İdare Hukuku - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
................. kamu yararı ile bireyin hak ve hürriyetlerini bağdaştırıp bunların birlikte karşılanmasını amaçlayan kamu hukukunun bir dalıdır. İfadesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Mali Hukuk
B
Medeni Hukuk
C
Ülkelerarası Hukuk
D
İdari Hukuk
E
Ceza Hukuku
Açıklama:
İdare hukuku kamu yararı ile bireyin hak ve hürriyetlerini bağdaştırıp bunların birlikte karşılanmasını amaçlayan kamu hukukunun bir dalıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 2
Yabancı hukuk ve uygulamalardan kaynaklanan etkilemelerin soyutlanması yaptığı varsayılırsa, idare hukuku geniş bir ölçekteki hukuk dalıdır. İfadesi idari hukukun hangi özelliğini açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Özerk
B
Tedvin edilmemiş
C
Milli
D
Disiplinler Arası
E
Dinamik
Açıklama:
Yabancı hukuk ve uygulamalardan kaynaklanan etkilemelerin soyutlanması yaptığı varsayılırsa, idare hukuku geniş bir ölçekte milli, hatta mahalli bir hukuk dalıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 3
Aşağıda verilenlerden hangisi idare hukukunun özellikleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Eşitlikçi olması
B
Bağımsız olması
C
Milli olması
D
Dinamik olması
E
Disiplinler arası olması
Açıklama:
İdare hukukunda kamu yararı özel yararlara üstün tutulduğu için, idarenin yaptığı tek taraflı ve icrailik özelliklerini taşıyan işlemlerinde de görüldüğü üzere idare özel hukuk kurallarının aksine, idare edilenlere karşı üstün durumdadır. İdare edilenlerle ve idare arasında, özel hukukta görülen eşitlik ilkesi geçerli değildir. Doğru cevap A'dır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi yazılı hukukun kaynakları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kanun
B
Gen soru
C
Cumhurbaşkanlığı kararnamesi
D
Yönetmelik
E
Genelge
Açıklama:
Hukukun kaynaklarının yazılı olması esastır. Örneğin kanun, CK, yönetmelik, genelge vs. bu anlamda yazılı hukuk kaynaklarıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 5
Anayasanın 11. maddesine göre: “Anayasa hükümleri, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır. Kanunlar Anayasaya aykırı olamaz.” ifadesi anayasanın hangi özelliğini vurgulamaktadır?
Seçenekler
A
Kıyaslanabilirliği
B
Sorgulanabilirliği
C
Düzenleyici ve bütünleştiriciliği
D
Hiyerarşikliği
E
Bağlayıcılığı ve üstünlüğü
Açıklama:
Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü başlığını taşıyan 11. maddesine göre: “Anayasa hükümleri, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır. Kanunlar Anayasaya aykırı olamaz.” Doğru cevap E'dir.
Soru 6
Hukuk uygulandığı toplumun ihtiyaçları, sosyal, kültürel, ekonomik ve siyasal yapısı ve geçmişi ile yakından ilgili olmakla birlikte;
bazı ilke ve kuralları artık her yerde ve her sistemde tartışmasız kabul görmektedir. Bu hukukun hangi ilkesi ile ilişkilidir.
bazı ilke ve kuralları artık her yerde ve her sistemde tartışmasız kabul görmektedir. Bu hukukun hangi ilkesi ile ilişkilidir.
Seçenekler
A
Bireysellik
B
Millilik
C
Evrensellik
D
Eşitlik
E
Çıkarcılık
Açıklama:
Hukuk kuralları toplumlarda adalet ve hakkaniyet gereğince oluşturulan nesnel normatif düzenlemeler olmalıdır. Bunlar uygulandığı toplumun ihtiyaçları, sosyal, kültürel, ekonomik ve siyasal yapısı ve geçmişi ile yakından ilgili olmakla birlikte; bazı ilke ve kuralları artık her yerde ve her sistemde tartışmasız kabul görmektedir. İşte bu tür ilke ve kurallara genel olarak “hukukun evrensel ilkeleri” denilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 7
Uygulamada en sık görülen ve idarelerin genellikle kullandıkları Anayasada da öngörülen geleneksel düzenleyici işlem türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kanun
B
Yönetmelik
C
Genelge
D
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
E
İdari Vesayet
Açıklama:
Yönetmelik (=Talimatname) Uygulamada en sık görülen ve idarelerin genellikle kullandıkları Anayasada da öngörülen geleneksel düzenleyici işlem türüdür. Doğru cevap B'dir.
Soru 8
- Yargı içtihatları
- İdari teamüller
- Öğreti
Seçenekler
A
Genel
B
Asli
C
Hiyerarşik
D
Yardımcı
E
Bütünleyici
Açıklama:
İdare hukukunda yazılı kaynakların yanında uygulamalara yön gösterici mahiyette yardımcı kaynaklar da mevcuttur. Bunlardan ilki yargı içtihatlarıdır. İkinci yardımcı kaynak örf adet hukukunun idare hukukundaki yansıması olan idari teamüllerdir. Sonuncusu Öğreti (=doktrin), idare hukukunun tedvin edilmemiş, dağınık bir hukuk dalı olması dolayısıyla karşılaşılan hukuki sorunların tahlili ve çözümlenmesinde yardımcı nitelikteki kaynaklardandır. Doğru cevap D'dir.
Soru 9
Merkezi idare ile ülke çapında bir örgüte sahip hizmet bakımından yerinden yönetim kuruluşlarının başkent ve taşra örgütlenmesi, yerel yönetimlerin çeşitli birimleri ve aynı tüzel kişilik içindeki birimler arasında kademeli şekilde astlık-üstlük ilişkisi oluşturacak hukuki bağa ............... denilir. İfadesinde boş bırakılan yere hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Bireysellik
B
Eşitlik
C
Evrensellik
D
Genellik
E
Hiyerarşiklik
Açıklama:
Merkezi idare ile ülke çapında bir örgüte sahip hizmet bakımından yerinden yönetim kuruluşlarının başkent ve taşra örgütlenmesi, yerel yönetimlerin çeşitli birimleri ve aynı tüzel kişilik içindeki birimler arasında kademeli şekilde astlık-üstlük ilişkisi oluşturacak hukuki bağa “hiyerarşi (silsile-i meratip)” denilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 10
Merkeziyetçiliği yumuşatma ve esneklik sağlama ve merkeziyetçiliğin uygulanması halinde ortaya çıkan uyumsuzluk ve sakıncaları asgari seviyeye indirmeyi amaçlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Merkezden Yönetim
B
Yetki Genişliği
C
Yerinden Yönetim
D
İdari Vesayet
E
Yerel Yönetim
Açıklama:
Yetki genişliği ilkesi merkeziyetçiliği yumuşatma ve esneklik sağlama ve merkeziyetçiliğin uygulanması halinde ortaya çıkan uyumsuzluk ve sakıncaları asgari seviyeye indirmeyi amaçlar. Doğru cevap B'dir.
Soru 11
“Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri, kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak; bütçe ve kesin hesap kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek; para basılmasına ve savaş ilânına karar vermek; milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun kararı ile genel ve özel af ilânına karar vermek ve Anayasanın diğer maddelerinde öngörülen yetkileri kullanmak ve görevleri yerine getirmektir.” İlgili metin Anayasanın kaçıncı maddesidir? Aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Anayasanın 87. maddesi
B
Anayasanın 84. maddesi
C
Anayasanın 191. maddesi
D
Anayasanın 140. maddesi
E
Anayasanın 83. maddesi
Açıklama:
Anayasanın 87. maddesine göre; “Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri, kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak; bütçe ve kesin hesap kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek; para basılmasına ve savaş ilânına karar vermek; milletlerarası anlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun kararı ile genel ve özel af ilânına karar vermek ve Anayasanın diğer maddelerinde öngörülen
Soru 12
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi İdare Hukukunun Özelliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Yasama, devletin hukuku ve özellikle de genel nitelik ve içerikteki hukuk kurallarının oluşumunu sağlar.
B
İdarenin tutum, davranış ve işlemlerinin idare edilenler açısından nesnel, adil ve güven sağlayıcı özellikte olması hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.
C
İdarenin yetki ve görevleri önceden belirlenmiş kurallar çerçevesinde yürütülür.
D
İdare hukuku kamu hukukunun bir dalıdır ve bir statü hukukudur.
E
İdare hukuku kapsamındaki işlem ve eylemlerde kamu yararı egemendir.
