sahiplerdir. Doğru cevap E'dir.
Soru 162
Birbirine çok benzeyen ülkeleri belirli bir zaman aralığında gözleyerek toplumsal bir olgunun siyasal sonuçlarını araştırma yöntemi hangi seçenekte yer almaktadır?
Seçenekler
A
OBST
B
OFST
C
Fark Yöntemi
D
Davies’in J- eğrisi
E
Örüntü Yöntemi
Açıklama:
Przeworski ve Teune, OBST ile az sayıda ve çok benzer ülkeleri belirli bir zaman aralığında gözlemek suretiyle bir toplumsal olgu ile onun siyasal sonuçlarının var olup olmadığını ortaya koymayı amaçlamışlardır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 163
Protestan ahlakının batı kapitalizmi üzerindeki etkisini ele alan çalışması ile kültürün iktisadi ve siyasal yaşantıdaki önemi ortaya koyan düşünür hangi seçenekte yer almaktadır?
Seçenekler
A
Karl Marx
B
Max Weber
C
John Stuart Mill
D
Aristo
E
Machiavelli
Açıklama:
Weber kapitalizmin Avrupa'nın batısındaki gelişiminde temel etkenin ne olduğu sorusuna yanıt aramıştır. Protestan Etik adını verdiği değerler sayesinde burjuva sınıfının lüks tüketim yapmak yerine yatırım yapmayı tercih ettiğini ortaya koyarak kültürün iktisadi ve siyasal yaşantıdaki önemini ortaya koymuştur. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 164
- Hükümet kuvvetleri arasında yasama organı, doğrudan doğruya seçmenin oyuyla seçilen üyelerden oluştuğu için yürütme ve yargıya ve diğer her tür devlet kurumuna üstün tutulmaktadır.
Seçenekler
A
Başkanlık tipi
B
Doğrudan demokrasi
C
Westminster
D
Poliarşi
E
Konfederasyon
Açıklama:
Westminster tipi çoğunluk rejiminde hükümet kuvvetleri arasında yasama organının yürütme ve yargıya ve diğer her tür devlet kurumuna üstün tutulması söz konusudur. Demokrasinin temsile dayalı olarak uygulanması Westminster modeline göre yasama organını özel bir konuma taşır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 165
Otoriter rejimler ile totaliter rejimler arasındaki temel fark hangi seçenekte yer almaktadır?
Seçenekler
A
Totaliter rejimlerde halk referandumu gibi uygulamalar bulunurken otoriter rejimlerde sadece parti yönetimi bulunmaktadır
B
Totaliter yönetimlerde tek parti iktidarı bulunmaktadır
C
Otoriter yönetimler daha çok askeri yönetimler ile özdeşleşmektedir
D
Otoriter rejimlerde baskı toplumdan ziyade hükümet üzerindedir
E
Totaliter rejimlerde hükümet seçim ile başa gelmektedir
Açıklama:
Totaliter rejim bir ideolojinin hayata geçirilmesi amacına hizmet eden bir uygulamadır. Toplumun ve tekil yurttaşın yaşantısının tamamının denetim altına alındığı ve en ufak bir mahrem yaşantının devletin bilgisi, onayı ve düzenlemesi dışında mevcut olmasının mümkün ve arzulanabilir olmadığı bir siyasal rejimdir totaliter rejim. Otoriter rejimlere kıyasla toplum, aile, okul, işyeri, dernek ve kulüpler, sendikalar ve akla gelebilecek her türlü toplumsal, ekonomik ve kültürel yapı tek bir siyasal ideoloji, parti ve liderin denetimi ve düzenlemesi altında biçimlenmektedir.
Soru 166
Aşağıda yer alan ülkelerden hangisi totaliter bir yönetime sahip değildir?
Seçenekler
A
Çin
B
Venezuela
C
Küba
D
Vietnam
E
Kuzey Kore
Açıklama:
Totaliter rejime sahip ülkelerde tekil bir ideolojik görüşten hareketle bir inanç sistemi ve davranış rehberi topluma egemen kılınır. Toplumun tüm üyelerinin uymak mecburiyetinde bırakıldıkları ve toplum hayatının tüm cephelerini kaplayan; Marksizm-Leninizm, faşizm veya nasyonel sosyalizm gibi bir resmi ideoloji bulunmaktadır. Buna göre verilen seçeneklerde, Venezuela dışındaki ülkeler totaliter bir rejime sahiptir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 167
Machiavelli'nin Prens adlı eserine getirilen en büyük eleştiri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Erdemliliği ve ahlakı hiçe sayması
B
İnancı yüceltmesi
C
Salt ekonomik değerleri öne çıkarması
D
Yalnızca belirli bir kitleye seslenmesi
E
Evrensel nitelikler taşımaması
Açıklama:
Prens, erdemi ve ahlakı hiçe sayan bir çalışma olarak görülmüş ve yazarına karşı müthiş bir eleştiri kampanyası başlatılmış; erdemsizlik ve ahlaksızlık imalarını içeren bir biçimde ahlakı bir kenara bırakarak salt iktidar mücadelesine odaklı olarak düşünenlere Makyavelist denilmesi hemen tüm dillere yerleşmiştir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 168
Kurumlara özgü değerler ve yazısız kurallara (normlara) birer gözlem birimi veya değişken olarak yaklaşan kuram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kolektif eylem kuramı
B
Yeni kurumsalcılık
C
Konusal karşılaştırma kuramları
D
Karşılaştırmalı kamu politikaları
E
Bağımlılık kuramı
Açıklama:
Kurumlara özgü değerler ve normlara birer gözlem birimi veya değişken olarak yaklaşan kuram Yeni kurumsalcılık kuramıdır. On dokuzuncu yüzyıldan gelen geleneksel kurumsalcı yaklaşımın hukuk ve normlara dayalı anlatımından tamamen farklı olarak, burada ussal davranan bireylerin kurumların oluşturduğu yapı içerisinde oynadığı rolleri inceleyen bir yaklaşım söz konusudur. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 169
Toplumdaki her yapının, kurumun hükümet ve ajanları tarafından denetim altında tutulduğu, özgürlüklerin hiç olmadığı ve hatta rejim için tehdit olarak kabul edildiği rejimlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Otoriter rejim
B
Demokrasi
C
Ulus-devlet
D
Totaliter rejim
E
Karma rejim
Açıklama:
Toplumdaki her yapının, kurumun hükümet ve ajanları tarafından denetim altında tutulduğu, özgürlüklerin hiç olmadığı ve hatta rejim için tehdit olarak kabul edildiği rejimlere totaliter rejimler adı verilir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Ünite 2
Soru 1
Seçeneklerden hangisi Birleşik Krallığı oluşturan ülkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Güney İrlanda
B
İskoçya
C
Galler
D
Kuzey İrlanda
E
İngiltere
Açıklama:
Britanya toprakları üzerinde İngiltere (England), İskoçya, (Scotland), Galler (Wales) ve Kuzey İrlanda (Ulster) olmak üzere dört bölgeden oluşan Birleşik Krallık, dünya dillerinin birçoğunda ve Türkçe’de de kısaca İngiltere olarak anılmaktadır.
Soru 2
Kral VIII. Henry'nin Britanya tarhindeki önemi nedir?
Seçenekler
A
Ülke tarihinin en şatafatlı dönemini yaşatmıştır.
B
Normanlara karşı ilk ciddi başarıyı sağlamıştır.
C
Anglikan kilisesini kurmuştur.
D
İskoçya'yı fethetmiştir.
E
Ülkeyi denizlerin lideri haline getirmiştir.
Açıklama:
16. yüzyılın başlarında İngiltere’de de etkili olmaya başlayan Reform hareketi Kral VIII. Henry’nin papayı siyasalgüç mücadelesi yapan bir kral olarak kabul etmesi ve kendisini İngiltere Kilisesi’nin (Church of England) başı ilan etmesiyle sonuçlanmıştır. Böylece kurulan Anglikan Kilisesi Roma’daki Katolik Kilisesi ve Papa’ya karşı önemli bir güç olarak yükselmeye başlamıştır. VIII. Henry’nin Katolik Kilisesi’nin İngiltere’deki mallarına el koyması ile o zamanın tarım ekonomisinde büyük bir toprak sahibi olmasına ve önemli bir zenginliğe yol açmıştır. Bu serveti deniz kuvvetleri başta olmak üzere ordunun güçlenmesine harcamaya başlayan VIII. Henry gerek Fransız Krallığı, gerek onun müttefiki
olan Iskoçya Krallığı’nı savaşta yenerek Birleşik Krallığın bir güç olarak yükselmesini sağlamıştır.
olan Iskoçya Krallığı’nı savaşta yenerek Birleşik Krallığın bir güç olarak yükselmesini sağlamıştır.
Soru 3
Birleşik Krallık seçeneklerde verilen kurumların hangisinin kurucu üyeleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
BM
B
G-7
C
OECD
D
AB
E
NATO
Açıklama:
Britanya’nın ekonomik gücü de 20. yüzyıl boyunca hızla azalmıştır. 1930’lar Dünya Krizinde ABD Britanya’yı ekonomik olarak geçmiştir. 20. yüzyılın sonuna kadar Britanya Fransa, Almanya, Japonya gibi ekonomiler tarafından geride bırakılarak, büyük ölçüde 1970’lerde keşfedilen Kuzey Denizi petrol gelirleri
ve liberal bir piyasa ekonomisi uygulamalarına dayanarak ekonomisindeki çöküntüyü durdurabilmiştir. Bugün dünyanın finans kapital merkezlerinin en başında gelen başkenti Londra’ya sahip olan Britanya aynı zamanda G-7 ve Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) üyesidir. Aynı zamanda Birleşmiş
Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesinden birisi olan Birleşik Krallık eski sömürgesi ABD ile yakın uluslararası siyasal dayanışma içinde Kuzey Atlantik Antlaşması örgütü (NATO) kurucu üyesi olmuştur. Aynı zamanda Avrupa Konseyi’nin de kurucu üyesi olan Birleşik Krallık, Avrupa Ekonomik Topluluğu’na (daha sonraları Avrupa Birliği, AB) Fransa’nın uzun boylu direncini sonunda kırarak 1972’de tam üye olmuştur.
ve liberal bir piyasa ekonomisi uygulamalarına dayanarak ekonomisindeki çöküntüyü durdurabilmiştir. Bugün dünyanın finans kapital merkezlerinin en başında gelen başkenti Londra’ya sahip olan Britanya aynı zamanda G-7 ve Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) üyesidir. Aynı zamanda Birleşmiş
Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesinden birisi olan Birleşik Krallık eski sömürgesi ABD ile yakın uluslararası siyasal dayanışma içinde Kuzey Atlantik Antlaşması örgütü (NATO) kurucu üyesi olmuştur. Aynı zamanda Avrupa Konseyi’nin de kurucu üyesi olan Birleşik Krallık, Avrupa Ekonomik Topluluğu’na (daha sonraları Avrupa Birliği, AB) Fransa’nın uzun boylu direncini sonunda kırarak 1972’de tam üye olmuştur.
Soru 4
Britanya yönetim sisteminde Taç'ın temel siyasi işlevi seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Bütçeyi onaylamak
B
Başbakan’dan düzenli olarak siyasal gelişmeler hakkında bilgi almak
C
Her Parlamento açılışında hükümetin programını okumak
D
Başbakanı atamak
E
Anglikan kilisesinin başı olmak
Açıklama:
Birleşik Krallık halen bir monarşidir, ancak uzun yıllar süren evrim sonunda mutlak monarşiden meşruti monarşiye geçmiştir. Bu süreç içerisinde Taç’ın (Crown) gücü azalarak bir devlet simgesi (timsali) haline dönüşmüştür. Halen
kalıtsal olarak aile içinde en büyük evlada geçen Taç, şu anda Britanya tarihinin en uzun süreden beri görevde bulunan kraliçelerinden birisi olan Kraliçe II. Elizabeth tarafından taşınan bir görevdir. Onun tahttan feragati veya vefatı durumunda Galler Prensi (Prince of Wales) unvanını taşıyan aile üyesine geçmesi beklenmektedir. Taç’ın temel siyasal işlevi artık sadece Başbakan’ı atamak ve devleti temsil etmek, yani ulusal siyasal dayanışmanın simgesi olmaktan ibarettir. Diğer işlevleri, örneğin Anglikan Kilisesi’nin başı olmak, her Parlamento
(yasama organı) açılışında hükümetin programını okumak, Başbakan’dan düzenli olarak siyasal gelişmeler hakkında bilgi almak gibi işlevlerinin içeriği siyasal etkiden arındırılmış bulunmaktadır.
kalıtsal olarak aile içinde en büyük evlada geçen Taç, şu anda Britanya tarihinin en uzun süreden beri görevde bulunan kraliçelerinden birisi olan Kraliçe II. Elizabeth tarafından taşınan bir görevdir. Onun tahttan feragati veya vefatı durumunda Galler Prensi (Prince of Wales) unvanını taşıyan aile üyesine geçmesi beklenmektedir. Taç’ın temel siyasal işlevi artık sadece Başbakan’ı atamak ve devleti temsil etmek, yani ulusal siyasal dayanışmanın simgesi olmaktan ibarettir. Diğer işlevleri, örneğin Anglikan Kilisesi’nin başı olmak, her Parlamento
(yasama organı) açılışında hükümetin programını okumak, Başbakan’dan düzenli olarak siyasal gelişmeler hakkında bilgi almak gibi işlevlerinin içeriği siyasal etkiden arındırılmış bulunmaktadır.
Soru 5
Britanya'yı diğer ülkelerden farklı ve bir o kadar da şaşırtıcı kılan özelliği hangisidir?
Seçenekler
A
Toprak büyüklüğü
B
Krallıkla yönetiliyor olması
C
Yazılı bir anayasasının olmayışı
D
Halen eski sömürgeleriyle siyasi ilişkilerinin olması
E
ABD ile iyi ilişkiler içinde olması
Açıklama:
Bir yazılı anayasaya Birleşik Krallık hiçbir zaman sahip olmamıştır. 19. yüzyılda Bagehot tarafından yazılmış olan The English Constitution (1867) adlı çalışma bu alandaki ilk derli toplu anlatımla Birleşik Krallığın siyasal rejimini betimleyen ve Amerikan başkanlık rejimi ile karşılaştıran bir içeriktedir. Bugüne kadar da Bagehot’un bu çalışması Britanya siyasal rejimini anlamak için kullanılan
temel eser işlevi görmüştür. Fransız düşünürleri ve onları izleyen Türk hukuk ve siyaset uzmanları bu anayasası’nın “yazısız” bir anayasa olarak mevcut
olduğunu kabul etmişlerdir. Oysa, Britanya’nın yazılı veya yazısız bir anayasası olmamıştır.
temel eser işlevi görmüştür. Fransız düşünürleri ve onları izleyen Türk hukuk ve siyaset uzmanları bu anayasası’nın “yazısız” bir anayasa olarak mevcut
olduğunu kabul etmişlerdir. Oysa, Britanya’nın yazılı veya yazısız bir anayasası olmamıştır.
Soru 6
Seçeneklerden hangisi Britanya siyasetinin iki önemli özelliğinden biridir?
Seçenekler
A
Güçler ayrılığı
B
Çoğunlukçuluk
C
Bağımsız yargı
D
Etkin denetim mekanizması
E
Lordlar kamarasının gücü
Açıklama:
Britanya siyasetinin eğer bir özelliği yasama egemenliğine bağlı bir parlamenter demokrasi rejimi uygulamasıysa, diğer özelliği de bu parlamenter
rejim uygulamasının dayandığı temel ilkenin çoğunlukçuluk (majoritarianism) ilkesi olmasıdır. Daha sonra göreceğimiz gibi, seçim sisteminin de yardımıyla Britanya siyasetinde bir siyasal partinin tek başına seçimden sonra hükümeti kurması için gereken koşullar yaratılmaya çalışılmış ve 21. yüzyıla kadar da fazla bir tartışmaya yol açmadan bu ilkenin çalışması sağlanmıştır. Buna göre her
seçime siyasal partiler başkanlarının seçimi kazanması durumunda başbakan olacağı ve yanındaki mesai arkadaşlarının da bakan olarak görev yapacakları
varsayımı ile katılırlar. Yine siyasal partiler aynı anlayışın bir uzantısı olarak uygulayacakları politikaları içeren programlarını yayınladıklarında seçmene hangi politikaların hangi politikacılar tarafından uygulanacağını beyan etmiş olurlar. Seçmen de bu kişileri ve politikaları değerlendirerek oy kullanacağı varsayımıyla hareket eder. Bu durumda yapılan seçimler sonunda seçmenin ilk tercihi olan
siyasal kadro ve politikaları seçilmiş ve bir dönem için ülkeyi yönetmek üzere Parlamento’nun Avam Kamarasındaki çoğunluğu oluşturmuş olurlar. Aynı zamanda ikinci en fazla oyu alan parti de ana muhalefet partisi olarak Avam Kamarasındaki yerini almış olur.
rejim uygulamasının dayandığı temel ilkenin çoğunlukçuluk (majoritarianism) ilkesi olmasıdır. Daha sonra göreceğimiz gibi, seçim sisteminin de yardımıyla Britanya siyasetinde bir siyasal partinin tek başına seçimden sonra hükümeti kurması için gereken koşullar yaratılmaya çalışılmış ve 21. yüzyıla kadar da fazla bir tartışmaya yol açmadan bu ilkenin çalışması sağlanmıştır. Buna göre her
seçime siyasal partiler başkanlarının seçimi kazanması durumunda başbakan olacağı ve yanındaki mesai arkadaşlarının da bakan olarak görev yapacakları
varsayımı ile katılırlar. Yine siyasal partiler aynı anlayışın bir uzantısı olarak uygulayacakları politikaları içeren programlarını yayınladıklarında seçmene hangi politikaların hangi politikacılar tarafından uygulanacağını beyan etmiş olurlar. Seçmen de bu kişileri ve politikaları değerlendirerek oy kullanacağı varsayımıyla hareket eder. Bu durumda yapılan seçimler sonunda seçmenin ilk tercihi olan
siyasal kadro ve politikaları seçilmiş ve bir dönem için ülkeyi yönetmek üzere Parlamento’nun Avam Kamarasındaki çoğunluğu oluşturmuş olurlar. Aynı zamanda ikinci en fazla oyu alan parti de ana muhalefet partisi olarak Avam Kamarasındaki yerini almış olur.
Soru 7
Seçeneklerden hangisi Britanya siyasetinde "arka sıraların isyanı" adıyla anılan durumun olası sonuçlarından biri olarak görülmektedir?
Seçenekler
A
Yeni bir seçim yapılması
B
Taç'ın müdahalesi
C
Muhalefetin güçlenmesi
D
Başbakanın istifası
E
Parlementonun kendini fesh etmesi
Açıklama:
Güvenoyu aynı zamanda iktidarı denetim işlevi de görür. Özellikle bazı hassas politik tercihlerin konu olduğu durumlarda milletvekilleri seçim
çevrelerinden ağır baskı altında kalabilmektedir. O zaman partinin önde gelenlerinin veya başbakanın belirli bir yasa taslağında ısrar etmesi Avam
Kamarası’nın arka sıralarında oturan çoğu yeni milletvekili olan parti grubu üyelerinin çok sayıda veya topluca ayak diremesine neden olabilir. İktidar
partisi içinden gelen bu tür bir direnme bir anlamda güvenoyunun kaybedilmesi olarak yorumlanır. Buna Britanya siyasetinde arka sıraların isyanı (back bench revolt) denmektedir ki, bu tür bir direnme genellikle başbakanın hem parti başkanlığı hem de başbakanlık koltuğunu kaybetmesine yol açar.
çevrelerinden ağır baskı altında kalabilmektedir. O zaman partinin önde gelenlerinin veya başbakanın belirli bir yasa taslağında ısrar etmesi Avam
Kamarası’nın arka sıralarında oturan çoğu yeni milletvekili olan parti grubu üyelerinin çok sayıda veya topluca ayak diremesine neden olabilir. İktidar
partisi içinden gelen bu tür bir direnme bir anlamda güvenoyunun kaybedilmesi olarak yorumlanır. Buna Britanya siyasetinde arka sıraların isyanı (back bench revolt) denmektedir ki, bu tür bir direnme genellikle başbakanın hem parti başkanlığı hem de başbakanlık koltuğunu kaybetmesine yol açar.
Soru 8
Britanya siyasetinde yürütmenin süreklilik arz eden erki seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
Başbakan
B
Bakanlar
C
Parlemento
D
Parlemento başkanı
E
Müsteşarlar
Açıklama:
Britanya siyasetinde hukuken, yürütme yasamadan bağımsızdır. Ancak, fiilen hem yürütmenin en etkili kurumu olan başbakanlık hem de Avam
Kamarası çoğunluğu tek bir kişinin denetiminde olduğundan adeta her iki hükümet gücünün birbirine kaynaşması söz konusudur. Onun için başbakanlık
kurumunda muazzam bir iktidar birikimi (temerküzü) oluşmakta, parlamenter rejim adeta bir “başbakanlık rejimi” olarak çalışmaktadır. Bu durumda, fiilen yasama ve yürütme bağımsızlığı bir hayli kuramsal bir içerikte kalmaktadır. Yürütme başbakan ve onun Taç’tan devralmış olduğu kabinesi ki, orada da harcama gücü olan bakanlıklar bulunmaktadır, tarafından yönetilir. Britanya sisteminde Bakanlık görevinin uygulamada uzun süreli olmadığı, çoğu bakanın ortalama bir yıldan daha az bir süre görevinde kaldığı da bir gerçektir. Bu
duruma karşılık, Bakanlık bürolarında çalışan bürokratlar (civil servants) çok uzun birer kariyer ve itibar sahibidirler. Bakanlıklar idari bakımdan süreklilik
arz eden müsteşarlıklar (under secretariat) tarafından yönetilirler. Bakanlık müsteşarları siyasal iktidarın değişimiyle göreve gelmez ve görevlerini
kaybetmezler. Liyakatle (merit) hizmet ettikleri sürece iktidar olan partinin değil, Birleşik Krallığın çıkarlarına hizmet ederler.
Kamarası çoğunluğu tek bir kişinin denetiminde olduğundan adeta her iki hükümet gücünün birbirine kaynaşması söz konusudur. Onun için başbakanlık
kurumunda muazzam bir iktidar birikimi (temerküzü) oluşmakta, parlamenter rejim adeta bir “başbakanlık rejimi” olarak çalışmaktadır. Bu durumda, fiilen yasama ve yürütme bağımsızlığı bir hayli kuramsal bir içerikte kalmaktadır. Yürütme başbakan ve onun Taç’tan devralmış olduğu kabinesi ki, orada da harcama gücü olan bakanlıklar bulunmaktadır, tarafından yönetilir. Britanya sisteminde Bakanlık görevinin uygulamada uzun süreli olmadığı, çoğu bakanın ortalama bir yıldan daha az bir süre görevinde kaldığı da bir gerçektir. Bu
duruma karşılık, Bakanlık bürolarında çalışan bürokratlar (civil servants) çok uzun birer kariyer ve itibar sahibidirler. Bakanlıklar idari bakımdan süreklilik
arz eden müsteşarlıklar (under secretariat) tarafından yönetilirler. Bakanlık müsteşarları siyasal iktidarın değişimiyle göreve gelmez ve görevlerini
kaybetmezler. Liyakatle (merit) hizmet ettikleri sürece iktidar olan partinin değil, Birleşik Krallığın çıkarlarına hizmet ederler.
Soru 9
Seçeneklerden hangisi Westminster Demokrasisi diye anılan siyasal rejimin içeriğinin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Doğrudan demokrasinin olmayışı
B
Sınırsız yasama gücü
C
Güçlü anayasa yapısı
D
Yasama üzerindeki etkili denetim mekanizmaları
E
Çok partili yaşamın gündelik hayata etkisi
Açıklama:
Bazen siyaset bilimi yazınında Westminster Demokrasisi diye anılan siyasal rejimin içeriğinin dokuz noktada toplanabileceğini A. Lijphart (1984, 4 - 6) önermiştir: 1. Yürütme gücü tek bir parti ve onun oluşturduğu bakanlar kurulunda (kabine) toplanmaktadır. 2. Yürütme ve yasama yakın bir ilişki içinde olup neredeyse kaynaşmıştır. 3.Yasama organı iki meclisten oluşmuş olmakla birlikte halkın seçtiği alt meclis hemen tüm siyasal iktidarı elinde bulundurmaktadır (asimetrik meclis ilişkisi). 4. Bu sistem biri iktidar birisi de ana muhalefet rolü oynayan iki büyük partiden oluşan bir parti sistemi sayesinde çalışır. 5. Bu iki partililik toplumu oluşturan bireyleri birbirinden ayıran tek bir toplumsal fay hattına sahip olduğunda ki, (bu ayrım Britanya’da sosyo-ekonomik bir ayrım olan sınıfsal farklılıklardan ibarettir), işlerlik kazanır. 6. Çoğunluk oyunu kazanan aday veya siyasal partinin seçimi kazandığı anlayışına göre düzenlenen bir seçim sistemi iki partili sistemi güçlü kılmaktadır. 7. Britanya hükümeti üniter ve merkeziyetçi bir yapıya sahiptir. 8. Britanya’nın çok yakın zamana kadar anayasası yoktur. Yerleşik adetler, normlar, geleneklerden oluşan hukuk uygulamaları Bagehot’un 1867’de öne sürdüğü gibi adeta yazısız bir anayasa olarak kabul edilmiştir. Bu durum Parlamento üstünlüğünün uygulanmasının bir sonucudur. Yazılı bir anayasa ve anayasa yargısı yasamanın tabi olacağı sınırlamalar getirir. Oysa Parlamento’nun üstünlüğü ilkesine göre çalışan sistemde yasamanın sınırları yoktur. Yasama kurumu istediği gibi karar alır ve aldığı kararlar yasal olarak bağlayıcı ve halkın yokluğunda onların temsilcileri tarafından alınan kararlar olduğundan halkın kararları ile özdeş ve demokratik olarak da meşrudur. Bu durumda anayasaya gerek yoktur. 9. Yasama organı her durumda gerekli olan kararı alıp yasal düzenlemeyi özgürce yapacak konumda olduğundan yazılı bir metin olarak anayasa üretmek yoluna gidilmemiştir. Mutlak bir temsili demokrasi uygulaması
biçiminde olan Westminster demokrasisinde siyasal iktidar Parlamento’da, daha doğrusu Avam Kamarası’nda toplanmış olduğu için doğrudan demokrasi
uygulamalarına hiç yer vermez.
biçiminde olan Westminster demokrasisinde siyasal iktidar Parlamento’da, daha doğrusu Avam Kamarası’nda toplanmış olduğu için doğrudan demokrasi
uygulamalarına hiç yer vermez.
Soru 10
Seçeneklerden hangisi Britanya seçim sistemini dünyadaki diğer bir çok ülkeye göre farklı kılan özelliklerden biridir?
Seçenekler
A
Seçilme yaşı en düşük ülke olması
B
Seçme yaşında bir sıınırlama olması
C
Seçimlerin çok turlu olarak yapılması
D
Orana bakılmaksızın en çok oyu alanın kazanmış olması
E
Seçime katılım oranının mutlaka %5o'nin üstünde olması
Açıklama:
Britanya’da uygulanan seçim sistemi tipik bir çoğunluk sistemi uygulaması olan ipi ilk göğüsleyenin kazandığı (first-past-the-post, FPTP) adeta atletizm yarışı içeriğinde olan bir sistemdir. Bu uygulamada dar bölgede (tek Parlamento sandalyesinden oluşan seçim çevresinde) çok sayıda partili ya da bağımsız adayın girdiği seçim yarışında en fazla oyu alan, yani tek bir oy farkıyla da olsa
önde olan aday seçimi kazanır. Çoğunluk seçim sistemi uygulamada çokluk, yani en fazla oyu alan adayın kazandığı bir niteliğe dönüşür. Böylece bir partinin adayının kazanması için o seçim çevresinde oyların basit çoğunluğunu (%50 + 1 oy) alması gerekmez, sadece en fazla oyu alması, bu oy miktarı ve yüzdesi ne kadar düşük olursa olsun yeterlidir. Bu durumda zaman zaman gayet düşük
oranda oy alan bir aday en fazla oyu aldığı için o seçim çevresini temsil etmeye hak kazanmaktadır. Bu içerikte ve oyların çoğunun heba olduğu ve seçim
çevrelerinde yaşayan seçmenin çoğunluğunu her zaman temsil etmeyen milletvekilleri uygulaması Britanya’da iki yüzyıldan fazla süreyle uygulanmaktadır. Bu sistemin amacı seçim biter bitmez kimlerin sandalye kazandığının hızlı ve tartışma götürmeyecek biçimde belli olmasıdır.
önde olan aday seçimi kazanır. Çoğunluk seçim sistemi uygulamada çokluk, yani en fazla oyu alan adayın kazandığı bir niteliğe dönüşür. Böylece bir partinin adayının kazanması için o seçim çevresinde oyların basit çoğunluğunu (%50 + 1 oy) alması gerekmez, sadece en fazla oyu alması, bu oy miktarı ve yüzdesi ne kadar düşük olursa olsun yeterlidir. Bu durumda zaman zaman gayet düşük
oranda oy alan bir aday en fazla oyu aldığı için o seçim çevresini temsil etmeye hak kazanmaktadır. Bu içerikte ve oyların çoğunun heba olduğu ve seçim
çevrelerinde yaşayan seçmenin çoğunluğunu her zaman temsil etmeyen milletvekilleri uygulaması Britanya’da iki yüzyıldan fazla süreyle uygulanmaktadır. Bu sistemin amacı seçim biter bitmez kimlerin sandalye kazandığının hızlı ve tartışma götürmeyecek biçimde belli olmasıdır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi Birleşik Krallık'taki dört bölgeden birisi değildir?
Seçenekler
A
Galler
B
Kuzey İrlanda
C
İngiltere
D
İzlanda
E
İskoçya
Açıklama:
Britanya toprakları üzerinde İngiltere (England), İskoçya, (Scotland), Galler (Wales) ve Kuzey İrlanda (Ulster) olmak üzere dört bölgeden oluşan Birleşik Krallık, dünya dillerinin birçoğunda ve Türkçe’de de kısaca İngiltere olarak anılmaktadır. İzlanda bu bölgelerden birisi değildir. Doğru cevap D'dir.
Soru 12
Endüstri Devrimi'ni ilk gerçekleştiren ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İtalya
B
Birleşik Krallık
C
Fransa
D
ABD
E
Almanya
Açıklama:
Birleşik Krallık, güçlü bir deniz kuvvetine ve deniz ticaret filosuna sahip olduğu için güçlü bir sanayi ülkesi haline dönmüş ve Endüstri Devrimi’ni ilk gerçekleştiren devlet ve ekonomi haline gelmiştir.
Soru 13
1947 yılında bağımsızlığını kazanan Birleşik Krallık sömürgesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pakistan
B
Galler
C
Kuzey İrlanda
D
İskoçya
E
Hindistan
Açıklama:
1947 yılında Birleşik Krallık sömürgesi olan Hindistan bağımsızlığını ilan etmiş, hemen arkasından Hindistan ve Pakistan ayrılmıştır. Doğru cevap E'dir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi Birleşik Krallık'ta Taç'ın görevlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Yasa çıkarmak
B
Parti başkanlarını atamak
C
Başbakanı atamak ve devleti temsil etmek
D
Yasa çıkarmak
E
Hükümet programını hazırlamak
Açıklama:
Birleşik Krallık’ta gücü azalarak bir devlet simgesi (timsali) haline dönüşen Taç’ın temel siyasal işlevi artık sadece Başbakan’ı atamak ve devleti temsil etmek, yani ulusal siyasal dayanışmanın simgesi olmaktan ibarettir. Taç'ın diğer bir işlevi her Parlemento açılışında hükümet programını okumaktır. Ancak program başbakan tarafından hazırlanmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 15
Britanya'nın meşru siyasal karar alma mercii fiilen aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Avam Kamarası
B
Başbakan
C
Taç
D
Lordlar Kamarası
E
Kabine
Açıklama:
Britanya’nın meşru siyasal karar alma mercii (yetkesi, authority) fiilen Avam Kamarası’dır. Avam Kamarası’ndaki çoğunluk lideri Taç tarafından başbakan olarak atanır, ama görevini sürdürebilmesi için Parlamento’nun güvenoyuna sahip olmak zorundadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 16
Avam Kamarası ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Britanya'nın meşru siyasal karar alma merciidir
B
Avam Kamarası'ndaki çoğunluk lideri Taç tarafından başbakan olarak atanır ancak görevini sürdürebilmesi için Parlamento'nun güvenoyuna sahip olması gerekir
C
Başbakana yönelik güvenoyu, atanıp kabinesini ve hükümet programını açıkladığında Avam Kamarası'ndaki oylama sonucunda verilir
D
Avam Kamarası'nın önemli bir işlevi iktidarın denetlenmesidir
E
Avam Kamarası'nda standart oy uygulaması milletvekillerinin kapalı oy verme işlemi ile gerçekleşir
Açıklama:
Britanya Avam Kamarası’nda standart oylama uygulaması milletvekillerinin evet veya hayır anlamı taşıyan kapılardan yürüyüp geçmeleri suretiyle olmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi Westminster Demokrasisi olarak anılan rejimin temel dayanaklarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Bu sistem biri iktidar birisi de ana muhalefet rolü oynayan iki büyük partiden oluşan bir parti sistemi sayesinde çalışmaktadır
B
Yasama organı iki meclisten oluşmaktadır ve iki meclis eşit güce sahiptir
C
Yasama ve yürütme yakın bir ilişki içerisinde olup neredeyse kaynaşmıştır
D
Britanya hükümeti üniter ve merkeziyetçi bir yapıya sahiptir
E
Yasama gücü tek bir parti ve onun oluşturduğu Bakanlar Kurulu'nda toplanmaktadır
Açıklama:
Yasama organı iki meclisten oluşmuş olmakla birlikte halkın seçtiği alt meclis hemen tüm siyasal iktidarı elinde bulundurmaktadır (asimetrik meclis ilişkisi). Dolayısıyla iki meclisin eşit güce sahip olduğunu söylemek mümkün değildir. Doğru cevap B'dir.
Soru 18
Britanya'da genellikle aristokrat veya diğer üst sınıf İngiliz liderlere sahip olmasına karşın alt sınıfların da oyunu almayı beceren, pek ideolojik bir görüntü vermeyen, piyasa ekonomisi uygulamalarını savunan ve AB karşıtı bir parti görünümünde olan siyasal parti aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal Demokrat Parti
B
Muhafazakar parti
C
Liberal Demokrat Parti
D
İşçi Partisi
E
Liberal Parti
Açıklama:
Muhafazakâr Parti genellikle aristokrat veya diğer üst sınıf İngiliz liderlere sahip olmasına karşın alt sınıfların da oyunu almayı beceren, pek ideolojik bir görüntü vermeyen, piyasa ekonomisi uygulamalarını savunan ve AB karşıtı bir parti görünümündedir. Büyük mali olanaklara, iyi eğitim görmüş liderlere, zamanın koşullarına göre değişebilen ideolojik bir özelliğe sahip olan Muhafazakârlar yirminci yüzyıldan beri Britanya’nın en başarılı siyasal partilerinden birisini oluşturmuşlardır. Doğru cevap B'dir.
Soru 19
Britanya'da parlamento dışından büyük bir mücadele ile önce on dokuzuncu yüzyılda oy verme hakkını elde eden, sonra yirminci yüzyıl başlarında farklı ve birçoğu da köktenci olan sendikaların birleşmesiyle kurulmuş olan bir “sistem dışı” parti geçmişine sahip olan siyasal parti aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muhafazakar Parti
B
Muhafazakar Demokrat Parti
C
Liberal Demokrat Parti
D
İşçi Partisi
E
Sosyal Demokrat Parti
Açıklama:
İşçi Partisi diğer iki partiye göre daha farklı bir geçmişten gelmektedir. Tory ve Whig’ler Parlamento’nun içinden çıkan “sistem partileri” olarak ifade edilebilirler. Oysa İşçi Partisi, Parlamento dışından büyük bir mücadele ile önce on dokuzuncu yüzyılda oy verme hakkını elde eden, sonra yirminci yüzyıl başlarında farklı ve birçoğu da köktenci (radical) olan sendikaların birleşmesiyle kurulmuş olan bir “sistem dışı” parti geçmişine sahiptir. Doğru cevap D'dir.
Soru 20
Britanya'da 2010 yılında gerçekleştirilen genel seçimlerde hangi partiler koalisyon hükümeti kurmuştur?
Seçenekler
A
Liberal Demokrat Parti - İşçi Partisi
B
İşçi Partisi - Sosyal Demokrat Parti
C
Muhafazakar Parti - Liberal Demokrat Parti
D
İşçi Partisi - Muhafazakar Parti
E
Muhafazakar Parti - Sosyal Demokrat Parti
Açıklama:
Britanya'da 2010 yılında gerçekleştirilen genel seçimler sonucunda Muhafazakar Parti ve Liberal Demokrat Parti koalisyon hükümeti kurmuştur. Doğru cevap C'dir.
Soru 21
Birleşik krallık hangi yönetim sistemiyle yönetilmektedir?
Seçenekler
A
Oligarşi
B
Teokrasi
C
Demokrasi
D
Cumhuriyet
E
Meşruti monarşi
Açıklama:
Birleşik Krallık (United Kingdom) endüstri devriminden beri dünya siyasetinin en belli başlı güçlerinden birisi olagelmiş olan ve günümüzde de meşruti monarşi ile yönetilen bir devlettir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi Büyük Britanya'nın bölgelerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
İskoçya
C
Galler
D
Kuzey İrlanda
E
Dublin
Açıklama:
Ülke, Büyük Britanya adası üzerinde güneyde İngiltere (England), Kuzey’de İskoçya (Scotland), Batı’da Galler (Wales) ve ayrı bir ada olan İrlanda’nın kuzeyinde Kuzey İrlanda (Ulster) olarak dört büyük bölgeden oluşmuştur.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi 16. yüzyılda Roma'daki katolik kilisesi ve Papa'ya karşı İngiltere'de kurulan kilisedir?
Seçenekler
A
İngiltere katolik kilisesi
B
Anglikan kilisesi
C
Protestan kilisesi
D
Ortodoks kilisesi
E
İskoç kilisesi
Açıklama:
16. yüzyılın başlarında İngiltere’de de etkili olmaya başlayan Reform hareketi Kral VIII. Henry’nin papayı siyasal güç mücadelesi yapan bir kral olarak kabul etmesi ve kendisini İngiltere Kilisesi’nin (Church of England) başı ilan etmesiyle sonuçlanmıştır. Böylece kurulan Anglikan Kilisesi Roma’daki Katolik Kilisesi ve Papa’ya karşı önemli bir güç olarak yükselmeye başlamıştır.
Soru 24
20. yüzyılda imparatorlukların çökmesiyle Birleşik Krallığın özel antlaşmalarla bağımsız ulus-devletlerle oluşturduğu yeni statüye ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Britanya imparatorluğu
B
Britanya Devletler Topluluğu
C
Birleşik Krallık Devletleri
D
Birleşik Krallık Birliği
E
Büyük Britanya Topluluğu
Açıklama:
Yirminci yüzyılın Dünya Savaşları sonunda tüm imparatorluklar çökmüştür. Birleşik Krallık da bu gelişmeden payını almış ve İmparatorluğun geniş toprakları üzerinde çok sayıda bağımsız ulus-devlet ortaya çıkmıştır. Bu bağımsız devletlerle özel antlaşmalar yapan Birleşik Krallık, onları Britanya Devletler Topluluğu (British Commonwealth) olarak yeni bir statüde bütünleştirmiştir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi günümüzde fiilen Britanya'nın meşru siyasal karar alma merciidir?
Seçenekler
A
Lordlar kamarası
B
Kraliçe
C
Avam kamarası
D
Başpiskopos
E
Kral
Açıklama:
Lordlar Kamarası korunarak, tıpkı Taç gibi siyasal gücü törpülenmek suretiyle daha çok bir simgeye dönüştürülmüş, fiilen Avam Kamarası Britanya’nın meşru siyasal karar alma mercii (yetkesi, authority) haline dönüşmüştür
Soru 26
2000'li yıllarda Londra büyük şehir belediye başkanının halkoyu ile seçilmesi ilkesini kabul eden Britanya parlamentosunun bu kararıyla yönetim anlayışında nasıl bir değişikliğe gittiği söylenebilir?
Seçenekler
A
Daha fazla merkeziyetçi olduğu
B
Merkeziyetçilikten adem-i merkeziyetçiliğe geçiş yaptığı
C
Anayasa yargısından bağımsız hareket ettiği
D
Westminster demokrasisine uygun hareket ettiği
E
İktidarı elinde bulundurmaya devam edeceği
Açıklama:
Bu arada 2000’li yıllarda Londra büyük şehir belediye başkanını da halkoyu ile seçme ilkesini kabul eden Britanya Parlamentosu yerinden yönetime daha fazla olanak tanımaya başlamıştır. Böylece merkeziyetçi devlet örgütlenmesi de yerini adem-i merkeziyetçi (yerinden yönetim) ilkelerine göre düzenlenmiş bir uygulamaya terk etmeye başlamıştır. Bu gelişmeler Westminster demokrasisinin mutlak temsili demokrasi özelliğini büyük ölçüde yitirmeye başladığını göstermektedir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi Britanya'nın üçüncü partisi konumunda olan partidir?
Seçenekler
A
Muhafazakar parti
B
Liberaller
C
İşçi partisi
D
İskoç ulusal partisi
E
Britanya ulusal partisi
Açıklama:
Liberaller ise uzun süredir Britanya’nın üçüncü partisi konumundadırlar.
Soru 28
1945 sonrasında iktidara gelen İşçi partisi hangi ünlü İngiliz iktisatçının kuramını hayata geçirmeye çalışmıştır?
Seçenekler
A
Adam Smith
B
Lord Maynard Keynes
C
Sir Alfred Marshall
D
Joseph Schumpeter
E
Baptiste Say
Açıklama:
1945 sonrasında iktidara gelen İşçi Partisi, İkinci Dünya Savaşı sonrasında çöken bir imparatorluk, yıkım içinde bir ekonomi ve güçlü bir siyasal birlik devralmıştır. Hükümet işsizliği düşürmek için yüksek kalkınma hızına ulaşmak, büyük yoksulluk içinde olan kitlelere sosyal hizmetleri, özellikle sağlık hizmetini ucuza veya bedavaya temin etmek hedeflerine yönelmiştir. Bu amaçla ünlü İngiliz iktisatçısı Lord Maynard Keynes’in kuramını yürürlüğe koyan İşçi Partisi hükümeti büyük kamu harcamaları yapmıştır.
Soru 29
Birleşik Krallığın ilk kez 1960'larda üyelik için başvurduğu Avrupa Birliği'ne 1972'ye kadar hangi ülkenin vetosu nedeniyle girememiştir?
Seçenekler
A
Almanya
B
Belçika
C
Fransa
D
İtalya
E
Hollanda
Açıklama:
Birleşik Krallık ilk kez 1960’larda o zamanki adıyla Ortak Pazar olan AB’ne tam üyelik için başvurmuş, ancak Fransa’nın şiddetli direnci ile karşılaşmıştır. Ancak 1972’de Fransız vetosunu aşabilen Birleşik Krallık Ortak Pazar (AB) üyesi olabilmiştir.
Soru 30
Britanya hükümetinin AB'den ayrılmak için iki yıl sürecek müzakere süreci hangi antlaşmaya dayanmaktadır?
Seçenekler
A
Paris antlaşması
B
Lizbon antlaşması
C
Lüksemburg antlaşması
D
Stockholm sözleşmesi
E
Avrupa Ekonomi antlaşması
Açıklama:
Mart 2017’de Lizbon Antlaşması’nın 50. Maddesini yürürlüğe koyan Britanya hükümeti AB’den ayrılmak için iki yıl sürecek bir müzakere sürecini başlatmış bulunmaktadır.
Soru 31
Aşağıdaki bölgelerden hangisi, kısaca İngiltere olarak adlandırılan Birleşik Krallık toprakları içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
İngiltere
B
İskoçya
C
Galler
D
Kuzey İrlanda
E
İrlanda
Açıklama:
İrlanda Birleşik Krallık bölgeleri arasında yer almaz.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi Birleşik Krallık ile ilgili söylenemez?
Seçenekler
A
Endüstri Devriminin ilk gerçekleştiren devlettir.
B
Meşruti Monarşi ile yönetilmektedir.
C
ABD ile aynı dili ve benzer kültürel özellikleri paylaşmaktadır.
D
Temsili demokrasinin ortaya çıktığı ilk topraklardan birisidir.
E
Oligarşi ile yönetilmektedir.
Açıklama:
Birleşik Krallık oligarşi ile değil, meşruti monarşi ile yönetilmektedir.
Oligarşi ile yönetilmektedir.
Oligarşi ile yönetilmektedir.
Soru 33
Britanya siyasi yönetiminde "Avam Kamarası", neyi temsil etmektedir?
Seçenekler
A
Halkın siyasal gücünü
B
Kraliyet ailesinin gücünü
C
Aristokrasinin gücünü
D
Anglikan kilisesinin gücünü
E
Britanya devletler topluluğunu
Açıklama:
Halkın yokluğunda halkı temsil etme yetkisi dürüst, hakça ve serbest yapılan seçimlerle tescil edilen temsilcileri heyeti eliyle ki, bu heyet de Avam Kamarası’ndan ibarettir, aynen halkın sahip olduğu siyasal erke ve yetkilere sahip olarak karar alır. Devlet erki Britanya Parlamentosu’ndadır ve o yasama organında da halkın temsilcileri Avam Kamarasındadırlar.
Halkın siyasal gücünü
Halkın siyasal gücünü
Soru 34
Britanya siyasetinde parlamenter rejim uygulamasının dayandığı temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eşitlik
B
Çoğunlukçuluk
C
Azınlık
D
Uzlaşmacılık
E
Gelenekselcilik
Açıklama:
Britanya siyasetinin bir özelliği yasama egemenliğine bağlı bir parlamenter demokrasi rejimi uygulaması, diğer özelliği ise bu parlamenter rejim uygulamasının dayandığı temel ilkenin çoğunlukçuluk (majoritarianism) ilkesi olmasıdır.
Soru 35
Britanya'nın fiilen meşru siyasal karar alma mercii aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lordlar kamarası
B
Avam kamarası
C
Taç
D
Parlamento
E
Bakanlar
Açıklama:
Britanya’nın meşru siyasal karar alma yetkesi fiilen Avam Kamarası’dır. Avam Kamarası’ndaki çoğunluk lideri Taç tarafından başbakan olarak atanır, ama görevini sürdürebilmesi için Parlamento’nun güvenoyuna sahip olmak zorundadır.
Soru 36
"İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Britanya siyaseti ....... ile ..... arasında geçen bir rekabet ortamında şekillenmektedir." cümlesinde boşluklara gelmesi gereken siyasi partiler, aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Sosyal Demokrat Parti- İşçi Partisi
B
Liberal Demokratlar- İşçi Partisi
C
Muhafazakar Parti-Sosyal Demokrat Parti
D
Muhafazakar Parti-Liberal Demokratlar
E
Muhafazakar Parti- İşçi Partisi
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Britanya siyaseti Muhafazakâr Parti ile İşçi Partisi arasında geçen bir rekabet ortamında şekillenmektedir.
Muhafazakar parti- İşçi partisi
Muhafazakar parti- İşçi partisi
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi 1945 yılında iktidara gelerek, İkinci Dünya Savaşı sonrasında ekonomik olarak oldukça zayıflamış bir Britanya devralan İşçi Partisi'nin aldığı ekonomik önlemlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Çok sayıda Sanayi Kurumunu devletleştirilmiştir.
B
Büyük kamu harcamaları yapılmıştır.
C
İngiliz İktisatçı Maynard Keynes'in ekonomik kuramı yürürlüğe koyulmuştur.
D
Sağlık alanını bir devlet işletmesi olarak geliştirilmiştir.
E
Halktan ağır vergiler alınmıştır.
Açıklama:
1945 sonrasında iktidara gelen İşçi Partisi, İkinci Dünya Savaşı sonrasında çöken bir imparatorluk, yıkım içinde bir ekonomi ve güçlü bir siyasal birlik devralmıştır. Hükümet işsizliği düşürmek için yüksek kalkınma hızına ulaşmak, büyük yoksulluk içinde olan kitlelere sosyal hizmetleri, özellikle sağlık hizmetini ucuza veya bedavaya temin etmek hedeflerine yönelmiştir. Bu amaçla ünlü İngiliz iktisatçısı Lord Maynard Keynes’in kuramını yürürlüğe koyan İşçi Partisi hükümeti büyük kamu harcamaları yapmıştır. Aynı zamanda hükümet millileştirme politikası izleyerek hem çok sayıda sanayi kurumunu devletleştirmiş, hem de özellikle sağlık alanının bir devlet işletmesi halinde güçlenmesini sağlamıştır.
Halktan ağır vergiler alınmıştır.
Halktan ağır vergiler alınmıştır.
Soru 38
Aşağıdakilerden 1979 yılında Birleşik Krallık genel seçimleriyle iktidara gelen Margaret Thatcher hükümetinin aldığı ekonomik önlemlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Eğitim harcamaları kısmen özelleştirilmiştir.
B
Sosyal güvenlik harcamaları kısmen özelleştirilmiştir.
C
Konut edindirme programları uygulanmıştır.
D
Emekli birikimleri özel fonlarda toplanmıştır.
E
Paralı özel okullar kaldırılmış, tüm okullar devlet okulu haline getirilmiştir.
Açıklama:
1979’daki Thatcher Hükümetinden itibaren sadece sağlık değil, aynı zamanda eğitim ve sosyal güvenlik (emeklilik) harcamalarının da kısmen özelleştirilmesine çalışılmıştır. Paralı özel okulların yaygınlaştırılması, sağlık sigortası ödeme gücü olanların sağlık masraflarının bu sigortalar eliyle görülmesi, emeklilerin özel fonlarda birikimlerini toplayarak sosyal güvenlik harcamalarının yükünün kamu bütçesinden özel kaynaklara kısmen de olsa aktarılması yoluna gidilmiştir. Benzer olarak, konut edindirme programlarıyla öncelikle yerel yönetimlere ait evlerde oturan kiracılara bu konutlar satılmak suretiyle iki milyona yakın ailenin konut sahibi olması sağlanmıştır.
Paralı özel okullar kaldırılmış, tüm okullar devlet okulu haline getirilmiştir.
Paralı özel okullar kaldırılmış, tüm okullar devlet okulu haline getirilmiştir.
Soru 39
Birleşik krallık hangi sistem ile yönetilmektedir?
Seçenekler
A
Oligarşi
B
Meşruti monarşi
C
Teokrasi
D
Cumhuriyet
E
Komunizm
Açıklama:
Birleşik Krallık (United Kingdom) endüstri devriminden beri dünya siyasetinin en belli başlı güçlerinden birisi olagelmiş olan ve günümüzde de meşruti monarşi ile yönetilen bir devlettir
Soru 40
Britanya'da başbakan kim tarafından atanır?
Seçenekler
A
Avam kamarası
B
Lordlar Kamarası
C
Kral ve Kraliçe
D
Parlamento
E
Seçkin siyasiler
Açıklama:
Britanya’nın meşru siyasal karar alma mercii fiilen Avam Kamarası’dır. Avam Kamarası’ndaki çoğunluk lideri, Taç tarafından başbakan olarak atanır, ama görevini sürdürebilmesi için Parlamento’nun güvenoyuna sahip olmak zorundadır.
Kral ve Kraliçe
Kral ve Kraliçe
Soru 41
İrlanda Cumhuriyeti hangi tarihte bağımsız bir devlet haline gelmiştir?
Seçenekler
A
1937
B
1924
C
1987
D
1946
E
1956
Açıklama:
Britanya’nın bir ülke olarak son yıllardaki siyasi ve ekonomik gelişiminin arkasında yatan kamu politikaları, toplumsal değişim ve halen karşı karşıya olduğu ekonomik ve siyasal bunalımlar gibi konuları analiz edebileceksiniz.
Soru 42
İngiltere, Avrupa Ekonomik Topluluğu’na hangi tarihte üye olmuştur?
Seçenekler
A
1973
B
1959
C
1951
D
1995
E
2004
Açıklama:
Britanya’nın bir ülke olarak son yıllardaki siyasi ve ekonomik gelişiminin arkasında yatan kamu politikaları, toplumsal değişim ve halen karşı karşıya olduğu ekonomik ve siyasal bunalımlar gibi konuları analiz edebileceksiniz.
Soru 43
Hangi Avrupa Birliği üyesi ülke İngiltere’nin Avrupa Birliği'ne girişini iki kez reddetmiştir?
Seçenekler
A
Fransa
B
Hollanda
C
İtalya
D
Almanya
E
Belçika
Açıklama:
Britanya’nın mevcut seçim ve parti sistemini, vatandaşların siyasete katılma süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 44
Britanya siyasal sisteminde devleti kim temsil eder?
Seçenekler
A
Galler Prensi
B
Başbakan
C
Parlamento
D
Kral / Kraliçe
E
Dışişleri Bakanı
Açıklama:
Britanya’nın mevcut siyasal sisteminin özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 45
Sanayi Devrimini ilk gerçekleştiren devlet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Fransa
C
Hollanda
D
Almanya
E
İtalya
Açıklama:
Britanya’nın mevcut siyasal sisteminin özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 46
Hindistan 1947’de bağımsızlığını hangi ülkeden elde ederek ilan etmiştir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
İspanya
C
Portekiz
D
Belçika
E
Hollanda
Açıklama:
Britanya’nın mevcut siyasal sisteminin özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 47
Britanya’da hükümetin göreve başlaması için onay veren kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kral / Kraliçe (Taç)
B
Lordlar Kamarası
C
Siyasal Parti
D
Halk
E
Avam Kamarası
Açıklama:
Britanya’nın yasama üstünlüğü rejimini, parlamenter sistem uygulamasını oluşturan çoğunlukçu temsil fikrini, üniter devlet uygulamasını değerlendirebileceksiniz.
Soru 48
Britanya Avrupa kıtasından aşağıdakilerden hangisi ile ayrılmaktadır?
Seçenekler
A
Manş Denizi
B
Cebeli Tarık Boğazı
C
Karadeniz
D
Hazar Denizi
E
Akdeniz
Açıklama:
Britanya’nın mevcut siyasal sisteminin özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 49
İngiltere’de 1979 yılında yapılan genel seçimleri kazanan Muhafazakâr Parti’nin Başkanı kimdir?
Seçenekler
A
Margaret Thatcher
B
Tony Blair
C
Neville Chamberlain
D
David Cameron
E
Gordon Brown
Açıklama:
Britanya’nın bir ülke olarak son yıllardaki siyasi ve ekonomik gelişiminin arkasında yatan kamu politikaları, toplumsal değişim ve halen karşı karşıya olduğu ekonomik ve siyasal bunalımlar gibi konuları analiz edebileceksiniz.
Soru 50
Kanunların Ruhu adlı eser kime aittir?
Seçenekler
A
Montesquieu
B
René Descartes
C
Edgar Morin
D
Émile Durkheim
E
Voltaire
Açıklama:
Britanya’nın mevcut siyasal sisteminin özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 51
Britanya’nın devlet yapısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Oluştuğu dört bölgeye yönetim kolaylığı sağlayan federal bir yapıdır.
B
Üniter ve Merkeziyetçi bir yapıdadır.
C
İlk ve en önemli konfederasyon uygulamasıdır.
D
Çoğulcu, liberal, temsili demokrasi modelidir.
E
Monarşiye dayalı geleneksel demokrasidir.
Açıklama:
Britanya’nın mevcut seçim ve parti sistemini, vatandaşların siyasete katılma süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 52
Yürütme erkini Britanya’da fiilen yürüten aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Siyasal Partiler
B
Kabine
C
Kral/ Kraliçe (Taç)
D
Sürekli sekreter konumundaki müsteşarlar (permanent secretaries)
E
Gölge bakanlar (shadow ministers)
Açıklama:
Britanya’nın yasama üstünlüğü rejimini, parlamenter sistem uygulamasını oluşturan çoğunlukçu temsil fikrini, üniter devlet uygulamasını değerlendirebileceksiniz.
Soru 53
Aşağıdaki siyaset bilimcilerden hangisinin eseri Britanya siyasal rejimini anlamak için kullanılan temel eser işlevi görmüştür?
Seçenekler
A
Walter Bagehot
B
Geoffrey Ostergaard
C
Barry Buzan
D
Peter Burnham
E
Philip Robins
Açıklama:
Britanya’nın yasama üstünlüğü rejimini, parlamenter sistem uygulamasını oluşturan çoğunlukçu temsil fikrini, üniter devlet uygulamasını değerlendirebileceksiniz.
Soru 54
Britanya’da uygulanan demokrasi rejimine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Whitehall Modeli başbakanlık rejimi
B
Westminster Modeli parlamenter rejim
C
Yarı-başkanlık Modeli
D
Parlamenter Model
E
Oydaşmacı Model
Açıklama:
Britanya’nın mevcut seçim ve parti sistemini, vatandaşların siyasete katılma süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi Kraliçenin temel işlevinden değildir?
Seçenekler
A
Başbakan’ı atamak,
B
Devleti temsil etmek,
C
Ulusal siyasal dayanışmanın simgesi olmak,
D
Her Parlamento (yasama organı) açılışında hükümetin programını okumak,
E
Devleti yönetmek
Açıklama:
Britanya’nın mevcut siyasal sisteminin özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Devleti yönetmek
Devleti yönetmek
Soru 56
Birleşik krallıkta 19. yüzyılda İlk anayasa kim tarafından yazılmıştır?
Seçenekler
A
Auguste Comte,
B
Bagehot,
C
Yazılı anayasa yoktur,
D
Emile Durkheim,
E
Karl Marx,
Açıklama:
Britanya’nın mevcut siyasal sisteminin özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Yazılı anayasa yoktur,
Yazılı anayasa yoktur,
Soru 57
Birleşik krallıkta 19. yüzyılda İlk yazılan anayasanın içeriği nedir?
Seçenekler
A
Birleşmiş Milletler insan Hakları Sözleşmesi
B
Avrupa insan Hakları Sözleşmesi
C
Britanya siyasal yönetim kültürü içerikleri
D
The English Constitution (1867) adlı çalışma birleşik Krallığın siyasal rejimini betimleyen ve Amerikan başkanlık rejimi ile karşılaştıran bir içeriktedir.
E
Kraliçenin yetkilerini içeren bir çalışmadır.
Açıklama:
Britanya’nın mevcut siyasal sisteminin özelliklerini açıklayabileceksiniz.
The English Constitution (1867) adlı çalışma birleşik Krallığın siyasal rejimini betimleyen ve Amerikan başkanlık rejimi ile karşılaştıran bir içeriktedir.
The English Constitution (1867) adlı çalışma birleşik Krallığın siyasal rejimini betimleyen ve Amerikan başkanlık rejimi ile karşılaştıran bir içeriktedir.
Soru 58
Britanya Parlamentosu’nda siyasal güç kimdedir?
Seçenekler
A
Kraliçenin elindedir.
B
Lordlar kamarasındadır.
C
Başbakandadır.
D
Monarşi sistemindedir.
E
Britanya Parlamentosu’nda siyasal güç halkın temsilcilerinin oluşturduğu Avam Kamarasındadır.
Açıklama:
Britanya’nın mevcut siyasal sisteminin özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Britanya Parlamentosu’nda siyasal güç halkın temsilcilerinin oluşturduğu Avam Kamarasındadır.
Britanya Parlamentosu’nda siyasal güç halkın temsilcilerinin oluşturduğu Avam Kamarasındadır.
Soru 59
Hangi yıldan sonra Birleşik Krallık ekonomideki başat konumunun yerini gönüllü olarak eski sömürgesi olan ve bir ölçüde de aynı kültür, siyaset ve ekonomi anlayışına sahip olan Amerika Birleşik Devletleri’ne barışçıl bir yaklaşımla terk etmiştir.
Seçenekler
A
1927
B
1937
C
1999
D
1945
E
2011
Açıklama:
Britanya’nın bir ülke olarak son yıllardaki siyasi ve ekonomik gelişiminin arkasında yatan kamu politikaları, toplumsal değişim ve halen karşı karşıya olduğu ekonomik ve siyasal bunalımlar gibi konuları analiz edebileceksiniz.
1945
1945
Soru 60
Özelleştirmelerle liberal piyasa ekonomisini hayata geçiren başbakan hangi partinin başkanıdır.
Seçenekler
A
a. Galler partisi
B
b. Liberal parti
C
c. İşçi partisi
D
d. Özgürlükçü demokrasi partisi
E
Muhafazakar parti
Açıklama:
Britanya’nın bir ülke olarak son yıllardaki siyasi ve ekonomik gelişiminin arkasında yatan kamu politikaları, toplumsal değişim ve halen karşı karşıya olduğu ekonomik ve siyasal bunalımlar gibi konuları analiz edebileceksiniz.
Muhafazakar parti
Muhafazakar parti
Soru 61
I. Hükümet millileştirme politikası izleyerek hem çok sayıda sanayi kurumunu devletleştirmiş, hem de özellikle sağlık alanının (National Health Service, NHS) bir devlet işletmesi halinde güçlenmesini sağlamıştır.
II. Bu aşamada gerek işçi sendikalarını, gerek sanayi ve ticaret çıkarlarını kamu politikası yapımı süreci içinde güçlü olarak temsil eden bir sistem geliştirilmiştir.
III. Britanya özel teşebbüsü teşvik esasına dayalı bir liberal piyasa ekonomisini sürdürmeye devam etmektedir.1979 Yılından sonraki ekonomik sistemi, için yukarıdaki yargılardan hangisi söylenebilir?
II. Bu aşamada gerek işçi sendikalarını, gerek sanayi ve ticaret çıkarlarını kamu politikası yapımı süreci içinde güçlü olarak temsil eden bir sistem geliştirilmiştir.
III. Britanya özel teşebbüsü teşvik esasına dayalı bir liberal piyasa ekonomisini sürdürmeye devam etmektedir.1979 Yılından sonraki ekonomik sistemi, için yukarıdaki yargılardan hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Yalnızca 1
B
I ve II
C
Yalnızca III
D
Hiçbiri
E
I,II, III
Açıklama:
Britanya’nın bir ülke olarak son yıllardaki siyasi ve ekonomik gelişiminin arkasında yatan kamu politikaları, toplumsal değişim ve halen karşı karşıya olduğu ekonomik ve siyasal bunalımlar gibi konuları analiz edebileceksiniz.
I ve II
I ve II
Soru 62
I. yoksul bir çevrede, anne ve/veya babasız hayata başlayanlar için eğitim, sağlık v.b. hizmetler devlet tarafından ücretsiz olarak sunulabilir. Yahut bu gibi gereksinimi olanlara belirli bir yaşa veya konuma gelinceye kadar mali yardım yapılabilir. II. Britanya’da uygulanan Sosyal Refah devleti modeli sağlık hizmetinde tüm ülkeyi kapsayan ücretsiz bir sağlık hizmeti sunmaktadır.III. her türlü sosyal hizmet bu çerçevede düzenlenmemiştir.IV. Sosyal refah harcamalarının piyasa ekonomisinin çalışmasını zedelemeyecek bir içerikte olmamasına da özen gösterilmiştir.Sosyal refah devleti tanımlanırsa yukarıdaki yargılardan hangisini içerir.
Seçenekler
A
Yalnızca 1
B
I ve II
C
II
D
IV
E
hiçbiri
Açıklama:
Britanya’nın bir ülke olarak son yıllardaki siyasi ve ekonomik gelişiminin arkasında yatan kamu politikaları, toplumsal değişim ve halen karşı karşıya olduğu ekonomik ve siyasal bunalımlar gibi konuları analiz edebileceksiniz.
I ve II
I ve II
Soru 63
İngiltere de kadınlar kaç yılından itibaren seçme ve seçilme haklarını elde etmişlerdir.
Seçenekler
A
1920
B
1918
C
1956
D
1927
E
1953
Açıklama:
Britanya’nın mevcut seçim ve parti sistemini, vatandaşların siyasete katılma süreçlerini açıklayabileceksiniz.
1920
1920
Soru 64
Britanya'nın meşru siyasal karar alma mercii aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lordlar kamarası
B
Kral/Kraliçe
C
Avam Kamarası
D
Hukuk lordları
E
Birleşik Krallık Yüce Mahkemesi
Açıklama:
Britanya’nın mevcut siyasal sisteminin özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Avam Kamarası
Avam Kamarası
Soru 65
Britanya siyasetinin rejimi aşağıdakilerden hangisinin egemenliğine dayanır?
Seçenekler
A
Yargı
B
Yasama
C
Yürütme
D
Kamu Bürokrasisi
E
Çıkar grupları
Açıklama:
Britanya’nın yasama üstünlüğü rejimini, parlamenter sistem uygulamasını oluşturan çoğunlukçu temsil fikrini, üniter devlet uygulamasını değerlendirebileceksiniz.
Soru 66
1979 yılında Birleşik Krallık genel seçimlerini kazanan Muhafazakar Parti'nin başkanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Maynard Keynes
B
Gordon Brown
C
Margaret Thatcher
D
David Cameron
E
Tony Blair
Açıklama:
Britanya’nın bir ülke olarak son yıllardaki siyasi ve ekonomik gelişiminin arkasında yatan kamu politikaları, toplumsal değişim ve halen karşı karşıya olduğu ekonomik ve siyasal bunalımlar gibi konuları analiz edebileceksiniz.
Margaret Thatcher
Margaret Thatcher
Soru 67
Birleşik Krallık ilk kez hangi yıllarda AB'ne tam üyelik için başvurmuştur?
Seçenekler
A
1950
B
1960
C
1970
D
1980
E
1990
Açıklama:
Britanya’nın bir ülke olarak son yıllardaki siyasi ve ekonomik gelişiminin arkasında yatan kamu politikaları, toplumsal değişim ve halen karşı karşıya olduğu ekonomik ve siyasal bunalımlar gibi konuları analiz edebileceksiniz.
1960
1960
Soru 68
Britanya'nın devlet yapısının tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Oluştuğu dört bölgeye yönetim kolaylığı sağlayan federal bir yapıdır.
B
İlk ve en önemli konfederasyon yapısıdır.
C
Çoğulcu, liberal , temsili demokrasi modelidir.
D
Monarşiye dayalı geleneksel demokrasidir.
E
Üniter ve merkeziyetçi bir yapıdadır.
Açıklama:
Britanya’nın yasama üstünlüğü rejimini, parlamenter sistem uygulamasını oluşturan çoğunlukçu temsil fikrini, üniter devlet uygulamasını değerlendirebileceksiniz.
Üniter ve merkeziyetçi bir yapıdadır.
Üniter ve merkeziyetçi bir yapıdadır.
Soru 69
Endüstri Devrimini ilk gerçekleştiren devlet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birleşik Krallık
B
Fransa
C
Portekiz
D
Polonya
E
İsviçre
Açıklama:
Britanya’nın mevcut siyasal sisteminin özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Birleşik Krallık, güçlü bir deniz kuvvetine ve deniz ticaret filosuna sahip olduğu için güçlü bir sanayi ülkesi haline dönmüş ve Endüstri Devrimini ilk gerçekleştiren devlet ve ekonomi haline gelmiştir.
Birleşik Krallık, güçlü bir deniz kuvvetine ve deniz ticaret filosuna sahip olduğu için güçlü bir sanayi ülkesi haline dönmüş ve Endüstri Devrimini ilk gerçekleştiren devlet ve ekonomi haline gelmiştir.
Soru 70
Birleşik Krallığın gücü olan Taç'ın temel siyasal yetkisi aşağıdakilerden hangisinde bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Avam Kamarasını belirleme
B
Lordlar Kamarasını belirleme
C
Siyasal kararlar alma
D
Devleti temsil etme
E
Kilisenin dini işlevlerini yönetme
Açıklama:
Britanya’nın mevcut siyasal sisteminin özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Taç’ın temel siyasal işlevi artık sadece Başbakan’ı atamak ve devleti temsil etmek, yani ulusal siyasal dayanışmanın simgesi olmaktan ibarettir.
Taç’ın temel siyasal işlevi artık sadece Başbakan’ı atamak ve devleti temsil etmek, yani ulusal siyasal dayanışmanın simgesi olmaktan ibarettir.
Soru 71
Yasama alanında Britanya'nın meşru siyasal karar alma mercii aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lorlar kamarası
B
Kraliçe
C
Başbakan
D
Yürütme organı
E
Avam Kamarası
Açıklama:
Britanya’nın yasama üstünlüğü rejimini, parlamenter sistem uygulamasını oluşturan çoğunlukçu temsil fikrini, üniter devlet uygulamasını değerlendirebileceksiniz.
Britanya’nın meşru siyasal karar alma mercii (yetkesi, authority) fiilen Avam Kamarası’dır.
Britanya’nın meşru siyasal karar alma mercii (yetkesi, authority) fiilen Avam Kamarası’dır.
Soru 72
Avam Kamarası'nda standart oylama uygulaması aşağıdaki yöntemlerden hangisi yapılır?
Seçenekler
A
Kapalı zarf sistemi ile
B
Açık yazılı oylama ile
C
Elektronik sistemle
D
Evet hayır kapılarından geçilmesi ile
E
El kaldırma ile
Açıklama:
Britanya’nın mevcut siyasal sisteminin özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Avam Kamarası’nda standart oylama uygulaması milletvekillerinin evet veya hayır anlamı taşıyan kapılardan yürüyüp geçmeleri suretiyle olur.
Avam Kamarası’nda standart oylama uygulaması milletvekillerinin evet veya hayır anlamı taşıyan kapılardan yürüyüp geçmeleri suretiyle olur.
Soru 73
İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Britanya siyaseti hangi partilerin arasında geçen rekabet ortamında şekillenmiştir?
Seçenekler
A
Muhafazakar Parti- Liberal parti
B
Muhafazakar Parti-İşçi Partisi
C
Liberal parti-İşçi Partisi
D
İşçi Partisi-Liberal Demokrat Parti
E
Liberal Demokrat Parti-Muhafazakar Parti
Açıklama:
Britanya’nın mevcut seçim ve parti sistemini, vatandaşların siyasete katılma süreçlerini açıklayabileceksiniz.
İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Britanya siyaseti Muhafazakâr Parti ile İşçi Partisi arasında geçen bir rekabet ortamında şekillenmektedir.
İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Britanya siyaseti Muhafazakâr Parti ile İşçi Partisi arasında geçen bir rekabet ortamında şekillenmektedir.
Soru 74
Britanya'da kadınlar seçme ve seçilme haklarını hangi yıldan itibaren elde etmişlerdir?
Seçenekler
A
1920
B
1910
C
1890
D
1870
E
1850
Açıklama:
Britanya’nın mevcut seçim ve parti sistemini, vatandaşların siyasete katılma süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Britanya’da işçi sınıfı on dokuzuncu yüzyılın sonunda, kadınlar ise 1920’lerden itibaren seçme ve seçilme haklarını elde etmişlerdir.
Britanya’da işçi sınıfı on dokuzuncu yüzyılın sonunda, kadınlar ise 1920’lerden itibaren seçme ve seçilme haklarını elde etmişlerdir.
Soru 75
İngiltere'de İşçi Partisi'nin 1980'lerden sonra benimsediği ve "Üçüncü Yol" olarak bilinen , "New Labour" politikalarının temel özelliklerinden bir tanesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşsizliği çözmek için çeşitli teknik eğitim programları geliştirmek.
B
Yoksul-varlıklılar farkını kapatmak.
C
Fırsat eşitsizliğini gidermek.
D
Anne ve/veya Babasız hayata başlayanlara ücretsiz eğitim vermek.
E
Ücretsiz sağlık hizmeti vermek.
Açıklama:
Britanya’nın bir ülke olarak son yıllardaki siyasi ve ekonomik gelişiminin arkasında yatan kamu politikaları, toplumsal değişim ve halen karşı karşıya olduğu ekonomik ve siyasal bunalımlar gibi konuları analiz edebileceksiniz.
1997 sonrasındaki İşçi Partisi Hükümeti “Yeni İşçi Partisi” (New Labour) ve hem Muhafazakâr Thatcher’in liberal piyasa ideolojisi, hem de İşçi Partisi’nin geleneksel sosyalist ideolojisinin dışında bir “Üçüncü Yol” (Third Way) gibi yenilikçi söylemlerle iş başına gelmiştir. Bunların temel yönelimi işsizliği çözmek için çeşitli teknik eğitim programları geliştirmek olmuştur.
1997 sonrasındaki İşçi Partisi Hükümeti “Yeni İşçi Partisi” (New Labour) ve hem Muhafazakâr Thatcher’in liberal piyasa ideolojisi, hem de İşçi Partisi’nin geleneksel sosyalist ideolojisinin dışında bir “Üçüncü Yol” (Third Way) gibi yenilikçi söylemlerle iş başına gelmiştir. Bunların temel yönelimi işsizliği çözmek için çeşitli teknik eğitim programları geliştirmek olmuştur.
Soru 76
Birlşik Krallık hangi tarihte Ortak Pazara üye olmuştur?
Seçenekler
A
1 Ocak 1970
B
1 Ocak 1971
C
1 Ocak 1972
D
1 Ocak 1973
E
1 Ocak 1974
Açıklama:
Britanya’nın bir ülke olarak son yıllardaki siyasi ve ekonomik gelişiminin arkasında yatan kamu politikaları, toplumsal değişim ve halen karşı karşıya olduğu ekonomik ve siyasal bunalımlar gibi konuları analiz edebileceksiniz.
Birleşik Krallık ilk kez 1960’larda o zamanki adıyla Ortak Pazar olan AB’ne tam üyelik için başvurmuş, ancak Fransa’nın şiddetli direnci ile karşılaşmıştır. Britanya Fransız vetosunu 1969’dan sonra aştıktan sonra 1 Ocak 1973’ten itibaren Ortak Pazar’a üye oldu.
Birleşik Krallık ilk kez 1960’larda o zamanki adıyla Ortak Pazar olan AB’ne tam üyelik için başvurmuş, ancak Fransa’nın şiddetli direnci ile karşılaşmıştır. Britanya Fransız vetosunu 1969’dan sonra aştıktan sonra 1 Ocak 1973’ten itibaren Ortak Pazar’a üye oldu.
Soru 77
Birleşik Krallık yönetim sistemi nedir?
Seçenekler
A
Meşruti Monarşi
B
Mutlak Monarşi
C
Teokrasi
D
Federal Monarşi
E
Oligarşi
Açıklama:
Britanya’nın mevcut siyasal sisteminin özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Birleşik Krallık yönetim sistemi Meşruti Monarşidir.
Birleşik Krallık yönetim sistemi Meşruti Monarşidir.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi Birleşik Krallık’ı oluşturan bölgelerden değildir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
İskoçya
C
Güney İrlanda
D
Galler
E
Kuzey İrlanda
Açıklama:
Britanya’nın mevcut siyasal sisteminin özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Güney İrlanda Birleşik Krallık’ı oluşturan bölgelerden biri değildir.
Güney İrlanda Birleşik Krallık’ı oluşturan bölgelerden biri değildir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi ‘Avam Kamarası’nın özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Hukuken nihai kararları alması.
B
Britanya’nın meşru siyasal karar alma mercisi olması.
C
İktidarı denetlemesi.
D
Halkın temsilcilerinden oluşması.
E
Halkın sahip olduğu siyasal erke ve yetkilere sahip olarak karar alması.
Açıklama:
Britanya’nın yasama üstünlüğü rejimini, parlamenter sistem uygulamasını oluşturan çoğunlukçu temsil fikrini, üniter devlet uygulamasını değerlendirebileceksiniz.
Hukuken nihai kararları almak Avam Kamarası’nın özelliklerinden değildir.
Hukuken nihai kararları almak Avam Kamarası’nın özelliklerinden değildir.
Soru 80
İki ve ya daha çok partinin bir araya gelerek kurduğu hükümete ne ad verilir?
Seçenekler
A
Çoğunlukçu Sistem
B
Çoğulcu Sistem
C
Çift Parti Sistemi
D
Koalisyon Hükümeti
E
Parti Hükümeti
Açıklama:
Britanya’nın mevcut seçim ve parti sistemini, vatandaşların siyasete katılma süreçlerini açıklayabileceksiniz.
İki ve ya daha çok partinin bir araya gelerek kurduğu hükümete koalisyon hükümeti denir.
İki ve ya daha çok partinin bir araya gelerek kurduğu hükümete koalisyon hükümeti denir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi ‘Birleşik Krallığın ekonomik batışını önleyen kahraman’ adıyla anılmaktadır?
Seçenekler
A
Gordon BROWN
B
Lady Catherine ASHTON
C
Kral 8.Henry
D
Bagehot
E
Margaret TRATCHER
Açıklama:
Britanya’nın bir ülke olarak son yıllardaki siyasi ve ekonomik gelişiminin arkasında yatan kamu politikaları, toplumsal değişim ve halen karşı karşıya olduğu ekonomik ve siyasal bunalımlar gibi konuları analiz edebileceksiniz.
Margaret TRATCHER "Birleşik Krallığın ekonomik batışını önleyen kahraman" adıyla anılmaktadır.
Margaret TRATCHER "Birleşik Krallığın ekonomik batışını önleyen kahraman" adıyla anılmaktadır.
Soru 82
Birleşik Krallık hangi yılda AB’ye üye olmuştur?
Seçenekler
A
1972
B
1969
C
1961
D
1975
E
1979
Açıklama:
Britanya’nın mevcut seçim ve parti sistemini, vatandaşların siyasete katılma süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Birleşik Krallık1972 yılında AB’ye üye olmuştur.
Birleşik Krallık1972 yılında AB’ye üye olmuştur.
Soru 83
Britanya’nın aşağıdaki kuruluşlardan hangisine üyeliği yoktur?
Seçenekler
A
OECD
B
G-7
C
OPEC
D
NATO
E
BM
Açıklama:
Britanya’nın bir ülke olarak son yıllardaki siyasi ve ekonomik gelişiminin arkasında yatan kamu politikaları, toplumsal değişim ve halen karşı karşıya olduğu ekonomik ve siyasal bunalımlar gibi konuları analiz edebileceksiniz.
Britanya’nın OPEC'e üyeliği yoktur.
Britanya’nın OPEC'e üyeliği yoktur.
Soru 84
Endüstri devrimini ilk gerçekleştiren devlet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Almanya
B
Fransa
C
İskoçya
D
Birleşik Krallık
E
Galya
Açıklama:
Britanya’nın mevcut siyasal sisteminin özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Birleşik Krallık, güçlü bir deniz kuvvetine ve deniz ticaret filosuna sahip olduğu için güçlü bir sanayi ülkesi haline dönmüş ve Endüstri Devrimini ilk gerçekleştiren devlet ve ekonomi haline gelmiştir.
Birleşik Krallık, güçlü bir deniz kuvvetine ve deniz ticaret filosuna sahip olduğu için güçlü bir sanayi ülkesi haline dönmüş ve Endüstri Devrimini ilk gerçekleştiren devlet ve ekonomi haline gelmiştir.
Soru 85
Birleşik Krallığın sömürgesi olan İrlanda Cumhuriyeti ne zaman bağımcız bir devlet haline gelmiştir?
Seçenekler
A
1935
B
1936
C
1937
D
1938
E
1939
Açıklama:
Britanya’nın mevcut siyasal sisteminin özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Birleşik Krallığın sömürgesi olan ve 1926 yılında kendi kendini yönetmeye ve 1937’deyse bağımsız bir devlet haline gelen İrlanda Cumhuriyeti’ne aittir.
Birleşik Krallığın sömürgesi olan ve 1926 yılında kendi kendini yönetmeye ve 1937’deyse bağımsız bir devlet haline gelen İrlanda Cumhuriyeti’ne aittir.
Soru 86
Birleşik Krallığın günümüzdeki siyasal sistemi nedir?
Seçenekler
A
Mutlak monarşi
B
Meşruti monarşi
C
Demokrasi
D
Otoriter rejim
E
Totaliter rejim
Açıklama:
Britanya’nın mevcut siyasal sisteminin özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Birleşik Krallık halen bir monarşidir, ancak uzun yıllar süren evrim sonunda mutlak monarşiden meşruti monarşiye geçmiştir.
Birleşik Krallık halen bir monarşidir, ancak uzun yıllar süren evrim sonunda mutlak monarşiden meşruti monarşiye geçmiştir.
Soru 87
Westminter Demokrasisi hangi yıla kadar kabul görmüştür?
Seçenekler
A
1970
B
1971
C
1972
D
1973
E
1974
Açıklama:
Britanya’nın mevcut seçim ve parti sistemini, vatandaşların siyasete katılma süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Westminster demokrasisi on dokuzuncu yüzy›l›n bafl›ndan Britanya’n›n ilk olarak Galler ve ‹skoçya’ya iktidar devri ile ilgili olarak yapt›¤› 1973 tarihli referanduma kadar devam etmifltir.
Westminster demokrasisi on dokuzuncu yüzy›l›n bafl›ndan Britanya’n›n ilk olarak Galler ve ‹skoçya’ya iktidar devri ile ilgili olarak yapt›¤› 1973 tarihli referanduma kadar devam etmifltir.
Soru 88
İşçi sınıfını temsil eden işçi partisi (Labour Party) hangi tarihten sonra ilk kez tek başına iktidara gelmiştir?
Seçenekler
A
1941
B
1942
C
1943
D
1944
E
1945
Açıklama:
Britanya’nın mevcut siyasal sisteminin özelliklerini açıklayabileceksiniz.
İşçi Partisi ilk kez tek başına 1945’ten sonra iktidara gelmiştir. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra da Britanya siyaseti Muhafazakâr Parti ile İşçi Partisi arasında geçen bir rekabet ortamı olarak görülebilir.
İşçi Partisi ilk kez tek başına 1945’ten sonra iktidara gelmiştir. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra da Britanya siyaseti Muhafazakâr Parti ile İşçi Partisi arasında geçen bir rekabet ortamı olarak görülebilir.
Soru 89
Britanya'nın uyguladığı FPTP olarak adlandırılan seçim siteminin en önemli özelliği nedir?
Seçenekler
A
Seçim sonunda genellikle sonuçların açıkça kazanan bir partiye işaret etmesi ve iktidardan kolayca hesap sorulabilmesi
B
Köklü bir seçim sistemi olması
C
Her zaman iki partili bir parlamento kurulması
D
Britanya toplum yapısına uygun olması
E
Hem temsil adaletini hem de hükümet istikrarını sağlaması.
Açıklama:
Britanya’nın mevcut seçim ve parti sistemini, vatandaşların siyasete katılma süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Britanya’da uygulanan seçim sistemi tipik bir çoğunluk sistemi uygulaması olan ipi ilk göğüsleyenin kazandığı bir sistemdir. Bu sistemin amacı seçim biter bitmez kimlerin sandalye kazandığının hızlı ve tartışma götürmeyecek biçimde belli olmasıdır.
Britanya’da uygulanan seçim sistemi tipik bir çoğunluk sistemi uygulaması olan ipi ilk göğüsleyenin kazandığı bir sistemdir. Bu sistemin amacı seçim biter bitmez kimlerin sandalye kazandığının hızlı ve tartışma götürmeyecek biçimde belli olmasıdır.
Soru 90
İki partiden birisinin bir seçimde iktidara geçme eğiliminde olduğu, seçimi kaybeden partinin de en fazla üç seçim sonra iktidar olma beklentisinin olduğu sistemlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Çift Parti sistemi
B
Çoklu parti sistemi
C
İşçi partisi sistemi
D
Muhafazakar parti sistemi
E
Hiçbiri
Açıklama:
Britanya’nın bir ülke olarak son yıllardaki siyasi ve ekonomik gelişiminin arkasında yatan kamu politikaları, toplumsal değişim ve halen karşı karşıya olduğu ekonomik ve siyasal bunalımlar gibi konuları analiz edebileceksiniz.
İki partiden birisinin bir seçimde iktidara geçme eğiliminde olduğu, seçimi kaybeden partinin de en fazla üç seçim sonra iktidar olma beklentisinin olduğu sistemlere çift parti sistemi adı verilir. Bu sistemin en önemli örneklerinden birisini Britanya’daki sistem oluşturur.
İki partiden birisinin bir seçimde iktidara geçme eğiliminde olduğu, seçimi kaybeden partinin de en fazla üç seçim sonra iktidar olma beklentisinin olduğu sistemlere çift parti sistemi adı verilir. Bu sistemin en önemli örneklerinden birisini Britanya’daki sistem oluşturur.
Soru 91
21 yy. itibariyle Britanya sistemi için hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Çift partili sistemden çoklu parti sistemine doğru bir eğilim vardır.
B
Çift partili sistem devam etmektedir.
C
Karmaşık tek partili sisteme geçilmiştir.
D
Tek egemen parti sistemi hakimdir.
E
Hiçbiri
Açıklama:
Britanya’nın bir ülke olarak son yıllardaki siyasi ve ekonomik gelişiminin arkasında yatan kamu politikaları, toplumsal değişim ve halen karşı karşıya olduğu ekonomik ve siyasal bunalımlar gibi konuları analiz edebileceksiniz.
Liberaller ise uzun süredir Britanya’nın üçüncü partisi konumundadırlar. 1980’lerde İçi Partisi’nden ayrılan ve kendi Sosyal Demokrat Partileri’ni kurup seçim yarışllarında başarılı olmayan Sosyal Demokratlarla 1987’de birleştiklerinden beri Liberal Demokratlar üçüncü parti konumlarını sadece koruyabilmişlerdir.
Liberaller ise uzun süredir Britanya’nın üçüncü partisi konumundadırlar. 1980’lerde İçi Partisi’nden ayrılan ve kendi Sosyal Demokrat Partileri’ni kurup seçim yarışllarında başarılı olmayan Sosyal Demokratlarla 1987’de birleştiklerinden beri Liberal Demokratlar üçüncü parti konumlarını sadece koruyabilmişlerdir.
Soru 92
Britanya'da kadınlar ne zaman seçme ve seçilme hakkına sahip olmuşlardır?
Seçenekler
A
1900'lerden sonra
B
1910'lardan sonra
C
1920'lerden sonra
D
1930'lardan sonra
E
1940'lardan sonra
Açıklama:
Britanya’nın mevcut seçim ve parti sistemini, vatandaşların siyasete katılma süreçlerini açıklayabileceksiniz.
