Kamu Yönetimi - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Yönetim belirli amaç veya amaçları gerçekleştirmek için işbirliği içinde yürütülen bir grup faaliyetidir. Bu bağlamda aşağıdakilerden hangisi yönetimin özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yönetim, düzenli faaliyetlerden meydana gelen bir olgudur.
B
Yönetim, tek başına bir kişinin yapabildiği bir işten bahseder.
C
Yönetim, biçimsel örgütlerde hiyerarşik bir düzen içinde meydana gelir.
D
Yönetim, belirli bir amacın veya amaçların gerçekleştirilmesine yönelmiş çeşitli faaliyetler bütününden oluşur.
E
Bir süreç olarak yönetim, yapılacak işleri belirleme ve planlama, örgütleme, gerekli kaynakları sağlama ve düzenleme, yönlendirme, koordinasyon ve denetim gibi faaliyet ya da ögelerden meydana gelir.
Açıklama:
Yönetim, birden fazla kişinin yer aldığı bir grup içinde söz konusu olmaktadır. Bir insan, tek başına yapabileceği bir işi, kendine göre planlar ve bunu kendi yöntemiyle yürütmeye çalışır. Ancak işin hacmi büyüyerek birden fazla kişinin ortak çabasını gerekli hâle getirdiğinde işin örgütlenmesi zorunlu olur. Bu da planlama, iş bölümü, otorite hiyerarşisi, koordinasyon ve denetim gibi birtakım işlemleri gerekli hâle getirir.
Soru 2
Bir süreç olarak yönetim, yapılacak işleri belirleme ve planlama, örgütleme, gerekli kaynakları sağlama ve düzenleme, yönlendirme, koordinasyon ve denetim gibi faaliyet ya da ögelerden meydana gelir. Buna göre tanımı, “Amaçların tanımlanması, politikaların saptanması, bunların gerçekleştirilmesinde izlenecek yöntem ve işlemlerin (stratejilerin) kararlaştırılması” olarak verilen bu öge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Denetim
B
Planlama
C
Örgütleme
D
Yönlendirme
E
Koordinasyon
Açıklama:
Planlama, amaçların tanımlanması, politikaların saptanması, bunların gerçekleştirilmesinde izlenecek yöntem ve işlemlerin (stratejilerin) kararlaştırılmasıdır. Örgütleme, belirlenen planları uygulamak için gerekli etkinlikleri gruplandırarak yönetim üniteleri oluşturmak ve bu ünitelerdeki yönetici ve çalışanların görevlerini tanımlamak, aralarındaki ilişkileri düzenlemektir. Kaynakları sağlama ve düzenleme (bütçeleme) ise planların yürütülmesi ve amaçların gerçekleştirilmesi için gerekli personel, sermaye, tesisler ve diğer malzeme ve hizmetleri kullanılmaya hazır biçimde bir araya toplamaktır. Yönlendirme, eldeki kaynakları en uygun yoldan belirlenen amaçlara yöneltebilme güç ve çabasıdır. Koordinasyon, örgütlerdeki iş bölümü, hacim bakımından büyüme ve işleyişin karmaşık bir nitelik göstermesinin ortaya çıkardığı bir sorundur. Koordinasyon, yönetsel yapı içindeki çeşitli eylemlerin bütünleştirilmesi çabasıdır. Denetim ise belirlenen amaçların etkin ve verimli bir şekilde gerçekleşip gerçekleşmediğinin üstler tarafından sürekli olarak izlenmesi ve değerlendirilmesidir.
Soru 3
Hiyerarşi, örgütte çalışanların, en üst yöneticiden başlayarak en alt düzeydeki iş görene kadar yetki ve görevler bakımından ast-üst biçiminde derecelenmesidir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi astın görevleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Karar alma
B
Yönlendirme
C
Denetleme yetkisi
D
Politikalar belirleme
E
Verilen görevleri yerine getirme
Açıklama:
Üstler de hiyerarşi kanalı ile örgütte çalışan bütün personelle ilişki kurar; onlara talimat verir ve onlardan bilgi alırlar. Hiyerarşide üstlerin rolü genellikle haklarla/yetkilerle astların rolü de ödevlerle tanımlanmaktadır. Üstler, karar alma, politikalar belirleme, yönlendirme ve denetleme yetkisine sahiptirler. Astlar ise verilen görevleri yerine getirmekle yükümlüdür.
Soru 4
Kelime olarak “kamu”, Türkçede, hep, bütün; bir ülkedeki halkın bütünü; halk, amme gibi anlamlara gelmektedir. Tanımı, “kamu yararı amacına dönük insan ve mal toplulukları” olarak verilen bu kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamuoyu
B
Kamu düzeni
C
Kamu hukuku
D
Kamu personeli
E
Kamu tüzel kişileri
Açıklama:
Kelime olarak “kamu”, Türkçede, hep, bütün; bir ülkedeki halkın bütünü; halk, amme gibi anlamlara gelmektedir. “Kamu düzeni”, toplumun bütününü ilgilendiren düzeni; “kamu sektörü”, devlet eliyle yürütülen ekonomik faaliyetlerin bütününü; “kamu personeli”, devlet hizmetinde çalışan görevlileri, “kamuoyu”, belli bir konuda toplumun büyük bir kesimince benimsenen görüş, tavır ve inançların toplamını; “kamu tüzel kişileri”, kamu yararı amacına dönük insan ve mal topluluklarını; “kamu hukuku”, devletin kuruluş ve işleyişini, öteki devletlerle kamu tüzel kişileri ve özel kişilerle olan ilişkilerini düzenleyen kuralların bütününü anlatmaktadır (Eryılmaz, 2018:10).
Soru 5
Geleneksel kamu yönetimi (public administration) aşağıdakilerden hangisiyle en az ilgilenmiştir?
Seçenekler
A
Eşitlik
B
Verimlilik
C
Dürüstlük
D
Demokrasi
E
Kamu yararı
Açıklama:
Geleneksel kamu yönetimi (public administration), göreceli olarak verimlilikle az ilgilenmekte; demokrasi, hesap verebilirlik, kamu yararı, eşitlik, dürüstlük gibi özellikle kamu sektörünün değerleri üzerine daha fazla vurgu yapmaktadır.
Soru 6
Kamu işletmeciliği (public management) kavramının kullanılışı oldukça yenidir ve 1970’li yılların sonuna rastlar. İlk kullanıldığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İsveç
B
Fransa
C
Norveç
D
İngiltere
E
Almanya
Açıklama:
Kamu işletmeciliği (public management) kavramının kullanılışı oldukça yenidir ve 1970’li yılların sonuna rastlar. İlk kullanıldığı yer, ABD ve İngiltere’dir.
Soru 7
1980’li yılların sonlarına doğru gelişmiş ülkelerde ve özellikle Anglo-Sakson coğrafyada kamu sektörünün yönetiminde yeni bir yaklaşım ortaya çıkmaya başlamıştır. Bu yaklaşım ya da anlayış, “işletmecilik” (manageralism), “yeni kamu işletmeciliği” (new public management) ve “piyasa temelli kamu yönetimi” (market-based public administration) ya da “girişimci idare” (entrepreneurial government) gibi kavramlarla ifade edilmektedir. Bu yaklaşımı savunanlar, “yönetim” (administration) ile “işletme” (management) kavramı arasındaki farkı vurgularlar. Onlara göre “yönetim” kavramı, “işletme” kavramından daha dar bir anlama sahiptir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi yönetim kavramıyla ilgilidir?
Seçenekler
A
Yapılan işlerden sorumluluk alma
B
Hedefleri ve öncelikleri belirleme
C
İnsan kaynaklarını etkin kullanma
D
Hedeflerin ve önceliklerin başarılmasına yönelik uygulama planları yapma
E
Süreçlere, yöntemlere ve kurallara uygun olarak işleri sevk ve idare etme
Açıklama:
Yönetim; süreçlere, yöntemlere ve kurallara uygun olarak işleri sevk ve idare etmektir. İşletme ise yalnızca talimatlara ve yönergelere göre iş yapmak yerine, hedefleri ve öncelikleri belirleme, bunların başarılmasına yönelik uygulama planları yapma, insan kaynaklarını etkin kullanma, performansı değerlendirme ve yapılan işlerden sorumluluk alma gibi birçok fonksiyonu ifade eder.
Soru 8
Yeni kamu yönetimi anlayışının gelişimini, hakim özellik ve eğilimler olarak üç aşamada ele almak mümkündür. Aşağıdaki özelliklerden hangisi birinci aşamayla ilgilidir?
Seçenekler
A
Hesap verebilirlik
B
Vatandaş odaklılık
C
Kamu hizmetlerinde kalite
D
Kamuda yasal-yapısal serbestleşme
E
Yoğunlaşan kamu iktisadi girişimlerinin özelleştirilmesi
Açıklama:
Yeni kamu yönetimi anlayışının gelişimini, hakim özellik ve eğilimler olarak üç aşamada ele almak mümkündür. Birinci aşama, 1979 yılından başlayarak 1980’li yılların ortalarına kadar süren, kamuda yasal-yapısal serbestleşme (deregülasyon), kamu mal ve hizmetlerinde sübvansiyonların kaldırılması ve diğer tasarruf önlemleridir. İkinci aşama, 1985 yılından itibaren yoğunlaşan kamu iktisadi girişimlerinin özelleştirilmesi, İngilizce kavramların baş harflerinden oluşan 3-E (Economy-tutumluluk, Efficiency-verimlilik, Effectiveness-etkinlik) politikalarıdır. Nihayet üçüncü aşamayı ise 1990’lardan itibaren, kamu hizmetlerinde kalite, vatandaş odaklılık, yönetişim, katılım, hesap verebilirlik, saydamlık ve performansa dayalı yönetim gibi ilke ve değerlerin öne çıktığı politikalar oluşturur. Bu üçüncü aşama, kamu yönetiminde niteliği geliştirmeye yönelik açık uçlu bir süreçtir. Ülkeler bakımından fark yaratacak olan husus, her bir ülkenin veya yönetim biriminin bu alanda kaydedeceği gelişme düzeyidir.
Soru 9
Yeni kamu yönetimi, geleneksel yönetimden farklı olarak yönetimin organizasyonu ve işleyişinde piyasalar ve toplumla ilişkilerinde yeni bir yapılanma öngörür. Yeni kamu yönetiminin temel unsurları konusunda çeşitli sınıflandırmalar yapılmıştır. Örneğin C. Hood yeni kamu yönetiminin unsurlarını yedi grupta toplamıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu unsurlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Performans ölçümü yapılması
B
Kamu sektöründe rekabetin artırılması
C
Kaynakların kullanımında disiplin ve tutumluluk
D
Prosedürlere, sonuçlardan daha çok önem verilmesi
E
Kamu sektöründe yöneticiye geniş yönetme serbestliğinin tanınması
Açıklama:
1. Kamu sektöründe yöneticiye geniş yönetme serbestliğinin tanınması, 2. Performans ölçümü yapılması, 3. Sonuçlara, prosedürlerden daha çok önem verilmesi, 4. Kaynakların kullanımında disiplin ve tutumluluk, 5. Kamu sektöründe rekabetin artırılması, 6. Büyük yapılı organizasyonların, optimal büyüklükte yeni yapılara dönüştürülmesi, 7. Kamuda, özel sektör yönetim tekniklerinin uygulanması.
Soru 10
Yeni kamu yönetimi düşüncesi, 1980’den sonra ekonomik ve yönetsel sistemin yapı ve faaliyetlerindeki değişimi yorumlayan, yönlendiren ve geleneksel yönetim düşüncesine alternatif olarak ortaya çıkan ve onun yerini büyük ölçüde alan bir yaklaşımdır. Geleneksel kamu yönetimi ile yeni kamu yönetimi anlayışı arasındaki farklılıklara baktığımızda aşağıdakilerden hangisi yapı bakımından geleneksel kamu yönetimiyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Hizmet Devleti
B
Küçük Ölçekli Yapı
C
Yumuşak Hiyerarşi
D
Esnek Örgüt Yapısı
E
Adem-i Merkeziyetçi
Açıklama:
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi yönetimin fonksiyonlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Planlama
B
Üretim
C
Örgütleme
D
Yönlendirme
E
Denetim
Açıklama:
Yönetim fonksiyonları: planlama, örgütleme, bütçeleme, yönlendirme, koordinasyon ve denetimdir. Üretim ise işletmenin fonksiyonlarından biridir.
Soru 12
Devlet eliyle yürütülen ekonomik faaliyetlerin tümüne ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Kamu sektörü
B
Kamuoyu
C
Kamu düzeni
D
Kamu hukuku
E
Kamusal
Açıklama:
“Kamu düzeni”, toplumun bütününü ilgilendiren düzeni; “kamu sektörü”, devlet eliyle yürütülen ekonomik faaliyetlerin bütününü; “kamuoyu”, belli bir konuda toplumun büyük bir kesimince benimsenen görüş, tavır ve inançların toplamını; “kamu hukuku”, devletin kuruluş ve işleyişini, öteki devletlerle kamu tüzel kişileri ve özel kişilerle olan ilişkilerini düzenleyen kuralların bütününü anlatmaktadır; "kamusal" ise kamu ile ilgili anlamına gelemektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 13
I. Meslek II. Akademik Disiplin III. Pazarlama
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri kamu yönetimi kavramının temel dört yönünden biridir?
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri kamu yönetimi kavramının temel dört yönünden biridir?
Seçenekler
A
Sadece I
B
Sadece II
C
Sadece III
D
Sadece I,II
E
Sadece II,III
Açıklama:
Kamu yönetimi kavramının temel dört yönü bulunmaktadır. Bunlar “işlev”, “yapı”,
“akademik disiplin” ve “meslek” yönüdür. Doğru cevap D'dir.
“akademik disiplin” ve “meslek” yönüdür. Doğru cevap D'dir.
Soru 14
“İdeal tip bürokrasi” modelinin, en rasyonel ve etkili bir örgütlenme biçimi olduğunu savunan düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Dwight Waldo
B
Woodrow Wilson
C
Max Weber
D
Peter Drucker
E
Henri Fayol
Açıklama:
Max Weber de formüle ettiği “ideal tip bürokrasi” modelinin, en rasyonel ve etkili bir örgütlenme biçimi olduğuna ilişkin düşüncesini geliştirmiştir. Doğru cevap C'dir.
Soru 15
Vergi toplanması, savunma ve adalet gibi faaliyetler devletin hangi fonksiyonunu ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Klasik
B
Sosyal
C
Hakemlik
D
Kaynakları harekete geçirici
E
Müdahalecilik
Açıklama:
Devletin fonksiyonları, geçirdiği aşamalar dikkate alınarak “klasik”, “kaynakları harekete geçirici”, “sosyal” ve “hakemlik” olmak üzere dört grupta toplanabilir. Klasik fonksiyonlar; vergi toplama, adalet, güvenlik, savunma ve dış ilişkiler (diplomasi) gibi bir devletin varlığı için zorunlu olan işlevlerdir. Bunlar olmadan devletin varlığından söz edilemez. Doğru cevap A'dır.
Soru 16
Örgütün iç ve dış çevresinin incelenerek güçlü ve zayıf yanlar ile fırsat ve tehditlerinin belirlenmeye çalışıldığı analize ne ad verilir?
Seçenekler
A
Durum analizi
B
Senaryo analizi
C
SWOT analizi
D
Mikro analiz
E
Rekabet analizi
Açıklama:
Stratejik yönetim anlayışında ulaşılmak istenen hedeflerin ve siyasaların doğru seçilmesi önemlidir. Bunun için örgütün iç ve dış çevresi incelenir, güçlü ve zayıf yanlar ile fırsat ve tehditler belirlenmeye çalışılır, kısacası SWOT analizi yapılır. Doğru cevap C'dir.
Soru 17
İdarenin kamu yararını gerçekleştirebilmesi için özel kişiler karşısında sahip olduğu üstün yetki ve ayrıcalıklara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kamu politikası
B
Ombudsman
C
Kamu yararı
D
Kamu payı
E
Kamu gücü
Açıklama:
Kamu Gücü: İdarenin kamu yararını gerçekleştirebilmesi için özel kişiler karşısında sahip olduğu üstün yetki ve ayrıcalıklar. Kamu yönetimi, amacını gerçekleştirmek için kamu gücünden yararlanır ve gerektiğinde karşı tarafın rızası olmadan tek taraflı kararlar alarak uygulayabilir. Kamu gücü, “tek yanlı işlem”dir. Doğru cevap E'dir.
Soru 18
Kamu yönetimi elemanları içerisindeki hangi unsur diğerine göre daha önemlidir?
Seçenekler
A
Halk
B
Örgüt
C
Mali kaynak
D
Kamu politikası
E
Kamu görevlisi
Açıklama:
Kamu yönetiminin birinci elemanı insanlardır; yani halktır. Halk, bir ülkede yaşayan tüm bireylerden, çeşitli üretici ve tüketici gruplarından, siyasi liderler, yasama organı üyeleri ve baskı gruplarından oluşur. Şüphesiz, kamu yönetiminin bu beşeri unsuru, diğerlerine göre daha önemli ve etkileyicidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi yapı bakımından yeni kamusal yönetim anlayışlarından biridir?
Seçenekler
A
Hizmet devleti
B
Bürokrasi yönelimli
C
Piyasa yönelimli
D
Büyük ölçekli yapı
E
Merkeziyetçi
Açıklama:
Geleneksel yöntim yapı olarak Katı örgüt yapısı merkeziyetçi, katı hiyerarşi, hizmet devleti, büyük ölçekli yapı, bürokrasi yönelimlidir. Öteyandan esnek örgüt yapısı, adem-i erkeziyetçi, yumuşak Hiyerarşi, minimal devlet, küçük ölçekli yapı, piyasa yönelimlidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi kamu yönetimi ile özel yönetim arasındaki farklılıklardan biridir?
Seçenekler
A
Yasallık, tarafsızlık ve süreklilik
B
İnsan kaynakları
C
Mali yönetim
D
Örgütün yapı ve işleyişini idare etme
E
Siyasa, program ve yöntem geliştirme
Açıklama:
Esas itibarıyla bütün yönetimler, “insan kaynakları”, “mali yönetim”, “örgütün yapı ve işleyişini idare etme”; “siyasa, program ve yöntem geliştirme” gibi dört temel işlev yürütürler. kamu görevi ile özel yönetim arasında Yasallık, tarafsızlık ve süreklilik açısından farklılıklar vardır. Doğru cevap A'dır.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi yönetim fonksiyonları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Planlama
B
Etik
C
Örgütleme
D
Koordinasyon
E
Bütçeleme
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı B şıkkıdır. Yönetim fonksiyonları: planlama, örgütleme, bütçeleme, yönlendirme, koordinasyon ve denetimdir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi kamu yönetimi kavramının temel dört yönünden biri değildir?
Seçenekler
A
Akademik disiplin
B
Yapı
C
Siyaset
D
İşlev
E
Meslek
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı C şıkkıdır. Kamu yönetimi kavramının temel dört yönü bulunmaktadır. Bunlar “işlev”, “yapı”, “akademik disiplin” ve “meslek” yönüdür.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi devlet eliyle yürütülen ekonomik faaliyetlerin bütününü ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Kamuoyu
B
Kamu malı
C
Kamu personeli
D
Tüzel kişi
E
Kamu sektörü
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı E şıkkıdır. "Kamu sektörü”, devlet eliyle yürütülen ekonomik faaliyetlerin bütününü ifade etmektedir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi kamu yararı amacına dönük insan ve mal topluluklarını ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Kamu personeli
B
Kamu hukuku
C
Kamu sektörü
D
Kamu tüzel kişileri
E
Kamuoyu
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı D şıkkıdır. "Kamu tüzel kişileri”, kamu yararı amacına dönük insan ve mal topluluklarını ifade eden kavramdır.
Soru 25
Kamu işletmeciliği (public management) kavramının kullanılışı hangi yıllara rastlamaktadır?
Seçenekler
A
1970'li yılların sonuna
B
1980'li yılların sonuna
C
1990'lı yılların sonuna
D
1960'lı yılların başına
E
1950'li yılların sonuna
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı A şıkkıdır. Kamu işletmeciliği (public management) kavramının kullanılışı oldukça yenidir ve 1970’li yılların sonuna rastlar.
Soru 26
Kamu işletmeciliği kavramının ilk kullanıldığı yerler aşağıdakilerden hangisinde doğru gösterilmiştir?
Seçenekler
A
Almanya ve İtalya
B
ABD ve İngiltere
C
Fransa ve Hollanda
D
İspanya ve Portekiz
E
Norveç ve İsveç
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı B şıkkıdır. Kamu işletmeciliği (public management) kavramının kullanılışı oldukça yenidir ve 1970’li yılların sonuna rastlar. İlk kullanıldığı yer, ABD ve İngiltere’dir.
Soru 27
Geleneksel kamu yönetimi, büyük ölçüde kim tarafından kavramlaştırılan bürokrasi modeline göre örgütlenmeyi esas alır.
Seçenekler
A
Woodrow Wilson
B
Frederick Taylor
C
Max Weber
D
Thomas Jefferson
E
John Locke
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı C şıkkıdır. Geleneksel kamu yönetimi, büyük ölçüde Alman sosyolog Max Weber’in kavramlaştırdığı bürokrasi modeline göre örgütlenmeyi esas alır.
Soru 28
Yönetimin temel işlevini "En iyi yönetim, en az yönetimdir" deyişiyle formüle eden aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Woodrow Wilson
B
Max Weber
C
John Locke
D
Adam Smith
E
Thomas Jefferson
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı E şıkkıdır. Yönetimin temel işlevini "En iyi yönetim, en az yönetimdir" deyişiyle formüle eden kişi Thomas Jefferson'dur.
Soru 29
19. yüzyılın ikinci yarısından başlayarak 20. yüzyılın son çeyreğine kadar kamu yönetiminde geçerli olan hakim paradigmanın adı nedir?
Seçenekler
A
Kamusal alan
B
Norm düzeni
C
Özel yönetim
D
Geleneksel kamu yönetimi
E
Sivil toplum yönetimi
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı D şıkkıdır. Geleneksel kamu yönetimi, 19. yüzyılın ikinci yarısından başlayarak 20. yüzyılın son çeyreğine kadar kamu yönetiminde geçerli olan hakim paradigmanın adı nedir?
Soru 30
Önceleri, planlayıcı, müdahaleci ve işletmeci devlet anlayışı egemen iken 1980’li yılların başından itibaren devlet yönetiminde liberal düşünce önem kazanmış, bütün ülkelerde piyasa ekonomisine doğru güçlü bir eğilim ortaya çıkmıştır.
Yukarıda bahsedilen eğilimin temel politikası aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda bahsedilen eğilimin temel politikası aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Özelleştirme
B
Kamulaştırma
C
Liberalizm
D
Sosyalizm
E
Tekelleşme
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı A şıkkıdır. Önceleri, planlayıcı, müdahaleci ve işletmeci devlet anlayışı egemen iken 1980’li yılların başından itibaren devlet yönetiminde liberal düşünce önem kazanmış, bütün ülkelerde piyasa ekonomisine doğru güçlü bir eğilim ortaya çıkmıştır. Bu eğilimin temel politikası özelleştirmedir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi yönetim fonksiyonları dışındadır?
Seçenekler
A
Planlama
B
Örgütlenme
C
Bütçeleme
D
Empati kurma
E
Yönlendirme
Açıklama:
Yönetim Fonksiyonları: Planlama, örgütleme, bütçeleme, yönlendirme, koordinasyon ve denetim.
Soru 32
Kelime olarak ‘Kamu’ aşağıdakilerden hangi ile eşleşir?
Seçenekler
A
Halkın bütünü
B
Halk için bedava olan şey
C
Medya
D
Milli para
E
Milli marş
Açıklama:
Kelime olarak “kamu”, Türkçede, hep, bütün; bir ülkedeki halkın bütünü; halk, amme gibi anlamlara gelmektedir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi Kamu Yönetimi kavramının temel dört yönünden biri değildir?
Seçenekler
A
İşlev
B
Yapı
C
Anayasal haklar
D
Akademik disiplin
E
Meslek
Açıklama:
Kamu yönetimi kavramının temel dört yönü bulunmaktadır. Bunlar “işlev”, “yapı”, “akademik disiplin” ve “meslek” yönüdür. İşlevsel bir kavram olarak kamu yönetimi, çeşitli tanımlara konu olmuştur.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi eski kamu yönetimi anlayışına göre bir yönetici için yeterli bir tutum olarak sayılırdı?
Seçenekler
A
Etkinlik odaklı olmak
B
Kalite hedeflerini tutturmak
C
Kurallara ve prosedürlere uygun davranmak
D
Verimlilik odaklı çalışmak
E
Müşteri memnuniyetini sağlamak
Açıklama:
Geleneksel kamu yönetimi teorisinde emir verenlerle (siyasiler) bunları uygulayanlar (bürokratlar) arasında bir ayrım yapılmaktadır. Yeni yönetim anlayışında yöneticiler, yalnızca kurallara ve prosedürlere uygun davranmakla sorumluluklarının gereğini yerine getirmiş sayılmamakta yaptıkları işlerin sonuçlarından da (etkinlik, verimlilik, kalite, müşteri memnuniyeti vb.) sorumlu tutulmaktadır.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi yeni kamu yönetimi anlayışı ilkelerindendir?
Seçenekler
A
Katı Hiyerarşi
B
Hizmet Devleti
C
Büyük Ölçekli Yapı
D
Bürokrasi Yönelimli
E
Esnek örgüt yapısı
Açıklama:
Yeni Yönetim İlkeleri: Esnek örgüt yapısı, Adem-i merkeziyetçi, Yumuşak hiyerarşi, Minimal devlet, Küçük ölçekli yapı ve Piyasa yönelimli olmaktır.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisinde 6 kamu yönetimi elemanı doğru olarak belirtilmiştir?
Seçenekler
A
Halk-örgüt-kamu politikası-mali kaynak-kamu görevlileri-norm düzeni
B
Halk-özel sektör-kamu politikası-mali kaynak-kamu görevlileri-norm düzeni
C
Halk-örgüt-kamu politikası-dış borç-kamu görevlileri-norm düzeni
D
Halk-örgüt-kamu politikası-mali kaynak-silahlı kuvvetler-norm düzeni
E
Seçilmiş kişiler-örgüt-kamu politikası-mali kaynak-kamu görevlileri-norm düzeni
Açıklama:
Kamu yönetimi, devlet ve toplum düzeninin kesintisiz olarak işlemesi, kamunun ortak ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik mal ve hizmetlerin üretilip halka sunulmasına ilişkin idari bir sistemdir. Her sistemde olduğu gibi kamu yönetimi sistemi de çeşitli elemanlardan meydana gelir.
Kamu yönetiminin birinci elemanı insanlardır; yani halktır.
Kamu yönetiminin ikinci elemanı örgüttür. Kamu yönetiminin üçüncü elemanı, kamu politikasıdır.
Kamu yönetiminin dördüncü elemanı, norm düzenidir.
Kamu yönetiminin beşinci elemanı mali kaynaktır.
Kamu yönetiminin altıncı elemanı, örgütü harekete geçiren ve işleten kamu görevlileridir.
Kamu yönetiminin birinci elemanı insanlardır; yani halktır.
Kamu yönetiminin ikinci elemanı örgüttür. Kamu yönetiminin üçüncü elemanı, kamu politikasıdır.
Kamu yönetiminin dördüncü elemanı, norm düzenidir.
Kamu yönetiminin beşinci elemanı mali kaynaktır.
Kamu yönetiminin altıncı elemanı, örgütü harekete geçiren ve işleten kamu görevlileridir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisinde yönetişim kavramının içeriği eksiksiz olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Kamu yönetimi-özel sektör-dernekler
B
Özel sektör-sivil toplum kuruluşları-üniversiteler
C
Kamu yönetimi-belediyeler-sivil toplum kuruluşları
D
Kamu yönetimi-özel sektör-sivil toplum kuruluşları
E
Kamu yönetimi-özel sektör-üniversiteler
Açıklama:
Yönetişim, kamu yönetimi, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarını içine alan kompleks bir sistem ve bunların kendi aralarındaki ilişkiler ağı ve karşılıklı etkileşimlerini ifade etmek için kullanılan bir kavramdır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi bir süreç olarak yönetimin ögelerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Planlama
B
Düzenleme
C
Koordinasyon
D
Yargılama
E
Denetim
Açıklama:
Bir süreç olarak yönetim, yapılacak işleri belirleme ve planlama, örgütleme, gerekli
kaynakları sağlama ve düzenleme, yönlendirme, koordinasyon ve denetim gibi faaliyet ya da ögelerden meydana gelir. Yargılama bunlardan birisi değildir.
kaynakları sağlama ve düzenleme, yönlendirme, koordinasyon ve denetim gibi faaliyet ya da ögelerden meydana gelir. Yargılama bunlardan birisi değildir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi stratejik yönetimin 6 temel özelliğinden biri değildir?
Seçenekler
A
Örgütsel amaçları belirlenen strateji etrafında bütünleştirme
B
Amaçlara göre zaman planı yapılması
C
Örgütün mevcut durumunun incelenmesi ve değerlendirmesi
D
Örgüte katılımın örgütsel çaba kapsamında teşvik edici hediyeler ile arttırılması
E
Amaçlara ulaşmak için strateji belirlenmesi
Açıklama:
Stratejik yönetim yaklaşımının altı temel özelliği bulunmaktadır (Shafritz, Russell ve Borick, 2009: 351):
- Gelecekte ulaşılmak istenilen amaçların belirlenmesi (ki bu genellikle öz olarak vizyon tanımlamasında yer alır),
- Belirlenen amaçların gerçekleştirilmesiyle ilgili bir zaman planlamasının oluşturulması,
- Örgütün mevcut durumunun, özellikle kapasite yönünden incelenmesi ve değerlendirilmesi,
- Örgütün içinde yer aldığı çevrenin, bugünü ve geleceği dikkate alınarak nesnel olarak analiz edilmesi,
- Arzu edilen (belirlenen) amaçlara ulaşmak için çeşitli alternatifleri dikkate alarak bir stratejinin belirlenmesi,
- Örgütsel çabaları, belirlenen bu strateji etrafında bütünleştirme.
Soru 40
Çalışanların görevler bakımından alt-üst biçiminde derecelenmesi yönetimin hangi unsurudur?
Seçenekler
A
Denetim
B
Strateji
C
Koordinasyon
D
Hiyerarşi
E
Kaynak belirleme
Açıklama:
Hiyerarşi, örgütte çalışanların, en üst yöneticiden başlayarak en alt düzeydeki iş görene kadar yetki ve görevler bakımından ast-üst biçiminde derecelenmesidir. Hiyerarşiye, “mertebeler silsilesi” (silsile-i meratip) de denilir. Hiyerarşik düzen sayesinde alt kademelerdeki bir iş gören, kendine en yakın üstünden başlayarak dereceli bir şekilde örgütteki en üst yöneticiye bağlanmış olur.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi kamu kavramının ifade ettiği kavramlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Genellik
B
Açıklık
C
Halka ait oluş
D
Görülebilirlik
E
Öznellik
Açıklama:
Kamu kavramı, “resmiyeti” ve “genelliği” anlattığı kadar “özel”in, “gizli”nin ve “kapalı”lığın zıddı olarak “açık”lığı, “halka ait oluş”u ve “görülebilir”liği de ifade etmektedir. Kamu malları, kamu hayatı ve halk (amme) kütüphanesi gibi.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi kamu yönetimi kavramının dört temel yönünden birisi değildir?
Seçenekler
A
Yapı
B
İşlev
C
Süreklilik
D
Akademik disiplin
E
Meslek
Açıklama:
Kamu yönetimi kavramının temel dört yönü bulunmaktadır. Bunlar “işlev”, “yapı”,
“akademik disiplin” ve “meslek” yönüdür. İşlevsel bir kavram olarak kamu yönetimi, çeşitli
tanımlara konu olmuştur. Süreklilik bunlardan birisi değildir.
“akademik disiplin” ve “meslek” yönüdür. İşlevsel bir kavram olarak kamu yönetimi, çeşitli
tanımlara konu olmuştur. Süreklilik bunlardan birisi değildir.
Soru 43
Aşağıdakilerin hangisinde devletin fonksiyonlarının geçirdiği aşamalar doğru olarak sıralanmıştır?
Seçenekler
A
Klasik-sosyal-hakemlik-empatik
B
Klasik-kaynakları harekete geçirici-sosyal-hakemlik
C
Yenilikçi-sosyal-hakemlik-liderlik
D
Klasik-tam merkezcilik-hakemlik-liderlik
E
Yenilikçi-tam merkezcilik-empatik- kaynakları harekete geçirici
Açıklama:
Devletin fonksiyonları, geçirdiği aşamalar dikkate alınarak “klasik”, “kaynakları harekete geçirici”, “sosyal” ve “hakemlik” olmak üzere dört grupta toplanabilir. Klasik fonksiyonlar; vergi toplama, adalet, güvenlik, savunma ve dış ilişkiler (diplomasi) gibi bir devletin varlığı için zorunlu olan işlevlerdir. Bunlar olmadan devletin varlığından söz edilemez.
Soru 44
Aşağıdaki düşünürlerden hangisi geleneksel kamu yönetimi anlayışının entellektüel temellerini oluşturanlardan birisidir?
Seçenekler
A
Karl Marx
B
Platon
C
Woodrow Wilson
D
Machiavelli
E
John Locke
Açıklama:
Geleneksel kamu yönetimi anlayışının entellektüel temelleri, büyük ölçüde Woodrow Wilson, Max Weber ve Frederick Taylor’ın düşüncelerine dayanır. Wilson, 19. yüzyılın son çeyreğinde yazdığı makalesinde kamu yönetimini, siyaset biliminden bağımsız bir disiplin hâline getirmek için “siyaset/yönetim ayrılığı” ilkesini savunmuştur.
Soru 45
Aşağıdaki düşünürlerden hangisi "ideal tip bürokrasi" modelinin rasyonel bir örgütlenme biçimi olduğu düşüncesini geliştirmiştir?
Seçenekler
A
Frederick Taylor
B
Max Weber
C
John Locke
D
Woodrow Wilson
E
Walter Benjamin
Açıklama:
Geleneksel kamu yönetimi anlayışının entellektüel temelleri, büyük ölçüde Woodrow Wilson, Max Weber ve Frederick Taylor’ın düşüncelerine dayanır. Wilson, 19. yüzyılın son çeyreğinde yazdığı makalesinde kamu yönetimini, siyaset biliminden bağımsız bir disiplin hâline getirmek için “siyaset/yönetim ayrılığı” ilkesini savunmuştur. Max Weber de formüle ettiği “ideal tip bürokrasi” modelinin, en rasyonel ve etkili bir örgütlenme biçimi olduğuna ilişkin düşüncesini geliştirmiştir. Wilson ve Weber’in görüş ve düşünceleri, siyasetin alanıyla kamu görevlilerinin alanlarının farklı olduğu, siyasetçilerin kamu politikalarına ilişkin temel kararların verilmesi, kamu görevlilerinin de bunları, uzmanlık ve teknik bilgilerine göre en etkin ve tarafsız olarak uygulayacakları esasına dayanır.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi yeni kamu yönetiminin unsurlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Kamu sektöründe rekabetin artırılması
B
Performans ölçümü yapılması
C
Kaynakların kullanımında disiplin ve tutumluluk
D
Bürokrasi ve hiyerarşinin ön planda tutulması
E
Sonuçlara, prosedürlerden daha çok önem verilmesi
Açıklama:
Yeni kamu yönetimi, geleneksel yönetimden farklı olarak yönetimin organizasyonu ve işleyişinde piyasalar ve toplumla ilişkilerinde yeni bir yapılanma öngörür. Yeni kamu
yönetiminin temel unsurları konusunda çeşitli sınıflandırmalar yapılmıştır. Örneğin:
1. Kamu sektöründe yöneticiye geniş yönetme serbestliğinin tanınması,
2. Performans ölçümü yapılması,
3. Sonuçlara, prosedürlerden daha çok önem verilmesi,
4. Kaynakların kullanımında disiplin ve tutumluluk,
5. Kamu sektöründe rekabetin artırılması,
6. Büyük yapılı organizasyonların, optimal büyüklükte yeni yapılara dönüştürülmesi,
7. Kamuda, özel sektör yönetim tekniklerinin uygulanması
yönetiminin temel unsurları konusunda çeşitli sınıflandırmalar yapılmıştır. Örneğin:
1. Kamu sektöründe yöneticiye geniş yönetme serbestliğinin tanınması,
2. Performans ölçümü yapılması,
3. Sonuçlara, prosedürlerden daha çok önem verilmesi,
4. Kaynakların kullanımında disiplin ve tutumluluk,
5. Kamu sektöründe rekabetin artırılması,
6. Büyük yapılı organizasyonların, optimal büyüklükte yeni yapılara dönüştürülmesi,
7. Kamuda, özel sektör yönetim tekniklerinin uygulanması
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi yeni kamu yönetiminin yapısal özelliklerinden birisidir?
Seçenekler
A
Bürokrasi yönelimli
B
Hizmet devleti
C
Katı örgüt yapısı
D
Büyük ölçekli yapı
E
Adem-i merkeziyetçi
Açıklama:
Yeni kamu yönetimi yapısal olarak şu özellikleri taşır:
• Esnek Örgüt Yapısı
• Adem-i Merkeziyetçi
• Yumuşak Hiyerarşi
• Minimal Devlet
• Küçük Ölçekli Yapı
• Piyasa Yönelimli
• Esnek Örgüt Yapısı
• Adem-i Merkeziyetçi
• Yumuşak Hiyerarşi
• Minimal Devlet
• Küçük Ölçekli Yapı
• Piyasa Yönelimli
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi geleneksel kamu yönetiminin özelliklerinden birisidir?
Seçenekler
A
Esnek örgüt yapısı
B
Merkeziyetçi
C
Minimal devlet
D
Piyasa yönelimli
E
Küçük ölçekli yapı
Açıklama:
Geleneksel kamu yönetiminin yapısal özellikleri şöyledir:
• Katı örgüt yapısı
• Merkeziyetçi
• Katı Hiyerarşi
• Hizmet Devleti
• Büyük Ölçekli Yapı
• Bürokrasi Yönelimli
• Katı örgüt yapısı
• Merkeziyetçi
• Katı Hiyerarşi
• Hizmet Devleti
• Büyük Ölçekli Yapı
• Bürokrasi Yönelimli
Soru 49
Çeşitli devlet dairelerinin yapmayı ya da yapmamayı tercih ettikleri şeyler aşağıdaki kamu yönetimi elemanlarından hangisini karşılar?
Seçenekler
A
Kamu politikası
B
Norm düzeni
C
Kamu maliyesi
D
Örgüt
E
Kamu görevlileri
Açıklama:
Kamu yönetiminin üçüncü elemanı, kamu politikasıdır. Kamu politikası, toplumsal sorunları tanımlama ve bunların çözümlerini belirlemedir. Bu da kanun yapma (koyma), idari düzenlemeleri gerçekleştirme, alternatif çözüm önerileri arasında seçim yapma ve
sorunları çözecek en uygun yöntemleri belirleme işleriyle ilgilidir. Kamu politikası, daha çok siyasi yöneticilerin bir görevidir.
sorunları çözecek en uygun yöntemleri belirleme işleriyle ilgilidir. Kamu politikası, daha çok siyasi yöneticilerin bir görevidir.
Soru 50
Kamu yönetimini denetlemek için yasama organı tarafından görevlendirilen bağımsız kamu denetçilerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Arabulucu
B
Planlamacı
C
Mali müşavir
D
Yönetişim lideri
E
Ombudsman
Açıklama:
Ombudsman: Kamu yönetimini denetlemek için yasama organı tarafından görevlendirilen bağımsız kamu denetçisi.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi kamu yönetimi kavramının temel yönlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İşlev
B
Yapı
C
Akademik Disiplin
D
Meslek
E
Ekonomi
Açıklama:
Kamu örgütü/yapı kamu yönetiminin temel yönlerinden biridir.
Soru 52
Yönetimin incelenmesi (The Study of Administration) makalesinde, siyaset bilimi ile yönetim biliminin birbirinden ayrılması gerektiğini vurgulayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Max Weber
B
Woodrow Wilson
C
Abraham Maslow
D
Frederick Taylor
E
Herbert Simon
Açıklama:
Yönetimin incelenmesi kitabının yazarı Woodrow Wilson'dur.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi geleneksel kamu yönetimi anlayışı için söylenebilir?
Seçenekler
A
Geleneksel kamu yönetimi anlayışı vizyon sahibidir.
B
Minimal devleti savunur.
C
Bürokrasi yönelimlidir.
D
Piyasa yönelimlidir.
E
Adem-i merkeziyetçi yapıyı savunur.
Açıklama:
Geleneksel kamu yönetimi bürokrasi temelli bir yönetim biçimidir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi yeni kamu yönetimi anlayışı için söylenebilir ?
Seçenekler
A
Yeni kamu yönetimi daha merkeziyetçidir.
B
Hizmetlerde niceliğe önem verir.
C
Kuralcı ve kırtasiyecidir.
D
Performans hedefli denetim anlayışına sahiptir.
E
Girdi ve süreç odaklıdır.
Açıklama:
Yeni kamu yönetimi performans hedefli denetime öncelik veren bir anlayışına sahiptir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi kamu yönetiminin elemanları arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Halk
B
Örgüt
C
Yerinden yönetim
D
Kamu Politikası
E
Kamu görevlileri
Açıklama:
Yerinden yönetim kamu yönetiminin elemanlarından bir değildir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi iyi yönetişimin ilkelerinden biridir?
Seçenekler
A
Özel sektör ve sivil toplum örgütleriyle ilişki kurma
B
Hizmet Devleti
C
Kumanda ve kontrol
D
Kapalı enformasyon kanalları
E
Gizlilik
Açıklama:
Yönetişim anlayışının en önemli özelliklerinden biri farklı sektörler ile ilişki kurmaya önem vermesidir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi kamu yönetimi ve özel yönetim arasındaki benzerliklerden biridir?
Seçenekler
A
Kamu gücü
B
Hesap verme sorumluluğu
C
Ombudsmanlık
D
Hakemlik
E
Stratejik yönetim planlarının hazırlanması
Açıklama:
Hem kamu hem de özel yönetimler stratejik planlar hazırlarlar.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi kamu yönetimi ve özel yönetim arasındaki farklılıklar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Özel yönetimler olumsuz dışsallıkla mücadele etmekle yükümlüdür.
B
Kamu yöneticileri siyasi organların kamu politikası kararlarını uygular.
C
Kamu yönetimi kamu yararı prensibi ile hareket eder.
D
Özel işletmeler, kamu örgütlerine göre daha fazla serbestliğe sahiptirler.
E
Kamu yönetiminde motivasyon kaynağı prestij ve otorite kazanmak iken, özel yönetimde motivasyon unsuru rekabet ve maddi kazançtır.
Açıklama:
Olumsuz dışsallıkla mücadele etmek kamu yönetimlerinin görevidir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi stratejik yönetimin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Gelecekte ulaşılmak istenilen amaçların belirlenmesi
B
Örgütün mevcut durumunun incelenmesi ve değerlendirilmesi
C
Performansa dayalı yönetimi reddetmesi
D
Amaçların gerçekleştirilmesiyle ilgili planların oluşturulması
E
Örgütün içinde yer aldığı çevrenin nesnel olarak analiz edilmesi
Açıklama:
Stratejik yönetim anlayışı performansa dayalı yönetimi destekleyen bir yönetim biçimidir.
Soru 60
Tarihsel olarak devletlerin fonksiyonları büyük bir değişime uğramış, çeşitlenmiş ve artmıştır. Aşağıdakilerden hangisi yakın tarihlerde meydana gelen bu değişimler içinde sayılamaz?
Seçenekler
A
Müdahaleci devlet
B
Sosyal devlet
C
Monarşik devlet
D
Hakem devlet
E
Planlayıcı devlet
Açıklama:
Monarşik devlet, devletlerin fonksiyonlarında son yıllarda meydana gelen değişimlerden birisi değildir.
Soru 61
I. Başkalarına iş yaptırma faaliyetidir.
II. Bireysel bir faaliyettir.
III. Biçimsel örgütlerde hiyerarşik bir düzen içinde meydana gelir.
IV. Belirli bir amacın gerçekleştirilmesine yönelik bir faaliyettir.
Yönetim ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
II. Bireysel bir faaliyettir.
III. Biçimsel örgütlerde hiyerarşik bir düzen içinde meydana gelir.
IV. Belirli bir amacın gerçekleştirilmesine yönelik bir faaliyettir.
Yönetim ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III ve IV
B
I, II ve III
C
III ve IV
D
I ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Yönetim Nedir?
Yönetim, başkalarına iş yaptırma faaliyetidir. Biçimsel örgütlerde hiyerarşik bir düzen içinde meydana gelir. Ayrıca, belirli bir amacın gerçekleştirilmesine yönelik bir faaliyettir.
Ancak, yönetim, grup faaliyetidir, bireysel bir faaliyet değildir.
Yönetim, başkalarına iş yaptırma faaliyetidir. Biçimsel örgütlerde hiyerarşik bir düzen içinde meydana gelir. Ayrıca, belirli bir amacın gerçekleştirilmesine yönelik bir faaliyettir.
Ancak, yönetim, grup faaliyetidir, bireysel bir faaliyet değildir.
Soru 62
İdare Hukuku ile Kamu Yönetiminin ayrı alanlar olduğu gerçeğinin yakın zamana kadar benimsenmemesi, kamu yönetiminin müstakil bir disiplin haline gelmesini geciktirmiştir. Bu gelişmenin yaşandığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Almanya
B
İspanya
C
İngiltere
D
Amerika Birleşik Devletleri
E
Fransa
Açıklama:
Kamu Yönetiminin Tanımı
İdare Hukuku ile Kamu Yönetimi’nin ayrı alanlar olduğu gerçeğinin yakın zamana kadar benimsenmemesi, kamu yönetiminin müstakil bir disiplin hâline gelmesini geciktirmiştir. Bu gelişmenin yaşandığı ülke Fransa'dır.
İdare Hukuku ile Kamu Yönetimi’nin ayrı alanlar olduğu gerçeğinin yakın zamana kadar benimsenmemesi, kamu yönetiminin müstakil bir disiplin hâline gelmesini geciktirmiştir. Bu gelişmenin yaşandığı ülke Fransa'dır.
Soru 63
“İdeal tip bürokrasi” modelini formüle eden bilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Woodrow Wilson
B
Max Weber
C
Frederick Taylor
D
Henri Fayol
E
Karl Marx
Açıklama:
Geleneksel Kamu Yönetimi ve Yeni Kamu Yönetimi
“İdeal tip bürokrasi” modelini Max Weber formüle etmiştir.
“İdeal tip bürokrasi” modelini Max Weber formüle etmiştir.
Soru 64
1980’li yılların sonlarına doğru gelişmiş ülkelerde ve özellikle Anglo-Sakson coğrafyada kamu sektörünün yönetiminde yeni bir yaklaşım ortaya çıkmaya başlamıştır. Bu yaklaşıma çeşitli isimler verilmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
İşletmecilik
B
Girişimci idare
C
Piyasa temelli kamu yönetimi
D
Klasik kamu yönetimi
E
Yeni kamu işletmeciliği
Açıklama:
Geleneksel Kamu Yönetimi ve Yeni Kamu Yönetimi
1980’li yılların sonlarına doğru gelişmiş ülkelerde ve özellikle Anglo-Sakson coğrafyada kamu sektörünün yönetiminde yeni bir yaklaşım ortaya çıkmaya başlamıştır. Bu yaklaşıma çeşitli isimler verilmiştir. Yeni kamu işletmeciliği, Piyasa temelli kamu yönetimi, Girişimci idare, İşletmecilik.
1980’li yılların sonlarına doğru gelişmiş ülkelerde ve özellikle Anglo-Sakson coğrafyada kamu sektörünün yönetiminde yeni bir yaklaşım ortaya çıkmaya başlamıştır. Bu yaklaşıma çeşitli isimler verilmiştir. Yeni kamu işletmeciliği, Piyasa temelli kamu yönetimi, Girişimci idare, İşletmecilik.
Soru 65
Siyasi yöneticilerin, belirli sorunların çözümü için aldıkları kararlar ve izledikleri yöntemler kamu yönetimi sisteminin hangi elemanını meydana getirir?
Seçenekler
A
Personel rejimi
B
Norm düzeni
C
Mali kaynaklar
D
Kamu politikası
E
Örgüt yapısı
Açıklama:
Kamu Yönetiminin Elemanları
Siyasi yöneticilerin, belirli sorunların çözümü için aldıkları kararlar ve izledikleri yöntemler kamu yönetimi sisteminin kamu politikası elemanını oluşturur.
Siyasi yöneticilerin, belirli sorunların çözümü için aldıkları kararlar ve izledikleri yöntemler kamu yönetimi sisteminin kamu politikası elemanını oluşturur.
Soru 66
Toplumu yönlendirmek ve yönetmek konusunda sorumluluk dengesinin devletten sivil topluma doğru kaymakta olduğuna işaret etmek için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yönetişim
B
Temsili demokrasi
C
Sivil toplum
D
Girişimci yönetim
E
Sibernetik
Açıklama:
Yönetişim kavramı, toplumu yönlendirmek ve yönetmek konusunda sorumluluk dengesinin devletten sivil topluma doğru kaymakta olduğuna işaret eder.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi kamu yönetimi ve özel yönetim ilişkisinde kamu yönetimine özgü bir faaliyettir?
Seçenekler
A
Örgütsel işleyişi gerçekleştirmek
B
Personel işlerinin yürütmek
C
Kamu politikası kararlarını uygulamak
D
Dış çevre ile etkileşimde bulunmak
E
Kurallar sistemi oluşturmak
Açıklama:
Kamu politikası kararlarını uygulamak, kamu yönetimi ve özel yönetim ilişkisinde kamu yönetimine özgü bir faaliyettir.
Soru 68
Aşağıdaki faaliyetlerden hangisi stratejik plan içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Orta ve uzun vadeli amaçların belirlenmesi
B
Vizyon ve misyon oluşturma
C
Temel ilke ve politikaları belirleme
D
İşe eleman alımı
E
Performans ölçütleri geliştirme
Açıklama:
Stratejik Yönetim
Sorudaki işe eleman alımı faaliyeti stratejik plan içinde yer almaz.
Sorudaki işe eleman alımı faaliyeti stratejik plan içinde yer almaz.
Soru 69
Max Weber’in, devlet tanımında vurgulanan en önemli özellik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamu hizmetlerini sunması
B
Fiziki güç kullanma tekelini elinde tutması
C
Hak ve özgürlüklere saygı duyması
D
Hukuk kuralları oluşturması
E
Ülke güvenliğini sağlaması
Açıklama:
Devletin Niteliği ve Dönüşümü
Max Weber’in, devlet tanımında vurgulanan en önemli özellik devletin fiziki güç kullanma tekelini elinde tutmasıdır.
Max Weber’in, devlet tanımında vurgulanan en önemli özellik devletin fiziki güç kullanma tekelini elinde tutmasıdır.
Soru 70
I. Klasik
II. Sosyal
III. Hakemlik
IV. Kaynakları harekete geçirici
Devletin fonksiyonlarının, geçirdiği aşamalar dikkate alınarak sıralanışı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
II. Sosyal
III. Hakemlik
IV. Kaynakları harekete geçirici
Devletin fonksiyonlarının, geçirdiği aşamalar dikkate alınarak sıralanışı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
I, IV, II ve III
B
III, I, II ve IV
C
II, III, I ve IV
D
IV, III, II ve I
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Devletin Niteliği ve Dönüşümü
Devletin fonksiyonlarının, geçirdiği aşamalar dikkate alınarak sıralanışı şu şekildedir: Klasik, Kaynakları harekete geçirici, Sosyal ve Hakemlik.
Devletin fonksiyonlarının, geçirdiği aşamalar dikkate alınarak sıralanışı şu şekildedir: Klasik, Kaynakları harekete geçirici, Sosyal ve Hakemlik.
Soru 71
Belirli amaç veya amaçları gerçekleştirmek için işbirliği içinde yürütülen bir grup faaliyetine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yönetim
B
Grup Çalışması
C
Araştırma
D
Organizasyon
E
Know-how
Açıklama:
Yönetim: Belirli amaç veya amaçları gerçekleştirmek için işbirliği içinde yürütülen bir grup faaliyetidir.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi Yönetim Fonksiyonları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Analiz
B
Planlama,
C
Örgütleme,
D
Bütçeleme, yönlendirme, koordinasyon ve denetim
E
Yönlendirme,
Açıklama:
Yönetim Fonksiyonları: Planlama, örgütleme, bütçeleme, yönlendirme, koordinasyon ve denetim.
Analiz
Analiz
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi yönetimin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yönetim, bir kişinin yer aldığı bir grup içinde söz konusu olmaktadır
B
Bir süreç olarak yönetim, yapılacak işleri belirleme ve planlama, örgütleme, gerekli kaynakları sağlama ve düzenleme, yönlendirme, koordinasyon ve denetim gibi faaliyet ya da ögelerden meydana gelir
C
Yönetim, biçimsel örgütlerde hiyerarşik bir düzen içinde meydana gelir
D
Yönetim, düzenli faaliyetlerden meydana gelen bir olgudur
E
Yönetim, belirli bir amacın veya amaçların gerçekleştirilmesine yönelmiş çeşitli faaliyetler bütününden oluşur
Açıklama:
Yönetim, birden fazla kişinin yer aldığı bir grup içinde söz konusu olmaktadır.
Soru 74
Örgütte çalışanların, en üst yöneticiden başlayarak en alt düzeydeki iş görene kadar yetki ve görevler bakımından ast-üst biçiminde derecelenmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hiyerarşi
B
Bürokrasi
C
Büro
D
Grup
E
Atama
Açıklama:
Hiyerarşi:Örgütte çalışanların, en üst yöneticiden başlayarak en alt düzeydeki iş görene kadar yetki ve görevler bakımından ast-üst biçiminde derecelenmesine denir
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi Kamu yönetimi kavramının temel dört yönünden biri değildir?
Seçenekler
A
Yönetim
B
işlev
C
yapı
D
akademik disiplin
E
meslek
Açıklama:
Kamu yönetimi kavramının temel dört yönü bulunmaktadır. Bunlar “işlev”, “yapı”, “akademik disiplin” ve “meslek” yönüdür.
Soru 76
Kamu işletmeciliği (public management) kavramının kullanılışı oldukça yenidir ve hangi yılların sonuna rastlar?
Seçenekler
A
1970'li
B
1960'lı
C
1965'li
D
1975'lıi
E
1955'li
Açıklama:
Kamu işletmeciliği (public management) kavramının kullanılışı oldukça yenidir ve 1970’li yılların sonuna rastlar.
1970'li
1970'li
Soru 77
Kamu işletmeciliği (public management) kavramının kullanıldığı ülkeler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ABD ve İngiltere
B
Fransa, İngiltere
C
ABD, Fransa
D
ABD, Almanya
E
Almanya, İtalya
Açıklama:
Kamu işletmeciliği (public management) kavramının ilk kullanılışı ABD ve İngiltere’dir.
ABD, İngiltere
ABD, İngiltere
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi 19. yüzyılın son çeyreğinde yazdığı makalesinde kamu yönetimini, siyaset biliminden bağımsız bir disiplin hâline getirmek için “siyaset/yönetim ayrılığı” ilkesini savunmuştur
Seçenekler
A
Wilson,
B
Keynes
C
Fredman
D
Wisseman
E
Wagner
Açıklama:
Wilson,19. yüzyılın son çeyreğinde yazdığı makalesinde kamu yönetimini, siyaset biliminden bağımsız bir disiplin hâline getirmek için “siyaset/yönetim ayrılığı” ilkesini savunmuştur.
Soru 79
Yönetişim (governance), Bu kavramı ilk defa hangi kuruluş, 1989 tarihli raporunda kullanmıştır
Seçenekler
A
Dünya Bankası
B
IMF
C
UNICEF
D
Birleşmiş Milletler
E
Avrupa Birliği
Açıklama:
Yönetişim (governance), “yönetim” veya “yönetmek” (to govern) kavramından türetilmiştir. Bu kavramı ilk defa Dünya Bankası, 1989 tarihli raporunda kullanmıştır
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi kamu yönetimi, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarını içine alan kompleks bir sistem ve bunların kendi aralarındaki ilişkiler ağı ve karşılıklı etkileşimlerini ifade etmek için kullanılan bir kavramdır.
Seçenekler
A
Yönetişim,
B
Organizasyon
C
Departman
D
İşletme
E
Yönetim
Açıklama:
Yönetişim, kamu yönetimi, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarını içine alan kompleks bir sistem ve bunların kendi aralarındaki ilişkiler ağı ve karşılıklı etkileşimlerini ifade etmek için kullanılan bir kavramdır
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi kamu yönetimi kavramının temel yönlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İşlev
B
Yapı
C
Akademik disiplin
D
Meslek
E
Ekonomi
Açıklama:
-
Kamu Yönetimi kavramının 4 temel yönü bulunmaktadır. Bunlar; İşlev, Yapı, Akademik Disiplin ve Meslek yönleridir.
Kamu Yönetimi kavramının 4 temel yönü bulunmaktadır. Bunlar; İşlev, Yapı, Akademik Disiplin ve Meslek yönleridir.
Ünite 2
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi merkezden yönetimle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Demokratikleşme ve ekonomik gelişmenin artışıyla doğru orantılıdır.
B
Özerk nitelikteki kamu kurumlarını ve federe birimleri geliştirmiştir.
C
Politika belirleme, karar verme ve bunları yürütme fonksiyonlarının belirlenmesi.
D
Bilim, ticaret, kültürel ve ekonomik fonksiyonların bölgesel yönetimi.
E
Özerk birimler vardır.
Açıklama:
Faydası ülke geneline yayılmış, çoğu zaman yerel ölçekte yürütülmesi mümkün olmayan genel nitelikteki kamu hizmetlerine ilişkin politika belirleme, karar verme ve bunları yürütme fonksiyonlarının merkezî hükûmetin emir ve komutası altında- ki organlar/örgütler tarafından yerine getirilmesidir. Buna “merkezden yönetim” denilir.
Soru 2
Merkezî nitelikli tek bir yasama, yürütme ve yargı erkini içeren devlet örgütlenme türüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Üniter devlet
B
Desantralizasyon
C
Yerinden Yönetim
D
Yetki Genişliği
E
Federalizm
Açıklama:
Merkezî nitelikli tek bir yasama, yürütme ve yargı erkini içeren devlet örgütlenme türüne üniter devlet denir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi merkezden yönetimin faydaları arasındadır?
Seçenekler
A
Merkezî yönetimin, günlük ve rutin işlerin içine girmesi, aşırı derecede hizmetle yükümlü olması sonucunu doğurur.
B
Taşrada görev yapan memurlara kendi alanlarında fazla bir inisiyatif tanınmaz.
C
Merkezden yönetim, hizmetlerin yerel ihtiyaçlara uygun olmaması sonucunu doğurabilir.
D
Merkezden yönetim, kamu hizmetlerinde gecikmeye ve kırtasiyeciliğe neden olabilir.
E
Merkezî hükûmetin siyasi ve idari bakımdan güçlenmesine imkân sağlar ve yönetimde birlik ve bütünlüğün gerçekleşmesine yardımcı olur.
Açıklama:
Merkezden yönetim, merkezî hükûmetin siyasi ve idari bakımdan güçlenmesine imkân sağlar ve yönetimde birlik ve bütünlüğün gerçekleşmesine yardımcı olur.
Soru 4
Birçok devletin özel yasalara ve bağımsızlığa sahip olarak tek bir devlet durumunda birleşmeleri yöntemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Merkezden yönetim
B
Yasal yönetim
C
Üniter devlet
D
Federalizm
E
Eyalet
Açıklama:
Birçok devletin özel yasalara ve bağımsızlığa sahip olarak tek bir devlet durumunda birleşmeleri yöntemine federalizm denir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi yerinden yönetimin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İdari yerinden yönetim kuruluşları, ya doğrudan kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur.
B
Tüzel kişilik, özerkliğin temel koşuludur.
C
Bütçe, mali özerkliğin bir sonucudur.
D
Kuruluşlar, özerk bir statüye sahiptirler.
E
Kamu hizmetlerinin finansmanı ve harcamaların yapılmasına ilişkin işler merkezden yönetilir.
Açıklama:
E şıkkı merkezden yönetimin özelliklerindendir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi yerinden yönetimin sakıncalarından biridir?
Seçenekler
A
Ülkede, birlik ve bütünlüğün bozulmasına zemin hazırlayabilir.
B
Demokratik değerlerin geliştirilmesine, halkın yönetime katılmasına geniş bir alanda olanak sağlamakta ve bu konulardaki bilgi ve deneyimin ilerletilmesine ortam hazırlamaktadır.
C
Hizmetlerin yerel ihtiyaçlara ve koşullara uygun olarak yürütülmesini sağlamaktadır.
D
Hizmetlerde gecikme ortadan kalkar, kırtasiyecilik azalır ve dolayısıyla verimlilik ve etkinlik artar.
E
Merkezî yönetimin yükü hafiflemiş olur.
Açıklama:
A şıkkı hariç diğer şıkları yerinden yönetimin yararları arasındadır.
Soru 7
Merkezî yönetimden yerel yönetimlere doğru yetki, görev ve kaynak aktarımını hangi kavram ifade eder.
Seçenekler
A
Saydamlık
B
Coğrafi yerinden yönetim
C
Desantralizasyon
D
Hesap Verebilirlik
E
Katılımcılık
Açıklama:
Merkezî yönetimden yerel yönetimlere doğru yetki, görev ve kaynak aktarımı klasik anlamda Desantralizasyon'dur.
Soru 8
Bir örgütün üst basamaklarında toplanan yetkilerin alt birimlere aktarılması, personelin yetkilendirilmesi sürecine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Saydamlık
B
Coğrafi Yerinden Yönetim
C
Fonksiyonel Yerinden Yönetim
D
İç desantralizasyon
E
Dış desantralizasyon
Açıklama:
Bir örgütün üst basamaklarında toplanan yetkilerin alt birimlere aktarılması, personelin yetkilendirilmesi sürecine iç desantralizasyon denir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasası'na ilişkin değildir?
Seçenekler
A
İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir.
B
Anayasa, kamu tüzel kişiliğinin ancak kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulmasını hükme bağlamıştır.
C
İdarenin kuruluş ve görevleri, merkezden yönetim ve yerinden yönetim esaslarına dayanır.
D
Yetki genişliği ilkesi Anayasa’da “illerin idaresi” için söz konusu edilmiştir.
E
Yerinden yönetim uygulanır.
Açıklama:
1982 Anayasası, hangi hizmetlerin merkezden yönetim ilkesine göre örgütlenmesine ilişkin bir hüküm ortaya koymamıştır fakat yerel yönetimlerin kuru- luş ve görevleri ile yetkilerinin “yerinden yönetim” ilkesine uygun olarak kanunla düzen- lenmesini özellikle hükme bağlamıştır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi “yönetişim” (governance) kavramıyla yakından ilişkilidir?
Seçenekler
A
Saydamlık
B
Katılımcılık
C
Verimlilik ve Etkinlik
D
Etik ve Dürüstlük
E
Hesap verebilirlik
Açıklama:
Katılımcılık “yönetişim” (governance) kavramıyla yakından ilişkilidir.
Soru 11
İdari merkezden yönetim, kamu hizmetlerine ilişkin politika belirleme, karar verme, bunların yürütülmesine nezaret etme fonksiyonlarının yanında hizmetlere ilişkin mali yönetim ile personel politikalarının merkezî organın elinde olmasını ifade eder. Aşağıdakilerden hangisi idari merkezden yönetimin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Merkezî organ, söz konusu hizmetlere ilişkin faaliyetleri bölge veya il düzeyindeki kuruluşları aracılığıyla yürütür.
B
Merkezden yönetim, ülke düzeyinde kaynakların daha rasyonel ve planlı kullanılmasıyla hizmet maliyetlerinin düşmesini sağlayabilir.
C
Milli savunma ve diplomasi gibi hizmetler, yerinden yönetime göre örgütlenemez. Bunların faydası ülke geneline yayılmıştır ve bölünemez niteliktedir.
D
Merkezden yönetim, merkezî hükûmetin siyasi ve idari bakımdan güçlenmesine imkân sağlar ve yönetimde birlik ve bütünlüğün gerçekleşmesine yardımcı olur.
E
Merkezden yönetim, ekonomik ve sosyal kalkınmanın bölgeler arasında dengeli bir şekilde yürütülmesini ve kamu hizmetlerinin belirli bir standartta ülke düzeyinde sunulmasını sağlayabilir.
Açıklama:
“A” şıkkı idari yönetimin özellikleri arasında yer almaktadır. Geri kalan şıklar merkezden yönetimin yararları arasında bulunmaktadır.
Soru 12
Merkezden yönetim ilkesi, bütün ülkelerde çeşitli alanlarda uygulandığına göre bazı hizmetlerin yürütülmesinde önemli birtakım avantajlara sahiptir. Aşağıdakilerden hangisi bu avantajlardan biridir?
Seçenekler
A
Kamu hizmetlerinin finansmanı ve harcamaların yapılmasına ilişkin işler merkezden yönetilir.
B
Merkezî yönetim birimlerinde görev alacak personelin atanması işlemi, merkez tarafından yürütülür.
C
Merkezî organ, söz konusu hizmetlere ilişkin faaliyetleri bölge veya il düzeyindeki kuruluşları aracılığıyla yürütür.
D
Kamu hizmetlerine ilişkin politika belirleme, karar alma ve yürütme yetkisi merkezî bir organın ya da organların elinde toplanmıştır.
E
Merkezden yönetim, merkezî hükûmetin siyasi ve idari bakımdan güçlenmesine imkân sağlar ve yönetimde birlik ve bütünlüğün gerçekleşmesine yardımcı olur.
Açıklama:
“E” şıkkı bu avantajlardan biridir. Geri kalanlar ise merkezi yönetimin özelliklerini göstermektedir
Soru 13
Kamu hizmetlerinin kararlaştırılması, planlanması ve yürütülmesi konularına ilişkin yetki ve sorumlulukların aşırı bir şekilde merkezileştirilmesi (yetki temerküzü) önemli bazı sorunları ve sakıncaları beraberinde getirir. Aşağıdakilerden hangisi bu sakıncalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Taşrada görev yapan memurlara kendi alanlarında inisiyatif tanınır.