Açıklama:
İdare Hukukunun Özellikleri
İdare hukuku kapsamındaki işlem ve eylemlerde kamu yararı egemendir. İdare hukuku kamu hukukunun bir dalıdır ve bir statü hukukudur. İdarenin yetki ve görevleri önceden belirlenmiş kurallar çerçevesinde yürütülür. İdarenin tutum, davranış ve işlemlerinin idare edilenler açısından nesnel, adil ve güven sağlayıcı özellikte olması hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir. İdare hukuku, kamu yararı ile bireyin hak ve hürriyetlerini bağdaştırıp bunların birlikte karşılanmasını amaçlayan kamu hukukunun bir dalıdır. İdare hukukunda kamu yararı kavramının etkinliği, idare hukukundaki durumların kuralsallığı ve tek yanlılığını ortaya koymaktadır.
İdare hukuku kapsamındaki işlem ve eylemlerde kamu yararı egemendir. İdare hukuku kamu hukukunun bir dalıdır ve bir statü hukukudur. İdarenin yetki ve görevleri önceden belirlenmiş kurallar çerçevesinde yürütülür. İdarenin tutum, davranış ve işlemlerinin idare edilenler açısından nesnel, adil ve güven sağlayıcı özellikte olması hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir. İdare hukuku, kamu yararı ile bireyin hak ve hürriyetlerini bağdaştırıp bunların birlikte karşılanmasını amaçlayan kamu hukukunun bir dalıdır. İdare hukukunda kamu yararı kavramının etkinliği, idare hukukundaki durumların kuralsallığı ve tek yanlılığını ortaya koymaktadır.
Soru 13
"Yabancı hukuk ve uygulamalardan kaynaklanan etkilemelerin soyutlanması yaptığı varsayılırsa, idare hukuku geniş bir ölçekte milli, hatta mahalli bir hukuk dalıdır. İçeriği ve eğilimi itibariyle evrensel olma özelliği taşıyan özel hukukun aksine idare hukuku yöneldiği topluluğun geleneklerinin ve gerçeklerinin ve hatta söz konusu topluluğun tarihi ve kurumlarının izlerini taşır. Bu nedenle idarehukuku sadece normların bir ürünü değildir. Bu bağlamda olmak üzere Avrupa Birliği’nin ortaya çıkmasıyla birlikte idare hukukunun supranasyonal (=uluslarüstü) bir hüviyet kazanmaya başladığını söylemek de gerekir" Tanıma göre aşağıdaki seçeneklerden hangisi İdari Hukukun hangi özelliğinden bahsetmektedir?
Seçenekler
A
İdare Hukuku Dinamik Bir Hukuk Dalıdır
B
İdare Hukuku Özerk (=Bağımsız) ve Genç Bir Hukuk Dalıdır
C
İdare Hukuku Millidir
D
İdare Hukuku Disiplinler Arası Bir Hukuktur
E
İdare Hukuku İçtihadi Bir Hukuk Dalıdır
Açıklama:
İdare Hukuku Millidir. Yabancı hukuk ve uygulamalardan kaynaklanan etkilemelerin soyutlanması yaptığı varsayılırsa, idare hukuku geniş bir ölçekte milli, hatta mahalli bir hukuk dalıdır. İçeriği ve eğilimi itibariyle evrensel olma özelliği taşıyan özel hukukun aksine idare hukuku yöneldiği topluluğun geleneklerinin ve gerçeklerinin ve hatta söz konusu topluluğun tarihi ve kurumlarının izlerini taşır. Bu nedenle idare hukuku sadece normların bir ürünü değildir. Bu bağlamda olmak üzere Avrupa Birliği’nin ortaya çıkmasıyla birlikte idare hukukunun supranasyonal (=uluslarüstü) bir hüviyet kazanmaya başladığını söylemek de gerekir.
Soru 14
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi İdare Hukukunun hukuk dışı noktalarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Tarih
B
Din
C
Sosyolojik veriler
D
Adalet
E
Siyaset felsefesi
Açıklama:
Bu çerçevede varlık kazanan kural ve ilkeler, güçlerini gösterme açısından bir derecelendirmeye tâbi tutulur. Bu derecelendirme hukukun şekli anlamdaki kaynağını ifade eder. Bir başka deyişle, hukukun şekli kaynağı anayasa ve kanun örneğinde olduğu gibi içeriği hukuki nitelik taşıyan kuralların ve işlemlerin oluşum sürecine yollamada bulunmaktadır. Hukukun kaynaklarının yazılı olması esastır.
İDARE HUKUKUNUN KAYNAKLARI
Genel Olarak
Genel anlamda kaynak bir şeyin, özellikle de suyun çıktığı noktayı göstermek için kullanılır. Hukuki anlamda kaynak her hukuk dalı açısından önemli olup kuralların menşeini, doğuşunu ve oluşumunu açıklar. Bu anlamda örf ve adet kuralları toplum içerisinde kendiliğinden oluşur, kamusal otoriteler yazılı kuralları hazırlar, metin haline getirip kabul ederek uygulanmasını sağlamak amacıyla empoze
ederler ve yargıçlar da içtihat oluştururlar. Hukukun maddi kaynağı toplumdaki inançlar ve bunların uygulamaya yansıtılmasıdır. Söz konusu kaynak, köklerini tarih, din, sosyolojik veriler, siyaset felsefesi gibi hukuk dışı noktalarda bulur.
İDARE HUKUKUNUN KAYNAKLARI
Genel Olarak
Genel anlamda kaynak bir şeyin, özellikle de suyun çıktığı noktayı göstermek için kullanılır. Hukuki anlamda kaynak her hukuk dalı açısından önemli olup kuralların menşeini, doğuşunu ve oluşumunu açıklar. Bu anlamda örf ve adet kuralları toplum içerisinde kendiliğinden oluşur, kamusal otoriteler yazılı kuralları hazırlar, metin haline getirip kabul ederek uygulanmasını sağlamak amacıyla empoze
ederler ve yargıçlar da içtihat oluştururlar. Hukukun maddi kaynağı toplumdaki inançlar ve bunların uygulamaya yansıtılmasıdır. Söz konusu kaynak, köklerini tarih, din, sosyolojik veriler, siyaset felsefesi gibi hukuk dışı noktalarda bulur.
Soru 15
"Hukukun kaynaklarının yazılı olması esastır. Örneğin kanun, CK, yönetmelik, genelge vs. bu anlamda yazılı hukuk kaynaklarıdır. Bazı hukuk kuralları ise yazılı metinlerde yer almazlar. Ancak uzunca bir süre uygulanmaları ve toplumda bu tür kurallara uyulması gerektiği yönünde bir kanaatin oluşmasıyla varlık kazanmışlardır (örf ve adet hukuku)" Tanıma göre aşağıdaki seçeneklerden hangisi İdari Hukukun hangi tür kaynaklarından biridir?
Seçenekler
A
Yazılı olmayan kaynaklar
B
Bağlayıcı kaynak
C
Yardımcı kaynaklar
D
İdare Hukuku Dinamik Bir Hukuk Dalıdır
E
İdare Hukuku Millidir
Açıklama:
Yazılı olmayan kaynaklar.
Hukukun kaynaklarının yazılı olması esastır. Örneğin kanun, CK, yönetmelik, genelge vs. bu anlamda yazılı hukuk kaynaklarıdır. Bazı hukuk kuralları ise yazılı metinlerde yer almazlar. Ancak uzunca bir süre uygulanmaları ve toplumda bu tür kurallara uyulması gerektiği yönünde bir kanaatin oluşmasıyla varlık kazanmışlardır (örf ve adet hukuku). Bu tür hukuki kaynağa yazılı olmayan kaynaklar denir. Hukuk kurallarının başta anayasa olmak üzere kanun, CK gibi bir kısmı düzenlediği alanlar itibariyle uyulması zorunludur. Bu tür kaynağa bağlayıcı kaynak denir.
Hukukun kaynaklarının yazılı olması esastır. Örneğin kanun, CK, yönetmelik, genelge vs. bu anlamda yazılı hukuk kaynaklarıdır. Bazı hukuk kuralları ise yazılı metinlerde yer almazlar. Ancak uzunca bir süre uygulanmaları ve toplumda bu tür kurallara uyulması gerektiği yönünde bir kanaatin oluşmasıyla varlık kazanmışlardır (örf ve adet hukuku). Bu tür hukuki kaynağa yazılı olmayan kaynaklar denir. Hukuk kurallarının başta anayasa olmak üzere kanun, CK gibi bir kısmı düzenlediği alanlar itibariyle uyulması zorunludur. Bu tür kaynağa bağlayıcı kaynak denir.