İçi sınıfı on dokuzuncu yüzyılın sonunda, kadınlar ise 1920’lerden itibaren seçme ve seçilme haklarını elde etmifllerdir. Bu gelişmelere karşın seçim sistemi esas itibarıyla çoğunlukçu bir içerikte ve aynı kalmıştır.
İçi sınıfı on dokuzuncu yüzyılın sonunda, kadınlar ise 1920’lerden itibaren seçme ve seçilme haklarını elde etmifllerdir. Bu gelişmelere karşın seçim sistemi esas itibarıyla çoğunlukçu bir içerikte ve aynı kalmıştır.
Soru 93
Britanya ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Avrupa Ekonomik Topluluğu’nun kurucu üyesidir.
B
Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesinden birisidir.
C
Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü’nün (NATO) kurucu üyesidir.
D
Avrupa Konseyi’nin kurucu üyesidir.
E
Ekonomik işbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) üyesidir.
Açıklama:
Britanya’nın mevcut seçim ve parti sistemini, vatandaşların siyasete katılma süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Britanya Avrupa Ekonomik Topluluğu’na Fransa’nın engel olması nedeniyle ancak 1972’de tam üye olmuştur. Dolayısıyla kurucu üye değildir. Doğru seçenek "A"dır.
Britanya Avrupa Ekonomik Topluluğu’na Fransa’nın engel olması nedeniyle ancak 1972’de tam üye olmuştur. Dolayısıyla kurucu üye değildir. Doğru seçenek "A"dır.
Soru 94
Birleşik Krallık siyasal tarihinde giderek güçlenen siyasi kurum aşağıdakilerden hangisi olmuştur?
Seçenekler
A
Aristokrasi
B
Avam Kamarası
C
Taç
D
Lordlar Kamarası
E
Kilise
Açıklama:
Britanya’nın bir ülke olarak son yıllardaki siyasi ve ekonomik gelişiminin arkasında yatan kamu politikaları, toplumsal değişim ve halen karşı karşıya olduğu ekonomik ve siyasal bunalımlar gibi konuları analiz edebileceksiniz.
Birleşik Krallık siyasal tarihinde giderek güçlenen siyasi kurum parlamentonun alt kanadını oluşturan Avam Kamarası olmuştur.
Birleşik Krallık siyasal tarihinde giderek güçlenen siyasi kurum parlamentonun alt kanadını oluşturan Avam Kamarası olmuştur.
Soru 95
Britanya siyasetinde "Tory" olarak adlandırılan siyasi parti aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Demokrat Birlik Partisi
B
Sosyal Demokrasi Partisi
C
İşçi Partisi
D
Liberal Parti
E
Muhafazakar Parti
Açıklama:
Britanya’nın bir ülke olarak son yıllardaki siyasi ve ekonomik gelişiminin arkasında yatan kamu politikaları, toplumsal değişim ve halen karşı karşıya olduğu ekonomik ve siyasal bunalımlar gibi konuları analiz edebileceksiniz.
Britanya siyasetinde Muhafazakar parti "Tory" olarak adlandırıllır.
Britanya siyasetinde Muhafazakar parti "Tory" olarak adlandırıllır.
Soru 96
“Yeni İşçi” (New Labour) hareketi ve ideolojisini ortaya koyarak 1997 yılında başbakan olan İşçi Partisi lideri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gordon Brown
B
Jeremy Corbyn
C
John Prescott
D
Tony Blair
E
Neil Kinnock
Açıklama:
Britanya’nın mevcut seçim ve parti sistemini, vatandaşların siyasete katılma süreçlerini açıklayabileceksiniz.
İşçi Partisi lideri Tony Blair, “Yeni İşçi” (New Labour) hareketi ve ideolojisini ortaya koyarak 1997 yılında başbakan olmuştur.
İşçi Partisi lideri Tony Blair, “Yeni İşçi” (New Labour) hareketi ve ideolojisini ortaya koyarak 1997 yılında başbakan olmuştur.
Soru 97
Britanya’da kadınlar seçme ve seçilme haklarını hangi yıllarda kazanmışlardır?
Seçenekler
A
1980'ler
B
1890'lar
C
1910'lar
D
1920'ler
E
1930'lar
Açıklama:
Britanya’nın bir ülke olarak son yıllardaki siyasi ve ekonomik gelişiminin arkasında yatan kamu politikaları, toplumsal değişim ve halen karşı karşıya olduğu ekonomik ve siyasal bunalımlar gibi konuları analiz edebileceksiniz.
Britanya’da kadınlar seçme ve seçilme haklarını 1020'lerde kazanmışlardır.
Britanya’da kadınlar seçme ve seçilme haklarını 1020'lerde kazanmışlardır.
Soru 98
Endüstri devrimini ilk gerçekleştiren devlet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birleşik Krallık
B
ABD
C
Almanya
D
Fransa
E
Kanada
Açıklama:
Britanya’nın yasama üstünlüğü rejimini, parlamenter sistem uygulamasını oluşturan çoğunlukçu temsil fikrini, üniter devlet uygulamasını değerlendirebileceksiniz.
Birleşik Krallık, güçlü bir deniz kuvvetine ve deniz ticaret filosuna sahip olduğu için güçlü bir sanayi ülkesi haline dönmüş ve Endüstri Devrimini ilk gerçekleştiren devlet ve ekonomi haline gelmiştir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Birleşik Krallık, güçlü bir deniz kuvvetine ve deniz ticaret filosuna sahip olduğu için güçlü bir sanayi ülkesi haline dönmüş ve Endüstri Devrimini ilk gerçekleştiren devlet ve ekonomi haline gelmiştir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 99
Birleşik Krallıkta Taç’ın temel siyasal işlevi nedir?
Seçenekler
A
Ulusal siyasal dayanışmanın simgesi olmak
B
Yargıyı temsil etmek
C
Yürütmeyi temsil etmek
D
Yasamayı simgelemek
E
Hükümeti simgelemek
Açıklama:
Britanya’nın yasama üstünlüğü rejimini, parlamenter sistem uygulamasını oluşturan çoğunlukçu temsil fikrini, üniter devlet uygulamasını değerlendirebileceksiniz.
Birleflik Krallıkta gücü azalarak bir devlet simgesi (timsali) haline dönüşen Taç’ın temel siyasal işlevi Başbakan’ı atamak ve devleti temsil etmek, yani ulusal siyasal dayanışmanın simgesi olmaktan ibarettir. Cevap A şıkkıdır.
Birleflik Krallıkta gücü azalarak bir devlet simgesi (timsali) haline dönüşen Taç’ın temel siyasal işlevi Başbakan’ı atamak ve devleti temsil etmek, yani ulusal siyasal dayanışmanın simgesi olmaktan ibarettir. Cevap A şıkkıdır.
Soru 100
Britanya parlamenter demokrasi rejiminin dayandığı temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çoğunlukçuluk
B
Azınlıkçılık
C
Egemenlik
D
Yasallık
E
Kurumsallık
Açıklama:
Britanya’nın mevcut seçim ve parti sistemini, vatandaşların siyasete katılma süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Britanya siyasal hayatında demokratik hayatın bir unsuru olarak seçimlerin çok uzun bir geçmişi vardır. Ancak, gelir, sınıf, cinsiyet gibi kısıtların tamamen kaldırılarak kitlesel siyasete geçilmesi yirminci yüzyıla kadar sürmüştür. İşçi sınıfı on dokuzuncu yüzyılın sonunda, kadınlar ise 1920’lerden itibaren seçme ve seçilme haklarını elde etmişlerdir. Bu gelişmelere karşın seçim sistemi esas itibarıyla çoğunlukçu bir içerikte ve aynı kalmıştır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Britanya siyasal hayatında demokratik hayatın bir unsuru olarak seçimlerin çok uzun bir geçmişi vardır. Ancak, gelir, sınıf, cinsiyet gibi kısıtların tamamen kaldırılarak kitlesel siyasete geçilmesi yirminci yüzyıla kadar sürmüştür. İşçi sınıfı on dokuzuncu yüzyılın sonunda, kadınlar ise 1920’lerden itibaren seçme ve seçilme haklarını elde etmişlerdir. Bu gelişmelere karşın seçim sistemi esas itibarıyla çoğunlukçu bir içerikte ve aynı kalmıştır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 101
Britanya’nın meşru siyasal karar alma mercii fiilen hangisidir?
Seçenekler
A
Avam Kamarası
B
Parlemento
C
Meclis
D
Komite
E
Hükümet
Açıklama:
Britanya’nın yasama üstünlüğü rejimini, parlamenter sistem uygulamasını oluşturan çoğunlukçu temsil fikrini, üniter devlet uygulamasını değerlendirebileceksiniz.
1648 yılından itibaren yaşanan gelişmeler sonucunda yasama organının güçlenmesine ve zamanla Parlamento’nun alt meclisi olan Avam Kamarası’nın (House of Commons), üst meclis olan Lordlar Kamarası’nın da (House of Lords) yetkilerini ele geçirmesiyle halkın temsilcisi olarak seçilen Avam Kamarası çoğunluklarının eline geçmesiyle sonuçlanmıştır. Bu evrim 19. yüzyılın ilk yarısında büyük ölçüde tamamlanmıştır. Aynı zamanda İngiltere’de Endüstri Devrimi ile ortaya çıkan orta sınıfın da sigortacılık ve bankacılık sermayesine ve onun uzantısı olan sanayi kapitaline hükmetmeye başladığı andan itibaren tarım ekonomisinin egemenleri olan aristokrasinin de (Lordların da) gücü zayıflayarak orta sınıfa (burjuvaziye) boyun eğmesi söz konusu olmuştur. Lordlar Kamarası korunarak, tıpkı Taç gibi siyasal gücü törpülenmek suretiyle daha çok bir simgeye dönüştürülmüş, fiilen Avam Kamarası Britanya’nın meşru siyasal karar alma mercii haline dönüşmüştür. Doğru yanıt A seçeneğidir.
1648 yılından itibaren yaşanan gelişmeler sonucunda yasama organının güçlenmesine ve zamanla Parlamento’nun alt meclisi olan Avam Kamarası’nın (House of Commons), üst meclis olan Lordlar Kamarası’nın da (House of Lords) yetkilerini ele geçirmesiyle halkın temsilcisi olarak seçilen Avam Kamarası çoğunluklarının eline geçmesiyle sonuçlanmıştır. Bu evrim 19. yüzyılın ilk yarısında büyük ölçüde tamamlanmıştır. Aynı zamanda İngiltere’de Endüstri Devrimi ile ortaya çıkan orta sınıfın da sigortacılık ve bankacılık sermayesine ve onun uzantısı olan sanayi kapitaline hükmetmeye başladığı andan itibaren tarım ekonomisinin egemenleri olan aristokrasinin de (Lordların da) gücü zayıflayarak orta sınıfa (burjuvaziye) boyun eğmesi söz konusu olmuştur. Lordlar Kamarası korunarak, tıpkı Taç gibi siyasal gücü törpülenmek suretiyle daha çok bir simgeye dönüştürülmüş, fiilen Avam Kamarası Britanya’nın meşru siyasal karar alma mercii haline dönüşmüştür. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 102
Hangi olaydan sonra Britanya siyaseti Muhafazakâr Parti ile İşçi Partisi arasında geçen bir rekabet ortamında şekillenmiştir?
Seçenekler
A
İkinci Dünya Savaşı
B
Birinci Dünya Savaşı
C
Büyük İngiltere Savaşı
D
Endüstri Devrimi
E
1848 Olayları
Açıklama:
Britanya’nın mevcut seçim ve parti sistemini, vatandaşların siyasete katılma süreçlerini açıklayabileceksiniz.
İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Britanya siyaseti Muhafazakâr Parti ile İşçi Partisi arasında geçen bir rekabet ortamında şekillenmiş ve şekillenmektedir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Britanya siyaseti Muhafazakâr Parti ile İşçi Partisi arasında geçen bir rekabet ortamında şekillenmiş ve şekillenmektedir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 103
Birleşik Krallık dünyadaki başat konumunu hangi yıldan sonra barışçıl bir yöntemle ABD'ye bırakmıştır?
Seçenekler
A
1940
B
1945
C
1950
D
1970
E
1990
Açıklama:
Britanya’nın bir ülke olarak son yıllardaki siyasi ve ekonomik gelişiminin arkasında yatan kamu politikaları, toplumsal değişim ve halen karşı karşıya olduğu ekonomik ve siyasal bunalımlar gibi konuları analiz edebileceksiniz.
1945 sonrasında dünyadaki başat konumunu hızla terk eden Birleşik Krallık yerini gönüllü olarak eski sömürgesi olan Amerika Birleşlik Devletleri’ne barışçıl bir yaklaşımla terk etmiştir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
1945 sonrasında dünyadaki başat konumunu hızla terk eden Birleşik Krallık yerini gönüllü olarak eski sömürgesi olan Amerika Birleşlik Devletleri’ne barışçıl bir yaklaşımla terk etmiştir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 104
Britanya’da sosyal refah harcamalarının içeriği hazırlanırken aşağıdakilerden hangisinin çalışmasını zedelememesine özen gösterilmiştir?
Seçenekler
A
Piyasa ekonomisinin
B
Hükümetin
C
Mevcut Kapitalin
D
Burjuvanın
E
Sosyal ekonominin
Açıklama:
Britanya’nın bir ülke olarak son yıllardaki siyasi ve ekonomik gelişiminin arkasında yatan kamu politikaları, toplumsal değişim ve halen karşı karşıya olduğu ekonomik ve siyasal bunalımlar gibi konuları analiz edebileceksiniz.
Sosyal refah harcamalarının piyasa ekonomisinin çalışmasını zedelemeyecek bir içerikte olmamasınaözen gösterilmiştir. Doğru yanıt A seçeneği yani piyasa ekonomisidir.
Sosyal refah harcamalarının piyasa ekonomisinin çalışmasını zedelemeyecek bir içerikte olmamasınaözen gösterilmiştir. Doğru yanıt A seçeneği yani piyasa ekonomisidir.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi Britanya siyasetini karakterize eden unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Koalisyon hükümetleri
B
Yasama üstünlüğü
C
Westminster demokrasi modeli
D
Dar bölge seçim sistemi
E
Meşruti monarşi
Açıklama:
Britanya’nın mevcut siyasal sisteminin özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Britanya siyasi sisteminde koalisyon hükümetleri istisnai durumlardır. Çoğu zaman iktidarda bir parti hükümet vardır.
Britanya siyasi sisteminde koalisyon hükümetleri istisnai durumlardır. Çoğu zaman iktidarda bir parti hükümet vardır.
Soru 106
Britanya'da 1979 yılında yapılan genel seçimlerde iktidara gelen Muhafazakar Parti hangi yıla kadar iktidarını sürdürmüştür?
Seçenekler
A
1983
B
1987
C
1991
D
1997
E
2001
Açıklama:
Britanya’nın mevcut seçim ve parti sistemini, vatandaşların siyasete katılma süreçlerini açıklayabileceksiniz.
1979 yılında iktidara gelen Muhafazakar Parti 1997 yılına kadar iktidarını sürdürmüştür. Doğru yanıt D seçeneğinde verilmiştir.
1979 yılında iktidara gelen Muhafazakar Parti 1997 yılına kadar iktidarını sürdürmüştür. Doğru yanıt D seçeneğinde verilmiştir.
Soru 107
1979 yılında Margaret Thatcher liderliğinde iktidara gelen Muhafazakar Parti Hükümeti'nin önem verdiği politika aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Özelleştirme politikaları
B
Sosyal devlet politikaları
C
Devletçi politikalar
D
Keynesyen ekonomik politikalar
E
Millileştirme politikaları
Açıklama:
Britanya’nın bir ülke olarak son yıllardaki siyasi ve ekonomik gelişiminin arkasında yatan kamu politikaları, toplumsal değişim ve halen karşı karşıya olduğu ekonomik ve siyasal bunalımlar gibi konuları analiz edebileceksiniz.
1979 yılında Margaret Thatcher liderliğinde iktidara gelen Muhafazakar Parti Hükümeti özelleştirme politikalarına önem vermiştir. Margaret Thatcher özelleştirmelerle liberal piyasa ekonomisi uygulamalarını hayata geçirerek Birleşik Krallığın ekonomik batışını önleyen kahraman haline dönüşmüştür. Doğru yanıt A seçeneğidir.
1979 yılında Margaret Thatcher liderliğinde iktidara gelen Muhafazakar Parti Hükümeti özelleştirme politikalarına önem vermiştir. Margaret Thatcher özelleştirmelerle liberal piyasa ekonomisi uygulamalarını hayata geçirerek Birleşik Krallığın ekonomik batışını önleyen kahraman haline dönüşmüştür. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 108
Britanya’nın Avrupa Birliğine üyelik başvurusunu veto eden ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Almanya
B
Fransa
C
İtalya
D
Belçika
E
Hollanda
Açıklama:
Britanya’nın bir ülke olarak son yıllardaki siyasi ve ekonomik gelişiminin arkasında yatan kamu politikaları, toplumsal değişim ve halen karşı karşıya olduğu ekonomik ve siyasal bunalımlar gibi konuları analiz edebileceksiniz.
Britanya'nın AB'ne üye olmasına karşı çıkan ülke Fransa'dır.
Britanya'nın AB'ne üye olmasına karşı çıkan ülke Fransa'dır.
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi İngiltere, İskoçya, Galler, Kuzey İrlanda olarak dört büyük bölgeden oluşan Birleşik Krallığın topraklarına verilen addır?
Seçenekler
A
Amerika Birleşik Devletleri
B
Rusya
C
Birleşik Arap Emirlikleri
D
Afrika
E
Britanya
Açıklama:
Büyük Britanya adası üzerinde güneyde İngiltere, Kuzey’de İskoçya, Batı’da Galler ve ayrı bir ada olan İrlanda’nın kuzeyinde Kuzey İrlanda olarak dört büyük bölgeden oluşmuştur.
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi Britanya’nın devlet sistemidir?
Seçenekler
A
Meşruti monarşi
B
Üniter sistem
C
Teokrasi
D
Konfederasyon
E
Federal Devlet
Açıklama:
Birleşik Krallık halen bir monarşidir, ancak uzun yıllar süren evrim sonunda mutlak monarşiden meşruti monarşiye geçmiştir.
Soru 111
“Bugüne kadar Britanya siyasal rejimini anlamak için kullanılan temel eser işlevi gören 19. yüzyılda yazılmış olan The English Constitution (1867) adlı çalışma ilk derli toplu anlatımla Birleşik Krallığın siyasal rejimini betimleyen ve Amerikan başkanlık rejimi ile karşılaştıran bir içeriktedir.”
Yukarıdaki paragrafta sözü edilen eserin yazarı kimdir?
Yukarıdaki paragrafta sözü edilen eserin yazarı kimdir?
Seçenekler
A
Kraliçe II. Elizabeth
B
Walter Bagehot
C
Arthur Koestler
D
Doris Lessing
E
Donald Adamson
Açıklama:
19. yüzyılda Bagehot tarafından yazılmış olan The English Constitution (1867) adlı çalışma bu alandaki ilk derli toplu anlatımla Birleşik Krallığın siyasal rejimini betimleyen ve Amerikan başkanlık rejimi ile karşılaştıran bir içeriktedir. Bugüne kadar da Walter Bagehot’un bu çalışması Britanya siyasal rejimini anlamak için kullanılan temel eser işlevi görmüştür.
Soru 112
“Britanya’da ……....’de çıkan bir yasayla Hukuk Lordları Lordlar Kamarası’nın dışında Birleşik Krallık Yüce Mahkemesi (The Supreme Court of the United Kingdom) adıyla yeni bir en üst temyiz mahkemesi ve anayasa mahkemesine dönüştürülmüş ve ….…..’dan itibaren de Parlamento dışında çalışmaya başlamıştır.”
Yukarıda boş bırakılan yerlere hangi tarihler gelmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yerlere hangi tarihler gelmelidir?
Seçenekler
A
2003 - 2010
B
2005- 2009
C
2005 - 2010
D
2005- 2011
E
2004- 2010
Açıklama:
Britanya’da 2005’de çıkan bir yasayla Hukuk Lordları Lordlar Kamarası’nın dışında Birleşik Krallık Yüce Mahkemesi (The Supreme Court of the United Kingdom) adıyla yeni bir en üst temyiz mahkemesi ve anayasa mahkemesine dönüştürülmüş ve 2010’dan itibaren de Parlamento dışında çalışmaya başlamıştır.
Soru 113
Westminster Demokrasisi diye anılan siyasal rejimin temel dayanaklarından, A. Lijphart önerisine göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yürütme gücü tek bir parti ve onun oluşturduğu bakanlar kurulunda (kabine) toplanmaktadır.
B
Yürütme ve yasama yakın bir ilişki içinde olup neredeyse kaynaşmıştır.
C
Yasama organı iki meclisten oluşmuş olmakla birlikte halkın seçtiği alt meclis hemen tüm siyasal iktidarı elinde bulundurmaktadır.
D
Bu sistem biri iktidar birisi de ana muhalefet rolü oynayan iki büyük partiden oluşan bir parti sistemi sayesinde çalışır.
E
Bu iki partililik toplumu oluşturan bireyleri birbirinden ayıran çok fazla toplumsal fay hattına sahip olduğundan, işlerlik kazanabilir.
Açıklama:
Bu iki partililik toplumu oluşturan bireyleri birbirinden ayıran tek bir toplumsal fay hattına sahip olduğunda ki, (bu ayrım Britanya’da sosyo-ekonomik bir ayrım olan sınıfsal farklılıklardan ibarettir), işlerlik kazanır.
Soru 114
Westminster demokrasisi on dokuzuncu yüzyılın başından Britanya’nın ilk olarak Galler ve İskoçya’ya iktidar devri ile ilgili olarak yapılan referanduma kadar devam etmiştir. Bu referandumun tarihi aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
1971
B
1963
C
1983
D
1973
E
1993
Açıklama:
Westminster demokrasisi on dokuzuncu yüzyılın başından Britanya’nın ilk olarak Galler ve İskoçya’ya iktidar devri ile ilgili olarak yaptığı 1973 tarihli referanduma kadar devam etmiştir.
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisi Britanya siyasal partilerinden olup kökleri Britanya Parlamentosu içinde Tory adıyla anılan ve aristokrat kökenden gelen çok sayıda parlamenteri barındıran bir grubun on sekizinci yüzyılda güçlü bir hizip olarak ortaya çıkmasına kadar uzanır?
Seçenekler
A
Muhafazakâr Partisi
B
Liberal Demokrasi Partisi
C
İşçi Partisi
D
Sosyal Demokrat Partisi
E
Britanya Ulusal Partisi
Açıklama:
Muhafazakâr Parti’nin kökleri Britanya Parlamentosu içinde Tory adıyla anılan ve aristokrat kökeninden gelen çok sayıda parlamenteri barındıran bir grubun on sekizinci yüzyılda güçlü bir hizip olarak ortaya çıkmasına kadar uzanır.
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi Liberal Parti'nin 1980’lerin sonunda Sosyal Demokratlarla birleştikten sonra yeni adı olmuştur?
Seçenekler
A
Britanya Ulusal Partisi
B
İşçi Partisi
C
Sosyal Demokrat Partisi
D
Kuzey İrlanda Birlik Partisi
E
Liberal Demokrasi Partisi
Açıklama:
1980’lerin sonunda Sosyal Demokratlarla birleştikten sonra adını Liberal
Demokrasi Partisi (Liberal Democracy Party) olarak değiştiren Liberal Parti de benzer olarak aynı
dönemlerde Britanya Parlamentosu içinde örgütlenen burjuva (orta sınıf) kökenli Whig adıyla anılan parlamenter hizbin on dokuzuncu yüzyıl içindeParlamento dışında da ulusal çapta örgütlenmesiyle ortaya çıkmıştır.
Demokrasi Partisi (Liberal Democracy Party) olarak değiştiren Liberal Parti de benzer olarak aynı
dönemlerde Britanya Parlamentosu içinde örgütlenen burjuva (orta sınıf) kökenli Whig adıyla anılan parlamenter hizbin on dokuzuncu yüzyıl içindeParlamento dışında da ulusal çapta örgütlenmesiyle ortaya çıkmıştır.
Soru 117
Aşağıdakilerin hangisinde Britanya’da yerel olarak güçlü olan parti adı yanlış verilmiştir?
Seçenekler
A
İngiltere’de British National Party (Britanya Ulusal Partisi, BNP)
B
Galler’de Plaid Cymru (Party of Wales - Gallerin Partisi)
C
İsviçre’de Switzerland National Party (İsviçre Ulusal Partisi, SNP)
D
Katolik İrlandalıların Sinn Féin (Sadece Bizler Partisi)
E
Protestanların Ulster Unionist Party (Kuzey Irlanda Birlik Partisi)
Açıklama:
Iskoçya’da Scottish National Party (İskoç Ulusal Partisi, SNP)
Soru 118
Britanya hükümeti aşağıdaki hangi tarihte Lizbon Antlaşması’nın 50. Maddesini yürürlüğe koyarak AB’den ayrılmak için iki yıl sürecek Brexit sürecini başlatmıştır?
Seçenekler
A
Aralık 2017
B
Mart 2017
C
Mart 2016
D
Mart 2015
E
Ocak 2017
Açıklama:
Mart 2017’de Lizbon Antlaşması’nın 50. Maddesini yürürlüğe koyan Britanya hükümeti AB’den ayrılmak için iki yıl sürecek Brexit sürecini başlatmıştır.
Soru 119
Aşağıdakilerden hangisi Birleşik Krallık'ın unsurlarından biri değildir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Galler
C
İskoçya
D
Kuzey İrlanda
E
İrlanda Cumhuriyeti
Açıklama:
İrlanda Cumhuriyeti, Birleşik Krallık'ın unsurlarından biri değildir.
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi Britanya'nın üyesi olduğu uluslararası organizasyonlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Avrupa Birliği
B
Birleşmiş Milletler
C
Nato
D
OECD
E
G8
Açıklama:
Britanya'nın AB üyesi ülkelerden biri değildir.
Soru 121
Aşağıdakilerden hangisi kraliçenin görevlerinden ya da işlevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Başbakanı atamak
B
Devleti temsil etmek
C
Ulusal siyasal dayanışmanın simgesi olmak
D
Anglikan kilisesinin başı olmak
E
Hükümet programını hazırlamak
Açıklama:
Hükümet programını hazırlamak başbakanın görevidir.
Soru 122
Britanya'nın meşru siyasal karar alma mercii aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Lordlar Kamarası
B
Avam Kamarası
C
Senato
D
Anayasa Mahkemesi
E
Yargıtay
Açıklama:
Britanya'nın meşru siyasal karar alma mercii Avam Kamarası'dır.
Soru 123
Birleşik Krallık Yüce Mahkemesi kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
2000
B
2003
C
2005
D
2010
E
2012
Açıklama:
Britanya’da 2005’de çıkan bir yasayla Hukuk Lordları Lordlar Kamarası’nın dışında Birleşik
Krallık Yüce Mahkemesi (The Supreme Court of the United Kingdom) adıyla yeni bir en üst
temyiz mahkemesi ve anayasa mahkemesine dönüştürülmüş ve 2010’dan itibaren de Parlamento dışında çalışmaya başlamıştır.
Krallık Yüce Mahkemesi (The Supreme Court of the United Kingdom) adıyla yeni bir en üst
temyiz mahkemesi ve anayasa mahkemesine dönüştürülmüş ve 2010’dan itibaren de Parlamento dışında çalışmaya başlamıştır.
Soru 124
Birleşik Krallık hangi yılda Avrupa Ekonomik Topluluğu'na üye olmuştur?
Seçenekler
A
1955
B
1965
C
1975
D
1985
E
1995
Açıklama:
Birleşik Krallık 1975 yılında AET üyesi olmuştur.
Soru 125
Aşağıdakilerden hangisi Britanya siyasal kültürünün ana unsurlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Parlamento
B
Siyasi partiler
C
Sosyal çıkar grupları
D
Seçim sistemi
E
Ordu
Açıklama:
Ordu, Britanya siyasal kültürünün ana bileşenlerinden biri değildir.
Soru 126
Aşağıdakilerden hangisi Britanya siyasetinde rol oynayan siyasi partilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Muhafazakar Parti
B
İşçi Partisi
C
Liberal Demokratlar
D
Britanya Ulusal Partisi
E
Hıristiyan Demokratlar
Açıklama:
Hıristiyan Demokratlar, Britanya siyasetinde rol oynayan siyasi partiler arasında yer almaz.
Soru 127
Aşağıdakilerden hangisi Britanya'daki yerel olarak güçlü partilerden biri değildir?
Seçenekler
A
İskoç Ulusal Partisi
B
Britanya Ulusal Partisi
C
Gallerin Partisi
D
Sadece Bizler Partisi
E
Liberal Parti
Açıklama:
Liberal Parti, Britanya'da yerel olarak güçlü partiler arasında yer almaz.
Soru 128
Brexit referandumu kaç yılında yapılmıştır?
Seçenekler
A
2000
B
2005
C
2010
D
2016
E
2017
Açıklama:
Brexit referandumu 2016 yılında yapılmıştır.
Soru 129
Aşağıdakilerden hangisi Birleşik Krallığın üyesi olduğu uluslararası oluşumlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
G7 (The Group of Seven)
B
OECD (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü)
C
BM (Birleşmiş Milletler) Güvenlik Konseyi
D
NATO (Kuzey Atlantik Anlaşması Örgütü)
E
OPEC (Petrol İhraç Eden Ülkeler Birliği)
Açıklama:
Bugün dünyanın finans kapital merkezlerinin en başında gelen başkenti Londra’ya sahip olan Britanya aynı zamanda G-7 ve Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) üyesidir. Aynı zamanda Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesinden birisi olan Birleşik Krallık eski sömürgesi ABD ile yakın uluslararası siyasal dayanışma içinde Kuzey Atlantik Antlaşması örgütü (NATO) kurucu üyesi olmuştur. Aynı zamanda Avrupa Konseyi’nin de kurucu üyesi olan Birleşik Krallık, Avrupa Ekonomik Topluluğu’na (daha sonraları Avrupa Birliği, AB) Fransa’nın uzun boylu direncini sonunda kırarak 1972’de tam üye olmuştur. Doğru cevap “E” şıkkıdır.
Soru 130
Birleşik krallığın yönetim sistemi aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Temsili demokrasi
B
Monarşi
C
Teokrasi
D
Cumhuriyet
E
Üniter sistem
Açıklama:
Birleşik Krallık halen bir monarşidir, ancak uzun yıllar süren evrim sonunda mutlak monarşiden meşruti monarşiye geçmiştir. Bu süreç içerisinde Taç’ın (Crown) gücü azalarak bir devlet simgesi (timsali) haline dönüşmüştür. Doğru cevap “B” şıkkıdır.
Soru 131
Britanya’nın meşru siyasal karar alma mercii aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Taç
B
Lordlar Kamarası
C
Parlamento
D
Avam Kamarası
E
Meclis
Açıklama:
Britanya’nın meşru siyasal karar alma mercii (yetkesi, authority) fiilen Avam Kamarası’dır. Avam Kamarası’ndaki çoğunluk lideri Taç tarafından başbakan olarak atanır, ama görevini sürdürebilmesi için Parlamento’nun güvenoyuna sahip olmak zorundadır. Doğru cevap “D” şıkkıdır.
Soru 132
Britanya’da başbakanın göreve gelmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Halkın oyları ile seçilir.
B
Parlamento’nun alt meclisi olan Avam Kamarası’ndaki milletvekillerinin oylarıyla seçilir.
C
Parlamento’nun her iki kamarasının ortak toplantısında seçilir.
D
Yasama organı tarafından seçilen bakanlar kurulunun özel toplantısında seçilir.
E
Taç tarafından atanır ve Parlamento’da güvenoyu alarak göreve başlar.
Açıklama:
Birleşik Krallık’ta kral veya kraliçe tarafından temsil edilen taç’ın temel siyasal işlevi artık sadece Başbakan’ı atamak ve devleti temsil etmek, yani ulusal siyasal dayanışmanın simgesi olmaktan ibarettir. Taç tarafından atanan başbakan, göreve başlamadan önce Parlamento’dan güvenoyu almak zorundadır. Doğru cevap “E” şıkkıdır.
Soru 133
Britanya parlamenter demokratik rejiminde yasama, yargı ve yürütme hakkında aşağıda söylenenlerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yasama, yürütme ve yargı birbirlerinden bağımsızdır
B
Yasama ve yürütme birbirlerine bağlıdır
C
Yargı ve yürütme birbirlerine bağlıdır
D
Yargı ve yasama birbirlerine bağlıdır
E
Yasama, yürütme ve yargı birbirlerine bağlıdır
Açıklama:
Britanya parlamenter sisteminde daha önceki dönemlerde erklerin birbirlerinden bağımsız olmadığı günler yaşanmış olsa da, günümüzde yasama, yürütme ve yargı birbirlerinden bağımsızdır. Bu sebeple doğru cevap “A” şıkkıdır.
Soru 134
Aşağıda Britanya’nın seçim sistemi ile ilgili söylenenlerin hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Dar bölgede çok sayıda partili ya da bağımsız adayın girdiği seçim yarışında en fazla oyu alan aday temsil hakkını kazanır.
B
Bir seçim bölgesinde en çok oyu alan parti, o seçim çevresindeki milletvekilliğini ve milletvekilliklerinin tümünü alır.
C
Bir aday bir seçim bölgesinde geçerli oyların mutlak çoğunluğunu, yani yarıdan bir fazlasını elde edebilirse, o aday temsil hakkını kazanmış olur
D
Bir parti bir seçim bölgesinde geçerli oyların mutlak çoğunluğunu, yani yarıdan bir fazlasını elde edebilirse, o partinin adayları seçilmiş olur.
E
Bir seçim bölgesinde her parti, seçmenlerden aldığı oy oranında milletvekili çıkarır.
Açıklama:
Britanya’da uygulanan seçim sistemi tipik bir çoğunluk sistemi uygulaması olan ipi ilk göğüsleyenin kazandığı (first-past-the-post, FPTP) adeta atletizm yarışı içeriğinde olan bir sistemdir. Bu uygulamada dar bölgede (tek Parlamento sandalyesinden oluşan seçim çevresinde) çok sayıda partili ya da bağımsız adayın girdiği seçim yarışında en fazla oyu alan, yani tek bir oy farkıyla da olsa önde olan aday seçimi kazanır. Doğru cevap “A” şıkkıdır.
Soru 135
1979 yılında genel seçimleri kazanan Muhafazakâr Parti’nin başkanı kimdir?
Seçenekler
A
David Lloyd George
B
Winston Churchill
C
Margaret Thatcher
D
David Cameron
E
Theresa May
Açıklama:
1979 yılında genel seçimleri kazanan Muhafazakâr Parti’nin başkanı ve sonrasında Başbakan olan Margaret Thatcher’dır.
Soru 136
Birleşik Krallık’ın, Avrupa Birliği’nden ayrılması sonucu çıkan Brexit şeklinde adlandırılan referandum hangi yılda gerçekleştirilmiştir?
Seçenekler
A
2014
B
2015
C
2016
D
2017
E
2018
Açıklama:
Britanya’nın Avrupa siyasetinin AB yanlıları ile AB karşıtları arasında ciddi bir sürtüşmeye ve nihayet çatışmaya dönüşmesi engellenememiştir. 2016 yılı içinde AB ile ilişkilerini yeni bir temele oturtmak için Muhafazakar Parti başkanı ve Başbakan David Cameron’un yürüttüğü müzakereler başarılı olarak Britanya’lı seçmene sunulmasına karşın, 23 Haziran 2016’da yapılan referndumda %51.9’luk bir oyla AB’den ayrılmak isteyenlerin çoğunlukta olduğu görülmüştür. Mart 2017’de Lizbon Antlaşması’nın 50. Maddesini yürürlüğe koyan Britanya hükümeti AB’den ayrılmak için iki yıl sürecek bir müzakere sürecini başlatmış bulunmaktadır. Cevap “C” şıkkıdır.
Soru 137
Birleşik Krallık’ta “toplumdaki temel ayrışmanın sadece toplum sınıfları olan aristokrasi-bujuvazi-işçi sınıfı biçiminde olması, diğer ayrışmaların görece olarak önemsiz olması” temeline dayanan rejim aşağıdaki isimlerin hangisiyle anılmaktadır?
Seçenekler
A
Kensington demokrasisi
B
Westminister demokrasisi
C
Fulham demokrasisi
D
Wembley demokrasisi
E
Brixton demokrasisi
Açıklama:
Bazen siyaset bilimi yazınında Westminster Demokrasisi diye anılan siyasal rejimin temel dayanaklarının dokuz noktada toplanabileceğini A. Lijphart (1984, 4 - 6) önermiştir: 1. Yürütme gücü tek bir parti ve onun oluşturduğu bakanlar kurulunda (kabine) toplanmaktadır. 2. Yürütme ve yasama yakın bir ilişki içinde olup neredeyse kaynaşmıştır. 3.Yasama organı iki meclisten oluşmuş olmakla birlikte halkın seçtiği alt meclis hemen tüm siyasal iktidarı elinde bulundurmaktadır (asimetrik meclis ilişkisi). 4. Bu sistem biri iktidar birisi de ana muhalefet rolü oynayan iki büyük partiden oluşan bir parti sistemi sayesinde çalışır. 5. Bu iki partililik toplumu oluşturan bireyleri birbirinden ayıran tek bir toplumsal fay hattına sahip olduğunda ki, (bu ayrım Britanya’da sosyo-ekonomik bir ayrım olan sınıfsal farklılıklardan ibarettir), işlerlik kazanır. 6. Çoğunluk oyunu kazanan aday veya siyasal partinin seçimi kazandığı anlayışına göre düzenlenen bir seçim sistemi iki partili sistemi güçlü kılmaktadır. 7. Britanya hükümeti üniter ve merkeziyetçi bir yapıya sahiptir. 8. Britanya’nın çok yakın zamana kadar anayasası yoktur. Yerleşik adetler, normlar, geleneklerden oluşan hukuk uygulamaları Bagehot’un 1867’de öne sürdüğü gibi adeta yazısız bir anayasa olarak kabul edilmiştir. Bu durum Parlamento üstünlüğünün uygulanmasının bir sonucudur. Yazılı bir anayasa ve anayasa yargısı yasamanın tabi olacağı sınırlamalar getirir. Oysa Parlamento’nun üstünlüğü ilkesine göre çalışan sistemde yasamanın sınırları yoktur. Yasama kurumu istediği gibi karar alır ve aldığı kararlar yasal olarak bağlayıcı ve halkın yokluğunda onların temsilcileri tarafından alınan kararlar olduğundan halkın kararları ile özdeş ve demokratik olarak da meşrudur. Bu durumda anayasaya gerek yoktur. 9. Yasama organı her durumda gerekli olan kararı alıp yasal düzenlemeyi özgürce yapacak konumda olduğundan yazılı bir metin olarak anayasa üretmek yoluna gidilmemiştir. Mutlak bir temsili demokrasi uygulaması biçiminde olan Westminster demokrasisinde siyasal iktidar Parlamento’da, daha doğrusu Avam Kamarası’nda toplanmış olduğu için doğrudan demokrasi uygulamalarına hiç yer vermez.
Soru 138
Bugünkü devlet yapısını içerecek biçimde Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı Birlik Yasası ile oluşturulmuştur. Birlik Yasası kaç yılında kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
1780
B
1790
C
1800
D
1810
E
1820
Açıklama:
1800 yılında kabul edilen Birlik Yasası (Act of Union) ile Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı (United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) (UK) adıyla resmen bugünkü devlet yapısını içerecek biçimde oluşturulmuştur (UK 2005, 2004, 1).
Soru 139
Avrupa Konseyi’nin de kurucu üyesi olan Birleşik Krallık, Avrupa Ekonomik Topluluğu’na (daha sonraları Avrupa Birliği, AB) Fransa’nın uzun boylu direncini sonunda kırarak kaç yılında tam üye olmuştur?
Seçenekler
A
1969
B
1972
C
1975
D
1978
E
1979
Açıklama:
Avrupa Konseyi’nin de kurucu üyesi olan Birleşik Krallık, Avrupa Ekonomik Topluluğu’na (daha sonraları Avrupa Birliği, AB) Fransa’nın uzun boylu direncini sonunda kırarak 1972’de tam üye olmuştur.
Soru 140
Aşağıdakilerden hangisi Taç’ın işlevleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Devleti temsil etmek
B
Başbakan’ı atamak
C
Anglikan Kilisesi’nin başı olmak
D
Hükümetin programını okumak
E
Kilise’nin dini işlevlerini yönetmek
Açıklama:
Taç’ın temel siyasal işlevi artık sadece Başbakan’ı atamak ve devleti temsil etmek, yani ulusal siyasal dayanışmanın simgesi olmaktan ibarettir. Diğer işlevleri, örneğin Anglikan Kilisesi’nin başı olmak, her Parlamento (yasama organı) açılışında hükümetin programını okumak, Başbakan’dan düzenli olarak siyasal gelişmeler hakkında bilgi almak gibi işlevlerinin içeriği siyasal etkiden arındırılmış bulunmaktadır. Hükümet programı iktidar partisinin de lideri olan Başbakan tarafından yazılmakta, Kraliçe tarafından Parlamento’da okunmaktadır. Kraliçe’nin Anglikan Kilisesi’nin başında gördüğü dini bir işlev yoktur. Başpiskopos statüsünde bir dini lider Kilise’nin dini işlevlerini yönetmektedir ve fiiliyatta (de facto) bu dini lider de Başbakan tarafından seçilmektedir.
Soru 141
Fiilen Britanya’nın meşru siyasal karar alma mercii aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Taç
B
Galler Prensi
C
Anglikan Klisesi
D
Avam Kamarası
E
Lordlar Kamarası
Açıklama:
İngiltere’de Endüstri Devrimi ile ortaya çıkan orta sınıfın da sigortacılık ve bankacılık sermayesine ve onun uzantısı olan sanayi kapitaline hükmetmeye başladığı andan itibaren tarım ekonomisinin egemenleri olan aristokrasinin de (Lordların da) gücü zayıflayarak orta sınıfa (burjuvaziye) boyun eğmesi söz konusu olmuştur. Lordlar Kamarası korunarak, tıpkı Taç gibi siyasal gücü törpülenmek suretiyle daha çok bir simgeye dönüştürülmüş, fiilen Avam Kamarası Britanya’nın meşru siyasal karar alma mercii (yetkesi, authority) haline dönüşmüştür.
Soru 142
Bu kişiler siyasal iktidarın değişimiyle göreve gelmez ve görevlerini kaybetmezler. Liyakatle (merit) hizmet ettikleri sürece iktidar olan partinin değil, Birleşik Krallığın çıkarlarına hizmet ederler. Onun için bu rolü oynayan kişilere sürekliliğe vurgu yapmak üzere “permanent secretaries” adı verilmiştir. Bu kişilere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Lady
B
Lord
C
Bürokrat
D
Müsteşar
E
Daimi Müsteşar
Açıklama:
Bakanlık müsteşarları siyasal iktidarın değişimiyle göreve gelmez ve görevlerini kaybetmezler. Liyakatle (merit) hizmet ettikleri sürece iktidar olan partinin değil, Birleşik Krallığın çıkarlarına hizmet ederler. Onun için bu rolü oynayan kişilere sürekliliğe vurgu yapmak üzere daimi müsteşar olarak Türkçe’ye çevirebileceğimiz “permanent secretaries” adı verilmiştir.
Soru 143
Bazen siyaset bilimi yazınında siyasal rejim Westminster Demokrasisi diye anılır. Bu rejimin temel dayanaklarının dokuz noktada toplanabileceğini A. Lijphart (1984, 4 - 6) önermiştir. Aşağıdakilerden hangisi rejimin temel dayanak noktalarından değildir?
Seçenekler
A
Asimetrik meclis ilişkisi mevcuttur.
B
Yürütme ve yasama neredeyse kaynaşmıştır.
C
Yürütme gücü tek bir partide toplanmaktadır.
D
Britanya hükümeti federatif bir yapıya sahiptir.
E
Britanya’nın çok yakın zamana kadar anayasası yoktur.
Açıklama:
Britanya hükümeti federatif bir yapıya sahip değildir. Britanya hükümeti üniter ve merkeziyetçi bir yapıya sahiptir. Westminster Demokrasisi diye anılan siyasal rejimde Yasama kurumu istediği gibi karar alır ve aldığı kararlar yasal olarak bağlayıcı ve halkın yokluğunda onların temsilcileri tarafından alınan kararlar olduğundan halkın kararları ile özdeş ve demokratik olarak da meşrudur.
Soru 144
Westminster Demokrasisi diye anılan siyasal rejimde Yasama kurumu istediği gibi karar alır ve aldığı kararlar yasal olarak bağlayıcı ve halkın yokluğunda onların temsilcileri tarafından alınan kararlar olduğundan halkın kararları ile özdeş ve demokratik olarak da meşrudur. Bu temel özellikleriyle Westminster demokrasisi on dokuzuncu yüzyılın başından Britanya’nın ilk olarak Galler ve İskoçya’ya iktidar devri ile ilgili olarak yaptığı referanduma kadar devam etmiştir. Bu referandum kaç yılında yapılmıştır?
Seçenekler
A
1970
B
1971
C
1972
D
1973
E
1974
Açıklama:
Westminster demokrasisi on dokuzuncu yüzyılın başından Britanya’nın ilk olarak Galler ve İskoçya’ya iktidar devri ile ilgili olarak yaptığı 1973 tarihli referanduma kadar devam etmiştir.
Soru 145
Aşağıdakilerden hangisi Britanya’nın siyasi partilerinden olan Muhafazakâr Parti’nin özellikleri arasında bulunmaz?
Seçenekler
A
Avrupa Birliği’ni savunan
B
Aristokrat liderlere sahip
C
Piyasa ekonomisini savunan
D
Üst sınıf İngiliz liderlere sahip
E
İdeolojik bir görüntü vermeyen
Açıklama:
Muhafazakâr Parti genellikle aristokrat veya diğer üst sınıf İngiliz liderlere sahip olmasına karşın alt sınıfların da oyunu almayı beceren, pek ideolojik bir görüntü vermeyen, piyasa ekonomisi uygulamalarını savunan ve AB karşıtı bir parti görünümündedir. Büyük mali olanaklara, iyi eğitim görmüş liderlere, zamanın koşullarına göre değişebilen ideolojik bir özelliğe sahip olan Muhafazakârlar yirminci yüzyıldan beri Britanya’nın en başarılı siyasal partilerinden birisini oluşturmuşlardır.
Soru 146
İşçi Partisi işçi sınıfının partisi olma iddiasına karşın tüm işçi sınıfının, özellikle beyaz yakalı ofis çalışanlarının oylarının çoğunu aşağıdaki partilerden hangisiyle paylaşmak zorunda kalmıştır?
Seçenekler
A
Gallerin Partisi
B
Muhafakazar Parti
C
İskoç Ulusal Partisi
D
Britanya Ulusal Partisi
E
Liberal Demokrasi Parti
Açıklama:
İşçi sınıfının partisi olma iddiasına karşın tüm işçi sınıfının, özellikle beyaz yakalı ofis çalışanlarının oylarının çoğunu Muhafazakâr Parti ile paylaşmak zorunda kalmıştır. Mavi yakalı, kol gücü ile çalışan ve sayıları giderek azalan işçiler arasında daha popüler olmasına karşın İşçi Partisi onların da tamamının oyunu alamamış, onların da küçük bir kısmının oylarını Muhafazakâr Parti’yle paylaşmıştır.
Britanya’da bunların dışında yerel olarak güçlü olan çeşitli partiler vardır. Iskoçya’da Scottish National Party (İskoç Ulusal Partisi, SNP), İngiltere’de British National Party (Britanya Ulusal Partisi, BNP), Galler’de Plaid Cymru (Party of Wales - Gallerin Partisi) ve Kuzey Irlanda’da (Ulster) Katolik İrlandalıların Sinn Féin (Sadece Bizler Partisi) ile Protestanların Ulster Unionist Party (Kuzey Irlanda Birlik Partisi) gibi siyasal partiler de mevcuttur. Yerel siyasal hayatta ve 1990’ların sonundaki yetki devrinden sonra Britanya’yı oluşturan bölgelerde güç kazanan bu partiler, Britanya siyasetinde ve özellikle Parlamento’da çok az sayıda temsil edilmekte veya hiç temsil edilememektedirler.
Britanya’da bunların dışında yerel olarak güçlü olan çeşitli partiler vardır. Iskoçya’da Scottish National Party (İskoç Ulusal Partisi, SNP), İngiltere’de British National Party (Britanya Ulusal Partisi, BNP), Galler’de Plaid Cymru (Party of Wales - Gallerin Partisi) ve Kuzey Irlanda’da (Ulster) Katolik İrlandalıların Sinn Féin (Sadece Bizler Partisi) ile Protestanların Ulster Unionist Party (Kuzey Irlanda Birlik Partisi) gibi siyasal partiler de mevcuttur. Yerel siyasal hayatta ve 1990’ların sonundaki yetki devrinden sonra Britanya’yı oluşturan bölgelerde güç kazanan bu partiler, Britanya siyasetinde ve özellikle Parlamento’da çok az sayıda temsil edilmekte veya hiç temsil edilememektedirler.
Soru 147
AB ile Birleşik Kallık hükümeti arasında sürdürülen ön görüşmeler çerçevesinde Britanya Parlamento’sunda alınan bir kararla AB’den çıkmak için AB’nin Lizbon Antlaşması’nın 50. Maddesi uygulamaya konulmuştur. Bunun neticesinde başlayan bir süreçle en fazla iki yıl sürecek olan görüşmeler sonunda varılacak bir anlaşmaya göre Birleşik Krallık AB’den ayrılma kararı almıştır. Hiçbir anlaşmaya varılması mümkün olmasa bile Birleşik Krallığın üyeliği ne zaman sona erecektir?
Seçenekler
A
2019
B
2020
C
2021
D
2022
E
2023
Açıklama:
AB ile Birleşik Kallık hükümeti arasında sürdürülen ön görüşmeler çerçevesinde Britanya Parlamento’sunda alınan bir kararla AB’den çıkmak için AB’nin Lizbon Antlaşması’nın 50. Maddesi 29 Mart 2017’de uygulamaya konulmuştur. Bunun neticesinde Haziran 2017’de başlayan bir süreçle en fazla iki yıl sürecek olan görüşmeler sonunda varılacak bir anlaşmaya göre Birleşik Krallık en geç 2019 yılında AB’den ayrılma kararı almıştır. Hiçbir anlaşmaya varılması mümkün olmasa bile Birleşik Krallığın üyeliği 2019 yılının Mart ayında sona erecektir.
Ünite 3
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Fransa'nın en uzun ömürlü rejimi olmuştur?
Seçenekler
A
1. Cumhuriyet rejimi
B
2. Cumhuriyet rejimi
C
3. Cumhuriyet rejimi
D
4. Cumhuriyet rejimi
E
5. Cumhuriyet rejimi
Açıklama:
1870’lerin başında kurulan 3. Cumhuriyet, Fransa’nın modern tarihinde en uzun ömürlü olan rejimdir ve 2. Dünya Savaşı’nın başlangıcında Nazi ordularının önünde Fransız ordusunun yenilgisine kadar sürmüştür. Modern Fransa’yı ortaya çıkaran siyasal düzen de esas itibariyle bu 3. Cumhuriyet rejimidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi Fransa'nın 5. Cumhuriyet rejimini kuran General Charles de Gaulle'ün Cumhurbaşkanlığı makamına ilişkin görüşlerini yansıtmaz?
Seçenekler
A
Ulusal düzeyde hakemlik ihtiyacını yerine getirecek makamdır
B
Bir siyasal partiyle bağlantılı olmalıdır
C
Günlük tartışmalardan bağımsız olmalıdır
D
Seçmenlerle doğrudan diyalog kurma vasıtalarıyla donatılmalıdır
E
Yürütmenin asıl sorumluluğunu bünyesinde barındırmalıdır
Açıklama:
5. Cumhuriyet rejiminin kurucusu General de Gaulle'ün düşüncelerine göre, ulusal düzeyde hakemlik ihtiyacını, siyasal partilerden ve günlük tartışmalardan bağımsız olarak yerine getirecek makam Cumhurbaşkanlığı makamıdır. Devletin bir “baş”ı, bir “şef”i olmalıdır. Bu makam, ulusun geleceğini, yüksek çıkarlarını, anayasal düzenin korunmasını ve devlet yaşamında sürekliliği sağlayan bir makam olmak durumundadır. Partilerin üstünde yer alabilmelidir. Seçmenlerle doğrudan diyalog kurma vasıtalarıyla donatılmalıdır. Yürütmenin asıl sorumluluğu da Cumhurbaşkanı’nın uhdesinde bulunmalıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 3
Fransa'nın 5. Cumhuriyet Anayasası'na göre beş yıl için seçilen ilk cumhurbaşkanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Charles de Gaulle
B
François Mitterrand
C
François Hollande
D
Nicolas Sarkozy
E
Jacques Chirac
Açıklama:
Fransa'da 5. Cumhuriyet Anayasası'ndaki değişiklikten sonra Cumhurbaşkanlarının beş yıl için seçilmesi öngörülmüştür. Değişiklikten sonra beş yıl için seçilen ilk başkan Sarkozy’dir. Doğru cevap D'dir.
Soru 4
Fransa'nın 5. Cumhuriyet Anayasası'na göre Cumhurbaşkanları, hangi yetkilerini Başbakana, Millet Meclisi Başkanına ve Senato Başkanına danışarak kullanabilir?
Seçenekler
A
Sivil ve askeri makamlara atama yetkisi
B
Bakanlar Kurulunu atama yetkisi
C
Kanunları yayınlama yetkisi
D
Gerekli gördüğü yasaları halk oylamasına sunma yetkisi
E
Millet Meclisi'ni feshetme yetkisi
Açıklama:
Cumhurbaşkanı’nın yetkileri arasında Millet Meclisi’ni feshetme yetkisi yer almaktadır. Ancak Cumhurbaşkanları, bu yetkilerini Başbakan’a, Millet Meclisi Başkanı’na ve Senato Başkanı’na danışarak kullanabilir. Feshedilen meclis, bir yıl süreyle tekrar feshedilemez. Başka bir ifadeyle, fesih yetkisi oldukça sınırlı bir yetkidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 5
Fransız Anayasası'nın sunduğu olanaklarla ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yürütme organını siyasal anlamda Millet Meclisi denetler
B
Bakanlar Kurulu üyeleri, hükümet üyeliğinin yanı sıra parlamento üyesi olabilir
C
Hükümetin programının oylanma yeri sadece Millet Meclisi'dir.
D
Hükümet, ulusun siyasetini tayin eder ve yürütür
E
Yürütme organını yargısal anlamda Yönetim Mahkemeleri ile Danıştay denetler
Açıklama:
Günümüz Fransız Anayasası, Bakanlar Kurulu üyelerinin, hükümet üyeliğinin yanı sıra parlamento üyesi olmasını engellemektedir. Bu anayasal engelin arkasındaki mantık, kuvvetler ayrılığı anlayışına dayanır. Eğer bir Millet Meclisi üyesi, bakan olarak atanırsa, onun Meclis’teki sandalyesi yedek milletvekili tarafından kendiliğinden doldurulur. Bu konudaki madde gereğince, Bakanlar Kurulu üyesi olmak için doğal olarak milletvekili olma koşulu aranmaz. Doğru cevap B'dir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Fransa’da yasaların anayasaya uygunluğunu denetleme yetkisine sahiptir?
Seçenekler
A
Millet Meclisi
B
Cumhurbaşkanlığı
C
Anayasa Konseyi
D
Parlamento
E
Senato
Açıklama:
Fransa’da yasaların anayasallık denetimiyle yetkili olan Anayasa Konseyi’dir. Konsey’in yetkilerini iki ayrı başlık altında değerlendirmek gerekiyor. Konsey, tıpkı Türkiye’deki Yüksek Seçim Kurulu gibi, Cumhurbaşkanı ve Millet Meclisi üyeleriyle Senato üyelerinin seçimlerinin kurallar çerçevesinde cereyanını denetler. Resmi sonuçları ilan eder. Seçimlere ilişkin itirazları sonuca bağlar. Keza, halk oylaması sürecinin de kurallar çerçevesinde yürütülmesiyle yükümlüdür. Konseyin daha çok halk oylaması ve seçimlerin kurallara uygun biçimde gerçekleştirilmesiyle ilgi bu işlerinin yanı sıra, asıl önemli işi, yasaların anayasal olarak denetlenmesi işidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi Fransa'da Parlamentolardan geçen bir yasanın aleyhine iptal davası açma yetkisine sahip değildir?
Seçenekler
A
Anayasa Konseyi Başkanı
B
Millet Meclisi Başkanı
C
Senato Başkanları
D
Cumhurbaşkanı
E
Başbakan
Açıklama:
Anayasa Konseyi, Parlamentoların iç tüzükleri ve Cumhuriyet makamlarını ilgilendiren yasaların yayımlanmasından önce Anayasa’ya uygunluklarını inceler ve sonuca bağlar. Yine Parlamentolardan geçen bir yasanın aleyhine iptal davası açılması halinde, iptal davasına konu yasanın anayasal uygunluğunu yayımından önce karara bağlar. Konsey önünde iptal davası açma yetkisi, Cumhurbaşkanı’na, Başbakan’a ve Millet Meclisi Başkanı ile Senato Başkanları’na tanınmıştır. Belirli sayıya ulaşan parlamento üyeleri de iptal davası açabilirler. Konsey, acil durumlarda ve Hükümet talebiyle sekiz günde, olağan durumlarda da bir ay içinde önüne gelen davayı sonuçlandırmakla sorumludur. Davaların sonuçlanmasına kadar, ilgili yasaların yayımlanması durdurulur. Doğru cevap A'dır.
Soru 8
Fransa'da 5. Cumhuriyet Anayasası'ndaki değişiklikten önce Cumhurbaşkanı kaç yıl için seçiliyordu?
Seçenekler
A
4
B
5
C
6
D
7
E
8
Açıklama:
Başlangıçta, Cumhurbaşkanlarının yedi yıllık bir süre için seçimleri öngörülmüştü. Anayasal olarak ikinci bir görev süresi tanınmıştı. Yakın zamanda yapılan bir değişiklikle, süre beş yılla sınırlandırılmış, ikinci bir dönem için aday olma hakkı korunmuştur. Doğru cevap D'dir.
Soru 9
Fransa, siyasal temsilde kadın-erkek eşitliğini sağlamayı hedefleyen değişikliği hangi yılda gerçekleştirmiştir?
Seçenekler
A
1958
B
1978
C
1980
D
1990
E
1999
Açıklama:
Fransa, 1999 yılında gerçekleştirilen bir değişiklikle siyasal temsilde kadın-erkek eşitliğini sağlamayı hedefledi. Yasa, ilk kez Mart 2001 yerel seçimlerinde uygulandı ve kadın temsilcilerin oranında ciddi artışlar sağlandı. Buna rağmen, kadınların temsili konusunda elde edilen gelişme, eşitlik sağlama amacıyla çıkarılan yasanın öngördüğü oranların hâlâ çok gerisindedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 10
Fransa’da aşağıdakilerden hangisinin seçiminde iki turlu sistem kullanılmamaktadır?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanlarının seçimi
B
Milletvekillerinin seçimi
C
Başbakanların seçimi
D
Bölge temsilcilerinin seçimi
E
Avrupa Parlamentosu temsilcilerinin seçimi
Açıklama:
Fransız siyasal yelpazesini temelde biçimlendiren seçim sistemi oluyor. Seçimler her konuda iki turlu cereyan eden seçimlerdir. Sadece Avrupa Parlamentosu’na gönderilecek temsilcilerin seçimi nispi sisteme göre gerçekleşir. Yerel ve bölgesel seçimler olsun, ulusal düzeydeki seçimler olsun, tüm seçimler, iki turlu seçimlerdir. Doğru cevap E'dir.
Soru 11
Fransa’nın konumu, genel coğrafi ve beşeri özellikleri ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Farklılıklar içeren zengin coğrafyası, Fransa’ya tarım alanında zengin bir ülke olma fırsatını sağlar. Fransa, aynı zamanda ileri sanayi ülkelerinden biridir.
B
Fransa’nın kurucuları arasında bulunduğu Avrupa Konseyi Parlementosu ve Konsey’in Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi gibi kuruluşları, bir Fransız kenti olan Strasbourg’u merkez edinmişlerdir.
C
Altmış milyon nüfusu olan Fransa, Avrupa Birliği içinde büyük ülkelerden biridir. Almanya ile birlikte, Birliğin iki önemli ayağından birini oluşturur.
D
Afrika ülkelerinden Fransa’ya ciddi ölçülerde göç hareketi vardır. Fransa’ya göçen işgücünün çok önemli bir oranı, Fransa’nın Afrika’daki eski sömürgelerinden gelenlerden oluşur ve göçmenlerin çoğu Müslüman’dır.
E
Fransa, dünya siyasetinde önemli kararların tartışıldığı G8 ve G20’nin yanı sıra AGİT’in de en faal üyeleri arasındadır. IMF ve Dünya Bankasının merkezleri de Paris'tedir.
Açıklama:
Fransa’nın kurucuları arasında bulunduğu Avrupa Konseyi Parlementosu ve Konsey’in Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi gibi kuruluşları, bir Fransız kenti olan Strasbourg’u merkez edinmişlerdir. Keza UNESCO’nun ve OECD’nin merkezi Paris’tedir. Fransa, dünya siyasetinde önemli kararların tartışıldığı G8 ve G20’nin yanı sıra AGİT’in de en faal üyeleri arasındadır. IMF ve Dünya Bankası'nın merkezleriABD'de, Washington'da bulunmaktadır.
Soru 12
Fransa’nın mevcut anayasal düzeni hangi isimle anılmaktadır?
Seçenekler
A
İkinci Cumhuriyet
B
Üçüncü Cumhuriyet
C
Dördüncü Cumhuriyet
D
Beşinci Cumhuriyet
E
Altıncı Cumhuriyet
Açıklama:
Fransızlar, I789’da yaşanan ve kraliyet düzenini kaldırdıkları Devrim’den beri, meşruti monarşiler dahil, çok farklı siyasal düzenleri denediler. Bunlar arasında beş cumhuriyet, iki imparatorluk ve 1815-1848 arasında tekrar ihya edilen meşruti krallık dönemleri sayılmalıdır. Bugünkü anayasal düzeni, Beşinci Cumhuriyet diye anılır ve yarı başkanlık rejimini öngörür; 1958’de kabul edilmiştir.
Soru 13
Devrim öncesi Fransa’nın krallık dönemindeki toplumsal, yönetsel ve siyasal eğilimlerinden söz eden “Eski Düzen ve Devrim” kitabının yazarı kimdir?
Seçenekler
A
Tocqueville
B
Michelet
C
Legendre
D
Gauchet
E
Furet
Açıklama:
Tocqueville’in konuya ilişkin metninin başlığı “Eski Düzen ve Devrim”dir. Tocqueville bu kitabında, Devrim öncesi Fransa’nın krallık dönemindeki toplumsal, yönetsel ve siyasal eğilimlerinden söz eder.
Soru 14
Fransızların “Güneş Kral” diye adlandırdıkları ve merkeziyetçiliğin ve mutlak monarşinin simgesi haline gelen “Devlet benim!” deyişinin sahibi olan kral aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
12. Louis
B
14. Louis
C
16. Louis
D
2. Napoléon
E
3. Napoléon
Açıklama:
Devrim öncesi Fransa Krallığı’nın en parlak dönemleri 17. ve 18. yüzyıllardır. 1643-1715 arasında, çocukluk yılları dışında tahtı yöneten 14. Louis, Fransızların “Güneş Kral” diye adlandırdıkları ve mutlak iktidar sahibi bir simadır. Merkeziyetçiliğin ve mutlak monarşinin simgesi haline gelen “Devlet benim!” deyişi ona aittir.
Soru 15
Fransa, 5. Cumhuriyet diye adlandırılan bugünkü anayasal düzenine hangi yıl geçmiştir?
Seçenekler
A
1870
B
1945
C
1956
D
1958
E
1982
Açıklama:
5. Cumhuriyet 1958 yılında halk oylaması sonucu kabul edilmiştir.
Soru 16
General De Gaulle’ün Bayeux Söylevi hangi yıl açıklanmıştır?
Seçenekler
A
1942
B
1944
C
1946
D
1954
E
1956
Açıklama:
General’in Bayeux Söylevi, 16 Haziran 1946 tarihlidir.
Soru 17
5. Cumhuriyet Anayasası ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Anayasa’nın Giriş metninde Fransızlar,” 1789 Beyannamesi’yle açıklanan ve 1946 Anayasası’nın girişindeki ifadelerle de onaylanan ulusal egemenlik ve insan haklarına olan saygılarını ilan” ediyorlardı.
B
Egemenliği düzenleyen maddeyle “Fransa, laik, demokratik, sosyal ve bölünemez bir Cumhuriyet” diye tanımlanıyordu.
C
Köken, ırk veya din farkı gözetilmeksizin bütün yurttaşların kanun önünde eşitliği teminat altına alınıyor; “tüm inançlara saygılı” olunacağı vurgulanıyordu.
D
Temel ilke olarak, “halkın halk tarafından ve halk için yönetimi” esastı.
E
Yeni kurulan rejimde, artık en başta gelen makam, Millet Meclisidir.
Açıklama:
1958 Anayasası, Giriş’i izleyen “Egemenlik” maddesinden sonra, hemen Cumhurbaşkanlığı maddesine yer verir. Anayasal metnin tertip tarzında bu noktanın varlığı bile, benimsenen yeni anlayışın çok belirgin bir siyasal tercihin ürünü olduğunu kanıtlar. Yeni kurulan rejimde, artık en başta gelen makam, Cumhurbaşkanlığı makamıdır.
Soru 18
Fransa'nın konumu, genel coğrafi ve beşeri özellikleri göz önünde bulundurulduğunda seçeneklerden hangisi yanlış bir ifadedir?
Seçenekler
A
Farklılıklar içeren zengin coğrafyası, Fransa’ya tarım alanında zengin bir ülke olma fırsatını sağlar.
B
Avrupa coğrafyasının en eski devletlerinden biri olan Fransa, tarım ve sanayi alanlarında zengin bir ülkedir.
C
Paris, kadın ve erkek giyiminde çoğu zaman önderlik eden bir moda merkezidir.
D
Avrupa Konseyi Parlementosu ve Konsey’in Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi gibi kuruluşların merkezi Paris'tir.
E
Her yıl 60 milyonun üzerinde turist ağırlar.
Açıklama:
Altmış milyon nüfusu olan Fransa, Avrupa Birliği içinde büyük ülkelerden biridir. Almanya ile birlikte, Birliğin iki önemli ayağından birini oluşturur. Fransa’nın kurucuları arasında bulunduğu Avrupa Konseyi Parlementosu ve Konsey’in Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi gibi kuruluşları, bir Fransız kenti olan Strasbourg’u merkez edinmişlerdir.
Soru 19
Büyük Devrim'in Fransa'da oluşturduğu etkiler göz önünde bulundurulursa seçeneklerden hangisi doğru bir ifade olur?
Seçenekler
A
Ülkenin modernleşmesine engel olmuştur.
B
Ülkenin coğrafi düzen içerisindeki yerini düşürmüştür.
C
Ulusal çöküş kavramını gerçekleştirmiştir.
D
Sınıfların devamını ve arasındaki farkın artmasına neden olmuştur.
E
Devrimin ilkesi, özgürlük, eşitlik, kardeşliktir.
Açıklama:
Büyük Devrim, Fransa’nın modernleşme sürecinde bir milat noktası gibi düşünülebilir. Devrim, Fransa’da ulusal egemenlik gibi, yurttaşların kanun önünde eşitliği gibi, ulusal dayanışma gibi yeni ilkelerin ortaya çıkmasına ve benimsenmesine vesile oldu. Devrimin en fazla rağbet gören ilkesi, özgürlük, eşitlik, kardeşlik ilkesidir. Bu üç sözcük, tüm resmi binaların cephelerinde okunabilir. Fransız Büyük Devrimi, ileri sürdüğü ilkeleriyle birlikte, izleyen yıllarda adeta mitleştirildi. Bizzat Devrim ve onunla siyasal ve toplumsal hayata giren tartışmalar, laiklik ilkesiyle birlikte çok uzun süreler zarfında Fransızların gündemini oluşturdu. Çağdaş Fransız toplumu, bu tartışmalardan geçerek bugünkü haline gelmiş sayılabilir.
Soru 20
Fransa'nın 4. Cumhuriyet dönemine ilişkin verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İkinci Dünya Savaşı’nın başlangıcında, 3. Cumhuriyet’in Nazi orduları karşısında aldığı yenilgiden sonra, Vichy tarafından kurulmasıyla başlar.
B
Vichy yönetimi Alman işgal güçleriyle işbirliği yapan faşist bir rejim dönemidir.
C
General de Gaule’ün önderliğinde Londra’da oluşturulan yönetim ise direniş sonrasında hükümet kurup milletvekili seçimlerine gidildi.
D
Gaule'nin kurduğu hükümet ile yarı başkanlık sistemini öngören bir sistem sonucunda ticari yaşamını canlandıran bir dönemdir.
E
1958 yılına kadar sürmüştür.
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı’nın başlangıcında, 3. Cumhuriyet’in Nazi orduları karşısında aldığı yenilgiden sonra, Fransa’da Vichy rejimi kuruldu. Bu, Alman işgal güçleriyle işbirliği yapan faşist bir rejimdi. Özgür Fransa yönetimi ise, General de Gaule’ün önderliğinde Londra’da oluşturuldu. Savaşın Birleşik Devletler’in önderliğindeki müttefik güçlerce kazanılmasının sonucunda, Fransa işgalden kurtuldu ve direnişin önderi De Gaule başkanlığında, geçici bir hükümet kuruldu; milletvekili seçimlerine gidildi. Çok kısa süren ve genellikle işgal yaralarını saran, ABD’nin mali yardımlarıyla iktisadi ve ticari yaşamını yeniden canlandıran bu dönemin ardından gelen siyasal düzen, 4. Cumhuriyet diye tarihe geçer. Fransa’da 2.Dünya Savaşı sonrası kurulan 4. Cumhuriyet parlamenter bir sistemdir ve 1958 yılına kadar sürmüştür.
Soru 21
Fransa'nın 5. Cumhuriyet dönemi hangi sebeple bir parlamenter sistem olarak ele alınır?
Seçenekler
A
Güçler ayrılığı ilkesini getirmesinden
B
Seçim sisteminin iki turlu olmasından
C
Cumhurbaşkanlarının yetkilerinin hükümetin yetkilerinden daha sınırlı olmasından
D
Millet Meclisi’nin, “güven oyu” aracılığı ile hükümeti düşürme yetkisine sahip olmasından
E
Hükümetin icraat sırasında emri altında bakanlıkların yönetim birimleri ve bütçesi olmasından
Açıklama:
De Gaule ile birlikte Fransız siyasal yaşamına televizyonun etkisi de girmeye başladı. General, ünlü basın toplantıları dışında Fransızlara televizyon aracılığı ile doğrudan hitap etmeyi sürekli yeğlemiştir. Siyasal partileri kısa devreye alarak, bizzat seçmenlerle diyalog kurma siyasetini benimsediği söylenebilir. 5. Cumhuriyet’in sonraki başkanları da aynı yöntemi izlediler. Yeni düzen, alışılmış Millet Meclisi çoğunluğunun yanı sıra bir de başkanlık çoğunluğu kavramını Fransız siyasal yaşamına getirdi. Yeni başkanlık çoğunluğu, siyasal yaşamda giderek önem kazandı ve sistemin ana unsurlarından biri haline geldi. Bu durum, Fransızların parlamenter siyasal geçmişlerinde yaşadıklarından farklı bir durum oluyordu. Yürütmenin içinde ve üst bir konumda, arkasında seçmen çoğunluğunu bulunduran yeni bir iktidar odağı oluşturuldu.
Soru 22
Fransa'da Millet Meclisinin Cumhurbaşkanı tarafından fesih edilebilmesine ilişkin verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanları, fesih yetkisini Başbakan’a, Millet Meclisi Başkanı’na ve Senato Başkanı’na danışarak kullanabilir.
B
Fesih yetkisinin uygulamada sık rastlanan bir yöntem olduğu görülür.
C
Olağanüstü dönemlerde meclisi fesih edemez.
D
Cumhurbaşkanının meclisi fesih edebilmesi için meclisin toplantı halinde olması gerekir.
E
Cumhurbaşkanlarının meclis fesih yetkisi, şimdiye kadar iki kez kullanılmıştır.
Açıklama:
Cumhurbaşkanı’nın yetkileri arasında Millet Meclisi’ni feshetme yetkisi de sayılmalıdır. Ancak Cumhurbaşkanları, bu yetkilerini Başbakan’a, Millet Meclisi Başkanı’na ve Senato Başkanı’na danışarak kullanabilir. Feshedilen meclis, bir yıl süreyle tekrar feshedilemez. Başka bir ifadeyle, fesih yetkisi oldukça sınırlı bir yetkidir. Fesih yetkisinin uygulamada sık rastlanan bir yöntem olmadığı görülür. Bir kez De Gaulle, 68 olaylarının ardından bu yetkiyi kullandı; bir kez de Chirac, kendisine yakın bir siyasal çoğunluğun varlığına karşın bu yetkiyi kullandı ve hiç beklemediği halde, muhalefetteki sosyalistlerin çoğunluk sağladığı bir Millet Meclisi’nin ortaya çıkmasına vesile oldu. Cumhurbaşkanları, sözü geçen yetkilerinin yanı sıra, Bakanlar Kurulu’nun kararnamelerini imzalar; sivil ve askerî makamlara atamalar yapar. Silahlı güçlerin başıdır; bu sıfatla ulusal savunma kurullarına başkanlık eder. Dış siyasetin yönlendirilmesinde ve ulusun genelini ilgilendiren güvenlik gibi temel siyasal konularda, birinci derecede yetkili makamdır.
Anayasa, 16. maddesiyle olağanüstü durumlarda kullanılmak üzere, 5. Cumhuriyetin cumhurbaşkanlarına çok üstün yetkiler tanır. Bununla beraber, başlangıçtan beri De Gaulle dâhil, hiçbir başkan, olağanüstü yetkiler tanıyan anayasal yetkileri kullanma gereğini duymadı. Bu yetkilerin kullanılması halinde Anayasa, denge kurmak kaygısıyla, Millet Meclisi’nin toplantı halinde olması zorunluluğunu getirmiş, olağanüstü yetkilerin kullanıldığı dönemde, Meclisin feshedilmesini yasaklamıştır.
Anayasa, 16. maddesiyle olağanüstü durumlarda kullanılmak üzere, 5. Cumhuriyetin cumhurbaşkanlarına çok üstün yetkiler tanır. Bununla beraber, başlangıçtan beri De Gaulle dâhil, hiçbir başkan, olağanüstü yetkiler tanıyan anayasal yetkileri kullanma gereğini duymadı. Bu yetkilerin kullanılması halinde Anayasa, denge kurmak kaygısıyla, Millet Meclisi’nin toplantı halinde olması zorunluluğunu getirmiş, olağanüstü yetkilerin kullanıldığı dönemde, Meclisin feshedilmesini yasaklamıştır.
Soru 23
5. Cumhuriyet anayasasının getirdiği bir yenilik olarak, yasaların anayasaya uygunluğunun güvenceye alınması hangi düzen ile gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
Referandum ile oylayarak karara bağlanmıştır.
B
Anayasal Konsey oluşturularak güvenceye alınmıştır.
C
Kamu denetçiliği birimini oluşturarak güvenceye alınmıştır.
D
Millet Meclisi'nin belirli bir oransal fazlalık durumu ile güvenceye alınmıştır.
E
Cumhurbaşkanının güvencesi altına alınmıştır.
Açıklama:
5. Cumhuriyet Anayasası’nın getirdiği en önemli yenilik, Fransa’nın yerleşik anayasal gelenekleri çerçevesinde düşünüldüğünde, yasaların anayasallık denetimiyle yetkili Anayasa Konseyi’ ni öngörmesi oluyor. Gerçekten Fransız siyasal geleneklerine göre, genel iradenin üzerinde başkaca hiçbir irade olamaz. Bu nedenle Fransız siyasetçileri, yasaların yargı tarafından denetimi seçeneğine hep soğuk bakmışlardır. 58 Anayasası, söz konusu geleneğin aksine, yasaların anayasal denetimini metne geçirmiştir. İkinci Dünya Savaşı sonrasında Avrupa’daki diğer ülkeler gibi, artık Fransa da bir anayasal yargıçlar kuruluna sahiptir. Yasaların yargısal bir makam tarafından iptal edilebilmesine ilişkin olarak günümüz Fransası’nda hiçbir siyasetçi veya kalem, bu yöntemin bir yargıçlar yönetimi olduğu iddiasını dile getirmemektedir. Anayasa’nın 7. Bölümü, Anayasa Konseyi adı altında bir tür anayasa mahkemesinin yetkilerini düzenler. Konsey, dokuz üyeden oluşur. Cumhurbaşkanı, Millet Meclisi Başkanı ve Senato Başkanı, ayrı ayrı üçer üye atama yetkisine sahiptir. Bunun dışında eski Cumhurbaşkanları da Konsey’in doğal üyeleri sayılırlar. Kurulun başkanını görevdeki Cumhurbaşkanı belirler.
Soru 24
Fransa’ da yasaların anayasallık denetimiyle yetkili olan kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yönetsel Aracı
B
Yönetim Mahkemesi
C
Senato
D
Anayasa Konseyi
E
Anayasa Mahkemesi
Açıklama:
Fransa’ da yasaların anayasallık denetimiyle yetkili olan “Anayasa Konseyi’dir.
Soru 25
Fransız seçim sistemi ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Fransa’da seçimler, iki turlu olarak yapılmaktadır.
B
Avrupa Parlamentosu’na gönderilecek temsilcilerin seçimi iki turlu olarak yapılmaktadır.
C
Seçim bölgesi dar bölgedir.
D
Birinci tur seçim, her partinin katıldığı, renklilik sergileyen seçimler olur.
E
İkinci tur seçimler, iki tur arasında kurulan koalisyonlar arasında geçer.
Açıklama:
Seçimler her konuda iki turlu cereyan eden seçimlerdir. Sadece Avrupa Parlamentosu’na gönderilecek temsilcilerin seçimi nispi sisteme göre gerçekleşir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi Fransız kamu siyasetlerinin oluşumunda başvurulan temel ilkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Fransız kamu siyasetlerinin oluşumunda başvurulan temel ilkelerden biri iktisadi yaşamın devletçilik ilkesine göre belirlenmesidir.
B
İktisadi alanda Fransız kamu siyasetlerini düşünürken, Avrupa Birliği’nin koyduğu çerçeveleri de göz önünde bulundurmak gerekir.
C
Fransız kamu siyasetlerinin oluşumundaki etkenlerden biri karar mekanizmalarının çoğulcu nitelikte olmasıdır.
D
Fransız iktisadi ve ticari düzeninin dışa açık olması, doğal olarak onu küresel piyasalarda rekabetçi olmaya yönlendirmektedir.
E
Kamu siyasetlerinin oluşturulmasında Fransız yönetiminin sık başvurduğu yöntemlerden biri, “Bilgeler Kurulu” uygulamasıdır.
Açıklama:
Fransız kamu siyasetlerinin oluşumunda, temel ilkelerden biri iktisadi yaşamın piyasa koşullarına bağlı olma ilkesidir. Bununla beraber, devlet aygıtının da piyasa oyuncuları arasında bulunması önemli bir başka değişkendir. İster devlet doğrudan sahip olsun, ister önemli oranda payı bulunsun, bu türden kuruluşlar, esas itibariyle piyasa koşullarında çalışırlar ve kârlılık temel amaçlarıdır. 4. Cumhuriyetin başlarında öngörülen planlı iktisadi yaşam, temelinde piyasa koşullarını hiç yadsımamış, piyasayı, serbest ticareti ve girişimciliği asıl kural olarak benimsemiştir
Soru 27
Fransa anayasasına göre Cumhurbaşkanı olması sayısının üst sınırı nedir?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Başlangıçta, Cumhurbaşkanlarının yedi yıllık bir süre için seçimleri öngörülmüştü. Anayasal olarak ikinci bir görev süresi tanınmıştı. Yakın zamanda yapılan bir değişiklikle, süre beş yılla sınırlandırılmış, ikinci bir dönem için aday olma hakkı korunmuştur. De Gaulle’in ilk göreve gelişi dışında tüm Cumhurbaşkanlığı seçimleri genel oyla gerçekleştirilmiştir. Seçim, fiilen hep iki turludur.
Soru 28
Anayasa’nın 7. Bölümü, Anayasa Konseyi adı altında bir tür anayasa mahkemesinin yetkilerini düzenler. Bu maddeye göre Konsey'in üye sayısı kaçtır?
Seçenekler
A
6
B
7
C
8
D
9
E
11
Açıklama:
Anayasa’nın 7. Bölümü, Anayasa Konseyi adı altında bir tür anayasa mahkemesinin yetkilerini düzenler. Konsey, dokuz üyeden oluşur. Cumhurbaşkanı, Millet Meclisi Başkanı ve Senato Başkanı, ayrı ayrı üçer üye atama yetkisine sahiptir. Bunun dışında eski Cumhurbaşkanları da Konsey’in doğal üyeleri sayılırlar. Kurulun başkanını görevdeki Cumhurbaşkanı belirler.
Soru 29
Fransa’ da yasaların anayasallık denetimiyle yetkili olan birim hangisidir?
Seçenekler
A
Millet Meclisi
B
Senato
C
Anayasa Konseyi
D
Bakanlar Kurulu
E
Cumhurbaşkanlığı
Açıklama:
Fransa’ da yasaların anayasallık denetimiyle yetkili olan “Anayasa Konseyi’dir.
Soru 30
"Fransız ___________'nın/nin oluşumunda, temel ilkelerden biri iktisadi yaşamın piyasa koşullarına bağlı olma ilkesidir. Bununla beraber, devlet aygıtının da piyasa oyuncuları arasında bulunması önemli bir başka değişkendir." cümlesindeki boş bırakılan yere seçeneklerdeki ifadelerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Anayasası
B
Yeni bir yasa
C
Bilgeler kurulu
D
Senato
E
Kamu siyasetleri
Açıklama:
Fransız kamu siyasetlerinin oluşumunda, temel ilkelerden biri iktisadi yaşamın piyasa koşullarına bağlı olma ilkesidir. Bununla beraber, devlet aygıtının da piyasa oyuncuları arasında bulunması önemli bir başka değişkendir. Öncelikle, yerel ve merkezî kamu kuruluşları, piyasada mal ve hizmet alıcısı olarak önemli rol oynarlar. Kamu otoriteleri, bunun yanı sıra ya teşvikler ya da mali yardımlarla, ihtiyaç duyan kesimleri desteklerler.
Soru 31
Aşağıdaki ülkelerden hangisi Fransa'ya komşudur?
Seçenekler
A
Macaristan
B
Çek Cumhuriyeti
C
Türkiye
D
İspanya
E
Rusya
Açıklama:
Fransa, Batı Avrupa coğrafyasında yer alan bir ülkedir. Kuzeyinde Belçika ve Luxembourg, batısında Atlantik Okyanusu, güneyinde İspanya ve Akdeniz, doğusunda İtalya, İsviçre ve Almanya ile çevrili altıgen şeklinde bir coğrafyaya sahiptir. İspanya ile arasında Pirene Dağları yer alır. Güney-doğusunda İtalya ve İsviçre’yle birlikte paylaştıkları Alp Dağları bulunur.
Soru 32
Aşağıda Fransa ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Fransa, Avrupa’nın akarsu kaynakları açısından zengin ülkelerinden biridir.
B
Fransa, coğrafyası az yağış alan bir coğrafyadır.
C
En önemli düzlüğü Beauce Ovası’dır.
D
Fransa, tarım alanında zengin bir ülkedir.
E
Fransa, ileri sanayi ülkelerinden birisidir.
Açıklama:
Fransa, Batı Avrupa coğrafyasında yer alan bir ülkedir. Kuzeyinde Belçika ve Luxembourg, batısında Atlantik Okyanusu, güneyinde İspanya ve Akdeniz, doğusunda İtalya, İsviçre ve Almanya ile çevrili altıgen şeklinde bir coğrafyaya sahiptir. İspanya ile arasında Pirene Dağları yer alır. Güney-doğusunda İtalya ve İsviçre’yle birlikte paylaştıkları Alp Dağları bulunur. Fransa, Avrupa’nın akarsu kaynakları açısından zengin ülkelerinden biridir. Ortaçağlardan beri Fransa, bu sularını ulaşım aracı olarak kullanmaktadır. Bugün birçok akarsu, yapay kanallarla birbirine bağlanmıştır. Fransa, coğrafyası çok yağış alan bir coğrafyadır. En önemli düzlüğü Beauce Ovası’dır. Bu ova, Fransa’nın tahıl deposu diye bilinir. Farklılıklar içeren zengin coğrafyası, Fransa’ya tarım alanında zengin bir ülke olma fırsatını sağlar. Bu yüzden Fransa, şarapçılık ve peynircilik alanlarında dünyaca ünlüdür. Fransa, aynı zamanda ileri sanayi ülkelerinden biridir. Otomotiv, gemi inşası, demiryolu çekicileri, uçak, kimya, petrol, uzay teknolojisi, nükleer enerji üretimi ve kozmetik alanlarında oldukça ileridedir.
Soru 33
- Çok gelişmiş bir turizm işkolu vardır.
- Fransa, ileri sanayi ülkelerinden biridir.
- Avrupa coğrafyasının en eski devletlerinden birisidir.