B
Merkezden yönetim, halkın kamu hizmetlerine karşı ilgisini ve katılımını azaltabilir.
C
Merkezden yönetim, kamu hizmetlerinde gecikmeye ve kırtasiyeciliğe neden olabilir.
D
Merkezden yönetim, hizmetlerin yerel ihtiyaçlara uygun olmaması sonucunu doğurabilir.
E
Merkezî yönetimin, günlük ve rutin işlerin içine girmesi, aşırı derecede hizmetle yükümlü olması sonucunu doğurur.
Açıklama:
Taşrada görev yapan memurlara kendi alanlarında fazla bir inisiyatif tanınmaz. Bu da memurların bilgi ve becerilerini değerlendirmeye, geliştirmeye engel olur ve hizmetler konusunda ilgisizlik ve isteksizlik ortaya çıkabilir.
Soru 14
Yetki genişliği (tevsi-i mezuniyet-deconcentration), merkezden yönetimin yumuşatılmış bir biçimidir. Bu sistemde merkezî yönetimin, karar alma ve yürütmeye ilişkin bazı yetkileri, kendi hiyerarşik yapısı içinde yer alan alt birimlerin başındaki yöneticilere kanunla aktarılmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi yetki genişliğinin özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yetki genişliği sayesinde bakanlar ve bakanlıklar gündelik faaliyetlerden kurtulmuş olurlar.
B
Yetki genişliği, kamu yöneticisinin, yönetim bilgi ve tecrübesinin geliştirilmesine imkân sağlar.
C
Yetki genişliği, yerel yönetimin üstlendiği fonksiyonların daha verimli ve etkin bir şekilde yürütülmesi amacıyla geliştirilmiştir.
D
Yetki genişliği sayesinde merkezî örgütlerin iş yükünün bir kısmı alt birimlere ve başkent dışındaki kuruluşlara aktarılmaktadır.
E
Yetki genişliği sayesinde taşradaki yöneticiler, hizmetlerin verimli ve etkin yürütülmesi amacı çerçevesinde yerel sorunların çözümü konusunda mahalli şartları dikkate alarak esnek bir uygulama gerçekleştirir.
Açıklama:
Yetki genişliği, merkezî yönetimin üstlendiği fonksiyonların daha verimli ve etkin bir şekilde yürütülmesi amacıyla geliştirilmiştir.
Soru 15
Ülkemizde yetki genişliğinin uygulandığı birimlerin başında il gelmektedir. Anayasa, illerin idaresinin, yetki genişliği esasına dayanacağını hükme bağlamıştır. Aşağıdaki yetkililerden hangisi merkeze danışmadan bazı konularda kendiliğinden karar alabilmekte ve bunları uygulayabilmektedir?
Seçenekler
A
Vali
B
Kaymakam
C
Belediye Başkanı
D
Emniyet Müdürü
E
Jandarma Genel Komutanı
Açıklama:
Vali, ilde devletin ve hükûmetin temsilcisi ve ayrı ayrı her bakanın mümessili ve bunların yürütme aracı sıfatıyla bazı alanlarda yetki genişliği içinde faaliyetlerini yürütmektedir. İllerin başında bulunan vali, merkeze danışmadan bazı konularda kendiliğinden karar alabilmekte ve bunları uygulayabilmektedir. Yetki genişliği ilkesi, kaymakamlara tanınmamıştır.
Soru 16
Yerinden yönetim, bir ülkede siyasi ve idari yetkilerin bir bölümünün, merkezî yönetimin dışındaki otoritelerce kullanılmasıdır. Aşağıdakilerden hangisi yerinden yönetimin temel özellikleri ile ilgili yanlış bilgi içerir?
Seçenekler
A
İdari yerinden yönetim kuruluşlarının kendilerine ait bütçeleri vardır.
B
İdari yerinden yönetim kuruluşlarının müstakil tüzel kişilikleri bulunmaktadır.
C
İdari yönden yerinden yönetim kuruluşları, kendi organları tarafından yönetilirler.
D
İdari yerinden yönetim ilkesiyle ortaya çıkan kuruluşlar, bağımlı bir statüye sahiptirler.
E
Merkezî yönetimle yerinden yönetim kuruluşları arasındaki ilişki “idari vesayet” ilişkisidir.
Açıklama:
İdari yerinden yönetim ilkesiyle ortaya çıkan kuruluşlar, özerk bir statüye sahiptirler.
Soru 17
İdari yerinden yönetim ilkesi, bütün ülkelerde geniş bir alanda uygulanmaktadır. Hizmetlerin etkinliği, verimliliği, ihtiyaca uygunluğu, yönetime katılma gibi konularda önemli avantajlar sağlamaktadır. Aşağıdakilerden hangis idari yerinden yönetim ilkesinin sağladığı yararlardan değildir?
Seçenekler
A
İdari yerinden yönetim, hizmetlerin yerel ihtiyaçlara ve koşullara uygun olarak yürütülmesini sağlamaktadır.
B
Yerel hizmetlerin yerinden yönetim kuruluşlarınca yürütülmesi, merkezî yönetimin yükü hafiflemiş olmaktadır.
C
Yerinden yönetim birimlerinde ölçek sorunları yaşanmakta ve hizmetlerde olumsuz dışsallıklar ortaya çıkmaktadır.
D
İdari yerinden yönetim ilkesi, demokratik değerlerin geliştirilmesine, halkın yönetime katılmasına geniş bir alanda olanak sağlamaktadır.
E
Hizmetlere ilişkin karar ve yürütme işlevleri, yerinden yönetim ilkesiyle yerel yönetim birimlerine geçtiği için hizmetlerde gecikme ortadan kalkmaktadır.
Açıklama:
Yerinden yönetimin sakıncaları: 1. Ülkede, bölgeler bakımından kamu hizmetlerinin dengeli ve eşit olarak sunulamaması riskini taşır. 2. Ülkede, birlik ve bütünlüğün bozulmasına zemin hazırlayabilir. 3. Yerinden yönetim birimlerinde ölçek sorunlarının yaşanması ve hizmetlerde olumsuz dışsallıkların ortaya çıkması olasıdır. Ölçek sorunu, hizmet maliyetlerini artırır, dışsallıklar ise yönetimler arasında iş birliğini gerekli kılar.
Soru 18
“Yerinden yönetimleştirme/ademi-merkeziyetçilik,” olarak verilen bu tanım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Saydamlık
B
Katılımcılık
C
Etik ve Dürüstlük
D
Desantralizasyon
E
Hesap Verebilirlik
Açıklama:
Desantralizasyon (yerinden yönetimleştirme/ademi-merkeziyetçilik), orijin itibarıyla Batı’da ortaya çıkmış bir düşüncedir. Ancak bugün bu düşünce Batı’daki klasik anlamından daha geniş boyutlarda ele alınmaktadır. (syf 36)
Soru 19
Seçimlerde oy kullanmak, seçim kampanyalarına ve gösterilere katılmak aşağıdakilerden hangisi ile alakalıdır?
Seçenekler
A
Siyasal Katılım
B
Yönetsel Katılım
C
Etik ve Dürüstlük
D
Desantralizasyon
E
Hesap Verebilirlik
Açıklama:
Katılım kavramının siyasal ve yönetsel olmak üzere iki biçimi bulunmaktadır. Siyasal katılım, bireylerin ve grupların ulusal ve yerel düzeyde siyasal yöneticilerini seçmek ve yöneticileri kendi istek ve çıkarları doğrultusunda karar almalarını sağlamaya yönelik gösterdikleri her türlü davranış ve eylemi ifade eder. Seçimlerde oy kullanmak, seçim kampanyalarına ve gösterilere katılmak, siyasal katılmanın en çok bilinen biçimleridir.
Soru 20
Verimlilik, bir mal ve hizmetin üretimi ile ilgili girdilerle çıktılar arasındaki ilişkiyi belirtir. Verimlilik, bir işi mümkün olan en az kaynak/girdi kullanarak başarmaktır ya da mevcut kaynaklarla daha çok mal ve hizmet üretmektir. Aşağıdakilerden hangisi bu kaynak/girdi arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Para
B
Yakıt
C
Zaman
D
İnsan gücü
E
Araç-gereç
Açıklama:
Verimlilik, bir mal ve hizmetin üretimi ile ilgili girdilerle çıktılar arasındaki ilişkiyi belirtir. Verimlilik, bir işi mümkün olan en az kaynak/girdi (insan gücü, para, araç-gereç, zaman) kullanarak başarmaktır ya da mevcut kaynaklarla daha çok mal ve hizmet üretmektir. Bir iş yapılırken birim maliyetin hesaplanması ve işin en düşük maliyetle yerine getirilmesi, verimlilik kavramıyla ifade edilir.
Soru 21
*Kamu hizmetlerine ilişkin politika belirleme, karar alma ve yürütme yetkisi merkezî bir organın ya da organların elinde toplanmıştır.
*Kamusal mal ve hizmetler, başkentteki bir organ tarafından planlanmakta ve yönetilmektedir.
Yukarıda özellikleri verilen yönetim şekli aşağıdakilerden hangisidir?
*Kamusal mal ve hizmetler, başkentteki bir organ tarafından planlanmakta ve yönetilmektedir.
Yukarıda özellikleri verilen yönetim şekli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdari merkezden yönetim
B
Yerinden yönetim
C
Siyasi yerinden yönetim
D
Coğrafi yerinden yönetim
E
Fonksiyonel yerinden yönetim
Açıklama:
İdari merkezden yönetimin özellikleri şöyle özetlenebilir:
1. Kamu hizmetlerine ilişkin politika belirleme, karar alma ve yürütme yetkisi merkezî bir organın ya da organların elinde toplanmıştır. Böylece kamusal mal ve hizmetler, başkentteki bir organ tarafından planlanmakta ve yönetilmektedir.
2. Merkezî organ, söz konusu hizmetlere ilişkin faaliyetleri bölge veya il düzeyindeki kuruluşları aracılığıyla yürütür. Merkezî yönetimin kendi hiyerarşik yapısı içinde taşra kuruluşu/kuruluşları vardır. Bu kuruluşların görevleri, merkezden gelen emir ve talimatları uygulamaktır.
3. Kamu hizmetlerinin finansmanı ve harcamaların yapılmasına ilişkin işler merkezden yönetilir.
4. Merkezî yönetim birimlerinde görev alacak personelin atanması işlemi, merkez tarafından yürütülür. Merkezî yönetim, kamu personelinin yer değiştirme ve terfi gibi bazı işlemlerini kendine bilgi vermek şartıyla hiyerarşik yapısı içinde yer alan bölge ya da ildeki kuruluşlarına da bırakabilir.
1. Kamu hizmetlerine ilişkin politika belirleme, karar alma ve yürütme yetkisi merkezî bir organın ya da organların elinde toplanmıştır. Böylece kamusal mal ve hizmetler, başkentteki bir organ tarafından planlanmakta ve yönetilmektedir.
2. Merkezî organ, söz konusu hizmetlere ilişkin faaliyetleri bölge veya il düzeyindeki kuruluşları aracılığıyla yürütür. Merkezî yönetimin kendi hiyerarşik yapısı içinde taşra kuruluşu/kuruluşları vardır. Bu kuruluşların görevleri, merkezden gelen emir ve talimatları uygulamaktır.
3. Kamu hizmetlerinin finansmanı ve harcamaların yapılmasına ilişkin işler merkezden yönetilir.
4. Merkezî yönetim birimlerinde görev alacak personelin atanması işlemi, merkez tarafından yürütülür. Merkezî yönetim, kamu personelinin yer değiştirme ve terfi gibi bazı işlemlerini kendine bilgi vermek şartıyla hiyerarşik yapısı içinde yer alan bölge ya da ildeki kuruluşlarına da bırakabilir.
Soru 22
Merkezî nitelikli tek bir yasama, yürütme ve yargı erkini içeren devlet örgütlenme türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bölgeli devlet
B
Federal devlet
C
Monarşik devlet
D
Oligarşik devlet
E
Üniter devlet
Açıklama:
Siyasi bakımdan merkezden yönetim, bir ülkede yasama organının ve hükûmetin tek olmasını ve dolayısıyla siyasi otoritenin tamamen merkezdeki iktidarda toplanmasını ve hukuki birliğin mevcut bulunmasını ifade eder. Böyle bir örgütlenme biçiminde kanun yapan ulusal meclisin dışında alt düzeyde, bölgesel ölçekte başka bir yasama organı bulunmaz. Ulusal egemenlik, merkezî düzeydeki parlamentoda toplanmıştır. Siyasi merkeziyetçiliğe göre örgütlenmiş devlete “üniter devlet” (tekçi devlet) denilir. Türkiye, Fransa ve Japonya üniter devlet biçimine birer örnektir
Soru 23
Yetki genişliği ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kamu yöneticisinin, yönetim bilgi ve tecrübesinin geliştirilmesine imkân sağlar.
B
Yasal bir düzenleme ile yapılır.
C
Belirli konularda karar alma yetkisi, daha alt düzeydeki makamlara bırakılır.
D
Ülkemizde yetki genişliğinin uygulandığı birimlerin başında köyler gelmektedir.
E
Merkezden yönetimin yumuşatılmış bir biçimidir.
Açıklama:
Ülkemizde yetki genişliğinin uygulandığı birimlerin başında il gelmektedir. Anayasa, illerin idaresinin, yetki genişliği esasına dayanacağını hükme bağlamıştır (md. 126). Vali, ilde devletin ve hükûmetin temsilcisi ve ayrı ayrı her bakanın mümessili ve bunların yürütme aracı sıfatıyla bazı alanlarda yetki genişliği içinde faaliyetlerini yürütmektedir. İllerin başında bulunan vali, merkeze danışmadan bazı konularda kendiliğinden karar alabilmekte ve bunları uygulayabilmektedir. Yetki genişliği ilkesi, kaymakamlara tanınmamıştır.
Soru 24
Birçok devletin özel yasalara ve bağımsızlığa sahip olarak tek bir devlet durumunda birleşmeleri yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Liberalizm
B
Kapitalizm
C
Federalizm
D
Monarşizm
E
Konfederalizm
Açıklama:
Birçok devletin özel yasalara ve bağımsızlığa sahip olarak tek bir devlet durumunda birleşmeleri yöntemi fedaralizmdir. Federalizm, üniter devlet sisteminden farklı ve onun zıddı bir siyasi sistemi temsil eder. Üniter devlet sisteminde vatandaşlarla ulusal parlamento arasına giren egemenlik gücüne sahip başka birimler bulunmamaktadır.
Soru 25
Federal sistemle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Üniter devlet sisteminin zıddı bir siyasi sistemi benimser.
B
Federalizmin örgütsel ifadesi çok merkezliliktir.
C
Federal sistemde üçlü bir kademe vardır.
D
Temel özelliği egemenliğin bir kişide olması fikridir.
E
Din, dil ve etnik bakımdan farklılık gösteren.topluluklara belirli ölçüde siyasi özerklik tanınması anlayışına dayanır
Açıklama:
Federalizm, üniter devlet sisteminden farklı ve onun zıddı bir siyasi sistemi temsil eder. Federalizmin örgütsel ifadesi çok merkezliliktir. Federal sistemde üçlü bir kademenin olması, yönetimler arası ilişkilerin, üniter devlet yapısından daha karmaşık bir nitelik kazanmasına yol açmaktadır. Federalizm, genellikle bir ülkedeki çeşitli siyasi, kültürel ve ekonomik sorunlara çözüm arayışının bir sonucudur. Federal yapı, din, dil ve etnik bakımdan farklılık gösteren topluluklara belirli ölçüde siyasi özerklik tanınması anlayışına dayanır. Federal yönetim biçimi, büyük ölçüde geniş coğrafi alana sahip ülkelerde (ABD, Rusya, Kanada, Avustralya, Hindistan vb.) kültürel yönden homojen olmayan ve sosyo-ekonomik farklılıkları bulunan devletlerde uygulanmaktadır.
Soru 26
Belirli bazı işlevlerin merkezî yönetimden alınarak özerk kurumlara aktarılması yönetim şekli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fonksiyonel yerinden yönetim
B
Siyasi merkezden yönetim
C
Coğrafi yerinden yönetim
D
İdari merkezden yönetim
E
İdari yerinden yönetim
Açıklama:
Fonksiyonel (hizmet) yerinden yönetim, belirli bazı işlevlerin merkezî yönetimden alınarak özerk kurumlara aktarılmasıdır. Burada, belirli bazı kamusal fonksiyonlar özerk bir statüye kavuşturulmakta ve bunları yürütecek örgütler oluşturulmaktadır. Böylece merkezî yönetimin hizmet yükü, daha teknik ve uzmanlaşmış birimlere transfer edilmiş olmaktadır. Bununla söz konusu fonksiyonların (hizmetlerin) daha rasyonel, çabuk ve verimli yürütülmesi amaçlanmaktadır.
Soru 27
Yönetimde alınan kararları, yapılan işleri ve harcamaları açıklama, nedenlerini izah etme ve gerekçelendirme zorunluluğu aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
Saydamlık
B
Hesap verilebilirlik
C
Katılımcılık
D
Verimlilik
E
Dürüstlük
Açıklama:
Hesap verebilirlik; yönetimde alınan kararları, yapılan işleri ve harcamaları açıklama, nedenlerini izah etme ve gerekçelendirme zorunluluğu olarak tanımlanabilir. Kamu yetkisi ve kaynağını kullanan herkesin, bu yetki ve kaynak kullanımı nedeniyle, idari, mali, hukuki, etik ve performans gibi konularda ilgili makamlara hesap vermeleri gerekir.
Soru 28
*Bir mal ve hizmetin üretimi ile ilgili girdilerle çıktılar arasındaki ilişkiyi belirtir.
*Bir işi mümkün olan en az kaynak/girdi kullanarak başarmaktır.
*Mevcut kaynaklarla daha çok mal ve hizmet üretmektir.
Özellikleri verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
*Bir işi mümkün olan en az kaynak/girdi kullanarak başarmaktır.
*Mevcut kaynaklarla daha çok mal ve hizmet üretmektir.
Özellikleri verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Verimlilik
B
Saydamlık
C
Katılımcılık
D
Hesap verilebilirlik
E
Dürüstlük
Açıklama:
Verimlilik, bir mal ve hizmetin üretimi ile ilgili girdilerle çıktılar arasındaki ilişkiyi belirtir. Verimlilik, bir işi mümkün olan en az kaynak/girdi (insan gücü, para, araç-gereç, zaman) kullanarak başarmaktır ya da mevcut kaynaklarla daha çok mal ve hizmet üretmektir. Bir iş yapılırken birim maliyetin hesaplanması ve işin en düşük maliyetle yerine getirilmesi, verimlilik kavramıyla ifade edilir
Soru 29
Çeşitli yönetim ilkeleriyle örgütlenen ve farklı statülere sahip olan kamu kurumları arasında birlik ve uyumu sağlamayı amaçlayan ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yasal yönetim
B
Yönetimin bütünlüğü
C
Yerinden yönetim
D
Merkezden yönetim
E
Yetki genişliği
Açıklama:
Yönetimin bütünlüğü ilkesi, çeşitli yönetim ilkeleriyle örgütlenen ve farklı statülere sahip olan kamu kurumları arasında
birlik ve uyumu sağlamayı amaçlamaktadır. Merkezden yönetim ve yerinden yönetim ilkeleri, değişik örgüt yapıları, farklı görev ve yetkiler itibarıyla ilk bakışta kamu yönetimi kurumları arasında parçalı bir görünüm varmış gibi bir manzara ortaya koyabilir. Onlar arasındaki farklılık, örgüt, görev ve yetki ayırımı bakımındandır. Aslında bunlar, sistem anlamında bir bütünün parçalarıdır. Her bir parçanın bütünle sistematik bir ilişkisi söz konusudur.
birlik ve uyumu sağlamayı amaçlamaktadır. Merkezden yönetim ve yerinden yönetim ilkeleri, değişik örgüt yapıları, farklı görev ve yetkiler itibarıyla ilk bakışta kamu yönetimi kurumları arasında parçalı bir görünüm varmış gibi bir manzara ortaya koyabilir. Onlar arasındaki farklılık, örgüt, görev ve yetki ayırımı bakımındandır. Aslında bunlar, sistem anlamında bir bütünün parçalarıdır. Her bir parçanın bütünle sistematik bir ilişkisi söz konusudur.
Soru 30
İmza yetkisi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bir yöneticinin yükünü hafifletmek için ortaya çıkarılan hukuki bir formüldür.
B
İmza yetkisi verebilmek için açık bir yasal yetkiye ihtiyaç vardır.
C
İmza yetkisinin verilmesinde sorumluluk, imza yetkisini veren amirde kalır.
D
Bütün konularda imza yetkisinin devri söz konusu olamaz.
E
İmza yetkisinde de amir, her zaman yetkisini geri alabilir.
Açıklama:
İmza yetkisi, bir yöneticinin yükünü hafifletmek için ortaya çıkarılan hukuki bir formüldür. Astlar, amirin imzalaması gereken bazı yazıları, onun adına ve sorumluluk yine ona ait olmak üzere imzalarlar. İmza yetkisi verebilmek için açık bir yasal yetkiye ihtiyaç bulunmamaktadır. Bununla birlikte bütün konularda imza yetkisinin devri söz konusu olamaz. Yetki devrinde olduğu gibi imza yetkisinde de amir, her zaman yetkisini geri alabilir. İmza yetkisinin verilmesinde sorumluluk, imza yetkisini veren amirde kalır.
Soru 31
Kamu yönetiminde, kamu hizmetleri için gerekli olan araç ve kaynakları bir düzende toplama ve, yetki, görev ve sorumlulukları belirleyerek bir yapı oluşturmaya ne denir?
Seçenekler
A
Yetki
B
Yönetim
C
Desantralizasyon
D
Örgütlenme
E
Saydamlık
Açıklama:
Kamu yönetiminde örgütlenme, kamu hizmetleri için gerekli olan araç ve kaynakları bir düzende toplamak, yetki, görev ve sorumlulukları belirleyerek bir yapı oluşturmak demektir.
Soru 32
Siyasi merkeziyetçiliğe göre örgütlenmiş devlete ne denir?
Seçenekler
A
Bağımsız devlet
B
Merkezi devlet
C
Üniter devlet
D
Siyasi devlet
E
Federal yapılı devlet
Açıklama:
Siyasi merkeziyetçiliğe göre örgütlenmiş devlete “üniter devlet” (tekçi devlet) denilir.
Soru 33
I. Kamu hizmetlerine ilişkin politika belirleme, karar alma ve yürütme yetkisi merkezî bir organın ya da organların elinde toplanmıştır.
II. Merkezî organ, söz konusu hizmetlere ilişkin faaliyetleri bölge veya il düzeyindeki kuruluşları aracılığıyla yürütür.
III. Kamu hizmetlerinin finansmanı ve harcamaların yapılmasına ilişkin işler merkezden yönetilir.
IV. Merkezî yönetim birimlerinde görev alacak personelin atanması işlemi, merkez tarafından yürütülür.
Yukarıdakilerden hangileri merkezden yönetimin özelliklerindendir?
II. Merkezî organ, söz konusu hizmetlere ilişkin faaliyetleri bölge veya il düzeyindeki kuruluşları aracılığıyla yürütür.
III. Kamu hizmetlerinin finansmanı ve harcamaların yapılmasına ilişkin işler merkezden yönetilir.
IV. Merkezî yönetim birimlerinde görev alacak personelin atanması işlemi, merkez tarafından yürütülür.
Yukarıdakilerden hangileri merkezden yönetimin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Seçeneklerin tümü merkezden yönetimin özelliklerindendir.
Soru 34
I. Merkezden yönetim, merkezî hükûmetin siyasi ve idari bakımdan güçlenmesine imkân sağlar ve yönetimde birlik ve bütünlüğün gerçekleşmesine yardımcı olur.
II. Merkezden yönetimde idarenin tarafsızlığı daha fazla temin edilebilir
III. Merkezden yönetim, ülke düzeyinde kaynakların daha rasyonel ve planlı kullanılmasıyla hizmet maliyetlerinin düşmesini sağlayabilir.
IV. Merkezden yönetim, halkın kamu hizmetlerine karşı ilgisini ve katılımını azaltabilir.
Yukarıdaki seçeneklerden hangileri merkezden yönetimin yararlarındandır?
II. Merkezden yönetimde idarenin tarafsızlığı daha fazla temin edilebilir
III. Merkezden yönetim, ülke düzeyinde kaynakların daha rasyonel ve planlı kullanılmasıyla hizmet maliyetlerinin düşmesini sağlayabilir.
IV. Merkezden yönetim, halkın kamu hizmetlerine karşı ilgisini ve katılımını azaltabilir.
Yukarıdaki seçeneklerden hangileri merkezden yönetimin yararlarındandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
IV. madde merkezden yönetimin sakıncalarındandır.
Soru 35
Merkezde toplanmış yetkilerin bir bölümünün, merkezin denetimi altında merkezdeki ve taşradaki bazı üst düzey yöneticilere aktarılmasına ne denir?
Seçenekler
A
Yetki genişliği
B
İmza yetkisi
C
Desantralizasyon
D
Yerinden yönetim
E
Federalizm
Açıklama:
Yetki Genişliği, merkezde toplanmış yetkilerin bir bölümünün, merkezin denetimi altında merkezdeki ve taşradaki bazı üst düzey yöneticilere aktarılmasıdır.
Soru 36
Bir ülkede siyasi ve idari yetkilerin bir bölümünün, merkezî yönetimin dışındaki otoritelerce kullanılmasına ne denir?
Seçenekler
A
Yetki devri
B
Yerinden yönetim
C
İmza yetkisi
D
Merkezden yönetim
E
Federalizm
Açıklama:
Yerinden yönetim, bir ülkede siyasi ve idari yetkilerin bir bölümünün, merkezî yönetimin dışındaki otoritelerce kullanılmasıdır.
Soru 37
Birçok devletin özel yasalara ve bağımsızlığa sahip olarak tek bir devlet durumunda birleşmeleri yöntemine ne denir?
Seçenekler
A
Yerinden Yönetim
B
Desantralizasyon
C
Federalizm
D
Etik
E
Yönetimin Bütünlüğü
Açıklama:
Federalizm, birçok devletin özel yasalara ve bağımsızlığa sahip olarak tek bir devlet durumunda birleşmeleri yöntemine denir.
Soru 38
Federal yapılı devletlerde federe devletlerin her birine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bölge
B
İl
C
Vilayet
D
Eyalet
E
Şehir
Açıklama:
Federal yapılı devletlerde federe devletlerin her birine eyalet adı verilir.
Soru 39
I. İdari yerinden yönetim ilkesiyle ortaya çıkan kuruluşlar, özerk bir statüye sahiptirler.
II. İdari yerinden yönetim kuruluşlarının müstakil tüzel kişilikleri bulunmaktadır.
III. İdari yerinden yönetim kuruluşlarının kendilerine ait bütçeleri vardır.
IV. İdari yönden yerinden yönetim kuruluşları, kendi organları tarafından yönetilirler.
Yukarıdaki maddelerden hangileri yerinden yönetimin temel özelliklerindendir?
II. İdari yerinden yönetim kuruluşlarının müstakil tüzel kişilikleri bulunmaktadır.
III. İdari yerinden yönetim kuruluşlarının kendilerine ait bütçeleri vardır.
IV. İdari yönden yerinden yönetim kuruluşları, kendi organları tarafından yönetilirler.
Yukarıdaki maddelerden hangileri yerinden yönetimin temel özelliklerindendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Maddelerin tümü yerinden yönetimin temel özelliklerindendir.
Soru 40
Merkezî yönetimden yerel yönetimlere doğru yetki, görev ve kaynak aktarımına ne denir?
Seçenekler
A
Federalizm
B
Yerinden yönetim
C
Yetki Devri
D
Desantralizasyon
E
Yetki Genişliği
Açıklama:
Merkezî yönetimden yerel yönetimlere doğru yetki, görev ve kaynak aktarımına 'Desantralizasyon' denir.
Soru 41
Merkezden Yönetimin ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Merkezden yönetim, merkezî hükûmetin siyasi ve idari bakımdan güçlenmesine imkân sağlar ve yönetimde birlik ve bütünlüğün gerçekleşmesine yardımcı olur.
B
Merkezî yönetimin kendi hiyerarşik yapısı içinde taşra kuruluşu/kuruluşları vardır.
C
Merkezi yönetim kuruluşlarının müstakil tüzel kişilikleri bulunmaktadır.
D
Merkezden yönetim, ülke düzeyinde kaynakların daha rasyonel ve planlı kullanılmasıyla hizmet maliyetlerinin düşmesini sağlar.
E
Kamu görevlilerinin bölgesel etkiler altında kalmadan merkezin denetim ve gözetimi altında tarafsız hizmet yürütmeleri gerçekleştirilebilir.
Açıklama:
Merkezi yönetim idareleri devlet tüzel kişiliğine sahiptir. Müstakil tüzel kişilikleri bulunanlar yerinden yönetim kuruluşlarıdır.
Soru 42
Merkezî nitelikli tek bir yasama, yürütme ve yargı erkini içeren devlet örgütlenme türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Federal devlet
B
Konfederasyon
C
Merkezi devlet
D
Üniter devlet
E
Demokratik devlet
Açıklama:
Merkezî nitelikli tek bir yasama, yürütme ve yargı erkini içeren devlet örgütlenme türü Üniter Devlettir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi Merkezi Yönetimin sakıncalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Merkezi yönetim, kamu hizmetlerinde gecikmeye ve kırtasiyeciliğe neden olabilir.
B
Merkezi Yönetimde ülkede, bölgeler bakımından kamu hizmetlerinin dengeli ve eşit olarak sunulamaması riski vardır.
C
Merkezden yönetim, hizmetlerin yerel ihtiyaçlara uygun olmaması sonucunu doğurabilir.
D
Taşrada görev yapan memurlara kendi alanlarında fazla bir inisiyatif tanınmaz.
E
Merkezden yönetim, halkın kamu hizmetlerine karşı ilgisini ve katılımını azaltabilir.
Açıklama:
Ülkede, bölgeler bakımından kamu hizmetlerinin dengeli ve eşit olarak sunulamaması riski yerinden yönetimin sakıncalarındandır.
Soru 44
I.Örgütsel hesap verilebilirlik
II.Siyasal hesap verilebilirlik
III.Yasal hesap verilebilirlik
IV.Ekonomik hesap verilebilirlik
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri hesap verilen makamlar dikkate alınarak yapılan sınıflandırmalardandır?
II.Siyasal hesap verilebilirlik
III.Yasal hesap verilebilirlik
IV.Ekonomik hesap verilebilirlik
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri hesap verilen makamlar dikkate alınarak yapılan sınıflandırmalardandır?
Seçenekler
A
I-II
B
I-II-III-IV
C
II-IV
D
I-II-III
E
I-III
Açıklama:
Hesap verilen makamlar dikkate alınarak yapılan sınıflandırmada ekonomik hesap verilebilirlik bulunmamaktadır.
Soru 45
Ülkemizde ilerin idaresi aşağıdaki ilkelerden hangisine dayanmaktadır?
Seçenekler
A
Fonksiyon genişliği
B
Yerinden yönetim
C
Merkezi yönetim
D
Yetki devri
E
Yetki genişliği
Açıklama:
Anayasa’da belirtilen dördüncü ilke “yetki genişliği” dir. Yetki genişliği ilkesi Anayasa’da “illerin idaresi” için söz konusu edilmiştir (md.126).
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi Anayasada yer alan yönetim ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yönetimin bütünlüğü
B
Yasal yönetim
C
Merkezi yönetim
D
Federal yönetim
E
Yerel yönetim
Açıklama:
Anayasa’da yer alan yönetim ilkeleri, Yönetimin bütünlüğü, Yasal yönetim, Merkezi yönetim ve yerinden yönetim ile Yetki genişliğidir.
Soru 47
Merkezde toplanmış yetkilerin bir bölümünün, merkezin denetimi altında merkezdeki ve taşradaki bazı üst düzey yöneticilere aktarılmasına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Yerinden yönetim
B
Yetki devri
C
Yetki genişliği
D
İdari vesayet
E
Yetki gaspı
Açıklama:
Merkezde toplanmış yetkilerin bir bölümünün, merkezin denetimi altında merkezdeki ve taşradaki bazı üst düzey yöneticilere aktarılması Yetki genişliğidir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi yerel yönetimin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İdari yerinden yönetim kuruluşlarının müstakil tüzel kişilikleri bulunmaktadır. Tüzel kişilik, özerkliğin temel koşuludur.
B
İdari yönden yerinden yönetim kuruluşları, kendi organları tarafından yönetilirler. Bu organlar genellikle atama ile belirlenir.
C
Merkezî yönetimle yerinden yönetim kuruluşları arasındaki ilişki “idari vesayet” ilişkisidir.
D
İdari yerinden yönetim kuruluşları, ya doğrudan kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur.
E
İdari yerinden yönetim kuruluşlarının kendilerine ait bütçeleri vardır.
Açıklama:
İdari yönden yerinden yönetim kuruluşları, kendi organları tarafından yönetilirler. Bu organlar genellikle seçimle belirlenir.
Soru 49
Kişilerin resmî bilgi ve belgelere ulaşabilme hakkı aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilebilir?
Seçenekler
A
Mali denetim
B
Hesap verilebilirlik
C
Saydamlık
D
Etik
E
Katılımcılık
Açıklama:
Kişilerin resmî bilgi ve belgelere ulaşabilme hakkı saydamlığın önemli unsurlarındandır.
Soru 50
Yönetimde alınan kararları, yapılan işleri ve harcamaları açıklama, nedenlerini izah etme ve gerekçelendirme zorunluluğu aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Katılımcılık
B
Hesap verilebilirlik
C
Saydamlık
D
Şeffaflık
E
Etik
Açıklama:
Yönetimde alınan kararları, yapılan işleri ve harcamaları açıklama, nedenlerini izah etme ve gerekçelendirme zorunluluğu Hesap verilebilirlik kavramı ile açıklanmaktadır.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi kamu yönetiminin işleyişine ve sorumluluğuna ilişkin ilkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Merkezden yönetim
B
Yerinden yönetim
C
Saydamlık
D
Yetki genişliği
E
Desantralizasyon
Açıklama:
-
Saydamlık dışındaki şıkların hepsi kamu yönetimin örgütlenmesine ilişkin ilkelerdir.
Saydamlık dışındaki şıkların hepsi kamu yönetimin örgütlenmesine ilişkin ilkelerdir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi yerinden yönetimin yararlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Demokrasi anlayışının gelişmesi
B
Kırtasiyeciliğin azaltılması
C
Hizmet sunumunun yerel ihtiyaçlara uygunluğu
D
Ülke düzeyinde kaynakların daha rasyonel ve planlı kullanılmasının sağlanması
E
Kamu hizmetleri sunumunda hız sağlanması
Açıklama:
-
ülke düzeyinde kaynakların daha rasyonel ve planlı kullanılmasıyla merkezi yönetimin faydasıdır.
ülke düzeyinde kaynakların daha rasyonel ve planlı kullanılmasıyla merkezi yönetimin faydasıdır.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi merkezden yönetimin sakıncalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kamu hizmetlerinde gecikmeye neden olabilir.
B
Bölgeler arası eşitliğin sağlanmasına daha fazla katkı yapar.
C
Kamu görevlileri fazla inisiyatif kullanamaz.
D
Bürokrasi artar.
E
Demokratik ilkelere uygun değildir.
Açıklama:
-
Bölgeler arası eşitliğin sağlanmasına daha fazla katkı yapması merkezi yönetimin faydasıdır.
Bölgeler arası eşitliğin sağlanmasına daha fazla katkı yapması merkezi yönetimin faydasıdır.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi yetki devri için söylenemez?
Seçenekler
A
Yetki devri, yetki devreden amirin yönetim sorumluluğunu tamamen ortadan kaldırır.
B
Yetki devrinin yönetsel bir işlemle yapılması gerekir.
C
Yetki devrinde esas yetkinin sahibi her zaman yetkisini geri alabilir.
D
Yetki devrinde yasalar, bazen hangi konuda ve ne tür yetkilerin hangi makamlara devredilebileceğini belirtir.
E
Yetki devri işlemi ile karar alma ve buna ilişkin sorumluluk, yetki devredilene geçmektedir.
Açıklama:
-
Yetki devri, yetki devreden amirin yönetim sorumluluğunu tamamen ortadan kaldırmaz.
Yetki devri, yetki devreden amirin yönetim sorumluluğunu tamamen ortadan kaldırmaz.
Soru 55
Aşağıdakilerde hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
ÇAYKUR Doğu Karadeniz Bölgesinde faaliyet gösteren bir coğrafi yerinden yönetim kuruluşudur.
B
İdari yerinden yönetim kuruluşlarının müstakil tüzel kişilikleri bulunmaz.
C
Bakanlıkların kendi taşra teşkilatları üzerinde vesayet denetimi vardır.
D
Valinin İl tarım Müdürünün kararlarını denetlemesi özel kanunla mümkündür.
E
İdari yerinden yönetim kuruluşlarının kendilerine ait bütçeleri vardır.
Açıklama:
Mali özerkliğin bir sonucu olarak idari yerinden yönetim kuruluşlarının kendilerine ait bütçeleri vardır.
Soru 56
Modern anlamda, merkezî yönetimin elindeki idari yetkilerin bir kısmının, taşra kuruluşlarına, yerel yönetimlere, yarı-özerk kamu kurumlarına, meslek kuruluşlarına ve idarenin dışındaki gönüllü örgütlere aktarılmasına nedir?
Seçenekler
A
İmza devri
B
Desantralizasyon
C
İdari denetim
D
Hiyerarşik denetim
E
Etik ve dürüstlük
Açıklama:
-
Bu tanım desantralizasyon kavramının modern tanımlamasıdır.
Bu tanım desantralizasyon kavramının modern tanımlamasıdır.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi kamu görevlilerinin üst yöneticilere karşı düzenli, belirli periyotlarla veya günlük olarak yaptıkları işler konusunda hesap vermelerini ifade eder?
Seçenekler
A
Yönetsel hesap verme
B
Siyasal hesap verme
C
Yasal hesap verme
D
Sayıştay’a hesap verme
E
Profesyonel hesap verme
Açıklama:
-
Kamu görevlilerinin üst yöneticilere karşı düzenli hesap vermeleri yönetsel hesap verme kavramını ifade eder
Kamu görevlilerinin üst yöneticilere karşı düzenli hesap vermeleri yönetsel hesap verme kavramını ifade eder
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasası'nda belirtilen kamu yönetiminin örgütlenmesi ve faaliyetleri ile ilgili ilkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Merkezden yönetim ve yerinden yönetim
B
Yönetimin bütünlüğü
C
Yetki genişliği
D
Siyasi yerinden yönetim
E
Yasal yönetim
Açıklama:
-
Türkiye Cumhuriyeti üniter bir devlettir. Siyasi yerinden yönetim federe devletlerin bir özelliğidir.
Türkiye Cumhuriyeti üniter bir devlettir. Siyasi yerinden yönetim federe devletlerin bir özelliğidir.
Soru 59
Yönetimde verimlilik kavramıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Verimlilik, bir mal ve hizmetin üretimi ile ilgili girdilerle çıktılar arasındaki ilişkiyi belirtir.
B
Verimlilik, bir işi mümkün olan en az kaynak/girdi kullanarak başarmaktır.
C
Verimlilik, bir iş veya program/proje konusunda saptanan hedeflerin başarılmasıdır.
D
Verimlilik birim maliyetin hesaplanması ve işin en düşük maliyetle yerine getirilmesidir.
E
Verimlilik, mevcut kaynaklarla daha çok mal ve hizmet üretmektir.
Açıklama:
-
Bir iş veya program/proje konusunda saptanan hedeflerin başarılması yönetimde etkinlik kavramıyla ilişkilidir.
Bir iş veya program/proje konusunda saptanan hedeflerin başarılması yönetimde etkinlik kavramıyla ilişkilidir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi merkezi yönetim kuruluşları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Erzurum Büyükşehir Belediyesi
B
Anadolu Üniversitesi
C
TRT
D
Kızılay
E
Dışişleri Bakanlığı
Açıklama:
-
Bütün bakanlıklar gibi Dışişleri Bakanlığı da merkezi yönetimin kuruluşlarından biridir.
Bütün bakanlıklar gibi Dışişleri Bakanlığı da merkezi yönetimin kuruluşlarından biridir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi yönetim sürecinin geleneksel ilkeleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yasallık
B
Verimlilik
C
Katılımcılık
D
Saydamlık
E
Denetim
Açıklama:
Kamu Yönetimine Egemen Olan İlkeler
Denetim, yönetim sürecinin geleneksel ilkeleri arasında yer alır.
Denetim, yönetim sürecinin geleneksel ilkeleri arasında yer alır.
Soru 62
I. Demokratik değerleri geliştirir.
II. Kırtasiyeciliği azaltır.
III. Yönetimde birlik ve bütünlüğü gerçekleştirir.
IV. Hizmetlerin yerel ihtiyaçlara uygun olmasını sağlar.
Yukarıdakilerden hangileri merkezden yönetimin yararları arasında yer alır?
II. Kırtasiyeciliği azaltır.
III. Yönetimde birlik ve bütünlüğü gerçekleştirir.
IV. Hizmetlerin yerel ihtiyaçlara uygun olmasını sağlar.
Yukarıdakilerden hangileri merkezden yönetimin yararları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
II ve III
C
I, III ve IV
D
I ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Kamu Yönetimine Egemen Olan İlkeler
Yönetimde birlik ve bütünlüğü gerçekleştirmeye yardımcı olması merkezden yönetimin yararları arasında yer alır.
Yönetimde birlik ve bütünlüğü gerçekleştirmeye yardımcı olması merkezden yönetimin yararları arasında yer alır.
Soru 63
Aşağıdaki ülkelerden hangisi siyasi yerinden yönetim ilkesine göre örgütlenmiştir?
Seçenekler
A
İsveç
B
İtalya
C
Hollanda
D
Avustralya
E
İngiltere
Açıklama:
Kamu Yönetimine Egemen Olan İlkeler
Avustralya, siyasi yerinden yönetim ilkesine göre örgütlenmiştir.
Avustralya, siyasi yerinden yönetim ilkesine göre örgütlenmiştir.
Soru 64
Yerel yönetimleri ortaya çıkaran yönetim ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fonksiyonel yerinden yönetim
B
Coğrafi yerinden yönetim
C
İdari merkezden yönetim
D
Siyasi yerinden yönetim
E
Yetki genişliği
Açıklama:
Kamu Yönetimine Egemen Olan İlkeler
Yerel yönetimleri ortaya çıkaran yönetim ilkesi coğrafi yerinden yönetim ilkesidir.
Yerel yönetimleri ortaya çıkaran yönetim ilkesi coğrafi yerinden yönetim ilkesidir.
Soru 65
4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun kabul edilmesi aşağıdaki hangi ilkenin yürürlüğe girmesine yöneliktir?
Seçenekler
A
Verimlilik
B
Etkinlik
C
Saydamlık
D
Etik ve dürüstlük
E
Katılımcılık
Açıklama:
Kamu Yönetimine Egemen Olan İlkeler
4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun kabul edilmesi saydamlık ilkesinin yürürlüğe girmesine yöneliktir.
4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun kabul edilmesi saydamlık ilkesinin yürürlüğe girmesine yöneliktir.
Soru 66
Vesayet makamlarına karşı hesap verebilirlik aşağıdaki hangi hesap verebilirlik türü içinde yer alır?
Seçenekler
A
Yönetsel hesap verebilirlik
B
Siyasi hesap verebilirlik
C
Yasal hesap verebilirlik
D
Profesyonel hesap verebilirlik
E
Toplumsal hesap verebilirlik
Açıklama:
Kamu Yönetimine Egemen Olan İlkeler
Vesayet makamlarına karşı hesap verebilirlik, yönetsel hesap verebilirlik türü içinde yer alır.
Vesayet makamlarına karşı hesap verebilirlik, yönetsel hesap verebilirlik türü içinde yer alır.
Soru 67
Bireylerin ve grupların siyasal yöneticileri kendi istek ve çıkarları doğrultusunda karar almalarını sağlamaya yönelik gösterdikleri her türlü davranış ve eylem aşağıdaki hangi kavram ile açıklanır?
Seçenekler
A
Siyasal hesap verebilirlik
B
Siyasal propaganda
C
İyi yönetişim
D
Yönetsel katılım
E
Siyasal katılım
Açıklama:
Kamu Yönetimine Egemen Olan İlkeler
Bireylerin ve grupların siyasal yöneticileri kendi istek ve çıkarları doğrultusunda karar almalarını sağlamaya yönelik gösterdikleri her türlü davranış ve eylem siyasal katılım içinde yer alır.
Bireylerin ve grupların siyasal yöneticileri kendi istek ve çıkarları doğrultusunda karar almalarını sağlamaya yönelik gösterdikleri her türlü davranış ve eylem siyasal katılım içinde yer alır.
Soru 68
Aşağıdaki ifadelerden hangisi verimlilik kavramını açıklar?
Seçenekler
A
Standartların önceden belirlenmesidir.
B
Girdi ile çıktı arasındaki ilişkidir.
C
Doğru şeyleri yapmaktır.
D
Sonuç odaklı olmaktır.
E
Hedeflerin başarılmasıdır.
Açıklama:
Kamu Yönetimine Egemen Olan İlkeler
Verimlilik, girdi ile çıktı arasındaki ilişkidir.
Verimlilik, girdi ile çıktı arasındaki ilişkidir.
Soru 69
1982 Anayasası’nda yer alan “İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir.” hükmünde ifade edilen yönetim ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yerinden yönetim
B
Hukuk devleti
C
Saydamlık
D
Yasal yönetim
E
Yetki genişliği
Açıklama:
Anayasa’da Yönetim İlkeleri
1982 Anayasası’nda yer alan “İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir.” hükmünde yer alan yönetim ilkesi yasal yönetim ilkesidir.
1982 Anayasası’nda yer alan “İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir.” hükmünde yer alan yönetim ilkesi yasal yönetim ilkesidir.
Soru 70
Aşağıdaki yönetim ilkelerinden hangisi Türkiye’de uygulanmamaktadır?
Seçenekler
A
Siyasi merkezden yönetim
B
İdari yerinden yönetim
C
Siyasi yerinden yönetim
D
İdari merkezden yönetim
E
Yönetimin bütünlüğü
Açıklama:
Anayasa’da Yönetim İlkeleri
Siyasi yerinden yönetim ilkesi Türkiye’de uygulanmamaktadır.
Siyasi yerinden yönetim ilkesi Türkiye’de uygulanmamaktadır.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi Kamu yönetiminin ilkeleri arasında yer almaz?denildiğinde örgütlenme, planlama, bütçeleme, karar verme, yönlendirme, koordinasyon ve denetim gibi yönetim sürecinin geleneksel ilkeleri yanında hesap verebilirlik, ve tarafsızlık gibi yönetimin işleyişi, performansı ve sorumluluğu ile ilgili ilkelerin tümü akla gelmektedir.
Seçenekler
A
Bürokrasi
B
saydamlık,
C
katılımcılık,
D
etkinlik ve verimlilik,
E
yasallık
Açıklama:
Kamu yönetiminin ilkeleri denildiğinde örgütlenme, planlama, bütçeleme, karar verme, yönlendirme, koordinasyon ve denetim gibi yönetim sürecinin geleneksel ilkeleri yanında hesap verebilirlik, saydamlık, katılımcılık, etkinlik ve verimlilik, yasallık ve tarafsızlık gibi yönetimin işleyişi, performansı ve sorumluluğu ile ilgili ilkelerin tümü akla gelmektedir.
Bürokrasi doğru cevap
Bürokrasi doğru cevap
Soru 72
Kamu yönetiminin örgütlenişi, işleyişi ve sorumluluğuna ilişkin ilke ve kurallarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yönetim İlkeleri
B
Örgütsel kurallar
C
İşletme planı
D
Know how
E
Sorumluluklar
Açıklama:
Kamu yönetiminin örgütlenişi, işleyişi ve sorumluluğuna ilişkin ilke ve kurallar “yönetim ilkeleri” olarak adlandırılır.
Yönetim İlkeleri
Yönetim İlkeleri
Soru 73
Merkezî nitelikli tek bir yasama, yürütme ve yargı erkini içeren devlet örgütlenme türüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Üniter Devlet
B
Eyalet Sistemi
C
Dikta Yönetimi
D
Kraliyet Sistemi
E
Birlik Sistemi
Açıklama:
Üniter Devlet: Merkezî nitelikli tek bir yasama, yürütme ve yargı erkini içeren devlet örgütlenme türü.
Soru 74
Merkezde toplanmış yetkilerin bir bölümünün, merkezin denetimi altında merkezdeki ve taşradaki bazı üst düzey yöneticilere aktarılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yetki genişliği
B
Bürokrasi
C
Büro
D
Üniter Devlet
E
Yerel İdare
Açıklama:
Yetki Genişliği: Merkezde toplanmış yetkilerin bir bölümünün, merkezin denetimi altında merkezdeki ve taşradaki bazı üst düzey yöneticilere aktarılması.
Soru 75
Bir yöneticinin yükünü hafifletmek için ortaya çıkarılan hukuki bir formüle ne ad verilir?
Seçenekler
A
İmza yetkisi
B
Yetki devri
C
Atama
D
Demokrasi
E
Merkezi idare
Açıklama:
İmza yetkisi, bir yöneticinin yükünü hafifletmek için ortaya çıkarılan hukuki bir formüldür.
Soru 76
Siyasi gücün (power) merkezî yönetim ile bölgesel yönetim üniteleri arasında bölüşüme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Siyasi yerinden yönetim
B
İdari yerinden yönetim
C
Merkezi idare
D
Yetki genişliği
E
İdari vesayet
Açıklama:
Siyasi yerinden yönetim, siyasi gücün (power) merkezî yönetim ile bölgesel yönetim üniteleri arasında bölüşümüdür.
Soru 77
Federal yapılı devletlerde federe devletlerin her birine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Eyalet
B
Federal devlet
C
Şehir
D
Bölge
E
Sınır
Açıklama:
Eyalet: Federal yapılı devletlerde federe devletlerin her biri
Soru 78
Birçok devletin özel yasalara ve bağımsızlığa sahip olarak tek bir devlet durumunda birleşmeleri yöntemi. Latince’de sözleşme veya anlaşma anlamına gelen “feodus” sözcüğünden gelen federalizm, genellikle iktidarı bir devlet içinde bölgesel olarak bölüştüren yasal ve siyasal yapıları anlatan sisteme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Federalizm,
B
Eyalet
C
Üniter devlet
D
Sosyalizm
E
Kapitalizm
Açıklama:
Federalizm: Birçok devletin özel yasalara ve bağımsızlığa sahip olarak tek bir devlet durumunda birleşmeleri yöntemi. Latince’de sözleşme veya anlaşma anlamına gelen “feodus” sözcüğünden gelen federalizm, genellikle iktidarı bir devlet içinde bölgesel olarak bölüştüren yasal ve siyasal yapıları anlatır. Temel özelliği, egemenliğin paylaşılması fikridir
Soru 79
Yerel nitelikteki kamu hizmetleriyle iktisadi, ticari, kültürel ve teknik bazı fonksiyonların merkezî yönetimin hiyerarşik yapısı dışındaki kamu tüzel kişiliklerince yürütülmesi ne olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
İdari yerinden yönetim
B
Siyasi yerinden yönetim
C
Merkezi idare
D
Federal sistem
E
Üniter sistem
Açıklama:
İdari yerinden yönetim, yerel nitelikteki kamu hizmetleriyle iktisadi, ticari, kültürel ve teknik bazı fonksiyonların merkezî yönetimin hiyerarşik yapısı dışındaki kamu tüzel kişiliklerince yürütülmesidir.
Soru 80
Özellikle kamu yönetiminin örgütlenmesi, görevleri ve işleyişine ilişkin bazı ilkeler, dar veya geniş kapsamlı olarak aşağıdaki hangi Anayasa'dan başlayarak tüm anayasalarda yer almış ve dolayısıyla “anayasal ilkeler” hâline gelmiştir
Seçenekler
A
1876
B
1980
C
1923
D
1960
E
1919
Açıklama:
Özellikle kamu yönetiminin örgütlenmesi, görevleri ve işleyişine ilişkin bazı ilkeler, dar veya geniş kapsamlı olarak 1876 Anayasası’ndan başlayarak tüm anayasalarda yer almış ve dolayısıyla “anayasal ilkeler” hâline gelmiştir.
1876 Anayasasından
1876 Anayasasından
Ünite 3
Soru 1
Yönetim bilimi ilk olarak hangi adla öğretilmeye başlanmıştır?
Seçenekler
A
Kameral Bilim
B
Klasik Bilim
C
Sistem Bilimi
D
Örgüt Bilimi
E
Sosyal Bilim
Açıklama:
Yönetim bilimi, 1727 yılında “Kameral Bilim” adıyla Prusya’da öğretilmeye başlamıştır. Almancada “Kameralien” kelimesi, “yönetim bilimi” anlamına gelmektedir. Kameralizm, kamu yönetimi disiplininin bağımsız bir alan olarak gelişiminin ilk örneklerinden birisini oluşturur. Doğru yanıt A'dır.
Soru 2
19. yüzyılda, Alexandre Auguste François Vivien tarafından 1845 yılında yayımlanan “Yönetsel İncelemeler” başlıklı kitabın kamu yönetimi alanına getirdiği temel katkı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hukuk devleti anlayışının ortaya çıkmasına katkıda bulunarak kamu yönetimini, idare hukukunun b,r alt dalı haline getirmesi
B
Kamu yönetimi biliminin siyaset bilimi, sosyoloji, idare hukuku ve kamu maliyesi gibi disiplinlere dayanan ayrı bir çalışma alanı olması gerektiğini ifade etmesi
C
Siyaset-yönetim ayrımı olmak üzere kamu yönetiminin temel tartışma alanlarına ayrıntılı
olarak değinmesi
olarak değinmesi
D
Kamu yönetimine ilişkin ilkeleri sistematik ve kapsamlı bir biçimde ele alan ilk eser olması
E
Amerika'da devlet örgütlenmesi ve memur rejimini esas alan reformlara önemli katkı sağlaması
Açıklama:
19. yüzyılda, Bonnin’den başka Fransa’da Alexandre Auguste François Vivien tarafından 1845 yılında yayımlanan “Yönetsel İncelemeler” (Etudes Administratives) başlıklı kitap Fransız kamu yönetimini nesiller boyu etkilemiştir. Vivien, bu çalışmasında başta siyaset-yönetim ayrımı olmak üzere kamu yönetiminin temel tartışma alanlarına ayrıntılı olarak değinmektedir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 3
I. Kamu politikalarına karar vermek
II. Kamu politikalarının yürütülmesi ile ilgilenmek
III. Devlet iradesini ortaya koymak
IV. Ekonomi politikalarını işletmek
Frank J. Goodnow'a yukarıda verilenlerden hangileri hükümetin siyaset ile ilgili işlevleri arasında yer almaktadır?
II. Kamu politikalarının yürütülmesi ile ilgilenmek
III. Devlet iradesini ortaya koymak
IV. Ekonomi politikalarını işletmek
Frank J. Goodnow'a yukarıda verilenlerden hangileri hükümetin siyaset ile ilgili işlevleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Wilson’ın makalesinden on üç yıl sonra Frank J. Goodnow, 1900 yılında yayımladığı “Siyaset ve Yönetim” (Politics and Administration) başlıklı kitabında Wilson’ın görüşlerinin destekleyicisi oldu. Goodnow, kitabın başlığından da anlaşılacağı üzere, hükümetin siyaset ve yönetim olmak üzere iki farklı işlevi olduğunu ileri sürmüştür. Siyaset, kamu politikalarına karar vermek, devletin iradesini ortaya koymaktır. Yönetim ise bu politikaların yürütülmesi ile ilgili bir alandır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 4
Taylor’a göre bir işi yapmanın en iyi yolu hangi değişkenlerin incelenmesi ile bulunabilir?
Seçenekler
A
Yönetim, yol ve zaman
B
Zaman, hareket ve görev tanımı
C
Yol, zaman ve hareket
D
Hareket, yönetim ve denetim
E
Denetim, görev tanımı ve zaman
Açıklama:
Taylor, çalışmalarında rutin ve tekrarlanan fiziki işlerdeki verimliliği artırmaya odaklanmıştır. Bunu gerçekleştirmek için işlerin, geleneksel iş görme usulleri ile değil de bilimsel yönteme dayalı olarak yapılması gerektiğini ileri sürmüştür. Taylor’a göre verimsizliği önlemenin reçetesi sistematik yönetimdir ve bir işi yapmanın her zaman için ‘en iyi tek yolu’ (the best way) vardır. Bu yol, zaman ve hareket incelemeleri yapılarak bulunabilir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 5
Bir işletme çalışanının hem bağlı olduğu işlevsel birimin yöneticisinden hem de proje yöneticisinden emir aldığı matris yapıda aşağıdaki yönetim ilkelerinden hangisine aykırı bir durum bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Yetki ve sorumluluk
B
Yönetim birliği
C
Hiyerarşi ilkesi
D
Komuta birliği
E
Düzen ve istikrar
Açıklama:
Fayol’a göre yönetim her yerde uygulanabilecek evrensel ilkelere sahiptir. Fayol, bu ilkeleri on dört başlık altında toplamıştır. Bunlardan biri olan komuta ilkesi, her astın bir üstten emir almasını ifade etmektedir. Yukarıdaki örnekte bu ilkenin göz ardı edildiği bir yapıdan söz edilmektedir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 6
Her yöneticinin en az 25 asttan sorumlu olduğu bir işletmede Gullick'in belirlediği yönetim ilkelerinden hangisi ihlal edilmektedir?
Seçenekler
A
İşbölümü
B
Komuta birliği
C
Yetki ve sorumluluk denkliği
D
Kurmay hizmetler ile hat hizmetlerin ayrılması
E
Denetim alanı
Açıklama:
Yönetim fonksiyonları, bir örgütün üst yönetiminin üstlenmesi gereken faaliyetler olup, örgütün yapısı ve bu yapının işleyişini oluşturur. Luther Gulick’in, örgütsel yapının tasarımına ilişkin ileri sürdüğü ilkeler arasında işbölümü ve bölümlere ayırma, komuta birliği, yetki ve sorumluluğun dengelenmesi, yöneticinin denetim alanının (span of control) 5-6 kişiyi geçmeyecek şekilde belirlenmesi, kurmay hizmetler ile hat hizmetlerinin ayrılması sayılabilir. Denetim alanı, bir yöneticinin etkili bir biçimde denetleyebileceği ast sayısını ifade etmektedir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 7
I. Demokratik liderlik
II. Gönüllü işbirliği
III. Sistematik yönetim
IV. Personelin ödüllendirilmesi
Yukarıda verilenlerden hangisi davranışçı yaklaşımın temsilcilerinden olan Mary Parker Follet'ın yönetim konusunda ortaya koyduğu görüşler arasında yer almaktadır?
II. Gönüllü işbirliği
III. Sistematik yönetim
IV. Personelin ödüllendirilmesi
Yukarıda verilenlerden hangisi davranışçı yaklaşımın temsilcilerinden olan Mary Parker Follet'ın yönetim konusunda ortaya koyduğu görüşler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Davranışçı yaklaşımın ilk temsilcilerinden biri Mary Parker Follett’tır. Follett, bilimsel yönetim anlayışının egemen olduğu bir dönemde yaşamasına rağmen bunun etkisinde kalmayarak, örgütlerde insan (grup) ilişkileri üzerinde önemle durmuştur. Follett, liderlik ve otorite konusunda kendi dönemindekilerden farklı düşünmekteydi. 1926 yılında yazdığı “Emirlerin Verilmesi” (The Giving of Orders) adlı makalesinde de yönetimin sadece emirlerin verildiği ve bu emirlerin yerine getirildiği bir yapı olmadığını, örgütlerde çalışanların katılım ve iş birliğine ihtiyaç duyulduğunu ortaya koymuştur. Follett, demokratik liderlik, gönüllü işbirliği ve katılımcı yönetim konularında geleceğe ışık tutan görüşler ileri sürmüştür. Doğru yanıt A'dır.
Soru 8
Federal bürokraside üst düzey görevlerde bulunmuş bir kamu yönetimci olan Paul Appleby'e göre kamu yönetimi, işletme yönetiminden neden farklıdır?
Seçenekler
A
Çünkü kamu yönetimi siyasettir.
B
Çünkü işletmeler, piyasa kurallarına göre işlemektedir.
C
Çünkü kamu yönetimi bir hukuk dalıdır.
D
Çünkü işletme yönetimi bir bilim dalı değildir.
E
Çünkü kamu yönetimi aynı zamanda bir sanattır.
Açıklama:
Kendisi de federal bürokraside üst düzey görevlerde bulunmuş bir kamu yönetimci olan Paul Appleby, 1945 yılında yazdığı “Büyük Demokrasi” (Big Democracy) adlı kitabında ve diğer çalışmalarında siyaset-yönetim ayrımının geçerli olmadığını, bunun bir efsaneden ibaret olduğunu vurgulamıştır. Kamu yönetimi işletme yönetiminden farklıdır çünkü kamu yönetimi siyasettir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Osborne ve Gaebler’e göre yeni kamu yönetimi anlayışında girişimci yönetimlerin özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Katalizör yönetim
B
Sahibinin vatandaşlar olduğu yönetim
C
Uzak görüşlü yönetim
D
Süreçlere önem veren yönetim
E
Stratjik görüşlü yönetim
Açıklama:
Osborne ve Gaebler’e göre girişimci yönetimlerin on özelliği şunlardır:
1. Katalizör Yönetim
2. Sahibinin Vatandaşlar Olduğu Yönetim
3. Rekabetçi Yönetim
4. Amaçlara Yönelmiş Yönetim
5. Sonuçlara Önem Veren Yönetim
6. Müşteri Odaklı Yönetim
7. Girişimci Yönetim
8. Uzak Görüşlü Yönetim
9. Adem-i Merkeziyetçi Yönetim
10. Piyasa Yönelimli Yönetim
Süreçlere önem veren yönetim ise bu ilkelerden biri değildir. Doğru yanıt D'dir.
1. Katalizör Yönetim
2. Sahibinin Vatandaşlar Olduğu Yönetim
3. Rekabetçi Yönetim
4. Amaçlara Yönelmiş Yönetim
5. Sonuçlara Önem Veren Yönetim
6. Müşteri Odaklı Yönetim
7. Girişimci Yönetim
8. Uzak Görüşlü Yönetim
9. Adem-i Merkeziyetçi Yönetim
10. Piyasa Yönelimli Yönetim
Süreçlere önem veren yönetim ise bu ilkelerden biri değildir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 10
I. Kamu yönetiminin klasik yönetim ilkelerine uygun olarak geliştirilmesini sağlamak
II. Kamu kurumlarının denetimini gerçekleştirmek
III. Yönetici yetiştirmek
IV. Kamu yönetimi alanında öğretim elemanları yetiştirilmesine yardımcı olmak
Yukarıdakilerden hangileri TODAİE'nin kuruluş amaçları arasında yer almaktadır?
II. Kamu kurumlarının denetimini gerçekleştirmek
III. Yönetici yetiştirmek
IV. Kamu yönetimi alanında öğretim elemanları yetiştirilmesine yardımcı olmak
Yukarıdakilerden hangileri TODAİE'nin kuruluş amaçları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Enstitünün kuruluş gayesi, kamu yönetiminin çağdaş düşüncelere ve yaklaşımlara uygun olarak gelişmesine yardımcı çalışmalarda bulunmak, yönetici yetiştirmek, kamu yönetimi alanında öğretim elemanları yetiştirilmesine yardımcı olmak ve memurların yönetim alanında uzmanlaşmalarını sağlamaktır. Buna göre I ve II numaralı seçenekler yanlış, III ve IV numaralı seçenekler doğru bilgi içermektedir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 11
Yönetim bilimi, aşağıdaki tarihlerden hangisinde “Kameral Bilim” adıyla Prusya’da öğretilmeye başlamıştır?
Seçenekler
A
1727 yılında
B
1812
C
1845
D
1920
E
1970
Açıklama:
Yönetim bilimi, 1727 yılında “Kameral Bilim” adıyla Prusya’da öğretilmeye başlamıştır.
Soru 12
Avrupa’da kamu yönetimi düşüncesinin gelişimine katkı yapan öncü bir çalışma olan Fransız “Kamu Yönetimi İlkeleri” kitabı aşağıdaki tarihlerden hangisinde yazılmıştır?
Seçenekler
A
1727
B
1812
C
1845
D
1887
E
1920
Açıklama:
Avrupa’da kamu yönetimi düşüncesinin gelişimine katkı yapan bir diğer öncü çalışmada Fransız Charles Jean Bonnin’in 1812 yılında yazdığı “Kamu Yönetimi İlkeleri” (Principes d’Administration Publique) başlıklı üç ciltli kitabıdır. Kitabın kamu yönetimi disiplini açısından önemli iki temel özelliği vardır. Bunlardan birincisi, kamu yönetimine ilişkin ilkeleri sistematik ve kapsamlı bir biçimde ele alan ilk eser olmasıdır. Kitabı önemli kılan ikinci özelliği ise “kamu yönetimi” adıyla yayımlanmasıdır. Genellikle o döneme kadar kitaplar “polis” ya da “devlet idaresi” gibi başlıklarla yayımlanmaktaydı. Dolayısıyla, kamu yönetimi kavramını, devlet yönetiminde uygulanan kural ve yöntemleri belirten bir bilim anlamında ilk kez Fransız Charles Jean Bonnin kullanmıştır.