Soru 16
Anayasanın 11. maddesine göre: “Anayasa hükümleri, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır. Kanunlar Anayasaya aykırı olamaz.” Bu tanım Anayasanın hangi başlığı altındadır? Aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yazılı olmayan kaynaklar
B
Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü
C
Yardımcı kaynaklar
D
Normlar hiyerarşisi
E
İdare Hukuku
Açıklama:
Hukuk kuralları arasında sıralamada kuralların maddi anlamdaki kaynağı açısından halkın temsilcilerinin belirledikleri kurallar bu sıralamada kuralların en üstündedir. Bu anlamada normlar hiyerarşisinde en üstte en geniş anlamında kanun yer alır. Niteliği itibariyle bir kanun olan anayasa diğer kanunların üzerinde yer alır. Nitekim Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü başlığını taşıyan 11. maddesine göre: “Anayasa hükümleri, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır. Kanunlar Anayasaya aykırı olamaz.”
Soru 17
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi İdare hukukunun asli kaynaklardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Anayasa
B
Hukukun Evrensel İlkeleri
C
Milletlerarası Hukuk
D
Kanun ve Cumhurbaşkanı Kararnameleri (CK)
E
Örf ve adet hukuku
Açıklama:
İdare hukukunun kaynakları başta anayasa olmak üzere kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi gibi bir kısmı düzenlediği alanlar itibariyle uyulması zorunludur. Bu tür kaynağa bağlayıcı kaynak denir. İdare hukukunun kaynaklarının bir kısmı da hukuki çözümlerin oluşturulmasında aydınlatıcı, yol gösterici, yönlendirici ve yardım edici bir işlevi yüklenmiştir. Bu tür kaynaklara da yardımcı kaynaklar denir. Yargı kararları =(içtihat) ve öğreti bu anlamda yardımcı kaynaktır.
Soru 18
"idare hukukunun tedvin edilmemiş, dağınık bir hukuk dalı olması dolayısıyla karşılaşılan hukuki sorunların tahlili ve çözüm-lenmesinde yardımcı nitelikteki kaynaklardandır." Aşağıdaki seçeneklerden hangisi hukuki sorunların tahlili ve çözümlenmesinde yardımcı nitelikteki kaynaklardan birinin adıdır?
Seçenekler
A
Yargı içtihatlarıdır
B
Öğreti (=doktrin)
C
İdari teamüller
D
Yönetmelik
E
Kararname
Açıklama:
İdarenin öteden beri uyguladığı istikrar kazanmış uygulamaları idari sorunların
çözümlenmesinde yardımcı olur. İdari teamüller bireyler açısından hukuki güvenliği sağladıkları için önemlidir. Mevzuata aykırı idari teamüllere dayanılarak sorun çözümlenemez. Mevzuatta yapılan değişikliklerin idari teamüllere uymadığı gerekçesinden hareketle, idari teamüllerin uygulanması sağlanamaz.
Öğreti (=doktrin), idare hukukunun tedvin edilmemiş, dağınık bir hukuk dalı olması dolayısıyla karşılaşılan hukuki sorunların tahlili ve çözüm-lenmesinde yardımcı nitelikteki kaynaklardandır.
çözümlenmesinde yardımcı olur. İdari teamüller bireyler açısından hukuki güvenliği sağladıkları için önemlidir. Mevzuata aykırı idari teamüllere dayanılarak sorun çözümlenemez. Mevzuatta yapılan değişikliklerin idari teamüllere uymadığı gerekçesinden hareketle, idari teamüllerin uygulanması sağlanamaz.
Öğreti (=doktrin), idare hukukunun tedvin edilmemiş, dağınık bir hukuk dalı olması dolayısıyla karşılaşılan hukuki sorunların tahlili ve çözüm-lenmesinde yardımcı nitelikteki kaynaklardandır.
Soru 19
"Hiyerarşik yetki hukukun genel ilkelerinden biri olarak üst otoritenin astları üzerinde kullanabildiği yetkilerdir". Aşağıdaki seçeneklerden hangisi hiyerarşik yetkilerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Emir ve talimat verme yetkisi
B
İptal yetkisi
C
Anayasa maddesini değiştirme yetkisi
D
Düzeltme ve değiştirme yetkisi
E
Astın yerine geçerek işlem tesis etme yetkisi,
Açıklama:
Hiyerarşi yetkisi, üstlere astların mesleki kariyerinde atama, ilerleme, yer değiştirme, ödüllendirme ve disiplin hukuku anlamında cezalandırma yetkisini de kapsar. Bu yetki, doğal olarak aynı zamanda astın işlemlerinin hukukilik ve yerindelik açılarından değerlendirebilmeyi de içerir.
Soru 20
Anayasanın kendinin altında yer alan kuralların kaynağı olması ve diğer kuralların anayasa ile uyum içerisinde olması gerektiği aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Normlar hiyerarşisi
B
Anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkesi
C
Adsız düzenleyici işlemler
D
Kanuni idare ilkesi
E
Hiyerarşiden kaynaklanan iptal yetkisi
Açıklama:
Anayasa böylelikle kendinin altında yer alan kuralların kaynağıdır ve diğer kuralların anayasa ile uyum içerisinde olması gerekir. Buna “Anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkesi” denilir.
Soru 21
Astın aldığı kararın üst tarafından hukuki olarak ortadan kaldırılmasına ne denir?
Seçenekler
A
Emir ve talimat verme yetkisi
B
Düzeltme ve değiştirme yetkisi
C
Astın yerine geçerek işlem tesis etme yetkisi
D
Vesayet yetkisi
E
Hiyerarşiden kaynaklanan iptal yetkisi
Açıklama:
Sorunun yanıtı E şıkkıdır. Hiyerarşiden kaynaklanan iptal yetkisi, astın aldığı kararın üst tarafından hukuki olarak ortadan kaldırılmasıdır.
Soru 22
İnsan topluluklarının ortak ve hukuki, meşru çıkarlarını savunmak ve sağlamak ile belirli bir malın belirli bir amacın gerçekleştirilmesini sağlamaya yönelik olarak tahsis edilmesi ve bu topluluk ya da mal varlığına kişilik tanınmasına ne denir?
Seçenekler
A
Hukukilik denetimi
B
Velayet
C
Tüzel kişilik
D
Yerinden yönetim
E
Talimatname
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı C şıkkıdır. insan topluluklarının ortak ve hukuki, meşru çıkarlarını savunmak ve sağlamak ile belirli bir malın belirli bir amacın gerçekleştirilmesini sağlamaya yönelik olarak tahsis edilmesi ve bu topluluk ya da mal varlığına kişilik tanınması tüzel kişilik olarak adlandırılır.
Soru 23
İdarenin kuruluş ve görevlerinin kanun ve Cumhurbaşkanı Kararnameleri ile düzenlenmesine ne denir?
Seçenekler
A
Hiyerarşi
B
Astın yerine geçerek işlem tesis etme yetkisi
C
Vesayet yetkisi
D
Kanuni idare ilkesi
E
Yerindelik denetimi
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı D şıkkıdır. İdarenin kuruluş ve görevlerinin kanun ve CK ile düzenlenmesi “kanuni idare ilkesi” olarak adlandırılır ve bu anlamda yasama organı ve Cumhurbaşkanlığının yetkili olduğunu belirtir.
Soru 24
İllerin idaresi .....................esasına dayanır.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki cümledeki boşluğu anlamlı ve doğru bir şekilde tamamlar?
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki cümledeki boşluğu anlamlı ve doğru bir şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
yetki genişliği
B
zorunluluk
C
uyumsuzluk
D
mahalli işlem
E
yargısal denetim
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı A şıkkıdır. İllerin idaresi yetki genişliği esasına dayanır.
Soru 25
Karar almaya ilişkin yetkilerin tamamının hiyerarşik anlamda idarenin en başında bulunan kişilere tanınmasına ne denir?
Seçenekler
A
Özel hukuk tüzel kişileri
B
Kamu tüzel kişileri
C
Merkeziyetçilik
D
İdari teşkilatlanma
E
Mahalli idare
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı C şıkkıdır. Merkeziyetçilik, karar almaya ilişkin yetkilerin tamamının hiyerarşik anlamda idarenin en başında bulunan kişilere tanınmasıdır.
Soru 26
Yönetmelik çıkarma yetkisi .................................tarafından kullanılır.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki cümledeki boşluğu doğru ve anlamlı olarak tamamlar?
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki cümledeki boşluğu doğru ve anlamlı olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Anayasa Mahkemesi
B
Genel Müdürlükleri
C
Kamu İktisadi Teşekkülleri
D
Cumhurbaşkanlığı ve bakanlıklar
E
Bakanlıkların il müdürlükleri
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı D şıkkıdır. Yönetmelik çıkarma yetkisi CB ve bakanlıklar tarafından kullanılır.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi yardımcı kaynaklardandır?