- Fransa önemli bir yaşlı nüfus dilimine sahiptir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Farklılıklar içeren zengin coğrafyası, Fransa’ya tarım alanında zengin bir ülke olma fırsatını sağlar. Bu yüzden Fransa, şarapçılık ve peynircilik alanlarında dünyaca ünlüdür. Fransa, aynı zamanda ileri sanayi ülkelerinden biridir. Otomotiv, gemi inşası, demiryolu çekicileri, uçak, kimya, petrol, uzay teknolojisi, nükleer enerji üretimi ve kozmetik alanlarında oldukça ileridedir. Keza Paris, kadın ve erkek giyiminde çoğu zaman önderlik eden bir moda merkezidir; önemli ölçülerde Türk kökenli çalışanların bulunduğu gelişmiş bir hazır giyim sanayisine dayanır. Çok gelişmiş bir turizm işkolu, yaz ve kış aylarında her yıl 60 milyonun üzerinde turist ağırlar. Sosyal ve doğa bilimlerinde ciddi araştırma merkezlerine sahiptir. Avrupa coğrafyasının en eski devletlerinden biri olan Fransa, tarım ve sanayi alanlarında zengin bir ülkedir. Fransa, 280 bin km tutan karayoluna, çok yaygın ve faal demiryolu ağlarına sahiptir. En büyük kentleri arasında, başta başkent Paris olmak üzere, Marseille, Lyon, Bordeaux sayılabilir. Mezra, köy, kasaba ve kent biçiminde 40 bin civarında yerleşim birimi vardır. Ülkenin faal nüfusunun en çok biriktiği alan hizmetler kesimidir, onu sanayi ve tarım çalışanları izler. Tarım çalışanlarının faal nüfusa oranı % 4 civarındadır. Diğer birçok Avrupa ülkesi gibi, Fransa da önemli bir yaşlı nüfus dilimine sahiptir. Bununla beraber, genç nüfusunu yenileyebilecek yeterlilikte doğum oranları söz konusudur.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi Fransız Devrimi'nin sonuçlarındandır?
Seçenekler
A
Vergi toplamada iltizam yöntemi devam ettirildi.
B
Aşar vergisi alınmaya devam edildi.
C
Kilise mensuplarının ve soyluların ayrıcalıklarına son verildi.
D
Halka yeni vergiler konuldu.
E
Soylu ve ruhban sınıfının hepsi idam edildi.
Açıklama:
Devrimciler, ruhbana ve soylulara karşıydılar ve bu karşıtlıklarının gereğini yerine getirmeye başladılar. Feodal dönemlerden beri süregelen ayrıcalıkları iptal ettiler; eşitlik esasını getirdiler; tüm insanların doğuştan özgür oldukları ilkesi üzerinden ilan ettiler. Vergi toplanmasında iltizam yöntemini (vergi gelirlerini ihaleyle satmak) yürürlükten kaldırdılar. Mültezimlerin (vergi gelirlerini satın alıp toplayan) yerini, merkezi yönetimin denetimi altında çalışan, zaten kraliyet döneminde bir hayli önem kazanmış olan vergi daireleri aldı. Köylülerin üzerinde büyük bir yük oluşturan aşar vergisi (tarım ürünlerinden onda bir oranında alınan vergi) ve angarya türünden çalışma zorunlulukları kaldırıldı. Kilise mensuplarının ve soyluların ayrıcalıklarına son verildi. Soylu ve ruhban sınıfının bazı ileri gelenleri Fransa’yı terk ederek, diğer komşu ülkelere sığındı ve oralardan itibaren devrimci yönetime karşı güç örgütlemeye başladılar. İlk çatışma Valmy’de cereyan etti ve devrimciler, bu muharebeden zaferle çıktılar. “Yaşasın ulus!..” nidaları, Fransa’da bu zaferden sonra siyasal hayata geçti. Ancak izleyen aylardaki hoşnutsuzluklar, köylü ayaklanmaları ve sürgünlerin düzenlediği dış baskılar arasında Devrim, 16. Louis ve Kraliçe’yi giyotine kadar götüren çok yoğun bir şiddet ayracına dönüştü. Ardından Devrim’in çocukları kendi aralarında anlaşmazlığa düştü ve birbirlerini sırayla ölüm cezalarına mahkum ettirdiler.
Soru 35
Fransız Devriminden itibaren Avrupa’da yirmi yılı aşkın süren savaşlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Birinci Dünya Savaşı
B
Avrupa Koalisyon Savaşları
C
İkinci Dünya Savaşı
D
Otuz Yıl Savaşları
E
Kırım Savaşı
Açıklama:
Fransız Devrimi’nden itibaren tüm bir Avrupa, yirmi yılı aşkın süre bir uçtan diğer uca savaş alanına dönüştü. Fransızlar, 1798’de Mısır seferini düzenleyerek Osmanlı İmparatorluğu ile de karşı karşıya geldiler. Yirmi yılı bulan bu savaşlara “Avrupa Koalisyon Savaşları” denir
Soru 36
- Fransa’nın modern tarihinde en kısa ömürlü olan rejimdir.
- Parlemento üstünlüğünün hâkim olduğu bir rejimdir.
- Otomobil ve uçak sanayilerinin başlatılması bu dönemdedir.
- Bu rejim, Birinci Dünya Savaşı’nı da yöneten rejimdir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II, III ve IV
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
1870’lerin başında kurulan 3. Cumhuriyet, Fransa’nın modern tarihinde en uzun ömürlü olan rejimdir ve 2. Dünya Savaşı’nın başlangıcında Nazi ordularının önünde Fransız ordusunun yenilgisine kadar sürmüştür. Modern Fransa’yı ortaya çıkaran siyasal düzen de esas itibariyle bu 3. Cumhuriyet rejimidir. Parlemento üstünlüğünün hâkim olduğu bu rejim yıllarında Fransa, okullaşma, sanayileşme ve bilimsel araştırmalarda önemli başarılar kaydetmiştir. Otomobil ve uçak sanayilerinin başlatılması, keza bu dönemdedir. Bu rejim, Birinci Dünya Savaşı’nı da yöneten rejimdir. Genel olarak, Radikal Parti’nin egemenliği altında geçmiştir.
Soru 37
Fransa'da kurulan 4. Cumhuriyet Dönemi'ne ilişkin aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Birinci Dünya Savaş'ından sonra kurulmuştur.
B
Fransa modern tarihinde en uzun ömürlü olan rejimdir.
C
1980 yılına kadar sürmüştür.
D
Parlementer bir sistemdir.
E
Birinci Dünya Savaşı’nı da yöneten rejimdir.
Açıklama:
1870’lerin başında kurulan 3. Cumhuriyet, Fransa’nın modern tarihinde en uzun ömürlü olan rejimdir ve 2. Dünya Savaşı’nın başlangıcında Nazi ordularının önünde Fransız ordusunun yenilgisine kadar sürmüştür. Modern Fransa’yı ortaya çıkaran siyasal düzen de esas itibariyle bu 3. Cumhuriyet rejimidir. Parlemento üstünlüğünün hâkim olduğu bu rejim yıllarında Fransa, okullaşma, sanayileşme ve bilimsel araştırmalarda önemli başarılar kaydetmiştir. Otomobil ve uçak sanayilerinin başlatılması, keza bu dönemdedir. Bu rejim, Birinci Dünya Savaşı’nı da yöneten rejimdir. Genel olarak, Radikal Parti’nin egemenliği altında geçmiştir.
İkinci Dünya Savaşı’nın başlangıcında, 3. Cumhuriyet’in Nazi orduları karşısında aldığı yenilgiden sonra, Fransa’da Vichy rejimi kuruldu. Bu, Alman işgal güçleriyle işbirliği yapan faşist bir rejimdi. Özgür Fransa yönetimi ise, General de Gaule’ün önderliğinde Londra’da oluşturuldu. Savaşın Birleşik Devletler’in önderliğindeki müttefik güçlerce kazanılmasının sonucunda, Fransa işgalden kurtuldu ve direnişin önderi De Gaule başkanlığında, geçici bir hükümet kuruldu; milletvekili seçimlerine gidildi. Çok kısa süren ve genellikle işgal yaralarını saran, ABD’nin mali yardımlarıyla iktisadi ve ticari yaşamını yeniden canlandıran bu dönemin ardından gelen siyasal düzen, 4. Cumhuriyet diye tarihe geçer. Özetle, Fransa’da 2.Dünya Savaşı sonrası kurulan 4. Cumhuriyet parlamenter bir sistemdir ve 1958 yılına kadar sürmüştür.
İkinci Dünya Savaşı’nın başlangıcında, 3. Cumhuriyet’in Nazi orduları karşısında aldığı yenilgiden sonra, Fransa’da Vichy rejimi kuruldu. Bu, Alman işgal güçleriyle işbirliği yapan faşist bir rejimdi. Özgür Fransa yönetimi ise, General de Gaule’ün önderliğinde Londra’da oluşturuldu. Savaşın Birleşik Devletler’in önderliğindeki müttefik güçlerce kazanılmasının sonucunda, Fransa işgalden kurtuldu ve direnişin önderi De Gaule başkanlığında, geçici bir hükümet kuruldu; milletvekili seçimlerine gidildi. Çok kısa süren ve genellikle işgal yaralarını saran, ABD’nin mali yardımlarıyla iktisadi ve ticari yaşamını yeniden canlandıran bu dönemin ardından gelen siyasal düzen, 4. Cumhuriyet diye tarihe geçer. Özetle, Fransa’da 2.Dünya Savaşı sonrası kurulan 4. Cumhuriyet parlamenter bir sistemdir ve 1958 yılına kadar sürmüştür.
Soru 38
Fransa ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Fransa’da önemli siyasal sorunlarda en yetkili makam Başbakanlıktır.
B
Fransız sisteminde iki meclis vardır: Millet Meclisi ve Senato
C
Fransa’ da yasaların anayasallık denetimiyle yetkili olan “Anayasa Konseyi’dir.
D
Cumhurbaşkanı, Başbakanı atar.
E
5. Cumhuriyet 1958 yılında halk oylaması sonucu kabul edilmiştir.
Açıklama:
Fransa’da önemli siyasal sorunlarda en yetkili makam Cumhurbaşkanlığıdır. Cumhurbaşkanı, Başbakanı ve onun önerilerine göre Bakanlar Kurulu’nu atar.
Soru 39
- Fransa’da seçimler, iki turlu olarak yapılmaktadır.
- Millet Meclisi seçimlerinde ender olarak üçlü seçenek durumuyla da karşılaşılabilir.
- Fransız yaşamının yönlendiricisi en temel kurum okuldur.
- Fransa’da da kadın nüfusun siyaset alanındaki temsili, erkek nüfustan daha yoğundur.
Seçenekler
A
Yalnız II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Günümüzde de, Kuzey Avrupa ülkeleri sayılmazsa, birçok Batı ülkesinde olduğu gibi, Fransa’da da kadın nüfusun siyaset alanındaki temsili, erkek nüfus kadar yoğun değildir. Kadın haklarının geliştirilmesi konusunda Fransa’nın da, bir hayli yol almak zorunda olduğu görülür. Adaylık ve seçilme konularında, yasal engeller bulunmamasına karşın, uygulamada kadınlar yerel ve ulusal meclislerde daha düşük oranlarda temsil edilmektedirler. Bunun çok özel siyasetleri devreye sokarak çözülmeye çalışılan bir sorun olduğunu belirtelim. Nitekim Fransa, 1999 yılında gerçekleştirilen bir değişiklikle siyasal temsilde kadın-erkek eşitliğini sağlamayı hedefledi. Yasa, ilk kez Mart 2001 yerel seçimlerinde uygulandı ve kadın temsilcilerin oranında ciddi artışlar sağlandı. Buna rağmen, kadınların temsili konusunda elde edilen gelişme, eşitlik sağlama amacıyla çıkarılan yasanın öngördüğü oranların hâlâ çok gerisindedir.
Soru 40
Fransa'da kamu siyasetinin oluşturulmasında sıklıkla başvurulan "Bilgeler Kurulu" ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kurula genellikle milletvekilleri atanır.
B
Kurul üyelerinin farklı siyasal eğilimleri yansıtmasına özen gösterilir.
C
Kurul üyelerince oluşturulan nihai rapor metinleri basına yansıtılır.
D
Toplumu veya siyasal düzeni ilgilendiren konularda kurulur.
E
Rapor sunulmasının ardından Kurul’un görevi de biter.
Açıklama:
Kamu siyasetlerinin oluşturulmasında Fransız yönetiminin sık başvurduğu yöntemlerden biri de, “Bilgeler Kurulu” uygulaması oluyor. Fransa, toplumu veya siyasal düzeni ilgilendiren kimi konularda, konunun incelenmesi için ad hoc mahiyette “Bilgeler Kurulu” oluşturmayı adet edinmiştir. Bu tür kurullara, kurulun ele alacağı konularda genellikle deneyimli ve bilgili kişiler atanır. Kurul üyelerinin farklı siyasal eğilimleri yansıtmasına özen gösterilir. Konuların sağduyuyla ve soğukkanlılıkla incelenebilmesini olanaklı kılacak isimler üzerinde durulur. Kurul üyelerince oluşturulan nihai rapor metinleri basına yansıtılır. Dolayısıyla, konunun belli bir bilgilendirme çerçevesinde toplumda tartışılması sağlanmış olur. Geçici ve özel bir görevle sınırlı olduğu için, raporun sunulmasının ardından Kurul’un görevi de biter. Bu tür yaklaşımların, kimi durumlarda gündemdeki sıcak tartışmaları bir süreliğine yatıştırmak amacıyla kullanılmasına da tanık olunur.
Soru 41
Fransız toplumunun genelinde, kız çocuklarının yüzde 65’i ‘BAC’ adı verilen lise bitirme sınavlarından başarıyla çıkıyor. Bu oran Fransa'da yaşayan hangi ülke göçmenlerinin kızlarında %80'e çıkmaktadır?
Seçenekler
A
Çin
B
Kamboçya
C
Türkiye
D
Vietnam
E
Cezayir
Açıklama:
Bütün eğitimini Fransa’da alan 18-35 yaş arası gençlerin durumunun incelendiği raporda, göçmen kız çocuklarının, Fransız kız çocukları kadar, hatta bazen onların ortalamanın da üstünde eğitim aldıkları vurgulanıyor. Fransız toplumunun genelinde, kız çocuklarının yüzde 65’i ‘BAC’ adı verilen lise bitirme sınavlarından başarıyla çıkıyor. Bu oran Çinli kız çocuklarında yüzde 80, Kamboçya, Vİetnam ve Laoslular’da yüzde 70, Gineliler’de yüzde 69, Cezayirliler’de yüzde 51, Türk göçmenlerin kızlarında ise yüzde 38 seviyesine geriliyor.
Soru 42
Fransa'nın güneyinde yer alan Pirene Dağları aşağıdaki ülkelerden hangisiyle sınır oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
İspanya
B
İtalya
C
Almanya
D
İsviçre
E
Belçika
Açıklama:
Fransa, Batı Avrupa coğrafyasında yer alan bir ülkedir. Kuzeyinde Belçika ve Luxembourg, batısında Atlantik Okyanusu, güneyinde İspanya ve Akdeniz, doğusunda İtalya, İsviçre ve Almanya ile çevrili altıgen şeklinde bir coğrafyaya sahiptir. İspanya ile arasında Pirene Dağları yer alır.
Soru 43
Fransa'nın bugünkü anayasal düzeni, Beşinci Cumhuriyet diye anılır ve yarı başkanlık rejimini öngörür. Bu anayasal düzen aşağıda verilen tarihlerin hangisinde kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
1789
B
1815
C
1848
D
1935
E
1958
Açıklama:
Fransa, Avrupa coğrafyasının en eski devletlerinden biridir. Bugünkü sınırlarına ulaşması bin yılı aşkın bir sürenin sonunda gerçekleşmiştir. Fransızlar, I789’da yaşanan ve kraliyet düzenini kaldırdıkları Devrim’den beri, meşruti monarşiler dahil, çok farklı siyasal düzenleri denediler. Bunlar arasında beş cumhuriyet, iki imparatorluk ve 1815-1848 arasında tekrar ihya edilen meşruti krallık dönemleri sayılmalıdır. Bugünkü anayasal düzeni, Beşinci Cumhuriyet diye anılır ve yarı başkanlık rejimini öngörür; 1958’de kabul edilmiştir.
Soru 44
Devrim öncesi Fransa Krallığı’nın en parlak dönemleri 17. ve 18. yüzyıllardır. 1643-1715 arasında, çocukluk yılları dışında tahtı yöneten, Fransızların “Güneş Kral” diye adlandırdıkları ve mutlak iktidar sahibi sima aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
16. Louis
B
14. Louis
C
1. François
D
4. Henri
E
4. François
Açıklama:
Devrim öncesi Fransa Krallığı’nın en parlak dönemleri 17. ve 18. yüzyıllardır. 1643-1715 arasında, çocukluk yılları dışında tahtı yöneten 14. Louis, Fransızların “Güneş Kral” diye adlandırdıkları ve mutlak iktidar sahibi bir simadır. Merkeziyetçiliğin ve mutlak monarşinin simgesi haline gelen “Devlet benim!” deyişi ona aittir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi Fransa 5. Cumhuriyet Anayasası'nın öngörülerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Anayasa’nın Giriş metninde Fransızlar,” 1789 Beyannamesi’yle açıklanan ve 1946 Anayasası’nın girişindeki ifadelerle de onaylanan ulusal egemenlik ve insan haklarına olan saygılarını ilan” ediyorlardı.
B
Köken, ırk veya din farkı gözetilmeksizin bütün yurttaşların kanun önünde eşitliği teminat altına alınıyor; “tüm inançlara saygılı” olunacağı vurgulanıyordu.
C
Cumhuriyet’in dövizi, öteden beri olduğu gibi yine “Özgürlük, Eşitlik, Kardeşlik”ti. Temel ilke olarak, “halkın halk tarafından ve halk için yönetimi” esastı.
D
Başlangıçta, Cumhurbaşkanlarının beş yıllık bir süre için seçimleri öngörülmüştü. Anayasal olarak ikinci bir görev süresi tanınmıştı. Yakın zamanda yapılan bir değişiklikle, süre yedi yıla çıkarılmış, ikinci bir dönem için aday olma hakkı korunmuştur.
E
Seçim, fiilen hep iki turludur. Çünkü Anayasa’nın 7. Maddesi, seçilme şartı olarak mutlak çoğunluğu gerektirir.
Açıklama:
5. Cumhuriyet Anayasası, bazı alanlarda Fransa’nın anayasal geleneklerini sürdürürken, bazı alanlarda da önemli değişiklikler öngörüyordu. Anayasa’nın Giriş metninde Fransızlar,” 1789 Beyannamesi’yle açıklanan ve 1946 Anayasası’nın girişindeki ifadelerle de onaylanan ulusal egemenlik ve insan haklarına olan saygılarını ilan” ediyorlardı. Keza, egemenliği düzenleyen maddeyle “Fransa, laik, demokratik, sosyal ve bölünemez bir Cumhuriyet” diye tanımlanıyordu. Köken, ırk veya din farkı gözetilmeksizin bütün yurttaşların kanun önünde eşitliği teminat altına alınıyor; “tüm inançlara saygılı” olunacağı vurgulanıyordu. Cumhuriyet’in dövizi, öteden beri olduğu gibi yine “Özgürlük, Eşitlik, Kardeşlik”ti. Temel ilke olarak, “halkın halk tarafından ve halk için yönetimi” esastı. Başlangıçta, Cumhurbaşkanlarının yedi yıllık bir süre için seçimleri öngörülmüştü. Anayasal olarak ikinci bir görev süresi tanınmıştı. Yakın zamanda yapılan bir değişiklikle, süre beş yılla sınırlandırılmış, ikinci bir dönem için aday olma hakkı korunmuştur. De Gaulle’in ilk göreve gelişi dışında tüm Cumhurbaşkanlığı seçimleri genel oyla gerçekleştirilmiştir. Seçim, fiilen hep iki turludur. Çünkü Anayasa’nın 7. Maddesi, seçilme şartı olarak mutlak çoğunluğu gerektirir.
Soru 46
Fransa, hangi yılda gerçekleştirilen bir değişiklikle siyasal temsilde kadın-erkek eşitliğini sağlamayı hedeflemiştir?
Seçenekler
A
1936
B
1958
C
1999
D
2005
E
2011
Açıklama:
Fransa, 1999 yılında gerçekleştirilen bir değişiklikle siyasal temsilde kadın-erkek eşitliğini sağlamayı hedefledi. Yasa, ilk kez Mart 2001 yerel seçimlerinde uygulandı ve kadın temsilcilerin oranında ciddi artışlar sağlandı.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi Fransızların siyasal yaşama katılma olanaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Oy pusulasını, oy sandığına atmak
B
Toplu gösterilere katılmak
C
Grev ve boykot düzenlemek
D
Kapalı ve açık hava toplantılarına katılmak
E
Sendika ve derneklere zorunlu katılmak
Açıklama:
Oy pusulasını, oy sandığına atma dışında da Fransızların siyasal yaşama katılma olanakları vardır. Toplu gösterilere katılmak, grev ve boykot düzenlemek ve bunlarda faal rol üstlenmek sayılabilecek örneklerdir. Kapalı ve açık hava toplantılarını da saymak gerekir.
Soru 48
Fransa'da hangi yönetim döneminden beri planlı iktisadi yaşam, temelinde piyasa koşullarını hiç yadsımamış, piyasayı, serbest ticareti ve girişimciliği asıl kural olarak benimsemiştir?
Seçenekler
A
1789 Devriminden beri
B
1815-1848 Meşruti krallık döneminden beri
C
3. Cumhuriyet döneminden beri
D
4. Cumhuriyet döneminden beri
E
5. Cumhuriyet döneminden beri
Açıklama:
Fransa'da 4. Cumhuriyetin başlarında öngörülen planlı iktisadi yaşam, temelinde piyasa koşullarını hiç yadsımamış, piyasayı, serbest ticareti ve girişimciliği asıl kural olarak benimsemiştir.
Soru 49
Fransa, 1960’lı yıllardan beri, iktisat siyasetlerinde hangi ülkeyle ortak anlayışlar üzerinden hareket etmeye çalışır?
Seçenekler
A
İtalya
B
Almanya
C
İspanya
D
İngiltere
E
Belçika
Açıklama:
Fransa, 1960’lı yıllardan beri, iktisat siyasetlerinde Almanya ile ortak anlayışlar üzerinden hareket etmeye çalışır. Çünkü bu iki iktisadi düzen, sermaye, teknoloji ve uyulması gerekli koşullar açısından birbirine aşırı derecelerde nüfuz etmiş düzenlerdir.
Soru 50
Kamu siyasetlerinin oluşturulmasında Fransız yönetiminin sık başvurduğu yöntemlerden biri de, “Bilgeler Kurulu” uygulamasıdır. Aşağıdakilerden hangisi bu kurulun özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bu tür kurullara, kurulun ele alacağı konularda genellikle deneyimli ve bilgili kişiler atanır.
B
Kurul üyelerinin farklı siyasal eğilimleri yansıtmasına özen gösterilir.
C
Konuların sağduyuyla ve soğukkanlılıkla incelenebilmesini olanaklı kılacak isimler üzerinde durulur.
D
Kurul üyelerince oluşturulan nihai rapor metinleri gizli tutulur.
E
Bilgeler Kurulu'nun çalışma alanı geçici ve özel bir görevle sınırlandırılır.
Açıklama:
Kamu siyasetlerinin oluşturulmasında Fransız yönetiminin sık başvurduğu yöntemlerden biri de, “Bilgeler Kurulu” uygulaması oluyor. Fransa, toplumu veya siyasal düzeni ilgilendiren kimi konularda, konunun incelenmesi için ad hoc mahiyette “Bilgeler Kurulu” oluşturmayı adet edinmiştir. Bu tür kurullara, kurulun ele alacağı konularda genellikle deneyimli ve bilgili kişiler atanır. Kurul üyelerinin farklı siyasal eğilimleri yansıtmasına özen gösterilir. Konuların sağduyuyla ve soğukkanlılıkla incelenebilmesini olanaklı kılacak isimler üzerinde durulur. Kurul üyelerince oluşturulan nihai rapor metinleri basına yansıtılır. Dolayısıyla, konunun belli bir bilgilendirme çerçevesinde toplumda tartışılması sağlanmış olur. Geçici ve özel bir görevle sınırlı olduğu için, raporun sunulmasının ardından Kurul’un görevi de biter. Bu tür yaklaşımların, kimi durumlarda gündemdeki sıcak tartışmaları bir süreliğine yatıştırmak amacıyla kullanılmasına da tanık olunur.
Soru 51
Fransa'nın bugünkü anayasal düzeni............................diye anılır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Anayasal Cumhuriyet
B
Beşinci Cumhuriyet
C
İkinci Cumhuriyet
D
Birinci Cumhuriyet
E
Üçüncü Cumhuriyet
Açıklama:
Fransa'nın bugünkü anayasal düzeni, Beşinci Cumhuriyet diye anılır. Doğru cevap B'dir.
Soru 52
Aşağıdaki ülkelerden hangisi Fransa'ya komşu değildir?
Seçenekler
A
Luxembourg
B
Belçika
C
Avusturya
D
İspanya
E
İtalya
Açıklama:
Avusturya'nın Fransa'ya sınırı yoktur. Doğru cevap C'dir.
Soru 53
Fransız devrimi ile gelen yeniliklerin çoğunun eski düzen döneminde filizlendiği konusunda görüşler ortaya koyan "Eski Düzen ve Devrim" adlı eser kim tarafından kaleme alınmıştır?
Seçenekler
A
J.J.Rousseau
B
Jean Bodin
C
Alexis de Tocqueville
D
M.Robespierre
E
Voltaire
Açıklama:
Alexis de Tocqueville. Doğru cevap C'dir .
Soru 54
Devrim öncesi Fransa Krallığı'nın en parlak dönemleri hangi yüzyıllardır?
Seçenekler
A
16 ve 17. yüzyıllar
B
15 ve 16.yüzyıllar
C
17 ve 18.yüzyıllar
D
18 ve 19.yüzyıllar
E
14 ve 15. yüzyıllar
Açıklama:
Devrim öncesi Fransa Krallığı’nın en parlak dönemleri 17. ve 18. yüzyıllardır. Doğru cevap C'dir.
Soru 55
Fransızların "Güneş Kral" diye adlandırdıkları kral aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
14. Louis
B
Louis Philippe
C
16.Louis
D
4.Henri
E
1.François
Açıklama:
14. Louis, Fransızların "Güneş Kral" diye adlandırdıkları ve mutlak iktidar sahibi bir simadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 56
Fransız Devriminden itibaren Avrupa'da yirmi yılı aşkın süren savaşlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
30 yıl savaşları
B
9 yıl savaşları
C
Avrupa Koalisyon savaşları
D
Waterloo savaşı
E
100 yıl savaşları
Açıklama:
Avrupa Koalisyon savaşları. Doğru cevap C'dir.
Soru 57
1870'lerin başında kurulan.................................... Fransa'nın modern tarihinde en uzun ömürlü rejimdir ve 2. Dünya Savaşı’na kadar sürmüştür.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Beşinci Cumhuriyet
B
Üçüncü Cumhuriyet
C
İkinci Cumhuriyet
D
Birinci Cumhuriyet
E
Dördüncü Cumhuriyet
Açıklama:
1870'lerin başında kurulan 3. Cumhuriyet Fransa'nın modern tarihinde en uzun ömürlü rejimdir ve 2. Dünya Savaşı’na kadar sürmüştür. Doğru cevap B'dir.
Soru 58
"Kanunların Ruhu" adlı eser kim tarafından kaleme alınmıştır?
Seçenekler
A
Montesquieu
B
Rousseau
C
Lamartine
D
Jures
E
Bodin
Açıklama:
Montesquieu
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi "Ansiklopedistler" olarak bilinen düşünürlerden biridir?
Seçenekler
A
Rousseau
B
Jures
C
Voltaire
D
Diderot
E
Sieyes
Açıklama:
Diderot. Doğru cevap D'dir.
Soru 60
İkinci Dünya Savaşı'nın başlangıcında, 3. Cumhuriyet’'in Nazi orduları karşısında aldığı yenilgiden sonra kurulan rejimin adı nedir?
Seçenekler
A
2. İmparatorluk
B
4. Cumhuriyet
C
Vichy
D
5.Cumhuriyet
E
Yarı Başkanlık
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı'nın başlangıcında, 3. Cumhuriyet'in Nazi orduları karşısında aldığı yenilgiden sonra, Fransa’da Vichy rejimi kuruldu. Doğru cevap C'dir.
Soru 61
Fransız devrimi hangi tarihte gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1789
B
1776
C
1777
D
1771
E
1810
Açıklama:
Fransa’nın geçirdiği evrimin temel özelliklerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 62
Fransa Nerededir?
Seçenekler
A
Batı Avrupa
B
Balkanlar
C
Doğu Avrupa
D
Kuzey Afrika
E
Güney Amerika
Açıklama:
Fransa’nın konumunu, genel coğrafi ve beşeri özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 63
Aşağıdaki ülkelerden hangisi Fransa'nın komşusu değildir?
Seçenekler
A
Belçika
B
İspanya
C
Luksemburg
D
İtalya
E
Polonya
Açıklama:
Fransa’nın konumunu, genel coğrafi ve beşeri özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 64
Beauce Ovası'nun Fransa için önemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Havancılık gelişmiştir.
B
Şarapçılık yapılır.
C
Tarım yapılır.
D
Peynircilik yapılır.
E
Sanayi gelişmiştir.
Açıklama:
Fransa’nın konumunu, genel coğrafi ve beşeri özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 65
Fransa'nın İtalya ve İsviçre’yle birlikte paylaştıkları dağ aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alpler
B
Ardenler
C
Jura dağları
D
Massif Central
E
Pireneler
Açıklama:
Fransa’nın konumunu, genel coğrafi ve beşeri özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 66
Kurucuları arasında bulunduğu Avrupa Konseyi Parlementosu ve Konsey’in Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi gibi kuruluşların merkezleri, Fransa’nın hangi kentindedir?
Seçenekler
A
Paris
B
Marseille
C
Strasbourg
D
Lyon
E
Bordeaux
Açıklama:
Fransa’nın siyasal kültürünü ve siyasal katılma süreçlerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 67
Temel ilke olarak, “halkın halk tarafından ve halk için yönetimi” esası hangi cumhuriyet anayasasındaki temel ilkedir?
Seçenekler
A
1. Cumhuriyet
B
2. Cumhuriyet
C
3. Cumhuriyet
D
4. Cumhuriyet
E
5. Cumhuriyet
Açıklama:
Fransa’nın geçirdiği evrimin temel özelliklerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 68
Beş yıl için seçilen ilk başkan hangisidir?
Seçenekler
A
De Gaulle
B
Sarkozy
C
Holand
D
Mitterrand
E
Chirac
Açıklama:
Fransa’nın geçirdiği evrimin temel özelliklerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanı'nın görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Başbakan'ı atar.
B
Bakanlar Kurulu'nu atar.
C
Bakanlar Kurulu'na başkanlık eder.
D
Hükümetin istifasını kabul eder.
E
Genelkurmay Başkanı'nı seçer.
Açıklama:
Fransa’nın geçirdiği evrimin temel özelliklerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 70
Fransız Anayasası'na göre Cumhurbaşkanı bu makama kaç kez seçilebilir?
Seçenekler
A
2
B
5
C
3
D
1
E
4
Açıklama:
Fransa’nın siyasal kültürünü ve siyasal katılma süreçlerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 71
Günümüzde Fransa'nın yönetim şekli nedir?
Seçenekler
A
Başkanlık Sistemi
B
Parlementer sistem
C
Yarı başkanlık Sistemi
D
Monarşi
E
Krallık
Açıklama:
Fransa’nın siyasal kültürünü ve siyasal katılma süreçlerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 72
Fransa’nın bugünkü anayasal düzenini ifade eden ve yarı başkanlık rejimini öngören Beşinci Cumhuriyet hangi tarihte kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
1958
B
1998
C
1955
D
1945
E
1939
Açıklama:
Fransa’nın siyasal kültürünü ve siyasal katılma süreçlerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 73
Fransa, yerel özellikler çerçevesinde kaç bölgeden oluşmaktadır?
Seçenekler
A
22
B
10
C
7
D
32
E
28
Açıklama:
Fransa’nın siyasal kültürünü ve siyasal katılma süreçlerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 74
Fransa’da Anayasa Konseyi kaç üyeden oluşmaktadır?
Seçenekler
A
9
B
21
C
15
D
43
E
55
Açıklama:
Fransa’da kamu siyasetlerinin oluşum süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 75
Avrupa Birliği, büyük ölçüde Fransa ile birlikte aşağıdaki hangi ülkenin işbirliği biçiminde gerçekleşmektedir?
Seçenekler
A
Almanya
B
İngiltere
C
İtalya
D
Polonya
E
Romanya
Açıklama:
Fransa’nın siyasal kültürünü ve siyasal katılma süreçlerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 76
Fransız kamu siyasetlerinin oluşumunda aşağıdakilerden hangisinin koyduğu çerçeveler göz önünde bulundurulmaktadır?
Seçenekler
A
Avrupa Birliği
B
Birleşmiş Miiletler
C
NATO
D
G-7
E
Batı Avrupa Birliği
Açıklama:
Fransa’da kamu siyasetlerinin oluşum süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 77
Fransa’da genel oy ilkesi ne zaman kabul edildi?
Seçenekler
A
Birinci Dünya Savaşı sonrasında
B
Üçüncü Cumhuriyet’in başlangıcında
C
1789 Devrimi’nden sonra
D
1848 Devrimi sırasında
E
II. Dünya Savaşı sırasında
Açıklama:
Fransa’nın siyasal kültürünü ve siyasal katılma süreçlerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 78
Fransız siyasal ve yönetsel sisteminin merkeziyetçi geleneklerini yumuşatma düşüncesiyle gerçekleştirilen düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanın yetkilerinin artırılması
B
Hükümetin yetkilerinin artırılması
C
Millet Meclisi’nin yetkilerinin artırılması
D
Bölgesel yönetim birimlerinin oluşturulması
E
Başbakanın yetkilerinin artırılması
Açıklama:
Fransa’nın siyasal kültürünü ve siyasal katılma süreçlerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 79
Anayasal Konsey’in yetkisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hükümete siyasal danışmanlık
B
Yasaların Anayasaya uygunluğunun denetimi
C
Cumhurbaşkanına danışmanlık
D
Uluslararası antlaşmaları onaylama
E
Yargı kararlarını denetlemek
Açıklama:
Fransa’da kamu siyasetlerinin oluşum süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 80
Fransa’da Yönetsel Aracı makamı aşağıdaki hangi ülkeden esinlenerek oluşturulmuştur?
Seçenekler
A
İsveç
B
Norveç
C
Finlandiya
D
Danimarka
E
İngiltere
Açıklama:
Fransa’da kamu siyasetlerinin oluşum süreçlerini açıklayabileceksiniz.
70’li yıllarda İsveç Ombudsmanı’ndan esinlenerek kurulmuş olan Yönetsel Aracı makamı söz konusudur. Yönetsel Aracı, Millet Meclisi adına yürütme organındaki eksiklik ve yanlışları her yıl bir raporla Meclis başkanlık makamına bildirir.
70’li yıllarda İsveç Ombudsmanı’ndan esinlenerek kurulmuş olan Yönetsel Aracı makamı söz konusudur. Yönetsel Aracı, Millet Meclisi adına yürütme organındaki eksiklik ve yanlışları her yıl bir raporla Meclis başkanlık makamına bildirir.
Soru 81
Fransa’nın siyasal ve toplumsal yaşamında bireylerin geleceğini belirlemede en önemli kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kilise
B
Okul
C
Ordu
D
Sendikalar
E
Medya
Açıklama:
Fransa’nın konumunu, genel coğrafi ve beşeri özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 82
Fransız siyasal sisteminde yürütme organı kaç unsurdan oluşur?
Seçenekler
A
Millet Meclisi’nden ve hükümetten oluşur.
B
Hükümetten oluşur.
C
Meclis Başkanı’ndan oluşur.
D
Cumhurbaşkanı ve hükümetten oluşur.
E
Cumhurbaşkanından oluşur.
Açıklama:
Fransa’nın siyasal kültürünü ve siyasal katılma süreçlerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 83
Fransız yaşamının yönlendiricisi en temel kurum hangisidir?
Seçenekler
A
Okul
B
Siyaset
C
Yerel yönetim
D
Merkezi Yönetim
E
Kilise
Açıklama:
Fransa’nın konumunu, genel coğrafi ve beşeri özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Soru 84
Fransız siyasal sisteminde kaç meclis vardır?
Seçenekler
A
Senato ve Millet Meclisi’nden oluşan iki meclis vardır.
B
Tek meclis vardır.
C
Fransa, seçimle gelen Cumhurbaşkanı’nın tayin ettiği bir komite tarafından idare edilir.
D
Sadece yerel düzeyde meclisler vardır.
E
Üç meclis vardır.
Açıklama:
Fransa’nın siyasal kültürünü ve siyasal katılma süreçlerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 85
Fransa’da Millet Meclisi üyelerinin belirlendiği seçim sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tek turlu çoğunluk
B
Dar bölge ve iki turlu çoğunluk
C
Barajsız nispi
D
Barajlı nispi
E
İki turlu
Açıklama:
Fransa’nın siyasal kültürünü ve siyasal katılma süreçlerini tanımlayabileceksiniz.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisinde Fransa’nın temel gelir kaynakları doğru olarak verilmiştir? I.Fransa tarım alanında zengindir. II.Zengin doğalgaz kaynaklarına sahiptir. III.Fransa, ileri sanayi ülkelerinden biridir. IV.Kozmetik alanında oldukça zengindir. V. Kadın ve erkek giyiminde çoğu zaman önderlik eden bir ülkedir.
Seçenekler
A
I.
B
II. III
C
V.I
D
I.III. IV. V
E
II.
Açıklama:
Fransa’nın konumunu, genel coğrafi ve beşeri özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Cevap: Farklılıklar içeren zengin coğrafyası, Fransa’ya tarım alanında zengin bir ülke olma fırsatını sağlar. Bu yüzden Fransa, şarapçılık ve peynircilik alanlarında dünyaca ünlüdür. Fransa, aynı zamanda ileri sanayi ülkelerinden biridir. Otomotiv, gemi inşası, demiryolu çekicileri, uçak, kimya, petrol, uzay teknolojisi, nükleer enerji üretimi ve kozmetik alanlarında oldukça ileridedir. Keza Paris, kadın ve erkek giyiminde çoğu zaman önderlik eden bir moda merkezidir.
Cevap: Farklılıklar içeren zengin coğrafyası, Fransa’ya tarım alanında zengin bir ülke olma fırsatını sağlar. Bu yüzden Fransa, şarapçılık ve peynircilik alanlarında dünyaca ünlüdür. Fransa, aynı zamanda ileri sanayi ülkelerinden biridir. Otomotiv, gemi inşası, demiryolu çekicileri, uçak, kimya, petrol, uzay teknolojisi, nükleer enerji üretimi ve kozmetik alanlarında oldukça ileridedir. Keza Paris, kadın ve erkek giyiminde çoğu zaman önderlik eden bir moda merkezidir.
Soru 87
Fransa’da yaşayan göçmenlerin çoğunluğu hangi ülkeden gelmiştir.
Seçenekler
A
Güney Afrika Cumhuriyeti
B
Doğu Almanya
C
Hollanda
D
Polonya
E
Cezayir
Açıklama:
Fransa’nın konumunu, genel coğrafi ve beşeri özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Cevap: Başta Mağrip gelmek üzere, Afrika ülkelerinden Fransa’ya ciddi ölçülerde göç hareketi vardır. Fransa’ya göçen işgücünün çok önemli bir oranı, Fransa’nın Afrika’daki eski sömürgelerinden gelenlerden oluşur ve göçmenlerin çoğu Müslüman’dır. Bu durum, son yıllarda aşırı sağın kışkırtıcı söylemleri nedeniyle ciddiye alınması gereken bir yabancı karşıtlığı yaratmıştır.
Cevap: Başta Mağrip gelmek üzere, Afrika ülkelerinden Fransa’ya ciddi ölçülerde göç hareketi vardır. Fransa’ya göçen işgücünün çok önemli bir oranı, Fransa’nın Afrika’daki eski sömürgelerinden gelenlerden oluşur ve göçmenlerin çoğu Müslüman’dır. Bu durum, son yıllarda aşırı sağın kışkırtıcı söylemleri nedeniyle ciddiye alınması gereken bir yabancı karşıtlığı yaratmıştır.
Soru 88
Fransa’nın bugünkü anayasal rejimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Krallık
B
Yarı başkanlık
C
Monarşi
D
Totaliter rejim
E
İmparatorluk
Açıklama:
Fransa’nın siyasal kültürünü ve siyasal katılma süreçlerini tanımlayabileceksiniz.
Bugünkü anayasal düzeni, Beşinci Cumhuriyet diye anılır ve yarı başkanlık rejimini öngörür; 1958’de kabul edilmiştir. Başlangıcından beri bu son cumhuriyet düzeninde de bazı önemli değişikliklerin yapıldığı görülür.
Bugünkü anayasal düzeni, Beşinci Cumhuriyet diye anılır ve yarı başkanlık rejimini öngörür; 1958’de kabul edilmiştir. Başlangıcından beri bu son cumhuriyet düzeninde de bazı önemli değişikliklerin yapıldığı görülür.
Soru 89
Fransa’da 1789 Fransız Devrimi ne anlama gelir? I. Büyük Devrim, Fransa’nın modernleşme sürecinde bir milat noktasıdır. II.Siyasal hayatın anlamı ve siyasal kültürün atıf kaynağıdır. III.Edebiyatta, tarih yazımında, okul müfredat programlarında devrimin etkisi açıkça görülür. IV. 1789 Fransız Devrimi Fransa’da ulusal egemenlik, yurttaşların kanun önünde eşitliği ve ulusal dayanışma gibi yeni ilkeler ortaya çıkarmıştır.
Seçenekler
A
I.ve II
B
IV.ve III
C
II. III.
D
I.II.III.IV.
E
Yalnızca II
Açıklama:
Fransa’nın geçirdiği evrimin temel özelliklerini değerlendirebileceksiniz.
Devrim, gerçekten de başlangıcından itibaren, Fransızların siyasal tarihindeki olaylar zincirinde yer alan sade bir halka gibi görülmez. Fransızlar, tarihlerinin bu dönemine çok yoğun bir duygu ve değer yüklerler. Edebiyatta, tarih yazımında, okul müfredat programlarında bu durum açıkça görülebilir. Devrim, neredeyse iki yüzyıla yakın bir süre, dahası bugün bile, adeta siyasal hayatın anlamı ve siyasal kültürün atıf kaynağıdır.
Devrim, gerçekten de başlangıcından itibaren, Fransızların siyasal tarihindeki olaylar zincirinde yer alan sade bir halka gibi görülmez. Fransızlar, tarihlerinin bu dönemine çok yoğun bir duygu ve değer yüklerler. Edebiyatta, tarih yazımında, okul müfredat programlarında bu durum açıkça görülebilir. Devrim, neredeyse iki yüzyıla yakın bir süre, dahası bugün bile, adeta siyasal hayatın anlamı ve siyasal kültürün atıf kaynağıdır.
Soru 90
“Aydınlanma Çağı’nın yaratılmasındaki rol oynayan kişiler hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir.
Seçenekler
A
Voltaire Diderot Sokrates d’Alembert
B
Voltaire Diderot Hegel d’Alembert
C
Voltaire Platon Sieyes d’Alembert
D
Voltaire lukretius Sieyes d’Alembert
E
Voltaire Diderot Sieyes d’Alembert
Açıklama:
Fransa’nın geçirdiği evrimin temel özelliklerini değerlendirebileceksiniz.
Cevap: Bu çağda gelişen fikir akımlarının ve edebi yaklaşımların hiç kuşkusuz Devrim’in zeminini yaratmakta ciddi ölçülerde payı vardır. Ansiklopedistler olarak bilinen Diderot ve d’Alembert gibi kalemler, bu çağın kalemleridir. Voltaire bu çağın filozofları arasındadır. Siyaset biliminde ve anayasa hukukunda adı sık geçen Montesquieu’nün metinleri, en başta “Kanunların Ruhu” kitabı, örneğin devrimden önce, 1747 yılına rastlar. “Genel irade” ve “toplum sözleşmesi” kavramlarıyla Cenevreli isimlere, bir de Sieyes’i eklemek gerekiyor. Sieyes, Fransa’daki halk sınıfını tahlil eden yazılarında, iktidarın kaynağı olarak soylular ve ruhban dışındaki büyük kitleleri işaret eder.
Cevap: Bu çağda gelişen fikir akımlarının ve edebi yaklaşımların hiç kuşkusuz Devrim’in zeminini yaratmakta ciddi ölçülerde payı vardır. Ansiklopedistler olarak bilinen Diderot ve d’Alembert gibi kalemler, bu çağın kalemleridir. Voltaire bu çağın filozofları arasındadır. Siyaset biliminde ve anayasa hukukunda adı sık geçen Montesquieu’nün metinleri, en başta “Kanunların Ruhu” kitabı, örneğin devrimden önce, 1747 yılına rastlar. “Genel irade” ve “toplum sözleşmesi” kavramlarıyla Cenevreli isimlere, bir de Sieyes’i eklemek gerekiyor. Sieyes, Fransa’daki halk sınıfını tahlil eden yazılarında, iktidarın kaynağı olarak soylular ve ruhban dışındaki büyük kitleleri işaret eder.
Soru 91
Fransa’da V. Cumhuriyet Anayasasının öngördükleri nelerdir?
Seçenekler
A
Ulusal egemenlik ve insan haklarına olan saygı.
B
“Fransa, laik, demokratik, sosyal ve bölünemez bir Cumhuriyet” tir.
C
Köken, ırk veya din farkı gözetilmeksizin bütün yurttaşların kanun önünde eşitliği teminat altına alınıyor.
D
“Tüm inançlara saygılı” olmaktır. Temel ilke olarak, “halkın halk tarafından ve halk için yönetimi” esastır.
E
Bunların hepsi
Açıklama:
Fransa’nın siyasal kültürünü ve siyasal katılma süreçlerini tanımlayabileceksiniz.
Cevap: 5. Cumhuriyet Anayasası, bazı alanlarda Fransa’nın anayasal geleneklerini sürdürürken, bazı alanlarda da önemli değişiklikler öngörüyordu. Anayasa’nın Giriş metninde Fransızlar,” 1789 Beyannamesi’yle açıklanan ve 1946 Anayasası’nın girişindeki ifadelerle de onaylanan ulusal egemenlik ve insan haklarına olan saygılarını ilan” ediyorlardı. Keza, egemenliği düzenleyen maddeyle “Fransa, laik, demokratik, sosyal ve bölünemez bir Cumhuriyet” diye tanımlanıyordu. Köken, ırk veya din farkı gözetilmeksizin bütün yurttaşların kanun önünde eşitliği teminat altına alınıyor; “tüm inançlara saygılı” olunacağı vurgulanıyordu. Temel ilke olarak, “halkın halk tarafından ve halk için yönetimi” esastı.
Cevap: 5. Cumhuriyet Anayasası, bazı alanlarda Fransa’nın anayasal geleneklerini sürdürürken, bazı alanlarda da önemli değişiklikler öngörüyordu. Anayasa’nın Giriş metninde Fransızlar,” 1789 Beyannamesi’yle açıklanan ve 1946 Anayasası’nın girişindeki ifadelerle de onaylanan ulusal egemenlik ve insan haklarına olan saygılarını ilan” ediyorlardı. Keza, egemenliği düzenleyen maddeyle “Fransa, laik, demokratik, sosyal ve bölünemez bir Cumhuriyet” diye tanımlanıyordu. Köken, ırk veya din farkı gözetilmeksizin bütün yurttaşların kanun önünde eşitliği teminat altına alınıyor; “tüm inançlara saygılı” olunacağı vurgulanıyordu. Temel ilke olarak, “halkın halk tarafından ve halk için yönetimi” esastı.
Soru 92
“Fransa, toplumu veya siyasal düzeni ilgilendiren kimi konularda, konunun incelenmesi için “Bilgeler Kurulu” oluşturmayı adet edinmiştir. Bu tür kurullara, kurulun ele alacağı konularda genellikle deneyimli ve bilgili kişiler atanır. “Bu paragrafa göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
“Bilgeler Kurulu”na kendi alanlarında deneyimli ve uzman kişiler atanır.
B
İncelenen konuda profesör olan kişiler atanır.
C
Halk atasında bilge olarak nitelendirilen kişiler atanır.
D
Felsefe alanında deneyimli kişiler atanır.
E
Bilgeler kurulunda özellikle eğitim alanındaki sorunlar tartışılır.
Açıklama:
Fransa’da kamu siyasetlerinin oluşum süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Cevap: Fransa, toplumu veya siyasal düzeni ilgilendiren kimi konularda, konunun incelenmesi için “Bilgeler Kurulu” oluşturmayı adet edinmiştir. Bu tür kurullara, kurulun ele alacağı konularda genellikle deneyimli ve bilgili kişiler atanır.
Cevap: Fransa, toplumu veya siyasal düzeni ilgilendiren kimi konularda, konunun incelenmesi için “Bilgeler Kurulu” oluşturmayı adet edinmiştir. Bu tür kurullara, kurulun ele alacağı konularda genellikle deneyimli ve bilgili kişiler atanır.
Soru 93
Büyük Fransa Devrimi'nin ilkelerinden en fazla rağbet görenler, aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Özgürlük-eşitlik-kardeşlik
B
Özgürlük-laiklik-kardeşlik
C
Eşitlik-kardeşlik-laiklik
D
Milli irade- laiklik-özgürlük
E
Ulusal dayanışma-eşitlik-kardeşlik
Açıklama:
Fransa’nın geçirdiği evrimin temel özelliklerini değerlendirebileceksiniz.
Büyük Devrim, Fransa’nın modernleşme sürecinde bir milat noktası gibi düşünülebilir. Devrim, Fransa’da ulusal egemenlik gibi, yurttaşların kanun önünde eşitliği gibi, ulusal dayanışma gibi yeni ilkelerin ortaya çıkmasına ve benimsenmesine vesile oldu. Devrimin en fazla rağbet gören ilkesi, özgürlük, eşitlik, kardeşlik ilkesidir.
Büyük Devrim, Fransa’nın modernleşme sürecinde bir milat noktası gibi düşünülebilir. Devrim, Fransa’da ulusal egemenlik gibi, yurttaşların kanun önünde eşitliği gibi, ulusal dayanışma gibi yeni ilkelerin ortaya çıkmasına ve benimsenmesine vesile oldu. Devrimin en fazla rağbet gören ilkesi, özgürlük, eşitlik, kardeşlik ilkesidir.
Soru 94
Fransa'da 5. ve son Cumhuriyet hangi yılda ilan edilmiştir?
Seçenekler
A
1948
B
1950
C
1952
D
1955
E
1958
Açıklama:
Fransa’nın geçirdiği evrimin temel özelliklerini değerlendirebileceksiniz.
5. Cumhuriyet 1958 yılında halk oylaması sonucu kabul edilmiştir.
5. Cumhuriyet 1958 yılında halk oylaması sonucu kabul edilmiştir.
Soru 95
Fransa'da 5. Cumhuriyet Anayasası, egemenliği düzenleyen maddeyle nasıl tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
Eşitlik, kardeşlik ve özgürlükle
B
Ulusal egemenlikle
C
Laik, demokratik, sosyal ve bölünmez bir Cumhuriyetle
D
Tüm inançlara saygılı olmakla
E
İnsan haklarına olan saygıyla
Açıklama:
Fransa’nın geçirdiği evrimin temel özelliklerini değerlendirebileceksiniz.
5. Cumhuriyet Anayasası, bazı alanlarda Fransa’nın anayasal geleneklerini sürdürürken, bazı alanlarda da önemli değişiklikler öngörüyordu. Anayasa’nın Giriş metninde Fransızlar,” 1789 Beyannamesi’yle açıklanan ve 1946 Anayasası’nın girişindeki ifadelerle de onaylanan ulusal egemenlik ve insan haklarına olan saygılarını ilan” ediyorlardı. Keza, egemenliği düzenleyen maddeyle “Fransa, laik, demokratik, sosyal ve bölünemez bir Cumhuriyet” diye tanımlanıyordu. Köken, ırk veya din farkı gözetilmeksizin bütün yurttaşların kanun önünde eşitliği teminat altı na alınıyor; “tüm inançlara saygılı” olunacağı vurgulanıyordu. Cumhuriyet’in dövizi, öteden beri olduğu gibi yine “Özgürlük, Eşitlik, Kardeşlik”ti. Temel ilke olarak, “halkın halk tarafından ve halk için yönetimi” esastı.
5. Cumhuriyet Anayasası, bazı alanlarda Fransa’nın anayasal geleneklerini sürdürürken, bazı alanlarda da önemli değişiklikler öngörüyordu. Anayasa’nın Giriş metninde Fransızlar,” 1789 Beyannamesi’yle açıklanan ve 1946 Anayasası’nın girişindeki ifadelerle de onaylanan ulusal egemenlik ve insan haklarına olan saygılarını ilan” ediyorlardı. Keza, egemenliği düzenleyen maddeyle “Fransa, laik, demokratik, sosyal ve bölünemez bir Cumhuriyet” diye tanımlanıyordu. Köken, ırk veya din farkı gözetilmeksizin bütün yurttaşların kanun önünde eşitliği teminat altı na alınıyor; “tüm inançlara saygılı” olunacağı vurgulanıyordu. Cumhuriyet’in dövizi, öteden beri olduğu gibi yine “Özgürlük, Eşitlik, Kardeşlik”ti. Temel ilke olarak, “halkın halk tarafından ve halk için yönetimi” esastı.
Soru 96
Fransa'da yasaların anayasallık denetiminin yetkisi aşağıdaki kurumlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Senato Başkanı'na
B
Anayasa Konseyi'ne
C
Cumhurbaşkanı'na
D
Başbakan'a
E
Millet Meclisi Başkanın'na
Açıklama:
Fransa’nın siyasal kültürünü ve siyasal katılma süreçlerini tanımlayabileceksiniz.
5. Cumhuriyet Anayasası’nın getirdiği en önemli yenilik, Fransa’nın yerleşik anayasal gelenekleri çerçevesinde düşünüldüğünde, yasaların anayasallık denetimiyle yetkili Anayasa Konseyi’ ni öngörmesi oluyor. Gerçekten Fransız siyasal geleneklerine göre, genel iradenin üzerinde başkaca hiçbir irade olamaz. Yine Parlementolar’dan geçen bir yasanın aleyhine iptal davası açılması halinde, iptal davasına konu yasanın anayasal uygunluğunu yayımından önce karara bağlar. Konsey önünde iptal davası açma yetkisi, Cumhurbaşkanı’na, Başbakan’a ve Millet Meclisi Başkanı ile Senato Başkanları’na tanınmıştır.
5. Cumhuriyet Anayasası’nın getirdiği en önemli yenilik, Fransa’nın yerleşik anayasal gelenekleri çerçevesinde düşünüldüğünde, yasaların anayasallık denetimiyle yetkili Anayasa Konseyi’ ni öngörmesi oluyor. Gerçekten Fransız siyasal geleneklerine göre, genel iradenin üzerinde başkaca hiçbir irade olamaz. Yine Parlementolar’dan geçen bir yasanın aleyhine iptal davası açılması halinde, iptal davasına konu yasanın anayasal uygunluğunu yayımından önce karara bağlar. Konsey önünde iptal davası açma yetkisi, Cumhurbaşkanı’na, Başbakan’a ve Millet Meclisi Başkanı ile Senato Başkanları’na tanınmıştır.
Soru 97
1830 liberal hareketleri sırasında yapılan yeni seçim yasasının öngördükleri bakımından, her 200 Fransız’dan kaçı seçmen olma hakkına sahiptir?
Seçenekler
A
Biri
B
İkisi
C
Üçü
D
Yedisi
E
Yirmisi
Açıklama:
Fransa’nın geçirdiği evrimin temel özelliklerini değerlendirebileceksiniz.
1830 liberal hareketleri sırasında yapılan yeni seçim yasasının öngördüğüne bakılırsa, ancak her 200 Fransız’dan sadece biri seçmen olma hakkına sahiptir. İşaret edilen 1830 ıslahatı sırasında, Birleşik Krallık’ta geçerli seçmen oranı 30 yurttaştan biriydi.
1830 liberal hareketleri sırasında yapılan yeni seçim yasasının öngördüğüne bakılırsa, ancak her 200 Fransız’dan sadece biri seçmen olma hakkına sahiptir. İşaret edilen 1830 ıslahatı sırasında, Birleşik Krallık’ta geçerli seçmen oranı 30 yurttaştan biriydi.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi Fransız Devrimcileri'nin gerçekleştirdikleri eylemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ruhbana ve soylulara karşıydılar ve bu karşıtlıklarının gereğini yerine getirmeye başladılar.
B
Feodal dönemlerden beri süregelen ayrıcalıkları iptal ettiler; eşitlik esasını getirdiler; tüm insanların doğuştan özgür oldukları ilkesi üzerinden ilan ettiler.
C
Mültezimlerin (vergi gelirlerini satın alıp toplayan) yerini, merkezi yönetimin denetimi altında çalışan, zaten kraliyet döneminde bir hayli önem kazanmış olan vergi daireleri aldı.
D
Kilise mensuplarının ve soyluların ayrıcalıklarına son verildi.
E
“Aydınlanma Çağı” nı başlattılar
Açıklama:
Fransa’nın geçirdiği evrimin temel özelliklerini değerlendirebileceksiniz.
• Ruhbana ve soylulara karşıydılar ve bu karşıtlıklarının gereğini yerine getirmeye başladılar. • Feodal dönemlerden beri süregelen ayrıcalıkları iptal ettiler; eşitlik esasını getirdiler; tüm insanların doğuştan özgür oldukları ilkesi üzerinden ilan ettiler. • Vergi toplanmasında iltizam yöntemini (vergi gelirlerini ihaleyle satmak) yürürlükten kaldırdılar. • Mültezimlerin (vergi gelirlerini satın alıp toplayan) yerini, merkezi yönetimin denetimi altında çalışan, zaten kraliyet döneminde bir hayli önem kazanmış olan vergi daireleri aldı. • Köylülerin üzerinde büyük bir yük oluşturan aşar vergisi (tarım ürünlerinden onda bir oranında alınan vergi) ve angarya türünden çalışma zorunlulukları kaldırıldı. • Kilise mensuplarının ve soyluların ayrıcalıklarına son verildi.
• Ruhbana ve soylulara karşıydılar ve bu karşıtlıklarının gereğini yerine getirmeye başladılar. • Feodal dönemlerden beri süregelen ayrıcalıkları iptal ettiler; eşitlik esasını getirdiler; tüm insanların doğuştan özgür oldukları ilkesi üzerinden ilan ettiler. • Vergi toplanmasında iltizam yöntemini (vergi gelirlerini ihaleyle satmak) yürürlükten kaldırdılar. • Mültezimlerin (vergi gelirlerini satın alıp toplayan) yerini, merkezi yönetimin denetimi altında çalışan, zaten kraliyet döneminde bir hayli önem kazanmış olan vergi daireleri aldı. • Köylülerin üzerinde büyük bir yük oluşturan aşar vergisi (tarım ürünlerinden onda bir oranında alınan vergi) ve angarya türünden çalışma zorunlulukları kaldırıldı. • Kilise mensuplarının ve soyluların ayrıcalıklarına son verildi.
Soru 99
Fransız kamu siyasetlerinin oluşumunda karar mekanizmalarından hangi nitelik etkilidir?
Seçenekler
A
Çoğulcu nitelik
B
Yeni soyluların niteliği
C
Diplomalı seçkinlerin niteliği
D
Rekabetçi piyasa niteliği
E
Birleşik Krallık niteliği
Açıklama:
Fransa’da kamu siyasetlerinin oluşum süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Fransız kamu siyasetlerinin oluşumundaki etkenler arasında hiç kuşkusuz sayılması gereken bir üçüncü etken de karar mekanizmalarının çoğulcu nitelikte olmasıdır.
Fransız kamu siyasetlerinin oluşumundaki etkenler arasında hiç kuşkusuz sayılması gereken bir üçüncü etken de karar mekanizmalarının çoğulcu nitelikte olmasıdır.
Soru 100
Fransa'da kamu siyasetlerinin oluşturulurken, gerektiğinde aşağıdakilerden hangi oluşuma başvurulmaktadır?
Seçenekler
A
Kamu denetçilerine
B
Anayasa Konseyi'ne
C
Danıştay'a
D
Bilgeler Kurulu'na
E
Yargıtay'a
Açıklama:
Fransa’da kamu siyasetlerinin oluşum süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Kamu siyasetlerinin oluşturulmasında Fransız yönetiminin sık başvurduğu yöntemlerden biri de, “Bilgeler Kurulu” uygulaması oluyor. Fransa, toplumu veya siyasal düzeni ilgilendiren kimi konularda, konunun incelenmesi için ad hoc mahiyette “Bilgeler Kurulu” oluşturmayı adet edinmiştir. Bu tür kurullara, kurulun ele alacağı konularda genellikle deneyimli ve bilgili kişiler atanır. Kurul üyelerinin farklı siyasal eğilimleri yansıtmasına özen gösterilir. Konuların sağ duyuyla ve soğuk kanlılıkla incelenebilmesini olanaklı kılacak isimler üzerinde durulur. Kurul üyelerince oluşturulan nihai rapor metinleri basına yansıtılır. Dolayısıyla, konunun belli bir bilgilendirme çerçevesinde toplumda tartışılması sağlanmış olur. Geçici ve özel bir görevle sınırlı olduğu için, raporun sunulmasının ardından Kurul’un görevi de biter. Bu tür yaklaşımların, kimi durumlarda gündemdeki sıcak tartışmaları bir süreliğine yatıştırmak amacıyla kullanılmasına da tanık olunur.
Kamu siyasetlerinin oluşturulmasında Fransız yönetiminin sık başvurduğu yöntemlerden biri de, “Bilgeler Kurulu” uygulaması oluyor. Fransa, toplumu veya siyasal düzeni ilgilendiren kimi konularda, konunun incelenmesi için ad hoc mahiyette “Bilgeler Kurulu” oluşturmayı adet edinmiştir. Bu tür kurullara, kurulun ele alacağı konularda genellikle deneyimli ve bilgili kişiler atanır. Kurul üyelerinin farklı siyasal eğilimleri yansıtmasına özen gösterilir. Konuların sağ duyuyla ve soğuk kanlılıkla incelenebilmesini olanaklı kılacak isimler üzerinde durulur. Kurul üyelerince oluşturulan nihai rapor metinleri basına yansıtılır. Dolayısıyla, konunun belli bir bilgilendirme çerçevesinde toplumda tartışılması sağlanmış olur. Geçici ve özel bir görevle sınırlı olduğu için, raporun sunulmasının ardından Kurul’un görevi de biter. Bu tür yaklaşımların, kimi durumlarda gündemdeki sıcak tartışmaları bir süreliğine yatıştırmak amacıyla kullanılmasına da tanık olunur.
Soru 101
Aşağıdaki kuruluşlardan hangisinin merkezi Fransa'da değildir?
Seçenekler
A
Birleşmiş Milletler
B
Avrupa Konseyi Parlamentosu
C
İnsan Hakları Mahkemesi
D
UNESCO
E
OECD
Açıklama:
Fransa’nın konumunu, genel coğrafi ve beşeri özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Avrupa Konseyi Parlamentosu, İnsan Hakları Mahkemesi, bir Fransız kenti olan Strasbourg’u merkez edinmişlerdir. Keza UNESCO’nun ve OECD’nin merkezi Paris’tedir. Fransa, dünya siyasetinde önemli kararların tartışıldığı G8 ve G20’nin yanı sıra AGİT’in de en faal üyeleri arasındadır. Diğer bir değişle Birleşmiş Milletler dışında kalan tüm kuruluşlar Fransa'dadır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Avrupa Konseyi Parlamentosu, İnsan Hakları Mahkemesi, bir Fransız kenti olan Strasbourg’u merkez edinmişlerdir. Keza UNESCO’nun ve OECD’nin merkezi Paris’tedir. Fransa, dünya siyasetinde önemli kararların tartışıldığı G8 ve G20’nin yanı sıra AGİT’in de en faal üyeleri arasındadır. Diğer bir değişle Birleşmiş Milletler dışında kalan tüm kuruluşlar Fransa'dadır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 102
Fransa aşağıdaki kuruluşlardan hangisine üye değildir?
Seçenekler
A
NATO
B
G-8
C
G-20
D
Shangai
E
AGİT
Açıklama:
Fransa’nın konumunu, genel coğrafi ve beşeri özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Avrupa Konseyi Parlamentosu, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, bir Fransız kenti olan Strasbourg’u merkez edinmişlerdir. UNESCO’nun ve OECD’nin merkezi de Paris’tedir. Fransa, dünya siyasetinde önemli kararların tartışıldığı G8 ve G20’nin yanı sıra AGİT’in de en faal üyeleri arasındadır. Siyasal olarak çekilmediği NATO’ nun askerî kanadına da yakın zamanda geri dönmüştür. Ancak Fransa Shangai birliğinde değildir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Avrupa Konseyi Parlamentosu, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, bir Fransız kenti olan Strasbourg’u merkez edinmişlerdir. UNESCO’nun ve OECD’nin merkezi de Paris’tedir. Fransa, dünya siyasetinde önemli kararların tartışıldığı G8 ve G20’nin yanı sıra AGİT’in de en faal üyeleri arasındadır. Siyasal olarak çekilmediği NATO’ nun askerî kanadına da yakın zamanda geri dönmüştür. Ancak Fransa Shangai birliğinde değildir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi Batı Avrupa coğrafyasında yer alan, kuzeyinde Belçika ve Luxembourg, batısında Atlantik Okyanusu, güneyinde İspanya ve Akdeniz, doğusunda İtalya, İsviçre ve Almanya ile çevrili altıgen şeklinde bir coğrafyaya sahip bir ülkedir?
Seçenekler
A
Fransa
B
Amerika
C
Rusya
D
Avusturalya
E
Çin
Açıklama:
Fransa, Batı Avrupa coğrafyasında yer alan bir ülkedir. Kuzeyinde Belçika ve Luxembourg, batısında Atlantik Okyanusu, güneyinde İspanya ve Akdeniz, doğusunda İtalya, İsviçre ve Almanya ile çevrili altıgen şeklinde bir coğrafyaya sahiptir.
Soru 104
“Devrim öncesi Fransa Krallığı’nın en parlak dönemleri 17. ve 18. yüzyıllardır. 1643-1715 arasında, çocukluk yılları dışında tahtı yöneten 14. Louis, Fransızların “Güneş Kral” diye adlandırdıkları ve mutlak iktidar sahibi bir simadır. Merkeziyetçiliğin ve mutlak monarşinin simgesi haline gelen “………….....…” deyişi ona aittir.”
Yukarıdaki paragrafa göre boşluk bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki paragrafa göre boşluk bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Dünya benim!
B
Devlet benim!
C
Tanrı benim!
D
Halk benim!
E
Kral Benim!
Açıklama:
Devrim öncesi Fransa Krallığı’nın en parlak dönemleri 17. ve 18. yüzyıllardır. 1643-1715 arasında, çocukluk yılları dışında tahtı yöneten 14. Louis, Fransızların “Güneş Kral” diye adlandırdıkları ve mutlak iktidar sahibi bir simadır. Merkeziyetçiliğin ve mutlak monarşinin simgesi haline gelen “Devlet benim!” deyişi ona aittir.
Soru 105
Fransa’da Devrimciler feodal dönemden beri süre gelen ayrıcalıkları iptal etmişler ve tüm insanların doğuştan özgür oldukları ilkesi üzerinden hangi hakkı ilan etmişlerdir?
Seçenekler
A
Çocuk hakları
B
Hayvan hakları
C
Anayasal haklar
D
İnsan hakları
E
Hukuksal haklar
Açıklama:
Fransa’da Devrimciler feodal dönemden beri süre gelen ayrıcalıkları iptal etmişler ve tüm insanların doğuştan özgür oldukları ilkesi üzerinden “insan hakları” ilan etmişlerdir.
Soru 106
“1870’lerin başında kurulan………….., Fransa’nın modern tarihinde en uzun ömürlü olan rejimdir ve …………………’nın başlangıcında Nazi ordularının önünde Fransız ordusunun yenilgisine kadar sürmüştür.”
Yukarıda boş bırakılan yerler aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanır?
Yukarıda boş bırakılan yerler aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanır?
Seçenekler
A
2.Cumhuriyet ve 1.Dünya savaşı
B
3. Cumhuriyet ve 2. Dünya Savaşı
C
3.Cumhuriyet ve 1. Dünya Savaşı
D
1.Cumhuriyet ve 1.Dünya savaşı
E
2.Cumhuriyet ve 2. Dünya Savaşı
Açıklama:
1870’lerin başında kurulan 3. Cumhuriyet, Fransa’nın modern tarihinde en uzun ömürlü olan rejimdir ve 2. Dünya Savaşı’nın başlangıcında Nazi ordularının önünde Fransız ordusunun yenilgisine kadar sürmüştür.
Soru 107
Aşağıdakilerden hangisi Fransız Devriminden itibaren Avrupa’da yirmi yılı aşkın süren savaşlara denir?
Seçenekler
A
Soğuk Savaş
B
Dünya Savaşı
C
Avrupa Koalisyon Savaşları
D
Dünya Savaşı
E
Cezayir bağımsızlık savaşı
Açıklama:
Fransız Devriminden itibaren Avrupa’da yirmi yılı aşkın süren savaşlara “Avrupa Koalisyon Savaşları” denir.
Soru 108
İkinci Dünya Savaşı sonrası General Bayeux Söylevi hangi tarihte olmuştur?
Seçenekler
A
21 Haziran 2017
B
31 Haziran 1970
C
1 Haziran 1999
D
10 Haziran 2001
E
16 Haziran 1946
Açıklama:
General’in Bayeux Söylevi, 16 Haziran 1946 tarihlidir.
Soru 109
“Fransa’da Cumhurbaşkanları yedi yıl için seçilirken daha sonra beş yıla indirilmiştir”
Yukarıdaki bilgiye dayanarak Fransa’nın ilk beş yıllık Cumhurbaşkanı kimdir?
Yukarıdaki bilgiye dayanarak Fransa’nın ilk beş yıllık Cumhurbaşkanı kimdir?
Seçenekler
A
Nicolas Sarkozy
B
Jules Grevy
C
Alain Poher
D
Charles de Gaulle
E
Emmanuel Macron
Açıklama:
Beş yıl için seçilen ilk başkan Sarkozy’dir. Daha önceki başkanlar, hep yedi yıl için seçilmişlerdi.
Soru 110
“Fransa’da Meclis, hükümet tarafından geliştirilen programı onaylamaz, genel siyaseti benimsemezse, ……….., , ……………. ’na istifasını sunmak zorundadır.”
Yukarıda boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Başbakan, Meclis Başkanı
B
Cumhurbaşkanı, Meclis Başkanı
C
Başbakan, Cumhurbaşkanı
D
Cumhurbaşkanı, Başbakan
E
Başbakan, Senato Başkanına
Açıklama:
Meclis, hükümet tarafından geliştirilen programı onaylamaz, genel siyaseti benimsemezse, Başbakan, Cumhurbaşkanı’na istifasını sunmak zorundadır.
Soru 111
“Kadın haklarının geliştirilmesi konusunda Fransa’nın da, adaylık ve seçilme konularında, yasal engeller bulunmamasına karşın, uygulamada kadınlar yerel ve ulusal meclislerde daha düşük oranlarda temsil edilmektedirler. Nitekim Fransa, 1999 yılında gerçekleştirilen bir değişiklikle siyasal temsilde kadın-erkek eşitliğini sağlamayı hedefledi. Yasa, ilk kez ……………..yerel seçimlerinde uygulandı ve kadın temsilcilerin oranında ciddi artışlar sağlandı.”
Yukarıdaki paragrafa göre boşluk bırakılan yere aşağıdaki tarihlerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki paragrafa göre boşluk bırakılan yere aşağıdaki tarihlerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Mart 2009
B
Ocak 2001
C
Mart 2000
D
Mart 2001
E
Şubat 2003
Açıklama:
Kadın haklarının geliştirilmesi konusunda Fransa’nın da, adaylık ve seçilme konularında, yasal engeller bulunmamasına karşın, uygulamada kadınlar yerel ve ulusal meclislerde daha düşük oranlarda temsil edilmektedirler. Nitekim Fransa, 1999 yılında gerçekleştirilen bir değişiklikle siyasal temsilde kadın-erkek eşitliğini sağlamayı hedefledi. Yasa, ilk kez Mart 2001 yerel seçimlerinde uygulandı ve kadın temsilcilerin oranında ciddi artışlar sağlandı.
Soru 112
Fransa’da Avrupa Parlamentosu temsilcilerinin seçimi hariç, kaç turlu seçim yapılmaktadır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Fransa’da seçimler, Avrupa Parlamentosu temsilcilerinin seçimi hariç, iki turlu olarak yapılmaktadır.
Soru 113
Fransız Devrimi kaç yılında olmuştur?
Seçenekler
A
1648
B
1789
C
1815
D
1830
E
1848
Açıklama:
Fransız Devrimi 1789 yılında olmuştur.
Soru 114
Fransa'nın yönetim sistemi nedir?
Seçenekler
A
Monarşi
B
Meşruti monarşi
C
Parlamenter sistem
D
Başkanlık sistemi
E
Yarı-başkanlık sistemi
Açıklama:
Fransa, yarı-başkanlık sistemiyle yönetilir.
Soru 115
Fransa'nın son anayasası kaç yılında kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
1792
B
1830
C
1848
D
1945
E
1958
Açıklama:
Fransa'nın son anayasası 1958 yılında kabul edilmiştir.
Soru 116
Fransa'da Vichy rejimi ne zaman kurulmuştur?
Seçenekler
A
Fransız İhtilali ertesinde
B
Waterloo Savaşı'ndan sonra
C
1848 devrimleri esnasında
D
İkinci Dünya Savaşı sırasında
E
1958 sonrasında
Açıklama:
Vichy Rejimi 2. Dünya Savaşı sırasında kurulmuştur.
Soru 117
II. Dünya Savaşı sırasında kurulan Özgür Fransa yönetimi nerede kurulmuştur?
Seçenekler
A
Paris
B
Londra
C
Berlin
D
Marsilya
E
Roma
Açıklama:
Özgür Fransa yönetimi Londra'da kurulmuştur.
Soru 118
Fransa'da dördüncü cumhuriyet hangi dönemde kurulmuştur?
Seçenekler
A
1848 devrimleri ertesinde
B
1871 Paris Komünü sonrasında
C
I. Dünya Savaşı ertesinde
D
II. Dünya Savaşı sırasında
E
II. Dünya Savaşı sonrasında
Açıklama:
4. Cumhuriyet, 2. Dünya Savaşı ertesinde kurulmuştur.
Soru 119
Aşağıdakileden hangisi dördüncü cumhuriyet rejimini yıpratan faktörler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Vietnam'da uğranılan yenilgi
B
Cezayir bağımsızlık savaşı
C
Kanal harekatının yarım kalması
D
Sık değişen koalisyon hükümetleri
E
II. Dünya Savaşının başlaması
Açıklama:
II. Dünya Savaşı'nın başlaması, 4. Cumhuriyeti yıpratan faktörlerden biri değildir.
Soru 120
Fransa'da en yetkili siyasal makam aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Saltanat
B
İktidar partisi genel sekreterliği
C
Başbakanlık
D
Cumhurbaşkanlığı
E
Meclis Başkanlığı
Açıklama:
Fransa'da en yetkili siyasal makam Cumhurbaşkanlığı'dır.
Soru 121
Fransa'da cumhurbaşkanları bu makama kaç kere seçilebilirler?
Seçenekler
A
5
B
4
C
3
D
2
E
1
Açıklama:
Fransa'da cumhurbaşkanları bu makama 2 kere seçilebilirler.
Soru 122
Fransız Parlamentosu kaç meclisten oluşur?
Seçenekler
A
Tek
B
Çift
C
Üç
D
Dört
E
Beş
Açıklama:
Fransız Parlamentosu çift meclisten oluşur.
Soru 123
Aşağıdakilerden hangisi Fransa'nın en önemli şehir merkezlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Paris
B
Lyon
C
Tula
D
Marseille
E
Bordeaux
Açıklama:
Fransa'nın en önemli şehir merkezleri arasında Bordeaux, Marseille, Lyon ve Paris'tir.
Soru 124
Aşağıdakilerden hangisi 1789 Fransız Devriminin ortaya çıkardığı ilkelerden biridir?
Seçenekler
A
Ulusal egemenlik
B
Ulusal ayrımcılık
C
Ulusal farklılık
D
Ulusal anlayış
E
Ulusal eğilim
Açıklama:
1789 Fransız Devriminin ortaya çıkardığı ilkelerden biri ulusal egemenliktir.
Soru 125
Fransız Devriminden itibaren Avrupa’da yirmi yılı aşkın süren savaşlara verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Avrupa Koalisyon Savaşları
B
Asya Koalisyon Savaşları
C
Uzak Doğu Koalisyon Savaşları
D
Batı Koalisyon Savaşları
E
Doğu Koalisyon Savaşları
Açıklama:
Fransız Devriminden itibaren Avrupa’da yirmi yılı aşkın süren savaşlara “Avrupa Koalisyon Savaşları” denir.
Soru 126
Fransa’ da yasaların anayasallık denetimiyle yetkili olan makam aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Anayasa Konseyi
B
Cumhurbaşkanlığı
C
Bakanlar Kurulu
D
Başbakanlık
E
Parlamento
Açıklama:
Fransa’ da yasaların anayasallık denetimiyle yetkili olan “Anayasa Konseyi’dir.
Soru 127
Fransa, hangi yılda gerçekleştirilen bir değişiklikle siyasal temsilde kadın-erkek
eşitliğini sağlamayı hedeflemiştir?
eşitliğini sağlamayı hedeflemiştir?
Seçenekler
A
1999
B
2000
C
2001
D
2002
E
2003
Açıklama:
Fransa, 1999 yılında gerçekleştirilen bir değişiklikle siyasal temsilde kadın-erkek eşitliğini sağlamayı hedefledi.
Soru 128
Fransa’da seçimler, Avrupa Parlamentosu temsilcilerinin seçimi hariç, kaç turlu yapılmaktadır?
Seçenekler
A
İki turlu
B
Üç turlu
C
Dört turlu
D
Beş turlu
E
Altı Turlu
Açıklama:
Fransa’da seçimler, Avrupa Parlamentosu temsilcilerinin seçimi hariç, iki turlu olarak yapılmaktadır.
Soru 129
Fransız kamu siyasetlerinin oluşumunda, temel ilkelerden biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İktisadi yaşamın piyasa koşullarına bağlı olma ilkesidir.
B
Serbest ticarete izin verilmemesi
C
Bağımsızlığa önem verilmesi
D
Ayrımcılığa müsaade edilmemesi
E
Piyasa koşullarını canlandırmak
Açıklama:
Fransız kamu siyasetlerinin oluşumunda temel ilkelerden biri iktisadi yaşamın piyasa koşullarına bağlı olma ilkesidir.
Soru 130
Fransa’da kamu siyasetlerinin oluşturulmasında, deneyimli ve bilgili kişilerden oluşan kurula verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bilgeler Kurulu
B
Meclis Kurulu
C
Toplantı Kurulu
D
Danışman Kurulu
E
İhtiyarlar Kurulu
Açıklama:
Fransa’da kamu siyasetlerinin oluşturulmasında, deneyimli ve bilgili kişilerden oluşan “Bilgeler Kurulu’na başvurulmaktadır. (Sayfa 94)
Soru 131
Fransa, 1960’lı yıllardan beri, iktisat siyasetlerinde hangi ülke ile ortak anlayışlar üzerinden hareket etmeye çalışmaktadır?
Seçenekler
A
Almanya
B
İsviçre
C
Belçika
D
Türkiye
E
İngiltere
Açıklama:
Fransa, 1960’lı yıllardan beri, iktisat siyasetlerinde Almanya ile ortak anlayışlar üzerinden hareket etmeye çalışır.
Soru 132
Fransa’da önemli siyasal sorunlarda en yetkili makam aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanlığı
B
Başbakanlık
C
Bakanlar Kurulu
D
Parlamento
E
Sayıştay
Açıklama:
Fransa’da önemli siyasal sorunlarda en yetkili makam Cumhurbaşkanlığıdır. Cumhurbaşkanı,
Başbakanı ve onun önerilerine göre Bakanlar Kurulu’nu atar.
Başbakanı ve onun önerilerine göre Bakanlar Kurulu’nu atar.
Soru 133
Fransa’nın aşağıdaki ülkelerden hangisiyle komşudur?
Seçenekler
A
Belçika
B
Portekiz
C
Macaristan
D
Polonya
E
İngiltere
Açıklama:
Cevap “a” şıkkıdır. Fransa, Batı Avrupa coğrafyasında yer alan bir ülkedir. Kuzeyinde Belçika ve Luxembourg, batısında Atlantik Okyanusu, güneyinde İspanya ve Akdeniz, doğusunda İtalya, İsviçre ve Almanya ile çevrili altıgen şeklinde bir coğrafyaya sahiptir. İspanya ile arasında Pirene Dağları yer alır. Güney-doğusunda İtalya ve İsviçre’yle birlikte paylaştıkları Alp Dağları bulunur.
Soru 134
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nerede faaliyette bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Paris
B
Strasbourg
C
Marseille
D
Lyon
E
Bordeaux
Açıklama:
Cevap “b” şıkkıdır. Fransa’nın kurucuları arasında bulunduğu Avrupa Konseyi Parlementosu ve Konsey’in Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi gibi kuruluşları, bir Fransız kenti olan Strasbourg’u merkez edinmişlerdir.
Soru 135
- Özgürlük
- Eşitlik
- Kardeşlik
- Ulusal Egemenlik
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve Iı
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Büyük Devrim, Fransa’nın modernleşme sürecinde bir milat noktası gibi düşünülebilir. Devrim, Fransa’da ulusal egemenlik gibi, yurttaşların kanun önünde eşitliği gibi, ulusal dayanışma gibi yeni ilkelerin ortaya çıkmasına ve benimsenmesine vesile oldu. Devrimin en fazla rağbet gören ilkesi, özgürlük, eşitlik, kardeşlik ilkesidir. Bu üç sözcük, tüm resmi binaların cephelerinde okunabilir. Fransız Büyük Devrimi, ileri sürdüğü ilkeleriyle birlikte, izleyen yıllarda adeta mitleştirildi. Bizzat Devrim ve onunla siyasal ve toplumsal hayata giren tartışmalar, laiklik ilkesiyle birlikte çok uzun süreler zarfında Fransızların gündemini oluşturdu. Çağdaş Fransız toplumu, bu tartışmalardan geçerek bugünkü haline gelmiş sayılabilir.
Soru 136
Fransız kamu siyasetlerinin oluşumuyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Karar mekanizmalarının çoğunlukçu niteliği etkilidir.
B
Avrupa Birliği içindeki serbest ticareti engelleyen ulusal önlemlerin alınması mümkündür.
C
Deneyimli ve bilgili kişilerden oluşan “Bilgeler Kurulu’na başvurmak mümkündür.
D
İktisadi yaşamın piyasa koşullarına bağlı olmamasına özen gösterilir.
E
Sendikaların herhangi bir etkisi yoktur.
Açıklama:
Cevap “c” şıkkıdır. Kamu siyasetlerinin oluşturulmasında Fransız yönetiminin sık başvurduğu yöntemlerden biri de, “Bilgeler Kurulu” uygulaması oluyor. Fransa, toplumu veya siyasal düzeni ilgilendiren kimi konularda, konunun incelenmesi için ad hoc mahiyette “Bilgeler Kurulu” oluşturmayı adet edinmiştir. Bu tür kurullara, kurulun ele alacağı konularda genellikle deneyimli ve bilgili kişiler atanır. Kurul üyelerinin farklı siyasal eğilimleri yansıtmasına özen gösterilir. Konuların sağduyuyla ve soğukkanlılıkla incelenebilmesini olanaklı kılacak isimler üzerinde durulur. Kurul üyelerince oluşturulan nihai rapor metinleri basına yansıtılır. Dolayısıyla, konunun belli bir bilgilendirme çerçevesinde toplumda tartışılması sağlanmış olur. Geçici ve özel bir görevle sınırlı olduğu için, raporun sunulmasının ardından Kurul’un görevi de biter. Bu tür yaklaşımların, kimi durumlarda gündemdeki sıcak tartışmaları bir süreliğine yatıştırmak amacıyla kullanılmasına da tanık olunur.
Soru 137
Aşağıdakilerden hangisi anayasa konseyinin görevlerinden biridir?
Seçenekler
A
Yürütme organının devlet bütçesinden yaptığı harcamaların hem yasalara hem de bütçe yasasına uygunluğunu denetlemek.
B
Millet Meclisi adına yürütme organındaki eksiklik ve yanlışları her yıl bir raporla Meclis başkanlık makamına bildirmek.
C
Cumhurbaşkanı ve Millet Meclisi üyeleriyle Senato üyelerinin seçimlerinin kurallar çerçevesinde cereyanını denetlemek
D
Kanunları yayınlamak.
E
Millet Meclisi’ni feshetmek
Açıklama:
Cevap “c” şıkkıdır. Konsey’in yetkilerini iki ayrı başlık altında değerlendirmek gerekiyor. Konsey, tıpkı Türkiye’deki Yüksek Seçim Kurulu gibi, Cumhurbaşkanı ve Millet Meclisi üyeleriyle Senato üyelerinin seçimlerinin kurallar çerçevesinde cereyanını denetler.
Soru 138
Fransa, yerel özellikler çerçevesinde kaç bölgeye ayrılmıştır?
Seçenekler
A
20
B
21
C
22
D
23
E
24
Açıklama:
Fransa, yerel özellikler çerçevesinde 22 bölgeye ayrıldı. Bölge düzeyinde meclisler oluşturuldu. Her bölge, kendisiyle ilgili kararları alabilmekte ve bölgenin sorunlarını Paris’ten geçmeden çözme olanaklarını elde edebilmektedir.
Soru 139
Cumhurbaşkanı seçimleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yedi yıllık bir süre için seçilir
B
İkinci kez seçilemez
C
İlk Cumhurbaşkanı Sarkozy’dir
D
Chirac tek dönem başkanlık yapmıştır.
E
İlk turda seçilme şartı olarak mutlak çoğunluk gereklidir.