Soru 13
Kamu yönetimine ilişkin ilkeleri sistematik ve kapsamlı bir biçimde ele alan ilk eser olan "Kamu Yönetimi İlkeleri" kitabının yazarı ve kamu yönetimi kavramını, devlet yönetiminde uygulanan kural ve yöntemleri belirten bir bilim anlamında ilk kez kullanan düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Frank Goodnow
B
Woodrow Wilson
C
Charles Jean Bonnin
D
Alexandre Auguste François Vivien
E
Lorenz Von Stein
Açıklama:
Avrupa’da kamu yönetimi düşüncesinin gelişimine katkı yapan bir diğer öncü çalışmada Fransız Charles Jean Bonnin’in 1812 yılında yazdığı “Kamu Yönetimi İlkeleri” (Principes d’Administration Publique) başlıklı üç ciltli kitabıdır. Kitabın kamu yönetimi disiplini açısından önemli iki temel özelliği vardır. Bunlardan birincisi, kamu yönetimine ilişkin ilkeleri sistematik ve kapsamlı bir biçimde ele alan ilk eser olmasıdır. Kitabı önemli kılan ikinci özelliği ise “kamu yönetimi” adıyla yayımlanmasıdır. Genellikle o döneme kadar kitaplar “polis” ya da “devlet idaresi” gibi başlıklarla yayımlanmaktaydı. Dolayısıyla, kamu yönetimi kavramını, devlet yönetiminde uygulanan kural ve yöntemleri belirten bir bilim anlamında ilk kez Fransız Charles Jean Bonnin kullanmıştır.
Soru 14
19. yüzyılda, Fransa’da 1845 yılında yayımlanan “Yönetsel İncelemeler” (Etudes Administratives) başlıklı kitabın yazarı aşağıdaki düşünürlerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fransız Charles Jean Bonnin
B
Frank Goodnow
C
Woodrow Wilson
D
Alexandre Auguste François Vivien
E
Luther Gulick
Açıklama:
19. yüzyılda, Fransa’da Alexandre Auguste François Vivien tarafından 1845 yılında yayımlanan “Yönetsel İncelemeler” (Etudes Administratives) başlıklı kitap Fransız kamu yönetimini nesiller boyu etkilemiştir. Vivien, bu çalışmasında başta siyaset-yönetim ayrımı olmak üzere kamu yönetiminin temel tartışma alanlarına ayrıntılı olarak değinmektedir.
Soru 15
ABD’de kamu yönetimi alanında yazılan ilk makale olarak kabul edilen çalışmanın ismi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Siyaset ve Yönetim
B
Kamu Yönetimi İlkeleri
C
Yönetsel İncelemeler
D
Genel ve Sanayi Yönetim
E
İdarenin İncelenmesi
Açıklama:
Woodrow Wilson’ın “İdarenin İncelenmesi” isimli çalışması ABD’de kamu yönetimi alanında
yazılan ilk makale olarak kabul edilir ve modern kamu yönetiminin ortaya çıkışı 1887 yılında yayımlanan bu klasik çalışma ile başlatılır.
yazılan ilk makale olarak kabul edilir ve modern kamu yönetiminin ortaya çıkışı 1887 yılında yayımlanan bu klasik çalışma ile başlatılır.
Soru 16
Bilimsel yönetim yaklaşımı, aşağıdaki düşünürlerden hangisinin çalışmalarına dayanır?
Seçenekler
A
Frederick W. Taylor
B
Henri Fayol
C
Luther Gulick
D
Lyndall Urwick
E
Max Weber
Açıklama:
Bilimsel yönetim yaklaşımı, Frederick W. Taylor’un çalışmalarına dayanır. Bu nedenle “Taylorizm” olarak da adlandırılır. Amerikalı makine mühendisi ve yönetim bilimci olan Taylor, çalıştığı ve diğer işletmelerde gözlemlediği geleneksel iş yapma usullerinin verimsiz olduğunu gözlemlemiş; zaman ve hareket incelemeleri yaparak, işyerlerinde verimliliği artırmanın yollarını aramıştır. Bu amaçla, uzun yıllar süren gözlem, deney ve incelemeler sonucunda bilimsel yönetim ilkelerini oluşturmuş ve bunları ‘Bilimsel Yönetimin İlkeleri’ (The Principles of Scientific Management) başlığıyla 1911 yılında kitaplaştırmıştır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi Gulick'in yönetim fonksiyonlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Planlama
B
Motivasyon sağlama
C
Örgütleme
D
Personel Yönetimi
E
Eşgüdüm-koordinasyon
Açıklama:
Fayol’un yönetim ilkeleri ve fonksiyonları yaklaşımı, daha sonra Luther Gulick ve Lyndall Urwick tarafından geliştirilmiştir. Luther Gulick kitabın “Örgüt Kuramı Üzerine Notlar” (Notes on the Theory of Organization) adlı bölümünde örgütü açıklarken, özel veya kamu örgütleri ayrımı yapmadan yönetimin evrensel ilkelerinden söz etmiştir. Gulick, Fayol’a ait beş yönetim fonksiyonunu yediye çıkarmış ve bunları kelimelerin İngilizce baş harflerini birleştirerek POSDCORB olarak ifade etmiştir. POSDCORB’un açılımı şu şekildedir:
Planning (Planlama)
Organizing (Örgütleme)
Staffing (Personel Yönetimi)
Directing (Yönlendirme, Yöneltme, Kumanda Etme)
COordinating (Eşgüdüm, Koordinasyon)
Reporting (Rapor verme, İletişim, Haberleşme)
Budgeting (Bütçeleme, Mali Yönetim)
Planning (Planlama)
Organizing (Örgütleme)
Staffing (Personel Yönetimi)
Directing (Yönlendirme, Yöneltme, Kumanda Etme)
COordinating (Eşgüdüm, Koordinasyon)
Reporting (Rapor verme, İletişim, Haberleşme)
Budgeting (Bütçeleme, Mali Yönetim)
Soru 18
Aşağıdaki düşünürlerden hangisi bürokrasi kuramını geliştirerek kamu yönetimi disiplininin gelişimine çok önemli katkılar sağlamıştır?
Seçenekler
A
Frederick W. Taylor
B
Henri Fayol
C
Max Weber
D
Luther Gulick
E
Lyndall Urwick
Açıklama:
Max Weber, bürokrasi kuramını geliştirerek kamu yönetimi disiplininin gelişimine çok
önemli katkılar sağlamıştır. Birinci ünitede ifade edildiği üzere, geleneksel kamu yönetimi, örgütlenme modeli olarak Weber’in bürokrasi kuramını esas almıştır. Weber, en verimli örgütlenme modeli olarak gördüğü bürokrasinin kamu ve özel kesim fark etmeksizin tüm büyük ölçekli örgütlere uygulanabileceğini belirtmiştir.
önemli katkılar sağlamıştır. Birinci ünitede ifade edildiği üzere, geleneksel kamu yönetimi, örgütlenme modeli olarak Weber’in bürokrasi kuramını esas almıştır. Weber, en verimli örgütlenme modeli olarak gördüğü bürokrasinin kamu ve özel kesim fark etmeksizin tüm büyük ölçekli örgütlere uygulanabileceğini belirtmiştir.
Soru 19
Davranışsal yaklaşımın çıkış noktası 1920’lerin sonu ile 1930’ların ilk yıllarında Western Elektrik firmasının Hawthorne tesislerinde yapılan deneylere dayandırılır. Aşağıdaki düşünürlerden hangisi bu deneyleri gerçekleştiren kişidir?
Seçenekler
A
Frederick W. Taylor
B
Henri Fayol
C
Woodrow Wilson
D
Elton Mayo
E
Max Weber
Açıklama:
Davranışsal yaklaşımın çıkış noktası 1920’lerin sonu ile 1930’ların ilk yıllarında Elton
Mayo ve arkadaşları tarafından Western Elektrik firmasının Hawthorne tesislerinde yapılan deneylere dayandırılır. Bu araştırmanın sonuçlarının açıklanmasıyla örgütleri incelemede davranışsal yaklaşım yeni bir akım olarak ortaya çıkmıştır.
Mayo ve arkadaşları tarafından Western Elektrik firmasının Hawthorne tesislerinde yapılan deneylere dayandırılır. Bu araştırmanın sonuçlarının açıklanmasıyla örgütleri incelemede davranışsal yaklaşım yeni bir akım olarak ortaya çıkmıştır.
Soru 20
Aşağıdaki düşünürlerden hangisi siyaset-yönetim birlikteliği yaklaşımını savunan bilim insanı olarak değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
Chester Barnard
B
Mary Parker Follett
C
Herbert Simon
D
Max Weber
E
Dwight Waldo
Açıklama:
Kamu yönetimi disiplinine çalışmalarıyla yön veren önemli bir bilim insanı da Dwight Waldo’dur. Waldo, 1948 yılında yazdığı ve doktora tez çalışması olan “İdari Devlet” (Administrative State) başlıklı kitabında yönetimin siyasetten ayrılamayacağını belirtmiştir. Çünkü idari sorunların siyasi sorunlar olması kadar, siyasi sorunlar da idari sorunlardır. Kamu yönetimi, verimlilik ilkesi yanında demokratik değerlere ve ilkelere önem vermeli, sosyal sorunlarla da ilgilenmelidir. Bu nedenle siyaset ve yönetimi birbirinden tamamen ayırmanın savunulur bir yanı yoktur. Bunlar bir bütünün unsurlarıdır ve dolayısıyla iç içe geçmeleri de kaçınılmazdır.
Soru 21
Kameral bilim ilk kez hangi ülkede hangi ülkede öğretilmiştir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Fransa
C
Prusya
D
Rusya
E
Polonya
Açıklama:
Yönetim bilimi, 1727 yılında “Kameral Bilim” adıyla Prusya’da öğretilmeye başlamıştır. Almancada “Kameralien” kelimesi,
“yönetim bilimi” anlamına gelmektedir. Kameralizm, kamu
yönetimi disiplininin bağımsız bir alan olarak gelişiminin ilk örneklerinden birisini oluşturur.
“yönetim bilimi” anlamına gelmektedir. Kameralizm, kamu
yönetimi disiplininin bağımsız bir alan olarak gelişiminin ilk örneklerinden birisini oluşturur.
Soru 22
Kameral Bilim hangi yüzyılda ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
16. yüzyıl
B
17. yüzyıl
C
18. yüzyıl
D
19. yüzyıl
E
20. yüzyıl
Açıklama:
Yönetim bilimi, 1727 yılında “Kameral Bilim” adıyla Prusya’da öğretilmeye başlamıştır. Almancada “Kameralien” kelimesi, “yönetim bilimi” anlamına gelmektedir. Kameralizm, kamu yönetimi disiplininin bağımsız bir alan olarak gelişiminin ilk örneklerinden birisini oluşturur.
Soru 23
1845 yılında yayımlanan “Yönetsel İncelemeler” isimli kitapta hangi ülkenin kamu yönetimi incelenmiştir?
Seçenekler
A
Fransa
B
İngiltere
C
Almanya
D
Polonya
E
Rusya
Açıklama:
19. yüzyılda, Bonnin’den başka Fransa’da Alexandre Auguste François Vivien tarafından 1845 yılında yayımlanan “Yönetsel İncelemeler” (Etudes Administratives) başlıklı kitap Fransız kamu yönetimini nesiller boyu etkilemiştir
Soru 24
1887 yılında yazılan “İdarenin İncelenmesi” adlı çalışma kime aittir?
Seçenekler
A
Woodrow Wilson
B
Charles Jean Bonnin
C
Alexandre Auguste
D
François Vivien
E
Frank J. Goodnow
Açıklama:
ABD’de kamu yönetimi düşüncesinin gelişiminde Woodrow Wilson’ın özel bir yeri
vardır. Wilson, 1887 yılında yazdığı “İdarenin İncelenmesi” (The Study of Public Administration) başlıklı makalesinde “Anayasayı uygulamak anayasa yapmaktan daha zor hale gelmektedir.” diyerek, devletin giderek artan ve karmaşık hale gelen idari görevlerine dikkat çekmiştir.
vardır. Wilson, 1887 yılında yazdığı “İdarenin İncelenmesi” (The Study of Public Administration) başlıklı makalesinde “Anayasayı uygulamak anayasa yapmaktan daha zor hale gelmektedir.” diyerek, devletin giderek artan ve karmaşık hale gelen idari görevlerine dikkat çekmiştir.
Soru 25
Pek çok bilim adamı tarafından kamu yönetimi disiplininin ABD’deki kurucu babası olarak görülen bilim adamı kimdir?
Seçenekler
A
Woodrow Wilson
B
Frank J. Goodnow
C
Charles Jean Bonnin
D
François Vivien
E
Frederick W. Taylor
Açıklama:
Wilson’ın bu görüşü kamu yönetimi yazınında siyaset-yönetim ayrımı olarak
bilinmektedir. Siyaset-yönetim ikiliği, kamu yönetiminin siyasetten ayrılması ve ayrı bir inceleme alanı olması yolunu açmıştır. Bu nedenle Wilson, pek çok bilim adamı tarafından kamu yönetimi disiplininin ABD’deki kurucu babası olarak görülür.
bilinmektedir. Siyaset-yönetim ikiliği, kamu yönetiminin siyasetten ayrılması ve ayrı bir inceleme alanı olması yolunu açmıştır. Bu nedenle Wilson, pek çok bilim adamı tarafından kamu yönetimi disiplininin ABD’deki kurucu babası olarak görülür.
Soru 26
Kamu yönetiminin bağımsız bir disiplin olarak ortaya çıkmasında Amerikalı ilk öncüler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Woodrow Wilson ve Frank Goodnow
B
Charles Jean Bonnin ve Alexandre Auguste François Vivien
C
Woodrow Wilson ve Charles Jean Bonnin
D
Frank Goodnow ve Alexandre Auguste François Vivien
E
Woodrow Wilson ve Alexandre Auguste François Vivien
Açıklama:
Kamu yönetiminin bağımsız bir disiplin olarak ortaya çıkmasında Amerikalı ilk öncüler Woodrow Wilson ve Frank Goodnowdur.
Soru 27
I-Taylor, çalışmalarında rutin ve tekrarlanan fiziki işlerdeki verimliliği artırmaya odaklanmıştır.
II- Bilimsel yönetim yaklaşımının kurucusu olarak Frederick W. Taylor (1856-1915) kabul edilir.
III-Bilimsel yönetim yaklaşımına göre, işlerin yerine getirilmesinde, çalışanın kişisel yargılarının yerini yönetim tarafından belirlenen kurallar ve prosedürler alır.
IV- Bilimsel yönetim yaklaşımına göre, her bir çalışan tarafından yerine getirilecek görevlerin tanımlanması çalışanın sorumluluğu altındadır.
Yukarıdaki bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II- Bilimsel yönetim yaklaşımının kurucusu olarak Frederick W. Taylor (1856-1915) kabul edilir.
III-Bilimsel yönetim yaklaşımına göre, işlerin yerine getirilmesinde, çalışanın kişisel yargılarının yerini yönetim tarafından belirlenen kurallar ve prosedürler alır.
IV- Bilimsel yönetim yaklaşımına göre, her bir çalışan tarafından yerine getirilecek görevlerin tanımlanması çalışanın sorumluluğu altındadır.
Yukarıdaki bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve III
B
I, III ve IV
C
I ve II
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Taylor, çalışmalarında rutin ve tekrarlanan fiziki işlerdeki verimliliği artırmaya odaklanmıştır. Bilimsel yönetim yaklaşımının kurucusu olarak Frederick W. Taylor (1856-1915) kabul edilir.Bilimsel yönetim yaklaşımına göre, işlerin yerine getirilmesinde, çalışanın kişisel yargılarının yerini yönetim tarafından belirlenen kurallar ve prosedürler alır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi Henry Fayol'ün "sonuçlarla ilgili ilkeler" arasında yer alır?
Seçenekler
A
Disiplin
B
Hakkaniyet
C
İş bölümü
D
Girişim
E
Hiyerarşi
Açıklama:
Bakınız Şekil 3.1.
Soru 29
I-Yönetim ilkeleri yaklaşımına göre, yönetim faaliyetleri planlama, örgütleme, yöneltme, eşgüdüm ve denetim fonksiyonlarından oluşur. II- Yönetim ilkeleri yaklaşımına göre,bir yöneticinin etkili bir biçimde denetleyebileceği ast sayısı.”Komuta Birliği”olarak tanımlanır. III- Klasik dönem, sadece yapıya odaklandığı, örgütlerdeki insan unsurunu ihmal ettiği gerekçesiyle eleştirilmiştir. IV-Bürokrasi Yaklaşımı’na göre Weber, örgütlerin yapısı ve işlemleri üzerinde yaptığı incelemeler sonucunda bürokrasi modelini geliştirmiş ve bunu “ideal tip” olarak kavramlaştırmıştır. Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve III
B
Yalnızca II
C
II ve III
D
Yalnız III
E
I,III ve IV
Açıklama:
Bir yöneticinin etkili bir biçimde denetleyebileceği ast sayısı "Denetim Alanı"dır. Diğer öncüllerde verilen bilgiler doğrudur.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi Henrry Fayol'un yapısal ilkeler" sınıflandırması içinde yer alır?
Seçenekler
A
Merkeziyetçilik
B
Disiplin
C
Hakkaniyet
D
Girişim
E
Düzen ve istikrar
Açıklama:
Bakınız Şekil 3.1
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi Henrry Fayol'un "süreçlerle ilgili ilkeler" sınıflandırması içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Komuta birliği
B
İş bölümü
C
Disiplin
D
Hakkaniyet
E
Ödüllendirme
Soru 32
I- Karar vericinin bir konu ile ilgili tüm bilgileri elde etmesinin mümkün olmaması veya olası tüm seçeneklerin değerlendirilmesinin çok zor ve maliyetli olması nedeniyle sınırlı bilgileri kullanarak sınırlı seçenekler arasından en uygun olanını seçmesiyle oluşan rasyonellik “Sınırlı Rasyonellik”olarak tanımlanır.
II- Yönetsel adam kavramına göre,yönetsel adam tercihlerini yaparken içinde bulunduğu durumu göz önünde bulundurarak durumun basit bir resmini çizer ve bütün değişkenleri göz önünde bulundurur.
III- Yönetsel adam kavramına göre, yönetsel adam tercihlerini yaparken içinde bulunduğu durumu göz önünde bulundurarak durumun basit bir resmini çizer ve bütün değişkenler yerine önemli ve en ilgili gördüğü birkaç değişkeni göz önünde bulundurur
IV- Örgütlerde, yönetim tarafından belirlenmeyen, örgüt çalışanları arasındaki doğal ilişkiler sonucunda kendiliğinden ortaya çıkan yapı,”Doğal Örgüt “olarak adlandırılır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II- Yönetsel adam kavramına göre,yönetsel adam tercihlerini yaparken içinde bulunduğu durumu göz önünde bulundurarak durumun basit bir resmini çizer ve bütün değişkenleri göz önünde bulundurur.
III- Yönetsel adam kavramına göre, yönetsel adam tercihlerini yaparken içinde bulunduğu durumu göz önünde bulundurarak durumun basit bir resmini çizer ve bütün değişkenler yerine önemli ve en ilgili gördüğü birkaç değişkeni göz önünde bulundurur
IV- Örgütlerde, yönetim tarafından belirlenmeyen, örgüt çalışanları arasındaki doğal ilişkiler sonucunda kendiliğinden ortaya çıkan yapı,”Doğal Örgüt “olarak adlandırılır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, II ve III
C
I, III ve IV
D
III ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
Karar vericinin bir konu ile ilgili tüm bilgileri elde etmesinin mümkün olmaması veya olası tüm seçeneklerin değerlendirilmesinin çok zor ve maliyetli olması nedeniyle sınırlı bilgileri kullanarak sınırlı seçenekler arasından en uygun olanını seçmesiyle oluşan rasyonellik “Sınırlı Rasyonellik”olarak tanımlanır. Yönetsel adam kavramına göre, yönetsel adam tercihlerini yaparken içinde bulunduğu durumu göz önünde bulundurarak durumun basit bir resmini çizer ve bütün değişkenler yerine önemli ve en ilgili gördüğü birkaç değişkeni göz önünde bulundurur. Örgütlerde, yönetim tarafından belirlenmeyen, örgüt çalışanları arasındaki doğal ilişkiler sonucunda kendiliğinden ortaya çıkan yapı,”Doğal Örgüt “olarak adlandırılır.
Soru 33
Bürokrasi Yaklaşımı'nın kurucusu kimdir?
Seçenekler
A
Henrry Fayol
B
Max Weber
C
Woodrof Wilson
D
Leonard D. White
E
Lyndall Urwick
Açıklama:
Max Weber, bürokrasi kuramını geliştirerek kamu yönetimi disiplininin gelişimine çok önemli katkılar sağlamıştır. Birinci ünitede ifade edildiği üzere, geleneksel kamu yönetimi, örgütlenme modeli olarak Weber’in bürokrasi kuramını esas almıştır.
Soru 34
Fayol’a ait beş yönetim fonksiyonunu yediye çıkaran ve bunları kelimelerin İngilizce baş harflerini birleştirerek POSDCORB olarak ifade eden Gulick, "D" harfi ile hangi yönetim fonksiyonunu işaret etmektedir?
Seçenekler
A
Planlama
B
Örgütleme
C
Personel yönetimi
D
Kumanda etme
E
Rapor verme
Açıklama:
Directing (Yönlendirme, Yöneltme, Kumanda Etme)
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi “Katalizör Yönetim” ifadesi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Kamu örgütlerinin katı kural ve düzenlemelerle yönetilmesi yerine amaçlarını gerçekleştirmeye yönelik etkinlikler ön plana çıkarılır.
B
Yönetimler sadece harcama yapmayı değil para kazanmayı da ilke edinirler.
C
Kamusal mal ve hizmetleri doğrudan devletin kendisinin üretmesi yerine onun yönlendirmesi ve rehberliğinde mümkün olduğunca özel sektör ve gönüllü kuruluşlar tarafından üretilmesini ifade eder.
D
Hiyerarşi yerine katılımcı yönetim anlayışını benimseyerek yetkilerini devrederler.
E
Kamu yönetiminin vatandaşlara “hazır” hizmet sağlaması yerine, denetim mekanizmaları bürokrasiden topluma kaydırılarak vatandaşlar güçlendirilir.
Açıklama:
Kamusal mal ve hizmetleri doğrudan devletin kendisinin üretmesi yerine onun yönlendirmesi ve rehberliğinde mümkün olduğunca özel sektör ve gönüllü kuruluşlar tarafından üretilmesini ifade eder. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 36
Siyasetname’ye göre yönetim nasıl olmalıdır?
Seçenekler
A
Memleket kılıç ile tutulur, fakat kalem ile hükmedilir.
B
Devlet hastalanırsa ilacı akıl ve bilgidir.
C
Memleketi tutmak için çok asker ve ordu lazımdır; askeri beslemek için çok mal ve servete ihtiyaç vardır; bu malı elde etmek için halkın zengin olması gerekir; halkın zengin olması için de doğru kanunlar konulmalıdır.
D
Devlet yönetiminin esası adalettir. Devlet, dinin icaplarını yerine getirmediği için değil, adaletin gereklerine uymadığı için batar.
E
Toplumun hakkı sultanın hakkından önce gelir. Önemli olan sultanın zenginliği değil halkın tok olmasıdır.
Açıklama:
Siyasetname'ye göre devlet yönetiminin esası adalettir. Devlet, dinin icaplarını yerine getirmediği için değil, adaletin gereklerine uymadığı için batar. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı’da, devlet yönetimine yönetici yetiştirmek amacıyla kurulan saray okuludur?
Seçenekler
A
Enderun Mektebi
B
Tercüme Odası
C
Mülkiye Mektebi
D
Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü
E
Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde (ODTÜ) Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi bölümü
Açıklama:
Osmanlı’da, devlet yönetimine yönetici yetiştirmek amacıyla kurulan saray okulu Enderun Mektebidir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi “Davranışsal Yaklaşım”’ın temsilcileri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Elton Mayo
B
Mary Parker Follett
C
Chester Barnard
D
Leonard D. White
E
Herbert Simon
Açıklama:
Leonard D. White davranışsal Yaklaşım”’ın temsilcileri arasında yer almaz.
Soru 39
"Geleneksel kamu yönetimi, örgütlenme modeli olarak …………..’n bürokrasi kuramını esas almıştır.”ifadesinde ………… ile belirtilen yere gelecek bilim adamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Elton Mayo
B
Chester Barnard
C
Leonard D. White
D
Herbert Simon
E
Max Weber
Açıklama:
Geleneksel kamu yönetimi, örgütlenme modeli olarak Max Weber'in bürokrasi kuramını esas almıştır.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi Henri Fayol’un yönetim ilkeleri sınıflandırmasında Yapısal İlkeler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yönetim birliği
B
Yetki ve sorumluluk
C
Komuta birliği
D
İş bölümü
E
Hiyerarşi İlkesi
Açıklama:
Komuta birliği Henri Fayol’un yönetim ilkeleri sınıflandırmasında Yapısal İlkeler arasında yer almaz.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi kamu yönetimine ilişkin ilkeleri sistematik ve kapsamlı bir biçimde ele alan ilk eserdir?
Seçenekler
A
Kamu Yönetimi İlkeleri
B
Yönetsel İncelemeler
C
Kameral Bilimler
D
Siyaset ve Yönetim
E
Bilimsel Yönetim
Açıklama:
-
Kamu Yönetimi İlkeleri kitabı Charles J. Bonnin'in yazdığı kamu yönetimine ilişkin ilkeleri sistematik ve kapsamlı bir biçimde ele alan ilk eserdir.
Kamu Yönetimi İlkeleri kitabı Charles J. Bonnin'in yazdığı kamu yönetimine ilişkin ilkeleri sistematik ve kapsamlı bir biçimde ele alan ilk eserdir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi Henri Fayol’un Yapısal Yönetim İlkelerinden biridir?
Seçenekler
A
Disiplin
B
Hakkaniyet
C
İş bölümü
D
Girişim
E
Personelin devamlılığı
Açıklama:
-
İş bölümü Henri Fayol'un tanımladığı yapısal yönetim ilkelerinden biridir.
İş bölümü Henri Fayol'un tanımladığı yapısal yönetim ilkelerinden biridir.
Soru 43
Bir organizasyon içinde çalışan insan unsurunu anlamayı, organizasyon içinde ortaya çıkan sosyal grupları ve özellikleri tanımayı amaçlayan yönetim yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sistem yaklaşımı
B
Davranışsal yaklaşım
C
Durumsal yaklaşım
D
Bürokrasi yaklaşımı
E
Yönetim İlkeleri yaklaşımı
Açıklama:
-
Davranışsal Yaklaşım yönetim teorisinde insan unsuruna ve sosyal gruplara önem veren yaklaşımdır.
Davranışsal Yaklaşım yönetim teorisinde insan unsuruna ve sosyal gruplara önem veren yaklaşımdır.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi “idari davranış” ve “sınırlı rasyonellik” kavramları ile yönetim bilimi teorisine önemli katkılarda bulunan bilim adamıdır?
Seçenekler
A
Henri Fayol
B
Chester Barnard
C
L. F. Urwick
D
Herbert Simon
E
Max Weber
Açıklama:
-
Herbert Simon sınırlı rasyonellik teorisiyle 1978 yılında iktisat dalında Nobel ödülü almıştır.
Herbert Simon sınırlı rasyonellik teorisiyle 1978 yılında iktisat dalında Nobel ödülü almıştır.
Soru 45
Aşağıdakilerin hangisinde yönetsel kuram ve bu kuramın temel düşünürü yanlış verilmiştir?
Seçenekler
A
Abraham H. Maslow - İhtiyaçlar Hiyerarşisi Kuramı
B
Douglas McGregor - X ve Y Kuramı
C
Frederick Herzberg’in Motivasyon-Hijyen (Çift Faktör) Kuramı
D
Henry Fayol - Yönetimin Temel İlkeleri
E
Mary Parker Follet - Bürokrasi Kuramı
Açıklama:
-
Bürokrasi kuramının kurucusu Max Weber'dir.
Bürokrasi kuramının kurucusu Max Weber'dir.
Soru 46
Aşağıdaki bilim adamlarından hangisi “Yeni Kamu İdaresi” hareketinin ortaya çıkışında rol oynayan öncü kişiler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Frederick Taylor
B
Paul Appleby
C
Robert A. Dahl
D
Dwight Waldo
E
D. Osborne ve T. Gaebler
Açıklama:
-
Dwight Waldo Yeni Kamu İdaresi hareketini başlatan bilim adamıdır.
Dwight Waldo Yeni Kamu İdaresi hareketini başlatan bilim adamıdır.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi yeni kamu yönetimi anlayışının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Girdi ve süreç odaklı anlayış
B
Hesap verebilirlik
C
Performans odaklı denetim
D
Adem-i Merkeziyetçi Yönetim
E
Müşteri odaklı yönetim
Açıklama:
-
Girdi ve süreç odaklı anlayış geleneksel kamu yönetimi anlayışının bir özelliğidir.
Girdi ve süreç odaklı anlayış geleneksel kamu yönetimi anlayışının bir özelliğidir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi “Yeni Kamu Hizmeti” yaklaşımı için söylenemez?
Seçenekler
A
Yönetmekten ziyade hizmet et.
B
Müşterilere değil, vatandaşlara hizmet et.
C
Girişimciliğe kamu hizmetinden daha fazla değer ver.
D
Sadece verimliliğe değil, insanlara da değer ver.
E
Stratejik düşün, demokratik hareket et.
Açıklama:
-
Yeni kamu hizmeti hareketi, kamu hizmetine girişimcilikten daha fazla değer verir.
Yeni kamu hizmeti hareketi, kamu hizmetine girişimcilikten daha fazla değer verir.
Soru 49
Aşağıdaki yazar ve kitap eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Nizam’ül Mülk- Siyasetname
B
Yusuf Has Hacib- Divan-ı Lügati’t Türk
C
Farabi - El-Medinetü’l Fazıla
D
Defterdar Sarı Mehmet Paşa - Devlet Adamlarına Öğütler
E
Koçi Bey - Koçi Bey Risalesi
Açıklama:
-
Yusuf Has Hacibin yazdığı eserin adı Kutadgu Bilig'dir.
Yusuf Has Hacibin yazdığı eserin adı Kutadgu Bilig'dir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı’da, devlet yönetimine yönetici yetiştirmek amacıyla kurulan saray okuludur
Seçenekler
A
Tercüme Odası
B
Mülkiye Mektebi
C
TODAİE
D
Mekteb-i Sultani
E
Enderun
Açıklama:
-
Osmanlı’da, devlet yönetimine yönetici yetiştirmek amacıyla kurulan saray okulunun adı Enderun'dur.
Osmanlı’da, devlet yönetimine yönetici yetiştirmek amacıyla kurulan saray okulunun adı Enderun'dur.
Soru 51
Charles Jean Bonnin’in 19. yüzyıldaki çalışmaları aşağıdaki hangi devletin kamu yönetimi ve memur rejimini esas alan reformlarına önemli katkı sağlamıştır?
Seçenekler
A
Fransa
B
İngiltere
C
Almanya
D
Amerika Birleşik Devletleri
E
Japonya
Açıklama:
Kamu Yönetimi Disiplininin Gelişiminde İlk Öncüler
Charles Jean Bonnin’in 19. yüzyıldaki çalışmaları Fransa'da devletin kamu yönetimi ve memur rejimini esas alan reformlarına önemli katkı sağlamıştır.
Charles Jean Bonnin’in 19. yüzyıldaki çalışmaları Fransa'da devletin kamu yönetimi ve memur rejimini esas alan reformlarına önemli katkı sağlamıştır.
Soru 52
19. yüzyıl Kıta Avrupa’sında bürokratları hukukçu olarak eğitmek ya da hukukçuları bürokrat olarak eğitmek düşüncesi aşağıdaki hangi anlayışın önem kazanmasının bir sonucudur?
Seçenekler
A
Personel hukuku
B
Anayasa hukuku
C
Yönetim bilimi
D
Siyaset bilimi
E
İdare hukuku
Açıklama:
Kamu Yönetimi Disiplininin Gelişiminde İlk Öncüler
- yüzyıl Kıta Avrupa’sında idare hukukunun önem kazanması, bürokratları hukukçu olarak eğitmek ya da hukukçuları bürokrat olarak eğitmek düşüncesini ortaya çıkarmıştır.
Soru 53
I. Max Weber
II. Frederick W. Taylor
III. Henri Fayol
IV. Luther Gulick
V. Lyndall Urwick
Yukarıdakilerden hangileri “yönetim ilkeleri” yaklaşımının temsilcileridir?
II. Frederick W. Taylor
III. Henri Fayol
IV. Luther Gulick
V. Lyndall Urwick
Yukarıdakilerden hangileri “yönetim ilkeleri” yaklaşımının temsilcileridir?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
II, III ve IV
C
II, III, IV ve V
D
III, IV ve V
E
I, III, IV ve V
Açıklama:
Klasik Dönem
Henri Fayol, Luther Gulick ve Lyndall Urwick “yönetim ilkeleri” yaklaşımının temsilcileridir.
Henri Fayol, Luther Gulick ve Lyndall Urwick “yönetim ilkeleri” yaklaşımının temsilcileridir.
Soru 54
Henri Fayol’a göre aşağıdaki yönetim ilkelerinden hangisi süreçle ilgilidir?
Seçenekler
A
Hiyerarşi İlkesi
B
Personel ücretleri
C
Yetki ve sorumluluk
D
Yönetim birliği
E
İş bölümü
Açıklama:
Klasik Dönem
Henri Fayol’a göre personel ücretleri yönetimin süreçle ilgili ilkeleri arasında yer alır.
Henri Fayol’a göre personel ücretleri yönetimin süreçle ilgili ilkeleri arasında yer alır.
Soru 55
Liderlik ve otorite konusunda kendi dönemindekilerden farklı düşünerek, lideri, verdiği emrin durum ve koşulların gereği ve parçası olduğunu astlarına gösterebilen kişi olarak gören yönetim bilimci aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Douglas McGregor
B
Frederick Herzberg
C
Mary Parker Follett
D
Herbert Simon
E
Elton Mayo
Açıklama:
Davranışsal Yaklaşım
Mary Parker Follett, liderlik ve otorite konusunda kendi dönemindekilerden farklı düşünerek, lideri, verdiği emrin durum ve koşulların gereği ve parçası olduğunu astlarına gösterebilen kişi olarak görmüştür.
Mary Parker Follett, liderlik ve otorite konusunda kendi dönemindekilerden farklı düşünerek, lideri, verdiği emrin durum ve koşulların gereği ve parçası olduğunu astlarına gösterebilen kişi olarak görmüştür.
Soru 56
1947 yılında yazdığı “İdari Davranış” adlı kitabıyla kamu yönetimi disiplininin gelişimine önemli katkılar yapan Herbert Simon aşağıdaki hangi yönetim bilimciden etkilenmiştir?
Seçenekler
A
Chester Barnard
B
Max Weber
C
Henri Fayol
D
Luther Gulick
E
Elton Mayo
Açıklama:
Davranışsal Yaklaşım
1947 yılında yazdığı “İdari Davranış” adlı kitabıyla kamu yönetimi disiplininin gelişimine önemli katkılar yapan Herbert Simon, Chester Barnard'tan etkilenmiştir.
1947 yılında yazdığı “İdari Davranış” adlı kitabıyla kamu yönetimi disiplininin gelişimine önemli katkılar yapan Herbert Simon, Chester Barnard'tan etkilenmiştir.
Soru 57
Paul Appelby ve Dwight Waldo’nun üzerinde hemfikir oldukları görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bürokrasi, rasyonel bir örgütlenmedir.
B
Örgütlerde karar verme sınırlı rasyonelliğe dayanır.
C
Örgütlerde verimlilik en temel ilkedir.
D
Bilimsel yönetim ilkeleri evrenseldir.
E
Siyaset ve yönetim ayrımı geçerli değildir.
Açıklama:
Siyaset-Yönetim Birlikteliği Yaklaşımı
Paul Appelby ve Dwight Waldo, siyaset ve yönetim ayrımının geçerli olmadığını ifade etmişlerdir.
Paul Appelby ve Dwight Waldo, siyaset ve yönetim ayrımının geçerli olmadığını ifade etmişlerdir.
Soru 58
Temel sorusu, “Sunulan kamu hizmeti sosyal eşitliği artırmış mıdır?” olan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Girişimci yönetim
B
Yeni kamu idaresi
C
Yeni kamu yönetimi
D
İyi yönetişim
E
Geleneksel kamu yönetimi
Açıklama:
Kamu Yönetiminde Yeni Yaklaşımlar
Yeni kamu idaresi anlayışının temel sorusu şudur: “Sunulan kamu hizmeti sosyal eşitliği artırmış mıdır?”
Yeni kamu idaresi anlayışının temel sorusu şudur: “Sunulan kamu hizmeti sosyal eşitliği artırmış mıdır?”
Soru 59
Aşağıdaki ülkelerden hangisinde yeni kamu yönetimi reformları diğerlerine göre daha önce uygulamaya konulmuştur?
Seçenekler
A
Kenya
B
Fransa
C
Japonya
D
İngiltere
E
Almanya
Açıklama:
Kamu Yönetiminde Yeni Yaklaşımlar
İngiltere'de yeni kamu yönetimi reformları diğerlerine göre daha önce uygulamaya konulmuştur.
İngiltere'de yeni kamu yönetimi reformları diğerlerine göre daha önce uygulamaya konulmuştur.
Soru 60
Türk tarihinde devlet idaresi ile ilgili önemli eserlerden olan “Devlet Adamlarına Öğütler” kitabının yazarı kimdir?
Seçenekler
A
Şeyh Edebali
B
Mevlâna Celaleddin-i Rumi
C
Defterdar Sarı Mehmet Paşa
D
Nizam’ül Mülk
E
Yusuf Has Hacib
Açıklama:
Türkiye’de Kamu Yönetimi Disiplininin Gelişimi
Türk tarihinde devlet idaresi ile ilgili önemli eserlerden olan “Devlet Adamlarına Öğütler” kitabının yazarı Defterdar Sarı Mehmet Paşa'dır.
Türk tarihinde devlet idaresi ile ilgili önemli eserlerden olan “Devlet Adamlarına Öğütler” kitabının yazarı Defterdar Sarı Mehmet Paşa'dır.
Soru 61
Aşağıdaki ülkelerden hangisi Kamu yönetiminin bağımsız bir disiplin olarak ortaya çıkmasında öncü kabul edilen Kameral Bilimleri ortaya çıkarmıştır.
Seçenekler
A
Almanya
B
İtalya
C
Fransa
D
Rusya
E
Hollanda
Açıklama:
Kamu yönetiminin bağımsız bir disiplin olarak ortaya çıkmasında öncü kabul edilen çalışmalar vardır. Bunlar arasında Almanya’da ortaya çıkan kameral bilimler,
Soru 62
ABD’de kamu yönetimi düşüncesinin gelişiminde Woodrow Wilson’ın özel bir yeri vardır. Wilson, hangi yılda yazdığı “İdarenin İncelenmesi” (The Study of Public Administration) başlıklı makalesinde “Anayasayı uygulamak anayasa yapmaktan daha zor hale gelmektedir.” demiştir?
Seçenekler
A
1887
B
1881
C
1856
D
1915
E
1920
Açıklama:
ABD’de kamu yönetimi düşüncesinin gelişiminde Woodrow Wilson’ın özel bir yeri vardır. Wilson, 1887 yılında yazdığı “İdarenin İncelenmesi” (The Study of Public Administration) başlıklı makalesinde “Anayasayı uygulamak anayasa yapmaktan daha zor hale gelmektedir.” diyerek,
Soru 63
Kamu yönetimi düşüncesinin gelişiminde klasik dönem çalışmaları üç başlık altında ele alınabilir. Aşağıdakilerden hangisi bu başlıklardan biridir?
Seçenekler
A
Bilimsel yönetim yaklaşımı
B
Monetarizm görüş
C
Matemetiksel görüş
D
Toplumsal görüş
E
Sosyal görüş
Açıklama:
Bunlardan birisi Frederick Winslow Taylor’un ortaya koyduğu “bilimsel yönetim” anlayışı, ikincisi Henri Fayol, Luther Gulick ve Lyndall Urwick tarafından ileri sürülen “yönetim ilkeleri” yaklaşımı, üçüncüsü de Max Weber’in “idealtip bürokrasi” modelidir.
Bilimsel yönetim yaklaşımı
Bilimsel yönetim yaklaşımı
Soru 64
"Aynı amaca hizmet eden faaliyetlerin bir plan ve programa bağlı olarak bir yönetici tarafından yürütülmesi" aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Yönetim Birliği
B
Disiplin
C
İş bölümü
D
Hiyerarşi İlkesi
E
Düzen ve istikrar
Açıklama:
Yönetim Birliği: Aynı amaca hizmet eden faaliyetlerin bir plan ve programa bağlı olarak bir yönetici tarafından yürütülmesidir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi bürokrasi kuramını geliştirerek kamu yönetimi disiplininin gelişimine çok önemli katkılar sağlamıştır?
Seçenekler
A
Max Weber
B
Leonard D. White
C
Herbert Simon
D
Luther Gulick
E
Lyndall Urwick
Açıklama:
Max Weber, bürokrasi kuramını geliştirerek kamu yönetimi disiplininin gelişimine çok önemli katkılar sağlamıştır
Soru 66
Aşağıdaki yaklaşımlarıadan hangisinin çıkış noktası 1920’lerin sonu ile 1930’ların ilk yıllarında Elton Mayo ve arkadaşları tarafından Western Elektrik firmasının Hawthorne tesislerinde yapılan deneylere dayandırılır?
Seçenekler
A
Davranışsal
B
Yönetsel
C
Analizsel
D
Toplumsal
E
Sosyal
Açıklama:
Davranışsal yaklaşımın çıkış noktası 1920’lerin sonu ile 1930’ların ilk yıllarında Elton Mayo ve arkadaşları tarafından Western Elektrik firmasının Hawthorne tesislerinde yapılan deneylere dayandırılır
Soru 67
Yeni Kamu İdaresi Hareketinin öncüdü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dwight Waldo
B
Max Weber
C
Woodrow Wilson
D
Douglas McGregor
E
Chris Argyris
Açıklama:
Kamu yönetimi disiplininin arayış içinde olduğu bir dönemde, 1960’ların sonunda önemli bir gelişme oldu. Dwight Waldo öncülüğünde, ABD’deki genç kamu yönetimcileri kamu yönetimi disiplininin içinde bulunduğu durumu ve sorunlarını ele almak üzere 1968 yılında Syracuse Üniversitesinin Minnowbrook Konferans Merkezinde toplandılar.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi Osborne ve Gaebler’e göre girişimci yönetimlerin on özelliğinden biri değildir?
Seçenekler
A
Monopolcu yönetim
B
Katalizör Yönetim
C
Rekabetçi Yönetim
D
Girişimci Yönetim
E
Uzak Görüşlü Yönetim
Açıklama:
Osborne ve Gaebler’e göre girişimci yönetimlerin on özelliği şunlardır: 1. Katalizör Yönetim: Kürek çeken değil, dümen tutan devlet. Bununla, kamusal mal ve hizmetleri doğrudan devletin kendisinin üretmesi (kürek çekme işi) yerine onun yönlendirmesi ve rehberliğinde (dümende olma işi) mümkün olduğunca özel sektör ve gönüllü kuruluşlar tarafından üretilmesini ifade eder. 2. Sahibinin Vatandaşlar Olduğu Yönetim: Kamu yönetiminin vatandaşlara “hazır” hizmet sağlaması yerine, denetim mekanizmaları bürokrasiden topluma kaydırılarak vatandaşlar güçlendirilir. 3. Rekabetçi Yönetim: Hizmet sunan birimler arasında rekabet özendirilir. 4. Amaçlara Yönelmiş Yönetim: Kamu örgütlerinin katı kural ve düzenlemelerle yönetilmesi yerine amaçlarını gerçekleştirmeye yönelik etkinlikler ön plana çıkarılır. 5. Sonuçlara Önem Veren Yönetim: Yönetimler girdi odaklı değil, sonuç odaklıdır. 6. Müşteri Odaklı Yönetim: Yönetimler, hizmet sundukları kesimleri ‘müşteri’ olarak yeniden tanımlarlar ve onlara seçenek sunarlar. 7. Girişim
Monopolcu yönetim
Monopolcu yönetim
Soru 69
Türkiye’de kamu yönetiminin bağımsız bir disiplin haline gelmeye başlaması hangi yıllarda başlamıştır?
Seçenekler
A
1950'li
B
1920'li
C
1880'li
D
1945'li
E
1960'lı
Açıklama:
Türkiye’de kamu yönetiminin bağımsız bir disiplin haline gelmeye başlaması 1950’li yıllarda başlamıştır
1950'li
1950'li
Soru 70
Osmanlı Devletinde, özellikle Tanzimat’la birlikte kamu yönetimi yapısı ve uygulaması Kıta Avrupası ülkelerinden etkilenmiştir. Türkiye Cumhuriyeti Devleti de Osmanlı döneminin devlet yapısı ve kurumlarını devralarak geliştirmiştir. Türkiye’nin idari yapısı hangi ülkenin idari sisteminden etkilenmiş olduğu için kamu yönetimi konularının incelenmesinde idare hukukunun etkisi belirleyici olmuştur
Seçenekler
A
Fransa
B
Almanya
C
İngiltere
D
Yunanistan
E
İtalya
Açıklama:
Osmanlı Devletinde, özellikle Tanzimat’la birlikte kamu yönetimi yapısı ve uygulaması Kıta Avrupası ülkelerinden etkilenmiştir. Türkiye Cumhuriyeti Devleti de Osmanlı döneminin devlet yapısı ve kurumlarını devralarak geliştirmiştir. Türkiye’nin idari yapısı Fransız idari sisteminden etkilenmiş olduğu için kamu yönetimi konularının incelenmesinde idare hukukunun etkisi belirleyici olmuştur.
Fransa
Fransa
Ünite 4
Soru 1
I. İşbölümü
II. Hiyerarşi
III. Kırtasiyecilik
IV. Tarafsızlık
Yukarıdakilerden hangileri bürokrasinin yapısal özelliklerini dikkate alarak yapılan tanımlarda vurgulanan kavramlardandır?
II. Hiyerarşi
III. Kırtasiyecilik
IV. Tarafsızlık
Yukarıdakilerden hangileri bürokrasinin yapısal özelliklerini dikkate alarak yapılan tanımlarda vurgulanan kavramlardandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Bürokrasi çok yönlü bir kavramdır ve değişik anlamlarda kullanılmaktadır. Bürokrasi konusundaki değişik anlamlar, onun özelliklerini tanımlamadaki farklı yaklaşımlardan kaynaklanmaktadır. Bu konuda iki temel yaklaşımdan söz edilebilir. Bazıları bürokrasiyi, onun yapısal özelliklerini (işbölümü, hiyerarşi, büyük ölçek vb.) dikkate alarak tanımlamakta ve analiz etmektedirler. Bazıları da onun davranışsal özelliklerini (kırtasiyecilik, katılık, tarafsızlık vb.) esas alarak incelemektedirler. Doğru yanıt A'dır.
Soru 2
Türk Dil Kurumunun Türkçe Sözlüğünde “bürokrasi” kelimesinin karşılığı olarak hangi kavramlar kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Kırtasiyecilik ve kuralcılık
B
Verimsizlik ve iş yavaşlatma
C
Kırtasiyecilik ve kamu yönetimi
D
Verimsizlik ve kamu yönetimi
E
Kuralcılık ve otoriteye aşırı bağlılık
Açıklama:
Türk Dil Kurumunun Türkçe Sözlüğünde “bürokrasi” kelimesinin karşılığı olarak “kırtasiyecilik” ve
“kamu yönetimi” anlamları yer almıştır. Doğru yanıt C'dir.
“kamu yönetimi” anlamları yer almıştır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 3
Antik Yunan kent devletlerinde, askeri liderlerden oluşan verasete dayalı olarak devam eden soylular sınıfının yönetimine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Teokrasi
B
Monarşi
C
Bürokrasi
D
Aristokrasi
E
Demokrasi
Açıklama:
Bürokrasi, otoritenin büyük ölçüde atama yoluyla işbaşına gelen memurların elinde olduğu bir yönetim biçimi olarak da tanımlanmıştır. Bu bağlamda bürokrasi, “demokrasi”, “aristokrasi” ve “monarşi” gibi bir yönetim şeklidir ve bunlarla karşılaştırılabilir. Bunların içinden aristokrasi, ekonomik, toplumsal ve siyasal gücün soylular sınıfının elinde bulunduğu tarihî yönetim biçimi olarak tanımlanmakta ve verilen örnekteki durumu nitelendirmektedir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 4
Bürokrasiyi, egemen sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerindeki hâkimiyetini sürdürmede kullanılan bir araç olarak tanımlayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Emile Durkheim
B
John Stuart Mill
C
Herbert Spencer
D
Karl Marx
E
Max Weber
Açıklama:
Marx, sistematik bir bürokrasi teorisi geliştirmemiştir; bürokrasiyi, devlet yönetimi içinde daha çok güç ilişkisi bağlamında ele almıştır. Marx bürokrasiyi, karmaşık bir sanayi toplumunun ortaya çıkışının bir sonucu olarak görmekten daha çok onu kapitalizmin belirli ihtiyaçlarıyla ilişkilendirmiştir ve bürokrasiyi, burjuva çıkarlarını destekleme ve kapitalist sistemin savunma mekanizması olarak değerlendirmiştir. Marx’a göre bürokrasi, egemen sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerindeki hâkimiyetini sürdürmede kullanılan bir araçtır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 5
Devletin toplumdaki işlevlerinin çoğalması ile birlikte meslek çeşitliliğinin ve buna bağlı olarak beleşçi kişilerin artacağı düşüncesini barındıran ve John Stuart Mill tarafından savunulan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Devletçi bürokrasi
B
Çoğulcu demokrasi
C
Devletçi demokrasi
D
Sınırlı kapitalizm
E
Sınırlı bürokrasi
Açıklama:
Liberal düşüncenin bürokrasi konusundaki görüşleri, esas itibarıyla İngiliz yazar Jonh Stuart Mill’in (1806-1873) yaklaşımları etrafında şekillenmiştir. Mill, devlet müdahalelerine ve bürokrasiye bireysel özgürlükler açısından yaklaşmış; büyüyen bir devletin ve bürokrasinin özgürlükler yönünden tehlikeleri üzerinde durmuş ve “sınırlı devlet” ve dolayısıyla “sınırlı bürokrasi” tezini savunmuştur. Mill’e göre, asıl olan bireyin yeteneğinin geliştirilmesi ve gayretinin açığa vurulmasını sağlamaktır. Devlet, ne kadar çok fonksiyon üstlenirse o kadar çok meslek ortaya çıkar. Böylece çok sayıda beleşçi kişiyi bünyesine çeker. Doğru yanıt E'dir.
Soru 6
Weber'in bürokrasi modeline örgütün en üstte bir yönetici olacak yukarıdan aşağıya doğru ast-üst ilişkisi içerisinde yapılanmasını ifade eden özelliği aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yasalarla düzenlenmiş yetki alanı
B
Görev hiyerarşisi
C
Görevde uzmanlaşma
D
Biçimsellik
E
Gayrişahsilik
Açıklama:
Bürokratik örgütte görevler hiyerarşik bir düzen içinde yürütülür. Bu düzen sayesinde alt birimler üstlerin denetimi ve gözetimi altına girer. Birçok rasyonel bürokratik örgüt biçimi en üstte bir tek
kişi ile temsil edilmektedir. Bu idari hiyerarşide herkes, kendi yönetimi altındakilerin karar ve eylemlerinden dolayı üstlerine karşı sorumludur. Doğru yanıt B'dir.
kişi ile temsil edilmektedir. Bu idari hiyerarşide herkes, kendi yönetimi altındakilerin karar ve eylemlerinden dolayı üstlerine karşı sorumludur. Doğru yanıt B'dir.
Soru 7
Weber'e göre bir örgütte yöneticinin sahip olduğu kişisel özelliklerden ve bu özelliklerin izleyenlerde oluşturduğu ilham, güven ve bağlılık gibi duygulardan kaynaklanan otorite biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yasal otorite
B
Geleneksel otorite
C
Karizmatik otorite
D
Resmi otorite
E
Gayriresmi otorite
Açıklama:
Weber’e göre, otoritenin meşruluğu konusunda üç çeşit inanç vardır ve bunlar üç otorite biçimini ortaya çıkarmaktadır. Bunlar, “geleneksel”, “karizmatik” ve “yasal” otoritedir. Karizmatik otorite, olağanüstü ve tanrı vergisi kişiliğin (karizma) otoritesi, yani bir kişiye duyulan mutlak bağlılık ve güvene, onun kahramanlığına ya da başka niteliklerine inanmaya dayanan otoritedir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 8
I. Sonuçlardan çok süreçlere önem verme
II. Katı merkeziyetçi yapı
III. Esnek yapılı örgütlenme
IV. Piyasa tipi mekanizmalar
Yukarıdakilerden hangileri yeni kamu yönetimi anlayışını niteleyen kavramlar arasında yer almaktadır?
II. Katı merkeziyetçi yapı
III. Esnek yapılı örgütlenme
IV. Piyasa tipi mekanizmalar
Yukarıdakilerden hangileri yeni kamu yönetimi anlayışını niteleyen kavramlar arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Yeni kamu yönetimi anlayışı, Weber’in bürokrasi modelinin kurallara aşırı düşkün, formalitelere önem veren, katı hiyerarşik ve merkeziyetçi yapısına karşı çıkar; onun sonuçlardan (çıktılardan) daha çok prosedürlere değer veren özelliğini eleştirir. Piyasa tipi mekanizmalar, esnek ve adem-i merkeziyetçi örgütlenmeler, özelleştirme, deregülasyon, stratejik yönetim anlayışı, kalite, vizyon, etkinlik ve verimlilik, performans, saydamlık, yönetişim, girdilerden daha çok sonuç odaklılık, esnek istihdam, toplumsal taleplere duyarlılık gibi ilke ve politikalar, 1970’lerin sonunda gerçekleştirilmeye başlanan ve giderek yaygınlaşan kamu yönetimi reformlarının esasını oluşturmuştur. Doğru yanıt E'dir.
Soru 9
Aşağıda bürokrasi ve siyasetin güç kaynakları ile ilgili verilen eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bürokrasi-Bilgi ve uzmanlık
B
Siyasi kurumlar-Meşruiyet
C
Bürokrasi-Bütçe yapma yetkisi
D
Siyasi kurumlar-Karşı bürokrasi oluşturma
E
Bürokrasi-Hızlı karar verme iktidarı
Açıklama:
Bürokrasinin güç kaynakları “bilgi ve uzmanlık”, “hızlı karar verme iktidarı”, “devamlı ve istikrarlı statü”, “özerk yapı”, “örgüt ideolojisi”, “bütçeleme ve planlama” işlevleri olarak belirtilebilir. Siyasi kurumların güç kaynakları da “meşruiyet”, “bütçe yapma yetkisi”, “halka dayanmaları”, “karşı bürokrasi oluşturma”, “bürokrasiyi siyasallaştırma” başlıkları altında incelenebilir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 10
Türk Dil Kurumunun Türkçe Sözlüğünde “bürokrasi” kelimesinin karşılığı olarak aşağıdakilerden hangi anlam yer almıştır?
Seçenekler
A
Kuralcılık
B
Kırtasiyecilik
C
İşlerin ağır yürümesi
D
Verimsizlik
E
Sorumluluktan kaçınma
Açıklama:
Türk Dil Kurumunun Türkçe Sözlüğünde “bürokrasi” kelimesinin karşılığı olarak “kırtasiyecilik” ve “kamu yönetimi” anlamları yer almıştır.
Soru 11
Hangisi devlet işlerinin profesyonel yöneticilerin elinde olduğu bir sistem olarak tanımlar?
Seçenekler
A
Max Weber
B
John Stuard Mill
C
Hegel
D
Michels
E
Wincent de Gournay
Açıklama:
John Stuart Mill de bürokrasiyi, devlet işlerinin profesyonel yöneticilerin elinde olduğu bir sistem olarak tanımlar. Mill, aynı zamanda memurlardan oluşan yönetici sınıfa da bürokrasi demektedir.
Soru 12
Albrow'a göre, bürokrasinin kaç anlamı vardır?
Seçenekler
A
4
B
6
C
8
D
7
E
9
Açıklama:
Albrow, bürokrasinin yedi anlamından söz etmiştir.
• Rasyonel örgüt
• Örgütsel verimsizlik
• Memurlar tarafından yönetim
• Kamu yönetimi
• Memurlar düzeni
• Örgüt
• Modern toplum
• Rasyonel örgüt
• Örgütsel verimsizlik
• Memurlar tarafından yönetim
• Kamu yönetimi
• Memurlar düzeni
• Örgüt
• Modern toplum
Soru 13
Siyaset bilimciler bürokrasiyi kaç farklı teorik çerçevede ele alırlar?
Seçenekler
A
3
B
2
C
4
D
1
E
5
Açıklama:
Bürokrasi, değişik bakış açılarına göre farklı tanımlara ve teorik incelemelere konu olmuştur. Siyaset bilimciler bürokrasiyi, a) Rasyonel-idari yapı, b) Güç bloğu, c) Aşırı arz modeli, olmak üzere üç farklı teorik çerçevede ele almaktadırlar.
Soru 14
“Bugün yükselmekte olan işçinin değil, memurun diktatörlüğüdür.” diye yazan hangisidir?
Seçenekler
A
Vincent de Gournay
B
Max Weber
C
Albrow
D
Hegel
E
Michels
Açıklama:
Bürokrasiden liberal birey için bir pranga olarak zaten nefret eden Weber, sosyalizmin daha ileri bir serfliğe (köleliğe) yol açacağını düşünmüştür. O tarihte “Bugün yükselmekte olan işçinin değil, memurun diktatörlüğüdür.” diye yazmıştır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi özel girişimin yerine devlet teşebbüsünün ikame edilmesini “totalitarizm” olarak nitelendirmiştir?
Seçenekler
A
Vincent de Gournay
B
Ludwing von Mises
C
Max Weber
D
Albow
E
Hegel
Açıklama:
Mises, özel girişimin yerine devlet teşebbüsünün ikame edilmesini “totalitarizm” olarak nitelendirmiştir. Ona göre bürokratik otorite, bireylerin kendi işlerini serbestçe yönetebilme özgürlüklerini sınırlayan ve devlete çok sayıda görev yükleyen bir yönetim sisteminin sonucudur.
Soru 16
“Oligarşinin Tunç Kanunu” adlı teori hangi yıl geliştirmiştir?
Seçenekler
A
1876
B
1947
C
1881
D
1911
E
1936
Açıklama:
Robert Michels, Avrupa ve özellikle Almanya’daki sosyalist partilerle işçi sendikaları üzerinde yaptığı araştırmalara dayanarak 1911 yılında “Oligarşinin Tunç Kanunu” adlı teorisini geliştirmiştir.
Soru 17
Bir vecize haline gelen “Her kim örgütten bahsediyorsa oligarşiden söz ediyor demektir” diyen hangisidir?
Seçenekler
A
Vincent de Gournay
B
Ludwing von Mises
C
Max Weber
D
Robert Michels
E
John Stuard Mill
Açıklama:
Michels’in şu sözü bir vecize hâline gelmiştir: “Her kim örgütten bahsediyorsa oligarşiden söz ediyor demektir.
Soru 18
Kamu bürokrasilerin yürütmekte oldukları temel işlevlerini kaç ana grupta toplamak mümkündür?
Seçenekler
A
2
B
4
C
6
D
3
E
5
Açıklama:
Kamu bürokrasilerin yürütmekte oldukları temel işlevlerini “sevk ve idare işleri”,
“kamu politikası kararlarının hazırlanması” ve devlet yönetiminde “istikrar ve süreklilik”
olmak üzere üç ana grupta toplamak mümkündür.
“kamu politikası kararlarının hazırlanması” ve devlet yönetiminde “istikrar ve süreklilik”
olmak üzere üç ana grupta toplamak mümkündür.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi bürokrasinin yedi anlamından biri değildir?
Seçenekler
A
Sansasyonel örgüt
B
Kamu yönetimi
C
Memurlar düzeni
D
Örgütsel verimsizlik
E
Modern toplum
Açıklama:
Bürokrasinin yedi anlamı:
• Rasyonel örgüt
• Örgütsel verimsizlik
• Memurlar tarafından yönetim
• Kamu yönetimi
• Memurlar düzeni
• Örgüt
• Modern toplum
• Rasyonel örgüt
• Örgütsel verimsizlik
• Memurlar tarafından yönetim
• Kamu yönetimi
• Memurlar düzeni
• Örgüt
• Modern toplum
Soru 20
Demokratik hak ve özgürlüklerin baskı altında tutulduğu, bütün yetkilerin bir elde veya küçük bir yönetici grubunun elinde toplandığı demokratik olmayan devlet düzeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Oligarşi
B
Monarşi
C
Bürokrasi
D
Mekanizm
E
Totalitarizm
Açıklama:
Demokratik hak ve özgürlüklerin baskı altında tutulduğu, bütün yetkilerin bir elde veya küçük bir yönetici grubunun elinde toplandığı demokratik olmayan devlet düzeni totalitarizmdir.
Soru 21
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi liberal düşüncede bürokrasi anlayışına uygundur?
Seçenekler
A
Toplumda sınıf ayrımı savunulmaktadır.
B
Egemen sınıfın çıkarları önemlidir.
C
Bürokrasinin temel özelliğinin rasyonellik ve yasallık olduğu savunulur.
D
"Sınırlı devlet" ve "sınırlı bürokrasi" tezini savunulmaktadır.
E
"Bürokrasi güçlü bir örgüttür" anlayışı savunulmaktadır.
Açıklama:
Liberal düşüncenin bürokrasi konusundaki görüşleri, esas itibarıyla İngiliz yazar Jonh Stuart Mill’in (1806-1873) yaklaşımları etrafında şekillenmiştir. Mill, devlet müdahalelerine ve bürokrasiye bireysel özgürlükler açısından yaklaşmış; büyüyen bir devletin ve bürokrasinin özgürlükler yönünden tehlikeleri üzerinde durmuş ve “sınırlı devlet” ve dolayısıyla “sınırlı bürokrasi” tezini savunmuştur. Mill’e göre, asıl olan bireyin yeteneğinin geliştirilmesi ve gayretinin açığa vurulmasını sağlamaktır. Devlet esas itibarıyla bunun için çalışmalıdır. Devletin yetkilerinin artması, bu bakımdan bireysel özgürlüklerin zararınadır. İnsan hayatının bireyi ilgilendiren kısmı ile devleti ilgilendiren bölümü arasında bir ayırım yapmak gerekir. Eğer devlet, insan hayatının bireyi ilgilendiren kısmına müdahale ederse özgürlüğe tecavüz etmiş olur. İnsan hayatına devlet müdahalesini haklı gösteren sebep, bireyi, kendisinden daha kuvvetli olan başka bireylerin müdahalesine karşı korumaktır. Devlet, ne kadar çok fonksiyon üstlenirse o kadar çok meslek ortaya çıkar. Böylece çok sayıda beleşçi kişiyi bünyesine çeker. Toplum işinin çoğu hükümetin elinde bulunsa ve devlet daireleri, en kabiliyetli ve ehliyetli insanları bünyesinde istihdam etmiş olsaydı, toplumun geniş kültürlü ve deneyimli zekâları kalabalık bir bürokrat sınıfının içinde toplanmış olur ve geriye kalan insanlar her şeyi bunlardan bekler ve dolayısıyla ulusun yeteneği o kadar tekelleşir. Memur kitlesi, birbirlerine bağlı oldukları ve sabit kurallara göre iş gördüklerinden kırtasiyeci bir tavırla iş
yapmak eğilimindedirler.
yapmak eğilimindedirler.
Soru 22
Weber'in bakış açısına göre bürokrasinin temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sınırlı devlet
B
Rasyonellik
C
Sınırlı bürokrasi
D
Kapitalizm
E
Demokrasi
Açıklama:
Weber’in bakış açısına göre, bürokrasinin temel özelliği “rasyonelliği” ve “yasallığı”dır.
Onun için önemli olan, toplumsal fonksiyonların “rasyonel” olarak düzenlenmiş bir örgüt tarafından yürütülmesidir. Weber, rasyonelliğin yanına bir de “yasal”lık kavramını eklemiştir. Bürokratik örgüt, rasyonel olduğu kadar, soyut düzeyde ifade edilmiş sistematik hukuk kurallarına bağlı olarak işleyecektir. Bu yasal-rasyonel bürokrasi tipi, kişisellikten ve politikadan arınmış bir yapı olduğu için, her siyasi iktidara aynı verimlilik ve etkinlik düzeyinde hizmet sunacaktır.
Onun için önemli olan, toplumsal fonksiyonların “rasyonel” olarak düzenlenmiş bir örgüt tarafından yürütülmesidir. Weber, rasyonelliğin yanına bir de “yasal”lık kavramını eklemiştir. Bürokratik örgüt, rasyonel olduğu kadar, soyut düzeyde ifade edilmiş sistematik hukuk kurallarına bağlı olarak işleyecektir. Bu yasal-rasyonel bürokrasi tipi, kişisellikten ve politikadan arınmış bir yapı olduğu için, her siyasi iktidara aynı verimlilik ve etkinlik düzeyinde hizmet sunacaktır.
Soru 23
Weber'in otorite anlayışı göz önünde bulundurulduğunda aşağıdakilerden hangisi otorite türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Geleneksel otorite
B
Karizmatik otorite
C
Siyasal otorite
D
Yasal otoite
E
Rasyonel otorite
Açıklama:
Weber'in otorite anlayışına göre otorite türleri:
Yasal otorite
Karizmatik otorite
Rasyonel otorite
Geleneksel otorite
Yasal otorite
Karizmatik otorite
Rasyonel otorite
Geleneksel otorite
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi kamu bürokrasinin temel işlevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yasaları uygulamak
B
İstikrar ve süreklilik
C
Kamu politikası kararlarının hazırlanması
D
Sevk ve idare işleri
E
Ekonomiye katkı sağlamak
Açıklama:
Kamu bürokrasilerin yürütmekte oldukları temel işlevlerini “sevk ve idare işleri”, “kamu politikası kararlarının hazırlanması” ve devlet yönetiminde “istikrar ve süreklilik” olmak üzere üç ana grupta toplamak mümkündür.