Seçenekler
A
Anayasa
B
Genelge
C
Kanun ve Cumhurbaşkanı Kararnameleri
D
Yönetmelik
E
Yargı içtihatları
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı E şıkkıdır. İdare hukukunda yazılı kaynakların yanında uygulamalara yön gösterici mahiyette kaynaklar da mevcuttur. Bunlardan ilki yargı içtihatlarıdır.
Soru 28
Merkeziyetçiliği yumuşatma ve esneklik sağlama ve merkeziyetçiliğin uygulanması halinde ortaya çıkan uyumsuzluk ve sakıncaları asgari seviyeye indirmeyi amaçlayan ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkesi
B
Yetki genişliği ilkesi
C
Kanuni idare ilkesi
D
Hiyerarşi ilkesi
E
Adsız düzenleyici işlemler ilkesi
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı B şıkkıdır. Yetki genişliği ilkesi merkeziyetçiliği yumuşatma ve esneklik sağlama ve merkeziyetçiliğin uygulanması halinde ortaya çıkan uyumsuzluk ve sakıncaları asgari seviyeye indirmeyi amaçlar.
Soru 29
Mahalli idarelerden il özel idaresinde en üst hiyerarşik amir aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bakan
B
Büyükşehir belediye başkanı
C
Muhtar
D
Kaymakam
E
Vali
Açıklama:
Sorunun doğru yanıtı E şıkkıdır. Mahalli idarelerden il özel idaresinde en üst hiyerarşik amir vali, belediyelerde belediye başkanı ve köy idaresinde de muhtardır.
Soru 30
Kamu hizmeti ve idari kolluk etkinlikleriyle kamu yararı ihtiyacının giderilmesini sağlayan hizmetlerin ve kişilerin (personelin) tamamını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yürütme
B
İdare
C
Yönetim
D
Hiyerarşi
E
ÇOğulculuk
Açıklama:
İdare kavramı kamu hizmeti ve idari kolluk etkinlikleriyle kamu yararı ihtiyacının giderilmesini sağlayan hizmetlerin ve kişilerin (personelin) tamamını ifade eder. Doğru cevap B'dir.
Soru 31
İdare hukukunun kuralları dağınık hâlde olup, bu kurallar derlenip, bir kanunda (code) madde madde sayılmamıştır. İfadesi idare hukukunun hangi özelliğini açıklamaktadır?
Seçenekler
A
İdare Hukuku Millidir
B
İdare Hukuku Dinamiktir
C
İdare Hukuku Tedvin Edilmemiştir
D
İdare Hukuku Özerk ve Gençtir
E
İdare Hukuku İçtihadir
Açıklama:
İdare Hukuku Tedvin Edilmemiş (=Kodifiye Edilmemiş, Derlenmemiş, Mevzuat Birliği Olmayan) Bir Hukuk Dalıdır
İdare hukukunun kuralları dağınık hâlde olup, bu kurallar derlenip, bir kanunda (code) madde madde sayılmamıştır. İdare kamu yararını gerçekleştiren bir cihaz olduğundan durağan değildir ve sürekli gelişim ve değişim içindedir. Doğru cevap C'dir.
İdare hukukunun kuralları dağınık hâlde olup, bu kurallar derlenip, bir kanunda (code) madde madde sayılmamıştır. İdare kamu yararını gerçekleştiren bir cihaz olduğundan durağan değildir ve sürekli gelişim ve değişim içindedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 32
İdarenin örgütlenmesi dâhil olmak üzere devletten beklenilen farklı ve teknik görevlerin sonucundan hareketle onun hangi özelliğine varılabilir?
Seçenekler
A
Tekil
B
Bütüncül
C
Dinamik
D
Milli
E
Disiplinlerarası
Açıklama:
İdare Hukuku Disiplinler Arası Bir Hukuktur
İdarenin örgütlenmesi dâhil olmak üzere devletten beklenilen farklı ve teknik görevlerin sonucundan hareketle idare hukukunun disiplinler arası
özelliği haiz olduğu kuşkusuzdur. Doğru cevap E'dir.
İdarenin örgütlenmesi dâhil olmak üzere devletten beklenilen farklı ve teknik görevlerin sonucundan hareketle idare hukukunun disiplinler arası
özelliği haiz olduğu kuşkusuzdur. Doğru cevap E'dir.
Soru 33
- Anayasa
- Yargı içtihatları
- Milletlerarası Hukuk
- Yönetmelik
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve IV
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
İdare hukukunda yazılı kaynakların yanında uygulamalara yön gösterici mahiyette kaynaklar da mevcuttur. Bunlardan ilki yargı içtihatlarıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 34
En genel anlamıyla konusu ve kapsamı ne olursa olsun Anayasa ve TBMM İçtüzüğü’nde öngörülen usullere uygun olarak yasama organı (TBMM) tarafından çıkarılan, CB’nin onayı ve Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren bir hukuki tasarruf olarak açıklanan asli kaynak aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kanun
B
Anayasa
C
Cumhurbaşkanı Kararnameleri
D
Düzenleyici İşlemler
E
Yönetmelik
Açıklama:
Kanun en genel anlamıyla konusu ve kapsamı ne olursa olsun Anayasa ve TBMM İçtüzüğü’nde öngörülen usullere uygun olarak yasama organı
(TBMM) tarafından çıkarılan, CB’nin onayı ve Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren bir hukuki tasarruftur. Doğru cevap A'dır.
(TBMM) tarafından çıkarılan, CB’nin onayı ve Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren bir hukuki tasarruftur. Doğru cevap A'dır.
Soru 35
Merkezi idare ile ülke çapında bir örgüte sahip hizmet bakımından yerinden yönetim kuruluşlarının başkent ve taşra örgütlenmesi, yerel yönetimlerin çeşitli birimleri ve aynı tüzel kişilik içindeki birimler arasında kademeli şekilde astlık-üstlük ilişkisi oluşturacak hukuki bağa “..............” denilir
Seçenekler
A
Yetki
B
Kuvvet
C
Hiyerarşi
D
Bütünlük
E
Eşitlik
Açıklama:
Merkezi idare ile ülke çapında bir örgüte sahip hizmet bakımından yerinden yönetim kuruluşlarının başkent ve taşra örgütlenmesi, yerel yönetimlerin çeşitli birimleri ve aynı tüzel kişilik içindeki birimler arasında kademeli şekilde astlık-üstlük ilişkisi oluşturacak hukuki bağa “hiyerarşi (silsile-i meratip)” denilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi hiyerarşinin yetki kapsamı içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Emir ve talimat verme yetkisi
B
Hiyerarşiden kaynaklanan iptal yetkisi
C
Düzeltme ve değiştirme yetkisi
D
Astın yerine geçerek işlem tesis etme yetkisi
E
Görmezden gelme ve geçiştirme yetkisi
Açıklama:
Görmezden gelme ve geçiştirme bu belirtilen yetki kapsamı arasında yer almaz. Doğru cevap E'dir.
Soru 37
Astın aldığı kararın üst tarafından hukuki olarak ortadan kaldırılması hiyerarşi yetki kapsamlarından hangisi içinde değerlendirilir?
Seçenekler
A
Hiyerarşiden kaynaklanan iptal yetkisi
B
Emir ve talimat verme yetkisi
C
Düzeltme ve değiştirme yetkisi
D
Astın yerine geçerek işlem tesis etme yetkisi
E
Görmezden gelme yetkisi
Açıklama:
Hiyerarşiden kaynaklanan iptal yetkisi, astın aldığı kararın üst tarafından hukuki olarak ortadan kaldırılmasıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisinde Merkezden Yönetim Yöntemleri doğru şekilde verilmiştir?
Seçenekler
A
Merkeziyetçilik- Yetki Daralığı
B
Taşra- Yetki Genişliği
C
Genelcilik- Yetki Genişliği
D
Merkeziyetçilik- Yetki Genişliği
E
Genelcilik- Yetki Darlığı
Açıklama:
Merkeziyetçilik ve yetki genişliği olarak adlandırılan iki yöntemin uygulanmasına göre söz konusu idari personelin yetkileri değişkenlik göstermektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 39
Âdemi Merkeziyetçilik olarak açıklanan kavramın günümüzde kullanım şekli aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Geriden yönetim
B
Yerinden yönetim
C
İleriden yönetim
D
Tekli yönetim
E
Çoğul yönetim
Açıklama:
Doğru cevap B'dir.
Çağımız devletlerinde açık bir şekilde kendini gösteren ve gerçekte de biri birini dengeleyen merkeziyetçi ve âdemi merkeziyetçi (=yerinden yönetimci) iki akım söz konusudur.
Çağımız devletlerinde açık bir şekilde kendini gösteren ve gerçekte de biri birini dengeleyen merkeziyetçi ve âdemi merkeziyetçi (=yerinden yönetimci) iki akım söz konusudur.
