⚠️ Bu portal eğitim amaçlıdır. İçerikler ticari amaçla kullanılamaz. Detaylı bilgi
6. Dönem ADL104U

İdari Yargı

Toplam 442 soru bulundu.

Ders Materyalleri

İdari Yargı - Tüm Sorular

Ünite 1

Soru 1

Kamu yönetiminin hukuka, kamu yararına ve hizmet gereklerine uygun hareket etmesinin sağlanması için………………………. gerekmektedir.

Seçenekler

A
Güvenilmesi
B
Adli bağımsızlık
C
Adli Zabıta
D
Denetlenmesi
E
Hakim teminatı
Açıklama:
Cevap D şıkkıdır.

Soru 2

Kamu yönetiminin denetimi, çeşitli ölçütlerle sınıflandırılmaktadır. Geçmiş faaliyetlerin denetlenmesi faaliyeti aşağıdaki hangi isimle adlandırılır?

Seçenekler

A
Dış Denetim
B
İç Denetim
C
Anında denetim
D
Sonradan yapılan denetim
E
Ön denetim
Açıklama:
Cevap D şıkkıdır

Soru 3

4982 sayılı Kanun’un 7.maddesine göre Bilgi edinme başvurusu, başvurulan kurum ve kuruluşların ellerinde bulunan veya görevleri gereği bulunması gereken bilgi veya belgelere ilişkin olmalıdır. Kanun, açıklanması hâlinde Devletin………………. açıkça zarar verecek bilgi veya belgeleri bilgi edinme hakkı kapsamı dışında tutmuştur. Aşağıdakilerden hangisi bu hallerden biri değildir?

Seçenekler

A
emniyetine,
B
dış ilişkilerine
C
millî savunmasına
D
millî güvenliğine
E
kanunlaştırmalarına
Açıklama:
Cevap E şıkkıdır.

Soru 4

Bireylerin idarenin işleyişine ilişkin bilgi ve belgelere her zaman ulaşmaları mümkün olmalıdır. Bilgi ve belgelere ulaşma imkânı, kamu yönetiminin faaliyetlerinden haberdar olmayı ve varsa usulsüz, hukuka aykırı iş ve işlemleri öğrenmeyi sağlayacaktır. Halkın hatalı işlemleri öğrenme ihtimali, yönetimi dikkatli davranmaya sevk edeceği için…………….. denetim yapılmaktadır.

Seçenekler

A
Doğrudan
B
Dolaylı
C
İç
D
Dış
E
Adli
Açıklama:
Cevap B şıkkıdır.

Soru 5

Kanun’a göre, herkes izin almadan toplantı ve gösteri yürüyüşü yapma hakkında sahiptirler; ama toplantıdan en az önce ………….... düzenleme kurulu tarafından mülki amirlere bildirimde bulunma zorunluluğu getirilmiştir.

Seçenekler

A
24 saat
B
48 saat
C
60 saat
D
72 saat
E
84 saat
Açıklama:
Cevap B şıkkıdır.

Soru 6

Yabancı kişilerin Türkiye’de bir haktan yararlanabilmesini, yabancı kişinin uyruğu olduğu ülkede aynı haklardan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının yararlanabili-yor olması şartına bağlayan ilkedir. Tanımlanan ilke………………….dır.

Seçenekler

A
Eşitlik Hakkı
B
Karşılıklılık Esası
C
Vatandaşlık Hakkı
D
Denklik Esası
E
Girişimcilik Esası
Açıklama:
Cevap B şıkkıdır.

Soru 7

Yukarıda sözü edilen dilekçe hakkı, sadece idareye değil TBMM’ye başvuru hakkını da içermektedir. Bu başvuruları incelemekle görevli olan Meclis Komisyonu, …………… Komisyonu adını taşır.

Seçenekler

A
Giriş
B
Başvuru
C
Dilekçe
D
İtiraz
E
Kabul
Açıklama:
Cevap C şıkkıdır.

Soru 8

Anayasa’nın 160.maddesine göre……………, merkezî yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek ve sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamak ve kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yapmakla görevlidir.

Seçenekler

A
Danıştay
B
Anayasa Mahkemesi
C
Sayıştay
D
Yargıtay
E
Kamutay
Açıklama:
Cevap C şıkkıdır.

Soru 9

Kamu Başdenetçisinin Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından gizli oyla …………için seçileceğini hükme bağlamıştır.

Seçenekler

A
4 yıl
B
5 yıl
C
6 yıl
D
7 yıl
E
8 yıl
Açıklama:
Cevap A şıkkıdır.

Soru 10

İdari denetim, idari birimin içerisinde olabileceği gibi bir idari birimin diğerini denetlemesi şeklinde de olabilir. Bu denetim ………………….denetimdir.

Seçenekler

A
Sıralı
B
Üst
C
Hiyerarşik
D
Alt
E
Karşılıklı
Açıklama:
Cevap C şıkkıdır.

Soru 11

Kamu yönetiminin geçmiş faaliyetlerin denetlenmesine ne ad verilir?.

Seçenekler

A
İç denetim
B
Dış denetim
C
Ön denetim
D
Anında denetim
E
Sonradan yapılan denetim
Açıklama:
Kamu yönetiminin denetimi, çeşitli ölçütlerle sınıflandırılmaktadır. Yönetimin kendi iç işleyişini denetlemesine iç denetim; bir başka kuruluş tarafından denetlenmesine ise dış denetim denilmektedir. Denetimin yapıldığı döneme göre bakıldığında ise şöyle bir ayırım yapılmaktadır: Ön denetim, anında denetim ve sonradan yapılan denetim. Yönetimin iş ve işlemlerinin gerçekleştirilmesinden evvel denetlenmesi ön denetim; işin yapıldığı sırada denetlenmesi anında denetim; geçmiş faaliyetlerin denetlenmesi ise sonradan yapılan denetim olarak adlandırılmıştır.
Yasalaşmayan Kamu Yönetimi Temel Kanunu Tasarısında denetim türleri, iç ve dış denetim olarak sayılmıştı. İç ve dış denetim ise hukuka uygunluk denetimi, performans denetimi ve mali denetim olarak alt başlıklara ayrılmıştı.

Soru 12

Yasalaşmayan Kamu Yönetimi Temel Kanunu Tasarısında yer alan denetim türlerinden; " Kamu yönetiminin bütün kademelerinde gerçekleştirilen faaliyet ve programların planlanması, uygulanması ve kontrolü aşamalarında ekonomikliğin, verimliliğin ve etkinliğin denetlenmesi " olarak tanımlanan denetim türü aşağıdakilerden hangisidir?.

Seçenekler

A
hukuka uygunluk denetimi
B
performans denetimi
C
mali denetim
D
siyasal denetim
E
anında denetim
Açıklama:
Yasalaşmayan Kamu Yönetimi Temel Kanunu Tasarısında denetim türleri, iç ve dış denetim olarak sayılmıştı. İç ve dış denetim ise hukuka uygunluk denetimi, performans denetimi ve mali denetim olarak alt başlıklara ayrılmıştı. Performans Denetimi: Yönetimin bütün kademelerinde gerçekleştirilen faaliyet ve programların planlanması, uygulanması ve kontrolü aşamalarında ekonomikliğin, verimliliğin ve etkinliğin, denetlenmesidir. Mali Denetim: Gelir, gider ve mallara ilişkin hesap ve işlemlerin doğruluğunun, mali tabloların tasdikinin ve mali sistemlerin denetimidir. Hukuka Uygunluk Denetimi: Eylem ve işlemlerin kanun tüzük yönetmelik ve diğer mevzuata uygunluğu denetimidir.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi bilgi edinme hakkının kapsamındadır?.

Seçenekler

A
İdari soruşturmaya ilişkin tüm bilgilere ulaşma hakkı
B
Hakkında dava açılmış bir kişinin adil yargılanma hakkını ihlâl edecek bilgiler
C
Suçların önlenmesi ve soruşturulmasını tehlikeye düşürecek belgeler
D
Kurum ve kuruluşların alacakları kararlara esas teşkil etmek kaydıyla bilimsel, kültürel, istatistikî, teknik, tıbbî ve benzeri uzmanlık alanlarında yasal olarak görüş verme yükümlülüğü bulunan kişilerin görüşleri
E
Kurum ve kuruluşların kendi personeli ile kurum içi uygulamalarına ilişkin düzenlemeler hakkındaki bilgi veya belgeler
Açıklama:
İdari ve adli soruşturmaya ilişkin bilgi ve belgelere ulaşma hakkı bazı sınırlamalara tabi tutulmuştur. Kurum ve kuruluşların faaliyetlerini yürütmek üzere, elde ettikleri görüş, bilgi notu, teklif ve tavsiye niteliğindeki bilgi veya belgeler ise kurum ve kuruluş tarafından aksi kararlaştırılmadıkça bilgi edinme hakkı kapsamındadır. Bilimsel, kültürel, istatistikî, teknik, tıbbî, malî, hukukî ve benzeri uzmanlık alanlarında yasal olarak görüş verme yükümlülüğü bulunan kişi, birim ya da kurumların görüşleri, kurum ve kuruluşların alacakları kararlara esas teşkil etmesi kaydıyla bilgi edinme istemlerine açıktır. Kurum ve kuruluşların kamuoyunu ilgilendirmeyen ve sadece kendi personeli ile kurum içi uygulamalarına ilişkin düzenlemeler hakkındaki bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakkının kapsamı dışındadır.
Bilimsel, kültürel, istatistikî, teknik, tıbbî ve benzeri uzmanlık alanlarında yasal olarak görüş verme yükümlülüğü bulunan kişilerin görüşleri

Soru 14

Kamu yönetiminin halk tarafından denetlenmesini sağlayan araçlardan biri olan "toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı"nı kullanabilmek için, en az kaç saat önce Kanun’a göre oluşması gereken düzenleme kurulu tarafından mülki amirlere toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkında bildirimde bulunma zorunluluğu vardır?.

Seçenekler

A
8 saat
B
16 saat
C
24 saat
D
30 saat
E
48 saat
Açıklama:
Toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı, kamu yönetiminin halk tarafından denetlenmesini sağlayan
bir başka araçtır. Bu yolla yönetime talepler iletilebilir; istenmeyen kararların değişmesi veya kaldırılması için ikazda bulunulabilir. Kanun’a göre, herkes izin almadan toplantı ve gösteri yürüyüşü yapma hakkında sahiptirler; ama toplantıdan en az 48 saat önce Kanun’a göre oluşması gereken düzenleme kurulu tarafından mülki amirlere bildirimde bulunma zorunluluğu getirilmiştir.

Soru 15

Dilekçe hakkıyla ilgili olarak aşağıdaki şıklardan hangisi doğru bilgi içerir?

Seçenekler

A
Türkiye’de ikamet eden tüm yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara yazı ile başvurma hakkına sahiptir.
B
Dilekçelerde, başvurusunun gizli kalmasını isteyen dilekçe sahibinin adının ve soyadının yazmaması mümkündür.
C
Kanun, dilekçe sahiplerine en geç yedi gün içinde gerekçeli cevap verileceğini hüküm altına almıştır.
D
Kamu yönetimi, dilekçe hakkı kullanılarak kendisine yapılan başvurular neticesinde isabetli olmadığını gördüğü kararlarını düzeltebilecektir.
E
Dilekçelerde dilekçe sahibinin iş veya ikametgâh adresinin bulunması zorunlu değildir.
Açıklama:
Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptirler. Karşılıklılık Esası; yabancı kişilerin Türkiye’de bir haktan yararlanabilmesini, yabancı kişinin uyruğu olduğu ülkede aynı haklardan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının yararlanabiliyor olması şartına bağlayan ilkedir. Dilekçelerde dilekçe sahibinin adı soyadı ve imzası ile iş veya ikametgâh adresinin bulunması zorunludur. Kanun, dilekçe sahiplerine en geç otuz gün içinde gerekçeli cevap verileceğini hüküm altına almıştır. Kamu yönetimi, dilekçe hakkını kullanarak yapılan başvurular neticesinde isabetli olmadığını gördüğü kararlarını düzeltebilecektir.
Kamu yönetimi, dilekçe hakkı kullanılarak kendisine yapılan başvurular neticesinde isabetli olmadığını gördüğü kararlarını düzeltebilecektir.

Soru 16

Türkiye Büyük Millet Meclisinin bilgi edinme ve denetim yollarından hangisi; "toplumu ve devlet faaliyetlerini ilgilendiren belli bir konunun Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda görüşülmesi"ne karşılık gelir?.

Seçenekler

A
meclis araştırması
B
genel görüşme
C
meclis soruşturması
D
yazılı soru
E
dolaylı denetim
Açıklama:
Türkiye Büyük Millet Meclisi, yönetimin yetki ve görevlerini belirlemek ve yukarıda aktarıldığı üzere
komisyonlar aracılığıyla denetlemenin dışında, meclis araştırması, genel görüşme, Meclis soruşturması ve yazılı soru yollarıyla bilgi edinme ve denetleme yetkisini kullanır. Meclis araştırması, belli bir konuda bilgi edinmek için yapılan incelemeden ibarettir. Genel görüşme, toplumu ve Devlet faaliyetlerini ilgilendiren belli bir konunun Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda görüşülmesidir. Yazılı soru, yazılı olarak en geç onbeş gün içinde cevaplanmak üzere milletvekillerinin, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yazılı olarak soru sormalarından ibarettir. Meclis soruşturması ise Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında 106. madde çerçevesinde yapılan soruşturmadan ibarettir.

Soru 17

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin, bilgi edinme ve denetleme yetkisini kullanma yollarından biri olan yazılı soru ile, milletvekilleri tarafından, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara, en geç kaç gün içinde cevaplanmak üzere yazılı olarak soru sorulmaktadır?.

Seçenekler

A
üç
B
yedi
C
on beş
D
otuz
E
kırk beş
Açıklama:
Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin, bilgi edinme ve denetleme yetkisini kullanma yollarından biri olan yazılı soru ile, milletvekilleri tarafından, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara, en geç on beş gün içinde cevaplanmak üzere yazılı olarak soru sorulmaktadır.

Soru 18

" Sayıştay raporlarının, Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulduğu ve ilgili kamu idarelerine verildiği tarihten itibaren ... gün içerisinde Sayıştay Başkanı veya görevlendireceği başkan yardımcısı tarafından, kamuoyuna duyurulması, Sayıştay denetiminin önemini daha da arttırmaktadır. "
Yukarıdaki ifadedeki boşluk için aşağıdaki şıklardan hangisi uygundur?.

Seçenekler

A
yedi
B
on
C
on beş
D
otuz
E
kırk beş
Açıklama:
Anayasa’nın 160.maddesine göre Sayıştay, merkezî yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek ve sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamak ve kanunlarla verilen
inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yapmakla görevlidir. Sayıştay, Kanunla verilen denetim yetkisinin yanı sıra, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nden gelen denetim taleplerini de talep edilen konuyla sınırlı olarak ve öncelikle yerine getirmekle görevlidir. Sayıştay raporlarının, Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulduğu ve ilgili kamu idarelerine verildiği tarihten itibaren on beş gün içerisinde Sayıştay Başkanı veya görevlendireceği başkan yardımcısı tarafından, kamuoyuna duyurulması, Sayıştay denetiminin önemini daha da arttırmaktadır. Sayıştay Kanun’un 44.maddesi, kanunların açıklanmasını yasakladığı durumlar hariç tüm raporların duyurulmasını düzenlemektedir.

Soru 19

Merkezi idarenin, idarenin bütünlüğü ilkesi gereğince yerinden yönetim idareleri üzerinde sahip olduğu denetim yetkisine ne ad verilir?.

Seçenekler

A
İdari vesayet
B
Doğrudan denetim
C
Kovuşturma
D
Soruşturma
E
Hiyerarşik denetim
Açıklama:
İdari denetim, idari birimin içerisinde olabileceği gibi bir idari birimin diğerini denetlemesi şeklinde de olabilir. Aynı birim içindeki denetim hiyerarşik denetimdir. Üst makamlar, astlarını şikâyet üzerine veya doğrudan denetleyerek gereken işlemleri tesis edebilirler. Bilindiği üzere bakanlıklarda ve bazı kurumlarda denetimle görevli teftiş kurulları mevcuttur. Merkezi yönetimin yerinden yönetim
idareleri üzerindeki denetim yetkisi ise idari vesayet olarak adlandırılmaktadır. Yerinden yönetim idarelerinin kendi aralarındaki denetim ilişkisi de dışarıdan yapılan idari denetimdir.
İdari vesayet; merkezi idarenin, idarenin bütünlüğü ilkesi gereğince yerinden yönetim idareleri
üzerinde sahip olduğu denetim yetkisidir.
Hiyerarşik denetim; aynı tüzelkişilik içinde üstün ast üzerinde sahip olduğu hiyerarşik güçten kaynaklanan, emir verme, işlemlerini denetleme ve memuriyet durumuna ilişkin işlemler yapma yetkile

Soru 20

Kamu yönetiminin hukuka uygun işlemesinin sağlanmasında diğer denetim yollarının yetersiz ya da etkisiz kalması halinde, hukuka aykırı idari işlemlerin iptali ya da idari işlem ve eylemlerden zarar görenlerin zararlarının tazmini yoluyla gerçekleşen denetim aşağıdakilerden hangisidir?.

Seçenekler

A
Hiyerarşik denetim
B
Kamuoyu denetimi
C
İç denetim
D
Yargısal denetim
E
Anında denetim
Açıklama:
Yargısal denetim kamu yönetiminin hukuka uygun işlemesinin sağlanmasında diğer denetim yollarının yetersiz ya da etkisiz kalması halinde gerçekleşen denetimdir. Kamu yönetimi eylem ve işlemlerinde hukuka uygun hareket etme yükümlülüğü altında olsa da bazen bu yükümlülüğüne aykırı eylem ve işlemler yapabilmektedir. Bu durumda hukuka aykırılıkların tespiti ve sonuçlarının ortadan kaldırılması ile bireylerin temel hak ve özgürlüklerinin güvence altına alınması için bağımsız ve tarafsız yargı organları tarafından kamu yönetiminin denetlenmesi zorunluluğu ortaya çıkmıştır. Yargısal denetim ya hukuka aykırı idari işlemlerin iptali ya da idari işlem ve eylemlerden zarar görenlerin zararlarının tazmini yoluyla gerçekleşmektedir.

Soru 21

I. Kamu kurum ve kuruluşlarının faaliyet ve işlemlerinde hataların önlenmesi
II. Çalışanların ve kuruluşların gelişmesi
III.Yönetim ve kontrol sistemlerinin geçerli, güvenilir
ve tutarlı hale gelmesi
IV. Çalışanların ve idarenin uyum içinde çalışması
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Kamu Yönetimi Temel Kanunu Tasarısına göre idarenin denetimi amaçlarından biridir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, III ve IV
D
II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Kamu Yönetimi Temel Kanunu Tasarısına göre denetim: Kamu kurum ve kuruluşlarının faaliyet
ve işlemlerinde hataların önlenmesine yardımcı olmak, çalışanların ve kuruluşların gelişmesine,yönetim ve kontrol sistemlerinin geçerli, güvenilir ve tutarlı hale gelmesine rehberlik etmek amacıyla yapılır.

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi "kamu yönetiminde geçmiş faaliyetlerin denetlenmesi"ni ifade eden denetim türüdür?

Seçenekler

A
İç denetim
B
Dış denetim
C
Ön denetim
D
Anında denetim
E
Sonradan yapılan denetim
Açıklama:
Kamu yönetiminin denetimi, çeşitli ölçütlerle sınıflandırılmıştır. Geçmiş faaliyetlerin denetlenmesi ise sonradan yapılan denetim olarak adlandırılmıştır.

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi iç denetimin yapılma amaçlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Hataların önlenmesi
B
Risk ve zayıflıkların belirlenmesi
C
İyi uygulama örneklerinin yaygınlaştırılması,
D
Kurumsal hedef ve planların kanunlara uygunluğunun sağlanması
E
Yönetim sistemlerinin ve süreçlerinin geliştirilmesi
Açıklama:
İç denetim, hataların önlenmesi, risk ve zayıflıkların belirlenmesi, iyi uygulama örneklerinin
yaygınlaştırılması, yönetim sistemlerinin ve süreçlerinin geliştirilmesi amacıyla yapılan denetimdir. Kurumsal amaç, hedef ve planlara ve kanunlara uygunluk yönünden incelenmesi ve sonuçlarının değerlendirilmesi ise dış denetim meselesidir.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi yönetimin denetlenmesinde önemli yollardan biri olan kamuoyu denetiminin etkin yapılabilmesi için gereken koşullardan biri değildir?

Seçenekler

A
Denetimi gerçekleştirecek kişi ve toplulukların bilinçli olması
B
Kitle iletişim araçlarının gelişmesi
C
Yönetimin işleyişini izlemek ve yönlendirmek için yeterli birikim ve iradenin oluşması
D
Hukuk sisteminin kamu denetimine imkân sağlayacak araçlara sahip olması
E
Kişisel sorunlarla hareket edilmemesi
Açıklama:
E şıkkı hariç diğerleri Kamuoyu veya kamu denetimi yapılabilmesinin koşullarıdır. Ancak yönetim sadece bir araya gelen ve etkili şekilde kendini duyuran insanlar tarafından denetlenmemektedir. Bireyler de kişisel veya toplumsal sorunlarla ilgili olarak kamu yönetimini denetlemekte, etkilemektedirler. Bu nedenle kişisel sorunlarla da doğal olarak hareket edilip kamuoyu denetimi yapılabilir.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi "yerel yönetim" tanımında yer alan bir unsur değildir?

Seçenekler

A
İl, belediye ve köy halkının yerel ve ortak nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kurulması
B
devletten ayrı tüzel kişiliğinin bulunması
C
Organlarının seçimle iş başına gelmesi
D
Kamu tüzel kişiliğine sahip olması
E
Halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hâkim kılması
Açıklama:
Yerel Yönetim İl, belediye ve köy halkının yerel ve ortak nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere
kurulan, devletten ayrı tüzel kişilikleri bulunan ve organları seçimle iş başına gelen kamu tüzel kişileridir.Halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hâkim kılması hususu Kamu Kurumu Niteliğinde Meslek Kuruluşları ile ilgilidir.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisis eçimlere ilişkin doğru bir bilgi değildir?

Seçenekler

A
Halkın kamu yönetimine doğrudan müdahale ettiği önemli bir denetim yoludur.
B
Yetersiz bulunan yönetim kadrosu seçimlerde değiştirilmektedir.
C
Genel seçim, sadece yasama organı seçimidir.
D
Her 5 yılda bir yapılmaktadır.
E
Yerel yönetimlerin il özel idaresi seçimle oluşmamaktadır.
Açıklama:
TBMM üyelerinin seçilmesi ya da diğer adıyla genel seçim, parlamenter sistemin gereği olarak sadece yasama organı seçimi değildir. Yürütme organı da genel seçimler neticesinde şekillenmektedir.

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi idari ve adli soruşturmaya ilişkin bilgi ve belgelere ulaşma hakkını sınırlayan durumlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Kişilerin özel hayatına açıkça haksız müdahale sonucunu doğuran
B
Kişilerin veya soruşturmayı yürüten görevlilerin hayatını ya da güvenliğini tehlikeye sokan
C
Soruşturmanın güvenliğini tehlikeye düşüren
D
Gizli kalması gereken bilgi kaynağının açığa çıkmasına neden olan
E
Yargılama görevinin gereğince yerine getirilmesini engelleyen
Açıklama:
Adli soruşturma ve kovuşturmaya ilişkin bilgi veya belgelerden olup yargılama görevinin gereğince yerine getirilmesini engelleyecek olan belgeler bilgi edinme hakkı kapsamı dışındadır. Bu belgelere ulaşılması engellenemez.

Soru 28

4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu hangi yılda kabul edilmiştir?

Seçenekler

A
2003 yılı
B
2005 yılı
C
2010 yılı
D
2013 yılı
E
2018 yılı
Açıklama:
Bilgi edinme hakkının ülkemizdeki geçmişi yenidir. 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu 2003 yılı Ekim Ayında kabul edilmiştir.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi kamu denetimi yollarından biri değildir?

Seçenekler

A
Seçimler
B
Bilgi Edinme Hakkı
C
Toplantı ve Gösteri Yürüyüsü Hakkı
D
Dilekçe Hakkı
E
Hukuka Uygunluk Denetimi
Açıklama:
Hukuka uygunluk denetimi, Kamu kurum ve kuruluşlarının iç ve dış denetimi türlerinden biridir.

Soru 30

Milletvekillerinin, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yazılı olarak sordukları sorular en geç kaç gün içinde cevaplanmalıdır?

Seçenekler

A
5 gün
B
7 gün
C
15 gün
D
20 gün
E
30 gün
Açıklama:
Yazılı soru, yazılı olarak en geç onbeş gün içinde cevaplanmak üzere milletvekillerinin, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yazılı olarak soru sormalarından ibarettir.

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi denetimin yapıldığı döneme göre olan denetim şeklinden biridir?

Seçenekler

A
Özel denetim
B
İç denetim
C
Dış denetim
D
Sonradan yapılan denetim
E
Üst düzey denetim
Açıklama:
Denetimin yapıldığı döneme göre bakıldığında ise şöyle bir ayırım yapılmaktadır: Ön denetim,
anında denetim ve sonradan yapılan denetim. Yönetimin iş ve işlemlerinin gerçekleştirilmesinden
evvel denetlenmesi ön denetim; işin yapıldığı sırada denetlenmesi anında denetim; geçmiş faaliyetlerin denetlenmesi ise sonradan yapılan denetim olarak adlandırılmıştır (Ergun, 2004, s.115).

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi kamu kurum ve kuruluşlarında yapılan dış denetimin amaçlarından biridir?

Seçenekler

A
Hataların önlenmesi
B
Bütün işlemlerin kurumsal amaç, hedef ve planlara ve kanunlara uygunluk yönünden incelenmesi
C
Risk ve zayıflıkların belirlenmesi,
D
İyi uygulama örneklerinin yaygınlaştırılması
E
Yönetim sistemlerinin ve süreçlerinin geliştirilmesi
Açıklama:
Dış denetim, kamu kurum ve kuruluşlarının hesap verme sorumluluğu çerçevesinde bütün faaliyet,
karar ve işlemlerinin, kurumsal amaç, hedef ve planlara ve kanunlara uygunluk yönünden incelenmesi ve sonuçlarının değerlendirilmesidir.

Soru 33

"Toplumu oluşturan bireylerin bireysel görüşlerinin aynı yönde toplanarak, kolektif bir talebe dönüşmesi" şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kamuoyu
B
İç denetim
C
Dış denetim
D
Mali denetim
E
Performans denetimi
Açıklama:
Toplumu oluşturan bireylerin bireysel görüşlerinin aynı yönde toplanarak, kolektif bir talebe dönüşmesi şeklinde tanımlanan kamuoyu kavramı, uygulamada farklı şekillerde oluşabilmektedir.

Soru 34

Halkın kamu yönetimine doğrudan müdahale ettiği denetim yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Özel denetim
B
Genel denetim
C
Kamu denetimi
D
Seçim
E
Baskı grupları
Açıklama:
Seçimler, halkın kamu yönetimine doğrudan müdahale ettiği önemli bir denetim yoludur.
Çünkü yetersiz bulunan yönetim kadrosu seçimlerde değiştirilmektedir.

Soru 35

Belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ile halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hâkim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadı ile kanunla kurulan ve organları kendi üyeleri tarafından seçilen kamu tüzel kişilerine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Baskı grupları
B
Sosyal iletişim grupları
C
Kamu araştırma grupları
D
Yerel yönetim kuruluşları
E
Kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşları
Açıklama:
Kamu Kurumu Niteliğinde Meslek Kuruluşları:
Belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ile halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hâkim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadı ile kanunla kurulan ve organları kendi üyeleri tarafından seçilen kamu tüzel kişileridir.

Soru 36

İşlenmiş ya da işlenmesi muhtemel bir suç hakkında Cumhuriyet Savcılarınca yapılan incelemeye ne ad verilir?

Seçenekler

A
Adli Kovuşturma
B
Adli Soruşturma
C
İdarî Kovuşturma
D
İdarî Soruşturma
E
İdari Yargılama
Açıklama:
Adli Soruşturma:
İşlenmiş ya da işlenmesi muhtemel bir suç hakkında Cumhuriyet Savcılarınca yapılan incelemedir.

Soru 37

Kanuna aykırı toplantı ve gösteri yürüyüşleri Kanun’un hangi maddesinde düzenlenmiştir?

Seçenekler

A
21.madde
B
22.madde
C
23. madde
D
24.madde
E
25.madde
Açıklama:
Kanuna aykırı toplantı ve gösteri yürüyüşleri Kanun’un 23.maddesinde düzenlenmiştir.

Soru 38

İdareye yapılan başvurunun otuz gün içinde cevaplanmaması halinde reddedilmiş sayılması durumuna ne ad verilir?

Seçenekler

A
İdari ret
B
Yargısal ret
C
Geçici ret
D
Zımni ret
E
Azmi ret
Açıklama:
Zımni Ret:
İdareye yapılan başvurunun otuz gün içinde cevaplanmaması halinde reddedilmiş sayılmasıdır.

Soru 39

Sayıştay denetimine tabi idarelerin bütçe uygulamalarının bütçe kanunlarına ve mevzuata uygunluğunu belirten ve TBMM’ye sunulan belgeye ne ad verilir?

Seçenekler

A
Yıllık rapor
B
Bütçe bildirimi
C
Dönemsel ibraz
D
Genel uygunluk bildirimi
E
Zımni bildirim
Açıklama:
Genel Uygunluk Bildirimi:
Sayıştay denetimine tabi idarelerin bütçe uygulamalarının bütçe kanunlarına ve mevzuata uygunluğunu belirten ve TBMM’ye sunulan belgedir.

Soru 40

Merkezi idarenin, idarenin bütünlüğü ilkesi gereğince yerinden yönetim idareleri üzerinde sahip olduğu denetim yetkisine ne ad verilir?

Seçenekler

A
İdari vesayet
B
Hiyerarşik denetim
C
Hiyerarşik denge
D
Yargısal yetki
E
Hukuki denetleme
Açıklama:
İdari vesayet:
Merkezi idarenin, idarenin bütünlüğü ilkesi gereğince yerinden yönetim idareleri üzerinde sahip olduğu denetim yetkisi.

Ünite 2

Soru 1

Anayasa’nın kaçıncı maddesi, yargıyı bir devlet işlevi olarak düzenlemiş ve yargı yetkisinin, Türk Milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılacağını belirtmiştir?

Seçenekler

A
9. maddesi
B
142. maddesi
C
3. maddesi
D
139. maddesi
E
159. maddesi
Açıklama:
Anayasa’nın 9.maddesi, yargıyı bir devlet işlevi olarak düzenlemiş ve yargı yetkisinin, Türk Milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılacağını belirtmiştir.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi hakimler ve savcılar kurulu ile ilgili yanlış bir bilgidir?

Seçenekler

A
Yargının, yasama ve yürütme organlarının etkisinde kalmalarını önler.
B
Hâkim ve savcıları mesleğe kabul etme, atama ve nakletme işlemlerini yapar.
C
Mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kurulur ve görev yapar.
D
Kurulun Başkanı Adalet Bakanıdır. Adalet Bakanlığı Müsteşarı Kurulun tabiî üyesidir.
E
Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü’nün Anayasa’ya şekil ve esas bakımından uygunluğunu denetler.
Açıklama:
Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü’nün Anayasa’ya şekil ve esas bakımından uygunluğunu denetlemek Anayasa Mahkemesi'nin görevidir.
Yargının yasama ve yürütme organlarının etkisinde kalmalarının önlenmesi amacıyla, Hâkimler ve Savcılar Kurulu oluşturulmuştur. Bu Kurul, hâkim ve savcıları mesleğe kabul etme, atama ve nakletme, geçici yetki verme, yükselme ve birinci sınıfa ayırma, kadro dağıtma, meslekte kalmaları uygun görülmeyenler hakkında karar verme, disiplin cezası verme, görevden uzaklaştırma işlemlerini yapar. Adalet Bakanlığının, bir mahkemenin veya bir hâkimin veya savcının kadrosunun kaldırılması veya mahkemenin yargı çevresinin değiştirilmesi konusundaki tekliflerini karara bağlar. Ayrıca yasalarla verilen diğer görevleri de yerine getirir. Anayasa’nın 159.maddesine göre: Hâkimler ve Savcılar Kurulu, mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kurulur ve görev yapar. Hâkimler ve Savcılar Kurulu onüç üyeden oluşur; iki daire halinde çalışır.Kurulun Başkanı Adalet Bakanıdır. Adalet Bakanlığı Müsteşarı Kurulun tabiî üyesidir.

Soru 3

Adli ve idari yargı mercileri arasında görev ve hüküm ayrılığı çıktığında bu ayrılıkların çözümlemek için ...................... kurulmuştur.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Hakimler ve Savcılar Kurulu
B
Uyuşmazlık Mahkemesi
C
Sayıştay
D
Anayasa Mahkemesi
E
Yargıtay
Açıklama:
Adli ve idari yargı mercileri arasında görev ve hüküm ayrılığı çıktığında bu ayrılıkların çözümlemek için Uyuşmazlık Mahkemesi kurulmuştur.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesi ile ilgili söylenemez?

Seçenekler

A
Anayasa Mahkemesi onbeş üyeden kurulur.
B
Anayasa Mahkemesi üyeleri oniki yıl için seçilirler.
C
Anayasa değişikliklerini sadece şekil bakımından inceler ve denetler.
D
Alt dereceli mahkemelerin kararlarını denetleyen mahkemedir.
E
Parti kapatma davaları Anayasa Mahkemesi'nde görülmektedir.
Açıklama:
Anayasa Mahkemesi, onbeş üyeden kurulur. Anayasa Mahkemesi üyeleri oniki yıl için seçilirler. Anayasa değişikliklerini sadece şekil bakımından inceler ve denetler. Siyasal partilerin demokratik siyasi hayatın vazgeçilmez unsurları olması, bu kurumların denetimine özen göstermeyi gerektirmektedir. Bu sebeple siyasal partilerin kapatılmalarına ilişkin davalar, Anayasa Mahkemesi’nde görülmektedir.

Soru 5

Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda hangi kurumun kararları esas alınır?

Seçenekler

A
Danıştay
B
Sayıştay
C
Anayasa Mahkemesi
D
Uyuşmazlık Mahkemesi
E
Yüce Divan
Açıklama:
Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Sayıştay için söylenebilir?

Seçenekler

A
Sayıştay aslında bir yargı mercii değildir.
B
Yürütme ve idarenin hukuka aykırı işlemlerini iptal eder.
C
İdari yargı düzeninin yüksek mahkemesi konumundadır.
D
Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır.
E
Onüç üyeden oluşur; iki daire halinde çalışır.
Açıklama:
Sayıştay aslında bir yargı mercii değildir. Kanunda Sayıştay hesap mahkemesi olarak nitelendirilmektedir. Anayasa’nın 160.maddesine göre: Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek ve sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamak ve kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yapmakla görevlidir.

Soru 7

  1. Yürütme ve idarenin hukuka aykırı işlemlerini iptal etmekle görevli yargı düzenidir.
  2. Ceza davalarının ve kişiler arasında çıkan hukuki uyuşmazlıkların çözümlendiği genel yargı düzenidir.
  3. İdari yargı düzeninin yüksek mahkemesi ise Danıştay’dır.
İdari yargı ile ilgili yukarıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I ve III
Açıklama:
Adli yargı, ceza davalarının ve kişiler arasında çıkan hukuki uyuşmazlıkların çözümlendiği genel yargı düzenidir.
Yürütme ve idarenin hukuka aykırı işlemlerini iptal etmek; idari işlem ve eylemlerden zarar görenlerin zararlarının tazminini sağlamakla görevli yargı düzeni idari yargıdır. İdari yargı düzeninin yüksek mahkemesi ise Danıştay’dır.

Soru 8

Yargı yetkisi ve yargı düzenleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Genel yargı düzeninin yüksek mahkemesi Yargıtay’dır.
B
İdari yargı düzeninin yüksek mahkemesi Sayıştay'dır.
C
Uyuşmazlık Mahkemesi bir Başkan ile altı asıl, altı yedek üyeden kurulur.
D
Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır.
E
Anayasa Mahkemesi, TBMM İçtüzüğü’nün Anayasa’ya şekil ve esas bakımından uygunluğunu denetler.
Açıklama:
İdari yargı düzeninin yüksek mahkemesi ise Danıştay’dır. Sayıştay değildir.

Soru 9

Bir Başkan ile altı asıl, altı yedek üyeden kurulur. Yukarıda oluşumu ile ilgili verilen bilgi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Anayasa Mahkemesi
B
Yargıtay
C
Uyuşmazlık Mahkemesi
D
Hakimler ve Savcılar Kurulu
E
Yüce Divan
Açıklama:
2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un 2. maddesine göre Uyuşmazlık Mahkemesi bir Başkan ile altı asıl, altı yedek üyeden kurulur.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun yetki alanına girmez?

Seçenekler

A
Hâkim ve savcıları mesleğe kabul etme
B
Hakim ve savcıları atama
C
Hakim ve Savcıları nakletme
D
Hakim ve savcılara hapis cezası verme
E
Hakim ve savcılara geçici yetki verme
Açıklama:
Yargının yasama ve yürütme organlarının etkisinde kalmalarının önlenmesi amacıyla, Hâkimler ve Savcılar Kurulu oluşturulmuştur. Bu Kurul, hâkim ve savcıları mesleğe kabul etme, atama ve nakletme, geçici yetki verme, yükselme ve birinci sınıfa ayırma, kadro dağıtma, meslekte kalmaları uygun görülmeyenler hakkında karar verme, disiplin
cezası verme, görevden uzaklaştırma işlemlerini yapar.

Soru 11

Hakimler ve Savcılar Kurulu kaç üyeden oluşur?

Seçenekler

A
9
B
10
C
11
D
13
E
15
Açıklama:
Hâkimler ve Savcılar Kurulu onüç üyeden oluşur.

Soru 12

Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun başkanlığını kim yapar?

Seçenekler

A
Adalet Bakanlığı müsteşarı
B
Adalet Bakanı
C
Adalet Bakanlığı bakan yardımcısı
D
Cumhurbaşkanı
E
Yargıtay Cumhuriyet Başvavcısı
Açıklama:
Kurulun Başkanı Adalet Bakanıdır. Adalet Bakanlığı Müsteşarı Kurulun tabiî üyesidir.

Soru 13

I. 13 üyeden oluşur
II. Kurulun Başkanı, Adalet Bakanıdır.
III. Adalet Bakanlığı Müsteşarı Kurulun tabii üyesidir
Hakimler ve Savcılar Kurulu ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Hâkimler ve Savcılar Kurulu 13 üyeden oluşur; iki daire halinde çalışır. Kurulun Başkanı, Adalet Bakanıdır. Adalet Bakanlığı Müsteşarı hakimler ve savcılar kurulunun tâbi üyesidir.

Soru 14

I. Üç üyeyi birinci sınıf olup, birinci sınıfa ayrılmayı gerektiren nitelikleri yitirmemiş adlî yargı hâkim ve savcıları arasından
II. Bir üyeyi birinci sınıf olup, birinci sınıfa ayrılmayı gerektiren nitelikleri yitirmemiş idarî yargı hâkim ve savcıları arasından
III. Üç üyesi Yargıtay üyeleri arasından
Cumhurbaşkanı, HSK'ya yukarıda belirtilen hangi şekillerde üye seçme hakkına sahiptir?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kurulun, üç üyesi birinci sınıf olup, birinci sınıfa ayrılmayı gerektiren nitelikleri yitirmemiş adlî yargı hâkim ve savcıları arasından, bir üyesi birinci sınıf olup,
birinci sınıfa ayrılmayı gerektiren nitelikleri yitirmemiş idarî yargı hâkim ve savcıları arasından Cumhurbaşkanınca; üç üyesi Yargıtay üyeleri, bir üyesi Danıştay üyeleri, üç üyesi nitelikleri kanunda belirtilen yükseköğretim kurumlarının hukuk dallarında görev yapan öğretim üyeleri ile avukatlar arasından Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir.