Soru 25
Büyük ölçüde ayrıntılı matematik hesapları, muhasebe teknikleri ve bilgisayar işlemleri gibi teknik bilgi gerektiren bürokrasinin güç kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bilgi ve uzmanlık
B
Planlama ve bütçeleme
C
Özerk yapı
D
Devamlı ve istikrarlı statü
E
Hızlı karar verme iktidarı
Açıklama:
Bürokrasinin altıncı güç kaynağı planlama ve bütçelemedir. Planlama ve bütçeleme, büyük ölçüde ayrıntılı matematik hesapları, muhasebe teknikleri ve bilgisayar işlemleri gibi teknik bilgi gerektirmektedir. Bürokratlar bu konuda uzman oldukları için her zaman politikacıları etkileyebilecek güce sahiptirler.
Soru 26
Weberyen bürokrasi modeli ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kurallara aşırı düşkün
B
Kamunun örgüt yapısı daha az elemanlı
C
Adem-i merkeziyetçi
D
Yumuşak hiyerararşi
E
Esnek istihdam
Açıklama:
Weber’in bürokrasi modeli kurallara aşırı düşkün, formalitelere önem veren, katı hiyerarşik ve merkeziyetçi yapıyı benimser. Sonuçtan çok prosedüre önem verir. Weberyen bürokrasi modeli, yöneticilerin risk almasını engellemekte, kıt kaynakları etkin ve verimli kullanmak yerine, onların israf edilmesi sonucunu doğurmaktadır. Kamu kurumlarındaki yöneticilerde egemen olan temel güdü, hata yapmamak ve risk almamaktır. Kamuda, yenilik ve yaratıcılık tehlikeli kurallara körü körüne uymak ve hata yapmamak en doğru yol olarak görülür.
Soru 27
"Olağanüstü ve tanrı vergisi kişiliğin otoritesi, yani bir kişiye duyulan mutlak bağlılık ve güvene, onun kahramanlığına ya da başka niteliklerine inanmaya dayanan otoritedir."
Açıklaması verilen otorite türü aşağıdakilerden hangisidir?
Açıklaması verilen otorite türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yasal otorite
B
Geleneksel otorite
C
Karizma otorite
D
Rasyonel otorite
E
İlahi otorite
Açıklama:
Karizmatik otorite, olağanüstü ve tanrı vergisi kişiliğin (karizma) otoritesi, yani bir kişiye duyulan mutlak bağlılık ve güvene, onun kahramanlığına ya da başka niteliklerine inanmaya dayanan otoritedir. Bu otorite geleneklere tamamen zıt bir doğrultuda gelişebilir. Önemli olan kişinin sihir, kahramanlık ya da diğer olağanüstü yetenekleri ile karizmaya sahip olduğu hakkında bir “inanç” uyandırmasıdır. Karizmatik otorite, olağanüstü kişilik yapısından kaynaklanmaktadır. Bu tür otoriteye sahip liderler nadir kişilerdir, genellikle kriz dönemlerinde ortaya çıkarlar.
Soru 28
Egemenliğin az sayıda kişinin, birkaç ailenin elinde bulunduğu siyasi rejim ve örgütlü gruplarda fiili egemenliğin küçük bir zümre tarafından kullanılmasına dayanan düzen aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Demokrasi
B
Totalitarizm
C
Kapitalizm
D
Oligarşi
E
Rasyonalizm
Açıklama:
Egemenliğin az sayıda kişinin, birkaç ailenin elinde bulunduğu siyasi rejim ve örgütlü gruplarda fiili egemenliğin küçük bir zümre tarafından kullanılmasına dayanan düzen oligarşidir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi halk dilinde "bürokrasi" kavramı ile kast edilen özellikler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Verimsizlik
B
Kuralcılık
C
Zamanlama
D
Kırtasiyecilik
E
İşlerin yavaş yürümesi
Açıklama:
Bürokrasi, halkın dilinde, “verimsizlik”, “işlerin ağır yürümesi”, “kuralcılık” ve
“kırtasiyecilik” gibi genellikle hoşnutsuzluğu belirten bir kavramdır.
“kırtasiyecilik” gibi genellikle hoşnutsuzluğu belirten bir kavramdır.
Soru 30
Bürokrasi kavramı ilk kez kim tarafından kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Hennry Fayol
B
Max Weber
C
Woodrof wilson
D
Vincent de Gournay
E
Auguste Comte
Açıklama:
Bürokrasi kavramı, ilk defa Fransa’da 1745 yılında dönemin ticaret bakanı fizyokrat iktisatçı Vincent de Gournay (1712-1759) tarafından kullanılmıştır.
Soru 31
Hangi düşünür "Bürokrasiyi, devletin kendisi gibi egemen sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerindeki hâkimiyetini sürdürmede kullanılan bir araç" olarak görmektedir?
Seçenekler
A
Max Weber
B
Hennry Fayol
C
Karl Marx
D
Hegel
E
Vincent de Gournay
Açıklama:
Marx’a göre devlet, Hegel’in savunduğu görüşün aksine, genel çıkarları değil, sivil toplumun bir parçası olan egemen sınıfın çıkarlarını temsil etmektedir. Devletle sivil toplum arasında organik bir bağlantı söz konusudur. Bu bakış açısına göre bürokrasi, spesifik ve özel bir sosyal grubu oluşturur. Devletle sivil toplum arasında yer alır. Bürokrasi, devletin kendisi gibi egemen sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerindeki hâkimiyetini sürdürmede kullanılan bir araçtır.
Soru 32
Liberal düşüncenin bürokrasi ile ilgili görüşleri hangi yazarın fikirleri etrafında şekillenmiştir?
Seçenekler
A
Max weber
B
Hennry Fayol
C
Aguste Comte
D
Karl Marx
E
Jonh Stuart Mill
Açıklama:
Liberal düşüncenin bürokrasi konusundaki görüşleri, esas itibarıyla İngiliz yazar Jonh Stuart Mill’in (1806-1873) yaklaşımları etrafında şekillenmiştir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangi düşünür "bürokratik örgütün yapısını ve işlemlerini analiz ederken ortaya koyduğu bürokrasi modelini “ideal tip” olarak kavramlaştırmıştır"?
Seçenekler
A
Max Weber
B
Karl Marx
C
Hegel
D
Frederick Taylor
E
Robert Michels
Açıklama:
Weber, bürokratik örgütün yapısını ve işlemlerini analiz ederken ortaya koyduğu bürokrasi modelini “ideal tip” olarak kavramlaştırmıştır.
Soru 34
Weber'e göre aşağıdakilerden hangisi bürokratik esaslara göre örgütlenen yapıların sahip olduğu üstünlükler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Bürokrasi, etkin ve verimli bir örgüt biçimidir
B
Bürokrasi, vazgeçilmez bir örgüt biçimidir
C
Bürokrasi, güçlü bir örgüt biçimidir ve bürokratik aygıtın kalıcı bir niteliği söz konusudur
D
Bürokrasi, genişleme ve büyüme eğilimindedir
E
Bürokrasi örgüte esneklik sağlar
Açıklama:
Bürokratik yapılar esnek değildir.
Soru 35
Max Weber bürokrasiyi hangi anlamda ele almıştır?
Seçenekler
A
Kırtasiyecilik
B
Kötü yönetim
C
Rasyonel örgüt
D
Memurlar tarafından yönetim
E
Büyük yapılı örgüt
Açıklama:
Doğru yanıt "rasyonel örgüttür".
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi bürokrasinin güç kaynakları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Bilgi ve uzmanlık
B
İstikrarlı statü
C
Özerk yapı
D
Örgüt ideolojisi
E
Siyasal destek
Açıklama:
Bürokrasinin güç kaynakları “bilgi ve uzmanlık”, “hızlı karar verme iktidarı”, “devamlı ve istikrarlı statü”, “özerk yapı”, “örgüt ideolojisi”, “bütçeleme ve planlama” işlevleri olarak belirtilebilir
Soru 37
"Bürokrasi" kelimesi hangi dillerden türetilmiştir?
Seçenekler
A
Latince-Yunanca
B
Latince-Arapça
C
Yunanca-Arapça
D
Latince-Rusça
E
Arapça-Rusça
Açıklama:
Bürokrasi, kelime olarak Latince “burra” ve Yunanca “kratos” sözcüklerinden türetilmiştir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi Weber’e göre bürokrasi tanımı içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Bürokrasi, belirli özelliklere sahip bir örgüt biçimidir.
B
Bürokrasi, rasyonel bir örgüt biçimidir; teknik olarak diğer örgüt biçimlerinden üstündür.
C
Bürokrasi, sabit bürolardan (dairelerden) ve resmî yetkilerden oluşur.
D
Her bir büronun görevleri, yetkileri ve otoritesi formel kurallarca düzenlenmiştir; dolayısıyla istikrarlı ve düzenli bir işleyiş sistemine sahiptir.
E
Bürokrasiyi, devlet işlerinin profesyonel yöneticilerin elinde olduğu bir sistem olarak tanımlar.
Açıklama:
Bürokrasinin devlet işlerinin profesyonel yöneticilerin elinde olduğu bir sistem olarak tanımlanması Weber’e göre bürokrasi tanımı içinde yer almaz.
Soru 39
Aşağıdaki bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
I- Bürokrasi, örgütlerin olumsuzluklarını ve resmî otoritenin kötüye kullanılmasını anlatmakta kullanılan pejoratif (kötüleyici ve aşağılayıcı) bir kavramdır.
II- Webster sözlüğü, bürokrasiye, beşeri ihtiyaçları önemsememe, kararları üstlere havale etme eğilimi, işleri kırtasiyeciliğe boğma gibi anlamlar vermektedir.
III- Bürokrasi, belirli özelliklere sahip bir örgüt biçimidir
IV- Bürokratın, bürokraside kurallara göre davranması beklenir.
I- Bürokrasi, örgütlerin olumsuzluklarını ve resmî otoritenin kötüye kullanılmasını anlatmakta kullanılan pejoratif (kötüleyici ve aşağılayıcı) bir kavramdır.
II- Webster sözlüğü, bürokrasiye, beşeri ihtiyaçları önemsememe, kararları üstlere havale etme eğilimi, işleri kırtasiyeciliğe boğma gibi anlamlar vermektedir.
III- Bürokrasi, belirli özelliklere sahip bir örgüt biçimidir
IV- Bürokratın, bürokraside kurallara göre davranması beklenir.
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Bürokrasi, örgütlerin olumsuzluklarını ve resmî otoritenin kötüye kullanılmasını anlatmakta kullanılan pejoratif (kötüleyici ve aşağılayıcı) bir kavramdır. Webster sözlüğü, bürokrasiye, beşeri ihtiyaçları önemsememe, kararları üstlere havale etme eğilimi, işleri kırtasiyeciliğe boğma gibi anlamlar vermektedir. Bürokrasi, belirli özelliklere sahip bir örgüt biçimidir. Bürokratın, bürokraside kurallara göre davranması beklenir. doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 40
Aşağıdaki bilgilerden hangisi/hangileri yanlıştır?
I- Marx bürokrasiyi, karmaşık bir sanayi toplumunun ortaya çıkışının bir sonucu olarak görmekten daha çok onu kapitalizmin belirli ihtiyaçlarıyla ilişkilendirmiştir ve bürokrasiyi, burjuva çıkarlarını destekleme ve kapitalist sistemin savunma mekanizması olarak değerlendirmiştir
II Marx ‘a göre Devletle sivil toplum arasında organik bir bağlantı söz konusudur.
III-Marx’a göre Bürokrasi, devletin kendisi gibi egemen sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerindeki hâkimiyetini sürdürmede kullanılan bir araçtır.
IV- Marx’a göre Kapitalist toplumda bürokrasinin gerçek görevi, tüm topluma sınıf ayırımı ve hâkimiyetini sürdürmeyi sağlayacak bir düzen empoze etmemektir.
I- Marx bürokrasiyi, karmaşık bir sanayi toplumunun ortaya çıkışının bir sonucu olarak görmekten daha çok onu kapitalizmin belirli ihtiyaçlarıyla ilişkilendirmiştir ve bürokrasiyi, burjuva çıkarlarını destekleme ve kapitalist sistemin savunma mekanizması olarak değerlendirmiştir
II Marx ‘a göre Devletle sivil toplum arasında organik bir bağlantı söz konusudur.
III-Marx’a göre Bürokrasi, devletin kendisi gibi egemen sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerindeki hâkimiyetini sürdürmede kullanılan bir araçtır.
IV- Marx’a göre Kapitalist toplumda bürokrasinin gerçek görevi, tüm topluma sınıf ayırımı ve hâkimiyetini sürdürmeyi sağlayacak bir düzen empoze etmemektir.
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
Yalnızca III
E
Yalnızca IV
Açıklama:
Marx’a göre Kapitalist toplumda bürokrasinin gerçek görevi, tüm topluma sınıf ayırımı ve hâkimiyetini sürdürmeyi sağlayacak bir düzen empoze etmemektir ifadesi yanlış verilmiştir. doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 41
Liberal Düşüncede Bürokrasi konusundaki görüşlere göre Aşağıdaki bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
I- Liberal düşüncenin bürokrasi konusundaki görüşleri, esas itibarıyla İngiliz yazar Jonh Stuart Mill’in (1806-1873) yaklaşımları etrafında şekillenmiştir.
II- Mill, devlet müdahalelerine ve bürokrasiye bireysel özgürlükler açısından yaklaşmış; büyüyen bir devletin ve bürokrasinin özgürlükler yönünden tehlikeleri üzerinde durmuş ve “sınırlı devlet” ve dolayısıyla “sınırlı bürokrasi” tezini savunmuştur.
III- Mill’e göre, asıl olan bireyin yeteneğinin geliştirilmesi ve gayretinin açığa vurulmasını sağlamaktır.
IV- Mill, yönetim işinin profesyonel yöneticilerin elinde olmasına bürokrasi demektedir.
I- Liberal düşüncenin bürokrasi konusundaki görüşleri, esas itibarıyla İngiliz yazar Jonh Stuart Mill’in (1806-1873) yaklaşımları etrafında şekillenmiştir.
II- Mill, devlet müdahalelerine ve bürokrasiye bireysel özgürlükler açısından yaklaşmış; büyüyen bir devletin ve bürokrasinin özgürlükler yönünden tehlikeleri üzerinde durmuş ve “sınırlı devlet” ve dolayısıyla “sınırlı bürokrasi” tezini savunmuştur.
III- Mill’e göre, asıl olan bireyin yeteneğinin geliştirilmesi ve gayretinin açığa vurulmasını sağlamaktır.
IV- Mill, yönetim işinin profesyonel yöneticilerin elinde olmasına bürokrasi demektedir.
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Liberal düşüncenin bürokrasi konusundaki görüşleri, esas itibarıyla İngiliz yazar Jonh Stuart Mill’in (1806-1873) yaklaşımları etrafında şekillenmiştir. Mill, devlet müdahalelerine ve bürokrasiye bireysel özgürlükler açısından yaklaşmış; büyüyen bir devletin ve bürokrasinin özgürlükler yönünden tehlikeleri üzerinde durmuş ve “sınırlı devlet” ve dolayısıyla “sınırlı bürokrasi” tezini savunmuştur. Mill’e göre, asıl olan bireyin yeteneğinin geliştirilmesi ve gayretinin açığa vurulmasını sağlamaktır. Mill, yönetim işinin profesyonel yöneticilerin elinde olmasına bürokrasi demektedir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 42
“Oligarşinin Tunç Kanunu”adlı teoriyi aşağıdaki bilim adamlarından hangisi geliştirmiştir?
Seçenekler
A
Ludwig von Mises
B
Jonh Stuart Mill
C
Robert Michels
D
Max Weber
E
Karl Marx
Açıklama:
Oligarşinin Tunç Kanunu”adlı teoriyi Robert Michels ortaya koymuştur.
Soru 43
Michels’in Oligarşinin Tunç Kanunu Teorisine göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Parti organlarının liderleri ve bunların üyesi, tam gün mesai yapacak maaşlı görevliler istihdam edilmesini gerekli görmektedirler.
B
Örgüt liderleri kurumu yönetmek için gerekli eğitim ve deneyime ihtiyaç hissederler.
C
Örgüt liderleri yaptıkları işlerde zamanla uzmanlaştıkları için “profesyonel liderliğe” sahip olur.
D
Yöneticiler, pozisyonlarını korumak ve iktidarlarını sürdürmek için çalışırlar.
E
Parti organlarının liderleri ve bunların üyesi, tam gün mesai yapacak maaşlı görevliler istihdam edilmesini gerekli görmemektedirler.
Açıklama:
Parti organlarının liderleri ve bunların üyesi, tam gün mesai yapacak maaşlı görevliler istihdam edilmesini gerekli görmemektedirler bilgisi yanlıştır.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi Weber’e göre bürokrasinin yapısal ve işlemsel özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Yasalarla Düzenlenmiş Yetki Alanı
B
Yönetimin Yazılı Belgelere Dayandırılması
C
Yetki ve Görevlerde Uzmanlaşma
D
Kurallara Bağlılık ve Biçimsellik
E
İdeal tip
Açıklama:
İdeal tip Weber’e göre bürokrasinin yapısal ve işlemsel özelliklerinden değildir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi Weber’e göre patrimonyal bürokrasinin temel özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Patrimonyal bürokrasi, sözleşme esasına göre atanan görevlilere değil de hür olmayan memurlara dayanmaktadır.
B
Bu örgütlerde irsi değerler ve statüler, kişisel ilişkiler, özel işlerle kamu hizmetlerinin birbirine karışması gibi unsurlar hakim nitelik taşımaktadır.
C
Weber’e göre patrimonyal bürokrasi, geleneksel yöneticilere dayanmaktaydı.
D
Weber’e göre patrimonyal ya da geleneksel bürokrasiler istikrarsızdı.
E
Patrimonyal bürokrasi,gayrişahsi rasyonel idari düzenlemeler ve yasalarla belirlenmiş yapı ve davranışlara dayanmaktadır.
Açıklama:
Patrimonyal bürokrasi,gayrişahsi rasyonel idari düzenlemeler ve yasalarla belirlenmiş yapı ve davranışlara dayanmaktadırbilgisi yanlıştır.
Soru 46
“Karizmatik Otorite “kavramı ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi ilişkili değildir?
Seçenekler
A
Karizmatik otorite, olağanüstü ve tanrı vergisi kişiliğin (karizma) otoritesi, yani bir kişiye duyulan mutlak bağlılık ve güvene, onun kahramanlığına ya da başka niteliklerine inanmaya dayanan otoritedir.
B
Bu otorite geleneklere tamamen zıt bir doğrultuda gelişebilir.
C
Önemli olan kişinin sihir, kahramanlık ya da diğer olağanüstü yetenekleri ile karizmaya sahip olduğu hakkında bir “inanç” uyandırmasıdır.
D
Liyakate değil de irsiyet ve statüye dayanmaktadır.
E
Bu tür otoriteye sahip liderler nadir kişilerdir, genellikle kriz dönemlerinde ortaya çıkarlar.
Açıklama:
Liyakate değil de irsiyet ve statüye dayanmaktadır bilgisi ile karizmatik otorie ilgisi yoktur.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi Bürokrasinin güç kaynakları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
bilgi ve uzmanlık
B
hızlı karar verme iktidarı
C
devamlı ve istikrarlı statü
D
İstikrar ve süreklilik
E
Örgüt ideolojisi
Açıklama:
İstikrar ve süreklilik Bürokrasinin güç kaynakları arasında yer almaz
Soru 48
Aşağıdaki düşünürleden hangisi bürokrasiyi “egemen sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerindeki hâkimiyetini sürdürmede kullanılan bir araçtır” diye tanımlamıştır.
Seçenekler
A
Max Weber
B
Karl Marx
C
John Stuart Mill
D
Vincent de Gournay
E
Ludwig von Mises
Açıklama:
-
Karl Marx'a göre bürokrasi, egemen sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerindeki hâkimiyetini sürdürmede kullanılan bir araçtır.
Karl Marx'a göre bürokrasi, egemen sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerindeki hâkimiyetini sürdürmede kullanılan bir araçtır.
Soru 49
“Demokratik hak ve özgürlüklerin baskı altında tutulduğu, bütün yetkilerin bir elde veya küçük bir yönetici grubunun elinde toplandığı demokratik olmayan devlet düzeni” tanımı aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
Seçenekler
A
Monarşi
B
Oligarşi
C
Bürokrasi
D
Totalitarizm
E
Liberalizm
Açıklama:
-
Totalitarizm demokratik hak ve özgürlüklerin baskı altında tutulduğu bir devlet düzenidir.
Totalitarizm demokratik hak ve özgürlüklerin baskı altında tutulduğu bir devlet düzenidir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi bürokrasi ve oligarşi ilişkisini inceleyen ve “Oligarşinin Tunç Kanunu” adlı teoriyi geliştiren düşünürdür?
Seçenekler
A
Robert Michels
B
Robert McNamara
C
Max Weber
D
Chester Barnard
E
Luther Gullick
Açıklama:
-
Robert Michels, Oligarşinin Tunç Kanunu adlı teoriyi ortaya koyan bilim adamıdır.
Robert Michels, Oligarşinin Tunç Kanunu adlı teoriyi ortaya koyan bilim adamıdır.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi Weber’in tanımladığı ideal tip bürokrasinin yapısal ve işlemsel özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yönetimin yazılı belgelere dayandırılması
B
Görev hiyerarşisi ve otoritenin kademelenmesi
C
Kamu ve özel hayatın ayrışması
D
Kariyer Yapısı
E
Kırtasiyecilik ve verimsizlik
Açıklama:
-
Kırtasiyecilik ve verimsizlik Weber'in tanımladığı ideal tip bürokrasi modelinin değil, tam tersine olumsuz bürokrasi modelinin bir özelliğidir.
Kırtasiyecilik ve verimsizlik Weber'in tanımladığı ideal tip bürokrasi modelinin değil, tam tersine olumsuz bürokrasi modelinin bir özelliğidir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi Weber’in bürokrasi modeline getirilen eleştirilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yasalarla düzenlenmiş yetki alanı
B
Kurallara ve örgütsel yapıya aşırı değer vermesi
C
Katı hiyerarşik ve merkeziyetçi yapısı
D
Sonuçlardan çok prosedürlere önem vermesi
E
Kaynakların verimsiz kullanılması
Açıklama:
-
Yasalarla düzenlenmiş yetki alanı Weber'in bürokrasi modeline getirilen eleştirilerden biri değil; tam tersine modelin olumu taraflarından biridir.
Yasalarla düzenlenmiş yetki alanı Weber'in bürokrasi modeline getirilen eleştirilerden biri değil; tam tersine modelin olumu taraflarından biridir.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi bürokrasinin temel işlevlerinden sayılamaz?
Seçenekler
A
Sevk ve idare
B
Siyasi iktidara taraftarlık
C
İstikrar
D
Süreklilik
E
Kamu politikası kararlarının hazırlanması
Açıklama:
-
Siyasi iktidara taraftarlık bürokrasinin temel işlevlerinden değildir.
Siyasi iktidara taraftarlık bürokrasinin temel işlevlerinden değildir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi bürokrasinin güç kaynaklarından biridir?
Seçenekler
A
Meşru otoriteyi temsil etme
B
Bütçe yapma yetkisi
C
Karşı bürokrasi oluşturma
D
Özerk yapı
E
Halka dayanmaları
Açıklama:
-
Özerk yapı bürokrasinin güç kaynaklarından biridir.
Özerk yapı bürokrasinin güç kaynaklarından biridir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi siyasi kurumların güç kaynaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Bürokrasiyi siyasallaştırma
B
Meşruiyet
C
Devamlı ve istikrarlı statü
D
Bürokrasiyi yönetme ve denetleme gücü
E
Vergi koyma yetkisi
Açıklama:
-
Devamlı ve istikrarlı statü siyasi kurumların değil, bürokratik kurumların güç kaynaklarından biridir.
Devamlı ve istikrarlı statü siyasi kurumların değil, bürokratik kurumların güç kaynaklarından biridir.
Soru 56
Bürokrasi kavramını ilk defa kullanan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vincent de Gournay
B
Max Weber
C
Charles Jean Bonnin
D
François Vivien
E
Karl Marx
Açıklama:
Bürokrasinin Çeşitli Tanımları
Bürokrasi kavramını ilk defa kullanan kişi Vincent de Gournay'dır.
Bürokrasi kavramını ilk defa kullanan kişi Vincent de Gournay'dır.
Soru 57
Bürokrasi kavramını “siyasi sistemin bir parçası olan yönetsel yapı ve onun eylemleri” olarak tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Siyasi iktidar
B
Memurlar tarafından yönetim
C
Modern örgüt
D
Rasyonel örgüt
E
Kamu yönetimi
Açıklama:
Bürokrasinin Çeşitli Tanımları
Bürokrasi kavramı,siyasi sistemin bir parçası olan yönetsel yapı ve onun eylemleri olarak tanımlandığında kamu yönetimi anlamına gelir.
Bürokrasi kavramı,siyasi sistemin bir parçası olan yönetsel yapı ve onun eylemleri olarak tanımlandığında kamu yönetimi anlamına gelir.
Soru 58
Bürokrat, politikacı ve tüketici üçlüsünün, bürokrasiyi kendi çıkarlarını gerçekleştirmek için, bütçeyi ve kamu harcamalarını artırması olarak açıklayan teorik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Güç bloğu
B
Marksizm
C
Neo-patrimonyal yapı
D
Aşırı arz modeli
E
Rasyonel-idari yapı
Açıklama:
Bürokrasinin Teorik Çerçevesi
Aşırı arz modeli bürokrat, politikacı ve tüketici üçlüsünün, bürokrasiyi kendi çıkarlarını gerçekleştirmek için, bütçeyi ve kamu harcamalarını artırması olarak açıklar.
Aşırı arz modeli bürokrat, politikacı ve tüketici üçlüsünün, bürokrasiyi kendi çıkarlarını gerçekleştirmek için, bütçeyi ve kamu harcamalarını artırması olarak açıklar.
Soru 59
Kapitalist toplumda bürokrasinin gerçek görevinin, tüm topluma sınıf ayırımı ve hakimiyetini sürdürmeyi sağlayacak bir düzen empoze etmek olduğunu savunan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Friedrich Hegel
B
Karl Marx
C
Robert Michels
D
John Stuart Mill
E
Max Weber
Açıklama:
Bürokrasinin Teorik Çerçevesi
Karl Marx, kapitalist toplumda bürokrasinin gerçek görevinin, tüm topluma sınıf ayırımı ve hâkimiyetini sürdürmeyi sağlayacak bir düzen empoze etmek olduğunu ileri sürer.
Karl Marx, kapitalist toplumda bürokrasinin gerçek görevinin, tüm topluma sınıf ayırımı ve hâkimiyetini sürdürmeyi sağlayacak bir düzen empoze etmek olduğunu ileri sürer.
Soru 60
Aşağıdaki düşünürler ve onların bürokrasi ile ilgili görüşlerinin eşleştirmesinde yanlış olan hangisidir?
Seçenekler
A
Max Weber/ Rasyonel örgüt
B
Robert Michels/ Oligarşik özellik gösteren yapı
C
John S. Mill/ Bireyin yeteneğini geliştiren yapı
D
Karl Marx/ Statükoyu koruyan aygıt
E
Ludwig von Mises/ İşleri kanunlara uygun idare eden sistem
Açıklama:
Bürokrasinin Teorik Çerçevesi
Liberal bir düşünür olan John S. Mill, bürokrasiyi bireyin yeteneğini geliştiren bir yapı değil, aksine bireyin yeteneğini kısıtlayan bir yapı olarak görmüştür.
Liberal bir düşünür olan John S. Mill, bürokrasiyi bireyin yeteneğini geliştiren bir yapı değil, aksine bireyin yeteneğini kısıtlayan bir yapı olarak görmüştür.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi patrimonyal bürokrasinin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
İrsi değerler ve statülere dayanması
B
Kariyer yapısının olması
C
Biçimsel kurallara göre işlemesi
D
Gayrişahsi ilişkilere dayanması
E
Kamu ve özel hayatın ayrışması
Açıklama:
Bürokrasinin Teorik Çerçevesi
Patrimonyal bürokrasinin özelliklerinden bir tanesi de irsi değerler ve statülere dayanmasıdır.
Patrimonyal bürokrasinin özelliklerinden bir tanesi de irsi değerler ve statülere dayanmasıdır.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi bürokratik örgütün güç kaynakları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Süreklilik
B
Güvenirlik
C
Uzmanlık
D
Rasyonellik
E
Şeffaflık
Açıklama:
Bürokrasinin Teorik Çerçevesi
Şeffaflık, bürokratik örgütün güç kaynakları arasında yer alan bir özellik değildir.
Şeffaflık, bürokratik örgütün güç kaynakları arasında yer alan bir özellik değildir.
Soru 63
I. Siyasa yapmak
II. Yasaları icra etmek
III. Hükümete danışmanlık hizmetinde bulunmak
IV. Devlet yönetiminde sürekliliği sağlamak
Yukarıdakilerden hangileri bürokrasinin temel işlevlerini oluşturur?
II. Yasaları icra etmek
III. Hükümete danışmanlık hizmetinde bulunmak
IV. Devlet yönetiminde sürekliliği sağlamak
Yukarıdakilerden hangileri bürokrasinin temel işlevlerini oluşturur?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
Yalnız IV
D
I ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Bürokrasinin Temel İşlevleri
Bürokrasinin temel işlevleri arasında yasaları icra etmek, Hükümete danışmanlık hizmetinde bulunmak ve Devlet yönetiminde sürekliliği sağlamak sayılabilir. Siyasa yapmak bürokrasinin değil, siyasi iktidarın işlevidir.
Bürokrasinin temel işlevleri arasında yasaları icra etmek, Hükümete danışmanlık hizmetinde bulunmak ve Devlet yönetiminde sürekliliği sağlamak sayılabilir. Siyasa yapmak bürokrasinin değil, siyasi iktidarın işlevidir.
Soru 64
Bürokrasinin en önemli güç kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Etkinlik ve verimlilik
B
Karar verme iktidarı
C
Dayanışma ruhu
D
Bilgi ve uzmanlık
E
Gizlilik ve kapalılık
Açıklama:
Bürokrasi ve Siyasi Kurumlar
Bürokrasinin en önemli güç kaynağı bilgi ve uzmanlıktır.
Bürokrasinin en önemli güç kaynağı bilgi ve uzmanlıktır.
Soru 65
Siyasi kurumların güç kaynakları arasında yer alan “karşı bürokrasi oluşturma” hangi anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Yağma sistemi oluşturma
B
Bürokrasiye siyasi atamalar yapma
C
Müşavir ve danışman atama
D
Halkı temsi etme
E
Bütçe yapma yetkisine sahip olma
Açıklama:
Bürokrasi ve Siyasi Kurumlar
Siyasi kurumların güç kaynakları arasında yer alan “karşı bürokrasi oluşturma” bakanların uzmanlık bilgisine sahip müşavir ve danışman ataması anlamına gelmektedir.
Siyasi kurumların güç kaynakları arasında yer alan “karşı bürokrasi oluşturma” bakanların uzmanlık bilgisine sahip müşavir ve danışman ataması anlamına gelmektedir.
Soru 66
Aşağıdaki kavramlardan hangis "halkın dilinde, “verimsizlik”, “işlerin ağır yürümesi”, “kuralcılık” ve “kırtasiyecilik” " gibi genellikle hoşnutsuzluğu belirten bir kavramdır?
Seçenekler
A
Bürokrasi
B
Kamu
C
Devletçilik
D
Merkezi idare
E
Yerel İdare
Açıklama:
Bürokrasi, halkın dilinde, “verimsizlik”, “işlerin ağır yürümesi”, “kuralcılık” ve
“kırtasiyecilik” gibi genellikle hoşnutsuzluğu belirten bir kavramdır.
“kırtasiyecilik” gibi genellikle hoşnutsuzluğu belirten bir kavramdır.
Soru 67
Bürokrasi kavramı, ilk defa hangi ülkede 1745 yılında dönemin ticaret bakanı fizyokrat iktisatçı Vincent de Gournay tarafından kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Fransa
B
İspanya
C
Portekiz
D
Avusturya
E
Rusya
Açıklama:
Bürokrasi kavramı, ilk defa Fransa’da 1745 yılında dönemin ticaret bakanı fizyokrat iktisatçı Vincent de Gournay (1712-1759) tarafından kullanılmıştır
Soru 68
Bürokrasi kavramı, ilk defa Fransa’da kaç yıllarında dönemin ticaret bakanı fizyokrat iktisatçı Vincent de Gournay tarafından kullanılmıştır
Seçenekler
A
1745
B
1789
C
1858
D
1876
E
1881
Açıklama:
Bürokrasi kavramı, ilk defa Fransa’da 1745 yılında dönemin ticaret bakanı fizyokrat iktisatçı Vincent de Gournay (1712-1759) tarafından kullanılmıştır
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisine göre bürokrasi, işbölümü, otorite hiyerarşisi, yazılı kurallar, yazışmaların ve faaliyetlerin dosyalanması, gayrişahsilik, disipline olmuş
bir yapı ve resmî pozisyonlardan oluşan bir örgüt biçimidir?
bir yapı ve resmî pozisyonlardan oluşan bir örgüt biçimidir?
Seçenekler
A
Weber
B
Wagner
C
Fredman
D
Keynes
E
Vincent de Gournay
Açıklama:
Weber' e göre bürokrasi, işbölümü, otorite hiyerarşisi, yazılı kurallar, yazışmaların ve faaliyetlerin dosyalanması, gayrişahsilik, disipline olmuş
bir yapı ve resmî pozisyonlardan oluşan bir örgüt biçimidir
bir yapı ve resmî pozisyonlardan oluşan bir örgüt biçimidir
Soru 70
Ekonomik, toplumsal ve siyasal gücün soylular sınıfının elinde bulunduğu tarihî yönetim biçimine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Aristokrasi
B
Monarşi
C
Demokrasi
D
Krallık
E
Bürokrasi
Açıklama:
Aristokrasi: Ekonomik, toplumsal ve siyasal gücün soylular sınıfının elinde bulunduğu tarihî yönetim biçimi.
Soru 71
Siyasi otoritenin genellikle miras yolu ile bir kişinin üzerinde toplandığı devlet düzeni veya rejim, tek erkliğe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Monarşi
B
Aristokrasi
C
Demokrasi
D
Börokrasi
E
Büro
Açıklama:
Monarşi: Siyasi otoritenin
genellikle miras yolu ile bir kişinin
üzerinde toplandığı devlet düzeni
veya rejim, tek erklik.
genellikle miras yolu ile bir kişinin
üzerinde toplandığı devlet düzeni
veya rejim, tek erklik.
Soru 72
Bürokrasiye ilişkin bu farklı kullanımlar ya da analizler, onun değişik akademik disiplinlerce farklı şekillerde görülmesinden ileri gelmektedir. Bu tanımları çoğaltmak mümkündür. Aşağıdakilerden hangisi bürokrasinin yedi anlamından söz etmiştir
Seçenekler
A
Albrow,
B
Weber
C
Vincent de Gournay
D
Niskanen
E
Keynes
Açıklama:
Bürokrasiye ilişkin bu farklı kullanımlar ya da analizler, onun değişik akademik disiplinlerce farklı şekillerde görülmesinden ileri gelmektedir. Bu tanımları çoğaltmak mümkündür. Nitekim Albrow, bürokrasinin yedi anlamından söz etmiştir
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisine göre bürokrasi, egemen sınıfın diğer sosyal sınıflar üzerindeki hâkimiyetini sürdürmede kullanılan bir araçtır.
Seçenekler
A
Karl Marx
B
Hegel
C
Albrow
D
Weber
E
Wagner
Açıklama:
Marx’a göre bürokrasi, egemen
sınıfın diğer sosyal sınıflar
üzerindeki hâkimiyetini
sürdürmede kullanılan bir araçtır.
Karl Marx
sınıfın diğer sosyal sınıflar
üzerindeki hâkimiyetini
sürdürmede kullanılan bir araçtır.
Karl Marx
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi "devlet müdahalelerine ve bürokrasiye bireysel özgürlükler açısından yaklaşmış; büyüyen bir devletin ve bürokrasinin özgürlükler yönünden tehlikeleri üzerinde durmuş ve “sınırlı devlet” ve dolayısıyla “sınırlı bürokrasi” tezini savunmuştur"?
Seçenekler
A
Jonh Stuart Mill
B
Albrow
C
Karl Marx
D
Weber
E
Wagner
Açıklama:
Mill, devlet müdahalelerine ve bürokrasiye bireysel özgürlükler açısından yaklaşmış; büyüyen bir devletin ve bürokrasinin özgürlükler yönünden tehlikeleri üzerinde durmuş ve “sınırlı devlet” ve dolayısıyla “sınırlı bürokrasi” tezini savunmuştur
Jonh Stuart Mill
Jonh Stuart Mill
Soru 75
Egemenliğin az sayıda kişinin, birkaç ailenin elinde bulunduğu siyasi rejim ve örgütlü gruplarda fiili egemenliğin küçük bir zümre tarafından kullanılması aşağıdaki kavramlardan hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Oligarşi
B
Monarşi
C
Krallık
D
Demokrasi
E
Totalitarizm
Açıklama:
Oligarşi: Egemenliğin az sayıda kişinin, birkaç ailenin elinde bulunduğu siyasi rejim ve örgütlü gruplarda fiili egemenliğin küçük bir zümre tarafından kullanılması
Ünite 5
Soru 1
Mili Eğitim Bakanlığı'nın kendisine bağlı genel müdürlükler ile taşra teşkilatından oluşan yapısına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Merkezi yönetim
B
Yerel yönetim
C
Yerinden yönetim
D
Bölgesel yönetim
E
İdari yönetim
Açıklama:
Merkezî yönetim, ülkedeki temel ve genel hizmetleri yürüten kurum ve kuruluşlardan meydana gelir. Merkezî yönetime, “genel yönetim” de denilmektedir. Bakanlıklar ile bunlara bağlı kuruluşların merkez ve taşra teşkilatlarından oluşan yapıya merkezi yönetim adı verilir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 2
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi ile buna bağlı ilçe ve mahalleler Türk kamu yönetimi sistemi içerisinde hangi başlık altında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yardımcı kuruluşlar
B
Başkent örgütü
C
Coğrafi yerinden yönetim kuruluşları
D
Fonksiyonel yerinden yönetim kuruluşları
E
Merkezi yönetim kuruluşları
Açıklama:
İl özel idaresi belediye, köy vb yapılanmalar yerinden yönetim kuruluşları kapsamında coğrafi yerinden yönetim kuruluşları başlığı altında yer almaktadır. Fonksiyonel yerinden yönetim kuruluşları arasında ise üniversiteler, meslek kuruluşları ile düzenleyici ve denetleyici kurumlar bulunmaktadır. Başkent örgütü ve yardımcı kuruluşlar ise merkezi yönetim kuruluşları arasında yer almaktadır.
Soru 3
Türkiye'de 16 nisan 2017 günü yapılan halk oylaması ile yönetimde nasıl bir değişiklik gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
Parlementer sisteme geçilmiştir
B
Dualist yapı kurulmuştur.
C
Tekçi yürütme kaldırılmıştır.
D
Başkanlık sistemine geçilmiştir.
E
Yasama ve yürütme birbirinden ayrılmıştır.
Açıklama:
21 Ocak 2017 tarih ve 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 16 Nisan 2017 günü halk oylamasında kabul edilmesiyle birlikte Türkiye parlamenter sistemden başkanlık sistemine geçmiştir. Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu’ndan oluşan yürütme organı (düalist yapı), Bakanlar Kurulu’nun kaldırılmasıyla birlikte teke (tekçi yürütme) inmiştir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 4
I. Cumhurbaşkanlığına en az yüz elli bin seçmen aday gösterebilir.
II. Cumhurbaşkanlığına aday olabilmek için 35 yaşını doldurmuş olmak gerekmektedir.
III. Genel oyla yapılacak seçimde, geçerli oyların salt çoğunluğunu
alan aday, cumhurbaşkanı seçilir.
IV. Cumhurbaşkanının adaylık ve seçimi Anayasanın 101. maddesinde düzenlenmiştir.
Cumhurbaşkanlığı seçimi ile ilgili yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
II. Cumhurbaşkanlığına aday olabilmek için 35 yaşını doldurmuş olmak gerekmektedir.
III. Genel oyla yapılacak seçimde, geçerli oyların salt çoğunluğunu
alan aday, cumhurbaşkanı seçilir.
IV. Cumhurbaşkanının adaylık ve seçimi Anayasanın 101. maddesinde düzenlenmiştir.
Cumhurbaşkanlığı seçimi ile ilgili yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Cumhurbaşkanının adaylık ve seçimi Anayasanın 101. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre Cumhurbaşkanı, kırk yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip Türk vatandaşları arasından, doğrudan halk tarafından seçilir. Cumhurbaşkanlığına, siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5’ini almış olan siyasi partiler ile en az yüz bin seçmen aday gösterebilir. Genel oyla yapılacak seçimde, geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday, cumhurbaşkanı seçilir. Buna göre III ve IV numaralı ifadeler doru I ve II numaralı ifadeler yanlış bilgi içermektedir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 5
Anayasanın ilgili maddesine göre (106. madde) cumhurbaşkanı yardımcılarının sayısı en az kaç olmalıdır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Cumhurbaşkanına vekâlet ile bakanların atanmaları ve sorumlulukları, Anayasa’nın 106. maddesinde düzenlenmiştir. Anayasa’da, “Cumhurbaşkanı, seçildikten sonra bir veya daha fazla Cumhurbaşkanı
yardımcısı atayabilir” hükmü getirilmiştir. Görüldüğü gibi Anayasa, yardımcıların sayısını sınırlandırmamış, bunu Cumhurbaşkanının takdirine bırakmıştır. Bununla beraber, Cumhurbaşkanı yardımcılarının sayısının en az bir kişi olacağı açıktır. Doğru yanıt A'dır.
yardımcısı atayabilir” hükmü getirilmiştir. Görüldüğü gibi Anayasa, yardımcıların sayısını sınırlandırmamış, bunu Cumhurbaşkanının takdirine bırakmıştır. Bununla beraber, Cumhurbaşkanı yardımcılarının sayısının en az bir kişi olacağı açıktır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanlığı'na bağlı İdari İşler Başkanlığı'nı oluşturan genel müdürlüklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Destek ve Mali Hizmetler Genel Müdürlüğü
B
Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü
C
Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü
D
Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürlüğü
E
Sağlık İşleri Genel Müdürlüğü
Açıklama:
İdari İşler Başkanı, Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığının en üst amiridir. İdari İşler Başkanlığı şu dört genel müdürlükten oluşmuştur:
a. Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürlüğü
b. Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü
c. Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü
d. Destek ve Mali Hizmetler Genel Müdürlüğü.
Buna göre Sağlık İşleri Genel Müdürlüğü, İdari İşler Başkanlığını oluşturan genel müdürlüklerden biri değildir. Doğru yanıt E'dir.
a. Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürlüğü
b. Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü
c. Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü
d. Destek ve Mali Hizmetler Genel Müdürlüğü.
Buna göre Sağlık İşleri Genel Müdürlüğü, İdari İşler Başkanlığını oluşturan genel müdürlüklerden biri değildir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 7
I. Bakan yardımcılarının görev süreleri, atandıkları tarihte görevde bulunan Cumhurbaşkanının görev süresini geçemez. II. Bakan yardımcıları meclis kararıyla atanır. III. Bakan yardımcıları, üst kademe kamu yöneticileri kapsamındadır. IV. Her bakanlığa birden yalnızca bir bakan yardımcısı atanabilmektedir. 10.07.2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine göre bakan yardımcılığı statüsü ile ilgili yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
3 Haziran 2011 tarihinde, bakanlıklarda, bakan yardımcılığı adıyla bir statü ihdas edilmiştir. Bu statü, 10.07.2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle yeniden tanımlanarak düzenlenmiştir. Önceki uygulamasında her bakanlıkta bir bakan yardımcısı vardı, şimdi ise birden fazla bakan yardımcısı atanabilecektir. Bakan yardımcıları, üst kademe kamu yöneticileri kapsamındadır. Bakan yardımcıları, Cumhurbaşkanı kararnamesiyle atanır. Görev süreleri, atandıkları tarihte görevde bulunan Cumhurbaşkanının görev süresini geçemez. Buna göre II ve IV numaralı ifadeler yanlış, I ve III numaralı ifadeler doğru bilgi içermektedir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 8
Türk kamu yönetimi sisteminde illerin idaresi hangi esasa göre yürütülmektedir?
Seçenekler
A
Yetki genişliği
B
Güç mesafesi
C
Yetki devri
D
Dağıtımcı yönetim
E
Güç paylaşımı
Açıklama:
İllerin idaresi, “yetki genişliği” esasına göre yürütülür. İl yönetiminin başında vali bulunmaktadır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 9
Belediyelerin kendilerine ait personelinin bulunması aşağıda verilen yerel yönetim ilkelerinden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Özgünlük
B
İdari etkinlik
C
Özerklik
D
Katılım
E
Demokrasi
Açıklama:
Özerklik, yerel yönetimlerin kanunlarca belirlenen sınırlar içinde, yerel nitelikteki işleri, kendi organları eliyle halkın çıkarları doğrultusunda düzenleme ve yönetme hakkı ve imkânıdır. Özerklik, yerel yönetimlerin hem kararlarında serbestlik (idari özerklik) ve hem de gerekli mali kaynaklara sahip olabilme (mali özerklik) imkânını içerir. Ayrıca özerkliğin üçüncü bir unsuru olarak da kendilerine ait personelinin (personel özerkliği) bulunmasıdır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi kamu kurumları niteliğindeki meslek kuruluşlarının başlıca özellikleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Kanunla veya kanunun verdiği yetkiye göre kurulurlar.
B
Kendi organları tarafından yönetilirler.
C
Kamu tüzel kişiliğine sahiptirler.
D
Gönüllü üyelik esasına dayanırlar.
E
Devletin idari ve mali denetimine tâbidirler.
Açıklama:
Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının başlıca özellikleri şunlardır:
• Kanunla veya kanunun verdiği yetkiye göre kurulurlar.
• Kendi organları tarafından yönetilirler. Organlarını kendi üyeleri seçer. Bu seçim yargı gözetiminde yapılır.
• Kamu tüzel kişiliğine sahiptirler.
• Zorunlu üyelik esasına dayanırlar. İlgili meslek kuruluşlarına üye olmadan o meslek ve faaliyet yapılamaz. Örneğin bir doktor, Tabipler Odasına, bir avukat Baroya ve bir mühendis, Mühendisler Odasına üye olmadan o mesleği icra edemez.
• Devletin idari ve mali denetimine tâbidirler. Bu denetim “idari vesayet” kapsamındadır ve kanunla düzenlenir.
Buna göre D seçeneğinde verilen ifade yanlış bilgi içermektedir. Doğru yanıt D'dir.
• Kanunla veya kanunun verdiği yetkiye göre kurulurlar.
• Kendi organları tarafından yönetilirler. Organlarını kendi üyeleri seçer. Bu seçim yargı gözetiminde yapılır.
• Kamu tüzel kişiliğine sahiptirler.
• Zorunlu üyelik esasına dayanırlar. İlgili meslek kuruluşlarına üye olmadan o meslek ve faaliyet yapılamaz. Örneğin bir doktor, Tabipler Odasına, bir avukat Baroya ve bir mühendis, Mühendisler Odasına üye olmadan o mesleği icra edemez.
• Devletin idari ve mali denetimine tâbidirler. Bu denetim “idari vesayet” kapsamındadır ve kanunla düzenlenir.
Buna göre D seçeneğinde verilen ifade yanlış bilgi içermektedir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 11
Türk kamu yönetimine bakıldığı zaman aşağıdakilerden hangisi yerinden yönetim kuruluşları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
İl
B
İlçe
C
Köy
D
Bölge
E
Bakanlıklar
Açıklama:
Türk kamu yönetimine bakıldığı zaman köy yerinden yönetim kuruluşları arasında yer alırken diğerleri merkezi yönetim kuruluşları arasında yer almaktadır.
Soru 12
- İl Özel İdaresi
- Belediye
- Köy
Seçenekler
A
Yalnız i.
B
Yalnız iii.
C
i. ve iii.
D
ii. ve iii.
E
i., ii. ve iii.
Açıklama:
İl Özel İdaresi, Belediye ve Köy Coğrafi Yerinden Yönetim Kurulusları içerisinde yer almaktadır
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Fonksiyonel yerinden yönetim kuruluşlarından bir tanesidir?
Seçenekler
A
Cumhurbaskanı
B
Bakanlıklar
C
İlçe
D
Belediye
E
Üniversiteler
Açıklama:
Üniversiteler Fonksiyonel yerinden yönetim kuruluşlarından bir tanesidir.
Soru 14
Hangi tarihte Türkiye parlementer sisteminden başkanlık sistemine geçilmiştir?
Seçenekler
A
1982
B
2003
C
2017
D
1962
E
2000
Açıklama:
2017 tarihinde Türkiye parlementer sisteminden başkanlık sistemine geçilmiştir
Soru 15
Cumhur başkanının görev süresi kaç yıldır?
Seçenekler
A
4
B
5
C
6
D
8
E
10
Açıklama:
Cumhur başkanının görev süresi 5 yıldır
Soru 16
Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri, Anayasanın 104. maddesinde ayrıntılı olarak sayılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi Cumhur başkanının görev ve sorumluluklarıyla ilgili yanlış bilgi içermektedir?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanı Devletin başıdır. Yürütme yetkisi Cumhurbaşkanına aittir.
B
Ülkenin iç ve dış siyaseti hakkında Meclise mesaj verir.
C
Kanunları yayımlar.
D
Milletlerarası antlaşmaları onaylaması için meclise gönderir.
E
Milli güvenlik politikalarını belirler ve gerekli tedbirleri alır.
Açıklama:
Milletlerarası antlaşmaları onaylaması için meclise göndermemekte ve kendisi onaylayarak yayımlamaktadır.
Soru 17
İdari İşler Başkanı, Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığının en üst amiridir. Aşağıdakilerden hangisi İdari İşler Başkanlığının oluştuğu müdürlükler arasında değildir?
Seçenekler
A
Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürlüğü
B
Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü
C
İl Özel İdaresi Müdürlüğü
D
Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü
E
Destek ve Mali Hizmetler Genel Müdürlüğü.
Açıklama:
İl Özel İdaresi Müdürlüğü İdari İşler Başkanlığının oluştuğu müdürlükler arasında değildir
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi bakanların başlıca görev yetki ve sorumluluklarıyla ilgili yanlış bilgi içermektedir?
Seçenekler
A
Başında bulunduğu bakanlığın en üst amiri olarak, onu temsil etmek.
B
Yabancı devletlere Türkiye Cumhuriyetinin temsilcilerini göndermek.
C
Bakanlık bütçesini uygulamak.
D
Bakanlığındaki personelin özlük işlerini yürütmek.
E
Bakanlığının faaliyet alanına giren konularda temel politikalar üretmek ve bunları
yürütmek.
yürütmek.
Açıklama:
Yabancı devletlere Türkiye Cumhuriyetinin temsilcilerini göndermek Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri arasında yer almaktadır.
Soru 19
Yerel yönetimlerin, federal ve üniter devlet sistemlerinde yer almasını sağlayan, onları önemli kılan birtakım değerleri/ilkeleri bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu değerler arasında değildir?
Seçenekler
A
Demokrasi ve katılım.
B
İdari etkinlik
C
Özerklik
D
Özgürlük
E
Coğrafi özerklik
Açıklama:
Coğrafi özerklik Yerel yönetimlerin, federal ve üniter devlet sistemlerinde yer almasını sağlayan, onları önemli kılan birtakım değerleri/ilkeleri arasında değildir.
Soru 20
- İl Genel Meclisi
- İl Encümeni
- İl Başkanı
- Vali
Seçenekler
A
Yalnız iii.
B
i, ii ve iv
C
ii ve iv
D
i ve iii
E
i, ii, iii ve iv
Açıklama:
İl Genel Meclisi, İl Encümeni ve Vali İl Özel İdaresinin organları olarak kabul edilmektedir.
Soru 21
Aşağıdaki ikililerden hangisi Türk Kamu Yönetimi'nin ayrıldığı iki temel yönetim kuruluşu yapısıdır?
Seçenekler
A
Seçilmiş Yönetim Kuruluşları - Atanmış Yönetim Kuruluşları
B
İdari Yönetim Kuruluşları - Ekonomik Yönetim Kuruluşları
C
Başkent Yönetim Kuruluşları - Taşra Yönetim Kuruluşları
D
Merkezi Yönetim Kuruluşları - Yerinden Yönetim Kuruluşları
E
Sosyolojik Yönetim Kuruluşları - Kültürel Yönetim Kuruluşları
Açıklama:
Türkiye’nin kamu yönetimi yapısı, örgütlenme ilkelerine göre, merkezî yönetim ve yerinden yönetim kuruluşları olmak üzere iki ana grupta toplanmaktadır. Merkezî yönetim, ülkedeki temel ve genel hizmetleri yürüten kurum ve kuruluşlardan meydana gelir. Kamu hizmetlerinin hepsini, merkezden yönetim ilkesine göre örgütlemek ve yürütmek mümkün değildir. Yönetimde etkinliği ve verimliliği sağlamak, yönetime katılmayı ve demokratik değerleri geliştirmek, aşırı merkeziyetçiliğin sakıncalarını ortadan kaldırmak, yerel ihtiyaçlara ve sorunlara daha sağlıklı çözükler üretmek gibi nedenler, yerinden yönetim kuruluşlarını, merkezî yönetimden ayrı bir yapıda örgütlenmelerini ve faaliyet yürütmelerini gerekli hale getirmiştir.
Soru 22
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nda Merkezi Yönetim, Sosyal Güvenlik Kurumları ve Mahalli İdareler olmak üzere üçe ayrılmış kamu yönetimi örgütünün adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Başkent Örgütü
B
Genel Yönetim
C
Yerel İdare
D
Bölgesel Yönetim
E
Özerk Yönetim
Açıklama:
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, kamu kurumlarını bütçelerine göre sınıflandırmıştır. Buna göre kamu yönetimi örgütüne “Genel Yönetim” denilmiş ve bu başlık altında kamu kurumları, “Merkezî Yönetim”, “Sosyal Güvenlik Kurumları” ve “Mahalli İdareler” olmak üzere üçe ayrılmıştır.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Cumhuriyeti'nin parlamenter sistemden başkanlık sistemine geçtiği yıldır?
Seçenekler
A
2015
B
2016
C
2017
D
2018
E
2019
Açıklama:
21 Ocak 2017 tarih ve 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 16 Nisan 2017 günü halk oylamasında kabul edilmesiyle birlikte Türkiye parlamenter sistemden başkanlık sistemine geçmiştir. Cumhurbaşkanı ve Bakanlar
Kurulu’ndan oluşan yürütme organı (düalist yapı), Bakanlar Kurulu’nun kaldırılmasıyla
birlikte teke (tekçi yürütme) inmiştir. Buna göre Anayasa’nın ilgili maddesi, “yürütme yetkisi ve görevi, Cumhurbaşkanı tarafından, Anayasaya ve kanunlara uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir” (Md.8) biçiminde değişikliğe uğramıştır.
Kurulu’ndan oluşan yürütme organı (düalist yapı), Bakanlar Kurulu’nun kaldırılmasıyla
birlikte teke (tekçi yürütme) inmiştir. Buna göre Anayasa’nın ilgili maddesi, “yürütme yetkisi ve görevi, Cumhurbaşkanı tarafından, Anayasaya ve kanunlara uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir” (Md.8) biçiminde değişikliğe uğramıştır.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi Anayasanın 104. maddesinde sıralanan Cumhurbaşkanının görev ve yetkilerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Ülkenin iç ve dış siyaseti hakkında Meclise mesaj verir.
B
Milletlerarası antlaşmaları onaylar ve yayımlar.
C
Kanunları yayımlar.
D
Para basılmasına karar verir.
E
Türk Silahlı Kuvvetlerinin kullanılmasına karar verir.
Açıklama:
Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri, Anayasanın 104. maddesinde ayrıntılı olarak sayılmıştır.
Buna göre bazı maddeler şöyledir;
Ülkenin iç ve dış siyaseti hakkında Meclise mesaj verir.
Kanunları yayımlar.
Milletlerarası antlaşmaları onaylar ve yayımlar.
Türk Silahlı Kuvvetlerinin kullanılmasına karar verir.
Ancak para basma ile ilgili bir yetki yoktur.
Buna göre bazı maddeler şöyledir;
Ülkenin iç ve dış siyaseti hakkında Meclise mesaj verir.
Kanunları yayımlar.
Milletlerarası antlaşmaları onaylar ve yayımlar.
Türk Silahlı Kuvvetlerinin kullanılmasına karar verir.
Ancak para basma ile ilgili bir yetki yoktur.
Soru 25
Cumhurbaşkanının bir nedenden dolayı görevine devam edememesi halinde yerine aşağıdakilerden hangisi vekalet eder?
Seçenekler
A
En yaşlı Cumhurbaşkanı Yardımcısı
B
Meclis Başkanı
C
Milli Savunma Bakanı
D
Başbakan
E
İktidar Partisi Başkanı
Açıklama:
“Cumhurbaşkanlığı makamının her hangi bir nedenle boşalması halinde, kırk beş gün
içinde Cumhurbaşkanı seçimi yapılır. Yenisi seçilene kadar (en yaşlı) Cumhurbaşkanı
yardımcısı Cumhurbaşkanlığına vekâlet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.
Genel seçime bir yıl veya daha az kalmışsa TBMM seçimi de Cumhurbaşkanı seçimi ile
birlikte yenilenir. Genel seçime bir yıldan fazla kalmışsa seçilen Cumhurbaşkanı TBMM
seçim tarihine kadar görevine devam eder. Kalan süreyi tamamlayan Cumhurbaşkanı açısından bu süre dönemden sayılmaz. TBMM genel seçimlerinin yapılacağı tarihte her iki
seçim birlikte yapılır”.
içinde Cumhurbaşkanı seçimi yapılır. Yenisi seçilene kadar (en yaşlı) Cumhurbaşkanı
yardımcısı Cumhurbaşkanlığına vekâlet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.
Genel seçime bir yıl veya daha az kalmışsa TBMM seçimi de Cumhurbaşkanı seçimi ile
birlikte yenilenir. Genel seçime bir yıldan fazla kalmışsa seçilen Cumhurbaşkanı TBMM
seçim tarihine kadar görevine devam eder. Kalan süreyi tamamlayan Cumhurbaşkanı açısından bu süre dönemden sayılmaz. TBMM genel seçimlerinin yapılacağı tarihte her iki
seçim birlikte yapılır”.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığına bağlı dört genel müdürlükten birisi değildir?
Seçenekler
A
Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürlüğü
B
Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü
C
Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü
D
DEstek ve Mali Hizmetler Genel Müdürlüğü
E
Ekonomi ve Yatırım Müdürlüğü
Açıklama:
İdari İşler Başkanı, Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığının en üst amiridir. İdari
İşler Başkanlığı şu dört genel müdürlükten oluşmuştur:
a. Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürlüğü
b. Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü
c. Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü
d. Destek ve Mali Hizmetler Genel Müdürlüğü.
Ayrıca Cumhurbaşkanlığı teşkilat yapısı içinde, Cumhurbaşkanlığı Politika Kurulları
ile Ofisler yer almıştır.
İşler Başkanlığı şu dört genel müdürlükten oluşmuştur:
a. Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürlüğü
b. Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü
c. Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü
d. Destek ve Mali Hizmetler Genel Müdürlüğü.
Ayrıca Cumhurbaşkanlığı teşkilat yapısı içinde, Cumhurbaşkanlığı Politika Kurulları
ile Ofisler yer almıştır.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi bakanların görev ve faaliyetlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Bakanlığın en üst amiri olarak, onu temsil etmek
B
Bakanlık hizmetlerini mevzuata, kalkınma ve yıllık programlara uygun olarak yürütmek
C
Bakanlık teşkilatlarıının faaliyetlerini, işlemlerini ve hesaplarını denetlemek
D
Cumhurbaşkanının yerine vekalet etmek
E
İlgili ve ilişkili kuruluşların her türlü faaliyet ve işlemlerini denetlemek
Açıklama:
Bakanlar, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanımı amacıyla, bakanlık
hizmetlerini mevzuata, Cumhurbaşkanının genel siyasetine, Cumhurbaşkanı karar
ve talimatlarına, kalkınma planlarına ve yıllık programlara uygun olarak yürütmekle,
bakanlığın faaliyet alanına giren konularda diğer bakanlıklarla işbirliği ve koordinasyonu
sağlamakla görevli ve Cumhurbaşkanına karşı sorumludur”.
Buna göre bakanların başlıca görev, yetki ve sorumlulukları şöyle sıralanabilir:
1. Başında bulunduğu bakanlığın en üst amiri olarak, onu temsil etmek,
2. Bakanlık hizmetlerini mevzuata, Cumhurbaşkanının genel siyasetine, kalkınma
planlarına ve yıllık programlara uygun olarak yürütmek; bu amaçla yöneticilere
emir ve talimat vermek, onları yönlendirmek,
3. Bakanlığının, faaliyet alanına giren konularda diğer bakanlıklarla işbirliği ve koordinasyonu sağlamak, Cumhurbaşkanı ve yasama organı ile ilişkileri yürütmek (yazılı sorulara cevap vermek gibi),
4. Bakanlık merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatının faaliyetlerini, işlemlerini ve hesaplarını
denetlemek,
5. Bakanlığa bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşların her türlü faaliyet ve işlemlerini denetlemek,
6. Bakanlığının faaliyet alanına giren konularda temel politikalar üretmek ve bunları
yürütmek,
7. Bakanlığındaki personelin özlük işlerini yürütmek ve
8. Bakanlık bütçesini uygulamak.
hizmetlerini mevzuata, Cumhurbaşkanının genel siyasetine, Cumhurbaşkanı karar
ve talimatlarına, kalkınma planlarına ve yıllık programlara uygun olarak yürütmekle,
bakanlığın faaliyet alanına giren konularda diğer bakanlıklarla işbirliği ve koordinasyonu
sağlamakla görevli ve Cumhurbaşkanına karşı sorumludur”.
Buna göre bakanların başlıca görev, yetki ve sorumlulukları şöyle sıralanabilir:
1. Başında bulunduğu bakanlığın en üst amiri olarak, onu temsil etmek,
2. Bakanlık hizmetlerini mevzuata, Cumhurbaşkanının genel siyasetine, kalkınma
planlarına ve yıllık programlara uygun olarak yürütmek; bu amaçla yöneticilere
emir ve talimat vermek, onları yönlendirmek,
3. Bakanlığının, faaliyet alanına giren konularda diğer bakanlıklarla işbirliği ve koordinasyonu sağlamak, Cumhurbaşkanı ve yasama organı ile ilişkileri yürütmek (yazılı sorulara cevap vermek gibi),
4. Bakanlık merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatının faaliyetlerini, işlemlerini ve hesaplarını
denetlemek,
5. Bakanlığa bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşların her türlü faaliyet ve işlemlerini denetlemek,
6. Bakanlığının faaliyet alanına giren konularda temel politikalar üretmek ve bunları
yürütmek,
7. Bakanlığındaki personelin özlük işlerini yürütmek ve
8. Bakanlık bütçesini uygulamak.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi merkezdeki yardımcı kuruluşlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Devlet Personel Başkanlığı
B
Milli Güvenlik Kurulu
C
Danıştay
D
Belediye
E
Sayıştay
Açıklama:
Cumhurbaşkanı veya bakanlıklara, görevlerinde yardımcı olmak, belli konularda görüş
bildirmek, bir idari işlemin tamamlanmasına katılmak ya da denetimde bulunmak amacıyla
kurulmuş çeşitli birimler bulunmaktadır. Bunların en önemlileri, Milli Güvenlik Kurulu, Danıştay ve Sayıştay’dır. Bunlara Devlet Personel Başkanlığı da dâhil edilebilir. Ayrıca ekonomik ve sosyal politikaların oluşturulmasında Cumhurbaşkanına istişari nitelikte
görüş bildirmek amacıyla Anayasa’da zikredilen Ekonomik ve Sosyal Konseyi, bu kapsamda belirtmek gerekir
bildirmek, bir idari işlemin tamamlanmasına katılmak ya da denetimde bulunmak amacıyla
kurulmuş çeşitli birimler bulunmaktadır. Bunların en önemlileri, Milli Güvenlik Kurulu, Danıştay ve Sayıştay’dır. Bunlara Devlet Personel Başkanlığı da dâhil edilebilir. Ayrıca ekonomik ve sosyal politikaların oluşturulmasında Cumhurbaşkanına istişari nitelikte
görüş bildirmek amacıyla Anayasa’da zikredilen Ekonomik ve Sosyal Konseyi, bu kapsamda belirtmek gerekir
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi yerel yönetimleri önemli kılan değerler arasında değildir?
Seçenekler
A
Demokrasi ve katılım
B
İdari etkinlik
C
Özerklik
D
Özgürlük
E
Eşitlik
Açıklama:
Yerel yönetimlerin, federal ve üniter devlet sistemlerinde yer almasını sağlayan, onları
önemli kılan birtakım değerleri/ilkeleri bulunmaktadır. Bu değerler;
• Demokrasi ve katılım,
• İdari etkinlik,
• Özerklik,
• Özgürlük,
• Yeniden paylaşımdır.
Eşitlik bunlardan birisi değildir.
önemli kılan birtakım değerleri/ilkeleri bulunmaktadır. Bu değerler;
• Demokrasi ve katılım,
• İdari etkinlik,
• Özerklik,
• Özgürlük,
• Yeniden paylaşımdır.
Eşitlik bunlardan birisi değildir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi yerel yönetimleri düzenleyen Anayasanın 127. maddesindeki düzenlemelerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Yerel yönetimlerin seçimleri, genel kural olarak beş yılda bir yapılır.
B
Yerel yönetimlere görevleri ile orantılı gelir kaynakları sağlanır.
C
Yerel yönetimlerin mali işlemleri, Sayıştay tarafından denetlenir.
D
Yerel yönetimler tüm faaliyetlerinde özerktir.
E
Yerel yönetimlerin karar organları seçimle belirlenir.
Açıklama:
Anayasa’nın 127. maddesi yerel yönetimleri düzenlemektedir. Bu düzenlemeye göre
yerel yönetimlerin özellikleri ana hatlarıyla şöyle belirlenebilir;
• Yerel yönetimler; il, belediye veya köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak
üzere kurulan kamu tüzel kişileridir.