Soru 40
Hangi kavram kamu hizmeti ve idari kolluk etkinlikleriyle kamu yararı ihtiyacının giderilmesini sağlayan hizmetlerin ve kişilerin (personelin) tamamını ifade eder?
Seçenekler
A
Anayasa
B
Hukuk
C
İdare
D
Yargı
E
Devlet
Açıklama:
İdare kavramı kamu hizmeti ve idari kolluk etkinlikleriyle kamu yararı ihtiyacının giderilmesini sağlayan hizmetlerin ve kişilerin (personelin) tamamını ifade eder.
Soru 41
İdare hukukunun kuralları dağınık hâlde olup, bu kurallar derlenip, bir kanunda (code) madde madde sayılmamış olması hangi özelliğine işaret etmektedir?
Seçenekler
A
İdare hukuku tedvin edilmemiştir.
B
İdare hukuku millidir.
C
İdare hukuku içtihadidir.
D
İdare hukuku özerktir.
E
İdare hukuku genç bir hukuk dalıdır.
Açıklama:
İdare hukukunun kuralları dağınık hâlde olup,
bu kurallar derlenip, bir kanunda (code) madde
madde sayılmamıştır. Çünkü tedvin edilmeiştir.
bu kurallar derlenip, bir kanunda (code) madde
madde sayılmamıştır. Çünkü tedvin edilmeiştir.
Soru 42
İdarenin örgütlenmesi dâhil olmak üzere devletten beklenilen farklı ve teknik görevlerin sonucundan hareketle idare hukukunun hangi özelliği haiz olduğu ifade edilebilir?
Seçenekler
A
Disiplinlerarası bir hukuktur.
B
Eşitsizlik ilkesi üzerine inşa edilmiştir.
C
İdare hukuku dinamik bir hukuk dalıdır.
D
İdare hukuku içtihadi bir hukuk dalıdır.
E
İdare hukuku tedvin edilmemiştir.
Açıklama:
İdarenin örgütlenmesi dâhil olmak üzere devletten beklenilen farklı ve teknik görevlerin sonucundan hareketle idare hukukunun disiplinler arası
özelliği haiz olduğu kuşkusuzdur.
özelliği haiz olduğu kuşkusuzdur.
Soru 43
Hukukun kaynakları arasında bir sıralama söz konusu olup buna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bağlayıcı kaynak
B
Yardımcı kaynak
C
Kamu tüzel kişisi
D
Normlar hiyerarşisi
E
Anayasanın bağlayıcılığı
Açıklama:
Hukukun kaynakları arasında bir sıralama söz konusu olup buna normlar hiyerarşisi de denilir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi konusu ve kapsamı ne olursa olsun Anayasa ve TBMM İçtüzüğü’nde öngörülen usullere uygun olarak yasama organı
(TBMM) tarafından çıkarılan, CB’nin onayı ve Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren bir hukuki tasarruftur?
(TBMM) tarafından çıkarılan, CB’nin onayı ve Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren bir hukuki tasarruftur?
Seçenekler
A
Kanun
B
Anayasa
C
Andlaşma
D
Sözleşme
E
Tüzük
Açıklama:
Kanun en genel anlamıyla konusu ve kapsamı
ne olursa olsun Anayasa ve TBMM İçtüzüğü’nde
öngörülen usullere uygun olarak yasama organı
(TBMM) tarafından çıkarılan, CB’nin onayı ve
Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren bir
hukuki tasarruftur.
ne olursa olsun Anayasa ve TBMM İçtüzüğü’nde
öngörülen usullere uygun olarak yasama organı
(TBMM) tarafından çıkarılan, CB’nin onayı ve
Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren bir
hukuki tasarruftur.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi idare hukukunun yardımcı kaynaklarından biridir?
Seçenekler
A
Anayasa
B
Kanun
C
Milletlerarası hukuk
D
Cumhurbaşkanı kararnameleri
E
Doktrin
Açıklama:
Doktrin, idare hukukunun yardımcı kaynaklarından biridir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi hiyerarşi yetkisinin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bu yetkinin anayasal dayanağı Anayasanın 137. maddesinin düzenlemesidir.
B
Hiyerarşi yetkisinin kullanılabilmesi için kanunda ayrıca bir açık düzenlemenin varlığına ihtiyaç yoktur.
C
hiyerarşi yetkisi, ilke olarak yasal metinlerde gösterilmesine gerek olmaksızın bütün üstlere astlarının üzerinde kullanabildiği emir, talimat verme, işlemlerin iptali veya yeniden tesisine imkân tanıyan bir hak, bir yetkidir.
D
Hiyerarşi yetkisi genel bir şekilde aynı idare bünyesinde yer alan üst otoritelerle astları arasında kullanılan genel bir hukuk kuralı niteliği
taşıyan bir yetkidir.
taşıyan bir yetkidir.
E
Hiyerarşi yetkisi, üstlere astların mesleki kariyerinde atama, ilerleme, yer değiştirme, ödüllendirme ve disiplin hukuku anlamında cezalandırma yetkisini de kapsamaz.
Açıklama:
Hiyerarşi yetkisi, üstlere astların mesleki kariyerinde atama, ilerleme, yer değiştirme, ödüllendirme ve disiplin hukuku anlamında
cezalandırma yetkisini de kapsar
cezalandırma yetkisini de kapsar
Soru 47
Astın aldığı kararın üst tarafından hukuki olarak ortadan
kaldırılmasına ne ad verilir?
kaldırılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hiyerarşiden kaynaklanan iptal yetkisi
B
Düzeltme yetkisi
C
Astın yerine geçerek işlem tesis etme yetkisi
D
Emir ve talimat verme yetkisi
E
Değiştirme yetkisi
Açıklama:
Hiyerarşiden kaynaklanan iptal yetkisi, astın
aldığı kararın üst tarafından hukuki olarak ortadan
kaldırılmasıdır.
aldığı kararın üst tarafından hukuki olarak ortadan
kaldırılmasıdır.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi merkezi idare ile yerinden yönetim kuruluşları arasında bütünlüğü sağlayan hukuki bir araçtır?
Seçenekler
A
Normlar hiyerarşisi
B
İdari vesayet
C
Kanuni idare ilkesi
D
Hiyerarşi kudreti
E
İçtihat
Açıklama:
İdari vesayet, bu anlamda merkezi idare ile yerinden yönetim kuruluşları arasında bütünlüğü sağlayan hukuki bir araçtır.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi merkeziyetçiliği yumuşatma ve esneklik sağlama ve merkeziyetçiliğin uygulanması halinde ortaya çıkan uyumsuzluk ve sakıncaları asgari seviyeye indirmeyi amaçlar?
Seçenekler
A
Yetki genişliği ilkesi
B
Yerinden yönetim
C
Normlar hiyerarşisi
D
İdari vesayet
E
Hiyerarşi kudreti
Açıklama:
Yetki genişliği ilkesi merkeziyetçiliği yumuşatma ve esneklik sağlama ve merkeziyetçiliğin uygulanması halinde ortaya çıkan uyumsuzluk ve sakıncaları asgari seviyeye indirmeyi amaçlar.
Ünite 2
Soru 1
Merkezi idarenin taşra teşkilatıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İllerin idaresi yetki genişliği esasına dayanır.
B
İlçe idaresi Anayasada açıkça düzenlenmiştir.
C
Kamu hizmetlerinin görülmesinde verim ve uyum sağlamak amacıyla, birden çok ili içine alan merkezî idare teşkilatı kurulabilir.
D
Vali, ilde Cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari yürütme vasıtasıdır ve doğrudan Cumhurbaşkanı Kararı ile atanır.
E
İlçe idaresi kaymakam, ilçe idare kurulu ve ilçe idare şube başkanları olmak üzere üç birimden oluşur.
Açıklama:
Devlet idaresinin “mülki teşkilatı” adı da verilen, yetki genişliği esasına dayanan, merkeziyetçiliğin sakıncalarını önlediği için merkezi idarenin yumuşatılmış biçimi olan taşra teşkilatının anayasal dayanağı 1982 Anayasası’nın “merkezi idare” kenar başlıklı 126. Maddesinde düzenlenmiştir.
Soru 2
Milli Güvenlik Kurulu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri toplantılara katılır, fakat oylamaya katılamaz.
B
Millî Güvenlik Kurulunun gündemi, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca düzenlenir.
C
Cumhurbaşkanı katılamadığı zamanlar Millî Güvenlik Kurulu TBMM Başkanının başkanlığında toplanır.