Soru 15

I. Üç üyeyi Yargıtay üyeleri arasından
II. Üç üyeyi Danıştay üyeleri arasından
III. Üç üyeyi nitelikleri kanunda belirtilen yükseköğretim kurumlarının hukuk dallarında görev yapan öğretim üyeleri ile avukatlar arasından
TBMM, HSK'ya yukarıda belirtilen hangi şekillerde üye seçme hakkına sahiptir?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kurulun, üç üyesi birinci sınıf olup, birinci sınıfa ayrılmayı gerektiren nitelikleri yitirmemiş adlî yargı hâkim ve savcıları arasından, bir üyesi birinci sınıf olup,
birinci sınıfa ayrılmayı gerektiren nitelikleri yitirmemiş idarî yargı hâkim ve savcıları arasından Cumhurbaşkanınca; üç üyesi Yargıtay üyeleri, bir üyesi Danıştay üyeleri, üç üyesi nitelikleri kanunda belirtilen yükseköğretim kurumlarının hukuk dallarında görev yapan öğretim üyeleri ile avukatlar arasından Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir.

Soru 16

Anayasa Mahkemesi kaç üyeden oluşur?

Seçenekler

A
9
B
11
C
13
D
15
E
17
Açıklama:
Anayasa Mahkemesi'nde yedek üyelik sistemi kaldırıldı. Mahkeme, "15 asıl" üyeden oluşacak. Mevcut yedek üyeler asıl üye sıfatını kazandı

Soru 17

Anayasa Mahkemesi'nin kaç üyesini cumhurbaşkanı seçer?

Seçenekler

A
3
B
6
C
9
D
10
E
12
Açıklama:
Anayasa Mahkemesi onbeş üyeden kurulur. Üç üyeyi Türkiye Büyük Millet Meclisi, kalan oniki üyeyi ise Cumhurbaşkanı seçer.

Soru 18

I. İptal Davası
II. İtiraz Yolu
III. Yüce Divan
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Anayasa Mahkemesi’nin görevlerindendir?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Anayasa Mahkemesi’nin iptal davası, itiraz yolu, yüce divan gibi görevleri mevcuttur.

Soru 19

Mahkemelerin bağımsızlığını sağlamak üzere hâkimlik ve savcılık teminatı öngörüldükten başka yasama ve yürütme organlarına karşı bağımsızlığını sağlamak amacıyla hâkim ve savcıların özlük işlerini düzenlemek üzere hangi kurul kurulmuştur?

Seçenekler

A
Meclis Genel Kurulu
B
Yükseköğretim Kurulu
C
Sayıştay Genel Kurulu
D
Hâkimler ve Savcılar Kurulu
E
Yüce Divan
Açıklama:
Gerçekten de temel hak ve hürriyetlerin korunmasını sağlayan yargılama faaliyetinin bu amacına ulaşması için Anayasa’da mahkemelerin bağımsızlığını sağlamak üzere belli mekanizmalar öngörülmüştür. Buna göre; mahkemelerin bağımsızlığını sağlamak üzere hâkimlik ve savcılık teminatı öngörüldükten başka yasama ve yürütme organlarına karşı bağımsızlığını sağlamak amacıyla hâkim ve savcıların özlük işlerini düzenlemek üzere Hâkimler ve Savcılar Kurulu kurulmuştur.

Soru 20

1982 Anayasası'nın ilk şeklinde aşağıdaki seçeneklerde yer alan yargı düzenlerinden hangisi yoktur?

Seçenekler

A
Anayasa yargısı
B
Adli yargı
C
İdari yargı
D
Askeri adli yargı
E
Yükseköğretim yargısı
Açıklama:
1982 Anayasası’nın ilk şeklinde anayasa yargısı, adli yargı, idari yargı, askeri adli ve askeri idari yargı olmak üzere başlıca beş yargı düzeni öngörülmüştür. Bu kapsamda doğru seçenek E seçeneğidir.

Soru 21

Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi kaldırılmış, 142. maddeye eklenen 2. fıkra ile de disiplin mahkemeleri dışında askerî mahkemeler kurulamayacağı, ancak savaş halinde, asker kişilerin görevleriyle ilgili olarak işledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevli askerî mahkemeler kurulabileceği hususu hüküm altına alınan anayasa değişikliği hangi tarihte gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
1982
B
1924
C
1937
D
1960
E
2017
Açıklama:
21.1.2017 tarih ve 6771 sayılı Kanun ile gerçekleştirilen anayasa değişikliği ile Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi
kaldırılmış, 142. maddeye eklenen 2. fıkra ile de disiplin mahkemeleri dışında askerî mahkemeler kurulamayacağı, ancak savaş halinde, asker kişilerin görevleriyle ilgili olarak işledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevli askerî mahkemeler kurulabileceği hususu hüküm altına alınmıştır. Bu kapsamda doğru seçenek E seçeneğidir.

Soru 22

Yargının yasama ve yürütme organlarının etkisinde kalmaları hangi kurulun kurulması ile önlenmeye çalışılmıştır?

Seçenekler

A
Meclis Genel Kurulu
B
Sayıştay Genel Kurulu
C
Yükseköğretim Kurulu
D
Yüce Divan
E
Hâkimler ve Savcılar Kurulu
Açıklama:
Yargının yasama ve yürütme organlarının etkisinde kalmalarının önlenmesi amacıyla, Hâkimler ve Savcılar Kurulu oluşturulmuştur. Bu kapsamda doğru seçenek E seçeneğidir.

Soru 23

"İki dereceli yargı sisteminde ilk derece mahkemelerince üç dereceli yargı sisteminde istinaf mercilerince verilen kararda usul ve
hukuk kurallarına aykırılık bulunduğu iddiası ile kararın bozulması için yüksek dereceli mahkemeye yapılan başvuru." Verilen açıklama aşağıdaki seçeneklerde yer alan tanımlardan hangisini karşılamaktadır?

Seçenekler

A
Görv uyuşmazlığı
B
Temyiz
C
Hüküm uyuşmazlığı
D
Olağan kanun yolu
E
Yargı bağımsızlığı
Açıklama:
B seçenğinde verilen tanım temyiz işleminin tanımı olarak yer almaktadır. Bu bağlamda doğru seçenek B seçeneğidir.

Soru 24

Anayasa Mahkemesi'nin üyeleri nasıl seçilmektedir?

Seçenekler

A
Bütün üyeler Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.
B
Bütün üyeler Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir.
C
Üç üyeyi Türkiye Büyük Millet Meclisi, kalan oniki üyeyi ise Cumhurbaşkanı seçer.
D
Halk tarafından seçilmektedir.
E
Üç üyeyi Cumhurbaşkanı, kalan oniki üyeyi ise Türkiye Büyük Millet Meclisi seçer.
Açıklama:
Anayasa Mahkemesi onbeş üyeden kurulur. Üç üyeyi Türkiye Büyük Millet Meclisi, kalan oniki üyeyi ise Cumhurbaşkanı seçer. Doğru seçenek C seçeneğidir.

Soru 25

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Anayasa Mahkemesine üye seçilebilmenin şartlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Yükseköğretim kurumları öğretim üyelerinin profesör veya doçent unvanını kazanmış olmak.
B
Avukatların en az yirmi yıl fiilen avukatlık yapmış olması.
C
Üst kademe yöneticilerinin yükseköğrenim görmüş ve en az yirmi yıl kamu hizmetinde fiilen çalışmış olması.
D
Birinci sınıf hâkim ve savcıların adaylık dahil en az yirmi yıl çalışmış olması.
E
35 yaşını geçmiş olması.
Açıklama:
Anayasa Mahkemesine üye seçilebilmek için, kırkbeş yaşın doldurulmuş olması kaydıyla; yükseköğretim kurumları öğretim üyelerinin profesör veya doçent unvanını kazanmış, avukatların en az yirmi yıl fiilen avukatlık yapmış, üst kademe yöneticilerinin yükseköğrenim görmüş ve en az yirmi yıl kamu hizmetinde fiilen çalışmış, birinci sınıf hâkim ve savcıların adaylık dahil en az yirmi yıl çalışmış olması şarttır. Bu kapsamda E seçeneğinde yer alan 35 yaş sınırı yanlış bir bilgi içermektedir. Doğru seçenek E seçeneğidir.

Soru 26

"Kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerini ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü’nün Anayasa’ya şekil ve esas bakımından uygunluğunu denetler. Anayasa değişikliklerini ise sadece şekil bakımından inceler ve denetler."
Verilen tanım aşağıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Anayasa Mahkemesi
B
İtiraz Yolu
C
Yüce Divan
D
Milletvekilliğinin Düşmesine ve Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılmasına Yapılan İtirazlar
E
Bireysel Başvuru
Açıklama:
"Anayasa Mahkemesi, kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerini ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü’nün Anayasa’ya şekil ve esas bakımından uygunluğunu denetler. Anayasa değişikliklerini ise sadece şekil bakımından inceler ve denetler."

Soru 27

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi merkezî yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek, sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamak ve kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yapmakla görevlidir?

Seçenekler

A
İdari Yargı
B
Danıştay
C
Adli Yargı
D
Yargıtay
E
Sayıştay
Açıklama:
Sayıştay, merkezî yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek, sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamak ve kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yapmakla görevlidir. Bu kapsamda doğru seçenek E seçeneğidir.

Soru 28

Uyuşmazlık Mahkemesi başkanı aşağıdaki seçeneklerden hangisine göre seçilmektedir?

Seçenekler

A
Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.
B
Anayasa Mahkemesi’nce kendi asıl ve yedek üyeleri arasından seçilir.
C
Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir.
D
Halk tarafından seçilir.
E
Yargıtay tarafından seçilir.
Açıklama:
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Anayasa Mahkemesi’nce kendi asıl ve yedek üyeleri arasından seçilir. Bölümler ve Genel Kurul, Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanının Başkanlığı altında toplanır. Bu kapsamda doğru seçenek B seçeneğidir.

Soru 29

Yargılama, toplum yaşamında bireyler arasında ya da bireylerle Devlet arasında ortaya çıkan uyuşmazlıkların, yargılama yöntemleri kullanılarak çözümlenmesidir. Günümüzde devletlerarası uyuşmazlıkların da yargı yoluyla çözümlenmeye başlandığını görmekteyiz. Kişi hak ve hürriyetlerinin korunmasının başta gelen koşulu, hukuk kurallarına uyulmasının bağımsız mahkemelerce denetlenmesinin sağlanmasıdır.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Seçenekler

A
Yargılama bir hak arayışıdır.
B
Yargı, devletlerarası uyuşmazlıkları çözer.
C
Kişi haklarının korunmasında yargı önemlidir.
D
Yargılama sadece birey hak ve özgürlüklerine yöneliktir.
E
Yargılamada bağımsız mahkemeler etkindir.
Açıklama:
Yargılama hem devletlerin hem kurumların hem bireylerin haklarını korumak için vardır. Doğru seçenek D'dir.

Soru 30

I. Atama ve nakletme
II. Geçici yetki verme
III. Mesleğe kabul etme
IV. Kadro dağıtma
Yukarıdakilerden hangileri Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun hakim ve savcılarla ilgili sorumlulukları arasındadır.

Seçenekler

A
I, II ve III
B
I, II, III ve IV
C
I ve II
D
I, III ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Yargının yasama ve yürütme organlarının etkisinde kalmalarının önlenmesi amacıyla, Hâkimler ve Savcılar Kurulu oluşturulmuştur. Bu Kurul, hâkim ve savcıları mesleğe kabul etme, atama ve nakletme, geçici yetki verme, yükselme ve birinci sınıfa ayırma, kadro dağıtma, meslekte kalmaları uygun görülmeyenler hakkında karar verme, disiplin cezası verme, görevden uzaklaştırma işlemlerini yapar. Adalet Bakanlığının, bir mahkemenin veya bir hâkimin veya savcının kadrosunun kaldırılması veya mahkemenin yargı çevresinin değiştirilmesi konusundaki tekliflerini karara bağlar. Ayrıca yasalarla verilen diğer görevleri de yerine getirir.

Soru 31

İki dereceli yargı sisteminde ilk derece mahkemelerince üç dereceli yargı sisteminde istinaf mercilerince verilen kararda usul ve hukuk kurallarına aykırılık bulunduğu iddiası ile kararın bozulması için yüksek dereceli mahkemeye yapılan başvuruya ne denir?

Seçenekler

A
Temyiz
B
Görev uyuşmazlığı
C
Hüküm uyuşmazlığı
D
Hak ihlali
E
Hak savunusu
Açıklama:
Belirtilen başvuru temyiz başvurusudur.

Soru 32

I. İstifa
II. Kesin hüküm giyme
III. Meclis başkanı kararı
IV. Devamsızlık
Yukarıdakilerden hangileri milletvekilliğinin düşmesine neden olan durumlardandır?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve IV
D
II ve IV
E
I ve IV
Açıklama:
Milletvekilliğinin Düşmesi: Anayasa’nın 84. maddesinde sayılan istifa, kesin hüküm giyme, kısıtlanma, milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görev veya hizmeti sürdürmekte ısrar etme, devamsızlık nedenlerinden biriyle ya da Anayasa’nın 101. maddesine göre Cumhurbaşkanı seçilme nedeniyle milletvekilliğinin kendiliğinden ya da TBMM kararıyla sona ermesi halidir. Doğru seçenek C'dir.

Soru 33

I. Ceza davalarına bakar.
II. Hukuki uyuşmazlıklara bakar.
III. Yüksek mahkemesi Yargıtaydır.
IV. Danıştay bir koludur.
Adli yargı ile ilgili yukarıda ifade edilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
I, III ve IV
D
I, II ve III
E
II ve III
Açıklama:
Adli yargı ceza davalarının ve kişiler arasında çıkan hukuki uyuşmazlıkların çözümlendiği genel yargı düzenidir. Ceza davalarına bakar, Hukuki uyuşmazlıklara bakar, Yüksek mahkemesi Yargıtaydır.

Soru 34

"Yargıtay üyeleri, birinci sınıfa ayrılmış adli yargı hâkim ve cumhuriyet savcıları ile bu meslekten sayılanlar arasından Hâkimler ve Savcılar Kurulu’nca üye tamsayısının salt çoğunluğu ile ve gizli oyla seçilir. "
Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Seçenekler

A
Yargıtay üyelerinin seçiminde siyasiler görev alır.
B
Yargıtay üyesi seçimi cumhurbaşkanlığı insiyatifindedir.
C
Yargıtay üyesi seçimi Hakimler ve Savcılar Kurulunca yapılır.
D
Yargıtay üyesi seçimi açık oylama ile belirlenir.
E
Yargıtay üyesi seçiminde cumhuriyet savcıları görev alır.
Açıklama:
Söz edilen ifadelerden C seçeneğindeki yer alan durum çıkarılmaktadır. Yargıtay üyesi seçimi Hakimler ve Savcılar Kurulunca yapılır.

Soru 35

İdari yargı ile ilgili söylenenlerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
İdarenin hukuka aykırı işlemlerini iptal eder.
B
İdari işlem ve eylemlerden zarar görenlerin zararlarının tazminini sağlar.
C
İdari yargı düzeninin yüksek mahkemesi Yargıtay'dır.
D
Bölge idare mahkemeleri idari yargı mercileridirler.
E
İdari mahkemeler hukuka aykırı işlemlerde etkin rol alır.
Açıklama:
Yürütme ve idarenin hukuka aykırı işlemlerini iptal etmek; idari işlem ve eylemlerden zarar görenlerin zararlarının tazminini sağlamakla görevli yargı düzeni idari yargıdır. İdare ve vergi mahkemeleri, bölge idare mahkemeleri idari yargı mercileridirler. İdari yargı düzeninin yüksek mahkemesi ise Danıştay’dır.

Soru 36

Sayıştay, merkezî yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek, sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamak ve kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yapmakla görevlidir.
Buna göre Sayıştay hangi mercileri denetleyebilir?

Seçenekler

A
Küçük işetmeler
B
Özel şirketler
C
Bireysel gelir
D
Hane halkı
E
Üniversite bütçeleri
Açıklama:
Sayıştay devlete bağlı kamu kurum ve kuruluşlarının bütçelerini denetleyebilir.

Soru 37

Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi'nin kaldırılması hangi yıl yapılan anayasa değişikliği ile gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
2014
B
2015
C
2016
D
2017
E
2018
Açıklama:
Disiplin mahkemeleri dışında askeri mahkeme kurulamayacağını öngören ve Askeri Yargı düzenine son veren anayasa değişikliği 2017 yılında gerçekleştirilmiştir.

Soru 38

Anayasa'nın 9. maddesinde belirtilen yargı yetkisi, bağımsız mahkemeler tarafından kim veya ne adına kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
Kanunlar adına
B
Anayasa adına
C
Türk Milleti adına
D
Anayasa Mahkemesi adına
E
Türkiye Büyük Millet Meclisi adına
Açıklama:
Yargı yetkisi bağımsız mahkemelerce Türk Milleti adına kullanılmaktadır.

Soru 39

Adli ve idari mercilerinden en az ikisi tarafından, görevle ilgili olmaksızın kesin olarak verilmiş veya kesinleşmiş, aynı konuya ve sebebe ilişkin, taraflarından en az biri aynı olan ve kararlar arasındaki çelişki yüzünden hakkın yerine getirilmesi olanaksız bulunan hallerde ortaya çıkan ve Uyuşmazlık Mahkemesince giderilecek uyuşmazlık türü aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Temyiz
B
Hüküm uyuşmazlığı
C
Olumlu görev uyuşmazlığı
D
Olumsuz görev uyuşmazlığı
E
Cumhuriyet savcısının olumlu görev uyuşmazlığı çıkarması
Açıklama:
Bu soruda ölçülmek istenen yeterlilik yargı kolları arasındaki uyuşmazlık türleridir.
Farklı iki yargı kolu tarafından konusu ve sebebi aynı olan ve taraflarından en az biri aynı olan iki davada verilen hükümlerin çelişmesi sonucu hakkın yerine getirilmesi önemli ölçüde zorlaşıyorsa hüküm uyuşmazlığı söz konusudur ve Uyuşmazlık Mahkemesi tarafından çözülür.

Soru 40

  1. TBMM Başkanı
  2. Cumhurbaşkanı
  3. TBMM üye tam sayısının onda biri tutarındaki üyeler
  4. Mecliste en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri Anayasa Mahkemesinde doğrudan doğruya iptal davası açabilirler?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
II ve IV
Açıklama:
Bu soruda ölçülmek istenen yeterlilik, hangi kişi ya da grupların Anayasa mahkemesinde iptal davası açabileceklerinin tespitidir.
Soyut norm denetimi yoluyla iptal davası açma hakkı Cumhurbaşkanı, TBMM üye tam sayısının beşte biri tutarındaki üyeler ve Mecliste en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubuna tanınmıştır. TBMM Başkanı tek başına iptal davası açamaz, TBMM üye tam sayısının onda biri tutarındaki üyeler de iptal davası açamazlar.

Soru 41

Anayasa Mahkemesi kendisine itiraz yoluyla gelen bir iş hakkında kararını en fazla ne kadar sürede vermelidir?

Seçenekler

A
2 ay
B
3 ay
C
5 ay
D
6 ay
E
1 yıl
Açıklama:
Anayasa Mahkemesi itiraz yoluyla kendisine gelen bir iş hakkında en fazla 5 ayda kararını vermelidir.

Soru 42

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvurmadan önce tüketilmesi gereken son iç hukuk yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yargıtay'a temyiz yoluyla başvuru
B
Danıştay'a temyiz yoluyla başvuru
C
Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru
D
Bölge İdare Mahkemesi'ne istinaf yoluyla başvuru
E
Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yoluyla başvuru
Açıklama:
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurmadan önce tüketilmesi gereken en son iç hukuk yolu Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yolu olarak kabul edilmektedir. Bu başvuru yolu 2010 yılında getirilmiştir.

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi adli yargı ilk derece mahkemelerince verilen ve kesin
olmayan hüküm ve kararlara karşı yapılacak başvuruları inceleyip karara bağlayan mahkemedir?

Seçenekler

A
Danıştay
B
Sayıştay
C
Uyuşmazlık Mahkemesi
D
Bölge İdare Mahkemesi
E
Bölge Adliye Mahkemesi
Açıklama:
Adli yargı ilk derece mahkemelerinin verdikleri kararları inceleyen merci Bölge Adliye Mahkemesi'dir.

Soru 44

Sayıştay'ın yapısı ve görevleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Hesap mahkemesi olarak nitelenmektedir.
B
Esasen yargı mercii olmamasına rağmen Anayasa'da yargı bölümü içerisinde düzenlenmiştir.
C
Sayıştay, merkezî yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleri ile mallarını TBMM adına denetler.
D
Sayıştay’ın kesin hükümleri hakkında ilgililer yazılı bildirim tarihinden itibaren 15 gün içinde bir kereye mahsus olmak üzere karar düzeltilmesi isteminde bulunabilirler.
E
Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları
arasındaki uyuşmazlıklarda Sayıştay kararları esas alınır.
Açıklama:
Bu soruda Sayıştay'ın bir yargı organı olup olmadığı, genel olarak yetkisi ve yüksek mahkemelere nazaran belirli konulardaki yeri ölçülmek istenmiştir.
Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Danıştay ve Sayıştay arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır. Sayıştay bir yargı mercii değil hesap mahkemesidir. Anayasa'nın yargı bölümünde 160. maddede düzenlenen bir kurumdur.

Soru 45

Birden fazla yargı düzeninin varlığının kaçınılmaz sonucu olan görev ve hüküm uyuşmazlıklarının çözümlenmesi için kurulan yargı kolu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Uyuşmazlık Mahkemesi
B
Anayasa Mahkemesi
C
Adli Yargı
D
İdari Yargı
E
Sayıştay
Açıklama:
Birden fazla yargı düzeninin varlığının kaçınılmaz sonucu olan görev ve hüküm uyuşmazlıklarının çözümlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesi kurulmuştur.

Soru 46

Merkezî yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek, sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamak ve kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yapmakla görevli kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Anayasa Mahkemesi
B
Sayıştay
C
Uyuşmazlık Mahkemesi
D
İdari Yargı
E
Adli Yargı
Açıklama:
Sayıştay, merkezî yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek, sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamak ve kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yapmakla görevlidir.

Soru 47

Yürütme ve idarenin hukuka aykırı işlemlerini iptal etmek; idari işlem ve eylemlerden zarar görenlerin zararlarının tazminini sağlamakla görevli yargı düzeni aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Anayasa Mahkemesi
B
Sayıştay
C
Uyuşmazlık Mahkemesi
D
İdari Yargı
E
Adli Yargı
Açıklama:
Yürütme ve idarenin hukuka aykırı işlemlerini iptal etmek; idari işlem ve eylemlerden zarar görenlerin zararlarının tazminini sağlamakla görevli yargı düzeni idari yargıdır.

Soru 48

İdari mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme mercii aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İdari Yargı
B
Danıştay
C
Uyuşmazlık Mahkemesi
D
Yargıtay
E
Anayasa Mahkemesi
Açıklama:
Danıştay, idari mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir.

Soru 49

Ceza davalarının ve kişiler arasında çıkan hukuki uyuşmazlıkların çözümlendiği genel yargı düzeni aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İdari Yargı
B
Uyuşmazlık Mahkemesi
C
Danıştay
D
Adli Yargı
E
Anayasa Mahkemesi
Açıklama:
Adli yargı ceza davalarının ve kişiler arasında çıkan hukuki uyuşmazlıkların çözümlendiği genel yargı düzenidir.

Soru 50

Adli yargının bağlı olduğu yüksek mahkeme aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Danıştay
B
Anayasa Mahkemesi
C
Yargıtay
D
Uyuşmazlık mahkemesi
E
İdari Yargı
Açıklama:
Adli yargı ceza davalarının ve kişiler arasında çıkan hukuki uyuşmazlıkların çözümlendiği genel yargı düzenidir. Bu yargı düzeninin yüksek mahkemesi Yargıtay’dır.

Soru 51

I. Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru imkânı bulunmaktadır.
II. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesi’ne başvurabilir.
III. Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır.
IV. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvurmazdan önce tüketilmesi gereken bir son iç hukuk yoludur.
Yukarıda Anayasa Mahkemesi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II, III
C
I, II, IV
D
II, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
1982 Anayasası’nda yapılan 2010 değişikliği ile, Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru imkânı getirilmiştir. Buna göre: Herkes, Anayasa’da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesi’ne başvurabilir. Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır. Bireysel başvuruda, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvurmazdan önce tüketilmesi gereken bir son iç hukuk yoludur.

Soru 52

Siyasal partilerin gelir ve giderlerinin yasalara uygunluğunun denetimi aşağıdakilerden hangisi tarafından yapılmaktadır?

Seçenekler

A
Anayasa Mahkemesi
B
Yargıtay
C
Danıştay
D
Uyuşmazlık Mahkemesi
E
İdari Yargı
Açıklama:
Siyasal partilerin gelir ve giderlerinin yasalara uygunluğunun denetimi Anayasa Mahkemesince yapılmaktadır.

Soru 53

I. Anayasa uygunluk denetimi yapmak
II. Siyasi partilerin mali denetimini yapmak
III. Kapatılma taleplerini karara bağlamak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Anayasa Mahkemesinin görevlerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Anayasa Mahkemesi’nin başlıca görevleri anayasa uygunluk denetimi yapmak, siyasi partilerin mali denetimini yapmak, kapatılma taleplerini karara bağlamak ve bazı parlamento kararlarını denetlemektir.

Soru 54

Hâkimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasa’ya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler. Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz.
Yukarıdaki ifade Anayasa'nın hangi maddesinde geçmektedir?

Seçenekler

A
138
B
139
C
142
D
159
E
146
Açıklama:
Anayasa’nın 138.maddesine göre, hâkimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasa’ya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler. Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz.

Soru 55

".............. meslekten çıkarma cezasına ilişkin olanlar dışındaki kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulamaz."
Cümlesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Anayasa Mahkemesi
B
Hâkimler ve Savcılar Kurulu
C
Yargıtay
D
Danıştay
E
Sayıştay
Açıklama:
Kurulun meslekten çıkarma cezasına
ilişkin olanlar dışındaki kararlarına
karşı yargı mercilerine başvurulamaz.

Soru 56

"İki dereceli yargı sisteminde ilk derece mahkemelerince üç dereceli yargı sisteminde istinaf mercilerince verilen kararda usul ve hukuk kurallarına aykırılık bulunduğu iddiası ile kararın bozulması için yüksek dereceli mahkemeye yapılan başvuru."
Yukarıda tanımı verilmiş olan terim hangisidir?

Seçenekler

A
Görev Uyuşmazlığı
B
İptal Davası
C
İtiraz Yolu
D
Temyiz
E
Hüküm Uyuşmazlığı
Açıklama:
Temyiz
İki dereceli yargı sisteminde ilk derece mahkemelerince üç dereceli yargı sisteminde istinaf mercilerince verilen kararda usul ve hukuk kurallarına aykırılık bulunduğu iddiası ile kararın bozulması için yüksek dereceli mahkemeye yapılan başvuru.

Soru 57

"Adli ve idari mercilerinden en az ikisi tarafından, görevle ilgili olmaksızın kesin olarak verilmiş veya kesinleşmiş, aynı konuya ve sebebe ilişkin, taraflarından en az biri aynı olan ve kararlar arasındaki çelişki yüzünden hakkın yerine getirilmesi olanaksız bulunan hallerde ortaya çıkan ve Uyuşmazlık Mahkemesince giderilecek uyuşmazlıktır."
Yukarıda tanımı verilmiş olan terim hangisidir?

Seçenekler

A
İtiraz Yolu
B
Bireysel Başvuru
C
Temyiz
D
Görev Uyuşmazlığı
E
Hüküm Uyuşmazlığı
Açıklama:
Hüküm Uyuşmazlığı
Adli ve idari mercilerinden en az ikisi tarafından, görevle ilgili olmaksızın kesin olarak verilmiş veya kesinleşmiş, aynı konuya ve sebebe ilişkin, taraflarından en az biri aynı olan ve kararlar arasındaki çelişki yüzünden hakkın yerine getirilmesi olanaksız bulunan hallerde ortaya çıkan ve Uyuşmazlık Mahkemesince giderilecek uyuşmazlıktır.

Soru 58

"Adli ve idari yargı mercilerinden en az ikisinin tarafları, konusu ve sebebi aynı olan davada kendilerini görevsiz ya da görevli görmeleri halinde ortaya çıkan ve Uyuşmazlık Mahkemesince giderilecek uyuşmazlıktır."
Yukarıda tanımı verilmiş olan terim hangisidir?

Seçenekler

A
Görev Uyuşmazlığı
B
İtiraz Yolu
C
İptal Davası
D
Temyiz
E
Hüküm Uyuşmazlığı
Açıklama:
Görev Uyuşmazlığı
Adli ve idari yargı mercilerinden en az ikisinin tarafları, konusu ve sebebi aynı olan davada kendilerini görevsiz ya da görevli görmeleri halinde ortaya çıkan ve Uyuşmazlık Mahkemesince giderilecek uyuşmazlıktır.

Soru 59

"Anayasa’nın 9.maddesi, yargıyı bir devlet işlevi olarak düzenlemiş ve yargı yetkisinin, Türk Milleti adına ................ tarafından kullanılacağını belirtmiştir."
Cümlesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Yargı Yetkisi
B
Hâkimler ve Savcılar Kurulu
C
Bağımsız Mahkemeler
D
Anayasa Mahkemesi
E
Yüce Divan
Açıklama:
Anayasa’nın 9.maddesi, yargıyı bir devlet işlevi olarak düzenlemiş ve yargı yetkisinin, Türk Milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılacağını belirtmiştir.

Soru 60

"................. kararlarına karşı yeniden inceleme başvurusu yapılabilir. Genel Kurulun yeniden inceleme sonucunda verdiği kararlar kesindir."
Cümlesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Danıştay
B
Yüce Divan
C
Yargıtay
D
Anayasa Mahkemesi
E
Siyasal Parti
Açıklama:
Yüce Divan kararlarına karşı yeniden inceleme başvurusu yapılabilir. Genel Kurulun yeniden inceleme sonucunda verdiği kararlar kesindir.

Soru 61

"Milletvekili ve mahalli idareler seçimleri yoluyla, tüzük ve programlarında belirlenen görüşleri doğrultusunda çalışmaları ve açık propagandaları ile milli iradenin oluşmasını sağlayarak demokratik bir Devlet ve toplum düzeni içinde ülkenin çağdaş medeniyet seviyesine ulaşması amacını güden ve ülke çapında faaliyet göstermek üzere teşkilatlanan tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar."
Tanımı yapılan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Hâkimler ve Savcılar Kurulu
B
Anayasa Mahkemesi
C
Yüce Divan
D
Siyasal Parti
E
Adli Yargı
Açıklama:
Siyasal Parti
Milletvekili ve mahalli idareler seçimleri yoluyla, tüzük ve programlarında belirlenen görüşleri doğrultusunda çalışmaları ve açık propagandaları ile milli iradenin oluşmasını sağlayarak demokratik bir Devlet ve toplum düzeni içinde ülkenin çağdaş medeniyet seviyesine ulaşması amacını güden ve ülke çapında faaliyet göstermek üzere teşkilatlanan tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar.

Soru 62

"Adli yargı ceza davalarının ve kişiler arasında çıkan hukuki uyuşmazlıkların çözümlendiği genel yargı
düzenidir. Bu yargı düzeninin yüksek mahkemesi ...............’dır."
Yukarıdaki boşluğa hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Yargıtay
B
Yüce Divan
C
Anayasa Mahkemesi
D
Sayıştay
E
Danıştay
Açıklama:
Adli yargı ceza davalarının ve kişiler arasında çıkan hukuki uyuşmazlıkların çözümlendiği genel yargı
düzenidir. Bu yargı düzeninin yüksek mahkemesi Yargıtay’dır.

Soru 63

"Birden fazla yargı düzeninin varlığının kaçınılmaz sonucu olan görev ve hüküm uyuşmazlıklarının çözümlenmesi için ............... kurulmuştur."
Cümlesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Anayasa Mahkemesi
B
Sayıştay
C
Yargıtay
D
Danıştay
E
Uyuşmazlık Mahkemesi
Açıklama:
Birden fazla yargı düzeninin varlığının kaçınılmaz sonucu olan görev ve hüküm uyuşmazlıklarının çözümlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesi kurulmuştur. Anayasa’nın 158.maddesine göre: Uyuşmazlık Mahkemesi adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemeye yetkilidir.

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesi’nin görevlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerini ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü’nün Anayasa’ya şekil ve esas bakımından uygunluğunun denetlenmesi
B
Milletvekilliğinin düşmesine ve yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin Türkiye Büyük Millet Meclisi kararlarına karşı yapılan itirazları sonuçlandırılması
C
Siyasal partilerin gelir ve giderlerinin yasalara uygunluğunun denetiminin yapılması
D
Anayasa’da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla başvuru yapılabilmesi
E
Yürütme ve idarenin hukuka aykırı işlemlerini iptal etmek; idari işlem ve eylemlerden zarar görenlerin zararlarının tazminini sağlamak
Açıklama:
Yürütme ve idarenin hukuka aykırı işlemlerini iptal etmek; idari işlem ve eylemlerden zarar görenlerin zararlarının tazminini sağlamakla görevli yargı düzeni idari yargıdır.

Ünite 3

Soru 1

İdarenin kamu yararını gerçekleştirebilmek için özel hukuk kişileri karşısında bu kişilerin rızaları aranmaksızın işlemler yapabilme şeklinde sahip olduğu üstün yetki ve ayrıcalıklara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Yargı yetkisi
B
Yargı düzeni
C
Kamu kudreti
D
Yargı kudreti
E
Adli idare
Açıklama:
İdari rejim sistemi idareye üstün ayrıcalıklar tanır, kamu kudretini kullanma imkânını sunar. Kamu kudreti, darenin kamu yararını gerçekleştirebilmek için özel hukuk kişileri karşısında bu kişilerin rızaları aranmaksızın işlemler yapabilme şeklinde sahip olduğu üstün yetki ve ayrıcalıklardır.

Soru 2

Fransa'da idari rejim hangi nedenlerle ortaya çıkmıştır?

Seçenekler

A
Siyasal nedenler
B
Hukuki nedenler
C
Askeri nedenler
D
Ahlaki nedenler
E
Bilimsel nedenler
Açıklama:
Fransa örneğinde, idari rejimin ve dolayısıyla idari yargının doğuşu, hukuki zorunluluklardan ziyade, siyasal ve tarihi nedenlere dayanmaktadır.

Soru 3

Osmanlı İmparatorluğu’nda hangi kurumun verdiği kararlar sadece görüş bildirme niteliğini taşımaktaydı?

Seçenekler

A
Meclis-i Vala-yı Ahkâm-ı Adliye
B
Şura-yı Devlet
C
Meclis-i Vala
D
Muhakemat Dairesi
E
Divan-ı Ahkâm-ı Adliye
Açıklama:
Şura-yı Devlet tarafından verilen karar, yargısal bir işlem olarak kabul edilmiyordu. Bu kararlar diğer kararlar gibi istişari (görüş bildirici) nitelik taşıyordu. Bu sistemde Şura-yı Devlet kararı, hukuka aykırılığı veya bir zararın varlığını belirtmekle birlikte, iptal veya tazmin hükmünü içermiyordu.Karar üzerine yapılması gerekenler idarenin takdirine bırakıldığı için verilen karar, sadece görüş bildirme niteliğini taşımaktaydı.

Soru 4

Türkiye'de iki dereceli idari yargı sistemi hangi gelişmeden sonra tamamlanmıştır?

Seçenekler

A
1868'de Meclis-i Vala'nın ikiye ayrılması
B
1876 Anayasası döneminde idari yargı sisteminden vazgeçilmesi
C
1924 Anayasası ile Danıştay'ın kurulmasının öngörülmesi
D
1961 Anayasasında Danıştay'ın göreve devam etmesi
E
1982'de idare, vergi ve bölge idare mahkemelerinin kurulması
Açıklama:
1982 yılında idare, vergi ve bölge idare mahkemelerinin kurulmasıyla iki dereceli idari yargı sistemi tamamlanmıştır. Buna göre; idari işlem ve eylemlerden kaynaklanan uyuşmazlıkları çözümlemekle görevli idari yargı mercileri Danıştay’ın yüksek mahkeme olarak kurulduğu bir sistem içinde yer alırlar.

Soru 5

İdari mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme mercii, aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İdare mahkemeleri
B
Vergi mahkemeleri
C
Bölge İdare mahkemeleri
D
Danıştay
E
Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu
Açıklama:
Anayasa’nın 155. maddesine göre Danıştay, idari mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir.

Soru 6

Aşağıdaki devlet görevlilerinden hangisi, Danıştay üyesi olamaz?

Seçenekler

A
Belediye başkanı
B
Vali
C
Teftiş kurulu başkanı
D
İktisat profesörü
E
Amiral
Açıklama:
Belediye başkanları, Danıştay üyeliğine atanabilecek devlet görevlilerinden değildir.

Soru 7

Danıştay başkanvekili seçilebilmek için kaç yıl süre ile Danıştay üyeliği yapmış olmak zorunludur?

Seçenekler

A
3
B
4
C
6
D
10
E
15
Açıklama:
Başkanvekili ve daire başkanı seçilebilmek için üç yıl süre ile Danıştay üyeliği yapmış olmak zorunludur.

Soru 8

I. İdari makamlar arasında görev ve yetkiden doğan uyuşmazlıklar
II. Kamulaştırma Kanunu’nun otuzuncu maddesinin uygulanmasından çıkan uyuşmazlıklar
III. Vergi mahkemeleri arasında görev ve yetkiye ilişkin uyuşmazlıklar
IV. Belediye Kanunu ile Danıştay’a verilip idari davaya konu olmayan işler
Yukarıdakilerden hangileri, Birinci Daire’nin inceleyeceği, karara bağlayacağı veya düşüncesini bildireceği işler arasındadır?

Seçenekler

A
I ve III
B
II ve IV
C
II, III ve IV
D
I, II ve III
E
I, II ve IV
Açıklama:
I, II ve IV. cümlelerde verilen işler Birinci Daire'nin karara bağladığı işlerdendir. III. cümledeki uyuşmazlıkları çözmek, dava dairelerinin görevlerinden biridir.

Soru 9

Zorunlu hâllerde daire başkanı ve üyelerin dairelerini değiştirmek, aşağıdakilerden hangisinin görevlerinden biridir?

Seçenekler

A
Başkanlar Kurulu
B
Danıştay Genel Kurulu
C
Başkanlık Kurulu
D
İdari Dava Daireleri Kurulu
E
İdari İşler Kurulu
Açıklama:
Zorunlu hâllerde daire başkanı ve üyelerin dairelerini değiştirmek, Başkanlık Kurulunun görevleri arasındadır.

Soru 10

Bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin kaldırılmasına veya yargı çevrelerinin değiştirilmesine nihai olarak hangi kurum karar verir?

Seçenekler

A
İçişleri Bakanlığı
B
Maliye Bakanlıkları
C
Gümrük ve Tekel Bakanlığı
D
Adalet Bakanlığı
E
Hâkimler ve Savcılar Kurulu
Açıklama:
Bu mahkemelerin kaldırılmasına veya yargı çevrelerinin değiştirilmesine, İçişleri, Maliye Bakanlıkları ile Gümrük ve Tekel Bakanlığının görüşleri alınarak, Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Kurulunca karar verilir.

Soru 11

Ülkemizde idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların ayrı bir yargı düzeni içinde yer alan mahkemeler tarafından çözümlenmesi sistemi hangi ülkeden alınmıştır?

Seçenekler

A
Almanya
B
Fransa
C
Hollanda
D
Avusturya
E
ABD
Açıklama:
Ülkemizde idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların ayrı bir yargı düzeni
içinde yer alan mahkemeler tarafından çözümlenmesi sistemi, Fransa’dan alınmıştır.

Soru 12

Ülkemizde vergi ve bölge idare mahkemelerinin kurulması suretiyle iki dereceli idari yargı sistemi hangi yıl tamamlanmıştır.

Seçenekler

A
1961
B
1971
C
1973
D
1982
E
1992
Açıklama:
1982 yılında idare, vergi ve bölge idare mahkemelerinin kurulması suretiyle ülkemizde iki dereceli idari yargı sistemi tamamlanmıştır.