• Yerel yönetimlerin karar organları seçimle belirlenir.
• Yerel yönetimlerin kuruluş ve görevleri ile yetkileri, yerinden yönetim ilkesine uygun
olarak kanunla düzenlenir.
• Görevleri ile ilgili bir suç sebebi ile hakkında soruşturma veya kovuşturma açılan
yerel yönetim organları (örneğin belediye başkanlarını) veya bu organların üyelerini,
İçişleri Bakanı, geçici bir tedbir olarak, kesin yargı hükmüne kadar görevinden
uzaklaştırabilir.
• Yerel yönetimlerin seçimleri, genel kural olarak beş yılda bir yapılır.
• Merkezî yönetim, yerel yönetimler üzerinde idari vesayet yetkisine sahiptir.
• Yerel yönetimler kendi aralarında birlik kurabilirler. Birlik kurmaya ilişkin izni
Cumhurbaşkanı verir.
• Yerel yönetimlerin merkezî yönetim ile karşılıklı bağ ve ilgileri kanunla düzenlenir.
• Yerel yönetimlere görevleri ile orantılı gelir kaynakları sağlanır.
• Büyük yerleşim merkezleri için kanunla özel yönetim biçimleri oluşturulabilir.
• Yerel yönetimlerin mali işlemleri, Sayıştay tarafından denetlenir.
yerel yönetimlerin özellikleri ana hatlarıyla şöyle belirlenebilir;
• Yerel yönetimler; il, belediye veya köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak
üzere kurulan kamu tüzel kişileridir.
• Yerel yönetimlerin karar organları seçimle belirlenir.
• Yerel yönetimlerin kuruluş ve görevleri ile yetkileri, yerinden yönetim ilkesine uygun
olarak kanunla düzenlenir.
• Görevleri ile ilgili bir suç sebebi ile hakkında soruşturma veya kovuşturma açılan
yerel yönetim organları (örneğin belediye başkanlarını) veya bu organların üyelerini,
İçişleri Bakanı, geçici bir tedbir olarak, kesin yargı hükmüne kadar görevinden
uzaklaştırabilir.
• Yerel yönetimlerin seçimleri, genel kural olarak beş yılda bir yapılır.
• Merkezî yönetim, yerel yönetimler üzerinde idari vesayet yetkisine sahiptir.
• Yerel yönetimler kendi aralarında birlik kurabilirler. Birlik kurmaya ilişkin izni
Cumhurbaşkanı verir.
• Yerel yönetimlerin merkezî yönetim ile karşılıklı bağ ve ilgileri kanunla düzenlenir.
• Yerel yönetimlere görevleri ile orantılı gelir kaynakları sağlanır.
• Büyük yerleşim merkezleri için kanunla özel yönetim biçimleri oluşturulabilir.
• Yerel yönetimlerin mali işlemleri, Sayıştay tarafından denetlenir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'deki yerinden yönetim kuruluşları arasındadır?
Seçenekler
A
bakanlıklar
B
bölge kuruluşları
C
üniversiteler
D
cumhurbaşkanı
E
taşra örgütü
Açıklama:
Türkiye’de yerinden yönetim kuruluşları Yerel Yönetimler, Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları, YÖK, üniversiteler, Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar, KİT’ler ve TRT gibi kurumlardan meydana gelir.
Soru 32
Cumhurbaşkanının yetki ve sorumluluklarıyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Yürütme yetkisi cumhurbaşkanına aittir.
B
Milletlerarası antlaşmaları onaylar ve yayımlar.
C
Türk Silahlı Kuvvetleri'nin kullanılmasına karar verir.
D
Üst kademe kamu yöneticilerini atar.
E
TBMM'den güvenoyu alır.
Açıklama:
Cumhurbaşkanının TBMM’ye karşı “siyasi” sorumluluğu bulunmamaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 33
Cumhurbaşkanının adaylığı ve seçimiyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanının görev süresi yedi yıldır.
B
Cumhurbaşkanı aynı zamanda meclis üyesi de olabilir.
C
Cumhurbaşkanı görevine başlarken TBMM önünde ant içer.
D
Bir kimse en fazla üç defa Cumhurbaşkanı seçilebilir.
E
Cumhurbaşkanının elli yaşını doldurmuş olması gerekir.
Açıklama:
Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıldır. Bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir. Cumhurbaşkanı seçilen milletvekilinin TBMM üyeliği sona erer. Cumhurbaşkanı görevine başlarken TBMM önünde ant içer. Cumhurbaşkanı, kırk yaşını doldurmuş olmalıdır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi parlementer sistem ve Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi arasındaki farklardan değildir?
Seçenekler
A
Parlamenter sistemlerde Cumhurbaşkanı genelde sembolik yetkilere sahiptir ve sorumluluğu yoktur.
B
Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde Cumhurbaşkanı, doğrudan halk tarafından seçilir.
C
Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde Cumhurbaşkanının parlamentoya karşı siyasi sorumluluğu vardır.
D
Yürütme yetkisi ve görevi, Cumhurbaşkanı tarafından, Anayasa ve kanunlara uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir.
E
Cumhurbaşkanı, meclis soruşturması dışında TBMM’nin denetimine muhatap olmaz.
Açıklama:
Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde Cumhurbaşkanı, doğrudan halk tarafından seçilir. Parlamentoya karşı siyasi sorumluluğu yoktur, gensoruya muhatap olmaz.
Soru 35
Bakan yardımcılarını atama yetkisi kimdedir?
Seçenekler
A
Bakanda
B
Cumhurbaşkanında
C
TBMM'de
D
Bakanlar kurulunda
E
Başbakanda
Açıklama:
Bakan yardımcıları, üst kademe kamu yöneticileri kapsamındadır. Bakan yardımcıları, Cumhurbaşkanı kararnamesiyle atanır.
Soru 36
İlin mülki idare amiri kimdir?
Seçenekler
A
kaymakam
B
vali
C
belediye başkanı
D
milletvekili
E
İçişleri bakanı
Açıklama:
İlin mülki idare amiri validir.
Soru 37
Toplu taşıma araçlarından öğrencilerin, yoksulların, emeklilerin ya da yaşlıların indirimli ya da ücretsiz yararlandırılması; yoksullara gıda, yakacak veya konut yardımları gibi hizmetler yerinden yönetimin hangi ilkesiyle ilgilidir?
Seçenekler
A
demokrasi ve katılım
B
idari etkinlik
C
özgürlük
D
özerklik
E
yeniden paylaşım
Açıklama:
Toplu taşıma araçlarından öğrencilerin, yoksulların, emeklilerin ya da yaşlıların indirimli ya da ücretsiz yararlandırılması; yoksullara gıda, yakacak veya konut yardımları vb. hizmetler, sosyal belediyeciliğin önemli uygulamalarıdır ve yeniden paylaşım ilkesiyle ilgilidir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasası'na göre düzenlenen yerinden yönetimlerin özellikleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Yerel yönetimlerin karar organları Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.
B
Yerel yönetimlerin seçimleri, genel kural olarak beş yılda bir yapılır.
C
Yerel yönetimlerin merkezî yönetim ile karşılıklı bağ ve ilgileri kanunla düzenlenir.
D
Yerel yönetimlere görevleri ile orantılı gelir kaynakları sağlanır.
E
Yerel yönetimlerin mali işlemleri, Sayıştay tarafından denetlenir.
Açıklama:
Yerel yönetimlerin karar organları seçimle belirlenir.
Soru 39
İl genel meclisinin başkanlığını kim yürütmektedir?
Seçenekler
A
Vali
B
Encümen
C
il genel meclisi başkanı
D
belediye başkanı
E
kaymakam
Açıklama:
Önceki düzenlemede il genel meclisinin başkanlığını vali yürütmekteydi. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ile il genel meclisi başkanı, vali yerine kendi üyeleri arasından seçilmektedir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi hizmet yerinden yönetim kuruluşlarının özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Tüzel kişilikleri, kendilerine ait mal varlıkları, gelir kaynakları ve bütçeleri vardır.
B
Kanunla ya da kanunun verdiği yetkiye dayanarak kurulurlar.
C
Kamu yararına yönelik olarak çalışırlar.
D
Hizmet konuları, belirli işlevlerle sınırlıdır.
E
Merkezi yönetimden tamamen bağımsız ve özerktirler.
Açıklama:
Belirli ölçüde özerkliğe sahiptirler.
Soru 41
"5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, kamu kurumlarını ___________ göre sınıflandırmıştır." Cümlede verilen boşluk aşağıdakilerden hangisiyle doldurulmalıdır?
Seçenekler
A
personellerine
B
bütçelerine
C
hizmet alanlarına
D
merkezi yönetime
E
yerel yönetime
Açıklama:
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, kamu kurumlarını bütçelerine göre sınıflandırmıştır. Buna göre kamu yönetimi örgütüne “Genel Yönetim” denilmiş ve bu başlık altında kamu kurumları, “Merkezî Yönetim”, “Sosyal Güvenlik Kurumları” ve “Mahalli İdareler” olmak üzere üçe ayrılmıştır. Bu bilgilere göre doğru yanıt B seçeneğinde verilmiştir.
Soru 42
Genel bütçe ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Devlet tüzel kişiliğine dahil olan kamu idarelerinin bütçeleridir.
B
TBMM, Cumhurbaşkanlığı, Yargı organları, Bakanlıklar ile bakanlıklara bağlı statüdeki kamu kurumlarını kapsamaz.
C
Bir bakanlığa bağlı veya ilgili olarak belirli bir kamu hizmetini yürütmek üzere kurulur.
D
Kuruluş ve çalışma esasları özel kanunla düzenlenen kamu idarelerinin bütçesidir.
E
Kapsamına, YÖK, Üniversiteler ve Yüksek Teknoloji Enstitüleri ile özel bütçeli diğer idareler girmektedir.
Açıklama:
Genel bütçe, Devlet tüzel kişiliğine dahil olan kamu idarelerinin bütçeleridir. Bunlar, TBMM, Cumhurbaşkanlığı, Yargı organları, Bakanlıklar ile bakanlıklara bağlı statüdeki kamu kurumlarını kapsamaktadır. Özel bütçe; bir bakanlığa bağlı veya ilgili olarak belirli bir kamu hizmetini yürütmek üzere kurulan, gelir tahsis edilen, bu gelirlerden harcama yetkisi verilen, kuruluş ve çalışma esasları özel kanunla düzenlenen kamu idarelerinin bütçesidir. Özel bütçeli idareler kapsamına, YÖK, Üniversiteler ve Yüksek Teknoloji Enstitüleri ile özel bütçeli diğer idareler girmektedir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının görev ve yetkilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanı, Devlet başkanı sıfatıyla Türkiye Cumhuriyetini ve Türk milletinin birliğini temsil eder.
B
Gerekli gördüğü takdirde, yasama yılının ilk günü Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde açılış konuşmasını yapar
C
Kanunları tekrar görüşülmek üzere TBMM’ye geri gönderir.
D
Bakanlıkların merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatının faaliyetlerini, işlemlerini ve hesaplarını denetler.
E
Kanunların, TBMM İçtüzüğünün tümünün veya belirli hükümlerinin Anayasa’ya şekil veya esas bakımından aykırı oldukları gerekçesi ile Anayasa Mahkemesi’nde iptal davası açar.
Açıklama:
Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri, Anayasanın 104. maddesinde ayrıntılı olarak sayılmıştır. Buna göre;
a. “Cumhurbaşkanı Devletin başıdır. Yürütme yetkisi Cumhurbaşkanına aittir.
b. Cumhurbaşkanı, Devlet başkanı sıfatıyla Türkiye Cumhuriyetini ve Türk milletinin birliğini temsil eder; Anayasa’nın uygulanmasını, Devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını temin eder (önceki halinde “gözetir” denilmişti, yeni halinde Cumhurbaşkanının bu rolü daha da güçlendirilmiştir).
c. Gerekli gördüğü takdirde, yasama yılının ilk günü Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde açılış konuşmasını yapar.
d. Ülkenin iç ve dış siyaseti hakkında Meclise mesaj verir.
e. Kanunları yayımlar.
f. Kanunları tekrar görüşülmek üzere TBMM’ye geri gönderir.
g. Kanunların, TBMM İçtüzüğünün tümünün veya belirli hükümlerinin Anayasa’ya şekil veya esas bakımından aykırı oldukları gerekçesi ile Anayasa Mahkemesi’nde iptal davası açar.
h. Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanları atar ve görevlerine son verir.
i. Üst kademe kamu yöneticilerini atar, görevlerine son verir ve bunların atanmalarına ilişkin usul ve esasları Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenler.
j. Yabancı devletlere Türkiye Cumhuriyetinin temsilcilerini gönderir, Türkiye Cumhuriyetine gönderilecek yabancı devlet temsilcilerini kabul eder.
k. Milletlerarası antlaşmaları onaylar ve yayımlar.
l. Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunları gerekli gördüğü takdirde halkoyuna sunar.
m. Milli güvenlik politikalarını belirler ve gerekli tedbirleri alır
n. TBMM adına Türk Silahlı Kuvvetlerinin Başkomutanlığını temsil eder.
o. Türk Silahlı Kuvvetlerinin kullanılmasına karar verir.
p. Sürekli hastalık, sakatlık ve kocama sebebiyle kişilerin cezalarını hafifletir veya kaldırır.
r. Cumhurbaşkanı, yürütme yetkisine ilişkin konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabilir. Anayasanın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleriyle dördüncü bölümde yer alan siyasi haklar ve
ödevler Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenemez. Anayasa’da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz. Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz. Cumhurbaşkanı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde, kanun hükümleri uygulanır. TBMM’nin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.
s. Cumhurbaşkanı, kanunların uygulanmasını sağlamak üzere ve kanunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilir.
t. Cumhurbaşkanı, ayrıca Anayasa’da ve kanunlarda verilen seçme ve atama görevleri ile diğer görevleri yerine getirir ve yetkileri kullanır” (Md.104).
Buna göre D seçeneği bu görev ve yetkilerden biri değildir.
a. “Cumhurbaşkanı Devletin başıdır. Yürütme yetkisi Cumhurbaşkanına aittir.
b. Cumhurbaşkanı, Devlet başkanı sıfatıyla Türkiye Cumhuriyetini ve Türk milletinin birliğini temsil eder; Anayasa’nın uygulanmasını, Devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını temin eder (önceki halinde “gözetir” denilmişti, yeni halinde Cumhurbaşkanının bu rolü daha da güçlendirilmiştir).
c. Gerekli gördüğü takdirde, yasama yılının ilk günü Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde açılış konuşmasını yapar.
d. Ülkenin iç ve dış siyaseti hakkında Meclise mesaj verir.
e. Kanunları yayımlar.
f. Kanunları tekrar görüşülmek üzere TBMM’ye geri gönderir.
g. Kanunların, TBMM İçtüzüğünün tümünün veya belirli hükümlerinin Anayasa’ya şekil veya esas bakımından aykırı oldukları gerekçesi ile Anayasa Mahkemesi’nde iptal davası açar.
h. Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanları atar ve görevlerine son verir.
i. Üst kademe kamu yöneticilerini atar, görevlerine son verir ve bunların atanmalarına ilişkin usul ve esasları Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenler.
j. Yabancı devletlere Türkiye Cumhuriyetinin temsilcilerini gönderir, Türkiye Cumhuriyetine gönderilecek yabancı devlet temsilcilerini kabul eder.
k. Milletlerarası antlaşmaları onaylar ve yayımlar.
l. Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunları gerekli gördüğü takdirde halkoyuna sunar.
m. Milli güvenlik politikalarını belirler ve gerekli tedbirleri alır
n. TBMM adına Türk Silahlı Kuvvetlerinin Başkomutanlığını temsil eder.
o. Türk Silahlı Kuvvetlerinin kullanılmasına karar verir.
p. Sürekli hastalık, sakatlık ve kocama sebebiyle kişilerin cezalarını hafifletir veya kaldırır.
r. Cumhurbaşkanı, yürütme yetkisine ilişkin konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabilir. Anayasanın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleriyle dördüncü bölümde yer alan siyasi haklar ve
ödevler Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenemez. Anayasa’da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz. Kanunda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz. Cumhurbaşkanı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde, kanun hükümleri uygulanır. TBMM’nin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.
s. Cumhurbaşkanı, kanunların uygulanmasını sağlamak üzere ve kanunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilir.
t. Cumhurbaşkanı, ayrıca Anayasa’da ve kanunlarda verilen seçme ve atama görevleri ile diğer görevleri yerine getirir ve yetkileri kullanır” (Md.104).
Buna göre D seçeneği bu görev ve yetkilerden biri değildir.
Soru 44
İdari İşler Başkanı, Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığının en üst amiridir. Aşağıdakilerden hangisi İdari İşler Başkanlığının genel müdürlüklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürlüğü
B
Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü
C
Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü
D
Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü
E
Destek ve Mali Hizmetler Genel Müdürlüğü
Açıklama:
İdari İşler Başkanı, Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığının en üst amiridir. İdari İşler Başkanlığı şu dört genel müdürlükten oluşmuştur:
a. Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürlüğü
b. Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü
c. Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü
d. Destek ve Mali Hizmetler Genel Müdürlüğü.
Buna göre B seçeneğinde verilen genel müdürlük bunlardan biri değildir.
a. Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürlüğü
b. Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü
c. Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü
d. Destek ve Mali Hizmetler Genel Müdürlüğü.
Buna göre B seçeneğinde verilen genel müdürlük bunlardan biri değildir.
Soru 45
Cumhurbaşkanı veya bakanlıklara, görevlerinde yardımcı olmak, belli konularda görüş bildirmek, bir idari işlemin tamamlanmasına katılmak ya da denetimde bulunmak amacıyla kurulmuş çeşitli birimler bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu birimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Milli Güvenlik Kurulu
B
Danıştay
C
Sayıştay
D
Devlet Personel Başkanlığı
E
Metroloji ve Standardizasyon Genel Müdürlüğü
Açıklama:
Cumhurbaşkanı veya bakanlıklara, görevlerinde yardımcı olmak, belli konularda görüş bildirmek, bir idari işlemin tamamlanmasına katılmak ya da denetimde bulunmak amacıyla kurulmuş çeşitli birimler bulunmaktadır. Bunların en önemlileri, Milli Güvenlik Kurulu, Danıştay ve Sayıştay’dır. Bunlara Devlet Personel Başkanlığı da dâhil edilebilir. Ayrıca ekonomik ve sosyal politikaların oluşturulmasında Cumhurbaşkanına istişari nitelikte görüş bildirmek amacıyla Anayasa’da zikredilen Ekonomik ve Sosyal Konseyi, bu kapsamda belirtmek gerekir (Md.166/4). Buna göre Metroloji ve Standardizasyon Genel Müdürlüğü bu birimlerden biri değildir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 46
"İllerin idaresi, ______________ esasına göre yürütülür". Verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
vesayet denetimi
B
yetki devri
C
yetki genişliği
D
imza devri
E
mülki idare
Açıklama:
Anayasa madde 126'da "İllerin idaresi, “yetki genişliği” esasına göre yürütülür." ifadesi yer almaktadır. Buna göre doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 47
İlçe yönetimi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Mülki idare bölümlerinden ilden sonra ikinci kademeyi ilçe oluşturur.
B
İlçeler yasayla kurulur.
C
İlçenin genel idaresinden kaymakam sorumludur.
D
Bakanlıkların ilçelerde, ilçe emniyet müdürlüğü, ilçe millî eğitim müdürlüğü, ilçe tarım müdürlüğü gibi örgütleri vardır.
E
İlçe yönetiminin başı olan kaymakam, İçişleri Bakanının onayı ile atanır
Açıklama:
Mülki idare bölümlerinden ilden sonra ikinci kademeyi ilçe oluşturur. İller gibi ilçeler de yasayla kurulur. İlçe yönetiminin yapısı, il yönetimiyle benzerlik göstermektedir. Bunlar kaymakam, ilçe müdürleri ve ilçe idare kuruludur. İlçe yönetiminin başı olan kaymakam, Cumhurbaşkanı onayı ile atanır. Kaymakamlık bir meslek memurluğu olduğu için kaymakam olabilmenin öğrenim ve sınav gibi özel koşulları vardır; bunlar yasayla düzenlenmiştir. İlçenin genel idaresinden kaymakam sorumludur. Bu sorumluluğun bir gereği olarak kaymakam ilçedeki merkezî yönetim kuruluşlarının hiyerarşik amiridir. Kaymakamın görevleri, 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu’nda sayılmıştır. Bakanlıkların ilçelerde, ilçe emniyet müdürlüğü, ilçe millî eğitim müdürlüğü, ilçe tarım müdürlüğü gibi örgütleri vardır. Bu bilgilere göre E seçeneğinde verilen ifade yanlıştır. Kaymakam, Cumhurbaşkanının onayı ile atanmaktadır.
Soru 48
Yerel yönetimlerin, federal ve üniter devlet sistemlerinde yer almasını sağlayan, onları önemli kılan birtakım değerleri/ilkeleri bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu değerlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Eşitlik
B
Yeniden paylaşım
C
Özerklik
D
İdari etkinlik
E
Demokrasi ve katılım
Açıklama:
Yerel yönetimlerin, federal ve üniter devlet sistemlerinde yer almasını sağlayan, onları önemli kılan birtakım değerleri/ilkeleri bulunmaktadır. Bu değerler;
• Demokrasi ve katılım,
• İdari etkinlik,
• Özerklik,
• Özgürlük,
• Yeniden paylaşımdır. Buna göre doğru cevap A seçeneğidir.
• Demokrasi ve katılım,
• İdari etkinlik,
• Özerklik,
• Özgürlük,
• Yeniden paylaşımdır. Buna göre doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 49
İl Özel İdaresinin kökeni, aşağıdakilerden hangisine dayanmaktadır?
Seçenekler
A
1869 Maârif-i Umûmiye Nizamnâmesi
B
Fatih Kanunnâmesi
C
Kânûn-ı Esâsî
D
Vilayet Nizamnamesi
E
Sened-i İttifak
Açıklama:
İl özel idaresi, ortaya çıkışı bakımından Osmanlıya dayanır. Kökeni, 1864 yılında çıkarılan Vilayet Nizamnamesi’ne uzanan il özel idaresi, yaklaşık yüz elli yıllık bir deneyimden sonra, 22.02.2005 tarihinde kabul edilen 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu (İÖİK) ile yeniden düzenlenmiştir. Buna göre doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi belediyenin görev ve sorumluluk alanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Stratejik plan, imar, ruhsat ve denetim; su ve kanalizasyon
B
Ulaşım gibi kentsel altyapı; toplu taşıma ve şehir içi trafik
C
Zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans
D
Evlendirme, defin ve mezarlıklar
E
İlk ve orta öğretim kurumlarının arsa temini, binalarının yapım, bakım ve onarımı
Açıklama:
5393 sayılı Belediye Kanunu’na göre belediyenin görev ve sorumlulukları, başlıca şu alanlarda toplanmaktadır (BK md.14):
• Stratejik plan, imar, ruhsat ve denetim; su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel altyapı; toplu taşıma ve şehir içi trafik,
• Çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık, ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar, konut,
• Zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans,
• Kültür ve sanat, turizm ve tanıtım; gençlik ve spor, sosyal hizmet ve yardım, meslek ve beceri kazandırma; kadınlar ve çocuklar için konukevleri,
• Evlendirme, defin ve mezarlıklar,
• Ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi,
• Gayrisıhhi müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatlandırılması ve denetimi,
• Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım, onarım ve her türlü malzeme ihtiyaçlarını karşılama,
• Kültür ve tabiat varlıkları, tarihî doku ve kent tarihiyle ilgili mekânlar ve işlevlerin korunması, bakımı ve onarımı,
• Toptancı ve perakendeci halleri, otobüs terminali, fuar alanı, yat limanı ve mezbaha hizmetleri
Buna göre doğru yanıt E seçeneğidir.
• Stratejik plan, imar, ruhsat ve denetim; su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel altyapı; toplu taşıma ve şehir içi trafik,
• Çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık, ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar, konut,
• Zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans,
• Kültür ve sanat, turizm ve tanıtım; gençlik ve spor, sosyal hizmet ve yardım, meslek ve beceri kazandırma; kadınlar ve çocuklar için konukevleri,
• Evlendirme, defin ve mezarlıklar,
• Ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi,
• Gayrisıhhi müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatlandırılması ve denetimi,
• Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım, onarım ve her türlü malzeme ihtiyaçlarını karşılama,
• Kültür ve tabiat varlıkları, tarihî doku ve kent tarihiyle ilgili mekânlar ve işlevlerin korunması, bakımı ve onarımı,
• Toptancı ve perakendeci halleri, otobüs terminali, fuar alanı, yat limanı ve mezbaha hizmetleri
Buna göre doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi yerinden yönetim kuruluşlarından coğrafi yerinden yönetim kuruluşları arasına girer?
Seçenekler
A
Üniversiteler
B
KİT'ler
C
Meslek kuruluşları
D
İl Özel İdaresi
E
Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar
Açıklama:
İl Özel İdareleri coğrafi yerinden yönetim kuruluşları arasına girer
Soru 52
Cumhurbaşkanının geçici olarak görevinden ayrılması hallerinde yerine kim vekalet eder?
Seçenekler
A
Meclis Başkanı
B
Dışişleri Bakanı
C
İçişleri Bakanı
D
Cumhurbaşkanlığı sözcüsü
E
Cumhurbaşkanı yardımcısı
Açıklama:
Cumhurbaşkanının geçici olarak görevinden ayrılması hallerinde yerine Cumhurbaşkanı yardımcısı vekalet eder
Soru 53
Bakanlıklar aşağıdakilerin hangisiyle kurulur?
Seçenekler
A
Kanunla
B
Bakanlar Kurulu kararıyla
C
Cumhurbaşkanı kararnamesiyle
D
Referandumla
E
Meclis kararıyla
Açıklama:
Bakanlıkların, kurulması kaldırılması, görevleri ve yetkileri, teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulması Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir” (Md.106/11)
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi İl İdare Kurulunun üyelerindendir?
Seçenekler
A
Mal Müdürü
B
Defterdar
C
Yazı işleri müdürü
D
Hükümet tabibi
E
O ile bağlı en büyük ilçe kaymakamı
Açıklama:
İl İdare Kurulu, valinin başkanlığında, hukuk işleri müdürü, defterdar, il millî eğitim müdürü, il çevre ve şehircilik müdürü, il sağlık müdürü, il gıda ve tarım müdüründen oluşmaktadır
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi yerel yönetimlerin, federal ve üniter devlet sistemlerinde yer almasını sağlayan, onları önemli kılan değer ve ilkelerinden değildir?
Seçenekler
A
Karar organlarının devlet tarafından belirlenmesi
B
İdari etkinlik
C
Özerklik
D
Özgürlük
E
Yeniden paylaşım
Açıklama:
Yerel yönetimlerin karar organları yerel halkın seçimiyle belirlenir
Soru 56
Anayasaya göre yerel yönetimler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İl özel idaresi-Belediye-Köy
B
Belediye-Köy-Nahiye
C
Vali-İl genel meclisi-İl encümeni
D
İl özel idaresi-Belediye-Muhtarlık
E
İl-İlçe-Köy
Açıklama:
Anayasaya göre yerel yönetimler il özel idaresi, belediye ve köydür
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi İl Özel İdaresinin organlarından biridir?
Seçenekler
A
Belediye Başkanı
B
İl encümeni
C
Defterdar
D
MİT temsilcisi
E
İl Emniyet Müdürü
Açıklama:
İl Özel İdaresinin organları İl Genel Meclisi. İl encümeni ve Validir
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yerel yönetimlerin karar organları hükümet tarafından atanır
B
Merkezi yönetim, yerel yönetimler üzerinde idari vesayet yetkisine sahip değildir
C
Yerel yönetimlerin mali işlemleri Sayıştay tarafından denetlenir
D
Yerel yönetimler kendi aralarında birlik kuramazlar
E
Yerel yönetimlerin seçimleri genel kural olarak beş yılda bir yapılır
Açıklama:
Yerel yönetimlerin karar organları seçimle belirlenir
Merkezi yönetim, yerel yönetimler üzerinde idari vesayet yetkisine sahiptir
Yerel yönetimlerin mali işlemleri Sayıştay tarafından denetlenir
Yerel yönetimler kendi aralarında birlik kurabilirler
Yerel yönetimlerin seçimleri genel kural olarak dört yılda bir yapılır
Merkezi yönetim, yerel yönetimler üzerinde idari vesayet yetkisine sahiptir
Yerel yönetimlerin mali işlemleri Sayıştay tarafından denetlenir
Yerel yönetimler kendi aralarında birlik kurabilirler
Yerel yönetimlerin seçimleri genel kural olarak dört yılda bir yapılır
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi hizmet yerinden yönetim kuruluşlarından değildir?
Seçenekler
A
Üniversiteler
B
Kamu iktisadi teşebbüsleri
C
Barolar
D
Bakanlıkların il müdürlükleri
E
Ticaret ve sanayi odaları
Açıklama:
Bakanlıkların il müdürlükleri hizmet yerinden yönetim kuruluşlarından değildir
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi düzenleyici ve denetleyici kurumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Sermaye Piyasası Kurulu
B
Rekabet Kurumu
C
Kamu İhale Kurumu
D
Kişisel Verileri Koruma Kurumu
E
Türk Hava Kurumu
Açıklama:
Türk Hava Kurumu düzenleyici ve denetleyici kurumlardan biri değildir
Soru 61
Türkiye’nin kamu yönetimi yapısı, örgütlenme ilkelerine göre kaç unsurdur?
Seçenekler
A
5
B
3
C
2
D
4
E
1
Açıklama:
Türkiye’nin kamu yönetimi yapısı, örgütlenme ilkelerine göre, merkezî yönetim ve yerinden yönetim kuruluşları olmak üzere iki ana grupta toplanmaktadır
Soru 62
Bakanlıklar ile bunlara bağlı kuruluşların merkez ve taşra teşkilatlarından oluşan yapı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Merkezi yönetim
B
Taşra
C
İl
D
İlçe
E
Kaymakam
Açıklama:
Bakanlıklar ile bunlara bağlı kuruluşların merkez ve taşra teşkilatlarından oluşan yapıya merkezi yönetim adı verilir.
Soru 63
Yerel Yönetimler, Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları, YÖK, üniversiteler, Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar, KİT’ler ve TRT gibi kurumlar aşağıdakilerden hangisini kapsar?
Seçenekler
A
Aşiret
B
Yerinden yönetim
C
Valilik
D
Merkezi yönetim
E
İlçeler
Açıklama:
Türkiye’de yerinden yönetim kuruluşları ise Yerel Yönetimler, Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları, YÖK, üniversiteler, Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar, KİT’ler ve TRT gibi kurumlardan meydana gelir.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi “Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri”, “Özel Bütçeli İdareler” ile “Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar” ın bütçelerinden meydana gelmektedir?
Seçenekler
A
Merkezi yönetim
B
Valilik
C
Bütçe
D
Merkezi yönetim bütçesi
E
İller
Açıklama:
Merkezî yönetim bütçesi; “Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri”, “Özel Bütçeli İdareler” ile “Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar” ın bütçelerinden meydana gelmektedir.
Soru 65
Cumhurbaşkanlığı seçiminde seçimler tanınmadığı taktirde aşağıdakilerden hangisi olur?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanlığı bir süre boş kalır.
B
TBMM göreve getirilir.
C
Başbakan bir süre görevi devralır.
D
Yeniden seçime gidlir.
E
Mevcut cumhurbaşkanı göreve devam eder.
Açıklama:
Seçimlerin tamamlanamaması halinde, yenisi göreve başlayıncaya kadar mevcut Cumhurbaşkanının görevi devam eder.
Soru 66
Cumhurbaşkanının görev süresi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
3
B
7
C
5
D
6
E
10
Açıklama:
Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıldır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının “Üst kademe kamu yöneticilerini atar, görevlerine son verir ve bunların atanmalarına ilişkin usul ve esasları Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenler” hükmü, Amerika Birleşik Devletlerinde “kayırma-spoils” sistemi olarak nitelendirilen uygulamanın ülkemize yansıyan bir biçimidir?
Seçenekler
A
Anayasa
B
Yönetmelik
C
Gelenekler
D
Adetler
E
TBMM ilkeleri
Açıklama:
Anayasa’da, Cumhurbaşkanının “Üst kademe kamu yöneticilerini atar, görevlerine son verir ve bunların atanmalarına ilişkin usul ve esasları Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenler” hükmü, Amerika Birleşik Devletlerinde “kayırma-spoils” sistemi olarak nitelendirilen uygulamanın ülkemize yansıyan bir biçimidir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi/hangileri Cumhurbaşkanı tarafından verilen görevleri yaparlar ve Cumhurbaşkanına karşı sorumludurlar?
Seçenekler
A
TBMM
B
Cumhurbaşkanı yardımcıları
C
Valiler
D
Kaymakamlar
E
Başbakan
Açıklama:
Cumhurbaşkanı yardımcıları, Cumhurbaşkanı tarafından verilen görevleri yaparlar ve Cumhurbaşkanına karşı sorumludurlar
Soru 69
Anayasa’ya göre (yeni halinde), aşağıdakilerden hangisi/hangileri, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olanlar arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınır?
Seçenekler
A
Milletvekilleri
B
TBMM
C
Bakanlar
D
Cumhurbaşkanları
E
Valiler
Açıklama:
Anayasa’ya göre (yeni halinde), bakanlar, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olanlar arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınır.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanı kararnamesiyle atanır?
Seçenekler
A
Bakanlar
B
Valiler
C
Kaymakamlar
D
Bakan yardımcıları
E
Başbakan
Açıklama:
Bakan yardımcıları, Cumhurbaşkanı kararnamesiyle atanır.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi Türk kamu yönetiminin, merkezi yönetim kuruluşları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Ankara Büyükşehir Belediyesi
B
Ankara Barosu
C
Danıştay
D
Çankaya Mahallesi Muhtarlığı
E
Ankara Sanayi Odası
Açıklama:
-
Danıştay merkezi yönetimin merkezdeki yardımcı kuruluşları arasında yer alır.
Danıştay merkezi yönetimin merkezdeki yardımcı kuruluşları arasında yer alır.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasasına göre Cumhurbaşkanlığı adaylık ve seçim süreci için söylenemez?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanı, kırk yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış Türk vatandaşları arasından seçilir.
B
Cumhurbaşkanı doğrudan halk tarafından seçilir.
C
Cumhurbaşkanının seçilebilmesi için milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olması gerekir.
D
Genel oyla yapılan seçimde, geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday, cumhurbaşkanı seçilir.
E
İlk oylamada çoğunluk sağlanamazsa adayların adaylıkları düşer ve yeniden aday belirleme süreci başlar.
Açıklama:
-
İlk oylamada salt çoğunluk sağlanamazsa, adaylardan en çok oyu alan iki aday ikinci turda seçime devam eder.
İlk oylamada salt çoğunluk sağlanamazsa, adaylardan en çok oyu alan iki aday ikinci turda seçime devam eder.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi 1982 Anayasasının 105. Maddesine göre Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu için söylenemez?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanı hakkında, bir suç işlediği iddiasıyla TBMM üye tam sayısının salt çoğunluğunun vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilir.
B
TBMM, önergeyi en geç bir ay içinde görüşür ve üye tam sayısının beşte üçünün gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verebilir.
C
TBMM, üye tam sayısının üçte ikisinin gizli oyuyla Yüce Divana sevk kararı alabilir.
D
Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, 30 gün içinde seçim kararı alabilir.
E
Yüce Divanda seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edilen Cumhurbaşkanının görevi sona erer.
Açıklama:
-
Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, seçim kararı alamaz.
Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, seçim kararı alamaz.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi İçişleri Bakanlığı’nın merkez örgütündeki ana hizmet birimlerinden biridir?
Seçenekler
A
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü
B
Teftiş Kurulu Başkanlığı
C
Hukuk Müşavirliği
D
Strateji Geliştirme Başkanlığı
E
Basın ve Halkla ilişkiler Müşavirliği
Açıklama:
-
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü İçişleri Bakanlığı’nın merkez örgütündeki ana hizmet birimlerinden biridir.
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü İçişleri Bakanlığı’nın merkez örgütündeki ana hizmet birimlerinden biridir.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi merkezi yönetimin taşra örgütlenmesi için söylenemez?
Seçenekler
A
Anayasa’ya göre, merkezi yönetimin temel taşra örgütlenme birimi “il”dir.
B
Köy yönetimi merkezi yönetimin taşra örgütünün önemli bir parçasıdır.
C
İllerin idaresi, “yetki genişliği” esasına göre yürütülür.
D
Bakanlıklar, bölgesel düzeyde kuruluşlar oluşturabilirler.
E
İlçe yönetimi kaymakam, ilçe müdürleri ve ilçe idare kurulundan oluşur.
Açıklama:
-
Köy,merkezi yönetimin taşra örgütü birimi değil, bir yerel yönetim birimidir.
Köy,merkezi yönetimin taşra örgütü birimi değil, bir yerel yönetim birimidir.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi yerel yönetimlerin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yerel yönetimlerin karar organları seçimle belirlenir.
B
Yerel yönetimlerin kuruluş ve görevleri ile yetkileri kanunla düzenlenir.
C
Merkezî yönetim, yerel yönetimler üzerinde hiyerarşik denetim yetkisine sahiptir
D
Yerel yönetimler kendi aralarında birlik kurabilirler.
E
Yerel yönetimlerin merkezî yönetim ile karşılıklı bağ ve ilgileri kanunla düzenlenir.
Açıklama:
-
Merkezî yönetim, yerel yönetimler üzerinde hiyerarşik değil vesayet denetim yetkisine sahiptir
Merkezî yönetim, yerel yönetimler üzerinde hiyerarşik değil vesayet denetim yetkisine sahiptir
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi belediyelerin görev ve sorumlulukları kapsamına girmez?
Seçenekler
A
Evlendirme, defin ve mezarlık hizmetleri
B
Zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans hizmetleri
C
Çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık hizmetleri
D
Bakanlıkların taşra teşkilatlarını denetleme hizmetleri
E
Toptancı ve perakendeci halleri, yat limanı ve mezbaha hizmetleri
Açıklama:
-
Bakanlıkların taşra teşkilatlarını denetleme hizmetleri, belediyelerin görev ve sorumluluk alanına girmez.
Bakanlıkların taşra teşkilatlarını denetleme hizmetleri, belediyelerin görev ve sorumluluk alanına girmez.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi “Büyükşehir Belediye Yönetimi” için söylenemez?
Seçenekler
A
Büyükşehir belediyesinin organlarından biri “Büyükşehir Belediye Encümeni” dir.
B
Anakent bütünündeki, nazım imar planı, ulaşım ana planı, toplu taşımacılık, çevre sağlığı ile ilgili hizmetleri yürütür.
C
Kamu tüzel kişiliğine sahiptir.
D
İlçe belediye başkanları, büyükşehir belediye meclisinin tabii üyeleridirler.
E
Belediye başkanı, mahalle muhtarını gerekli gördüğü zaman görevden alabilir.
Açıklama:
-
Belediye başkanının, mahalle muhtarını görevden alma yetkisi yoktur.
Belediye başkanının, mahalle muhtarını görevden alma yetkisi yoktur.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi hizmet yerinden yönetim kuruluşlarından birine örnektir?
Seçenekler
A
Düzce Belediyesi
B
İstanbul Barosu
C
Köy Hizmetleri Vakfı
D
Beypazarı İlçe Özel İdare Müdürlüğü
E
Tarım İlçe Müdürlükleri
Açıklama:
-
İstanbul Barosu bir hizmet yerinden yönetim kuruluşudur.
İstanbul Barosu bir hizmet yerinden yönetim kuruluşudur.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi düzenleyici ve denetleyici kurumlardan birine örnektir?
Seçenekler
A
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu
B
Devlet Denetleme Kurulu
C
Sayıştay
D
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
E
YÖK
Açıklama:
-
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu düzenleyici ve denetleyici kurumlardan biridir.
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu düzenleyici ve denetleyici kurumlardan biridir.
Soru 81
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa göre aşağıdakilerden hangisi özel bütçeli idareler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik kurumları
B
Yargı organları
C
Mahalli idareler
D
Bakanlıklar
E
Üniversiteler
Açıklama:
Giriş
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa göre üniversiteler özel bütçeli idareler arasında yer alır
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa göre üniversiteler özel bütçeli idareler arasında yer alır
Soru 82
Anayasada yer alan aşağıdaki temel hak ve özgürlüklerden hangisi Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenebilir?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik hakkı
B
Din ve vicdan hürriyeti
C
Haberleşme hürriyeti
D
Basın hürriyeti
E
Seçme ve seçilme hakkı
Açıklama:
Merkez (Başkent) Örgütü
Sosyal güvenlik hakkı, sosyal ve ekonomik haklardan olduğu için Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenebilir.
Sosyal güvenlik hakkı, sosyal ve ekonomik haklardan olduğu için Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenebilir.
Soru 83
Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanını bir suç işlediği iddiasıyla Yüce Divana sevk kararını aşağıdaki hangi milletvekili sayısı ile alabilir?
Seçenekler
A
301
B
350
C
400
D
450
E
500
Açıklama:
Merkez (Başkent) Örgütü
Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanını bir suç işlediği iddiasıyla Yüce divana sevk kararını milletvekili üye tam sayısının üçte ikisinin (400) imzasıyla alabilir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanını bir suç işlediği iddiasıyla Yüce divana sevk kararını milletvekili üye tam sayısının üçte ikisinin (400) imzasıyla alabilir.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi Bakanlık merkez örgütünde yer alan yardımcı birimlerden biridir?
Seçenekler
A
Strateji Geliştirme Başkanlığı
B
Basın ve Halkla ilişkiler Müşavirliği
C
Hukuk Müşavirliği
D
Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı
E
Teftiş Kurulu Başkanlığı
Açıklama:
Merkez (Başkent) Örgütü
Bilgi İşlem Dairesi Başkanlıkları, Bakanlık merkez örgütünde yardımcı birimler arasında yer alır.
Bilgi İşlem Dairesi Başkanlıkları, Bakanlık merkez örgütünde yardımcı birimler arasında yer alır.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi mülki idare amiridir?
Seçenekler
A
Emniyet Müdürü
B
Kaymakam
C
Bakan
D
Belediye Başkanı
E
Muhtar
Açıklama:
Merkezî Yönetimin Taşra (Çevre) Örgütü
İlde vali, ilçede kaymakam, mülki idare amiridir.
İlde vali, ilçede kaymakam, mülki idare amiridir.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi yerel yönetimlerin dayandığı değerlerden biridir?
Seçenekler
A
Bağımsızlık
B
Hiyerarşik denetim
C
Yetki genişliği
D
Merkeziyetçilik
E
Özgürlük
Açıklama:
Özgürlük, yerel yönetimlerin dayandığı değerlerden biridir.
Soru 87
İl, belediye veya köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan kamu tüzel kişileri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yerel yönetimler
B
Kamu kuruluşları
C
Bölge müdürlükleri
D
Taşra idareleri
E
Eyalet yönetimleri
Açıklama:
İl, belediye veya köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan kamu tüzel kişileri, yerel yönetimleri oluşturur.
Soru 88
İl Özel İdaresinin bir organı olan il genel meclisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Toplantılarına Vali başkanlık eder.
B
Her ayın ilk haftası toplanır.
C
On bir üyeden oluşur.
D
Danışma kuruludur.
E
İdarenin tüzel kişiliğini temsil eder
Açıklama:
Yerel Yönetimler
İl Özel İdaresinin bir organı olan il genel meclisi her ayın ilk haftası toplanır.
İl Özel İdaresinin bir organı olan il genel meclisi her ayın ilk haftası toplanır.
Soru 89
Aşağıdaki illerden hangisinde köy yönetimi bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Bursa
B
Eskişehir
C
Bilecik
D
Balıkesir
E
Manisa
Açıklama:
Yerel Yönetimler
Bilecik ili büyükşehir belediyesi olmadığı için köy yönetimi devam etmektedir.
Bilecik ili büyükşehir belediyesi olmadığı için köy yönetimi devam etmektedir.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi yerel yönetim kuruluşlarını düzenleyici ve denetleyici kurumlardan ayıran bir özelliktir?
Seçenekler
A
İdari yargı denetimine tabi olmaları
B
İdari ve mali özerkliğe sahip olmaları
C
Kendi bütçelerinin olması
D
Karar organlarının seçimle işbaşına gelmesi
E
Kamu tüzel kişiliklerinin olması
Açıklama:
Hizmet Yerinden Yönetim Kuruluşları
Karar organlarının seçimle işbaşına gelmesi, yerel yönetim kuruluşlarını düzenleyici ve denetleyici kurumlardan ayıran önemli bir özelliktir.
Karar organlarının seçimle işbaşına gelmesi, yerel yönetim kuruluşlarını düzenleyici ve denetleyici kurumlardan ayıran önemli bir özelliktir.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi Yerel Yönetimler kapsamı içerisinde değerlendirilmez?
Seçenekler
A
Bakanlıklar
B
Meslek Kuruluşları
C
Üniversiteler
D
KİT’ler
E
Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar,
Açıklama:
Türkiye’de yerinden yönetim kuruluşları ise Yerel Yönetimler, Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları, YÖK, üniversiteler, Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar,
KİT’ler ve TRT gibi kurumlardan meydana gelir.
Bakanlıkalar
KİT’ler ve TRT gibi kurumlardan meydana gelir.
Bakanlıkalar
Soru 92
Hangi sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, kamu kurumlarını bütçelerine göre sınıflandırmıştır?
Seçenekler
A
5018 sayılı
B
440 sayılı
C
1060 sayılı
D
664 sayılı
E
4500 sayılı
Açıklama:
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, kamu kurumlarını bütçelerine
göre sınıflandırmıştır. Buna göre kamu yönetimi örgütüne “Genel Yönetim” denilmiş ve bu başlık altında kamu kurumları, “Merkezî Yönetim”, “Sosyal Güvenlik Kurumları” ve “Mahalli İdareler” olmak üzere üçe ayrılmıştır.
göre sınıflandırmıştır. Buna göre kamu yönetimi örgütüne “Genel Yönetim” denilmiş ve bu başlık altında kamu kurumları, “Merkezî Yönetim”, “Sosyal Güvenlik Kurumları” ve “Mahalli İdareler” olmak üzere üçe ayrılmıştır.
Soru 93
Türk kamu yönetiminin merkez örgütünde hangi örgütler yer alır?
Seçenekler
A
Bakanlıklar
B
İl sağlık kurulu
C
İlçe milli eğitim müdürlüğü
D
Belediye
E
İl özel idareleri
Açıklama:
Türk kamu yönetiminin merkez örgütünde Cumhurbaşkanı ve bakanlıklar yer alır.
Soru 94
21 Ocak 2017 tarih ve 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un hangi günkü halk oylamasında kabul edilmesiyle birlikte Türkiye parlamenter sistemden başkanlık sistemine geçmiştir.
Seçenekler
A
16 Nisan 2017
B
23 Nisan 2016
C
19 Mayıs 2018
D
10 Mart 2016
E
17 Şubat 2017
Açıklama:
21 Ocak 2017 tarih ve 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 16 Nisan 2017 günü halk oylamasında kabul edilmesiyle birlikte Türkiye parlamenter sistemden başkanlık sistemine geçmiştir.
Soru 95
Cumhurbaşkanının adaylık ve seçimi Anayasanın 101. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre Cumhurbaşkanı, kaç yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip Türk vatandaşları arasından, doğrudan halk tarafından seçilir?
Seçenekler
A
Kırk
B
Yirmi beş
C
Onsekiz
D
Otuz
E
Otuz beş
Açıklama:
Cumhurbaşkanının adaylık ve seçimi Anayasanın 101. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre Cumhurbaşkanı, kırk yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip Türk vatandaşları arasından, doğrudan halk tarafından seçilir
Soru 96
Cumhurbaşkanlığına, siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5’ini almış olan siyasi partiler ile en az kaç seçmen aday gösterebilir?
Seçenekler
A
en az yüz bin
B
en az elli bin
C
en az yetmişbeş bin
D
en az yüzelli bin
E
en az iki yüz bin
Açıklama:
Cumhurbaşkanlığına, siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5’ini almış olan siyasi partiler ile en az yüz bin seçmen aday gösterebilir
Soru 97
Cumhurbaşkanının görev süresi kaç yıldır?
Seçenekler
A
5
B
7
C
10
D
4
E
2
Açıklama:
Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıldır. Bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir
5
5
Soru 98
Cumhurbaşkanı hakkında, bir suç işlediği iddiasıyla TBMM üye
tam sayısının kaç tanesinin vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilir?
tam sayısının kaç tanesinin vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilir?
Seçenekler
A
301
B
361
C
600
D
550
E
255
Açıklama:
Cumhurbaşkanı hakkında, bir suç işlediği iddiasıyla TBMM üye
tam sayısının salt çoğunluğunun (301 milletvekilinin) vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilir
tam sayısının salt çoğunluğunun (301 milletvekilinin) vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilir
Soru 99
Parlamenter sistemin uygulamasında en yüksek Devlet memuru aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
“Başbakanlık Müsteşarı” idi
B
"Cumhurbaşkanı yardımcısı" idi
C
Bakanlar
D
Milletvekilleri
E
Valiler
Açıklama:
Parlamenter sistemin uygulamasında en yüksek Devlet memuru “Başbakanlık Müsteşarı” idi.
Soru 100
İdari İşler Başkanı, Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığının en üst amiridir. Aşağıdakilerden hangisi İdari İşler Başkanlığının dört genel müdürlüğünden biri değildir?
Seçenekler
A
Sağlık Genel Müdürlüğü
B
Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürlüğü
C
Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü
D
Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü
E
Destek ve Mali Hizmetler Genel Müdürlüğü.
Açıklama:
İdari İşler Başkanı, Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığının en üst amiridir. İdari İşler Başkanlığı şu dört genel müdürlükten oluşmuştur:
a. Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürlüğü
b. Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü
c. Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü
d. Destek ve Mali Hizmetler Genel Müdürlüğü.
Sağlık Genel Müdürlüğü
a. Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürlüğü
b. Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü
c. Güvenlik İşleri Genel Müdürlüğü
d. Destek ve Mali Hizmetler Genel Müdürlüğü.
Sağlık Genel Müdürlüğü
Ünite 6
Soru 1
Politika yoluyla belirli bir eylem onayına resmiyet kazandıran bir karar alınır. Bu nedenle, kamu politikası, yönetim organlarının resmi, yani açıklanmış kararları olarak görülebilir. Aşağıdakilerden hangisi kamu politikasının ayırt edici özellikleri bakımından doğru bilgi içerir?
Seçenekler
A
Kamu politikaları rastlantısaldır
B
Kamu politikaları aniden ortaya çıkar
C
Kamu politikaları kendiliğinden doğar
D
Kamu politikaları toplumun bir kısmını etkiler.
E
Kamu politikaları en azından pozitif yönüyle kanuna dayanır.
Açıklama:
Kamu politikaları rastlantısal değildir. Kamu politikalarının önceden belirlenmiş amaçları ve ulaşılması beklenen sonuçları bulunur. Kamu politikaları aniden ortaya çıkmaz; bir dizi işlem, eylem veya kararı içeren belli bir süreç neticesinde gelişir. Kamu politikaları bir politika talebi neticesinde doğar ve karar alıcıların algıladıkları sorunlara ilişkin kamu otoritelerinin harekete geçmesini içerir. Kamu politikaları, özel politikalardan farklı olarak çok sayıda kişi, grup ve topluluğu; hatta güvenlik ve sağlık gibi alanlar açısından toplumun tamamını etkiler.
Soru 2
Politika yoluyla belirli bir eylem onayına resmiyet kazandıran bir karar alınır. Bu nedenle, kamu politikası, yönetim organlarının resmi, yani açıklanmış kararları olarak görülebilir. Aşağıdakilerden hangisi kamu politikasının ayırt edici özellikleri bakımından yanlış bilgi içerir?
Seçenekler
A
Kamu politikaları en azından pozitif yönüyle kanuna dayanır, dolayısıyla yaptırım içerir.
B
Kamu politikaları, özel politikalardan farklı olarak çok sayıda kişi, grup ve topluluğu etkiler
C
Kamu politikalarının önceden belirlenmiş amaçları ve ulaşılması beklenen sonuçları bulunur.
D
Kamu politikaları geniş anlamda yasama organlarının karar, işlem, eylem ve faaliyetlerinden oluşur.
E
Kamu politikaları sadece kanunların kabul edilmesi veya idari karar ve işlemlerin yapılmasıyla sonuçlanmaz.
Açıklama:
Kamu politikaları geniş anlamda yasama, yürütme ve yargı organlarının karar, işlem, eylem ve faaliyetlerinden oluşur.
Soru 3
Kamu politikasının aktörler, talepler, söylemler, çıktılar ve sonuçlar olmak üzere beş temel unsuru bulunmaktadır. Tanımı “Politika kararları ve açıklamalarının yerine getirilmesinde fiilen takip edilen eylemler” olarak verilen bu temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Politika Çıktıları
B
Politika Aktörleri
C
Politika Talepleri
D
Politika Sonuçları
E
Politika Açıklamaları
Açıklama:
Politika Çıktıları: Politika kararları ve açıklamalarının yerine getirilmesinde fiilen takip edilen eylemlere “politika çıktıları” adı verilir. Politika çıktıları toplanan vergiler, ödenen sosyal yardımlar, toplanan trafik cezası ödemeleri, inşa edilen yol ve köprüler gibi konulara odaklanmamızı sağlar.
Soru 4
Kamu politikasının aktörler, talepler, söylemler, çıktılar ve sonuçlar olmak üzere beş temel unsuru bulunmaktadır. Tanımı “Kar amacı gütmeyen kuruluşlar, baskı ve çıkar grupları, sivil toplum örgütleri, özel sektör temsilcileri ve vatandaşlar gibi kişi ya da grupların karar vericiler üzerindeki talep ve baskıları bu talepleri oluşturur.” olarak verilen bu temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Politika Çıktıları
B
Politika Aktörleri
C
Politika Talepleri
D
Politika Sonuçları
E
Politika Açıklamaları
Açıklama:
Politika Talepleri: Kar amacı gütmeyen kuruluşlar, baskı ve çıkar grupları, sivil toplum örgütleri, özel sektör temsilcileri ve vatandaşlar gibi kişi ya da grupların karar vericiler üzerindeki talep ve baskıları kamu politikası taleplerini oluşturur. Kamu politikaları, politika taleplerine yanıt olarak ortaya çıkar. Kamu otoriteleri, politika taleplerine cevap olarak, kamu politikalarına içerik veren ve onları yönlendiren kararları alırlar.
Soru 5
Belirli bir kamu politikası alanında siyaset ve güç ilişkilerini incelemek için önerilen kamu politikası kategorileri vardır. Eğitim, konut, vergi ve maliye politikalarının örnek olarak gösterilebildiği bu politika aşağıdakilerden hangi tür politika ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Kurucu Politikalar
B
Dağıtıcı Politikalar
C
Düzenleyici Politikalar
D
Suçu önleme politikaları
E
Yeniden Dağıtıcı Politikalar
Açıklama:
Dağıtıcı Politikalar (Distributive Policies): Bir toplumdaki değerler, mal ve hizmetler, ürünler ve kaynakların bireyler, gruplar, topluluklar ve şirketler gibi toplumun belli kesimleri arasında dağıtılmasını amaçlar. Eğitim, konut, vergi ve maliye politikaları dağıtıcı politikalara örnek verilebilir. Bazı dağıtıcı politikalar küçük gruplar için faydalar sunarken, bazı politikalar daha geniş toplulukları kapsar. Örneğin 2008 krizinden sonra ABD’de finans ve otomotiv sektörü için hazırlanan kurtarma paketleri sadece batmakta olan bazı firmaları ilgilendiriyorken, sağlık hizmetlerine ilişkin Başkan Obama’nın programı (Obamacare) toplumun büyük kesimini kapsamıştır. Suçu önleme politikaları aslında düzenleyici politikalara örnek olarak verilebilir. Ayrı bir kamu politikası değildir!
Soru 6
Ülkelerin eğitim, sağlık, tarım ve güvenlik gibi onlarca politika alanında oluşan binlerce sayfalık düzenleme söz konusudur. Bu düzenlemelerin çokluğu ve karmaşıklığı dikkate alındığında kamu politikalarının anlaşılmasını kolaylaştırmak için belirli kategorilerin oluşturulması kaçınılmazdır. Bu nedenle, başta kamu politikalarına ilişkin çeşitli tipolojiler ortaya konulmuştur. Bunlar : Kurucu Politikalar , Dağıtıcı Politikalar, Düzenleyici Politikalar, Yeniden Dağıtıcı Politikalar’dır. Bir başka kamu politikaları tipolojisi örneği olarak maddi ve sembolik politikalar ayrımı gösterilebilir. Bu maddi ve sembolik politikalar ele alındığında aşağıdakilerden hangisi maddi politikaların önemsediği değerlere dayanır?
Seçenekler
A
Barış
B
Milliyetçilik
C
Yurtseverlik
D
Sosyal adalet
E
Sosyal yardım ödemeleri
Açıklama:
“Maddi politikalar” (Material policies), işverenlere asgari ücret ödemeyi zorunlu kılınması, sosyal yardım ödemeleri, konut yardımları veya vergi teşvikleri gibi faydalananlara somut kazanımlar sağlayan politikalardır. “Sembolik politikalar” (Symbolic policies) ise, aksine, bireyler üzerindeki maddi etkisinin çok az olduğu politikalardır. Bu politikalar, barış, yurtseverlik, milliyetçilik ve sosyal adalet gibi insanların önemsediği değerlere dayanır. Ülkelerin veya şehirlerin ulusal kurtuluş günleri, ulusal marşlar ve bayraklar, ulusal bayramlar kapsamında gerçekleştirilen tören ve yürüyüşler gibi çok sayıda sembolün kullanıldığı kamu politikası örneği bulunmaktadır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi kamu politikalarının resmi aktörlerinden biridir?
Seçenekler
A
Medya
B
Parlamento
C
Siyasi Partiler
D
Baskı ve Çıkar Grupları
E
Düşünce Kuruluşları
Açıklama:
Kamu Politikalarının Resmi Aktörleri: Yargı, Parlamento, Hükümet ve Bürokrasi Kamu Politikalarının Resmi Olmayan Aktörleri: Siyasi Partiler, Baskı ve Çıkar Grupları, Medya, Düşünce Kuruluşları, Bireyler
Soru 8
Uluslararası kuruluşlar, hem küresel hem de ulusal düzeyde ekonomiden siyasete pek çok alanda kamu politikalarının oluşturulmasında etkili olmaktadır. Bu bağlamda ulusal ve hatta yerel politikalarda etkili olan uluslararası aktörleri iki gruba ayırmak mümkündür. Birinci grupta uluslararası kuruluşlar bulunmaktadır. İkinci grupta uluslararası birlik ya da organizasyonlar söz konusudur. Buna göre aşağıdakilerden hangisi ikinci grupta bulunur?
Seçenekler
A
Dünya Bankası
B
Dünya Sağlık Örgütü
C
Uluslararası Para Fonu
D
Uluslararası Çalışma Örgütü
E
Kuzey Atlantik Anlaşması Örgütü
Açıklama:
Birinci grupta Dünya Bankası (WB), Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), Uluslararası Para Fonu (IMF), Dünya Sağlık Örgütü “uluslararası kuruluşlar” bulunmaktadır. İkinci grupta Avrupa Birliği (AB), Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT), Kuzey Atlantik Anlaşması Örgütü (NATO) gibi uluslararası birlik ya da organizasyonlar söz konusudur.
Soru 9
Kamu politikaları, çok sayıda aktörü içeren karmaşık bir süreçtir. Kamu politikalarının yapılış sürecini aşamalara ayırmak, onu anlamayı ve öğrenmeyi kolaylaştırır. Kamu politikalarının birbirini takip eden aşamalardan oluştuğunu iddia eden yaklaşıma “süreç modeli” veya “politika döngüsü” adı verilir. Süreç modeline (process model) göre, kamu politikaları birbirini izleyen çeşitli aşamalardan oluşan döngüsel bir süreçten oluşur. Bu süreçte ikinci aşamada aşağıdakilerden hangisi yer alır?
Seçenekler
A
Gündem oluşturma
B
Politikanın uygulanması
C
Politikanın formülasyonu
D
Politikanın değerlendirilmesi
E
Kamusal sorunun ortaya çıkması
Açıklama:
Bu süreçte ilk olarak sorunlar bir kamusal problem olarak tanımlanır, alternatif hareket tarzları üzerinde düşünülür, politikalar benimsenir, ilgili kurum personeli tarafından uygulanır, değerlendirilir, değişir ve sonunda gerçek ya da algılanan başarılarına (veya başarısızlıklarına) bağlı olarak ortadan kalkar.Soru 10
Süreç modelinde kullanılan aşamalar birbirinden farklılaşmaktadır. Üzerinde tam bir uzlaşı olmamakla birlikte kamu politikalarını beş aşamaya ayırarak incelemek mümkündür. Bu beş aşamadan biri “Kamusal Sorunların Tanımlanmasıdır”. Bu aşamada kamusal sorunları, bireylerin veya küçük toplulukların özel sorunlarından ayıran belirgin özellikler vardır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi yanlış bilgi içermektedir?
Seçenekler
A
Bireysel çabayla çözülmesi çok kolaydır.
B
Bir sorunun kamusal sorun olabilmesi için ayrıntılı olarak tanımlanması, siyasal ve yönetsel otoritelerin ilgisini çekmesi gerekir.
C
Bireyleri harekete geçiren, kamu otoritelerinden çözümü istenen ve çözüm için baskı yapılan sorunlar kamusal sorun haline gelir.
D
Doğrudan sorunun bir parçası olmayan insanlar da kamusal sorunlardan etkilenir, en azından rahatsızlık ve memnuniyetsizlik duyarlar.
E
Çok sayıda insan üzerinde kaygı, huzursuzluk ve memnuniyetsizlik oluşturur ki, insanlar bu sorunun giderilmesini kamu otoritelerinden talep ederler.
Açıklama:
Bireysel çabayla çözülmesi çok zor ve hatta çoğu kez imkânsızdır.
Soru 11
"Bir birey, grup, örgüt veya hükümet tarafından herhangi bir konuda benimsenen eylem programı anlamına gelir."
Yukarıda tanımı verilen kavram hangisidir?
Yukarıda tanımı verilen kavram hangisidir?
Seçenekler
A
kamu
B
politika
C
izlence
D
vizyon
E
misyon
Açıklama:
Politika, bir birey, grup, örgüt veya hükümet tarafından herhangi bir konuda benimsenen eylem programı anlamına gelir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi kamu politikasının ayırt edici özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Kamu politikaları geniş anlamda yasama, yürütme ve yargı organlarının karar, işlem, eylem ve faaliyetlerinden oluşur.
B
Kamu politikaları rastlantısal değildir.
C
Kamu politikaları aniden ortaya çıkmaz; bir dizi işlem, eylem veya kararı içeren belli bir süreç neticesinde gelişir.
D
Kamu politikaları bir politika talebi neticesinde doğar.
E
Kamu politikalarının önceden belirlenmiş amaçları yoktur.
Açıklama:
Kamu politikaları rastlantısal değildir. Kamu politikalarının önceden belirlenmiş amaçları ve ulaşılması beklenen sonuçları bulunur. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 13
Siyaseti, değerlerin bir otorite aracılığıyla dağıtılması süreci olarak tanımlayan siyaset bilimcisi kimdir?
Seçenekler
A
Gabriel Almond
B
Theodore J. Löwi
C
David Easton
D
Machiavelli
E
Robert Dahl
Açıklama:
David Easton siyaseti, değerlerin bir otorite aracılığıyla dağıtılması süreci olarak tanımlar.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi kamu politikasının temel unsurlarından değildir?
Seçenekler
A
politika aktörleri
B
politika talepleri
C
politika açıklamaları
D
politika reklamları
E
politika çıktıları
Açıklama:
Politika reklamları kamu politikasının unsurları arasında yer almaz. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 15
Bir toplumdaki değerler, mal ve hizmetler, ürünler ve kaynakların bireyler, gruplar, topluluklar ve şirketler gibi toplumun belli kesimleri arasında dağıtılmasını amaçlayan kamu politikası tipolojisi hangisidir?
Seçenekler
A
dağıtıcı politikalar
B
yeniden dağıtıcı politikalar
C
düzenleyici politikalar
D
kurucu politikalar
E
yönlendirici politikalar
Açıklama:
Bir toplumdaki değerler, mal ve hizmetler, ürünler ve kaynakların bireyler, gruplar, topluluklar ve şirketler gibi toplumun belli kesimleri arasında dağıtılmasını amaçlayan tipoloji dağıtıcı politikalardır.
Soru 16
Suçu önleme politikaları hangi kamu politikası tipolojisine örnek olarak verilebilir.
Seçenekler
A
dağıtıcı politikalar
B
yeniden dağıtıcı politikalar
C
düzenleyici politikalar
D
kurucu politikalar
E
yönlendirici politikalar
Açıklama:
Suçu önleme politikaları düzenleyici politikalara örnek olarak verilebilir.
Soru 17
“Prens” isimli kitabında politika yapma gücünün nasıl olması gerektiğine ilişkin ayrıntılı tanımlamalar getiren düşünür kimdir?
Seçenekler
A
Machiavelli
B
Platon
C
Robert S. McNamara
D
Aristoteles
E
Thomas Hobbes
Açıklama:
Machiavelli (1469-1527), “Prens” isimli kitabında politika yapma gücünün nasıl olması gerektiğine ilişkin ayrıntılı tanımlamalar getirmiştir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi kamu politikasının resmi aktörleri arasındadır?
Seçenekler
A
siyasi partiler
B
baskı ve çıkar grupları
C
medya
D
parlamento
E
düşünce kuruluşları
Açıklama:
Parlamento kamu politikasının resmi aktörleri arasındadır. Diğerleri ise resmi olmayan aktörlerdendir.
Soru 19
I. Günden oluşturma
II. Kamusal sorunun ortaya çıkması
III. Politika değişimi ve ortadan kalkması
IV. Politikanın değerlendirilmesi
V. Politikanın uygulanması
VI. Politikanın formülasyonu
Politika döngüsü modeline göre yukarıda verilen süreçlerin döngüsel sıralaması hangisinde doğru olarak verilmiştir?