D
Millî Güvenlik Kurulunun, Devletin varlığı ve bağımsızlığı, ülkenin bütünlüğü ve bölünmezliği, toplumun huzur ve güvenliğinin korunması hususunda alınmasını zorunlu gördüğü tedbirlere ait kararlar Cumhurbaşkanınca değerlendirilir.
E
Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğinin teşkilatı ve görevleri Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir.
Açıklama:
Cumhurbaşkanı katılamadığı zamanlar Millî Güvenlik Kurulu Cumhurbaşkanı yardımcısının başkanlığında toplanır.
Soru 3
Bakanlıklar ve bakanlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bakanlıklar kanunla kurulur, kaldırılır veya birleştirilir.
B
Bakanlar Cumhurbaşkanı tarafından atanıp görevden alınırlar.
C
Bakanlar görevleriyle ilgili olmayan suçlarda yasama dokunulmazlığına ilişkin hükümlerden yararlanırlar.
D
Bakan yardımcıları Cumhurbaşkanı tarafından atanırlar ve Bakana karşı sorumludurlar.
E
Bakanlıklarda sayısı onbeşi geçmemek üzere bakan müşaviri istihdam edilebilir.
Açıklama:
Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri, teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulmasını Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlemek, Cumhurbaşkanının Anayasanın diğer maddelerinde sayılan görev ve yetkilerindendir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Cumhurbaşkanlığına bağlı, özel bütçeli, kamu tüzel kişiliğine haiz, idarî ve malî özerkliğe sahip kurulan ofislerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bilim ve Teknoloji Ofisi
B
Dijital Dönüşüm Ofisi
C
Finans Ofisi
D
İnsan Kaynakları Ofisi
E
Yatırım Ofisi
Açıklama:
10 Temmuz 2018 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Cumhurbaşkanlığına bağlı, özel bütçeli, kamu tüzel kişiliğini haiz, idarî ve malî özerkliğe sahip aşağıdaki dört adet ofis kurulmuştur: Dijital Dönüşüm Ofisi, Finans Ofisi, İnsan Kaynakları Ofisi ve Yatırım Ofisi.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi 2018 yılında yürürlüğe giren Anayasa değişiklikleriyle Cumhurbaşkanına verilen yeni görev ve yetkilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanları atayıp ve görevlerine son vermek
B
Milli güvenlik politikalarını belirlemek ve gerekli tedbirleri almak
C
Yabancı devletlere Türkiye Cumhuriyetinin temsilcilerini göndermek
D
Üst kademe kamu yöneticilerini atamak ve görevlerine son vermek
E
Ülkenin iç ve dış siyaseti hakkında Meclise mesaj vermek
Açıklama:
Anayasa’nın 104. maddesinde, Cumhurbaşkanına tanınan görev ve yetkilerden sorudaki şıklarda yer alan;
1. Ülkenin iç ve dış siyaseti hakkında Meclise mesaj vermek
2. Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanları atar ve görevlerine son vermek
3. Üst kademe kamu yöneticilerini atar, görevlerine son verir ve bunların atanmalarına ilişkin usul ve esasları Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlemek
4. Milli güvenlik politikalarını belirler ve gerekli tedbirleri almak
2018 yılında yürürlüğe giren yenilikler arasında yer almaktadır.
Ancak;
"Yabancı devletlere Türkiye Cumhuriyetinin temsilcilerini göndermek" Cumhurbaşkanının daha önceki yıllarda sahip olduğu görev ve yetkiler arasında da yer almaktadır.
1. Ülkenin iç ve dış siyaseti hakkında Meclise mesaj vermek
2. Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanları atar ve görevlerine son vermek
3. Üst kademe kamu yöneticilerini atar, görevlerine son verir ve bunların atanmalarına ilişkin usul ve esasları Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlemek
4. Milli güvenlik politikalarını belirler ve gerekli tedbirleri almak
2018 yılında yürürlüğe giren yenilikler arasında yer almaktadır.
Ancak;
"Yabancı devletlere Türkiye Cumhuriyetinin temsilcilerini göndermek" Cumhurbaşkanının daha önceki yıllarda sahip olduğu görev ve yetkiler arasında da yer almaktadır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde, III Sayılı ekli cetvelde yer alan düzenleyici ve denetleyici kurumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Sermaye Piyasası Kurulu
B
Türkiye Radyo Televizyon Kurumu
C
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu
D
Kişisel Verileri Koruma Kurumu
E
Nükleer Düzenleme Kurumu
Açıklama:
Türkiye Radyo Televizyon Kurumu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde, III Sayılı ekli cetvelde yer alan düzenleyici ve denetleyici kurumlardan biri değildir.
Soru 7
Kamu iktisadi teşebbüsleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanı tarafından kurulurlar.
B
Kamu tüzelkişilikleri vardır.
C
Kamu iktisadi teşebbüsleri, iktisadi devlet teşekkülü ve kamu iktisadi kuruluşunun ortak adıdır.
D
Devlet İhale Kanunu’na tabidirler.
E
Sermayesinin tamamı bir iktisadi devlet teşekkülüne veya kamu iktisadi kuruluşuna ait olup, ona bağlı işletme veya işletmeler topluluğuna “müessese” denir.
Açıklama:
Kamu iktisadi teşebbüsleriyle ilgili şu hususlara dikkat edilmelidir:
• Cumhurbaşkanı kararnamesiyle kurulur ve bir bakanlıkla ilgilendirilirler.
• Kamu tüzelkişilikleri vardır.
• Karma bir hukuki rejime tabidirler: sundukları hizmetten yararlananlar, müşterileri ve üçüncü kişilerle yaptığı işlemlerde özel hukuk; kuruluş, içyapı ve kurum içi ilişkileri bakımından yönetim hukukuna tabidirler. Dolayısıyla özel hukuka tabi işlem ve eylemlerinden doğan uyuşmazlıklar adli yargıda, kendi iç ilişkilerinden doğan uyuşmazlıklar idari yargıda görülür ve çözülür.
• 1982 Anayasası’nın “Kamu iktisadî te- şebbüslerinin denetimi” kenar başlıklı 165. Maddesine göre, sermayesinin yarısından fazlası doğrudan doğruya veya dolaylı olarak Devlete ait olan kamu kuruluş ve ortaklıklarının Türkiye Büyük Millet Meclisince denetlenir. Bu denetimi TBMM adına Sayıştay yapar.
• Sorumlulukları sermayeleri ile sınırlıdır.
• Organları; en yüksek seviyede yetkilive sorumlu karar organı olan yönetim kurulu ve yetkili ve sorumlu yürütme organı olan genel müdürlüktür.
• Harcama gerektiren işlerinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na tabidirler; gelir getiren işlerinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na tabi değildirler.
• İlgili oldukları bakanlığın idari vesayetdenetimine tabidirler.
• Cumhurbaşkanı kararnamesiyle kurulur ve bir bakanlıkla ilgilendirilirler.
• Kamu tüzelkişilikleri vardır.
• Karma bir hukuki rejime tabidirler: sundukları hizmetten yararlananlar, müşterileri ve üçüncü kişilerle yaptığı işlemlerde özel hukuk; kuruluş, içyapı ve kurum içi ilişkileri bakımından yönetim hukukuna tabidirler. Dolayısıyla özel hukuka tabi işlem ve eylemlerinden doğan uyuşmazlıklar adli yargıda, kendi iç ilişkilerinden doğan uyuşmazlıklar idari yargıda görülür ve çözülür.
• 1982 Anayasası’nın “Kamu iktisadî te- şebbüslerinin denetimi” kenar başlıklı 165. Maddesine göre, sermayesinin yarısından fazlası doğrudan doğruya veya dolaylı olarak Devlete ait olan kamu kuruluş ve ortaklıklarının Türkiye Büyük Millet Meclisince denetlenir. Bu denetimi TBMM adına Sayıştay yapar.
• Sorumlulukları sermayeleri ile sınırlıdır.
• Organları; en yüksek seviyede yetkilive sorumlu karar organı olan yönetim kurulu ve yetkili ve sorumlu yürütme organı olan genel müdürlüktür.
• Harcama gerektiren işlerinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na tabidirler; gelir getiren işlerinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na tabi değildirler.
• İlgili oldukları bakanlığın idari vesayetdenetimine tabidirler.
Soru 8
Aşağıdaki mahalli idare organlarının hangisi için mahalli idare seçimlerinde oy kullanılmaz?
Seçenekler
A
Belediye meclisi
B
Belediye idaresinin başı
C
İl genel meclisi
D
İl özel idaresinin başı
E
Köy ihtiyar meclisi
Açıklama:
Vali, il özel idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir. Göreve seçim ile gelmez, merkezi idare tarafından atanır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi belediye meclisinin, bilgi edinme ve denetim yollarından biri değildir?