Soru 13

Osmanlı'da hem memurların yargılandığı hem de idare aleyhine dava açılabilen bir idari yargı mercii olarak görev yapan Meclis-i Vala-yı Ahkâm-ı Adliye hangi yıl kurulmuştur?

Seçenekler

A
1838
B
1939
C
1840
D
1850
E
1854
Açıklama:
Osmanlı İmparatorluğu’nda, Tanzimat sonrasında Fransa örneği benimsenmiş, idari uyuşmazlıklara kadılar değil, mülkiye memurları bakmaya başlamıştır.1838 tarihinde kurulan Meclis-i Vala-yı Ahkâm-ı Adliye, hem memurların yargılandığı hem de idare aleyhine dava açılabilen bir idari yargı mercii olarak görev yapmıştır.

Soru 14

Osmanlı'da bugünkü Danıştay'ın karşılığı olarak kurulan kurumun adı nedir?

Seçenekler

A
Şurayı Devlet
B
Divanı Ahkamı Adliye
C
Bab-ı Ali
D
Ayan meclisi
E
Beylerbeyi
Açıklama:
Osmanlı İmparatorluğu’nda, Tanzimat sonrasında Fransa örneği benimsenmiş, idari uyuşmazlıklara kadılar değil, mülkiye memurları bakmaya başlamıştır.1838 tarihinde kurulan Meclis-i Vala-yı Ahkâm-ı Adliye, hem memurların yargılandığı hem de idare aleyhine dava açılabilen bir idari yargı mercii olarak görev yapmıştır. 1861 tarihinden itibaren bu görevi Meclis-i Vala bünyesinde kurulan Muhakemat Dairesi yürütmüş; 1868 yılında ise Meclis-i Vala, Şurayı Devlet (Danıştay) ve Divan-ı Ahkâm-ı Adliye olarak ikiye ayrılarak adli ve idari yargı ayırımı tesis edilmiştir.

Soru 15

İdari mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme mercii olan yüksek mahkeme aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yargıtay
B
Danıştay
C
Uyuşmaslık Mahkemesi
D
Askeri Yüksek İdare Mahkemesi
E
Anayasa Mahkemesi
Açıklama:
Anayasa’nın 155. maddesine göre Danıştay, idari mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir.

Soru 16

Danıştay üyeleri kaç yıl için seçilir?

Seçenekler

A
6 yıl
B
8 yıl
C
10 yıl
D
12 yıl
E
13 yıl
Açıklama:
Danıştay üyeleri, idari yargı hâkim ve savcıları ile Yasa’nın 8. maddesinde sayılan idari görevlerde bulunanlar arasından on iki yıl için seçilir.

Soru 17

I. Bakanlık, müsteşarlık, müsteşar yardımcılığı, elçilik, valilik,
II. Generallik, amirallik,
III. Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Sekreterliği,
Yukarıdaki meslek gruplarından hangisi ya da hangileri arasından cumhurbaşkanı tarafından Danıştay'a üye seçilir?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Danıştay Kanunu’nun 8.maddesine göre, Cumhurbaşkanı
şu görevleri yapanlar arasından üye seçmektedir:
a. Bakanlık, müsteşarlık, müsteşar yardımcılığı, elçilik, valilik,
b. Generallik, amirallik,
c. Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Sekreterliği,
d. Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Sekreterliği,
e. Genel ve katma bütçeli dairelerde veya kamu kuruluşlarında genel müdürlük veya
en az bu derecedeki tetkik ve teftiş kurul başkanlıkları, ile düzenleyici ve denetleyici
kurumların başkanlıkları,
f. Yükseköğrenim kurumlarında hukuk, iktisat, maliye, kamu yönetimi profesörlüğü,
g. Kamu kurum ve kuruluşlarının başhukuk müşavirliği, birinci hukuk müşavirliği, hukuk hizmetleri başkanlığı ve hukuk işleri müdürlüğü,

Soru 18

I. Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri,
II. İdari makamlar arasında görev ve yetkiden doğan uyuşmazlıklar,
III. Kanunlarında Danıştay’dan alınacağı yazılı bulunan düşüncelere ilişkin istekler,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Danıştay'da idari daire olan birinci dairenin inceleyeceği ve karara bağlayacağı veya düşüncesini bildireceği işlerdendir?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II e III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Birinci Daire’nin inceleyeceği ve karara bağlayacağı veya düşüncesini bildireceği işler şunlardır:
a. Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri,
b. İdari makamlar arasında görev ve yetkiden doğan uyuşmazlıklar,
c. Kanunlarında Danıştay’dan alınacağı yazılı bulunan düşüncelere ilişkin istekler,
d. Kamulaştırma Kanunu’nun otuzuncu maddesinin uygulanmasından çıkan uyuşmazlıklar,
e. İl Özel İdaresi Kanunu gereğince doğrudan doğruya veya itiraz yoluyla Danıştay’a verilen işler
f. Belediye Kanunu ile Danıştay’a verilip idari davaya konu olmayan işler,
g. Derneklerin, kamu yararına çalışan derneklerden sayılabilmesi için yapılacak teklifler,
h. Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yargılanmalarına ilişkin mevzuat uyarınca görülecek işler.

Soru 19

Danıştay genel kurulunun toplanma ve görüşme yeter sayısı kaçtır?

Seçenekler

A
3/4
B
3/5
C
2/3
D
Salt çoğunluk
E
1/2
Açıklama:
Genel Kurulun toplanma ve görüşme yeter sayısı, başka bir yasal düzenleme bulunmadığı takdirde, Başkan ve üyeler tam sayısının yarısından fazlası yani salt çoğunluktur.

Soru 20

I. Daireler arasında iş bölümünü belirlemek.
II. Yetkili merciin neresi olduğu belirtilmemiş olan yönetim işlerini belli etmek veya bu işleri yapmak.
III. Kanunlarla verilen diğer görevleri yerine getirmek.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Danıştay başkanlık kurulunun görevleri arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Başkanlık Kurulunun görevleri şunlardır:
a. Üyelerin görev yerlerini, dairelerin iş durumunu ve ihtiyaçlarını göz önünde tutarak
belirlemek.
b. Zorunlu hâllerde daire başkanı ve üyelerin dairelerini değiştirmek.
c. Danıştay tetkik hâkimlerinin çalışacakları daireleri, kurulları ve görecekleri işleri belli
etmek ve gerektiğinde yerlerini değiştirmek.
d. Daireler arasında iş bölümünü belirlemek.
e. Yetkili merciin neresi olduğu belirtilmemiş olan yönetim işlerini belli etmek veya bu işleri yapmak.
f. Kanunlarla verilen diğer görevleri yerine getirmek.

Soru 21

İdarenin kamu yararını gerçekleştirebilmek için özel hukuk kişileri karşısında bu kişilerin rızaları aranmaksızın işlemler yapabilme şeklinde sahip olduğu üstün yetki ve ayrıcalıklardır.
Yukarıda tanımı yapılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kamu kudreti
B
Kamu Vicdanı
C
Kamuoyu
D
Kamu Hukuku
E
Kamu Kimliği
Açıklama:
Kamu kudreti: İdarenin kamu yararını gerçekleştirebilmek için özel hukuk kişile- ri karşısında bu kişilerin rızaları aranmak- sızın işlemler yapabilme şeklinde sahip olduğu üstün yetki ve ayrıcalıklardır.

Soru 22

Osmanlı İmparatorluğu’nda, Tanzimat sonrasında Fransa örneği benimsenmiş, idari uyuş- mazlıklara kadılar değil, ....................... bakmaya başlamıştır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Kazaskerler
B
Mülkiye memurları
C
Nişancı
D
Defterdar
E
Subaşı
Açıklama:
Osmanlı İmparatorluğu’nda, Tanzimat son- rasında Fransa örneği benimsenmiş, idari uyuş- mazlıklara kadılar değil, mülkiye memurları bakmaya başlamıştır.

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi il idare kurulunun bölümlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
hukuk işleri müdürü
B
defterdar
C
Özel idare
D
Milli eğitim
E
Bayındırlık
Açıklama:
İl idare kurulu: Merkezi idarenin taşra teşkilatında yer alan il idaresinin, istişari ve idari nitelikte görevleri yerine getiren, valinin ya da görevlendireceği vali yardımcısının başkanlığı altında hukuk işleri müdürü, defterdar, milli eğitim, bayındırlık, sağlık, tarım ve veteriner il müdürlerinden oluşan bölümüdür.

Soru 24

Anayasa’nın 155. maddesine göre ................., idari mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
Sayıştay
B
TBMM
C
Yargıtay
D
Danıştay
E
Anayasa Mahkemesi
Açıklama:
Anayasa’nın 155. maddesine göre Danıştay, idari mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir.

Soru 25

İdari yargı hâkim ve savcılarının Danıştay üyeliğine seçilebilmeleri için aşağıdakilerden hangisi gerekmektedir?

Seçenekler

A
Devlet hizmetinde yirmi yıl çalışmış olmak
B
birinci sınıfa ayrıldıktan sonra en az 7 yıl bu görevlerde başarı ile çalışmış olmak
C
birinci sınıfa ayrılma niteliğini kaybetmiş olmak
D
Hâkimlik ve savcılık mesleğinde on altı yıl çalışmış olmak
E
Hâkimlik ve savcılık mesleğinde on yedi yıl çalışmış olmak
Açıklama:
İdari yargı hâkim ve savcılarının Danıştay üyeliğine seçilebilmeleri için birinci sınıfa ayrıldıktan sonra en az üç yıl bu görevlerde başarı ile çalışmış olmaları ve birinci sınıfa ayrılma niteliğini kaybetmemeleri gereklidir. Ayrıca Danıştay üyesi seçilebilmek için hâkimlik ve savcılık mesleğinde on yedi yıl çalışmış olmak şarttır.

Soru 26

Bir kamu hizmetinin özel hukuk tüzel kişisi tarafından kurulmasını veya kurulmuş bir kamu hizmetinin belli bir süre sözleşmecinin kendi kar veya zararına işletilmesini öngören şartlaşma ve sözleşmelerdir.
Yukarıda sözü geçen şartlaşma ve sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İmtiyaz
B
İşletme
C
Devir
D
Taraflar
E
Kamu
Açıklama:
İmtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri: Bir kamu hizmetinin özel hukuk tüzel kişisi tarafından kurulmasını veya kurulmuş bir kamu hizmetinin belli bir süre sözleşme- cinin kendi kar veya zararına işletilmesini öngören şartlaşma ve sözleşmelerdir.

Soru 27

I. Zorunlu hâllerde daire başkanı ve üyelerin dairelerini değiştirmek. II. Danıştay tetkik hâkimlerinin çalışacakları daireleri, kurulları ve görecekleri işleri belli etmek ve gerektiğinde yerlerini değiştirmek III. Daireler arasında iş bölümünü belirlemek. IV. Yetkili merciin neresi olduğu belirtilmemiş olan yönetim işlerini belli etmek veya bu işleri yapmak. V. Kanunlarla verilen diğer görevleri yerine getirmek. Yukarıdakilerden hangilerİ Başkanlık Kurulunun görevlerindendir?

Seçenekler

A
I-III-IV
B
I-II-III-IV-V
C
II-III-V
D
I-II-IV-V
E
II-III-IV-V
Açıklama:
Başkanlık Kurulunun görevleri şunlardır:


  1. Üyelerin görev yerlerini, dairelerin iş duru- munu ve ihtiyaçlarını göz önünde tutarak belirlemek.


  2. Zorunlu hâllerde daire başkanı ve üyelerin dairelerini değiştirmek.


  3. Danıştay tetkik hâkimlerinin çalışacakları daireleri, kurulları ve görecekleri işleri belli etmek ve gerektiğinde yerlerini değiştirmek.


  4. Daireler arasında iş bölümünü belirlemek.


  5. Yetkili merciin neresi olduğu belirtilmemiş olan yönetim işlerini belli etmek veya bu iş- leri yapmak.


  6. Kanunlarla verilen diğer görevleri yerine getirmek.

Soru 28

I. Mahkemeyi temsil eder.
II. Bölge idare mahkemesi başkanlar kuruluna ve adalet komisyonuna başkanlık etmek, alınan kararları yürütür.
III. Bölge idare mahkemesi dairelerinden birine başkanlık eder.
IV. Mahkemenin uyumlu, verimli ve düzenli çalışmasını sağlamak ve bu yolda uygun gö- receği önlemleri alır.
V. Bölge idare mahkemesinin genel yönetim işlerini yürütür.
Yukarıdakilerden hangileri bölge idari mahkemesi başkanının görevleridendir?

Seçenekler

A
I-II-III
B
I-III-IV-V
C
II-IV-V
D
I-II-III-IV-V
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Bölge idare mahkemesi başkanı;
  1. Mahkemeyi temsil eder.
  2. Bölge idare mahkemesi başkanlar kuruluna ve adalet komisyonuna başkanlık etmek, alınan kararları yürütür.
  3. Bölge idare mahkemesi dairelerinden birine başkanlık eder.
  4. Mahkemenin uyumlu, verimli ve düzenli çalışmasını sağlamak ve bu yolda uygun gö- receği önlemleri alır.
  5. Bölge idare mahkemesinin genel yönetim işlerini yürütür.
  6. Bölge idare mahkemesi memurlarını denet- ler veya denetletir, personelden kendisine doğrudan bağlı olanlar hakkında ilgili ka- nunda belirtilen disiplin cezalarını uygular.
  7. Dairelerin benzer olaylarda kesin olarak ver- dikleri kararlar arasındaki uyuşmazlığın gi- derilmesi için başkanlar kuruluna başvurur.
  8. Hukuki veya fiili nedenlerle bir dairenin kendi üyeleri ile toplanamadığı hâllerde il- gisine göre diğer dairelerden kıdem ve sıra- ya göre üye görevlendirir.
ı. Kanunlarla verilen diğer görevleri yapar.

Soru 29

İdari yargı düzeninde doğrudan dava açılabilen ilk derece mahkemeleri .............................dir. Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
idare ve vergi mahkemeleri
B
bölge mahkemeleri
C
genel mahkemeler
D
bölge idare mahkemeleri
E
vergi mahkemeleri
Açıklama:
İdari yargı düzeninde doğrudan dava açılabilen ilk derece mahkemeleri idare ve vergi mahkemeleridir.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi danıştay meslek mensupları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Tetkik Hakimi
B
Daire başkanları
C
Üyeler
D
Danıştay Başkanvekilleri
E
Danıştay Başkanı
Açıklama:
Danıştay’ın meslek mensupları, Danıştay Başkanı, Danıştay Başsavcısı, Danıştay başkanvekilleri, daire başkanları ile üyelerdir. Danıştay üyeleri, idari yargı hâkim ve savcıları ile Yasa’nın 8. maddesinde sayılan idari görevlerde bulunanlar arasından on iki yıl için seçilir. Bir kimse iki defa Danıştay üyesi seçilemez.

Soru 31

Danıştay başkanını aşağıdakilerden hangisi seçer?

Seçenekler

A
Cumhurbaşkanı
B
Danıştay Genel Kurulu
C
Adalet Bakanı
D
Hakimler ve Savcılar Kurulu
E
Danıştay Başkanlık Kurulu
Açıklama:
Danıştay Başkanı, Başsavcı, başkanvekilleri ve daire başkanları, kendi üyeleri arasından Danıştay Genel Kurulunca üye tamsayısının salt çoğunluğu ve gizli oyla seçilirler.

Soru 32

Danıştay üyelerinin ne kadarı Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir?

Seçenekler

A
Yarısı
B
Üçte biri
C
Dörte biri
D
Beşte biri
E
Altıda biri
Açıklama:
Cumhurbaşkanı, Danıştay üyelerinin dörtte birini seçme yetkisine sahiptir.

Soru 33

Danıştay kaç daireden oluşmaktadır?

Seçenekler

A
7
B
8
C
9
D
10
E
11
Açıklama:
Danıştay dokuzu dava ve biri idari daire olmak üzere, on daireden oluşur. İdari daire olan Birinci Daire, Kanun’da belirtilen idari görevleri yerine getirir.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi Danıştay Genel Kurulu'nda yer almaz?

Seçenekler

A
Genel Sekreter
B
Başkanvekilleri
C
Üyeler
D
Başsavcı
E
Savcılar
Açıklama:
Danıştay Genel Kurulu, Danıştay Başkanı, Başsavcı, başkanvekilleri, daire başkanları ve üyeler ile
Genel Sekreterden oluşur.

Soru 35

Danıştay dava dairelerinde heyetler bir başkan ile kaç üyenin katılımıyla toplanır?

Seçenekler

A
4
B
5
C
6
D
7
E
8
Açıklama:
Dava daireleri ise esas olarak bölge idare mahkemelerinin kararlarını, temyiz mercii
olarak inceler ayrıca bazı davaları ilk derece
mahkemesi olarak çözümlerler. Her dairede
bir başkan ile yeteri kadar üye bulunmaktadır.
Heyetler bir başkan ve dört üyenin katılmasıyla
toplanır, salt çoğunluk ile karar verir. Üye sayısının yeterli olması halinde birden fazla heyet
oluşturulabilir. Bu durumda, oluşturulan diğer
heyetlere, heyette yer alan en kıdemli üye başkanlık edecektir.

Soru 36

Danıştay dairelerinden aşağıdakilerden hangisi vergi dava dairesi olarak görev yapmaktadır?

Seçenekler

A
2. Daire
B
3. Daire
C
5. Daire
D
6. Daire
E
8.Daire
Açıklama:
Danıştay Birinci Dairesi idari daire; üçüncü,
dördüncü, yedinci ve dokuzuncu daireler vergi
dava dairesi; diğer daireler ise idari dava dairesi olarak belirlenmiştir. İdari dava daireleri ile vergi dava
daireleri kendi aralarında işbölümü esasına göre
çalışır. Özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde, dava daireleri arasındaki işbölümü,
Başkanlık Kurulu tarafından belirlenir.

Soru 37

Danıştay idari dava daireleri aşağıdakilerden hangisinden doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
1, 2, 3, 6, 8. Daireler
B
3, 5, 7, 9, 10. Daireler
C
2, 5, 6, 8, 10. Daireler
D
2, 3, 6, 7, 9. Daireler
E
1, 3, 4, 7, 9. Daireler
Açıklama:
Danıştay Birinci Dairesi idari daire; üçüncü,
dördüncü, yedinci ve dokuzuncu daireler vergi
dava dairesi; diğer daireler ise idari dava dairesi olarak belirlenmiştir. İdari dava daireleri ile vergi dava
daireleri kendi aralarında işbölümü esasına göre
çalışır. Özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde, dava daireleri arasındaki işbölümü,
Başkanlık Kurulu tarafından belirlenir.

Soru 38

İdari yargı düzenine dâhil mahkemeler arasında çıkan görev ve yetki uyuşmazlıklarında, davanın hangi mahkeme tarafından görüleceğine bölge idare mahkemesi ya da Danıştay tarafından karar verilmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Bağlantılı dava
B
İptal davası
C
Tam yargı davası
D
Merci tayini
E
Karar duruşması
Açıklama:
Merci tayini: İdari yargı düzenine dâhil mahkemeler arasında çıkan görev ve yetki uyuşmazlıklarında, davanın hangi mahkeme tarafından görüleceğine bölge idare
mahkemesi ya da Danıştay tarafından karar verilmesidir

Soru 39

Aşağıdaki illerden hangisinde bölge idare mahkemesi bulunmaktadır?

Seçenekler

A
Kütahya
B
Antalya
C
Eskişehir
D
Diyarbakır
E
Samsun
Açıklama:
Hâlihazırda Ankara, İstanbul, İzmir, Konya, Gaziantep, Erzurum, Bursa, Adana ve Samsun’da olmak üzere dokuz tane bölge idare mahkemesi görev yapmaktadır.

Soru 40

İdarenin idari faaliyet ve işlemlerini özel hukukun uygulama alanı dışında tutarak, ayrı hukuk kurallarına tabi kılan, bu kuralları uygulayacak olan idari makamları adli makamlardan tamamen ayıran yönetim sistemine ne isim verilir?

Seçenekler

A
Adli idare
B
Kamu kudreti
C
İdari rejim
D
Güçler ayrılığı
E
Devlet şurası
Açıklama:
İdarenin idari faaliyet ve işlemlerini özel hukukun uygulama alanı dışında tutarak, ayrı hukuk kurallarına tabi kılan, bu kuralları uygulayacak olan idari makamları adli makamlardan tamamen ayıran yönetim sistemine, idari rejim denilmektedir. İdarenin işleyişinin özel hukuk kurallarına tabi olduğu ve yargısal denetimin genel adliye mahkemelerinde yapıldığı sistem ise adli idare olarak adlandırılmaktadır.

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat sonrasında Osmanlı'nın adli ve idari yaklaşımına dair doğru bir bilgidir?

Seçenekler

A
İdari uyuşmazlıkları kazaskerler çözümlerdi
B
İdari uyuşmazlıkları Divan-ı Hümayun çözümlerdi
C
İdari uyuşmazlıklar doğrudan kadılara götürülebilirdi
D
Adli-idari yargı ayırımı yoktu
E
İdari uyuşmazlıklara mülkiye memurları bakardı
Açıklama:
Tanzimat öncesi Osmanlı İmparatorluğu’nda, kazaskerler ve Divan-ı Hümayun idari uyuşmazlıkları da çözümlemekteydi. Ayrıca adli-idari yargı ayırımı olmadığı için, idari uyuşmazlıklar doğrudan adli yargı mercilerine (kadılara) götürülebilmekteydi. Osmanlı İmparatorluğu’nda, Tanzimat sonrasında Fransa örneği benimsenmiş, idari uyuşmazlıklara kadılar değil, mülkiye memurları bakmaya başlamıştır.

Soru 42

"Merkezi idarenin taşra teşkilatında yer alan il idaresinin, istişari ve idari nitelikte görevleri yerine getiren, valinin ya da görevlendireceği vali yardımcısının başkanlığı altında hukuk işleri müdürü, defterdar, milli eğitim, bayındırlık, sağlık, tarım ve veteriner il müdürlerinden oluşan bölümüdür."
Yukarıda tanımı verilen nedir?

Seçenekler

A
İl idare kurulu
B
Vergi mahkemesi
C
Yüksek İdare Mahkemesi
D
Anayasa Mahkemesi
E
Danıştay
Açıklama:
İl idare kurulu merkezi idarenin taşra teşkilatında yer alan il idaresinin, istişari ve idari nitelikte görevleri yerine getiren, valinin ya da görevlendireceği vali yardımcısının başkanlığı altında hukuk işleri müdürü, defterdar, milli eğitim, bayındırlık, sağlık, tarım ve veteriner il müdürlerinden oluşan bölümüdür.

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi Danıştay hakkında verilmiş doğru bir bilgidir?

Seçenekler

A
İdari görevlerde bulunanlar arasından on yıl için seçilir.
B
İdari yargı hâkim ve savcıları arasından yapılacak atama Cumhurbaşkanınca yapılır.
C
İdari görevlerden Danıştay üyeliğine seçileceklerin yükseköğrenimlerini tamamladıktan sonra devlet hizmetlerinde on iki yıl çalışmış bulunmaları
D
İdari görevlerden Danıştay üyeliğine seçileceklerin yükseköğrenimlerini tamamladıktan sonra birinci derece aylığını kazanılmış hak olarak almaları
E
İdari yargı hâkim ve savcılarının Danıştay üyeliğine seçilebilmeleri için birinci sınıfa ayrıldıktan sonra en az beş yıl bu görevlerde başarı ile çalışmış olmaları
Açıklama:
İdari yargı hâkim ve savcıları arasından yapılacak atama, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nca; diğerleri ise Cumhurbaşkanınca yapılır. Cumhurbaşkanı, Danıştay üyelerinin dörtte birini seçme yetkisine sahiptir.
Danıştay’ın meslek mensupları, Danıştay Başkanı, Danıştay Başsavcısı, Danıştay başkanvekilleri, daire başkanları ile üyelerdir. Danıştay üyeleri, idari yargı hâkim ve savcıları ile Yasa’nın 8. maddesinde sayılan idari görevlerde bulunanlar arasından on iki yıl için seçilir.
İdari görevlerden Danıştay üyeliğine seçileceklerin yükseköğrenimlerini tamamladıktan sonra Devlet hizmetlerinde onbeş yıl çalışmış bulunmaları, birinci derece aylığını kazanılmış hak olarak almaları ve hâkimliğin gerektirdiği ahlak ve seciyeye sahip olmaları şarttır.
İdari yargı hâkim ve savcılarının Danıştay üyeliğine seçilebilmeleri için birinci sınıfa ayrıldıktan sonra en az üç yıl bu görevlerde başarı ile çalışmış olmaları ve birinci sınıfa ayrılma niteliğini kaybetmemeleri gereklidir.

Soru 44

Danıştay Başkanı, Başsavcı, başkanvekilleri ve daire başkanlarının seçimleri için verilmiş bilgilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Kendi üyeleri arasından Danıştay Genel Kurulunca seçilirler.
B
Üye tamsayısının üçte ikisini alarak seçilirler.
C
Seçimler açık oylama usulüyle yapılır.
D
Süresi bitenler yeniden seçilemezler.
E
Süreleri dolmadan bu görevlerden çekilenlerin Danıştay üyeliği spn bulur.
Açıklama:
Danıştay Başkanı, Başsavcı, başkanvekilleri ve daire başkanları, kendi üyeleri arasından Danıştay Genel Kurulunca üye tamsayısının salt çoğunluğu ve gizli oyla seçilirler. Süresi bitenler yeniden seçilebilirler. Danıştay Kanunu’nun 10.maddesine göre: Danıştay Başkanı ve Başsavcısı seçilebilmek için altı yıl, başkanvekili ve daire başkanı seçilebilmek için üç yıl süre ile Danıştay üyeliği yapmış olmak zorunludur. Danıştay Başkanı, Başsavcısı, başkanvekilleri ve daire başkanlarının görev süreleri dört yıldır. Süresi bitenler yeniden seçilebilirler, yeniden seçilemeyenler ile seçime girmeyenler veya süreleri dolmadan bu görevlerden çekilenler Danıştay üyeliği görevlerine devam ederler.

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi Birinci Daire'nin inceleyeceği ve karara bağlayacağı veya düşüncesini bildireceği işlerden değildir?

Seçenekler

A
Kamulaştırma Kanunu’nun otuzuncu maddesinin uygulanmasından çıkan uyuşmazlıklar
B
İşbölümünde aynı mevzuattan kaynaklanan uyuşmazlıkların birden fazla dairede
çözümlenmesi
C
Belediye Kanunu ile Danıştay’a verilip idari davaya konu olmayan işler
D
Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri
E
Derneklerin, kamu yararına çalışan derneklerden sayılabilmesi için yapılacak teklifler
Açıklama:
Birinci Daire’nin inceleyeceği ve karara bağlayacağı veya düşüncesini bildireceği işler şunlardır:
a. Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri
b. İdari makamlar arasında görev ve yetkiden doğan uyuşmazlıklar,
c. Kanunlarında Danıştay’dan alınacağı yazılı bulunan düşüncelere ilişkin istekler,
d. Kamulaştırma Kanunu’nun otuzuncu maddesinin uygulanmasından çıkan uyuşmazlıklar,
e. İl Özel İdaresi Kanunu gereğince doğrudan doğruya veya itiraz yoluyla Danıştay’a verilen işler
f. Belediye Kanunu ile Danıştay’a verilip idari davaya konu olmayan işler,
g. Derneklerin, kamu yararına çalışan derneklerden sayılabilmesi için yapılacak teklifler,
h. Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yargılanmalarına ilişkin mevzuat uyarınca görülecek işler.

Soru 46

İdari işlem ve eylemlerden dolayı hakları ihlal edilenler tarafından bir hakın yerine getirilmesi, uğranılan zararın yerine getirilmesi ya da eski durumun iadesi amacıyla ne yapılabilir?

Seçenekler

A
Danıştay merci tayini yapar
B
İptal davası açılır
C
Tam yargı davası açılır
D
İmtiyaz şartlaşması yapılır
E
İcra takibi başlatılır
Açıklama:
İptal davası: İdari işlemlere karşı menfaati ihlal edilenler tarafından, yetki, şekil, konu, sebep ve maksat unsurlarından birinin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla idari yargıda açılan davadır.
Tam yargı davası: İdari işlem ve eylemlerden dolayı hakları ihlal edilenler tarafından bir hakın yerine getirilmesi, uğranılan zararın yerine getirilmesi ya da eski durumun iadesi amacıyla idari yargıda açılan davadır.
Merci tayini: İdari yargı düzenine dâhil mahkemeler arasında çıkan görev ve yetki uyuşmazlıklarında, davanın hangi mahkeme tarafından görüleceğine bölge idare mahkemesi ya da Danıştay tarafından karar verilmesidir.

Soru 47

Danıştay Başkanının Kurulda görüşülmesini uygun gördüğü işleri görüşmek ve karara
bağlamak aşağıdakilerden hangisinin görevidir?

Seçenekler

A
İdari İşler Kurulu
B
İçtihatları Birleştirme Kurulu
C
Başkanlık Kurulu
D
Başkanlar Kurulu
E
Danıştay Genel Kurulu
Açıklama:
Başkanlar Kurulunun görevleri şunlardır:
a. Danıştay daireleri arasında çıkan görev uyuşmazlıklarını karara bağlamak
b. Ayrı yargı çevrelerinde bulunan idare ve vergi mahkemeleri arasında görev ve yetkiye ilişkin uyuşmazlıklarda ve bağlantılı davalarda merci tayinini yapmak
c. Danıştay Başkanının Kurulda görüşülmesini uygun gördüğü işleri görüşmek ve karara bağlamak

Soru 48

Verilen seçeneklerden hangisi idare ve vergi mahkemeleri hakkında doğru bir bilgi değildir?

Seçenekler

A
Başkanın yokluğunda kıdemli üye başkana vekillik eder
B
Mahkeme kurulları başkan ile iki üyeden oluşur
C
İdari yargı hâkimliği sadece hukuk fakülteleri mezunlarının atanabileceği bir görevdir
D
İdare mahkemeleri Danıştay ve vergi mahkemelerinin görevine giren davalar dışındaki idari davaları karara bağlamakla görevlidir.
E
Genel bütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davalara bakmakla görevlidirler
Açıklama:
2576 sayılı Kanun, vergi mahkemelerinin görevlerini şöyle düzenlemiştir:
a. Genel bütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davalar,
b. (a) bendindeki konularda 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un uygulanmasına ilişkin davalar,
c. Diğer kanunlarla verilen işler.
İdare mahkemeleri ise Danıştay ve vergi mahkemelerinin görevine giren davalar dışındaki idari davaları karara bağlamakla görevlidir.
İdare ve vergi mahkemelerinde birer başkan ile yeteri kadar üye bulunur. Mahkeme kurulları başkan ile iki üyeden oluşur. Başkanın yokluğunda kıdemli üye başkana vekillik eder.
İdari yargı hâkimliği, adli yargıda olduğu gibi, sadece hukuk fakülteleri mezunlarının atanabileceği bir görev değildir. Bakanlığın ihtiyaç durumuna göre belirleyeceği diğer alanlarda en az dört yıllık yüksek öğrenim yapmış veya bunlara denkliği kabul edilmiş yabancı öğretim kurumlarından mezun olmak şartı yeterli sayılmıştır.

Soru 49

İdarenin idari faaliyet ve işlemlerini özel hukukun uygulama alanı dışında tutarak, ayrı hukuk kurallarına tabi kılan, bu kuralları uygulayacak olan idari makamları adli makamlardan tamamen ayıran yönetim sistemine ne denir?

Seçenekler

A
İdari rejim
B
Adli idare
C
Kamu idaresi
D
Kamu kudreti
E
Kamusal denetim
Açıklama:
İdarenin idari faaliyet ve işlemlerini özel hukukun uygulama alanı dışında tutarak, ayrı hukuk kurallarına tabi kılan, bu kuralları uygulayacak olan idari makamları adli makamlardan tamamen ayıran yönetim sistemine, idari rejim denilmektedir.

Soru 50

İdarenin işleyişinin özel hukuk kurallarına tabi olduğu ve yargısal denetimin genel adliye mahkemelerinde yapıldığı sistem Aşağıdaki kavramlardan hangisi ile adlandırılmaktadır?

Seçenekler

A
İdari rejim
B
Adli idare
C
Kamu idaresi
D
Kamu kudreti
E
Kamu yapısı
Açıklama:
İdarenin işleyişinin özel hukuk kurallarına tabi olduğu ve yargısal denetimin genel adliye mahkemelerinde yapıldığı sistem ise adli idare olarak adlandırılmaktadır.

Soru 51

1838 tarihinde kurulan, hem memurların yargılandığı hem de idare aleyhine dava açılabilen bir idari yargı mercii olarak görev yapmış kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sayıştay
B
Muhakemat Dairesi
C
Meclis-i Vala-yı Ahkâm-ı Adliye
D
Hakimler ve Savcılar Kurulu
E
Şura-yı Devlet
Açıklama:
Osmanlı İmparatorluğu’nda, Tanzimat sonrasında Fransa örneği benimsenmiş, idari uyuşmazlıklara kadılar değil, mülkiye memurları bakmaya başlamıştır.1838 tarihinde kurulan Meclis-i Vala-yı Ahkâm-ı Adliye, hem memurların yargılandığı hem de idare aleyhine dava açılabilen bir idari yargı mercii olarak görev yapmıştır.

Soru 52

''İdari mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Kanunla gösterilen belli davalara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.'' Açıklamada bahsedilen kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Anayasa mahkemesi
B
Sayıştay
C
TBMM
D
Danıştay
E
Bölge Mahkemesi
Açıklama:
Anayasa’nın 155. maddesine göre Danıştay, idari mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Kanunla gösterilen belli davalara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.
Sonradan yapılan değişikliklerle, Danıştay’ın ilk derece mahkemesi olarak bakacağı davalar azaltılarak, idari yargıda son inceleme mercii fonksiyonunu daha etkili yerine getirmesi amaçlanmıştır.

Soru 53

Cumhurbaşkanı, Danıştay üyelerinin dörtte birini seçme yetkisine sahiptir. Danıştay Kanunu’nun 8.maddesine göre, Cumhurbaşkanı bazı görevleri yapanlar arasından üye seçmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri olamaz?

Seçenekler

A
Elçilik
B
Generallik
C
Amirallik
D
Valilik
E
Öğretmenlik
Açıklama:
Danıştay Kanunu’nun 8.maddesine göre, Cumhurbaşkanı şu görevleri yapanlar arasından üye seçmektedir:
a. Bakanlık, müsteşarlık, müsteşar yardımcılığı, elçilik, valilik,
b. Generallik, amirallik,
c. Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Sekreterliği,
d. Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Sekreterliği,
e. Genel ve katma bütçeli dairelerde veya kamu kuruluşlarında genel müdürlük veya
en az bu derecedeki tetkik ve teftiş kurul başkanlıkları, ile düzenleyici ve denetleyici
kurumların başkanlıkları,
f. Yükseköğrenim kurumlarında hukuk, iktisat, maliye, kamu yönetimi profesörlüğü,
g. Kamu kurum ve kuruluşlarının başhukuk müşavirliği, birinci hukuk müşavirliği, hukuk hizmetleri başkanlığı ve hukuk işleri müdürlüğü

Soru 54

İdari yargı düzenine dâhil mahkemeler arasında çıkan görev ve yetki uyuşmazlıklarında, davanın hangi mahkeme tarafından görüleceğine bölge idare mahkemesi ya da Danıştay tarafından karar verilmesine ne denir?

Seçenekler

A
Merci tayini
B
Merci planı
C
İptal davası
D
Tam yargı davası
E
Konkordato
Açıklama:
Merci tayini: İdari yargı düzenine dâhil mahkemeler arasında çıkan görev ve yetki
uyuşmazlıklarında, davanın hangi mahkeme tarafından görüleceğine bölge idare
mahkemesi ya da Danıştay tarafından karar verilmesidir.

Soru 55

Aynı maddi veya hukuki sebepten doğan ya da biri hakkında verilecek hükmün, diğerini etkileyecek nitelikte olduğu davalara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Örnek karar
B
Bağlantılı dava
C
Asıl dava
D
Karar davası
E
Karşıt dava
Açıklama:
Bağlantılı dava: Aynı maddi veya hukuki sebepten doğan ya da biri hakkında verilecek hükmün, diğerini etkileyecek nitelikte olduğu davalardır.

Soru 56

İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurularını ve yürütmenin durdurulması istemleri hakkında verilen kararlara karşı yapılan itirazları inceleyerek karara bağlayan merci aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Sayıştay
B
Danıştay
C
Bölge İdare Mahkemeleri
D
İlçe Mahkemeleri
E
Anayasa Mahkemesi
Açıklama:
Bölge idare mahkemeleri, doğrudan dava açılabilen ilk derece mahkemeleri değildir. Bölge idare mahkemeleri istinaf merciidirler. İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurularını ve yürütmenin durdurulması istemleri hakkında verilen kararlara karşı yapılan itirazları inceleyerek karara bağlarlar. Yargı çevresindeki idare ve vergi mahkemeleri arasında çıkan görev ve yetki uyuşmazlıklarını kesin karara bağlarlar.

Soru 57

İdari yargı düzeninde doğrudan dava açılabilen ilk derece mahkemeler aşağıdakilerden hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Sayıştay
B
Bölge mahkemesi
C
Anayasa mahkemesi
D
İdare ve vergi mahkemeleri
E
Yargıtay
Açıklama:
İdari yargı düzeninde doğrudan dava açılabilen ilk derece mahkemeleri idare ve vergi mahkemeleridir. Danıştay Dairelerinde açılabilen bazı davalar dışında idari uyuşmazlıklarda genel görevli mahkemeler idare mahkemeleridir. Vergi mahkemeleri de Kanun’da belirtilen uyuşmazlıkları çözümlemekle görevlidirler.

Soru 58

İdari işlemlere karşı menfaati ihlal edilenler tarafından, yetki, şekil, konu, sebep ve maksat unsurlarından birinin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla idari yargıda açılan davanın adı nedir?

Seçenekler

A
İşlem davası
B
İkili dava
C
Karşı dava
D
Onay davası
E
İptal davası
Açıklama:
İptal davası: İdari işlemlere karşı menfaati ihlal edilenler tarafından, yetki, şekil, konu, sebep ve maksat unsurlarından birinin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla idari yargıda açılan davadır.

Soru 59

İdari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların ayrı bir yargı düzeni içinde yer alan mahkemeler tarafından çözümlenmesi anlamına gelen idari rejim sistemi aşağıda verilen ülkelerden hangisinden alınmıştır?

Seçenekler

A
İtalya
B
Fransa
C
İngiltere
D
İspanya
E
Amerika Birleşik Devletleri
Açıklama:
İdari rejim sisteminin kaynağı bu soruda incelenmek istenmiştir.
İdari rejim sistemi Fransa'dan alınmıştır.

Soru 60

İdarenin kamu yararını gerçekleştirebilmek için özel hukuk kişileri karşısında bu kişilerin rızaları aranmaksızın işlemler yapabilme şeklinde sahip olduğu üstün yetki ve ayrıcalıklara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kamu rejimi
B
Kamu kudreti
C
Kamu üstünlüğü
D
İdarenin bütünlüğü
E
İdarenin üstünlüğü
Açıklama:
Özel hukuk kişileri karşısında idarenin sahip olduğu üstünlük ve ayrıcalıklar ölçülmek istenmiştir.
İdarenin kamu yararını temin etmek için özel hukuk kişilerinden farklı olarak özel hukuku aşan ayrıcalıklara ve kuvvete sahip olmasına kamu kudreti denir.

Soru 61

1838 tarihinde kurulan, hem memurların yargılandığı hem de idare aleyhine dava açılabilen bir idari yargı mercii olarak görev yapmış olan kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Şura-yı Devlet
B
Muhakemat Dairesi
C
Divan-ı Ahkâm-ı Adliye
D
Meclis-i Âli-i Tanzimât
E
Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliye
Açıklama:
İdari yargının Osmanlı Devletinde ve dolayısıyla Türk idare tarihindeki gelişim süreci bu soruda incelenmek istenmiştir.
1838 yılında kurulup daha sonra Şura-yı Devlet ve Meclis-i Ahkâm-ı Adliye olarak ikiye ayrılacak olan ve hem memurların yargılanması hem de idari davalara bakmış olan mahkeme Meclis-i Vala-yı Ahkâm-ı Adliye'dir.