II. Kamusal sorunun ortaya çıkması
III. Politika değişimi ve ortadan kalkması
IV. Politikanın değerlendirilmesi
V. Politikanın uygulanması
VI. Politikanın formülasyonu
Politika döngüsü modeline göre yukarıda verilen süreçlerin döngüsel sıralaması hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
II, I, VI, V,IV, III
B
III, I, VI, V,IV, II
C
I, II, VI, V,IV, III
D
II, IV, VI, V, I, III
E
III, V, VI, I, IV, II
Açıklama:
II, I, VI, V,IV, III doğru sıralama olmalıdır.
Soru 20
Eski Türklerde devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı meclis hangisidir?
Seçenekler
A
divan
B
kurultay
C
meclis
D
meşveret
E
teşkilat
Açıklama:
Eski Türklerde devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı meclis kurultaydır.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi kamu politikasının ayırt edici özellikleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Kamu politikaları geniş anlamda yasama, yürütme ve yargı organlarının karar, işlem, eylem ve faaliyetlerinden oluşur
B
Kamu politikaları rastlantısal değildir. Kamu politikalarının önceden belirlenmiş amaçları ve ulaşılması beklenen sonuçları bulunur
C
Kamu politikaları aniden ortaya çıkmaz; bir dizi işlem, eylem veya kararı içeren belli bir süreç neticesinde gelişir
D
Kamu politikaları bir politika talebi neticesinde doğar ve karar alıcıların algıladıkları sorunlara ilişkin kamu otoritelerinin harekete geçmesini içerir
E
Bir probleme dayalıdır. Kamu politikaları, belirli kamusal sorunların var olmasını ve bu sorundan zarar görenlerin bunu kamu otoritelerine iletmesini gerektirir
Açıklama:
Kamu politikasının ayırt edici özelliklerini şu şekilde sıralayabiliriz:
- Kamu politikaları geniş anlamda yasama,yürütme ve yargı organlarının karar,
işlem, eylem ve faaliyetlerinden oluşur. - Kamu politikaları rastlantısal değildir. Kamu politikalarının önceden belirlenmiş amaçları ve ulaşılması beklenen sonuçları bulunur.
- Kamu politikaları aniden ortaya çıkmaz; bir dizi işlem, eylem veya kararı içeren belli bir süreç neticesinde gelişir.
- Kamu politikaları bir politika talebi neticesinde doğar ve karar alıcıların algıladıkları sorunlara ilişkin kamu otoritelerinin harekete geçmesini içerir.
- Kamu politikalarının önemli bir özelliği, “pozitif ” yani kasıtlı olarak harekete geçme ya da “negatif ” yani kasıtlı olarak hareket etmeme şeklinde tezahür edebilmeleridir.
- Kamu politikaları en azından pozitif yönüyle kanuna dayanır, dolayısıyla yaptırım içerir.
- Kamu politikaları, özel politikalardan farklı olarak çok sayıda kişi, grup ve topluluğu; hatta güvenlik ve sağlık gibi alanlar açısından toplumun tamamını etkiler.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi kamu politikasının temel unsurları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Politika Aktörleri
B
Dağıtıcı politikalar
C
Politika Talepleri
D
Politika Açıklamaları
E
Politika Sonuçları
Açıklama:
Kamu politikasının temel unsurları şu şekildedir.
- Politika Aktörleri
- Politika Talepleri
- Politika Açıklamaları
- Politika Çıktıları
- Politika Sonuçları
Soru 23
Politika kararları ve açıklamalarının yerine getirilmesinde fiilen
takip edilen eylemler aşağıdakilerden hangisidir?
takip edilen eylemler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Politika Çıktıları
B
Politika Sonuçları
C
Politika Açıklamaları
D
Politika Talepleri
E
Politika Aktörleri
Açıklama:
Politika Çıktıları: Politika kararları ve açıklamalarının yerine getirilmesinde fiilen takip edilen eylemlere “politika çıktıları” adı verilir.
Soru 24
Kamu otoriteleri tarafından girişilen faaliyet veya eylemler ile alınan kararların politika tarafları üzerindeki doğrudan veya dolaylı etkilerinin tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Politika Çıktıları
B
Politika Talepleri
C
Politika Sonuçları
D
Politika Açıklamaları
E
Politika Aktörleri
Açıklama:
Politika Sonuçları: Kamu otoriteleri tarafından girişilen faaliyet veya eylemler ile alınan kararların politika tarafları üzerindeki doğrudan veya dolaylı etkilerine “politika sonuçları” adı verilir.
Soru 25
Bir toplumdaki insanların asgari yaşam standartlarını sağlamak amacıyla gelirin, harcamaların, mal, hizmet ve ürünlerin zenginlerden toplumdaki zayıf gruplara doğru yeniden paylaşılmasını aşağıdakilerden hangisi amaçlar?
Seçenekler
A
Dağıtıcı Politikalar
B
Düzenleyici Politikalar
C
Kurucu Politikalar
D
Yeniden Dağıtıcı Politikalar
E
Maddi politikalar
Açıklama:
Yeniden dağıtıcı politikalar, bir toplumdaki insanların asgari yaşam standartlarını sağlamak amacıyla gelirin, harcamaların, mal, hizmet ve ürünlerin zenginlerden toplumdaki zayıf gruplara doğru yeniden paylaşılmasını amaçlar.
Soru 26
Bir toplumdaki değerler, mal ve hizmetler, ürünler ve kaynakların bireyler, gruplar, topluluklar ve şirketler gibi toplumun belli kesimleri arasında dağıtılmasını aşağıdakilerden hangisi amaçlar?
Seçenekler
A
Yeniden Dağıtıcı Politikalar
B
Dağıtıcı Politikalar
C
Düzenleyici Politikalar
D
Kurucu Politikalar
E
Sembolik politikalar
Açıklama:
Dağıtıcı Politikalar (Distributive Policies): Bir toplumdaki değerler, mal ve hizmetler, ürünler ve kaynakların bireyler, gruplar, topluluklar ve şirketler gibi toplumun belli kesimleri arasında dağıtılmasını amaçlar.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi politika bilimlerinin temel özellikleri ile ilgili doğru ifade içermez?
Seçenekler
A
Kamu politikaları, belirli kamusal sorunların var olmasını ve bu sorundan zarar görenlerin bunu kamu otoritelerine iletmesini gerektirir
B
Başta siyaset bilimi, iktisat, istatistik, sosyoloji ve kamu yönetimi olmak üzere politika bilimleri, birçok disiplinden yararlanır
C
Sadece siyaset bilimi ile etkileşim içerisindedir
D
Kamu politikası yapımı ve politika analizi süreçleri değere bağımlı bir şekilde işlemektedir
E
Probleme dayalıdır
Açıklama:
Politika bilimlerinin temel özellikleri şunlardır:
• Bir probleme dayalıdır. Kamu politikaları, belirli kamusal sorunların var olmasını ve bu sorundan zarar görenlerin bunu kamu otoritelerine iletmesini gerektirir.
• Çok disiplinlidir. Başta siyaset bilimi, iktisat, istatistik, sosyoloji ve kamu yönetimi olmak üzere politika bilimleri, birçok disiplinden yararlanır, onlarla etkileşim içindedir.
• Değere dayalıdır. Kamu politikası yapımı ve politika analizi süreçleri değere bağımlı bir şekilde işlemektedir.
• Bir probleme dayalıdır. Kamu politikaları, belirli kamusal sorunların var olmasını ve bu sorundan zarar görenlerin bunu kamu otoritelerine iletmesini gerektirir.
• Çok disiplinlidir. Başta siyaset bilimi, iktisat, istatistik, sosyoloji ve kamu yönetimi olmak üzere politika bilimleri, birçok disiplinden yararlanır, onlarla etkileşim içindedir.
• Değere dayalıdır. Kamu politikası yapımı ve politika analizi süreçleri değere bağımlı bir şekilde işlemektedir.
Soru 28
Aşağıdaki hangi ülkede siyaset bilimcilerin kamu politikası analizine ilgileri artmış ve geç de olsa bir alt bilim dalı olarak
kabul edilmiştir?
kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
Almanya
B
Fransa
C
İngiltere
D
Hindistan
E
ABD
Açıklama:
Kıta Avrupası’na bakıldığında ise örneğin Almanya’da 1990’lardan itibaren siyaset bilimcilerin kamu politikası analizine ilgileri artmış ve geç de olsa bir alt bilim dalı olarak kabul edilmiştir
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi kamu politikalarının resmi aktörleri arasındadır?
Seçenekler
A
Bireyler
B
Düşünce kuruluşları
C
Medya
D
Baskı ve çıkar grupları
E
Yargı
Açıklama:
Kamu Politikalarının Resmi Aktörleri:
- Parlemento
- Hükümet ve Bürokrasi
- Yargı
Soru 30
Kamu politikalarının birbirini takip eden aşamalardan oluştuğunu iddia eden yaklaşıma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Süreç modeli
B
Karma uygulama modeli
C
Aşağıdan yukarıya uygulama modeli
D
Yukarıdan aşağıya uygulama modeli
E
Politika formülasyonu
Açıklama:
Kamu politikalarının birbirini takip eden aşamalardan oluştuğunu iddia eden yaklaşıma “süreç modeli” veya “politika döngüsü” adı verilir.
Soru 31
Birey, grup, şirket ya da hükümet tarafından bir konuda benimsenen eylem programı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Politika
B
Süreç
C
Organizasyon
D
Denetim
E
İşletme
Açıklama:
Yalın bir kavram olarak politika (siyasa) (policy); bir birey, grup, şirket veya hükümet tarafından herhangi bir konuda benimsenen eylem programını ifade eder.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi kamu politikalarının ayırt edici özelliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Kamu politikaları rastlantısal değildir
B
Kamu politikaları aniden ortaya çıkmaz
C
Kamu politikaları bir politika talebi neticesinde doğar
D
Kamu politikaları en azından pozitif yönüyle kanuna dayanır
E
Kamu politikaları yasamadan bağımsızdır
Açıklama:
Kamu politikaları geniş anlamda yasama, yürütme ve yargı organlarının karar,
işlem, eylem ve faaliyetlerinden oluşur. Daha somut olarak hükümet, bürokrasi,
parlamento ve mahkemeler gibi atanmış ve seçilmiş kamu görevlilerinden oluşan
kamu otoriteleri eliyle oluşturulur ve yürütülür. Bu nedenle yasamadan bağımsız değildir.
işlem, eylem ve faaliyetlerinden oluşur. Daha somut olarak hükümet, bürokrasi,
parlamento ve mahkemeler gibi atanmış ve seçilmiş kamu görevlilerinden oluşan
kamu otoriteleri eliyle oluşturulur ve yürütülür. Bu nedenle yasamadan bağımsız değildir.
Soru 33
Siyaseti, değerlerin bir otorite aracılığıyla dağıtılması süreci olarak gören ve tanımlayan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Merle Fainsod
B
Sidney Verba
C
David Easton
D
John Locke
E
Roger Smith
Açıklama:
Kamu politikası, siyaset kavramıyla ve siyasal karar alma süreçleriyle yakından ilişkilidir. Siyaseti çok farklı yollardan tanımlamak mümkün olmakla birlikte David Easton tarafından önerilen siyaset tanımı çerçevesinde siyaset-kamu politikası ilişkisini açıklamak daha olasıdır. David Easton’a göre siyaset, değerlerin bir otorite aracılığıyla dağıtılması sürecidir. Böylece kamu hizmetleri, sosyal yardımlar, yasa ve yönetmelikler, gelir ve statü gibi maddesel veya soyut değerlerin kamu politikaları eliyle topluma doğru dağıtıldığı söylenebilir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi kamu politikasının temel unsurlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Politika Aktörleri
B
Politika Sonuçları
C
Politika Çıktıları
D
Politika Açıklamaları
E
Politika Denetimleri
Açıklama:
Kamu politikasının aktörler, talepler, söylemler, çıktılar ve sonuçlar olmak üzere beş temel unsuru bulunmaktadır. Politika denetimleri bunlardan birisi değildir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi karar ve açıklamaların yerine getirilmesinde fiilen takip edilen eylemleri karşılayan politikanın temel unsurlarındandır?
Seçenekler
A
Politika Talepleri
B
Politika Çıktıları
C
Politika Açıklamaları
D
Politika Sonuçları
E
Politika Aktörleri
Açıklama:
Politika Çıktıları: Politika kararları ve açıklamalarının yerine getirilmesinde fiilen takip edilen eylemlere “politika çıktıları” adı verilir. Politika çıktıları toplanan vergiler, ödenen sosyal yardımlar, toplanan trafik cezası ödemeleri, inşa edilen yol ve köprüler gibi konulara odaklanmamızı sağlar. Doğru cevap B'dir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi Theodore J. Löwi'nin dörtlü kategorisine göre kamu politikası tipolojilerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Koruyucu Politikalar
B
Yeniden Dağıtıcı Politikalar
C
Düzenleyici Politikalar
D
Dağıtıcı Politikalar
E
Kurucu Politikalar
Açıklama:
Bu girişimlerden birini ortaya koyan Theodore J. Löwi’ye göre kamu politikaları dağıtıcı, yeniden dağıtıcı, düzenleyici ve yapıcı politikalar olarak dört kategoriye ayrılabilir. Koruyucu politikalar bunlardan birisi değildir.
Soru 37
Aşağıdaki üniversitelerden hangisi 1967-1970 yılları arasında ilk kamu politikası lisansüstü programını açan üniversitelerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Harvard Üniversitesi
B
California Üniversitesi
C
Oxford Üniversitesi
D
Michigan Üniversitesi
E
Loughborough Üniversitesi
Açıklama:
ABD’de özel kuruluşların da teşvikiyle 1967-1970 yılları arasında Harvard, California
Üniversitesi, Michigan Üniversitesi gibi bir dizi üniversitede kamu politikası lisansüstü
programları kurulmuştur. 1970-1971 döneminde Loughborough Üniversitesinde ilk kamu politikası dersi verilmiş, 1980’lerde politika araştırmacıları ve kamu yöneticileri arasında politika analizine yönelik ilgi giderek büyümüştür.
Üniversitesi, Michigan Üniversitesi gibi bir dizi üniversitede kamu politikası lisansüstü
programları kurulmuştur. 1970-1971 döneminde Loughborough Üniversitesinde ilk kamu politikası dersi verilmiş, 1980’lerde politika araştırmacıları ve kamu yöneticileri arasında politika analizine yönelik ilgi giderek büyümüştür.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi kamu politikalarının resmi olmayan aktörlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Siyasi partiler
B
Baskı ve çıkar grupları
C
Medya
D
Yargı
E
Bireyler
Açıklama:
Resmi olmayan aktörler, kamu politikalarının yapılmasından Anayasal ve yasal olarak sorumlu olmamakla birlikte, bu politikaların oluşturulması sürecine farklı yollarla katılan
siyasi partiler, çıkar ve baskı grupları, medya ve bireyler gibi aktörlerden oluşur.
siyasi partiler, çıkar ve baskı grupları, medya ve bireyler gibi aktörlerden oluşur.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi bir konu hakkında birinin düşüncesini sorma anlamına gelir?
Seçenekler
A
Divan
B
Kurultay
C
Name
D
Meşveret
E
Risale
Açıklama:
Eski Türklerde yönetim geleneğinin temel unsurunu oluşturan “kurultay” ve İslamiyet’e geçişle birlikte kurumsallaşan “divan” ve “meşveret” geleneği danışma mefhumuna atfedilen önemi yansıtır. Meşveret, bir konu hakkında birinin düşüncesini sorma, danışma. demektir.
Soru 40
Türkiye'nin parlamenter sistemden başkanlık sistemine geçişinde, hangi tarihte yapılmış olan halk oylaması ile ilk adım atılmıştır?
Seçenekler
A
2014
B
2015
C
2016
D
2017
E
2018
Açıklama:
21 Ocak 2017 tarih ve 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 16 Nisan 2017 günü halk oylamasında kabul edilmesiyle birlikte Türkiye parlamenter sistemden başkanlık sistemine geçmiştir.Türkiye’de 24 Haziran 2018 tarihinde eşzamanlı olarak gerçekleştirilen Cumhurbaşkanlığı ve milletvekilliği seçimleriyle birlikte Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi olarak adlandırılan başkanlık sistemine geçilmiştir. Cumhurbaşkanlığı sisteminde yürütme yetki ve görevi, doğrudan halk tarafından seçilen Cumhurbaşkanı tarafından kullanılmaktadır. Bu sistemde Bakanlar Kurulu’nun yetki ve görevleri Cumhurbaşkanına aktarılmıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi kamu politikasının ayırt edici özelliklerinin dışındadır?
Seçenekler
A
Kamu politikalarının önemli bir özelliği, “pozitif ” yani kasıtlı olarak harekete geçme ya da “negatif ” yani kasıtlı olarak hareket etmeme şeklinde tezahür edebilmeleridir.
B
Kamu politikaları bir politika talebi neticesinde doğar ve karar alıcıların algıladıkları sorunlara ilişkin kamu otoritelerinin harekete geçmesini içerir.
C
Kamu politikaları aniden ortaya çıkmaz; bir dizi işlem, eylem veya kararı içeren
belli bir süreç neticesinde gelişir
belli bir süreç neticesinde gelişir
D
Kamu politikaları rastlantısaldır.
E
Kamu politikaları geniş anlamda yasama, yürütme ve yargı organlarının karar,
işlem, eylem ve faaliyetlerinden oluşur.
işlem, eylem ve faaliyetlerinden oluşur.
Açıklama:
Kamu politikaları rastlantısal değildir. Kamu politikalarının önceden belirlenmiş
amaçları ve ulaşılması beklenen sonuçları bulunur.
amaçları ve ulaşılması beklenen sonuçları bulunur.
Soru 42
Kamu otoriteleri tarafından girişilen faaliyet veya eylemler ile alınan kararların politika tarafları üzerindeki doğrudan veya dolaylı etkilerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Politika Çıktıları
B
Politika Açıklamaları
C
Politika Sonuçları
D
Politika Talepleri
E
Politika Aktörleri
Açıklama:
Politika Sonuçları: Kamu otoriteleri tarafından girişilen faaliyet veya eylemler
ile alınan kararların politika tarafları üzerindeki doğrudan veya dolaylı etkilerine
“politika sonuçları” adı verilir. Politika çıktılarından farklı olarak politika sonuçları, bir politikanın sosyal sonuçlarına odaklanır. Uzun süreli hapis cezalarının suç
oranlarını azaltıp azaltmadığı ya da hava kirliliği denetim programlarının halk sağlığını iyileştirip iyileştirmediği gibi sorular, politika sonuçlarını ölçmeye dönüktür.
Politika çıktıları ile sonuçlar arasındaki başka bir fark ise çıktılar somut, sayılabilir
ve ölçülebilir iken, sonuçların sayılması ve ölçülmesi çok zor veya imkansızdır
ile alınan kararların politika tarafları üzerindeki doğrudan veya dolaylı etkilerine
“politika sonuçları” adı verilir. Politika çıktılarından farklı olarak politika sonuçları, bir politikanın sosyal sonuçlarına odaklanır. Uzun süreli hapis cezalarının suç
oranlarını azaltıp azaltmadığı ya da hava kirliliği denetim programlarının halk sağlığını iyileştirip iyileştirmediği gibi sorular, politika sonuçlarını ölçmeye dönüktür.
Politika çıktıları ile sonuçlar arasındaki başka bir fark ise çıktılar somut, sayılabilir
ve ölçülebilir iken, sonuçların sayılması ve ölçülmesi çok zor veya imkansızdır
Soru 43
Resmi olarak ve açıkça kamu yönetimi yapısının, yönetimin uygulanması için mevcut veya gelecek yönetim politikalarının yapılacağı güç ve yetki alanlarını dağıtan veya ayıran kurallar ya da prosedürlerin oluşturulmasıyla ilgili politikalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Düzenleyici Politikalar
B
Kurucu Politikalar
C
Yeniden Dağıtıcı Politikalar
D
Dağıtıcı Politikalar
E
Politika Talepleri
Açıklama:
Kurucu Politikalar (Constituent Policies): Kurucu politikalar, resmi olarak ve
açıkça kamu yönetimi yapısının, yönetimin uygulanması için mevcut veya gelecek yönetim politikalarının yapılacağı güç ve yetki alanlarını dağıtan veya ayıran kurallar ya da prosedürlerin oluşturulmasıyla ilgili politikalardır. Bu politikalar zaman zaman “devlet inşası” olarak da adlandırılır. Dolayısıyla yapısal olarak kamu yönetiminde yeni birimlerin, kurum ve kuruluşların oluşturulması, yeni prosedür ve süreçlerin belirlenmesi, personel uygulamaları ve bütçeyle ilgili faaliyetler gibi yönetimin örgütlenmesi, prosedürler ve süreçlerle ilgili tüm faaliyetleri kapsar.
açıkça kamu yönetimi yapısının, yönetimin uygulanması için mevcut veya gelecek yönetim politikalarının yapılacağı güç ve yetki alanlarını dağıtan veya ayıran kurallar ya da prosedürlerin oluşturulmasıyla ilgili politikalardır. Bu politikalar zaman zaman “devlet inşası” olarak da adlandırılır. Dolayısıyla yapısal olarak kamu yönetiminde yeni birimlerin, kurum ve kuruluşların oluşturulması, yeni prosedür ve süreçlerin belirlenmesi, personel uygulamaları ve bütçeyle ilgili faaliyetler gibi yönetimin örgütlenmesi, prosedürler ve süreçlerle ilgili tüm faaliyetleri kapsar.
Soru 44
I. Bir probleme dayalıdır.
II. Politika çalışmasının sonuçlarıdır.
III. Çok disiplinlidir.
IV. Değere dayalıdır.
V. Bilgi ihtiyacına en önemli katkıyı yapandır.
Aşağıdakilerden hangisi politika bilimlerinin temel özellikleridir?
II. Politika çalışmasının sonuçlarıdır.
III. Çok disiplinlidir.
IV. Değere dayalıdır.
V. Bilgi ihtiyacına en önemli katkıyı yapandır.
Aşağıdakilerden hangisi politika bilimlerinin temel özellikleridir?
Seçenekler
A
I-II
B
II-III-IV
C
III-IV-V
D
I-III-IV
E
IV-V
Açıklama:
Politika bilimleri (1) politika sürecinin araştırıldığı yöntemleri, (2) politika çalışmasının sonuçlarını ve (3) bilgi ihtiyacına en önemli katkıyı yapan disiplinlerin bulgularını içerir. Böylece ortaya çıkan politika bilimlerinin temel
özellikleri şunlardır (DeLeon, 2006: 41):
• Bir probleme dayalıdır. Kamu politikaları, belirli kamusal sorunların var olmasını
ve bu sorundan zarar görenlerin bunu kamu otoritelerine iletmesini gerektirir.
• Çok disiplinlidir. Başta siyaset bilimi, iktisat, istatistik, sosyoloji ve kamu yönetimi
olmak üzere politika bilimleri, birçok disiplinden yararlanır, onlarla etkileşim içindedir.
• Değere dayalıdır. Kamu politikası yapımı ve politika analizi süreçleri değere bağımlı bir şekilde işlemektedir.
özellikleri şunlardır (DeLeon, 2006: 41):
• Bir probleme dayalıdır. Kamu politikaları, belirli kamusal sorunların var olmasını
ve bu sorundan zarar görenlerin bunu kamu otoritelerine iletmesini gerektirir.
• Çok disiplinlidir. Başta siyaset bilimi, iktisat, istatistik, sosyoloji ve kamu yönetimi
olmak üzere politika bilimleri, birçok disiplinden yararlanır, onlarla etkileşim içindedir.
• Değere dayalıdır. Kamu politikası yapımı ve politika analizi süreçleri değere bağımlı bir şekilde işlemektedir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi Kamu Politikalarının Resmi Aktörleri için doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Modern toplumlarda bireyler çıkar ve baskı grupları, siyasi partiler gibi toplumsal örgütler içerisinde yer alarak kamu politikalarını daha fazla etkileme imkanına sahip olurlar.
B
Anayasa ve/veya yasal olarak bu aktörlerin kamu politikalarının yapılması ve uygulanması konusunda yetkili ve sorumlu olmalarıdır.
C
halkın desteğini alarak siyasal iktidara gelmeyi veya iktidarın kullanımına
ortak olmayı amaçlayan, sürekli ve ülke geneline yayılmış bir örgüt yapısına sahip olan
ve bir program etrafında bir araya gelen insanların oluşturduğu bir topluluktur.
ortak olmayı amaçlayan, sürekli ve ülke geneline yayılmış bir örgüt yapısına sahip olan
ve bir program etrafında bir araya gelen insanların oluşturduğu bir topluluktur.
D
Özgür, tarafsız ve bağımsız medyanın varlığı, demokrasilerin gelişmesi açısından önemlidir.
E
Yönetim karşısında belirli çıkarları temsil etmek bakımından doğrudan bir rol oynamaktadırlar.
Açıklama:
Baskı ve Çıkar Grupları
Yönetim karşısında belirli çıkarları temsil etmek bakımından doğrudan bir rol oynamaktadırlar.
Medya
Özgür, tarafsız ve bağımsız medyanın varlığı, demokrasilerin gelişmesi açısından önemlidir.
Siyasi Partiler
Siyasal partiler, halkın desteğini alarak siyasal iktidara gelmeyi veya iktidarın kullanımına ortak olmayı amaçlayan, sürekli ve ülke geneline yayılmış bir örgüt yapısına sahip olan ve bir program etrafında bir araya gelen insanların oluşturduğu bir topluluktur.
Bireyler
Modern toplumlarda bireyler çıkar ve baskı grupları, siyasi partiler gibi toplumsal örgütler içerisinde yer alarak kamu politikalarını daha fazla etkileme imkanına sahip olurlar.
Kamu Politikalarının Resmi Aktörleri
Resmi aktörlerin ayırt edici özelliği, Anayasa ve/veya yasal olarak bu aktörlerin kamu politikalarının yapılması ve uygulanması konusunda yetkili ve sorumlu olmalarıdır. Elbette resmi politika yapıcıların rol ve sorumlulukları devletin yönetim şekline (federal veya üniter olmasına), Anayasal ve hukuki düzenine, siyasal ve toplumsal kültürüne ve yönetsel geleneklerine göre farklılaşmaktadır.
Yönetim karşısında belirli çıkarları temsil etmek bakımından doğrudan bir rol oynamaktadırlar.
Medya
Özgür, tarafsız ve bağımsız medyanın varlığı, demokrasilerin gelişmesi açısından önemlidir.
Siyasi Partiler
Siyasal partiler, halkın desteğini alarak siyasal iktidara gelmeyi veya iktidarın kullanımına ortak olmayı amaçlayan, sürekli ve ülke geneline yayılmış bir örgüt yapısına sahip olan ve bir program etrafında bir araya gelen insanların oluşturduğu bir topluluktur.
Bireyler
Modern toplumlarda bireyler çıkar ve baskı grupları, siyasi partiler gibi toplumsal örgütler içerisinde yer alarak kamu politikalarını daha fazla etkileme imkanına sahip olurlar.
Kamu Politikalarının Resmi Aktörleri
Resmi aktörlerin ayırt edici özelliği, Anayasa ve/veya yasal olarak bu aktörlerin kamu politikalarının yapılması ve uygulanması konusunda yetkili ve sorumlu olmalarıdır. Elbette resmi politika yapıcıların rol ve sorumlulukları devletin yönetim şekline (federal veya üniter olmasına), Anayasal ve hukuki düzenine, siyasal ve toplumsal kültürüne ve yönetsel geleneklerine göre farklılaşmaktadır.
Soru 46
Politika döngüsü yaklaşımında 3. aşama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Politikanın formülasyonu
B
Politikanın değerlendirilmesi
C
Politika değişimi ve ortadan kalkması
D
Kamusal sorunun ortaya çıkması
E
Gündem oluşturma
Açıklama:
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi kamusal sorunları, bireylerin veya küçük toplulukların özel sorunlarından ayıran belirgin özellikleri dışındadır?
Seçenekler
A
Çok sayıda insan üzerinde kaygı, huzursuzluk ve memnuniyetsizlik oluşturur ki,
insanlar bu sorunun giderilmesini kamu otoritelerinden talep ederler.
insanlar bu sorunun giderilmesini kamu otoritelerinden talep ederler.
B
Doğrudan sorunun bir parçası olmayan insanlar da kamusal sorunlardan etkilenir,
en azından rahatsızlık ve memnuniyetsizlik duyarlar.
en azından rahatsızlık ve memnuniyetsizlik duyarlar.
C
Bireysel çabayla çözülmesi çok zor ve hatta çoğu kez imkansızdır.
D
Bireyleri harekete geçiren, kamu otoritelerinden çözümü istenen ve çözüm için
baskı yapılan sorunlar kamuda çözüm bulur.
baskı yapılan sorunlar kamuda çözüm bulur.
E
Bir sorunun kamusal sorun olabilmesi için ayrıntılı olarak tanımlanması, siyasal ve yönetsel otoritelerin ilgisini çekmesi gerekir.
Açıklama:
Kamusal Sorunların Tanımlanması
“Kamusal sorun”, “toplumsal sorun” veya “kamu politikası sorunu” olarak adlandırılan
sorunlar temel bir ihtiyaca, yokluğa, hoşnutsuzluğa veya toplumsal huzursuzluğa neden
olan durumlardır. Her toplumda, işsizlikten hapishanelerin kalabalık olmasına, hava kirliliğinden konut yetersizliğine kadar yüzlerce kamusal sorun bulunmaktadır. Kamusal sorunları, bireylerin veya küçük toplulukların özel sorunlarından ayıran belirgin özellikleri
şunlardır:
• Çok sayıda insan üzerinde kaygı, huzursuzluk ve memnuniyetsizlik oluşturur ki,
insanlar bu sorunun giderilmesini kamu otoritelerinden talep ederler.
• Doğrudan sorunun bir parçası olmayan insanlar da kamusal sorunlardan etkilenir,
en azından rahatsızlık ve memnuniyetsizlik duyarlar.
• Bireysel çabayla çözülmesi çok zor ve hatta çoğu kez imkansızdır.
• Bireyleri harekete geçiren, kamu otoritelerinden çözümü istenen ve çözüm için baskı yapılan sorunlar kamusal sorun haline gelir.
• Bir sorunun kamusal sorun olabilmesi için ayrıntılı olarak tanımlanması, siyasal ve yönetsel otoritelerin ilgisini çekmesi gerekir.
• Yapılması zamanın şartları için imkanlar dahilinde olan sorunlar kamusal sorun
olarak görülür ve o alanlarda politikalar geliştirilir. Örneğin, aya insan göndermek
1950’lerin sonunda teknik olarak mümkün olmuştur, bu nedenle de bu tarihten
itibaren politika yapıcıların gözünde bir politika sorunu haline gelmiştir.
“Kamusal sorun”, “toplumsal sorun” veya “kamu politikası sorunu” olarak adlandırılan
sorunlar temel bir ihtiyaca, yokluğa, hoşnutsuzluğa veya toplumsal huzursuzluğa neden
olan durumlardır. Her toplumda, işsizlikten hapishanelerin kalabalık olmasına, hava kirliliğinden konut yetersizliğine kadar yüzlerce kamusal sorun bulunmaktadır. Kamusal sorunları, bireylerin veya küçük toplulukların özel sorunlarından ayıran belirgin özellikleri
şunlardır:
• Çok sayıda insan üzerinde kaygı, huzursuzluk ve memnuniyetsizlik oluşturur ki,
insanlar bu sorunun giderilmesini kamu otoritelerinden talep ederler.
• Doğrudan sorunun bir parçası olmayan insanlar da kamusal sorunlardan etkilenir,
en azından rahatsızlık ve memnuniyetsizlik duyarlar.
• Bireysel çabayla çözülmesi çok zor ve hatta çoğu kez imkansızdır.
• Bireyleri harekete geçiren, kamu otoritelerinden çözümü istenen ve çözüm için baskı yapılan sorunlar kamusal sorun haline gelir.
• Bir sorunun kamusal sorun olabilmesi için ayrıntılı olarak tanımlanması, siyasal ve yönetsel otoritelerin ilgisini çekmesi gerekir.
• Yapılması zamanın şartları için imkanlar dahilinde olan sorunlar kamusal sorun
olarak görülür ve o alanlarda politikalar geliştirilir. Örneğin, aya insan göndermek
1950’lerin sonunda teknik olarak mümkün olmuştur, bu nedenle de bu tarihten
itibaren politika yapıcıların gözünde bir politika sorunu haline gelmiştir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi başarılı bir kamu politikası formüle etmek için politika yapıcıların üzerinde düşünmesi gereken faktörlerin dışındadır?
Seçenekler
A
Öneri, ne ölçüde problemi çözmekte veya azaltmaktadır? Öneri, teknik olarak yeterli mi?
B
Önerinin, bütçeye getireceği yük makul mü?
C
Öneri disipline eder mi?
D
Öneri siyasal olarak kabul edilebilir mi? Uygulanması için kamu görevlilerinden ve yasa yapıcılardan yeterli destek alabilir mi?
E
Öneri, kanun haline gelirse halk tarafından kabul görür mü?
Açıklama:
Kamu politikalarının formülasyonunda, politika amaçları tanımlanır, amacı gerçekleştirmek için gerekli alternatifler bulunur ve ardından tercih edilen bir politika çözümünün seçilmesi için normatif ve ampirik yöntemler kullanılır (Simon, 2010: 86). Başarılı bir kamu politikası formüle etmek için politika yapıcıların üzerinde düşünmesi gereken faktörler şunlardır (Anderson, 2011: 108):
• Öneri, ne ölçüde problemi çözmekte veya azaltmaktadır? Öneri, teknik olarak yeterli mi?
• Önerinin, bütçeye getireceği yük makul mü?
• Öneri siyasal olarak kabul edilebilir mi? Uygulanması için kamu görevlilerinden ve
yasa yapıcılardan yeterli destek alabilir mi?
• Öneri, kanun haline gelirse halk tarafından kabul görür mü?
• Öneri, ne ölçüde problemi çözmekte veya azaltmaktadır? Öneri, teknik olarak yeterli mi?
• Önerinin, bütçeye getireceği yük makul mü?
• Öneri siyasal olarak kabul edilebilir mi? Uygulanması için kamu görevlilerinden ve
yasa yapıcılardan yeterli destek alabilir mi?
• Öneri, kanun haline gelirse halk tarafından kabul görür mü?
Soru 49
I. Yatay Uygulama Modeli
II. Yukarıdan Aşağıya Uygulama Modeli
III. Aşağıdan Yukarıya Uygulama Modeli
IV. Çapraz Uygulama Modeli
V. Karma Uygulama Modeli
Kamu politikalarının uygulanma süreci modelleri aşağıdakilerden hangisidir?
II. Yukarıdan Aşağıya Uygulama Modeli
III. Aşağıdan Yukarıya Uygulama Modeli
IV. Çapraz Uygulama Modeli
V. Karma Uygulama Modeli
Kamu politikalarının uygulanma süreci modelleri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I-II
C
II-III
D
III-IV
E
II-III-V
Açıklama:
Kamu politikalarının uygulanma süreci genellikle üç model ile açıklanır. Bu modeller şunlardır
Yukarıdan Aşağıya Uygulama Modeli
Aşağıdan Yukarıya Uygulama Modeli
Karma Uygulama Modeli
Yukarıdan Aşağıya Uygulama Modeli
Aşağıdan Yukarıya Uygulama Modeli
Karma Uygulama Modeli
Soru 50
Bir konu hakkında birinin düşüncesini sorma, danışmaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kurultay
B
Meşveret
C
Divan
D
Risale
E
Name
Açıklama:
Meşveret: Bir konu hakkında birinin düşüncesini sorma, danışma.
Soru 51
Özel şirketlerin belirli amaçlar doğrultusunda çalışanları, müşterileri, tedarikçileri, ürünleri ve diğer konular hakkında oluşturdukları eylem programına ne adı verilir?
Seçenekler
A
Çevre politikası
B
Özel politika
C
Sosyal politika
D
Bireysel politika
E
İşletme politikası
Açıklama:
Özel şirketlerin belirli amaçlar doğrultusunda çalışanları, müşterileri, tedarikçileri, ürünleri ve
diğer konular hakkında oluşturdukları eylem programına “işletme politikası” adı verilir.
diğer konular hakkında oluşturdukları eylem programına “işletme politikası” adı verilir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi kamu politikasının ayırt edici özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Kamu politikaları geniş anlamda yasama, yürütme ve yargı organlarının karar,
işlem, eylem ve faaliyetlerinden oluşur.
işlem, eylem ve faaliyetlerinden oluşur.
B
Kamu politikaları, özel politikalardan farklı olarak çok sayıda kişi, grup ve topluluğu; hatta güvenlik ve sağlık gibi alanlar açısından toplumun tamamını etkiler.
C
Kamu politikaları bir politika talebi neticesinde doğar ve karar alıcıların algıladıkları sorunlara ilişkin kamu otoritelerinin harekete geçmesini içerir.
D
Kamu politikaları aniden ortaya çıkmaz; bir dizi işlem, eylem veya kararı içeren
belli bir süreç neticesinde gelişir.
belli bir süreç neticesinde gelişir.
E
Kamu politikaları rastlantısaldır.
Açıklama:
Kamu politikasının ayırt edici özelliklerini şu şekilde sıralayabiliriz :
• Kamu politikaları geniş anlamda yasama, yürütme ve yargı organlarının karar, işlem, eylem ve faaliyetlerinden oluşur. Daha somut olarak hükümet, bürokrasi, parlamento ve mahkemeler gibi atanmış ve seçilmiş kamu görevlilerinden oluşan kamu otoriteleri eliyle oluşturulur ve yürütülür. Kamu politikalarının yapımından ve hayata geçirilmesinden resmi politika aktörleri sorumlu olmakla birlikte çıkar ve baskı grupları, kar amacı gütmeyen kuruluşlar ve özel sektör temsilcileri gibi resmi olmayan aktörler de politika yapımı sürecine dahil olmaktadır.
• Kamu politikaları rastlantısal değildir. Kamu politikalarının önceden belirlenmiş amaçları ve ulaşılması beklenen sonuçları bulunur.
• Kamu politikaları aniden ortaya çıkmaz; bir dizi işlem, eylem veya kararı içeren belli bir süreç neticesinde gelişir. Sadece kanunların kabul edilmesi veya idari karar ve işlemlerin yapılmasıyla sonuçlanmaz. Bundan da ötede söz konusu kanun veya kararları uygulamayı amaçlayan ve yönetimin farklı düzeylerinde oluşturulan ve uygulanan çok sayıda başka karar, program, proje ve eylemi içerir.
• Kamu politikaları bir politika talebi neticesinde doğar ve karar alıcıların algıladıkları sorunlara ilişkin kamu otoritelerinin harekete geçmesini içerir.
• Kamu politikalarının önemli bir özelliği, “pozitif ” yani kasıtlı olarak harekete geçme ya da “negatif ” yani kasıtlı olarak hareket etmeme şeklinde tezahür edebilmeleridir. Buna göre kamu politikaları, belirli amaç veya amaçlarla algılanan ve ilgi gösterilen bir sorun hakkında kamu otoritelerinin program, proje ve karar gibi eylemler geliştirmesini kapsadığı gibi, o soruna ilişkin bilinçli bir tercih olarak harekete geçmemelerini de içerir. Kamu politikası sorunlarına ilişkin hareketsiz kalma, zaman zaman politika sürecinin katılımcıları tarafından kasıtlı olarak gündemden
uzaklaştırılması, uygulamaya geçmesinin engellenmesi veya belirli bir politika tercihine zorlanması biçiminde de olabilmektedir. Bu şekilde ortaya çıkan duruma “karar vermeme” (nondecisions) adı verilir.
• Kamu politikaları en azından pozitif yönüyle kanuna dayanır, dolayısıyla yaptırım içerir. Bu yönüyle kamu politikası, devlete ait olan meşru zor kullanma tekelinin kullanım biçimini yansıtır.
• Kamu politikaları, özel politikalardan farklı olarak çok sayıda kişi, grup ve topluluğu; hatta güvenlik ve sağlık gibi alanlar açısından toplumun tamamını etkiler.
• Kamu politikaları geniş anlamda yasama, yürütme ve yargı organlarının karar, işlem, eylem ve faaliyetlerinden oluşur. Daha somut olarak hükümet, bürokrasi, parlamento ve mahkemeler gibi atanmış ve seçilmiş kamu görevlilerinden oluşan kamu otoriteleri eliyle oluşturulur ve yürütülür. Kamu politikalarının yapımından ve hayata geçirilmesinden resmi politika aktörleri sorumlu olmakla birlikte çıkar ve baskı grupları, kar amacı gütmeyen kuruluşlar ve özel sektör temsilcileri gibi resmi olmayan aktörler de politika yapımı sürecine dahil olmaktadır.
• Kamu politikaları rastlantısal değildir. Kamu politikalarının önceden belirlenmiş amaçları ve ulaşılması beklenen sonuçları bulunur.
• Kamu politikaları aniden ortaya çıkmaz; bir dizi işlem, eylem veya kararı içeren belli bir süreç neticesinde gelişir. Sadece kanunların kabul edilmesi veya idari karar ve işlemlerin yapılmasıyla sonuçlanmaz. Bundan da ötede söz konusu kanun veya kararları uygulamayı amaçlayan ve yönetimin farklı düzeylerinde oluşturulan ve uygulanan çok sayıda başka karar, program, proje ve eylemi içerir.
• Kamu politikaları bir politika talebi neticesinde doğar ve karar alıcıların algıladıkları sorunlara ilişkin kamu otoritelerinin harekete geçmesini içerir.
• Kamu politikalarının önemli bir özelliği, “pozitif ” yani kasıtlı olarak harekete geçme ya da “negatif ” yani kasıtlı olarak hareket etmeme şeklinde tezahür edebilmeleridir. Buna göre kamu politikaları, belirli amaç veya amaçlarla algılanan ve ilgi gösterilen bir sorun hakkında kamu otoritelerinin program, proje ve karar gibi eylemler geliştirmesini kapsadığı gibi, o soruna ilişkin bilinçli bir tercih olarak harekete geçmemelerini de içerir. Kamu politikası sorunlarına ilişkin hareketsiz kalma, zaman zaman politika sürecinin katılımcıları tarafından kasıtlı olarak gündemden
uzaklaştırılması, uygulamaya geçmesinin engellenmesi veya belirli bir politika tercihine zorlanması biçiminde de olabilmektedir. Bu şekilde ortaya çıkan duruma “karar vermeme” (nondecisions) adı verilir.
• Kamu politikaları en azından pozitif yönüyle kanuna dayanır, dolayısıyla yaptırım içerir. Bu yönüyle kamu politikası, devlete ait olan meşru zor kullanma tekelinin kullanım biçimini yansıtır.
• Kamu politikaları, özel politikalardan farklı olarak çok sayıda kişi, grup ve topluluğu; hatta güvenlik ve sağlık gibi alanlar açısından toplumun tamamını etkiler.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi kamu politikasının temel unsurlarından değildir?
Seçenekler
A
Politika Sonuçları
B
Politika Çıktıları
C
Politika Açıklamaları
D
Politika Aktörleri
E
Sosyal Gelişim
Açıklama:
Kamu politikasının temel unsurları şu şekilde açıklanabilir :
• Politika Aktörleri: Politika oluşum sürecinde doğrudan ya da dolaylı olarak rol
oynayan resmi ve resmi olmayan aktörler bulunmaktadır. Yasama, yürütme ve
yargı organları ve bunlara mensup olan seçilmiş ve atanmış kamu görevlileri resmi aktörleri; çıkar ve baskı grupları, düşünce kuruluşları, medya, siyasi partiler ve
bireyler gibi kesimler ise resmi olmayan aktörleri arasında yer almaktadır. Ayrıca
uluslararası düzeyde faaliyette bulunan resmi ve resmi olmayan aktörler de söz
konusudur.
Kamu politikaları, bir sorun
hakkında kamu otoritelerinin
program, proje ve karar gibi
eylemler geliştirmesini kapsadığı
gibi, o soruna ilişkin bilinçli
bir tercih olarak harekete
geçmemelerini de içerir.
David Easton (1917-2014)
David Easton siyaseti, değerlerin
bir otorite aracılığıyla dağıtılması
süreci olarak tanımlar.
132 Kamu Yönetimi
• Politika Talepleri: Kar amacı gütmeyen kuruluşlar, baskı ve çıkar grupları, sivil
toplum örgütleri, özel sektör temsilcileri ve vatandaşlar gibi kişi ya da grupların
karar vericiler üzerindeki talep ve baskıları kamu politikası taleplerini oluşturur.
Kamu politikaları, politika taleplerine yanıt olarak ortaya çıkar. Kamu otoriteleri,
politika taleplerine cevap olarak, kamu politikalarına içerik veren ve onları yönlendiren kararları alırlar.
• Politika Açıklamaları: Kamu politikalarına ilişkin resmi açıklama ve ifadelerdir.
Politika açıklamaları söylem ve karar şeklinde ortaya çıkmaktadır. Parlamento kararları, kanunlar, tüzükler, yönetmelikler, genelgeler ve mahkeme kararları karar
şeklindeki kamu politikası açıklamalarıdır. Kamu otoritelerinin niyetini, amaçlarını ve onları hayata geçirmek için neler yapılacağını gösteren, siyasiler ve kamu
görevlileri tarafından yapılan açıklama ve konuşmalar ise başlıca politika söylemi
biçiminde ortaya çıkan politika açıklamalarıdır. Her politika söylemi, kamu politikası açıklaması değildir. Hükümetin düzenleme yapabilme yetki, görev ve sorumluluğu altında bulunan politika konularındaki söylemleri kamu politikası açıklaması olarak kabul edilir.
• Politika Çıktıları: Politika kararları ve açıklamalarının yerine getirilmesinde fiilen
takip edilen eylemlere “politika çıktıları” adı verilir. Politika çıktıları toplanan vergiler, ödenen sosyal yardımlar, toplanan trafik cezası ödemeleri, inşa edilen yol ve
köprüler gibi konulara odaklanmamızı sağlar.
• Politika Sonuçları: Kamu otoriteleri tarafından girişilen faaliyet veya eylemler
ile alınan kararların politika tarafları üzerindeki doğrudan veya dolaylı etkilerine
“politika sonuçları” adı verilir. Politika çıktılarından farklı olarak politika sonuçları, bir politikanın sosyal sonuçlarına odaklanır. Uzun süreli hapis cezalarının suç
oranlarını azaltıp azaltmadığı ya da hava kirliliği denetim programlarının halk sağlığını iyileştirip iyileştirmediği gibi sorular, politika sonuçlarını ölçmeye dönüktür.
Politika çıktıları ile sonuçlar arasındaki başka bir fark ise çıktılar somut, sayılabilir
ve ölçülebilir iken, sonuçların sayılması ve ölçülmesi çok zor veya imkansızdır.
• Politika Aktörleri: Politika oluşum sürecinde doğrudan ya da dolaylı olarak rol
oynayan resmi ve resmi olmayan aktörler bulunmaktadır. Yasama, yürütme ve
yargı organları ve bunlara mensup olan seçilmiş ve atanmış kamu görevlileri resmi aktörleri; çıkar ve baskı grupları, düşünce kuruluşları, medya, siyasi partiler ve
bireyler gibi kesimler ise resmi olmayan aktörleri arasında yer almaktadır. Ayrıca
uluslararası düzeyde faaliyette bulunan resmi ve resmi olmayan aktörler de söz
konusudur.
Kamu politikaları, bir sorun
hakkında kamu otoritelerinin
program, proje ve karar gibi
eylemler geliştirmesini kapsadığı
gibi, o soruna ilişkin bilinçli
bir tercih olarak harekete
geçmemelerini de içerir.
David Easton (1917-2014)
David Easton siyaseti, değerlerin
bir otorite aracılığıyla dağıtılması
süreci olarak tanımlar.
132 Kamu Yönetimi
• Politika Talepleri: Kar amacı gütmeyen kuruluşlar, baskı ve çıkar grupları, sivil
toplum örgütleri, özel sektör temsilcileri ve vatandaşlar gibi kişi ya da grupların
karar vericiler üzerindeki talep ve baskıları kamu politikası taleplerini oluşturur.
Kamu politikaları, politika taleplerine yanıt olarak ortaya çıkar. Kamu otoriteleri,
politika taleplerine cevap olarak, kamu politikalarına içerik veren ve onları yönlendiren kararları alırlar.
• Politika Açıklamaları: Kamu politikalarına ilişkin resmi açıklama ve ifadelerdir.
Politika açıklamaları söylem ve karar şeklinde ortaya çıkmaktadır. Parlamento kararları, kanunlar, tüzükler, yönetmelikler, genelgeler ve mahkeme kararları karar
şeklindeki kamu politikası açıklamalarıdır. Kamu otoritelerinin niyetini, amaçlarını ve onları hayata geçirmek için neler yapılacağını gösteren, siyasiler ve kamu
görevlileri tarafından yapılan açıklama ve konuşmalar ise başlıca politika söylemi
biçiminde ortaya çıkan politika açıklamalarıdır. Her politika söylemi, kamu politikası açıklaması değildir. Hükümetin düzenleme yapabilme yetki, görev ve sorumluluğu altında bulunan politika konularındaki söylemleri kamu politikası açıklaması olarak kabul edilir.
• Politika Çıktıları: Politika kararları ve açıklamalarının yerine getirilmesinde fiilen
takip edilen eylemlere “politika çıktıları” adı verilir. Politika çıktıları toplanan vergiler, ödenen sosyal yardımlar, toplanan trafik cezası ödemeleri, inşa edilen yol ve
köprüler gibi konulara odaklanmamızı sağlar.
• Politika Sonuçları: Kamu otoriteleri tarafından girişilen faaliyet veya eylemler
ile alınan kararların politika tarafları üzerindeki doğrudan veya dolaylı etkilerine
“politika sonuçları” adı verilir. Politika çıktılarından farklı olarak politika sonuçları, bir politikanın sosyal sonuçlarına odaklanır. Uzun süreli hapis cezalarının suç
oranlarını azaltıp azaltmadığı ya da hava kirliliği denetim programlarının halk sağlığını iyileştirip iyileştirmediği gibi sorular, politika sonuçlarını ölçmeye dönüktür.
Politika çıktıları ile sonuçlar arasındaki başka bir fark ise çıktılar somut, sayılabilir
ve ölçülebilir iken, sonuçların sayılması ve ölçülmesi çok zor veya imkansızdır.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi belirli bir kamu politikası alanında siyaset ve güç ilişkilerini incelemek için önerilen kamu politikası kategorilerinin temel özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Politika Çıktıları
B
Politika Sonuçları
C
Politika Açıklamaları
D
Politika Talepleri
E
Yeniden Dağıtıcı Politikalar
Açıklama:
Belirli bir kamu politikası alanında siyaset ve güç ilişkilerini incelemek
için önerilen kamu politikası kategorilerinin temel özellikleri şunlardır:
• Dağıtıcı Politikalar (Distributive Policies): Bir toplumdaki değerler, mal ve hizmetler, ürünler ve kaynakların bireyler, gruplar, topluluklar ve şirketler gibi toplumun
belli kesimleri arasında dağıtılmasını amaçlar. Eğitim, konut, vergi ve maliye politikaları dağıtıcı politikalara örnek verilebilir. Bazı dağıtıcı politikalar küçük gruplar
için faydalar sunarken, bazı politikalar daha geniş toplulukları kapsar. Örneğin 2008
krizinden sonra ABD’de finans ve otomotiv sektörü için hazırlanan kurtarma paketYasama, yürütme ve yargı
organları ve bunların mensupları
kamu politikasının resmi
aktörlerini oluşturur.
Kanunlar, tüzükler, yönetmelikler
ve genelgeler karar şeklindeki
kamu politikası açıklamalarıdır.
2
6. Ünite - Kamu Politikası 133
leri sadece batmakta olan bazı firmaları ilgilendiriyorken, sağlık hizmetlerine ilişkin
Başkan Obama’nın programı (Obamacare) toplumun büyük kesimini kapsamıştır.
• Yeniden Dağıtıcı Politikalar (Redistrubitive Policies): Yeniden dağıtıcı politikalar, bir toplumdaki insanların asgari yaşam standartlarını sağlamak amacıyla gelirin, harcamaların, mal, hizmet ve ürünlerin zenginlerden toplumdaki zayıf gruplara doğru yeniden paylaşılmasını amaçlar. Öğrencilere burs verilmesi, fakirlere
yönelik sosyal yardımlar, asgari ücret uygulaması gibi politikalar örnek verilebilir.
• Düzenleyici Politikalar (Regulatory Policies): Düzenleyici politikalar, bireylerin
veya grupların davranış ve eylemlerini sınırlandıran veya kısıtlayan bazı yaptırım,
önlem, denetim ve kontrolleri içerir. Suçu önleme politikaları, çevre kirliliğini önlemeye dönük politikalar ya da haksız rekabetle mücadele politikaları düzenleyici
politikalara örnek olarak verilebilir. Düzenleyici politikalar, kendi içinde çok farklı
türlere sahiptir. Bazı düzenleyici politikalar yapılabilir veya yapılamaz eylemleri belirten genel davranış kurallarını koyabilir, tüketiciyi koruma politikaları, rekabeti
düzenleyici politikalar veya kendi kendini düzenleme politikaları şeklinde olabilir.
“Rekabeti düzenleyici politikalar” (competitive regulatory policies), belirli mal ve
hizmetleri sağlayanların sayılarını sınırlayan ve bu hizmetlerin kalitesini düzenleyen politikalardır. Bu politikalar, televizyon yayıncılığı veya elektrik dağıtım merkezi gibi belirli sektörlere girmeyi kısıtlar, dolayısıyla belirli kesimler için faydalar
sağlarken diğerlerinin bu faydalara ulaşmasını engeller. “Öz düzenleme politikaları” (self-regulatory policies) da belirli konu veya grupları sınırlama ya da kontrol
etmeyi içermekle birlikte, bu politikalar genelde düzenlenen grup tarafından kendi
üyelerinin çıkarlarını koruma ve geliştirme aracı olarak kullanılmaktadır.
• Kurucu Politikalar (Constituent Policies): Kurucu politikalar, resmi olarak ve
açıkça kamu yönetimi yapısının, yönetimin uygulanması için mevcut veya gelecek yönetim politikalarının yapılacağı güç ve yetki alanlarını dağıtan veya ayıran
kurallar ya da prosedürlerin oluşturulmasıyla ilgili politikalardır. Bu politikalar zaman zaman “devlet inşası” olarak da adlandırılır. Dolayısıyla yapısal olarak kamu
yönetiminde yeni birimlerin, kurum ve kuruluşların oluşturulması, yeni prosedür
ve süreçlerin belirlenmesi, personel uygulamaları ve bütçeyle ilgili faaliyetler gibi
yönetimin örgütlenmesi, prosedürler ve süreçlerle ilgili tüm faaliyetleri kapsar.
için önerilen kamu politikası kategorilerinin temel özellikleri şunlardır:
• Dağıtıcı Politikalar (Distributive Policies): Bir toplumdaki değerler, mal ve hizmetler, ürünler ve kaynakların bireyler, gruplar, topluluklar ve şirketler gibi toplumun
belli kesimleri arasında dağıtılmasını amaçlar. Eğitim, konut, vergi ve maliye politikaları dağıtıcı politikalara örnek verilebilir. Bazı dağıtıcı politikalar küçük gruplar
için faydalar sunarken, bazı politikalar daha geniş toplulukları kapsar. Örneğin 2008
krizinden sonra ABD’de finans ve otomotiv sektörü için hazırlanan kurtarma paketYasama, yürütme ve yargı
organları ve bunların mensupları
kamu politikasının resmi
aktörlerini oluşturur.
Kanunlar, tüzükler, yönetmelikler
ve genelgeler karar şeklindeki
kamu politikası açıklamalarıdır.
2
6. Ünite - Kamu Politikası 133
leri sadece batmakta olan bazı firmaları ilgilendiriyorken, sağlık hizmetlerine ilişkin
Başkan Obama’nın programı (Obamacare) toplumun büyük kesimini kapsamıştır.
• Yeniden Dağıtıcı Politikalar (Redistrubitive Policies): Yeniden dağıtıcı politikalar, bir toplumdaki insanların asgari yaşam standartlarını sağlamak amacıyla gelirin, harcamaların, mal, hizmet ve ürünlerin zenginlerden toplumdaki zayıf gruplara doğru yeniden paylaşılmasını amaçlar. Öğrencilere burs verilmesi, fakirlere
yönelik sosyal yardımlar, asgari ücret uygulaması gibi politikalar örnek verilebilir.
• Düzenleyici Politikalar (Regulatory Policies): Düzenleyici politikalar, bireylerin
veya grupların davranış ve eylemlerini sınırlandıran veya kısıtlayan bazı yaptırım,
önlem, denetim ve kontrolleri içerir. Suçu önleme politikaları, çevre kirliliğini önlemeye dönük politikalar ya da haksız rekabetle mücadele politikaları düzenleyici
politikalara örnek olarak verilebilir. Düzenleyici politikalar, kendi içinde çok farklı
türlere sahiptir. Bazı düzenleyici politikalar yapılabilir veya yapılamaz eylemleri belirten genel davranış kurallarını koyabilir, tüketiciyi koruma politikaları, rekabeti
düzenleyici politikalar veya kendi kendini düzenleme politikaları şeklinde olabilir.
“Rekabeti düzenleyici politikalar” (competitive regulatory policies), belirli mal ve
hizmetleri sağlayanların sayılarını sınırlayan ve bu hizmetlerin kalitesini düzenleyen politikalardır. Bu politikalar, televizyon yayıncılığı veya elektrik dağıtım merkezi gibi belirli sektörlere girmeyi kısıtlar, dolayısıyla belirli kesimler için faydalar
sağlarken diğerlerinin bu faydalara ulaşmasını engeller. “Öz düzenleme politikaları” (self-regulatory policies) da belirli konu veya grupları sınırlama ya da kontrol
etmeyi içermekle birlikte, bu politikalar genelde düzenlenen grup tarafından kendi
üyelerinin çıkarlarını koruma ve geliştirme aracı olarak kullanılmaktadır.
• Kurucu Politikalar (Constituent Policies): Kurucu politikalar, resmi olarak ve
açıkça kamu yönetimi yapısının, yönetimin uygulanması için mevcut veya gelecek yönetim politikalarının yapılacağı güç ve yetki alanlarını dağıtan veya ayıran
kurallar ya da prosedürlerin oluşturulmasıyla ilgili politikalardır. Bu politikalar zaman zaman “devlet inşası” olarak da adlandırılır. Dolayısıyla yapısal olarak kamu
yönetiminde yeni birimlerin, kurum ve kuruluşların oluşturulması, yeni prosedür
ve süreçlerin belirlenmesi, personel uygulamaları ve bütçeyle ilgili faaliyetler gibi
yönetimin örgütlenmesi, prosedürler ve süreçlerle ilgili tüm faaliyetleri kapsar.
Soru 55
Düzenleyici politikalara örnek, aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Seçenekler
A
Suçu önleme politikaları
B
Kurucu politikalar
C
Yeniden dağıtıcı politikalar
D
Dağıtıcı politikalar
E
Politika çıktıları
Açıklama:
Suçu önleme politikaları
düzenleyici politikalara örnek
olarak verilebilir.
düzenleyici politikalara örnek
olarak verilebilir.
Soru 56
“Politika Oryantasyonu” başlıklı makaleyi kim yazmıştır?
Seçenekler
A
Machiavelli
B
Harold Laswell
C
Platon
D
Anderson
E
David Easton
Açıklama:
Kamu politikasının akademik
bir disiplin olarak gelişmesinde
ABD’li siyaset bilimci Harold
Laswell’in (1902-1978) 1951
yılında yayımlanan “Politika
Oryantasyonu” (Policy Orientation)
başlıklı makalesi önemli rol
oynamıştır.
bir disiplin olarak gelişmesinde
ABD’li siyaset bilimci Harold
Laswell’in (1902-1978) 1951
yılında yayımlanan “Politika
Oryantasyonu” (Policy Orientation)
başlıklı makalesi önemli rol
oynamıştır.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi parlamento ile ilgili yanlış bilgidir?
Seçenekler
A
Parlamentolar ülke çapında yapılan seçimlerde kendi bölgelerinden seçilen milletvekillerinden oluşur.
B
Milletvekilleri, seçimlere katılan siyasal partiler tarafından aday gösterilir ya da bağımsız olarak seçime girer.
C
Milletvekilleri, bireysel olarak “kanun teklifi” vermek yoluyla kamu politikası önerisi geliştirirler.
D
Kamu politikalarını uygulayan aktörler olarak kamu kurum ve kuruluşlarının mali ve performans denetimi belediye başkanları tarafından gerçekleştirilir.
E
Tüm dünyada parlamentolar, ayrı denetim mekanizmaları kurarak da hükümet politikaları ve bu politikaları uygulayan bürokrasi üzerinde denetim ve kontrol işlevini yerine getirmektedir.
Açıklama:
Parlamento
Devletlerin sistemlerine bağlı olarak, oluşumları, işleyiş ve karar alma usulleri farklılaşsa
da genel olarak parlamentolar yasa yapma, bütçeyi kabul etme, hükümet ve kamu bürokrasisini denetleme görev ve sorumlulukları nedeniyle kamu politikası sürecinin merkezinde yer almaktadır.
Parlamentolar ülke çapında yapılan seçimlerde kendi bölgelerinden seçilen milletvekillerinden oluşur. Milletvekilleri, seçimlere katılan siyasal partiler tarafından aday gösterilir ya da bağımsız olarak seçime girer. Milletvekilleri, bireysel olarak “kanun teklifi”
vermek yoluyla kamu politikası önerisi geliştirirler. Diğer taraftan, parlamenter demokrasilerde parlamento içinden çıkan hükümet de “kanun tasarısı” oluşturarak önceden
belirlenen stratejiler, genel amaçlar, plan ve programlara uygun olarak politika önerileri
geliştirir. İşte hem milletvekilleri tarafından sunulan kanun tekliflerinin hem de hükümet
tarafından verilen kanun tasarılarının görüşülme ve kabul edilme yeri parlamentolardır.
Bu nedenle parlamentolar, tüm dünyada politika formülasyonunun temel aktörüdür.
Parlamenter demokrasilerde parlamentolar soru, meclis araştırması ve gensoru gibi
yollarla hükümeti ve bürokrasiyi denetler. Ayrıca ihtisas komisyonlarında yürütülen müzakereler ile genel kurul sırasında yürütülen tartışmalar hükümet, bakanlıklar ve kamu
bürokrasisi üzerinde parlamentonun denetimi ve hesap sormasına imkan vermektedir.
Tüm dünyada parlamentolar, ayrı denetim mekanizmaları kurarak da hükümet politikaları ve bu politikaları uygulayan bürokrasi üzerinde denetim ve kontrol işlevini yerine
getirmektedir. Bu kapsamda, kamu politikalarını uygulayan aktörler olarak kamu kurum
ve kuruluşlarının mali ve performans denetimi Sayıştay tarafından gerçekleştirilir. Genelde parlamentoya raporlama yapan Ombudsmanlar ise kamu kurum ve kuruluşlarının
işlem ve eylemlerinden dolayı hak mahrumiyetine uğradığını düşünen vatandaşların şikayet edebileceği mekanizmalardır.
Devletlerin sistemlerine bağlı olarak, oluşumları, işleyiş ve karar alma usulleri farklılaşsa
da genel olarak parlamentolar yasa yapma, bütçeyi kabul etme, hükümet ve kamu bürokrasisini denetleme görev ve sorumlulukları nedeniyle kamu politikası sürecinin merkezinde yer almaktadır.
Parlamentolar ülke çapında yapılan seçimlerde kendi bölgelerinden seçilen milletvekillerinden oluşur. Milletvekilleri, seçimlere katılan siyasal partiler tarafından aday gösterilir ya da bağımsız olarak seçime girer. Milletvekilleri, bireysel olarak “kanun teklifi”
vermek yoluyla kamu politikası önerisi geliştirirler. Diğer taraftan, parlamenter demokrasilerde parlamento içinden çıkan hükümet de “kanun tasarısı” oluşturarak önceden
belirlenen stratejiler, genel amaçlar, plan ve programlara uygun olarak politika önerileri
geliştirir. İşte hem milletvekilleri tarafından sunulan kanun tekliflerinin hem de hükümet
tarafından verilen kanun tasarılarının görüşülme ve kabul edilme yeri parlamentolardır.
Bu nedenle parlamentolar, tüm dünyada politika formülasyonunun temel aktörüdür.
Parlamenter demokrasilerde parlamentolar soru, meclis araştırması ve gensoru gibi
yollarla hükümeti ve bürokrasiyi denetler. Ayrıca ihtisas komisyonlarında yürütülen müzakereler ile genel kurul sırasında yürütülen tartışmalar hükümet, bakanlıklar ve kamu
bürokrasisi üzerinde parlamentonun denetimi ve hesap sormasına imkan vermektedir.
Tüm dünyada parlamentolar, ayrı denetim mekanizmaları kurarak da hükümet politikaları ve bu politikaları uygulayan bürokrasi üzerinde denetim ve kontrol işlevini yerine
getirmektedir. Bu kapsamda, kamu politikalarını uygulayan aktörler olarak kamu kurum
ve kuruluşlarının mali ve performans denetimi Sayıştay tarafından gerçekleştirilir. Genelde parlamentoya raporlama yapan Ombudsmanlar ise kamu kurum ve kuruluşlarının
işlem ve eylemlerinden dolayı hak mahrumiyetine uğradığını düşünen vatandaşların şikayet edebileceği mekanizmalardır.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi kamu politikalarının resmi olmayan aktörleri arasında sayılmaz?