Açıklama:
Cevap “e” şıkkıdır. Seçim, fiilen hep iki turludur. Çünkü Anayasa’nın 7. Maddesi, seçilme şartı olarak mutlak çoğunluğu gerektirir. İlk turda bu oy oranını bulan aday, elli yıldır hiç vaki olmadı. Dolayısıyla ikinci tura kalan iki adayın kendi aralarındaki yarışma ile Cumhurbaşkanı’nın kim olacağı belirlenir.
Soru 140
2017 Bahar aylarında gerçekleşen son Cumhurbaşkanlığı seçimini kim kazanmıştır?
Seçenekler
A
Macron
B
Mitterrand
C
Chirac
D
Sarkozy
E
Hollande
Açıklama:
Cevap “a” şıkkıdır. 2017 Bahar aylarında gerçekleşen son Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde, Beşinci Cumhuriyet döneminin en faal ve etkili siyasal kuruluşları, sağ ve sol partiler dışında aday olan Macron karşısında adeta tükenip dağıldılar. Siyasal seçkinler kadrosunda taşlar yerinden oynadı ve yeni simalar sahneye çıktı. Macron başlangıçta sosyalist Hollande’ın danışmanı ve ardından Ekonomi ve Maliye bakanıydı. İstifa ederek yeni bir siyasal hareket oluşturdu. Bu hareket, kısa zamanda seçmenlere kendini benimsetti. Yerleşik siyasal partilerin dışında gelişen bu yeni oluşum, siyasal seçkinlerin de büyük ölçüde değişmesini sağladı. Hareketin öne çıkan iddialarından biri, yerleşik merkez sağ ve merkez sol partilerin değişime direnç gösterdiği yönündeydi. Avrupacı bir hareketti. Liberal siyasetleri daha ileri götürmek gerekiyordu. İddialar seçmenler katında karşılık buldu ve Macron birinci tur sonunda birinci geldi. İkinci turu rakibi aşırı sağ parti adayı olması dolayısıyla seçimleri yüzde 66 gibi bir oranla kazandı. Bir ay sonra yapılan milletvekili seçimlerinde de çoğunluğu sağladı.
Soru 141
Fransa’da siyasal kültür ve siyasal katılma bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kadın nüfusun siyaset alanındaki temsili, erkek nüfus kadar yoğun değildir.
B
Fransız siyasal partilerini sadece sağ ve sol ayrımı çerçevesinde değerlendirmek mümkündür.
C
Avrupa Parlamentosu temsilcilerinin seçimi iki turlu olarak yapılmaktadır..
D
Yerel ve bölgesel seçimler tek turludur.
E
Fransızlar, siyasal olaylar karşısında tepkilerini gösterme konusunda genelde suskundur.
Açıklama:
Cevap “a” şıkkıdır. Günümüzde de, Kuzey Avrupa ülkeleri sayılmazsa, birçok Batı ülkesinde olduğu gibi, Fransa’da da kadın nüfusun siyaset alanındaki temsili, erkek nüfus kadar yoğun değildir. Kadın haklarının geliştirilmesi konusunda Fransa’nın da, bir hayli yol almak zorunda olduğu görülür. Adaylık ve seçilme konularında, yasal engeller bulunmamasına karşın, uygulamada kadınlar yerel ve ulusal meclislerde daha düşük oranlarda temsil edilmektedirler.
Soru 142
Demokrasi ile merkezciliğin; toplumsal çoğulculukla yönetebilir yürütme düzenin bir uzlaşması olan rejim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
6. Cumhuriyet rejimi
B
5. Cumhuriyet rejimi
C
4. Cumhuriyet rejimi
D
3. Cumhuriyet rejimi
E
2. Cumhuriyet rejimi
Açıklama:
5. Cumhuriyet rejimi, demokrasi ile merkezciliğin; toplumsal çoğulculukla yönetebilir yürütme düzenin bir uzlaşmasıdır.
Soru 143
Fransız toplumunun genelinde, kız çocuklarının yüzde 65’i ‘BAC’ adı verilen lise bitirme sınavlarından başarıyla çıkıyor. Bu oran aşağıdakilerden hangisinde Türk göçmenlerin kızları için doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
38
B
51
C
69
D
70
E
80
Açıklama:
Fransız toplumunun genelinde, kız çocuklarının yüzde 65’i ‘BAC’ adı verilen lise bitirme sınavlarından başarıyla çıkıyor. Bu oran Çinli kız çocuklarında yüzde 80, Kamboçya, Vietnam ve Laoslular’da yüzde 70, Gineliler’de yüzde 69, Cezayirliler’de yüzde 51, Türk göçmenlerin kızlarında ise yüzde 38 seviyesine geriliyor.
Sayfa numarası: 74
Sayfa numarası: 74
Soru 144
Fransa'nın bugünkü anayasal düzeni için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yarı başkanlık rejimini öngörür; 1947’de kabul edilmiştir.
B
Başkanlık rejimini öngörür; 1952’de kabul edilmiştir.
C
Yarı başkanlık rejimini öngörür; 1958’de kabul edilmiştir.
D
Başkanlık rejimini öngörür; 1962’de kabul edilmiştir.
E
Temsili Demokrasi rejimini öngörür; 1966’de kabul edilmiştir.
Açıklama:
Fransa'nın, bugünkü anayasal düzeni, Beşinci Cumhuriyet diye anılır ve yarı başkanlık rejimini öngörür; 1958’de kabul edilmiştir.
Soru 145
Fransızların “Güneş Kral” diye adlandırdıkları ve mutlak iktidar sahibi bir sima olan 14. Louis hangi yıllar arasında tahtı yönetmiştir?
Seçenekler
A
1582-1641 arasında
B
1599-1658 arasında
C
1715-1747 arasında
D
1618-1648 arsında
E
1643-1715 arasında
Açıklama:
1643-1715 arasında, çocukluk yılları dışında tahtı yöneten 14. Louis, Fransızların “Güneş Kral” diye adlandırdıkları ve mutlak iktidar sahibi bir simadır.
Soru 146
Napoléon ne zaman imparatorluğunu ilan etmiştir?
Seçenekler
A
1798
B
1804
C
1815
D
1830
E
1848
Açıklama:
Devrim’in Avrupa’da meydana getirdiği yıkımlar, 1804’de imparatorluğunu ilan ederek Papa’nın katıldığı törenle taç giyen Napoléon’un Waterloo yenilgisinin ardından 1815’de Viyana Kongresi’nde kısmen onarıldı.
Soru 147
1870'lerin başında kurulan, Fransa’nın modern tarihinde en uzun ömürlü rejim olan ve 2. Dünya Savaşı’na kadar süren rejim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birinci Cumhuriyet
B
İkinci İmparatorluk
C
İkinci Cumhuriyet
D
Üçüncü Cumhuriyet
E
Dördüncü Cumhuriyet
Açıklama:
1870'lerin başında kurulan 3. Cumhuriyet Fransa’nın modern tarihinde en uzun ömürlü rejimdir ve 2. Dünya Savaşı’na kadar sürmüştür.
Soru 148
Beş yıl için seçilen ilk başkan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
De Gaule
B
Mitterrand
C
Chirac
D
Sarkozy
E
Macron
Açıklama:
Beş yıl için seçilen ilk başkan Sarkozy’dir.
Soru 149
1830 liberal hareketleri sırasında yapılan yeni seçim yasasının öngördüğüne bakılırsa, kaç Fransız’dan biri seçmen olma hakkına sahiptir?
Seçenekler
A
200
B
150
C
100
D
50
E
30
Açıklama:
1830 liberal hareketleri sırasında yapılan yeni seçim yasasının öngördüğüne bakılırsa, ancak her 200 Fransız’dan sadece biri seçmen olma hakkına sahiptir.
Soru 150
“Öğrenci, boş bir şişedir; öğretmenler, onu bir huni yardımıyla dolduracaklardır” diyerek Fransız yaşamının yönlendiricisi en temel kurumun okul olduğunu vurgulayan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bourdieu
B
France
C
Grémion
D
Peyrefitte
E
Thoening
Açıklama:
Anatole France’ın bir ifadesi hatırlanırsa, “Öğrenci, boş bir şişedir; öğretmenler, onu bir huni yardımıyla dolduracaklardır”.
Soru 151
“Demokrasiler, aşırı tutkuların değil, daha çok ve özellikle ılımlı yaklaşımların rejimleridir” diyerek bugünün Fransa'sının artık eski zamanlardaki gibi tutkuların ve ideolojik tercihlerin var güçleriyle çekiştiği bir toplum olmaktan uzak olduğuna işaret eden aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
César
B
Manent
C
Burnier
D
Mandrin
E
Tocqueville
Açıklama:
Fransa, bugün artık eski zamanlardaki gibi tutkuların ve ideolojik tercihlerin var güçleriyle çekiştiği bir toplum olmaktan uzaktır. Pierre Manent, Tocqueville üzerine yaptığı çalışmasının sonunda vardığı yargıda haklıdır; “demokrasiler, aşırı tutkuların değil, daha çok ve özellikle ılımlı yaklaşımların rejimleridir.”
Ünite 4
Soru 1
ABD ileri düzeyde sanayileşmiş bir ülke olup dünyanın en büyük ekonomisine sahiptir. Dünyadaki en büyük şirketlerden birçoğu bu ülkede bulunmaktadır ve ABD ekonomisi küresel Gayri Safi Milli Hasılanın yaklaşık dörtte birini oluşturmaktadır. Kuruluşundan günümüze dek kapitalizm Amerikan ekonomisinin temelini oluşturmuştur. Zaman içinde ekonomik yaşamdaki hükümet denetimi artmış olsa da, ABD ekonomisi dünyada özel girişimciliğin yasal olarak en çok korunduğu ve desteklendiği ekonomilerden biridir.
Yukarıdaki parçaya göre, hangisi eksik olursa ABD'nin kapitalist bir ekonomi olduğu tanımı eksik kalmış olur?
Yukarıdaki parçaya göre, hangisi eksik olursa ABD'nin kapitalist bir ekonomi olduğu tanımı eksik kalmış olur?
Seçenekler
A
Özel girişimciliğin yasal olarak korunması
B
İleri düzeyde sanayileşmiş bir ülke olması
C
Dünyadaki en büyük şirketlerden birçoğunun bu ülkede bulunması
D
Küresel Gayri Safi Milli Hasılanın yaklaşık dörtte birini oluşturması
E
Ekonomik yaşamda hükümet denetiminin yüksek olması
Açıklama:
ABD ileri düzeyde sanayileşmiş bir ülke olup dünyanın en büyük ekonomisine sahiptir. Dünyadaki en büyük şirketlerden birçoğu bu ülkede bulunmaktadır ve ABD ekonomisi küresel Gayri Safi Milli Hasılanın yaklaşık dörtte birini oluşturmaktadır. Kuruluşundan günümüze dek kapitalizm Amerikan ekonomisinin temelini oluşturmuştur. Zaman içinde ekonomik yaşamdaki hükümet denetimi artmış olsa da, ABD ekonomisi dünyada özel girişimciliğin yasal olarak en çok korunduğu ve desteklendiği ekonomilerden biridir.
Soru 2
I. Hükümetin ekonomideki rolü artmıştır
II. ABD bir tarım ülkesinden dünyanın önde gelen sanayi güçlerinden biri haline gelmiştir
III. Şehirlerin nüfusu artmıştır
IV. Avrupa ve Asya’dan milyonlarca göçmen almaya devam etmiştir.
V. Bankacılık sisteminin çöküşüyle başlayan kriz, işsizlikte hızlı artışa neden olmuş ve milyonlarca Amerikalı işsiz kalmıştır.
Yukarıda sayılanlar dikkate alındığında hangisinden bahsediyor olabiliriz?
II. ABD bir tarım ülkesinden dünyanın önde gelen sanayi güçlerinden biri haline gelmiştir
III. Şehirlerin nüfusu artmıştır
IV. Avrupa ve Asya’dan milyonlarca göçmen almaya devam etmiştir.
V. Bankacılık sisteminin çöküşüyle başlayan kriz, işsizlikte hızlı artışa neden olmuş ve milyonlarca Amerikalı işsiz kalmıştır.
Yukarıda sayılanlar dikkate alındığında hangisinden bahsediyor olabiliriz?
Seçenekler
A
İç savaş dönemi
B
“New Deal” Dönemi
C
Cumhuriyetin kuruluşu
D
Amerikan siyasetinin anayasal çerçevesi
E
Kuvvetler ayrılığı ilkesi
Açıklama:
Amerikan siyasi tarihindeki üçüncü büyük dönüm noktası 1930’lu yıllardaki New
Deal döneminde hükümetin ekonomideki rolünü artıran yeni düzenlemelerin getirilmesidir. 1865-1945 yılları arasındaki dönemde ABD ülkeyi bir tarım ülkesi görünümünden dünyanın önde gelen sanayi güçlerinden biri haline getiren büyük sosyal ve ekonomik değişimlere tanık olmuştur. Hızlı ekonomik gelişme ve sanayileşme süreci büyük şehirlerin nüfusunun artmasına yol açarken, bir yandan da ABD Avrupa ve Asya’dan milyonlarca göçmen almaya devam etmiştir. Ancak ekonomik büyüme ve refah ülkenin 1929’da karşılaştığı büyük ekonomik krizin sonucunda sekteye uğramıştır. Bankacılık sisteminin çöküşüyle başlayan kriz, işsizlikte hızlı artışa neden olmuş ve milyonlarca Amerikalı işsiz kalmıştır.
Amerikan siyasi tarihindeki üçüncü büyük dönüm noktası 1930’lu yıllardaki New Deal döneminde hükümetin ekonomideki rolünü artıran yeni düzenlemelerin getirilmesidir. 1865-1945 yılları arasındaki dönemde ABD ülkeyi bir tarım ülkesi görünümünden dünyanın önde gelen sanayi güçlerinden biri haline getiren büyük sosyal ve ekonomik değişimlere tanık olmuştur. Hızlı ekonomik gelişme ve sanayileşme süreci büyük şehirlerin nüfusunun artmasına yol açarken, bir yandan da ABD Avrupa ve Asya’dan milyonlarca göçmen almaya devam etmiştir. Ancak ekonomik büyüme ve refah ülkenin 1929’da karşılaştığı büyük ekonomik krizin sonucunda sekteye uğramıştır. Bankacılık sisteminin çöküşüyle başlayan kriz, işsizlikte hızlı artışa neden olmuş ve milyonlarca Amerikalı işsiz kalmıştır.
Deal döneminde hükümetin ekonomideki rolünü artıran yeni düzenlemelerin getirilmesidir. 1865-1945 yılları arasındaki dönemde ABD ülkeyi bir tarım ülkesi görünümünden dünyanın önde gelen sanayi güçlerinden biri haline getiren büyük sosyal ve ekonomik değişimlere tanık olmuştur. Hızlı ekonomik gelişme ve sanayileşme süreci büyük şehirlerin nüfusunun artmasına yol açarken, bir yandan da ABD Avrupa ve Asya’dan milyonlarca göçmen almaya devam etmiştir. Ancak ekonomik büyüme ve refah ülkenin 1929’da karşılaştığı büyük ekonomik krizin sonucunda sekteye uğramıştır. Bankacılık sisteminin çöküşüyle başlayan kriz, işsizlikte hızlı artışa neden olmuş ve milyonlarca Amerikalı işsiz kalmıştır.
Amerikan siyasi tarihindeki üçüncü büyük dönüm noktası 1930’lu yıllardaki New Deal döneminde hükümetin ekonomideki rolünü artıran yeni düzenlemelerin getirilmesidir. 1865-1945 yılları arasındaki dönemde ABD ülkeyi bir tarım ülkesi görünümünden dünyanın önde gelen sanayi güçlerinden biri haline getiren büyük sosyal ve ekonomik değişimlere tanık olmuştur. Hızlı ekonomik gelişme ve sanayileşme süreci büyük şehirlerin nüfusunun artmasına yol açarken, bir yandan da ABD Avrupa ve Asya’dan milyonlarca göçmen almaya devam etmiştir. Ancak ekonomik büyüme ve refah ülkenin 1929’da karşılaştığı büyük ekonomik krizin sonucunda sekteye uğramıştır. Bankacılık sisteminin çöküşüyle başlayan kriz, işsizlikte hızlı artışa neden olmuş ve milyonlarca Amerikalı işsiz kalmıştır.
Soru 3
Amerika Birleşik Devletleri’nin siyasi gelişimindeki büyük dönüm noktaları arasında olan Cumhuriyetin Kuruluşu (1775-1789) döneminde, 1775 yılında Massachusetts’te patlak veren ayaklanmanın dışında, kısa zamanda
Bağımsızlık Bildirgesi’nin (Declaration of Independence) imzalanmasına yol açan en önemli unsur nedir?
Bağımsızlık Bildirgesi’nin (Declaration of Independence) imzalanmasına yol açan en önemli unsur nedir?
Seçenekler
A
Ülkenin Atlantik okyanusu'ndan Pasifik okyanusu'na kadar uzanması
B
Nüfusun çoğunluğunun Avrupa’dan, özellikle de İngiltere’den gelen göçmenlerden oluşması
C
İngiliz sömürge yönetiminin halktan topladığı vergileri giderek arttırması
D
Ülkenin “Konfederasyon Yasaları” ile yönetilmesi
E
İngiltere'nin, Amerika’da baş gösteren bağımsızlık hareketini askeri yöntemlerle bastırmaya çalışması
Açıklama:
İngiliz sömürge yönetiminin halktan topladığı vergileri giderek arttırması,
İngiltere’ye karşı başlatılan ve kısa zamanda devrime dönüşen ayaklanmanın en önemli nedenidir. 1775 yılında Massachusetts’te patlak veren ve hızla yayılan ayaklanmanın başlamasından bir yıl sonra bağımsızlık hareketinin liderleri 4 Temmuz 1776’da bir araya gelerek Bağımsızlık Bildirgesi’ni (Declaration of Independence) imzalamışlardır.
İngiltere’ye karşı başlatılan ve kısa zamanda devrime dönüşen ayaklanmanın en önemli nedenidir. 1775 yılında Massachusetts’te patlak veren ve hızla yayılan ayaklanmanın başlamasından bir yıl sonra bağımsızlık hareketinin liderleri 4 Temmuz 1776’da bir araya gelerek Bağımsızlık Bildirgesi’ni (Declaration of Independence) imzalamışlardır.
Soru 4
Sivil hakların ve özgürlüklerin korunması Amerikan siyasi hayatının anayasal temellerinin önemli bir yönünü oluşturmaktadır. Buna göre gözaltındaki kişi yargıca başvurabilir ve yasadışı olarak hapishanede tutulduğu iddiasıyla
salıverilmesini talep edebilir.
Yukarıdaki parça dikkate alındığında sistemın doğru işleyebilmesi için hangisi yapılmalıdır?
salıverilmesini talep edebilir.
Yukarıdaki parça dikkate alındığında sistemın doğru işleyebilmesi için hangisi yapılmalıdır?
Seçenekler
A
Kişinin gerçekleştirdiği dönemde suç sayılmayan eylemine karşı, ceza kanununun geriye dönük olarak işlemesi engellenmelidir
B
İnanç, ifade ve toplantı özgürlüğü güvence altına alınmış olmalıdır
C
Kişi kendi aleyhine tanıklık etmeye zorlanmamalıdır
D
Mahkemenin yeterli delil bulamaması durumunda yargıç tutuklunun salıverilmesine karar verebilir
E
Tartışmalı'da olsa Amerikan vatandaşlarının silah bulundurma hakkını güvence altına alması önemlidir
Açıklama:
Sivil hakların ve özgürlüklerin korunması Amerikan siyasi hayatının anayasal temellerinin önemli bir yönünü oluşturmaktadır. Anayasayı yazdıklarında ABD’nin kurucu liderleri sadece birkaç hakkı bu belgeye dâhil etmişlerdi. Bunların arasında en önemlisi “habeas corpus” ve bu hakkın “ex post facto kanunlara” karşı korunmasıdır. “Habeas corpus ilkesi” yargıcın bir kişinin hangi hukuki gerekçe ile hapishanede tutuklu olduğunu açıklama zorunluluğu bulunması anlamına gelmektedir. Bu ilkeye göre gözaltındaki kişi yargıca başvurabilir ve
yasadışı olarak hapishanede tutulduğu iddiasıyla salıverilmesini talep edebilir. Mahkeme sisteminin yeterli delil bulamaması durumunda da yargıç tutuklunun salıverilmesine karar verebilir.
“Habeas corpus ilkesi” yargıcın bir kişinin hangi hukuki gerekçe ile hapishanede tutuklu olduğunu açıklama zorunluluğu bulunması anlamına gelmektedir. Bu ilkeye göre gözaltındaki kişi yargıca başvurabilir ve yasadışı olarak hapishanede tutulduğu iddiasıyla salıverilmesini talep edebilir. Mahkeme sisteminin yeterli delil bulamaması durumunda da yargıç tutuklunun salıverilmesine karar verebilir.
yasadışı olarak hapishanede tutulduğu iddiasıyla salıverilmesini talep edebilir. Mahkeme sisteminin yeterli delil bulamaması durumunda da yargıç tutuklunun salıverilmesine karar verebilir.
“Habeas corpus ilkesi” yargıcın bir kişinin hangi hukuki gerekçe ile hapishanede tutuklu olduğunu açıklama zorunluluğu bulunması anlamına gelmektedir. Bu ilkeye göre gözaltındaki kişi yargıca başvurabilir ve yasadışı olarak hapishanede tutulduğu iddiasıyla salıverilmesini talep edebilir. Mahkeme sisteminin yeterli delil bulamaması durumunda da yargıç tutuklunun salıverilmesine karar verebilir.
Soru 5
Amerikan başkanlık sistemi, hangi özellikleriyle parlamenter ve yarı başkanlık rejimlerinden ayrılır?
Seçenekler
A
Amerikan Başkanları dört yılda bir yapılan genel seçimlerle doğrudan halk tarafından seçilirler
B
Ülkenin iki büyük siyasi partisi, seçimden birkaç ay önce toplanan ve eyaletlerden gelen çok sayıda delegenin katıldığı ulusal bir kongrede Başkan adaylarını belirlerler
C
Amerikan Başkanları’nın resmi yetkileri oldukça sınırlıdır
D
Başkan, seçildikten sonra siyasi atama yapabilmektedir
E
Başkanın hem devletin hem de hükümetin en yetkili kişisi olma özelliğiyle
Açıklama:
Başkan Amerika siyasetinde çok önemli bir rol oynamaktadır. Karşılaştırmalı siyasal sistemler alanında ABD, başkanlık sistemini benimseyen demokrasilerin en önemli örneği olarak belirtilir. Dünyadaki demokratik sistemlerin çoğunda başbakanın hükümetin başı olduğu ve en güçlü siyasi aktör olduğu parlamenter sistem benimsenmiştir. Amerikan başkanlık sistemi, Başkanın hem devletin hem de hükümetin en yetkili kişisi olma özelliğini taşımasıbakımdan diğer demokrasi türleri olan parlamenter ve yarı başkanlık rejimlerinden ayrılır.
Amerikan başkanlık sistemi, Başkanın hem devletin hem de hükümetin en yetkili kişisi olma özelliğini taşıması bakımdan diğer demokrasi türleri olan parlamenter ve yarı başkanlık rejimlerinden ayrılır.
Amerikan başkanlık sistemi, Başkanın hem devletin hem de hükümetin en yetkili kişisi olma özelliğini taşıması bakımdan diğer demokrasi türleri olan parlamenter ve yarı başkanlık rejimlerinden ayrılır.
Soru 6
Anayasayı yazanlar yasama yetkisinin çoğunluk tarafından kontrol edilen tek bir kurumun elinde toplanmasını engellemenin önemli olacağını düşünerek yasama organında Temsilciler Meclisi’nin yanı sıra Senato’nun da bulunmasını öngörmüşlerdir.
Yukarıda yazılanlara göre ABD’de siyasi temsilin en önemli özeliği hangisidir?
Yukarıda yazılanlara göre ABD’de siyasi temsilin en önemli özeliği hangisidir?
Seçenekler
A
Kongre’nin en önemli örgütsel özelliği iki meclisli olmasıdır
B
Kongre, ABD’de siyasi temsilin ve yasa yapımının ana kurumudur
C
Temsilciler Meclisi’nin ülke çapındaki 435 ayrı seçim bölgesini temsil eden 435 üyesi vardır
D
Senato, 100 üyesi ile Temsilciler Meclisi’nden sayıca daha küçüktür. Nüfus büyüklüklerine bakılmaksızın elli eyaletin her birinin Senato’da altı yıllığına seçilen iki senatörü bulunmaktadır
E
ABD Kongresi’nde yasama süreci oldukça karmaşıktır ve genellikle uzun zaman alır
Açıklama:
Kongre, ABD’de siyasi temsilin ve yasa yapımının ana kurumudur. Kongre’nin en önemli örgütsel özelliği iki meclisli olmasıdır. Anayasayı yazanlar yasama yetkisinin çoğunluk tarafından kontrol edilen tek bir kurumun elinde toplanmasını engellemenin önemli olacağını düşünerek yasama organında Temsilciler Meclisi’nin yanı sıra Senato’nun da bulunmasını öngörmüşlerdir.
Soru 7
I. Amerika’da ulusal ve yerel düzeyde oldukça sık aralarda seçimler yapılmaktadır
II. Amerikan partilerinin örgütsel yapısı daha zayıftır.
III. Ülkenin federal hükümet sisteminden dolayı partiler oldukça âdemi merkeziyetçidir
IV. Genel olarak politika yapım sürecinin birçok aşaması vardır
V. Kamu siyasetinin en önemli alanları ekonomi, sosyal refah, savunma ve dış ilişkilerdi
Hangisi ya da hangileri Amerikan siyasi partilerinin Avrupa demokrasilerine nazaran farklı özelliklerindendir?
II. Amerikan partilerinin örgütsel yapısı daha zayıftır.
III. Ülkenin federal hükümet sisteminden dolayı partiler oldukça âdemi merkeziyetçidir
IV. Genel olarak politika yapım sürecinin birçok aşaması vardır
V. Kamu siyasetinin en önemli alanları ekonomi, sosyal refah, savunma ve dış ilişkilerdi
Hangisi ya da hangileri Amerikan siyasi partilerinin Avrupa demokrasilerine nazaran farklı özelliklerindendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
IV ve V
E
Yalnız I
Açıklama:
Amerikan siyasi partilerinin birçok önemli özelliği vardır. Birincisi, gelişmiş Avrupa demokrasilerine nazaran Amerikan partilerinin örgütsel yapısı daha zayıftır. Ülkenin federal hükümet sisteminden dolayı partiler oldukça âdemi merkeziyetçidir, eyalet ve yerel partiler hatırı sayılır özerkliğe sahiptir. Avrupa’da parti liderleri parti örgütü ve üyeleri üzerinde kayda değer etkiye sahiptir.
Soru 8
Amerikan siyasal sistemindeki iki büyük parti olan Demokratlar ve Cumhuriyetçiler ideolojik yönelimleri bakımından temelde merkeze yakındır. Partiler arası rekabette geleneksel olarak sol-sağ farklılıklarının önemli olduğu Avrupa’nın çok partili sistemleriyle karşılaştırıldığında, ilk bakışta Demokrat Parti ile Cumhuriyetçi Parti arasındaki farklılıklar çok önemli değilmiş gibi görünebilmektedir. Çünkü her iki parti de merkeze yakındır ve uçlardaki seçmenlerden ziyade çoğunluğu oluşturan ve merkeze yakın ılımlı seçmenlerin desteğini almaya çalışmaktadır.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi Amerikan siyasal sisteminin özelliklerinden biri olarak değerlendirilebilir?
Buna göre aşağıdakilerden hangisi Amerikan siyasal sisteminin özelliklerinden biri olarak değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
Ekonomi ve toplumun hükümet tarafından kapsamlı olarak denetlenmesine karşıt olmak
B
Çoğunluk kuralı ve siyasi azınlıkların görüşlerinin açıkça ve özgürce ifade etmeleri de güçlü şekilde desteklenmesi
C
Ortak görüşlerin oluşturulmasına dayalı siyaset tarzı
D
Düzenli yapılan serbest seçimler yoluyla liderlerini özgürce seçme hakkı
E
Bireycilik ve demokrasiye bağlılık
Açıklama:
Amerikan siyasal sistemindeki iki büyük parti olan Demokratlar ve Cumhuriyetçiler ideolojik yönelimleri bakımından temelde merkeze yakındır.
Partiler arası rekabette geleneksel olarak sol-sağ farklılıklarının önemli olduğu Avrupa’nın çok partili sistemleriyle karşılaştırıldığında, ilk bakışta Demokrat
Parti ile Cumhuriyetçi Parti arasındaki farklılıklar çok önemli değilmiş gibi görünebilmektedir. Çünkü her iki parti de merkeze yakındır ve uçlardaki seçmenlerden ziyade çoğunluğu oluşturan ve merkeze yakın ılımlı seçmenlerin desteğini almaya çalışmaktadır.
Amerikan siyasal sistemindeki iki büyük parti de merkeze yakındır ve uçlardaki seçmenlerden ziyade çoğunluğu oluşturan ve merkeze yakın ılımlı seçmenlerin desteğini almaya çalışmaktadır.
Partiler arası rekabette geleneksel olarak sol-sağ farklılıklarının önemli olduğu Avrupa’nın çok partili sistemleriyle karşılaştırıldığında, ilk bakışta Demokrat
Parti ile Cumhuriyetçi Parti arasındaki farklılıklar çok önemli değilmiş gibi görünebilmektedir. Çünkü her iki parti de merkeze yakındır ve uçlardaki seçmenlerden ziyade çoğunluğu oluşturan ve merkeze yakın ılımlı seçmenlerin desteğini almaya çalışmaktadır.
Amerikan siyasal sistemindeki iki büyük parti de merkeze yakındır ve uçlardaki seçmenlerden ziyade çoğunluğu oluşturan ve merkeze yakın ılımlı seçmenlerin desteğini almaya çalışmaktadır.
Soru 9
Aşağıda verilmiş olan tarih aralığından hangisi, kuruluşundan bu yana bir göçmen ülkesi olan ABD’nin yaşadığı üç büyük göç dalgasından birinin tarihlerini göstermektedir?
Seçenekler
A
1810-1840
B
1860-1890
C
1870- 1920
D
1920-1940
E
1960-1980
Açıklama:
1840 ile 1860 yılları arasındaki birinci dalga sırasında çoğunlukla Batı Avrupa ve İskandinavya’dan göçmenler Amerika’ya gelmiştir. Bunu 1870 ile 1920 yılları arasındaki daha çok Asya ve Doğu Avrupa’dan gelen çok sayıda göçmenden oluşan ikinci dalga izlemiştir. 1965’ten bu yana olan üçüncü ve sonuncusunda ise komşu Meksika, diğer Latin Amerika ülkeleri, Asya ve Hindistan’dan çok sayıda göçmen Amerika’ya ulaşmıştır.
Soru 10
Dünyada halen yürürlükte olan en eski yazılı anayasa olma özelliğini koruyan Amerikan Anayasası ne zaman yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1789
B
1776
C
1783
D
1775
E
1871
Açıklama:
Amerikan Anayasası 1789’de yürürlüğe girmiş ve yapılan ilk seçimler sonucunda bağımsızlık hareketinin öncülerinden General George Washington 1789’da ülkenin ilk başkanı olmuştur.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi Amerika Birleşik Devletleri’nin siyasi gelişiminde önemli olan üç dönüm noktasından biridir?
Seçenekler
A
Cumhuriyetin kuruluşu
B
Amerikanın keşfi
C
Avrupa’dan göçmenlerin gelişi
D
En eski anayasaya sahip olması
E
Başkanlık sisteminin ilk uygulandığı ülke olması
Açıklama:
Amerika Birleşik Devletleri’nin siyasi gelişiminde önemli olan üç büyük dönüm noktası vardır: cumhuriyetin kuruluşu, iç savaş ve New Deal dönemi.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Amerikan devriminin esas amacıdır?
Seçenekler
A
Toplumun sosyal düzenini değiştirmek
B
Toplumun siyasal ve ekonomik düzenini değiştirmek
C
Büyük toplumsal değişimi sağlamak
D
İngiltere yönetiminden kurtularak bağımsızlığa kavuşmak
E
Dünyanın önemli ekonomik gücü olmak
Açıklama:
ABD devrimi daha muhafazakâr bir nitelik taşımış ve esas amacı toplumun sosyal ve ekonomik düzenini değiştirmek yerine yalnızca İngiltere yönetiminden kurtularak bağımsız bir devlet kurulmasını sağlamak olmuştur
Soru 13
Amerikan anayasanın ilk on maddesi, sivil özgürlükler ve bireyin hükümete karşı korunması ile ilgili bazı temel anayasal ilkeleri ortaya koymaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
İnanç, ifade ve toplantı özgürlüğü
B
Silah bulundurma hakkı
C
Tutukluluğun gerekçesini açıklama zorunluluğu
D
Aleyhinde tanıklık etmeye karşı güvence
E
Ücretsiz eğitim hakkı
Açıklama:
ABD Anayasasının ilk on maddesi, sivil özgürlükler ve bireyin hükümete karşı korunması ile ilgili bazı temel anayasal ilkeleri ortaya koymaktadır. Bunların içinde ücretsiz eğitim hakkı bulunmamaktadır.
Soru 14
Amerikan başkanlarının, peş peşe en fazla kaç dönem başkanlık yapma hakları bulunmaktadır.
Seçenekler
A
1 Dönem
B
2 Dönem
C
3 Dönem
D
4 Dönem
E
5 Dönem
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra anayasada bir kişinin yalnızca iki dönem Başkan olabileceği yönünde bir değişiklik yapılmıştır.
Soru 15
Amerikan başkanlık sisteminde yasa yapımının ana kurumu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Temsilciler Meclisi
B
Senato
C
Kongre
D
Başkan
E
Hiçbiri
Açıklama:
Kongre, ABD’de siyasi temsilin ve yasa yapımının ana kurumudur.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi, Amerikan siyasal sisteminde Kongre’nin güç ve otoritesinin kaynağı olarak görülen alanlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
İdari Gözetim
B
Temsil
C
Yasama
D
Mali Yetki
E
Denetim
Açıklama:
Amerikan siyasal sisteminde Kongre’nin önemi aşağıdaki alanlardaki güç ve otoritesinden kaynaklanmaktadır: İdari Gözetim, Temsil, Yasama, Mali Yetki, Onay
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi yüksek mahkemenin görevleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Federal yasaların üstünlüğünü sağlamak
B
Eyaletler arasındaki uyuşmazlıkları çözmek
C
Kendi başına politika yapmak
D
Anayasayı “yorumlamak”
E
Yargı denetimini yapmak
Açıklama:
Anayasa Yüksek Mahkeme’ye kendi başına politika yapma yetkisi vermemektedir, sadece anayasayı “yorumlama” yetkisi vermektedir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi, Amerikan siyasal sisteminde lobicilik ve çıkar gruplarının kongre üzerinde etkili olmasını sağlayan nedenlerden birisi değildir.
Seçenekler
A
iyi örgütlenmiş olmaları ve güçlü mali kaynaklara sahip olmaları
B
Amerikan siyasi partilerinin Avrupa partilerine göre daha zayıf olmaları
C
Federal hükümetin desteklediği proje ve programların çoğalması
D
Kongre üyelerine kolay ulaşımı sağlayan teknolojik gelişmelerdir
E
Siyasi yapının yasal olarak bu faaliyetleri teşvik etmesi
Açıklama:
Amerikan siyasal sisteminde çıkar grupları birkaç nedenden dolayı önemli rol oynarlar. Birincisi, iyi örgütlenmiş ve güçlü mali kaynaklara sahip olan bazı çıkar grupları kendilerini ilgilendiren konularda Kongre üzerinde etkili olabilmektedir. İkincisi Amerikan siyasi partilerinin Avrupa partilerine göre daha zayıf olmaları nedeniyle çıkar grupları Amerikan toplumunun ekonomik, sosyal ve siyasi sorunlarının temsil edilmesinde söz sahibi olabilmektedirler. Üçüncüsü, ABD’deki çıkar gruplarının sayısı, federal hükümetin desteklediği proje ve programların çoğalmasıyla, son yıllarda hızlı bir artış göstermiştir. Çıkar gruplarında gözlenen sayısal artışın bir diğer nedeni ise bu grupların kamu politikalarındaki tercihlerinin Kongre üyelerine daha kolay ulaştırılmasını sağlayan teknolojik gelişmelerdir
Soru 19
Hangisi ABD’de kamu siyasetinin en önemli alanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Ekonomi
B
Sosyal refah
C
Savunma
D
Federal hükümet
E
Dış ilişkiler
Açıklama:
ABD’de kamu siyasetinin en önemli alanları ekonomi, sosyal refah, savunma ve dış ilişkilerdir.
Soru 20
''Amerikalılar oy kullanırken seçimlerinin parti tutma, adayların olumlu değerlendirilmesi ve politika tercihleri gibi etkenlerden biri veya birkaçının etkili olduğuna inanmaktadır.''
Yukarıdaki yargıya dayanarak hangi sonuca varabiliriz?
Yukarıdaki yargıya dayanarak hangi sonuca varabiliriz?
Seçenekler
A
Başkanların yetkilerinin azatılması için anayasada değişiklik yapılmasına yönelik talebin artmas
B
Yasaların iki partiden çok partinin seçime katılmasını engellemesi
C
Eyalet hükümetlerinin federal hükümetten daha güçlü olması
D
Dar bölgeli çoğunluk sisteminin küçük partilerin seçim şanslarını azaltması
E
İki partinin seçmenleri arasındaki uzaklığın giderek artması
Açıklama:
Siyaset bilimciler Amerikalıların oy kullanırken seçimlerinin parti tutma, adayların olumlu değerlendirilmesi ve politika tercihleri gibi etkenlerden biri veya birkaçının etkili olduğuna inanmaktadır.
Soru 21
Dünyada halen yürürlükte olan en eski yazılı anayasa hangi ülkeye aittir?
Seçenekler
A
Hindistan
B
Çin
C
İngiltere
D
Kanada
E
ABD
Açıklama:
Öğrencilerin ilk yazılı anayasayı öğrenmeleri amaçlanmaktadır.
Dünyada halen yürürlükte olan en eski yazılı anayasa olma özelliğini koruyan Amerikan Anayasası daha sonra birçok başka ülke anayasası için bir ilham kaynağı olmuştur.
Dünyada halen yürürlükte olan en eski yazılı anayasa olma özelliğini koruyan Amerikan Anayasası daha sonra birçok başka ülke anayasası için bir ilham kaynağı olmuştur.
Soru 22
Dünyadaki ilk siyasal partiler hangi ülkede ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Almanya
C
Kanada
D
ABD
E
Fransa
Açıklama:
Öğrencilerin siyasi partilerin ortaya çıkışı hakkında bilgi sahibi olmaları amaçlanmaktadır.
Dünyadaki ilk siyasal partiler de ABD’de ortaya çıkmıştır.
Dünyadaki ilk siyasal partiler de ABD’de ortaya çıkmıştır.
Soru 23
ABD'de 1789’da yapılan ilk seçimde ülkenin ilk başkanı olarak kim seçilmiştir?
Seçenekler
A
Harry S. Truman
B
Abraham Lincoln
C
George Washington
D
Thomas Jefferson
E
Dwight D. Eisenhower
Açıklama:
Öğrencilerin ABD'de 1789’da yapılan ilk seçimde ülkenin ilk başkanının kim olduğunu öğrenmeleri amaçlanmaktadır.
Amerikan Anayasası 1789’de yürürlüğe girmiş ve yapılan ilk seçimler sonucunda bağımsızlık hareketinin öncülerinden
General George Washington 1789’da ülkenin ilk başkanı olmuştur.
Amerikan Anayasası 1789’de yürürlüğe girmiş ve yapılan ilk seçimler sonucunda bağımsızlık hareketinin öncülerinden
General George Washington 1789’da ülkenin ilk başkanı olmuştur.
Soru 24
Aşağıdaki ABD başkanlarından hangisi "Büyük Buhran"dan sonra işsizler için istihdam olanağı sağlayan kamu projeleri yoluyla ekonomik iyileşmeyi hedefleyen ve “New Deal” diye adlandırılan programı yürürlüğe koymuştur?
Seçenekler
A
John F. Kenedy
B
Franklin D. Roosevelt
C
Abraham Linkoln
D
Henry Ford
E
Dwight D. Eisenhower
Açıklama:
Öğrencilerin "Büyük Buhran" ve sonrası dönem hakkında bilgi sahibi olmaları amaçlanmaktadır.
Franklin D. Roosevelt işsizler için istihdam olanağı sağlayan kamu projeleri yoluyla ekonomik iyileşmeyi hedefleyen ve “New Deal” diye adlandırılan programı açıklamıştır.
Franklin D. Roosevelt işsizler için istihdam olanağı sağlayan kamu projeleri yoluyla ekonomik iyileşmeyi hedefleyen ve “New Deal” diye adlandırılan programı açıklamıştır.
Soru 25
ABD’de siyasi haklar ve özgürlüklerin dayandığı temel ilkelerden; yargıcınn bir kişinin hangi hukuki gerekçe ile hapishanede tutuklu olduğunu açıklama zorunluluğu bulunması ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Habeas corpus
B
Bona Fides
C
Argumentum baculinum
D
Cogito ergo sum
E
Pacta sund servanda
Açıklama:
Öğrencilerin ABD’de siyasi haklar ve özgürlüklerin dayandığı temel ilkeleri öğrenmeleri amaçlanmaktadır.
Habeas corpus ilkesi; yargıcınn bir kişinin hangi hukuki gerekçe ile hapishanede tutuklu olduğunu açıklama zorunluluğu
bulunması demektir.
Habeas corpus ilkesi; yargıcınn bir kişinin hangi hukuki gerekçe ile hapishanede tutuklu olduğunu açıklama zorunluluğu
bulunması demektir.
Soru 26
ABD başkanları içerisinde 2 dönemden fazla görev yapmama kuralının tek istisnası aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ronald Reagan
B
Dwight D. Eisenhower
C
Abraham Lincoln
D
George Washington
E
Franklin D. Roosevelt
Açıklama:
Öğrencilerin ABD başkanının görev süresini öğrenmeleri amaçlanmaktadır.
Franklin D. Roosevelt’e kadar, Amerikan Başkanları genellikle iki dönemden fazla görev yapmamışlardır. Ancak Roosevelt üç dönem üst üste görev yapmış, 1944’te dördüncü kere tekrar seçilmişse de dönemini tamamlayamadan vefat etmiştir.
Franklin D. Roosevelt’e kadar, Amerikan Başkanları genellikle iki dönemden fazla görev yapmamışlardır. Ancak Roosevelt üç dönem üst üste görev yapmış, 1944’te dördüncü kere tekrar seçilmişse de dönemini tamamlayamadan vefat etmiştir.
Soru 27
ABD'de senatörler kaç yıllığına seçilirler?
Seçenekler
A
2
B
4
C
5
D
6
E
3
Açıklama:
Öğrencilerin ABD senato seçimleri hakkında bilgi sahibi olmaları amaçlanmaktadır.
Nüfus büyüklüklerine bakılmaksızın elli eyaletin her birinin Senato’da altı yıllığına seçilen iki senatörü bulunmaktadır.
Nüfus büyüklüklerine bakılmaksızın elli eyaletin her birinin Senato’da altı yıllığına seçilen iki senatörü bulunmaktadır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi Amerikan siyasal sisteminde Kongre’yi önemli bir figür haline getiren ve güç ve otoritesini gösterdiği alanlardan değildir?
Seçenekler
A
Meşruiyet
B
Temsil
C
Yasama
D
İdari Gözetim
E
Mali Yetki
Açıklama:
Öğrencilerin Senato'nun ABD siyasal sistemi içerisindeki yerini öğrenmeleri amaçlanmaktadır.
Amerikan siyasal sisteminde Kongre’nin önemi aşağıdaki alanlardaki güç ve otoritesinden kaynaklanmaktadır:
- Temsil
- Yasama
- İdari Gözetim
- Mali Yetki
- Onay
Amerikan siyasal sisteminde Kongre’nin önemi aşağıdaki alanlardaki güç ve otoritesinden kaynaklanmaktadır:
- Temsil
- Yasama
- İdari Gözetim
- Mali Yetki
- Onay
Soru 29
ABD Yüksek Mahkemesi’nde kaç üye vardır?
Seçenekler
A
11
B
9
C
13
D
15
E
7
Açıklama:
Öğrencilerin ABD Yüksek Mahkemesi’nin yapısını öğrenmeleri amaçlanmaktadır.
ABD Yüksek Mahkemesi’nde başyargıç da dâhil dokuz üye vardır.
ABD Yüksek Mahkemesi’nde başyargıç da dâhil dokuz üye vardır.
Ünite 5
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi İsviçre siyasal sisteminin en temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Halk oylamaları ve halkın kanun teklifi mekanizmaları mevcuttur.
B
İsviçre Konfederasyonu tam ve yarım kantonların hukuki varlıklarını kesin bir şekilde korumaktadır.
C
İsviçre Konfederasyonu ; İsviçre halkı ve kantonlardan oluşan federal bir devlettir.
D
Her kanton demokratik bir anayasaya sahip olmalıdır.
E
Sağlık hizmetleri,eğitim-öğretim,kolluk,mahalli idareler ile ilgili yetkiler konfederasyona aittir.
Açıklama:
Sağlık hizmetleri,eğitim-öğretim,kolluk ve mahalli idareler gibi hizmetler kantonlara bırakılmıştır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi İsviçre de uygulanan daimi tarafsızlık ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İsviçre hiçbir şekilde bir savaşı başlatamaz.
B
İsviçre asla diğer devletler arasında patlak vermiş bir savaşta yer almaz.
C
İsviçre asla patlak vermiş bir savaşta bir devletten yana taraf olmaz.
D
Yalnızca kendi topraklarını savunmak amacıyla bir orduya sahiptir.
E
İsviçre asla Birleşmiş Milletlere üye olamaz.
Açıklama:
İsviçre 2002 yılında Birleşmiş Milletlere üye olmuştur.Daimi tarafsızlık ılkesi İsviçre nin üye olmasına aykırı değildir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi Federal Konseyin görevlerinden değildir?
Seçenekler
A
Ülkenin izleyeceği siyaseti belirlemek.
B
Mevzuatı hazırlamak.
C
Anlaşmaları imzalamak
D
İdari teşkilatı yönetmek ve kantonların gözetimini sağlamak.
E
Federal kanunların uygulanmasını denetlemek
Açıklama:
Federal kanunların uygulanmasını denetlemek görevi,bir yüksek yargı organı olan Federal Mahkemeye verilmiştir.
Soru 4
İsviçrede ki 2015 seçim sonuçlarına göre oyların %27 sini alan parti aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
PSS-sosyalist parti
B
PES-yeşiller
C
UDC-Merkez Demokrat Birlik
D
PDC-Hrıstiyan Demokrat Parti
E
PLR- liberal Radikal Parti
Açıklama:
UDC Merkez Demokratik Birlik,2015 seçimlerinde %27 oy alarak en fazla oy alan parti olmuştur.
Soru 5
İsviçre deki 2015 seçimlerinde %27 oy alan UDC-Merkez Demokratik Birlik in temsil ettiği kitle aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Orta sınıf protestan halk-çiftçiler.
B
Katolikler.
C
İşçiler
D
Burjuvazi
E
Yeşiller
Açıklama:
Merkez Demokratik Birliği; İsviçre seçimlerinde genellikle çiftçilerin ve orta sınıf katoliklerin oylarını alan partidir.
Soru 6
Avrupa ülkelerinde etkili olan aşırı sağ ve aşırı sol eğilimli olan partilerin İsviçre de etkili olmamasının nedenlerinden birisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İsviçre de demokrasi kültürünün ve bilincinin gelişmiş olması.Demokratik hakların yerleşmiş olması.
B
Liberal ekonomik sistemin etkisizliği.
C
Egemen elit sınıfların güçsüzlüğü.
D
Yabancı çalışanların çok az olması
E
Hiçbiri
Açıklama:
İsviçre de demokratik hakların yerleşmiş olması,demokrasinin iyi işlemesi,aşırı sağ ve aşırı sol örgütlerin gelişmesini engellemektedir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi İsviçre seçimlerine katılım oranının düşüklüğünün nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
İsviçre de seçmenler zaten günlük siyasete etkin bir şekilde katılmaktadırlar.
B
Halkın katılımını sağlayacak ağır sorunların azlığı.
C
Halkın demokrasiye ve seçimlerin gücüne inanmaması.
D
Halkın çoğunlukla oylama konusunda yeterli bilgiye sahip olmaması.
E
İnsanların siyasete yönelmesini sağlayacak krizlerin azlığı.
Açıklama:
İsviçre Halkı toplumsal ve bireysel düzeyde refahı yüksek seviyede yaşamaktadır.Demokrasinin gelişmişliği ve demokratik hakların kesin hatlarla belirginliği vatandaşların karşılaştığı sorunları azaltmaktadır.Bu durum ise seçimlere olan ilgiyi azaltmaktadır.
Soru 8
İsviçre de 21 mayıs 2017 de yapılan ve halkın %58 i tarafından kabul edilen halk oylamasının konusu nedir?
Seçenekler
A
Yeni nükleer enerji santrallerinin reddedilmesi ve yeşil enerji stratejilerinin kabulü.
B
AvrupaBirliğine girmeme.
C
Göçmen kabul etmeme.
D
Yabancı çalışanlara sınırlama getirme.
E
Oy verme işleminin elektronik ortamda yapılması.
Açıklama:
21 mayıs 2017 tarihinde yapılan halk oylaması ile yeni nükleer enerji santrallerinin yapılması reddedilmiştir.Yeşil enerji stratejileri kabul edilmiştir.
Soru 9
İsviçre de kadınlara seçme ve seçilme hakkı hangi tarihte verilmiştir?
Seçenekler
A
1789
B
1918
C
1945
D
1971
E
Hiçbiri
Açıklama:
İsviçre de kadınlara seçme ve seçilme hakkı 1971 yılında verilmiştir.
Soru 10
Aşağıdaki dillerden hangisi İsviçre nin resmi dili değildir?
Seçenekler
A
Almanca.
B
Fransızca.
C
İtalyanca.
D
Romanşca.
E
İngilizce.
Açıklama:
İngilizce İsviçre nin resmi dili değildir.
Soru 11
İsviçre Konfederasyonu için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Hükümet Sistemi Başkanlık Sistemidir
B
Düzenli bir ordu bulundurmaz
C
Seçimlerde hükümlüler oy kullanamaz
D
Federal bir devlettir
E
Halk siyasi partileri denetler
Açıklama:
İsviçre Federal bir devlettir.Doğru cevap D şıkkıdır
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Konfederasyonu oluşturan Kantonların münhasır yetkisidir?
Seçenekler
A
Eğitim - Öğretim
B
Gümrük
C
Ulaşım
D
Sosyal Güvenlik
E
Telekomünikasyon
Açıklama:
Kantonların münhasır yetkisi eğitim-öğretimdir.Doğru cevap A şıkkıdır
Soru 13
- Meclis Hükümet Sistemine sahip olması
- Askeri ittifaklara katılmaması(kendisi savaşın içinde olmadığı durumlarda)
- Halk oylaması ve halkın kanun teklifi mekanizmaları
- Hiçbir şekilde savaş başlatmaması
- Herhangi bir savaşta taraflardan birini tutmaması
Yukarıda verilen özellik ve ilkelerden hangisi/hangileri İsviçre’nin daimi tarafsızlık ilkesi gereğidir?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, III, IV
C
II, IV, V
D
I, III
E
III, V
Açıklama:
- Askeri ittifaklara katılmaması(kendisi savaşın içinde olmadığı durumlarda)
- Hiçbir şekilde savaş başlatmaması
- Herhangi bir savaşta taraflardan birini tutmaması
İsviçre’nin daimi tarafsızlık ilkesinin gereklerindendir
Doğru cevap C şıkkıdır
Soru 14
İsviçre’de yürütme organı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Federal Mahkeme
B
Federal Konsey
C
Ulusal Konsey
D
Devletler Konseyi
E
Kantonlar Konseyi
Açıklama:
Federal konsey İsviçre'nin yürütme organıdır
Doğru cevap B şıkkıdır
Doğru cevap B şıkkıdır
Soru 15
İsviçre Konfederasyonu Anayasası’na göre en yüce makam aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Federal mahkeme
B
Ulusal Konsey
C
Devletler Konseyi
D
Federal Konsey
E
Federal Meclis
Açıklama:
Federal meclis İsviçre Konfederasyonu Anayasası’na göre en yüce makamdır
Doğru cevap E şıkkıdır
Doğru cevap E şıkkıdır
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi İsviçre siyasal sisteminin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Federal Konsey üyeleri Federal Meclis’e karşı ortak sorumludurlar
B
Federal Konsey toplu olarak istifa edebilir
C
Gerek duyulduğunda Federal Konsey tarafından Fderal Meclis feshedilebilir
D
Hükümet, Meclis ya da halk oylaması sonucu eleştirildiğinde istifa yerine izlediği politikaları değiştirir
E
Federal Meclis Federal Mahkeme kararlarını her yönden denetleyebilir
Açıklama:
Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 17
İsviçre siyasal sistemi ve siyasal kültürüne ilişkin aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Genel olarak seçimlere katılım oranı yüksektir
B
Hakimleri ve mahalli idareleri seçmek için çok sayıda seçim yapılır
C
Kültürel çeşitlilik nedeniyle Federal Meclis’te çok sayıda parti temsil edilmektedir
D
Halk oylaması ve kanun teklifi yöntemiyle halkın karar alma sürecine katılımı yaygındır
E
Yarı doğrudan demokrasiyi benimsemiş bir ülkedir
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkıdır
Soru 18
İsviçre’de kadınlara seçme ve seçilme hakkı hangi yıl tanınmıştır?
Seçenekler
A
1911
B
1921
C
1953
D
- 1961
E
1971
Açıklama:
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 19
- Kuvvetler ayrılığı ilkesinin katı bir biçimde uygulanması
- Halkın kanun teklifi verebilme mekanizması
- Halkın refah düzeyinin çok yüksek olması
- Halk oylaması
Seçenekler
A
I, II
B
II, IV
C
I, IV
D
I, III
E
II, III
Açıklama:
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 20
İsviçre’de Anayasanın tümünü ya da bir kısmını değiştirmeye yönelik olarak kanun teklifi oluşturulabilmesi için teklifin kaç vatandaş tarafından imzalanması gerekir?
Seçenekler
A
İki yüz bin
B
Elli bin
C
Yüz bin
D
Üç yüz bin
E
En az dört kantondaki seçmenler tarafından
Açıklama:
Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi kantonların münhasır yetkilerinden birisidir?
Seçenekler
A
Milli Savunma
B
Gümrük
C
Ulaşım
D
Telekomünikasyon
E
Kolluk
Açıklama:
YETKİ PAYLAŞIMI (MÜNHASIR YETKİLER)
Milli Savunma • Gümrük • Ulaşım • Telekomünikasyon • Para Politikaları • Sosyal Güvenlik-KONFEDERASYON
Sağlık Hizmetleri • Eğitim-Öğretim • Kolluk • Mahalli İdareler-KANTONLAR
Doğru cevap E şıkkıdır.
Milli Savunma • Gümrük • Ulaşım • Telekomünikasyon • Para Politikaları • Sosyal Güvenlik-KONFEDERASYON
Sağlık Hizmetleri • Eğitim-Öğretim • Kolluk • Mahalli İdareler-KANTONLAR
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 22
İsviçre hiçbir şekilde bir savaş başlatamaz, asla diğer devletler arasında patlak vermiş bir savaşta yer almaz ve herhangi bir savaşta taraflardan birini tutamaz.
Yukarıdaki ilkeler İsviçre siyasal sisteminin dayandığı hangi ilkenin bir sonucudur?
Yukarıdaki ilkeler İsviçre siyasal sisteminin dayandığı hangi ilkenin bir sonucudur?
Seçenekler
A
Daimi tarafsızlık
B
Halkoylaması
C
Oybirliği
D
Federalizm
E
Yürütme
Açıklama:
Daimi tarafsızlık ilkesi gereği, İsviçre hiçbir şekilde bir savaş başlatamaz, asla diğer devletler arasında patlak vermiş bir savaşta yer almaz ve herhangi bir savaşta taraflardan birini tutamaz. Yalnızca kendi topraklarını saldırılara karşı savunmak için bir orduya sahiptir. İsviçre’nin 2002 yılında Birleşmiş Milletler’e üye olması daimi tarafsızlık statüsünü korumasına engel değildir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 23
Oydaşmacı demokrasi yönetimi alınan kararların, oy çokluğuna göre değil oybirliğine göre alındığı bir sistemdir.
Sistemin yukarıda belirtilen ilkesi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile direkt ilişkilidir?
Sistemin yukarıda belirtilen ilkesi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile direkt ilişkilidir?
Seçenekler
A
Daimi tarafsızlık
B
Tek bir baskın grubun oluşumunun engellenmesi
C
Federalizm
D
Yürütme
E
Kuvvetler ayrılığı
Açıklama:
İsviçre demokrasisini oydaşmacı bir demokrasi olarak tanımlamaktadır. Oydaşmacı demokrasi yönetiminde alınan kararların, oy çokluğuna göre değil oybirliğine göre alındığı bir sistemdir. Siyasal sistemde tek bir baskın grubunun oluşumu engellenmiştir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 24
Federal makamların denetimi, kantonlarla ilişkiler, milli güvenliğin korunması görevlerini Ulusal Konsey ve Devletler Konsey’i ayrı ayrı toplanarak yerine getirilen faaliyetin adı nedir?
Seçenekler
A
Yürütme
B
Yargı
C
Yasama
D
Gensoru
E
Güvenoyu
Açıklama:
Yasama faaliyeti, federal makamların denetimi, kantonlarla ilişkiler, milli güvenliğin korunması görevlerini Ulusal Konsey ve Devletler Konsey’i ayrı ayrı toplanarak yerine getirir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 25
Ülkenin izleyeceği siyaseti belirler, mevzuatı hazırlar, anlaşmaları imzalar, idari teşkilatı yönetir ve Kantonların faaliyetlerini gözetim altında tutar.
Yukarıda görevi tanımlanan kurumun adı nedir?
Yukarıda görevi tanımlanan kurumun adı nedir?
Seçenekler
A
Federal Mahkeme
B
Federal Ceza Mahkemesi
C
Federal İdare Mahkemesi
D
Federal Konsey
E
Federal Meclis
Açıklama:
Yürütme organı olan ve yedi üyeden oluşan Federal Konsey, ülkenin izleyeceği siyaseti belirler, mevzuatı hazırlar, anlaşmaları imzalar, idari teşkilatı yönetir ve Kantonların faaliyetlerini gözetim altında tutar. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 26
Federal kanunların uygulanmasını denetlemek yetkisi İsviçre Anayasası tarafından hangi kuruma verilmiştir?
Seçenekler
A
Federal Mahkeme
B
Federal Meclis
C
Federal Konsey
D
Federal Ceza Mahkemesi
E
Federal İdare Mahkemesi
Açıklama:
Federal kanunların uygulanmasını denetlemek yetkisi İsviçre Anayasası tarafından, Yüksek yargı organı Federal Mahkeme’ye verilmiştir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 27
Anayasanın tümünü ya da bir kısmını değiştirmeye yönelik olarak yüz bin vatandaş tarafından imzalanarak verilen öneriye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Halkoylaması
B
Seçim sistemi
C
Çekimserlik
D
Referandum
E
Halkın kanun teklifi
Açıklama:
Halkın kanun teklifi, Anayasanın tümünü ya da bir kısmını değiştirmeye yönelik olarak yüz bin vatandaş tarafından imzalanarak verilen öneridir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 28
Hangi yılda Ulusal Konsey’ in nisbi temsile dayanan seçim sistemine göre seçilmesi esası benimsenmiştir?
Seçenekler
A
1915
B
1916
C
1918
D
1917
E
1919
Açıklama:
Ulusal Konsey’ in nisbi temsile dayanan seçim sistemine göre seçilmesi esasının benimsendiği 1918 yılından beri İsviçre’de dört siyasal parti önemli bir rol oynamaktadır. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi İsviçre siyasal sisteminin en temel özelliklerinden birisidir?
Seçenekler
A
Halkoylaması
B
Özerklik
C
Özgürlük
D
Kardeşlik
E
Eşitlik
Açıklama:
İsviçre siyasal sisteminin en temel özellikleri; halkoylaması ve halkın kanun teklifi mekanizmalarıdır.
Doğru cevap A seçeneğinde verilmiştir
Doğru cevap A seçeneğinde verilmiştir
Soru 30
İsviçre’de meclis, halkoylamasına sunduğu kanun tasarıları ya da Anayasa değişikliklerininin kabul edilmesini güvence altına almak için bazı kurumlardan görüş alır. Aşağıdakilerden hangisi bu kurumlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Federal Makamlar
B
Belediyeler
C
Kantonlar
D
Siyasi partiler
E
Dernekler
Açıklama:
Meclis, halkoylamasına sunduğu kanun tasarıları ya da Anayasa değişikliklerininin kabul edilmesini güvence altına almak için Federal makamlardan, kantonlardan, siyasi partilerden, derneklerden görüş alır.
Doğru cevap B seçeneğinde verilmiştir
Doğru cevap B seçeneğinde verilmiştir
Soru 31
İsviçre’de yürütme organı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Federal Meclis
B
Federal Mahkeme
C
Federal Konsey
D
Federal Parlemento
E
Federal Birlik
Açıklama:
İsviçre’de siyasi kurumlar yasama organı olarak Federal Meclis, yürütme organı olarak Federal Konsey ve yargı organı olarak Federal Mahkeme’dir.
Doğru cevap C seçeneğinde verilmiştir
Doğru cevap C seçeneğinde verilmiştir
Soru 32
İsviçre’de Yürütme organı olan Federal Konsey kaç üyeden oluşur?
Seçenekler
A
Altı
B
Beş
C
On
D
Yedi
E
Sekiz
Açıklama:
Yürütme organı olan Federal Konsey yedi üyeden oluşur.
Doğru cevap D seçeneğinde verilmiştir
Doğru cevap D seçeneğinde verilmiştir
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi İsviçre’de Federal Konsey’inin görevlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Ülkenin izleyeceği siyaseti belirlemek
B
Mevzuatı hazırlamak
C
Anlaşmaları imzalamak
D
İdari teşkilatı yönetmek
E
Ekonomiye yön vermek
Açıklama:
Federal Konsey, ülkenin izleyeceği siyaseti belirler, mevzuatı hazırlar, anlaşmaları imzalar, idari teşkilatı yönetir ve kantonların faaliyetlerini gözetim altında tutar.
Sorunun doğru cevabı E seçeneğinde verilmiştir
Sorunun doğru cevabı E seçeneğinde verilmiştir
Soru 34
İsviçre’de kadınlara seçme ve seçilme hakkı hangi yıl tanınmıştır?
Seçenekler
A
1925
B
1935
C
1975
D
1960
E
1971
Açıklama:
İsviçre’de kadınlara seçme ve seçilme hakkı 1971 yılında tanınmıştır.
Doğru cevap E seçeneğinde verilmiştir
Doğru cevap E seçeneğinde verilmiştir
Soru 35
Ulusal Konsey’ in nisbi temsile dayanan seçim sistemine göre seçilmesi esasının benimsendiği 1918 yılından beri İsviçre’de dört siyasal parti önemli bir rol oynamaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Liberal radikal Parti
B
Merkez Demokratik Birliği
C
Radikal Demokratik Parti
D
Hristiyan Demokratik Parti
E
İsviçre Sosyalist Parti
Açıklama:
Ulusal Konsey’ in nisbi temsile dayanan seçim sistemine göre seçilmesi esasının benimsendiği 1918 yılından beri İsviçre’de dört siyasal parti önemli bir rol oynamaktadır. Hükümette de temsil edilen dört siyasal partiden, Merkez Demokratik Birliği (UDC-SVP) geleneksel olarak çiftçilerin ve orta sınıf Protestan halkın partisidir. Radikal Demokratik Parti (PRD); burjuvaziyi, Hristiyan Demokratik Parti (PDC) ise Katolikleri temsil eder. İsviçre Sosyalist Partisi ise (PSS) işçilerin çıkarlarını savunan partidir.
Doğru cevap A seçeneğinde verilmiştir.
Doğru cevap A seçeneğinde verilmiştir.
Soru 36
Liberal, egemen ve elit sınıfın örgütlü işçi hareketlerini sistem içinde eritmesi nedeniyle hangi tür bir siyasi partiye İsviçre siyasal hayatında ender olarak rastlanmaktadır?
Seçenekler
A
Aşırı sağ
B
Aşırı sol
C
Çevreci
D
Radikal
E
Dindar
Açıklama:
Liberal, egemen elit sınıfın örgütlü işçi hareketlerini sisteme içinde eritmesi nedeniyle aşırı sol eğilimli bir siyasi partiye de İsviçre siyasal hayatında ender olarak rastlanmaktadır.
Sorunun doğru cevabı B seçeneğinde verilmiştir.
Sorunun doğru cevabı B seçeneğinde verilmiştir.
Soru 37
İsviçre, bir serbest piyasa ekonomisidir. Aşağıdakilerden hangisi ülkenin temel gelir kaynaklarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Bankacılık
B
Saat endüstrisi
C
Turizm
D
Tarım
E
Makine endüstrisi
Açıklama:
İsviçre, bir serbest piyasa ekonomisidir. Bankacılık ve finans, tarım, hizmet sektörü, saat endüstrisi, makina endüstrisi ülkenin temel gelir kaynaklarıdır.
Sorunun doğru cevabı C seçeneğinde verilmiştir.
Sorunun doğru cevabı C seçeneğinde verilmiştir.
Soru 38
İsviçre’de devlet aşağıdaki sektörlerden hangisine destek verir?
Seçenekler
A
Bankacılık
B
Balıkçılık
C
Turizm
D
Ulaştırma
E
Spor
Açıklama:
Devlet ekonomiye mümkün olduğu kadar müdahale etmez. Tarım ve ulaştırma sektörleri dışında devlet desteği verilmez.
Doğru cevap D seçeneğinde verilmiştir.
Doğru cevap D seçeneğinde verilmiştir.
Soru 39
Kaç yılında kadınlara ve yurtdışında yaşayan İsviçre vatandaşlarına oy hakkı tanınmıştır?
Seçenekler
A
1969
B
1968
C
1970
D
1971
E
1974
Açıklama:
İsviçre Federal İstatistik Enstitüsü, 1971 - 2007 dönemi seçimlere katılım oranı verilerine göre son yirmi yıldır İsviçre’de seçimlere katılma oranı % 42 ila % 46 arasında değişmektedir. 1971 yılında kadınlara, yurtdışında yaşayan İsviçre vatandaşlarına oy hakkı tanınması ve seçmen yaşının on sekize düşürülmesi de katılım oranında bir değişiklik yaratmamıştır. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 40
İsviçre, bir serbest piyasa ekonomisidir. Devlet ekonomiye mümkün olduğu kadar müdahale etmez.
Aşağıdakilerden hangi alana devlet desteği verilmektedir?
Aşağıdakilerden hangi alana devlet desteği verilmektedir?
Seçenekler
A
Bankacılık
B
Tarım
C
Finans
D
Makina endüstrisi
E
Saat endüstrisi
Açıklama:
İsviçre, bir serbest piyasa ekonomisidir. Bankacılık ve finans, tarım, hizmet sektörü, saat endüstrisi, makina endüstrisi ülkenin temel gelir kaynaklarıdır. Devlet ekonomiye mümkün olduğu kadar müdahale etmez. Tarım ve ulaştırma sektörleri dışında devlet desteği verilmez. Doğru cevap B şıkkıdır.
Ünite 6
Soru 1
Ufak bir zümrenin devlet yönetimin, topluma karşı herhangi bir anayasal bir sorumluluk olmaksızın elinde tuttuğu siyasal sistemlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Totaliter rejim
B
Otoriter rejim
C
Parlementer rejim
D
Yarı başkanlık rejimi
E
Oydaşmacı rejim
Açıklama:
Ufak bir zümrenin devlet yönetimini topluma karşı anayasal bir sorumluluğu olmadan elinde tuttuğu siyasal sistemlere otoriter rejimler denir.
Soru 2
Otoriter rejimler arasında en istikrarlı ve yapısal açıdan en esnek olan yönetim sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Komunist rejim
B
Askeri cunta yönetimi
C
Tek parti yönetimi
D
Dikta yönetimi
E
Melez rejim
Açıklama:
Tek-parti sistemleri otoriter rejimler arasında en istikrarlı ve yapısal açıdan en esnek olanıdır.
Bu sistemin ana özelliği devletin yasama, yürütme ve yargı kollarının tek bir siyasi parti tarafından mutlak biçimde denetlenmesi ve işletilmesi, başka bir deyişle partinin devletle eşanlamlı hale gelmesidir. Devletin kademelerinde görev yapan bürokratlar aynı zamanda parti üyesidir. Parti, siyasi gücü tekelinde tutar ve detaylı örgütlenmesi ile en ufak mahalli idarelere kadar ülkenin kontrolünü sağlar.
Bu tür sistemlerde parti üyeleri partide ve devlette pozisyonlar edinmek için zaman zaman parti içinde yarışma şansı bulurlar. Ancak, diğer partilerin iktidardaki partiyle anlamlı bir siyasi yarışa, örneğin hakça ve özgürce yapılacak olan seçimlere girme
şansları yoktur. Yönetimdeki partinin tekilliği hukuki olarak diğer partilerin yasaklanarak veya pratikte diğer partilerin kukla partiler haline getirilmesi veya iktidardaki partiye karşı eşit şartlarda muhalefet yapmaları önlenerek sağlanabilir. Güçlü ve kapsayıcı rejim propagandası, diğer tür otoriter rejimlere göre halk desteğine daha fazla ihtiyacı olan tek parti yönetimlerinde önemli bir rol oynar.
Bu sistemin ana özelliği devletin yasama, yürütme ve yargı kollarının tek bir siyasi parti tarafından mutlak biçimde denetlenmesi ve işletilmesi, başka bir deyişle partinin devletle eşanlamlı hale gelmesidir. Devletin kademelerinde görev yapan bürokratlar aynı zamanda parti üyesidir. Parti, siyasi gücü tekelinde tutar ve detaylı örgütlenmesi ile en ufak mahalli idarelere kadar ülkenin kontrolünü sağlar.
Bu tür sistemlerde parti üyeleri partide ve devlette pozisyonlar edinmek için zaman zaman parti içinde yarışma şansı bulurlar. Ancak, diğer partilerin iktidardaki partiyle anlamlı bir siyasi yarışa, örneğin hakça ve özgürce yapılacak olan seçimlere girme
şansları yoktur. Yönetimdeki partinin tekilliği hukuki olarak diğer partilerin yasaklanarak veya pratikte diğer partilerin kukla partiler haline getirilmesi veya iktidardaki partiye karşı eşit şartlarda muhalefet yapmaları önlenerek sağlanabilir. Güçlü ve kapsayıcı rejim propagandası, diğer tür otoriter rejimlere göre halk desteğine daha fazla ihtiyacı olan tek parti yönetimlerinde önemli bir rol oynar.
Soru 3
Juan Linz ve Alfred Stepan (1996), bir toplumdaki bütün birey ve toplulukların bir diktatörün önceden tahmin edilmesi zor, despotik müdahalelerine sürekli olarak maruz kaldığı sistemleri .................... olarak adlandırmışlardır.
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere uygun olan rejim türü aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere uygun olan rejim türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Autogolpe rejimler
B
Sultani rejimler
C
Patronaj sistemi
D
Tek-parti yönetimi
E
Neo-patrimonyal rejim
Açıklama:
Max Weber’in, “Ekonomi ve Toplum” adlı eserinden esinlenen Juan Linz ve Alfred
Stepan (1996), bir toplumdaki bütün birey ve toplulukların bir diktatörün önceden tahmin edilmesi zor, despotik müdahalelerine sürekli olarak maruz kaldığı sistemleri sultani (sultanistic) rejimler olarak adlandırmışlardır.
Bu tür rejimlerin savunduğu ideolojiler bile diktatör arzu ederse kısa sürede değişebilir; örneğin 1980’lerde Libya’da görüldüğü üzere, bu tür rejimler kısa sürede sosyalist ideolojiden din ağırlıklı bir devlet ideolojisine (teokrasiye) geçebilirler
Stepan (1996), bir toplumdaki bütün birey ve toplulukların bir diktatörün önceden tahmin edilmesi zor, despotik müdahalelerine sürekli olarak maruz kaldığı sistemleri sultani (sultanistic) rejimler olarak adlandırmışlardır.
Bu tür rejimlerin savunduğu ideolojiler bile diktatör arzu ederse kısa sürede değişebilir; örneğin 1980’lerde Libya’da görüldüğü üzere, bu tür rejimler kısa sürede sosyalist ideolojiden din ağırlıklı bir devlet ideolojisine (teokrasiye) geçebilirler
Soru 4
Devlet desteğiyle silahlandırılan ve yakın tarihte Rwanda soykırımı sırasında Tutsi kökenli insanları katleden Hutular türü oluşumlara siyaset biliminde verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Terör çetesi
B
Paramiliter güçler
C
Gerilla oluşumları
D
Dikta polisi
E
Askeri cunta
Açıklama:
Rwanda soykırımı sırasında Tutsi kökenli insanları katleden Hutu çeteler, paramiliter oluşumların yakın tarihteki örneklerindendir. Paramiliter güçler devlet tarafından organize edilmiş ve silahlandırılmış, ancak devletle resmi bir bağı olmayan rejim düşmanı olarak tanımlanan nesnel hedeflerin korkutulması ve imha edilmesinde kullanılan askeri nitelikteki örgütlerdir.
Azınlığın çoğunluğu yönettiği ve memnuniyetsizliklerin meşru yollardan dile getirilme şansının az olduğu otoriter rejimlerde rejim karşıtlarına karşı cebir kullanılması oldukça sık görülen bir durumdur. Aynı zamanda, otoriter rejimlerde devletin halkı
üzerinde güç kullanımı, demokrasilerde olduğu gibi kanunla düzenlenmediği için yürürlüğe konması daha kolay bir politikadır. Devlet yeri geldiğinde kullandığı şiddetle resmi olarak ilişkilendirilmek istemez. Böyle durumlarda ise polis ya da ordu gibi devletin resmi organları yerine paramiliter güçler de kullanılabilir.
Azınlığın çoğunluğu yönettiği ve memnuniyetsizliklerin meşru yollardan dile getirilme şansının az olduğu otoriter rejimlerde rejim karşıtlarına karşı cebir kullanılması oldukça sık görülen bir durumdur. Aynı zamanda, otoriter rejimlerde devletin halkı
üzerinde güç kullanımı, demokrasilerde olduğu gibi kanunla düzenlenmediği için yürürlüğe konması daha kolay bir politikadır. Devlet yeri geldiğinde kullandığı şiddetle resmi olarak ilişkilendirilmek istemez. Böyle durumlarda ise polis ya da ordu gibi devletin resmi organları yerine paramiliter güçler de kullanılabilir.
Soru 5
Devlet kontrolündeki iletişim kanallarının, lidere karizmatik bir güç bahşetme adına, "onun bir insanın sahip olabileceği niteliklerin çok ötesinde güç ve özelliklerle sahip olduğu fikrini" topluma sürekli bir şekilde yayması, otoriter rejimlerin hangi özelliğiyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Siyasi katılımı artırma
B
Lider kültü yaratma
C
Baskı kurma
D
Sisteme bağlama
E
Seçim manipülasyonu yapma
Açıklama:
Otoriter rejimler, liderlerini bir kült haline getirerek de toplum üzerindeki kontrollerini arttırabilirler. Devlet kontrolündeki iletişim kanalları, lidere karizmatik bir güç bahşetme adına, onun bir insanın sahip olabileceği niteliklerin çok ötesinde güç ve özelliklerle sahip olduğu fikrini topluma sürekli bir şekilde yayar.
Bu ikna sürecinin amacı, lidere ve etrafındakilere karşı çıkmanın birey için
hem maddi hem de manevi olarak oldukça maliyetli bir hale getirilmesidir.
Bu ikna sürecinin amacı, lidere ve etrafındakilere karşı çıkmanın birey için
hem maddi hem de manevi olarak oldukça maliyetli bir hale getirilmesidir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi otoriter rejimlerde seçimlere gitmenin gerekçelerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Siyasal iktidarı sınırlı da olsa paylaşması
B
Rejimin meşruiyetini koruma içgüdüsü
C
Halkın demokratik ülkelerden etkilenmesi
D
Küresel piyasalara güven vermek
E
Hesap verilebilirliği artırmak
Açıklama:
Tüm gücü tepede toplamış, hesap verilebilirliği olmayan ve güçler dengesi içinde hareket etmeyen bir iktidarın sermaye sahiplerine karşı vereceği sözler (reform yapılması, para biriminin değerinin sabit tutulması, fikri telif kanunlarının uygulanması gibi), yasama ve yargı oranları tarafından denetlenme ve kısıtlanmaya açık bir yürütmenin vereceği sözlerden daha az inandırıcıdır. Otoriter liderlerin inandırıcılık problemi, bu liderlerin verdikleri sözlerden dönmelerinin ülke içinde kendilerine getireceği görece zararın az olmasından ileri gelmektedir.
Soru 7
İspanya'nın Franco dönemi rejiminin siyaset bilimindeki adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Otoriter rejim
B
Sosyalist rejim
C
Hakim parti rejimi
D
Monarşik rejim
E
Totaliter rejim
Açıklama:
Franco dönemi İspanya’sı (1939-1975) tek-adam sistemini örnekleyen bir otoriter rejimdir.
Bazı siyaset bilimciler, Franco dönemi İspanya’sı (1939-1975) tek-adam sistemini örnekleyen bir otoriter rejimdir. Bazı siyaset bilimciler Franco rejimini faşist bir totaliter rejim olarak tanımlar. Ancak sınırlı da olsa çoğulcu siyasal yapıya izin vermiş olması, sistemin zayıf ve çok katmanlı ideolojik yapısının halkı topyekün mobilizasyondan sakınması ve Franco’nun sürdürdüğü politikaların genelde akılcı ve tahmin edilebilir olması bu rejimi Mussolini İtalya’sı ve Nazi Almanya’sından anlamlı bir biçimde ayırır.
Bazı siyaset bilimciler, Franco dönemi İspanya’sı (1939-1975) tek-adam sistemini örnekleyen bir otoriter rejimdir. Bazı siyaset bilimciler Franco rejimini faşist bir totaliter rejim olarak tanımlar. Ancak sınırlı da olsa çoğulcu siyasal yapıya izin vermiş olması, sistemin zayıf ve çok katmanlı ideolojik yapısının halkı topyekün mobilizasyondan sakınması ve Franco’nun sürdürdüğü politikaların genelde akılcı ve tahmin edilebilir olması bu rejimi Mussolini İtalya’sı ve Nazi Almanya’sından anlamlı bir biçimde ayırır.
Soru 8
İspanya'da Franco'nun kurduğu faşist partinin adı parti aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Syndicato Vertical Partisi
B
El Caudillo Partisi
C
Falanj Partisi
D
Milliyetçi cephe partisi
E
Anti-Komintern Partisi
Açıklama:
1936-1939 yılları arasında Cumhuriyetçiler ile yaptıkları iç savaştan galip çıkan Franco’nun liderliğini yaptığı Milliyetçiler, asayişin sağlanmasını müteakip Falanj partisini kurmuş ve partiler arası çekişmenin İspanya’nın bütünlüğüne zarar verdiği iddiası ile diğer siyasi partileri kapatmıştır.
Soru 9
Franco döneminde İspanya'nın tekrar batılı ülkeler arasına katılmasını sağlayan etken aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ekonomik gelişmişlik düzeyi
B
Rejimin anti-komunist tutumu
C
Rusya ile yakınlaşma çabası
D
Silah sanayisine sahip olması
E
Krallığa karşı olması
Açıklama:
Soğuk Savaş döneminde Amerika Birleşik Devletleri’nin Sovyetlere karşı ittifak kurma isteği, anti-komünist bir ideolojiye de sahip olan İspanya’yı tekrar Batı’nın bir üyesi yapmıştır.
Soru 10
Bir sömürge devletin bağımsızlığını kazanma sürecine verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dekolonizasyon
B
Kolonizasyon
C
Sömürgecilik
D
Asimilasyon
E
Mobilizasyon
Açıklama:
Dekolonizasyon bir sömürge devletin bağımsızlığını kazanma sürecine verilen addır.
Soru 11
Ülkedeki üretim araçlarına çoğunlukla devletin sahip olduğu, ülkedeki ekonomik, sosyal ve kültürel yatırımların devlet tarafından planlandığı ve yapıldığı tek-parti sisteminin ismi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Oligarşi
B
Komünizm
C
Faşizm
D
Liberalizm
E
Diktatörlük
Açıklama:
Ülkedeki üretim araçlarına çoğunlukla devletin sahip olduğu, ülkedeki ekonomik, sosyal ve kültürel yatırımların devlet tarafından planlandığı ve yapıldığı komünizm, tek-parti sistemlerin tarih boyunca gözlemlenen en yaygın şekli olmuş ve dünya siyasetini derinden etkileyen ülkeleri ortaya çıkarmıştır.
Soru 12
Liderin bir taraftan devletin kaynaklarının kullanımı üzerinde sınırsız yetkisi bulunduğu, diğer taraftan bu gücü yakınlarını kayırmak için kullandığı rejimlere verilen isim aşağıdakilerden hangisiidr?
Seçenekler
A
Autogolpe
B
Nasyonalizm
C
Neopatrimonyal
D
Askeri cunta
E
Tek parti
Açıklama:
Liderin bir taraftan devletin kaynaklarının kullanımı üzerinde sınırsız yetkisi bulunduğu, diğer taraftan bu gücü yakınlarını kayırmak için kullandığı rejimlere neopatrimonyal rejimler denmektedir.
Soru 13
Idi Amin-Uganda, Rafael Truijillo- Dominik Cumhuriyeti, Augusto Pinochet-Şili.
Bu üç liderin hayata geçirdiği otoriter rejimin siyaset bilimindeki ismi aşağıdakilerden hangisidir?
Bu üç liderin hayata geçirdiği otoriter rejimin siyaset bilimindeki ismi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ara rejim
B
Totaliter rejim
C
Korporatist Rejim
D
Melez Rejim
E
Teokratik Rejim
Açıklama:
Idi Amin 1971-1979 yılları arası Uganda’yı, Rafael Truijillo 1930-1961 yılları arasında Dominik Cumhuriyeti’ni, Augusto Pinochet ise 1973-1989 yılları arası Şili’yi bu tür melez bir rejimle ordu desteğini kullanarak yönetmişlerdir.
Ordu-diktatörlük karışımı rejimler, melez otoriter rejimler arasında en sık görülenleridir.
Ordu-diktatörlük karışımı rejimler, melez otoriter rejimler arasında en sık görülenleridir.
Soru 14
Kişi ve grupların otoriter sistemlere bağlanmasında iki ana model görmekteyiz. ................ modelde rejim bazı kişi ve gruplara, bağlılıkları karşılığında devlet imkânlarına toplumun diğer kesimlerine olmadığı kadar-erişim fırsatı sunar.
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere uygun olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere uygun olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hegemonyacı
B
Katılımcı
C
Korporatist
D
Baskıcı otoriter
E
Himayeci
Açıklama:
Otoriter rejimlerin hemen hemen hepsi yeri geldiğinde şiddete başvursa da, birçoğu toplumun
bazı kısımlarını sisteme paydaş haline getirerek kontrollerini sağlar. Burada rejimlerin toplum
üzerinde kontrolünü sağlayan ana etken, kişi ve grupların çıkar ilişkileri üzerinden rejime bağlı hale getirilmesidir. Kişi ve grupların otoriter sistemlere bağlanmasında iki ana model görmekteyiz. Himayeci (clientilist) modelde rejim bazı kişi ve gruplara, bağlılıkları karşılığında devlet imkânlarına toplumun diğer kesimlerine olmadığı kadar-erişim fırsatı sunar.
bazı kısımlarını sisteme paydaş haline getirerek kontrollerini sağlar. Burada rejimlerin toplum
üzerinde kontrolünü sağlayan ana etken, kişi ve grupların çıkar ilişkileri üzerinden rejime bağlı hale getirilmesidir. Kişi ve grupların otoriter sistemlere bağlanmasında iki ana model görmekteyiz. Himayeci (clientilist) modelde rejim bazı kişi ve gruplara, bağlılıkları karşılığında devlet imkânlarına toplumun diğer kesimlerine olmadığı kadar-erişim fırsatı sunar.
Soru 15
Otoriter ve korporatist olan Peronist Arjantin’de, hangi baskı grupları Peron’un izlediği bazı politikalar karşısında rejime ciddi bir destek sağlamıştır?
Seçenekler
A
İşçi sendikaları
B
Siyasi partiler
C
Ordu
D
Sanatçılar
E
Futbol klüpleri
Açıklama:
Peronist Arjantin’de devlet başkanın işçi sendikalarıyla kurduğu yakın ilişki ve yeri geldiğinde ülkenin ciddi bütçe açığı vermesini göze alıp, işveren örgütlerinin de kerhen onayı ile işçi sendikalarını yüksek işçi maaşları ile hoşnut etmesi, otoriter rejimlerdeki korporatist yapılanmanın tipik bir örneğidir. İşçi sendikaları da, devlet başkanı Peron’un bu politikası karşılığında Peronist rejime ciddi bir destek sağlamıştır.
Soru 16
Takvimdeki ayların isimlerini aile fertlerinin isimleriyle değiştiren lider kimdir?
Seçenekler
A
Kim Il Sung
B
Saparmurat Niyazov Türkmenbaşı
C
Saddam Hüseyin
D
Alberto Fujimori
E
Augusto Pinochet
Açıklama:
Türkmenistan’ın eski diktatörü Saparmurat Niyazov Türkmenbaşı’nın takvimdeki ayların isimlerini aile fertlerinin isimleriyle değiştirmesi liderkültü inşası sırasında atılan adımlara örnek teşkil ederler.
Soru 17
İspanyol diktatör Francisco Franco II. Dünya Savaşı'nda hangi ülkenin hangi kentini işgal etmiştir?