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi Danıştay'ın görevlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
İdari uyuşmazlıkları çözmek
B
Kanunla gösterilen diğer işleri yapmak
C
Kanunla gösterilen belli davalara ilk ve son derece mahkemesi olarak bakmak
D
İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurularını karara bağlamak
E
Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında iki ay içinde düşüncesini bildirmek
Açıklama:
Danıştay'ın görevleri bu soruda incelenmek istenmiştir.
İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurularını Danıştay değil Bölge İdare Mahkemesi karara bağlamaktadır.

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi Danıştay meslek mensuplarından biri değildir?

Seçenekler

A
Danıştay üyeleri
B
Danıştay Başsavcısı
C
Daire Başkanları
D
Genel Sekreter
E
Danıştay Başkanvekilleri
Açıklama:
Danıştay'ın idari yapısı bu soruda incelenmiştir.
Genel Sekreter, Danıştay Genel Kurulu üyesi olup Danıştay meslek mensuplarından biri değildir.

Soru 64

Danıştay üyeleri kaç yıl için seçilmektedir?

Seçenekler

A
4 yıl
B
5 yıl
C
6 yıl
D
8 yıl
E
12 yıl
Açıklama:
Danıştay üyeleri on iki yıl için seçilmektedirler.

Soru 65

Danıştay idari dairesi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Birinci Daire
B
İkinci Daire
C
Dördüncü Daire
D
Yedinci Daire
E
Dokuzuncu Daire
Açıklama:
Danıştay idari daireler ve dava dairelerinden oluşmaktadır. İdari görevleri yerine getiren tek bir daire bulunmaktadır. Bu soruda bu farklılık ölçülmek istenmiştir.
Danıştay'ın bir adet idari dairesi bulunmaktadır. Bu daire de Birinci Daire'dir.

Soru 66

Özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde, Danıştay dava daireleri arasındaki işbölümü aşağıdakilerden hangisi tarafından belirlenir?

Seçenekler

A
Başkanlar Kurulu
B
Başkanlık Kurulu
C
İdari İşler Kurulu
D
İdari Dava Daireleri Kurulu
E
Vergi Dava Daireleri Kurulu
Açıklama:
Özel kanunlarda aksi belirtilmediği takdirde dava daireleri arasındaki işbölümü Danıştay Başkanlık Kurulu tarafından belirlenir.

Soru 67

Kamu hizmetleri imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerini inceleme ve görüş bildirme görevini aşağıdaki Danıştay organlarından hangisi yerine getirmektedir?

Seçenekler

A
Başkanlık Kurulu
B
Başkanlar Kurulu
C
İdari İşler Kurulu
D
İdari Dava Daireleri Kurulu
E
Vergi Dava Daireleri Kurulu
Açıklama:
Danıştay organlarının görevleri bu soruda ölçülmek istenen yeterliliktir.
Danıştay'ın görevlerinden biri olan imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerini inceleyip görüş bildirme görevi Danıştay organlarından "İdari İşler Kurulu" tarafından yerine getirilmektedir.

Soru 68

Danıştay'da, Başkanlık Kurulu kararlarına karşı Başkanlar Kurulu'na itirazlar en fazla kaç gün içinde yapılabilir?

Seçenekler

A
3 gün
B
5 gün
C
7 gün
D
10 gün
E
15 gün
Açıklama:
Başkanlık Kurulu kararlarına karşı yapılacak itirazlarda, itiraz mercii ve süresi bu soruda incelenmiştir.
Başkanlık Kurulu kararlarına karşı Başkanlar Kurulu'na en fazla yedi gün içinde itiraz edilebilmektedir.

Soru 69

İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurularını ve yürütmenin durdurulması istemleri hakkında verilen kararlara karşı yapılan itirazları inceleyerek karara bağlayan yargı mercii aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Danıştay
B
Yargıtay
C
Bölge İdare Mahkemesi
D
Bölge Adliye Mahkemesi
E
Danıştay İdari İşler Kurulu
Açıklama:
İstinaf mahkemesi olarak görev yapan ve ilk derece mahkemeleri tarafından yürütmeyi durdurma istemleri hakkında verilen kararlara karşı yapılan itirazları karara bağlayan yargı mercii Bölge İdare Mahkemesidir.

Soru 70

Aynı yargı çevresindeki birden fazla idare ve vergi mahkemesi arasındaki işbölümü aşağıdakilerden hangisi tarafından belirlenir?

Seçenekler

A
Adalet Bakanlığı
B
Bölge İdare Mahkemesi
C
Bölge Adliye Mahkemesi
D
Hakimler ve Savcılar Kurulu
E
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu
Açıklama:
Aynı yargı çevresindeki birden çok idare ve vergi mahkemesi arasındaki işbölümü HSK (Hakimler ve Savcılar Kurulu) tarafından belirlenir.

Soru 71

İdari yargı düzeninde genel görevli yargı mercii aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Danıştay idari dairesi
B
Danıştay dava daireleri
C
Vergi mahkemeleri
D
İdare mahkemeleri
E
Bölge İdare Mahkemesi
Açıklama:
İdari yargıda genel görevli mahkemeler idare mahkemeleridir.

Soru 72

"_________ idarenin kamu yararını gerçekleştirebilmek için özel hukuk kişileri karşısında bu kişilerin rızaları aranmaksızın işlemler yapabilme şeklinde sahip olduğu üstün yetki ve ayrıcalıklardır."
Boşluğa en uygun ifadeyi bulunuz.

Seçenekler

A
Danıştay
B
İl Özel İdare
C
Kamu Kudreti
D
İmtiyaz Sözleşmeleri
E
Danıştay Genel Kurulu
Açıklama:
Kamu kudreti: İdarenin kamu yararını gerçekleştirebilmek için özel hukuk kişileri karşısında bu kişilerin rızaları aranmaksızın işlemler yapabilme şeklinde sahip olduğu üstün yetki ve ayrıcalıklardır.

Soru 73

Osmanlı İmparatorluğu’nda, Tanzimat sonrasında ______örneği benimsenmiş, idari uyuşmazlıklara kadılar değil, mülkiye memurları bakmaya başlamıştır.
Boşluğa en uygun ifadeyi şeçiniz.

Seçenekler

A
İsveç
B
Amerikan
C
İtalyan
D
Alman
E
Fransız
Açıklama:
Osmanlı İmparatorluğu’nda, Tanzimat sonrasında Fransa örneği benimsenmiş, idari uyuşmazlıklara kadılar değil, mülkiye memurları bakmaya başlamıştır.

Soru 74

Danıştay bugünkü şekliyle hangi anayasa ile hukuk düzeninde yerini almıştır?

Seçenekler

A
1982
B
1924
C
1876
D
1961
E
1990
Açıklama:
1876 Anayasası döneminde idari yargı sisteminden vazgeçilmişse de 1924 Anayasası ile idare davalarına bakmak ve idari uyuşmazlıkları çözmek üzere Danıştay (Şura-yı Devlet) kurulması öngörülmüş; aynı sistem 1961 ve 1982 Anayasaları’yla da sürdürülmüştür.

Soru 75

İstişari ve idari nitelikte görevleri yerine getiren, valinin ya da görevlendireceği vali yardımcısının başkanlığı altında hukuk işleri müdürü, defterdar, milli eğitim, bayındırlık, sağlık, tarım ve veteriner il müdürlerinden oluşan bölümüdür.

Seçenekler

A
İl İdare Kurulu
B
Danıştay Genel Kurulu
C
İdari İşler Kurulu
D
Başkanlık Kurulu
E
İçtihatları Birleştirme Kurulu
Açıklama:
İl idare kurulu: Merkezi idarenin taşra teşkilatında yer alan il idaresinin, istişari ve idari nitelikte görevleri yerine getiren, valinin ya da görevlendireceği vali yardımcısının başkanlığı altında hukuk işleri müdürü, defterdar, milli eğitim, bayındırlık, sağlık, tarım ve veteriner il müdürlerinden oluşan bölümüdür.

Soru 76

Danıştay kaç daireden oluşur?

Seçenekler

A
1
B
4
C
8
D
10
E
15
Açıklama:
Danıştay dokuzu dava ve biri idari daire olmak üzere, on daireden oluşur.

Soru 77

"İdari işlemlere karşı menfaati ihlal edilenler tarafından, yetki, şekil, konu, sebep ve maksat unsurlarından birinin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla idari yargıda açılan davadır."
Yukarıda tanımlanan dava türü hangisidir?

Seçenekler

A
Karşı Dava
B
İtiraz Davası
C
Tam Yargı Davası
D
İptal Davası
E
İdari Dava
Açıklama:
İptal davası: İdari işlemlere karşı menfaati ihlal edilenler tarafından, yetki, şekil, konu, sebep ve maksat unsurlarından birinin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla idari yargıda açılan davadır.

Soru 78

"________ Danıştay Kanunu ve diğer kanunlarla verilen seçim görevleri ile diğer görevleri yapar ve Danıştay Kanunu’nda öngörülen içtüzük ve yönetmelikleri kabul eder."
Boşluğa uygun ifadeyi seçiniz.

Seçenekler

A
Danıştay Genel Kurulu
B
İdari İşler Kurulu
C
İçtihatları Birleştirme Kurulu
D
Başkanlık Kurulu
E
Başkanlar Kurulu
Açıklama:
Danıştay Genel Kurulu, Danıştay Kanunu ve diğer kanunlarla verilen seçim görevleri ile diğer görevleri yapar ve Danıştay Kanunu’nda öngörülen içtüzük ve yönetmelikleri kabul eder.

Soru 79

"________kamu hizmetleriyle ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerini; Kanunlarda Danıştay İdari İşler Kurulu’nda görüşüleceği yazılı olan işleri; İdari Daireden çıkan işlerden Danıştay Başkanının havale edeceği işleri inceler, karara bağlar ve görüşünü bildirir."
Boşluğa uygun ifadeyi seçiniz.

Seçenekler

A
Danıştay Genel Kurulu
B
Başkanlar Kurulu
C
Başkanlık Kurulu
D
İçtihatları Birleştirme Kurulu
E
İdari İşler Kurulu
Açıklama:
İdari İşler Kurulu: Kamu hizmetleriyle ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerini; Kanunlarda Danıştay İdari İşler Kurulu’nda görüşüleceği yazılı olan işleri; İdari Daireden çıkan işlerden Danıştay Başkanının havale edeceği işleri inceler, karara bağlar ve görüşünü bildirir.

Soru 80

"________Danıştay kararları arasındaki farklılıkları gidermekle görevlidir."
Boşluğa uygun ifadeyi seçiniz.

Seçenekler

A
Danıştay Genel Kurulu
B
İdari İşler Kurulu
C
İçtihatları Birleştirme Kurulu
D
Başkanlık Kurulu
E
Başkanlar Kurulu
Açıklama:
İçtihatları Birleştirme Kurulu, adından da anlaşılacağı üzere, Danıştay kararları arasındaki farklılıkları gidermekle görevlidir.

Soru 81

Danıştay daireleri arasında çıkan görev uyuşmazlıklarını karara bağlamak hangi kurulun görevidir?

Seçenekler

A
İdari İşler Kurulu
B
İçtihatları Birleştirme Kurulu
C
Başkanlık Kurulu
D
Başkanlar Kurulu
E
Danıştay Genel Kurulu
Açıklama:
Başkanlar Kurulunun görevleri şunlardır:
a- Danıştay daireleri arasında çıkan görev uyuşmazlıklarını karara bağlamak.

Ünite 4

Soru 1

I. Kamu gücü
II. Kamu düzeni
III. Kamu yararı
IV. Kamu hizmeti
V. Kamu denetimi
Yukarıdakilerden hangisi idari yargının görev alanını belirlemede başvurulan ölçütler arasında yer alır?

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
İdari yargının ortaya çıkmasıyla, hangi uyuşmazlıkların bu yargı düzeninde çözümleneceği sorusuna cevap aranmaya başlanmış; kamu gücü ve kamu hizmeti ölçütleriyle idari yargının görev alanı belirlenmeye çalışılmıştır.

Soru 2

Hâkimler ve Savcılar Kurulu’nun hangi kararına karşı yargı yolu açıktır?

Seçenekler

A
Atama ve nakletme
B
Kadro dağıtma
C
Meslekten çıkarma
D
Disiplin cezası verme
E
Meleğe kabul etme
Açıklama:
Anayasa’da yapılan değişiklikle, Hâkimler ve Savcılar Kurulu’nun meslekten çıkarma cezalarına karşı yargı yolu açılmış; ancak diğer işlemlerine yargı
yolu kapalı tutulmuştur.

Soru 3

Anayasa’nın 125.maddesinde 1999 tarih, 4446 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle, kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların ".............................." çözümlenmesine imkân sağlanmıştır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
dava yoluyla
B
tahkim yoluyla
C
uzlaşma yoluyla
D
arabuluculuk yoluyla
E
tarafların anlaşmasıyla
Açıklama:
Anayasa’nın 125.maddesinde 1999 tarih, 4446 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle, kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların tahkim yoluyla çözümlenmesine imkân sağlanmıştır. Maddeye göre: Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinde bunlardan doğan uyuşmazlıkların milli veya milletlerarası tahkim yoluyla çözülmesi öngörülebilir. Milletlerarası tahkime ancak yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklar için gidilebilir. Bu madde doğrultusunda, İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda da değişiklik yapılarak, idari sözleşmelerden doğan davalara, tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar, istisnası getirilmiştir.

Soru 4

I. Kamu yararı
II. Kamu vicdanı
III. Kamu hizmeti gerekleri
IV. Kamu gücü
V. kamu düzeni
İdarenin takdir yetkisinin denetlenmesinde yukarıdakilerden hangisi ölçüt olarak kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve III
C
I, II ve III
D
Yalnız III
E
II, III ve IV
Açıklama:
İdarenin takdir yetkisinin, kamu yararına ve kamu hizmetinin gereklerine uygunluğu denetlenmektedir. Ancak takdir yetkisinin sınırı çizilirken, yargı kurumunun saygınlığı
korunmalı, yargısal denetimin gerekliliği tartışma konusu haline getirilmemelidir. Yargı kararlarının istikrarlı olması ve doyurucu gerekçelere dayanması bu konuda önem taşımaktadır.

Soru 5

Yerindelik denetimi yasağına ilişkin olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Yerindelik denetimi, takdir yetkisi kullanılarak tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluğunun belirlenmesinde, idari yargı hâkiminin yetkisinin sınırıdır.
B
Yerindelik, takdir yetkisinin denetiminde kullanılan hizmet gerekleri ve kamu yararı ölçütlerine uygun bir işlemin, isabetli veya yararlı olup olmadığına hâkim tarafından karar verilmesidir.
C
İdarenin takdir yetkisini kullanırken açık hataya düştüğünün belirlenemediği hallerde yapılacak denetim, yerindelik denetimi olacaktır.
D
Yerindelik denetimi ile hukuka uygunluk denetimi aynı şeyi ifade etmektedir.
E
Yerindelik denetimi, hukuk kurallarına uygun bir işlemin veya eylemin yapılıp yapılmamasına veya ne şekilde yapılması gerektiğine karar vermektir.
Açıklama:
Yerindelik denetimi ile hukuka uygunluk denetimi birbirinden farklıdır. Hukuka uygunluk denetiminde yürürlükteki mevzuata, yargı içtihatlarına ve süreklilik kazanmış olan idari uygulamalara aykırılık olup olmadığı araştırılır. Yerindelik denetimi ise, hukuk kurallarına uygun bir işlemin veya eylemin yapılıp yapılmamasına veya ne şekilde yapılması gerektiğine karar vermektir.

Soru 6

I. İş kanunu dahilinde yapılan işlemler
II. Nüfus işlemleri
III. Tapu siciline ilişkin işlemler
IV. Hükümet tasarrufları
V. Kamulaştırma işlemleri
Yukarıdakilerden hangisi idari yargı denetimine tabi değildir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve IV
C
I, IV ve V
D
Yalnız IV
E
III ve IV
Açıklama:
Anayasa’nın yargı denetimi bağışıklığı öngördüğü işlemlerin tümünün “hükümet tasarrufu” veya “politik işlem” olarak nitelenemeyeceği gerekçesiyle, yargı denetimi dışında tutulan yürütme organı işlemlerini “yürütmenin işlemleri” olarak adlandırmaktadır.

Soru 7

İdarenin, kişi hak ve hürriyetlerine açık ve haksız müdahale niteliği taşıyan eylemleri,"...................." olarak adlandırılır ve bu eylemlerden doğan zararların tazmini, adli yargı mercilerinde dava edilir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
fiili yol
B
haksız yol
C
hukuka aykırılık
D
suç
E
cürüm
Açıklama:
İdarenin, kişi hak ve hürriyetlerine açık ve haksız müdahale niteliği taşıyan eylemleri, fiili yol olarak adlandırılır ve bu eylemlerden doğan zararların
tazmini, adli yargı mercilerinde dava edilir.

Soru 8

I. Yüksek Askeri Şura
II. Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri
III. Hakimler ve Savcılar Kurulu
IV. Türkiye Barolar Birliği
V. Sayıştay
Yukarıdakilerden hangisinin ya da hangilerinin sadece bazı kararlarına karşı yargı yolu açılmıştır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
Yalnız III
E
I ve III
Açıklama:
Anayasa’nın 125. maddesine göre, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır. Ancak, bu hükmün hemen altında Yüksek Askeri Şura kararlarının yargı denetimine tabi olmadığı belirtilmektedir.12.09.2010 tarihinde kabul edilen Anayasa değişikliğiyle, Yüksek Askeri Şura’nın terfi işlemleri ile kadrosuzluk nedeniyle emekliye ayırma hariç her türlü ilişik kesme kararlarına karşı yargı yolu açılmıştır. Anayasa’nın 159. maddesine göre ise Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun meslekten çıkarma cezasına ilişkin olanlar dışındaki kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulamaz.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi takdir yetkisinin kullanımında uyulması gereken temel ilkeler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Takdir yetkisini kullanan bir idari makam, yetkinin veriliş amacından başka amaç güdemez.
B
Takdir yetkisini kullanan bir idari makam, yalnızca somut olaya ilişkin öğeleri dikkate alarak nesnelliğe ve tarafsızlığa uyar.
C
Takdir yetkisini kullanan bir idari makam, hakkaniyete uymayan ayrımcılıktan kaçınarak yasa önünde eşitlik ilkesini gözetir.
D
Takdir yetkisini kullanan bir idari makam, sadece kamu menfaatine uyarak işlem yapar.
E
Takdir yetkisini kullanan bir idari makam, işlemin amacıyla, kişilerin hakları, özgürlükleri veya menfaatleri üzerindeki olumsuz etkileri arasında bir denge sağlar
Açıklama:
Takdir yetkisinin kullanımında
uyulması gereken temel ilkeler şunlardır: “Takdir
yetkisini kullanan bir idari makam:1. Yetkinin veriliş amacından başka amaç güdemez; 2. Yalnızca
somut olaya ilişkin öğeleri dikkate alarak nesnelliğe
ve tarafsızlığa uyar; 3. Hakkaniyete uymayan ayrımcılıktan kaçınarak yasa önünde eşitlik ilkesini
gözetir; 4. İşlemin amacıyla, kişilerin hakları, özgürlükleri veya menfaatleri üzerindeki olumsuz etkileri arasında bir denge sağlar;”

Soru 10

Yürütme organının yargı denetimi dışında bırakılan işlemlerine "........................" adı verilir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Hükümet tasarrufu
B
Yasama kısıntısı
C
Haksız fiil
D
Suç
E
Adli eylem
Açıklama:
Özay, Anayasa’nın yargı denetimi bağışıklığı öngördüğü işlemlerin tümünün “hükümet tasarrufu” veya “politik işlem” olarak nitelenemeyeceği gerekçesiyle, yargı denetimi dışında tutulan yürütme organı işlemlerini “yürütmenin işlemleri” olarak adlandırmaktadır (Özay, 2002, s.421).

Soru 11

İdari yargının görev alanını belirleyen kamu gücü, kamu hizmeti ve karma ölçütler tarafından açık bir tanımlama olmadığı durumlarda adı geçen görev alanını aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi belirler?

Seçenekler

A
İdari bir işlem olup olmadığına bakılır
B
Siyasi bir eylem olup olmadığına bakılır
C
Anayasal bir hak ihlali midir ona bakılır
D
Kamusal bir hak ihlali midir ona bakılır
E
Kişilik hakları ihlali midir ona bakılır
Açıklama:
İdari yargının görev alanını belirlemeye ilişkin bu ölçütler kamu gücü, kamu hizmeti ve karma ölçütlerdir. Bu şekilde açık bir düzenleme yoksa yargı yerleri bir uyuşmazlığın idari yargının görev alanına girip girmediği incelenirken, öncelikle ortada idari bir işlem olup olmadığına bakmaktadırlar.

Soru 12

Aşağıdaki uyuşmazlıkların hangisi kamu gücü ölçütü açısından idari yargının alanına girer?

Seçenekler

A
Boşanmada nafaka miktarı anlaşmazlıkları
B
Miras paylaşımlarında cinsiyet ayrımcılığı anlaşmazlıkları
C
Aşı mecburiyetine uymama sonucu yaşanan ihtilaflar
D
Tarla sınırı hakkında sahiplerin uyuşmazlığı
E
Hırsızlık eyleminin bir lisede gerçekleşmesi
Açıklama:
Kamu Gücü Ölçütü Kamu gücü ölçütüne göre, idarenin kamu gücü kullanarak yaptığı işlemler ve eylemler, idare hukukunun konusuna girer. İdare tek yanlı, ege[1]menliğin bir parçası olarak emretme gücü (kamu kudreti) kullanmaktadır. İlgililere bu tek yanlı iradesini gerektiğinde zorla kabul ettirmek yetkisine sahiptir. Kamu gücü kullanılarak yapılan işlem ve eylemlerden kaynaklanan uyuşmazlıklar idari yargı mercilerinde çözümlenecektir.

Soru 13

Anayasa Mahkemesi, 1982 Anayasası döneminde de aynı içtihadını sürdürerek, idari nitelik taşıyan uyuşmazlıkların idari yargıda çözümlenmesi gerektiğini vurgulamıştır. Konuyla ilgili son bir kararda, idarenin kamu hukuku alanına giren eylem ve işlemleri için idari yargının görevli olduğu, ancak, haklı neden ve kamu yararı bulunması halinde, idari bir uyuşmazlığın çözümünün ………. bırakılabileceği belirtilmektedir.
Pasajda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi konulmalıdır?

Seçenekler

A
kamu hukukuna
B
özel hukuka
C
idari yargıya
D
adli yargıya
E
sulh-cezaya
Açıklama:
Anayasa Mahkemesi, 1982 Anayasası döneminde de aynı içtihadını sürdürerek, idari nitelik taşıyan uyuşmazlıkların idari yargıda çözümlenmesi gerektiğini vurgulamıştır. Konuyla ilgili son bir kararda, idarenin kamu hukuku alanına giren eylem ve işlemleri için idari yargının görevli olduğu, ancak, haklı neden ve kamu yararı bulunması halinde, idari bir uyuşmazlığın çözümünün adli yargıya bırakılabileceği belirtilmektedir.

Soru 14

İdari işlem kısaca, ……………… idare hukuku alanındaki işlem ve eylemleri olarak tanımlanmaktadır.
Pasajda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi konulmalıdır?

Seçenekler

A
Hakimin
B
İddia makamının
C
Savunmanın
D
Kamusal hukukun
E
idare makamlarının
Açıklama:
İdari işlem kısaca, idare makamlarının idare hukuku alanındaki işlem ve eylemleri olarak tanımlanmaktadır.

Soru 15

İdare işlevinin geniş kapsamı sebebiyle olumsuz tanımlanması daha kolaydır. Buna göre; ……….. işlevleri dışında kalan tüm kamusal faaliyetler idari işlevini oluşturur.
Pasajda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi konulmalıdır?

Seçenekler

A
yasama, yargı ve yürütme
B
yasama ve yargı
C
hukuk
D
adli yargı
E
idari yargı
Açıklama:
İdare işlevinin geniş kapsamı sebebiyle olumsuz tanımlanması daha kolaydır. Buna göre; yasama, yargı ve yürütme işlevleri dışında kalan tüm kamusal faaliyetler idari işlevini oluşturur.

Soru 16

İdarenin haksız fiilleri (fiili yol) aşağıdaki durumlardan hangisinde başlamaktadır?

Seçenekler

A
İdarenin eylemlerinde kamu yararı gözetmemesinde
B
İdarenin yasama rolünü yerine getirmemesinde
C
İdarenin kişi hak ve hürriyetlerine açık ve haksız müdahalesinde
D
İdarenin hiyerarşik yönerge dışında bağımsız davranmasında
E
İdarenin adli yargı kararlarını tatbik etmemesinde
Açıklama:
İdarenin, kişi hak ve hürriyetlerine açık ve haksız müdahale niteliği taşıyan eylemleri, fiili yol olarak adlandırılır ve bu eylemlerden doğan zararların tazmini, adli yargı mercilerinde dava edilir.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisinin bazı eylemleri anayasa maddesi gereği yargı denetimi dışında tutulmuştur?

Seçenekler

A
Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu
B
Milli Güvenlik Kurulu
C
Meclis Dışişleri Komisyonu
D
Genelkurmay Kuvvet Komutanlıkları
E
Milli İstihbarat Teşkilatı
Açıklama:
Anayasa’nın 125. maddesine göre, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır. Ancak, bu hükmün hemen altında Yüksek Askeri Şura kararlarının yargı denetimine tabi olmadığı belirtilmektedir.12.09.2010 tarihinde kabul edilen Anayasa değişikliğiyle, Yüksek Askeri Şura’nın terfi işlemleri ile kadrosuzluk nedeniyle emekliye ayırma hariç her türlü ilişik kesme kararlarına karşı yargı yolu açılmıştır. Anayasa’nın 159. maddesine göre ise Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun meslekten çıkarma cezasına ilişkin olanlar dışındaki kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulamaz

Soru 18

İdari yargının sınırları dışında kalan uyuşmazlıklar genellikle aşağıdaki hangi iki uygulama ile çözümlenmeye çalışılmaktadır?

Seçenekler

A
adlî-idari yargı
B
kamu hukuku-adli yargı
C
İdari-özel hukuk
D
adlî yargı-tahkim usulü
E
yargıtay-anayasa mahkemesi
Açıklama:
İdari yargının sınırı konusunda ele alınması gereken bir diğer nokta ise, idari yargı düzeninin dışında çözümlenen uyuşmazlıklardır. Daha önce bazı idari işlemlerden kaynaklanan davaların adli yargıda çözümlendiğini görmüştük. Bazı uyuşmazlıklar ise tahkim yoluyla çözümlenmektedir.

Soru 19

Taşınmazı kamulaştırılmayan veya imar planında değişiklik yapılmadığı için mülkiyet hakkını kullanamayanların, başvurabilecekleri tek hukuki yol, kamulaştırma veya plan değişikliği talebiyle idareye başvurmak; bu talebin reddi halinde ise iptal davası açmaktır. Ancak, bu tür davalarda idarenin …………………………. yorumuyla karşılaşılmakta; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne müracaat zorunluluğu doğmaktadır.
Pasajda boş bırakılan yere aşağıdaki şıklardan hangisi konulmalıdır?

Seçenekler

A
kendi kararlarını idare meclislerinde alabileceği
B
yargı kararıyla işlem yapmaya zorlanamayacağı
C
seçimle gelen idarecilerin kararlarına karışılamayacağı
D
sadece yasama mercisinin kanunlarına tabi olacağı
E
denetlenmezlik ayrıcalığından yararlanabileceği
Açıklama:
Taşınmazı kamulaştırılmayan veya imar planında değişiklik yapılmadığı için mülkiyet hakkını kullanamayanların, başvurabilecekleri tek hukuki yol, kamulaştırma veya plan değişikliği talebiyle idareye başvurmak; bu talebin reddi halinde ise iptal davası açmaktır. Ancak, bu tür davalarda idarenin yargı kararıyla işlem yapmaya zorlanamayacağı yorumuyla karşılaşılmakta; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne müracaat zorunluluğu doğmaktadır.

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi idari yargının idarenin takdir yetkisine bakışını doğru yansıtmaktadır?

Seçenekler

A
Taktir yetkisi mutlaktır değiştirilemez
B
Taktir yetkisi idareye sınırsız kullandırılabilir
C
Taktir yetkisi hizmet gereklerine uygun kullanılır
D
Taktir yetkisi idarenin iç yönetmeliğince denetlenir
E
Taktir yetkisi yargılaması idari yargının alanına girmez
Açıklama:
Yukarıdaki açıklamalarda, idarenin takdir yetkisinin mutlak, sınırsız ve keyfi olmadığı, kamu yararına ve hizmet gereklerine uygun kullanılıp kullanılmadığının idari yargıda denetlendiği görülmüştü.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi "idare işlevi" kavramına ilişkin doğru bir bilgi değildir?

Seçenekler

A
idari yargının görev alanının belirlenmesinde önemli bir kavramdır.
B
Kapsamında kişi, mal ve değerlerin korunmasına yönelik sürekli olarak yapılması gereken kamu hizmetleri vardır.
C
Yasama, yargı ve yürütme işlevleri dışında kalan tüm kamusal faaliyetlerdir.
D
Yasama ve yargı organlarının, gereksinimlerinin giderilmesi, mal ve yönetimleri altındaki değerlerin korunması amacına yöneliktir.
E
Günlük etkinlikler, uzun süreli ve bu bakımdan da kesintisiz olarak yürütülmesi gerekmediğinden bu kapsamda değerlendirilemezler.
Açıklama:
İdare işlevinin içeriğini, idare etmek, ihtiyaçların belirlenmesi ve giderilmesi veya kişi, mal ve değerlerin korunmasına yönelik sürekli olarak yapılması gereken kamu hizmetlerini görme oluşturur.
Bu belirleme doğrultusunda: “Yasama ve yargı organlarının, gereksinimlerinin giderilmesi, mal ve yönetimleri altındaki değerlerin korunması amacına yönelik, günlük fakat uzun süreli ve bu bakımdan
da kesintisiz olarak yürütülmesi gereken etkinlikleri idare işlevine girmektedir.

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi Anayasa’nın 87. maddesinde yer alan yasama organının
geleneksel işlevlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Bakanlar Kurulu’nu ve bakanları denetlemek
B
Bakanlar Kurulu’na belli konularda kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek
C
Milletvekilliğinin düşmesine karar vermek.
D
Bütçe ve kesin hesap kanun tasarılarını görüşmek
E
Para basılmasına karar vermek
Açıklama:
Anayasa’nın 87. maddesinde TBMM’nin görev ve yetkileri genel olarak şöyle düzenlenmiştir:
Kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak
Bakanlar Kurulu’nu ve bakanları denetlemek
Bakanlar Kurulu’na belli konularda kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek;
bütçe ve kesin hesap kanun tasarılarını görüşmek ve kabul etmek;
Para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek;
Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak; genel ve özel af ilanına…karar vermek.
Milletvekilliğinin düşmesine, yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına karar vermek ise m.83 ve 84 düzenlenmiştir.

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi yargı işlevine ilişkin doğru bir bilgi değildir?

Seçenekler

A
Bağımsız mahkemelerdeki görevli hâkimlerin faaliyetleridir.
B
Uyuşmazlıklar iki veya tek taraflı olabilir.
C
Yargı yetkisinin bağımsız mahkemelerce kullanılacağı Anayasa’nın 9.maddesinde düzenlenmiştir.
D
Yargılama, yargısal usullerle yerine getirilmelidir.
E
Cumhuriyet savcılarının ceza yargılamasına ilişkin işlemleri yargı işlevine dâhil değildir.
Açıklama:
Cumhuriyet savcıları da Ceza Yargılaması Usulü kurallarını uygulayarak, ceza yargılamasında kamusal yetki kullanmaktadırlar. Bu sebeple, cumhuriyet savcılarının ceza yargılamasına ilişkin işlemleri de yargı işlevine dâhildir.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi yürütme işlevi kapsamındaki faaliyetlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Cumhurbaşkanı’nın yasama alanına ilişkin görev ve yetkileri
B
Cumhurbaşkanının yabancı devletlere temsilci gönderme işlemi
C
Milletvekiliğinin düşürülmesi işlemi
D
Devletin varlığı ve bağımsızlığı, hususunda alınması zorunlu görülen tedbirler
E
Bir Yargıtay üyesinin Dairesi’nin değiştirilmesi işlemi
Açıklama:
C şıkkı hariç diğerleri yürütme işlevidir. Milletvekiliğinin düşürülmesi işlemi yasama işlevidir.

Soru 25

Anayasa’nın 8. maddesine göre, yürütme yetkisi ve görevi, kim tarafından,Anayasa’ya ve kanunlara uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir?

Seçenekler

A
Cumhurbaşkanı
B
Cumhurbaşkanı ve Cumhurbaşkanı yardımcıları
C
TBMM
D
Bağımsız mahkemelerce
E
Milli güvenlik kurulu
Açıklama:
Anayasa’nın 8. maddesine göre, yürütme yetkisi ve görevi, Cumhurbaşkanı tarafından,
Anayasa’ya ve kanunlara uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi idarenin haksız fiillerine ilişkin doğru bir bilgi değildir?

Seçenekler

A
Fiili yol olarak da adlandırılırlar.
B
Doğan zararlar adli yargı mercilerinde dava edilir.
C
İdarenin açıkça hukuka aykırı bir kararı uygulamasıdır.
D
Uygulamadaki en sık rastlanan örneklerinden biri gözaltına alınanlara işkence yapılmasıdır.
E
Doğan zararlara ilikin olarak açılacak davada muhatap, idare değil bizzat haksız fiilin faili olan kişidir.
Açıklama:
Fiili yol olarak nitelenen eylemler, idarenin açıkça hukuka aykırı bir kararının uygulanması ya da hukuka uygun kararın hukuk dışına çıkılarak yerine getirilmesi durumunda söz konusudur. Hukuka aykırılık, yapılan eylemin idarilik niteliğini kaybettirecek boyutta olmalıdır. Bir başka söyleyişle, yok hükmünde veya açık ve ağır hukuka aykırılık taşıyan bir işlemin uygulanması; herhangi bir hukuki işleme dayanılmaksızın bir hak veya hürriyete tecavüz edilmesi durumunda idari faaliyetten söz edilemez. Çünkü idarenin hukuk dışına çıkma yetkisi bulunmamaktadır.

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi Yüksek Askeri Şura’nın denetim dışı kararlarına ilşkin doğru bir bilgi değildir?

Seçenekler

A
Terfi işlemleri yargı denetimi dışındadır.
B
Kadrosuzluk nedeniyle emekliye ayırma kararları yargı denetimine tabi değildir.
C
2010 tarihinde Anayasa ile bu konuda değişiklikler yapılmıştır.
D
Meslekten çıkarma kararlarına karşı dava açılabilir.
E
Hukuk devleti ilkesinin istisnası olarak kararları yargı denetimine tabi değildir.
Açıklama:
Anayasa’nın 125. maddesine göre, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır. Ancak, bu hükmün hemen altında Yüksek Askeri Şura kararlarının yargı denetimine tabi olmadığı belirtilmektedir.12.09.2010 tarihinde kabul edilen Anayasa değişikliğiyle, Yüksek Askeri Şura’nın terfi işlemleri ile kadrosuzluk nedeniyle emekliye ayırma hariç her türlü ilişik kesme kararlarına karşı yargı yolu açılmıştır.
Anayasa’nın 125. maddesine göre, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır. Ancak, bu hükmün hemen altında Yüksek Askeri Şura kararlarının yargı denetimine tabi olmadığı belirtilmektedir.12.09.2010 tarihinde kabul edilen Anayasa değişikliğiyle, Yüksek Askeri Şura’nın terfi işlemleri
ile kadrosuzluk nedeniyle emekliye ayırma hariç her türlü ilişik kesme kararlarına karşı yargı yolu açılmıştır

Soru 28

Hâkimler ve Savcılar Genel Kurulunun ilk defa aldığı kararlara karşı, Başkan veya ilgililer,
tebliğ tarihinden itibaren kaç gün içinde, Genel Kuruldan yeniden inceleme talebinde bulunabilir?

Seçenekler

A
7 gün
B
10 gün
C
15 gün
D
30 gün
E
45 gün
Açıklama:
Hâkimler ve Savcılar Kurulu Kanunu’nun 33.maddesine göre Kurul Genel Kurulunun ilk
defa aldığı kararlara karşı, Başkan veya ilgililer, tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde, Genel
Kuruldan yeniden inceleme talebinde bulunabilir;

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi idarenin takdir yetkisine ilişkin doğru bir bilgi değildir?

Seçenekler

A
İdarenin nasıl davranacağı hukuk kurallarıyla belirlenmişse yargıç, idari işlemin hukuka uygun olup olmadığına, mevcut düzenlemeye bakarak karar verir.
B
İdare, işlemin sebebini, konusunu, zaman ve yerini belirlemek hakkına sahiptir.
C
İdare işlem yapmak ya da yapmamak konusunda hareket serbestisine sahiptir.
D
Hukuk kurallarındaki , “yapılabilir”, “atanabilir”, “değiştirilebilir”… gibi ifadelerle takdir yetkisini gösterir.
E
Takdir yetkisini kullanan bir idari makam, yetkinin veriliş amacıyla sınırlı değildir.
Açıklama:
Takdir yetkisinin kullanımında uyulması gereken temel ilkeler şunlardır: “Takdir
yetkisini kullanan bir idari makam:1. Yetkinin veriliş amacından başka amaç güdemez

Soru 30

İdarenin takdir yetkisini kullanırken açık hataya düştüğünün belirlenemediği hallerde yapılacak denetim ne tür bir denetimdir?

Seçenekler

A
Yerindelik denetimi
B
İç denetimdir
C
Dış denetimdir
D
Hukukilik denetimidir.
E
Hakkaniyet denetimidir.
Açıklama:
İdarenin takdir yetkisini kullanırken açık hataya düştüğünün belirlenemediği
hallerde yapılacak denetim, yerindelik denetimidir.

Ünite 5

Soru 1

Özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde iptal davası açma süresi kaç gündür?

Seçenekler

A
10
B
15
C
30
D
60
E
90
Açıklama:
İYUK’un 7. maddesine göre, dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve idare mahkemelerinde altmış gündür. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Soru 2

Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan merkezî ve ortak sınavlara ilişkin uyuşmazlıklarda iptal davası açma süresi kaç gündür?

Seçenekler

A
7
B
10
C
15
D
30
E
60
Açıklama:
Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan merkezî ve ortak sınavlara ilişkin uyuşmazlıklarda iptal davası açma süresi 10 gündür. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 3

İdareye yapılan başvuru kaç gün içinde cevaplanmaması halinde reddedilmiş sayılır?

Seçenekler

A
7
B
10
C
15
D
20
E
30
Açıklama:
İdareye yapılan başvuru otuz gün içinde cevaplanmaması halinde reddedilmiş sayılır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 4

I. İdari işlemler hakkında açılan iptal davaları
II. Tahkim yolu öngörülen imtiyaz sözleşmelerine ilişkin uyuşmazlıklar
III. İdari eylemlerden dolayı açılan tam yargı davaları
Yukarıdakilerden hangileri idari davalar arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
İYUK’un ikinci maddesinde idari dava türleri şu şekilde sayılmıştır:
a. İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için
menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları,
b. İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları,
c. Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar.
Doğru cevap D'dir.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi idari dava türleri arasında yer alan iptal davasının bir özelliğidir?