Seçenekler
A
Siyasi partiler
B
Baskı ve çıkar grupları
C
Medya
D
Düşünce kuruluşları
E
Marketler
Açıklama:
Kamu politikalarının resmi olmayan aktörleri; siyasi partiler, düşünce kuruluşları, medya, baskı ve çıkar grupları, bireyler
Soru 59
Süreç modeline (process model) göre, kamu politikaları birbirini izleyen çeşitli aşamalardan oluşan döngüsel bir süreçten oluşur. Bu sürece göre 2. aşamadaki döngü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamusal sorunun ortaya çıkması
B
Politika değişimi ve ortadan kalkması
C
Politikanın uygulanması
D
Gündem oluşturma
E
Politikanın formülasyonu
Açıklama:
1. Aşama: Kamusal sorunun ortaya çıkması,
2. Aşama: Gündem oluşturma,
3. Aşama: Politikanın formülasyonu,
4. Aşama: Politikanın uygulanması,
5. Aşama: Politikanın değerlendirilmesi,
6. Aşama: Politika değişimi ve ortadan kalkmasıdır.
2. Aşama: Gündem oluşturma,
3. Aşama: Politikanın formülasyonu,
4. Aşama: Politikanın uygulanması,
5. Aşama: Politikanın değerlendirilmesi,
6. Aşama: Politika değişimi ve ortadan kalkmasıdır.
Soru 60
Bir konu hakkında birinin düşüncesini sorma, danışmasına ne denir?
Seçenekler
A
Kurultay
B
Meşveret
C
Divan
D
Politika döngüsü
E
Süreç modeli
Açıklama:
Meşveret: Bir konu hakkında
birinin düşüncesini sorma,
danışma.
birinin düşüncesini sorma,
danışma.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi kamu politikalarının ayırt edici özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kamu politikaları atanmış ve seçilmiş kamu görevlilerinden oluşan kamu otoriteleri eliyle oluşturulur ve yürütülür.
B
Kamu politikaları yaptırım içerir.
C
Kamu politikaları aniden ortaya çıkmaz; bir dizi işlem, eylem veya kararı içeren belli bir süreç neticesinde gelişir.
D
Kamu politikaları güvenlik ve sağlık gibi alanlar açısından toplumun tamamını ilgilendir.
E
Kamu politikalarının önceden belirlenmiş amaçları ve ulaşılması beklenen sonuçları bulunmaz.
Açıklama:
-
Kamu politikalarının önceden belirlenmiş amaçları ve ulaşılması beklenen sonuçları vardır.
Kamu politikalarının önceden belirlenmiş amaçları ve ulaşılması beklenen sonuçları vardır.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi kamu politikasının temel unsurlarından biridir?
Seçenekler
A
Politika talepleri
B
Kurucu politikalar
C
Dağıtıcı politikalar
D
Bilimsel araştırmalar
E
Anketler
Açıklama:
-
Politika talepleri kamu polikasının temel unsurlarından biridir.
Politika talepleri kamu polikasının temel unsurlarından biridir.
Soru 63
Bireylerin veya grupların davranış ve eylemlerini sınırlandıran veya kısıtlayan bazı yaptırım, önlem, denetim ve kontrolleri içeren politikalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kurucu politikalar
B
Düzenleyici politikalar
C
Dağıtıcı politikalar
D
Yeniden dağıtıcı politikalar
E
Otokratik politikalar
Açıklama:
-
Bireylerin veya grupların davranış ve eylemlerini sınırlandıran veya kısıtlayan bazı yaptırım, önlem, denetim ve kontrolleri içeren politikalara düzünleyici politikalar adı verilir.
Bireylerin veya grupların davranış ve eylemlerini sınırlandıran veya kısıtlayan bazı yaptırım, önlem, denetim ve kontrolleri içeren politikalara düzünleyici politikalar adı verilir.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi Politika Bilimleri için söylenemez?
Seçenekler
A
Bir kamusal probleme dayalıdır.
B
Çok disiplinlidir.
C
Rasyonel karar verme amacıyla ihtiyaç duyulan veriyi sağlar.
D
Değerleri dikkate almaz.
E
Bir toplumdaki politika yapım sürecini açıklar.
Açıklama:
-
Politika Bilimleri değerlere dayılıdır.
Politika Bilimleri değerlere dayılıdır.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi kamu politikası resmi aktörlerinin politika oluşturma sürecinde oynadığı rollerden birine örnektir?
Seçenekler
A
Baskı guruplarının bir çevre politikasının uygulanma sürecini etkilemesi.
B
Kitle iletişim araçları yoluyla seçmen davranışını etkileme.
C
Kanun tasarılarının ve tekliflerinin mecliste görüşülmesi
D
Politika gündeminde yer alan konular hakkında siyasal iktidara öneride bulunma
E
Seçimlerde oy vererek politika yapıcılar üzerinde etkili olma.
Açıklama:
-
Kanun tasarılarının ve tekliflerinin mecliste görüşülmesi, kamu politikası resmi aktörlerinden parlementonun, politika oluşturma sürecinde oynadığı rollerdendir.
Kanun tasarılarının ve tekliflerinin mecliste görüşülmesi, kamu politikası resmi aktörlerinden parlementonun, politika oluşturma sürecinde oynadığı rollerdendir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi kamu politikasının resmi olmayan aktörlerinden biridir?
Seçenekler
A
Parlemento
B
Anayasa mahkemesi
C
Siyasi partiler
D
Bürokrasi
E
Hükümet
Açıklama:
-
Siyasi partiler kamu politikasının resmi olmayan aktörlerindendir.
Siyasi partiler kamu politikasının resmi olmayan aktörlerindendir.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi kamu politika döngüsü aşamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Herhangi bir sorunun ortaya çıkması
B
Politikanın değerlendirilmesi
C
Gündem oluşturma
D
Politika değişimi
E
Politika formülasyonu
Açıklama:
-
Bir sorunun, kamu politikasına konu olabilmesi için Kamusal Sorun olması gerekir. Bireysel ve ya özel kurumları ilgilendiren herhangi bir sorun politka döngüsünün parçası olamaz.
Bir sorunun, kamu politikasına konu olabilmesi için Kamusal Sorun olması gerekir. Bireysel ve ya özel kurumları ilgilendiren herhangi bir sorun politka döngüsünün parçası olamaz.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi kamu politikalarının yukarıdan aşağıya uygulama modeli için söylenebilir?
Seçenekler
A
Politika sürecinde esas rolü en uçtaki kamu politikası uygulamacıları alır.
B
Politika uygulama siyasi bir süreç olmayıp idari-teknik bir fonksiyondur.
C
Bürokratlar, vatandaşla birebir temas halinde olduğundan uygulama daha etkili olur.
D
Yerel veya taşra görevlileri kendi amaçları doğrultusunda faaliyet gösterirler.
E
Sokak düzeyi bürokrasisinin tecrübesi politikaların iyileştirilmesine fayda sağlar.
Açıklama:
Kamu politikalarının yukarıdan aşağıya uygulama modeline göre politika uygulama siyasi bir süreç olmayıp idari-teknik bir fonksiyondur.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi bir kamu politikasının değişimi ve ortadan kalkması için bir neden olarak söylenemez?
Seçenekler
A
Mali yetersizlikler
B
Yönetimde verimlilik ve tasarruf sağlamak amacı
C
Politikanın başarısız olması
D
Siyasal iktidar değişikliği
E
Uygulama maliyetinin düşüklüğü
Açıklama:
-
Uygulama maliyetinin düşüklüğü politikanın değiştirilmesi ve ortadan kaldırılması için bir neden değildir. Tam tersine uygulamanın devamı için bir avantajdır.
Uygulama maliyetinin düşüklüğü politikanın değiştirilmesi ve ortadan kaldırılması için bir neden değildir. Tam tersine uygulamanın devamı için bir avantajdır.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisinde kamu politikası analizinin temel konularını ve sorularını karşılayan Türk-İslam yönetim tarihinde ortaya konan örneklerin yazar ve eser eşleştirmesi doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Yusuf Has Hacib - Divanü Lügatit Türk
B
Nizam’ül Mülk - Kutadgu Bilig
C
Kâtip Çelebi - Seyahatname
D
Defterdar Sarı Mehmet Paşa - Devlet Adamlarına Öğütler
E
Evliya Çelebi - Siyasetname
Açıklama:
-
Defterdar Sarı Mehmet Paşa, 'Devlet Adamlarına Öğütler' adlı eseri ortaya koymuştur.
Defterdar Sarı Mehmet Paşa, 'Devlet Adamlarına Öğütler' adlı eseri ortaya koymuştur.
Soru 71
Yalın bir kavram olarak "Bir birey, grup, şirket veya hükümet tarafından herhangi bir konuda benimsenen eylem programını ifade eden" kavrama ne ad verilir?
Seçenekler
A
Politika
B
Parti
C
Kooperatif
D
Sendika
E
Dernek
Açıklama:
Yalın bir kavram olarak politika (siyasa) (policy); bir birey, grup, şirket veya hükümet tarafından herhangi bir konuda benimsenen eylem programını ifade eder
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi Kamu politikasının temel unsurlarından değildir?
Seçenekler
A
Politik Büro
B
Politika Çıktıları
C
Politika Sonuçları
D
Politika Talepleri
E
Politika Aktörleri
Açıklama:
Kamu politikasının aktörler, talepler, söylemler, çıktılar ve sonuçlar olmak üzere beş temel unsuru bulunmaktadır. Kamu politikasının temel unsurları şu şekilde açıklanabilir (Anderson, 2011):
• Politika Aktörleri:
• Politika Talepleri
• Politika Açıklamaları
• Politika Çıktıları:
• Politika Sonuçları:
Politik Büro
• Politika Aktörleri:
• Politika Talepleri
• Politika Açıklamaları
• Politika Çıktıları:
• Politika Sonuçları:
Politik Büro
Soru 73
Kamu politikalarına ilişkin çeşitli tipolojiler ortaya konulmuştur. Bu girişimlerden birini ortaya koyan Theodore J. Löwi’ye göre kamu politikalarını dört kategoriye ayrılabilir. Aşağıdakilerden hangisi bu dört kategorinin içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Denetleyici
B
Dağıtıcı,
C
Yeniden dağıtıcı,
D
Düzenleyici
E
Yapıcı
Açıklama:
Kamu politikalarına ilişkin çeşitli tipolojiler ortaya konulmuştur. Bu girişimlerden birini ortaya koyan Theodore J. Löwi’ye göre kamu politikaları dağıtıcı, yeniden dağıtıcı, düzenleyici ve yapıcı politikalar olarak dört kategoriye ayrılabilir
Denetleyici
Denetleyici
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi belirli bir kamu politikası alanında siyaset ve güç ilişkilerini incelemek için önerilen kamu politikası kategorilerinin temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Denetleyici politikalar
B
Dağıtıcı Politikalar
C
Yeniden Dağıtıcı Politikalar
D
Düzenleyici Politikalar
E
Kurucu Politikalar
Açıklama:
Belirli bir kamu politikası alanında siyaset ve güç ilişkilerini incelemek için önerilen kamu politikası kategorilerinin temel özellikleri şunlardır
Dağıtıcı Politikalar
Yeniden Dağıtıcı Politikalar
Düzenleyici Politikalar
Kurucu Politikalar
Denetleyici politikalar
Dağıtıcı Politikalar
Yeniden Dağıtıcı Politikalar
Düzenleyici Politikalar
Kurucu Politikalar
Denetleyici politikalar
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi resmi olmayan aktörler, kamu politikalarının yapılmasından Anayasal ve yasal olarak sorumlu olmamakla birlikte, bu politikaların oluşturulması sürecine farklı yollarla katılan aktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yargı
B
siyasi partiler
C
çıkar ve baskı grupları
D
medya
E
bireyler
Açıklama:
Resmi olmayan aktörler, kamu politikalarının yapılmasından Anayasal ve yasal olarak sorumlu olmamakla birlikte, bu politikaların oluşturulması sürecine farklı yollarla katılan siyasi partiler, çıkar ve baskı grupları, medya ve bireyler gibi aktörlerden oluşur.
Yargı
Yargı
Ünite 7
Soru 1
Yönetimde personel yönetimi anlayışı yerine, insan kaynakları yaklaşımının benimsenmesi, hangi yıllarda ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
1990
B
1970
C
2000
D
1980
E
1992
Açıklama:
Yönetimde personel yönetimi anlayışı yerine, insan kaynakları yaklaşımının benimsenmesi, 1980’li yıllarda ekonomide, siyasette, yönetim anlayışında, iletişim teknolojilerindeki gelişmelerin ve küreselleşmenin tetiklemesiyle birlikte ortaya çıkmıştır.
Soru 2
İnsan kaynakları yönetimi kavramı, kaç şekilde ele alınabilir?
Seçenekler
A
4
B
2
C
3
D
5
E
1
Açıklama:
İnsan kaynakları yönetimi kavramı, iki şekilde ele alınabilir. İnsan kaynakları yönetimi, birinci olarak “işlevsel” bir kavramdır; ikinci olarak bir inceleme alanı ve “disiplin”dir.
Soru 3
Yönetime ilişkin düşünce, yapı ve uygulamalar, uygarlıkların gelişme süreçleri ve bu süreçlerde üretim faktörleri arasındaki ilişkilerden büyük ölçüde etkilenmiştir. Uygarlıklara ilişkin olarak toplumda kaçlı bir sınıflandırma yapılır?
Seçenekler
A
4 lü
B
2 li
C
3 lü
D
5 li
E
Sınıflama yapılamaz
Açıklama:
Yönetime ilişkin düşünce, yapı ve uygulamalar, uygarlıkların gelişme süreçleri ve bu süreçlerde üretim faktörleri arasındaki ilişkilerden büyük ölçüde etkilenmiştir. Uygarlıklara ilişkin olarak, “tarım toplumu”, “sanayi toplumu” ve “bilgi toplumu” aşamaları biçiminde üçlü bir sınıflandırma yapılır. Her bir aşamanın yönetim düşüncesi, yapıları, toplum-devlet ilişkileri, çalışanların nitelikleri, statüleri ve yöneticilerin rolleri farklı olmuştur.
Soru 4
Sanayi işçisinin verimliliğini artırmak için yaptığı analizler ve geliştirdiği yöntemler uygulamaya konularak refah devleti zenginliğinin oluşturulmasında temel rol oynayan düşünür hangisidir?
Seçenekler
A
Max Weber
B
Karl Max
C
F. Taylor
D
Henri Fayol
E
Elton Mayo
Açıklama:
F. Taylor’ın, sanayi işçisinin verimliliğini artırmak için yaptığı analizler ve geliştirdiği yöntemler uygulamaya konularak refah devleti zenginliğinin oluşturulmasında temel rol oynamıştır.
Soru 5
Kamuda insan kaynakları yönetiminin dayandığı ilke ve değerlerden olmayan hangisidir?
Seçenekler
A
Liyakat
B
Sınıflandırma
C
Tarafsızlık
D
Eğitim
E
Kariyer
Açıklama:
Kamuda insan kaynakları yönetimi, liyakat, kariyer, sınıflandırma, performans ve tarafsızlık gibi belirli bazı ilke ve değerlere dayanır.
Soru 6
657 sayılı Devlet Memurları kanununun insan kaynakları yönetimi ile ilgili olarak belirlediği temel ilkelerden birisi hangisidir?
Seçenekler
A
Sınıflandırma
B
Kadro
C
Rütbe
D
Performans
E
Tarafsızlık
Açıklama:
Ülkemizde insan kaynakları yönetimini düzenleyen temel yasa, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’dur. Söz konusu kanun, insan kaynakları yönetimi ile ilgili olarak “sınıflandırma”, “kariyer” ve “liyakat” olmak üzere üç temel ilke belirlemiştir.
Soru 7
Anayasamızın düzenlemesine göre kamu hizmetlerine girişte kaç temel ilke belirlenmiştir?
Seçenekler
A
4
B
2
C
5
D
1
E
3
Açıklama:
Anayasa’nın bu düzenlemesi, kamu hizmetlerine girişte, üç temel ilkeyi ortaya koymaktadır. Bunlar şunlardır:
• Serbestlik
• Eşitlik
• Görevin gerektirdiği nitelikler.
• Serbestlik
• Eşitlik
• Görevin gerektirdiği nitelikler.
Soru 8
Kıdem için sosyal güvenlik kurumlarına tabi olmak koşulu ile özel sektörde veya serbest olarak kaç yıl çalışmış olmak da yeterli görülmüştür?
Seçenekler
A
1 yıl
B
3 yıl
C
5 yıl
D
10 yıl
E
15 yıl
Açıklama:
Kıdem için sosyal güvenlik kurumlarına tabi olmak koşulu ile özel sektörde veya serbest olarak beş yıl çalışmış olmak da yeterli görülmüştür.
Soru 9
Memurlar, “asli devlet memurluğu”na atandıktan sonra en geç hangi süre içinde “sadakat yemini” ederler?
Seçenekler
A
1 AY
B
3 AY
C
6 AY
D
9 AY
E
1 YIL
Açıklama:
Memurlar, “asli devlet memurluğu”na atandıktan sonra en geç bir ay içinde “sadakat yemini” ederler.
Soru 10
Devlet Memurları Kanununun hangi maddesi, memur olmak isteyenlerde aranacak genel ve özel şartları belirlemiştir?
Seçenekler
A
mad.26
B
mad.4/A
C
mad.24
D
mad.48
E
mad.3/C
Açıklama:
Devlet Memurları Kanunu (md.48), memur olmak isteyenlerde aranacak genel ve özel şartları belirlemiştir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi personel yönetiminin faaliyetleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Personelin işe alınması
B
Personelin sınıflandırılması
C
Personelin terfisi
D
Personelin mali ve sosyal hakları
E
Personelin sendikalaşması için zemin hazırlaması
Açıklama:
Personelin sendikalaşması için zemin hazırlaması personel yönetiminin faaliyetleri arasında değildir
Soru 12
- Sanayi toplumu
- Tarım toplumu
- Bilgi toplumu
Seçenekler
A
ii - iii - i
B
iii - i - ii
C
ii - i - iii
D
iii - ii - i
E
i - ii - iii
Açıklama:
Uygarlıklara ilişkin olarak toplumun gelişim sırası Tarım toplumu, Sanayi toplumu ve Bilgi toplumu şeklindedir.
Soru 13
Ülkemizde, özellikle 2000’li yıllarda yapılan reformlarda, personel yönetimi anlayışından insan kaynakları yönetimi yaklaşımına geçiş yönünde değişiklikler yapıldığı görülmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu değişiklikler arasında değildir?
Seçenekler
A
Esnek çalışma biçimleri getirilmesi
B
Tartışmalar sonucunda hizmet içi eğitimin azaltılması
C
Kamu kurumlarında stratejik plan ve performans programı uygulamasının başlatılması
D
Çalışanların bir iç paydaş olarak görülmesi
E
Yönetimde girdi merkezli düşünme yerine sonuç odaklı anlayışların gelişmesi
Açıklama:
Tartışmalar sonucunda hizmet içi eğitimin azaltılması yapılan değişiklikler arasında değildir
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi insan kaynakları yönetiminin özellikleri arasında değildir?
Seçenekler
A
İnsan kaynakları yönetiminde çalışan, kurumun edilgen bir unsuru olarak
görülmektedir.
görülmektedir.
B
İnsan kaynakları yönetimi, çalışanları iç paydaşlar olarak görmektedir.
C
İnsan kaynakları yönetimi, kurumda “ben” merkezli bir anlayış yerine “biz” merkezli
bir kültürü egemen kılmaya çalışmaktadır.
bir kültürü egemen kılmaya çalışmaktadır.
D
İnsan kaynakları yönetimi, kurumda hiyerarşiye dayalı otorite türü yerine, bilgiye
ve uzmanlığa dayalı bir otorite biçimini savunur.
ve uzmanlığa dayalı bir otorite biçimini savunur.
E
İnsan kaynakları yönetimi, girdilerden daha çok sonuçlara yönelmektedir.
Açıklama:
İnsan kaynakları yönetimi, klasik personel yönetiminden paradigmatik bir kopuşu
ifade eder. Klasik personel yönetiminde çalışan, kurumun edilgen bir unsuru olarak
görülürken, insan kaynakları yönetiminde çalışana “öz sermaye” olarak bakılmaktadır.
ifade eder. Klasik personel yönetiminde çalışan, kurumun edilgen bir unsuru olarak
görülürken, insan kaynakları yönetiminde çalışana “öz sermaye” olarak bakılmaktadır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi kamuda ve özel sektördeki insan kaynakları yönetimi konusundaki benzerlikleri arasındadır?
Seçenekler
A
Kamu hizmetleri, yasal ve biçimsel kurallara göre yürütülür. Bir kamu kurumunda
yöneticinin karar ve eylem serbestliği, bir firma yöneticisine oranla daha çok kısıtlanmış
durumdadır.
yöneticinin karar ve eylem serbestliği, bir firma yöneticisine oranla daha çok kısıtlanmış
durumdadır.
B
Kamu hizmetleri, herkesin gözü önünde cereyan eder. Bu nedenle, kamu görevlilerinin
işleri ve faaliyetleri kamunun gözetim ve denetimi altındadır. Özel kesimdeki
işler ise kamuyu ya da siyaseti doğrudan doğruya ilgilendirmez.
işleri ve faaliyetleri kamunun gözetim ve denetimi altındadır. Özel kesimdeki
işler ise kamuyu ya da siyaseti doğrudan doğruya ilgilendirmez.
C
Özel kesime göre kamu kesiminde çalışanların hizmet güvenliği daha iyi sağlanmış
ve korunmuştur. Hizmet güvenliği faktörü nedeniyle kişiler, ücreti düşük olsa da
genellikle kamu kesimini özel kesime tercih edebilirler
ve korunmuştur. Hizmet güvenliği faktörü nedeniyle kişiler, ücreti düşük olsa da
genellikle kamu kesimini özel kesime tercih edebilirler
D
Her iki kesimde de insan kaynakları, kurumun “öz sermayesi” olarak görülmekte,
ona yapılan yatırıma bir maliyet olarak bakılmamaktadır.
ona yapılan yatırıma bir maliyet olarak bakılmamaktadır.
E
Özel kesim yöneticileri, çalışanların maddi ve sosyal hakları konusunda karşılıklı
görüşmeler yoluyla belirli çözümler gerçekleştirdikleri hâlde, kamu kesimindeki
çalışanların ekonomik ve sosyal hakları ise (toplu sözleşme durumu hariç) genellikle
tek yönlü olarak yasal düzenlemeler çerçevesinde belirlenir.
görüşmeler yoluyla belirli çözümler gerçekleştirdikleri hâlde, kamu kesimindeki
çalışanların ekonomik ve sosyal hakları ise (toplu sözleşme durumu hariç) genellikle
tek yönlü olarak yasal düzenlemeler çerçevesinde belirlenir.
Açıklama:
"Her iki kesimde de insan kaynakları, kurumun “öz sermayesi” olarak görülmekte,
ona yapılan yatırıma bir maliyet olarak bakılmamaktadır." kamuda ve özel sektördeki insan kaynakları yönetimi konusundaki benzerlikleri arasında yeralmaktadır.
ona yapılan yatırıma bir maliyet olarak bakılmamaktadır." kamuda ve özel sektördeki insan kaynakları yönetimi konusundaki benzerlikleri arasında yeralmaktadır.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi kamuda ve özel sektördeki insan kaynakları yönetimi konusundaki benzerlikleri arasında değildir?
Seçenekler
A
İnsan kaynakları, kurumun “öz sermayesi” olarak görülmekte, ona yapılan yatırıma bir maliyet olarak bakılmamaktadır.
B
İnsan kaynaklarına ilişkin, girdilerden daha çok çıktılara ve sonuçlara
yönelme eğilimi egemen olmaya başlamıştır.
yönelme eğilimi egemen olmaya başlamıştır.
C
iş bölümü, hiyerarşi, yazılı kurallar, tarafsızlık gibi bir takım ögeleri içeren bir yapı, norm ve ilişkiler düzeni bulunmaktadır.
D
insan kaynakları yönetimi, örgütün beşerî yönü ile ilgilidir. Her örgüt, yöneldiği alan ne olursa olsun, başarılı olabilmek için insan kaynaklarını geliştirmek ihtiyacındadır.
E
İnsan kaynakları yönetimi, örgütün maddi yönü ile ilgilidir.
Açıklama:
İnsan kaynakları yönetimi, örgütün maddi yönü ile değil beşeri yönüyle ilgilidir. bu nedenle kamuda ve özel sektördeki insan kaynakları yönetimi konusundaki benzerlikleri arasında yer almaz.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi insan kaynakları yönetiminin temel kavramları içerisindeki liyakatı ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Kamu hizmetlerinin sürekli ve düzenli bir biçimde yürütülmesini sağlamak için oluşturulan ve bu hizmetleri yerine getirecek kişileri sayı, nitelik, derece, ödev, yetki ve
sorumluluklar itibarıyla gösteren çizelge.
sorumluluklar itibarıyla gösteren çizelge.
B
Görev, ödev ve sorumluluklar değil, bu görevi ve sorumlulukları yerine getirecek kişilerin sahip olduğu bireysel niteliklerdir.
C
Bir görevi başarıyla yapabilme gücü, yeterliliği ve ehliyeti.
D
Kişinin kendini bir uzmanlığa adaması veya aralarında ilişkiler bulunan
bir görevler dizisindeki yükselme sürecini anlatmak için kullanılır
bir görevler dizisindeki yükselme sürecini anlatmak için kullanılır
E
Hiyerarşik bağlantıları olan hizmet gruplarından aynı veya
benzeri birimlerin bir araya getirilerek gruplandırmaya tabi tutulmasıdır
benzeri birimlerin bir araya getirilerek gruplandırmaya tabi tutulmasıdır
Açıklama:
Liyakat; Bir görevi başarıyla yapabilme gücü, yeterliliği ve ehliyetidir.
Soru 18
Kişinin kendini bir uzmanlığa adaması veya aralarında ilişkiler bulunan
bir görevler dizisindeki yükselme sürecini anlatmak için kullanıla terim aşağıdakilerden hangisidir?
bir görevler dizisindeki yükselme sürecini anlatmak için kullanıla terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Performans
B
Kariyer
C
Sınıflandırma
D
Kadro
E
Rütbe
Açıklama:
Kişinin kendini bir uzmanlığa adaması veya aralarında ilişkiler bulunan
bir görevler dizisindeki yükselme sürecini anlatmak için kullanıla terim Kadrodur.
bir görevler dizisindeki yükselme sürecini anlatmak için kullanıla terim Kadrodur.
Soru 19
657 sayılı Kanun, Devlet memurlarını on iki sınıf içinde toplamıştır.
Aşağıdakilerden hangisi 657 sayılı Kanun sınıflaması içerisinde değildir?
Aşağıdakilerden hangisi 657 sayılı Kanun sınıflaması içerisinde değildir?
Seçenekler
A
Genel İdare Hizmetleri Sınıfı
B
Teknik Hizmetler Sınıfı
C
Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı
D
Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı
E
Adalet Hizmetleri Sınıfı
Açıklama:
Adalet Hizmetleri Sınıfıb657 sayılı Kanun sınıflaması içerisinde değildir
Soru 20
Memurların hak, ödev ve sorumluluklarını belirleyen bütün kurallar, onların statüsünü
oluşturur. Memurların, başta anayasa olmak üzere çeşitli kanunlarla belirlenmiş hakları
bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu haklar arasındadır?
oluşturur. Memurların, başta anayasa olmak üzere çeşitli kanunlarla belirlenmiş hakları
bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu haklar arasındadır?
Seçenekler
A
Ceza kovuşturmasında özel güvence
B
Hediye Alma ve Menfaat Sağlama
C
Gizli Bilgileri Açıklama
D
Siyasi Partilere Girme
E
Ayrıldığı Kuruma Karşı Görev Alma
Açıklama:
Ceza kovuşturmasında özel güvence başta anayasa olmak üzere çeşitli kanunlarla belirlenmiş hakları arasında yer almaktadır.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi klasik personel yönetimi faaliyetlerini de içeren ancak buna ilave olarak, çalışanların bilgi ve becerilerinin sürekli geliştirilmesini, motivasyonunu, çalışma ortamlarının iyileştirilmesini, performansının ölçülmesi ve değerlendirilmesini, yetkilendirilmesini de kapsayan daha geniş bir kavramdır?
Seçenekler
A
İnsan kaynakları yönetimi
B
360 derece personel yönetimi
C
Performans değerlendirme
D
Klasik Yönetim
E
Neoklasik yönetim
Açıklama:
İnsan Kaynakları Yönetimi; klasik personel yönetimi faaliyetlerini de içeren ancak buna ilave olarak, çalışanların bilgi ve becerilerinin sürekli geliştirilmesini, motivasyonunu, çalışma ortamlarının iyileştirilmesini, performansının ölçülmesi ve değerlendirilmesini, yetkilendirilmesini de kapsayan daha geniş bir kavramdır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi insan kaynakları yönetiminin, örgütlerdeki insan unsuruyla ilgilendiği alanlar arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Örgütün ihtiyaç duyduğu elemanın seçilmesi ve sınıflandırılması,
B
Çalışanların disiplin işlemleri gibi teknik konular
C
İşe/göreve alınan personelin, örgüt içinde uyumunun sağlanması,
D
İşe alınan personelin iş güvenliğinin sağlanması
E
Örgüte gerekli alet veya araçların temin edilmesi
Açıklama:
İnsan kaynakları yönetimi, örgütlerdeki insan unsuruyla üç açıdan ilgilenir:
1. Örgütün ihtiyaç duyduğu elemanın seçilmesi, sınıflandırılması, yerleştirilmesi, yetiştirilmesi, yetki ve görevlerinin düzenlenmesi, terfisi, ücretleri, performansının değerlendirilmesi, disiplin işlemleri gibi teknik konularla ilgilenir.
2. İşe/göreve alınan personelin, örgüt içinde uyumunun sağlanması, iş birliği ruhunun geliştirilmesi, maddi ve manevi çıkarlarının korunarak işe karşı isteklendirilmesi ve örgütün başarısına katkısının artırılması için çalışır.
3. İşe alınan personelin iş güvenliğinin sağlanması ve sosyal varlığının korunması için gerekli önlemlerle uğraşır.
1. Örgütün ihtiyaç duyduğu elemanın seçilmesi, sınıflandırılması, yerleştirilmesi, yetiştirilmesi, yetki ve görevlerinin düzenlenmesi, terfisi, ücretleri, performansının değerlendirilmesi, disiplin işlemleri gibi teknik konularla ilgilenir.
2. İşe/göreve alınan personelin, örgüt içinde uyumunun sağlanması, iş birliği ruhunun geliştirilmesi, maddi ve manevi çıkarlarının korunarak işe karşı isteklendirilmesi ve örgütün başarısına katkısının artırılması için çalışır.
3. İşe alınan personelin iş güvenliğinin sağlanması ve sosyal varlığının korunması için gerekli önlemlerle uğraşır.
Soru 23
İnsan ilişkileri hareketini kim ortaya atmıştır?
Seçenekler
A
Elton Mayo
B
Max Weber
C
Karl Marx
D
F. Taylor
E
Henri Fayol
Açıklama:
Elton Mayo’nun yaptığı araştırmalar, insan ihtiyaçlarına ilişkin analizler, kurumlarda çalışanların verimliliğini artırmak için onların psikolojik yönüne daha çok değer verilmesini ortaya çıkarmıştır. Bu döneme “insan ilişkileri hareketi” damgasını vurmuştur. Böylece, “mutlu çalışan, verimli çalışandır” anlayışı gelişmiştir. Ancak bu yaklaşımın, insan ilişkilerine tek boyutlu bakması; takım, yönetime katılma, esnek çalışma biçimleri, iş süreçleri, standartları ve kurallarına gereken önemi vermemesi nedeniyle 1970’li yıllardan itibaren etkisini kaybetmeye başladığı görülmüştür.
Soru 24
Aşağıdaki düşünürlerden hangisi sanayi işçisinin verimliliğini artırmak için yaptığı analizler ve geliştirdiği yöntemlerin uygulanmasıyla refah devleti zenginliğinin oluşturulmasında temel rol oynamıştır?
Seçenekler
A
Elton Mayo
B
F. Taylor
C
Max Weber
D
Karl Marx
E
Henri Fayol
Açıklama:
F. Taylor’ın, sanayi işçisinin verimliliğini artırmak için yaptığı analizler ve geliştirdiği yöntemler uygulamaya konularak refah devleti zenginliğinin oluşturulmasında temel rol oynamıştır.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi Uygarlık tarihinde sanayi toplumundan sonra üçüncü köklü değişimi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Klasik yönetim anlayışı
B
İnsan İlişkileri anlayışı
C
Bilgi Toplumu anlayışı
D
Yönetim süreçleri yaklaşımı
E
Bürokratik Yönetim anlayışı
Açıklama:
Uygarlık tarihinde sanayi toplumundan sonra üçüncü köklü değişim, bilgisayarların hayatın her alanında yaygın bir şekilde kullanılması ve iletişim teknolojilerindeki hızlı gelişmelerle ortaya çıkmıştır. Bu gelişmeler; bilgi üretimi, iletimi ve işlem kapasitesi üzerinde hızlandırıcı ve geliştirici etki yapmıştır; bazılarının “sanayi ötesi toplum”, bazılarının da “bilgi toplumu” dediği aşamanın doğuşuna kaynaklık etmiştir. Bu toplum aşamasında bilgi, gelişmenin, farklılığın, yeniliğin ve verimliliğin temel dinamiği hâline gelmiştir.
Soru 26
2000’li yıllarda yapılan reformlarda, personel yönetimi anlayışından insan kaynakları yönetimi yaklaşımına geçiş yönünde değişiklikler yapıldığı görülmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu geçişin göstergeleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Bazı alanlarda performansa bağlı ücret, memur yerine sözleşmeli personel uygulamalarının yaygınlaştırılması eğilimleri,
B
Daha sıkı ve bürokratik çalışma biçimleri getirilmesi,
C
Hizmet içi eğitime daha fazla önem verilmesi,
D
Çalışanların bir iç paydaş olarak görülmesi,
E
Kamu hizmetlerinin sunumunda “vatandaş” anlayışındaki değişim,
Açıklama:
Ülkemizde, özellikle 2000’li yıllarda yapılan reformlarda, personel yönetimi anlayışından insan kaynakları yönetimi yaklaşımına geçiş yönünde değişiklikler yapıldığı görülmektedir. Bu geçişin göstergeleri aşağıda özetlenmiştir:
• Kamu hizmetlerinin sunumunda “vatandaş” anlayışındaki değişim,
• Çalışanların bir iç paydaş olarak görülmesi,
• Kamu kurumlarında stratejik plan ve performans programı uygulamasının başlatılması,
• Yönetimde girdi merkezli düşünme yerine sonuç odaklı anlayışların gelişmesi,
• Hizmet içi eğitime daha fazla önem verilmesi,
• Esnek çalışma biçimleri getirilmesi,
• Bazı alanlarda performansa bağlı ücret, memur yerine sözleşmeli personel uygulamalarının yaygınlaştırılması eğilimleri,
• Özellikle yerel yönetimlerde “personel dairesi” veya “personel müdürlüğü” biçiminde olan birimlerin isimlerinin yasal olarak “insan kaynakları dairesi” ya da “insan kaynakları müdürlüğü” ne dönüştürülmesi (Eryılmaz, 2018:328-329). Bu dönüşüm, merkezi yönetim birimlerinde de yaşanmıştır.
• Kamu hizmetlerinin sunumunda “vatandaş” anlayışındaki değişim,
• Çalışanların bir iç paydaş olarak görülmesi,
• Kamu kurumlarında stratejik plan ve performans programı uygulamasının başlatılması,
• Yönetimde girdi merkezli düşünme yerine sonuç odaklı anlayışların gelişmesi,
• Hizmet içi eğitime daha fazla önem verilmesi,
• Esnek çalışma biçimleri getirilmesi,
• Bazı alanlarda performansa bağlı ücret, memur yerine sözleşmeli personel uygulamalarının yaygınlaştırılması eğilimleri,
• Özellikle yerel yönetimlerde “personel dairesi” veya “personel müdürlüğü” biçiminde olan birimlerin isimlerinin yasal olarak “insan kaynakları dairesi” ya da “insan kaynakları müdürlüğü” ne dönüştürülmesi (Eryılmaz, 2018:328-329). Bu dönüşüm, merkezi yönetim birimlerinde de yaşanmıştır.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi insan kaynakları yönetiminin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bilginin kısa zamanda eskimesini önlemek ve yenilikleri zamanında yakalamak için, çalışanların yaratıcılığını, bilgi ve deneyim düzeylerini sürekli geliştirmeyi amaçlar.
B
İnsan kaynakları yönetimi, dinamik bir süreçtir.
C
İnsan kaynakları yönetimi, çalışanları iç paydaşlar olarak görür.
D
İnsan kaynakları yönetimi, sonuçlardan daha çok girdilere yönelir.
E
İnsan kaynakları yönetimi, kurumda “ben” merkezli bir anlayış yerine “biz” merkezli bir kültürü egemen kılmaya çalışır.
Açıklama:
İnsan kaynakları yönetiminin özellikleri şöyle sıralanabilir:
• İnsan kaynakları yönetimi, örgütsel gelişme ile çalışanların bireysel ve grup olarak gelişmeleri arasında yakın bir ilişki olduğunu düşünür. Bilginin kısa zamanda eskimesini önlemek ve yenilikleri zamanında yakalamak için, çalışanların yaratıcılığını, bilgi ve deneyim düzeylerini sürekli geliştirmeyi amaçlar.
• İnsan kaynakları yönetimi, girdilerden daha çok sonuçlara yönelir. Personelin sayısı, çalışma süreleri ve ücretlerinden daha fazla, onların performansına ve bunun kurumun verimliliğine etkisi üzerinde yoğunlaşır.
• İnsan kaynakları yönetimi, çalışanları iç paydaşlar olarak görür; kurumun amaç ve hedeflerinin belirlenmesi ve diğer karar alma süreçlerine aktif olarak katılmasının yararlı olacağını düşünür.
• İnsan kaynakları yönetimi, kurumda “ben” merkezli bir anlayış yerine “biz” merkezli bir kültürü egemen kılmaya çalışır.
• İnsan kaynakları yönetimi, kurumda hiyerarşiye dayalı otorite türü yerine, bilgiye ve uzmanlığa dayalı bir otorite biçiminin yükselişi karşısında, karşılıklı iş birliği, uzmanlığa saygı ve takım çalışmasının farkında olarak, bu iş birliğinin gerekleri ve koşullarını sağlamaya çalışır.
• İnsan kaynakları yönetimi, iş ve işlem süreçlerinin basitleştirilmesini, mevzuatın azaltılması ve sadeleştirilmesini, örgütlerin basık ve esnek bir yapıda olmasını, esnek çalışma biçimlerini, performansa bağlı ücret ve istihdam rejimini savunur.
•İnsan kaynakları yönetimi, klasik personel yönetiminden paradigmatik bir kopuşu ifade eder. Klasik personel yönetiminde çalışan, kurumun edilgen bir unsuru olarak görülürken, insan kaynakları yönetiminde çalışana “öz sermaye” olarak bakılmaktadır.
• İnsan kaynakları yönetimi, çalışanlardan maksimum yararlanma düşüncesinden hareket eder; bu amaçla çalışanların yapmakta oldukları iş yanında, birden fazla işte de eğitimini sağlayarak alternatif kullanım politikasına önem verir.
• Son olarak, insan kaynakları yönetimi, dinamik bir süreçtir, gelişmelere karşı duyarlı olunmayı gerektirir. Bu bakımdan kurumun yeniliklere ve gelişmelere kendini sürekli uyarlayabilmesi için, değişime yönelik bir kurum kültürünün geliştirilmesine katkı yapmaya çalışır.
• İnsan kaynakları yönetimi, örgütsel gelişme ile çalışanların bireysel ve grup olarak gelişmeleri arasında yakın bir ilişki olduğunu düşünür. Bilginin kısa zamanda eskimesini önlemek ve yenilikleri zamanında yakalamak için, çalışanların yaratıcılığını, bilgi ve deneyim düzeylerini sürekli geliştirmeyi amaçlar.
• İnsan kaynakları yönetimi, girdilerden daha çok sonuçlara yönelir. Personelin sayısı, çalışma süreleri ve ücretlerinden daha fazla, onların performansına ve bunun kurumun verimliliğine etkisi üzerinde yoğunlaşır.
• İnsan kaynakları yönetimi, çalışanları iç paydaşlar olarak görür; kurumun amaç ve hedeflerinin belirlenmesi ve diğer karar alma süreçlerine aktif olarak katılmasının yararlı olacağını düşünür.
• İnsan kaynakları yönetimi, kurumda “ben” merkezli bir anlayış yerine “biz” merkezli bir kültürü egemen kılmaya çalışır.
• İnsan kaynakları yönetimi, kurumda hiyerarşiye dayalı otorite türü yerine, bilgiye ve uzmanlığa dayalı bir otorite biçiminin yükselişi karşısında, karşılıklı iş birliği, uzmanlığa saygı ve takım çalışmasının farkında olarak, bu iş birliğinin gerekleri ve koşullarını sağlamaya çalışır.
• İnsan kaynakları yönetimi, iş ve işlem süreçlerinin basitleştirilmesini, mevzuatın azaltılması ve sadeleştirilmesini, örgütlerin basık ve esnek bir yapıda olmasını, esnek çalışma biçimlerini, performansa bağlı ücret ve istihdam rejimini savunur.
•İnsan kaynakları yönetimi, klasik personel yönetiminden paradigmatik bir kopuşu ifade eder. Klasik personel yönetiminde çalışan, kurumun edilgen bir unsuru olarak görülürken, insan kaynakları yönetiminde çalışana “öz sermaye” olarak bakılmaktadır.
• İnsan kaynakları yönetimi, çalışanlardan maksimum yararlanma düşüncesinden hareket eder; bu amaçla çalışanların yapmakta oldukları iş yanında, birden fazla işte de eğitimini sağlayarak alternatif kullanım politikasına önem verir.
• Son olarak, insan kaynakları yönetimi, dinamik bir süreçtir, gelişmelere karşı duyarlı olunmayı gerektirir. Bu bakımdan kurumun yeniliklere ve gelişmelere kendini sürekli uyarlayabilmesi için, değişime yönelik bir kurum kültürünün geliştirilmesine katkı yapmaya çalışır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi kamuda ve özel sektördeki insan kaynakları yönetimi konusundaki benzerliklerden biridir?
Seçenekler
A
Özel sektör de kamu hizmetleri de, herkesi ilgilendiren, “kazançtan” daha çok “kamu yararı” düşüncesi ağır basan faaliyetlerden oluşur.
B
Özel ve kamu kesimindeki çalışanların ekonomik ve sosyal hakları (toplu sözleşme durumu hariç) genellikle tek yönlü olarak yasal düzenlemeler çerçevesinde belirlenir.
C
Özel sektör ve kamu hizmetleri, yasal ve biçimsel kurallara göre yürütülür.
D
Özel sektörde de kamu hizmetlerinde de çalışanların hizmet güvenliği iyi sağlanmış ve korunmuştur.
E
Her iki kesimde de insan kaynakları, kurumun “öz sermayesi” olarak görülmektedir
Açıklama:
Kamuda ve özel sektördeki insan kaynakları yönetimi konusundaki benzerlikler altı noktada toplanabilir:
1. Her iki kesimde de insan kaynakları yönetimi, örgütün beşerî yönü ile ilgilidir. Her örgüt, yöneldiği alan ne olursa olsun, başarılı olabilmek için insan kaynaklarını geliştirmek ihtiyacındadır.
2. Her iki kesimde de iş bölümü, hiyerarşi, yazılı kurallar, tarafsızlık gibi bir takım ögeleri içeren bir yapı, norm ve ilişkiler düzeni bulunmaktadır. Buna “bürokratik” unsur denilmektedir.
3. Yönetim, belirli amaçları gerçekleştirmek için “iş birliği”ne dayalı bir grup faaliyeti olduğuna göre, hangi türden olursa olsun, her örgütün amacı, bu iş birliğini ve koordinasyonu geliştirmektir.
4. Her iki kesimde de insan kaynakları yönetiminde, kalite, verimlilik, etkinlik, kariyer, dürüstlük, performans ve profesyonellik gibi değer ve ilkeler önem kazanmıştır.
5. Her kesimde de insan kaynaklarına ilişkin, girdilerden daha çok çıktılara ve sonuçlara yönelme eğilimi egemen olmaya başlamıştır.
6. Her iki kesimde de insan kaynakları, kurumun “öz sermayesi” olarak görülmekte, ona yapılan yatırıma bir maliyet olarak bakılmamaktadır.
1. Her iki kesimde de insan kaynakları yönetimi, örgütün beşerî yönü ile ilgilidir. Her örgüt, yöneldiği alan ne olursa olsun, başarılı olabilmek için insan kaynaklarını geliştirmek ihtiyacındadır.
2. Her iki kesimde de iş bölümü, hiyerarşi, yazılı kurallar, tarafsızlık gibi bir takım ögeleri içeren bir yapı, norm ve ilişkiler düzeni bulunmaktadır. Buna “bürokratik” unsur denilmektedir.
3. Yönetim, belirli amaçları gerçekleştirmek için “iş birliği”ne dayalı bir grup faaliyeti olduğuna göre, hangi türden olursa olsun, her örgütün amacı, bu iş birliğini ve koordinasyonu geliştirmektir.
4. Her iki kesimde de insan kaynakları yönetiminde, kalite, verimlilik, etkinlik, kariyer, dürüstlük, performans ve profesyonellik gibi değer ve ilkeler önem kazanmıştır.
5. Her kesimde de insan kaynaklarına ilişkin, girdilerden daha çok çıktılara ve sonuçlara yönelme eğilimi egemen olmaya başlamıştır.
6. Her iki kesimde de insan kaynakları, kurumun “öz sermayesi” olarak görülmekte, ona yapılan yatırıma bir maliyet olarak bakılmamaktadır.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi kamuda ve özel sektördeki insan kaynakları yönetimi konusundaki farklılıklardan biridir?
Seçenekler
A
Özel sektörde çalışanların hizmet güvenliği daha iyi sağlanmış ve korunmuştur.
B
Özel sektörde çalışanların ekonomik ve sosyal hakları ise (toplu sözleşme durumu hariç) genellikle tek yönlü olarak yasal düzenlemeler çerçevesinde belirlenir.
C
Kamu hizmetleri, herkesin gözü önünde cereyan eder.
D
Kamu kesimindeki işlerin amacı doğrudan “kâr”a yöneliktir.
E
Hizmet güvenliği faktörü nedeniyle kişiler, kamu kesiminden ziyade özel sektörü tercih etmektedir.
Açıklama:
Kamu ve özel sektördeki insan kaynakları yönetimi anlayış ve uygulamalarında temel bazı
farklılıklar bulunmaktadır. Bunlar şöyle sıralanabilir:
1. Genel olarak kamu hizmetleri, herkesi ilgilendiren, “kazançtan” daha çok “kamu yararı” düşüncesi ağır basan faaliyetlerden oluşur. Özel kesimdeki işlerin amacı doğrudan “kâr”a yöneliktir. Bu nedenle kamu kesiminde çalışan personelden, yasalara bağlı, kamu yararına yönelik etkin ve verimli bir çalışma göstermesi istendiği hâlde; özel bir firmada çalışanlardan ise örgütün kâr güdüsü için çalışmaları beklenir.
2. Özel kesim yöneticileri, çalışanların maddi ve sosyal hakları konusunda karşılıklı görüşmeler yoluyla belirli çözümler gerçekleştirdikleri hâlde, kamu kesimindeki çalışanların ekonomik ve sosyal hakları ise (toplu sözleşme durumu hariç) genellikle tek yönlü olarak yasal düzenlemeler çerçevesinde belirlenir.
3. Kamu hizmetleri, yasal ve biçimsel kurallara göre yürütülür. Bir kamu kurumunda yöneticinin karar ve eylem serbestliği, bir firma yöneticisine oranla daha çok kısıtlanmış durumdadır.
4. Kamu hizmetleri, herkesin gözü önünde cereyan eder. Bu nedenle, kamu görevlilerinin işleri ve faaliyetleri kamunun gözetim ve denetimi altındadır. Özel kesimdeki işler ise kamuyu ya da siyaseti doğrudan doğruya ilgilendirmez. Ancak işletmelerinin geleceğini yakından ilgilendirdiği için işletme yönetimleri de topluma karşı daha duyarlı olmaya çalışırlar.
5. Özel kesime göre kamu kesiminde çalışanların hizmet güvenliği daha iyi sağlanmış ve korunmuştur. Hizmet güvenliği faktörü nedeniyle kişiler, ücreti düşük olsa da genellikle kamu kesimini özel kesime tercih edebilirler.
farklılıklar bulunmaktadır. Bunlar şöyle sıralanabilir:
1. Genel olarak kamu hizmetleri, herkesi ilgilendiren, “kazançtan” daha çok “kamu yararı” düşüncesi ağır basan faaliyetlerden oluşur. Özel kesimdeki işlerin amacı doğrudan “kâr”a yöneliktir. Bu nedenle kamu kesiminde çalışan personelden, yasalara bağlı, kamu yararına yönelik etkin ve verimli bir çalışma göstermesi istendiği hâlde; özel bir firmada çalışanlardan ise örgütün kâr güdüsü için çalışmaları beklenir.
2. Özel kesim yöneticileri, çalışanların maddi ve sosyal hakları konusunda karşılıklı görüşmeler yoluyla belirli çözümler gerçekleştirdikleri hâlde, kamu kesimindeki çalışanların ekonomik ve sosyal hakları ise (toplu sözleşme durumu hariç) genellikle tek yönlü olarak yasal düzenlemeler çerçevesinde belirlenir.
3. Kamu hizmetleri, yasal ve biçimsel kurallara göre yürütülür. Bir kamu kurumunda yöneticinin karar ve eylem serbestliği, bir firma yöneticisine oranla daha çok kısıtlanmış durumdadır.
4. Kamu hizmetleri, herkesin gözü önünde cereyan eder. Bu nedenle, kamu görevlilerinin işleri ve faaliyetleri kamunun gözetim ve denetimi altındadır. Özel kesimdeki işler ise kamuyu ya da siyaseti doğrudan doğruya ilgilendirmez. Ancak işletmelerinin geleceğini yakından ilgilendirdiği için işletme yönetimleri de topluma karşı daha duyarlı olmaya çalışırlar.
5. Özel kesime göre kamu kesiminde çalışanların hizmet güvenliği daha iyi sağlanmış ve korunmuştur. Hizmet güvenliği faktörü nedeniyle kişiler, ücreti düşük olsa da genellikle kamu kesimini özel kesime tercih edebilirler.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi kamuda insan kaynaklarının dayandığı ilke ve değerlerden biri değildir?
Seçenekler
A
performans,
B
sınıflandırma,
C
kariyer,
D
taraf tutma,
E
liyakat,
Açıklama:
Kamuda insan kaynakları yönetimi, liyakat, kariyer, sınıflandırma, performans ve tarafsızlık
gibi belirli bazı ilke ve değerlere dayanır.
gibi belirli bazı ilke ve değerlere dayanır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi insan kaynakları yönetiminde akademik disiplinin incelediği alanlardan biridir?
Seçenekler
A
Personel yönetimi
B
Personelin işe alınması
C
Politika ve uygulamalar
D
Sosyal haklar
E
Sevk ve idare faaliyetleri
Açıklama:
Akademik bir disiplin olarak insan kaynakları yönetimi ise söz konusu politika ve uygulamaları, anlamaya, analiz etmeye ve geliştirmeye yönelik bir alandır ve yönetim biliminin içinde yer almaktadır.
Soru 32
İnsan kaynakları yönetimi, örgütlerdeki insan unsuruyla kaç açıdan ilgilenir?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
İnsan kaynakları yönetimi, örgütlerdeki insan unsuruyla üç açıdan ilgilenir.
Soru 33
I. Tarım toplumu
II. Sanayi toplumu
III. Bilgi toplumu
IV. Sosyo-ekonomik toplum
İnsan kaynakları yönetiminin gelişimi sırasında uygarlıklara ilişkin olarak,yukarıdaki aşamalardan hangileri ile sınıflandırılmıştır?
II. Sanayi toplumu
III. Bilgi toplumu
IV. Sosyo-ekonomik toplum
İnsan kaynakları yönetiminin gelişimi sırasında uygarlıklara ilişkin olarak,yukarıdaki aşamalardan hangileri ile sınıflandırılmıştır?
Seçenekler
A
I-II
B
I-III-IV
C
I-III
D
I-II-III
E
I-III-IV
Açıklama:
İnsan Kaynakları Yönetiminin Gelişimi
İnsan kaynakları yönetimi, belirli bir yönetim anlayışına ve felsefesine dayanır. İnsan kaynakları yönetimindeki gelişmeler, yönetim alanındaki dönüşümlerle yakından ilişkilidir. Yönetime ilişkin düşünce, yapı ve uygulamalar, uygarlıkların gelişme süreçleri ve bu süreçlerde üretim faktörleri arasındaki ilişkilerden büyük ölçüde etkilenmiştir. Uygarlıklara ilişkin olarak, “tarım toplumu”, “sanayi toplumu” ve “bilgi toplumu” aşamaları biçiminde üçlü bir sınıflandırma yapılır.
İnsan kaynakları yönetimi, belirli bir yönetim anlayışına ve felsefesine dayanır. İnsan kaynakları yönetimindeki gelişmeler, yönetim alanındaki dönüşümlerle yakından ilişkilidir. Yönetime ilişkin düşünce, yapı ve uygulamalar, uygarlıkların gelişme süreçleri ve bu süreçlerde üretim faktörleri arasındaki ilişkilerden büyük ölçüde etkilenmiştir. Uygarlıklara ilişkin olarak, “tarım toplumu”, “sanayi toplumu” ve “bilgi toplumu” aşamaları biçiminde üçlü bir sınıflandırma yapılır.
Soru 34
Ülkemizde, özellikle 2000’li yıllarda yapılan reformlarda, personel yönetimi anlayışından insan kaynakları yönetimi yaklaşımına geçiş yönünde değişiklikler yapıldığı görülmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu geçişin göstergeleri dışında kalır?
Seçenekler
A
Kamu hizmetlerinin sunumunda “vatandaş” anlayışındaki değişim,
B
Çalışanların bir iç paydaş olarak görülmesi,
C
Kamu kurumlarında stratejik plan ve performans programı uygulamasının başlatılması,
D
Yönetimde girdi merkezli düşünme yerine sonuç odaklı anlayışların gelişmesi,
E
Hizmet içi eğitimin gözardı edilmesi
Açıklama:
Ülkemizde, özellikle 2000’li yıllarda yapılan reformlarda, personel yönetimi anlayışından insan kaynakları yönetimi yaklaşımına geçiş yönünde değişiklikler yapıldığı görülmektedir. Bu geçişin göstergeleri aşağıda özetlenmiştir:
• Kamu hizmetlerinin sunumunda “vatandaş” anlayışındaki değişim,
• Çalışanların bir iç paydaş olarak görülmesi,
• Kamu kurumlarında stratejik plan ve performans programı uygulamasının başlatılması,
• Yönetimde girdi merkezli düşünme yerine sonuç odaklı anlayışların gelişmesi,
• Hizmet içi eğitime daha fazla önem verilmesi,
• Esnek çalışma biçimleri getirilmesi,
• Bazı alanlarda performansa bağlı ücret, memur yerine sözleşmeli personel uygulamalarının yaygınlaştırılması eğilimleri,
• Özellikle yerel yönetimlerde “personel dairesi” veya “personel müdürlüğü” biçiminde olan birimlerin isimlerinin yasal olarak “insan kaynakları dairesi” ya da
“insan kaynakları müdürlüğü” ne dönüştürülmesi (Eryılmaz, 2018:328-329). Bu
dönüşüm, merkezi yönetim birimlerinde de yaşanmıştır.
• Kamu hizmetlerinin sunumunda “vatandaş” anlayışındaki değişim,
• Çalışanların bir iç paydaş olarak görülmesi,
• Kamu kurumlarında stratejik plan ve performans programı uygulamasının başlatılması,
• Yönetimde girdi merkezli düşünme yerine sonuç odaklı anlayışların gelişmesi,
• Hizmet içi eğitime daha fazla önem verilmesi,
• Esnek çalışma biçimleri getirilmesi,
• Bazı alanlarda performansa bağlı ücret, memur yerine sözleşmeli personel uygulamalarının yaygınlaştırılması eğilimleri,
• Özellikle yerel yönetimlerde “personel dairesi” veya “personel müdürlüğü” biçiminde olan birimlerin isimlerinin yasal olarak “insan kaynakları dairesi” ya da
“insan kaynakları müdürlüğü” ne dönüştürülmesi (Eryılmaz, 2018:328-329). Bu
dönüşüm, merkezi yönetim birimlerinde de yaşanmıştır.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi yönetime ilişkin genel gelişmeleri de dikkate alarak, insan kaynakları yönetiminin özellikleri dışındadır?
Seçenekler
A
İnsan kaynakları yönetimi, örgütsel gelişme ile çalışanların bireysel ve grup olarak gelişmeleri arasında yakın bir ilişki olduğunu düşünür. Bilginin kısa zamanda eskimesini önlemek ve yenilikleri zamanında yakalamak için, çalışanların yaratıcılığını, bilgi ve deneyim düzeylerini sürekli geliştirmeyi amaçlar.
B
İnsan kaynakları yönetimi, girdilerden daha çok sonuçlara yönelir. Personelin sayısı, çalışma süreleri ve ücretlerinden daha fazla, onların performansına ve bunun kurumun verimliliğine etkisi üzerinde yoğunlaşır.
C
İnsan kaynakları yönetimi, çalışanları iç paydaşlar olarak görür; kurumun amaç ve hedeflerinin belirlenmesi ve diğer karar alma süreçlerine aktif olarak katılmasının yararlı olacağını düşünür.
D
İnsan kaynakları yönetimi, kurumda “biz” merkezli bir anlayış yerine “ben” merkezli bir kültürü egemen kılmaya çalışır.
E
İnsan kaynakları yönetimi, kurumda hiyerarşiye dayalı otorite türü yerine, bilgiye
ve uzmanlığa dayalı bir otorite biçiminin yükselişi karşısında, karşılıklı iş birliği,
uzmanlığa saygı ve takım çalışmasının farkında olarak, bu iş birliğinin gerekleri ve koşullarını sağlamaya çalışır.
ve uzmanlığa dayalı bir otorite biçiminin yükselişi karşısında, karşılıklı iş birliği,
uzmanlığa saygı ve takım çalışmasının farkında olarak, bu iş birliğinin gerekleri ve koşullarını sağlamaya çalışır.
Açıklama:
İnsan kaynakları yönetimi, kurumda “ben” merkezli bir anlayış yerine “biz” merkezli bir kültürü egemen kılmaya çalışır
Soru 36
Kamuda ve özel işletmelerde insan kaynakları yönetimi konusunda birtakım benzerlik ve farklılıklar bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi benzerliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Özel kesimdeki işlerin amacı doğrudan “kâr”a yöneliktir.
B
Yönetim, belirli amaçları gerçekleştirmek için “iş birliği”ne dayalı bir grup faaliyeti
olduğuna göre, hangi türden olursa olsun, her örgütün amacı, bu iş birliğini ve
koordinasyonu geliştirmektir.
olduğuna göre, hangi türden olursa olsun, her örgütün amacı, bu iş birliğini ve
koordinasyonu geliştirmektir.
C
İşletmelerinin geleceğini yakından ilgilendirdiği için işletme yönetimleri de topluma karşı daha duyarlı olmaya çalışırlar.
D
Çalışanların maddi ve sosyal hakları konusunda karşılıklı görüşmeler yoluyla belirli çözümler gerçekleştirdikleri hâlde, kamu kesimindeki çalışanların ekonomik ve sosyal hakları ise (toplu sözleşme durumu hariç) genellikle tek yönlü olarak yasal düzenlemeler çerçevesinde belirlenir.
E
Karar ve eylem serbestliği, bir firma yöneticisine oranla daha çok kısıtlanmış durumdadır.
Açıklama:
Yönetim, belirli amaçları gerçekleştirmek için “iş birliği”ne dayalı bir grup faaliyeti
olduğuna göre, hangi türden olursa olsun, her örgütün amacı, bu iş birliğini ve
koordinasyonu geliştirmektir.
Benzerliklerin içinde bulunmaktadır.
Kamu ve özel sektördeki insan kaynakları yönetimi anlayış ve uygulamalarında temel bazı
farklılıklar bulunmaktadır. Bunlar şöyle sıralanabilir:
1. Genel olarak kamu hizmetleri, herkesi ilgilendiren, “kazançtan” daha çok “kamu yararı” düşüncesi ağır basan faaliyetlerden oluşur. Özel kesimdeki işlerin amacı doğrudan “kâr”a yöneliktir. Bu nedenle kamu kesiminde çalışan personelden, yasalara
bağlı, kamu yararına yönelik etkin ve verimli bir çalışma göstermesi istendiği hâlde;
özel bir firmada çalışanlardan ise örgütün kâr güdüsü için çalışmaları beklenir.
2. Özel kesim yöneticileri, çalışanların maddi ve sosyal hakları konusunda karşılıklı
görüşmeler yoluyla belirli çözümler gerçekleştirdikleri hâlde, kamu kesimindeki
çalışanların ekonomik ve sosyal hakları ise (toplu sözleşme durumu hariç) genellikle tek yönlü olarak yasal düzenlemeler çerçevesinde belirlenir.
3. Kamu hizmetleri, yasal ve biçimsel kurallara göre yürütülür. Bir kamu kurumunda
yöneticinin karar ve eylem serbestliği, bir firma yöneticisine oranla daha çok kısıtlanmış durumdadır.
4. Kamu hizmetleri, herkesin gözü önünde cereyan eder. Bu nedenle, kamu görevlilerinin işleri ve faaliyetleri kamunun gözetim ve denetimi altındadır. Özel kesimdeki
işler ise kamuyu ya da siyaseti doğrudan doğruya ilgilendirmez. Ancak işletmelerinin geleceğini yakından ilgilendirdiği için işletme yönetimleri de topluma karşı
daha duyarlı olmaya çalışırlar.
5. Özel kesime göre kamu kesiminde çalışanların hizmet güvenliği daha iyi sağlanmış
ve korunmuştur. Hizmet güvenliği faktörü nedeniyle kişiler, ücreti düşük olsa da
genellikle kamu kesimini özel kesime tercih edebilirler (Eryılmaz, 2018:333).
olduğuna göre, hangi türden olursa olsun, her örgütün amacı, bu iş birliğini ve
koordinasyonu geliştirmektir.
Benzerliklerin içinde bulunmaktadır.
Kamu ve özel sektördeki insan kaynakları yönetimi anlayış ve uygulamalarında temel bazı
farklılıklar bulunmaktadır. Bunlar şöyle sıralanabilir:
1. Genel olarak kamu hizmetleri, herkesi ilgilendiren, “kazançtan” daha çok “kamu yararı” düşüncesi ağır basan faaliyetlerden oluşur. Özel kesimdeki işlerin amacı doğrudan “kâr”a yöneliktir. Bu nedenle kamu kesiminde çalışan personelden, yasalara
bağlı, kamu yararına yönelik etkin ve verimli bir çalışma göstermesi istendiği hâlde;
özel bir firmada çalışanlardan ise örgütün kâr güdüsü için çalışmaları beklenir.
2. Özel kesim yöneticileri, çalışanların maddi ve sosyal hakları konusunda karşılıklı
görüşmeler yoluyla belirli çözümler gerçekleştirdikleri hâlde, kamu kesimindeki
çalışanların ekonomik ve sosyal hakları ise (toplu sözleşme durumu hariç) genellikle tek yönlü olarak yasal düzenlemeler çerçevesinde belirlenir.
3. Kamu hizmetleri, yasal ve biçimsel kurallara göre yürütülür. Bir kamu kurumunda
yöneticinin karar ve eylem serbestliği, bir firma yöneticisine oranla daha çok kısıtlanmış durumdadır.
4. Kamu hizmetleri, herkesin gözü önünde cereyan eder. Bu nedenle, kamu görevlilerinin işleri ve faaliyetleri kamunun gözetim ve denetimi altındadır. Özel kesimdeki
işler ise kamuyu ya da siyaseti doğrudan doğruya ilgilendirmez. Ancak işletmelerinin geleceğini yakından ilgilendirdiği için işletme yönetimleri de topluma karşı
daha duyarlı olmaya çalışırlar.
5. Özel kesime göre kamu kesiminde çalışanların hizmet güvenliği daha iyi sağlanmış
ve korunmuştur. Hizmet güvenliği faktörü nedeniyle kişiler, ücreti düşük olsa da
genellikle kamu kesimini özel kesime tercih edebilirler (Eryılmaz, 2018:333).
Soru 37
Memurluğun yükselme olanaklarına dayalı bir meslek durumuna getirilmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Liyakat
B
Performans
C
Kadro
D
Rütbe
E
Kariyer
Açıklama:
Kariyer: Memurluğun yükselme olanaklarına dayalı bir meslek durumuna getirilmesidir
Soru 38
Hiyerarşik bağlantıları olan hizmet gruplarından aynı veya benzeri birimlerin bir araya getirilerek gruplandırmaya tabi tutulmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sınıflandırma
B
Rütbe
C
Liyakat
D
Performans
E
Tarafsızlık
Açıklama:
Sınıflandırma (classification), hiyerarşik bağlantıları olan hizmet gruplarından aynı veya benzeri birimlerin bir araya getirilerek gruplandırmaya tabi tutulmasıdır.
Soru 39
I. Serbestlik
II. Eşitlik
III. Görevin gerektirdiği nitelikler
IV. Mesleki etkinlik
Kamu hizmetlerine giriş için hangi temel ilkeler gereklidir?
II. Eşitlik
III. Görevin gerektirdiği nitelikler
IV. Mesleki etkinlik
Kamu hizmetlerine giriş için hangi temel ilkeler gereklidir?
Seçenekler
A
I-II
B
II-III-IV
C
I-IV
D
I-II-III
E
I-III-IV
Açıklama:
Anayasa’nın bu düzenlemesi, kamu hizmetlerine girişte, üç temel ilkeyi ortaya koymaktadır. Bunlar şunlardır:
• Serbestlik
• Eşitlik
• Görevin gerektirdiği nitelikler.
• Serbestlik
• Eşitlik
• Görevin gerektirdiği nitelikler.
Soru 40
I. Mesleki yeterlilik eğitimi
II. Vizyon/düşünce eğitimi
III. Değerler ve ilkeler eğitimi
Hizmet için eğitim programı, hangi konu etrafında yürütülen eğitimlerden oluşur?