Seçenekler
A
Mısır, Kahire
B
Fransa, Nice
C
Tunus, Kayrevan
D
Fas, Tanca
E
İtalya, Napoli
Açıklama:
İç savaş sırasında ülkenin kaybettiği gücü tekrar kazanmak isteyen Franco, bu sebeple 1939 yılında Anti-Komitern Pakt’ı imzalayarak Adolf Hitler’in yanında II. Dünya Savaşı’na girdi; fakat Almanya’nın Polonya’ya saldırması sonucunda savaştan uzak durma kararı alarak ülkesini savaşın yıkımından korudu. Savaş süresince yaptığı mücadele Fas’ta bulunan Tanca şehrini işgal etmek oldu, fakat bu durum Müttefikler tarafından hoş karşılanmayınca savaş sonrasında kurulan Birleşmiş Milletler organizasyonuna İspanya alınmadı.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi Franco’ya muhalefet yapan ya da yapması muhtemel gruplardan biri değildir?
Seçenekler
A
Liberal demokratlar
B
Komünistler
C
Katalan ayrılıkçılar
D
Üniversite öğrencileri
E
Askeri inzibatlar
Açıklama:
Rejim, liberal demokratlardan komünistlere, Katalan ayrılıkçılarından demokrasi talep eden üniversite öğrencilerine kadar her tip muhalefeti gerek şehirlerde (Policia Armada) gerekse kırsal kesimde (Guardia Civil) bu iş için özel kurduğu askeri inzibat güçleriyle bastırmıştır.
Soru 19
Bir sömürge devletin bağımsızlığını kazanma süreci aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Kolonileşme
B
Devrim
C
İlhak
D
Dekolonizasyon
E
Asimilasyon
Açıklama:
Dekolonizasyon bir sömürge devletin bağımsızlığını kazanma sürecine verilen addır.
Soru 20
- Siyasal katılma sınırlıdır
- Halkı siyasal olarak seferber (mobilize) edecek ve sistemi bir arada tutacak kapsamlı bir ideolojik yapı yoktur
- İçinde bulundukları sosyo-ekonomik yapının bütün üyelerini ve kurumlarını dönüştürmeyi hedeflerler
- İktidardaki kişi veya grupların erkinin görece olarak sınırlı ve tahmin edilebilir olması söz konusudur
- Radikal bir ideoloji üzerine kuruludurlar
Seçenekler
A
I, II ve IV
B
II, III ve IV
C
Yalnız III
D
III ve V
E
IV ve V
Açıklama:
Otoriter rejimlerde (1) siyasal katılma sınırlıdır; (2) halkı siyasal olarak seferber (mobilize) edecek ve sistemi bir arada tutacak kapsamlı bir ideolojik yapı yoktur; (3) iktidardaki kişi veya grupların erkinin görece olarak sınırlı ve tahmin edilebilir olması söz konusudur. Diğer yandan, içinde bulundukları sosyo-ekonomik yapının bütün üyelerini ve kurumlarını dönüştürmeyi hedefleyen ve radikal ideolojiler üzerine kurulan rejimler daha çok totaliter rejimlerdir.
Soru 21
- Askerî cunta
- Parlamento
- Tek-Parti
- Diktatör
- Senato
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, III ve IV
C
II, III ve IV
D
III, IV ve V
E
Yalnız IV
Açıklama:
Otoriter rejimlerde rejimin kurallarını askeri cunta, tek parti veya diktatör belirleyebilir.
Soru 22
Otoriter rejimler arasında en istikrarlı ve yapısal açıdan en esnek olanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Askerî cunta yönetimi
B
Tek-Parti yönetimi
C
Parlamenter sistem
D
Dikta yönetimi
E
Neopatrimonyal yönetimler
Açıklama:
Tek-parti sistemleri otoriter rejimler arasında en istikrarlı ve yapısal açıdan en esnek olanıdır. Bu sistemin ana özelliği devletin yasama, yürütme ve yargı kollarının tek bir siyasi parti tarafından mutlak biçimde denetlenmesi ve işletilmesi, başka bir deyişle partinin devletle eşanlamlı hale gelmesidir.
Soru 23
Ülkedeki üretim araçlarına çoğunlukla devletin sahip olduğu, ülkedeki ekonomik, sosyal ve kültürel yatırımların devlet tarafından planlandığı ve yapıldığı rejimler aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Komünist rejimler
B
Demokratik rejimler
C
Liberal rejimler
D
Kapitalist rejimler
E
Totaliter rejimler
Açıklama:
Ülkedeki üretim araçlarına çoğunlukla devletin sahip olduğu, ülkedeki ekonomik, sosyal ve kültürel yatırımların devlet tarafından planlandığı ve yapıldığı komünizm, tek-parti sistemlerin tarih boyunca gözlemlenen en yaygın şekli olmuş ve dünya siyasetini derinden etkileyen ülkeleri ortaya çıkarmıştır.
Soru 24
Bir siyasi liderin politik destek karşılığı kişi ve zümrelere devletin kaynaklarını kullanarak maddi çıkar sağlamasına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Autogolpe
B
Neopatrimonyal rejim
C
Paramiliterizm
D
Patronaj sistemi
E
Dekolonizasyon
Açıklama:
Bir siyasi liderin politik destek karşılığı kişi ve zümrelere devletin kaynaklarını kullanarak maddi çıkar sağlamasına patronaj sistemi denir.
Soru 25
- Etnik ayrıştırma
- Baskı kurma
- Sisteme bağlama
- Lider kültü yaratma
- Radikal ideolojiler üretme
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
Yalnız III
D
Yalnız IV
E
IV ve V
Açıklama:
Otoriter rejimler yönettikleri halk üzerinde geniş bir kontrol sağlamak için üç ana yola başvururlar: baskı kurma, sisteme bağlama ve lider kültür yaratma. Etnik ayrıştırma ve radikal ideolojiler üretme genellikle totaliter rejimlerde görülür.
Soru 26
- Sosyal demokrasi
- Parlamenter demokrasi
- Seçimsel demokrasi
- Plebisitsel demokrasi
- Yarışmacı otoriter rejim
Seçenekler
A
I ve II
B
II, III ve IV
C
III, IV ve V
D
Yalnız IV
E
Yalnız V
Açıklama:
Seçimlerin düzenli bir şekilde yapıldığı ve bu seçimlerde anlamlı bir siyasi yarışmanın olduğu bir kısım otoriter rejimlere seçimsel demokrasi, “plebisitsel” (referanduma dayanan) demokrasi, yarışmacı otoriter rejimler gibi isimler de verilmiştir.
Soru 27
Soğuk Savaş döneminde Amerika Birleşik Devletleri’nin Sovyetlere karşı ittifak kurma isteği İspanya için hangi gelişmenin habercisi olmuştur?
Seçenekler
A
İspanya tekrar Batı'nın bir parçası haline gelmiştir
B
Anti-komünist ideoloji zayıflamıştır
C
Ekonomik bir durgunluğa girilmiştir
D
Askerî harcamalar büyük oranda artmıştır
E
İspanya ve Sovyetler Birliği'nin ikili ilişkileri güçlenmiştir
Açıklama:
Soğuk Savaş döneminde Amerika Birleşik Devletleri’nin Sovyetlere karşı ittifak kurma isteği, anti-komünist bir ideolojiye de sahip olan İspanya’yı tekrar Batı’nın bir üyesi yapmıştır. Ülkeye uygulanan ekonomik ambargonun kalkması ile İspanya ekonomisi atağa geçmiş ve hızlı bir modernleşme yoluna girmiştir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi totaliter rejimlere örnek olarak verilemez?
Seçenekler
A
Nasyonel sosyalizm
B
Faşizm
C
Marxizm-Leninizm
D
Maoizm
E
Demokratizm
Açıklama:
Nasyonal sosyalizm, faşizm, Marxizm-Leninizm ve Maoizm gibi rejimler totaliter rejimlerdir.
Soru 29
Bir sömürge devletin bağımsızlığını kazanma sürecine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Patronaj
B
Dekolonizasyon
C
Darbe
D
Devrim
E
Faşizm
Açıklama:
Bir sömürge devletin bağımsızlığını kazanma sürecine dekolonizasyon denir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi modern otoriter rejimlerde rejimin kurallarını belirleyen yapılardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Askeri cunta
B
Tek parti
C
Devlet Başkanı
D
Senato
E
Diktatör
Açıklama:
Otoriter rejimlerde rejimin kurallarını askeri cunta, tek parti veya diktatör belirleyebilir. Senato, çoğulcu bir sisteme yönelik yapı olduğu için otoriter rejimlerde rejimin kurallarını belirlemesi söz konusu değildir.
Soru 31
Ülkedeki üretim araçlarına çoğunlukla devletin sahip olduğu, ülkedeki ekonomik, sosyal ve kültürel yatırımların devlet tarafından planlandığı ve yapıldığı rejime ne ad verilir?
Seçenekler
A
Neopatrimonyal rejim
B
Komünist rejim
C
Dikta rejimi
D
Patronaj rejimi
E
Neo-liberal rejim
Açıklama:
Ülkedeki üretim araçlarına çoğunlukla devletin sahip olduğu, ülkedeki ekonomik, sosyal ve kültürel yatırımların devlet tarafından planlandığı ve yapıldığı komünizm, tek-parti sistemlerin tarih boyunca gözlemlenen en yaygın şekli olmuş ve dünya siyasetini derinden etkileyen ülkeleri ortaya çıkarmıştır.
Soru 32
Aşağıdaki ülkelerin hangisi 1980'li yıllarda komünizm ile yönetilen ülkelerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Mozambik
B
Küba
C
Vietnam
D
Polonya
E
Yunanistan
Açıklama:
Komünizm ile yönetilen ülkelerin sayısı 1980’lerin başında en yüksek seviyeye ulaşmıştır. Sovyetler Birliği’nin yıkılmasından önceki on yılda bir Uzakdoğu ülkesi olan Vietnam’dan Karayip adalarındaki Küba’ya, Afrika kıtasının güneydoğu ucunda yer alan Mozambik’e kadar çeşitli örnekler sergilemişlerdir. Ayrıca Doğu Avrupa’daki
Varşova Paktı üyesi olan Polonya’dan Romanya’ya kadar bir düzineden fazla ülke bu tür tek-parti sistemi ile yönetilmekteydi.
Varşova Paktı üyesi olan Polonya’dan Romanya’ya kadar bir düzineden fazla ülke bu tür tek-parti sistemi ile yönetilmekteydi.
Soru 33
Liderin bir taraftan devletin kaynaklarının kullanımı üzerinde sınırsız yetkisi bulunduğu, diğer taraftan bu gücü yakınlarını kayırmak için kullandığı rejimlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Neopatrimonyal rejim
B
Neoliberal rejim
C
Dikta rejimi
D
Komünist rejim
E
Cunta rejimi
Açıklama:
Liderin bir taraftan devletin kaynaklarının kullanımı üzerinde sınırsız yetkisi bulunduğu, diğer taraftan bu gücü yakınlarını kayırmak için kullandığı rejimlere Neopatrimonyal rejim adı verilmektedir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi otoriter rejimlerin yönettikleri halk üzerinde geniş bir kontrol sağlamak için başvurduğu yöntemlerden birisidir?
Seçenekler
A
Referandum yapma
B
Anayasa değişikliği
C
Sisteme Bağlanma
D
Seçimleri yenileme
E
Bürokratik atamalar yapma
Açıklama:
Otoriter rejimler yönettikleri halk üzerinde geniş bir kontrol sağlamak için üç ana yola başvururlar: baskı kurma, sisteme bağlama ve lider kültür yaratma.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisinin gelişmiş ve demokratik rejimlerle yönetilen ülkede beklenmez?
Seçenekler
A
Patronaj sistemi
B
Referandum
C
Yerel seçimler
D
Anayasa değişikliği
E
Koalisyon
Açıklama:
Bir siyasi liderin politik destek karşılığı kişi ve zümrelere devletin kaynaklarını kullanarak maddi çıkar sağlamasına patronaj sistemi denir. Dolayısıyla gelişmiş ve demokratik rejimlerle yönetilen ülkelerde bu uygulama beklenemez.
Soru 36
Aşağıdaki ülkelerden hangisi günümüzde dikta yönetimi ile yönetilmeye devam etmektedir?
Seçenekler
A
İtalya
B
İran
C
Katar
D
Hindistan
E
Pakistan
Açıklama:
Katar günümüzde hala dikta rejimi ile yönetilen ülkelerden birisidir. Diğer örneklerdeki ülkeler parlementer demokratik sistemle yönetilmektedir.
Soru 37
Aşağıdaki etkenlerin hangisi otoriter rejimlerin ortaya çıkışının görgül kanıtıdır?
Seçenekler
A
Ülkenin ekonomik gelişmişlik düzeyinin düşük olması
B
Ülkenin coğrafi yapısı
C
Ülkenin nüfusunun etnik çeşitliliği
D
Ülke halkının çoğunluğunun mensup olduğu din
E
Ülkenin sahip olduğu sosyal değerler
Açıklama:
Modern siyasi arenada otoriter rejimlerin bu sıklıkta ortaya çıkmasının ardındaki sebepleri araştıran siyaset bilimciler, iki ana etken üzerinde durmuşlardır: ekonomik etkenler ve sosyokültürel etkenler. Ekonomik açıklamaların temelinde pazar-siyasal rejim ilişkisi yatmaktadır. Pazarların verimli çalıştığı, dolayısıyla uzun süreli ekonomik büyümenin görüldüğü ülkelerde fakirlik azalacak ve ortaya güçlü bir orta sınıf çıkacaktır Barrington Moore’un (1966) ünlü çalışması Diktatörlük ve Demokrasinin Toplumsal Kökenleri’nde belirttiği üzere, orta sınıfın güçlü olduğu müreffeh bir toplum siyasal isteklerini barışçıl ama etkili bir şekilde dile getirme şansına sahip olacaktır. Bu sınıfsal farkındalık zamanla yöneticilerin yetkilerini kısıtlamaya yönelik demokratik reformlara da yol açacaktır.
Ekonomik gelişmişlik ve otoriter rejimlerin varlığı arasındaki negatif ilişkinin genel olarak görgül desteği mevcuttur. Örneğin, kişi başı milli gelir 5000 Amerikan Doları ve üzerinde olan ülkelerin %50’si otoriter bir siyasal rejimle yönetilirken, kişi başı 10.000 Amerikan Doları ve üzerinde olan ülkelerin sadece %10’u bu şekilde yönetilmektedir. Ancak, oldukça zengin olup otoriter rejimlerle yönetilen ülkeler (örneğin Suudi Arabistan, Katar) ve fakir ülkeler grubunda yer almasına rağmen pekişmiş demokratik düzene sahip olan Hindistan gibi ülkeler de mevcuttur.
Sosyokültürel yaklaşımlar ise bir toplumdaki bazı kültürel özelliklerin bu toplumda gücün tepede yoğunlaşmasını görece mümkün kıldığını savunur. Geleneksel ve bekasını sağlamaya odaklanmış toplumlarda, hiyerarşi, itaat ve cemaatçilik gibi otoriter sistemlerin yapısıyla birebir örtüşen özellikler bireyselcilik, özgürlük ve eşitlik gibi ilkelere tercih edilmektedir. Bazı siyaset bilimciler, belirli dinlerin ve etnik grupların bu tür hiyerarşik yapılanmalara daha açık olduğunu, dolayısıyla otoriter rejimlerin ortaya çıkmasında kolaylaştırıcı bir rol oynadığını savunmuştur. Bu tür önermelerin en son odağı İslam dini ile otoriter rejimlerin ortaya çıkması arasında olabilecek bağıntılardır. Benzer önermeler 1950 ve 1960’lı yıllarda Katolik toplumlar, 1970’li yıllarda ise Konfüçyüs kültürüyle yoğrulmuş Uzakdoğu toplumları için de yapılmıştır. Ancak, dine dayalı bu tür sosyokültürel savlar görgül destek bulmamıştır.
Ekonomik gelişmişlik ve otoriter rejimlerin varlığı arasındaki negatif ilişkinin genel olarak görgül desteği mevcuttur. Örneğin, kişi başı milli gelir 5000 Amerikan Doları ve üzerinde olan ülkelerin %50’si otoriter bir siyasal rejimle yönetilirken, kişi başı 10.000 Amerikan Doları ve üzerinde olan ülkelerin sadece %10’u bu şekilde yönetilmektedir. Ancak, oldukça zengin olup otoriter rejimlerle yönetilen ülkeler (örneğin Suudi Arabistan, Katar) ve fakir ülkeler grubunda yer almasına rağmen pekişmiş demokratik düzene sahip olan Hindistan gibi ülkeler de mevcuttur.
Sosyokültürel yaklaşımlar ise bir toplumdaki bazı kültürel özelliklerin bu toplumda gücün tepede yoğunlaşmasını görece mümkün kıldığını savunur. Geleneksel ve bekasını sağlamaya odaklanmış toplumlarda, hiyerarşi, itaat ve cemaatçilik gibi otoriter sistemlerin yapısıyla birebir örtüşen özellikler bireyselcilik, özgürlük ve eşitlik gibi ilkelere tercih edilmektedir. Bazı siyaset bilimciler, belirli dinlerin ve etnik grupların bu tür hiyerarşik yapılanmalara daha açık olduğunu, dolayısıyla otoriter rejimlerin ortaya çıkmasında kolaylaştırıcı bir rol oynadığını savunmuştur. Bu tür önermelerin en son odağı İslam dini ile otoriter rejimlerin ortaya çıkması arasında olabilecek bağıntılardır. Benzer önermeler 1950 ve 1960’lı yıllarda Katolik toplumlar, 1970’li yıllarda ise Konfüçyüs kültürüyle yoğrulmuş Uzakdoğu toplumları için de yapılmıştır. Ancak, dine dayalı bu tür sosyokültürel savlar görgül destek bulmamıştır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi otoriter rejim türlerinde değildir?
Seçenekler
A
Askeri cunta yönetimi
B
Tek parti yönetimi
C
Lider temelli dikta yönetimi
D
Kominizm
E
Nazizim
Açıklama:
Otoriter rejimlerin uzun tarihsel geçmişi, siyaset bilimi repertuarına birçok farklı otoriter rejim türü sokmuştur. Hatta otoriter rejimleri demokratik ve totaliter rejimler elendiği zaman oluşan genel bir ‘arda kalan’ kategorisi olarak gören siyaset bilimciler de vardır. Bu tür kavramsal çeşitliliği sınıflandırmak için ilk temel noktamız şu soru olacaktır: Otoriter rejimlerde rejimin kurallarını ve devletin asli görevlerinin nasıl yürütüleceğini kim belirler? Bu sorunun cevabı üç ana grubun varlığına işaret etmektedir: askeri cunta yönetimi, tek parti yönetimi ve lider temelli dikta yönetimi. Burada hatırlanması gereken başka bir unsur ise, aşağıda tartışılan üç türün ideal, biçimlendirilmiş türler olmasıdır. Gerçek hayatta gözlemlediğimiz otoriter rejimler, her üç türün özelliklerini belirli derecede bünyelerinde barındırmaktadırlar. Örneğin Kominizm.
Soru 39
En istikrarlı, yapısal açıdan en esnek olanı ve halk desteğine ihtiyaç duyan otoriter rejim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Askeri cunta yönetimi
B
Tek parti yönetimi
C
Lider temelli dikta yönetimi
D
Kominizm
E
Sömürgecilik
Açıklama:
Tek-Parti Yönetimi
Tek-parti sistemleri otoriter rejimler arasında en istikrarlı ve yapısal açıdan en esnek olanıdır. Bu sistemin ana özelliği devletin yasama, yürütme ve yargı kollarının tek bir siyasi parti tarafından mutlak biçimde denetlenmesi ve işletilmesi, başka bir deyişle partinin devletle eşanlamlı hale gelmesidir.
Güçlü ve kapsayıcı rejim propagandası, diğer tür otoriter rejimlere göre halk desteğine daha fazla ihtiyacı olan tek parti yönetimlerinde önemli bir rol oynar.
Tek-parti sistemleri otoriter rejimler arasında en istikrarlı ve yapısal açıdan en esnek olanıdır. Bu sistemin ana özelliği devletin yasama, yürütme ve yargı kollarının tek bir siyasi parti tarafından mutlak biçimde denetlenmesi ve işletilmesi, başka bir deyişle partinin devletle eşanlamlı hale gelmesidir.
Güçlü ve kapsayıcı rejim propagandası, diğer tür otoriter rejimlere göre halk desteğine daha fazla ihtiyacı olan tek parti yönetimlerinde önemli bir rol oynar.
Soru 40
Bir siyasi liderin politik destek karşılığı kişi ve zümrelere devletin kaynaklarını kullanarak maddi çıkar sağlamasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dekolonizasyon
B
Autogolpe
C
Patronaj sistemi
D
Korporasyon
E
Plesibit
Açıklama:
Dekolonizasyon bir sömürge devletin bağımsızlığını kazanma sürecine verilen addır.
Autogolpe sivil iktidarın kendine darbe yapması anlamına gelir.
Bir siyasi liderin politik destek karşılığı kişi ve zümrelere devletin kaynaklarını kullanarak maddi çıkar sağlamasına patronaj sistemi denir.
Bir siyasi liderin politik destek karşılığı kişi ve zümrelere devletin kaynaklarını kullanarak maddi çıkar sağlamasına patronaj sistemi denir.
Korporasyon: Gentile ile birlikte yazdıkları Faşizm Doktrini (1933) adlı metinde Mussolini faşist devletin korporatif olmasının nedeninin sosyalizme ve sendikacılığa yol açan ihtiyaçlar olduğunu söyler ve farklı çıkarların koordine edildiği ve birbiriyle uyumlu hale getirildiği bir korporasyon sisteminin gerçek çözüm olduğunu belirtir.
Plesibit: Seçimlerin düzenli bir şekilde yapıldığı ve bu seçimlerde anlamlı bir siyasi yarışmanın olduğu bir kısım otoriter rejimlere seçimsel demokrasi, “plebisitsel” (referanduma dayanan) demokrasi, yarışmacı otoriter rejimler gibi isimler de verilmiştir. Bu tür rejimleri otoriter rejimlerden ayıran en önemli özellik iktidarların yönetimlerini sürdürmeleri için seçim desteğine ihtiyaç duymalarıdır. Ancak iktidarlar bu plesibitsel desteği sağlamak için güçler ayrılığı ilkesini göz ardı edip muhalefet üzerine devletin bütün kurumları ile baskı yapmaktan, gerektiğinde bu baskıyı meşru kılmak için özel kanunlar çıkarmaktan çekinmezler. Soğuk Savaş sonrası, özellikle 2000’li yıllarda Rusya seçimsel demokrasi türünün iyi bir örneği olmuştur.
Autogolpe sivil iktidarın kendine darbe yapması anlamına gelir.
Bir siyasi liderin politik destek karşılığı kişi ve zümrelere devletin kaynaklarını kullanarak maddi çıkar sağlamasına patronaj sistemi denir.
Bir siyasi liderin politik destek karşılığı kişi ve zümrelere devletin kaynaklarını kullanarak maddi çıkar sağlamasına patronaj sistemi denir.
Korporasyon: Gentile ile birlikte yazdıkları Faşizm Doktrini (1933) adlı metinde Mussolini faşist devletin korporatif olmasının nedeninin sosyalizme ve sendikacılığa yol açan ihtiyaçlar olduğunu söyler ve farklı çıkarların koordine edildiği ve birbiriyle uyumlu hale getirildiği bir korporasyon sisteminin gerçek çözüm olduğunu belirtir.
Plesibit: Seçimlerin düzenli bir şekilde yapıldığı ve bu seçimlerde anlamlı bir siyasi yarışmanın olduğu bir kısım otoriter rejimlere seçimsel demokrasi, “plebisitsel” (referanduma dayanan) demokrasi, yarışmacı otoriter rejimler gibi isimler de verilmiştir. Bu tür rejimleri otoriter rejimlerden ayıran en önemli özellik iktidarların yönetimlerini sürdürmeleri için seçim desteğine ihtiyaç duymalarıdır. Ancak iktidarlar bu plesibitsel desteği sağlamak için güçler ayrılığı ilkesini göz ardı edip muhalefet üzerine devletin bütün kurumları ile baskı yapmaktan, gerektiğinde bu baskıyı meşru kılmak için özel kanunlar çıkarmaktan çekinmezler. Soğuk Savaş sonrası, özellikle 2000’li yıllarda Rusya seçimsel demokrasi türünün iyi bir örneği olmuştur.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi patronaj sistemine örnektir?
Seçenekler
A
Libya lideri Kaddafi 1969 darbesiyle iktidara geldikten sonra birçok üst düzey komutanın bağlılığını onlara lüks bir hayat sunarak sağlamış, orduda geri kalan önemli pozisyonlara da kendi aşiretinden hatta akrabaları arasından atamalar yapması
B
Liderin devletin kaynaklarının kullanımı üzerinde sınırsız yetkisi bulunduğu ve bu gücü yakınlarını kayırmak için kullandığı Afrika ülkelerinin orduları bir yandan karşı darbe riskini önlemek için zayıf tutulur, diğer yandan da başka grupların darbe yapma riskini önlemek için başkentten çok fazla uzaklaştırması
C
Myanmar’daki DBKK cuntasıdır. 1962 yılında yönetime ‘geçici olarak’ el koyan cunta, zamanla burada kök salmış, eğitim, ekonomik kalkınma ya da dışişleri gibi sivil konularda tüm seviyelerde yöneticilik ve bürokratlık yapan bir askeri kadro oluşması
D
Kuzey Kore’nin ilk diktatörü Kim Il Sung’un “ebedi lider” olarak anılması veya Türkmenistan’ın eski diktatörü Saparmurat Niyazov Türkmenbaşı’nın takvimdeki ayların isimlerini aile fertlerinin isimleriyle değiştirmesi
E
Küba lideri Fidel Castro mahalle ve köy bazında çoğulcu siyasi yapılanmalara izin vermesi
Açıklama:
Bir siyasi liderin politik destek karşılığı kişi ve zümrelere devletin kaynaklarını kullanarak maddi çıkar sağlamasına patronaj sistemi denir. Örneğin, Libya lideri Kaddafi 1969 darbesiyle iktidara geldikten sonra birçok üst düzey komutanın bağlılığını onlara lüks bir hayat sunarak sağlamış, orduda geri kalan önemli pozisyonlara da kendi aşiretinden hatta akrabaları arasından atamalar yapmıştır.
Soru 42
Neopatrimonyal rejimleri, diğer dikta rejimlerinden ayıran en önemli özellik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Liderlerin iktidarda kalmak için devlet organlarını bilerek zayıf tutmaları
B
Demokrasiyle özdeşmiş kurumları ve araçları topyekun denetim amacıyla kullanmaları
C
Medyayı devlet tekeline almaları
D
Şiddete başvurmaları
E
Politik destek karşılığı kişi ve zümrelere devletin kaynaklarını kullanarak maddi çıkar sağlamaları
Açıklama:
Liderin bir taraftan devletin kaynaklarının kullanımı üzerinde sınırsız yetkisi bulunduğu, diğer taraftan bu gücü yakınlarını kayırmak ve için kullandığı rejimlere neopatrimonyal rejimler denmektedir. Neopatrimonyal rejimleri, diğer dikta rejimlerinden ayıran en önemli özellik neopatrimonyal liderlerin iktidarda kalmak için devlet organlarını bilerek zayıf tutmasıdır.
Soru 43
Peronist Arjantin’de devlet başkanın işçi sendikalarıyla kurduğu yakın ilişki ve yeri geldiğinde ülkenin ciddi bütçe açığı vermesini göze alıp, işveren örgütlerinin de kerhen onayı ile işçi sendikalarını yüksek işçi maaşları ile hoşnut etmesi, otoriter rejimlerdeki korporatist yapılanmanın tipik bir örneği aşağıdaki seçeneklerden hangisi ile ilişkilendirilir?
Seçenekler
A
Baskı kurma
B
Sisteme bağlama
C
Lider kültü
D
Siyasi katılma
E
Gözetim altına alma
Açıklama:
Sisteme Bağlama: Otoriter rejimlerin hemen hemen hepsi yeri geldiğinde şiddete başvursa da, birçoğu toplumun bazı kısımlarını sisteme paydaş haline getirerek kontrollerini sağlar. Burada rejimlerin toplum üzerinde kontrolünü sağlayan ana etken, kişi ve grupların çıkar ilişkileri üzerinden rejime bağlı hale getirilmesidir. Korporatist yapılanmalarda ise devlet bireyleri kendi kontrolü altında tuttuğu sendikalar ve işveren örgütleri gibi gruplar üzerinden sisteme dâhil eder. Korporatist yapılanma, normalde ülke siyasetinde anlaşmazlık ve hatta bölünmelere yol açabilecek konuların kapalı kapılar ardında tartışılıp bir çözüme varılması olanağını verir. Peronist Arjantin’de devlet başkanın işçi sendikalarıyla kurduğu yakın ilişki ve yeri geldiğinde ülkenin ciddi bütçe açığı vermesini göze alıp, işveren örgütlerinin de kerhen onayı ile işçi sendikalarını yüksek işçi maaşları ile hoşnut etmesi, otoriter rejimlerdeki korporatist yapılanmanın tipik bir örneğidir. İşçi sendikaları da, devlet başkanı Peron’un bu politikası karşılığında Peronist rejime ciddi bir destek sağlamıştır.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi otoriter rejimlerin genel ve yerel seçimleri düzenleme nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
Dünyadaki demokratikleşme dalgasının etkilerine istinaden rejimin meşruiyetini artırmak
B
Küresel sermaye girdilerini sağlamak ve bu sermayeyi ülkelerinde tutmak
C
İktidarların yönetimlerini sürdürmeleri için seçim desteğine ihtiyaç duymak
D
Muhalefet üzerine devletin bütün kurumları ile baskı yapmak ve gerektiğinde bu baskıyı meşru kılmak
E
Parti içi demokrasiyi geliştirmek
Açıklama:
Otoriter Rejimler ve Seçimler: Otoriter rejimlerin, siyasal sistemlerinde seçimlere son yıllarda artan bir şekilde yer vermesi rastlantısal değildir. Bu eğilimin arkasında küreselleşme ile bağlantılı iki ana sebepten söz edebiliriz. İlki, dünyadaki demokratikleşme dalgasının etkilerine istinaden rejimin meşruiyetini koruması içgüdüsüdür. Seçimler ve seçimlerin öngördüğü parlamentolar, küresel ekonomiye entegre olmuş ülkelerin ihtiyaç duyduğu küresel sermaye girdilerini sağlamak ve bu sermayeyi ülkelerinde tutmak için de önemli bir role sahiptir. Göstermelik seçimler yapan birçok otoriter rejimde iktidarın oy oranları liberal demokrasilerde görülmeyen ölçüde yüksektir. Seçimlerin düzenli bir şekilde yapıldığı ve bu seçimlerde anlamlı bir siyasi yarışmanın olduğu bir kısım otoriter rejimlere seçimsel demokrasi, plesibitsel (referanduma dayalı) demokrasi, yarışmacı otoriter rejimler gibi isimlerde verilmiştir. Bu tür rejimleri otoriter rejimden ayıran en önemli özellik, iktidarların yönetimlerini sürdürmeleri için seçim desteğine ihtiyaç duymalarıdır. Ancak iktidarlar bu plesibitsel desteği sağlamak için güçler ayrılığı ilkesini göz ardı edip, muhalefet üzerine devletin bütün kurumları ile baskı yapmaktan, gerektiğinde bu baskıyı meşru kılmak için özel kanunlar çıkarmaktan çekinmezler. Soğuk Savaş sonrası, özellikle 2000’li yıllarda Rusya seçimsel demokrasi türünün iyi bir örneği olmuştur.
Soru 45
Franco dönemi İspanya’sı (1939-1975) tek-adam sistemini örnekleyen bir otoriter rejimdir. Franco’nun sosyo-ekonomik değişimin yönetimi için kontrollü bir çoğunluk sağlama yoluna gitme sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sistemin zayıf ve çok katmanlı ideolojik yapısının halkı topyekûn mobilizasyondan sakınması
B
Franco’nun sürdürdüğü politikaların genelde akılcı ve tahmin edilebilir olması
C
Soğuk Savaş döneminde Amerika Birleşik Devletleri’nin Sovyetlere karşı ittifak kurma isteği, anti-komünist bir ideolojiye de sahip olan İspanya’yı tekrar Batı’nın bir üyesi olması
D
Ülkeye uygulanan ekonomik ambargonun kalkması ile İspanya ekonomisi atağa geçmiş ve hızlı bir modernleşme yoluna girmiş olması
E
Franco’ya muhalefet yapan ya da yapması muhtemel gruplara baskıcı tutum sergilemesi
Açıklama:
Franco dönemi İspanya’sı (1939-1975) tek-adam sistemini örnekleyen bir otoriter rejimdir. Franco Dönemi’ni, İspanya’nın dünyadan tecrit edildiği 1959 öncesi ve Soğuk Savaş’ın zirveye çıkmasıyla ülkenin tekrar zirveye çıkmasıyla ülkenin tekrar batılı ülkeler arasına katıldığı 1959 sonrası olarak ikiye ayırabiliriz. Bazı siyaset bilimciler Franco rejimini faşist bir totaliter rejim olarak tanımlar. Ancak sınırlı da olsa çoğulcu siyasal yapıya izin vermiş olması, sistemin zayıf ve çok katmanlı ideolojik yapısının halkı topyekûn mobilizasyondan sakınması ve Franco’nun sürdürdüğü politikaların genelde akılcı ve tahmin edilebilir olması, bu rejimi Mussolini İtalya’sı ve Nazi Almanya’sından anlamlı bir biçimde ayırır. 1936-1939 yılları arasında Cumhuriyetçiler ile yaptıkları iç savaştan galip çıkan Franco’nun liderliğini yaptığı Milliyetçiler, asayişin sağlanmasını müteakip Falanj partisini kurmuş ve partiler arası çekişmenin İspanya’nın bütünlüğüne zarar verdiği iddiası ile siyasi partileri kapatmıştır. Benzer şekilde, bağımsız sendikalar da 1940’da feshedilmiştir. 1939-1959 arasında İspanya, Nazi Almanya’sı ile İkinci Dünya Savaşı sırasında yapmış olduğu ittifaktan dolayı galip ülkelerce ekonomik yaptırımlara maruz bırakılmıştır. 1960larda başlayan ekonomi büyüme dalgası ile yürütme organlarına uzmanları getiren Franco, sosyo-ekonomik değişimin yönetimi için kontrollü bir çoğunluk sağlama yoluna gitmiştir.”
Soru 46
Juan Linz (1970) otoriter rejimleri totaliter rejimlerden ayıran özellikleri kaç ana noktada toplamıştır?
Seçenekler
A
5
B
4
C
3
D
2
E
6
Açıklama:
Juan Linz (1970) otoriter rejimleri totaliter rejimlerden ayıran özellikleri üç ana noktada toplamıştır. Otoriter rejimlerde (1) siyasal katılma sınırlıdır; (2) halkı siyasal olarak seferber (mobilize) edecek ve sistemi bir arada tutacak kapsamlı bir ideolojik yapı yoktur; (3) iktidardaki kişi veya grupların erkinin görece olarak sınırlı ve tahmin edilebilir olması söz konusudur.
Soru 47
Otoriter rejimlerde rejimin kuralları kaç şekilde bilirlenir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Otoriter rejimlerde rejimin kurallarını askeri cunta, tek parti veya diktatör belirleyebilir.
Soru 48
Tek parti rejimleri içinde kaç alt türden söz edilebilir?
Seçenekler
A
5
B
4
C
3
D
2
E
1
Açıklama:
Tek parti rejimleri içinde iki alt türden söz edebiliriz: Gelişmekte olan ülkelerdeki komünist parti uygulamaları ve diğer tek parti rejimleri.
Soru 49
Bir siyasi liderin politik destek karşılığı kişi ve zümrelere devletin kaynaklarını kullanarak maddi çıkar sağlamasına nedenir?
Seçenekler
A
Rüşvet
B
Siyasi ahlaksızlık
C
Kayırma
D
Patronaj sistemi
E
Autogolpe
Açıklama:
Bir siyasi liderin politik destek karşılığı kişi ve zümrelere devletin kaynaklarını kullanarak maddi çıkar sağlamasına patronaj sistemi denir.
Soru 50
Liderin bir taraftan devletin kaynaklarının kullanımı üzerinde sınırsız yetkisi bulunduğu, diğer taraftan bu gücü yakınlarını kayırmak için kullandığı rejimlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Patronaj
B
Neopatrimonyal rejimler
C
Kayırma rejimi
D
Autogolpe
E
Sultanistic
Açıklama:
Liderin bir taraftan devletin kaynaklarının kullanımı üzerinde sınırsız yetkisi bulunduğu, diğer taraftan bu gücü yakınlarını kayırmak için kullandığı rejimlere neopatrimonyal rejimler denmektedir.
Soru 51
Otoriter rejimler yönettikleri halk üzerinde geniş bir kontrol sağlamak için kaç ana yola başvururlar?
Seçenekler
A
7
B
6
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Otoriter rejimler yönettikleri halk üzerinde geniş bir kontrol sağlamak için üç ana yola başvururlar: baskı kurma, sisteme bağlama ve lider kültü yaratma.
Soru 52
Franco dönemi İspanya’sı hangi tarihler arasındadır?
Seçenekler
A
1939-1975
B
1929-1955
C
1949-1995
D
1919-1985
E
1924-1990
Açıklama:
Franco dönemi İspanya’sı (1939-1975) tek-adam sistemini örnekleyen bir otoriter rejimdir.
Soru 53
Otoriter rejimler arasında en istikrarlı ve yapısal açıdan en esnek olanı hangisidir?
Seçenekler
A
Askeri rejim
B
Komünizm
C
Sömürgecilik
D
Diktatörlük
E
Tek Parti
Açıklama:
Tek-parti sistemleri otoriter rejimler arasında en istikrarlı ve yapısal açıdan en esnek olanıdır. Bu sistemin ana özelliği devletin yasama, yürütme ve yargı kollarının tek bir siyasi parti tarafından mutlak biçimde denetlenmesi ve işletilmesi, başka bir deyişle partinin devletle eşanlamlı hale gelmesidir.
Soru 54
Sivil bir liderin parlamentoyu feshedip bir diktatör olarak siyasi sistemin başına geçmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Patronaj
B
Autogolpe
C
Rejim içi çatlak
D
Cunta
E
Lider kültü
Açıklama:
İspanyolca bir sözcük olan autogolpe sivil iktidarın kendine darbe yapması anlamına gelir. Japon asıllı lider Alberto Fujimori’nin 1992’de Peru devlet başkanı iken parlamento ve yargıyı lağvedip iktidarı kendi bünyesinde topladığı sivil darbe, bu terimi siyaset bilimi yazınına kazandırmıştır. Julius Sezar’ın Roma Senatosu’nu lağvedip kendisini imparator ilan ettiği sivil darbeyi de tarihteki ilk ve en ünlü autogolpe örneği olarak kabul edebiliriz.
Soru 55
Neopatrimonyal liderleri diğer otoriter liderlerden ayıran ana özellik nedir?
Seçenekler
A
Ülkesinde seçimlere izin vermesi
B
Diğer ülkelere karşı saldırgan olması
C
Devletin organlarını zayıf tutması
D
Himayeci bir anlayışla kontrol sağlaması
E
Toplum üzerinde güç kullanmaktan çekinmemesi
Açıklama:
Liderin bir taraftan devletin kaynaklarının kullanımı üzerinde sınırsız yetkisi bulunduğu, diğer taraftan bu gücü yakınlarını kayırmak ve için kullandığı rejimlere neopatrimonyal rejimler denmektedir. Neopatrimonyal rejimleri, diğer dikta rejimlerinden ayıran en önemli özellik neopatrimonyal liderlerin iktidarda kalmak için devlet organlarını bilerek zayıf tutmasıdır.
Soru 56
Modern siyasal tarihte darbe yaşamış en zengin ülke aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
İspanya
B
Arjantin
C
Şili
D
Yunanistan
E
Kongo
Açıklama:
Modern siyasal tarihte darbe yaşamış en zengin ülke Arjantin'dir. 1976 Arjantin’inde kişi başına düşen milli gelir 4000 Amerikan doları civarındadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 57
Otoriter rejimler arasında en istikrarlı ve yapısal açıdan en esnek olan sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Askeri cunta yönetimi
B
Diktatöryel yönetim
C
Tek-Parti yönetimi
D
Monarşik yönetim
E
Aristokratik yönetim
Açıklama:
Tek-parti sistemleri otoriter rejimler arasında en istikrarlı ve yapısal açıdan en esnek olanıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 58
Bir siyasi liderin politik destek karşılığı kişi ve zümrelere devletin kaynaklarını
kullanarak maddi çıkar sağlamasına.................sistemi denir
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki seçeneklerde belirtilen kavramlardan hangisi getirilmelidir?
kullanarak maddi çıkar sağlamasına.................sistemi denir
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki seçeneklerde belirtilen kavramlardan hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Nepotizm
B
Patronaj
C
Meritokrasi
D
Kronizm
E
Sinizm
Açıklama:
Bir siyasi liderin politik destek karşılığı kişi ve zümrelere devletin kaynaklarını
kullanarak maddi çıkar sağlamasına patronaj sistemi denir. Doğru cevap B'dir.
kullanarak maddi çıkar sağlamasına patronaj sistemi denir. Doğru cevap B'dir.
Soru 59
Liderin bir taraftan devletin kaynaklarının kullanımı üzerinde sınırsız yetkisi bulunduğu, diğer taraftan bu gücü yakınlarını kayırmak için kullandığı rejimlere......................... ne ad verilir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Kronizm
B
Nepotizm
C
Patronaj
D
Patrimonyal
E
Neo-patrimonyal
Açıklama:
Liderin bir taraftan devletin kaynaklarının kullanımı üzerinde sınırsız yetkisi bulunduğu, diğer taraftan bu gücü yakınlarını kayırmak için kullandığı rejimlere neopatrimonyal rejimler denmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 60
Askeri cunta, tek parti yönetimi ve dikta yönetimini bünyesinde barındıran otoriter rejimlere ne tür rejimler denir?
Seçenekler
A
Otoriter rejimler
B
Diktatöryel rejimler
C
Baskıcı rejimler
D
Melez Otoriter rejimler
E
Aristokratik rejimler
Açıklama:
Askeri cunta, tek parti yönetimi ve dikta yönetimini bünyesinde barındıran otoriter rejimlere melez otoriter rejimler denir. Doğru cevap D'dir.
Soru 61
Devlet tarafından organize edilmiş ve silahlandırılmış, ancak devletle resmi bir bağı olmayan rejim düşmanı olarak tanımlanan nesnel hedeflerin korkutulması ve imha edilmesinde kullanılan askeri nitelikteki örgütlere...................... adı verilir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Paramiliter güçler
B
Kontrgerilla
C
Mafya
D
Derin devlet
E
Komando teşkilatı
Açıklama:
Paramiliter güçler devlet tarafından organize edilmiş ve silahlandırılmış, ancak
devletle resmi bir bağı olmayan rejim düşmanı olarak tanımlanan nesnel hedeflerin korkutulması ve imha edilmesinde kullanılan askeri nitelikteki örgütlerdir. Doğru cevap A'dır.
devletle resmi bir bağı olmayan rejim düşmanı olarak tanımlanan nesnel hedeflerin korkutulması ve imha edilmesinde kullanılan askeri nitelikteki örgütlerdir. Doğru cevap A'dır.
Soru 62
Korporatist yapı ilk olarak hangi ülkede görülmüştür?
Seçenekler
A
Almanya Naziler
B
Fransa 3. Cumhuriyet
C
Faşist İtalya
D
SSCB
E
Demokratik Almanya
Açıklama:
Korporatist yapı otoriter sistemlere özgü olmayıp totaliter rejimlerden olan faşist İtalya’da icat edilmiştir. Doğru cevap C'dir.
Soru 63
İspanyol iç savaşından galip çıkan Franco'nun liderliğini yaptığı Milliyetçi hareketin kurduğu partinin adı nedir?
Seçenekler
A
Cumhuriyetçi Faşist Parti
B
Falanj
C
NSDAP
D
Ulusal Birlik (National Union)
E
Kara Gömlekliler
Açıklama:
İspanyol iç savaşından galip çıkan Franco'nun liderliğini yaptığı Milliyetçi cephenin kurduğu partiye Falanj partisi, partililere de Falanjist denirdi. Doğru cevap B'dir.
Soru 64
Peronist Arjantin'de devlet başkanın işçi sendikalarıyla kurduğu yakın ilişki ve yeri geldiğinde ülkenin ciddi bütçe açığı vermesini göze alıp, işveren örgütlerinin de kerhen onayı ile işçi sendikalarını yüksek işçi maaşları ile hoşnut etmesi neye örnek teşkil eder?
Seçenekler
A
Korporatist yapılanmaya
B
Siyasi katılmaya
C
Lider Kültüne
D
Baskı Kurmaya
E
Denetime
Açıklama:
Peronist Arjantin’de devlet başkanın işçi sendikalarıyla kurduğu yakın ilişki ve yeri geldiğinde ülkenin ciddi bütçe açığı vermesini göze alıp, işveren örgütlerinin de kerhen onayı ile işçi sendikalarını yüksek işçi maaşları ilehoşnut etmesi, otoriter rejimlerdeki korporatist yapılanmanın tipik bir örneğidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 65
Aşağıda otoriter rejimin tanımı hangi seçenekte verilmiştir.
Seçenekler
A
Bir sömürge devletin bağımsızlığını kazanma sürecine verilen isim
B
Merkezi bürokrasi üzerinden ülkede kurulan mutlak bir demokrasidir.
C
Ufak bir zümrenin devlet yönetimini topluma karşı anayasal bir sorumluluğu olmadan elinde tuttuğu siyasal sistemlere denir.
D
20. yüzyıl süresince Batılı devletler sömürgelerini kaybederek yeni rejimler oluşturmuştur.
E
Geniş katılıma ve güçler ayrılığına önem veren çoğulcu sistemlerdir.
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Soru 66
Juan Linz otoriter rejimleri totaliter rejimlerden ayıran özellikleri kaç şekilde gruplandırmıştır.
Seçenekler
A
5
B
3
C
1
D
6
E
4
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Soru 67
Askeri cunta yönetiminde ülkede kimin iktidarı süreceğine kim karar verir.
Seçenekler
A
Bir grup subay
B
Bakanlar kurulu
C
Meclis
D
Hükümet
E
Emniyet genel müdürlüğü
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Soru 68
Komünist rejimin tanımlaması aşağıdakilerden hangisidir.
Seçenekler
A
Ülkenin ekonomik, sosyal ve kültürel yatırımları devlet tarafından yapılır.
B
Ülkedeki üretim araçları devletin kontrolündedir.
C
Ülkedeki Çalışan insanlar ülke için çalışırlar.
D
Tek parti sisteminin yaygın olduğu yönetim şeklidir.
E
Hepsi
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Soru 69
Dikta rejiminin özellikleri aşağıdakilerden hangisidir.
Seçenekler
A
Her konuda mutlak hâkimiyet diktatörün kontrolündedir.
B
Devletteki bütün önemli kararlarlar diktatör ve yakın çevresi tarafından alınır.
C
Ülke içindeki yapılanma için tek-parti ve/veya ordunun desteği gerekir.
D
Tek parti ve askeri cunta yönetimi diktatörün kararlarının doğrudan etkilemez.
E
Bunların hepsi
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Soru 70
Otoriter rejimlerde devlet-birey ilişkileri nasıl sağlanır?
Seçenekler
A
Baskı kurma
B
Sisteme bağlama (Co-optation)
C
Lider kültü
D
Siyasi katılım
E
Hepsi
Açıklama:
Otoriter rejimlerde devletin vatandaşlarıyla ilişkisini nasıl bir çerçevede kurduğunu ve neden böyle bir çerçevede kurmayı se.ti.ini açıklayabileceksiniz.
Soru 71
Hangi ülkeler halkının Siyasi katılımını desteklemez.
Seçenekler
A
Kuzey Kore ve Suudi Arabistan
B
Türkiye
C
Yunanistan
D
İtalya
E
Almanya
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Soru 72
İspanya’da Franco dönemi kaç yılında başlamıştır.
Seçenekler
A
1939
B
1937
C
1950
D
1985
E
1925
Açıklama:
Otoriter rejim tiplerinin tartışılmasıyla edinilen kuramsal çerçeveyi Franco dönemi İspanya’sındaki siyasal gelişmelerle ilişkilendirebileceksiniz.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi otoriter rejimlerin ayırdedici özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Parlamento
B
Anayasa
C
Tek parti hükümeti
D
Muhalefet partileri
E
Meclis başkanı
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi melez rejimdir
Seçenekler
A
Dikta rejimi
B
Parlamenter rejimler
C
Demokrasi
D
Muhalefet
E
Ordu-diktatörlük karışımı rejimler
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Soru 75
Bir sömürge devletin bağımsızlığını kazanma sürecine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Askeri Cunta Yönetimi
B
Lider Temelli Tönetim
C
Dekolonizasyon
D
Demokrasi
E
Neopatrimonyal Rejim
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Soru 76
Liderin bir taraftan devletin kaynaklarının kullanımı üzerinde sınırsız yetkisinin bulunduğu, diğer taraftan bu gücü yakınlarını kayırmak için de kullandığı rejim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Neopatrimonyal Rejim
B
Otoriter Rejim
C
Lider Kültü
D
Baskı Rejimi
E
Tek Parti Yönetimi
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi devlet tarafından organize edilmiş ve silahlandırılmış, ancak devlete resmi bir bağı olmayan rejim düşmanı olarak tanımlanan nesnel hedeflerin korkutulması ve imha edilmesinde kullanılan askeri nitelik taşıyan oluşumdur?
Seçenekler
A
Sisteme bağlı güçler
B
Paramiliter güçler
C
Korporatist güçler
D
Himayeci güçler
E
Askeri Cunta güçleri
Açıklama:
Otoriter rejimlerde devletin vatandaşlarıyla ilişkisini nasıl bir çerçevede kurduğunu ve neden böyle bir çerçevede kurmayı se.ti.ini açıklayabileceksiniz.
Soru 78
Ülke siyasetinde anlaşmazlık ve hatta bölünmelere yol açabilecek konuların kapalı kapılar ardında tartışılıp bir çözüme varılması olanağı tanıyan yapılanma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Korporatist Yapılanma
B
Himayeci Yapılanma
C
Demokratik Yapılanma
D
Paramiliter Yapılanma
E
Otoriter Yapılanma
Açıklama:
Otoriter rejimlerde devletin vatandaşlarıyla ilişkisini nasıl bir çerçevede kurduğunu ve neden böyle bir çerçevede kurmayı se.ti.ini açıklayabileceksiniz.
Soru 79
Melez Otoriter rejimler arasında aşağıdakilerden hangisi en sık görülen rejimdir?
Seçenekler
A
Ordu-Diktatörlük
B
Tek Parti Yönetimi-Diktatörlük
C
Askeri Cunta- Tek Parti Yönetimi
D
Komünist Parti-Askeri Cunta
E
Diktatörlük- Komünist Parti
Açıklama:
Otoriter rejimlerde devletin vatandaşlarıyla ilişkisini nasıl bir çerçevede kurduğunu ve neden böyle bir çerçevede kurmayı se.ti.ini açıklayabileceksiniz.
Soru 80
Otoriter Rejim örneği olan Franco Döneminin batılı ülkeler arasına katıldığı yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1955 ve sonrası
B
1956 ve sonrası
C
1957 ve sonrası
D
1958 ve sonrası
E
1959 ve sonrası
Açıklama:
Otoriter rejim tiplerinin tartışılmasıyla edinilen kuramsal çerçeveyi Franco dönemi İspanya’sındaki siyasal gelişmelerle ilişkilendirebileceksiniz.
Soru 81
Franco Dönemi'nde İspanya'nın dünyadan tecrit edildiği dönemin son bulmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Soğuk savaşın zirve yapması
B
Bağımsız sendikaların feshedilmesi
C
İç savaşın çıkması
D
II. Dünya savaşına katılınması
E
Çok partili yönetime geçilmesi
Açıklama:
Otoriter rejim tiplerinin tartışılmasıyla edinilen kuramsal çerçeveyi Franco dönemi İspanya’sındaki siyasal gelişmelerle ilişkilendirebileceksiniz.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi kişi ve grupların otoriter sistemlere bağlanmasındaki iki ana modeldir?
Seçenekler
A
Komünist Parti-Diktatörlük
B
Dekolonizasyon-Tek Parti Yönetimi
C
Himayeci-Korporatist
D
Korporatist-Dekolonizasyon
E
Dekolonizasyon-Himayeci
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Soru 83
Aşağıdaki yönetimlerden hangisinde Neopatrimonyal rejim görülmektedir?
Seçenekler
A
Askeri Cunta yönetimi
B
Dikta Yönetimi
C
Tek Parti Yönetimi
D
Çok Partili Yönetim
E
Himayeci Yönetim
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Soru 84
Siyasal sistemler arasında kökeni en eski olan ve farklı coğrafyalarda farklı şekillerde hala süregelen hangisidir?
Seçenekler
A
Demokrasi
B
Totaliter rejim
C
Otoriter rejim
D
Konfederalizm
E
Hiçbiri
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi otoriter rejim türlerinde görülen silahlı baskı unsurları arasındadır?
Seçenekler
A
Paramiliter güçler
B
Seçimler
C
Dekolonizasyon
D
Autogolpe
E
Patronaj
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Soru 86
Franco Dönemi İspanya’sı (1939-1975) için hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Tek-adam sistemini örnekleyen bir otoriter rejimdir
B
Tüm sendikalar ve işveren örgütleri devlet himayesinde örgütlenmiş, Syndicato Vertical üzerinden devlete korporatist bir bağ ile bağlanmışlardır
C
Nazi Almanya’sı ile yapmış olduğu ittifaktan dolayı uygulanan ekonomik yaptırımları fırsat olarak gören Falanj partisi, ülkenin bütün ekonomik yapısını yeniden düzenlemeye, ülkeye ithal ikameci üretim ve tarım politikalarını yerleştirmeye çalışmıştır
D
İktidarın pekişmesi için görece muhafazakâr bir taban olan orta sınıf, işverenler, kilise ve monarşi yanlıları ile ittifak kurulmuştur
E
Hepsi
Açıklama:
Otoriter rejim tiplerinin tartışılmasıyla edinilen kuramsal çerçeveyi Franco dönemi İspanya’sındaki siyasal gelişmelerle ilişkilendirebileceksiniz.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi otoriter rejim türlerinden birisi değildir
Seçenekler
A
Askeri cunta yönetimi
B
Çok partili rejmler
C
Tek parti yönetimi
D
Komunist rejimler
E
Dikta yönetimi
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Soru 88
Sultani (sultanistic) rejimleri aşağıdaki isimlerden hangisi ya da hangileri adlandırmıştır?
Seçenekler
A
Juan Linz ve Alfred Stepan
B
Przeworski ve diğerleri
C
Leymore Lipset
D
Barrington Moore
E
Samuel Huntington
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Soru 89
Otoriter rejimler arasında en istikrarlı ve yap›sal açıdan en esnek olan sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tek-parti sistemi
B
Kominist rejimler
C
Askeri cunta yönetimi
D
Dikta yönetimi
E
Melez rejimler
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Soru 90
Otoriter rejimler yönettikleri halk üzerinde geniş bir kontrol sağlamak için aşağıdakilerden hangisine başvurmazlar?
Seçenekler
A
Baskı kurma
B
Denetim
C
Sisteme bağlama
D
Demokratik katılım
E
Lider kültü yaratma
Açıklama:
Otoriter rejimlerde devletin vatandaşlarıyla ilişkisini nasıl bir çerçevede kurduğunu ve neden böyle bir çerçevede kurmayı se.ti.ini açıklayabileceksiniz.
Soru 91
İspanya'da Franco dönemi aşağıdaki yıllardan hangisinde başlamıştır?
Seçenekler
A
1959
B
1949
C
1960
D
1961
E
1939
Açıklama:
Otoriter rejim tiplerinin tartışılmasıyla edinilen kuramsal çerçeveyi Franco dönemi İspanya’sındaki siyasal gelişmelerle ilişkilendirebileceksiniz.
Soru 92
Modern siyasal tarihte 1976 yılında askeri darbe yaşamış olan en zengin ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Suudi Arabistan
B
Arjantin
C
Katar
D
Tayland
E
Polonya
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Soru 93
Bir siyasi liderin politik destek karşılığında kişi ve zümrelere devletin kaynaklarını kullanarak maddi çıkar sağlamasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Patronaj
B
Autogolpe
C
Lider Kültü
D
Cunta
E
Korporatizm
Açıklama:
Otoriter rejimlerde devletin vatandaşlarıyla ilişkisini nasıl bir çerçevede kurduğunu ve neden böyle bir çerçevede kurmayı se.ti.ini açıklayabileceksiniz.
Soru 94
Liderlerin hem devletin kaynaklarının kullanımı üzerinde sınırsız yetkiye sahip olduğu, hem de bu gücü yakınlarını kayırmak için kullandığı rejimlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Diktatörlük
B
Askeri Rejim
C
Neopatrimonyal
D
Sömürgecilik
E
Komünizm
Açıklama:
Otoriter rejimlerde devletin vatandaşlarıyla ilişkisini nasıl bir çerçevede kurduğunu ve neden böyle bir çerçevede kurmayı se.ti.ini açıklayabileceksiniz.
Soru 95
Sistemlerinde düzenli bir şekilde seçimlere yer veren otoriter rejimlerden, seçimsel demokrasi türüne iyi bir örnek ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Arjantin
B
Almanya
C
İtalya
D
Rusya
E
Yemen
Açıklama:
Otoriter rejimlerde devletin vatandaşlarıyla ilişkisini nasıl bir çerçevede kurduğunu ve neden böyle bir çerçevede kurmayı se.ti.ini açıklayabileceksiniz.
Soru 96
Tek-adam sistemini örnekleyen bir otoriter rejim olan Franco dönemi, hangi yıllar arasında iktidar olmuştur?
Seçenekler
A
1945-1979
B
1943-1978
C
1942-1977
D
1940-1976
E
1939-1975
Açıklama:
Otoriter rejim tiplerinin tartışılmasıyla edinilen kuramsal çerçeveyi Franco dönemi İspanya’sındaki siyasal gelişmelerle ilişkilendirebileceksiniz.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi komünist rejimlerin bir özelliği değildir?
Seçenekler
A
Ülkenin ekonomik, sosyal yatırımları devlet tarafından planlanır ve işletilir.
B
Üretim araçları ve yatırımlar devletin yönetimindedir.
C
Tek partili bir rejimdir
D
Bireysel varlıklar ve yatırımlar söz konusu değildir.
E
Rejim iki partili olabilir ancak iktidardaki parti tüm devlet yönetimini yapar.
Açıklama:
Otoriter rejimlerde devletin vatandaşlarıyla ilişkisini nasıl bir çerçevede kurduğunu ve neden böyle bir çerçevede kurmayı se.ti.ini açıklayabileceksiniz.
Soru 98
Aşağıdaki otoriter rejimlerle ilgili ifadelerden hangisi yanlştır?
Seçenekler
A
Otoriter rejimlerde seçimler yapılmaz
B
Azınlığın çoğunluğu yönettiği siyasal sistemdir.
C
Memnuniyetsizliklerin meşru yollardan dile getirilme şansı azdır.
D
Kanunlar tarafından düzenlenmeyen devletin güç kullanımı söz konusudur.
E
Baskıcı tutum dolayısıyla ifade özgürlüğü sınırlıdır.
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi, İspanya’da 1939-1975 yılları arasında yaşanan ve Franco dönemi olarak adlandırılan dönemin özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Sınırlı çoğulcu siyasal yapı bulunmaktadır.
B
Sistemin zayıf ve çok katmanlı bir ideolojik yapısı olmuştur
C
Ekonomik gelişme çok fazla artmıştır.
D
Akılcı ve tahmin edilebilir politikalar vardır.
E
Sendika ve işveren örgütleri devlete bağlı hale getirilmiştir.
Açıklama:
Otoriter rejim tiplerinin tartışılmasıyla edinilen kuramsal çerçeveyi Franco dönemi İspanya’sındaki siyasal gelişmelerle ilişkilendirebileceksiniz.
Soru 100
Otoriter rejimlerin ilk ortaya çıkmasında önemli rol oynayan unsur hangisidir?
Seçenekler
A
Batı’nın diğer ülkeler üzerine tavrı
B
Monarşinin yaygın olması
C
Güçler ayrılığının olması
D
Sömürgeciliğin ortadan kalkması
E
Seçimlerde geniş katılımın olması
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi otoriter rejim türleri içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Askeri cunta yönetimi
B
Tek parti yönetimi
C
Çok parti yönetimi
D
Komünist rejimler
E
Dikta yönetimi
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Soru 102
Ufak bir zümrenin devlet yönetimini topluma karşı anayasal bir sorumluluğu olmadan elinde tuttuğu siyasal sistemlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Totaliter rejim
B
Otoriter rejim
C
Teokratik rejim
D
Parlementer rejim
E
Demokratik rejim
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Soru 103
I. Askeri cunta yönetiminde kimin iktidarda olacağına ordu veya ordu içindeki bir grup karar verir. II. Autogolpe, askeri bir liderin siyasi sistemi lağvedip dikta rejimi kurması olarak tanımlanabilir. III. Liderin sınırsız yetkilerinin bulunduğu ancak bu gücü toplumun kalkınması için kullanan rejimlere neopatrimonyal rejimler denir. IV. Tek-Parti Yönetimi otoriter bir rejim türüdür. Otoriter rejimlerle ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrdur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
I ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Soru 104
Dikta yönetimleri ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İktidara gelen diktatörler burada kalabilmek için çeşitli kurumsal hile ve güdümlemelere başvururlar.
B
Kişisel karizma ve beklenmedik olaylar bir lideri başa diktatör olarak getirebilir.
C
Devlet içinden alabileceği destek kısıtlı olan diktatörler gücünü kişisel ağlarından alır.
D
Diktatör, kendisini iktidarda tutan gruplara devletin olanaklarını olabildiğince sunar.
E
Diktatörler, patronaj ile topladığı destekçilerini olabildiğince uzun süre etraflarında tutarak iktidarda kalmalarını garantilerler.
Açıklama:
Otoriter rejimlerde devletin vatandaşlarıyla ilişkisini nasıl bir çerçevede kurduğunu ve neden böyle bir çerçevede kurmayı se.ti.ini açıklayabileceksiniz.
Soru 105
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi otoriter rejimlerde devletin birey üzerinde denetim kurma araçlarından biri olamaz?
Seçenekler
A
Korporatist yapılanmalar
B
Liderlik kültü
C
Sivil toplumun geliştirilmesi
D
Bazı kesimlere rant sağlanması
E
Rejim karşıtlarına karşı cebir kullanılması
Açıklama:
Otoriter rejimlerde devletin vatandaşlarıyla ilişkisini nasıl bir çerçevede kurduğunu ve neden böyle bir çerçevede kurmayı se.ti.ini açıklayabileceksiniz.
Soru 106
Franco Dönemi İspanyası hangi tarihler arasında yaşanmıştır?
Seçenekler
A
1945-1980
B
1939-1975
C
1935-1970
D
1939-1945
E
1933-1945
Açıklama:
Otoriter rejim tiplerinin tartışılmasıyla edinilen kuramsal çerçeveyi Franco dönemi İspanya’sındaki siyasal gelişmelerle ilişkilendirebileceksiniz.
Soru 107
Aşağıdakilerden hangisi totaliter rejim değildir?
Seçenekler
A
Nasyonal Sosyalizm
B
Faşizm
C
Çoğunlukçu Parlementer Sistem
D
Stalinizm
E
Maoizm
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Soru 108
Liderin bir taraftan devletin kaynaklarının kullanımı üzerinde sınırsız yetkisi bulunduğu, diğer taraftan bu gücü yakınlarını kayırmak için kullandığı rejimlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Melez Rejimler
B
Dikta Rejimi
C
Parlementer Rejim
D
Neopatrimonyal Rejimler
E
Komünist Rejim
Açıklama:
Otoriter rejimlerde devletin vatandaşlarıyla ilişkisini nasıl bir çerçevede kurduğunu ve neden böyle bir çerçevede kurmayı se.ti.ini açıklayabileceksiniz.
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi günümüz otoriter rejimlerinin seçim düzenlemesinin ardında yatan gerekçelerden değildir?
Seçenekler
A
Muhalefetin aczini göstermek
B
Parti içi muhalefeti susturmak
C
Küresel sermayeyi ülkeye çekmek
D
İktidarın popülaritesini tescil etmek
E
Küresel demokratikleşme isteklerine cevap vermek
Açıklama:
Otoriter rejimlerde devletin vatandaşlarıyla ilişkisini nasıl bir çerçevede kurduğunu ve neden böyle bir çerçevede kurmayı se.ti.ini açıklayabileceksiniz.
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi otoriter rejimlerde görülmemektedir?
Seçenekler
A
Seçimler
B
Himayeci bir anlayış
C
Muhalefet partisi
D
Güçler ayrılığı ilkesi
E
Korporatist yapılanma
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Güçler ayrılığı ilkesi
Güçler ayrılığı ilkesi
Soru 111
Otoriter rejimler arasında en istikrarlı ve yapısal açıdan en esnek olanı hangisidir?
Seçenekler
A
Askeri Rejim
B
Diktatörlük
C
Komünizm
D
Sömürgecilik
E
Tek Parti
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Tek Parti
Tek Parti
Soru 112
Sivil bir liderin parlamentoyu feshedip bir diktatör olarak siyasi sistemin başına geçmesine ne ad verilir.
Seçenekler
A
Cunta
B
Autogolpe
C
Lider kültü
D
Patronaj
E
Rejim içi çatlak
Açıklama:
Otoriter rejim tiplerinin tartışılmasıyla edinilen kuramsal çerçeveyi Franco dönemi İspanya’sındaki siyasal gelişmelerle ilişkilendirebileceksiniz.
Autogolpe
Autogolpe
Soru 113
Neopatrimonyal liderleri diğer otoriter liderlerden ayıran ana özellik nedir?
Seçenekler
A
Ülkesinde seçimlere izin vermesi
B
Toplum üzerinde güç kullanmaktan çekinmemesi
C
Diğer ülkelere karşı saldırgan olması
D
Devletin organlarını zayıf tutması
E
Himayeci bir anlayışla kontrol sağlaması
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Devletin organlarını zayıf tutması
Devletin organlarını zayıf tutması
Soru 114
Aşağıdakilerden hangisi otoriter rejimlerin bireyi sisteme bağlamak için kullandığı stratejilerden değildir?
Seçenekler
A
Gözetim
B
Baskı
C
Lider kültü yaratmak
D
Himaye altına alma
E
Darbe
Açıklama:
Otoriter rejimlerde devletin vatandaşlarıyla ilişkisini nasıl bir çerçevede kurduğunu ve neden böyle bir çerçevede kurmayı se.ti.ini açıklayabileceksiniz.
Darbe
Darbe
Soru 115
İspanya’da Franco yönetimindeki diktatörlük dönemi hangi yıllar arasına hüküm sürmüştür ?
Seçenekler
A
1939 - 1975
B
1975 - 1991
C
1991 - 1998
D
1930 - 1940
E
1908 - 1910
Açıklama:
Otoriter rejim tiplerinin tartışılmasıyla edinilen kuramsal çerçeveyi Franco dönemi İspanya’sındaki siyasal gelişmelerle ilişkilendirebileceksiniz.
1939 - 1975
1939 - 1975
Soru 116
Bir sömürge devletin bağımsızlığını kazanma sürecine en ad verilir?
Seçenekler
A
Dekolonizasyon
B
Kolonizasyon
C
Korporatizm
D
Himayecilik
E
Askeri Cunta
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Dekolonizasyon
Dekolonizasyon
Soru 117
Aşağıdaki otoriter rejim türlerinden hangisi halk desteğine daha fazla ihtiyaç duyar?
Seçenekler
A
Himayeci rejim
B
Neopatrimonyal rejim
C
Askeri Cunta rejimi
D
Diktatörlük rejimi
E
Tek-parti rejimi
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Tek-parti rejimi
Tek-parti rejimi
Soru 118
Rwanda soykırımı esnasında Tutsi kökenli insanları katleden çeteler hangi gruba aitlerdir?
Seçenekler
A
Hutular
B
Tvalar
C
Pöller
D
Takruriler
E
Voloflar
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Hutular
Hutular
Soru 119
Aşağıdaki sosyal değerlerden hangisi bir toplumda otoriter bir rejimin ortaya çıkmasını daha olası kılar?
Seçenekler
A
İtaatçilik
B
Bireyselcilik
C
Akılcılık
D
Eşitlik
E
Özgürlükçülük
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
İtaatçilik
İtaatçilik
Soru 120
Liderin bir taraftan devletin kaynaklarının kullanımı üzerinde sınırsız yetkisi bulunduğu, diğer taraftan bu gücü yakınlarını kayırmak için kullandığı rejimlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Neopatrimonyal
B
Patronaj
C
Himayecilik
D
Korporatizm
E
Kolonizasyon
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Neopatrimonyal
Neopatrimonyal
Soru 121
Bir siyasi liderin politik destek karşılığı kişi ve zümrelere devletin kaynaklarını kullanarak maddi çıkar sağlamasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Patronaj sistemi
B
Korporatizm
C
Askeri Cunta
D
Himayecilik
E
Dekolonizasyon
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Patronaj sistemi
Patronaj sistemi
Soru 122
Aşağıdakilerden hangisi otoriter rejimlerin bireyi sisteme bağlamak için kullandığı stratejilerden değildir?
Seçenekler
A
Birey üzerinde baskı yaratmak
B
Bireyi gözetim altında tutmak
C
Bireyi himaye altına almak
D
Darbe yapmak
E
Lider kültü yaratarak birey üzerinde etkili olmak
Açıklama:
Otoriter rejimlerde devletin vatandaşlarıyla ilişkisini nasıl bir çerçevede kurduğunu ve neden böyle bir çerçevede kurmayı se.ti.ini açıklayabileceksiniz.
Otoriter rejimlerin, yönettikleri halk üzerinde geniş bir kontrol sağlamak için üç ana yola başvurduklarını görmekteyiz: (1) çeşitli devlet organları yoluyla baskı kurma (coercion), (2) bireyleri sosyoekonomik politikalar üzerinden çıkar ilişkisi ile sisteme bağlama (cooptation), ve (3) sistemin başındaki diktatör veya liderin gerek karizması gerek devletin iletişim kanalları yoluyla bir lider kültü (lea- dership cult) yaratma. Bu çözümlemeye göre, darbe yapmak otoriter rejimlerde başvurulan bir strateji değildir.
Otoriter rejimlerin, yönettikleri halk üzerinde geniş bir kontrol sağlamak için üç ana yola başvurduklarını görmekteyiz: (1) çeşitli devlet organları yoluyla baskı kurma (coercion), (2) bireyleri sosyoekonomik politikalar üzerinden çıkar ilişkisi ile sisteme bağlama (cooptation), ve (3) sistemin başındaki diktatör veya liderin gerek karizması gerek devletin iletişim kanalları yoluyla bir lider kültü (lea- dership cult) yaratma. Bu çözümlemeye göre, darbe yapmak otoriter rejimlerde başvurulan bir strateji değildir.
Soru 123
Modern siyaset tarihine bakıldığında, tek parti sisteminden dikta rejimine geçiş yapan devletlere iki örnek veriniz.
Seçenekler
A
Romanya/Küba
B
İngiltere/Amerika Birleşik Devletleri
C
Endonezya/Hindistan
D
Tayland/Malezya
E
Danimarka/İspanya
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Modern siyasi tarihte tek parti sisteminden dikta rejimine dönüşmüş birçok vaka gözlemlenir. Bu tür rejim kaymaları, özellikle Komünist tek parti rejimlerinde sıkça görülmüştür. Çavuşesku başkanlığındaki Romanya, Castro başkanlığındaki Küba Komünist tek parti sisteminden diktatörlüğe geçiş yapan sistemlerin önemli örneklerindendir.
Modern siyasi tarihte tek parti sisteminden dikta rejimine dönüşmüş birçok vaka gözlemlenir. Bu tür rejim kaymaları, özellikle Komünist tek parti rejimlerinde sıkça görülmüştür. Çavuşesku başkanlığındaki Romanya, Castro başkanlığındaki Küba Komünist tek parti sisteminden diktatörlüğe geçiş yapan sistemlerin önemli örneklerindendir.
Soru 124
Otoriter sistemlerdeki kontrol ve katılım mekanızmalarının amaçlarından biri değildir ?
Seçenekler
A
Muhalefeti bastırmak
B
Muhalefeti devlet yönetimine kısmen de olsa ortak etmek
C
Muhalefeti bölmeye çalışmak
D
Muhalefeti kötü göstermek
E
Olası muhalif grupları önceden belirleyip örgütlenmelerini engellemek
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Otoriter sistemlerde amaç, muhalefeti her türlü bastırmak, kötü göstermek ve muhalefeti hiçbir şekilde devlet yönetimine ortak etmemektir. Bu yüzden de muhalefetin örgütlenmesini engeller, muhalefetin gücünü farklı şekillerde sınar, muhalefeti bölmeye çalışır ve olası muhalif grupları önceden belirlemeye çalışır.
Otoriter sistemlerde amaç, muhalefeti her türlü bastırmak, kötü göstermek ve muhalefeti hiçbir şekilde devlet yönetimine ortak etmemektir. Bu yüzden de muhalefetin örgütlenmesini engeller, muhalefetin gücünü farklı şekillerde sınar, muhalefeti bölmeye çalışır ve olası muhalif grupları önceden belirlemeye çalışır.
Soru 125
Otoriter rejimleri totaliter rejimlerden ayıran özellik nedir?
Seçenekler
A
Siyasi çoğulculuğa izin vermesi
B
Diğer ülkelerle ittifaka gitmesi
C
Siyasi liderlerini halka insan üstü özelliklere sahipmiş gibi sunması
D
Devlet destekli sivil toplum örgütleri kurması
E
Muhalefet üzerinde baskı kurması
Açıklama:
Otoriter rejimlerde devletin vatandaşlarıyla ilişkisini nasıl bir çerçevede kurduğunu ve neden böyle bir çerçevede kurmayı se.ti.ini açıklayabileceksiniz.
Otoriter rejimler diğer ülkelerle ittifak kurar, liderlerini halka insanüstü varlıklar gibi sunup bir lider kültü oluşturur, muhalefet üzerinde baskıcı olurlar ve devlet destekli sivil toplum örgütleri kurarlar. Ancak Totalitarizmde bireysel özgürlüklere izin verilmez ve bireyin yaşamının tüm alanları devlet kontrolüne bırakılır.
Otoriter rejimler diğer ülkelerle ittifak kurar, liderlerini halka insanüstü varlıklar gibi sunup bir lider kültü oluşturur, muhalefet üzerinde baskıcı olurlar ve devlet destekli sivil toplum örgütleri kurarlar. Ancak Totalitarizmde bireysel özgürlüklere izin verilmez ve bireyin yaşamının tüm alanları devlet kontrolüne bırakılır.
Soru 126
20. yy. da dekolonizasyon sonucu yeni kurulan devletler daha çok hangi yönetim şeklini benimsemişlerdir?
Seçenekler
A
Nazizm
B
Maoizm
C
Totaliter rejimler
D
Otoriter rejimler
E
Çoğunluklu olarak benimsedikleri bir rejim biçimi yoktur.
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
20. Yy.’da dekolonizasyon sonucu yeni kurulan devletler daha çok ne Nazizm veya Maoizm gibi totaliter bir sistemi benimsemiş, ne de liberal demokrasiler gibi geniş katılıma ve güçler ayrılığına önem veren çoğulcu sistemlere geçmişlerdir. Totaliter ve demokratik rejimleri bir doğru parçasının iki ucu gibi görürsek, yeni ülkelerin siyasi sistemleri bu parça üzerinde uçtan uca dağılım göstermekteydiler.
20. Yy.’da dekolonizasyon sonucu yeni kurulan devletler daha çok ne Nazizm veya Maoizm gibi totaliter bir sistemi benimsemiş, ne de liberal demokrasiler gibi geniş katılıma ve güçler ayrılığına önem veren çoğulcu sistemlere geçmişlerdir. Totaliter ve demokratik rejimleri bir doğru parçasının iki ucu gibi görürsek, yeni ülkelerin siyasi sistemleri bu parça üzerinde uçtan uca dağılım göstermekteydiler.
Soru 127
Otoriter rejimlerde, devlet tarafından organize edilmiş, silahlandırılmış, ancak devletle hiçbir bağı olmayan askeri nitelikteki örgütlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Askeri güç
B
Paramiliter güç
C
Rejim güçleri
D
Otoriter güçler
E
Militer güçler
Açıklama:
Otoriter rejimlerde devletin vatandaşlarıyla ilişkisini nasıl bir çerçevede kurduğunu ve neden böyle bir çerçevede kurmayı se.ti.ini açıklayabileceksiniz.
Azınlığın çoğunluğu yönettiği ve memnuniyetsizliklerin meşru yollardan dile getirilme şansının az olduğu otoriter rejimlerde rejim karşıtlarına karfl› cebir kullanı ması oldukça sık görülen bir durumdur. Aynı zamanda, otoriter rejimlerde devletin halkı üzerinde güç kullanımı, demokrasilerde olduğu gibi kanunla düzenlenmediği için yürürlüğe konması daha kolay bir politikadır. Devlet yeri geldiğinde kullandığı şiddetle resmi olarak iliflkilendirilmek istemez. Böyle durumlarda ise polis ya da ordu gibi devletin resmi organları yerine paramiliter güçler de kullanılabilir.
Azınlığın çoğunluğu yönettiği ve memnuniyetsizliklerin meşru yollardan dile getirilme şansının az olduğu otoriter rejimlerde rejim karşıtlarına karfl› cebir kullanı ması oldukça sık görülen bir durumdur. Aynı zamanda, otoriter rejimlerde devletin halkı üzerinde güç kullanımı, demokrasilerde olduğu gibi kanunla düzenlenmediği için yürürlüğe konması daha kolay bir politikadır. Devlet yeri geldiğinde kullandığı şiddetle resmi olarak iliflkilendirilmek istemez. Böyle durumlarda ise polis ya da ordu gibi devletin resmi organları yerine paramiliter güçler de kullanılabilir.
Soru 128
Otoriter rejimlerim sıklıkla ortaya çıkışlarını modern siyaset bilimciler hangi iki etken altında değerlendirirler?
Seçenekler
A
Ekonomik etkenler/Sosyokültürel etkenler
B
Ekonomik etkenler/Dinsel etkenler
C
Ekonomik etkenler/Askeri etkenler
D
Sosyokültürel etkenler/Askeri etkenler
E
Sosyokültürel etkenler/Dinsel etkenler
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Modern siyasi arenada otoriter rejimlerin bu sıklıkta ortaya çıkmasının ardındaki sebepleri araştıran siyaset bilimciler, iki ana etken üzerinde durmuşlardır: ekonomik etkenler ve sosyokültürel etkenler.
Modern siyasi arenada otoriter rejimlerin bu sıklıkta ortaya çıkmasının ardındaki sebepleri araştıran siyaset bilimciler, iki ana etken üzerinde durmuşlardır: ekonomik etkenler ve sosyokültürel etkenler.
Soru 129
Neopatrimonyal liderleri diğer otoriter liderlerden ayıran temel özellik nedir?
Seçenekler
A
Toplum üzerinde güç kullanmaktan çekinmemesi
B
Himayeci bie anlayışla kontrol sağlaması
C
Diğer ülkelere karşı saldırgan davranması
D
Devletin organlarını zayıf tutması
E
Ülkesinde seçimlere izin vermesi
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Neopatrimonyal rejimleri, diğer dikta rejimlerinden ayıran en önemli özellik neopatrimonyal liderlerin iktidarda kalmak için devlet organlarını bilerek zayıf tutmasıdır.
Neopatrimonyal rejimleri, diğer dikta rejimlerinden ayıran en önemli özellik neopatrimonyal liderlerin iktidarda kalmak için devlet organlarını bilerek zayıf tutmasıdır.
Soru 130
İspanya'da Franco tarafından uygulanmış olan kralcı faşist uygulamanın ardından Falanj Partisi hangi yıllarda kurulmuştur?
Seçenekler
A
1935-1936
B
1936-1938
C
1936-1939
D
1935-1938
E
1935-1939
Açıklama:
Otoriter rejim tiplerinin tartışılmasıyla edinilen kuramsal çerçeveyi Franco dönemi İspanya’sındaki siyasal gelişmelerle ilişkilendirebileceksiniz.
1933 yılında José Antonio Primo de Rivera tarafından İspanya'yı ele geçirmeye çalışan İspanyol komünistlere karşı geliştirilen, en çok Francisco Franco tarafından uygulanmış otoriter-kralcı faşist ideolojidir. 1936- 1939 yılları arasında Franco’nun liderliğini yaptığı Milliyetçiler, asayişin sağlanmasını müteakip Falanj partisini kurmuştur.
1933 yılında José Antonio Primo de Rivera tarafından İspanya'yı ele geçirmeye çalışan İspanyol komünistlere karşı geliştirilen, en çok Francisco Franco tarafından uygulanmış otoriter-kralcı faşist ideolojidir. 1936- 1939 yılları arasında Franco’nun liderliğini yaptığı Milliyetçiler, asayişin sağlanmasını müteakip Falanj partisini kurmuştur.
Soru 131
İspanya’daki Franco rejimini Mussolini ve Hitler rejimlerinden ayıran özellikleri nelerdir?
Seçenekler
A
Tek adam sistemiyle yürütülüyor olması
B
Lider kültü yaratmış olması
C
Baskıcı olması
D
Dikta yönetimiyle yöntiliyor olması
E
Akılcı ve tahmin edilebilir olması
Açıklama:
Otoriter rejim tiplerinin tartışılmasıyla edinilen kuramsal çerçeveyi Franco dönemi İspanya’sındaki siyasal gelişmelerle ilişkilendirebileceksiniz.
Franco dönemi İspanya’sı (1939-1975) tek-adam sistemini örnekleyen bir otoriter rejimdir. Bazı siyaset bilimciler Franco rejimini faşist bir totaliter rejim olarak tanımlar. Ancak sınırlı da olsa çoğulcu siyasal yapıya izin vermiş olması, sistemin zayıf ve çok katmanlı ideolojik yapısının halkı topyekün mobilizasyondan sakınması ve Franco’nun sürdürdüğü politikaların genelde akılcı ve tahmin edilebilir olması, bu rejimi Mussolini İtalyası ve Nazi Almanya’sından anlamlı bir biçimde ayırır.
Franco dönemi İspanya’sı (1939-1975) tek-adam sistemini örnekleyen bir otoriter rejimdir. Bazı siyaset bilimciler Franco rejimini faşist bir totaliter rejim olarak tanımlar. Ancak sınırlı da olsa çoğulcu siyasal yapıya izin vermiş olması, sistemin zayıf ve çok katmanlı ideolojik yapısının halkı topyekün mobilizasyondan sakınması ve Franco’nun sürdürdüğü politikaların genelde akılcı ve tahmin edilebilir olması, bu rejimi Mussolini İtalyası ve Nazi Almanya’sından anlamlı bir biçimde ayırır.
Soru 132
Otorite rejimlerde rejimim kurallarını aşağıdakilerden hangisi belirleyebilir?
Seçenekler
A
Tek parti
B
Halk
C
Burjuva
D
Yargıçlar
E
Meclis
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Kitabımızda Otoriter rejimlerde rejimin kurallarını askeri cunta, tek parti veya diktatör belirleyebilir demektedir.
Kitabımızda Otoriter rejimlerde rejimin kurallarını askeri cunta, tek parti veya diktatör belirleyebilir demektedir.
Soru 133
Aşağıdakilerden hangisi Askeri Cunta yönetiminin özelliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Ordu günlük politikalara karışabilir
B
Ticaret politikalarına ordu karar verir
C
Eğitim politikalarına halk karar verir
D
Ulaştırma politikalarına ordu karar verir
E
İktidar ordu veya ordu içindeki bir grup subaya aittir
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Askeri cunta yönetiminde ülkede kimin iktidarı süreceğine ve kimin hangi politikaları (ticaret, eğitim, ulaştırma vb.) yürüteceğine ordu veya ordu içinde bir grup subay karar verir. Bu tür rejimlerde ordunun günlük politikalara ağırlık koyar
Askeri cunta yönetiminde ülkede kimin iktidarı süreceğine ve kimin hangi politikaları (ticaret, eğitim, ulaştırma vb.) yürüteceğine ordu veya ordu içinde bir grup subay karar verir. Bu tür rejimlerde ordunun günlük politikalara ağırlık koyar
Soru 134
Aşağıdakilerden hangisi tek parti yönetiminin özelliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Tüm yetkiler tek parti tarafından denetlenir
B
Otoriter rejimler arasında en esnek olanıdır.
C
İstikrarlıdır
D
Yasama, yürütme ve yargı bağımsızdır.
E
Parti devletle eşanlamlıdır
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Tek parti yönetiminde yasama yürüyme ve yargı bağımsız değildir
Tek parti yönetiminde yasama yürüyme ve yargı bağımsız değildir
Soru 135
Aşağıdakilerden hangisi dikta yönetiminin özelliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Diktatörün iktidara getiren etkenler ve onu iktidarda tutan etkenler her zaman aynıdır
B
Diktatörün mutlak hakimiyeti vardır.
C
Devletteki kilit kararlar diktatöre bağlıdır.
D
Ordunun çok etkisi yoktur.
E
Diktatörü iktidara getiren etkenler vardır.
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
İktidara getiren ve tutan etkenler farklı olabilir.
İktidara getiren ve tutan etkenler farklı olabilir.
Soru 136
Aşağıdakilerden hangisi dikta yönetimini askeri cunta ve tek parti yönetimlerinden ayıran özelliklerden birisidir?
Seçenekler
A
Parti ve ordu kurumları diktatörün siyasal erkini kontrol veya tehdit edecek kadar etkili değildir
B
Tüm yetkiler tek gruba aittir
C
Halk yönetimi seçme hakkına sahip değildir
D
Tüm kararlar aynı grup tarafından verilir.
E
Yasama, yürütme ve yargı bağımsızdır.
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Parti ve ordu kurumları diktatörün siyasal erkini kontrol veya tehdit edecek kadar etkili değildir
Parti ve ordu kurumları diktatörün siyasal erkini kontrol veya tehdit edecek kadar etkili değildir
Soru 137
Aşağıdakilerden hangisi otoriter rejimleri işlevsel kılan siyasi kontrol mekanizmalarından birisidir?