Seçenekler

A
İdari eylemler hakkında açılır.
B
Dava sonunda verilen iptal kararı, dava konusu işlemi ilk yapıldığı andan itibaren ortadan kaldıracak şekilde sonuç doğur.
C
İptal kararı ile iptal edilen işlem kendiliğinden ortadan kalkar.
D
Kişisel menfaatleri koruma amaçlı bir davadır.
E
İptal davası sonucunda verilen karar sadece somut uyuşmazlık bakımından geçerlidir.
Açıklama:
İptal davası, idari işlemlerin hukuka aykırılıkları sebebiyle, yapıldıkları andan itibaren hükümsüz kılınmalarını sağlayan idari bir dava türüdür.
Bu tanımdan hareketle iptal davasının ilk özelliği, mahkemelerce verilen iptal kararının, dava konusu işlemi ilk yapıldığı andan itibaren ortadan kaldıracak şekilde sonuç doğurmasıdır. Ancak belirtmek gerekir ki iptal edilen işlem kendiliğinden ortadan kalkmamakta, işlemin ortadan kalkması için idarenin yargı kararı doğrultusunda işlem yapması
gerekmektedir. Bu durum ise idari yargının etkinliğini azaltmaktadır. İptal davasının bir diğer özelliği ise bu davanın kişisel menfaatleri koruma amaçlı değil, idarenin hukuka uygun hareket etmesini
sağlayan, dolayısıyla kamu yararını gerçekleştiren bir hukuki koruma aracı olmasıdır. İptal davasının hukuk devleti ilkesini yaşama geçirme işlevine bağlı olarak bu davaların objektif olduğu kabul edilir. Yani iptal davası neticesinde verilen karar sadece somut uyuşmazlık için değil, benzer tüm uyuşmazlıklar için geçerlidir. Doğru cevap B'dir.

Soru 6

Özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve idare mahkemelerinde dava açma süresi ne kadardır?

Seçenekler

A
30 gün
B
Bir ay
C
60 gün
D
3 ay
E
6 ay
Açıklama:
İYUK’un 7. maddesine göre, dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve idare mahkemelerinde altmış; vergi mahkemelerinde otuz gündür. Doğru cevap C'dir.

Soru 7

Bakanlıkların taşra teşkilatının işlemleri hakkında açılacak davalarda aşağıdakilerden hangisi hasım olarak gösterilir?

Seçenekler

A
Cumhurbaşkanlığı
B
İlgili Bakanlık
C
Diyanet İşleri Başkanlığı
D
İllerde valilik
E
İlçelerde belediye
Açıklama:
İptal davalarında davalı, işlemi yapan idaredir. Cumhurbaşkanlığı işlemlerinde, Cumhurbaşkanlığı davalı konumundadır. Bakanlıkların merkez teşkilatının işlemlerine karşı açılacak davalarda bakanlık; taşra teşkilatının işlemlerinde ise illerde valilik, ilçelerde kaymakamlık hasım gösterilir. Doğru cevap D'dir.

Soru 8

İdari yargıda açılması gereken bir davanın, yanlışlıkla adli yargıda açılmış olması durumunda aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Davanın açıldığı mahkeme, dosyanın otuz gün içinde görevli mahkemeye gönderilmesine karar verir.
B
Davaların görev noktasından reddi üzerine, bu husustaki kararların kesinleşmesini izleyen günden itibaren otuz gün içinde idari yargıda dava açılabilir.
C
Dava açılmamış sayılır.
D
Dava, süresi içinde açılmışsa görevsiz mahkeme açılan davaya bakmak zorundadır.
E
Davaların görev noktasından reddi üzerine, bu husustaki kararların kesinleşmesini izleyen günden itibaren altmış gün içinde idari yargıda dava açılabilir.
Açıklama:
İdari yargıda açılması gereken bir davanın, yanlışlıkla adli yargıda açılmış olması sebebiyle, bu davaların görev noktasından reddi üzerine, bu husustaki kararların kesinleşmesini izleyen günden itibaren otuz gün içinde idari yargıda dava açılabilir. Doğru cevap B'dir.

Soru 9

İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması için üst makama veya üst makam yoksa işlemi yapmış olan makama yapılan başvuruya hangi süre içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır?

Seçenekler

A
10 gün
B
15 gün
C
30 gün
D
45 gün
E
90 gün
Açıklama:
İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır. Doğru cevap C'dir.

Soru 10

Cumhurbaşkanınca çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışındaki düzenleyici işlemlere karşı açılacak davalarda görevli mahkeme aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Danıştay
B
İdare mahkemeleri
C
Vergi mahkemeleri
D
Bölge idare mahkemeleri
E
Anayasa Mahkemesi
Açıklama:
Cumhurbaşkanı kararlarına; Cumhurbaşkanınca çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışındaki düzenleyici işlemlere;
Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere; Danıştay İdari Dairesince veya İdari İşler Kurulunca verilen kararlar üzerine uygulanan eylem ve işlemlere; Danıştay Yüksek Disiplin Kurulu kararları ile bu Kurulun görev alanı ile ilgili Danıştay Başkanlığı işlemlerine işlemlerine karşı açılacak iptal ve tam yargı davalarına Danıştay ilk derece mahkemesi olarak bakar. Doğru cevap A'dır.

Soru 11

I. İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması
II. İdari işlemin açıkça hukuka aykırı olması
III. Bir davada verilecek kararın bir diğer davada verilecek kararı etkilemesi
IV. İdare ve vergi mahkemelerinin idari yargının görev alanına giren bir davada görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle davanın reddine karar vermeleri
Yukarıdakilerden hangileri yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi için gerçekleşmesi gereken şartlar arasında yer alır?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I ve III
E
II ve IV
Açıklama:
İYUK’un 27. maddesine göre yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi için: a) İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması, b) İdari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir. Doğru cevap A'dır.

Soru 12

İdari işlem ve eylemlerden dolayı hakları ihlal edilenler tarafından bir hakkın yerine getirilmesi, uğranılan zararın yerine getirilmesi ya da eski durumun iadesi amacıyla idari yargıda açılan dava aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İade davası
B
İptal davası
C
Tam yargı davası
D
Durdurma davası
E
Önleme davası
Açıklama:
Tam yargı davası, idari işlem ve eylemlerden dolayı hakları ihlal edilenler tarafından bir hakkın yerine getirilmesi, uğranılan zararın yerine getirilmesi ya da eski durumun iadesi amacıyla idari yargıda açılan davadır. Doğru cevap C'dir.

Soru 13

İdari Yargılama Usulü Kanununa göre idari eylemlerden hakları ihlal
edilmiş olanların, dava açmadan önce idari eylemin öğrenilmesinden itibaren bir yıl içinde ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak zararın tazminini istemeleri zorunludur. Bu zorunluluk yerine getirilmeksizin dava açılması halinde aşağıdakilerden hangisi söz konusu olur?

Seçenekler

A
Yürütmenin durdurulması
B
Görev uyuşmazlığı
C
Bağlantılı dava
D
İdari merci tecavüzü
E
Yetki uyuşmazlığı
Açıklama:
Dava açılmadan önce idareye başvuru zorunluluğu getirildiği hallerde, bu başvuru yapılmaksızın doğrudan dava açılması halinde idari merci tecavüzü söz konusu olur. Doğru cevap D'dir.

Soru 14

İdarenin aşağıda verilen işlemlerinden hangisi iptal davasına konu edilebilir?

Seçenekler

A
İdarenin kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemleri
B
İdarenin niyet açıklama işlemleri
C
İdarenin görüş bildirme işlemleri
D
İdarenin tavsiyede bulunma işlemleri
E
İdarenin danışma işlemleri
Açıklama:
İptal davası, kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işleme karşı açılabilir. İdarenin birtakım işlemleri, ilgililerin hukuki
durumlarında değişiklik yaratmazlar. Etkisiz işlemler olarak da adlandırılan bu işlemler, niyet açıklama, görüş bildirme, tavsiyede bulunma, danışma işlemleridir. Çoğu kez idarenin iç işleyişine yönelik olan hazırlık işlemleri de hukuk âleminde değişiklik
yaratmazlar. Uygulanması gerekmeyen, ilgililer üzerinde sonuç doğurmayan bu tür işlemlerin iptali, anlamsız olacağı için, iptal davasına konu edilmeleri kabul edilmemektedir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 15

I. Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışındaki düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları
II. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanmayan düzenleyici işlemlere karşı açılacak iptal davaları
III. Birden çok idare veya vergi mahkemesinin yetki alanına giren işlere karşı açılacak davalar
IV. Tahkim yolu öngörülmeyen kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan idari davalar
Yukarıdakilerden hangileri Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak görev yapacağı davalardır?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
I, III ve IV
C
II, III ve IV
D
I ve IV
E
II ve III
Açıklama:
Danıştay Kanunu’nun 24. maddesine göre, şu davalarda, Danıştay ilk derece mahkemesi olarak görev yapar:
a. Cumhurbaşkanı kararlarına; Cumhurbaşkanınca çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışındaki düzenleyici işlemlere;
Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak
düzenleyici işlemlere; Danıştay İdari Dairesince veya İdari İşler Kurulunca verilen kararlar üzerine uygulanan eylem ve işlemlere;
Danıştay Yüksek Disiplin Kurulu kararları ile bu Kurulun görev alanı ile ilgili Danıştay Başkanlığı işlemlerine işlemlerine karşı açılacak iptal ve tam yargı davaları.
b. Birden çok idare veya vergi mahkemesinin yetki alanına giren işlere,
c. Tahkim yolu öngörülmeyen kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan idari davaları karara bağlar.
d. Ayrıca çeşitli yasalarla da Danıştay’ın ilk derece mahkemesi olarak çözümleyeceği uyuşmazlıklar düzenlenebilir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 16

İptal davalarında yetkili mahkemelere ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Kamu görevlilerinin görevden uzaklaştırılmaları ile ilgili davalarda yetkili mahkeme kamu görevlisinin son görev yaptığı yer idare mahkemesidir.
B
Kamu görevlilerinin emekli edilmeleri ile ilgili davalarda yetkili mahkeme kamu görevlisinin son görev yaptığı yer idare mahkemesidir.
C
Kamu görevlilerinin nakilleri ile ilgili davalarda yetkili mahkeme idari işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir.
D
Kamu görevlilerinin görevle ilişkisinin kesilmesi sonucunu doğurmayan disiplin cezaları ile ilgili davalarda yetkili mahkeme ilgilinin görevli bulunduğu yer idare mahkemesidir.
E
Kamu görevlilerinin özlük hakları ile ilgili davlarda yetkili mahkeme ilgilinin görevli bulunduğu yer idare mahkemesidir.
Açıklama:
Kamu görevlilerinin atanması ve nakilleri ile ilgili davalarda yetkili mahkeme, kamu görevlilerinin yeni ve eski görev yeri idare
mahkemesidir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 17

İdari yargıda görev uyuşmazlığı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
İdare ve vergi mahkemeleri, idari yargının görev alanına giren bir davada görevsizlik sebebiyle davanın reddine karar verirlerse dosyayı Danıştay’a veya görevli ve idare veya vergi mahkemesine gönderirler.
B
Görevsizlik sebebiyle gönderilen dosyalarda Danıştay, davayı görevi içinde görmezse dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine karar verir.
C
Görevsizlik sebebiyle dosyanın gönderildiği mahkeme kendisini görevsiz gördüğü takdirde, söz konusu mahkeme ile ilk görevsizlik kararını veren mahkeme aynı bölge idare mahkemesinin yargı çevresinde ise, uyuşmazlık bölge idare mahkemesince çözümlenir.
D
Görev uyuşmazlıklarında Danıştay ve bölge idare mahkemesince verilen kararlar ilgili mahkemelere bildirilir ve bu husus taraflara tebliğ olunur.
E
Danıştay ve bölge idare mahkemesince görev uyuşmazlıkları ile ilgili olarak verilen kararlara karşı itiraz edilebilir.
Açıklama:
Danıştay ve bölge idare mahkemesince görev ve yetki uyuşmazlıkları ile ilgili olarak verilen kararlar kesindir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 18

İdari işlemlerin yürütmesinin durdurulması ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
İdare mahkemelerinde iptal davası açılması, dava edilen işlemin uygulanmasını durdurmamaktadır.
B
Vergi mahkemelerinde vergi uyuşmazlıklarından doğan davaların açılması, tarh edilen verginin tahsil işlemlerini durdurur.
C
Yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi için idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.
D
İdare mahkemeleri, davalı idarenin savunmasını aldıktan veya savunma süresi geçtikten sonra gerekçe göstererek yürütmenin
durdurulması karar verebilirler.
E
Dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması talebinde bulunulmamış ise dava açıldıktan sonra yürütmenin durdurulması isteminde bulunulamaz.
Açıklama:
Yürütmenin durdurulması talebi, dava dilekçesinde belirtilebileceği gibi, dava açıldıktan sonra da yürütmenin durdurulması isteminde bulunmak mümkündür. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Soru 19

İdari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanlar her halde eylem tarihinden itibaren kaç yıl içinde idareye başvurarak zararın tazminini isteyebilirler?

Seçenekler

A
5
B
7
C
8
D
10
E
12
Açıklama:
İdari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların, dava açmadan önce idareye başvurmaları zorunludur. Kanun’a göre, idari eylemin öğrenilmesinden itibaren bir yıl içinde ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak
zararın tazminini istemek gerekmektedir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 20

I. İptal davaları, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılır.
II. Tam yargı davaları, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılır.
III. İptal davalarında iptal kararı, dava konusu işlemi ilk yapıldığı andan itibaren ortadan kaldıracak şekilde sonuç doğurur.
IV. İdari işlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıklarda önce iptal sonra tam yargı davası açılmak zorundadır.
İdari davalara ilişkin olarak yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
İdari işlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, iki davanın birden açılması ya da önce iptal sonra tam yargı davası
açılması mümkün olmaktadır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Soru 21

İdari Yargılama Usulü Kanunu’na göre, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel
hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan dava türü aşağıdakileden hangisidir?.

Seçenekler

A
İptal davaları
B
Eda davaları
C
Alelade davalar
D
Tam yargı davaları
E
Tespit davaları
Açıklama:
İYUK’un ikinci maddesinde idari dava türleri şu şekilde sayılmıştır:
a. İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları,
b. İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları,
c. Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar.

Soru 22

".... hertürlü faaliyetinde hukuka bağlı olan ve vatandaşlarına hukuki güvenlik sağlayan devlettir."
Yukarıdaki boşluk için aşağıdakilerden hangisi uygundur?.

Seçenekler

A
Güvenli devlet
B
Laik devlet
C
Sosyal devlet
D
Demokratik devlet
E
Hukuk devleti
Açıklama:
Hukuk devleti; Hertürlü faaliyetinde hukuka bağlı olan ve vatandaşlarına hukuki güvenlik sağlayan devlettir.

Soru 23

" Çeşitli yasalarda, idari cezalara karşı idari yargıya itiraz edilmesi öngörülmektedir. Örneğin Kıyı
Kanunu’nun 15.maddesine göre para cezalarına karşı, ... gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilecektir."
Yukarıdaki ifadedeki boşluk için aşağıdakilerden hangisi uygundur?.

Seçenekler

A
üç
B
yedi
C
on
D
otuz
E
kırk beş
Açıklama:
Çeşitli yasalarda, idari cezalara karşı idari yargıya itiraz edilmesi öngörülmektedir. Örneğin Kıyı
Kanunu’nun 15.maddesine göre para cezalarına karşı, yedi gün içinde yetkili idare mahkemesine itiraz edilecektir. Kıyı Kanunu itiraz usulü hakkında başka hüküm içermemektedir.

Soru 24

" İptal davasının hukuk devleti ilkesini yaşama geçirme işlevi sebebiyle bu davaların ...
olduğu kabul edilir. Bu kabule göre: İptal davası neticesinde verilen karar sadece somut uyuşmazlık için değil, benzer tüm uyuşmazlıklar için geçerlidir. Ancak öğretinin benimsediği, iptal davasının bu esasının, uygulamada geçerli olmadığı görülmektedir. "
Yukarıdaki ifadedeki boşluk için aşağıdakilerden hangisi uygundur?.

Seçenekler

A
genel
B
yerinde
C
amaçsal
D
objektif
E
şekle bağlı
Açıklama:
İdarî işlemler yasallık karinesinden yararlanır ve bu karine gereği, idarî işlemlerin yerindeliği ve hukuka uygun olduğu varsayılır. İdarî davalar, idarenin işlem ve eylemlerinin hukuka uygunluğunun yargısal yolla denetlenmesi, kamu hizmetlerinin hukuk kurallarına ve hizmetin gereklerine uygun biçimde yapılmasının sağlanması, kamu hizmetlerinin getirdiği yarar ve zararların bireyler üzerindeki etkilerinin adaletli bir surette dengelenmesi için vatandaşlara tanınmış bir haktır. İdarî davalar, idare hukukuyla birlikte hukukun üstünlüğü, Devletin hukuka bağlılığı ilkesinin sonucu olarak hukuk alanına girmiştir.
İptal davasının hukuk devleti ilkesini yaşama geçirme işlevi sebebiyle bu davaların objektif olduğu kabul edilir. Bu kabule göre: İptal davası neticesinde verilen karar sadece somut uyuşmazlık için değil, benzer tüm uyuşmazlıklar için geçerlidir. Ancak öğretinin benimsediği, iptal davasının objektifliği esasının

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi iptal davasına konu olabilir?.

Seçenekler

A
niyet açıklama
B
görüş bildirme
C
çevrenin korunmasına ilişkin işlemler
D
tavsiyede bulunma
E
danışma işlemleri
Açıklama:
İdarenin birtakım işlemleri, ilgililerin hukuki durumlarında değişiklik yaratmazlar. Etkisiz işlemler olarak da adlandırılan bu işlemler, niyet açıklama, görüş bildirme, tavsiyede bulunma, danışma işlemleridir. Çoğu kez idarenin iç işleyişine yönelik olan hazırlık işlemleri de hukuk âleminde değişiklik yaratmazlar. Uygulanması gerekmeyen, ilgililer üzerinde sonuç doğurmayan bu tür işlemlerin iptali, anlamsız olacağı için, iptal davasına konu edilmeleri kabul edilmemektedir.
Çevre, imar, kültür ve tabiat varlıklarının korunmasına ilişkin işlemlere karşı iptal davaları söz konusu olduğunda herkesin davacı olmak hakkı vardır. İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda dava ehliyeti sınırlanırken dahi bu konularda açılacak davalar ayrık tutulmuştur.
çevrenin korunmasına ilişkin işlemler

Soru 26

Taşra teşkilatının işlemlerine ilişkin iptal davalarında aşağıdakilerden hangisi davalı idare olabilir?.

Seçenekler

A
Kaymakamlık
B
Bakanlık
C
Müsteşarlık
D
Genel müdürlük
E
Cumhurbaşkanlığı
Açıklama:
İptal davalarında davalı, işlemi yapan idaredir. Cumhurbaşkanlığı işlemlerinde, Cumhurbaşkanlığı davalı konumundadır. Bakanlıkların merkez teşkilatının işlemlerine karşı açılacak davalarda bakanlık; taşra teşkilatının işlemlerinde ise illerde valilik, ilçelerde kaymakamlık hasım gösterilir. Kamu tüzelkişilerinin veya bu tüzelkişilerin bünyesindeki birimlerin işlemlerinde husumet, tüzelkişiliği temsile yetkili yürütme organına yöneltilir. Müsteşarlık, başkanlık ve genel müdürlük olarak yapılandırılan, tüzel kişiliği olmayan Diyanet İşleri Başkanlığı gibi kuruluşlar, mevzuatla kendi görev
alanlarına giren konularda nihai, kesin işlem yapabildikleri gerekçesiyle iptal davalarında davalı olarak kabul edilmektedirler.

Soru 27

Kamulaştırma Kanunu’na göre iptal davası açma süresi kaç gündür?.

Seçenekler

A
on beş
B
yirmi
C
otuz
D
kırk beş
E
altmış
Açıklama:
İYUK’un 7. maddesine göre, iptal davası açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve idare mahkemelerinde altmış; vergi mahkemelerinde otuz gündür. İşlemin düzenlendiği yasada farklı bir süre öngörülmüşse, dava bu süre içinde açılmalıdır. Örneğin Kamulaştırma Kanunu’na göre dava açma süresi otuz gündür.

Soru 28

Danıştay'da iptal davası açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde kaç gündür?.

Seçenekler

A
on beş
B
yirmi
C
otuz
D
kırk beş
E
altmış
Açıklama:
İYUK’un 7. maddesine göre, iptal davası açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve idare mahkemelerinde altmış; vergi mahkemelerinde otuz gündür. İşlemin düzenlendiği yasada farklı bir süre öngörülmüşse, dava bu süre içinde açılmalıdır. Örneğin Kamulaştırma Kanunu’na göre dava açma süresi otuz gündür.

Soru 29

" Yürütmenin durdurulması istemleri hakkında verilen kararlara karşı itiraz yolu da kanunda düzenlemiştir. İtiraz süresi kararın tebliğini izleyen günden itibaren ... gündür. İtiraz edilen merciler dosyanın kendisine gelişinden itibaren ... gün içinde karar vermek zorundadır. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir. "
Yukarıdaki ifadedeki boşluklara sırasıyla aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?.

Seçenekler

A
on - on beş
B
yedi - on beş
C
on beş - otuz
D
yedi - yedi
E
on - otuz
Açıklama:
Yürütmenin durdurulması istemleri hakkında verilen kararlara karşı itiraz yolu da kanunda düzenlemiştir. Buna göre: Danıştay dava dairelerinin kararlarına karşı İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurullarına; bölge idare mahkemeleri kararlarına ise en yakın bölge idare mahkemesine; idare ve vergi mahkemeleri ile tek hâkim tarafından verilen kararlara karşı bölge idare mahkemesine bir defaya mahsus olmak üzere itiraz edilebilir. İtiraz süresi kararın tebliğini izleyen günden itibaren yedi gündür. İtiraz edilen merciler dosyanın kendisine gelişinden itibaren yedi gün içinde karar vermek zorundadır. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir.
yedi - yedi

Soru 30

İdari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların idari dava açmadan önce, kanundaki gerekli süreler içinde ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gereklidir. Bu kişiler, bu isteklerin kısmen veya tamamen reddi halinde, bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibaren veya istek hakkında kaç gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açılabilirler?.

Seçenekler

A
beş yıl
B
bir yıl
C
doksan gün
D
altmış gün
E
otuz gün
Açıklama:
Tam yargı davalarının konusunu idari işlem ve idari eylemler oluşturur. Yasa koyucu tam yargı davalarında dava açma süresini, konusuna göre farklı hükümlere tabi tutmuştur. İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 13. maddesinde, idari eylemlerden kaynaklanan tam yargı davalarında süre, düzenlenmektedir. Doğrudan doğruya tam yargı davası açılması, başlıklı 13.maddeye göre;
“ İdari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların idari dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gereklidir. Bu isteklerin kısmen veya tamamen reddi halinde, bu konudaki işlemin tebliğini izleyen
günden itibaren veya istek hakkında otuz gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren dava süresi içinde dava açılabilir. "

Soru 31

İdari yargıda davalar kaç tür başlık altında ele alınır?

Seçenekler

A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
İdari yargıda davalar iptal ve tam yargı davaları olmak üzere iki başlık altında incelenmektedir.

Soru 32

İdari yargıda iptal davaları kamu yararı açısından temel olarak aşağıdakilerden hangi işlevi yeri getirir?

Seçenekler

A
İdari işlerin hukuka uygunluğunu
B
Kişisel hak savunusunu
C
İdarecilerin dokunulmazlık hakkını
D
Hukukun üstünlüğünü
E
Kamuoyunun denetlenebilirliğini
Açıklama:
İptal davası, idari işlemlerin hukuka aykırılıkları sebebiyle, hukuk âleminden kaldırılmalarını sağlamaya yönelik bir dava türüdür. Anayasa Mahkemesi’nin ifadesiyle: “Yönetsel işlemlerin hukuka uygunluğunun denetiminde iptal davası yolu asıldır. İptal davaları, kişilerin kendi yararlarına sonuç almalarını amaçlamakla birlikte genelde hukuka uygunluğu sağlayarak kamu yararını gerçekleştirir.

Soru 33

İptal davası uygulamalarının devlet tanımına yansıması aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Modern devlet
B
Sosyal devlet
C
Hukuk devleti
D
Anayasa devleti
E
Yargı devleti
Açıklama:
İdarî yargıda “idarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan davalar” biçiminde tanımlanan iptal davaları, idarenin hukuka uygun davranmasını sağlayarak hukuk devletini gerçekleştiren önemli yollardandır.

Soru 34

İdari yargı dahilinde iptal davası açılabilmesinin ilk şartı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Muhtemel oluşabilecek hak kayıpları riski
B
İdarenin aldığı yeni kararların hukuka aykırılık durumu
C
İnsan hakları ile ilgili idarenin zaaf taşıması
D
İdarenin kamu yararı bulunmayan faaliyeti
E
İdarenin ortada dava konusu edilebilir bir işlemi olması
Açıklama:
Dava Konusu İşlem: İdari işlemlerin hukuka aykırı olduklarından dolayı, iptalleri için dava açılabilmesinin ilk koşulu, ortada dava konusu edilebilir bir işlem bulunmasıdır. İptal davası, kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işleme karşı açılabilir.

Soru 35

İdari yargıda iptal davasının taraflarını ve bunların haklarını belirleyen odak aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Anayasa Mahkemesi
B
Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu
C
İdari Yargılama Usulü Kanunu
D
Danıştay Hukuku Yargılama Usulü
E
Kamu Hukuku Yargılama Usulü Kanunu
Açıklama:
İdari Yargılama Usulü Kanununa göre iptal davası, idari işlemlerden dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılabilecektir.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi iptal davalarında davalı olduğu halde tüzel kişiliğe sahip olmayandır?

Seçenekler

A
Cumhurbaşkanlığı
B
Diyanet İşleri Başkanlığı
C
İçişleri Bakanlığı
D
Dışişleri Bakanlığı
E
Valilikler
Açıklama:
Davalı İdare İptal davalarında davalı, işlemi yapan idaredir. Cumhurbaşkanlığı işlemlerinde, Cumhurbaşkanlığı davalı konumundadır. Bakanlıkların merkez teşkilatının işlemlerine karşı açılacak davalarda bakanlık; taşra teşkilatının işlemlerinde ise illerde valilik, ilçelerde kaymakamlık hasım gösterilir. Kamu tüzelkişilerinin veya bu tüzelkişilerin bünyesindeki birimlerin işlemlerinde husumet, tüzelkişiliği temsile yetkili yürütme organına yöneltilir. Müsteşarlık, başkanlık ve genel müdürlük olarak yapılandırılan, tüzel kişiliği olmayan Diyanet İşleri Başkanlığı gibi kuruluşlar, mevzuatla kendi görev alanlarına giren konularda nihai, kesin işlem yapabildikleri gerekçesiyle iptal davalarında davalı olarak kabul edilmektedirler.

Soru 37

Tahkim yolu öngörülmeyen kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan idari davaları karara bağlar.
Pasajdaki ifadede şartları belirlenen duruma dair davaya aşağıdakilerden hangisi bakmaktadır?

Seçenekler

A
Anayasa Mahkemesi
B
Danıştay
C
Yargıtay
D
İdare mahkemeleri
E
Adli mahkemeler
Açıklama:
Danıştay’da Görülen Davalar Danıştay Kanunu’nun 24. maddesine göre, şu davalarda, Danıştay ilk derece mahkemesi olarak görev yapar:
c. Tahkim yolu öngörülmeyen kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan idari davaları karara bağlar.

Soru 38

İdari işlemlerin, hukuka uygun olduklarına dair bir yargı kararına gereksinim duymadan hukuka uygun kabul edilerek ilgililer üzerinde hukuki sonuç doğurmasıdır.
Pasajda yapılan tanımlama aşağıdakilerden hangisinindir?

Seçenekler

A
Hukukun tarafsızlığı ilkesi
B
İdare makamının tarafsızlığı ilkesi
C
İdarenin denetlenebilirliği ilkesi
D
İdarenin özel hukuk kısmına dair görevleri
E
Hukuka uygunluk karinesi
Açıklama:
Hukuka Uygunluk Karinesi İdari işlemlerin, hukuka uygun olduklarına dair bir yargı kararına gereksinim duymadan hukuka uygun kabul edilerek ilgililer üzerinde hukuki sonuç doğurmasıdır.

Soru 39

Yukarıda belirtildiği gibi Danıştay ve idare mahkemelerinde iptal davası açılması, dava edilen işlemin uygulanmasını ………..
Pasajda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi konulmalıdır?

Seçenekler

A
hemen durdurmaktadır
B
erteletmektedir
C
bekletmektedir
D
durdurmamaktadır
E
yok saymaktadır
Açıklama:
Yukarıda belirtildiği gibi Danıştay ve idare mahkemelerinde iptal davası açılması, dava edilen işlemin uygulanmasını durdurmamaktadır.

Soru 40

Yukarıda açıklandığı üzere, muhtel kelimesi, bozulmuş, eksilmiş, zarara uğramış anlamına gelmektedir. İptal davasında işlemle davacı arasında makul, güncel ve meşru bir ilgi aranırken, tam yargı davasında ……………………… gerekmektedir.
Pasajda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
kamunun yetkilerinin belirsizlikten çıkartılması
B
kişilerin idarenin ilgi alanı dışından olması
C
idari yargı dışında bir yargının görevlendirilmesi
D
kişisel bir hakkın zarara uğraması
E
idarenin tarafsızlığının söz konusu olması
Açıklama:
Dava Ehliyeti İYUK’un 2/b. maddesine göre, tam yargı davası, idari eylem veya işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılabilecektir. Yukarıda açıklandığı üzere, muhtel kelimesi, bozulmuş, eksilmiş, zarara uğramış anlamına gelmektedir. İptal davasında işlemle davacı arasında makul, güncel ve meşru bir ilgi aranırken, tam yargı davasında kişisel bir hakkın zarara uğraması gerekmektedir.

Ünite 6

Soru 1

Davacının gösterdiği adrese tebligat yapılamaması halinde, yeni adresin bildirilmesine kadar
dava dosyası işlemden kaldırılır ve bu tarihten başlayarak kaç yıl içinde davanın açılmamış sayılmasını engellemek için yeni adresin bildirilmesi gerekir?

Seçenekler

A
bir
B
iki
C
üç
D
dört
E
beş
Açıklama:
Davacının gösterdiği adrese tebligat yapılamaması halinde, yeni adresin bildirilmesine kadar
dava dosyası işlemden kaldırılır ve varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz
kalır. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir yıl içinde yeni adres bildirilmek suretiyle yeniden işleme konulması istenmediği takdirde, davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.

Soru 2

Mahkemelere gönderilmek üzere diğer yerlere verilen dilekçeler, en geç kaç gün içinde Danıştay
veya ait olduğu mahkeme başkanlığına taahhütlü olarak gönderilir?

Seçenekler

A
iki
B
üç
C
dört
D
beş
E
altı
Açıklama:
Mahkemelere gönderilmek üzere diğer yerlere verilen dilekçeler, en geç üç gün içinde Danıştay
veya ait olduğu mahkeme başkanlığına taahhütlü olarak gönderilir. Bu yerlerde harç pulları bulunmadığı takdirde bunlara karşılık alınan paraların miktarı ve alındı kâğıdının tarih ve sayısı dilekçelere yazılır.

Soru 3

Merkezi ve ortak sınavlara ilişkin uyuşmazlıklarda ise savunma süresi daha da kısaltılarak dava dilekçesinin tebliğinden itibaren ............... günle sınırlandırılmış, bu sürenin bir defaya mahsus olmak üzere en fazla ............. gün uzatılabileceği hüküm altına alınmıştır. Cümledeki boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
üç/bir
B
bir/üç
C
üç/üç
D
üç/beş
E
beş/üç
Açıklama:
İvedi yargılama usulüne tabi uyuşmazlıklarda savunma süresi ise dava dilekçesinin tebliğinden
itibaren on beş günle sınırlandırılmış, bu sürenin bir defaya mahsus olmak üzere en fazla on beş gün
uzatılabileceği düzenlenmiştir. Savunma verildikten sonra ya da savunma verme süresinin geçmesiyle dosyanın tekemmül etmiş sayılacağı düzenlenerek ikinci dilekçeler aşamasına bu uyuşmazlıklarda yer verilmemiştir. Merkezi ve ortak sınavlara ilişkin uyuşmazlıklarda ise savunma süresi daha da kısaltılarak dava dilekçesinin tebliğinden itibaren üç günle sınırlandırılmış, bu sürenin bir defaya mahsus olmak üzere en fazla üç gün uzatılabileceği hüküm altına alınmıştır. Aynı şekilde savunmanın verilmesi veya savunma verme süresinin geçmesiyle dosyanın tekemmül etmiş sayılacağı düzenlenerek ikinci dilekçeler aşamasına yer verilmemiştir.
üç/üç

Soru 4

İvedi yargılama usulüne tabi uyuşmazlıklarda savunma süresi ise dava dilekçesinin tebliğinden
itibaren ................... günle sınırlandırılmış, bu sürenin bir defaya mahsus olmak üzere en fazla .................. gün uzatılabileceği düzenlenmiştir. Boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
on beş/ yedi
B
on/ yedi
C
on beş/on
D
on beş/on beş
E
on/ on beş
Açıklama:
İvedi yargılama usulüne tabi uyuşmazlıklarda savunma süresi ise dava dilekçesinin tebliğinden
itibaren on beş günle sınırlandırılmış, bu sürenin bir defaya mahsus olmak üzere en fazla on beş gün
uzatılabileceği düzenlenmiştir. Savunma verildikten sonra ya da savunma verme süresinin geçmesiyle dosyanın tekemmül etmiş sayılacağı düzenlenerek ikinci dilekçeler aşamasına bu uyuşmazlıklarda yer verilmemiştir.
on beş/on beş

Soru 5

Herhangi bir sebeple harcı veya posta ücreti verilmeden veya eksik harç veya posta ücreti ile dava açılmış olması halinde, kaç gün içinde harcın ve posta ücretinin verilmesi ve tamamlanması hususu daire başkanı veya görevlendireceği tetkik hâkimi, mahkeme başkanı veya hâkim tarafından ilgiliye tebliğ olunur?

Seçenekler

A
on
B
yedi
C
on beş
D
üç
E
otuz
Açıklama:
Herhangi bir sebeple harcı veya posta ücreti verilmeden veya eksik harç veya posta ücreti ile dava açılmış olması halinde, otuz gün içinde harcın ve posta ücretinin verilmesi ve tamamlanması hususu daire başkanı veya görevlendireceği tetkik hâkimi, mahkeme başkanı veya hâkim tarafından ilgiliye tebliğ olunur. Tebligata rağmen gereği yerine getirilmediği takdirde bildirim aynı şekilde bir daha tekrarlanır. Harç veya posta ücreti süresi içinde verilmez veya tamamlanmazsa davanın açılmamış sayılmasına karar verilir ve davacıya tebliğ olunur.

Soru 6

Dava açıldıktan sonra posta ücretinde tebliğ işlemlerinin yapılmasını engelleyecek şekilde azalma olması halinde, kaç gün içinde posta ücretinin tamamlanması daire başkanı veya görevlendireceği tetkik hâkimi, mahkeme başkanı veya hâkim tarafından ilgiliye tebliğ olunur?

Seçenekler

A
otuz
B
altmış
C
on beş
D
yedi
E
on
Açıklama:
Dava açıldıktan sonra posta ücretinde tebliğ işlemlerinin yapılmasını engelleyecek şekilde azalma olması halinde, otuz gün içinde posta ücretinin tamamlanması daire başkanı veya görevlendireceği tetkik hâkimi, mahkeme başkanı veya hâkim tarafından ilgiliye tebliğ olunur. Tebligata rağmen gereği yerine getirilmediği takdirde bildirim aynı şekilde bir daha tekrarlanır. Posta ücreti süresi içinde tamamlanmazsa dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. Bu kararın tebliği tarihinden başlayarak üç ay içinde, noksanı tamamlanmak suretiyle yeniden işleme konulması istenmediği takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilir ve davacıya tebliğ olunur.

Soru 7

İlk inceleme işlemlerinin dilekçenin alındığı tarihten itibaren en geç ...................... gün içinde sonuçlandırılmasını hükme bağlamıştır. Cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
on
B
on beş
C
yedi
D
beş
E
otuz
Açıklama:
Danıştay, idare mahkemesi veya vergi mahkemelerine sunulan dava dilekçeleri, Danıştay’da daire
başkanının görevlendireceği bir tetkik hâkimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından ilk incelemeye tabi tutulur. Dilekçeler aşağıda yer alan yönlerden kanuna aykırı görülürse durum; görevli daire veya mahkemeye bir rapor ile bildirilir. Tek hâkimle çözümlenecek dava dilekçeleri için rapor düzenlenmez ve ilgili hâkim gerekli işlemleri yapar. Kanun ilk inceleme işlemlerinin dilekçenin alındığı tarihten itibaren en geç on beş gün içinde sonuçlandırılmasını hükme bağlamıştır. Ancak davanın görülmesi aşamasında bu hususlardan biri tespit edildiğinde de ilk inceleme sonrasında verilmesi gereken kararlar verilmektedir.

Soru 8

Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olan kişinin avukat olmayan bir vekili aracılığıyla dava açması halinde, kaç gün içinde bizzat ya da avukat aracılığıyla dava açması için dilekçenin reddine karar verilmektedir?

Seçenekler

A
on
B
yedi
C
otuz
D
on beş
E
altmış
Açıklama:
İptal davalarında davacının ihlal edilen bir menfaatinin, tam yargı davalarında ise ihlal edilen bir hakkının olup olmadığı bu aşamada incelenir. Ayrıca, davacının medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olup olmadığına da bakılır. Eğer davacının dava açma ehliyeti olmadığı tespit edilirse dava reddedilir. Ancak ehliyetli olan kişinin avukat olmayan bir vekili aracılığıyla dava açması halinde, otuz gün içinde bizzat ya da avukat aracılığıyla dava açması için dilekçenin reddine karar verilmektedir.

Soru 9

Tarafların yapılacak tebliğlere karşı cevap süresini, tebliğ tarihinden itibaren kaç gündür?

Seçenekler

A
Altmış
B
on beş
C
yedi
D
otuz
E
on
Açıklama:
Kanun, tarafların yapılacak tebliğlere karşı cevap süresini, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün olarak düzenlemiştir. Bu süre, ancak haklı sebeplerin bulunması halinde, taraflardan birinin isteği üzerine görevli mahkeme kararı ile otuz günü geçmemek ve bir defaya mahsus olmak üzere uzatılabilir. Sürenin geçmesinden sonra yapılan uzatma talepleri kabul edilmemektedir.

Soru 10

İdari yargılama usulünde duruşma kararı varsa, duruşma yapılmasından sonra en geç kaç gün
içinde karar verilmesi gerekmektedir?

Seçenekler

A
yedi
B
otuz
C
altmış
D
on
E
on beş
Açıklama:
İdari yargılama usulünde duruşma, dosyanın tekemmülünden sonra, yani tarafların tüm iddia
ve savunmalarının sunulmasından sonra yapılmaktadır. Bu sebeple Kanun’un 19. maddesine göre
duruşma yapılmasından sonra en geç on beş gün içinde karar verilmesi gerekmektedir. Eğer duruşmada, bir ara karar verilmişse, bu kararın gereklerinin yerine getirilmesinden sonra dosya öncelikle incelenmektedir.

Soru 11

I. Bölge idare mahkemeleri, II. Sayıştay mahkemeleri, III. İdare mahkemeleri, IV. Vergi mahkemeleri, V. Danıştay; sıralanan mahkemelerin hangilerinde yazılı yargılama usulü uygulanmaktadır?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
I, II, III ve IV
C
I, III, IV ve V
D
I, II, IV ve V
E
I, II, III ve V
Açıklama:
Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinde yazılı yargılama usulü uygulanır ve inceleme evrak üzerinden yapılır. Sayıştay konu ile ilgili bir kurum değildir.

Soru 12

"................, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır." ifadesinde boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?

Seçenekler

A
Hukuk davaları
B
İdari davalar
C
Ceza davaları
D
Tazminat davaları
E
Miras davaları
Açıklama:
İdari davalar, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır.

Soru 13

Danıştay'a sunulan dava dilekçelerinin ilk incelemesi için Danıştay daire başkanının görevlendireceği kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tetkik hakimi
B
Mahkeme başkanı
C
Savcı
D
Mahkeme üyesi
E
Zabıt katibi
Açıklama:
Danıştay, idare mahkemesi veya vergi mahkemelerine sunulan dava dilekçeleri, Danıştay’da daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hâkimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından ilk incelemeye tabi tutulur.