II. Vizyon/düşünce eğitimi
III. Değerler ve ilkeler eğitimi
Hizmet için eğitim programı, hangi konu etrafında yürütülen eğitimlerden oluşur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I-II
D
I-III
E
I-II-III
Açıklama:
Hizmet için eğitim programı, genellikle üç ana konu etrafında yürütülen eğitimlerden
oluşur. Bunlar şunlardır:
• Mesleki yeterlilik eğitimi
• Vizyon/düşünce eğitimi
• Değerler ve ilkeler eğitimi
oluşur. Bunlar şunlardır:
• Mesleki yeterlilik eğitimi
• Vizyon/düşünce eğitimi
• Değerler ve ilkeler eğitimi
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi insan kaynakları yaklaşımının benimsenmesinde tetikleyici rol oynayan faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
İletişim teknolojisindeki gelişmeler
B
Siyasetteki değişmeler
C
Yerelleşme
D
Ekonomik değişmeler
E
Yönetim anlayışındaki değişmeler
Açıklama:
İnsan kaynakları yönetimine ilişkin yaklaşımlar, özellikle 1980’li yıllardan itibaren hızlı bir değişim sürecine girmiştir. Yönetimde personel yönetimi anlayışı yerine, insan kaynakları yaklaşımının benimsenmesi, 1980’li yıllarda ekonomide, siyasette, yönetim anlayışında, iletişim teknolojilerindeki gelişmelerin ve küreselleşmenin tetiklemesiyle birlikte ortaya çıkmıştır.
Soru 42
I- Personelin işe alınması
II- Personelin sınıflandırılması
III- İşletme kaynaklarının temini
IV- Sermayenin kontrolü
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri İnsan kaynakları yönetiminin "işlevsel fonksiyonları" arasında yer alır?
II- Personelin sınıflandırılması
III- İşletme kaynaklarının temini
IV- Sermayenin kontrolü
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri İnsan kaynakları yönetiminin "işlevsel fonksiyonları" arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
İnsan kaynakları yönetimi; klasik personel yönetimi işlevini de içeren ancak bununla sınırlı kalmayan bir bakış açısına sahiptir. Bilindiği gibi işlevsel bir kavram olarak personel yönetimi; personelin işe alınması, sınıflandırılması, terfii, mali ve sosyal hakları, yetiştirilmesi, disiplin işlemleri, sevk ve idaresi ile ilgili faaliyetleri içerir. Doğru cevap B'dir.
Soru 43
- Tarım toplumu
- Sanayi toplumu
- Bilgi toplumu
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İnsan kaynakları yönetimindeki gelişmeler, yönetim alanındaki dönüşümlerle yakından ilişkilidir. Yönetime ilişkin düşünce, yapı ve uygulamalar, uygarlıkların gelişme süreçleri ve bu süreçlerde üretim faktörleri arasındaki ilişkilerden büyük ölçüde etkilenmiştir. Uygarlıklara ilişkin olarak, “tarım toplumu”, “sanayi toplumu” ve “bilgi toplumu” aşamaları biçiminde üçlü bir sınıflandırma yapılır.
Soru 44
Sanayi toplumu, iş merkezi olarak işletmeyi ve onun yönetimini öne çıkardığı gibi, kamu yönetiminde de bürokrasiyi ve bürokratları önemli bir güç merkezi hâline getirmiştir. Aşağıdakilerden hangisi sanayi toplumuna yön veren teorisyenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Weber
B
Marx
C
Taylor
D
Illich
E
Fayol
Açıklama:
Sanayi toplumu, iş merkezi olarak işletmeyi ve onun yönetimini öne çıkardığı gibi, kamu yönetiminde de bürokrasiyi ve bürokratları önemli bir güç merkezi hâline getirmiştir. Max Weber, Karl Marx, F. Taylor, Henri Fayol, Woodrow Wilson gibi düşünürler, yönetime ilişkin teorilerini bu dönemde geliştirdiler. Sözü geçen teorisyenler bu dönemde, çalışanların kurumlarda ve iş yerindeki verimliliğini ve etkinliğini artırmaya yönelik önemli inceleme ve araştırmalar gerçekleştirilmiştir.
Soru 45
İşletmeler, 1970’lerin sonunda ürün merkezli düşünmek yerine ------- stratejiler üretmeye başlamışlardır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
müşteri merkezli
B
entelektüel sermaye merkezli
C
verim merkezli
D
prestij merkezli
E
personel merkezli
Açıklama:
İşletmeler, 1970’lerin sonunda “ürün merkezli” düşünmek yerine “müşteri merkezli” stratejiler üretmeye başlayınca, müşterilerin eğilimlerine, tercihlerine ve durumlarına göre işi tasarlamak sürecine girdiler; müşterileri daha çok dinlemeye ve anlamaya yöneldiler.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de insan kaynakları yönetimi yaklaşımına geçişin göstergelerinden biridir?
Seçenekler
A
Yönetimde sonuç odaklı anlayışların yerine girdi merkezli düşünmenin gelişmesi
B
Hizmet içi eğitime daha fazla önem verilmesi
C
Mesai saatlerine uyumada klasik kuralların işletilmesi
D
Çalışanların birer paydaş olarak görülmekten vazgeçilmesi
E
Çalışanların iş güvencesinin güçlendirilerek sözleşmeli personele son verilmesi
Açıklama:
Türkiye’de Ülkemizde, özellikle 2000’li yıllarda yapılan reformlarda, personel yönetimi anlayışından insan kaynakları yönetimi yaklaşımına geçiş yönünde değişiklikler yapıldığı görülmektedir. Bu geçişin göstergeleri arasında şunlar söylenebilir: Yönetimde girdi merkezli düşünme yerine sonuç odaklı anlayışların gelişmesi, hizmet içi eğitime daha fazla önem verilmesi, esnek çalışma biçimleri getirilmesi, bazı alanlarda performansa bağlı ücret, memur yerine sözleşmeli personel uygulamalarının yaygınlaştırılması eğilimleri ve çalışanların bir iç paydaş olarak görülmesi.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi insan kaynakları yönetiminin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sonuçlardan daha çok girdilere yönelmesi
B
Bilginin kısa zamanda eskimesini önlemesi
C
Çalışanların yaratıcılığını geliştirmeyi amaçlaması
D
Çalışanları karar alma süreçlerine aktif katması
E
Çalışanların performansının kurumun verimliliğine etkisi üzerine yoğunlaşması
Açıklama:
İnsan kaynakları yönetimi, örgütsel gelişme ile çalışanların bireysel ve grup olarak gelişmeleri arasında yakın bir ilişki olduğunu düşünür. Bilginin kısa zamanda eskimesini önlemek ve yenilikleri zamanında yakalamak için, çalışanların yaratıcılığını, bilgi ve deneyim düzeylerini sürekli geliştirmeyi amaçlar. Çalışanları iç paydaşlar olarak görür; kurumun amaç ve hedeflerinin belirlenmesi ve diğer karar alma süreçlerine aktif olarak katılmasının yararlı olacağını düşünür. Girdilerden daha çok sonuçlara yönelir. Personelin sayısı, çalışma süreleri ve ücretlerinden daha fazla, onların performansına ve bunun kurumun verimliliğine etkisi üzerinde yoğunlaşır.
Soru 48
Kamuda ve özel sektörde insan kaynakları yönetimiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Özel sektörde insan kaynakları yönetiminde beşeri sermaye ile daha çok ilgiliyken, kamuda ana para önemlidir.
B
Özel sektörde maddi ve sosyal haklar tek yönlü yasalarla düzenlenirken kamuda karşılıklı görüşmeler yoluyla belirlenir.
C
Özel sektör hizmetleri yasal ve biçimsel kurallara göre belirlenirken, kamuda eylem serbestisi kurum yöneticisi tarafından sınırlanır.
D
Özel sektör hizmetleri topluma açık ve toplumsal denetime uygun biçimde işlerken kamuda personel denetimi toplumdan gizli yürütülür.
E
Özel kesime göre kamu kesiminde çalışanların hizmet güvenliği daha iyi sağlanmış ve korunmuştur.
Açıklama:
Genel olarak kamu hizmetleri, herkesi ilgilendiren, “kazançtan” daha çok “kamu yararı” düşüncesi ağır basan faaliyetlerden oluşur. Özel kesimdeki işlerin amacı doğrudan “kâr”a yöneliktir. Özel kesim yöneticileri, çalışanların maddi ve sosyal hakları konusunda karşılıklı görüşmeler yoluyla belirli çözümler gerçekleştirdikleri hâlde, kamu kesimindeki çalışanların ekonomik ve sosyal hakları ise genellikle tek yönlü olarak yasal düzenlemeler çerçevesinde belirlenir. Kamu hizmetleri, yasal ve biçimsel kurallara göre yürütülür. Bir kamu kurumunda yöneticinin karar ve eylem serbestliği, bir firma yöneticisine oranla daha çok kısıtlanmış durumdadır. Kamu hizmetleri, herkesin gözü önünde cereyan eder. Bu nedenle, kamu görevlilerinin işleri ve faaliyetleri kamunun gözetim ve denetimi altındadır. Özel kesimdeki işler ise kamuyu ya da siyaseti doğrudan doğruya ilgilendirmez. Özel kesime göre kamu kesiminde çalışanların hizmet güvenliği daha iyi sağlanmış ve korunmuştur. Hizmet güvenliği faktörü nedeniyle kişiler, ücreti düşük olsa da genellikle kamu kesimini özel kesime tercih edebilirler.
Soru 49
Kamu personelinin görevini yaparken kimseye ayrıcalık tanımaması; dil, din, felsefi inanç, siyasi düşünce, ırk, cinsiyet ve benzeri sebeplere dayalı ayırım yapmaması ve herkese karşı yansız davranması anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tarafsızlık
B
Liyakat
C
Performans
D
Rütbe sınıflandırması
E
Kadro Sınıflandırması
Açıklama:
Kamu personelinin görevini yaparken kimseye ayrıcalık tanımaması; dil, din, felsefi inanç, siyasi düşünce, ırk, cinsiyet ve benzeri sebeplere dayalı ayırım yapmaması ve herkese karşı yansız davranması anlamına gelmektedir. Kamu personelinden, yasalara bağlı, kamu yararı ve hizmet gereklerine göre iş yapması, her türlü keyfilikten uzak durması beklenir. Bütün personel rejimlerinde tarafsızlık ilkesine özel bir önem verilmektedir.
Soru 50
------- memurluğun bir meslek durumuna getirilmesi olgusudur. Bu ilke memurlara, yaptıkları hizmetler için gerekli bilgilere ve yetişme şartlarına uygun biçimde sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme olanağını sağlar.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Liyakat
B
Kariyer
C
Kıdem
D
Kadro
E
Adaylık
Açıklama:
Kariyer, memurluğun bir meslek durumuna getirilmesi olgusudur. Bu ilke memurlara, yaptıkları hizmetler için gerekli bilgilere ve yetişme şartlarına uygun biçimde sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme olanağını sağlar. Uygulamada kariyer, memurun iş hayatına genç yaşta girmesini, hizmet güvenliğini, düzenli terfi olanağını ve emekliliğine kadar işte çalışabilme garantisini veren bir anlam kazanmıştır.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi personel yönetimi anlayışından insan kaynakları yönetimi yaklaşımına geçişin göstergelerindendir?
Seçenekler
A
Yönetimde girdi merkezli düşünülmesi
B
Hizmet içi eğitimin önemini yitirmesi
C
Esnek çalışma biçimlerinin azalması
D
Çalışanların bir iç paydaş olarak görülmesi
E
Performansa bağlı ücretin olmaması
Açıklama:
Çalışanların bir iç paydaş olarak görülmesi personel yönetimi anlayışından insan kaynakları yönetimi yaklaşımına geçişin göstergelerindendir
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi kamudaki ve özel sektördeki insan kaynakları yönetimi konusundaki benzerliklerdendir?
Seçenekler
A
İkisinde de kamu yararı ön plandadır
B
İkisinde de çalışanların ekonomik ve sosyal hakları kanunla belirlenir
C
İki kesimde de çalışanların hizmet güvenliği iyi sağlanmıştır
D
İki kesimin de faaliyetleri kamuyu doğrudan ilgilendirir
E
Her iki kesimde de insan kaynakları yönetimi, örgütün beşeri yönü ile ilgilidir
Açıklama:
İnsan kaynakları yönetiminin, örgütün beşeri yönü ile ilgili olması iki kesimin de benzer özelliklerindendir
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi kamuda insan kaynakları yönetiminin dayandığı ilke ve değerlerden değildir?
Seçenekler
A
Liyakat
B
Tarafsızlık
C
Mülakat
D
Kariyer
E
Performans
Açıklama:
Mülakat kamuda insan kaynakları yönetiminin dayandığı ilke ve değerlerden değildir
Soru 54
Memurluğun yükselme olanaklarına dayalı bir meslek durumuna getirilmesi, kamuda insan kaynakları yönetiminin hangi ilkesinin bir gereğidir?
Seçenekler
A
Performans
B
Kariyer
C
Liyakat
D
Sınıflandırma
E
Tarafsızlık
Açıklama:
Memurluğun yükselme olanaklarına dayalı bir meslek durumuna getirilmesi, kamuda insan kaynakları yönetiminin kariyer ilkesinin bir gereğidir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre memur sınıflarından değildir?
Seçenekler
A
Teknoloji Hizmetleri Sınıfı
B
Genel İdare Hizmetleri Sınıfı
C
Din Hizmetleri Sınıfı
D
Yardımcı Hizmetler Sınıfı
E
Avukatlık Hizmetleri Sınıfı
Açıklama:
Teknoloji Hizmetleri Sınıfı 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre memur sınıflarından değildir
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi diğer kamu görevlileri kavramı içinde değerlendirilir?
Seçenekler
A
Üniversite öğretim üyeleri
B
Müsteşar
C
Bakanlar
D
Mübaşirler
E
Gardiyanlar
Açıklama:
Üniversite öğretim üyeleri, hakim ve savcılar, askeri personel ile idari hizmet sözleşmesiyle çalışan “sözleşmeli personel” diğer kamu görevlileri kavramı içinde değerlendirilirler.
Soru 57
Kamu kurumlarında istihdam biçimleri aşağıdakilerden hangisi gibidir?
Seçenekler
A
Memur-İşçi
B
Memur-İşçi-Sözleşmeli Personel
C
Memur-Mevsimlik İşçi-Sözleşmeli Personel
D
Memur
E
Memur-Sözleşmeli Personel
Açıklama:
Devlet Memurları Kanunu’na göre kamu hizmetleri, “memur”, “sözleşmeli personel”, ve “işçiler” eliyle gördürülür.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi Anayasa'nın ortaya koyduğu kamu hizmetlerine girişteki ilkelerdendir?
Seçenekler
A
Referans
B
Ahlak
C
Serbestlik
D
Mülakat sistemi
E
Genel kültür
Açıklama:
Anayasa kamu hizmetlerine girişte, üç temel ilkeyi ortaya koymaktadır. Bunlar şunlardır: Serbestlik, eşitlik ve görevin gerektirdiği niteliklerdir
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi memurlar için konan yasaklardan değildir?
Seçenekler
A
Grev yasağı
B
İkinci görev yasağı
C
Siyasi partilere girme yasağı
D
Telif haklarından ücret alma yasağı
E
Hediye alma ve menfaat sağlama yasağı
Açıklama:
Telif haklarından ücret alma yasağı memurlara konulan yasaklardan değildir
Soru 60
Devlet Memurları Kanunu'na göre disiplin cezalarından ağırlık derecesine göre üçüncüsü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dikkat çekme
B
Kınama
C
Uyarma
D
Kademe ilerlemesinin durdurulması
E
Aylıktan kesme
Açıklama:
Devlet Memurları Kanunu'na göre disiplin cezalarından ağırlık derecesine göre üçüncüsü aylıktan kesmedir
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi personel yönetimi anlayışından insan kaynakları yönetimi anlayışına geçişin göstergelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kamu kurumlarında stratejik plan ve performans programı uygulamalarının başlatılması
B
Yönetimde girdi odaklı anlayışların gelişmesi
C
Hizmet içi eğitime daha fazla önem verilmesi
D
Esnek çalışma biçimleri getirilmesi
E
Kamu hizmetlerinin sunumunda “vatandaş” anlayışındaki değişim
Açıklama:
-
Yönetimde girdi odaklı değil sonuç odaklı anlayışların gelişmesi bir gösterge olmuştur.
Yönetimde girdi odaklı değil sonuç odaklı anlayışların gelişmesi bir gösterge olmuştur.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi insan kaynakları yönetiminin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
İnsan kaynakları yönetiminde çalışan, kurumun edilgen bir unsuru olarak görülür.
B
İnsan kaynakları yönetimi, performansa bağlı istihdam rejimine karşıdır.
C
İnsan kaynakları yönetimi, çalışanların karar alma süreçlerine aktif olarak katılmasını savunur.
D
İnsan kaynakları yönetimi, kurumda “ben” merkezli bir anlayışı yerleştirmeyi amaç edinir.
E
İnsan kaynakları yönetimi, kurumda hiyerarşiye dayalı otorite türünü savunur.
Açıklama:
-
İnsan kaynakları yönetiminin özelliklerinden biri, çalışanların karar alma süreçlerine aktif olarak katılmasını savunmasıdır.
İnsan kaynakları yönetiminin özelliklerinden biri, çalışanların karar alma süreçlerine aktif olarak katılmasını savunmasıdır.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi kamu ve özel sektördeki insan kaynakları yönetimi anlayış̧ ve uygulamalarındaki temel farklılıklardan biridir?
Seçenekler
A
Kamu yönetiminde, insan kaynakları kurumun “öz sermayesi” olarak görülmektedir.
B
Özel işletmelerde insan kaynakları yönetiminde, kalite, verimlilik, etkinlik, kariyer gibi değer ve ilkeler önem kazanmıştır.
C
Kamuda iş bölümü, yazılı kurallar, tarafsızlık gibi bir takım öğeleri içeren bir ilişkiler düzeni bulunmaktadır.
D
Kamu yönetiminde yöneticinin karar ve eylem serbestliği, özeldekine oranla daha çok kısıtlanmış durumdadır.
E
Özel işletmelerde insan kaynakları yönetimi, örgütün beşerî yönü ile ilgilidir.
Açıklama:
-
Kamu yönetiminde yöneticinin karar ve eylem serbestliği, özeldekine oranla daha çok kısıtlanmış olması, kamu ve özeldeki insan kaynakları yönetiminin bir farklılığıdır.
Kamu yönetiminde yöneticinin karar ve eylem serbestliği, özeldekine oranla daha çok kısıtlanmış olması, kamu ve özeldeki insan kaynakları yönetiminin bir farklılığıdır.
Soru 64
Kamu hizmetlerinin sürekli ve düzenli bir biçimde yürütülmesini sağlamak için oluşturulan ve bu hizmetleri yerine getirecek kişileri sayı, nitelik, derece, ödev, yetki ve sorumluluklar itibarıyla gösteren çizelgeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kadro
B
Rütbe
C
Kariyer
D
Performans çizelgesi
E
Derece
Açıklama:
-
Kamu hizmetlerinin sürekli ve düzenli bir biçimde yürütülmesini sağlamak için oluşturulan ve bu hizmetleri yerine getirecek kişileri sayı, nitelik, derece, ödev, yetki ve sorumluluklar itibarıyla gösteren çizelgeye kadro adı verilir.
Kamu hizmetlerinin sürekli ve düzenli bir biçimde yürütülmesini sağlamak için oluşturulan ve bu hizmetleri yerine getirecek kişileri sayı, nitelik, derece, ödev, yetki ve sorumluluklar itibarıyla gösteren çizelgeye kadro adı verilir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de insan kaynakları yönetiminin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hizmete giriş merkezî bir sınav sistemiyle gerçekleştirilir.
B
Yükselmelerde kıdem ve öğrenim düzeyi belirleyici bir ölçüttür.
C
Memurluk kapalı bir kariyer düşüncesine dayanır.
D
Memurluk gelenekçi ve şekilci bir statüdür
E
Kamu personelinin yargısal denetimi genel kurallara bağlanmıştır.
Açıklama:
-
Kamu personelinin yargısal denetimi özel kurallara bağlanmıştır.
Kamu personelinin yargısal denetimi özel kurallara bağlanmıştır.
Soru 66
Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kamu hizmetleri, “memur”, “sözleşmeli personel” ve “işçiler” eliyle gördürülür.
B
Memurlar, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabidir.
C
Memurlar ve diğer kamu görevlileri, asli ve sürekli işlerde çalışırlar.
D
İşçiler hakkında da DMK hükümleri uygulanır.
E
Sözleşmeli personelin istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri Cumhurbaşkanınca belirlenir.
Açıklama:
-
İşçiler hakkında Devlet Memurları Kanunları hükümleri uygulanmaz.
İşçiler hakkında Devlet Memurları Kanunları hükümleri uygulanmaz.
Soru 67
Devlet memurluğu için yapılan sınavı kazanarak temel, hazırlayıcı eğitim ve staja tabi tutulmak üzere herhangi bir kamu kurum veya kuruluşa atananlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Aday memur
B
İşçi
C
Asli memur
D
Kıdemli memur
E
Sekreter
Açıklama:
-
Devlet memurluğu için yapılan sınavı kazanarak temel, hazırlayıcı eğitim ve staja tabi tutulmak üzere herhangi bir kamu kurum veya kuruluşa atananlara aday memur denir.
Devlet memurluğu için yapılan sınavı kazanarak temel, hazırlayıcı eğitim ve staja tabi tutulmak üzere herhangi bir kamu kurum veya kuruluşa atananlara aday memur denir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi memurlar için konan yasaklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Toplu Eylem ve Hareketlerde Bulunma
B
İkinci Görev Alma
C
Ayrıldığı Kuruma Karşı Görev Alma
D
Gizli Bilgileri Açıklama
E
Şikâyet ve Dava Açma hakkı memura konan yasaklardan biri değil ona tanınan haklardan biridir.
Açıklama:
-
Şikâyet ve Dava Açma Hakkı
Şikâyet ve Dava Açma Hakkı
Soru 69
Aşağıdaki hangisi DMK’ya göre düzenlenen disiplin cezaları için doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Uyarma cezası, kınama cezasından daha ağır bir cezadır.
B
Devlet memurluğundan çıkarma cezası, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir.
C
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin amirleri tarafından verilir.
D
Aylıktan Kesme cezasında, memurun brüt aylığından 1/3 - 1/2 arasında kesinti yapılır.
E
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasında, memurun bulunduğu kademede ilerlemesi 6-9 yıl durdurulur.
Açıklama:
-
Devlet memurluğundan çıkarma cezası, amirlerin bu yoldaki isteği üzerine memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir.
Devlet memurluğundan çıkarma cezası, amirlerin bu yoldaki isteği üzerine memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi memurlara yönelik uygulanan hizmet içi eğitim yöntemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Uzman bir kişinin nezaretinde yapılan eğitim
B
İş rotasyonu
C
Vizyon/düşünce eğitimi
D
Vaka analizleri yöntemi
E
Sınıf ortamında yapılan eğitimler
Açıklama:
-
Vizyon/düşünce eğitimi memura verilen eğitimlerden biridir, yöntem değildir.
Vizyon/düşünce eğitimi memura verilen eğitimlerden biridir, yöntem değildir.
Ünite 8
Soru 1
"Demokratik devletlerde kamu gücünü ve kamu parasını kullananların bunlardan sorumlu tutulmaları ve hesap vermeleri .................nin/in tanımlayıcı ilkelerindendir".
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yer, aşağıdaki kavramlardan hangisi tarafından doldurulmalıdır?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yer, aşağıdaki kavramlardan hangisi tarafından doldurulmalıdır?
Seçenekler
A
Demokrasi
B
Otokrasi
C
Bürokrasi
D
Aristokrasi
E
Cumhuriyet
Açıklama:
Demokratik devletlerde kamu gücünü ve kamu parasını kullananların bunlardan sorumlu tutulmaları ve hesap vermeleri demokrasinin tanımlayıcı ilkelerindendir.
Soru 2
"................. örgüt tarafından benimsenen amaçların ya da üstlenilen görevlerin eksiksiz, verimli ve zamanında gerçekleşip gerçekleşmediğinin hiyerarşi içinde ve yaptırımlı biçimde
izlenmesidir".
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yer, aşağıdaki kavramlardan hangisi tarafından doldurulmalıdır?
izlenmesidir".
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yer, aşağıdaki kavramlardan hangisi tarafından doldurulmalıdır?
Seçenekler
A
Yönetim
B
Otorite
C
Denetim
D
İşbirliği
E
İşbölümü
Açıklama:
Denetim, örgüt tarafından benimsenen amaçların ya da üstlenilen görevlerin eksiksiz, verimli ve zamanında gerçekleşip gerçekleşmediğinin hiyerarşi içinde ve yaptırımlı biçimde
izlenmesidir.
izlenmesidir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi güçlendirilmiş hesap verebilirliğin dört vaadinden biri değildir?
Seçenekler
A
Demokrasi taahhüdü
B
Adalet taahhüdü
C
Etik davranış taahhüdü
D
Tanınılırlık taahhüdü
E
Performans taahhüdü
Açıklama:
Güçlendirilmiş hesap verebilirliğin dört vaadinden söz edilir:
• Demokrasi taahhüdü: Kamu yönetiminin kapalı bürokratik ve hiyerarşik yapısını daha şeffaf ve açık hâle getirir.
• Adalet taahhüdü: Kötüye kullanılan kamusal yetkilere karşı başvuru yapılabilmesini ve bağımsız organlar tarafından yargılanmasını sağlar.
• Etik davranış taahhüdü: Denetim ve gözetim kamu yöneticileri ile kamu çalışanlarının doğru ve düzgün davranışlar sergilemesini teşvik eder.
• Performans taahhüdü: Kamu hizmetlerinin kalitesinde iyileşme sağlar.
• Demokrasi taahhüdü: Kamu yönetiminin kapalı bürokratik ve hiyerarşik yapısını daha şeffaf ve açık hâle getirir.
• Adalet taahhüdü: Kötüye kullanılan kamusal yetkilere karşı başvuru yapılabilmesini ve bağımsız organlar tarafından yargılanmasını sağlar.
• Etik davranış taahhüdü: Denetim ve gözetim kamu yöneticileri ile kamu çalışanlarının doğru ve düzgün davranışlar sergilemesini teşvik eder.
• Performans taahhüdü: Kamu hizmetlerinin kalitesinde iyileşme sağlar.
Soru 4
"........................, siyasi kurum ve kişilerin kamu yönetimi üzerinde sahip oldukları
gözetim ve denetim yetkisidir"
Yukarıda boş bırakılan yer, aşağıdaki kavramlardan hangisi tarafından doldurulmalıdır?
gözetim ve denetim yetkisidir"
Yukarıda boş bırakılan yer, aşağıdaki kavramlardan hangisi tarafından doldurulmalıdır?
Seçenekler
A
Vesayet denetimi
B
Siyasal denetim
C
Mali denetim
D
İdari denetim
E
Kamuoyu denetimi
Açıklama:
Siyasal denetim, siyasi kurum ve kişilerin kamu yönetimi üzerinde sahip oldukları
gözetim ve denetim yetkisidir
gözetim ve denetim yetkisidir
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Anayasamıza göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi' nin bilgi edinme ve denetleme yollarından biri değildir?
Seçenekler
A
Meclis araştırması
B
Genel görüşme
C
Meclis soruşturması
D
Yazılı soru
E
Gensoru
Açıklama:
Anayasamıza göre Türkiye Büyük Millet Meclisi; Meclis araştırması, genel görüşme, Meclis soruşturması ve yazılı soru yollarıyla bilgi edinme ve denetleme yetkisini kullanı.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi üstün astların işlemleri üzerinde sahip olduğu yetkilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Üst asta emir ve talimat verebilir.
B
Üst işlem yapıldıktan sonra da denetimde bulunabilir.
C
Üst astın işlemlerini hem hukuka uygunluk hem de ihtiyaca ve hizmet gereklerine
uygunluk yönünden denetleyebilir.
uygunluk yönünden denetleyebilir.
D
Üst astın görevine giren konularda onun yerine geçerek kendisi karar alabilir
E
Üst astlarını her zaman denetletme yetkisine sahiptir
Açıklama:
Üst, astlarını her zaman denetlemek veya denetletmek yetkisine sahiptir.
• Üst, asta emir ve talimat verebilir.
• Üst, işlem yapıldıktan sonra da denetimde bulunabilir.
• Üst, astın işlemlerini hem hukuka uygunluk hem de ihtiyaca ve hizmet gereklerine
uygunluk yönünden denetleyebilir.
• Üst, hiyerarşik denetim sonucunda astın işlemlerini uygun bulma, iptal etme, değiştirme, durdurma, geciktirme gibi yetkilere sahiptir. Ancak, astın görevine giren konularda üst astın yerine geçerek kendisi karar alamaz.
• Üst, asta emir ve talimat verebilir.
• Üst, işlem yapıldıktan sonra da denetimde bulunabilir.
• Üst, astın işlemlerini hem hukuka uygunluk hem de ihtiyaca ve hizmet gereklerine
uygunluk yönünden denetleyebilir.
• Üst, hiyerarşik denetim sonucunda astın işlemlerini uygun bulma, iptal etme, değiştirme, durdurma, geciktirme gibi yetkilere sahiptir. Ancak, astın görevine giren konularda üst astın yerine geçerek kendisi karar alamaz.
Soru 7
Yerinden yönetim kuruluşlarının merkezî yönetim tarafından yasaların öngördüğü sınırlar içinde denetlenmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Vesayet denetimi
B
Yargı denetimi
C
Hiyerarşik denetim
D
Siyasal denetim
E
Mali denetim
Açıklama:
Vesayet denetimi; yerinden yönetim kuruluşlarının merkezî yönetim tarafından yasaların öngördüğü sınırlar içinde denetlenmesidir.
Soru 8
Kişinin kendi davranışlarını veya kendi yetki alanına giren herhangi bir olayın sonuçlarını üstlenmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yetki
B
Sorumluluk
C
Yükümlülük
D
Yetki devri
E
Otorite
Açıklama:
Sorumluluk, kişinin kendi davranışlarını veya kendi yetki alanına giren herhangi bir olayın sonuçlarını üstlenmesidir
Soru 9
Maddi kazanç için (örneğin rüşvet) ya da parasal olmayan özel amaçlara yönelik olarak (örneğin kayırma) kamu yetkisinin yasa dışı kullanılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Liyakat
B
Yolsuzluk
C
Otorite
D
Hiyerarşi
E
Yetki
Açıklama:
Maddi kazanç için (örneğin rüşvet) ya da parasal olmayan özel amaçlara yönelik olarak (örneğin kayırma) kamu yetkisinin yasa dışı kullanılmasına ne ad verilir?
Soru 10
Devlet Denetleme Kurulunun Başkan ve üyeleri kim veya hangi kurum tarafından atanır?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanı
B
TBMM
C
Adalet Bakanı
D
Danıştay
E
TBMM Adalet Komisyonu
Açıklama:
Devlet Denetleme Kurulunun Başkan ve üyeleri Cumhurbaşkanınca atanır
Soru 11
I-Denetim örgüt amaçlarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin izlenmesidir.
II-Denetim sürecinin sonunda düzeltici faaliyetler yer alır.
III-Denetim örgütlere kaynak sağlama sürecidir.
IV-Denetim örgütte yapılan işlerin etkinliğinin ölçülmesidir.
V-Denetim örgütteki yetki ilişkilerinin ve hiyerarşik yapıların belirlenmesidir.
Denetime ilişkin yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
II-Denetim sürecinin sonunda düzeltici faaliyetler yer alır.
III-Denetim örgütlere kaynak sağlama sürecidir.
IV-Denetim örgütte yapılan işlerin etkinliğinin ölçülmesidir.
V-Denetim örgütteki yetki ilişkilerinin ve hiyerarşik yapıların belirlenmesidir.
Denetime ilişkin yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
II, III ve IV
D
II, IV ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Denetim, örgüt tarafından benimsenen amaçların ya da üstlenilen görevlerin eksiksiz, verimli ve zamanında gerçekleşip gerçekleşmediğinin hiyerarşi içinde ve yaptırımlı biçimde izlenmesidir. Denetim sürecinin özünde yönetim faaliyetlerinde uygulamanın değerlendirilmesi, ölçülmesi ve sonunda düzeltici faaliyetlerin yer alması vardır. Denetim, yönetimin işleyişindeki eksiklik ve hataları saptayarak bunların düzeltilmesini sağlamaya yönelik bir faaliyettir . Kısaca, denetim, bir örgütte yapılan işlerin amaçlara uygunluğu, yerindeliği ve etkinliğinin ölçülmesidir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 12
Denetimin ön denetim, anında denetim ve sonradan denetim olmak üzere üçe ayrılmasındaki temel ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Denetimde kullanılan yöntem
B
Denetimde benimsenen amaç
C
Denetimin yapıldığı zaman
D
Denetimde kullanılan veri kaynağı
E
Denetimi gerçekleştiren kişi veya kurum
Açıklama:
Denetim, denetlemenin yapıldığı zamana göre ön denetim, anında denetim ve sonradan denetim olmak üzere üçe ayrılır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi “yöneticilerin ortaya çıkarmalarına ve gelecekte bunların tekrarlanmaması için geçerli tedbirleri almalarına imkan sağlar” ifadesine karşılık gelir?
Seçenekler
A
Anında denetim
B
Sıralı denetim
C
Sonradan denetim
D
Ön denetim
E
Uygulamalı denetim
Açıklama:
Sonradan denetim yöneticilerin aksaklıkları ortaya çıkarmalarına ve gelecekte bunların tekrarlanmaması için gerekli tedbirleri almalarına olanak sağlar. Bu nedenle doğru yanıt c şıkkıdır.
Soru 14
I-Kamu görevlilerinin takdir yetkilerini kamu yararı doğrultusunda kullanmalarını sağlamak.
II-Kamu yönetimine sunulan yetkilerin kamu yararı doğrultusunda kullanımını kontrol etmek.
III-Kamu hizmetlerinin sunumunda kuruma en üst düzeyde kar elde etmeyi sağlamak.
IV-Kamu hizmetlerinin sunumunda gerekli yasal düzenlemelere uygun davranılmasını kontrol etmek.
V-Kamu kaynaklarının hizmet gereklerine göre verimli kullanılmasına yönelik düzenlemeleri gerçekleştirmek.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri kamu yönetiminin denetlenmesi konusunun özel sektör işletmelerinden farklılık gösterdiği yönlerindendir?
II-Kamu yönetimine sunulan yetkilerin kamu yararı doğrultusunda kullanımını kontrol etmek.
III-Kamu hizmetlerinin sunumunda kuruma en üst düzeyde kar elde etmeyi sağlamak.
IV-Kamu hizmetlerinin sunumunda gerekli yasal düzenlemelere uygun davranılmasını kontrol etmek.
V-Kamu kaynaklarının hizmet gereklerine göre verimli kullanılmasına yönelik düzenlemeleri gerçekleştirmek.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri kamu yönetiminin denetlenmesi konusunun özel sektör işletmelerinden farklılık gösterdiği yönlerindendir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
I, II ve V
D
II, III ve IV
E
II, IV ve V
Açıklama:
Kamu yönetiminin denetlenmesi konusu bazı yönleriyle özel sektör işletmelerinden farklılık göstermektedir. Kamu yönetiminin denetlenmesinin gerekliliğini ortaya koyan etkenleri üç grupta toplamak mümkündür: 1) Kamusal hayatta oldukça etkili olan kamu görevlilerinin doğru karar verebilmelerini, takdir yetkilerini kamu yararı doğrultusunda kullanmalarını sağlayacak denetim mekanizmalarına gerek vardır. 2) Toplumun genel yararı amacıyla kamu yönetimine verilen üstün yetki ve ayrıcalıkların keyfîlikten ve kişisel çıkarlardan uzak, kamu yararı doğrultusunda kullanılması için kontrol edilmesi, bir diğer ifadeyle yetkilerin kötüye kullanılmasının önüne geçilmesi gerekmektedir. 3) Kamu yönetimi özel sektörden farklı olarak faaliyetlerini büyük ölçüde tekelci bir ortamda kamu hizmeti anlayışı ile yürütür. Sınırlı kamu kaynaklarının hizmet gereklerine göre verimli ve etkin kullanılmasını sağlamaya yönelik düzenlemelere ihtiyaç vardır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 15
Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kamu yöneticileri kamu politikalarının hazırlanması ve uygulanmasında etkili ve önemli aktörlerdir.
B
Günümüzde kamu yönetimi uzmanlık ve teknik bilgiyi gerektiren karmaşık bir yapı ve işleyiş içindedir.
C
Kamu harcamalarının mali kaynağı vatandaşlardan toplanan vergilerle karşılanmaktadır.
D
Kamusal faaliyetlerin yürütülmesinde ve kamu hizmetlerinin sunulmasında hiçbir zorlayıcı güç yoktur.
E
Kamu yönetimi özel sektörden farklı olarak faaliyetlerini büyük ölçüde tekelci bir kamu hizmeti anlayışı ile yürütür.
Açıklama:
Kamu yönetimine kamu faaliyetlerini yürütebilmesi ve kamu hizmetlerini sunabilmesi için yasalarla geniş yetkiler verilmiştir. Bu yetkiler devletin emredici ve zorlayıcı gücünü de içermektedir. Bu nedenle doğru yanıt d şıkkıdır.
Soru 16
"Bir kamu kuruluşu vatandaşlara daha nitelikli bir hizmet sunma amacıyla toplam kalite yönetimi anlayışını benimsemeye karar vermiştir." Söz konusu kamu kuruluşu bu kararı ile güçlendirilmiş hesap verebilirliğin hangi vaadine yönelik bir adım atmıştır?
Seçenekler
A
Demokrasi taahhüdü
B
Adalet taahhüdü
C
Etik davranış taahhüdü
D
Performans taahhüdü
E
Denetim taahhüdü
Açıklama:
Performans taahhüdü: Kamu hizmetlerinin kalitesinde iyileşme sağlar. Toplam kalite yönetimi anlayışı tüm süreçlerde kalitenin iyileştirilmesini hedefleyen bir yönetim yaklaşımı olarak bu doğrultuda atılan bir adımdır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 17
I-Talep edilen bilginin onbeş gün içerisinde verilmesi gerekir.
II-Belli bir konuda bilgi edinmek amacıyla yapılan incelemedir.
III-En az yirmi milletvekili tarafından Meclis Başkanlığına verilecek önerge ile istenebilir.
IV-Gerekli bilgi bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya ait olduğu bakanlık eliyle TBMM Başkanlığına sunulur.
V-Soru önergesi milletvekili tarafından TBMM Başkanlığına iletilir.
Yukarıdakilerden hangileri TBMM'nin yazılı soru yoluyla bilgi edinme ve denetleme yetkisinin özellikler arasında yer almaktadır?
II-Belli bir konuda bilgi edinmek amacıyla yapılan incelemedir.
III-En az yirmi milletvekili tarafından Meclis Başkanlığına verilecek önerge ile istenebilir.
IV-Gerekli bilgi bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya ait olduğu bakanlık eliyle TBMM Başkanlığına sunulur.
V-Soru önergesi milletvekili tarafından TBMM Başkanlığına iletilir.
Yukarıdakilerden hangileri TBMM'nin yazılı soru yoluyla bilgi edinme ve denetleme yetkisinin özellikler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I, III ve V
B
I, IV ve V
C
II, III ve IV
D
II, IV ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Yazılı soru, yazılı olarak en geç onbeş gün içinde cevaplanmak üzere milletvekillerinin, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yazılı olarak soru sormalarını ifade eder. Yazılı soru önergesi, sadece bir milletvekili tarafından imzalanır ve TBMM Başkanlığına verilir. Yazılı soru önergelerine belge eklenmez. Yazılı soruların cevabı, bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya ait olduğu bakanlık eliyle TBMM Başkanlığına sunulur. TBMM Başkanı, bu cevabı soru sahibine iletir. Yazılı sorular süresi içinde cevaplandırılmazsa, yazılı soru önergesinin süresi içinde cevaplandırılmadığı gelen kâğıtlar listesinde ilan edilir ve bu durum Cumhurbaşkanı yardımcısına veya bakanlara gönderilir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 18
I-Astın işlemini geciktirme
II-Astın işlemini iptal etme
III-Performans değerlendirme
IV-Hizmet yerini değiştirme
V-Disiplin cezası uygulama
Yukarıdakilerden hangileri üstün astları üzerinde sahip olduğu hiyerarşik denetimlerden biri olan "kişiler üzerinde" yapılan denetimleri içermektedir?
II-Astın işlemini iptal etme
III-Performans değerlendirme
IV-Hizmet yerini değiştirme
V-Disiplin cezası uygulama
Yukarıdakilerden hangileri üstün astları üzerinde sahip olduğu hiyerarşik denetimlerden biri olan "kişiler üzerinde" yapılan denetimleri içermektedir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, III ve IV
C
II, III ve IV
D
II, IV ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Üstün astları üzerinde sahip olduğu hiyerarşik denetim yetkisi iki türlüdür. Bunlardan birincisi “kişiler üzerinde”, ikincisi de “işlemler üzerinde” yapılan denetimdir. Hiyerarşik üstlerin astları üzerinde atama, performans değerlendirme, yükseltme, hizmet yerini değiştirme ve disiplin cezası uygulama gibi hiyerarşik yetkileri vardır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 19
Vesayet denetimi kamu yönetimine hakim olan hangi ilke ile doğrudan ilişkilidir?
Seçenekler
A
İdarenin bütünlüğü ilkesi
B
Merkezden yönetim ilkesi
C
Yetkide paralellik ilkesi
D
Yerinden yönetim ilkesi
E
Yasal yönetim ilkesi
Açıklama:
Vesayet denetimi, yerinden yönetim kuruluşlarının merkezî yönetim tarafından yasaların öngördüğü sınırlar içinde denetlenmesidir. Yerinden yönetim kuruluşlarının devlet tüzel kişiliğinden ayrı bir tüzel kişilikleri olduğu için özerktirler ve merkezî yönetimin hiyerarşik denetimi dışındadırlar. Bu nedenle, vesayet denetimi, idarenin bütünlüğü ilkesi gereğince, kamu yönetimi örgütlerinin bir bütün olarak uyum içinde çalışmasını sağlamak amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 20
"5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’na (BBK) göre; "Büyükşehir belediye meclisi ve ilçe belediye meclisi kararları, kesinleştiği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde mahallin en büyük mülkî idare amirine gönderilir. Mülkî idare amirine gönderilmeyen kararlar yürürlüğe girmez" Yukarıdaki madde kamu yönetiminde hangi tür denetimin yasal temelini oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Hiyerarşik denetim
B
Yasama organının denetimi
C
Gözetim kurulları yoluyla denetim
D
Kamu denetçisi denetimi
E
Vesayet denetimi
Açıklama:
"5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’na (BBK) göre “Büyükşehir belediye meclisi ve ilçe belediye meclisi kararları, kesinleştiği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde mahallin en büyük mülkî idare amirine gönderilir. Mülkî idare amirine gönderilmeyen kararlar yürürlüğe girmez.” (BBK, md. 14). Yine aynı şekilde, İl Özel İdaresi Kanunu’nun 15. maddesine göre “İl genel meclisi tarafından alınan kararların tam metni, en geç beş gün içinde valiye gönderilir. Vali, hukuka aykırı gördüğü kararları, yedi gün içinde gerekçesini de belirterek yeniden görüşülmek üzere il genel meclisine iade edebilir. Valiye gönderilmeyen meclis kararları yürürlüğe girmez.” denilerek yerel yönetim kuruluşlarının karar organlarının almış olduğu kararlar üzerinde merkezî yönetimin ildeki temsilcisi olan valiye vesayet makamı olarak birtakım yetkiler verilmiştir. Bu bir vesayet denetim yetkisidir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi kamu yönetiminin kapalı, bürokratik ve hiyerarşik yapısını daha şeffaf ve açık hale getirir?
Seçenekler
A
Performans taahhüdü
B
Demokrasi taahhüdü
C
Sorumluluk taahhüdü
D
Etik davranış taahhüdü
E
Adalet taahhüdü
Açıklama:
Demokrasi taahhüdü kamu yönetiminin kapalı, bürokratik ve hiyerarşik yapısını daha şeffaf ve açık hale getirir. Bu nedenle doğru yanıt b şıkkıdır.
Soru 22
I-Ombudsman denetimi
II-Hiyerarşik denetim
III-Vesayet denetimi
IV-Kamuoyu denetimi
V-Sayıştay denetimi
Yukarıdakilerden hangileri yönetsel denetim türleri içinde yer almaktadır?
II-Hiyerarşik denetim
III-Vesayet denetimi
IV-Kamuoyu denetimi
V-Sayıştay denetimi
Yukarıdakilerden hangileri yönetsel denetim türleri içinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, III ve V
C
II, III ve IV
D
II, III ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Yönetsel denetim, yönetimin yasama, yargı ve kamuoyu tarafından değil de kurum içindeki hiyerarşik üstler tarafından veya kurum dışındaki diğer kamu kurumları tarafından denetlenmesidir. Bir kamu kuruluşunun kendi kendini denetlemesine iç denetim, başka bir kamu kuruluşu tarafından denetlenmesine de dış denetim denir. Hiyerarşik denetim, iç denetimin en belirgin örneğini oluşturur. Dış denetime örnek olarak ise vesayet denetimi ile Sayıştay ve Devlet Denetleme Kurulu gibi devletin özel denetim kuruluşları tarafından yapılan denetim verilebilir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi yanlış bir ifadedir?
Seçenekler
A
Kamu yönetimi hükümete karşı sorumludur.
B
Hükümet parlamentoya karşı sorumludur.
C
Parlamento halka karşı sorumludur.
D
Parlamento ve hükümet arasındaki ilişki güven esasına dayanır.
E
Kamu yönetiminin kullandığı yetkiler kendisine aittir.
Açıklama:
Kamu yönetiminin kullandığı yetkiler kendisine ait değildir. Bu yetkiler onlara yasalarla ve siyasi organlarca verilmiştir. Bu nedenle doğru yanıt e şıkkıdır.
Soru 24
I-Denetçi genel olarak parlemento tarafında seçilir.
II-Yurttaşlar tarafından harekete geçirilen bir denetimdir.
III-Denetçinin kararları öneri niteliğindedir.
IV-Yasama yetkisinin kullanılmasına ilişkin işlemler görev alanı dışındadır.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri kamu denetçisi (ombudsman) denetiminin özellikleri arasında yer almaktadır?
II-Yurttaşlar tarafından harekete geçirilen bir denetimdir.
III-Denetçinin kararları öneri niteliğindedir.
IV-Yasama yetkisinin kullanılmasına ilişkin işlemler görev alanı dışındadır.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri kamu denetçisi (ombudsman) denetiminin özellikleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
I, III ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, IV
Açıklama:
Kamu denetçisi genel olarak parlamento tarafından seçilir; yetki alanı ise ülkeden ülkeye değişiklik gösterir. Kamu denetçisi, yurttaşların kamu yönetimine ilişkin şikâyetlerini ele alır, inceleme ve araştırma sonucunda yönetimin olaydaki tutumunu ve uygulamasını değerlendirir. Kamu denetçisinin kararları öneri niteliğindedir ve herhangi bir bağlayıcılığı yoktur. 6328 sayılı Kanun’un 5. maddesinde Kamu Denetçiliği Kurumu’nun görev alanı dışında kalan karar, eylem ve işlemler belirtilmiştir. Bunlar: • Yasama yetkisinin kullanılmasına ilişkin işlemler, • Yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin kararlar, • Türk Silahlı Kuvvetlerinin sırf askerî nitelikteki faaliyetleridir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 25
Cumhurbaşkanına yürütme yetkisine ilişkin konularda Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi çıkarma yetkisi hangi tarihte verilmiştir?
Seçenekler
A
16 Nisan 2017
B
16 Nisan 1927
C
21 Nisan 1997
D
18 Nisan 1927
E
21 Nisan 2007
Açıklama:
16 Nisan 2017 Anayasa değişikliği ile ilgili Cumhurbaşkanına yürütme yetkisine ilişkin konularda Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi çıkarma yetkisi verilmiştir. Bu nedenle doğru yanıt a şıkkıdır.
Soru 26
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin bilgi edinme ve denetim yolları ile ilgili yetkisi Anayasa’nın hangi maddesinde belirtilmiştir?
Seçenekler
A
72. Maddesi
B
78. Maddesi
C
98. Maddesi
D
92. Maddesi
E
75. Maddesi
Açıklama:
Anayasamıza göre Türkiye Büyük Millet Meclisi genel görüşme, meclis soruşturması ve yazılı sorularıyla bilgi edinme ve denetleme yetkisini kullanır. Bu da Anayasa’nın 98. Maddesi’nde belirtilmiştir. Bu nedenle doğru yanıt c şıkkıdır.
Soru 27
Aşağıda belirtilen ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yazılı sorunun yazılı olarak en geç yirmi gün içinde yanıtlanması gerekmektedir.
B
Yazılı soru önergelerine belge eklenmez.
C
Yazılı soru önergesinin bütün ilgili milletvekillerince imzalanması gerekir.
D
Yazılı soruların yanıtı doğrudan soru sahibine iletilir.
E
Yazılı soru önergesi meclisteki ilgili bir kutu içine atılır.
Açıklama:
Yazılı soru önergelerine belge eklenmez bu nedenle doğru yanıt b şıkkıdır.
Soru 28
TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu hangi tarihte kurulmuştur?
Seçenekler
A
2010
B
2017
C
1987
D
1990
E
1997
Açıklama:
TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu 1990 yılında 3686 sayılı kanunla kurulmuştur. Bu nedenle doğru yanıt d şıkkıdır.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi hiyerarşik denetim için yanlış bir ifadedir?
Seçenekler
A
Üst astlarını her zaman denetleme yetkisine sahiptir.
B
Üst asta emir ve talimat verebilir.
C
Üst, işlem yapıldıktan sonra da denetimde bulunabilir.
D
Üst hiyerarşik denetim sonucu astın işlemlerini geciktirme yetkisine sahiptir.
E
Üst astın işlemlerini sadece ihtiyaca ve hizmet gereklerine uygunluk yönünden denetleyebilir.
Açıklama:
Üst astın işlemlerini hem ihtiyaca ve hizmet gereklerine uygunluk hem de hukuka uygunluk yönünden denetleyebilir. Bu nedenle doğru yanıt e şıkkıdır.
Soru 30
Bilgi Edinme Hakkı Kanunu hangi tarihte yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
9 Ekim 2003
B
24 Ekim 2003
C
24 Nisan 2004
D
9 Ekim 2004
E
10 Nisan 2003
Açıklama:
Bilgi Edinme hakkı Kanunu 24 Nisan 2004 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu nedenle doğru yanıt c şıkkıdır.
Soru 31
- Kamu otoritesinin kötüye kullanılmasının önüne geçmek
- Kamu ihtiyacının tespiti
- Kamu yönetiminde sürekli iyileştirme sağlamak
- Kamu otoritesinin etik olmasını sağlamak
Yukarıdakilerden hangileri hesap verebilirliğin temel amaçlarındandır?
Seçenekler
A
I - II
B
I- III
C
I - IV
D
II - III
E
II - IV
Açıklama:
Hesap verebilirliğin birbiriyle örtüşen üç temel amacı vardır. Bunlar: Kamu otoritesinin kötüye kullanılmasının önüne geçmek, Kamu kaynaklarının kullanımında hukuk kurallarına ve kamu hizmeti değerleri uyulmasını güvence altına almak, Kamu yönetiminde sürekli iyileştirmeyi sağlamaktır.
Hesap verebilirliğin birbiriyle örtüşen üç temel amacı vardır. Bunlar: Kamu otoritesinin kötüye kullanılmasının önüne geçmek, Kamu kaynaklarının kullanımında hukuk kurallarına ve kamu hizmeti değerlerine uyulmasını güvence altına almak, Kamu yönetiminde sürekli iyileştirmeyi sağlamaktır.
Hesap verebilirliğin birbiriyle örtüşen üç temel amacı vardır. Bunlar: Kamu otoritesinin kötüye kullanılmasının önüne geçmek, Kamu kaynaklarının kullanımında hukuk kurallarına ve kamu hizmeti değerlerine uyulmasını güvence altına almak, Kamu yönetiminde sürekli iyileştirmeyi sağlamaktır.
Soru 32
- Siyasal denetim
- Dış denetim
- Ekonomik denetim
- Yargısal denetim
Seçenekler
A
I - II
B
I - III
C
I - IV
D
II - III
E
II - IV
Açıklama:
Denetim türleri, denetimi gerçekleştiren organların niteliğine göre adlandırılmaktadır. Bunları siyasal denetim, yönetsel denetim, kamu denetçisi (Ombudsman), kamuoyu denetimi ve yargısal denetim olarak sıralayabiliriz.
Soru 33
Temsil zincirinin demokrasilerdeki son halkası ve kamu yönetimindeki ilk halkası aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yargı
B
Meclis
C
Hükümet
D
Halk
E
Bürokrasi
Açıklama:
Demokrasilerde kamu yönetimi siyasi organların kararlarını yürüten bir aygıttır. Görüldüğü üzere bu temsil zincirinin ilk halkasını seçmen sıfatıyla halk oluştururken son halkayı kamu yönetimi oluşturmaktadır.
Soru 34
- Kanun yapmak
- Devlet bütçesini kabul etmek
- Yargılama yapmak
- Bürokrasiyi yönetmek
Yukarıdakilerden hangisi temsili demokrasilerde yasama organın temel işlevlerindendir?
Seçenekler
A
I - II
B
I - III
C
I - IV
D
II - III
E
II - IV
Açıklama:
Temsilî demokrasilerde yasama organının “kanun yapmak”, “hükûmeti denetlemek” ve “devlet bütçesini kabul etmek” olmak üzere üç temel işlevi vardır.
Soru 35
Yazılı soru önergesine cevap verme süresi kaç gündür?
Seçenekler
A
10
B
15
C
20
D
25
E
30
Açıklama:
Yazılı soru, yazılı olarak en geç onbeş gün içinde cevaplanmak üzere milletvekillerinin, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yazılı olarak soru sormalarını ifade eder.
Soru 36
- Siyasal parti grupları
- Hükümet
- Yargıtay
- Meclis Başkanlığı
Seçenekler
A
I - II
B
I - III
C
I - IV
D
II - III
E
II - IV
Açıklama:
Genel görüşme açılması, Meclis araştırmasında olduğu gibi hükûmet, siyasal parti grupları veya en az yirmi milletvekili tarafından bir önergeyle istenebilir.
Soru 37
İnsan Hakları İnceleme Komisyonu ne zaman kurulmuştur?
Seçenekler
A
1982
B
1985
C
1990
D
1999
E
2002
Açıklama:
Kamu yönetiminin denetiminde TBMM’nin sahip olduğu önemli ve etkili bir diğer Komisyon da 1990 yılında 3686 sayılı Kanunla kurulan TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu’dur.
Kamu yönetiminin denetiminde TBMM’nin sahip olduğu önemli ve etkili bir Komisyon 1990 yılında 3686 sayılı Kanunla kurulan TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu’dur.
Kamu yönetiminin denetiminde TBMM’nin sahip olduğu önemli ve etkili bir Komisyon 1990 yılında 3686 sayılı Kanunla kurulan TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu’dur.
Soru 38
Cumhurbaşkanı 1982 Anayasasının kendisine verdiği kamu yönetiminin denetlenmesi yetkisini hangi kurum aracılığıyla yerine getirir?
Seçenekler
A
Yargıtay
B
Sayıştay
C
Kamu Denetçiliği Kurumu
D
Hükümet
E
Devlet Denetleme Kurulu
Açıklama:
1982 Anayasası kamu yönetiminin denetlenmesi konusunda Cumhurbaşkanına önemli bir rol vermiştir. Cumhurbaşkanı bu rolü Devlet Denetleme Kurulu eliyle yerine getirir.
Soru 39
Kamu Görevlileri Etik Kurulu hangi yılda kurulmuştur?
Seçenekler
A
1982
B
1990
C
1999
D
2004
E
2011
Açıklama:
5176 sayılı Kamu Görevlileri Etik Kurulu Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile 2004 yılında Kamu Görevlileri Etik Kurulu kurulmuştur.
Soru 40
- Yasama yetkisin kullanılmasına ilişkin işlemler
- Kuruma gelen şikayetler
- Kamu hizmetlerinin insan haklarına uygunluğunu incelemek
- Yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin işlemler
Yukarıdaki işlemlerden hangileri Kamu Denetçiliği Kurumu’nun görev alanı dışındadır?
Seçenekler
A
I - II
B
I - III
C
I - IV
D
II - III
E
II - IV
Açıklama:
6328 sayılı Kanun’un 5. maddesinde Kamu Denetçiliği Kurumu’nun görev alanı dışında kalan karar, eylem ve işlemler belirtilmiştir. Bunlar:
Yasama yetkisinin kullanılmasına ilişkin işlemler,
Yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin kararlar,
Türk Silahlı Kuvvetlerinin sırf askerî nitelikteki faaliyetleridir.
Yasama yetkisinin kullanılmasına ilişkin işlemler,
Yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin kararlar,
Türk Silahlı Kuvvetlerinin sırf askerî nitelikteki faaliyetleridir.
Soru 41
Denetim, aşağıda verilen denetleme durumlarından hangisine göre sınıflandırılır?
Seçenekler
A
Yapılan bölgeye göre
B
Yapılan kuruma göre
C
Yapan kuruma göre
D
Yapılan zamana göre
E
Yapan görevliye göre
Açıklama:
Denetim, denetlemenin yapıldığı zamana göre ön denetim, anında denetim ve sonradan denetim olmak üzere üçe ayrılır (Ergun ve Polatoğlu, 1992:337-338).
Soru 42
Aşağıdaki şıklarda verilen durumlardan hangisinde denetim düzenlemeleri anlamında kamu-özel sektör işletmeleri arasında kesin bir fark vardır?
Seçenekler
A
Yönetimde profesyonellik
B
Hızlı ve etkin yönetim için geniş yetkilere sahip olmak
C
Yetkilerin hukuk sınırları içerisinde kullanılması
D
Yetkilerin tarafsız ve herkese eşit biçimde kullanılması
E
Rekabetçi serbest piyasanın denetleyici mekanizmalarına uyulması
Açıklama:
Kamu harcamalarının mali kaynağı vatandaşlardan toplanan vergilerle karşılanmaktadır. Ayrıca, kamu yönetimi özel sektörden farklı olarak faaliyetlerini büyük ölçüde tekelci bir ortamda kamu hizmeti anlayışı ile yürütür. Dolayısıyla özel sektör işletmelerinin tabi olduğu rekabetçi serbest piyasanın denetleyici mekanizmalarından etkilenmez. Bu nedenle, sınırlı kamu kaynaklarının hizmet gereklerine göre verimli ve etkin kullanılmasını sağlamaya yönelik düzenlemelere ihtiyaç vardır.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi güçlendirilmiş hesap verebilirliğin temel amaçlarından değildir?
Seçenekler
A
Güven vericilikle güçlü toplumsal dayanışma taahhdüü
B
Kamu yönetimini şeffak kılarak demokrasi vaadi
C
Etik davranış taahhüdünde bulunmak
D
Bağımsız yargı yoluyla adalet taahhüdü
E
Kaliteyi arttırma yoluyla performans taahhüdü
Açıklama:
Güçlendirilmiş hesap verebilirliğin dört vaadinden söz edilir. • Demokrasi taahhüdü: Kamu yönetiminin kapalı bürokratik ve hiyerarşik yapısını daha şeffaf ve açık hâle getirir. • Adalet taahhüdü: Kötüye kullanılan kamusal yetkilere karşı başvuru yapılabilmesini ve bağımsız organlar tarafından yargılanmasını sağlar. • Etik davranış taahhüdü: Denetim ve gözetim kamu yöneticileri ile kamu çalışanlarının doğru ve düzgün davranışlar sergilemesini teşvik eder. • Performans taahhüdü: Kamu hizmetlerinin kalitesinde iyileşme sağlar (Dubnick, 2005). Özetle, denetim ve hesap verebilirlik mekanizmaları kamu yönetiminde hukuka aykırılığı, yolsuzluğu ve kötü yönetimi engellemeyi amaçlar.
Soru 44
Denetim türlerinin tanımlanmasında kriter alınan nitelik aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Denetimi yapan organların sayısı
B
Denetimi yapan organların niteliği
C
Denetimi yapan organların yönetimi
D
Denetimi yapan organların atanma biçimi
E
Denetimi yapan organın oluşturulma şekli
Açıklama:
Denetim türleri, denetimi gerçekleştiren organların niteliğine göre adlandırılmaktadır. Bunları siyasal denetim, yönetsel denetim, kamu denetçisi (Ombudsman), kamuoyu denetimi ve yargısal denetim olarak sıralayabiliriz. Bununla birlikte belirtmek gerekir ki her denetim mekanizmasının ciddi sınırlılıkları vardır ve kamu yönetiminin birçok takdir alanı denetim dışında kalabilmektedir.
Soru 45
TBMM’nin bilgi edinme yollarından birisi olan “yazılı soru” aşağıdakilerden hangisinde doğru tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
Milletvekillerinin cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yazılı soru sormaları
B
Milletvekillerinin cumhurbaşkanı ve başbakana yazılı soru sormaları
C
Milletvekillerinin cumhurbaşkanı ve bakanlara yazılı soru sormaları
D
Milletvekillerinin iktidar partisi başkanına ve bakanlara yazılı soru sormaları
E
Milletvekillerinin meclis başkanına yazılı soru sormaları
Açıklama:
Yazılı soru, yazılı olarak en geç onbeş gün içinde cevaplanmak üzere milletvekillerinin, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yazılı olarak soru sormalarını ifade eder. Yazılı soru önergesi, sadece bir milletvekili tarafından imzalanır ve TBMM Başkanlığına verilir. Yazılı soru önergelerine belge eklenmez.
Soru 46
Meclis araştırması en az kaç milletvekilinin yazılı önergesi ile istenebilir?
Seçenekler
A
10
B
15
C
20
D
25
E
30
Açıklama:
Yasama organının, kamu yönetimi üzerindeki ikinci denetim aracı Meclis araştırmasıdır. Meclis araştırması, belli bir konuda bilgi edinilmek için yapılan incelemedir (AY md. 98). Meclis araştırması, siyasal parti grupları veya en az yirmi milletvekili tarafından Meclis Başkanlığına verilecek önerge ile istenebilir. Meclis araştırması açılıp açılmayacağına Meclis Genel Kurulu karar verir.
Soru 47
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 25.2.2009 tarihli ve 5840 sayılı Kanun’la kadın haklarının korunması ve geliştirilmesi, kadın erkek eşitliğinin sağlanmasına yönelik faaliyetlerde bulunmak amacıyla ………………………. kurulmuştur.
Pasajda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi konulmalıdır?
Pasajda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi konulmalıdır?
Seçenekler
A
TBMM İnsan Haklarını Koruma Komisyonu
B
TBMM Kadın Erkek Hakları Eşitliği Komisyonu
C
TBMM Kadın Haklarını Koruma ve Geliştirme Komisyonu
D
TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu
E
TBMM Toplumsal Adalet ve Eşitlik Komisyonu
Açıklama:
TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 25.2.2009 tarihli ve 5840 sayılı Kanun’la kadın haklarının korunması ve geliştirilmesi, kadın erkek eşitliğinin sağlanmasına yönelik faaliyetlerde bulunmak amacıyla Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu kurulmuştur. Komisyon’un görevleri arasında TBMM Başkanlığınca havale edilen kadın erkek eşitliğinin ihlaline ve toplumsal cinsiyete dayalı ayrımcılığa dair iddialar ile ilgili başvuruları incelemek ve gerekli gördüğü hâllerde ilgili mercilere iletmek görevi de vardır. Komisyon bu görevini yerine getirebilmek için genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile gerçek ve tüzel kişilerden bilgi istemek ve ilgilileri çağırarak bilgi almak yetkisine sahip kılınmıştır.
Soru 48
“Kişiler üzerinde” ve “işlemler üzerinde” denetim yapabilme yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Yasama kurumuna
B
Yürütme kurumuna
C
Kamu kurum yöneticisine
D
Ombudsmanlara
E
Özel komisyonlara
Açıklama:
Üstün astları üzerinde sahip olduğu hiyerarşik denetim yetkisi iki türlüdür. Bunlardan birincisi “kişiler üzerinde”, ikincisi de “işlemler üzerinde” yapılan denetimdir. Hiyerarşik üstlerin astları üzerinde atama, performans değerlendirme, yükseltme, hizmet yerini değiştirme ve disiplin cezası uygulama gibi hiyerarşik yetkileri vardır
Soru 49
Devlet Denetleme Kurulu üyeleri hangi makamca atanır?
Seçenekler
A
Bakanlar Kurulu
B
Cumhurbaşkanı
C
Sayıştay başkanı
D
TBMM Genel Kurulu
E
Meclis Başkanlığı
Açıklama:
Devlet Denetleme Kurulunun Başkan ve üyeleri Cumhurbaşkanınca atanır. Anayasaya göre Devlet Denetleme Kurulunun amacı idarenin hukuka uygunluğunun, düzenli ve verimli şekilde yürütülmesinin ve geliştirilmesinin sağlanmasıdır.
Soru 50
Kamu denetçisi (ombudsman)nin temel görevi aşağıdaki hangi ikili arasındaki ilişkilerin denetimidir?
Seçenekler
A
yasama-yürütme
B
yargı-yürütme
C
cumhurbaşkanlığı-meclis
D
meclis-kamu yöneticisi
E
vatandaş-kamu yönetimi
Açıklama:
Kamu denetçisi, yurttaşların kamu yönetimine ilişkin şikâyetlerini ele alır, inceleme ve araştırma sonucunda yönetimin olaydaki tutumunu ve uygulamasını değerlendirir. Yönetimin aksayan, iyi işlemeyen yanlarını, yetersizliklerini ortaya çıkarır ve işin çözümü için önerilerde bulunur. Böylece, kamu denetçisi yönetimi denetlemekte, yurttaş ile yönetim arasında çıkan uyuşmazlıkların çözümünü kolaylaştırmaktadır. Bu yönüyle kamu denetçisi kamu yönetimi karşısında vatandaşların doğrudan sesidir.