Seçenekler
A
Baskı kurma
B
Seçim
C
Yasama
D
Ekonomiye katma
E
Ekonomiyi yönetme
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Baskı kurma yöntemlerden birisidir
Baskı kurma yöntemlerden birisidir
Soru 138
Aşağıdakilerden hangisi kişi ve grupların otoriter sistemlere bağlanmasında ana modellerden birisidir?
Seçenekler
A
Himayeci
B
Sömürgeci
C
Uygulayıcı
D
Eğitmeci
E
Yönetmeci
Açıklama:
Otoriter rejimlerde devletin vatandaşlarıyla ilişkisini nasıl bir çerçevede kurduğunu ve neden böyle bir çerçevede kurmayı se.ti.ini açıklayabileceksiniz.
Himayeci sisteme bağlama yöntemidir
Himayeci sisteme bağlama yöntemidir
Soru 139
Aşağıdakilerden hangisi devletin bireyleri kendi kontrolü altında tuttuğu sendikalar ve işveren örgütleri gibi gruplar üzerinden sisteme dâhil etme yöntemidir?
Seçenekler
A
Korporatist
B
Uzlaşmacı
C
Gruplandırıcı
D
Humanist
E
Liberalizm
Açıklama:
Otoriter rejimlerde devletin vatandaşlarıyla ilişkisini nasıl bir çerçevede kurduğunu ve neden böyle bir çerçevede kurmayı se.ti.ini açıklayabileceksiniz.
Korporist sisteme bağlama yöntemlerinden birisidir
Korporist sisteme bağlama yöntemlerinden birisidir
Soru 140
Aşağıdakilerden hangisi Franco dönemi ispanyasıyla örneklenen bir sistemdir?
Seçenekler
A
Tek Adam
B
Askeri Cunta
C
Demokrasi
D
Cumhuriyet
E
Ekonomist
Açıklama:
Otoriter rejim tiplerinin tartışılmasıyla edinilen kuramsal çerçeveyi Franco dönemi İspanya’sındaki siyasal gelişmelerle ilişkilendirebileceksiniz.
Franco dönemi tek adam sistemidir
Franco dönemi tek adam sistemidir
Soru 141
Aşağıdakilerden hangisi Franco dönemi için yanlıştır?
Seçenekler
A
Franco gerektiğinde kaba güce başvurmuştur.
B
Kiliseyle ittifak kurmuştur.
C
Burjuvanın edilgen onayını almıştır
D
Muhalefeti bastırmıştır.
E
Özgürlükçü bir yaklaşım izlemiştir
Açıklama:
Otoriter rejim tiplerinin tartışılmasıyla edinilen kuramsal çerçeveyi Franco dönemi İspanya’sındaki siyasal gelişmelerle ilişkilendirebileceksiniz.
Özgürlükçü bir yaklaşım izlememiştir.
Özgürlükçü bir yaklaşım izlememiştir.
Soru 142
I. Dekolonizasyon bir sömürge devletin bağımsızlığını kazanma sürecine verilen addır.II. Bir ülkenin gelir düzeyi yükseldikçe o ülkede askeri darbe görülme olasılığı da önemli ölçüde azalır. III. Sosyal bilimlerde bir sava görgül (ampirik) destek, istatistiki analiz ya da karşılaştırmalı yöntemle yapılan deney benzeri çözümlemeler (analiz) ile sağlanabilir.Yukarıdakilerden ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
II-III
B
Yalnız II
C
I-III
D
Yalnız III
E
I-II-III
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Soru 143
I. Otoriter rejimlerde siyasal katılma sınırsızdır. II.Otoriter rejim, siyasal sistemler arasında kökeni en eskiye dayanan ve haliyle tarih boyunca içinde birçok farklı türü barındırmış sistemdir. III.Otoriter rejimlerde halkı siyasal olarak seferber (mobilize) edecek ve sistemi bir arada tutacak kapsamlı bir ideolojik yapı yoktur. IV.Otoriter rejimlerde, totaliter rejimlerle kıyaslandığında, iktidardaki kişi veya grupların erkinin görece olarak sınırlı ve tahmin edilebilir olması söz konusudur. V.Devletler Modern siyasi arenada otoriter rejimlerin bu sıklıkta ortaya çıkmasının ardındaki sebepler, ekonomik etkenler ve sosyokültürel etkenlerdir.Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
II-III
B
II-III-IV-V
C
I-III
D
I-III-IV
E
I-II-III
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Seçeneklerdeki ifadelerden II-III-IV-V nolu ifadeler doğrudur. Otoriter rejimlerde siyasal katılma sınırlıdır. Ancak iktidar erki, totaliter rejimle kıyaslandığında, daha sınırlı ve tahmin edilebilir seviyededir.
Seçeneklerdeki ifadelerden II-III-IV-V nolu ifadeler doğrudur. Otoriter rejimlerde siyasal katılma sınırlıdır. Ancak iktidar erki, totaliter rejimle kıyaslandığında, daha sınırlı ve tahmin edilebilir seviyededir.
Soru 144
I. Otoriter rejimlerde rejimin kurallarını ve devletin asli görevlerinin nasıl yürütüleceğini askeri cunta yönetimi, tek parti yönetimi ve lider temelli dikta yönetimi belirler.II. Askeri cunta yönetiminde ordunun günlük politikalara koyduğu ağırlık değişkenlik gösterebilir.III. Tek-parti sistemleri otoriter rejimler arasında en istikrarlı ve yapısal açıdan en esnek olanıdır.Yukarıdakilerden ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
II-III
B
Yalnız II
C
I-III
D
Yalnız III
E
I-II-III
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.Otoriter rejimlerde rejimin kurallarını ve devletin asli görevlerinin nasıl yürütüleceğini askeri cunta yönetimi, tek parti yönetimi ve lider temelli dikta yönetimi belirler.Tek-parti sistemleri otoriter rejimler arasında en istikrarlı ve yapısal açıdan en esnek olanıdır
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.Otoriter rejimlerde rejimin kurallarını ve devletin asli görevlerinin nasıl yürütüleceğini askeri cunta yönetimi, tek parti yönetimi ve lider temelli dikta yönetimi belirler.Tek-parti sistemleri otoriter rejimler arasında en istikrarlı ve yapısal açıdan en esnek olanıdır
Soru 145
I. Tek-Parti sisteminin ana özelliği devletin yasama, yürütme ve yargı kollarının tek bir siyasi parti tarafından mutlak biçimde denetlenmesi ve işletilmesi, başka bir deyişle partinin devletle eşanlamlı hale gelmesidir.II. Tek-Parti sisteminde devletin kademelerinde görev yapan bürokratlar aynı zamanda parti üyesidir.III. Tek-Parti sisteminde, siyasi gücü tekelinde tutar ve detaylı örgütlenmesi ile en ufak mahalli idarelere kadar ülkenin kontrolünü sağlar.IV. Yönetimdeki parti dışındaki diğer partilerin iktidardaki partiyle anlamlı bir siyasi yarışa, örneğin hakça ve özgürce yapılacak olan seçimlere girme şansları vardır.Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-IV
B
I-II-III
C
II-III-IV
D
I-II-IV
E
II-III
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Seçeneklerdeki ifadelerden I-II-III nolu ifadeler doğrudur. Yönetimdeki parti dışındaki diğer partilerin iktidardaki partiyle anlamlı bir siyasi yarışa, örneğin hakça ve özgürce yapılacak olan seçimlere girme şansları yoktur.
Seçeneklerdeki ifadelerden I-II-III nolu ifadeler doğrudur. Yönetimdeki parti dışındaki diğer partilerin iktidardaki partiyle anlamlı bir siyasi yarışa, örneğin hakça ve özgürce yapılacak olan seçimlere girme şansları yoktur.
Soru 146
I. Komünizm ile yönetilen ülkelerin sayısı 1980’lerin başında en yüksek seviyeye ulaşmıştır.II. Dikta yönetimlerinde baştaki tek adamın (diktatörün) her konuda mutlak hâkimiyeti söz konusudur.III. Devletteki bütün kilit kararlarlar diktatör ve yakın çevresi tarafından alınır. IV. Bir diktatörü iktidara getiren etkenlerle, onu iktidarda tutan etkenler farklı olabilir.Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-III-IV
B
II-III
C
I-III
D
I-II-III-IV
E
I-II-IV
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Soru 147
I. İspanyolca bir sözcük olan autogolpe sivil iktidarın kendine darbe yapması anlamına gelir.II. Bir siyasi liderin politik destek karşılığı kişi ve zümrelere devletin kaynaklarını kullanarak maddi çıkar sağlamasına patronaj sistemi denir.III. Liderin bir taraftan devletin kaynaklarının kullanımı üzerinde sınırsız yetkisi bulunduğu, diğer taraftan bu gücü yakınlarını kayırmak ve için kullandığı rejimlere neopatrimonyal rejimler denmektedir. IV. Farklı rejimlerin kurumsal özelliklerini bir arada barındıran vakalara melez rejimler adı verilmektedir.Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-III-IV
B
II-III
C
I-III
D
I-II-III-IV
E
I-II-IV
Açıklama:
Otoriter rejimlerde devletin vatandaşlarıyla ilişkisini nasıl bir çerçevede kurduğunu ve neden böyle bir çerçevede kurmayı se.ti.ini açıklayabileceksiniz.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur ve otoriter rejimlerin özelliklerini tanımlamaktadır.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur ve otoriter rejimlerin özelliklerini tanımlamaktadır.
Soru 148
I.Otoriter rejimler yönettikleri halk üzerinde geniş bir kontrol sağlamak için üç ana yola başvururlar: baskı kurma, sisteme bağlama ve lider kültür yaratma. II. Paramiliter güçler devlet tarafından organize edilmiş ve silahlandırılmış, ancak devletle resmi bir bağı olmayan rejim düşmanı olarak tanımlanan nesnel hedeflerin korkutulması ve imha edilmesinde kullanılan askeri nitelikteki örgütlerdir. III.Seçimler ve seçimlerin öngördüğü parlamentolar, küresel ekonomiye entegre olmuş ülkelerin ihtiyaç duyduğu küresel sermaye girdilerini sağlamak ve bu sermayeyi ülkelerinde tutmak için de önemli bir role sahiptir. IV. Seçimlerin düzenli bir şekilde yapıldığı ve bu seçimlerde anlamlı bir siyasi yarışmanın olduğu bir kısım otoriter rejimlere seçimsel demokrasi, plesibitsel (referanduma dayanan) demokrasi, yarışmacı otoriter rejimler gibi isimler de verilmiştir. Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-III-IV
B
II-III
C
I-III
D
I-II-III-IV
E
I-II-IV
Açıklama:
Otoriter rejimlerde devletin vatandaşlarıyla ilişkisini nasıl bir çerçevede kurduğunu ve neden böyle bir çerçevede kurmayı se.ti.ini açıklayabileceksiniz.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur ve otoriter rejimlerde, devlet-birey ilişkilerini tanımlar.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur ve otoriter rejimlerde, devlet-birey ilişkilerini tanımlar.
Soru 149
I.Franco dönemi İspanya’sı (1939-1975) tek-adam sistemini örnekleyen bir otoriter rejimdir. II.Falanjistlerin İspanya yönetimindeki ilk devresi totaliter bir eğilimi yansıtır. III. Soğuk Savaş döneminde Amerika Birleşik Devletleri’nin Sovyetlere karşı ittifak kurma isteği, anti-komünist bir ideolojiye de sahip olan İspanya’yı tekrar Batı’nın bir üyesi yapmıştır. IV. Ulusal Franco İspanya’sını siyaset bilimi açısından ilginç bir vaka yapan, Franco’nun devlet yönetimde parti tabanlı bir yapıdan tek adam yapılanmasına doğru giderken, devlet-birey ilişkilerinde görece çoğulcu bir yapıya yönelmesidir. Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-III-IV
B
II-III
C
I-III
D
I-II-III-IV
E
I-II-IV
Açıklama:
Otoriter rejim tiplerinin tartışılmasıyla edinilen kuramsal çerçeveyi Franco dönemi İspanya’sındaki siyasal gelişmelerle ilişkilendirebileceksiniz.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur ve Franco Dönemi İspanya'sını tanımlamaktadır.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur ve Franco Dönemi İspanya'sını tanımlamaktadır.
Soru 150
Sivil bir liderin parlamentoyu feshedip bir diktatör olarak siyasi sistemin başına geçmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Lider kültü
B
Cunta
C
Rejim içi çatlak
D
Autogolpe
E
Patronaj
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Autogolpe
Autogolpe
Soru 151
Aşağıdakilerden hangisi otoriter rejimleri totaliter rejimlerden ayrıştıran özelliklerinden birisidir?
Seçenekler
A
Diğer ülkelerle ittifaka gitmesi
B
Siyasi liderlerini halka insan üstü özelliklerle sahipmiş gibi sunması
C
Siyasi çoğulculuğa izin verebilmesi
D
Devlet destekli sivil toplum örgütleri kurması
E
Muhalefet üzerinde baskı kurması
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Siyasi çoğulculuğa izin verebilmesi
Siyasi çoğulculuğa izin verebilmesi
Soru 152
Neopatrimonyal liderleri diğer otoriter liderlerden ayıran ana özellik nedir?
Seçenekler
A
Devletin organlarını zayıf tutması
B
Toplum üzerinde güç kullanmaktan çekinmemesi
C
Himayeci bir anlayışla kontrol sağlaması
D
Ülkesinde seçimlere izin vermesi
E
Diğer ülkelere karşı saldırgan olması
Açıklama:
Otoriter rejimlerde devletin vatandaşlarıyla ilişkisini nasıl bir çerçevede kurduğunu ve neden böyle bir çerçevede kurmayı se.ti.ini açıklayabileceksiniz.
Devletin organlarını zayıf tutması
Devletin organlarını zayıf tutması
Soru 153
Aşağıdakilerden hangisi otoriter rejimlerin seçim düzenlemesinin ardında yatan gerekçelerden değildir?
Seçenekler
A
İktidarın popülaritesini tescil etmek
B
Küresel sermayeyi ülkeye çekmek
C
Küresel demokratikleşme isteklerine cevap vermek
D
Muhalefetin aczini göstermek
E
Parti içi muhalefeti susturmak
Açıklama:
Otoriter rejim türlerini tanıyacak ve bu türleri birbirinden ayıran ana özellikleri saptayabileceksiniz.
Parti içi muhalefeti susturmak
Parti içi muhalefeti susturmak
Soru 154
Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri otoriter rejimlerde muhalefetin örgütlenmesine yardımcı olabilir?
I. Facebook
II. Devlete bağlı sendikalar
III. Sivil toplum örgütleri
I. Facebook
II. Devlete bağlı sendikalar
III. Sivil toplum örgütleri
Seçenekler
A
Sadece I
B
Sadece Il
C
Sadece Ill
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Otoriter rejimlerde devletin vatandaşlarıyla ilişkisini nasıl bir çerçevede kurduğunu ve neden böyle bir çerçevede kurmayı se.ti.ini açıklayabileceksiniz.
I ve III
I ve III
Soru 155
Otoriter sistemlerdeki kontrol ve katılım mekanizmaları aşağıdaki amaçlardan hangisini güder?
Seçenekler
A
Muhalefetin örgütlenmesini engellemek
B
Muhalefeti bölmek
C
Muhalefetin gücünü sınamak
D
Olası muhalif grupları önceden belirlemek
E
Hepsi
Açıklama:
Otoriter rejim tiplerinin tartışılmasıyla edinilen kuramsal çerçeveyi Franco dönemi İspanya’sındaki siyasal gelişmelerle ilişkilendirebileceksiniz.
Hepsi
Hepsi
Soru 156
Aşağıdakilerden hangisi otoriter rejimlerin bireyi sisteme bağlamak için kullandığı stratejilerden değildir?
Seçenekler
A
Darbe
B
Gözetim
C
Baskı
D
Himaye altına alma
E
Lider kültü yaratmak
Açıklama:
Otoriter rejimlerde devletin vatandaşlarıyla ilişkisini nasıl bir çerçevede kurduğunu ve neden böyle bir çerçevede kurmayı se.ti.ini açıklayabileceksiniz.
Darbe
Darbe
Soru 157
Aşağıdakilerden hangisi bir ülkede otoriter rejimin ortaya çıkışınnda etkili değildir?
Seçenekler
A
Ekonomik gelişmişlik
B
Ülke halkının çoğunluğunun mensup olduğu din
C
Toplumun varlığının tehdit altında olması
D
Toplumda hiyerarşik eğilimler
E
Orta sınıfın yaygınlığı
Açıklama:
Otoriter rejimlerde devletin vatandaşlarıyla ilişkisini nasıl bir çerçevede kurduğunu ve neden böyle bir çerçevede kurmayı se.ti.ini açıklayabileceksiniz.
Ülke halkının çoğunluğunun mensup olduğu din
Ülke halkının çoğunluğunun mensup olduğu din
Soru 158
Ufak bir zümrenin devlet yönetimini topluma karşı anayasal bir sorumluluğu olmadan elinde tuttuğu siyasal sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Totaliter rejimler
B
Otoriter rejimler
C
Demokratik rejimler
D
Kurumsallaşmış Başkanlık Rejimler
E
Parlamenter Rejimler
Açıklama:
Ufak bir zümrenin devlet yönetimini topluma karşı anayasal bir sorumluluğu olmadan elinde tuttuğu siyasal sistemlere otoriter rejimler denir.
Soru 159
I. Siyasal katılma sınırlıdır.
II. Halkı siyasal olarak seferber (mobilize) edecek ve sistemi bir arada tutacak kapsamlı bir ideolojik yapı yoktur.
III. İktidardaki kişi veya grupların erkinin görece olarak sınırlı ve tahmin edilebilir olması söz konusudur.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Juan Linz’in otoriter rejimleri totaliter rejimlerden ayıran ana özellikleridir?
II. Halkı siyasal olarak seferber (mobilize) edecek ve sistemi bir arada tutacak kapsamlı bir ideolojik yapı yoktur.
III. İktidardaki kişi veya grupların erkinin görece olarak sınırlı ve tahmin edilebilir olması söz konusudur.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Juan Linz’in otoriter rejimleri totaliter rejimlerden ayıran ana özellikleridir?
Seçenekler
A
Yalnız I.
B
I.,II. ve III
C
I. ve II.
D
II. ve III.
E
Yalnız III.
Açıklama:
Juan Linz (1970) otoriter rejimleri totaliter rejimlerden ayıran özellikleri üç ana noktada toplamıştır. Otoriter rejimlerde (1) siyasal katılma sınırlıdır; (2) halkı siyasal olarak seferber (mobilize) edecek ve sistemi bir arada tutacak kapsamlı bir ideolojik yapı yoktur; (3) iktidardaki kişi veya grupların erkinin görece olarak sınırlı ve tahmin edilebilir olması söz konusudur.
Soru 160
I. Ekonomik etkenler
II. Sosyokültürel etkenler
III. Hukuksal etmenler
Modern siyasi arenada otoriter rejimlerin bu sıklıkta ortaya çıkmasının ardındaki sebepleri araştıran siyaset bilimciler, yukarıdaki hangi ana etmenler üzerinde durmuşlardır?
II. Sosyokültürel etkenler
III. Hukuksal etmenler
Modern siyasi arenada otoriter rejimlerin bu sıklıkta ortaya çıkmasının ardındaki sebepleri araştıran siyaset bilimciler, yukarıdaki hangi ana etmenler üzerinde durmuşlardır?
Seçenekler
A
I. ve II.
B
I.,II. ve III.
C
Yalnız I.
D
II. ve III.
E
Yalnız III.
Açıklama:
Modern siyasi arenada otoriter rejimlerin bu sıklıkta ortaya çıkmasının ardındaki sebepleri araştıran siyaset bilimciler, iki ana etken üzerinde durmuşlardır: ekonomik etkenler ve sosyokültürel etkenler.
Soru 161
I. Askeri cunta
II. Devlet
III. Tek parti
VI. Diktatör
Otoriter rejimlerde rejimin kurallarını yukarıda verilenlere göre kimler belirleyebilir?
II. Devlet
III. Tek parti
VI. Diktatör
Otoriter rejimlerde rejimin kurallarını yukarıda verilenlere göre kimler belirleyebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I.
B
I.II. ve III.
C
Yalnız II.
D
I., III. ve IV.
E
I., II. ve IV.
Açıklama:
Otoriter rejimlerde rejimin kurallarını askeri cunta, tek parti veya diktatör belirleyebilir.
Soru 162
Otoriter rejimlere göre ülkede kimin iktidarı süreceğine ve kimin hangi politikaları (ticaret, eğitim, ulaştırma vb.) yürüteceğine ordu veya ordu içinde bir grup subay karar vermesi aşağıdakilerden hangi yönetimdir?
Seçenekler
A
Tek Parti
B
Komünizm
C
Diktatörlük
D
Sömürgecilik
E
Askeri cunta
Açıklama:
Askeri cunta yönetiminde ülkede kimin iktidarı süreceğine ve kimin hangi politikaları (ticaret, eğitim, ulaştırma vb.) yürüteceğine ordu veya ordu içinde bir grup subay karar verir.
Soru 163
“Dekolonizasyon sonrası birçok Afrika ülkesinde benzer şekilde tek-parti rejimleri görülmüş, fakat Afrika’daki bu partiler genellikle iktidarlarını ……………. bırakmışlardır.”
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Tek Parti
B
Askeri rejim
C
Diktatörlük
D
Komünizm
E
Sömürgecilik
Açıklama:
Dekolonizasyon sonrası birçok Afrika ülkesinde benzer şekilde tek-parti rejimleri görülmüş, fakat Afrika’daki bu partiler genellikle iktidarlarını diktatörlere bırakmışlardır.
Soru 164
Aşağıdakilerden hangisi sivil iktidarın kendine darbe yapması anlamına gelir?
Seçenekler
A
Autogolpe
B
Komünizm
C
Patronaj
D
Diktatörlük
E
Sömürgecilik
Açıklama:
İspanyolca bir sözcük olan autogolpe sivil iktidarın kendine darbe yapması anlamına gelir.
Soru 165
Aşağıdakilerden hangisi patronaj sisteminden bahsetmektedir?
Seçenekler
A
Bir siyasi liderin politik destek karşılığı kişi ve zümrelere devletin kaynaklarını kullanarak maddi çıkar sağlamasına denir.
B
Sivil iktidarın kendine darbe yapması sonucu yönetimi eline almasına denir.
C
Ülkede kimin iktidarı süreceğine ve kimin hangi politikaları yürüteceğine ordu veya ordu içinde bir grup subay karar vermesine denir.
D
Ufak bir zümrenin devlet yönetimini topluma karşı anayasal bir sorumluluğu olmadan elinde tuttuğu siyasal sistemlere denir.
E
Ülke başındaki tek adamın her konuda mutlak hâkimiyeti olmasıyla oluşan yönetime denir.
Açıklama:
Bir siyasi liderin politik destek karşılığı kişi ve zümrelere devletin kaynaklarını kullanarak maddi çıkar sağlamasına patronaj sistemi denir.
Soru 166
Askeri cunta, tek parti yönetimi ve dikta yönetimini bünyesinde barındıran otoriter rejimlere aşağıdakilerden hangisi denir?
Seçenekler
A
Kurumsallaşmış Başkanlık Rejimler
B
Melez otoriter rejimler
C
Otoriter rejimler
D
Demokratik rejimler
E
Parlamenter Rejimler
Açıklama:
Askeri cunta, tek parti yönetimi ve dikta yönetimini bünyesinde barındıran otoriter rejimlere melez otoriter rejimler denir.
Soru 167
Liderin bir taraftan devletin kaynaklarının kullanımı üzerinde sınırsız yetkisi bulunduğu, diğer taraftan bu gücü yakınlarını kayırmak için kullandığı rejimlere aşağıdakilerden hangisi denmektedir?
Seçenekler
A
Otoriter rejimler
B
Totaliter rejimler
C
Demokratik rejimler
D
Neopatrimonyal rejimler
E
Parlamenter Rejimler
Açıklama:
Liderin bir taraftan devletin kaynaklarının kullanımı üzerinde sınırsız yetkisi bulunduğu, diğer taraftan bu gücü yakınlarını kayırmak için kullandığı rejimlere neopatrimonyal rejimler denmektedir.
Soru 168
Bir sömürge devletin bağımsızlığını kazanma sürecine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bağımsızlık
B
Darbe
C
Dekolonizasyon
D
Patronaj
E
Bağımsızlık savaşı
Açıklama:
Dekolonizasyon bir sömürge devletin bağımsızlığını kazanma sürecine verilen addır.
Ünite 7
Soru 1
Merkeziyetçi bir devlet yapısı ve radikal bir ideoloji üzerine kurulan, içinde bulunduğu sosyo-ekonomik yapının bütün üyelerini ve kurumlarını dönüştürmeyi hedefleyen, bireysel özgürlükleri ortadan kaldıran siyasal sistemlere verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Otoriter rejim
B
Totaliter rejim
C
Hakim parti rejimi
D
Başkanlık rejimi
E
Yarı-Başkanlık rejimi
Açıklama:
Merkeziyetçi bir devlet yapısı ve radikal bir ideoloji üzerine kurulan, içinde bulunduğu sosyo-ekonomik yapının bütün üyelerini ve kurumlarını dönüştürmeyi hedefleyen, bireysel özgürlükleri ortadan kaldıran siyasal sistemler totaliter rejim olarak tanımlanır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi totaliter rejimlerin özelliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
İnsan hayatının bütün boyutları rejimin hâkimiyeti altına alınmaya çalışılır.
B
Kolluk kuvvetleri devlete itaati sağlamada önemli rol oynar.
C
Resmi kolluk kuvvetleri toplumu sindirmek için kullanabilir.
D
Hükümetler resmi olmayan paramiliter oluşumları toplumu sindirmek için kullanabilir.
E
Totaliter rejimlerde hükümetler açık ve güçlü bir muhalefetle karşılaşmadıkça müdahale etmeye gerek duymayabilirler.
Açıklama:
Totalitarizmin Kökenleri’nde (1951) Hannah Arendt totaliter rejimlerin diğer diktatörlüklerden ayırt edici özelliğinin insan hayatının bütün boyutlarının rejimin hâkimiyeti altına alınması olduğunu belirtmektedir. Diğer baskıcı rejimlerde bu hâkimiyet oldukça sınırlıdır. Totaliter olmayan istibdat rejimlerinde hükümetler açık ve güçlü bir muhalefetle karşılaşmadıkça müdahale etmeye gerek duymayabilirler, bireylerin edilgenliğiyle yetinebilirler. Oysa totaliter rejimlerde kolluk kuvvetleri devlete itaati sağlamada önemli rol oynar. Polis ve jandarma gibi resmi kolluk kuvvetlerinin yanı sıra hükümetler resmi olmayan paramiliter oluşumları toplumu sindirmek için kullanabilir.
Soru 3
Totaliter rejimlerde sistemin, yönetilenler tarafından kabullenilmesini istediği bir öğretinin, kitleler tarafından sorgulanmadan benimsenmesinin sağlanmasına yönelik faaliyetler bütününe verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Propaganda
B
Endoktrinasyon
C
Siyasal katılma
D
Korporatizm
E
Sisteme Bağlama
Açıklama:
Propaganda kamuoyunu bir düşünceyi savunanların görüşlerine uygun şekilde
etkilemeyi amaçlayan bir iletişim biçimidir. Demokratik sistemlerde farklı görüşe sahip grupların ve siyasi partilerin de propaganda yapmasına izin verilmektedir. Totaliter rejimlerde iletişimin devlet tekelinde olması propagandayı halkla ilişkiler sürecinden çıkarıp endoktrinasyonun, yani bir öğretinin kitleler tarafından sorgulanmadan benimsenmesinin sağlanmasına yönelik faaliyetler bütününün bir parçası haline getirmektedir.
etkilemeyi amaçlayan bir iletişim biçimidir. Demokratik sistemlerde farklı görüşe sahip grupların ve siyasi partilerin de propaganda yapmasına izin verilmektedir. Totaliter rejimlerde iletişimin devlet tekelinde olması propagandayı halkla ilişkiler sürecinden çıkarıp endoktrinasyonun, yani bir öğretinin kitleler tarafından sorgulanmadan benimsenmesinin sağlanmasına yönelik faaliyetler bütününün bir parçası haline getirmektedir.
Soru 4
İtalya'da Faşist Parti'nin (Partito Nazionale Fascista) iktidar olduğu yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1920
B
1921
C
1922
D
1923
E
1924
Açıklama:
1922’de Kara Gömlekliler olarak da anılmaya başlayan grupların Roma’ya doğru harekete geçmesi üzerine dönemin hükümeti istifasını vermiş, yeni hükümeti kuracak bir isim bulunamayınca, siyasal kargaşanın büyümesinden korkan kral hükümeti kurma yetkisini Mussolini’ye vermiştir. Böylece Faşist Parti (Partito Nazionale Fascista) iktidara gelmiştir.
Soru 5
İtalyan faşizminde lider kültü (Il Duce) hangi yıldan itibaren oluşmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
1922
B
1923
C
1924
D
1925
E
1926
Açıklama:
1925’ten itibaren Mussolini İtalyanca’da ‘lider’ anlamına gelen Il Duce ünvanını kullanmaya başlamıştır. Dolayısıyla İtalya’da lider kültünün oluşturulmaya başladığı dönemi bu tarihten başlatmak mümkündür.
Soru 6
Alman faşizminin 'lideri' Hitler'in başbakan olduğu yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1919
B
1921
C
1923
D
1933
E
1935
Açıklama:
Demokratik hükümetlere olan güvensizlik 1932 yılında Nazilerin birinci parti olarak seçimden çıkmasına yol açmıştır. Hitler dışındaki siyasetçilerin hükümet kuramamasından dolayı cumhurbaşkanı 1933’te Hitler’i başbakan olarak atamak zorunda kalmıştır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi totaliter rejimlerin oluşmasına zemin hazırlayan koşullardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Toplumun demokratik kurumlara olan güveninin sarsılması
B
Toplumu kurtarıcı aramaya iten derin bir ekonomik kriz
C
Atomize toplum yapısı
D
Otoriter eğilimli toplum yapısı
E
Emekçi kesimlerin sınıf bilinci
Açıklama:
Totaliter rejimlerin kurulmasına yol açan ve pekişmesini sağlayan koşullar nelerdir?
Toplumun demokratik kurumlara olan güvenini sarsacak ve totaliter lideri kurtarıcısı olarak görmesine neden olacak düzeyde derin bir ekonomik kriz bu rejimlerin ortaya çıkışında önemli rol oynamaktadır. Bu tür durumlarda orta ve alt orta sınıflar sahip oldukları refah düzeyini ve sosyal statüyü kaybetmekten korkmaktadır. Öte yandan alt sınıflar içindeki bulundukları yoksulluğun suçlusu olarak orta ve üst sınıfları kayıran siyasal sistemi hedef almaktadır. Bu durumda totaliter lider ve partisi sistemi bütünüyle değiştirme vaadinden dolayı alt sınıflardan; kargaşaya el koyma, düzeni ve güvenliği yeniden sağlama vaadinden dolayı da alt sınıfların öfkesinden korkan orta sınıflardan destek almaktadır.
Bazı yazarlar bu nesnel koşulların dışında kültürel faktörlerin öneminden bahsederler. Buna göre modern devlete geçiş aynı zamanda kitle toplumuna geçiştir. Geleneksel toplumda aile ve cemaat gibi toplumsal kurumlarla kendisini tanımlayan birey modern yaşamla birlikte giderek bunların etkisinden sıyrılarak daha bireysel bir içerikte kendisini tanımlamaya başlamıştır. Bu durum bireysel özgürlüğü sağlasa da yalnızlık duygusunu da getirmektedir. Kitle toplumunda her bir birey birer atomdur. İşte Arendt (1951) gibi yazarlar bu toplumsal atomlaşmayı yaşayan bireylerin örgütlenmesinin totaliter rejimlerin temelinde yattığını savunmaktadır. Öte yandan faşizm gibi sistemlerin ortaya çıkmasının ancak otoriter eğilimli siyasal kültürlerde mümkün olduğu iddia edilmektedir (Rodee vd., 1983, 110).Çünkü bu sistemlerin kurduğu koşulsuz itaat ve hiyerarşik düzen totaliter bir siyasal kültüre dirençli değildir.
Toplumun demokratik kurumlara olan güvenini sarsacak ve totaliter lideri kurtarıcısı olarak görmesine neden olacak düzeyde derin bir ekonomik kriz bu rejimlerin ortaya çıkışında önemli rol oynamaktadır. Bu tür durumlarda orta ve alt orta sınıflar sahip oldukları refah düzeyini ve sosyal statüyü kaybetmekten korkmaktadır. Öte yandan alt sınıflar içindeki bulundukları yoksulluğun suçlusu olarak orta ve üst sınıfları kayıran siyasal sistemi hedef almaktadır. Bu durumda totaliter lider ve partisi sistemi bütünüyle değiştirme vaadinden dolayı alt sınıflardan; kargaşaya el koyma, düzeni ve güvenliği yeniden sağlama vaadinden dolayı da alt sınıfların öfkesinden korkan orta sınıflardan destek almaktadır.
Bazı yazarlar bu nesnel koşulların dışında kültürel faktörlerin öneminden bahsederler. Buna göre modern devlete geçiş aynı zamanda kitle toplumuna geçiştir. Geleneksel toplumda aile ve cemaat gibi toplumsal kurumlarla kendisini tanımlayan birey modern yaşamla birlikte giderek bunların etkisinden sıyrılarak daha bireysel bir içerikte kendisini tanımlamaya başlamıştır. Bu durum bireysel özgürlüğü sağlasa da yalnızlık duygusunu da getirmektedir. Kitle toplumunda her bir birey birer atomdur. İşte Arendt (1951) gibi yazarlar bu toplumsal atomlaşmayı yaşayan bireylerin örgütlenmesinin totaliter rejimlerin temelinde yattığını savunmaktadır. Öte yandan faşizm gibi sistemlerin ortaya çıkmasının ancak otoriter eğilimli siyasal kültürlerde mümkün olduğu iddia edilmektedir (Rodee vd., 1983, 110).Çünkü bu sistemlerin kurduğu koşulsuz itaat ve hiyerarşik düzen totaliter bir siyasal kültüre dirençli değildir.
Soru 8
Kamusal tarım mülkiyetinin bir parçası olan ve SSCB'de Stalin döneminde kurulan tarım kooperatiflerine verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sovhoz
B
Kolhoz
C
Kollektivnoye
D
Hozyaystvo
E
Kibutz
Açıklama:
Ortak tarımda bir yandan sovhoz denilen devlet çiftlikleri öte yandan kolhoz
denilen tarım kooperatifleri bulunmaktaydı.
Kolhoz ismindeki tarım kooperatifleri ürünlerin merkezi yönetimin belirlediği fiyatlar üzerinden ilgili kamu kuruluşlarına satardı. Bir kolhozun planlanandan daha fazla ürün elde etmesi durumunda bu fazlayı kolhoz üyelerine dağıtma hakkı vardı.
denilen tarım kooperatifleri bulunmaktaydı.
Kolhoz ismindeki tarım kooperatifleri ürünlerin merkezi yönetimin belirlediği fiyatlar üzerinden ilgili kamu kuruluşlarına satardı. Bir kolhozun planlanandan daha fazla ürün elde etmesi durumunda bu fazlayı kolhoz üyelerine dağıtma hakkı vardı.
Soru 9
Sağ totaliter rejimlerde ekonomik sistemin rejimin bünyesine dâhil edilmesinin en yaygın biçimine verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Liberalizm
B
Kollektivizm
C
Korporatizm
D
Kooperatifçilik
E
Kolhozculuk
Açıklama:
Sağ totaliter rejimlerde ise ekonomik sistemin rejimin bünyesine dâhil edilmesinin en yaygın biçimi korporatizmdir. Genel olarak korporatizm çıkar gruplarının resmi siyasi sürece dâhil edilerek zaptı rapta alınmasıdır. Çalışan ve işveren örgütleri birer çatı kuruluş tarafından temsil edilir ve kamu politikaları devletle bu çatı kuruluşlar arasındaki üçlü görüşmelerde şekillendirilir.
Soru 10
1949’da kurulan Çin Halk Cumhuriyeti'nin yapısını örnek aldığı hangi ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İtalya
B
Almanya
C
Fransa
D
Sovyetler Birliği
E
Japonya
Açıklama:
Sovyetler Birliği’nin yapısını örnek alması, Marksist-Leninist ideolojiye göre kurumlarını oluşturmaya başlaması ve topyekûncu bir takım politikaları nedeniyle 1949’da kurulan Çin Halk Cumhuriyeti zaman zaman totaliter bir rejim olarak adlandırılmaktadır.
Soru 11
Rejime muhalif olan siyasi grupların ‘gerçek’ düşmanları oluşturduğu rejimin, karşılaştırmalı siyaset bilimindeki adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Başkanlık rejimi
B
Yarı-başkanlık rejimi
C
Totaliter rejim
D
Otoriter rejim
E
Oligarşik rejim
Açıklama:
Merkeziyetçi bir devlet yapısı ve radikal bir ideoloji üzerine kurulan, içinde bulunduğu sosyo-ekonomik yapının bütün üyelerini ve kurumlarını dönüştürmeyi hedefleyen, bireysel özgürlükleri ortadan kaldıran siyasal sistemler totaliter rejim olarak tanımlanır.
Totaliter rejimin veya totaliterliğin özünü her yapı ve kurumun bütünüyle devlet aygıtlarını kullanan otoriteler (yetkeler) tarafından denetim altına alınması oluşturmaktadır.
Devlet şiddetinin temelinde hiç bitmeyen bir düşman arama vardır. Şiddetin yöneldiği düşmanlar gerçek düşmanlar veya potansiyel düşmanlar, yani öznel veya nesnel hedefler olabilir. Rejime muhalif olan siyasi gruplar ‘gerçek’ düşmanları
oluşturur.
Totaliter rejimin veya totaliterliğin özünü her yapı ve kurumun bütünüyle devlet aygıtlarını kullanan otoriteler (yetkeler) tarafından denetim altına alınması oluşturmaktadır.
Devlet şiddetinin temelinde hiç bitmeyen bir düşman arama vardır. Şiddetin yöneldiği düşmanlar gerçek düşmanlar veya potansiyel düşmanlar, yani öznel veya nesnel hedefler olabilir. Rejime muhalif olan siyasi gruplar ‘gerçek’ düşmanları
oluşturur.
Soru 12
Totaliter rejimlerde kolluk kuvvetleri devlete itaati sağlamada önemli rol oynar. Polis ve jandarma gibi resmi kolluk kuvvetlerinin yanı sıra hükümetler resmi olmayan ............... oluşumları toplumu sindirmek için kullanabilir. Cümledeki boşluğa uygun olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
paramiliter
B
lejyoner
C
askeri
D
misyoner
E
sivil
Açıklama:
Totaliter rejimlerde kolluk kuvvetleri devlete itaati sağlamada önemli rol oynar. Polis ve jandarma gibi resmi kolluk kuvvetlerinin yanı sıra hükümetler resmi olmayan paramiliter oluşumları toplumu sindirmek için kullanabilir.
Soru 13
Totaliter rejimlerin asıl amacının toplumun bütün unsurlarını dönüştürmek olduğunu ve bireyleri rejimi aktif olarak desteklemeye ve rejimin düzenlediği faaliyetlerde aktif rol almaya zorladığını bilinmektedir. 20. yüzyılda totaliter rejimlerin en kurumsallaşmış örneğini hayata geçirmiş olan rejim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mussolini döneminde İtalya
B
Pinochet dönemi Şili
C
Franco dönemi İspanya
D
Mao dönemi Çin Halk Cumhuriyeti
E
Hitler dönemi Nazi Almanyası
Açıklama:
Totaliter rejimlerin asıl amacının toplumun bütün unsurlarını dönüştürmek olduğunu ve bireyleri rejimi aktif olarak desteklemeye ve rejimin düzenlediği faaliyetlerde aktif rol almaya zorladığını bilinmektedir. Nazi Almanyası’nın bu hedefi gerçekleştirmeye yönelik en başarılı girişim olduğunu söyleyebiliriz.
Totaliter rejimlerin en kurumsallaşmış örneği Nazi Almanyası’dır.
Totaliter rejimlerin en kurumsallaşmış örneği Nazi Almanyası’dır.
Soru 14
1949’da Çin Halk Cumhuriyeti adını alan rejim, Marksizm-Leninizm’in Mao tarafından iktidarın ............. birlikte yönetimde yer almasını sağlayacak şekilde yeniden yorumlandığı bir ideolojinin etrafında örgütlenmiştir. Cümledeki boşluğa uygun olan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
polis ve askerlerin
B
işçi ve köylülerin
C
çiftçi ve tüccarların
D
öğrenciler ve gençlerin
E
burjuva ve bürokratların
Açıklama:
1949’da Çin Halk Cumhuriyeti adını alan rejim Marksizm-Leninizm’in Mao tarafından iktidarın işçi ve köylülerin birlikte yönetimde yer almasını sağlayacak şekilde yeniden yorumlandığı bir ideolojinin etrafında örgütlenmiştir.
Soru 15
Kuruluşundan sonra Çin Halk Cumhuriyeti tek parti tarafından yönetilmeye başlanmış, köylülerin devrimde oynadığı rolden dolayı, Mao rejiminin ilk politikası .................. reformu olmuştur.
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere uygun olan kavram aşağıdakilerden hangisiidr?
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere uygun olan kavram aşağıdakilerden hangisiidr?
Seçenekler
A
sanayi
B
kültür
C
teknoloji
D
toprak
E
eğitim
Açıklama:
Yeni devletin kurulmasından sonra ülke tek parti ile yönetilmeye başlamış, devrim karşıtları düşman ilan edilmiştir. Köylülerin devrimde oynadığı rolden dolayı, Mao rejiminin ilk politikası toprak reformu olmuştur. İlk aşamada büyük toprak sahiplerinin mülklerine el koyulup yoksul köylülere toprak dağıtılması şeklinde olan uygulama, küçülen toprakların verimliliği daha da düşürmesi ve kıtlığı şiddetlendirmesine neden olunca tarımda kolektifleştirmeye gidilmiştir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi, toplumun demokratik kurumlara olan güvenini sarsarak totaliter lideri kurtarıcı olarak görmesine neden olacak düzeyde önemli rol oynamaktadır.
Seçenekler
A
iklim değişikliği
B
ekonomik kriz
C
askeri işgal
D
kültürel bozulma
E
yargı sisteminde çürüme
Açıklama:
Toplumun demokratik kurumlara olan güvenini sarsacak ve totaliter lideri kurtarıcısı olarak görmesine neden olacak düzeyde derin bir ekonomik kriz totaliter rejimlerin ortaya çıkışında önemli rol oynamaktadır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi sağ totaliter rejimlerde ekonomik sistemin rejimin bünyesine dahil edilmesinin en yaygın biçimidir?
Seçenekler
A
Leninizm
B
Marksizm
C
Kapitalizm
D
Korporatizm
E
Liberalizm
Açıklama:
Sağ totaliter rejimlerde ise ekonomik sistemin rejimin bünyesine dâhil edilmesinin en yaygın biçimi korporatizmdir.
Korporatizm, Liberalizm ve Marksizm’e karşı, hem serbest piyasadan hem de merkezi planlamadan uzak durmayı hedefleyen üçüncü bir ekonomik sistem olarak ortaya çıkmıştır.
Korporatizm, Liberalizm ve Marksizm’e karşı, hem serbest piyasadan hem de merkezi planlamadan uzak durmayı hedefleyen üçüncü bir ekonomik sistem olarak ortaya çıkmıştır.
Soru 18
Totaliterizm kavramının ilk kez kullanılmaya başlandığı ülke aşağıdaki şıklardan hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
İtalya
B
İspanya
C
Almanya
D
Fransa
E
Çin Halk Cumhuriyeti
Açıklama:
Totaliterlik Fransızca kökenli bir sözcüktür. Ancak 1920’li yıllarda İtalya’da bugünkü anlamında kullanılmaya başlanmıştır. Bazı yazarlara göre kavramı ilk önce Mussolini’nin siyasi rakiplerinden liberal eğilimli bir gazeteci ve siyasetçi olan Giovanni Amendola özgürlüklere yer bırakmayan ve toplumun bütün kesimleri üzerinde topyekûn (total) denetim sağlamayı amaçlayan yeni rejimi eleştirmek için kullanmıştır. Daha yaygın olan diğer görüşe göre kavram Mussolini rejiminin ideologlarından Giovanni Gentile tarafından faşist rejimin kudretini ifade etmek amacıyla ortaya atılmıştır. Gentile, Faşist rejimin tutumunu ve kurmaya çalıştığı devlet sistemini tarif etmektedir.
Soru 19
- Çıkar grupları resmi siyasi sürece dâhil edilerek kontrol altına alınmaktadır.
- Çalışan ve işveren örgütleri birer çatı kuruluş tarafından temsil edilmektedir.
- Kamu politikaları devletle bu çatı kuruluşlar arasındaki üçlü görüşmelerde şekillendirilmektedir.
Seçenekler
A
Sosyalizm
B
Kapitalizm
C
Liberalizm
D
Korporatizm
E
Marksizm
Açıklama:
Genel olarak korporatizm, çıkar gruplarının resmi siyasi sürece dâhil edilerek zaptı rapta alınmasıdır. Çalışan ve işveren örgütleri birer çatı kuruluş tarafından temsil edilir ve kamu politikaları devletle bu çatı kuruluşlar arasındaki üçlü görüşmelerde şekillendirilir. Tarihsel olarak loncaların yapısından etkilenerek oluşturulmuş bir sistemdir. Bir kuram olarak Liberalizm ve Marksizm’e karşı, hem serbest piyasadan hem de merkezi planlamadan uzak durmayı hedefleyen üçüncü bir ekonomik sistem olarak ortaya çıkmıştır.
Soru 20
Aşağıdaki liderlerden hangisi kendi iktidarı sırasında parti içinde eleştirilmiştir?
Seçenekler
A
Joseph Stalin
B
Adolf Hitler
C
Mao Zedong
D
Vladimir İlyiç Ulyanov (Lenin)
E
Francisco Franco
Açıklama:
Uygulamada totaliter rejimlerde totaliter rejimlerde bulunması gereken tüm özellikleri bulunması söz konusu değildir. İtalya’da devlet topyekûn egemenliği sağlayacak kapasiteye erişememiştir. Sovyetler Birliği’nde ideoloji sağ totaliter rejimlerin aksine demokratik değerleri ön plana çıkarmış, daha da önemlisi devlet devam etmesine karşın Stalin sonrasında totaliter sayılabilecek özellikler azalmış ve ortadan kalkmıştır. Mao’nun kendi iktidarı sırasında parti içerisinde eleştirilmiş olması ve dönem dönem geri plana çekilmek zorunda kalması totaliter rejimlerin özellikleri arasında sayılan lidere ve devlete tam itaatin Çin’de ne kadar sağlanabildiği sorusunu gündeme getirmektedir.
Soru 21
Merkeziyetçi bir devlet yapısı ve radikal bir ideoloji üzerine kurulan, içinde bulunduğu sosyo-ekonomik yapının bütün üyelerini ve kurumlarını dönüştürmeyi hedefleyen, bireysel özgürlükleri ortadan kaldıran siyasal sisteme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Demokratik rejim
B
Dikta rejimi
C
Otoriter rejim
D
Totaliter rejim
E
Komünist rejim
Açıklama:
Merkeziyetçi bir devlet yapısı ve radikal bir ideoloji üzerine kurulan, içinde bulunduğu sosyo-ekonomik yapının bütün üyelerini ve kurumlarını dönüştürmeyi hedefleyen, bireysel özgürlükleri ortadan kaldıran siyasal sisteme Totaliter Rejim adı verilir.
Soru 22
Kamuoyunu bir düşünceyi savunanların görüşlerine uygun şekilde etkilemeyi amaçlayan bir iletişim biçimine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Propoganda
B
Endoktrinasyon
C
Bildiri
D
Kamuoyu aydınlatması
E
Protesto
Açıklama:
Kamuoyunu bir düşünceyi savunanların görüşlerine uygun şekilde etkilemeyi amaçlayan bir iletişim biçimine propoganda denir. Demokratik sistemlerde farklı görüşe sahip grupların ve siyasi partilerin de propaganda yapmasına izin verilmektedir.
Soru 23
Liderin eylemlerinin sorgulanmasını engeller ve kararlarının diğer siyasi kuvvetler ve kitleler tarafından benimsenmesini sağlayan lider kültü Max Weber tarafından nasıl adlandırılır?
Seçenekler
A
Lider otorite
B
Karizmatik otorite
C
Faşist otorite
D
Kutsal otorite
E
Milli otorite
Açıklama:
Görsel ve yazılı medya başta olmak üzere propaganda yöntemleriyle totaliter lider kişiliğinde milli ruhu somutlaştıran, sıradan bir bireyden çok daha erdemli ve güçlü, her şeyi bilen, gören ve anlayan yarı-kutsal bir kahramana dönüştürülmektedir. Max Weber’in “karizmatik otorite” olarak adlandırdığı bu lider kültü liderin eylemlerinin sorgulanmasını engeller ve kararlarının diğer siyasi kuvvetler ve kitleler tarafından benimsenmesini sağlar.
Soru 24
Totaliter rejimi İtalya'da uygulayan lider aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mussolini
B
Kim Jong-il
C
Mao Zedong
D
Adolf Hitler
E
Joseph Stalin
Açıklama:
Totaliterlik kavramının İtalya’da bizzat Mussolini tarafından siyasi literatüre kazandırılmış olması nedeniyle yine Mussolini tarafından kullanımı yaygınlaştırılan faşizm ile totaliterlik çoğu zaman eş anlamlı olarak kullanılmaktadır.
Soru 25
Faşist dönem İtalya'da Mussolini'ye bağlı paramiliter güce ne ad verilir?
Seçenekler
A
SS (Schutzstaffel)
B
Kara gömlekliler
C
Sarı yelekliler
D
Mavi yakalılar
E
Bordo bereliler
Açıklama:
Faşist dönem İtalya’sında Mussolini’ye bağlı Kara Gömlekliler ve Nazi Almanyası’ndaki SS (Schutzstaffel) buna örnektir.
Soru 26
Totaliter rejimlerde bir öğretinin kitleler tarafından sorgulanmadan benimsenmesinin sağlanmasına yönelik faaliyetler bütününe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Propoganda
B
Otorite
C
Endoktrinasyon
D
Kamuoyu aydınlatması
E
Totaliter rejim
Açıklama:
Totaliter rejimlerde iletişimin devlet tekelinde olması propagandayı halkla ilişkiler sürecinden çıkarıp endoktrinasyonun, yani bir öğretinin kitleler tarafından sorgulanmadan benimsenmesinin sağlanmasına yönelik faaliyetler bütününün bir parçası haline getirmektedir
Soru 27
Totaliter rejimlerin en kurumsallaşmış örneği hangi ülkede en iyi görülür?
Seçenekler
A
SSCB
B
İtalya
C
Fransa
D
Çin
E
Almanya
Açıklama:
Totaliter rejimlerin en kurumsallaşmış örneği Nazi Almanyası’dır.
Soru 28
Genel olarak çıkar gruplarının resmi siyasi sürece dâhil rejime bünyesine zaptı rapta alınmasına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Marksizm
B
Leninizm
C
Komünizm
D
Liberalizm
E
Korporatizm
Açıklama:
Sağ totaliter rejimlerde ise ekonomik sistemin rejimin bünyesine dâhil edilmesinin en yaygın biçimi korporatizmdir (O’Neil, 2010, 154). Genel olarak korporatizm çıkar gruplarının resmi siyasi
sürece dâhil edilerek zaptı rapta alınmasıdır.
sürece dâhil edilerek zaptı rapta alınmasıdır.
Soru 29
Sovyetler Birliği döneminde temel sindirme ve muhalifleri bastırma yöntemi olarak hangi yöntem kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Öldürme
B
Hapise atma
C
Gözaltında tutma
D
Sürgüne gönderme
E
Ülkeden çıkarma
Açıklama:
Sovyetler Birliği döneminde temel sindirme ve muhalifleri bastırma yöntemi olarak en belirgin olarak sürgüne gönderme yöntemi kullanılmıştır. Göstermelik yargılamalardan sonra pek çok insan Gulag Takımadalarındaki çalışma kamplarına sürgüne gönderilmiştir.
Soru 30
1966'da gerçekleşen Kültür Devrimi hangi ülkede meydana gelmiştir?
Seçenekler
A
Nazi Almanyası
B
İtalya
C
Çin
D
SSCB
E
Japonya
Açıklama:
Parti içinde yeniden güç kazandıktan sonra Mao 1966’da bu kez Kültür Devrimi adıyla yeni
bir hareket başlatmıştır. Kültür Devrimi ile parti içindeki ve dışındaki rakiplerini elemeye ve toplumsal yapıyı dönüştürmeye çalışmıştır.
bir hareket başlatmıştır. Kültür Devrimi ile parti içindeki ve dışındaki rakiplerini elemeye ve toplumsal yapıyı dönüştürmeye çalışmıştır.
Soru 31
Orta Çağ'ın ekonomi politiği aşağıdaki kavramlardan hangisi üzerinden anlatılmaktadır?
Seçenekler
A
Sosyalizm
B
Sekülarizm
C
Liberalizm
D
Pragmatizm
E
Feodalizm
Açıklama:
Feodalizm, toplumsal işleyişi ve üretim ilişkileri bakımından Orta Çağ'ın ekonomi politiği tanımlayan kavramların başındadır.
Soru 32
- Devlet yapısı genellikle merkeziyetçidir
- Sınıfsız bir toplum yapısı vardır
- Radikal bir ideoloji üzerine kuruludurlar
- Bireysel özgürlükler ortadan kalkmıştır
- Tüm totaliter rejimler aynı zamanda teokratiktir
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I, III ve IV
C
II ve IV
D
II, III ve IV
E
III, IV ve V
Açıklama:
Totaliter rejimlerde de toplum sınıflara ayrılmıştır. Ayrıca, tüm totaliter rejimlerin aynı zamanda bir teokrasi olacağı genellemesini yapmak doğru değildir. Diğer yandan, totaliter rejimler merkeziyetçidir; radikal ideolojiler üzerine kurulurlar ve bireysel özgürlükleri ortadan kaldırırlar.
Soru 33
Sosyalizmin bir "yorumu" olarak ifade edilen Maoizm aşağıdaki ülkelerden hangisinde hâkim bir devlet ideolojisi konumuna gelmiştir?
Seçenekler
A
Sovyetler Birliği
B
Küba
C
Romanya
D
Bulgaristan
E
Çin Halk Cumhuriyeti
Açıklama:
Maoizm, 1949’dan Mao’nun 1979’daki ölümüne kadar süren dönemi ve Çinli lider Mao’nun sosyalizm yorumunu ifade eder ve Çin Halk Cumhuriyeti devletinin ideolojisidir.
Soru 34
Aşağıdaki liderlerden hangisi faşizm kavramının yaygınlaştırılmasında önemli rol oynamıştır?
Seçenekler
A
Lenin
B
Stalin
C
Mussolini
D
Macchiavelli
E
Churcill
Açıklama:
Totaliterlik kavramının İtalya’da bizzat Mussolini tarafından siyasi literatüre kazandırılmış olması nedeniyle Mussolini tarafından kullanımı yaygınlaştırılan faşizm ile totaliterlik çoğu zaman eş anlamlı
olarak kullanılmaktadır.
olarak kullanılmaktadır.
Soru 35
Başta Yahudiler olmak üzere Aryan ırktan olmayanların imhasının planlanmasına dayanan totaliter rejimin ideolojisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nazizim
B
Stalinizm
C
Maoizm
D
Faşizm
E
Leninizm
Açıklama:
Nazizm Almanların üyesi olduğu ırkın yüceltilmesine ve Almanların kendi topraklarında rahat yaşaması için başta Yahudiler olmak üzere Aryan ırktan olmayanların imhasının planlanmasına
dayanmaktadır.
dayanmaktadır.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi Nazi partisinin propaganda bakanlığı görevini üstlenerek nazizm ideolojisinin tanıtılması ve desteklenmesinde önemli görevler almıştır?
Seçenekler
A
Hermann Göring
B
Heinrich Himler
C
Joseph Goebbels
D
Rudolf Hess
E
Martin Bormann
Açıklama:
Nazi partisinin propaganda bakanlığı görevini Joseph Goebbels üstlenmiştir. Bormann, Nazi partisinin sözcüsüdür; Hess, partide Hitler'in vekili konumundadır; Göring, hava kuvvetlerine komuta etmiştir; Himler ise SS teşkilatının başıdır.
Soru 37
- Liderliğinde geçirilen dönem totaliter olarak değerlendirilmemektedir
- Aynı zamanda Rus Devriminin de (Ekim Devrimi) lideridir
- Muhalefete yönelik yaygın bir şiddet uygulatmıştır
- Leon Troçki sürgüne gönderilmiştir
- Sovyetler Birliği'ni 2. Dünya Savaşına sokmuştur
Seçenekler
A
I ve II
B
Yalnız II
C
II ve III
D
II ve IV
E
IV ve V
Açıklama:
Aynı zamanda Ekim Devriminin de lideri olan Lenin'in yönetimi totaliter bir yönetim ya da dönem olarak görülmez. Muhalefete uygulanan yaygın şiddet; Troçki'nin sürgüne gönderilmesi ve 2. Dünya savaşı gibi gelişmeler Stalin döneminde yaşanmıştır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi Rus Sosyal Demokrat İşçi Partisindeki azınlıkta kalan ve nispeten daha liberal görüşlü grubu ifade etmek için kullanılır?
Seçenekler
A
Liberaller
B
Oportünistler
C
Revizyonistler
D
Bolşevikler
E
Menşevikler
Açıklama:
Parti örgütünün yapısı ve toplumdaki diğer siyasi gruplarla ilişkileri gibi konulardaki yaklaşım farkları nedeniyle Rus Sosyal Demokrat İşçi Partisi (RSDİP) içinde ayrışmalar başlamış, parti Bolşevikler ve Menşevikler olarak iki gruba bölünmüştür. Partinin daha radikal kanadını temsil eden çoğunluktaki grubu Bolşevikler, daha liberal sayılabilecek ancak parti içinde azınlıkta kalan grubu ise Menşevikler oluşturmuştur.
Soru 39
Sağ totaliter rejimlerde ekonomik sistemin rejimin bünyesine dâhil edilmesinin en yaygın biçimi olan; Liberalizm ve Marksizm’e karşı, hem serbest piyasadan hem de merkezi planlamadan uzak durmayı hedefleyen ekonomik görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyalizm
B
Komünizm
C
Kapitalizm
D
Emperyalizm
E
Korporatizm
Açıklama:
Korporatizm Liberalizm ve Marksizm’e karşı, hem serbest piyasadan hem de merkezi planlamadan uzak durmayı hedefleyen üçüncü bir ekonomik sistem olarak sağ totaliter rejimlerde ortaya çıkmıştır.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi totaliter rejimlerin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Devlet terörü
B
Suikastlar
C
Totaliter rejimlerde bireysel özgürlükler sağlanmıştır.
D
İnsanlar takip edilerek, dinlenir.
E
Şüpheliler listesi hazırlanır.
Açıklama:
Totaliter rejimi tanımlayabileceksiniz.
Totaliter rejimlerde bireysel özgürlükler sağlanmıştır.
Totaliter rejimlerde bireysel özgürlükler sağlanmıştır.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi totaliter rejimlerin temelini oluşturmaz?
Seçenekler
A
Radikal bir ideoloji üzerine kurulmuştur.
B
Merkeziyetçi bir devlet yapısına sahiptir.
C
Sosyo-ekonomik yapının tüm öğelerini dönüştürmüştür.
D
Katılımcı bir demokrasi üzerine kurulmuştur.
E
Lider kültü ön plandadır.
Açıklama:
Totaliter rejimi tanımlayabileceksiniz.
Katılımcı bir demokrasi üzerine kurulmuştur.
Katılımcı bir demokrasi üzerine kurulmuştur.
Soru 42
Ortaçağın ekonomik politiği hangi terimle anlatılır?
Seçenekler
A
Küreselleşme
B
Çevrecilik
C
Feodalizm
D
Kapitalizm
E
Libarizm
Açıklama:
Totaliter ve demokratik rejimlerin ekonomik yapılarını karşılaştırabileceksiniz.
Feodalizm
Feodalizm
Soru 43
Genel olarak merkeziyetçi bir devlet yapısı ve radikal bir ideoloji üzerine kurulan, içinde bulunduğu sosyo-ekonomik yapının bütün üyelerini ve kurumlarını dönüştürmeyi hedefleyen, bireysel özgürlükleri ortadan kaldıran siyasal sistemler nasıl adlandırılır?
Seçenekler
A
Totaliter rejimler
B
Otoriter rejimler
C
Feodal rejimler
D
Demokratik rejimler
E
Sosyalist rejimler
Açıklama:
Totaliter rejimi tanımlayabileceksiniz.
Totaliter rejimler
Totaliter rejimler
Soru 44
Korporatist çıkar örgütleri hangi rejimlerde öne çıkmaktadır?
Seçenekler
A
Totaliter
B
Demokratik
C
Kapitalist
D
Faşist
E
Monarşik
Açıklama:
Totaliter rejimi tanımlayabileceksiniz.
Faşist
Faşist
Soru 45
Hangisi mussolini rejiminin ideologlarından biridir?
Seçenekler
A
Giovanni Gentile
B
Kant
C
Plathon
D
Aristo
E
Marks
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Giovanni Gentile
Giovanni Gentile
Soru 46
Aşağıdakilerden nazizmin lideri olarak bilinir?
Seçenekler
A
Mussolini
B
Franko
C
Hannah Arendt
D
Giovanni amendola
E
Hitler
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Hitler
Hitler
Soru 47
Hangisi faşizmin uygulamalarına örnek bir ülkedir?
Seçenekler
A
İtalya
B
Austurya
C
Fransa
D
İsveç
E
Norveç
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
İtalya
İtalya
Soru 48
Siyasi alanda iktidara gelmek için hangisi mussolininin attığı adımlardan biridir?
Seçenekler
A
Seçim kanununu değiştirmek
B
Seçimleri kaldırmak
C
İşsizliği azaltmak
D
Tarımı güçlendirmek
E
Hitler ve stalinle görüşmek
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Seçim kanununu değiştirmek
Seçim kanununu değiştirmek
Soru 49
Hangi ülke Nazizm uygulanışına örnektir?
Seçenekler
A
İtalya
B
Fransa
C
Almanya
D
Rusya
E
İspanya
Açıklama:
Totaliter rejimi tanımlayabileceksiniz.
Almanya
Almanya
Soru 50
Hangisi Sovyetler Birliği'ndeki totaliter rejime verilen addır?
Seçenekler
A
Nazizm
B
Faşizm
C
Maoizm
D
Stalinizm
E
Liberalizm
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Stalinizm
Stalinizm
Soru 51
4. Totaliter rejimlerde hükümetler Polis ve jandarma gibi resmi kolluk kuvvetlerinin yanı sıra toplumu sindirmek için bazı özel oluşumlar kullanabilir bu oluşumların adı nedir?
Seçenekler
A
Paramiliter oluşumlar
B
Kara Gömlekliler
C
Schutzstaffel(SS)
D
Ordu
E
İnzibat
Açıklama:
Totaliter rejimi tanımlayabileceksiniz.
Paramiliter oluşumlar
Paramiliter oluşumlar
Soru 52
Totaliter rejimlerdeki devlet terörünün ayırt edici özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kurumsal yapıyı dönüştürmek
B
Şiddete başvuran her rejim totaliter rejim değildir.
C
Rejim düşmanlarını sindirmek
D
Devlet şiddetinin kapsamlı ve bütüncül hedefleri vardır.
E
Şiddet kavramsal bir anlam taşır.
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Kurumsal yapıyı dönüştürmek
Kurumsal yapıyı dönüştürmek
Soru 53
Totaliter rejimlerde yönetimin başında olan lider için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
lider bir çeşit dünyevi tanrıdır.
B
lider kültü bu tür rejimlerin en önemli özelliklerinden biridir.
C
Lider seçimler sonucu gelmiştir.
D
Lider devletin ve devleti yöneten siyasi partinin üstündedir.
E
Lider kabinedeki bakanlıkları da üstlenebilir.
Açıklama:
Farklı siyasal sistemlerin siyasal kültür üzerindeki etkilerini analiz edebileceksiniz.
Lider seçimler sonucu gelmiştir.
Lider seçimler sonucu gelmiştir.
Soru 54
Totaliterlik kavramı İtalya’da kim tarafından siyasi literatüre kazandırılmıştır?
Seçenekler
A
Hitler
B
Mussolini
C
Stalin
D
Bush
E
Rodee
Açıklama:
Farklı siyasal sistemlerin siyasal kültür üzerindeki etkilerini analiz edebileceksiniz.
Mussolini
Mussolini
Soru 55
Hitler’in Nazi rejimi hangi olayla ne zaman sona ermiştir?
Seçenekler
A
Hitlerin Güçlü ve geniş halk desteğini kaybetmesi
B
Milyonlarca kişinin toplama kamplarında ölmesi
C
Nazi propagandalarının istenilen sonucu vermemesi
D
İkinci Dünya Savaşında Almanya’nın yenilmesi
E
hiçbiri
Açıklama:
Farklı siyasal sistemlerin siyasal kültür üzerindeki etkilerini analiz edebileceksiniz.
İkinci Dünya Savaşında Almanya’nın yenilmesi
İkinci Dünya Savaşında Almanya’nın yenilmesi
Soru 56
Totaliter rejimin bilinen en önemli örneği hangi ülkedir?
Seçenekler
A
Fas
B
Suriye
C
Sovyetler Birliği
D
Hollanda
E
Litvanya
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Totaliter rejimler demokrasiler kadar uzun ömürlü olmamışlardır. Birinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan totaliter rejimlerin bir kısmı İkinci Dünya Savaşı’nda savaşı kaybederek çökmüşlerdir. İkinci Dünya
Savaşı’ndan zaferle çıkan ve daha sonra bir süper güç haline gelen Sovyetler Birliği de 31 Aralık 1991’de
çökmüştür.
Totaliter rejimler demokrasiler kadar uzun ömürlü olmamışlardır. Birinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan totaliter rejimlerin bir kısmı İkinci Dünya Savaşı’nda savaşı kaybederek çökmüşlerdir. İkinci Dünya
Savaşı’ndan zaferle çıkan ve daha sonra bir süper güç haline gelen Sovyetler Birliği de 31 Aralık 1991’de
çökmüştür.
Soru 57
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi totaliter sistemlerin kendine özgü baskı ve sindirme sistemlerinden değildir
Seçenekler
A
Yerel yönetimlerin yetkileri azaltılır,
B
Devleti merkezileştirir.
C
Kendi partisi dışındaki partileri yasadışı ilan eder,
D
Temel hak ve özgürlükleri askıya alır
E
Basın özgürlüğü bulunur,
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Basın özgürlüğü bulunur,
Basın özgürlüğü bulunur,
Soru 58
Stalin’in lider kültü hangi tarihte oluşmaya başlamıştır.
Seçenekler
A
1940-1941
B
1930-1931
C
1936-1938
D
1943-1945
E
1939-1940
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
1930-1931
1930-1931
Soru 59
Totaliter rejimlerde, rejimin kurumsallaşması zor kullanarak ve zor kullanma tehdidine başvurarak insanların sindirilmesine dayanır ancak hiyerarşik olarak örgütlenmiş bir siyasi partinin karizmatik liderinin seçmenleri ikna etmesiyle yani seçim yoluyla iktidarı ele geçirdiği örnekler de vardır. Hangisi ya da hangileri buna örnek olarak gösterilebilir?I. Almanya II. İtalya III. Sovyetler Birliği IV. Çin
Seçenekler
A
I
B
II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Almanya ve İtalya
Almanya ve İtalya
Soru 60
Totaliter rejim anlamında, aşağıdaki ifadelerden hangisi Stalin dönemi Sovyetler Birliği rejimi için geçerli değildir?
Seçenekler
A
Stalin rejimi sol totaliterlik olarak adlandırılmaktadır
B
Sovyetler Birliği rejimi totaliterliğin Marksizm-Leninizm uygulaması olarak kabul edilmektedir
C
Stalin, hayatta olduğu dönemde kendisine ait bir lider kültü oluşturulmasına karşı çıkan Lenin’i Sovyet halkının kurtarıcısı ve devrimci önderi olarak bir mit (myth) haline getirmiştir
D
Stalin kültü parti içindeki gerçek ve olası muhaliflerinin güç kazanmasını engellemeye ve Stalin yönetiminin politikalarına karşı çıkılmasını önlemeye yöneliktir
E
Stalin, Sosyalizmin dünya devrimi idealini benimsemiştir
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Stalin, "Tek ülkede sosyalizm", yani sadece Sovyetler Birliği'nde sosyalist devrim ve rejimin sürdürülmesi ilkesini benimsemiştir. Bu nedenle de, özellikle kendisine muhalefet eden ve sürülen Troçki ile çatışmıştır.
Stalin, "Tek ülkede sosyalizm", yani sadece Sovyetler Birliği'nde sosyalist devrim ve rejimin sürdürülmesi ilkesini benimsemiştir. Bu nedenle de, özellikle kendisine muhalefet eden ve sürülen Troçki ile çatışmıştır.
Soru 61
"Sovyetler Birliği’nin yapısını örnek alması, Marksist-Leninist ideolojiye göre kurumlarını oluşturması, iktidarın işçi ve köylülerin birlikte yönetimde yer almasını sağlayacak şekilde yeniden yorumlandığı bir ideolojinin etrafında örgütlenmesi". Bu özellikler, bilinen totaliter rejim uygulamalarından hangisine aittir?
Seçenekler
A
Almanya
B
İtalya
C
Hollanda
D
Çin
E
Güney Kore
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Sovyetler Birliği’nin yapısını örnek alması, Marksist-Leninist ideolojiye göre kurumlarını oluşturmaya başlaması ve topyekûncu bir takım politikaları nedeniyle 1949’da kurulan Çin Halk Cumhuriyeti zaman zaman totaliter bir rejim olarak adlandırılmaktadır.
Sovyetler Birliği’nin yapısını örnek alması, Marksist-Leninist ideolojiye göre kurumlarını oluşturmaya başlaması ve topyekûncu bir takım politikaları nedeniyle 1949’da kurulan Çin Halk Cumhuriyeti zaman zaman totaliter bir rejim olarak adlandırılmaktadır.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi sağ totaliter rejimlerde ekonomik sistemin, rejimin bünyesine dâhil edilmesinin en yaygın biçimi olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Doktrinleştirme
B
Korporatizm
C
Sosyalizm
D
Ütopyacılık
E
Komünizm
Açıklama:
Totaliter ve demokratik rejimlerin ekonomik yapılarını karşılaştırabileceksiniz.
Sağ totaliter rejimlerde ise ekonomik sistemin rejimin bünyesine dâhil edilmesinin en yaygın biçimi korporatizmdir (O’Neil, 2010, 154). Genel olarak korporatizm çıkar gruplarının resmi siyasi sürece dâhil edilerek zapt rapta alınmasıdır. Çalışanlar ve işveren örgütleri birer çatı kuruluşları tarafından temsil edilir ve kamu politikaları devletle bu çatı kuruluşlar arasındaki üçlü görüşmelerde şekillendirilir (Gallagher, 1995, 360). Tarihsel olarak loncaların yapısından etkilenerek oluşturulmuş bir sistemdir. Bir kuram olarak Korporatizm, Liberalizm veMarksizm’e karşı, hem serbest piyasadan hem de merkezi planlamadan uzak durmayı hedefleyen üçüncü bir ekonomik sistem olarak ortaya çıkmıştır. Liberalizmdeki bireysel girişimi ve Marksizm’deki sınıf çelişkilerinin kaynağını aşmayı hedeflemektedir. Ancak faşist sistemlerdeki uygulamasında sermayenin devlet kontrolüne alınması, çalışanların taleplerinin bağımsız siyasi taleplere dönüşmesinin ve sınıf temelli örgütlenmelerin önüne geçilmesi esastır. Bu yolla emek-sermaye çelişkisinin ortadan kaldırılacağı düşünülmüştür.
Sağ totaliter rejimlerde ise ekonomik sistemin rejimin bünyesine dâhil edilmesinin en yaygın biçimi korporatizmdir (O’Neil, 2010, 154). Genel olarak korporatizm çıkar gruplarının resmi siyasi sürece dâhil edilerek zapt rapta alınmasıdır. Çalışanlar ve işveren örgütleri birer çatı kuruluşları tarafından temsil edilir ve kamu politikaları devletle bu çatı kuruluşlar arasındaki üçlü görüşmelerde şekillendirilir (Gallagher, 1995, 360). Tarihsel olarak loncaların yapısından etkilenerek oluşturulmuş bir sistemdir. Bir kuram olarak Korporatizm, Liberalizm veMarksizm’e karşı, hem serbest piyasadan hem de merkezi planlamadan uzak durmayı hedefleyen üçüncü bir ekonomik sistem olarak ortaya çıkmıştır. Liberalizmdeki bireysel girişimi ve Marksizm’deki sınıf çelişkilerinin kaynağını aşmayı hedeflemektedir. Ancak faşist sistemlerdeki uygulamasında sermayenin devlet kontrolüne alınması, çalışanların taleplerinin bağımsız siyasi taleplere dönüşmesinin ve sınıf temelli örgütlenmelerin önüne geçilmesi esastır. Bu yolla emek-sermaye çelişkisinin ortadan kaldırılacağı düşünülmüştür.
Soru 63
Totaliter rejim kavramının bugünkü anlamıyla kullanılmaya başlandığı tarih ve ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1920-İtalya
B
1933-Almanya
C
1920-Fransa
D
1933-İtalya
E
1920-Almanya
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Totaliterlik Fransızca kökenli bir sözcüktür. Ancak 1920’li yıllarda İtalya’da bugünkü anlamında kullanılmaya başlanmıştır.
Totaliterlik Fransızca kökenli bir sözcüktür. Ancak 1920’li yıllarda İtalya’da bugünkü anlamında kullanılmaya başlanmıştır.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi, totaliter rejimlerde şiddetin temel bir unsur olduğunu vurgulayan kuramcıdır?
Seçenekler
A
Arendt
B
Friedrich
C
Schapiro
D
Brzezinski
E
Amendola
Açıklama:
Totaliter rejimi tanımlayabileceksiniz.
Totaliter rejimlerin ayırt edici özellikleri siyaset bilimi tarafından tartışılsa da, şiddetin bu rejimlerin temel bir unsuru olması daha sonraki teorisyenler, örneğin ikinci nesil totaliterlik kuramcılarından Schapiro (1972) tarafından da vurgulanmaktadır. Çünkü totaliter rejimleri kuran hükümetler seçim yoluyla iktidara gelebilir; ancak rejimin kurumsallaşması zor kullanarak ve zor kullanma tehdidine başvurarak insanların sindirilmesine dayanır (Rodee, vd., 1983, 112). Yine de devlet eliyle şiddetin varlığı bir rejimin totaliter rejim olarak tanımlanması için yeterli değildir. Diğer baskıcı rejimler ve diktatörlükler de şiddete başvurmaktadır.
Totaliter rejimlerin ayırt edici özellikleri siyaset bilimi tarafından tartışılsa da, şiddetin bu rejimlerin temel bir unsuru olması daha sonraki teorisyenler, örneğin ikinci nesil totaliterlik kuramcılarından Schapiro (1972) tarafından da vurgulanmaktadır. Çünkü totaliter rejimleri kuran hükümetler seçim yoluyla iktidara gelebilir; ancak rejimin kurumsallaşması zor kullanarak ve zor kullanma tehdidine başvurarak insanların sindirilmesine dayanır (Rodee, vd., 1983, 112). Yine de devlet eliyle şiddetin varlığı bir rejimin totaliter rejim olarak tanımlanması için yeterli değildir. Diğer baskıcı rejimler ve diktatörlükler de şiddete başvurmaktadır.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi, İtalya’da totaliter rejimi kuran kişidir?
Seçenekler
A
Mao
B
Hitler
C
Stalin
D
Lenin
E
Mussolini
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Totaliter sistem İtalya'da Mussolini tarafından kurulmuştur. Totaliterlik kavramının İtalya’da bizzat Mussolini tarafından siyasi literatüre kazandırılmış olması nedeniyle yine Mussolini tarafından kullanımı yaygınlaştırılan faşizm ile totaliterlik çoğu zaman eş anlamlı olarak kullanılmaktadır.
Totaliter sistem İtalya'da Mussolini tarafından kurulmuştur. Totaliterlik kavramının İtalya’da bizzat Mussolini tarafından siyasi literatüre kazandırılmış olması nedeniyle yine Mussolini tarafından kullanımı yaygınlaştırılan faşizm ile totaliterlik çoğu zaman eş anlamlı olarak kullanılmaktadır.
Soru 66
Mussolini rejimi totaliter hale getirmek için ‘’Acerbo’’ ismiyle bilinen kanunu kaç ylında değiştirmiştir?
Seçenekler
A
1924
B
1923
C
1925
D
1920
E
1922
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Siyasi alanda Mussolini’nin rejimi totaliter hale getirmek için attğı ilk adımlardan birisi seçim kanununu değiştirmek olmuştur. Hazırlayan Acerbo’nun ismiyle bilinen 1923 tarihli bu kanuna göre tüm İtalya tek bir seçim bölgesi olmuş, en az %25 oy alan ve seçimlerde birinci gelen partinin meclisteki sandalyelerin üçte ikisine sahip olması sağlanmıştır. 1924 yılında yapılan seçimlerde hem bu seçim yasası hem de artan seçmen desteğiyle Mussolini iktidarını sağlamlaştırmıştır.
Siyasi alanda Mussolini’nin rejimi totaliter hale getirmek için attğı ilk adımlardan birisi seçim kanununu değiştirmek olmuştur. Hazırlayan Acerbo’nun ismiyle bilinen 1923 tarihli bu kanuna göre tüm İtalya tek bir seçim bölgesi olmuş, en az %25 oy alan ve seçimlerde birinci gelen partinin meclisteki sandalyelerin üçte ikisine sahip olması sağlanmıştır. 1924 yılında yapılan seçimlerde hem bu seçim yasası hem de artan seçmen desteğiyle Mussolini iktidarını sağlamlaştırmıştır.
Soru 67
Totaliter rejimlerin en kurumsallaşmış örneği aşağidakileden hangisidir?
Seçenekler
A
İtalya örneği:Faşizm
B
Sovyetler Birliği Örneği: Stalinizm
C
Almanya Örneği: Nazizm
D
Çin Örneği: Maoizm
E
Sovyetler Birliği Örneği:Lenin dönemi
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Totaliter rejimlerin en kurumsallaşmış örneği Nazi Almanyası'dır. Rejimin kurucusu Adolf Hitler 1919’da Alman İşçi Partisi’ne girmiş, 1921’de adı daha sonra sadece Nazi Partisi şeklinde anılacak olan Alman Nasyonal Sosyalist İşçi Partisi’nin başına geçmiştir.
Totaliter rejimlerin en kurumsallaşmış örneği Nazi Almanyası'dır. Rejimin kurucusu Adolf Hitler 1919’da Alman İşçi Partisi’ne girmiş, 1921’de adı daha sonra sadece Nazi Partisi şeklinde anılacak olan Alman Nasyonal Sosyalist İşçi Partisi’nin başına geçmiştir.
Soru 68
Merkeziyetçi bir devlet yapısı ve radikal bir ideoloji üzerine kurulan, içinde bulunduğu sosyo-ekonomik yapının bütün üyelerini ve kurumlarını dönüştürmeyi hedefleyen ve bireysel özgürlükleri ortadan kaldıran siyasal sistemlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Totaliter rejim
B
Otoriter rejim
C
Faşist rejim
D
Askeri rejim
E
Diktatörlük
Açıklama:
Totaliter rejimi tanımlayabileceksiniz.
Merkeziyetçi bir devlet yapısı ve radikal bir ideoloji üzerine kurulan, içinde bulunduğu sosyo-ekonomik yapının bütün üyelerini ve kurumlarını dönüştürmeyi hedefleyen, bireysel özgürlükleri ortadan kaldıran siyasal sistemler totaliter rejim olarak tanımlanır.
Merkeziyetçi bir devlet yapısı ve radikal bir ideoloji üzerine kurulan, içinde bulunduğu sosyo-ekonomik yapının bütün üyelerini ve kurumlarını dönüştürmeyi hedefleyen, bireysel özgürlükleri ortadan kaldıran siyasal sistemler totaliter rejim olarak tanımlanır.
Soru 69
Totaliter rejimlerde toplumu sindirmek için oluşturulan paramiliter yapılardan biri olan "Kara Gömlekliler" hangi ülkede kurulmuştur?
Seçenekler
A
Fransa
B
İtalya
C
Çin
D
Almanya
E
Sovyetler Birliği
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Totaliter rejimlerde kolluk kuvvetleri devlete itaati sağlamada önemli rol oynar. Polis ve jandarma gibi resmi kolluk kuvvetlerinin yanı sıra hükümetler resmi olmayan paramiliter oluşumları toplumu sindirmek için kullanabilir. Faşist dönem İtalya’sında Mussolini’ye bağlı Kara Gömlekliler ve Nazi Almanyası’ndaki SS (Schutzstaffel) oluşumu buna örnektir.
Totaliter rejimlerde kolluk kuvvetleri devlete itaati sağlamada önemli rol oynar. Polis ve jandarma gibi resmi kolluk kuvvetlerinin yanı sıra hükümetler resmi olmayan paramiliter oluşumları toplumu sindirmek için kullanabilir. Faşist dönem İtalya’sında Mussolini’ye bağlı Kara Gömlekliler ve Nazi Almanyası’ndaki SS (Schutzstaffel) oluşumu buna örnektir.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi kamuoyunu bir düşünceyi savunanların görüşlerine uygun şekilde etkilemeyi amaçlayan bir iletişim biçimidir?
Seçenekler
A
Propaganda
B
Endoktrinasyon
C
Totaliterlik
D
Faşizm
E
Ütopya
Açıklama:
Totaliter rejimi tanımlayabileceksiniz.
Propaganda
Propaganda
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi bir öğretinin kitleler tarafından sorgulanmadan benimsenmesinin sağlanmasına yönelik faaliyetler bütününün bir parçasıdır?
Seçenekler
A
Faşizm
B
Endoktrinasyon
C
Ütopya
D
Totaliterlik
E
Propaganda
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Endoktrinasyon: Totaliter rejimlerde iletişimin devlet tekelinde olması propagandayı halkla ilişkiler sürecinden çıkarıp endoktrinasyonun,
yani bir öğretinin kitleler tarafından sorgulanmadan benimsenmesinin sağlanmasına yönelik faaliyetler bütününün bir
parçası haline getirmektedir.
Sayfa no yanlış yazılmış 177. sayfada açıklama görülmektedir.
Endoktrinasyon: Totaliter rejimlerde iletişimin devlet tekelinde olması propagandayı halkla ilişkiler sürecinden çıkarıp endoktrinasyonun,
yani bir öğretinin kitleler tarafından sorgulanmadan benimsenmesinin sağlanmasına yönelik faaliyetler bütününün bir
parçası haline getirmektedir.
Sayfa no yanlış yazılmış 177. sayfada açıklama görülmektedir.
Soru 72
İtalya’da savaş öncesi ekonomik krizin yoksullaştırdığı milliyetçileri bir araya toplanmasıyla oluşan topluluğun adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kara gömlekliler
B
Faşistler
C
Savaş demetleri
D
Aryanlar
E
SS’ler
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Savaş demetleri
Savaş demetleri
Soru 73
Kara gömlekliler aşağıdaki hangi ülkenin faşist partisi lehine çalışan gruptur?
Seçenekler
A
Almanya
B
Çin
C
Sovyetler Birliği
D
İtalya
E
Avusturya
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
İtalya
İtalya
Soru 74
IL Duce ünvanı aşağıdaki ülkelerden hangisinin lideri için kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Almanya
B
Çin
C
Sovyetler Birliği
D
Avusturya
E
İtalya
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
İtalya
İtalya
Soru 75
IL Duce ünvanı aşağıdakilerden hangi lider için kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Mussolini
B
Adolf Hitler
C
Stalin
D
Lenin
E
Mao Zedong
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Mussolini
Mussolini
Soru 76
Meclis Yangını Yasasını aşağıdaki liderden hangisi çıkartmak istemiştir?
Seçenekler
A
Mussolini
B
Adolf Hitler
C
Stalin
D
Lenin
E
Mao Zedong
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Adolf Hitler
Adolf Hitler
Soru 77
Aşağıdaki liderlerden hangisinin dönemi totaliter bir dönem olarak değerlendirilmemektedir?
Seçenekler
A
Adolf Hitler dönemi
B
Mussolini dönemi
C
Lenin dönemi
D
Stalin dönemi
E
Mao Zedong dönemi
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Lenin dönemi
Lenin dönemi
Soru 78
Çin’deki kişiler arası güvensizliğin oluşması aşağıdakilerden hangisi ile başlamıştır?
Seçenekler
A
Korporasyon sistem
B
Kolhozlar
C
Loncalar
D
Kültür devrimi
E
İleriye Büyük Sıçrayış
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Kültür devrimi
Kültür devrimi
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi, sağ totaliter rejimlerde ekonomik sistemin rejimin bünyesine dahil edilmesinin en yaygın biçimidir?
Seçenekler
A
Faşizm
B
Totalitarizm
C
Loncalar
D
Korporatizm
E
Kolhozlar
Açıklama:
Totaliter rejimi tanımlayabileceksiniz.
Korporatizm
Korporatizm
Soru 80
Aslında olmayan, tasarlanmış olan ideal toplum şekli anlamına gelen kavrama ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ütopya
B
Lider kültü
C
Propaganda
D
Endoktrinasyon
E
Statüko
Açıklama:
Totaliter rejimi tanımlayabileceksiniz.
Ütopya
Ütopya
Soru 81
Totaliter rejimlerde iletişimin propagandanın da ötesinde bir öğretinin kitleler tarafından sorgulanmadan benimsenmesinin sağlanmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Endoktrinasyon
B
Çerçeveleme
C
Korporatizm
D
Paramiliter güç
E
Kanton
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Endoktrinasyon
Endoktrinasyon
Soru 82
Kolhoz nedir?