Soru 14

"Kanun ilk inceleme işlemlerinin dilekçenin alındığı tarihten itibaren en geç ...............içinde sonuçlandırılmasını hükme bağlamıştır." ifadesinde boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?

Seçenekler

A
bir hafta
B
on gün
C
on beş gün
D
yirmi gün
E
bir ay
Açıklama:
Kanun ilk inceleme işlemlerinin dilekçenin alındığı tarihten itibaren en geç on beş gün içinde sonuçlandırılmasını hükme bağlamıştır.

Soru 15

Bir idari işleme karşı dava açabilmek için, o işlemin nasıl bir işlem olması gerekmektedir?

Seçenekler

A
Kesin olmayan
B
Dava açma ehliyeti gerektiren
C
İçtihatlarda örneği bulunan
D
Kesin ve yürütülmesi zorunlu
E
Menfaat gerektirmesi
Açıklama:
bir idari işleme karşı dava açabilmek için, o işlemin kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olması gerekmektedir.

Soru 16

İvedi yargılama usulüne tabi uyuşmazlıklarda savunma süresi dava dilekçesinin tebliğinden itibaren on beş gün, merkezi ve ortak sınavlara ilişkin uyuşmazlıklarda savunma süresi kısaltılarak dava dilekçesinin tebliğinden itibaren üç günle sınırlandırılmıştır. Bu süre bir defaya mahsus olmak üzere en fazla kaç gün daha uzatılabilmektedir?

Seçenekler

A
Bir gün
B
İki gün
C
Üç gün
D
Dört gün
E
Beş gün
Açıklama:
Merkezi ve ortak sınavlara ilişkin uyuşmazlıklarda savunma süresi daha da kısaltılarak dava dilekçesinin tebliğinden itibaren üç günle sınırlandırılmış, bu sürenin bir defaya mahsus olmak üzere en fazla üç gün uzatılabileceği hüküm altına alınmıştır. Aynı şekilde savunmanın verilmesi veya savunma verme süresinin geçmesiyle dosyanın tekemmül etmiş sayılacağı düzenlenerek ikinci dilekçeler aşamasına yer verilmemiştir.

Soru 17

İdari yargılama usulünde, görülmekte olan davanın çözümlenmesi için gereken bilgi ve belgeler, idari yargı mercileri tarafından doğrudan araştırılır ve incelenir. Davanın taraflarının sunmasına veya talebine bağlı olmaksızın her çeşit incelemenin mahkeme tarafından yapılmasına ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Hukuki araştırma
B
Dava soruşturması
C
Müzekkere
D
Hukuki mütaala
E
Resen araştırma
Açıklama:
İdari yargılama usulünde, görülmekte olan davanın çözümlenmesi için gereken bilgi ve belgeler, idari yargı mercileri tarafından doğrudan araştırılır ve incelenir. Davanın taraflarının sunmasına veya talebine bağlı olmaksızın her çeşit incelemenin mahkeme tarafından yapılması, resen araştırma ilkesi olarak adlandırılmıştır.

Soru 18

"İdari yargıda görülen davalar özellikle ..........., sadece kişilerin hak ve menfaatlerini korumaya yönelik olmayıp, idarenin hukuka uygun davranmasını sağlama amacını da taşımaktadırlar." ifadesinde boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?

Seçenekler

A
işe iade davaları
B
tazminat davaları
C
hukuk davaları
D
iptal davaları
E
tebliğ
Açıklama:
İdari yargıda görülen davalar özellikle iptal davaları, sadece kişilerin hak ve menfaatlerini korumaya yönelik olmayıp, idarenin hukuka uygun davranmasını sağlama amacını da taşımaktadırlar.

Soru 19

I. Danıştay, II. Yargıtay, III. İdare mahkemesi, IV. Vergi mahkemesi, V. Ağır ceza mahkemesi;
İYUK’un 17. maddesine göre: sıralanan mahkemelerden hangilerinde açılan iptal ve yirmibeş bin lirayı aşan tam yargı davaları ile tarh edilen vergi, resim ve harçlarla benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları toplamı yirmibeş bin lirayı aşan vergi davalarında, taraflardan birinin isteği üzerine duruşma yapılabilmektedir.

Seçenekler

A
I, III ve IV
B
I, III, IV ve V
C
II, III, IV ve V
D
III ve IV
E
III, IV ve V
Açıklama:
İdari yargıda, esas olarak yazılı yargılama usulü geçerli olmakla birlikte, Kanun duruşma yapılmasına da imkân tanımıştır. İYUK’un 17. maddesine göre: Danıştay ile idare ve vergi mahkemelerinde açılan iptal ve yirmibeşbin lirayı aşan tam yargı davaları ile tarh edilen vergi, resim ve harçlarla benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları toplamı yirmibeşbin lirayı aşan vergi davalarında, taraflardan birinin isteği üzerine duruşma yapılır.
Duruşma talebinin dava dilekçesinde veya cevap ve savunma dilekçelerinde yapılması gerekmektedir. Ayrıca, davayı gören mahkeme de kendiliğinden duruşma yapılmasına karar verebilmektedir.

Soru 20

İYUK’un 20. maddesinin 5. fıkrasına göre: Danıştay, bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinde dosyalar, bu Kanun ve diğer kanunlarda belirtilen öncelik veya ivedilik durumları ile Danıştay için Başkanlar Kurulunca, diğer mahkemeler için Hâkimler ve Savcılar Kurulunca konu itibariyle tespit edilip Resmi Gazete’de ilan edilecek öncelikli işler gözönünde bulundurulmak suretiyle, aşağıdaki durumlardan hangisine göre incelenir?

Seçenekler

A
Önem sıralarına
B
Geliş tarihlerine
C
Dosya kapsamlarına
D
Savcı talebine
E
Hakim kararına
Açıklama:
İYUK’un 20. maddesinin 5. fıkrasına göre: Danıştay, bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinde dosyalar, bu Kanun ve diğer kanunlarda belirtilen öncelik veya ivedilik durumları ile Danıştay için Başkanlar Kurulunca, diğer mahkemeler için Hâkimler ve Savcılar Kurulunca konu itibariyle tespit edilip Resmi Gazete’de ilan edilecek öncelikli işler gözönünde bulundurulmak suretiyle geliş tarihlerine göre incelenir ve tekemmül ettikleri sıra dâhilinde bir karara bağlanır

Soru 21

Dilekçe aşaması tamamlanan dosyaların sonraki süreci aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Layiha
B
Yargılama
C
İnceleme
D
Hüküm
E
Tebliğ
Açıklama:
Dilekçe aşaması tamamlandıktan sonra dosyanın incelenmesine geçilir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 22

Mahkemelere gönderilmek üzere ilgili mercilere verilen dilekçeler kaç gün içerisinde Danıştay veya ait olduğu mahkeme başkanlığına taahhütlü olarak gönderilir?

Seçenekler

A
3 gün
B
5 gün
C
7 gün
D
10 gün
E
15 gün
Açıklama:
Mahkemelere gönderilmek üzere diğer yerlere verilen dilekçeler, en geç üç gün içinde Danıştay veya ait olduğu mahkeme başkanlığına taahhütlü olarak gönderilir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 23

Kanun ilk inceleme işlemlerinin dilekçenin alındığı tarihten itibaren en geç ………içinde sonuçlandırılmasını hükme bağlamıştır.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
Üç gün
B
Yedi gün
C
On gün
D
On beş gün
E
Otuz gün
Açıklama:
Kanun ilk inceleme işlemlerinin dilekçenin alındığı tarihten itibaren en geç on beş gün içinde sonuçlandırılmasını hükme bağlamıştır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi dava açılmadan önce idareye başvurma zorunluluğu olan hallerde, başvuru yapılmaksızın dava açılması durumudur?

Seçenekler

A
Süre Aşımı
B
İdari merci tecavüzü
C
Husumet
D
Dilekçede Eksiklik Olup Olmadığı
E
Ehliyet
Açıklama:
Dava açılmazdan önce idareye başvurmak zorunluluğu olan hallerde, bu başvuru yapılmaksızın dava açılması durumunda idari merci tecavüzünden söz edilir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 25

İptal davalarında davacının ihlal edilen bir menfaatinin, tam yargı davalarında ise ihlal edilen bir hakkının olup olmadığı hangi aşamada incelenir?

Seçenekler

A
Süre aşımı
B
İdari merci tecavüzü
C
Husumet
D
Dilekçede eksiklik olup olmadığı
E
Ehliyet
Açıklama:
Ehliyet: İptal davalarında davacının ihlal edilen bir menfaatinin, tam yargı davalarında ise ihlal edilen bir hakkının olup olmadığı bu aşamada incelenir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 26

Dava dilekçesinde bulunması gereken hususlar, İYUK’un kaçıncı maddesinde düzenlenmiştir?

Seçenekler

A
2
B
3
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
Dava dilekçesinde bulunması gereken hususlar, İYUK’un 3.maddesinde düzenlenmiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 27

Dava dilekçelerinin ve eklerinin birer örneğinin davalıya tebliğ edilmesi ile ilgili hususlar İYUK’un kaçıncı maddesinde düzenlenmiştir?

Seçenekler

A
16. madde
B
17. madde
C
18. madde
D
19. madde
E
20. madde
Açıklama:
İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 16.maddesine göre; dava dilekçelerinin ve eklerinin birer örneği davalıya tebliğ edilir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 28

Merkezi ve ortak sınavlara ilişkin uyuşmazlıklarda savunma süresi dava dilekçesinin tebliğinden itibaren kaç gündür?

Seçenekler

A
10 gün
B
7 gün
C
15 gün
D
3 gün
E
30 gün
Açıklama:
Merkezi ve ortak sınavlara ilişkin uyuşmazlıklarda savunma süresi daha da kısaltılarak dava dilekçesinin tebliğinden itibaren üç günle sınırlandırılmıştır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 29

……….., mahkemeye, uyuşmazlığın çözümü için gereken bilgi ve belgeleri taraflardan isteme yetkisini tanımaktadır.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Seçenekler

A
Sorumluluğun şahsiliği ilkesi
B
Adil yargılanma ilkesi
C
Resen araştırma ilkesi
D
Kanun önünde eşitlik ilkesi
E
Kamuya ve devlete güven ilkesi
Açıklama:
Resen araştırma ilkesi, mahkemeye, uyuşmazlığın çözümü için gereken bilgi ve belgeleri taraflardan isteme yetkisini tanımaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 30

İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 26. Maddesinin konu başlığı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yürütmenin durdurulması
B
İdari davalarda genel yetki
C
Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun uygulanacağı haller
D
Kararlarda bulunacak hususlar
E
Tarafların Kişilik veya Niteliğinde Değişiklik
Açıklama:
Tarafların Kişilik veya Niteliğinde Değişiklik İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 26. Maddesinin konu başlığıdır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Ünite 7

Soru 1

İlk derece mahkemelerinin verdikleri kararlara karşı üst mahkemelere başvurulmasının amacı aşağıdakilerden hangisi olamaz?

Seçenekler

A
Kararın uygulanmasında zaman kazanılır.
B
Hatalar en aza indirilmeye çalışılmaktadır.
C
İçtihat birliği sağlanmaktadır.
D
Denetimin kanun yolu açık olması sağlanır.
E
İstinaf ve temyiz yolları sağlanmaktadır.
Açıklama:
İlk derece mahkemelerinin verdikleri kararlar üst mahkemelerce denetlenmek suretiyle hem hatalar en aza indirilmeye çalışılmakta hem de içtihat birliği sağlanmaktadır. İlk derece mahkemelerince verilen kararların üst mahkemelerde denetimi kanun yolu olarak adlandırılmaktadır. İdari Yargılama Usulü Kanunu, mahkeme kararlarına karşı, istinaf ve temyiz yollarını düzenlemiştir. Ayrıca bazı koşulların gerçekleşmesi halinde yargılamanın yenilenmesi kanun yolu da mevcuttur. (Doğru Yanıt A Şıkkıdır.)

Soru 2

İdari Yargılama Usulü Kanunu, idari yargı mercilerinin verdikleri kararlara karşı hangi durumlarda kararın açıklanmasını isteyebilir?

Seçenekler

A
Kararlarda hakimin taraf tuttuğu düşünülüyorsa.
B
Kararlar yeterince açık olmaması, birbiriyle çelişen kısımlar varsa.
C
Hakimin yeterince inceleme yapmadığı düşünülüyorsa.
D
Karar veren hakimin değiştirilmesi istenmekte ise.
E
Mahkeme kararına itiraz edilmek isteniyorsa.
Açıklama:
İdari Yargılama Usulü Kanunu, idari yargı mercilerinin verdikleri kararların yeterince açık olmaması ya da kararda birbiriyle çelişen kısımlar varsa, bu kararın açıklanmasını aynı mahkemeden isteme
imkânını tanımaktadır. Kanun’un 29. maddesine göre: Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar yeterince açık değilse yahut birbirine aykırı hüküm fıkralarını taşıyorsa, taraflardan her biri kararın açıklanmasını veya aykırılığın giderilmesini isteyebilir.
Açıklama veya aykırılığın kaldırılması başvurusu, kararın yerine getirilmesine kadar yapılabilmektedir. Karar uygulandıktan sonra böyle bir başvuru mümkün değildir. (Doğru Yanıt B Şıkkıdır.)

Soru 3

Bir davada mahkemenin verdiği kararın haksız, hukuka aykırı olduğunu düşünen tarafa, kararın bir üst derece mahkemesinde incelenmesi imkânını veren hukuki yol, aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Düzeltme yolu
B
İtiraz hakkı
C
Kanun yolu
D
Üst mahkeme hakkı
E
Yargılama faaliyeti
Açıklama:
Bir davada mahkemenin verdiği kararın haksız, hukuka aykırı olduğunu düşünen tarafa, kararın bir üst derece mahkemesinde incelenmesi imkânını veren hukuki yol, kanun yolu olarak adlandırılmaktadır. (Doğru Yanıt C Şıkkıdır.)

Soru 4

Bir davada mahkemenin verdiği kararın haksız, hukuka aykırı olduğunu düşünen tarafa, kararın bir üst derece mahkemesinde incelenmesi imkânın verilmesi yargılama faaliyeti açısından önemi sayıldığında aşağıdakilerden hangisi bunlar içinde yer almaz?

Seçenekler

A
Taraflar hukukun isabetli uygulanmadığını düşünmektedir.
B
Aleyhine karar verilenin adalete güvenini sarsmayacaktır.
C
Hâkimlerin uyuşmazlığı çözerken yanılmaları mümkündür.
D
Yargılamada karar birliği ve bütünlüğü sağlanacaktır.
E
Yargılama faaliyetinde hata yapılması ihtimalini azaltacaktır.
Açıklama:
Yargılama faaliyeti, her ne kadar ayrıntılı usul kurallarına uyularak ve tarafların katılımıyla yerine getirilmekteyse de bu kararların üst merci denetiminden geçirilmesi gerekmektedir. Çünkü genellikle aleyhine karar verilen taraf hukukun isabetli uygulanmadığını düşünmektedir. Daha tecrübeli ve bilgili hâkimlerden oluşan bir başka (üst) mahkeme denetimi, aleyhine karar verilen tarafın adalete, hukuk düzenine olan güvenini sarsmayacaktır.
Ayrıca, hâkimlerin önlerine gelen uyuşmazlığı çözerken yanılmaları, hata yapmaları ihtimali de mevcuttur. İnsanların hukuk kurallarını, maddi olayları anlamak, yorumlamak ve uygulamak konusunda yanılma ihtimalleri olduğuna göre, uyuşmazlığın bir üst mahkeme süzgecinden geçmesi, yargılama faaliyetinde hata yapılması ihtimalini azaltacaktır. (Doğru Yanıt D Şıkkıdır.)

Soru 5

TC. Anayasasına göre üst mahkemelere verilen en önemli görev aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kamu vicdanını rahatlatma görevi,
B
Davacıların güvenini kazanma görevi,
C
Kararlarda teklik sağlama görevi,
D
Adaletin tam olarak sağlanması görevi,
E
Hukuk alanında birliği sağlama görevi,
Açıklama:
Hukukun uygulamasında birlik sağlanması, mahkeme kararlarının üst denetiminin bir başka gerekçesidir. Hâkimlerin uyguladıkları hukuk kurallarını kendi kanılarına göre başka başka biçimde yorumlamaları mümkündür. Bu durumda mahkemeler, benzer olaylarda farklı kararlar vermiş olacaklardır. Mahkeme kararları arasındaki çelişkiler, kanun önünde eşitlik ilkesini zedelediği için kararlar arasında birlik sağlama zorunluluğu ortaya çıkmaktadır. Üst mahkeme denetimi, uygulamada birliği sağlayan önemli bir araçtır. Anayasa Mahkemesi’ne göre: “ Sosyal açıdan adaletin en önemli gereklerinden birisi, belli olaylara belli hükümlerin tek anlamda olmak üzere uygulanmasıdır. Demek ki aynı nitelikteki olaylara başka başka hükümlerin ya da aynı hükmün başka başka biçimlerde uygulanması, doğrudan doğruya adalet duygusunu incitici ve yurttaşların devlete karşı güvenini azaltıcı ve yerine göre temelden sarsıcı bir etki doğurmaktadır.” Bu sakıncayı önlemek için Anayasa, üst mahkemelere hukuk alanında
Anayasa, üst mahkemelere hukuk alanında birliği sağlama görevini vermiştir. (Doğru Yanıt E Şıkkıdır.)

Soru 6

İlk derece mahkemelerinin kararına karşı bölge idare mahkemelerine yapılan başvuruya ne denmektedir?

Seçenekler

A
İstinaf
B
Temyiz
C
İtiraz
D
Karar düzeltmesi
E
Karar açıklaması
Açıklama:
Danıştay’ın işyükünü hafifleterek içtihat mahkemesi olarak görev yapmasını sağlamak, yargılama sürecinin hızlandırılarak adil yargılama hakkının bir gereği olan makul sürede yargılanmanın sağlanması ve ilk derece mahkemelerinin istinaf ve temyiz denetiminden geçen kararlarının daha adil olacağı düşüncesiyle 18.6.2014 ve 6545 sayılı kanun ile üç dereceli yargılama sistemine geçilmiş bölge idare mahkemeleri de itiraz değil istinaf mercii olarak düzenlenmişlerdir. (Doğru Yanıt A Şıkkıdır.)

Soru 7

İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, bölge idare mahkemesine yapılan istinaf başvurusuna göre bölge idare mahkemesinin vereceği kararlar arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

Seçenekler

A
İstinaf başvurusunun reddine karar verebilir,
B
Temyiz istemini inceler ve reddedebilir,
C
Kararda maddi yanlışlıkları düzeltebilir,
D
Kararının kaldırılmasına karar verebilir,
E
İşin esası hakkında yeniden bir karar verebilir,
Açıklama:
Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir. Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu durumda bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir. İnceleme sırasında ihtiyaç duyulması hâlinde kararı veren mahkeme veya başka bir yer idare ya da vergi mahkemesi istinabe olunabilir. İstinabe olunan mahkeme gerekli işlemleri öncelikle ve ivedilikle yerine getirir. (Doğru Yanıt B Şıkkıdır.)

Soru 8

Bölge idare mahkemelerinin temyize konu kararlarının konusunu oluşturan davalar arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

Seçenekler

A
Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları.
B
Tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar.
C
Bölge idare mahkemesi karar vermemesi halinde açılan davalar.
D
Kamu görevinden çıkarılma sonucunu doğuran iptal davaları.
E
İmar planları, parselasyon işlemlerinden kaynaklanan davalar.
Açıklama:
Bölge idare mahkemelerinin temyize konu kararlarının konusunu oluşturan davalar şunlardır:
a. Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları.
b. Konusu yüz bin Türk lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar.
c. Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları.
d. Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları.
e. Müşterek kararnameyle yapılan atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri ile daire başkanı ve daha üst düzey kamu görevlilerinin atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri hakkında açılan iptal davaları.
f. İmar planları, parselasyon işlemlerinden kaynaklanan davalar.
g. Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonu ve Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunca itiraz üzerine verilen kararlar ile 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun uygulanmasından doğan davalar.
h. Maden, taşocakları, orman, jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sular ile ilgili mevzuatın uygulanmasına ilişkin işlemlere karşı açılan davalar.
ı. Ülke çapında uygulanan öğrenim ya da bir meslek veya sanatın icrası veyahut kamu hizmetine giriş amacıyla yapılan sınavlar hakkında açılan davalar.
i. Liman, kruvaziyer limanı, yat limanı, marina, iskele, rıhtım, akaryakıt ve sıvılaştırılmış petrol gazı boru hattı gibi kıyı tesislerine
işletme izni verilmesine ilişkin mevzuatın uygulanmasından doğan davalar.
j. 8/6/1994 tarihli ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun uygulanmasından ve 16/7/1997 tarihli ve 4283 sayılı Yap-İşlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanunun uygulanmasından doğan davalar.
k. 6/6/1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununun uygulanmasından doğan davalar.
l. 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununun uygulanmasından doğan davalar.
m. Düzenleyici ve denetleyici kurullar tarafından görevli oldukları piyasa veya sektörle ilgili olarak alınan kararlara karşı açılan davalar. (Doğru Yanıt C Şıkkıdır.)

Soru 9

Temyiz incelemesi sonucunda Danıştayın vereceği kararlar arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

Seçenekler

A
Kararı hukuka uygun bulursa onar.
B
Eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar.
C
Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması kararı bozar.
D
Kararları yeniden incelenmek üzere reddeder.
E
Hukuka aykırı karar verilmesi halinde kararı bozar.
Açıklama:
İYUK’un 49. maddesine göre temyiz incelemesi sonunda Danıştay;
a. Kararı hukuka uygun bulursa onar. Kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa, kararı, gerekçesini değiştirerek onar.
b. Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar.
Şu durumlarda ise temyize konu kararı bozar;
a. Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
b. Hukuka aykırı karar verilmesi,
c. Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması. (Doğru Yanıt D Şıkkıdır.)

Soru 10

Danıştayın temyiz üzerine verilen kararları kesin ise aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

Seçenekler

A
Danıştaya kararı düzeltme talebinde bulunabilinir.
B
Danıştaya kararının yürütmesinin durdurulması istenebilir.
C
Danıştaya kararı göre yeniden idare mahkemesine başvurulabilir.
D
Danıştaya kararına karşı 30 gün içinde itiraz edilebilir.
E
Mahkemelerin ısrar kararı vermesinin yolu kapatılmıştır.
Açıklama:
Belirmek gerekir ki yasa koyucu ivedi yargılama usulüne tabi davalarla merkezî ve ortak sınava ilişkin davalarda verilen kararlara karşı yapılan temyiz başvurularındaki inceleme için özel düzenleme getirmiştir. Buna göre; Danıştay evrak üzerinde yaptığı inceleme sonunda, maddi vakıalar hakkında edinilen bilgiyi yeterli görürse veya temyiz sadece hukuki noktalara ilişkin ise yahut temyiz olunan karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise işin esası hakkında karar verir. Temyiz üzerine verilen kararların kesin olduğu düzenlenmiş dolayısıyla bu davalarda mahkemelerin ısrar kararı vermesinin yolu kapatılmıştır. (Doğru Yanıt E Şıkkıdır.)

Soru 11

İlk derece mahkemelerince verilen kararların üst mahkemelerde denetimine ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Kanun yolu
B
Yargı yolu
C
Muhakeme yolu
D
Denetim yolu
E
İçtihat yolu
Açıklama:
İlk derece mahkemelerince verilen kararların üst mahkemelerde denetimine kanun yolu adı verilmektedir.

Soru 12

Aşağıdaki yargı mercilerinden hangisinin kararları yeterince açık değilse taraflar kararın açıklanması yoluna başvurulamaz?

Seçenekler

A
İdare mahkemesi
B
Vergi mahkemesi
C
Bölge idare mahkemesi
D
Danıştay
E
Yargıtay
Açıklama:
Yargıtay kararları yeterince açık değilse taraflar kararın açıklanması yoluna başvuramaz.

Soru 13

Aşağıdaki hallerden hangisi hakkında yapılan yanlışlığa ilişkin olarak, yanlışlığın düzeltilmesi başvurusu yapılamaz?

Seçenekler

A
Tarafların adları
B
Tarafların soyadları
C
Tarafların sıfatı
D
Tarafların iddia sonuçları
E
Tarafların delilleri
Açıklama:
Tarafların delilleri hakkında yapılan yanlışlığa ilişkin olarak, yanlışlığın düzeltilmesi başvurusu yapılamaz.

Soru 14

Mahkeme kararları arasındaki çelişkiler, hangi ilkeyi zedelediği için kararlar arasında birlik sağlama zorunluluğu ortaya çıkmaktadır?

Seçenekler

A
Silahların eşitliği ilkesi
B
Kanun önünde eşitlik ilkesi
C
Doğal hâkim ilkesi
D
Anayasal eşitlik ilkesi
E
Doğal eşitlik ilkesi
Açıklama:
Mahkeme kararları arasındaki çelişkiler, kanun önünde eşitlik ilkesini zedelediği için kararlar arasında birlik sağlama zorunluluğu ortaya çıkmaktadır.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi bölge idare mahkemelerinin temyize konu kararlarının konusunu oluşturan davalardan değildir?

Seçenekler

A
Kamu görevinden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları
B
Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları
C
İmar affı işlemlerinden kaynaklanan davalar
D
Ülke çapında uygulanan kamu hizmetine giriş amacıyla yapılan sınavlar hakkında açılan davalar
E
Maden, orman ve doğal mineralli sular ile ilgili mevzuatın uygulanmasına ilişkin işlemlere karşı açılan davalar
Açıklama:
İmar affı işlemlerinden kaynaklanan davalar, bölge idare mahkemelerinin temyize konu kararlarının konusunu oluşturan davalardan değildir.

Soru 16

Aşağıdaki davalardan hangisinde istinaf yoluna başvurmadan doğrudan temyiz kanun yolu öngörülmüştür?

Seçenekler

A
Kamu görevinden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları
B
Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları
C
İmar planlarından kaynaklanan davalar
D
Ülke çapında uygulanan kamu hizmetine giriş amacıyla yapılan sınavlar hakkında açılan davalar
E
Merkezî ve ortak sınavlara ilişkin davalar
Açıklama:
Merkezî ve ortak sınavlara ilişkin davalarda istinaf yoluna başvurmadan doğrudan temyiz kanun yolu öngörülmüştür.

Soru 17

Danıştay aşağıdaki hallerden hangisinde temyize konu kararı bozmaz?

Seçenekler

A
Görev dışında bir işe bakılmış olması
B
Yetki dışında bir işe bakılmış olması
C
Hukuka uygun karar verilmiş olması
D
Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata bulunması
E
Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte eksiklik bulunması
Açıklama:
Danıştay, hukuka uygun karar verilmiş olması halinde temyize konu kararı bozmaz.

Soru 18

Danıştay ilgili dairesinin onamaya ilişkin kararları, dosyayla birlikte hangi mahkemeye gönderilir?

Seçenekler

A
Bölge idare mahkemesine
B
İdare mahkemesine
C
Vergi mahkemesine
D
Kararı veren ilk derece mahkemesine
E
Kararı onaylayan istinaf mahkemesine
Açıklama:
Danıştay ilgili dairesinin onamaya ilişkin kararları, dosyayla birlikte kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilir.

Soru 19

Temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine hangi merci, dosyayı öncelikle inceler ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar verir?

Seçenekler

A
Bölge idare mahkemesi
B
İdare mahkemesi
C
Vergi mahkemesi
D
Kararı veren ilk derece mahkemesi
E
Kararı onaylayan istinaf mahkemesi
Açıklama:
Temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine kararı veren ilk derece mahkemesi, dosyayı öncelikle inceler ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar verir.

Soru 20

Aşağıdaki hallerden hangisinde yargılamanın yenilenmesi talep edilemez?

Seçenekler

A
Karara esas olarak alınan bir ilam hükmünün, kesinleşen bir mahkeme kararıyla bozularak ortadan kalkması
B
Bilirkişinin kasıtla gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun mahkeme kararıyla belirlenmesi
C
Vekil veya kanuni temsilci olan kimseler ile davanın görülüp karara bağlanmış bulunması
D
Lehine karar verilen tarafın, karara etkisi olan bir hile kullanmış olması
E
Çekinmeye mecbur olan başkan, üye veya hâkimin katılmasıyla karar verilmiş olması
Açıklama:
Vekil veya kanuni temsilci olan kimseler ile davanın görülüp karara bağlanmış bulunması halinde yargılamanın yenilenmesi talep edilemez.

Soru 21

Hukuki bir yol olan Açıklama'ya ilişkin aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Bir Kanun yoludur.
B
İdari yargı mercilerinin açık olmayan kararlarına karşı başvurulan bir yoldur.
C
Açıklama yapılması, o kararı veren mahkemeden istenir.
D
Açıklama başvurusu, kararın yerine getirilmesine kadar yapılabilmektedir.
E
Açıklama dilekçeleri, kararı veren mahkemeye ve karşı taraf sayısından bir nüsha fazla verilmelidir.
Açıklama:
Kanun yolları dışında İdari Yargılama Usulü Kanunu, idari yargı mercilerinin verdikleri kararların yeterince açık olmaması ya da kararda birbiriyle çelişen kısımlar varsa, bu kararın açıklanmasını aynı mahkemeden isteme imkânını tanımaktadır. Kararı veren mahkemeye yapılabilecek bir diğer başvuru ise karardaki yanlışlıkların düzeltilmesi başvurusudur.

Soru 22

İdari yargı mercilerinin verdikleri kararların yeterince açık olmaması ya da kararda birbiriyle çelişen kısımlar varsa ne zaman kadar açıklama istenebilir?

Seçenekler

A
Karar verilinceye kadar
B
Karar temyize gidinceye kadar
C
Karar kesinleşinceye kadar
D
Karar üst mahkeme denetiminden gelinceye kadar
E
Karar uygulanıncaya kadar
Açıklama:
Açıklama veya aykırılığın kaldırılması başvurusu, kararın yerine getirilmesine kadar yapılabilmektedir. Karar uygulandıktan sonra böyle bir başvuru mümkün değildir.

Soru 23

İdari yargılamada yanlışlıkların düzeltilmesi talebi ne zamana kadar yapılabilir?

Seçenekler

A
Süre sınırlaması yoktur
B
Karar temyiz edilinceye kadar
C
Karar verilinceye kadar
D
Karar kesinleşinceye kadar
E
Karar uygulanıncaya kadar
Açıklama:
Yanlışlıkların düzeltilmesi talebi, açıklamaya ilişkin yukarıda açıklanan usule tabidir. Ancak açıklama talebi, kararın uygulanmasına kadar yapılabilirken, yanlışlıkların düzeltilmesi başvurusunda böyle bir sınırlama bulunmamaktadır.

Soru 24

İdari yargıda istinafa başvuru süresi ne kadardır?

Seçenekler

A
Kararın verildiği andan itibaren 15 gün
B
Kararın tebliğinden itibaren 30 gün
C
Kararın verilmesinden itibaren 30 gün
D
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün
E
Kararın tebliğinden itibaren 60 gün
Açıklama:
İstinaf yoluna idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde başvurmak gerekir.

Soru 25

İdari yargıda istinaf sistemine ne zaman geçilmiştir?

Seçenekler

A
2004
B
2010
C
2012
D
2016
E
2020
Açıklama:
Her ne kadar 18.06.2014 ve 6545 sayılı kanun ile üç dereceli yargılama sistemine geçilse ve bölge idare mahkemeleri de itiraz değil istinaf merci olarak düzenlense de, bu düzenlemenin uygulamaya geçmesi 2016 yılında olmuştur.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi bölge idare mahkemelerinin temyize tabi kararları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları
B
Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları
C
İmar planları, parselasyon işlemlerinden kaynaklanan davalar
D
Konusu yüz bin Türk lirasını aşmayan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar
E
Ülke çapında uygulanan öğrenim ya da bir meslek veya sanatın icrası veyahut kamu hizmetine giriş amacıyla yapılan sınavlar hakkında açılan davalar
Açıklama:
Bölge idare mahkemelerinin
temyize konu kararlarının konusunu oluşturan davalar şunlardır:
a. Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları.
b. Konusu yüz bin Türk lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar.
c. Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları.
d. Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları.
e. Müşterek kararnameyle yapılan atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri ile daire başkanı ve daha üst düzey kamu görevlilerinin atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri hakkında açılan iptal davaları.
f. İmar planları, parselasyon işlemlerinden kaynaklanan davalar.
g. Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonu ve Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunca itiraz üzerine verilen kararlar ile 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun uygulanmasından doğan davalar.
h. Maden, taşocakları, orman, jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sular ile ilgili mevzuatın uygulanmasına ilişkin işlemlere karşı açılan davalar.
ı. Ülke çapında uygulanan öğrenim ya da bir meslek veya sanatın icrası veyahut kamu hizmetine giriş amacıyla yapılan sınavlar hakkında açılan davalar.

Soru 27

İdari yargıda temyiz kanun yoluna başvuru süresi ne kadardır?

Seçenekler

A
Kararın verildiği andan itibaren 15 gün
B
Kararın kesinleştiği andan itibaren 15 gün
C
Kararın verildiği tarihten itibaren 30 gün
D
Kararın kesinleştiği andan itibaren 30 gün
E
Kararın tebliğ edildiği andan itibaren 30 gün
Açıklama:
İYUK’un 46. maddesine göre, Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir.

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi idari yargıda kanun yolları arasında zikredilemez?

Seçenekler

A
İstinaf
B
Temyiz
C
Kanun yararına temyiz
D
Kanun yararına istinaf
E
Yargılamanın yenilenmesi
Açıklama:
İdari Yargılama Usulü Kanunu, mahkeme kararlarına karşı, istinaf ve temyiz yollarını düzenlemiştir. Ayrıca bazı koşulların gerçekleşmesi halinde yargılamanın yenilenmesi adlı kanun yolu da mevcuttur. Mahkeme kararlarının taraflarca temyizinin yanı sıra İYUK, kanun yararına temyiz denilen bir başka başvuru yolu daha düzenlemiştir.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi idari yargıda yargılamanın yenilenmesi sebeplerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Karara esas olarak alınan bir ilam hükmünün, kesinleşen bir mahkeme kararıyla bozularak ortadan kalkması
B
Bilirkişinin kasıtla gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun mahkeme kararıyla belirlenmesi
C
Bilirkişi raporunun yanlış olması
D
Çekinmeye mecbur olan başkan, üye veya hâkimin katılmasıyla karar verilmiş olması
E
Lehine karar verilen tarafın, karara etkisi olan bir hile kullanmış olması
Açıklama:
Yargılamanın yenilenmesi sebepleri:
• Zorlayıcı sebepler dolayısıyla veya lehine karar verilen tarafın eyleminden doğan bir sebeple elde edilemeyen bir belgenin kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması,
• Karara esas olarak alınan belgenin sahteliğine hükmedilmiş veya sahte olduğu mahkeme veya resmi bir makam huzurunda ikrar olunmuş veya sahtelik hakkındaki hüküm karardan evvel verilmiş olup da, yargılamanın yenilenmesini isteyen kimsenin karar zamanında bundan haberi bulunmamış olması,
• Karara esas olarak alınan bir ilam hükmünün, kesinleşen bir mahkeme kararıyla bozularak ortadan kalkması,
• Bilirkişinin kasıtla gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun mahkeme kararıyla belirlenmesi,
• Lehine karar verilen tarafın, karara etkisi olan bir hile kullanmış olması,
• Vekil veya kanuni temsilci olmayan kimseler ile davanın görülüp karara bağlanmış bulunması,
• Çekinmeye mecbur olan başkan, üye veya hâkimin katılmasıyla karar verilmiş olması,
• Tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava hakkında verilen karara aykırı yeni bir kararın verilmesine neden olabilecek kanuni bir dayanak yokken, aynı mahkeme yahut başka bir mahkeme tarafından önceki ilamın hükmüne aykırı bir karar verilmiş bulunması.
• Hükmün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlali suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması.
Bilirkişi raporunun yanlış olması tek başına yargılamanın yenilenmesi sebebi teşkil etmez.

Soru 30

İdari yargıda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararı gerekçe gösterilerek başvurulacak yargılamanın yenilenmesinde süre ne kadardır?

Seçenekler

A
Kararın kesinleştiği tarihten itibaren 60 gün
B
Kararın kesinleştiği tarihten itibaren 6 ay
C
Kararın kesinleştiği tarihten itibaren 1 yıl
D
Kararın kesinleştiği tarihten itibaren 18 ay
E
Kararın kesinleştiği tarihten itibaren 10 yıl
Açıklama:
Yargılamanın yenilenmesi istekleri esas kararı vermiş olan mahkemece karara bağlanır. Yargılamanın yenilenmesi isteğinde bulunma süresi, yukarıdaki 8 numaralı sebepler için on yıl; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararı gerekçe gösterilecekse, kararın kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl; diğer sebepler için altmış gündür. Bu süreler, dayanılan sebebin istemde bulunan yönünden gerçekleştiği tarihi izleyen günden başlatılarak hesaplanmaktadır.

Soru 31

Yanlışlıkların düzeltilmesine ilişkin olarak aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Bir Kanun yoludur.
B
Kararın uygulanmasına kadar başvurulabilen bir yoldur.
C
Her konuda taraflar bu yola başvurabilir.
D
Kararın uygulanması aşamasında da başvurulabilen bir yoldur.
E
Sadece İdare ve Vergi mahkemelerinin kararı için başvurulabilen bir yoldur.
Açıklama:
İlgililer, kararın uygulanması aşamasında yanlışlıkların düzeltilmesini talep edebilirler. Bu yol bir Kanun yolu olmamakla birlikte ilgililere tanınmış hukuki bir imkandır. Danıştay, Bölge İdare Mahekmeleri ile İdare ve Vergi mahkemelerinin kararlarına karşı başvurulabilen bir yoldur.

Soru 32

Bir davada mahkemenin verdiği kararın haksız, hukuka aykırı olduğunu düşünen tarafa, kararın bir üst derece mahkemesinde incelenmesi imkânını veren hukuki yol, "................." olarak adlandırılmaktadır.
Yukarıda verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Seçenekler

A
kanun yolu
B
yargılama yolu
C
mahkeme yolu
D
yargı yolu
E
düzeltme yolu
Açıklama:
Bir davada mahkemenin verdiği kararın haksız, hukuka aykırı olduğunu düşünen tarafa, kararın bir üst derece mahkemesinde incelenmesi imkânını veren hukuki yol, kanun yolu olarak adlandırılmaktadır.

Soru 33

I. İstinaf
II. Temyiz
III. Karar düzeltme
IV. Yargılamanın yapılmamış sayılması
V. Yargılamanın yenilenmesi
Yukarıdakilerden hangisi İdari Yargılama Usulü Kanununca tanınan kanun yolları arasında yer alır?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, II ve IV
D
I, III ve V
E
I, II ve V
Açıklama:
İdari Yargılama Usulü Kanunu, mahkeme kararlarına karşı, istinaf ve temyiz yollarını düzenlemiştir. Ayrıca bazı koşulların gerçekleşmesi halinde yargılamanın yenilenmesi adlı kanun yolu da mevcuttur.

Soru 34

Temyiz kararı verecek makam hangisidir?

Seçenekler

A
Bölge Adliye Mahkemesi
B
Yargıtay
C
Bölge İdare Mahkemesi
D
Danıştay
E
Sayıştay
Açıklama:
Böge idare mahkemelerinin kararları Danıştay dava daireleri; Danıştay dava dairelerinin ilk derece mahkemesi olarak verdikleri kararlar ise konusuna göre Danıştay İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulu’nca incelenmektedir.

Soru 35

İvedi yargılama usulüne tabi davalarda verilen kararlara karşı kaç gün içinde temyize başvurmak gerekmektedir?

Seçenekler

A
5
B
10
C
15
D
20
E
30
Açıklama:
Özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde, Danıştay dava daireleri ile bölge idare mahkemelerinin kararlarına karşı tebliğ tarihini izleyen otuz gün içinde Danıştay’da temyiz yoluna başvurulabilir. İvedi yargılama usulüne tabi davalarda verilen kararlara karşı onbeş gün merkezî ve ortak sınavlara ilişkin davalarda verilen kararlara karşı ise beş gün içinde temyiz başvurusunda bulunmak gerekir.