Seçenekler
A
Soru
B
Genel görüşme
C
Faaliyet raporunu değerlendirme
D
Gensoru
E
Meclis soruşturması
Açıklama:
Belediye meclisi, bilgi edinme ve denetim yetkisini aşağıdaki beş yolla kullanır: Soru, genel görüşme, denetim komisyonu, faaliyet raporunu değerlendirme ve gensoru
Soru 10
Mahalli idarelerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Mahallî idareler; il, belediye veya köy halkının mahallî müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları, gene kanunda gösterilen, seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzelkişileridir.
B
Merkezî idare, mahallî idareler üzerinde, Anayasada belirtilen amaçlar çerçevesinde, kanunda belirtilen esas ve usuller dairesinde idarî vesayet yetkisine sahiptir.
C
Mahallî idarelerin seçimleri beş yılda bir yapılır.
D
Görevleri ile ilgili bir suç sebebi ile hakkında soruşturma veya kovuşturma açılan mahallî idare organları veya bu organların üyelerini, İçişleri Bakanı, geçici bir tedbir olarak, kesin hükme kadar uzaklaştırabilir.
E
Mahallî idarelerin belirli kamu hizmetlerinin görülmesi amacı ile kendi aralarında İçişleri Bakanının izni ile birlik kurabilirler.
Açıklama:
Mahallî idarelerin belirli kamu hizmetlerinin görülmesi amacı ile, kendi aralarında Cumhurbaşkanının izni ile birlik kurmaları, görevleri, yetkileri, maliye ve kolluk işleri ve merkezî idare ile karşılıklı bağ ve ilgileri kanunla düzenlenir.
Soru 11
Cumhurbaşkanının Anayasanın diğer maddelerinde sayılan görev ve yetkilerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kamu tüzel kişilikleri kurmak
B
Mahalli idarelerin birlik kurmalarına izin vermek
C
YÖK üyelerini ve rektörleri seçmek
D
Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu’nun bağlı olacağı Bakanı görevlendirmek
E
Anayasa Mahkemesi’ne toplam yirmiiki üye seçmek
Açıklama:
Anayasa Mahkemesi’ne toplam oniki üye seçmek
Soru 12
Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması halinde, kaç gün içinde Cumhurbaşkanı seçimi yapılır?
Seçenekler
A
15
B
25
C
35
D
45
E
55
Açıklama:
Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması halinde, kırkbeş gün içinde Cumhurbaşkanı seçimi yapılır.
Soru 13
Aşağıda verilen şıklardan hangileri büyükelçi unvanı verilen Cumhurbaşkanı Özel Kalem Müdürü hizmetlerindendir?
I-Cumhurbaşkanı makamına ilişkin hizmetler,
II-Cumhurbaşkanının resmi ve özel yazışmalar
III-Cumhurbaşkanının tören, yurtiçi ve yurtdışı gezi işleri,
IV-Cumhurbaşkanlığı makamının protokol,halkla ilişkiler ve kurumsal iletişim hizmetleri,
V-Cumhurbaşkanının Milli Saraylar ve Devlet Arşivlerine ilişkin talimat, iş ve işlemleri,
VI-İhtiyaç duyulan yerlerde Cumhurbaşkanı Özel Kalem Müdürünün sorumluluğu altında Cumhurbaşkanlığı çalışma büroları açılabilir.
I-Cumhurbaşkanı makamına ilişkin hizmetler,
II-Cumhurbaşkanının resmi ve özel yazışmalar
III-Cumhurbaşkanının tören, yurtiçi ve yurtdışı gezi işleri,
IV-Cumhurbaşkanlığı makamının protokol,halkla ilişkiler ve kurumsal iletişim hizmetleri,
V-Cumhurbaşkanının Milli Saraylar ve Devlet Arşivlerine ilişkin talimat, iş ve işlemleri,
VI-İhtiyaç duyulan yerlerde Cumhurbaşkanı Özel Kalem Müdürünün sorumluluğu altında Cumhurbaşkanlığı çalışma büroları açılabilir.
Seçenekler
A
I-II
B
I-II-III
C
III-IV-V
D
I-II-IV-V-VI
E
I-II-III-IV-V-VI
Açıklama:
I-Cumhurbaşkanı makamına ilişkin hizmetler,
II-Cumhurbaşkanının resmi ve özel yazışmalar
III-Cumhurbaşkanının tören, yurtiçi ve yurtdışı gezi işleri,
IV-Cumhurbaşkanlığı makamının protokol,halkla ilişkiler ve kurumsal iletişim hizmetleri,
V-Cumhurbaşkanının Milli Saraylar ve Devlet Arşivlerine ilişkin talimat, iş ve işlemleri,
VI-İhtiyaç duyulan yerlerde Cumhurbaşkanı Özel Kalem Müdürünün sorumluluğu altında Cumhurbaşkanlığı çalışma büroları açılabilir.
II-Cumhurbaşkanının resmi ve özel yazışmalar
III-Cumhurbaşkanının tören, yurtiçi ve yurtdışı gezi işleri,
IV-Cumhurbaşkanlığı makamının protokol,halkla ilişkiler ve kurumsal iletişim hizmetleri,
V-Cumhurbaşkanının Milli Saraylar ve Devlet Arşivlerine ilişkin talimat, iş ve işlemleri,
VI-İhtiyaç duyulan yerlerde Cumhurbaşkanı Özel Kalem Müdürünün sorumluluğu altında Cumhurbaşkanlığı çalışma büroları açılabilir.
Soru 14
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçilmeden önce en yüksek devlet memuru Başbakanlık Müsteşarı idi. Yeni sisteme geçilmesiyle birlikte Başbakanlık ve Bakanlar Kurulu ile beraber “müsteşar” ve “müsteşarlıklar” da kaldırıldığı için “en yüksek devlet memuru” da artık ............................. olmuştur. Yukarıda verilen cümledeki boşluğu doldurunuz.
Seçenekler
A
Yerel işler başkanlığı
B
Milletvekilleri
C
Bakanlık
D
Müsteşar
E
Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanı
Açıklama:
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçilmeden önce en yüksek devlet memuru Başbakanlık Müsteşarı idi. Yeni sisteme geçilmesiyle birlikte Başbakanlık ve Bakanlar Kurulu ile beraber “müsteşar” ve “müsteşarlıklar” da kaldırıldığı için “en yüksek devlet memuru” da artık Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanı olmuştur.
Soru 15
1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine göre Bakanlıklar hangi birimlerden oluşur?
Seçenekler
A
Merkez teşkilatı
Yurtdışı teşkilatı
Bakanlıklara Bağlı, İlgili ve İlişkili Kuruluşlar
Taşra Teşkilatı
Yurtdışı teşkilatı
Bakanlıklara Bağlı, İlgili ve İlişkili Kuruluşlar
Taşra Teşkilatı
B
Yurtdışı teşkilatı
Bakanlıklara Bağlı, İlgili ve İlişkili Kuruluşlar
Bakanlıklara Bağlı, İlgili ve İlişkili Kuruluşlar
C
Bakanlıklara Bağlı, İlgili ve İlişkili Kuruluşlar
Taşra Teşkilatı
Taşra Teşkilatı
D
Merkezi Teşkilatı
Bakanlıklara Bağlı, İlgili ve İlişkili Kuruluşlar
Taşra Teşkilatı
Bakanlıklara Bağlı, İlgili ve İlişkili Kuruluşlar
Taşra Teşkilatı
E
Merkez teşkilatı
Yurtdışı teşkilatı
Bakanlıklara Bağlı, İlgili ve İlişkili Kuruluşlar
Yurtdışı teşkilatı
Bakanlıklara Bağlı, İlgili ve İlişkili Kuruluşlar
Açıklama:
1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine göre Bakanlıklar şu birimlerden oluşur: merkez teşkilatı, ihtiyaca göre kurulan taşra ve yurtdışı teşkilatı, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlardır
Soru 16
Anayasamıza göre Sayıştay’ın görevlerinden biri olan, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri için düzenleyeceği genel uygunluk bildirimini, kesin hesap kanun teklifinin verilmesinden başlayarak en geç kaç gün içinde Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar?
Seçenekler
A
25
B
35
C
45
D
65
E
75
Açıklama:
Anayasamıza göre Sayıştay’ın iki görevinden biri olan, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri için düzenleyeceği genel uygunluk bildirimini, kesin hesap kanun teklifinin verilmesinden başlayarak en geç 75 gün içinde Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar.