Seçenekler
A
İtalya’daki işveren temsilcileri birliği
B
Tarım bakanlığı
C
Devlet tarafından finanse edilen ancak resmi kuruluşu olmayan askeri grup
D
Sovyetler Birliği’ndeki ortak tarım birimi
E
Çin’deki tarım örgütlenmesi
Açıklama:
Totaliter ve demokratik rejimlerin ekonomik yapılarını karşılaştırabileceksiniz.
Sovyetler Birliği’ndeki ortak tarım birimi
Sovyetler Birliği’ndeki ortak tarım birimi
Soru 83
Sağ totaliter rejimlerde ekonomik sistemin rejimin bünyesine dahil edilmesinin en yaygın biçimi nedir?
Seçenekler
A
Korporatizm
B
Endoktrinasyon
C
Propaganda
D
Sosyal refah devleti
E
Üniter ekonomi
Açıklama:
Totaliter ve demokratik rejimlerin ekonomik yapılarını karşılaştırabileceksiniz.
Korporatizm
Korporatizm
Soru 84
Aşağıdaki ideolojilerden hangisi totaliter rejimle özdeşleşmiştir?
Seçenekler
A
Liberalizm
B
Muhafazakarlık
C
Faşizm
D
Anarşizm
E
Sosyalizm
Açıklama:
Totaliter rejimi tanımlayabileceksiniz.
Faşizm
Faşizm
Soru 85
Totaliter rejimlerde aşağıdaki kuruluşlardan hangisi kesinlikle yoktur?
Seçenekler
A
Siyasi parti
B
Resmi ordu
C
Gençlik kolları
D
Paramiliter örgüt
E
Özgür muhalefet
Açıklama:
Totaliter rejimi tanımlayabileceksiniz.
Özgür muhalefet
Özgür muhalefet
Soru 86
Friedrich ve Brzezinski ye göre totaliter rejimlerin belirleyici özelliklerinden ikisi nedir ?
Seçenekler
A
Devlet eliyle şiddet ve devlet terörü.
B
Silahlanmanın devlet tekelinde olması ve polis teşkilatı kullanılarak devletin vatandaşlarına karşı şiddete başvurması.
C
Suikastlar ve yargısız infazlar.
D
Tutuklamalar ve göstermelik mahkemelerde verilen hapis cezaları.
E
İşten atılmalar ve kamusal kaynaklardan mahrumiyet cezaları.
Açıklama:
Totaliter rejimi tanımlayabileceksiniz.
Arendt’ten sonra totaliterlik kuramlarının öncülerinden sayılan Friedrich ve Brzezinski, Totalitarian Dictatorship and Autocracy (1956) isimli çalışmalarında silahlanmanın devlet tekelinde olmasının ve polis teşkilatı kullanılarak devletin vatandaşlarına karşı şiddete başvurmasının totaliter rejimlerin belirleyici özelliklerinden ikisi olduğunu öne sürmektedirler.
Sayfa 176 da bu bilgiye ulaşılabilir.
Arendt’ten sonra totaliterlik kuramlarının öncülerinden sayılan Friedrich ve Brzezinski, Totalitarian Dictatorship and Autocracy (1956) isimli çalışmalarında silahlanmanın devlet tekelinde olmasının ve polis teşkilatı kullanılarak devletin vatandaşlarına karşı şiddete başvurmasının totaliter rejimlerin belirleyici özelliklerinden ikisi olduğunu öne sürmektedirler.
Sayfa 176 da bu bilgiye ulaşılabilir.
Soru 87
Totaliterlik kavramı İtalya da ki örneğinde aşağıdakilerden hangisi ile eş anlamlı kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Sosyalizm
B
Nazizm
C
Maoizm
D
Faşizm
E
Kominizm
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Totaliterlik kavramının İtalya’da bizzat Mussolini tarafından siyasi literatüre kazandırılmış olması nedeniyle yine Mussolini tarafından kullanımı yaygınlaştırılan faşizm ile totaliterlik çoğu zaman eş anlamlı olarak kullanılmaktadır. Faşizm kavramının kaynağı olan fasces antik Roma’da toplumun birliğiyle desteklenen güçlü siyasi otoriteyi temsil eden değnekler demetine verilen isimdir ve kurulan rejimin de simgesi olmuştur.
Totaliterlik kavramının İtalya’da bizzat Mussolini tarafından siyasi literatüre kazandırılmış olması nedeniyle yine Mussolini tarafından kullanımı yaygınlaştırılan faşizm ile totaliterlik çoğu zaman eş anlamlı olarak kullanılmaktadır. Faşizm kavramının kaynağı olan fasces antik Roma’da toplumun birliğiyle desteklenen güçlü siyasi otoriteyi temsil eden değnekler demetine verilen isimdir ve kurulan rejimin de simgesi olmuştur.
Soru 88
1921 yılından itibaren İtalya da siyasi kriz şiddetlenmiştir. Bu dönemde kral hükümeti kurma yetkisini kime vermiştir?
Seçenekler
A
Hitler
B
Mussolini
C
Lenin
D
Stalin
E
Mao
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
1921 yılından itibaren İtalya’da siyasi kriz şiddetlenmiştir. Ekonomik sorunlara çözüm bulamayan, öte yandan dış politikada da İtalya’nın çıkarlarını diğer devletlere karşı koruyamayan hükümetler başta Mussolini taraftarları olmak üzere muhalefet tarafından şiddetli bir şekilde eleştirilmiş, sonuçta İtalya’da ortalama hükümet ömrü birkaç aya düşmüştür. Siyasi istikrarsızlık, Sosyalistlerin de zaman zaman bu hükümetlerin içinde olması nedeniyle en çok Faşistlere yaramıştır. 1922’deKara Gömlekliler olarak da anılmaya başlayan grupların Roma’ya doğru harekete geçmesi üzerine dönemin hükümeti istifasını vermiş, yeni hükümeti kuracak bir isim bulunamayınca, siyasal kargaşanın büyümesinden korkan kral hükümeti kurma yetkisini Mussolini’ye vermiştir.
1921 yılından itibaren İtalya’da siyasi kriz şiddetlenmiştir. Ekonomik sorunlara çözüm bulamayan, öte yandan dış politikada da İtalya’nın çıkarlarını diğer devletlere karşı koruyamayan hükümetler başta Mussolini taraftarları olmak üzere muhalefet tarafından şiddetli bir şekilde eleştirilmiş, sonuçta İtalya’da ortalama hükümet ömrü birkaç aya düşmüştür. Siyasi istikrarsızlık, Sosyalistlerin de zaman zaman bu hükümetlerin içinde olması nedeniyle en çok Faşistlere yaramıştır. 1922’deKara Gömlekliler olarak da anılmaya başlayan grupların Roma’ya doğru harekete geçmesi üzerine dönemin hükümeti istifasını vermiş, yeni hükümeti kuracak bir isim bulunamayınca, siyasal kargaşanın büyümesinden korkan kral hükümeti kurma yetkisini Mussolini’ye vermiştir.
Soru 89
Nazizm’in kurucusu kimdir?
Seçenekler
A
Mussolini
B
Stalin
C
Lenin
D
Adolf Hitler
E
Mao
Açıklama:
Totaliter rejimi tanımlayabileceksiniz.
Rejimin kurucusu Adolf Hitler 1919’da Alman İşçi Partisi’ne girmiş, 1921’de adı daha sonra sadece Nazi Partisi şeklinde anılacak olan Alman Nasyonal Sosyalist İşçi Partisi’nin başına geçmiştir.
Rejimin kurucusu Adolf Hitler 1919’da Alman İşçi Partisi’ne girmiş, 1921’de adı daha sonra sadece Nazi Partisi şeklinde anılacak olan Alman Nasyonal Sosyalist İşçi Partisi’nin başına geçmiştir.
Soru 90
Kavgam (Mein Kampf) nerede yazılmıştır?
Seçenekler
A
Sarayda
B
Karargahta
C
Hapiste
D
Evde
E
Mecliste
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Adolf Hitler, 1923’te Beer Hall Putsch olarak bilinen bir darbe girişiminde bulunmuştur. Girişimin başarısız olmasından sonra hapse atılan Hitler burada Nazi ideolojisinin ve rejiminin temelini oluşturan Kavgam (Mein Kampf) adlı kitabı yazmıştır.
Adolf Hitler, 1923’te Beer Hall Putsch olarak bilinen bir darbe girişiminde bulunmuştur. Girişimin başarısız olmasından sonra hapse atılan Hitler burada Nazi ideolojisinin ve rejiminin temelini oluşturan Kavgam (Mein Kampf) adlı kitabı yazmıştır.
Soru 91
Nazizm neyi amaçlamaktadır?
Seçenekler
A
Savaşın getirdiği ekonomik güçlüklerle savaşmayı.
B
Hükümetlerdeki istikrarsızlığı çözmeyi.
C
Almanyanın büyümesini.
D
Almanların üyesi olduğu ırkın yüceltilmesini.
E
Almanyadaki azınlıkların uzaklaştırılmasını.
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Hem söz konusu kitapta (Mein Kampf) hem de Nazi partisinin programında belirtildiği üzere Nazizm Almanların üyesi olduğu ırkın yüceltilmesine ve Almanların kendi topraklarında rahat yaşaması için başta Yahudiler olmak üzere Aryan ırktan olmayanların imhasının planlanmasına dayanmaktadır. Komünistler de iç düşmanların başında gelmektedir. İtalyan Faşizminde olduğu gibi Nazizm de ideolojisini liberalizme ve Marksizm’e bir alternatif olarak ortaya koymaktadır.
Hem söz konusu kitapta (Mein Kampf) hem de Nazi partisinin programında belirtildiği üzere Nazizm Almanların üyesi olduğu ırkın yüceltilmesine ve Almanların kendi topraklarında rahat yaşaması için başta Yahudiler olmak üzere Aryan ırktan olmayanların imhasının planlanmasına dayanmaktadır. Komünistler de iç düşmanların başında gelmektedir. İtalyan Faşizminde olduğu gibi Nazizm de ideolojisini liberalizme ve Marksizm’e bir alternatif olarak ortaya koymaktadır.
Soru 92
Totaliter rejimler, demokrasinin ve demokratik kurumların bulunduğu bir ortamda nasıl ortaya çıkarlar?
Seçenekler
A
Demokratik kurumların anti-demokratik güçler tarafından ele geçirilmesiyle.
B
Demokratik kurumların zaman içinde işlevini yitirmesiyle.
C
Demokrasinin zayıflamasıyla.
D
Demokrasinin ihtilallerle kaldırılmasıyla.
E
Seçimle kabul edilmesiyle.
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Totaliter rejimler modern rejimlerdir ve demokratik kurumların anti-demokratik güçler tarafından ele geçirilmesiyle ortaya çıkmışlardır. Hem İtalya’da hem Almanya’da totaliter rejim hileyle de olsa çeşitli yasalar çıkarılarak kurulmuş ve pekiştirilmiştir. Almanya’da Naziler rejimin totaliter özelliğine kavuşmasını sağlayan Yetki Yasası’nı Reichstag’dan (yasama meclisinden) geçirmiştir. İtalya’da ise faşist yasalar, Parlamento’nun her iki kanadının da oylarının çoğunluğuyla geçmiştir. Totaliter rejimler bu yönleriyle kurumları lağveden geleneksel baskıcı rejimlerden ayrılmaktadır. Aksine mevcut siyasal süreç ve kurumları kullanarak iktidarlarını pekiştirmekte, bilahare yeni kurumlar kurarak bu kurumlar yoluyla sosyo-ekonomik yapıyı dönüştürmektedirler.
Totaliter rejimler modern rejimlerdir ve demokratik kurumların anti-demokratik güçler tarafından ele geçirilmesiyle ortaya çıkmışlardır. Hem İtalya’da hem Almanya’da totaliter rejim hileyle de olsa çeşitli yasalar çıkarılarak kurulmuş ve pekiştirilmiştir. Almanya’da Naziler rejimin totaliter özelliğine kavuşmasını sağlayan Yetki Yasası’nı Reichstag’dan (yasama meclisinden) geçirmiştir. İtalya’da ise faşist yasalar, Parlamento’nun her iki kanadının da oylarının çoğunluğuyla geçmiştir. Totaliter rejimler bu yönleriyle kurumları lağveden geleneksel baskıcı rejimlerden ayrılmaktadır. Aksine mevcut siyasal süreç ve kurumları kullanarak iktidarlarını pekiştirmekte, bilahare yeni kurumlar kurarak bu kurumlar yoluyla sosyo-ekonomik yapıyı dönüştürmektedirler.
Soru 93
Sağ totaliterlikte hangi rejimler vardır.
Seçenekler
A
Stalin ve Hitler rejimi.
B
Lenin ve Stalin rejimi.
C
Mussolini ve Mao rejimi.
D
Hitler ve Mussolini rejimi.
E
Hitler ve Mao rejimi.
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Totaliter bir rejimin kurucu ideolojisinin özellikleri ve temel ilkelerinden ziyade, iktidara geldikten sonra sosyo-ekonomik düzeni topyekûn denetim altına alma, kurumları ve toplumu dönüştürme ve bu hedefler için şiddete başvurma kıstaslarına öncelik verilerek bir totaliterlik tanımı yapıldığında Mussolini ve Hitler rejimleri sağ totaliterlik , Stalin rejimi sol totaliterlik olarak adlandırılmaktadır. Bundan yola çıkılarak çok sayıda kaynakta Stalin dönemindeki Sovyetler Birliği rejimi totaliterliğin Marksizm-Leninizm uygulaması olarak kabul edilmektedir.
Totaliter bir rejimin kurucu ideolojisinin özellikleri ve temel ilkelerinden ziyade, iktidara geldikten sonra sosyo-ekonomik düzeni topyekûn denetim altına alma, kurumları ve toplumu dönüştürme ve bu hedefler için şiddete başvurma kıstaslarına öncelik verilerek bir totaliterlik tanımı yapıldığında Mussolini ve Hitler rejimleri sağ totaliterlik , Stalin rejimi sol totaliterlik olarak adlandırılmaktadır. Bundan yola çıkılarak çok sayıda kaynakta Stalin dönemindeki Sovyetler Birliği rejimi totaliterliğin Marksizm-Leninizm uygulaması olarak kabul edilmektedir.
Soru 94
İçinde bulunduğu sosyo-ekonomik yapının bütün üyelerini ve kurumlarını dönüştürmeyi hedefleyen, bireysel özgürlükleri ortadan kaldıran sistemler nasıl adlandırılır?
Seçenekler
A
Otoriter
B
Totaliter
C
Başkanlık
D
Yarı Başkanlık
E
Çoğunlukçu Demokrasinin Parlementer Rejimi
Açıklama:
Totaliter rejimi tanımlayabileceksiniz.
Totaliter rejim ve totaliterlik (totalitarianism) bu bak›mdan oldukça tart›flmal› kavramlard›r. Genel olarak merkeziyetçi bir devlet yap›s› ve radikal bir ideolojiüzerine kurulan, içinde bulundu¤u sosyo-ekonomik yap›n›n bütün üyelerinive kurumlar›n› dönüfltürmeyi hedefleyen, bireysel özgürlükleri ortadan kald›ran siyasalsistemler totaliter rejim olarak adland›r›l›r
Totaliter rejim ve totaliterlik (totalitarianism) bu bak›mdan oldukça tart›flmal› kavramlard›r. Genel olarak merkeziyetçi bir devlet yap›s› ve radikal bir ideolojiüzerine kurulan, içinde bulundu¤u sosyo-ekonomik yap›n›n bütün üyelerinive kurumlar›n› dönüfltürmeyi hedefleyen, bireysel özgürlükleri ortadan kald›ran siyasalsistemler totaliter rejim olarak adland›r›l›r
Soru 95
Aşağıdaki siyasal sistemlerden hangisi İtalya'da Mussolini önderliğinde kendine yer bulmuştur?
Seçenekler
A
Faşizm
B
Nazizm
C
Stalinizm
D
Maoizm
E
Marksizm
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Totaliterlik kavram›n›n ‹talya’da bizzat Mussolini taraf›ndan siyasi literatüre kazand›r›lm›fl olmas› nedeniyle yine Mussolini taraf›ndan kullan›m› yayg›nlaflt›r›lan faflizmile totaliterlik ço¤u zaman efl anlaml› olarak kullan›lmaktad›r. Faflizm kavram›n›n kayna¤› olan fasces antik Roma’da toplumun birli¤iyle desteklenen güçlü siyasiotoriteyi temsil eden de¤nekler demetine verilen isimdir (Rodee vd., 1983,110) ve kurulan rejimin de simgesi olmufltur.
Totaliterlik kavram›n›n ‹talya’da bizzat Mussolini taraf›ndan siyasi literatüre kazand›r›lm›fl olmas› nedeniyle yine Mussolini taraf›ndan kullan›m› yayg›nlaflt›r›lan faflizmile totaliterlik ço¤u zaman efl anlaml› olarak kullan›lmaktad›r. Faflizm kavram›n›n kayna¤› olan fasces antik Roma’da toplumun birli¤iyle desteklenen güçlü siyasiotoriteyi temsil eden de¤nekler demetine verilen isimdir (Rodee vd., 1983,110) ve kurulan rejimin de simgesi olmufltur.
Soru 96
Merkeziyetçi bir devlet yapısı ve radikal bir ideoloji üzerine kurulan, içinde bulunduğu sosyo-ekonomik yapının bütün üyelerini ve kurumlarını dönüştürmeyi hedefleyen, bireysel özgürlükleri ortadan kaldıran siyasal sistemler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Otoriter rejimler
B
Totaliter rejimler
C
Oydaşmacı Kurumsallaşmış rejim
D
Çoğunlukçu kurumsallaşmış rejim
E
Konfederalizm
Açıklama:
Totaliter rejimi tanımlayabileceksiniz.
Totaliter rejimler
Totaliter rejimler
Soru 97
Totaliter rejimin temelini güçlü ve radikal bir ideoloji oluşturmakla birlikte, aşağıdaki faaliyetlerden hangisi bu rejimlerin önemli destekleyicisidir?
Seçenekler
A
İdeoloji
B
Propaganda
C
Eğitim
D
Hedefler
E
Planlar
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Propaganda
Propaganda
Soru 98
Bireylerin karar alıcıları etkilemek ve bu yolla hükümet politikalarını değiştirmek amacıyla giriştikleri her türlü etkinliği ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidr?
Seçenekler
A
Siyasal katılma
B
Siyasal sorgulama
C
Rejim değiştirme
D
Kitleleri harekete geçirme
E
Rekabet
Açıklama:
Totaliter rejimi tanımlayabileceksiniz.
Siyasal katılma
Siyasal katılma
Soru 99
Stalinizm hangi ülkede ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
İsveç
B
Norveç
C
İtalya
D
Sovyetler Birliği
E
Almanya
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Sovyetler Birliğinde ortaya çıkmıştır.
Sovyetler Birliğinde ortaya çıkmıştır.
Soru 100
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi totaliter sistemleri tanımlayan özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Devlet yapısı merkeziyetçidir.
B
Halkın halk tarafından ve halk için yönetimi esastır.
C
Radikal bir ideoloji üzerine kuruludur.
D
Sosyo-ekonomik yapıyı bütünüyle değiştirmeyi hedefler.
E
Bireysel özgürlükleri ortadan kaldırır.
Açıklama:
Totaliter rejimi tanımlayabileceksiniz.
Halkın halk tarafından ve halk için yönetimi esastır.
Halkın halk tarafından ve halk için yönetimi esastır.
Soru 101
I. Kolluk teşkilatı aracılığıyla devletin vatandaşlarına şiddet uygulamasıII. Liberal bir ekonomi politikasını benimsemesiIII. Suçluların halk mahkemeleri tarafından yargılanarak cezalandırılmasıIV. Silahlanmanın devlet tekelinde olmasıV. İktidarın darbeyle yönetime gelmesiFriedrich ve Brzezinski’ye göre yukarıda verilen ifadelerden hangileri totaliter rejimlerin belirleyici özelliklerindendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
I ve IV
E
I ve V
Açıklama:
Farklı siyasal sistemlerin siyasal kültür üzerindeki etkilerini analiz edebileceksiniz.
I. Kolluk teşkilatı aracılığıyla devletin vatandaşlarına şiddet uygulaması IV. Silahlanmanın devlet tekelinde olması
I. Kolluk teşkilatı aracılığıyla devletin vatandaşlarına şiddet uygulaması IV. Silahlanmanın devlet tekelinde olması
Soru 102
Aşağıdaki hangisi ülkesini totaliter sistemle yöneten bir lider değildir?
Seçenekler
A
Benito Mussolini
B
Martin Luther King
C
Adolf Hitler
D
Joseph Vissarionovich Stalin
E
Mao Zedong
Açıklama:
Totaliter rejimi tanımlayabileceksiniz.
Martin Luther King
Martin Luther King
Soru 103
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi “totaliter rejimlerin amacı toplumu bütünüyle dönüştürmektir” önermesini karşılar nitelikte bir siyasi hamledir?
Seçenekler
A
“Halk oylaması” ve “halkın kanun teklifi” mekanizmaları ile seçmenin siyasal hayatta etkin olarak katılmasına olanak tanınması
B
Lenin döneminde ülkeyi yöneten Komünist Parti’nin başkanlığının seçimle belirlenmesi
C
Lenin’in Sovyet halkının kurtarıcısı ve siyasi önderi olarak mit haline getirilmek istenmemesi
D
Hitler’in genç kızlar ve erkeklerin Nazi partisinin gençlik kollarına üye olmalarını zorunlu hale getirmesi
E
Mao’nun büyük toprak sahiplerinin mülklerine el koyulup yoksul köylülere toprak dağıtması
Açıklama:
Farklı siyasal sistemlerin siyasal kültür üzerindeki etkilerini analiz edebileceksiniz.
Hitler’in genç kızlar ve erkeklerin Nazi partisinin gençlik kollarına üye olmalarını zorunlu hale getirmesi
Hitler’in genç kızlar ve erkeklerin Nazi partisinin gençlik kollarına üye olmalarını zorunlu hale getirmesi
Soru 104
İtalya’da komünizm ve liberalizme alternatif bir söylemle ortaya çıkan faşist hareket en büyük desteği hangi toplumsal kesimden almıştır?
Seçenekler
A
Sanayi burjuvazisi
B
İşçi sınıfı
C
Orta sınıflar
D
Köylüler
E
Sosyalist parti
Açıklama:
Farklı siyasal sistemlerin siyasal kültür üzerindeki etkilerini analiz edebileceksiniz.
Orta sınıflar
Orta sınıflar
Soru 105
Totaliter rejimlerde Lider kültünün yerleşmesine bağlı olarak II. Duce unvanını hangi lider kullanmıştır?
Seçenekler
A
Adolf Hitler
B
Joseph Stalin
C
Mussolini
D
Vladimir İlyiç Ulyanov (Lenin)
E
Mao Zedong
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Mussolini Kullanmıştır.
Mussolini Kullanmıştır.
Soru 106
Mao’nun sosyalizm yorumunu ifade eden Maoizm dönemi hangi yıllar arasındadır?
Seçenekler
A
1940-1970
B
1942-1971
C
1944-1975
D
1947-1978
E
1949-1979
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Maoizm Dönemi: 1949-1979
Maoizm Dönemi: 1949-1979
Soru 107
Totaliterlik kavramı İtalya'da kim tarafından siyasi literatüre kazandırılmıştır?
Seçenekler
A
Berlisconi
B
Mussolini
C
Fasces
D
Franco
E
Acerbo
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Totaliterlik kavramının İtalya’da bizzat Mussolini tarafından siyasi literatüre kazandırılmışl olması nedeniyle yine Mussolini tarafından kullanımı yaygınlaştırılan faşizm ile totaliterlik çoğu zaman eş anlamlı olarak kullanılmaktadır.
Totaliterlik kavramının İtalya’da bizzat Mussolini tarafından siyasi literatüre kazandırılmışl olması nedeniyle yine Mussolini tarafından kullanımı yaygınlaştırılan faşizm ile totaliterlik çoğu zaman eş anlamlı olarak kullanılmaktadır.
Soru 108
Totaliter rejimlerin en kurumsallaşmış örneği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nazi Almanyası
B
Mussolini'nin İtalyası
C
Franco'nun İspanyası
D
Stalin'in Sovyetler Birliği
E
Lenin'in Sovyetler Birliği
Açıklama:
Totaliter rejimi tanımlayabileceksiniz.
Totaliter rejimlerin en kurumsallaşmış örneği Nazi Almanyası’dır. Rejimin kurucusu Adolf Hitler 1919’da Alman işçi Partisi’ne girmiş, 1921’de adı daha sonra sadece Nazi Partisi şeklinde anılacak olan Alman Nasyonal Sosyalist işçi Partisi’nin başına geçmiştir.
Totaliter rejimlerin en kurumsallaşmış örneği Nazi Almanyası’dır. Rejimin kurucusu Adolf Hitler 1919’da Alman işçi Partisi’ne girmiş, 1921’de adı daha sonra sadece Nazi Partisi şeklinde anılacak olan Alman Nasyonal Sosyalist işçi Partisi’nin başına geçmiştir.
Soru 109
Mao Zedong yönetimindeki Çin Halk Cumhuriyeti hangi yapıyı örnek almıştır?
Seçenekler
A
İtalya ve Mussolini
B
Franco ve İspanya
C
Marksist-Leninist Sovyetler Birliği
D
Almanya ve Hitler
E
Sovyetler Birliği ve Stalin
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Sovyetler Birliği’nin yapısını örnek alması, Marksist-Leninist ideolojiye göre kurumlarını olşlturmaya bşllaması ve topyekûncu bir takım politikaları nedeniyle 1949’da kurulan Çin Halk Cumhuriyeti zaman zaman totaliter bir rejim olarak adlandırılmaktadır. Mao Zedong önderliğinde yapılan devrimle işçi ve köylülerin iktidarının kurulması hedeflenmiştir.
Sovyetler Birliği’nin yapısını örnek alması, Marksist-Leninist ideolojiye göre kurumlarını olşlturmaya bşllaması ve topyekûncu bir takım politikaları nedeniyle 1949’da kurulan Çin Halk Cumhuriyeti zaman zaman totaliter bir rejim olarak adlandırılmaktadır. Mao Zedong önderliğinde yapılan devrimle işçi ve köylülerin iktidarının kurulması hedeflenmiştir.
Soru 110
Sovyetler Birliği totaliter rejiminde özel mülkiyet kavramı kamu mülkiyetine dönüştürülmüştür, bu amaçla aşağıdakilerden hangisi yapılmamıştır?
Seçenekler
A
Özel mülk olan topraklar kamu mülkü olarak değerlendirilmiştir.
B
Topraklar kollektifleştirilmiştir.
C
Köylüye ev yanında toprak ve az sayıda hayvan verilmiştir.
D
Sovhozlar kurulmuştur.
E
Köylü girişimcilikte desteklenmiştir.
Açıklama:
Totaliter ve demokratik rejimlerin ekonomik yapılarını karşılaştırabileceksiniz.
Stalin’in parti yönetimine gelmesinden sonra 1928-1929 yıllarında önceden özel mülkiyette olan topraklar kamu mülkiyetine geçirilmiştir. Kollektifleştirilmiştir. Bunun yanı sıra köylülere evlerinin yanında küçük bir toprak ve az sayıda hayvan besleme izni verilmiştir. Ortak tarımda bir yandan sovhoz denilen devlet çiftlikleri bir yandan da kolhoz denilen tarım kooperatifleri kurulmuştur.
Stalin’in parti yönetimine gelmesinden sonra 1928-1929 yıllarında önceden özel mülkiyette olan topraklar kamu mülkiyetine geçirilmiştir. Kollektifleştirilmiştir. Bunun yanı sıra köylülere evlerinin yanında küçük bir toprak ve az sayıda hayvan besleme izni verilmiştir. Ortak tarımda bir yandan sovhoz denilen devlet çiftlikleri bir yandan da kolhoz denilen tarım kooperatifleri kurulmuştur.
Soru 111
Kolhoz nedir?
Seçenekler
A
Sovyetler Birliği totaliter rejiminde tarım koopreratifi.
B
Sovyetler Birliği totaliter rejiminde devlet çiftliği.
C
Sağ totaliter rejimlerde tarıma dayalı ekonomi.
D
Sol totaliter rejimlerde tarıma dayalı ekonomi.
E
Mussolini İtalya'sındaki ekonomi rejimi.
Açıklama:
Totaliter ve demokratik rejimlerin ekonomik yapılarını karşılaştırabileceksiniz.
1928-1929 yıllarında Sovyetler Birliği'nde özel mülkiyetlerin kamu mülkiyetlerine dönüştürülmesi sonucu ortaya çıkan devlet çiftliklerine kolhoz adı verilir.
1928-1929 yıllarında Sovyetler Birliği'nde özel mülkiyetlerin kamu mülkiyetlerine dönüştürülmesi sonucu ortaya çıkan devlet çiftliklerine kolhoz adı verilir.
Soru 112
Totaliter rejimlerde orduya bağlı olmayan, devlet ve hükümet tarafında desteklenen yapıların adı nedir?
Seçenekler
A
Paramiliter yapılar
B
Zabıta birlikleri
C
Özel Güvenlik birlikleri
D
Korporatist yapılar
E
İstihbarat yapıları
Açıklama:
Farklı siyasal sistemlerin siyasal kültür üzerindeki etkilerini analiz edebileceksiniz.
Totaliter rejimlerde devlet tarafından desteklenen ancak ordudan bağımsı ve toplumu sindirmek amacıyla oluşturulan güçlere paramiliter güçler denir.
Totaliter rejimlerde devlet tarafından desteklenen ancak ordudan bağımsı ve toplumu sindirmek amacıyla oluşturulan güçlere paramiliter güçler denir.
Soru 113
Liberalizm ve Marksizme karşı, hem serbest piyasadan hem de merkezi planlamadan uzak durmayı hedefleyen üçüncü bir ekonomik sistem olarak adlandırılan sistem nedir?
Seçenekler
A
Sovhoz
B
Propoganda
C
Maoizm
D
Kolhoz
E
Korporatizm
Açıklama:
Totaliter ve demokratik rejimlerin ekonomik yapılarını karşılaştırabileceksiniz.
Liberalizm ve Marksizm’e karşı, hem serbest piyasadan hem de merkezi planlamadan uzak durmayı hedefleyen üçüncü bir ekonomik sistem olarak ortaya çıkmıştır.
Liberalizm ve Marksizm’e karşı, hem serbest piyasadan hem de merkezi planlamadan uzak durmayı hedefleyen üçüncü bir ekonomik sistem olarak ortaya çıkmıştır.
Soru 114
İtalya'da Mussolini ile birlikte liderlik kültü kavramı ne zaman yayılmaya başlar?
Seçenekler
A
1920-1921
B
1921-1922
C
1922-1923
D
1923-1924
E
1924-1925
Açıklama:
Totaliter rejimi tanımlayabileceksiniz.
1924 yılında yapılan seçimlerde hem bu seçim yasası hem de artan seçmen desteğiyle Mussolini iktidarını sağlamlaştırmıştır. 1925’ten itibaren Mussolini İtalyanca’da ‘lider’ anlamına gelen Il Duce ünvanını kullanmaya başlamıştır. Dolayısıyla İtalya’da lider kültünün oluşturulmaya başladığı dönemi bu tarihten başlatmak mümkündür.
1924 yılında yapılan seçimlerde hem bu seçim yasası hem de artan seçmen desteğiyle Mussolini iktidarını sağlamlaştırmıştır. 1925’ten itibaren Mussolini İtalyanca’da ‘lider’ anlamına gelen Il Duce ünvanını kullanmaya başlamıştır. Dolayısıyla İtalya’da lider kültünün oluşturulmaya başladığı dönemi bu tarihten başlatmak mümkündür.
Soru 115
Totaliter rejimlerin asıl amacı nedir?
Seçenekler
A
Kitlelerin seferber edilmesi
B
İdeoloji sahibi bir devlet oluşturmak.
C
Lider kültü oluşturmak.
D
Korporatizmi yaygınlaştırmak.
E
Zorunlu askerlik sistemi oluşturmak.
Açıklama:
Totaliter rejimi tanımlayabileceksiniz.
Totaliter rejimlerin asıl amacı toplumun bütün unsurlarını dönüştürmek ve bireyleri rejimi aktif olarak desteklemeye ve rejimin düzenlediği faaliyetlerde aktif rol almasını sağlamaktır. Nazi Almanyası’nın bu hedefi gerçekleştirmeye yönelik en başarılı girişim olduğu söylenebilir.
Totaliter rejimlerin asıl amacı toplumun bütün unsurlarını dönüştürmek ve bireyleri rejimi aktif olarak desteklemeye ve rejimin düzenlediği faaliyetlerde aktif rol almasını sağlamaktır. Nazi Almanyası’nın bu hedefi gerçekleştirmeye yönelik en başarılı girişim olduğu söylenebilir.
Soru 116
Çin'de Mao rejiminin ilk politikası aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kültür devrimi yapmıştır.
B
Toprak reformu yapmıştır.
C
Japonlara karşı savaş açmıştır.
D
Çin'i ikiye bölmüştür.
E
Hiçbiri
Açıklama:
Totaliter ve demokratik rejimlerin ekonomik yapılarını karşılaştırabileceksiniz.
Devrim karşıtları düşman ilan edilmiş köylülerin devrimde oynadığı rolden dolayı, Mao rejiminin ilk politikası toprak reformu olmuştur. İlk aşamada büyük toprak sahiplerinin mülklerine el koyulup yoksul köylülere toprak dağıtılması şeklin- de olan uygulama, küçülen toprakların verimliliği daha da düşürmesi ve kıtlığı şiddetlendirmesine neden olunca tarımda kolektifleştirmeye gidilmiştir.
Devrim karşıtları düşman ilan edilmiş köylülerin devrimde oynadığı rolden dolayı, Mao rejiminin ilk politikası toprak reformu olmuştur. İlk aşamada büyük toprak sahiplerinin mülklerine el koyulup yoksul köylülere toprak dağıtılması şeklin- de olan uygulama, küçülen toprakların verimliliği daha da düşürmesi ve kıtlığı şiddetlendirmesine neden olunca tarımda kolektifleştirmeye gidilmiştir.
Soru 117
Genel olarak merkeziyetçi bir devlet yapısı ve radikal bir ideoloji üzerine kurulan, içinde bulunduğu sosyo-ekonomik yapının bütün üyelerini ve kurumlarını dönüştürmeyi hedefleyen, bireysel özgürlükleri ortadan kaldıran siyasal sistemler ne olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
Totaliter rejim
B
Demokratik rejim
C
Otoriter rejim
D
Korporatist rejim
E
Maoizm
Açıklama:
Totaliter rejimi tanımlayabileceksiniz.
Genel olarak merkeziyetçi bir devlet yapısı ve radikal bir ideoloji üzerine kurulan, içinde bulunduğu sosyo-ekonomik yapının bütün üyelerini ve kurumlarını dönüştürmeyi hedefleyen, bireysel özgürlükleri ortadan kaldıran siyasal sistemler totaliter rejim olarak adlandırılır
Genel olarak merkeziyetçi bir devlet yapısı ve radikal bir ideoloji üzerine kurulan, içinde bulunduğu sosyo-ekonomik yapının bütün üyelerini ve kurumlarını dönüştürmeyi hedefleyen, bireysel özgürlükleri ortadan kaldıran siyasal sistemler totaliter rejim olarak adlandırılır
Soru 118
Aşağıdakilerden hangisi kamuoyunu bir düşünceyi savunanların görüşlerine uygun şekilde etkilemeyi amaçlayan bir iletişim biçimidir?
Seçenekler
A
Propaganda
B
TV
C
Gazete
D
Halkla ilişkiler
E
Reklamcılık
Açıklama:
Farklı siyasal sistemlerin siyasal kültür üzerindeki etkilerini analiz edebileceksiniz.
Propaganda kamuoyunu bir düşünceyi savunanların görüşlerine uygun şekilde etkilemeyi amaçlayan bir iletişim biçimidir.
Propaganda kamuoyunu bir düşünceyi savunanların görüşlerine uygun şekilde etkilemeyi amaçlayan bir iletişim biçimidir.
Soru 119
Bir öğretinin kitleler tarafından sorgulanmadan benimsenmesinin sağlanmasına yönelik faaliyetler bütününe ne denir?
Seçenekler
A
Endoktrinasyon
B
Rejim
C
Stalinizm
D
Demokrasi
E
Faşizm
Açıklama:
Farklı siyasal sistemlerin siyasal kültür üzerindeki etkilerini analiz edebileceksiniz.
Endoktrinasyon bir öğretinin kitleler tarafından sorgulanmadan benimsenmesinin sağlanmasına yönelik faaliyetler bütünüdür.
Endoktrinasyon bir öğretinin kitleler tarafından sorgulanmadan benimsenmesinin sağlanmasına yönelik faaliyetler bütünüdür.
Soru 120
İtalyan faşizminin lideri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mussolini
B
Stalin
C
Francesco
D
Mao
E
Savaş Demetleri
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Totaliterlik ve faşizm kavramı İtalya’da bizzat Mussolini tarafından siyasi literatüre kazandırılmıştır.
Totaliterlik ve faşizm kavramı İtalya’da bizzat Mussolini tarafından siyasi literatüre kazandırılmıştır.
Soru 121
Aşağıdakilerden hangisi sol totaliterlik olarak adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Stalin rejimi
B
Hitler rejimi
C
Mussolini rejimi
D
Demokratik rejim
E
Monarşi
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Stalin rejimi sol totaliterlik olarak adlandırılmaktadır.
Stalin rejimi sol totaliterlik olarak adlandırılmaktadır.
Soru 122
Aşağıdakilerden hangisi totaliter bir dönem olarak değerlendirilmemektedir?
Seçenekler
A
Lenin dönemi
B
Stalin dönemi
C
Hitler dönemi
D
Mussolini dönemi
E
Faşizm
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Lenin dönemi totaliter bir dönem olarak değerlendirilmemektedir
Lenin dönemi totaliter bir dönem olarak değerlendirilmemektedir
Soru 123
Aşağıdakilerden hangisi aslında olmayan, tasarlanmış olan ideal toplum şekli anlamına gelmektedir?
Seçenekler
A
Ütopya
B
Savaş demetleri
C
Devrim
D
Totaliterizm
E
Faşizm
Açıklama:
Farklı siyasal sistemlerin siyasal kültür üzerindeki etkilerini analiz edebileceksiniz.
Ütopya aslında olmayan, tasarlanmış olan ideal toplum şekli anlamına gelmektedir.
Ütopya aslında olmayan, tasarlanmış olan ideal toplum şekli anlamına gelmektedir.
Soru 124
Aşağıdakilerden hangisi hem serbest piyasadan hem de merkezi planlamadan uzak durmayı hedefleyen bir ekonomik sistemdir?
Seçenekler
A
Korporatizm
B
Liberalizm
C
Marksizm
D
Faşizm
E
Maoizm
Açıklama:
Totaliter ve demokratik rejimlerin ekonomik yapılarını karşılaştırabileceksiniz.
Korporatizm hem serbest piyasadan hem de merkezi planlamadan uzak durmayı hedefleyen bir ekonomik sistemdir.
Korporatizm hem serbest piyasadan hem de merkezi planlamadan uzak durmayı hedefleyen bir ekonomik sistemdir.
Soru 125
I. Totaliterlik Fransızca kökenli bir sözcüktür.
II. Totaliter rejimlerde kolluk kuvvetleri devlete itaati sağlamada önemli rol oynar.
III. Şiddete başvuran her rejim totaliter değildir ve devlet şiddetinin zaman içinde azalması da her zaman rejimin totaliter olma özelliğini yitirdiği anlamına gelmez.
Yukarıdakilerden ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Totaliter rejimlerde kolluk kuvvetleri devlete itaati sağlamada önemli rol oynar.
III. Şiddete başvuran her rejim totaliter değildir ve devlet şiddetinin zaman içinde azalması da her zaman rejimin totaliter olma özelliğini yitirdiği anlamına gelmez.
Yukarıdakilerden ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
II-III
B
Yalnız II
C
I-III
D
Yalnız III
E
I-II-III
Açıklama:
Totaliter rejimi tanımlayabileceksiniz.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Soru 126
I. Radyo ve televizyon programları propaganda amaçlı kullanılmakta, topluma sürekli ‘doğru’ değerler ve tutumlar hatırlatılmaktadır.
II. Totaliter devlet radikal bir ideoloji çerçevesinde siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel politikaları belirleyip nihayetinde toplumu ideolojisine uygun hale getirmeyi amaçlar.
III. Totaliter rejimlerin köktenci ve bütüncül bir yeni toplum ve insan / yurttaş yaratma içeriğinde olan bir ideolojik özü vardır.
IV. Totaliter rejimlerdeki devlet terörünün ayırt edici özelliği sadece rejim düşmanlarını sindirmeyi değil, şiddet yoluyla kurumsal yapıyı dönüştürmeyi hedeflemesidir
V. Totaliter rejimin temelini güçlü ve radikal bir ideolojinin oluşturması aynı zamanda bu rejimlerdeki yoğun propaganda ve endoktrinasyon faaliyetlerini açıklamaktadır.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Totaliter devlet radikal bir ideoloji çerçevesinde siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel politikaları belirleyip nihayetinde toplumu ideolojisine uygun hale getirmeyi amaçlar.
III. Totaliter rejimlerin köktenci ve bütüncül bir yeni toplum ve insan / yurttaş yaratma içeriğinde olan bir ideolojik özü vardır.
IV. Totaliter rejimlerdeki devlet terörünün ayırt edici özelliği sadece rejim düşmanlarını sindirmeyi değil, şiddet yoluyla kurumsal yapıyı dönüştürmeyi hedeflemesidir
V. Totaliter rejimin temelini güçlü ve radikal bir ideolojinin oluşturması aynı zamanda bu rejimlerdeki yoğun propaganda ve endoktrinasyon faaliyetlerini açıklamaktadır.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
II-III
B
I-II-III-IV-V
C
I-III
D
I-III-IV-V
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Totaliter rejimi tanımlayabileceksiniz.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Soru 127
I. Siyasi alanda Mussolini’nin rejimi totaliter hale getirmek için attığı ilk adımlardan birisi seçim kanununu değiştirmek olmuştur.
II. 1925’ten itibaren Mussolini İtalyanca’da ‘lider’ anlamına gelen Duce ünvanını kullanmaya başlamıştır.
III. 1933 yılı içerisinde Almanya’da diğer partiler yasadışı ilan edilmiş ve sendikalar kapatılmıştır.
Yukarıdakilerden ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. 1925’ten itibaren Mussolini İtalyanca’da ‘lider’ anlamına gelen Duce ünvanını kullanmaya başlamıştır.
III. 1933 yılı içerisinde Almanya’da diğer partiler yasadışı ilan edilmiş ve sendikalar kapatılmıştır.
Yukarıdakilerden ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
II-III
B
Yalnız II
C
I-III
D
Yalnız III
E
I-II-III
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Soru 128
I. Resmi adı Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği olan Sovyetler Birliği’nin kurulmasından önce Rusya’da Çarlık olarak anılan ve ancak yirminci yüzyılın başında meşruti hale gelen bir monarşi yönetimi bulunmaktaydı.
II. Stalin’in lider kültünün oluşmaya başladığı tarih 1930-1931 dönemi olarak kabul edilmektedir.
III. Maoizm, 1949’dan Mao’nun 1979’daki ölümüne kadar süren dönemi ve Mao’nun sosyalizm yorumunu ifade etmektedir.
IV. Parti içinde yeniden güç kazandıktan sonra Mao 1966’da bu kez Kültür Devrimi adıyla yeni bir hareket başlatmıştır.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Stalin’in lider kültünün oluşmaya başladığı tarih 1930-1931 dönemi olarak kabul edilmektedir.
III. Maoizm, 1949’dan Mao’nun 1979’daki ölümüne kadar süren dönemi ve Mao’nun sosyalizm yorumunu ifade etmektedir.
IV. Parti içinde yeniden güç kazandıktan sonra Mao 1966’da bu kez Kültür Devrimi adıyla yeni bir hareket başlatmıştır.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-IV
B
I-II-III-IV
C
II-III-IV
D
I-II-IV
E
II-III
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Soru 129
I. Totaliter rejimler modern toplumlarda ortaya çıkmaktadır.
II. Kitle toplumunda her bir birey birer atomdur.
III. Doğası gereği ekonomiden aileye toplumun bütün unsurlarını egemenliği altına almaya çalışan totaliter liderler ve partiler iktidara gelince devleti merkezileştirir.
IV. Her totaliter sistem kendine özgü baskı ve sindirme yöntemleriyle bilinmektedir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Kitle toplumunda her bir birey birer atomdur.
III. Doğası gereği ekonomiden aileye toplumun bütün unsurlarını egemenliği altına almaya çalışan totaliter liderler ve partiler iktidara gelince devleti merkezileştirir.
IV. Her totaliter sistem kendine özgü baskı ve sindirme yöntemleriyle bilinmektedir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-III-IV
B
II-III
C
I-III
D
I-II-III-IV
E
I-II-IV
Açıklama:
Farklı siyasal sistemlerin siyasal kültür üzerindeki etkilerini analiz edebileceksiniz.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Soru 130
I. Totaliter sistemde katılımcı bir siyasal kültürün oluşması veya varlığını sürdürmesi mümkün değildir.
II. Tanıdıkları sistem tarafından cezalandırılan insanlar aynı şeyin kendi başlarına gelmesinden korktuklarından dolayı siyasetten uzaklaşırlar.
III. Siyasal faaliyette bulunmayı içeren aktif siyasal katılma toplumun olağanüstü dönemlerden geçtiği durumlar hariç yaygın değildir.
IV. Siyasal toplumsallaşmanın siyasete dair korkunun aktarımıyla oluştuğu bir devlette sivil toplumun oluşması da güçtür.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Tanıdıkları sistem tarafından cezalandırılan insanlar aynı şeyin kendi başlarına gelmesinden korktuklarından dolayı siyasetten uzaklaşırlar.
III. Siyasal faaliyette bulunmayı içeren aktif siyasal katılma toplumun olağanüstü dönemlerden geçtiği durumlar hariç yaygın değildir.
IV. Siyasal toplumsallaşmanın siyasete dair korkunun aktarımıyla oluştuğu bir devlette sivil toplumun oluşması da güçtür.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-III-IV
B
II-III
C
I-III
D
I-II-III-IV
E
I-II-IV
Açıklama:
Farklı siyasal sistemlerin siyasal kültür üzerindeki etkilerini analiz edebileceksiniz.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Soru 131
I. Sağ totaliter rejimlerde ekonomik sistemin rejimin bünyesine dâhil edilmesinin en yaygın biçimi korporatizmdir.
II. Genel olarak korporatizm çıkar gruplarının resmi siyasi sürece dâhil edilerek zaptı rapta alınmasıdır.
III. Korporatizm, bir kuram olarak Liberalizm ve Marksizm’e karşı, hem serbest piyasadan hem de merkezi planlamadan uzak durmayı hedefleyen üçüncü bir ekonomik sistem olarak ortaya çıkmıştır.
IV. Korporatizm, Liberalizmdeki bireysel girişimi ve Marksizm’deki sınıf çelişkilerinin kaynağını aşmayı hedeflemektedir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Genel olarak korporatizm çıkar gruplarının resmi siyasi sürece dâhil edilerek zaptı rapta alınmasıdır.
III. Korporatizm, bir kuram olarak Liberalizm ve Marksizm’e karşı, hem serbest piyasadan hem de merkezi planlamadan uzak durmayı hedefleyen üçüncü bir ekonomik sistem olarak ortaya çıkmıştır.
IV. Korporatizm, Liberalizmdeki bireysel girişimi ve Marksizm’deki sınıf çelişkilerinin kaynağını aşmayı hedeflemektedir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-III-IV
B
II-III
C
I-III
D
I-II-III-IV
E
I-II-IV
Açıklama:
Totaliter ve demokratik rejimlerin ekonomik yapılarını karşılaştırabileceksiniz.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Seçeneklerdeki ifadelerden tümü doğrudur.
Soru 132
“Merkeziyetçi bir devlet yapısı ve radikal bir ideoloji üzerine kurulan, içinde bulunduğu sosyo-ekonomik yapının bütün üyelerini ve kurumlarını dönüştürmeyi hedefleyen, bireysel özgürlükleri ortadan kaldıran siyasal sistemler ……….. ………. olarak tanımlanır.”
Yukarıda boş bırakılan yerler aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanır?
Yukarıda boş bırakılan yerler aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanır?
Seçenekler
A
Totaliter rejimler
B
Otoriter rejimler
C
Demokratik rejimler
D
Kurumsallaşmış Başkanlık Rejimler
E
Parlamenter Rejimler
Açıklama:
Merkeziyetçi bir devlet yapısı ve radikal bir ideoloji üzerine kurulan, içinde bulunduğu sosyo-ekonomik yapının bütün üyelerini ve kurumlarını dönüştürmeyi hedefleyen, bireysel özgürlükleri ortadan kaldıran siyasal sistemler totaliter rejimler olarak tanımlanır.
Soru 133
Aşağıdakilerden hangisi totaliter rejim uygulamalarından değildir?
Seçenekler
A
İtalya’da Faşizm
B
Almanya’da Nazizm
C
Latin Amerika’da Autogolpe
D
Sovyetler Birliği’nde Stalinizm
E
Çin’de Maoizm
Açıklama:
Totaliter rejim uygulamaları İtalya’da Faşizm, Almanya’da Nazizm, Sovyetler Birliği’nde Stalinizm ve Çin’de Maoizm örneği üzerinden değerlendirilecektir.
Soru 134
“Totaliterlik kavramının İtalya’da bizzat Mussolini tarafından siyasi literatüre kazandırılmış olması nedeniyle yine Mussolini tarafından kullanımı yaygınlaştırılan …………. ile totaliterlik çoğu zaman eş anlamlı olarak kullanılmaktadır.”
Yukarıda boş bırakılan yerler aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanır?
Yukarıda boş bırakılan yerler aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanır?
Seçenekler
A
Autogolpe
B
Nazizm
C
Stalinizm
D
Faşizm
E
Maoizm
Açıklama:
Totaliterlik kavramının İtalya’da bizzat Mussolini tarafından siyasi literatüre kazandırılmış olması nedeniyle yine Mussolini tarafından kullanımı yaygınlaştırılan faşizm ile totaliterlik çoğu zaman eş anlamlı olarak kullanılmaktadır.
Soru 135
Faşizm kavramının kaynağı olan fasces, hangi toplumun birliğiyle desteklenen güçlü siyasi otoriteyi temsil eden değnekler demetine verilen isimdir?
Seçenekler
A
Eski Yunan’da
B
Antik Roma’da
C
Bizans Dönemin ’de
D
İtalya’da
E
Fransa’da
Açıklama:
Faşizm kavramının kaynağı olan fasces antik Roma’da toplumun birliğiyle desteklenen güçlü siyasi otoriteyi temsil eden değnekler demetine verilen isimdir.
Soru 136
- 1923’te Beer Hall Putsch olarak bilinen bir darbe girişiminde bulunan ve girişimin başarısız olmasından sonra hapse atılan ve burada Nazi ideolojisinin ve rejiminin temelini oluşturan Kavgam (Mein Kampf) adlı kitabı yazan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Benito Mussolini
B
Josef Stalin
C
Vladimir İlyiç Ulyanov
D
Leon Troçki
E
Adolf Hitler
Açıklama:
1923’te Beer Hall Putsch olarak bilinen bir darbe girişiminde bulunmuştur. Girişimin başarısız olmasından sonra hapse atılan Hitler burada Nazi ideolojisinin ve rejiminin temelini oluşturan Kav¬gam (Mein Kampf) adlı kitabı yazmıştır.
Soru 137
İktidara geldikten sonra sosyo-ekonomik düzeni topyekûn denetim altına alma, kurumları ve toplumu dönüştürme ve bu hedefler için şiddete başvurma kıstaslarına öncelik verilerek bir totaliterlik tanımı yapıldığında Stalin rejimi aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Otoriter rejimler
B
Sağ totaliterlik
C
Sol totaliterlik
D
Demokratik rejimler
E
Parlamenter Rejimler
Açıklama:
İktidara geldikten sonra sosyo-ekonomik düzeni topyekûn denetim altına alma, kurumları ve toplumu dönüştürme ve bu hedefler için şiddete başvurma kıstaslarına öncelik verilerek bir totaliterlik tanımı yapıldığında Stalin rejimi sol totaliterlik olarak adlandırılmaktadır.
Soru 138
Aşağıdaki liderlerin hangisinin dönemindeki Sovyetler Birliği rejimi totaliterliğin Marksizm-Leninizm uygulaması olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Josef Stalin
B
Adolf Hitler
C
Benito Mussolini
D
Vladimir İlyiç Ulyanov
E
Leon Troçki
Açıklama:
Stalin dönemindeki Sovyetler Birliği rejimi totaliterliğin Marksizm-Leninizm uygulaması olarak kabul edilmektedir.
Soru 139
Aşağıdakilerden hangi savaş İtalyan Faşizmi ve Nazizm’in sona ermesi, her iki dönemin bitişinde rol oynamasında etmen olmuştur?
Seçenekler
A
Avrupa Koalisyon Savaşları
B
Soğuk Savaş
C
Birinci Dünya Savaşı
D
İkinci Dünya Savaşı
E
Cezayir bağımsızlık savaşı
Açıklama:
İtalyan Faşizmi ve Nazizm’in sona ermesi anlamına gelmiş, her iki dönemin bitişinde İkinci Dünya Savaşı rol oynamıştır.
Soru 140
Sovyetler Birliği aşağıdaki hangi savaş sonrasında ve yılında dağılmıştır?
Seçenekler
A
Soğuk Savaş 1981
B
Soğuk Savaş 1947
C
Birinci Dünya Savaşı 1918
D
İkinci Dünya Savaşı 1945
E
Soğuk Savaş 1991
Açıklama:
Sovyetler Birliği Soğuk Savaş sonrasında 1991’de dağılmıştır.
Soru 141
Aşağıdakilerden hangisi Liberalizm ve Marksizm’e karşı, hem serbest piyasadan hem de merkezi planlamadan uzak durmayı hedefleyen üçüncü bir ekonomik sistem olarak ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Nazizm
B
Korporatizm
C
Liberalizm
D
Maoizm
E
Marksizm
Açıklama:
Korporatizm Liberalizm ve Marksizm’e karşı, hem serbest piyasadan hem de merkezi planlamadan uzak durmayı hedefleyen üçüncü bir ekonomik sistem olarak ortaya çıkmıştır.
Ünite 8
Soru 1
Avrupa Ekonomik Topluluğu'nun (AET), Avrupa Birliği'ne (AB) dönüştüğü yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1976
B
1982
C
1988
D
1993
E
1999
Açıklama:
Avrupa Birliği ya da kısa adıyla AB, toprakları büyük ölçüde Avrupa kıtasında bulunan ve yirmi sekiz ülkeden oluşan siyasi ve ekonomik bir örgütlenmedir. 1993 yılında, Maastricht Antlaşması’nın imzalanması sonucu, var olan Avrupa Ekonomik Topluluğu’na yeni görev ve sorumluluk alanları yüklenmesiyle kurulmuştur.
Soru 2
“De Monarchia” (Monarşi) adlı eserinde eski Roma İmparatorluğu benzeri bir örgütlenme ile uluslararası barışın sağlanabileceğini ileri süren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Immanuel Kant
B
Dante
C
Comenius
D
Victor Hugo
E
Karl Marx
Açıklama:
Avrupa’da tarihsel olarak bütünleşme düşüncesi öncelikle siyasal anlamda ortaya çıkmış; ekonomik bütünleşme düşüncesi ise zaman içinde gelişmiştir. İtalyan düşünür Dante, “De Monarchia” (Monarşi) adlı eserinde eski Roma İmparatorluğu benzeri bir örgütlenme ile uluslararası barışın sağlanabileceğini ileri sürmüştür.
Soru 3
Aşağıdaki ülkelerden hangisi Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu'nun (1951) kurucu üyeleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Belçika
B
Batı Almanya
C
Lüksemburg
D
İngiltere
E
İtalya
Açıklama:
1951 yılında Avrupa Kömür Çelik Topluluğu (AKÇT) Belçika, Batı Almanya, Lüksemburg, Fransa, İtalya ve Hollanda’dan oluşan 6 üye ile kuruldu.
İngiltere bu oluşumda yer almamıştır.
İngiltere bu oluşumda yer almamıştır.
Soru 4
Avrupa Ekonomik Topluluğu'nun (AET), Roma Antlaşması ile birlikte kurulduğu yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1957
B
1965
C
1972
D
1980
E
1987
Açıklama:
AKÇT’nin kısa sürede göstermiş olduğu başarı Avrupa’da bütünleşmenin daha ileri götürülmesi arzusu ile birleşince, 1957 tarihinde altı Batı Avrupa Devleti (Batı Almanya, Fransa, Belçika, Hollanda, Lüksemburg ve İtalya) arasında imzalanan “Roma Antlaşması” ile kurulan Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) bugünkü Avrupa Birliği’nin temellerini atmıştır.
Soru 5
Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT) yürürlüğe giriş tarihinden itibaren kaç yıl geçerli olmak üzere imzalanmıştır?
Seçenekler
A
10
B
20
C
30
D
40
E
50
Açıklama:
Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu yürürlüğe giriş tarihinden itibaren 50 yıl geçerli olmak üzere imzalanmış olması nedeniyle, 23 Temmuz 2002 tarihinde sona ermiştir. AKÇT’nin sona ermesiyle, kömür ve çelik sektörüyle ilgili konular AB politikaları kapsamına alınmış ve Komisyonu’nun sorumluluğuna devredilmiştir.
Soru 6
26 Şubat 2001 tarihinde imzalanan ve başlıca amacı Avrupa Birliği'ni, yeni üyeler alarak genişlemeye hazırlamak olan antlaşmanın ismi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lizbon Antlaşması
B
Nice Antlaşması
C
Maastricht Antlaşması
D
Roma Antlaşması
E
Avusturya Antlaşması
Açıklama:
26 Şubat 2001 tarihinde imzalanan Nice Antlaşması, tüm üye ülkelerde onaylanmasının ardından 1 Şubat 2003 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Başlıca amacı Birliği, yeni üyeler alarak genişlemeye hazırlamak olan bu Antlaşma, 15 üye ülke ve 12 aday ülkenin (Türkiye hariç) AB Komisyonu ve Avrupa Parlamentosu’ndaki üye sayıları dağılımı ile AB Konseyi’nde karar almadaki oy ağırlıklarını belirlemiş, Bakanlar Konseyi’ndeki ağırlıklı oy oranlarını değiştirmiştir.
Soru 7
1973 yılında Danimarka ve İrlanda’yla birlikte Avrupa Topluluğu'na katılan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fransa
B
İtalya
C
İngiltere
D
Hollanda
E
Portekiz
Açıklama:
Topluluğa katılmak için müzakerelere başlayan İngiltere’nin başvurusu, Fransa Başkanı De Gaulle tarafından veto edilmiştir. İngiltere’nin katılmasını Topluluk üzerinde Amerikan etkisinin artması olarak gören De Gaulle, 1967 yılında İngiltere’nin ikinci başvurusunu da sonuçsuz bırakmıştır. 1969 yılında De Gaulle’ün istifasıyla İngiltere’nin önündeki engel kalkmış; 1973 yılında Danimarka ve İrlanda’yla birlikte İngiltere Topluluğa katılmıştır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi 1998 yılında AB'ye üye olarak kabul edilen ülkelerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Macaristan
B
Polonya
C
Çek Cumhuriyeti
D
Slovenya
E
Arnavutluk
Açıklama:
Genişlemeyi hazmedebilmesi için AB’nin kurumsal yapısı değiştirildi ve karar alma mekanizmaları yeniden düzenlendi. Aday ülkeler ise yukarıda da değinildiği üzere Kopenhag üyelik koşulları çerçevesinde toplumsal yaşamın hemen her alanını yeniden düzenlediler. Böylece 1998 yılında Macaristan, Polonya, Çek Cumhuriyeti, Slovenya, Estonya ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimiyle, 2000 yılında ise Bulgaristan, Letonya, Litvanya, Malta, Romanya ve Slovakya ile başlayan müzakereler, Bulgaristan ve Romanya dışındaki diğer ülkelerin 1 Mayıs 2004’te AB’ye katılımlarıyla sonuçlandı.
Soru 9
23 Haziran 2016’da kendi ülkesinde yapılan referandumla ve %52 oranıyla, “Avrupa Birliği’nden ayrılma kararı” almış olan ilk ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İtalya
B
Litvanya
C
Estonya
D
İngiltere
E
Macaristan
Açıklama:
23 Haziran 2016’da İngiltere’de yapılan referandumdan %52 oyla çıkan “Avrupa Birliği’nden ayrılma kararı” ile birlikte ilk defa bir ülke Topluluktan ayrılma kararı almıştır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği Konseyi'nin temel görevlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan tasarıları ele alır ve yasalaşmasını sağlar.
B
Üye devletlerin genel ekonomi politikalarını koordine eder.
C
Avrupa Komisyonu Başkanı'nı atar.
D
AB’nin ortak güvenlik ve dış politikasını belirler ve uygular.
E
Avrupa Parlamentosu ile birlikte AB’nin bütçesinden sorumludur.
Açıklama:
Konseyin temel görevleri şu şekilde sıralanabilir: 1. Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan tasarıları ele alır ve yasalaşmasını sağlar. 2. Üye devletlerin genel ekonomi politikalarını koordine eder. 3. AB’nin ortak güvenlik ve dış politikasını belirler ve uygular 4. AB adına, bir veya birden fazla ülke veya uluslararası kuruluşla anlaşmalar yapar. 5. Suçların önlenmesi ile ilgili konulardaki adli işbirliği ile polisiye alanlarda düzenlemeler yapar, üye ülkelerin faaliyetlerini koordine eder. 6. Avrupa Parlamentosu ile birlikte AB’nin bütçesinden sorumludur.
Komisyon başkanı Avrupa Birliği Zirvesi tarafından belirlenir ve ataması Avrupa Parlamentosu’nun onayı ile yapılır.
Komisyon başkanı Avrupa Birliği Zirvesi tarafından belirlenir ve ataması Avrupa Parlamentosu’nun onayı ile yapılır.
Soru 11
Avrupa’da tarihsel olarak bütünleşme düşüncesi ilk olarak hangi alanda ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Kültürel
B
Bilimsel
C
Siyasal
D
Dini
E
Ekonomik
Açıklama:
Avrupa’da bir birlik kurulması fikri geçen yüzyıllarda Dante, Comenius ve Immanuel Kant gibi birçok düşünür, sanatkâr ve devlet adamı tarafından benimsenmiş ve geliştirilmeye çalışılmış, ancak bu konuda ciddi adımlar 2. Dünya Savaşı’ndan sonra atılmıştır.
Avrupa’da tarihsel olarak bütünleşme düşüncesi öncelikle siyasal alanda ortaya çıkmış; ekonomik bütünleşme düşüncesi ise zaman içinde gelişmiştir. Doğru cevap C'dir.
Avrupa’da tarihsel olarak bütünleşme düşüncesi öncelikle siyasal alanda ortaya çıkmış; ekonomik bütünleşme düşüncesi ise zaman içinde gelişmiştir. Doğru cevap C'dir.
Soru 12
“...Gün gelecek, bu kıtanın tüm ulusları, (...) bir birlik içinde kaynaşacak ve Avrupa kardeşliğini oluşturacaklar. Gün gelecek, tek savaş alanı fikirlerin yarıştığı Açık Pazar yerleri olacak. Gün gelecek kurşun ve bombaların yerini oylar alacak...”
Avrupa'da bütünleşme olgusuna yönelik yukarıda ifade edilen görüşler, aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?
Avrupa'da bütünleşme olgusuna yönelik yukarıda ifade edilen görüşler, aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Immanuel Kant
B
Victor Hugo
C
Winston Churchill
D
John Amos Comeniu
E
Dante
Açıklama:
19. yüzyılda Avrupa’da bütünleşme olgusuna bakışı en iyi özetleyen ve en tutarlı öngörümde bulunanlardan biri de Fransız yazar Victor Hugo olmuştur. 1849 yılında “Avrupa Birleşik Devletleri” kavramını kullanan Victor Hugo bu düşüncesini şöyle ifade etmiştir: “...Gün gelecek, bu kıtanın tüm ulusları, (...) bir birlik içinde kaynaşacak ve Avrupa kardeşliğini oluşturacaklar. Gün gelecek, tek savaş alanı fikirlerin yarıştığı Açık Pazar yerleri olacak. Gün gelecek kurşun ve bombaların yerini oylar alacak...” Doğru cevap B'dir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Ekonomik Topluluğu'nu kuran ülkelerden birisidir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Avusturya
C
Yunanistan
D
İtalya
E
Bulgaristan
Açıklama:
Avrupa Ekonomik Topluluğu 1957 yılında imzalanan Roma Antlaşması ile 6 ülke (Batı Almanya, Fransa, Belçika, Hollanda, Lüksemburg ve İtalya) tarafından kurulmuştur. Doğru cevap D'dir.
Soru 14
Aşağıdaki antlaşmalardan hangisi ile Avrupa Topluluğu, "Avrupa Birliği" (AB) adını almıştır?
Seçenekler
A
Brüksel Antlaşması
B
Lizbon Antlaşması
C
Maastricht Antlaşması
D
Roma Antlaşması
E
Amsterdam Antlaşması
Açıklama:
Kasım 1993 tarihinde yürürlüğe giren Maastricht Antlaşması “Avrupa Birliği Antlaşması” olarak nitelendirilmiş ve bu antlaşma ile Avrupa Topluluğu, Avrupa Birliği adını almıştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 15
1961 yılında Avrupa Topluluğu'na katılmak için başvuru yapan ve başvurusu Fransa tarafından reddedilen ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İspanya
B
Yunanistan
C
Almanya
D
Danimarka
E
İngiltere
Açıklama:
Avrupa topluluklarının kuruluşundan itibaren göstermiş oldukları başarılı gelişim, başlangıçta AT’ye girmek istemeyen ülkelerin daha sonra topluluklara üyelik başvurusunda bulunmalarına yol açmıştır. 1961 yılında Topluluğa katılmak için müzakerelere başlayan İngiltere’nin başvurusu, Fransa Başkanı De Gaulle tarafından veto edilmiştir. İngiltere’nin katılmasını Topluluk üzerinde Amerikan etkisinin artması olarak gören De Gaulle, 1967 yılında İngiltere’nin ikinci başvurusunu da sonuçsuz bırakmıştır. 1969 yılında De Gaulle’ün istifasıyla İngiltere’nin önündeki engel kalkmış; 1973 yılında Danimarka ve İrlanda’yla birlikte İngiltere Topluluğa katılmıştır. Doğru cevap E'dir.
Soru 16
Avrupa Birliği'nin 2013 yılındaki üye sayısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
24
B
25
C
26
D
27
E
28
Açıklama:
Üyelik müzakereleri 2005 yılında başlayan Hırvatistan’ın 2013 yılında AB’ye katılması ile birlikte üye sayısı 28’e, nüfusu ise 500 milyonun üzerine yükselmiştir. Doğru cevap E'dir.
Soru 17
Avrupa Birliği'nin kurumsal yapısıyla ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Avrupa Birliği dünyada başka hiçbir uluslararası örgütte veya devlette olmayan özgün bir kurumsal sisteme sahiptir.
B
Avrupa Birliği’nin karar verme ve faaliyet mekanizması Konsey, Komisyon, Parlamento ve Adalet Divanı tarafından sağlanmaktadır.
C
Avrupa Birliği yönetimi üye devletler adına etkili bir dış politika yürütme yetkisine sahiptir
D
AB kurumları arasında Sayıştay, Ekonomik ve Sosyal Komite ile Bölgeler Komitesi yer almaktadır
E
Avrupa Birliği kurumları üye devletlerarası antlaşmalardan doğmuştur
Açıklama:
Avrupa Birliği dünyada başka hiçbir uluslararası örgütte veya devlette olmayan özgün bir kurumsal sisteme sahiptir. Birliğin karar verme ve faaliyet mekanizması dört temel kurum tarafından sağlanmaktadır. Konsey, Komisyon, Parlamento ve Adalet Divanı’nın işbirliğine dayanan sistem hükümetlerarası ve uluslarüstü özelliklerin özgün bir şekilde bir araya geldiği kurumsal bir yapı oluşturmaktadır. AB Kurumları, Topluluğun temel yapısını teşkil eden Konsey, Komisyon, Avrupa Parlamentosu, Avrupa Toplulukları Adalet Divanı (ATAD), Sayıştay ve danışsal rol üstlenen Ekonomik ve Sosyal Komite ile Bölgeler Komitesidir. Avrupa kurumları üye devletlerarası antlaşmalardan doğmuş olup bu kurumlar aynı devletlerin hükümet temsilcileri kanalıyla birlik içerisinde güç kullanmaktadır. Üye devletlerden ve onun vatandaşlarından direkt vergi toplayamaması ve bu vergiyi tüm AB vatandaşları lehine kullanamaması AB’yi tipik federal sistemlerden ayıran özelliklerden biridir. Birliğin konfederal özelliklerini pekiştiren bir diğer unsur olarak, birlik yönetiminin üye devletler adına etkili bir dış politika yürütememesi sayılabilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi AB Konseyi'nin görevlerinden biridir?
Seçenekler
A
Üye devletlerin ekonomik politikaları arasındaki uyumu sağlar
B
Avrupa Birliği adına uluslararası antlaşmaları müzakere eder
C
Kurucu Antlaşmaların ve kurumların almış olduğu kararların takibini yapar
D
AB harcamalarında söz sahibi olabilmektedir
E
Uluslararası alanda AB'yi temsil eder
Açıklama:
Konseyin temel görevleri şu şekilde sıralanabilir: (1) Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan tasarıları ele alır ve yasalaşmasını sağlar. (2) Üye devletlerin genel ekonomi politikalarını koordine eder. (3) AB’nin ortak güvenlik ve dış politikasını belirler ve uygular. (4) AB adına, bir veya birden fazla ülke veya uluslararası kuruluşla anlaşmalar yapar. (5) Suçların önlenmesi ile ilgili konulardaki adli işbirliği ile polisiye alanlarda düzenlemeler yapar, üye ülkelerin faaliyetlerini koordine eder. (6) Avrupa Parlamentosu ile birlikte AB’nin bütçesinden sorumludur. B, C ve E seçenekleri Avrupa Komisyonu'nun görevleri arasında yer almaktadır. D seçeneğindeki görev ise Avrupa Parlemantosu'na aittir. Doğru cevap A'dır.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi AB’ye üye devletler için tamamen bağlayıcı nitelikte olup doğrudan uygulanabilir etkiye sahiptir?
Seçenekler
A
İçtihatlar
B
Yönetmelikler
C
Kararlar
D
Direktifler
E
Kurumlararası antlaşma veya bildirgeler
Açıklama:
Yönetmelikler tüm üye devletler için tamamen bağlayıcı nitelikte olup doğrudan uygulanabilir etkiye sahiptir. Direktifler tek bir üye devletle ilgili olabilecekleri gibi tüm üye ülkeleri bağlayıcı da olabilmektedir. Kararlar hitap ettikleri taraflar için tamamen bağlayıcıdırlar. Üye ülkeleri, gerçek ve tüzel kişileri muhatap alabilirler. Mahkeme kararlarının oluşturduğu hukuk ilkelerinin tümüne ise “içtihat” adı verilmektedir. Avrupa Birliği hukukunda Adalet Divanı’nın içtihatları büyük önem taşımaktadır. Adalet Divanı’nın verdiği kararlar, 1952 yılından itibaren Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT), 1958’den itibaren Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) ve EU-RATOM olmak üzere, uzun yıllar boyunca çeşitli anlaşmazlıkların çözümünü sağlamış ve kapsamlı bir Topluluk içtihadı oluşmasıyla sonuçlanmıştır. Kurumların politika geliştirmede kullandıkları bir diğer araç da kurumlararası antlaşma veya bildirgelerdir. Kurumlararası antlaşma veya bildirgeler, Antlaşma’da yer alan belli bir maddeye ya da hükümetlerarası konferanslarda sunulan çerçeveye açıklık getirmek amacıyla kullanılmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 20
AB Adalet Divanı yargıçlarıyla ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Divan her üye ülkeye bir tane karşılık gelmek üzere 28 yargıçtan ve sekiz umumi vekilden oluşur
B
Yargıçlar, üye devletler hükümetlerince alınacak ortak bir kararla dört yıllık bir süre için atanırlar
C
Divan yargıçları, Adalet Divanı’nın merkezinin bulunduğu Lüksemburg’da oturmakla yükümlüdürler
D
Divan yargıçlarının bağımsızlıkları, statülerini düzenleyen çeşitli hükümler aracılığıyla güvence altına alınmıştır
E
Divan yargıçları görev sürelerinin bitiminde tekrar göreve gelebilirler
Açıklama:
A, C, D ve E seçenekleri AB Adalet Divamı yargıçlarıyla ilgili bilgileri vermektedir. Ancak, yargıçlar, üye devletler hükümetlerince alınacak ortak bir kararla altı yıllık bir süre için atanırlar. Doğru cevap B'dir.
Divan her üye ülkeye bir tane karşılık gelmeküzere 28 yargıçtan (judge) ve sekiz umumi vekilden (advocates-general) oluşur. Yargıçlar, üye devletler hükümetlerince alınacak ortak bir kararla altı yıllık bir süre için atanırlar. Bu sürenin bitiminde üyeler tekrar göreve gelebilirler. Üyeler kendi aralarında bir başkan seçer ve bu seçim üç yılda bir yenilenir. Divan yargıçları, Adalet Divanı’nın merkezinin bulunduğu Lüksemburg’da oturmakla yükümlüdürler. Divan yargıçlarının bağımsızlıkları, statülerini düzenleyen çeşitli hükümler aracılığıyla güvence altına alınmıştır. Divan’da bulunan sekiz umumi vekil ise görüş hazırlayarak mahkemeye yardımcı olmakla görevlidir.
Divan her üye ülkeye bir tane karşılık gelmeküzere 28 yargıçtan (judge) ve sekiz umumi vekilden (advocates-general) oluşur. Yargıçlar, üye devletler hükümetlerince alınacak ortak bir kararla altı yıllık bir süre için atanırlar. Bu sürenin bitiminde üyeler tekrar göreve gelebilirler. Üyeler kendi aralarında bir başkan seçer ve bu seçim üç yılda bir yenilenir. Divan yargıçları, Adalet Divanı’nın merkezinin bulunduğu Lüksemburg’da oturmakla yükümlüdürler. Divan yargıçlarının bağımsızlıkları, statülerini düzenleyen çeşitli hükümler aracılığıyla güvence altına alınmıştır. Divan’da bulunan sekiz umumi vekil ise görüş hazırlayarak mahkemeye yardımcı olmakla görevlidir.
Soru 21
AB'nin kurucu anlaşması olan Maastricht anlaşması hangi yılda imzalanmıştır?
Seçenekler
A
1989
B
1990
C
1991
D
1992
E
1993
Açıklama:
Avrupa Birliği ya da kısa adıyla AB, toprakları büyük ölçüde Avrupa kıtasında bulunan ve yirmi sekiz ülkeden oluşan siyasi ve ekonomik bir örgütlenmedir. 1993 yılında, Maastricht Antlaşması’nın imzalanması sonucu, var olan Avrupa Ekonomik Topluluğu’na yeni görev ve sorumluluk alanları yüklenmesiyle kurulmuştur.
Soru 22
Avrupa'da barışı sağlamak üzere “Ebedi Barış” kavramını öneren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kant
B
Hegel
C
Rousseau
D
Marx
E
Weber
Açıklama:
Kant ise, “Ebedi Barış” adlı çalışmasında Avrupa’da barışı sağlayacak bir federasyon önermiş, ayrıca diğerlerinden bir adım daha ileri giderek, “bu federasyona ancak iç yönetimleri halk iradesine dayanan devletler üye olabilecektir” demiştir.
Soru 23
Avrupa Ekonomik İşbirliği Örgütü hangi yıl kurulmuştur?
Seçenekler
A
1945
B
1946
C
1947
D
1948
E
1949
Açıklama:
Marshall yardım programının ülkeler arasındaki paylaşımını düzenli olarak sağlayacak bir yapıya duyulan ihtiyaç sonucu 16 Haziran 1948’de kurulan Avrupa Ekonomik İşbirliği Örgütü (AEİÖ) bütünleşme ve ekonomik ilişkilerin yakınlığını somutlaştıran bir örnek olmuştur.
Soru 24
AB’nin temellerinin atıldığı Avrupa Günü kutlanma tarihi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1 mayıs
B
5 mayıs
C
6 mayıs
D
7 mayıs
E
9 mayıs
Açıklama:
Robert Schuman 9 Mayıs 1950’de “Dünya barışını tehdit eden tehlikeler karşısında büyük yaratıcı çabalar olmaksızın barış teminat altına alınamaz. Avrupa elbette bir kerede, bir tek plana göre inşa edilemez. Ancak, Avrupa’da birlik oluşturulmasını sağlayacak somut başarılar üzerine inşa edilebilir” diyerek, bugünkü AB’nin temellerini atmıştır. Bu sebeple 9 Mayıs, Avrupa Birliği’nin temellerinin atıldığı tarih olup Avrupa Günü olarak kutlanmaktadır.
Soru 25
Avrupa Ekonomik Topluluğunu kuran anlaşma hangisidir?
Seçenekler
A
Maastricht
B
Roma
C
Viyana
D
Lozan
E
İstanbul
Açıklama:
AKÇT’nin kısa sürede göstermiş olduğu başarı Avrupa’da bütünleşmenin daha ileri götürülmesi arzusu ile birleşince, 1957 tarihinde altı Batı Avrupa Devleti (Batı Almanya, Fransa, Belçika, Hollanda, Lüksemburg ve İtalya) arasında imzalanan “Roma Antlaşması” ile kurulan Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) bugünkü Avrupa Birliği’nin temellerini atmıştır.
Soru 26
AB'nin yasama yetkisini elinde bulunduran organı hangisidir?
Seçenekler
A
AB Konseyi
B
Avrupa Komisyonu
C
Avrupa Konseyi
D
Sayıştay
E
Avrupa Adalet Divanı
Açıklama:
Daha önce Bakanlar Konseyi olarak bilinen AB Konseyi, Avrupa Birliği’nin merkezi karar verme otoritesidir ve bu nedenle yasama yetkisini elinde bulundurmaktadır. Konsey her üye devletin hükümetini temsil eden Bakanlar düzeyinde oluşmakla birlikte, ele alınacak konuya göre ilgili bakanların görev alanına göre adlandırılmaktadır.
Soru 27
AB'nin bütçeyi ve programları uygulamaktan ve idari denetimden sorumlu kurumu hangisidir?
Seçenekler
A
AB Konseyi
B
Avrupa Komisyonu
C
Sayıştay
D
Avrupa Adalet Divanı
E
Bölgeler Komitesi
Açıklama:
Avrupa Komisyonu, yasama sürecini başlatan, ayrıca Birliğin yürütme organı olarak AB müktesebatını, bütçeyi ve programları uygulamaktan ve idari denetimden sorumlu kurumdur. Avrupa Komisyonu, her bir üye devletten bir kişinin yer aldığı 28 üyeden oluşur.
Soru 28
Avrupa Birliği’nin “demokratik denetim organı” hangisidir?
Seçenekler
A
Avrupa Parlamentosu
B
Avrupa Komisyonu
C
AB Konseyi
D
Avrupa Konseyi
E
Avrupa Adalet Divanı
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin “demokratik denetim organı” Avrupa Parlamentosu’dur. Avrupa Parlamentosu, AB kurumları içinde doğrudan halk tarafından seçimle belirlenen tek organdır.
Soru 29
Divan Topluluk Hukuku’nun uygulanmasından sorumlu organ hangisidir?
Seçenekler
A
AB Konseyi
B
Avrupa Parlamentosu
C
Avrupa Konseyi
D
Avrupa Adalet Divanı
E
Avrupa Sayıştayı
Açıklama:
Avrupa Birliği Adalet Divanı, AT Hukukunun gelişmesinde önemli rol oynayan ve AB’yi diğer
uluslararası örgütlerden ayıran supranasyonelliğinin en temel unsurlarından biridir. Divan, Parlamento gibi ulusal devletlerdeki sistemlere benzer bir başka mekanizmadır. Divan’ın yargı yetkisi demokratik politik sistemlerde bulunan süreçlere karşılık gelir ve Divan Topluluk Hukuku’nun uygulanmasından sorumludur.
uluslararası örgütlerden ayıran supranasyonelliğinin en temel unsurlarından biridir. Divan, Parlamento gibi ulusal devletlerdeki sistemlere benzer bir başka mekanizmadır. Divan’ın yargı yetkisi demokratik politik sistemlerde bulunan süreçlere karşılık gelir ve Divan Topluluk Hukuku’nun uygulanmasından sorumludur.
Soru 30
AB bütçesinin doğru bir şekilde kullanılmasını sağlamak hangi organın görevidir?
Seçenekler
A
Avrupa Parlamentosu
B
AB Konseyi
C
Avrupa Konseyi
D
Avrupa Sayıştayı
E
Avrupa Birliği Adalet Divanı
Açıklama:
Sayıştay’ın temel görevi, AB bütçesinin doğru bir şekilde kullanılmasını sağlamaktır. Bu görevi yerine getirirken AB gelirleri veya harcamalarını idare eden her türlü kurumun kayıtlarını inceleyebilir; gerektiğinde yerinde denetleme yapabilir.
Soru 31
Avrupa Birliği’nin temellerinin atıldığı" Avrupa Günü" hangi gün kutlanmaktadır?
Seçenekler
A
3 Mayıs
B
9 Mayıs
C
3 Haziran
D
9 Haziran
E
3 Temmuz
Açıklama:
Robert Schuman 9 Mayıs 1950’de “Dünya barışını tehdit eden tehlikeler karşısında büyük yaratıcı çabalar olmaksızın barış teminat altına alınamaz. Avrupa elbette bir kerede, bir tek plana göre inşa edilemez. Ancak, Avrupa’da birlik oluşturulmasını sağlayacak somut başarılar üzerine inşa edilebilir” diyerek, bugünkü AB’nin temellerini atmıştır. Bu sebeple 9 Mayıs, Avrupa Birliği’nin temellerinin atıldığı tarih olup Avrupa Günü olarak kutlanmaktadır.
Soru 32
Avrupa Ekonomik Topluluğu'nu kuran Roma Antlaşması hangi yıl imzalanmıştır?
Seçenekler
A
1955
B
1956
C
1957
D
1958
E
1959
Açıklama:
Avrupa Ekonomik Topluluğu 1957 yılında imzalanan Roma Antlaşması ile 6 ülke tarafından kurulmuştur.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Ekonomik Topluluğu'nun kurucuları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Batı Almanya
B
Fransa
C
Belçika
D
İngiltere
E
İtalya
Açıklama:
1957 tarihinde altı Batı Avrupa Devleti (Batı Almanya, Fransa, Belçika, Hollanda, Lüksemburg ve İtalya) arasında imzalanan “Roma Antlaşması” ile kurulan Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) bugünkü Avrupa Birliği’nin temellerini atmıştır. İngiltere bunlardan biri değildir.
Soru 34
Hangi antlaşma ile Avrupa Topluluğu, Avrupa Birliği adını almıştır?
Seçenekler
A
Brüksel Antlaşması
B
Roma Antlaşması
C
Maastricht Antlaşması
D
Amsterdam Antlaşması
E
Nice Antlaşması
Açıklama:
Kasım 1993 tarihinde yürürlüğe giren Maastricht Antlaşması “Avrupa Birliği Antlaşması” olarak nitelendirilmiş ve bu antlaşma ile Avrupa Topluluğu, Avrupa Birliği adını almıştır.
Soru 35
Aşağıdaki ülkelerden hangisi birinci genişlemeyle Avrupa Topluluğu’na katılmıştır?
Seçenekler
A
İsveç
B
Yunanistan
C
İtalya
D
Norveç
E
Danimarka
Açıklama:
Avrupa topluluklarının kuruluşundan itibaren göstermiş oldukları başarılı gelişim, başlangıçta AT’ ye girmek istemeyen ülkelerin daha sonra topluluklara üyelik başvurusunda bulunmalarına yol açmıştır. 1961 yılında Topluluğa katılmak için müzakerelere başlayan İngiltere’nin başvurusu, Fransa Başkanı De Gaulle tarafından veto edilmiştir. 1969 yılında De Gaulle’ün istifasıyla İngiltere’nin önündeki engel kalkmış; 1973 yılında Danimarka ve İrlanda’yla birlikte İngiltere Topluluğa katılmıştır.
Soru 36
Aşağıdaki ülkelerden hangisi Avrupa Birliği üyesi değildir?
Seçenekler
A
İzlanda
B
İsveç
C
Slovakya
D
Litvanya
E
Estonya
Açıklama:
İzlanda, 12 Mart 2015 tarihinde AB’ye adaylık başvurusunu geri çekmiştir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği’nin kurumlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Avrupa Birliği Konseyi
B
Avrupa Komisyonu
C
Avrupa Parlamentosu
D
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi
E
Avrupa Birliği Adalet Divanı
Açıklama:
AB Kurumları, Topluluğun temel yapısını teşkil eden Konsey, Komisyon, Avrupa Parlamentosu, Avrupa Toplulukları Adalet Divanı (ATAD), Sayıştay ve danışsal rol üstlenen Ekonomik ve Sosyal Komite ile Bölgeler Komitesidir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ise AB'ye değil Avrupa Konseyi'ne bağlıdır.
Soru 38
Yasama sürecini başlatan, ayrıca Birliğin yürütme organı olarak AB müktesebatını, bütçeyi ve programları uygulamaktan ve idari denetimden sorumlu olan kurum hangisidir?
Seçenekler
A
Avrupa Parlamentosu
B
Avrupa Komisyonu
C
Avrupa Birliği Konseyi
D
Avrupa Konseyi
E
Avrupa Birliği Divanı
Açıklama:
Avrupa Komisyonu, yasama sürecini başlatan, ayrıca Birliğin yürütme organı olarak AB müktesebatını, bütçeyi ve programları uygulamaktan ve idari denetimden sorumlu kurumdur.