Soru 36

Yargılamanın yenilenmesi istekleri hangi mahkemece karara bağlanır?

Seçenekler

A
Danıştay
B
Bölge İdare Mahkemesi
C
Yargıtay
D
Bölge Adliye Mahkemesi
E
Kararı veren ilk derece mahkemesi
Açıklama:
Yargılamanın yenilenmesi istekleri esas kararı vermiş olan mahkemece karara bağlanır.

Soru 37

İstinaf için başvurulacak makam hangisidir?

Seçenekler

A
Danıştay
B
Bölge İdare Mahkemesi
C
Bölge Adliye Mahkemesi
D
Yargıtay
E
Sayıştay
Açıklama:
İstinaf yoluna idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde başvurmak gerekir.

Soru 38

İdari yargıda açıklama veya aykırılığın giderilmesi başvurusu ne zaman kadar yapılabilir?

Seçenekler

A
Karar kesinleşinceye kadar
B
Kararın yerine getirilmesine kadar
C
Karar verildikten sonra 10 gün içinde
D
Kararın kesinleşmesinden itibaren 10 gün içinde
E
Her zaman yapılabilir
Açıklama:
Açıklama veya aykırılığın giderilmesi başvurusu, kararın yerine getirilmesine kadar yapılabilmektedir. Karar uygulandıktan sonra böyle bir başvuru mümkün değildir. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 39

İstinaf kanun yolu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
İstinaf başvurusu mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde yapılabilir.
B
İstinaf başvurusuna konu olacak kararlara karşı yapılan kanun yolu başvurularında dilekçelerdeki hitap ve istekle bağlı kalınmaksızın dosyalar bölge idare mahkemesine gönderilir.
C
Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir.
D
Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesinin uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına karar verir.
E
İstinaf yoluna başvurulmuş olması mahkeme kararlarının yürütülmesini durdurmaz.
Açıklama:
İYUK m. 45'e göre, istinaf başvurusu mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde yapılabilir. Bu nedenle doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 40

İdari yargılama usulünde aşağıdakilerden hangisine karşı istinaf kanun yoluna başvurulabilir?

Seçenekler

A
Konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları
B
Konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen tam yargı davaları
C
Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları
D
İvedi yargılama usulüne tabi olan davalar
E
Merkezi ve ortak sınavlara ilişkin davalar
Açıklama:
Konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararların kesin olduğu öngörüldüğünden bu kararlara karşı istinaf yolu kapalıdır. Ayrıca ivedi yargılama usulüne tabi olan davalar ve merkezi ve ortak sınavlara ilişkin davalarda da istinaf yoluna başvurulamaz. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.

Soru 41

Temyiz başvurusu, Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin kararlarının tebliğini izleyen günden itibaren kaç gün içinde yapılır?

Seçenekler

A
7
B
10
C
15
D
30
E
60
Açıklama:
İYUK m.46'ya göre, temyiz başvurusu Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin kararlarının tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içinde yapılır. Bu nedenle doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 42

Aşağıdaki konulardan hangisi ile ilgili bölge idare mahkemelerince verilen kararlara karşı temyiz yoluna başvurulamaz?

Seçenekler

A
Öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları
B
Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya 30 yahut daha uzun bir süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları
C
İmar planları, parselasyon işlemlerinden kaynaklanan davalar
D
Konusu yüz bin Türk lirasını aşmayan vergi davaları
E
Düzenleyici ve denetleyici kurullar tarafından görevli oldukları piyasa veya sektörle ilgili olarak alınan kararlara karşı açılan davalar
Açıklama:
Konusu yüz bin Türk lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar bölge idare mahkemelerinin temyize konu olan kararlarındandır. Bu nedenle cevap D şıkkıdır.

Soru 43

İdari yargıda temyiz mercii aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İdare Mahkemesi
B
Bölge İdare Mahkemesi
C
Bölge Adliye Mahkemesi
D
Yargıtay
E
Danıştay
Açıklama:
İdari yargıda temyiz incelemesi Danıştay tarafından yapılmaktadır. Bu nedenle doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 44

Merkezi ve ortak sınavlara ilişkin davalarda verilen kararlar kaç gün içerisinde temyiz edilebilir?

Seçenekler

A
3
B
5
C
7
D
15
E
30
Açıklama:
Merkezi ve ortak sınavlara ilişkin davalarda verilen kararlara karşı 5 gün içerisinde temyiz başvurusunda bulunmak gerekmektedir. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 45

Temyiz dilekçesi kendisine tebliğ edilen karşı taraf temyiz dilekçesine kaç gün içerisinde cevap verebilir?

Seçenekler

A
7
B
10
C
15
D
30
E
60
Açıklama:
Temyiz dilekçeleri bölge idare mahkemesi veya Danıştay dairesince karşı tarafa tebliğ edilir. Karşı taraf tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde cevap verebilir. Bu nedenle cevap D şıkkıdır.

Soru 46

İvedi yargılama usulüne tabi davalarda temyiz istemi en geç ne kadar sürede karara bağlanmalıdır?

Seçenekler

A
15 gün
B
1 ay
C
45 gün
D
60 gün
E
6 ay
Açıklama:
İvedi yargılama usulüne tabi davalarda temyiz isteminin en geç 1 ay içinde karara bağlanması gerekmektedir.

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi idari yargıda yargılamanın yenilenmesi nedenlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Karara esas olarak alınan bir ilam hükmünün, kesinleşen bir mahkeme kararı ile bozularak ortadan kalkması
B
Karara esas olarak alınan belgenin sahteliğine hükmedilmesi
C
Lehine karar verilen tarafın eyleminden doğan bir sebeple elde edilemeyen bir belgenin kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması
D
Çekinmeye mecbur olan başkan, üye veya hakimin katılmasıyla karar verilmiş olması
E
Davaya görevsiz bir mahkeme tarafından bakılmış olması
Açıklama:
Davaya görevsiz bir mahkeme tarafından bakılmış olması İYUK 53. maddede sayılan yargılamanın yenilenmesi sebeplerinden biri değildir. Bu nedenle cevap E şıkkıdır.

Soru 48

I. İvedi yargılama usulüne tabi olan davalar II. Merkezî ve ortak sınavlara ilişkin davalar III. Konusu beş bin Türk lirasını geçen vergi davaları Yukarıda belirtilen idari dava türlerinden hangisi veya hangileri hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlara kaşı istinaf yoluna başvurulamaz?

Seçenekler

A
Yalnız III
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İYUK’un 45. maddesinde istinaf kanun yolu düzenlenmiştir. İstinaf yoluna idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde başvurmak gerekir. Ancak, yasa koyucu konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararların kesin olduğunu öngörerek bu kararlara kaşı istinaf yolunu kapatmıştır. İvedi yargılama usulüne tabi olan davalarla ve merkezî ve ortak sınavlara ilişkin davalarda da istinaf yoluna başvurulamaz.

Soru 49

Aşağıdaki mahkemelerden hangisi idari yargıda istinaf mercii olarak düzenlenmiştir?

Seçenekler

A
Danıştay
B
İdare mahkemesi
C
Vergi mahkemesi
D
Bölge İdare Mahkemesi
E
Bölge Adliye Mahkemesi
Açıklama:
Danıştay’ın işyükünü hafifleterek içtihat mahkemesi olarak görev yapmasını sağlamak, yargılama sürecinin hızlandırılarak adil yargılama hakkının bir gereği olan makul sürede yargılanmanın sağlanması ve ilk derece mahkemelerinin istinaf ve temyiz denetiminden geçen kararlarının daha adil olacağı düşüncesiyle 18.6.2014 ve 6545 sayılı kanun ile üç dereceli yargılama sistemine geçilmiş bölge idare mahkemeleri de itiraz değil istinaf mercii olarak düzenlenmişlerdir.
Bölge İdare Mahkemesi

Soru 50

İYUK’un 49. maddesine göre Danıştay’ın temyiz incelemesi sonunda vereceği kararlarla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa, kararı, gerekçesini değiştirerek onar
B
Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar varsa kararı düzelterek onar
C
Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması varsa kararı düzelterek onar
D
Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış ise temyize konu kararı bozar
E
Hukuka aykırı karar verilmişse temyize konu kararı bozar
Açıklama:
İYUK’un 49. maddesine göre temyiz incelemesi sonunda Danıştay, usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması halinde incelenen kararı bozar.
Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması varsa kararı düzelterek onar

Soru 51

Hükmün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlali suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması durumunda yargılamanın yenilenmesi isteğinde bulunma süresi kaç yıldır?

Seçenekler

A
1
B
3
C
5
D
8
E
10
Açıklama:
Yargılamanın yenilenmesi istekleri esas kararı vermiş olan mahkemece karara bağlanır. Yargılamanın yenilenmesi isteğinde bulunma süresi, yukarıdaki 8 numaralı sebepler için on yıl; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararı gerekçe gösterilecekse, kararın kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl; diğer sebepler için altmış gündür. Bu süreler, dayanılan sebebin istemde bulunan yönünden gerçekleştiği tarihi izleyen günden başlatılarak hesaplanmaktadır.
1

Soru 52

I. Zorlayıcı sebepler dolayısıyla veya lehine karar verilen tarafın eyleminden doğan bir sebeple elde edilemeyen bir belgenin kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması
II. Tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava hakkında verilen karara aykırı yeni bir kararın verilmesine neden olabilecek kanuni bir dayanak yokken, aynı mahkeme yahut başka bir mahkeme tarafından önceki ilamın hükmüne aykırı bir karar verilmiş bulunması
III. Hükmün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlali suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri idari yargıda yargılamanın yenilenmesi sebeplerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Ortada bir hata, yanılgı olduğunun kabul edilmesi için İYUK’un 53. maddesi hangi koşulların gerektiğini tek tek saymıştır. Kanun’a göre,

  • Zorlayıcı sebepler dolayısıyla veya lehine karar verilen tarafın eyleminden doğan bir sebeple elde edilemeyen bir belgenin kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması,

  • Tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava hakkında verilen karara aykırı yeni bir kararın verilmesine neden olabilecek kanuni bir dayanak yokken, aynı mahkeme yahut başka bir mahkeme tarafından önceki ilamın hükmüne aykırı bir karar verilmiş bulunması,

  • Hükmün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlali suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması,


durumlarında Danıştay ile bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinden verilen kararlar hakkında yargılamanın yenilenmesi istenebilir.
I, II ve III

Soru 53

İdari yargıda temyiz incelemesi aşağıdaki mahkemelerden hangisi tarafından yapılmaktadır?

Seçenekler

A
Yargıtay
B
Bölge İdare Mahkemesi
C
Bölge Adliye Mahkemesi
D
Danıştay
E
İdare ve Vergi Mahkemeleri
Açıklama:
İYUK’un 46. maddesine göre, Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin hükümde sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir.

Soru 54

Bölge idare mahkemelerinin kararları hakkında aşağıdaki mercilerden hangisi tarafından temyiz incelemesi yapılır?

Seçenekler

A
Danıştay Dava Daireleri
B
Danıştay İdari Dava Daireleri
C
Danıştay Vergi Dava Daireleri
D
Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu
E
Danıştay Başkanlar Kurulu
Açıklama:
Bölge idare mahkemelerinin kararları Danıştay dava daireleri; Danıştay dava dairelerinin ilk derece mahkemesi olarak verdikleri kararlar ise konusuna göre Danıştay İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulu’nca incelenmektedir.

Soru 55

Özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde, Danıştay dava daireleri ile bölge idare mahkemelerinin kararlarına karşı tebliğ tarihini izleyen kaç gün içinde Danıştay’da temyiz yoluna başvurulabilir?

Seçenekler

A
10
B
20
C
30
D
45
E
60
Açıklama:
Özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde, Danıştay dava daireleri ile bölge idare mahkemelerinin kararlarına karşı tebliğ tarihini izleyen otuz gün içinde Danıştay’da temyiz yoluna başvurulabilir.
30

Soru 56

İvedi yargılama usulüne tabi davalarda verilen kararlara karşı kaç gün içinde temyiz başvurusunda bulunmak gerekir?

Seçenekler

A
5
B
10
C
15
D
20
E
30
Açıklama:
İvedi yargılama usulüne tabi davalarda verilen kararlara karşı onbeş gün içinde temyiz başvurusunda bulunmak gerekir.
15

Soru 57

İdari yargıda verilen kanun yararına temyiz ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Kesinleşmiş bulunan kararlardan niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade edenler kanun yararına temyiz olunabilir
B
Kanun yararına temyiz yoluna, ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafından başvurulur
C
Temyiz isteği yerinde görüldüğü takdirde karar, kanun yararına bozulur
D
Kanun yararına bozma kararı, daha önce kesinleşmiş olan merci kararının hukuki sonuçlarını kaldırır
E
Bozma kararlarının bir örneği ilgili bakanlığa gönderilir ve Resmi Gazete’de yayımlanır
Açıklama:
Mahkeme kararlarının taraflarca temyizinin yanı sıra İYUK, kanun yararına temyiz denilen bir başka başvuru yolu daha düzenlemiştir. Kanun’un 51. maddesine göre: İdare ve vergi mahkemeleri ile bölge idare mahkemelerinin kesin olarak verdiği kararlar ile istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlardan niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade edenler, ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafından kanun yararına temyiz olunabilir. Temyiz isteği yerinde görüldüğü takdirde karar, kanun yararına bozulur. Bu bozma kararı, daha önce kesinleşmiş olan merci kararının hukuki sonuçlarını kaldırmaz. Ancak verilmiş olan kararın hukuka aykırılığı ortaya konulmuş olur. Bozma kararlarının bir örneği ilgili bakanlığa gönderilmekte ve Resmi Gazete’de yayımlanmaktadır.
Kanun yararına bozma kararı, daha önce kesinleşmiş olan merci kararının hukuki sonuçlarını kaldırır

Soru 58

Mahkeme kararlarına ilişkin yapılan açıklama ve yanlışlıkların düzeltilmesi talepleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Yanlışlıkların düzeltilmesi talebi her zaman yapılabilir.
B
Yanlışlıkların düzeltilmesi talebi mahkeme kararındaki her husus için mümkündür.
C
Açıklama veya aykırılığın kaldırılması başvurusu, kararın yerine getirilmesine kadar yapılabilmektedir.
D
Açıklama dilekçeleri, kararı veren mahkemeye ve karşı taraf sayısından bir nüsha fazla
verilmelidir.
E
İki tarafın adı ve soyadı ile sıfatı ve iddiaları sonucuna ilişkin yanlışlıklar ile hüküm fıkrasındaki hesap yanlışlıklarının düzeltilmesi istenebilir.
Açıklama:
Yanlışlıkların düzeltilmesi talebi yalnızca Kanun'da belirtilen hususlarla sınırlıdır.

Soru 59

İdari yargıda istinaf sistemine geçiş hangi tarihte gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
20 Temmuz 2014
B
20 Temmuz 2015
C
20 Temmuz 2016
D
20 Mayıs 2017
E
20 Mayıs 2018
Açıklama:
İdari yargıda istinaf sistemine 20 Temmuz 2016'da geçilmiştir.

Soru 60

İdari yargıda istinaf kanun yolu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Seçenekler

A
Temyizin şekil ve usulüne tabidir.
B
İlk derece mahkemesi kararının tebliğinden itibaren otuz gün içinde yapılmalıdır.
C
Bölge idare mahkemeleri itiraz mercii olarak düzenlenmişlerdir.
D
İvedi yargılama usulüne tabi olan davalarla ve merkezî ve ortak sınavlara ilişkin davalarda da istinaf yoluna başvurulamaz.
E
İstinaf yoluna başvuru, kararı veren idare veya vergi mahkemesinin yargı çevresindeki Bölge İdare Mahkemesine yapılır.
Açıklama:
Bölge İdare Mahkemeleri itiraz değil istinaf mercii olarak düzenlenmişlerdir.

Soru 61

  1. İstinaf yoluna başvurulmasıyla kararların yürütmesi kendiliğinden durmaz.
  2. İstinaf yolunda yürütmenin durdurulması istemi Danıştay'ca karara bağlanır.
  3. Teminatlar idareden %50 indirimli olarak alınır.
  4. Adli yardımdan yararlananlardan teminat alınmaz.
İstinaf yolunda yürütmenin durdurulması ile ilgili yukarıdakilerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
İstinaf yoluna başvurulmuş olması, hâkim, mahkeme kararlarının yürütülmesini
durdurmaz. Bu kararların teminat karşılığında yürütülmesinin durdurulmasına istinaf başvurusunu incelemeye yetkili bölge idare mahkemesince karar verilebilir.
İdareden ve adli yardımdan yararlananlardan teminat alınmaz.

Soru 62

İdari yargıda temyiz yoluna başvuru süresi ilgili mahkeme kararının tebliğinden itibaren en fazla kaç gündür?

Seçenekler

A
30 gün
B
40 gün
C
45 gün
D
60 gün
E
75 gün
Açıklama:
Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin verdikleri kararlar Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir.

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi Bölge idare mahkemelerinin temyize konu kararlarının konusunu oluşturan davalardan biri değildir?

Seçenekler

A
Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları
B
İmar planları, parselasyon işlemlerinden kaynaklanan davaları
C
Konusu kırk bin Türk lirası olan bir tam yargı davası
D
Belli bir meslekten çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları
E
Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları
Açıklama:
Konusu yüz bin Türk lirasını aşmayan tam yargı davaları hakkında temyiz yoluna başvurulamaz.

Soru 64

Merkezi ve ortak sınavlara ilişkin davalarda verilen kararlara karşı en fazla kaç gün içinde temyiz yoluna başvurulabilmektedir?

Seçenekler

A
3 gün
B
5 gün
C
7 gün
D
10 gün
E
15 gün
Açıklama:
Merkezî ve ortak sınavlara ilişkin davalarda verilen kararlara karşı beş gün içinde temyiz başvurusunda bulunmak gerekir.

Soru 65

Temyiz dilekçelerinin bölge idare mahkemesi veya Danıştay dairesince karşı tarafa tebliğ edilmesi üzerine karşı taraf tebliğ tarihini izleyen günden itibaren en fazla kaç gün içinde bu dilekçeye cevap verebilir?

Seçenekler

A
5 gün
B
7 gün
C
10 gün
D
15 gün
E
30 gün
Açıklama:
Temyiz dilekçeleri bölge idare mahkemesi veya Danıştay dairesince
karşı tarafa tebliğ edilir. Karşı taraf tebliğ tarihini izleyen en fazla
otuz gün içinde cevap verebilir.

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi kanun yararına temyiz yoluna başvurmaya yetkili kişilerden biridir?

Seçenekler

A
Danıştay Başkanı
B
Danıştay Başkanvekili
C
Danıştay Başsavcısı
D
Cumhurbaşkanı
E
Cumhurbaşkanı Yardımcısı
Açıklama:
İdare ve vergi mahkemeleri ile bölge idare mahkemelerinin kesin olarak verdiği kararlar ile istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlardan niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade edenler, ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcı tarafından
kanun yararına temyiz olunabilir.

Soru 67

Tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava hakkında verilen karara aykırı yeni bir kararın verilmesine neden olabilecek kanuni bir dayanak yokken, aynı mahkeme yahut başka bir mahkeme tarafından önceki ilamın hükmüne aykırı bir karar verilmiş bulunması halinde yargılamanın yenilenmesi istemi en fazla kaç yıl içinde yapılabilir?

Seçenekler

A
1 yıl
B
3 yıl
C
5 yıl
D
7 yıl
E
10 yıl
Açıklama:
Tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava hakkında verilen karara aykırı yeni bir kararın verilmesine neden olabilecek kanuni bir dayanak yokken, aynı mahkeme yahut başka bir mahkeme tarafından önceki ilamın hükmüne aykırı bir karar verilmiş bulunması halinde yargılamanın yenilenmesi istemi 10 yıl içinde; Avrupa İnsan HaklarıMahkemesi kararı gerekçe gösterilecekse, kararın kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl; diğer sebepler için altmış gün içinde yapılmalıdır.

Soru 68

Temyize açık olmayan kararlar, ilk derece mahkemesinde kaç gün içerisinde tebliğe çıkarılır?

Seçenekler

A
5
B
7
C
14
D
15
E
30
Açıklama:
İstinaf
Bölge idare mahkemelerinin temyize açık olmayan kararları kesindir. Bu kararlar, dosyayla birlikte kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilir ve bu mahkemelerce yedi gün içinde tebliğe çıkarılır.

Soru 69

  1. İmar planları, parselasyon işlemlerinden kaynaklanan davalar
  2. Kamu hizmetine giriş amacıyla yapılan sınavlar hakkında açılan davalar
  3. Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları
  4. Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri bölge idare mahkemelerinin temyize konu kararlarının konusunu oluşturan davalardandır?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, III ve IV
C
I, II, III, IV
D
I ve III
E
Yalnız I
Açıklama:
İmar planları, parselasyon işlemlerinden kaynaklanan davalar, kamu hizmetine giriş amacıyla yapılan sınavlar hakkında açılan davalar, düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları, belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları, maden, taşocakları, orman, jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sular ile ilgili mevzuatın uygulanmasına ilişkin işlemlere karşı açılan davalar bölge idare mahkemelerinin temyize konu kararlarının konusunu oluşturan davalardandır.

Soru 70

  1. İvedi yargılama usulüne tabi davalarda verilen kararlara karşı on beş gün temyiz başvurusunda bulunmak gerekir.
  2. Temyiz dilekçelerinde eksiklikler bulunması halinde eksikler tamamlanmazsa temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına karar verilmektedir.
  3. Temyiz incelemesi sonunda danıştay kararda gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa kararı gerekçesini değiştirerek onar.
  4. Temyiz dilekçesindeki eksikliklerin 10 gün içinde tamamlanması gerekir.
Yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I, III ve IV
B
I, II,III ve IV
C
II ve IV
D
I, II, III
E
I ve III
Açıklama:
İvedi yargılama usulüne tabi davalarda verilen kararlara karşı on beş gün temyiz başvurusunda bulunmak gerekir. Temyiz dilekçelerinde eksiklikler bulunması halinde eksikler tamamlanmazsa temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına karar verilmektedir. Temyiz incelemesi sonunda danıştay kararda gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa kararı gerekçesini değiştirerek onar. Temyiz dilekçesindeki eksikliklerin 15 gün içinde tamamlanması gerekir.

Soru 71

  1. Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,
  2. Hukuka aykırı karar verilmesi,
  3. Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar,
  4. Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması
Hangi durumlarda temyize konu kararı bozar?

Seçenekler

A
I, II ve IV
B
I ve II
C
I, II,III ve IV
D
I, II ve III
E
I ve III
Açıklama:
Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, hukuka aykırı karar verilmesi, usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması durumlarında temyize konu kararı bozar. Kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa danıştay kararı düzelterek onar.

Soru 72

Yargının hatalı karar verdiği bazı hallerde yapılan yanlışlığın düzeltilmesine imkan tanınmasına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Temyiz
B
İstinaf
C
Bilirkişi
D
İnfaz
E
Yargılamanın yenilenmesi
Açıklama:
Yargılamanın yenilenmesi, yargının hatalı karar verdiği bazı hallerde yapılan yanlışlığın düzeltilmesine imkân tanımaktadır.

Soru 73

  1. Lehine karar verilen tarafın, karara etkisi olan bir hile kullanmış olması,
  2. Bilirkişinin kasıtla gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun mahkeme kararıyla belirlenmesi,
  3. Karara esas olarak alınan bir ilam hükmünün, kesinleşen bir mahkeme kararıyla bozularak ortadan kalkması,
  4. Zorlayıcı sebepler dolayısıyla veya lehine karar verilen tarafın eyleminden doğan bir sebeple elde edilemeyen bir belgenin kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması
Yukarıda verilenden hangileri yargılamanın yenilenmesi istenebilecek kararlardandır?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
I ve III
D
I, II, III ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Danıştay ile bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinden verilen
kararlar hakkında; lehine karar verilen tarafın, karara etkisi olan bir hile kullanmış olması, bilirkişinin kasıtla gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun mahkeme kararıyla belirlenmesi, karara esas olarak alınan bir ilam hükmünün, kesinleşen bir mahkeme kararıyla bozularak ortadan kalkması, zorlayıcı sebepler dolayısıyla veya lehine karar verilen tarafın eyleminden doğan bir sebeple elde edilemeyen bir belgenin kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması, tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava hakkında verilen karara aykırı yeni bir kararın verilmesine neden olabilecek kanuni bir dayanak yokken, aynı mahkeme yahut başka bir mahkeme tarafından önceki ilamın hükmüne aykırı bir karar verilmiş bulunması gibi sebepler dolayısıyla yargılamanın yenilenmesi istenebilir.

Soru 74

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararı gerekçe gösterilerek yargılamanın yenilenmesi isteğinde bulunma, kararın kesinleştiği tarihten itibaren ne kadar süre içerisinde yapılabilir?

Seçenekler

A
3 ay
B
6 ay
C
12 ay
D
15 ay
E
24 ay
Açıklama:
Temyiz
Yargılamanın yenilenmesi istekleri esas kararı vermiş olan mahkemece karara bağlanır. Yargılamanın yenilenmesi isteğinde bulunma süresi, 8 numaralı sebepler için on yıl; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararı gerekçe gösterilecekse, kararın kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl; diğer sebepler için altmış gündür. Bu süreler, dayanılan sebebin istemde bulunan yönünden gerçekleştiği tarihi izleyen günden başlatılarak hesaplanmaktadır.

Soru 75

Bir davada mahkemenin verdiği kararın haksız, hukuka aykırı olduğunu düşünen tarafa, kararın bir üst derece mahkemesinde incelenmesi imkânı verilmesine ne denir?

Seçenekler

A
Temyiz
B
Bilirkişi
C
İstinaf
D
Kanun yol
E
İnfaz
Açıklama:
Mahkeme Kararlarının Üst Mahkemede Denetimi
Bir davada mahkemenin verdiği kararın haksız, hukuka aykırı olduğunu düşünen tarafa, kararın bir üst derece mahkemesinde incelenmesi imkânını veren hukuki yol, kanun yolu olarak adlandırılmaktadır.

Soru 76

  1. Danıştay’ın iş yükünü hafifleterek içtihat mahkemesi olarak görev yapmasını sağlamak,
  2. Yargılama sürecini hızlandırmak
  3. İlk derece mahkemelerinin istinaf ve temyiz denetiminden geçen kararlarının daha adil olacağı düşüncesi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri üç dereceli yargılama sistemine geçilmesinin sebeplerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İstinaf
Danıştay’ın iş yükünü hafifleterek içtihat mahkemesi olarak görev yapmasını sağlamak, yargılama sürecinin hızlandırılarak adil yargılama hakkının bir gereği olan makul sürede yargılanmanın sağlanması ve ilk derece mahkemelerinin istinaf ve temyiz denetiminden geçen kararlarının daha adil olacağı düşüncesiyle 18.6.2014 ve 6545 sayılı kanun ile üç dereceli yargılama sistemine geçilmiş bölge idare mahkemeleri de itiraz değil istinaf mercii olarak düzenlenmişlerdir.

Soru 77

İstinaf yoluna idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren kaç gün içerisinde başvurulmalıdır?

Seçenekler

A
7 gün
B
15 gün
C
30 gün
D
90 gün
E
180 gün
Açıklama:
İstinaf yoluna idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine,kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde başvurmak gerekir.

Soru 78

İYUK m. 46 uyarınca temyiz süresi ne kadardır?

Seçenekler

A
7 gün
B
15 gün
C
30 gün
D
2 ay
E
6 ay
Açıklama:
İYUK’un 46. maddesine göre, Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin ilgili davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir. Doğru cevap C'dir.

Ünite 8

Soru 1

Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarının uygulanması idari yargının, önemli konularındandır. Bu sürecin detayları İdari Yargılama Usulü Kanunun hangi maddesi ile açıklanmaktadır?

Seçenekler

A
28
B
29
C
30
D
31
E
32
Açıklama:
Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarının uygulanması idari yargının, önemli konularından biridir. Yargı kararlarının uygulanması konusunun ayrıntılı incelenmesinden önce, İYUK’un “Kararların sonuçları” başlıklı 28.maddesinin aktarılmasında yarar vardır. Doğru cevap A'dır.

Soru 2

Mahkeme kararlarının süresi içinde kamu görevlilernce yerine getirilmemesi halinde aşağıdaki davalardan hangisi açılabilmektedir?

Seçenekler

A
Manevi tazminat
B
Maddi tazminat
C
İdare aleyine dava
D
Kişisel dava
E
Sayıştay davası
Açıklama:
21.2.2014 tarih 6526 sayılı Kaun ile yapılan değişiklikten önce mahkeme kararlarını otuz gün içinde kasten yerine getirmeyen
kamu görevlileri aleyhine de tazminat davası açılması mümkün idi. Söz konusu değişiklik ile mahkeme kararlarının süresi içinde kamu görevlilernce yerine getirilmemesi halinde de artık sadece idare aleyhine dava açılabilmektedir. Doğru cevap C'dir.

Soru 3

İptal davalarında verilen kararların, dava konusu işlemi, ilk yapıldığı andan itibaren hükümsüz kıldığı kabul edilmektedir. Bir başka ifadeyle idari yargı mercileri tarafından verilen iptal kararı, ............. sonuç doğurmaktadır. İfadesinde boş bırakılan yere hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Geçmişe olumsuz
B
Geçmişe etkili
C
Geçmişe yapıcı
D
Geçmişe bozucu
E
Geçmişe düzenleyici
Açıklama:
İptal davalarında verilen kararların, dava konusu işlemi, ilk yapıldığı andan itibaren hükümsüz kıldığı kabul edilmektedir. Bir başka ifadeyle idari yargı mercileri tarafından verilen iptal kararı, geçmişe etkili sonuç doğurmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Soru 4

Bir imar planının iptali üzerine bu plana göre verilen tüm ruhsatların da geri alınması aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Seçenekler

A
Geçmişe bozucu işlem
B
Geçmişe düzenlyici işlem
C
Geçmişe yapılandırıcı işlem
D
Geçmişe ilişkilendiren işlem
E
Geçmişe etkili işlem
Açıklama:
Birel işlemin iptali durumunda idare, iptal kararının gereklerini yerine getirmek için geçmişe etkili işlem yapabilir. Fakat düzenleyici işlemlerin iptali halinde, bu işlemin tüm sonuçlarıyla hukuk âleminden kaldırılması için, uygulama işlemlerinin de geçmişe yönelik olarak geri alması gerekmektedir. Örneğin bir imar planının iptali üzerine bu plana göre verilen tüm ruhsatların
da geri alınması gerekecektir. Doğru cevap E'dir.

Soru 5

Hukuki düzenlemelerin ilgili hakkında uygulanarak tüm sonuçlarını doğurmasıdır şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kaybedilmiş hak
B
İstenilen hak
C
Düzenlenen hak
D
Kazanılmış hak
E
Yapılandırılmış hak
Açıklama:
Düzenleyici işlemler, yürürlükte olduğu sürece uygulanırlar ve uygulama işlemleri, ilgililer bakımından kazanılmış hak doğururlar. Kazanılmış hakların korunması da hukuk devleti ilkesinin gereği olduğuna göre, bir düzenleyici işlemin iptali gerekçesiyle, bu işlemin uygulama işlemleri geçmişe yönelik olarak kaldırılamazlar. Doğru cevap D'dir.

Soru 6

Kamu tüzelkişilerinin mülkiyetindeki bir malı kamu yararına özgüleme işlemine ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Takip
B
Takdir
C
Tahsis
D
Tahrib
E
Tahsil
Açıklama:
Tahsis Kamu tüzelkişilerinin mülkiyetindeki bir malı kamu yararına özgüleme işlemidir. Doğru cevap C'dir.

Soru 7

Devletin borçları tahsisattan (............) ve bu tertipte de tahsisat mevcut değilse maarifi gayrı melhuze (................) faslından tediye olunur. İfadesinde boş bıraklan yerlere hangileri gelmelidir?

Seçenekler

A
Ödenek-beklenmeyen giderler
B
Ödenek-el koymalar
C
El koymalar-vergiler
D
Vergiler-ödenekler
E
Beklenmeyen giderler-vergiler
Açıklama:
Mahkeme ilamına müstenit olan düyun (borç) tertibinde karşılığı bulunmadığı takdirde ihtiyat faslından naklonulacak tahsisattan (ödenekten) ve bu tertipte de tahsisat mevcut değilse maarifi gayrı melhuze (beklenmeyen giderler) faslından tediye olunur. Doğru cevap A'dır.

Soru 8

İYUK’un 28.maddesinde, iptal veya yürütmeyi durdurma kararlarının gereklerinin yerine getirilmesi için Kanun’da sözü edilen süre, yargı kararına uygun işlem yapılması için tanınan azami süre aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
35
B
30
C
25
D
20
E
15
Açıklama:
İYUK’un 28.maddesinde, iptal veya yürütmeyi durdurma kararlarının gereklerinin en geç otuz gün içinde yerine getirileceği belirtilmektedir. Kanun’da sözü edilen süre, yargı kararına uygun işlem yapılması için tanınan azami süredir. Doğru cevap B'dir.

Soru 9

Mahkemelerin kararlarına göre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde idare aleyhine maddi ve manevi tazminat davası açılabilicek mahkemelerden hangisi yanlış verilmiştir?

Seçenekler

A
Danıştay
B
Bölge idare mahkemeleri
C
Vergi mahkemeleri
D
İdare mahkemeleri
E
Anayasa mahkemesi
Açıklama:
Doğru cevap E'dir.
28.maddeye göre: Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemeleri kararlarına göre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde idare aleyhine Danıştay ve ilgili idari mahkemede maddi ve manevi tazminat davası açılabilir.

Soru 10

İdarenin ödediği tazminat miktarını, kişisel kusuru bulunan kamu görevlisinden kusuru oranında istemesine ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Tanzim
B
Faiz
C
Borç
D
Rücu
E
Tahsis
Açıklama:
Rücu İdarenin ödediği tazminat miktarını, kişisel kusuru bulunan kamu görevlisinden kusuru oranında istemesidir. Doğru cevap D'dir.

Soru 11

İdari yargı yerlerinin verdikleri tazminat kararları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Tazminat kararları gereğince idare ödeme yapmazsa, genel hükümlere göre infaz ve icra olunur.
B
Tazminat kararlarının tahsili için devlet malları haczedilemez.
C
Tazminat kararlarının icrasında İcra ve İflas Kanunu hükümleri uygulanır.
D
Kamu tüzelkişilerinin özel malları haczedilebilir.
E
Tazminat kararlarının icrası için İcra ve İflas Kanunu’nun bütün hükümleri ayrım yapılmaksızın devlete ve kamu tüzelkişilerine uygulanır.
Açıklama:
İcra ve İflas Kanunu’nun iflas hükümleri Devlete ve kamu tüzelkişilerine uygulanamamaktadır. Yine İcra ve İflas Kanunu’nun 82/1. maddesine göre Devlet malları ile özel kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen mallar haczedilemezler.

Soru 12

Belli bir para miktarına ilişkin davalarda hükmedilen tazminat kararı gereğince ödemenin en geç kaç gün içinde yapılması gerekir?

Seçenekler

A
15
B
30
C
60
D
90
E
100
Açıklama:
Yasa koyucu, konusu belli bir miktar paranın ödenmesini gerektiren davalarda hükmedilen miktar ile her türlü davalarda hükmedilen vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin, davacının veya vekilinin davalı idareye yazılı şekilde bildireceği banka hesap numarasına, bu bildirim tarihinden itibaren, birinci fıkrada belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yatırılacağını ve en geç otuz gün içinde ödeme yapılmaması halinde, genel hükümler dairesinde infaz ve icra olunacağını düzenlemiştir.

Soru 13

Düzenleyici işlemlerin yargı kararıyla iptali durumunda, uygulama işlemlerinin de geçmişe yönelik olarak geri alınması hangi hukuka aykırılılık halidir?

Seçenekler

A
Haklı beklentinin ihlali
B
Kazanılmış hakkın ihlali
C
Hukuki imkansızlık
D
Maddi imkansızlık
E
Fiili imkansızlık
Açıklama:
İptal kararlarının geçmişe etkili olması konusunda da düzenleyici işlemler bakımından farklılık bulunmaktadır. Birel işlemin iptali durumunda idare, iptal kararının gereklerini yerine getirmek için geçmişe etkili işlem yapabilir. Fakat düzenleyici işlemlerin iptali halinde, bu işlemin tüm sonuçlarıyla hukuk âleminden kaldırılması için, uygulama işlemlerinin de geçmişe yönelik olarak geri alması gerekmektedir. Örneğin bir imar planının iptali üzerine bu plana göre verilen tüm ruhsatların da geri alınması gerekecektir.
Bu örnekten de anlaşılacağı üzere, düzenleyici işlemlerin yargı kararıyla iptali durumunda, uygulama işlemlerinin de geçmişe yönelik olarak geri alınması, kazanılmış hakların ihlali anlamına geleceği için hukuka uygun olmayacaktır. Düzenleyici işlemler, yürürlükte olduğu sürece uygulanırlar ve uygulama işlemleri, ilgililer bakımından kazanılmış hak doğururlar. Kazanılmış hakların korunması da hukuk devleti ilkesinin gereği olduğuna göre, bir düzenleyici işlemin iptali gerekçesiyle, bu işlemin uygulama işlemleri geçmişe yönelik olarak kaldırılamazlar.

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisinin kararlarına göre işlem tesis edilmemesi halinde idare aleyhine maddi veya manevi tazminat davası açılabileceği İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda düzenlenmemiştir?

Seçenekler

A
Vergi mahkemesi
B
İdare mahkemesi
C
Bölge idare mahkemesi
D
Yargıtay
E
Danıştay
Açıklama:
Yargıtay

Soru 15

İdari yargı yerleri tarafından verilen mahkeme kararlarının en geç kaç gün içinde uygulanması gerekir?

Seçenekler

A
10
B
15
C
30
D
60
E
90
Açıklama:
Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez. Ancak disiplin hükümleri saklıdır.

Soru 16

Yaş haddini doldurmuş bir kamu görevlisinin yargı kararına rağmen göreve atanamaması halinde yargı kararının uygulanmama nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Maddi imkansızlık
B
Hukuki imkansızlık
C
Menfaat yokluğu
D
İşlemin konusunun meşru olmaması
E
Kazanılmış hak olmaması
Açıklama:
İptal edilen işlemi tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırmak mümkün olmayabilir. Örneğin uygulanan yıkım kararının iptali sonrasında, idarenin geçmişe yönelik işlem yapması maddi olarak imkânsızdır. Hukuki imkânsızlık ise yargı kararı doğrultusunda işlem yapmanın hukuken mümkün olamamasıdır. Örneğin yaş haddini doldurmuş bir görevli, yargı kararına rağmen göreve atanamaz.

Soru 17

İdari yargı yerlerince verilen tazminat kararlarının uygulanması aşağıdakilerden hangisine tabidir?

Seçenekler

A
İcra ve İflas Kanunu
B
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
C
Muhasebei Umumiye Kanunu
D
Ceza Muhakemesi Kanunu
E
İdari Yargılama Usulü Kanunu
Açıklama:
Yasa koyucu, konusu belli bir miktar paranın ödenmesini gerektiren davalarda hükmedilen miktar ile her türlü davalarda hükmedilen vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin, davacının veya vekilinin davalı idareye yazılı şekilde bildireceği banka hesap numarasına, bu bildirim tarihinden itibaren, birinci fıkrada belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yatırılacağını ve en geç otuz gün içinde ödeme yapılmaması halinde, genel hükümler dairesinde infaz ve icra olunacağını düzenlemiştir. Genel hükümlere göre takip ve tahsil; icra ve iflas hukuku kurallarına göre ve icra daireleri aracılığıyla yapılacağı anlamına gelmektedir.

Soru 18

Yargı kararını uygulamayan bakan hakkında ceza davasının aşağıdakilerden hangisinde açılması gerekir?

Seçenekler

A
Yargıtay
B
Ağır ceza mahkemesi
C
Özel yetkili ağır ceza mahkemesi
D
Yüce Divan
E
Danıştay
Açıklama:
Yargı kararını uygulamayan bakan hakkında ceza davasının Yüce Divan'da açılması gerekir.

Soru 19

İptal kararları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
İptal kararları kendiliğinden sonuç doğurduklarından idarenin herhangi bir işlem yapması gerekmez.
B
Geçmişe etkilidirler.
C
Dava konusu işlemi yapıldığı andan itibaren hükümsüz kılar.
D
İptal edilen işleme dayanılarak yapılan işlemlerin geri alınmasında somut olayın özelliği dikkate alınır.
E
Danıştay kararlarında düzenleyici işlemlerin iptali üzerine eski düzenleyici işlemin kendiliğinden yürürlüğe girmeyeceği kabul edilmektedir.
Açıklama:
İdari yargı yerlerinin verdikleri iptal kararları kendiliğinden sonuç doğurmamaktadır. İptal kararları geçmişe etkili olduğundan yani yapıldığı andan itibaren hükümsüz kılındığından idarenin iptal kararlarını yaşama geçirmek için birtakım işlemler yapması veya eylemlerde bulunması gerekmektedir.

Soru 20

İdari yargı yerlerince verilen kararların uygulanmaması halinde İYUK’da ilgililer için nasıl bir hukuki yol öngörülmüştür?

Seçenekler

A
İtiraz
B
Şikayet
C
Maddi ve manevi tazminat davası
D
Tespit davası
E
Resen icra
Açıklama:
İdari Yargılama Usulü Kanunu, idari yargıda verilen kararların uygulanmasını düzenlemekle yetinmemiş; ayrıca kararların uygulanmaması halini de öngörmüştür. Kanun’a göre, Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemeleri kararlarına göre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde idare aleyhine Danıştay ve ilgili idare mahkemesinde maddi ve manevi tazminat davası açılabilir.

Soru 21

...................... , idari yargıda verilen kararların uygulanmasını düzenlemekle yetinmemiş; ayrıca kararların uygulanmaması halini de öngörmüştür. Boş bırakılan alana aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
İcra ve İflas Kanunu
B
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
C
Muhasebei Umumiye Kanunu
D
Ceza Muhakemesi Kanunu
E
İdari Yargılama Usulü Kanunu
Açıklama:
İdari Yargılama Usulü Kanunu, idari yargıda verilen kararların uygulanmasını düzenlemekle yetinmemiş; ayrıca kararların uygulanmaması halini de öngörmüştür.

Soru 22

........................ , hukuki düzenlemelerin, ilgili hakkında uygulanarak tüm sonuçlarını doğurmasıdır. Boş bırakılan alana aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
İtiraz
B
Şikayet
C
Kazanılmış hak
D
Tespit davası
E
Resen icra
Açıklama:
Kazanılmış Hak; Hukuki düzenlemelerin ilgili hakkında uygulanarak tüm sonuçlarını doğurmasıdır.

Soru 23

Genel hükümlere göre takip ve tahsil; icra ve iflas hukuku kurallarına göre hangi kurum tarafından yapılır?

Seçenekler

A
İdare mahkemesi
B
Bölge idare mahkemesi
C
Vergi mahkemesi
D
İcra daireleri
E
Yargıtay
Açıklama:
Genel hükümlere göre takip ve tahsil; icra ve iflas hukuku kurallarına göre ve icra daireleri aracılığıyla yapılacağı anlamına gelmektedir.

Soru 24

Kamu tüzel kişilerinin hüküm ve tasarrufu altında olup, kamu yararına tahsis edilmemiş mallara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Özel mal
B
Genel mal
C
Kamusal mal
D
Kazanılmış hak
E
Menfaat yokluğu
Açıklama:
Özel Mal; Kamu tüzel kişilerinin hüküm ve tasarrufu altında olup, kamu yararına tahsis edilmemiş mallar.

Soru 25

Tahsis ne demektir?

Seçenekler

A
Kamu tüzel kişilerinin hüküm ve tasarrufu altında olup, kamu yararına verimemiş mallar
B
Kamu tüzel kişilerinin mülkiyetindeki bir malı kamu yararına özgüleme işlemi
C
Kamu tüzel kişilerinin mülkiyetindeki bir mal için açılmış maddi ve manevi tazminat davası
D
Kamu tüzel kişilerinin mülkiyetindeki bir mal için açılmış tespit davası
E
Resen icra
Açıklama:
Tahsis; Kamu tüzel kişilerinin mülkiyetindeki bir malı kamu yararına özgüleme işlemidir.

Soru 26

İYUK’ un 28.maddesine göre, iptal veya yürütmeyi durdurma kararlarının gereklerinin yerine getirilmesi için tanınan azami süre, kaç gündür?

Seçenekler

A
10
B
15
C
30
D
60
E
90
Açıklama:
İYUK’ un 28.maddesinde, iptal veya yürütmeyi durdurma kararlarının gereklerinin en geç otuz gün içinde yerine getirileceği belirtilmektedir. Kanun’da sözü edilen süre, yargı kararına uygun işlem yapılması için tanınan azami süredir.

Soru 27

İdarenin işlem yapmasının hukuki olarak mümkün olmaması durumuna, ne ad verilir?

Seçenekler

A
Maddi imkansızlık
B
Hukuki imkansızlık
C
İşlemin konusunun meşru olmaması
D
Kazanılmış hak olmaması
E
Menfaat yokluğu
Açıklama:
Hukuki İmkânsızlık; İdarenin işlem yapmasının hukuki olarak mümkün olmaması.

Soru 28

Maddi İmkânsızlık, ne demektir?

Seçenekler

A
İdarenin işlem yapmasının fiilen maddi olarak mümkün olmaması.
B
İdarenin işlem yapmasının hukuki olarak mümkün olmaması.
C
idarenin yapacağı işlemin konusunun meşru olmaması
D
İdarenin yapacağı işlemin kazanılmış hak olmaması
E
Menfaat yokluğu
Açıklama:
Maddi İmkânsızlık; İdarenin işlem yapmasının fiilen maddi olarak mümkün olmaması.

Soru 29

İdarenin ödediği tazminat miktarını, kişisel kusuru bulunan kamu görevlisinden kusuru oranında istemesine ne denir?

Seçenekler

A
Maddi imkansızlık
B
Tahsis
C
Rucu
D
Resen icra
E
Tespit davası
Açıklama:
Rücu; İdarenin ödediği tazminat miktarını, kişisel kusuru bulunan kamu görevlisinden kusuru oranında istemesidir.

Soru 30

Kişisel sorumluluk, ne anlama gelmektedir?

Seçenekler

A
Kamu görevlilerinin hizmetle ilgisi olmayan tutum ve davranışlarından dolayı haksız fiil esaslarına göre sorumlu olması
B
İdarenin ödediği tazminat miktarını, kişisel kusuru bulunan kamu görevlisinden kusuru oranında istemesi
C
Kamu görevlilerinin işlem yapmasının fiilen maddi olarak mümkün olmaması
D
Kamu görevlilerinin işlem yapmasının hukuki olarak mümkün olmaması.
E
Menfaat yokluğu
Açıklama:
Kişisel Sorumluluk; Kamu görevlilerinin hizmetle ilgisi olmayan tutum ve davranışlarından dolayı haksız fiil esaslarına göre sorumlu olmasıdır.

Soru 31

İdari yargıda verilen kararların uygulanmasını düzenleyen kanun aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Vergi Usul Kanunu
B
Türk Ceza Kanunu
C
İdari Yargılama Usulü Kanunu
D
Kabahatler Kanunu
E
Türk Ticaret Kanunu
Açıklama:
İdari yargıda verilen kararların uygulanmasını düzenleyen kanun, İdari Yargılama Usulü Kanunu'dur. Doğru cevap "C" şıkkıdır.

Soru 32

Mahkeme kararlarının süresi içinde kamu görevlilerince yerine getirilmemesi halinde aşağıdakilerden hangisi aleyhine dava açılabilir?

Seçenekler

A
Kamu görevlileri
B
İdare
C
Mahkeme
D
Davacı
E
Danıştay
Açıklama:
21.2.2014 tarih 6526 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten önce mahkeme kararlarını otuz gün içinde kasten yerine getirmeyen kamu görevlileri aleyhine de tazminat davası açılması mümkün idi. Söz konusu değişiklik ile mahkeme kararlarının süresi içinde kamu görevlilerince yerine getirilmemesi halinde sadece idare aleyhine dava açılabilmektedir. Doğru cevap "B" şıkkıdır.

Soru 33

Düzenleyici işlemlerin yargı kararıyla iptali durumunda, uygulama işlemlerinin de geçmişe yönelik olarak geri alınması, nasıl bir duruma neden olabilir?

Seçenekler

A
Kazanılmış hakların ihlaline neden olabilir.
B
Vergi yükü ortaya çıkar.
C
Sosyal devlet ilkesi ihlal edilmiş olur.
D
Adil bir düzen sağlanmış olur.
E
Herhangi bir sonuç doğurmaz.
Açıklama:
Düzenleyici işlemlerin yargı kararıyla iptali durumunda, uygulama işlemlerinin de geçmişe yönelik olarak geri alınması, kazanılmış hakların ihlali anlamına geleceği için hukuka uygun olmayacaktır. Düzenleyici işlemler, yürürlükte olduğu sürece uygulanırlar ve uygulama işlemleri, ilgililer bakımından kazanılmış hak doğururlar. Kazanılmış hakların korunması da hukuk devleti ilkesinin gereği olduğuna göre, bir düzenleyici işlemin iptali gerekçesiyle, bu işlemin uygulama işlemleri geçmişe yönelik olarak kaldırılamazlar. Doğru cevap "A" şıkkıdır.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi Kamu tüzel kişilerinin hüküm ve tasarrufu altında olup, kamu yararına tahsis edilmemiş malları ifade eder?

Seçenekler

A
Kamu malı
B
Özel mal
C
Bireysel mal
D
Ortak mal
E
Kulüp mal
Açıklama:
Özel mal; Kamu tüzel kişilerinin hüküm ve tasarrufu altında olup, kamu yararına tahsis edilmemiş mallardır. Doğru cevap "B" şıkkıdır.

Soru 35

Kamu tüzel kişilerinin mülkiyetindeki bir malı kamu yararına özgüleme işlemine ne denir?

Seçenekler

A
Haciz
B
Tedbir
C
Hibe
D
Bağış
E
Tahsis
Açıklama:
Kamu tüzel kişilerinin mülkiyetindeki bir malı kamu yararına özgüleme işlemine tahsis denir. Doğru cevap "E" şıkkıdır.

Soru 36

İptal veya yürütmeyi durdurma kararlarının gereklerinin en geç ne kadar sürede yerine getirilmesi gerekir?

Seçenekler

A
En geç beş gün içinde
B
En geç bir hafta içinde
C
En geç otuz gün içinde
D
En geç iki ay içinde
E
En geç bir yıl içinde
Açıklama:
İYUK’un 28.maddesinde, iptal veya yürütmeyi durdurma kararlarının gereklerinin en geç otuz gün içinde yerine getirileceği belirtilmektedir. Kanun’da sözü edilen süre, yargı kararına uygun işlem yapılması için tanınan azami süredir. Doğru cevap "C" şıkkıdır.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi İdarenin işlem yapmasının hukuki olarak mümkün olmaması halini ifade eder?

Seçenekler

A
Maddi imkansızlık
B
Keyfi uygulama
C
Mutlak butlan
D
Hukuki imkansızlık
E
Kusurlu imkansızlık
Açıklama:
Hukuki imkansızlık; İdarenin işlem yapmasının hukuki olarak mümkün olmamasıdır. Doğru cevap "D" şıkkıdır.

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi mahkeme kararlarının uygulanmasına yönelik bir çözüm önerisi olamaz?

Seçenekler

A
Tazminat miktarının daha yüksek olması
B
Kamu görevlilerine kişisel sorumluluk getirilmesi
C
Yargı kararını uygulamayan kamu görevlisini tespit ederek, rücu edilmesi sürecini başlatmak
D
İdari yargı veya adli yargı mercilerinin, kararı uygulamayan kamu görevlisi hakkında suç duyurusunda bulunması imkanının olması
E
Kamu görevlilerinin ceza sorumluluğunda, yasayla getirilen idari korumanın artırılması.
Açıklama:
“Devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürüttükleri kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevleri ifa eden memurlar ve diğer kamu görevlilerinin görevleri sebebiyle işledikleri suçlar”dan dolayı yargılanabilmeleri için Kanun’da belirtilen idari makamların izni gerekmektedir. Mahkeme kararlarının gereklerini yerine getirmeyen kamu görevlilerinin ceza sorumluluğunda, yasayla getirilen idari korumanın kaldırılması, mahkeme kararlarının uygulanmasına yönelik bir çözüm önerisi olarak ileri sürülebilir. Ancak Kamu görevlilerinin ceza sorumluluğunda, yasayla getirilen idari korumanın artırılması bu durumun aksi yönündedir. Doğru cevap "E" şıkkıdır.

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi, İdarenin ödediği tazminat miktarını, kişisel kusuru bulunan kamu görevlisinden kusuru oranında istemesini ifade eder?

Seçenekler

A
Gecikme faizi
B
Koruma önlemi
C
Güvenlik tedbiri
D
Rücu
E
Ceza
Açıklama:
Rücu; İdarenin ödediği tazminat miktarını, kişisel kusuru bulunan kamu görevlisinden kusuru oranında istemesidir. Doğru cevap "D" şıkkıdır.

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi Kamu görevlilerinin hizmetle ilgisi olmayan tutum ve davranışlarından dolayı haksız fiil esaslarına göre sorumlu olmasını ifade eder?

Seçenekler

A
Kişisel sorumluluk
B
Fer'i sorumluluk
C
Zincirleme sorumluluk
D
Vergi sorumluluğu
E
Sınırlı sorumluluk
Açıklama:
Kişisel sorumluluk, Kamu görevlilerinin hizmetle ilgisi olmayan tutum ve davranışlarından dolayı haksız fiil esaslarına göre sorumlu olmasıdır. Doğru cevap "A" şıkkıdır.

Soru 41

İYUK’un “Kararların sonuçları” başlıklı 28.maddesinde yer alan "Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak kaç günü geçemez?

Seçenekler

A
10 gün
B
20 gün
C
30 gün
D
40 gün
E
60 gün
Açıklama:
İYUK’un “Kararların sonuçları” başlıklı 28.maddesinde yer alan "Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez. Ancak disiplin hükümleri saklıdır. Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Soru 42

  1. Tesis edilen atama
  2. Emeklilik derecesi kazanma
  3. Naklen veya vekâleten atama
  4. Görev ve unvan değişikliği
İYUK’un 28. maddesinin 1. fıkrasına 6526 sayılı Kanun ile eklenen “Kamu görevlileri hakkında işlemleriyle ilgili olarak verilen iptal ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin mahkeme kararlarının gereği; dava konusu edilen kadronun boş olması hâlinde bu kadroya, boş olmaması hâlinde ise aynı kurumda kazanılmış hak aylık derecesine uygun başka bir kadroya atanmak suretiyle yerine getirilir.
Yukarıdakilerden hangileri bu madde kapsamında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I ve II
B
Yalnız I ve III
C
I, II, III
D
II, III, IV
E
I, III, IV
Açıklama:
İYUK’un 28. maddesinin 1. fıkrasına 6526 sayılı Kanun ile eklenen “Kamu görevlileri hakkında tesis edilen atama, görevden alma, göreve son verme, naklen veya vekâleten atama, yer değiştirme, görev ve unvan değişikliği işlemleriyle ilgili olarak verilen iptal
ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin mahkeme kararlarının gereği; dava konusu edilen kadronun boş olması hâlinde bu kadroya, boş olmaması hâlinde ise aynı kurumda kazanılmış hak aylık derecesine uygun başka bir kadroya atanmak suretiyle yerine getirilir. Görüldüğü gibi emeklilik derecesini kazanma bu durumlardan biri değildir. Bu nedenle seçeneklerde I, III ve IV numaralı öncülün birlikte verildiği seçenek aranmalıdır. Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Soru 43

Hukuki düzenlemelerin ilgili hakkında uygulanarak tüm sonuçları doğurması nedir?

Seçenekler

A
Kazanılmış Hak
B
Rücu
C
İptal Kararı
D
Tazminat Kararı
E
Kişisel Sorumluluk
Açıklama:
Düzenleyici işlemlerin yargı kararıyla iptali durumunda, uygulama işlemlerinin de geçmişe yönelik olarak geri alınması, kazanılmış hakların ihlali anlamına geleceği için hukuka uygun olmayacaktır. Düzenleyici işlemler, yürürlükte olduğu sürece uygulanırlar ve uygulama işlemleri, ilgililer bakımından kazanılmış hak doğururlar. Kazanılmış hakların korunması da hukuk devleti ilkesinin gereği olduğuna göre, bir düzenleyici işlemin iptali gerekçesiyle, bu işlemin uygulama işlemleri geçmişe yönelik olarak kaldırılamazlar. Kazanılmış hak kısaca hukuki düzenlemelerin ilgili hakkında uygulanarak tüm sonuçlarını doğurmasıdır. Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Soru 44

İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28. maddesinde zikredilen genel hükümler, İcra ve İflas Kanunu hükümleridir. Bu Kanun’un iflas kuralları aşağıdakilerden hangisine uygulanamamaktadır?

Seçenekler

A
Engelli vatandaşlara
B
Akli yetersizliği olan bireylere
C
18 yaşından küçüklere
D
Kamu tüzelkişilerine
E
65 yaş üzerinde bakıma muhtaç vatandaşlara
Açıklama:
Genel hükümlere göre takip ve tahsil; icra ve iflas hukuku kurallarına göre ve icra daireleri aracılığıyla yapılacağı anlamına gelmektedir. Ancak icra makamlarının tahsile yetkili olduğu tazminat miktarlarının elde edilmesinin de kolay olmadığını belirtmek gerekiyor. İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28. maddesinde zikredilen genel hükümler, İcra ve İflas Kanunu hükümleridir. Bu Kanun’un iflas kuralları, Devlete ve kamu tüzelkişilerine uygulanamamaktadır. Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Soru 45

Konusu belli bir miktar paranın ödenmesini gerektiren davalarda hükmedilen miktarın en geç kaç gün içinde ödenmesi gerekmektedir?

Seçenekler

A
10 gün
B
15 gün
C
30 gün
D
45 gün
E
90 gün
Açıklama:
Konusu belli bir miktar paranın ödenmesini gerektiren davalarda da hükmedilen miktarın da en geç otuz gün içinde ödenmesi gerekmektedir. Buradaki süre de idareye tanınmış azami süredir. Ödemenin daha önce yapılması mümkünse otuz günlük süre beklenmeden ödeme yapılmalıdır. Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Soru 46

  1. Bölge idare mahkemeleri
  2. Asliye ceza mahkemeleri
  3. İdare mahkemeleri
  4. Vergi mahkemeleri
İYUK, yargı kararlarının uygulanmaması halini -veya ihtimalini- de düzenlemiştir. 28.maddeye göre: Danıştay, bazı mahkemelerin kararına göre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde idare aleyhine Danıştay ve ilgili idari mahkemede maddi ve manevi tazminat davası açılabilir.
Yukarıdakilerden hangileri bu mahkemeler arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I ve II
B
Yalnız II ve III
C
I, II, III
D
I, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
İYUK, yargı kararlarının uygulanmaması halini -veya ihtimalini- de düzenlemiştir. 28.maddeye göre: Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemeleri kararlarına göre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde idare aleyhine Danıştay ve ilgili idari mahkemede maddi ve manevi tazminat davası açılabilir. Görüldüğü gibi I, III ve IV numaralı öncül doğrudur. Bu nedenle doğru yanıt D'dir.

Soru 47

Yargı kararını uygulamayan kamu görevlisi aleyhine tazminat davası açmak hangi yıl itibariyle ortadan kaldırılmıştır?

Seçenekler

A
2010 yılı itibariyle
B
2012 yılı itibariyle
C
2014 yılı itibariyle
D
2016 yılı itibariyle
E
2018 yılı itibariyle
Açıklama:
Kamu görevlisinin kastı, uygulama isteğinin kendisine ulaştırılması ile belirginliğe kavuşacaktır. Halbuki yargı kararının idareye tebliği ile uygulama süreci başlar. Ayrıca ilgilinin uygulama talebinde bulunması gerekmez. 2014 değişikliği sonrası artık yargı kararını uygulamayan kamu görevlisi aleyhine tazminat davası açmak da mümkün değildir. Bu nedenle doğru yanıt C'dir.

Soru 48

İdarenin ödediği tazminat miktarını, kişisel kusuru bulunan kamu görevlisinden kusuru oranında istemesine ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Rücu
B
Ariyet
C
Semen
D
Karz
E
Haciz
Açıklama:
İdarenin ödediği tazminat miktarını, kişisel kusuru bulunan kamu görevlisinden kusuru oranında istemesine rücu denir. Bu nedenle doğru yanıt A'dır.

Soru 49

Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun’un sayısı kaçtır?

Seçenekler

A
2451 sayılı Kanun
B
2577 sayılı Kanun
C
6526 sayılı Kanun
D
6552 sayılı Kanun
E
4483 sayılı Kanun
Açıklama:
Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun'un sayısı 4483'tür. Bu Kanunun 2. maddesine göre: “Devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürüttükleri kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevleri ifa eden memurlar ve diğer kamu görevlilerinin görevleri sebebiyle işledikleri suçlar”dan dolayı yargılanabilmeleri için Kanun’da belirtilen idari makamların izni gerekmektedir. Bu nedenle doğru yanıt E'dir.

Soru 50

Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemeleri kararlarına göre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde idare aleyhine hangi mahkemelerde maddi ve manevi tazminat davası açılabilir?

Seçenekler

A
Yargıtay ve Asliye Mahkemesinde
B
Danıştay ve İdare Mahkemesinde
C
Asliye Ticaret Mahkemesinde
D
Sulh Mahkemesinde
E
İcra Mahkemesinde
Açıklama:
Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemeleri kararlarına göre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde idare aleyhine Danıştay ve ilgili idare mahkemesinde maddi ve manevi tazminat davası açılabilir.

Soru 51

Tazminat ve vergi davalarında idarece, mahkeme kararının tebliğ tarihi ile ödeme tarihi arasındaki süreye hangi oranda hesaplanacak faiz ödenir?

Seçenekler

A
Gecikme faizi
B
Yasal faiz
C
Gecikme zammı
D
Temerrüt faizi
E
Tecil faizi
Açıklama:
Tazminat ve vergi davalarında idarece, mahkeme kararının tebliğ tarihi ile ödeme tarihi arasındaki süreye 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesine göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak faiz ödenir.

Soru 52

Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemeleri kararlarına göre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde kimin aleyhine maddi ve manevi tazminat davası açılabilir?

Seçenekler

A
Kamu görevlileri aleyhine
B
Maddi ve manevi tazminat davası açılamaz
C
İdare aleyhine
D
Hazine ve Maliye Bakanlığı aleyhine
E
İdarenin en yüksek yöneticisi aleyhine
Açıklama:
Kanun’a göre, Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemeleri kararlarına göre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde idare aleyhine Danıştay ve ilgili idare mahkemesinde maddi ve manevi tazminat davası açılabilir. 21.2.2014 tarih 6526 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten önce mahkeme kararlarını otuz gün içinde kasten yerine getirmeyen kamu görevlileri aleyhine de tazminat davası açılması mümkün idi. Söz konusu değişiklik ile mahkeme kararlarının süresi içinde kamu görevlilerince yerine getirilmemesi halinde de artık sadece idare aleyhine dava açılabilmektedir.

Soru 53

Hukuki düzenlemelerin ilgili hakkında uygulanarak tüm sonuçlarını doğurmasına ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Haksız fiil
B
Kusursuz sorumluluk
C
Doğal hak
D
Kazanılmış hak
E
Yasal hak
Açıklama:
Kazanılmış Hak, hukuki düzenlemelerin ilgili hakkında uygulanarak tüm sonuçlarını doğurmasıdır.

Soru 54

Kamu tüzelkişilerinin hüküm ve tasarrufu altında olup, kamu yararına tahsis edilmemiş mallara ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Kamusal mal
B
Yarı kamusal mal
C
Bölünemez mal
D
Özerk mal
E
Özel mal
Açıklama:
Özel mal, Kamu tüzelkişilerinin hüküm ve tasarrufu altında olup, kamu yararına tahsis edilmemiş mallardır.

Soru 55

Kamu tüzelkişilerinin mülkiyetindeki bir malı kamu yararına özgüleme işlemine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Tesis
B
Tahsis
C
Terkin
D
Tecil
E
Kamulaştırma
Açıklama:
Tahsis, kamu tüzelkişilerinin mülkiyetindeki bir malı kamu yararına özgüleme işlemidir.

Soru 56

İYUK’un 28.maddesine göre iptal veya yürütmeyi durdurma kararlarının gereklerinin en geç kaç gün içinde yerine getirilmesi gerekmektedir?

Seçenekler

A
15
B
30
C
45
D
60
E
90
Açıklama:
İYUK’un 28.maddesinde, iptal veya yürütmeyi durdurma kararlarının gereklerinin en geç otuz gün içinde yerine getirileceği belirtilmektedir.

Soru 57

İdarenin işlem yapmasının fiilen maddi olarak mümkün olmamasına ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Fiili imkansızlık
B
Hukuki imkansızlık
C
Manevi imkansızlık
D
Maddi imkansızlık
E
Kanuni imkansızlık
Açıklama:
Maddi İmkânsızlık, İdarenin işlem yapmasının fiilen maddi olarak mümkün olmamasıdır.

Soru 58

Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bir yüksekokulda öğretmenken görevden uzaklaştırılan davacı, iptal kararının uygulanmasını istemiş, ancak yüksekokulun statüsünün değişmesi, Üniversite bünyesinde bir fakülte haline gelmesi sebebiyle karar uygulanamamıştır. İdarenin kararı uygulanamamasına ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Kanuni imkansızlık
B
Maddi imkansızlık
C
Manevi imkansızlık
D
Fiili imkansızlık
E
Hukuki imkansızlık
Açıklama:
Hukuki İmkânsızlık, İdarenin işlem yapmasının hukuki olarak mümkün olmamasıdır

Soru 59

Kamu görevlilerinin hizmetle ilgisi olmayan tutum ve davranışlarından dolayı haksız fiil esaslarına göre sorumlu olması ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Kusursuz sorumluluk
B
Kusurlu sorumluluk
C
Kişisel sorumluluk
D
Özerk sorumluluk
E
Gerçek sorumluluk
Açıklama:
Kişisel sorumluluk, kamu görevlilerinin hizmetle ilgisi olmayan tutum ve davranışlarından dolayı haksız fiil esaslarına göre sorumlu olmasıdır.

Soru 60

İdari yargı yerleri tarafından verilen mahkeme kararlarının en geç kaç gün içinde uygulanması gerekir?

Seçenekler

A
10
B
15
C
30
D
60
E
90
Açıklama:
Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez.

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisinin kararlarına göre işlem tesis edilmemesi halinde idare aleyhine maddi veya manevi tazminat davası açılabileceği İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda düzenlenmemiştir?

Seçenekler

A
Vergi mahkemesi
B
İdare mahkemesi
C
Bölge idare mahkemesi
D
Yargıtay
E
Danıştay
Açıklama:
Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemeleri kararlarına göre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde idare aleyhine Danıştay ve ilgili idari mahkemede maddi ve manevi tazminat davası açılabilir.

Soru 62

Düzenleyici işlemlerin yargı kararıyla iptali durumunda, uygulama işlemlerinin de geçmişe yönelik olarak geri alınması hangi hukuka aykırılılık halidir?

Seçenekler

A
Haklı beklentinin ihlali
B
Kazanılmış hakkın ihlali
C
Hukuki imkansızlık
D
Maddi imkansızlık
E
Fiili imkansızlık
Açıklama:
İptal kararlarının geçmişe etkili olması konusunda da düzenleyici işlemler bakımından farklılık bulunmaktadır. Birel işlemin iptali durumunda idare, iptal kararının gereklerini yerine getirmek için geçmişe etkili işlem yapabilir. Fakat düzenleyici işlemlerin iptali halinde, bu işlemin tüm sonuçlarıyla hukuk âleminden kaldırılması için, uygulama işlemlerinin de geçmişe yönelik olarak geri alması gerekmektedir. Örneğin bir imar planının iptali üzerine bu plana göre verilen tüm ruhsatların da geri alınması gerekecektir.Bu örnekten de anlaşılacağı üzere, düzenleyici işlemlerin yargı kararıyla iptali durumunda, uygulama işlemlerinin de geçmişe yönelik olarak geri alınması, kazanılmış hakların ihlali anlamına geleceği için hukuka uygun olmayacaktır.

Soru 63

Belli bir para miktarına ilişkin davalarda hükmedilen tazminat kararı gereğince ödemenin en geç kaç gün içinde yapılması gerekir?

Seçenekler

A
15
B
30
C
60
D
90
E
100
Açıklama:
Yasa koyucu, konusu belli bir miktar paranın ödenmesini gerektiren davalarda hükmedilen miktar ile her türlü davalarda hükmedilen vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin, davacının veya vekilinin davalı idareye yazılı şekilde bildireceği banka hesap numarasına, bu bildirim tarihinden itibaren, birinci fıkrada belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yatırılacağını ve en geç otuz gün içinde ödeme yapılmaması halinde, genel hükümler dairesinde infaz ve icra olunacağını düzenlemiştir.

Soru 64

İdari yargı yerlerinin verdikleri tazminat kararları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Tazminat kararları gereğince idare ödeme yapmazsa, genel hükümlere göre infaz ve icra olunur.
B
Tazminat kararlarının tahsili için devlet malları haczedilemez.
C
Tazminat kararlarının icrasında İcra ve İflas Kanunu hükümleri uygulanır.
D
Kamu tüzelkişilerinin özel malları haczedilebilir.
E
Tazminat kararlarının icrası için İcra ve İflas Kanunu’nun bütün hükümleri ayrım yapılmaksızın devlete ve kamu tüzelkişilerine uygulanır.
Açıklama:
İcra ve İflas Kanunu’nun iflas hükümleri Devlete ve kamu tüzelkişilerine uygulanamamaktadır.

Soru 65

İdari yargı yerlerince verilen kararların uygulanmaması halinde İYUK’da ilgililer için nasıl bir hukuki yol öngörülmüştür?

Seçenekler

A
İtiraz
B
Şikayet
C
Maddi ve manevi tazminat davası
D
Tespit davası
E
Resen icra
Açıklama:
Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemeleri kararlarına göre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde idare aleyhine Danıştay ve ilgili idari mahkemede maddi ve manevi tazminat davası açılabilir.

Soru 66

İptal kararları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
İptal kararları kendiliğinden sonuç doğurduklarından idarenin herhangi bir işlem yapması gerekmez.
B
Geçmişe etkilidirler.
C
Dava konusu işlemi yapıldığı andan itibaren hükümsüz kılar.
D
İptal edilen işleme dayanılarak yapılan işlemlerin geri alınmasında somut olayın özelliği dikkate alınır.
E
Danıştay kararlarında düzenleyici işlemlerin iptali üzerine eski düzenleyici işlemin kendiliğinden yürürlüğe girmeyeceği kabul edilmektedir.
Açıklama:
İdari yargı yerlerinin verdikleri iptal kararları kendiliğinden sonuç doğurmamaktadır. İptal ka-rarları geçmişe etkili olduğundan yani yapıldığı andan itibaren hükümsüz kılındığından idarenin iptal kararlarını yaşama geçirmek için birtakım iş-lemler yapması veya eylemlerde bulunması gerek-mektedir. Tam yargı davalarında ise hükmedilen tazminat miktarlarının tahsili için genel hükümlere başvurulmaktadır.

Soru 67

Yargı kararını uygulamayan bakan hakkında ceza davasının aşağıdakilerden hangisinde açılması gerekir?

Seçenekler

A
Yargıtay
B
Ağır ceza mahkemesi
C
Özel yetkili ağır ceza mahkemesi
D
Yüce Divan
E
Danıştay
Açıklama:
Yargı kararını uygulamayan bakan hakkında ceza davasının Yüce Divan'da açılması gerekir.

Soru 68

İdari yargı yerlerince verilen tazminat kararlarının uygulanması aşağıdakilerden hangisine tabidir?

Seçenekler

A
İcra ve İflas Kanunu
B
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun
C
Muhasebei Umumiye Kanunu
D
Ceza Muhakemesi Kanunu
E
İdari Yargılama Usulü Kanunu
Açıklama:
Genel hükümlere göre takip ve tahsil; icra ve iflas hukuku kurallarına göre ve icra daireleri aracılığıyla yapılacağı anlamına gelmektedir.

Soru 69

Yaş haddini doldurmuş bir kamu görevlisinin yargı kararına rağmen göreve atanamaması halinde yargı kararının uygulanmama nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Maddi imkansızlık
B
Hukuki imkansızlık
C
Menfaat yokluğu
D
İşlemin konusunun meşru olmaması
E
Kazanılmış hak olmaması
Açıklama:
Hukuki imkânsızlık ise yargı kararı doğrultusunda işlem yapmanın hukuken mümkün olamamasıdır. Örneğin yaş haddini doldurmuş bir görevli, yargı kararına rağmen göreve atanamaz.

Soru 70

İdari yargı yerlerinin verdikleri iptal kararlarına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Kendiliğinden sonuç doğurmamaktadır.
B
Geçmişe etkili değildir.
C
İdari işlemi hükümsüz kılmamaktadır.
D
Tam yargı davalarında mümkün olmamaktadır.
E
İdarenin iptal kararlarını yaşama geçirmek için ayrıca bir işlem yapması gerekli değildir.
Açıklama:
İdari yargı yerlerinin verdikleri iptal kararları kendiliğinden sonuç doğurmamaktadır. İptal kararları geçmişe etkili olduğundan yani yapıldığı andan itibaren hükümsüz kılındığından idarenin iptal kararlarını yaşama geçirmek için birtakım işlemler yapması veya eylemlerde bulunması gerekmektedir. Tam yargı davalarında ise hükmedilen tazminat miktarlarının tahsili için genel hükümlere başvurulmaktadır.

Soru 71

Yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre en geç kaç içerisinde işlem tesis edilmelidir?

Seçenekler

A
10
B
15
C
30
D
45
E
60
Açıklama:
Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez. Ancak disiplin hükümleri saklıdır.

Soru 72

Mahkeme kararlarını otuz gün içinde kasten yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında hangi yola başvurulabilir?

Seçenekler

A
Kamu görevlileri aleyhine de tazminat davası açılır.
B
Mahkemeden kararın uygulanması istenir.
C
Kamu görevlisi hakkında Danıştay'a başvuruda bulunulur.
D
Herhangi bir işlem yapılmaksızın süre 30 gün uzatılır.
E
İdare aleyhine dava açılabilir.
Açıklama:
Kanun’a göre, Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemeleri kararlarına göre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde idare aleyhine Danıştay ve ilgili idare mahkemesinde maddi ve manevi tazminat davası açılabilir. 21.2.2014 tarih 6526 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten önce mahkeme kararlarını otuz gün içinde kasten yerine getirmeyen kamu görevlileri aleyhine de tazminat davası açılması mümkün idi. Söz konusu değişiklik ile mahkeme kararlarının süresi içinde kamu görevlilerince yerine getirilmemesi halinde de artık sadece idare aleyhine dava açılabilmektedir.

Soru 73

  1. İYUK’un 28.maddesi idareye yargı kararının icaplarına göre işlem yapma zorunluluğu getirdiğine göre idare yeni bir düzenleyici işlem yapmalıdır.
  2. Önceki düzenlemenin yürürlüğe girmesi yargının idari işlem yapmasıdır.
  3. Kararlarının icaplarına göre idare, işlem tesis etmek durumunda kalmayacaktır.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri iptal kararı sonrasında önceki düzenlemenin kendiliğinden yürürlüğe girmemesi konusunda Danıştay 1. Dairesince gözetilen sebeplerdendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
Yalnız III
E
II ve III
Açıklama:
Görüldüğü üzere 1.Daire, önceki düzenlemenin yürürlüğe girmemesi gerektiği görüşünü iki gerekçeye dayandırmaktadır:
  1. İYUK’un 28.maddesi idareye yargı kararının icaplarına göre işlem yapma zorunluluğu getirdiğine göre idare yeni bir düzenleyici işlem yapmalıdır.
  2. İkinci gerekçe ise, önceki düzenlemenin yürürlüğe girmesinin yargının idari işlem yapması anlamına geleceğidir.

Soru 74

İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28. maddesinde zikredilen genel hükümler hangi kanunun genel hükümleri anlamına gelmektedir?

Seçenekler

A
Türk Borçlar Kanunu
B
İcra ve İflas Kanunu
C
Medeni Kanun
D
Türk Ceza Kanunu
E
Tapu Kanunu
Açıklama:
İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28. maddesinde zikredilen genel hükümler, İcra ve İflas Kanunu hükümleridir.

Soru 75

Kamu tüzel kişilerinin hüküm ve tasarrufu altında olup, kamu yararına tahsis edilmemiş mallara ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Tahsis
B
Kazanılmış Hak
C
Özel mal
D
Kamu malı
E
Özgülenmiş mal
Açıklama:
Kamu tüzel kişilerinin hüküm ve tasarrufu altında olup, kamu yararına tahsis edilmemiş mallar Özel Mal olarak tanımlanmaktadır.

Soru 76

20 gün sonra yapılacak olan toplantıya katılmak için yurt dışında bulunması gereken Ali'nin açtığı davada verilen yürütmenin durdurulması kararı hangi sürede uygulanmalıdır?

Seçenekler

A
15 gün
B
20 gün
C
30 gün
D
45 gün
E
60 gün
Açıklama:
Örneğin, yurt dışına çıkış yasaklarına ilişkin uyuşmazlıklarda; belli bir günde yapılacak olan toplantıya katılmak için yurt dışında bulunması gereken bir kimsenin açtığı davada, verilen yürütmenin durdurulması veya iptal kararının uygulanması için, toplantı tarihinde yurt dışında bulunmasının sağlanması gerekmektedir. İdare, böyle bir durumda otuz günlük uygulama süresinden bahisle işlem yapmayı erteleyemez.

Soru 77

Yaş haddini doldurmuş olan kamu görevlisi Ayşe'nin yargı kararının icabı olarak göreve atanması gerekmektedir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Ayşe, idarece göreve atanabilir.
B
Göreve atanamaz, maddi imkansızlık bulunmaktadır.
C
Göreve atanmak için kadro beklemelidir.
D
Göreve atanamaz, hukuki imkansızlık bulunmaktadır.
E
İdarenin sorumluluğu bulunmamaktadır, göreve atanamaz.
Açıklama:
Hukuki imkânsızlık ise yargı kararı doğrultusunda işlem yapmanın hukuken mümkün olamamasıdır. Örneğin yaş haddini doldurmuş bir görevli, yargı kararına rağmen göreve atanamaz.

Soru 78

Maddi veya hukuki imkânsızlık sebebiyle kararın uygulanamaması haliyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
İdarenin tazmin sorumluluğu devam etmektedir.
B
İmkansızlığın kalkması için ayrıca dava açılmalıdır.
C
İmkansızlığın kalkması beklenmelidir.
D
Karar hükümsüz kalacaktır.
E
Karar uygulanmayacaktır.
Açıklama:
Ancak maddi veya hukuki imkânsızlık sebebiyle kararın uygulanamaması halinde idarenin tazmin sorumluluğu devam etmektedir.

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi idarenin ödediği tazminat miktarını, kişisel kusuru bulunan kamu görevlisinden kusuru oranında istemesini ifade eder?

Seçenekler

A
Kişisel sorumluluk
B
Rücu
C
Tahsis
D
Hukuki imkansızlık
E
Maddi tazminat
Açıklama:
Rücu, İdarenin ödediği tazminat miktarını, kişisel kusuru bulunan kamu görevlisinden kusuru oranında istemesidir.

⚠️ Telif Hakkı Bildirimi: Bu portaldaki sorular telif hakkı içerebilir. İçerik yalnızca ders çalışma amaçlı hazırlanmış olup, ticari amaçlı kopyalanması veya çoğaltılması hak sahibi tarafından yasal yükümlülükler getirebilir.

Telif hakkı bildirimleri için GitHub Issues bölümünü kullanabilirsiniz. Bildirim üzerine ilgili içerik 7 iş günü içerisinde kaldırılacaktır.