Soru 39
AB kurumları içinde doğrudan halk tarafından seçimle belirlenen tek organ hangisidir?
Seçenekler
A
Avrupa Birliği Konseyi
B
Avrupa Komisyonu
C
Avrupa Parlamentosu
D
Avrupa Sayıştayı
E
Avrupa Birliği Zirvesi
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin “demokratik denetim organı” Avrupa Parlamentosu’dur. Avrupa Parlamentosu, AB kurumları içinde doğrudan halk tarafından seçimle belirlenen tek organdır.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliğinin ikincil mevzuatı arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yönetmelikler
B
Direktifler
C
Kararlar
D
Tavsiye ve Görüşler
E
Kurucu antlaşmalar
Açıklama:
Kurucu antlaşmalar, birincil mevzuat arasında yer alır.
Soru 41
Bugünkü Avrupa Birliği'nin temellerinin atılmasına öncülük eden ilk kuruluş seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
Avrupa Ekonomik Topluluğu
B
Avrupa Ekonomik İşbirliği Örgütü
C
Avrupa Kömür Çelik Topluluğu
D
Avrupa Konseyi
E
Benelüks Gümrük Birliği
Açıklama:
II. Dünya Savaşı sonrasında Batı Avrupa’yı birleştirmeye iten sebeplerden birisi de, ABD’nin Marshall Planı’dır. ABD ekonomisini canlandırma ve yeni pazar olanakları bulma gibi amaçlar taşıyan bu proje, diğer taraftan da Avrupa’da somut işbirliğinin ilk uygulama olanağını yaratmıştır. Söz konusu yardım programının ülkeler arasındaki paylaşımını düzenli olarak sağlayacak bir yapıya duyulan ihtiyaç sonucu 16 Haziran 1948’de kurulan Avrupa Ekonomik İşbirliği Örgütü (AEİÖ) bütünleşme ve ekonomik ilişkilerin yakınlığını somutlaştıran bir örnek olmuştur. Bu süreçte Benelux ülkelerinin (Belçika, Hollanda ve Lüksemburg) kendi aralarında gümrük tarifelerini tedrici olarak kaldırmayı hedefledikleri Benelüks Gümrük Birliği, ekonomik ve siyasi anlamda üç ülkenin sıkı bir işbirliğine girmesine olanak sağlayarak, Avrupa bütünleşmesine önemli katkı sağlamıştır (Dinan, 2008, 45; Dedeoğlu, 1996, 71). AEİÖ’nün kurulması Avrupa’nın bütünleşme çabalarında çok önemli bir adımdır. Zira AEİÖ’nün amacına ulaşması, bütünleşme yanlısı Avrupalıları daha da cesaretlendirmiş; 1949’da kurulan Avrupa Konseyi ile Avrupa ülkeleri arasında siyasi dayanışmada önemli bir aşama kaydedilmiştir. Diğer taraftan, Marshall Planı’nın Batı Avrupa Ekonomisini giderek ABD’ye bağımlı bir hale getirebileceğinin birkaç yıllık tecrübeyle öngörülmesi, Avrupa’nın bütünleşmesi için Batı Avrupalı devlet adamlarını farklı çözüm yolları düşünmeye itmiştir
Soru 42
Seçeneklerde verilen ülkelerden hangisi Avrupa Ekonomik Topluluğunu kuran altı ülkeden biridir?
Seçenekler
A
İtalya
B
Danimarka
C
Yunanistan
D
İngiltere
E
İspanya
Açıklama:
AKÇT’nin kısa sürede göstermiş olduğu başarı Avrupa’da bütünleşmenin daha ileri götürülmesi arzusu ile birleşince, 1957 tarihinde altı Batı Avrupa Devleti (Batı Almanya, Fransa, Belçika, Hollanda, Lüksemburg ve İtalya) arasında imzalanan “Roma Antlaşması” ile kurulan Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET)
bugünkü Avrupa Birliği’nin temellerini atmıştır. AET’ye hukuken ve fiilen uluslarüstü bir kuruluş olma niteliğini kazandıran söz konusu Antlaşma, 1958 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
bugünkü Avrupa Birliği’nin temellerini atmıştır. AET’ye hukuken ve fiilen uluslarüstü bir kuruluş olma niteliğini kazandıran söz konusu Antlaşma, 1958 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Soru 43
Robert Schuman'ın Avrupa birliği için önemi nedir?
Seçenekler
A
Birliğin anayasasını yazmıştır.
B
Birliğin sınırlarını belirlemiştir.
C
Avrupa Birliği'nin temellerini atmıştır.
D
Marshall planına karşı Avrupa'yı korumuştur.
E
Roma Antlaşmasının maddelerini yazmıştır.
Açıklama:
Robert Schuman 9 Mayıs 1950’de “Dünya barışını tehdit eden tehlikeler karşısında büyük yaratıcı çabalar olmaksızın barış teminat altına alınamaz. Avrupa elbette bir kerede, bir tek plana göre inşa edilemez. Ancak, Avrupa’da birlik oluşturulmasını sağlayacak somut başarılar üzerine inşa edilebilir” diyerek, bugünkü AB’nin temellerini atmıştır.
Soru 44
AKÇT, AET ve EUROATOM yasal açıdan ayrı siyasi açıdan ise tek bir kuruluştur. Avrupa Toplulukları’nın dünyadaki diğer bütün ekonomik birleşme ve kuruluşlardan farkı, devletlere ait bazı egemenlik haklarının kullanılmasının uluslarüstü bir organa bırakılmasıdır. Bu niteliği ile AT’ye benzer dünyada hiçbir örgüt yoktur. Bu üç topluluk AT kuruluncaya kadar kadar ayrı ayrı komisyonlarca sevk ve idare edilmiş ve kurallar ayrı konseyler tarafından yasallaştırılmıştır. Daha sonra Brüksel’de imzalanan bir antlaşma ile var olan 3 topluluk Avrupa Toplulukları ya da daha yaygın biçimiyle Avrupa Topluluğu (AT) adıyla tek bir çatı altında toplanmıştır.
Yukarıda kuruluş bilgileri verilen, Avrupa'nın Avrupa Birliği'ndan önceki kuruluşu olan Avrupa Topluluğu hangi yıl kurulmuştur?
Yukarıda kuruluş bilgileri verilen, Avrupa'nın Avrupa Birliği'ndan önceki kuruluşu olan Avrupa Topluluğu hangi yıl kurulmuştur?
Seçenekler
A
1948
B
1957
C
1961
D
1965
E
1967
Açıklama:
AKÇT, AET ve EUROATOM yasal açıdan ayrı siyasi açıdan ise tek bir kuruluştur. Avrupa Toplulukları’nın dünyadaki diğer bütün ekonomik birleşme ve kuruluşlardan farkı, devletlere ait bazı egemenlik haklarının kullanılmasının uluslarüstü bir organa bırakılmasıdır. Bu niteliği ile AT’ye benzer dünyada hiçbir örgüt yoktur. Bu üç topluluk 1965 yılına kadar kadar ayrı ayrı komisyonlarca sevk ve idare edilmiş ve kurallar ayrı konseyler tarafından yasallaştırılmıştır. Daha sonra 8 Nisan 1965’te Brüksel’de imzalanan bir antlaşma ile var olan 3 topluluk Avrupa Toplulukları ya da daha yaygın biçimiyle Avrupa Topluluğu (AT) adıyla tek bir çatı altında toplanmıştır.
Soru 45
Maastricht Antlaşması ile ilgili olarak seçeneklerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
AB'nin üye sayısını belirleyen ve genişlemesini düzenleyen antlaşmadır.
B
AB'nin güvenlik politikalarını belirlemek amacıyla imzalanmıştır.
C
Birliğin hukuki yapısına odaklanmaktadır.
D
İnsan hakları bu antlaşmanın en önemli kısmını oluşturmaktadır.
E
Avrupa topluluğuna ekonomik birlikten siyasi birliğe geçme yetisini ve özelliğini kazandırmıştır
Açıklama:
1986 yılında ise, Tek Avrupa Senedi ile Topluluğun yalnızca tek bir pazardan oluşacağı, bu pazarda malların, kişilerin, hizmetlerin ve sermayenin serbestçe dolaşabileceği karara bağlanmış ve bu hedefin gerçekleşmesi için gereken önlemlerin nitelikli çoğunluk kararıyla alınması öngörülmüştür. Bu antlaşma ile toplulukların (AKÇT, AET ve EURATOM’un) kurucu antlaşmalarında ilk defa büyük değişiklikler gerçekleşmiş, Avrupa Tek Pazarının (Ortak Pazar) 1992 yılının sonuna kadar tamamlanması ve dış politikanın birlikte yürütülmesi kabul edilmiştir. 1 Kasım 1993 tarihinde yürürlüğe giren Maastricht Antlaşması “Avrupa Birliği Antlaşması” olarak nitelendirilmiş ve bu antlaşma ile Avrupa Topluluğu, Avrupa Birliği adını almıştır. AB’yi kuran Maastricht Antlaşması’yla Avrupa Topluluklarına yeni boyutlar kazandırılmış ve AB’nin “üç temel direği” oluşturularak, yeni bir hukuksal yapı düzenlenmiştir. Avrupa’nın bütünleşme sürecindeki en büyük kilometre taşlarından biri olan Maastricht Antlaşması ekonomik ve parasal birliğin aşamaları, bu süreçte izlenecek politikalar ve bunların gerektirdiği kurumsal değişiklikleri ayrıntılı olarak düzenleyerek, Topluluğa ekonomik birlikten siyasi birliğe geçme yetisini ve özelliğini kazandırmıştır
Soru 46
Seçeneklerden hangisi 1 Mayıs 1998 tarihinde yürürlüğe giren Amsterdam Antlaşması ile getirilen yeniliklerden biridir?
Seçenekler
A
Schengen Müktesebatı
B
Ortak para birimi
C
Ortak eğitim programları
D
Ortak ordu
E
Demokratikleşme
Açıklama:
2 Ekim 1997 tarihinde imzalanarak 1 Mayıs 1998 tarihinde yürürlüğe giren Amsterdam Antlaşması Maastricht Antlaşmasıyla getirilen hukuksal çerçeveyi tamamlamayı öngörmüştür. Antlaşma ile özellikle Avrupa Vatandaşlığı kavramı kapsamındaki haklar güçlendirilmiş; içerdiği özgürlük, demokrasi ve insan haklarına saygı başlıkları ile bu konularda ortak politika belirlenmesi sonucunu doğurmuştur. Ayrıca AB kurumsal yapısı ve karar verme süreci dışında geliştirilen Schengen Müktesebatı da Antlaşmaya dahil edilmiştir.
Soru 47
1995 yılı itibariyle dördüncü genişleme dalgasını gerçekleştiren AB'nin bu tarihteki toplam üye sayısı kaç olmuştur?
Seçenekler
A
9
B
10
C
12
D
14
E
15
Açıklama:
Avrupa topluluklarının kuruluşundan itibaren göstermiş oldukları başarılı gelişim, başlangıçta AT’ ye girmek istemeyen ülkelerin daha sonra topluluklara üyelik başvurusunda bulunmalarına yol açmıştır. 1961 yılında Topluluğa katılmak için müzakerelere başlayan İngiltere’nin başvurusu, Fransa Başkanı De Gaulle tarafından veto edilmiştir. İngiltere’nin katılmasını Topluluk üzerinde Amerikan etkisinin artması olarak gören De Gaulle, 1967 yılında İngiltere’nin ikinci başvurusunu da sonuçsuz bırakmıştır. 1969 yılında De Gaulle’ün istifasıyla
İngiltere’nin önündeki engel kalkmış; 1973 yılında Danimarka ve İrlanda’yla birlikte İngiltere Topluluğa katılmıştır. Aynı yıl yapılan referandumda Norveç halkının çoğunluğu katılıma hayır demiştir (Horvath, 2007, 36). Birinci genişlemeyle birlikte, Avrupa Topluluğu’nun üye sayısı dokuza çıkmıştır. İkinci genişleme, 1981 yılında Yunanistan’ın da Topluluğa katılmasıyla gerçekleşmiş ve üye ülke sayısı ona çıkmıştır. 1986 yılında ise, İspanya ve Portekiz’in katılımı üçüncü genişlemeyi oluşturmuş ve Topluluğun üye sayısı 12’ye yükselmiştir. Dördüncü genişleme, 1995 yılında Avusturya, Finlandiya ve İsveç’in katılımıyla gerçekleşmiştir.
İngiltere’nin önündeki engel kalkmış; 1973 yılında Danimarka ve İrlanda’yla birlikte İngiltere Topluluğa katılmıştır. Aynı yıl yapılan referandumda Norveç halkının çoğunluğu katılıma hayır demiştir (Horvath, 2007, 36). Birinci genişlemeyle birlikte, Avrupa Topluluğu’nun üye sayısı dokuza çıkmıştır. İkinci genişleme, 1981 yılında Yunanistan’ın da Topluluğa katılmasıyla gerçekleşmiş ve üye ülke sayısı ona çıkmıştır. 1986 yılında ise, İspanya ve Portekiz’in katılımı üçüncü genişlemeyi oluşturmuş ve Topluluğun üye sayısı 12’ye yükselmiştir. Dördüncü genişleme, 1995 yılında Avusturya, Finlandiya ve İsveç’in katılımıyla gerçekleşmiştir.
Soru 48
Seçeneklerde verilen ülkelerden hangisi halen AB'ye aday ülke konumundadır?
Seçenekler
A
İzlanda
B
Makedonya
C
Hırvatistan
D
Slovenya
E
Malta
Açıklama:
Üyelik müzakereleri 2005 yılında başlayan Hırvatistan’ın 2013 yılında AB’ye katılması ile birlikte üye sayısı 28’e, nüfusu ise 500 milyonun üzerine yükselmiştir. Mevcut durumda Türkiye dışında AB üyeliğine aday olan 4 ülke bulunmaktadır: Makedonya, Karadağ, Sırbistan ve Arnavutluk. AB, Türkiye, Karadağ ve Sırbistan ile katılım müzakerelerini sürdürmektedir. İzlanda, 12 Mart 2015 tarihinde AB’ye adaylık başvurusunu geri çekmiştir. Bosna Hersek ve Kosova ise potansiyel aday ülkelerdir
Soru 49
Seçeneklerden hangisi Avrupa birliğinin yasama yetkisini elinde bulunduran merkezi karar verme otoritesidir?
Seçenekler
A
Avrupa parlementosu
B
Avrupa Komisyonu
C
Avrupa Adalet Divanı
D
AB Konseyi
E
Avrupa Sayıştayı
Açıklama:
Daha önce Bakanlar Konseyi olarak bilinen AB Konseyi, Avrupa Birliği’nin merkezi karar verme otoritesidir ve bu nedenle yasama yetkisini elinde bulundurmaktadır. Konsey her üye devletin hükümetini temsil eden Bakanlar düzeyinde oluşmakla birlikte, ele alınacak konuya göre ilgili bakanların görev alanına göre adlandırılmaktadır. Örneğin Maliye Bakanları Ekonomik ve Mali İlişkiler Konseyi olarak toplanırken, Tarım Bakanları Tarım Konseyi olarak toplanmaktadır
Soru 50
Seçeneklerden hangisi AB müktesebatı kapsamındaki birincil mevzuatın unsurlarından biridir?
Seçenekler
A
Uluslararası antlaşmalar
B
Tüzükler ve yönetmelikler
C
Kurucu antlaşmalar
D
İctihatlar
E
Üye devletler arasındaki sözleşmeler
Açıklama:
Avrupa Birliği hukukunu oluşturan antlaşmalar AB Hukuk düzeninin temel kaynağını oluşturmakta, bu nedenle de “Birincil Mevzuat” olarak nitelendirilmektedir. Birincil mevzuat, üye devletlerarasında doğrudan müzakereler sonucu kabul edilen ve ulusal parlamentolar tarafından onaylanan mevzuattır. Bunlar, kurucu antlaşmalar (AKÇT, AET
ve EURATOM Antlaşmaları) ile onlara ilişik çeşitli ekler, protokoller ve daha sonra yapılan ilaveler ve
değişikliklerden (Avrupa Tek Senedi, Maastricht Antlaşması, Amsterdam Antlaşması, Nice Antlaşması, yeni üyelerin katılımını sağlayan Katılım Antlaşmaları) oluşur. Antlaşmalar, karar-alma süreçleri ile yasama, yürütme ve hukuk süreçlerinde rol oynayan Avrupa Birliği kurum ve organlarının temel yapı, işleyiş ve sorumluluklarını da tanımlamaktadır
ve EURATOM Antlaşmaları) ile onlara ilişik çeşitli ekler, protokoller ve daha sonra yapılan ilaveler ve
değişikliklerden (Avrupa Tek Senedi, Maastricht Antlaşması, Amsterdam Antlaşması, Nice Antlaşması, yeni üyelerin katılımını sağlayan Katılım Antlaşmaları) oluşur. Antlaşmalar, karar-alma süreçleri ile yasama, yürütme ve hukuk süreçlerinde rol oynayan Avrupa Birliği kurum ve organlarının temel yapı, işleyiş ve sorumluluklarını da tanımlamaktadır
Soru 51
Avrupa Birliği'nin son üye sayısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
27
B
30
C
22
D
32
E
18
Açıklama:
Avrupa Topluluklarına katılan ülkeleri sıralayabileceksiniz.
27
27
Soru 52
Maastricht Antlaşması hangi yıl imzalanmıştır?
Seçenekler
A
1993
B
1994
C
1995
D
1996
E
1997
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin yapısı ve kurumlarını açıklayabileceksiniz.
Maastricht Antlaşması 1993 yılında imzalanmıştır
Maastricht Antlaşması 1993 yılında imzalanmıştır
Soru 53
Avrupa Birliği'nin kökeni olan, Avrupa Kömür Çelik Topluluğu kaç ülke ile kurulmuştur?
Seçenekler
A
6
B
5
C
4
D
7
E
8
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
6
6
Soru 54
Avrupa Birliği’nin temellerinin atıldığı hangi tarih, "Avrupa Günü " olarak kutlanmaktadır?
Seçenekler
A
9 mayıs
B
19 mayıs
C
29 mayıs
D
14 aralık
E
19 haziran
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
Avrupa Birliği’nin temellerinin atıldığı hangi tarih 9 Mayıs 1950'dir.
Avrupa Birliği’nin temellerinin atıldığı hangi tarih 9 Mayıs 1950'dir.
Soru 55
1957 tarihinde Batı Avrupa Devletleri arasında imzalanan “Roma Antlaşması” ile kurulan Avrupa Ekonomik Topluluğu'nda aşağıdaki hangi ülke üye değildir?
Seçenekler
A
Yunanistan
B
Almanya
C
italya
D
Luksemburg
E
Hollanda
Açıklama:
Avrupa Topluluklarına katılan ülkeleri sıralayabileceksiniz.
1957 tarihinde Batı Avrupa Devletleri arasında imzalanan “Roma Antlaşması” ile kurulan Avrupa Ekonomik Topluluğu'nda Yunanistan yoktur.
1957 tarihinde Batı Avrupa Devletleri arasında imzalanan “Roma Antlaşması” ile kurulan Avrupa Ekonomik Topluluğu'nda Yunanistan yoktur.
Soru 56
EUROATOM’un kuruluş amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Atom enerjisinin barışçı amaçlarla kullanımını geliştirmektir.
B
Atom bombası yapmaktır.
C
Avrupa birliği ülkelerine Atom bombası satmaktır.
D
Avrupa birliğinin tarımsal alanda geliştirmektir.
E
AB'yı bir numaralı güç yapmaktır
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin yapısı ve kurumlarını açıklayabileceksiniz.
EUROATOM’un kuruluş amacı , atom enerjisinin barışçı amaçlarla kullanımını geliştirmektir.
EUROATOM’un kuruluş amacı , atom enerjisinin barışçı amaçlarla kullanımını geliştirmektir.
Soru 57
Schengen Sözleşmesi'nin amacı nedir?
Seçenekler
A
Taraf ülkeler aralarındaki sınır kontrollerini kaldırmak
B
Taraf ülkeler aralarındaki sınır kontrollerini artırmak
C
Taraf ülkeler arasındaki gümrük tarifelerini düzenlemek
D
Taraf ülkeler arasında insan hakları hukuğunu düzenlemek
E
Taraf ülkeler arasındaki gümrük birliği antlaşması
Açıklama:
Avrupa Birliği Antlaşmalarında ve diğer yardımcı hukuk kaynaklarında yer alan kural ve kurumları tanımlayabileceksiniz.
Avrupa Birliğinde 1995’te yürürlüğe giren Schengen Sözleşmesi ile bu Sözleşmeye taraf ülkeler aralarındaki sınırlardaki kontrollerini kaldırmışlardır
Avrupa Birliğinde 1995’te yürürlüğe giren Schengen Sözleşmesi ile bu Sözleşmeye taraf ülkeler aralarındaki sınırlardaki kontrollerini kaldırmışlardır
Soru 58
Aşağıdaki ülkelerden hangisi, 2007 yılında AB’ye aday ülkelerden birisidir?
Seçenekler
A
Estonya
B
Makedonya
C
Arnavutluk
D
Bosna Hersek
E
İzlanda
Açıklama:
Avrupa Topluluklarına katılan ülkeleri sıralayabileceksiniz.
Estonya 2007 yılında aday ülke statüsüne kavuşmuştur
Estonya 2007 yılında aday ülke statüsüne kavuşmuştur
Soru 59
Avrupa Marşı olarak kabul edilen 9, senfoninin "Neş'eye Övgü" (Ode to Joy" bölümü, hangi müzisyen tarafından bestelemiştir?
Seçenekler
A
Beethoven
B
Mozart
C
Bach
D
Chopin
E
Fazıl Say
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
Avrupa Marşı olarak kabul edilen 9, senfoninin "Neş'eye Övgü" (Ode to Joy" bölümü Beethoven tarafından bestelenmiştir.
Avrupa Marşı olarak kabul edilen 9, senfoninin "Neş'eye Övgü" (Ode to Joy" bölümü Beethoven tarafından bestelenmiştir.
Soru 60
AB Konseyi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Avrupa Birliği’nde yürütme yetkisi, Avrupa Komisyonu’nda bulunmaktadır
B
AB’nin ortak güvenlik ve dış politikasını belirler ve uygular
C
AB adına, bir veya birden fazla ülke veya uluslararası kuruluşla anlaşmalar yapar
D
Avrupa Parlamentosu ile birlikte AB’nin bütçesinden sorumludur.
E
Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan tasarıları ele alır ve yasalaşmasını sağlar.
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin yapısı ve kurumlarını açıklayabileceksiniz.
Üye devletlerin genel güvenlik politikalarının koordine edilmesi, AB Konseyi'nin görevleri arasında değildir.
Üye devletlerin genel güvenlik politikalarının koordine edilmesi, AB Konseyi'nin görevleri arasında değildir.
Soru 61
Avrupa topluluğu hangi tarihte Avrupa Birliği adını almıştır?
Seçenekler
A
1992
B
1993
C
1997
D
1965
E
1995
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
1993
1993
Soru 62
Avrupa Birliği, her birine sütun adı verilen görev alanlarına bölünmüştür. Aşağıdakilerden hangisi bu sütunlardan biri değildir.
Seçenekler
A
Ortak Dışişleri politikası
B
Avrupa Topluluğu Yönergeleri
C
Güvenlik ve Adalette işbirliği
D
Ulusal güvenlik politikaları
E
Ortak Güvenlik Politikası
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin yapısı ve kurumlarını açıklayabileceksiniz.
Ulusal güvenlik politikaları Avrupa Birliği'nin, "ortaklık" felsefesine aykırıdır
Ulusal güvenlik politikaları Avrupa Birliği'nin, "ortaklık" felsefesine aykırıdır
Soru 63
Aşağıdaki ülkelerden hangisi Avrupa birliğinde Schengen’e üye ülkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Almanya,
B
Avusturya,
C
Belçika
D
Çek Cumhuriyeti,
E
İngiltere
Açıklama:
Avrupa Birliği Antlaşmalarında ve diğer yardımcı hukuk kaynaklarında yer alan kural ve kurumları tanımlayabileceksiniz.
İngiltere Schengen'e üye değildir
İngiltere Schengen'e üye değildir
Soru 64
Avrupa Kömür Çelik Topluluğu (AKÇT) Belçika, Batı Almanya, Lüksemburg, Fransa, İtalya ve Hollanda’dan oluşan 6 üye ile kaç yılında kuruldu?
Seçenekler
A
1951
B
1965
C
1969
D
1998
E
1992
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
1951
1951
Soru 65
Kasım 1993 tarihinde yürürlüğe giren hangi anlaşma ile, Avrupa Topluluğu, "Avrupa Birliği" adını almıştır?
Seçenekler
A
Roma Anlaşması
B
Amsterdam Antlaşması
C
Maastricht Antlaşması
D
Schengen Müktesebatı
E
Kosova Anlaşması
Açıklama:
Avrupa Birliği Antlaşmalarında ve diğer yardımcı hukuk kaynaklarında yer alan kural ve kurumları tanımlayabileceksiniz.
Maastricht Antlaşması
Maastricht Antlaşması
Soru 66
Hangi tarihte Avrupa Birliği'ne üye on iki ülkede eski ulusal para birimleri tedavülden kalkmış ve avro kullanılan tek ortak para birimi olmuştur?
Seçenekler
A
2001
B
2002
C
1998
D
2000
E
1992
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin ortak politikalarını ve bu politikaların oluşturulmasında sosyal taraşarın etkinliğini değerlendirebileceksiniz.
2002
2002
Soru 67
Avrupa Birliği 1986 yılında hangi ülkenin katılımı ile üçüncü genişlemeyi oluşturmuş ve Topluluğun üye sayısı 12’ye yükselmiştir.
Seçenekler
A
İspanya
B
İngiltere
C
Türkiye
D
Fransa
E
Almanya
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
İspanya
İspanya
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği’nin kurumlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Konsey,
B
Komisyon,
C
Uluslarası Af Örgütü,
D
Avrupa Parlamentosu,
E
Avrupa Toplulukları Adalet Divanı (ATAD),
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin yapısı ve kurumlarını açıklayabileceksiniz.
Uluslarası Af Örgütü
Uluslarası Af Örgütü
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği Konseyi'nin görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan tasarıları ele alır ve yasalaşmasını sağlar.
B
Avrupa Birliği ülkelerinin sağlık politikalarını belirler.
C
Üye devletlerin genel ekonomi politikalarını koordine eder.
D
AB’nin ortak güvenlik ve dış politikasını belirler ve uygular
E
AB adına, bir veya birden fazla ülke veya uluslararası kuruluşla anlaşmalar yapar.
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin yapısı ve kurumlarını açıklayabileceksiniz.
Avrupa Birliği ülkelerinin sağlık politikalarını , her üye ülke kendisi belirler
Avrupa Birliği ülkelerinin sağlık politikalarını , her üye ülke kendisi belirler
Soru 70
Avrupa Ekonomik Topluluğu ; 1993 yılında imzalanan hangi anlaşma ile "Avrupa Birliği" adını almıştır?
Seçenekler
A
Amsterdam
B
Kopenhag
C
Maastricht
D
Roma
E
Berlin
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
Maastricht Antlaşması
Maastricht Antlaşması
Soru 71
1849 yılında Avrupa Birleşik Devletleri kavramını kullanan Fransız yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dante
B
Immanual Kant
C
Comeniu
D
Erasmus
E
Victor Hugo
Açıklama:
Avrupa’da birlik oluşturma duşüncesini ortaya çıkaran düşünürleri ve siyasetçileri tanımlayabileceksiniz.
Victor Hugo
Victor Hugo
Soru 72
16 Haziran 1948’de aşağıdaki örgütlerden hangisi kurulmuştur?
Seçenekler
A
Avrupa Birliği
B
Avrupa Ekonomik İşbirliği Örgütü
C
Avrupa Ekonomi Topluluğu
D
Gümrük Birliği
E
Avrupa Konseyi
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
Avrupa Ekonomik İşbirliği Örgütü 1948 yılında kurulmuştur
Avrupa Ekonomik İşbirliği Örgütü 1948 yılında kurulmuştur
Soru 73
1951 yılında kurulan Avrupa Kömür Çelik Topluluğu’nun ilk başkanı kim olmuştur?
Seçenekler
A
Jean Monnet
B
Winston Churchil
C
Robet Schuman
D
Dante
E
Kant
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
1951 yılında kurulan Avrupa Kömür Çelik Topluluğu’nun ilk başkanı Jean Monnet'dir
1951 yılında kurulan Avrupa Kömür Çelik Topluluğu’nun ilk başkanı Jean Monnet'dir
Soru 74
Kömür ve çelik üretiminin uluslarüstü bir organa bırakılmasını öneren Fransız devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
François Hollande
B
Victor Hugo
C
Jean Monnet
D
Robert Schuman
E
Winston Churchil
Açıklama:
Avrupa’da birlik oluşturma duşüncesini ortaya çıkaran düşünürleri ve siyasetçileri tanımlayabileceksiniz.
Kömür ve çelik üretiminin uluslarüstü bir organa bırakılmasını öneren Fransız devlet adamı Robert Schuman'dır
Kömür ve çelik üretiminin uluslarüstü bir organa bırakılmasını öneren Fransız devlet adamı Robert Schuman'dır
Soru 75
Aşağıdaki ülkelerden hangisi, 1951 yılında kurulan Avrupa Kömür Çelik Topluluğu’nun üyesi olmamıştır?
Seçenekler
A
Türkiye
B
İtalya
C
Batı Almanya
D
Fransa
E
Benelux ülkeleri
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
Türkiye, Avrupa Kömür Çelik Topluluğu’nun üyesi olmamıştır
Türkiye, Avrupa Kömür Çelik Topluluğu’nun üyesi olmamıştır
Soru 76
Aşağıdaki günlerden hangisi Avrupa Günü olarak kutlanmaktadır?
Seçenekler
A
9 Mayıs
B
19 Mayıs
C
23 Nisan
D
1 Ocak
E
1 Eylül
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin yapısı ve kurumlarını açıklayabileceksiniz.
9 Mayıs
9 Mayıs
Soru 77
İmzalanan hangi antlaşma ile Avrupa Ekonomik Topluluğu kurulmuştur?
Seçenekler
A
Maastricht
B
Paris
C
Berlin
D
Ankara
E
Roma
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
Avrupa Ekonomik Topluluğu , Roma Antlaşması ile kurulmuştur
Avrupa Ekonomik Topluluğu , Roma Antlaşması ile kurulmuştur
Soru 78
Aşağıdaki antlaşmaların hangisi ile AKÇT, EUROATOM ve AET tek bir çatı altında toplanmıştır?
Seçenekler
A
Lizbon
B
Roma
C
Maastricht
D
Brüksel
E
Kopenhag
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin yapısı ve kurumlarını açıklayabileceksiniz.
AKÇT, EUROATOM ve AET, Brüksel Antlaşması ile tek bir çatı altında toplanmıştır.
AKÇT, EUROATOM ve AET, Brüksel Antlaşması ile tek bir çatı altında toplanmıştır.
Soru 79
Aşağıdaki kurumlardan hangisinin temel görevi AB bütçesinin doğru kullanılmasını sağlamaktır?
Seçenekler
A
Sayıştay
B
ATAD
C
Avrupa Parlamentosu
D
Avrupa Komisyonu
E
Avrupa Konseyi
Açıklama:
Avrupa Birliği Antlaşmalarında ve diğer yardımcı hukuk kaynaklarında yer alan kural ve kurumları tanımlayabileceksiniz.
Sayıştay'ın temel görevi, AB bütçesinin doğru bir şekilde kullanılmasını sağlamaktır.
Sayıştay'ın temel görevi, AB bütçesinin doğru bir şekilde kullanılmasını sağlamaktır.
Soru 80
Avrupa ortak pazarının oluşmasını sağlayan, "Avrupa Tek Senedi" düzenlemesi, hangi yılda kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
1986
B
1969
C
1981
D
1991
E
1957
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin yapısı ve kurumlarını açıklayabileceksiniz.
1986 yılında, Tek Avrupa Senedi ile topluluğun yalnızca tek bir pazardan oluşacağı, bu pazarda malların, kişilerin, hizmetlerin ve sermayenin serbestçe dolşabileceği karara bağlanmıştır
1986 yılında, Tek Avrupa Senedi ile topluluğun yalnızca tek bir pazardan oluşacağı, bu pazarda malların, kişilerin, hizmetlerin ve sermayenin serbestçe dolşabileceği karara bağlanmıştır
Soru 81
Avrupa Parlamentosu’nun ilk seçimleri hangi tarihte gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1979
B
1989
C
1951
D
1957
E
1968
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
1979
1979
Soru 82
Avrupa Günü hangi tarihte ilan edilmiştir?
Seçenekler
A
9-Mayıs-1951
B
31-Kasım 1947
C
16-Ocak 1948
D
4 Nisan 1849
E
26-Şubat 1951
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
9 Mayıs 1951
9 Mayıs 1951
Soru 83
Avrupa Parlamentosunda en çok üyeye sahip ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Almanya
B
Fransa
C
İngiltere
D
Hollanda
E
İtalya
Açıklama:
Avrupa Topluluklarına katılan ülkeleri sıralayabileceksiniz.
Almanya
Almanya
Soru 84
AB’de yasama yetkisini elinde bulunduran kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Avrupa Birliği Komisyonu
B
Avrupa Parlamentosu
C
Avrupa Birliği Konseyi
D
Avrupa Adalet Divanı
E
Avrupa Topluluğu
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
Avrupa Birliği Konseyi
Avrupa Birliği Konseyi
Soru 85
Ebedi Barış adlı çalışma hangi düşünüre aittir?
Seçenekler
A
Immanuel Kant
B
Jean-Paul Sartre
C
Jean Baudrillard
D
Hannah Arendt
E
Albert Camus
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
Immanuel Kant
Immanuel Kant
Soru 86
Avrupa Birliğ'ne yeni üye katılımı aşağıdakilerden hangi oylama ile kabul edilir?
Seçenekler
A
Oy birliği
B
Oy çoğunluğu
C
Nitelikli çoğunluk
D
Basit Oy çokluğu
E
Oy birliği ve basit oy çokluğu
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin yapısı ve kurumlarını açıklayabileceksiniz.
Konsey üç değişik usul çerçevesinde karar almaktadır: oy birliği, oy çokluğu ve nitelikli çoğunluk. Konsey’in kararları başlangıçta kurucu antlaşmalar uyarınca daha çok oy birliği ile alınırken; Lizbon Antlaşması sonrasında Konsey’de esas oylama usulü nitelikli çoğunluk olarak düzenlenmiş; oy birliği ve basit oy çokluğununistisna niteliği taşıdığı ortaya konmuştur. Böylece çoğunluğun kararlarının tek devletin reddi (vetosu) nedeniyle engellenmesi imkanı kısıtlanmıştır. Ortak Dış ve Güvenlik Politikası günümüzde büyük ölçüde üye devletlerin oy birliği ile karar aldığı en önemli istisna alanını oluşturur. Yeni üyelerin katılımı da Konsey’in oy birliğini gerektiren bir alandır.
Konsey üç değişik usul çerçevesinde karar almaktadır: oy birliği, oy çokluğu ve nitelikli çoğunluk. Konsey’in kararları başlangıçta kurucu antlaşmalar uyarınca daha çok oy birliği ile alınırken; Lizbon Antlaşması sonrasında Konsey’de esas oylama usulü nitelikli çoğunluk olarak düzenlenmiş; oy birliği ve basit oy çokluğununistisna niteliği taşıdığı ortaya konmuştur. Böylece çoğunluğun kararlarının tek devletin reddi (vetosu) nedeniyle engellenmesi imkanı kısıtlanmıştır. Ortak Dış ve Güvenlik Politikası günümüzde büyük ölçüde üye devletlerin oy birliği ile karar aldığı en önemli istisna alanını oluşturur. Yeni üyelerin katılımı da Konsey’in oy birliğini gerektiren bir alandır.
Soru 87
I. Dante II. Kant III. Hugo IV. Hitler V. Monnet Yukarıda verilen düşünürlerden hangileri Avrupa'da birlik kurulması fikrini benimsemiş ve geliştirilmeye çalışmıştır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız IV
C
I, II, IV
D
I, II, III, V
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Avrupa’da birlik oluşturma duşüncesini ortaya çıkaran düşünürleri ve siyasetçileri tanımlayabileceksiniz.
Avrupa’da bir birlik kurulması fikri geçen yüzyıllarda Dante, Comeniu,Kant, Monnet, Schuman gibi birçok düşünür, sanatkâr ve devlet adamı tarafından benimsenmiş ve geliştirilmeye çalışılmıştır?
Avrupa’da bir birlik kurulması fikri geçen yüzyıllarda Dante, Comeniu,Kant, Monnet, Schuman gibi birçok düşünür, sanatkâr ve devlet adamı tarafından benimsenmiş ve geliştirilmeye çalışılmıştır?
Soru 88
Avrupa Birliği fikrinin en motive edici unsuru aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
ABD ve Sovyetler Birliği'nin iki süper devlet olmalarıdır.
B
II. Dünya Savaşı'ndan sonra büyük bir yıkıma uğrayan Avrupa'da barışın ve bölgesel istikrarın yeniden sağlanması ve ekonominin yeniden yapılanmasının amaçlanmasıdır.
C
ABD'nin Marshall Planı'dır.
D
Avrupa Ekonomik İşbirliği Örgütü ile bütünleşmedir.
E
Benelüks Gümrük Birliği, ekonomik ve siyasi anlamda Avrupa bütünleşmesine önemli katkıda bulunmasıdır.
Açıklama:
Avrupa’da birlik oluşturma duşüncesini ortaya çıkaran düşünürleri ve siyasetçileri tanımlayabileceksiniz.
II. Dünya Savaşı'ndan sonra büyük bir yıkıma uğrayan Avrupa'da barışın ve bölgesel istikrarın yeniden sağlanması ve ekonominin yeniden yapılanması amacı Avrupa Birliği fikrinin motive edici unsurları olmuştur.
II. Dünya Savaşı'ndan sonra büyük bir yıkıma uğrayan Avrupa'da barışın ve bölgesel istikrarın yeniden sağlanması ve ekonominin yeniden yapılanması amacı Avrupa Birliği fikrinin motive edici unsurları olmuştur.
Soru 89
Bugünkü AB'nin temelleri, aşağıdaki topluluklardan hangisinin gösterdiği başarı üzerine atılmıştır?
Seçenekler
A
EUROATOM
B
AT
C
AKÇT
D
AET
E
AEİÖ
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
AKÇT’nin kısa sürede göstermiş olduğu başarı Avrupa’da bütünleşmenin daha ileri götürülmesi arzusu ile birleşince, 1957 tarihinde altı Batı Avrupa Devleti ( Batı Almanya, Fransa, Belçika, Hollanda, Lüksemburg ve İtalya) arasında imzalanan “Roma Antlaşması” ile kurulan Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) bugünkü Avrupa Birliği’nin temellerini atmıştır.
AKÇT’nin kısa sürede göstermiş olduğu başarı Avrupa’da bütünleşmenin daha ileri götürülmesi arzusu ile birleşince, 1957 tarihinde altı Batı Avrupa Devleti ( Batı Almanya, Fransa, Belçika, Hollanda, Lüksemburg ve İtalya) arasında imzalanan “Roma Antlaşması” ile kurulan Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) bugünkü Avrupa Birliği’nin temellerini atmıştır.
Soru 90
Aşağıdaki düşünürlerden hangileri bir "Avrupa birliği kurulması" fikrini geçmiş yüzyıllarda savunmuşlardır?
Seçenekler
A
Dante / Kant
B
Locke / Tocqueville
C
Kant / Lenin
D
Hobbes / Gramsci
E
Shakespeare / Weber
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin yapısı ve kurumlarını açıklayabileceksiniz.
Avrupa’da bir birlik kurulması fikri geçen yüzyıllarda Dante, Comeniu, Kant, Monnet, Schuman gibi birçok düşünür, sanatkâr ve devlet adamı tarafından benimsenmiş ve geliştirilmeye çalışılmıştır.
Avrupa’da bir birlik kurulması fikri geçen yüzyıllarda Dante, Comeniu, Kant, Monnet, Schuman gibi birçok düşünür, sanatkâr ve devlet adamı tarafından benimsenmiş ve geliştirilmeye çalışılmıştır.
Soru 91
"AB’ni kuran Maastricht Antlaşması’yla Avrupa Topluluklarına yeni boyutlar kazandırılmış ve AB’nin “üç temel direği” oluşturularak yeni bir hukuksal yapı düzenlenmiştir. " Bu bilginin ışığı altında aşağıdakilerden hangileri AB'nin üç temel direğidir?
Seçenekler
A
Güvenlik Politikası - Güvenlik ve Adaletle İşbirliği - Parlamento
B
Avrupa Birliği Yönergeleri - Ortak Dışişleri - Parlamento - Adalet Divanı
C
Ortak Dışişleri - Parlamento - Adalet Divanı
D
Avrupa Birliği Yönergeleri - Ortak Dışişleri - Parlamento - Adalet Divanı
E
Avrupa Birliği Yönergeleri - Ortak Dışişleri ve Güvenlik Politikası - Güvenlik ve Adaletle İşbirliği
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
Avrupa Birliği, her birine sütun adı verilen görev alanlarına bölünmüşolarak tanımlanır. Avrupa Topluluğu Yönergeleri birinci sütunu oluştururken, ikinci sütun ortak dışişleri ve güvenlik politikasını ele alır. Üçüncü sütunda ilk olarak adalet ve içişleri konuları ele alınmışsa da Amsterdam ve Nice antlaşmalarında yapılan değişiklik ve eklentilerle bu sütunun görev alanı günümüzde yalnızca güvenlik güçleri ve adalet alanında iş birliğini kapsar. Bu bağlamda, ikinci ve üçüncü sütunlar devletlerarasındaki işlemler olarak tanımlanabilir; çünkü Komisyon,Parlamento ve Adalet Divanı gibi uluslarüstü kurumlar bu işlemlerde ya hiçrol oynamazlar ya da konuya çok az dâhil olurlar.
Avrupa Birliği, her birine sütun adı verilen görev alanlarına bölünmüşolarak tanımlanır. Avrupa Topluluğu Yönergeleri birinci sütunu oluştururken, ikinci sütun ortak dışişleri ve güvenlik politikasını ele alır. Üçüncü sütunda ilk olarak adalet ve içişleri konuları ele alınmışsa da Amsterdam ve Nice antlaşmalarında yapılan değişiklik ve eklentilerle bu sütunun görev alanı günümüzde yalnızca güvenlik güçleri ve adalet alanında iş birliğini kapsar. Bu bağlamda, ikinci ve üçüncü sütunlar devletlerarasındaki işlemler olarak tanımlanabilir; çünkü Komisyon,Parlamento ve Adalet Divanı gibi uluslarüstü kurumlar bu işlemlerde ya hiçrol oynamazlar ya da konuya çok az dâhil olurlar.
Soru 92
Avrupa Merkez Bankası aşağıdakilerden hangisine hesap vermekle yükümlüdür?
Seçenekler
A
Bölgeler Komitesine
B
Sayıştaya
C
Avrupa Parlamentosuna
D
Adalet Divanına
E
Komisyona
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin yapısı ve kurumlarını açıklayabileceksiniz.
Avrupa’nın tek para birimi olan Euro’nun idaresinden (kambiyo işlemlerinin yürütülmesi ve ödemeler sisteminin aksamadan çalışmasının sağlanması) ve AB’nin ekonomi ve para politikasının oluşturulması ve uygulanmasından sorumlu kurum Avrupa Merkez Bankası (AMB)’dır. AMB, bu görevini yerine getirirken tüm AB üyesi ülkeleri kapsayan Avrupa Merkez Bankaları Sistemi ile birlikte çalışır ve Euro sisteminin karar alma organlarının kararlarını uygular. AMB, faaliyetlerini tam bir bağımsızlık içinde sürdürür, ancak Avrupa Parlamentosu’na hesap verme yükümlülüğü bulunmaktadır.
Avrupa’nın tek para birimi olan Euro’nun idaresinden (kambiyo işlemlerinin yürütülmesi ve ödemeler sisteminin aksamadan çalışmasının sağlanması) ve AB’nin ekonomi ve para politikasının oluşturulması ve uygulanmasından sorumlu kurum Avrupa Merkez Bankası (AMB)’dır. AMB, bu görevini yerine getirirken tüm AB üyesi ülkeleri kapsayan Avrupa Merkez Bankaları Sistemi ile birlikte çalışır ve Euro sisteminin karar alma organlarının kararlarını uygular. AMB, faaliyetlerini tam bir bağımsızlık içinde sürdürür, ancak Avrupa Parlamentosu’na hesap verme yükümlülüğü bulunmaktadır.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa ortak pazarını desteklemektedir?
Seçenekler
A
Genel sektörler arası kuruluşlar
B
Ortak tarım politikaları
C
Avrupa sendikaları
D
Belirli alanlarda faaliyetler gösteren kuruluşlar
E
Endüstriler arası kuruluşlar
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin ortak politikalarını ve bu politikaların oluşturulmasında sosyal taraşarın etkinliğini değerlendirebileceksiniz.
Ortak Pazarı destekleyen Ortak Tarım Politikası, Ortak Ticaret Politikası, Ortak Ulaştırma Politikası, Rekabet Politikası gibi bir kısım Ortak Politikalar da Ortak Pazar oluşturma süreci içerisinde ve Ortak Pazar oluşturma çalışmaları ile iç içe yürütülmüştür.
Ortak Pazarı destekleyen Ortak Tarım Politikası, Ortak Ticaret Politikası, Ortak Ulaştırma Politikası, Rekabet Politikası gibi bir kısım Ortak Politikalar da Ortak Pazar oluşturma süreci içerisinde ve Ortak Pazar oluşturma çalışmaları ile iç içe yürütülmüştür.
Soru 94
Avrupa Birliği günümüze kadar toplam kaç genişlemeye gitmiştir ve kaç üye ülkesi bulunmaktadır?
Seçenekler
A
4/26
B
3/28
C
6/28
D
5/26
E
4/28
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
Dördüncü genişleme dalgasının ardından en büyük genişleme 2004 yılında Malta ve Güney Kıbrıs ile sekiz Merkezi ve Doğu Avrupa ülkesinin katılımıyla olmuştur. Üyelik müzakereleri 2005 yılında başlayan Hırvatistan’ın 2013 yılında AB’ye katılması ile birlikte üye sayısı 28’e, nüfusu ise 500 milyonun üzerine yükselmiştir.
Dördüncü genişleme dalgasının ardından en büyük genişleme 2004 yılında Malta ve Güney Kıbrıs ile sekiz Merkezi ve Doğu Avrupa ülkesinin katılımıyla olmuştur. Üyelik müzakereleri 2005 yılında başlayan Hırvatistan’ın 2013 yılında AB’ye katılması ile birlikte üye sayısı 28’e, nüfusu ise 500 milyonun üzerine yükselmiştir.
Soru 95
Avrupa Birliği'nin yönetim sistemi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Federal
B
Konfederal
C
Uluslarüstü
D
Kendine özgü
E
Hükümetlerarası
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin yapısı ve kurumlarını açıklayabileceksiniz.
Maastricht’ten sonra siyasi birliğin ikinci ayağı olarak ihdas edilen Ortak Dış ve Güvenlik Politikası çerçevesinde çok gelişmiş olmakla birlikte, üye devletler birlikten bağımsız olarak kendi dış politikalarını yürütmektedir.Bu teorik izahattan sonra ortaya çıkan netice AB’nin federal, konfederal,hükümetlerarası ve uluslarüstü unsurların her birinin etkili olduğu karma ve siyaset teorisindeki adlandırılmasıyla sui generis (kendine özgü) bir sistemle yönetildiğidir.
Maastricht’ten sonra siyasi birliğin ikinci ayağı olarak ihdas edilen Ortak Dış ve Güvenlik Politikası çerçevesinde çok gelişmiş olmakla birlikte, üye devletler birlikten bağımsız olarak kendi dış politikalarını yürütmektedir.Bu teorik izahattan sonra ortaya çıkan netice AB’nin federal, konfederal,hükümetlerarası ve uluslarüstü unsurların her birinin etkili olduğu karma ve siyaset teorisindeki adlandırılmasıyla sui generis (kendine özgü) bir sistemle yönetildiğidir.
Soru 96
AB’nin kurucu antlaşmaları arasında yer alan aşağıdaki hangi antlaşma 1 Şubat 2003 tarihinde yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
Nice
B
Amsterdam
C
Maastricht
D
Roma
E
Lizbon
Açıklama:
Avrupa Birliği Antlaşmalarında ve diğer yardımcı hukuk kaynaklarında yer alan kural ve kurumları tanımlayabileceksiniz.
Nice
Nice
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi AB Müktesebatına dahil değildir?
Seçenekler
A
Uluslararası antlaşmalar
B
Üye devletlerarasındaki sözleşmeler
C
Üye ülkelerin anayasaları
D
Kurucu antlaşmalar
E
Katılım antlaşmaları
Açıklama:
Avrupa Birliği Antlaşmalarında ve diğer yardımcı hukuk kaynaklarında yer alan kural ve kurumları tanımlayabileceksiniz.
Üye ülkelerin anayasaları
Üye ülkelerin anayasaları
Soru 98
Hangisi ya da hangileri Avrupa Birliği Konseyi (The Council of the European Union)’nin görevlerindendir?I. Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan tasarıları ele alır ve yasalaşmasını sağlarII. Üye devletlerin genel ekonomi politikalarını koordine eder Avrupa Parlamentosu ile birlikte AB’nin bütçesinden sorumludurIII. AB’nin ortak güvenlik ve dış politikasını belirler ve uygularIV. AB adına, bir veya birden fazla ülke veya uluslararası kuruluşla anlaşmalar yapar
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
II ve III
D
I, II ve IV
E
I, II III ve IV
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin yapısı ve kurumlarını açıklayabileceksiniz.
I, II III ve IV
I, II III ve IV
Soru 99
Hangisi ya da hangileri Avrupa Komisyonu (European Commission)’nun görevlerindendir? I. Kurucu Antlaşmaların ve kurumların almış olduğu kararların usulünce uygulanıp uygulanmadığı, ilgili tarafların yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini izler II. Yürütme organı olarak çalışır III. Uluslararası alanda Birliği temsil eder ve Birlik adına uluslararası antlaşmaları müzakere eder. IV. AB Taslak Bütçesini, Parlamento ve Konsey’e sunulmak üzere hazırlar
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, II III ve IV
D
II ve III
E
I, II ve IV
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin yapısı ve kurumlarını açıklayabileceksiniz.
I, II III ve IV
I, II III ve IV
Soru 100
Aşağıdaki kurumlardan hangisi Avrupa Birliği Konseyi ile Komisyon arasında paylaşılmış olan yasama ve yürütme yetkilerinin kullanılmasını denetlemek amacıyla kurulmuştur?
Seçenekler
A
Avrupa Parlamentosu (European Parliament)
B
Avrupa Birliği Konseyi
C
Avrupa Komisyonu
D
Avrupa Konseyi
E
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin yapısı ve kurumlarını açıklayabileceksiniz.
Avrupa Birliği’nin “demokratik denetim organı” olan "Avrupa Parlamentosu (AP)", Konsey ile Komisyon arasında paylaşımları olan yasama ve yürütme yetkilerinin kullanılmasını denetlemek amacıyla kurulmuştur.
Avrupa Birliği’nin “demokratik denetim organı” olan "Avrupa Parlamentosu (AP)", Konsey ile Komisyon arasında paylaşımları olan yasama ve yürütme yetkilerinin kullanılmasını denetlemek amacıyla kurulmuştur.
Soru 101
Avrupa Birliği'ne üye topluluk kurumlarının işlem ve tasarruflarının topluluk hukukuna uygun olup olmadığını, bu kurumların antlaşmalar gereği kendilerine tanınan yetkileri aşıp aşmadığını, hatta üye devletlerin topluluk hukukunu ihlâl edip etmediğini tespit edip karara bağlamak,aşağıdaki kurumlardan hangisinin görevidir?
Seçenekler
A
Avrupa Birliği Konseyi
B
Avrupa Komisyonu
C
Avrupa Konseyi
D
Avrupa Toplulukları Adalet Divanı (ATAD) (European Court of Justice)
E
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi
Açıklama:
Avrupa Birliği Antlaşmalarında ve diğer yardımcı hukuk kaynaklarında yer alan kural ve kurumları tanımlayabileceksiniz.
Avrupa Birliği'ne üye topluluk kurumlarının işlem ve tasarruflarının topluluk hukukuna uygun olup olmadığını, bu kurumların antlaşmalar gereği kendilerine tanınan yetkileri aşıp aşmadığını, hatta üye devletlerin topluluk hukukunu ihlâl edip etmediğini tespit edip karara bağlamak, "Avrupa Toplulukları Adalet Divanı (European Court of Justice)"'nın görevidir.
Avrupa Birliği'ne üye topluluk kurumlarının işlem ve tasarruflarının topluluk hukukuna uygun olup olmadığını, bu kurumların antlaşmalar gereği kendilerine tanınan yetkileri aşıp aşmadığını, hatta üye devletlerin topluluk hukukunu ihlâl edip etmediğini tespit edip karara bağlamak, "Avrupa Toplulukları Adalet Divanı (European Court of Justice)"'nın görevidir.
Soru 102
“Temel Avrupa Birliği Antlaşmaları’nda ve diğer yardımcı hukuk kaynaklarında bulunan kural ve kurumların tamamıdır” tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Birincil Mevzuat
B
Avrupa Birliği Müktesebatı (Acquis Communautaire)
C
İkincil Mevzuat
D
İçtihatlar
E
Avrupa Topluluğu Yönergeleri
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin yapısı ve kurumlarını açıklayabileceksiniz.
"Temel Avrupa Birliği Antlaşmaları’nda ve diğer yardımcı hukuk kaynaklarında bulunan kural ve kurumların tamamıdır” tanımı, Avrupa Birliği Müktesebatı (Acquis Communautaire) kurumuna aiittir.
"Temel Avrupa Birliği Antlaşmaları’nda ve diğer yardımcı hukuk kaynaklarında bulunan kural ve kurumların tamamıdır” tanımı, Avrupa Birliği Müktesebatı (Acquis Communautaire) kurumuna aiittir.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa’da birlik oluşturma düşüncesini destekleyen düşünür ya da devlet adamlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Dante
B
Victor Hugo
C
Immanual Kant
D
Benito Mussolini
E
W. Churchill
Açıklama:
Avrupa’da birlik oluşturma duşüncesini ortaya çıkaran düşünürleri ve siyasetçileri tanımlayabileceksiniz.
Benito Mussolini, faşist İtalyan liderdir ve Avrupa Birliği değerleri, faşizmi bertaraf etmek üzere oluşturulmuştur.
Benito Mussolini, faşist İtalyan liderdir ve Avrupa Birliği değerleri, faşizmi bertaraf etmek üzere oluşturulmuştur.
Soru 104
Aşağıdakilerden hangisi 1951 yılında Avrupa Kömür Çelik Topluluğu’nu kuran 6 üyeden biri değildir?
Seçenekler
A
Fransa
B
İngiltere
C
İtalya
D
Hollanda
E
Lüksemburg
Açıklama:
Avrupa Topluluklarına katılan ülkeleri sıralayabileceksiniz.
Avrupa Kömür Çelik Topluluğu (AKÇT) Belçika,Batı Almanya, Lüksemburg, Fransa, İtalya ve Hollanda’dan oluşan 6 üye ile kurulmuştur.
Avrupa Kömür Çelik Topluluğu (AKÇT) Belçika,Batı Almanya, Lüksemburg, Fransa, İtalya ve Hollanda’dan oluşan 6 üye ile kurulmuştur.
Soru 105
Aşağıdaki ülkelerden hangisi Avrupa Birliği’nin kurucu üyesidir?
Seçenekler
A
Lüksemburg
B
Türkiye
C
Makedonya
D
İzlanda
E
Bosna-Hersek
Açıklama:
Avrupa Topluluklarına katılan ülkeleri sıralayabileceksiniz.
Avrupa Birliği, Avrupa Kömür Çelik Topluluğu (AKÇT) ile kurulmuştur. AKÇT'nu kuran ülkeler şunlardır: Belçika, Batı Almanya, Lüksemburg, Fransa, İtalya ve Hollanda.
Avrupa Birliği, Avrupa Kömür Çelik Topluluğu (AKÇT) ile kurulmuştur. AKÇT'nu kuran ülkeler şunlardır: Belçika, Batı Almanya, Lüksemburg, Fransa, İtalya ve Hollanda.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği’nin düzenleme, uygulama ve yargılama yapma yetkisi vermiş olduğu kurumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Konsey
B
Komisyon
C
Parlamento
D
Belediye meclisi
E
Avrupa Topluluğu Adalet Divanı
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin yapısı ve kurumlarını açıklayabileceksiniz.
Belediye meclisi
Belediye meclisi
Soru 107
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Avrupa Birliği Konseyi’nin görevlerinden değildir?
Seçenekler
A
Antlaşmalardan kaynaklanan yürütme yetkilerine sahip yürütme organıdır.
B
AB adına, bir veya birden fazla ülke veya uluslararası kuruluşla anlaşmalar yapar.
C
Üye devletlerin genel ekonomi politikalarını koordine eder.
D
Avrupa Parlamentosu ile birlikte AB’nin bütçesinden sorumludur
E
AB’nin ortak güvenlik ve dış politikasını belirler ve uygular
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin yapısı ve kurumlarını açıklayabileceksiniz.
Antlaşmalardan kaynaklanan yürütme yetkilerine sahip yürütme organıdır.
Antlaşmalardan kaynaklanan yürütme yetkilerine sahip yürütme organıdır.
Soru 108
Avrupa Birliğinin temellerinin atıldığı ve Avrupa Günü olarak da kutlanan tarih aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
2 Mayıs 1950
B
5 Mayıs 1950
C
9 Mayıs 1950
D
12 Mayıs 1950
E
15 Mayıs 1950
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin yapısı ve kurumlarını açıklayabileceksiniz.
9 Mayıs 1950
9 Mayıs 1950
Soru 109
AB anayasası yerine hazırlanan ve AB Kurucu Antlaşmalarına önemli reformlar getiren Lizbon Antlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?
Seçenekler
A
1 Aralık 2002
B
1 Aralık 2005
C
1 Aralık 2007
D
1 Aralık 2009
E
1 Aralık 2012
Açıklama:
Avrupa’da birlik oluşturma duşüncesini ortaya çıkaran düşünürleri ve siyasetçileri tanımlayabileceksiniz.
1 Aralık 2009
1 Aralık 2009
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği’nin karar verme ve faaliyet mekanizmasını oluşturan temel kurumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Konsey
B
Komisyon
C
Parlamento
D
Adalet Divanı
E
Çalışma Komitesi
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin yapısı ve kurumlarını açıklayabileceksiniz.
Çalışma Komitesi
Çalışma Komitesi
Soru 111
Avrupa Birliği'ne üye olan ülkelerden dönüşümlü olarak seçilen Komisyon Başkanının görev süresi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
4 ay
B
6 ay
C
10 ay
D
1 yıl
E
1,5 yıl
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin yapısı ve kurumlarını açıklayabileceksiniz.
6 ay
6 ay
Soru 112
Avrupa Birliği düşüncesi, aşağıdaki olayların hangisinden sonra doğmuştur?
Seçenekler
A
Balkanlar Savaşı
B
1. Dünya Savaşı
C
2. Dünya Savaşı
D
Avusturya'nın parçalanması
E
Bosna-Hersek Savaşı
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
Avrupa Birliği düşüncesi, 2. Dünya Savaşı'ndan sonra doğmuştur (özellikle Nazi deneyimini gibi olayları tekrar yaşamamak için)
Avrupa Birliği düşüncesi, 2. Dünya Savaşı'ndan sonra doğmuştur (özellikle Nazi deneyimini gibi olayları tekrar yaşamamak için)
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi, Avrupa Birliği fikrini destekleyen devlet adamlarından birisidir?
Seçenekler
A
Immanuel Kant
B
Winston Churchill
C
Joseph Stalin
D
Ronald Reagan
E
Jannet Monnet
Açıklama:
Avrupa’da birlik oluşturma duşüncesini ortaya çıkaran düşünürleri ve siyasetçileri tanımlayabileceksiniz.
Winston Churchill
Winston Churchill
Soru 114
Avrupa Topluluğu hangi anlaşma ile kurulmuştur?
Seçenekler
A
Roma Antlaşması
B
Berlin Antlaşması
C
Benelux Antlaşması
D
Brüksel Antlaşması
E
Paris Antlaşması
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
Avrupa Topluluğu Roma Antlaşması ile kurulmuştur
Avrupa Topluluğu Roma Antlaşması ile kurulmuştur
Soru 115
Avrupa Topluluğu hangi antlaşma ile Avrupa Birliği adını almıştır?
Seçenekler
A
Estonya Antlaşması
B
Schengen Antlaşması
C
Maastricht Antlaşması
D
Tek Avrupa Senedi
E
Lüksemburg Antlaşması
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
Avrupa Topluluğu, 1993 yılında Maastricht Antlaşması ile Avrupa Birliği adını almıştır
Avrupa Topluluğu, 1993 yılında Maastricht Antlaşması ile Avrupa Birliği adını almıştır
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği ülkelerinin ortak yürüttüğü politika ve kurumlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Avrupa Topluluğu Yönergeleri
B
Ortak Dışişleri ve Güvenlik Politikası
C
Güvenlik ve Adalette İşbirliği
D
Avrupa Vatandaşlığı
E
Ortak Gelirler
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin yapısı ve kurumlarını açıklayabileceksiniz.
Ortak Dışişleri ve Güvenlik Politikası ve Adalette İşbirliği,Avrupa Birliği'nin yürüttüğü ortak politikalardır ve Avrupa Topluluğu Yönergeleri de yine ortak uyum gösterdikleri yönergelerdir. Fakat üye ülkelerin gelir politikaları birbirlerinden ayrıdır.
Ortak Dışişleri ve Güvenlik Politikası ve Adalette İşbirliği,Avrupa Birliği'nin yürüttüğü ortak politikalardır ve Avrupa Topluluğu Yönergeleri de yine ortak uyum gösterdikleri yönergelerdir. Fakat üye ülkelerin gelir politikaları birbirlerinden ayrıdır.
Soru 117
Avrupa Birliği'ne üye olan ülke sayısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
22
B
23
C
24
D
25
E
28
Açıklama:
Avrupa Topluluklarına katılan ülkeleri sıralayabileceksiniz.
Üyelik müzakereleri 2005 yılında başlayan Hırvatistan’ın 2013 yılında AB’ye katılması ile birlikte üye sayısı 28’e yükselmiştir. İngiltere'nin ayrılmasıyla 27 olmuştur.
Üyelik müzakereleri 2005 yılında başlayan Hırvatistan’ın 2013 yılında AB’ye katılması ile birlikte üye sayısı 28’e yükselmiştir. İngiltere'nin ayrılmasıyla 27 olmuştur.
Soru 118
Avrupa bütünleşmesine önemli katkı sağlamış olan Beneluks Gümrük Birliği, hangi ülkeler arasında kurulmuştur?
Seçenekler
A
Belçika, Hollanda ve Lüksemburg
B
Almanya, Fransa ve Lüksemburg
C
Avusturya, Belçika ve Bulgaristan
D
Estonya, Finlandiya ve Fransa
E
Belçika, Yunanistan ve Danimarka
Açıklama:
Avrupa’da birlik oluşturma duşüncesini ortaya çıkaran düşünürleri ve siyasetçileri tanımlayabileceksiniz.
Benelux ülkelerinin (Belçika, Hollanda ve Lüksemburg) kendi aralarında gümrük tarifelerini tedrici olarak kaldırmayı hedefledikleri Beneluks Gümrük Birliği, ekonomik ve siyasi anlamda üç ülkenin sıkı bir işbirliğine girmesine olanak sğllayarak Avrupa bütünleşmesine önemli katkı sağlamıştır
Benelux ülkelerinin (Belçika, Hollanda ve Lüksemburg) kendi aralarında gümrük tarifelerini tedrici olarak kaldırmayı hedefledikleri Beneluks Gümrük Birliği, ekonomik ve siyasi anlamda üç ülkenin sıkı bir işbirliğine girmesine olanak sğllayarak Avrupa bütünleşmesine önemli katkı sağlamıştır
Soru 119
Aşağıdakilerden hangisi "Roma Antlaşması” ile kurulan ve Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) oluşturan bugünkü Avrupa Birliği’nin temellerini atmış ülkelerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Almanya
B
Fransa
C
Belçika
D
Danimarka
E
İtalya
Açıklama:
Avrupa’da birlik oluşturma duşüncesini ortaya çıkaran düşünürleri ve siyasetçileri tanımlayabileceksiniz.
1957 tarihinde altı Batı Avrupa Devleti ( Batı Almanya, Fransa, Belçika, Hollanda, Lüksemburg ve İtalya) arasında imzalanan “Roma Antlaşması” ile kurulan Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) bugünkü Avrupa Birliği’nin temellerini atılmıştır.
1957 tarihinde altı Batı Avrupa Devleti ( Batı Almanya, Fransa, Belçika, Hollanda, Lüksemburg ve İtalya) arasında imzalanan “Roma Antlaşması” ile kurulan Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) bugünkü Avrupa Birliği’nin temellerini atılmıştır.
Soru 120
Avrupa Topluluğu'na, "Avrupa Birliği" adını veren Maastricht Antlaşması kaç yılında yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1994
B
1995
C
1993
D
1996
E
1997
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
Avrupa Topluluğu'na, "Avrupa Birliği" adını veren Maastricht Antlaşması 1993 yılında yürürlüğe girmiştir
Avrupa Topluluğu'na, "Avrupa Birliği" adını veren Maastricht Antlaşması 1993 yılında yürürlüğe girmiştir
Soru 121
Aşağıdaki ülkelerden hangisi AB'ye aday ülkeler arasında değildir?
Seçenekler
A
İzlanda
B
Letonya
C
Litvanya
D
Hollanda
E
Sırbistan
Açıklama:
Avrupa Topluluklarına katılan ülkeleri sıralayabileceksiniz.
Makedonya, Karadağ, Sırbistan ve Arnavutluk AB üyesi değildir.
Makedonya, Karadağ, Sırbistan ve Arnavutluk AB üyesi değildir.
Soru 122
Avrupa Birliği kaç ülkeden oluşmaktadır?
Seçenekler
A
7
B
19
C
16
D
27
E
9
Açıklama:
Avrupa Topluluklarına katılan ülkeleri sıralayabileceksiniz.
Avrupa Birliği yirmi yedi ülkeden oluşmaktadır.
Avrupa Birliği yirmi yedi ülkeden oluşmaktadır.
Soru 123
Avrupa Birliği nasıl bir örgütlenmedir?
Seçenekler
A
Teknolojik ve siyasi bir örgütlenmedir.
B
Siyasi ve ekonomik bir örgütlenmedir.
C
Ekonomik ve teknolojik bir örgütlenmedir.
D
Jeopolitik ve ekonomik bir örgütlenmedir.
E
Sosyal ve siyasal bir örgütlenmedir.
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin yapısı ve kurumlarını açıklayabileceksiniz.
Avrupa Birliği siyasi ve ekonomik bir örgütlenmedir.
Avrupa Birliği siyasi ve ekonomik bir örgütlenmedir.
Soru 124
Avrupa Birliğinin temellerinin atıldığı gün Avrupa Günü olarak kutlanmaktadır. Bu gün hangi ay ve gündür?
Seçenekler
A
16 Nisan
B
9 Nisan
C
9 Mayıs
D
16 Mayıs
E
9 Haziran
Açıklama:
Avrupa’da birlik oluşturma duşüncesini ortaya çıkaran düşünürleri ve siyasetçileri tanımlayabileceksiniz.
AB'nin temellerinin atıldığı 9 Mayıs Avrupa Günü olarak kutlanmaktadır.
AB'nin temellerinin atıldığı 9 Mayıs Avrupa Günü olarak kutlanmaktadır.
Soru 125
Avrupa Ekonomik Topluluğu kaç ülke tarafından kurulmuştur?
Seçenekler
A
6
B
7
C
16
D
12
E
9
Açıklama:
Avrupa’da birlik oluşturma duşüncesini ortaya çıkaran düşünürleri ve siyasetçileri tanımlayabileceksiniz.
Avrupa Ekonomik Topluluğu 6 ülke tarafından kurulmuştur.
Avrupa Ekonomik Topluluğu 6 ülke tarafından kurulmuştur.
Soru 126
Avrupa Ekonomik Topluluğu hangi yılda kurulmuştur?
Seçenekler
A
1960
B
1948
C
1950
D
1993
E
1957
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
Avrupa Ekonomik Topluluğu 1957 yılında imzalanan antlaşma ile kurulmuştur.
Avrupa Ekonomik Topluluğu 1957 yılında imzalanan antlaşma ile kurulmuştur.
Soru 127
Avrupa Ekonomik Topluluğu hangi antlaşma ile kurulmuştur?
Seçenekler
A
Roma antlaşması
B
Berlin antlaşması
C
Paris antlaşması
D
Lüksemburg antlaşması
E
Venedik antlaşması
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
Avrupa Ekonomik Topluluğu Roma antlaşma ile kurulmuştur.
Avrupa Ekonomik Topluluğu Roma antlaşma ile kurulmuştur.
Soru 128
Maastricht Antlaşması hangi tarihte yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
Kasım 1992
B
Ekim 1993
C
Kasım 1993
D
Ekim 1992
E
Nisan 1989
Açıklama:
Avrupa Birliği Antlaşmalarında ve diğer yardımcı hukuk kaynaklarında yer alan kural ve kurumları tanımlayabileceksiniz.
Maastricht Antlaşması 1 Kasım 1993 tarihte yürürlüğe girmiştir. Sayfa 204 de bu bilgiye ulaşılabilir.
Maastricht Antlaşması 1 Kasım 1993 tarihte yürürlüğe girmiştir. Sayfa 204 de bu bilgiye ulaşılabilir.
Soru 129
Maastricht Antlaşması ne olarak nitelendirilmiştir?
Seçenekler
A
Avrupa Birliği Antlaşması olarak nitelendirilmiştir
B
Avrupa Topluluğu Antlaşması olarak nitelendirilmiştir
C
Avrupa Ekonomi Birliği Antlaşması olarak nitelendirilmiştir
D
Avrupa Kömür-Çelik Birliği Antlaşması olarak nitelendirilmiştir
E
Avrupa Nükleer Birliği Antlaşması olarak nitelendirilmiştir
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
Maastricht Antlaşması "Avrupa Birliği Antlaşması" olarak nitelendirilmiştir?
Maastricht Antlaşması "Avrupa Birliği Antlaşması" olarak nitelendirilmiştir?
Soru 130
Avrupa Birliği kurucu antlaşmasında değişiklikler getiren antlaşmanın ismi nedir?
Seçenekler
A
Barselona antlaşması
B
Brüksel antlaşması
C
Maastricht antlaşması
D
Berlin antlaşması
E
Lizbon antlaşması
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
Avrupa Birliği kurucu antlaşmasında değişiklikler getiren antlaşmanın Lizbon antlaşmasıdır.
Avrupa Birliği kurucu antlaşmasında değişiklikler getiren antlaşmanın Lizbon antlaşmasıdır.
Soru 131
Avrupa Birliği kurucu antlaşmalarında değişiklikler getiren Lizbon antlaşması hangi tarihte yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
5 Ekim 2007
B
13 Aralık 2007
C
12 Haziran 2008
D
1 Aralık 2009
E
27 Aralık 2008
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
Avrupa Birliği kurucu antlaşmalarında değişiklikler getiren Lizbon antlaşması 1 Aralık 2009 tarihte yürürlüğe girmiştir.
Avrupa Birliği kurucu antlaşmalarında değişiklikler getiren Lizbon antlaşması 1 Aralık 2009 tarihte yürürlüğe girmiştir.
Soru 132
Avrupa birliği ne zaman kurulmuştur?
Seçenekler
A
1973
B
1983
C
1993
D
2003
E
2013
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin yapısı ve kurumlarını açıklayabileceksiniz.
1993 yılında, Maastricht Antlaşması’nın imzalanması sonucu, varolan Avrupa Ekonomik Topluluğu’na yeni görev ve sorumluluk alanları yüklenmesiyle kurulmuştur.
1993 yılında, Maastricht Antlaşması’nın imzalanması sonucu, varolan Avrupa Ekonomik Topluluğu’na yeni görev ve sorumluluk alanları yüklenmesiyle kurulmuştur.
Soru 133
"De Monarchia" adlı eser hangi düşünüre aittir?
Seçenekler
A
Dante
B
Victor Hugo
C
Immanual Kant
D
Comenius
E
Maastrich
Açıklama:
Avrupa’da birlik oluşturma duşüncesini ortaya çıkaran düşünürleri ve siyasetçileri tanımlayabileceksiniz.
İtalyan düşünür Dante, “De Monarchia” (Monarşi) adlı eserinde eski Roma İmparatorluğu benzeri bir örgütlenme ile uluslararası barışın sağlanabileceğini ileri sürmüştür.
İtalyan düşünür Dante, “De Monarchia” (Monarşi) adlı eserinde eski Roma İmparatorluğu benzeri bir örgütlenme ile uluslararası barışın sağlanabileceğini ileri sürmüştür.
Soru 134
II. Dünya Savaşından sonra ortaya çıkan iki süper devlet aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Japonya-Çin
B
Japonya- Amerika Birleşik Devletleri
C
Amerika Birleşik Devletleri- Sovyetler Birliği
D
Sovyetler Birliği- Japonya
E
Sovyetler Birliği-Çin
Açıklama:
Avrupa’da birlik oluşturma duşüncesini ortaya çıkaran düşünürleri ve siyasetçileri tanımlayabileceksiniz.
II. Dünya savaşından sonra otyaya çıkan iki super gücü Amerika Birleşik Devletleri ve Sovyetler Birliği’dir. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra yşlanan gelişmeler ve ABD ile Sovyetler Birliği’nin iki süper devlet şeklinde egemen devletler olarak ortaya çıkmaları savaşın yıkıcı etkilerini derinden yaşayan Avrupa’yı barış ve güvenliğin ön plana alındığı yeni bir arayış içine itmiştir.
II. Dünya savaşından sonra otyaya çıkan iki super gücü Amerika Birleşik Devletleri ve Sovyetler Birliği’dir. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra yşlanan gelişmeler ve ABD ile Sovyetler Birliği’nin iki süper devlet şeklinde egemen devletler olarak ortaya çıkmaları savaşın yıkıcı etkilerini derinden yaşayan Avrupa’yı barış ve güvenliğin ön plana alındığı yeni bir arayış içine itmiştir.
Soru 135
Amsterdam Anlaşması ne zaman imzalanmıştır?
Seçenekler
A
Ekim 1977
B
Ekim 1987
C
Ekim 1997
D
Ekim 2007
E
Kasım 1987
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
2 Ekim 1997 tarihinde imzalanarak 1 Mayıs 1998 tarihinde yürürlüğe giren Amsterdam Atlaşması Maastricht Antlaşmasıyla getirilen hukuksal çerçeveyi tamamlamayı öngörmüştür.
2 Ekim 1997 tarihinde imzalanarak 1 Mayıs 1998 tarihinde yürürlüğe giren Amsterdam Atlaşması Maastricht Antlaşmasıyla getirilen hukuksal çerçeveyi tamamlamayı öngörmüştür.
Soru 136
Avrupa Ekonomik Topluluğu’nun temelleri hangi anlaşma ile atılmıştır?
Seçenekler
A
Roma Anlaşması
B
Amsterdam Anlaşması
C
Maastricht Anlaşması
D
Lizbon Anlaşması
E
Hiçbiri
Açıklama:
Avrupa’da birlik oluşturma duşüncesini ortaya çıkaran düşünürleri ve siyasetçileri tanımlayabileceksiniz.
Avrupa Ekonomik Topluluğu’nun temelleri 1957 yılında imzalanan Roma Anlaşması ile atılmıştır.
Avrupa Ekonomik Topluluğu’nun temelleri 1957 yılında imzalanan Roma Anlaşması ile atılmıştır.
Soru 137
İngiltere, İrlanda ve Danimarka hangi yılda Avrupa Topluluğuna katılmışlardır?
Seçenekler
A
1973
B
1983
C
1985
D
1993
E
1995
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
1973 yılında İngiltere, İrlanda ve Danimarka bu topluluğa katılmışlardır.
1973 yılında İngiltere, İrlanda ve Danimarka bu topluluğa katılmışlardır.
Soru 138
Avrupa Birliği Anayasası yerine hazırlanan ve AB Kurucu Antlaşmalarına önemli reformlar getiren Antlaşma nedir?
Seçenekler
A
Roma Anlaşması
B
Lizbon Anlaşması
C
Maastricht Anlaşması
D
Danimarka Anlaşması
E
Hiçbiri
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
Avrupa Birliği Anayasası yerine hazırlanan ve AB Kurucu Antlaşmalarına önemli reformlar getiren Antlaşma Lizbon Antlaşmasıdır.
Avrupa Birliği Anayasası yerine hazırlanan ve AB Kurucu Antlaşmalarına önemli reformlar getiren Antlaşma Lizbon Antlaşmasıdır.
Soru 139
Avrupa’da bir birlik kurulması fikri hangi kişi tarafından geliştirilmeye çalışılmamıştır?
Seçenekler
A
Dante
B
Comeniu
C
Kant
D
Monnet
E
Leonardo
Açıklama:
Avrupa’da birlik oluşturma duşüncesini ortaya çıkaran düşünürleri ve siyasetçileri tanımlayabileceksiniz.
Leonarda geliştirmeye çalışmamıştır
Leonarda geliştirmeye çalışmamıştır
Soru 140
Avrupa günü hangi tarihtir?
Seçenekler
A
9 Mayıs
B
5 Mayıs
C
10 Haziran
D
30 Eylül
E
5 Şubat
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
Avrupa günü 9 mayıstır
Avrupa günü 9 mayıstır
Soru 141
Avrupa ekonomik topluluğu hangi antlaşma ile kurulmuştur?
Seçenekler
A
Roma
B
Lozan
C
İsveç
D
Zürich
E
Paris
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap Roma'dır
Doğru cevap Roma'dır
Soru 142
Avrupa birliği anlaşması hangisidir?
Seçenekler
A
Maastricht
B
Lozan
C
Zürich
D
Londra
E
Paris
Açıklama:
Avrupa Topluluklarının gelişim sürecini açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap A'dır
Doğru cevap A'dır
Soru 143
Avrupa Birliği’nde yürütme yetkisi kimdedir?
Seçenekler
A
Avrupa Konseyi
B
Avrupa Komisyonu
C
Birleşmiş milletler
D
Avrupa birliği
E
Avrupa ekonomik topluluğu
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin yapısı ve kurumlarını açıklayabileceksiniz.
Avrupa komisyonudur.
Avrupa komisyonudur.
Soru 144
Avrupa’da bir birlik kurulması fikri geçen yüzyıllarda Dante, Comenius ve Immanuel Kant gibi birçok düşünür, sanatkâr ve devlet adamı tarafından benimsenmiş ve geliştirilmeye çalışılmış, ancak bu konuda ciddi adımlar aşağıdaki hangi savaştan sonra atılmıştır?
Seçenekler
A
İkinci Dünya Savaşı
B
Avrupa Koalisyon Savaşları
C
Soğuk Savaş
D
Birinci Dünya Savaşı
E
Waterloo Savaşı
Açıklama:
Avrupa’da bir birlik kurulması fikri geçen yüzyıllarda Dante, Comenius ve Immanuel Kant gibi birçok düşünür, sanatkâr ve devlet adamı tarafından benimsenmiş ve geliştirilmeye çalışılmış, ancak bu konuda ciddi adımlar 2. Dünya Savaşı’ndan sonra atılmıştır.
Soru 145
AB'nin temellerinin atıldığı Avrupa Günü olarak kutlanan gün aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
9 Aralık
B
9 Ocak
C
9 Mayıs
D
9 Mart
E
9 Nisan
Açıklama:
AB'nin temellerinin atıldığı 9 Mayıs Avrupa Günü olarak kutlanmaktadır.
Soru 146
9 Mayıs 1950’de “Dünya barışını tehdit eden tehlikeler karşısında büyük yaratıcı çabalar olmaksızın barış teminat altına alınamaz. Avrupa elbette bir kerede, bir tek plana göre inşa edilemez. Ancak, Avrupa’da birlik oluşturulmasını sağlayacak somut başarılar üzerine inşa edilebilir” diyerek, bugünkü AB’nin temellerini atan kişi aşağıdakilerden hangisdir?
Seçenekler
A
Jean Monnet
B
Robert Schuman
C
Jules Grevy
D
Alain Poher
E
Charles de Gaulle
Açıklama:
Robert Schuman 9 Mayıs 1950’de “Dünya barışını tehdit eden tehlikeler karşısında büyük yaratıcı çabalar olmaksızın barış teminat altına alınamaz. Avrupa elbette bir kerede, bir tek plana göre inşa edilemez. Ancak, Avrupa’da birlik oluşturulmasını sağlayacak somut başarılar üzerine inşa edilebilir” diyerek, bugünkü AB’nin temellerini atmıştır
Soru 147
Avrupa Ekonomik Topluluğu 1957 yılında imzalanan Roma Antlaşması ile kaç ülke tarafından kurulmuştur?
Seçenekler
A
4
B
5
C
6
D
7
E
8
Açıklama:
Avrupa Ekonomik Topluluğu 1957 yılında imzalanan Roma Antlaşması ile 6 ülke tarafından kurulmuştur.
Soru 148
“Topluluğun görevi, ortak pazarın kurulması ve üye ülkelerin ekonomik politikalarının giderek yaklaştırılması suretiyle, Topluluğun bütünü içinde ekonomik etkinliklerin uyumlu olarak gelişmesini, sürekli ve dengeli bir yayılmayı, artan bir istikrarı, yaşam düzeyinin hızla yükseltilmesini ve birleştirdiği devletler arasında daha sıkı ilişkileri gerçekleştirmektir.”
Yukarıdaki metne göre Roma Antlaşması'nın kaçıncı maddesinde Avrupa Ekonomik Topluluğu’nun hedefi özetlenmiştir?
Yukarıdaki metne göre Roma Antlaşması'nın kaçıncı maddesinde Avrupa Ekonomik Topluluğu’nun hedefi özetlenmiştir?
Seçenekler
A
1. Maddesi
B
2.Maddesi
C
3.Maddesi
D
4.Maddesi
E
5.Maddesi
Açıklama:
Roma Antlaşması’nın 2. Maddesinde AET’nin hedefi şu şekilde özetlenmektedir:
“Topluluğun görevi, ortak pazarın kurulması ve üye ülkelerin ekonomik politikalarının giderek yaklaştırılması suretiyle, Topluluğun bütünü içinde ekonomik etkinliklerin uyumlu olarak gelişmesini, sürekli ve dengeli bir yayılmayı, artan bir istikrarı, yaşam düzeyinin hızla yükseltilmesini ve birleştirdiği devletlerarasında daha sıkı ilişkileri gerçekleştirmektir.”
“Topluluğun görevi, ortak pazarın kurulması ve üye ülkelerin ekonomik politikalarının giderek yaklaştırılması suretiyle, Topluluğun bütünü içinde ekonomik etkinliklerin uyumlu olarak gelişmesini, sürekli ve dengeli bir yayılmayı, artan bir istikrarı, yaşam düzeyinin hızla yükseltilmesini ve birleştirdiği devletlerarasında daha sıkı ilişkileri gerçekleştirmektir.”
Soru 149
Kasım 1993 tarihinde yürürlüğe giren hangi anlaşmaya göre Avrupa Birliği Antlaşması” olarak nitelendirilmiş ve bu antlaşma ile Avrupa Topluluğu, Avrupa Birliği adını almıştır?
Seçenekler
A
Brüksel Antlaşması
B
Roma Antlaşması
C
Amsterdam Antlaşması
D
Lizbon Antlaşması
E
Maastricht Antlaşması
Açıklama:
Kasım 1993 tarihinde yürürlüğe giren Maastricht Antlaşması “Avrupa Birliği Antlaşması” olarak nitelendirilmiş ve bu antlaşma ile Avrupa Topluluğu, Avrupa Birliği adını almıştır.
Soru 150
Avrupa Birliği kurucu antlaşmalarında değişiklikler getiren ve 1 Aralık 2009 tarihinde yürürlüğe giren antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Maastricht Antlaşması
B
Brüksel Antlaşması
C
Roma Antlaşması
D
Lizbon Antlaşması
E
Amsterdam Antlaşması
Açıklama:
Avrupa Birliği kurucu antlaşmalarında değişiklikler getiren Lizbon Antlaşması 1 Aralık 2009 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Soru 151
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği üyesi bir ülke değildir?
Seçenekler
A
İzlanda
B
Firlandiya
C
Fransa
D
Almanya
E
Yunanistan
Açıklama:
İzlanda, 12 Mart 2015 tarihinde AB’ye adaylık başvurusunu geri çekmiştir.
Soru 152
Avrupa Birliği’nden ayrılma kararı” ile birlikte ilk defa Avrupa birliğinden ayrılan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Firlandiya
B
Almanya
C
Yunanistan
D
Fransa
E
Britanya
Açıklama:
Britanya “Avrupa Birliği’nden ayrılma kararı” ile birlikte ilk defa bir ülke Topluluktan ayrılma kararı almıştır.
Soru 153
I. Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan tasarıları ele alır ve yasalaşmasını sağlar.
II. Üye devletlerin genel ekonomi politikalarını koordine eder.
III. AB’nin ortak güvenlik ve dış politikasını belirler ve uygular.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Avrupa Birliği Konseyin temel görevleridir?
II. Üye devletlerin genel ekonomi politikalarını koordine eder.
III. AB’nin ortak güvenlik ve dış politikasını belirler ve uygular.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Avrupa Birliği Konseyin temel görevleridir?
Seçenekler
A
I. ve II.
B
I. ve III.
C
Yalnız I.
D
Yalnız II.
E
I.II. ve III.
Açıklama:
Avrupa Birliği Konseyin temel görevleri şu şekilde sıralanabilir;
- Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan tasarıları ele alır ve yasalaşmasını sağlar.
- Üye devletlerin genel ekonomi politikalarını koordine eder.
- AB’nin ortak güvenlik ve dış politikasını belirler ve uygular.