Soru 17
Aşağıda verilen şıklardan hangileri Cumhurbaşkanı tarafından Vali olarak atanabileceklerin taşıması gereken unsurlardandır? I- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48. maddesinde sayılan genel memur olmaşartlarını taşımak,II-En az 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olmak,III-Kamuda ve/veya sosyal güvenlik kurumlarına tabi olmak kaydıyla uluslararası kuruluşlar ile özel sektörde veya serbest olarak en az 5 yıl çalışmış olmak.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II-III
D
I-III
E
I-II-III
Açıklama:
I- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48. maddesinde sayılan genel memur olma
şartlarını taşımak
II-En az 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olmak
III-Kamuda ve/veya sosyal güvenlik kurumlarına tabi olmak kaydıyla uluslararası kuruluşlar ile özel sektörde veya serbest olarak en az 5 yıl çalışmış olmak
şartlarını taşımak
II-En az 4 yıllık yükseköğrenim mezunu olmak
III-Kamuda ve/veya sosyal güvenlik kurumlarına tabi olmak kaydıyla uluslararası kuruluşlar ile özel sektörde veya serbest olarak en az 5 yıl çalışmış olmak
Soru 18
10 Temmuz 2018 tarihinde çıkan 3 Sayılı Üst Kademe Kamu Yöneticileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Atama Usûllerine Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine göre Kaymakam kimin onayı ile atanır?
Seçenekler
A
Cumkurbaşkanının
B
Başbakanın
C
Bakanın
D
Müsteşarın
E
Halkın
Açıklama:
10 Temmuz 2018 tarihinde çıkan 3 Sayılı ÜstKademe Kamu Yöneticileri ile Kamu Kurum ve Atama Usûllerine Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine göre Kaymakam Cumhurbaşkanı onayı ile atanırlar.
Soru 19
GAP, DAP, DOKAP ve KOP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlıkları hangi bakanlığa bağlıdır?
Seçenekler
A
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına bağlıdırlar.
B
İçişleri Bakanlığına bağlıdırlar.
C
Dışişleri Bakanlığına bağlıdırlar.
D
Aile Bakanlığına bağlıdırlar.
E
Bilişim ve Teknoloji Bakanlığına bağlıdırlar.
Açıklama:
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına bağlıdırlar.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangileri il özel idaresinin organlarıdır?
Seçenekler
A
İl genel meclisi, il encümeni ve vali
B
İl genel meclisi, il encümeni ve öğretim üyesi
C
İl genel meclisi, il encümeni ve memur
D
İl genel meclisi, il encümeni ve bakan
E
İl genel meclisi, il encümeni ve muhtar
Açıklama:
İl özel idaresinin üç organı bulunmaktadır: İl genel meclisi, il encümeni ve vali’dir
Soru 21
Türk Hukukunda başkent teşkilatının en yüksek hiyerarşik üstü kimdir?
Seçenekler
A
Hükümet
B
Vali
C
Cumhurbaşkanı
D
Bakanlar kurulu
E
Bakanlıklar
Açıklama:
Türk hukukunda başken teşkilatının en yüksek hiyerarşik üstü cumhurbaşkanıdır.
Soru 22
Cumhurbaşkanı hangi yetki alanına ilişkin olarak cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabilir?
Seçenekler
A
Yargı yetkisi
B
Yürütme yetkisi
C
Yasama yetkisi
D
İç yetki
E
Dış yetki
Açıklama:
Cumhurbaşkanı yürütme yetkisine ilişkin konularda cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabilir.
Soru 23
Cumhurbaşkanı yardımcılarının sorumluluğu hangi makama karşıdır?
Seçenekler
A
Hükümet
B
Cumhurbaşkanı
C
TBMM
D
Bakanlar kurulu
E
İlgili bakanlık
Açıklama:
Cumhurbaşkanı yardımcıları Cumhurbaşkanına karşı sorumludurlar.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi cumhurbaşkanlığı ofislerinin niteliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Özel bütçeli olması
B
Kamu tüzel kişiliğini haiz olması
C
İdari özerkliğe sahip olması
D
Mali özerkliğe sahip olması
E
Yargı muafiyetine tabi olması
Açıklama:
Yargı muafiyetine tabi olma cumhurbaşkanlığı ofislerinin niteliklerinden değildir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi Devlet Denetleme Kurulunun denetimi dışındadır?
Seçenekler
A
Yargı organları
B
Genel Kurmay Başkanlığı
C
Kamuya yararlı dernekler
D
İşveren meslek kuruluşları
E
Milli Savunma Üniversitesi
Açıklama:
Yargı organları Devlet Denetleme kurulunun denetimi dışındadır.
Soru 26
Genelkurmay başkanının kim tarafından atandığı ve görev süresi hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
TBMM- 4 yıl
B
Bakanlar kurulu-4 yıl
C
TSK-5 yıl
D
Cumhurbaşkanı-4 yıl
E
Hükümet-5 yıl
Açıklama:
Genelkurmay başkanı cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görev süresi 4 yıldır.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi Milli Güvenlik Kurulunun üyelerinden değildir?
Seçenekler
A
Dış İşleri bakanı
B
Adalet bakanı
C
Cumhurbaşkanı yardımcıları
D
Genelkurmay başkanı
E
Milli Eğitim bakanı
Açıklama:
Milli Eğitim bakanı Milli Güvenlik Kurulunun üyelerinden değildir.
Soru 28
Yönetsel yargının en üst düzey yüksek mahkemesi hangisidir?
Seçenekler
A
Sayıştay
B
Yargıtay
C
Bölge İdare Mahkemesi
D
İstinaf
E
Danıştay
Açıklama:
Danıştay yönetsel yargının en üst düzey yüksek mahkemesidir
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi mahalli idarelerin içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
İl genel meclisi
B
İhtiyar meclisi
C
Üniversiteler
D
Köy derneği
E
Belediye encümeni
Açıklama:
Üniversiteler mahalli idarelerin içerisinde yer almaz.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi bir bölge kalkınma idaresi başkanlığı değildir?
Seçenekler
A
BAP
B
GAP
C
DAP
D
DOKAP
E
KOP
Açıklama:
BAP bir bölge kalkınma idaresi başkanlığı değildir.
Soru 31
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi kaç yılında uygulanmaya başlanmıştır?
Seçenekler
A
2016
B
2017
C
2018
D
2019
E
2020
Açıklama:
9 Temmuz 2018 tarihinde Cumhurbaşkanının ant içmesiyle yeni hükümet şekli
uygulanmaya başlamıştır.
uygulanmaya başlamıştır.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi Milli Güvenlik Kurulu üyelerinden biridir?
Seçenekler
A
Sağlık Bakanı
B
Milli Eğitim Bakanı
C
Maliye Bakanı
D
Gençlik ve Spor Bakanı
E
Adalet Bakanı
Açıklama:
Adalet Bakanı, Milli Güvenlik Kurulu üyelerinden biridir.
Soru 33
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçilmeden önce en yüksek devlet memuru kimdi?
Seçenekler
A
Başbakanlık Müsteşarı
B
İdari İşler Başkanı
C
Sağlık Bakanı
D
İç İşleri Bakanı
E
Danıştay Başkanı
Açıklama:
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçilmeden önce en yüksek devlet memuru Başbakanlık Müsteşarı idi.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanlığına bağlı, özel bütçeli, kamu tüzel kişiliğini haiz, idarî ve malî özerkliğe sahip ofislerden biri değildir?
Seçenekler
A
Dijital Dönüşüm Ofisi
B
Finans Ofisi
C
İnsan Kaynakları Ofisi
D
Yatırım Ofisi
E
Ajans Ofisi
Açıklama:
Ajans ofisi, Cumhurbaşkanlığına bağlı, özel bütçeli, kamu tüzel kişiliğini haiz, idarî ve malî özerkliğe sahip ofislerden biri değildir.
Soru 35
Eğitim, sağlık, güvenlik, savunma, adalet, maliye, ulaştırma, tarım, kültür ve turizm gibi Devletin sunmakla yükümlü olduğu kamu hizmetlerinin
konu bakımından uzmanlık (ihtisas) prensibine göre Devlet tüzelkişiliği içinde sunulduğu en yüksek örgütlenmeye ne ad verilir?
konu bakımından uzmanlık (ihtisas) prensibine göre Devlet tüzelkişiliği içinde sunulduğu en yüksek örgütlenmeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Müsteşarlık
B
Bakanlık
C
Valilik
D
Yargıtay
E
Özel Kalem Müdürlüğü
Açıklama:
Bakanlık,
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi ilde Cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari
yürütme vasıtasıdır?
yürütme vasıtasıdır?
Seçenekler
A
Vali
B
Müsteşar
C
Kaymakam
D
Bakan
E
Belediye Başkanı
Açıklama:
Vali, ilde Cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari yürütme vasıtasıdır.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi valiye danışmanlık yapan ve yardımcı olan İl İdare Kurulu üyelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hukuk İşleri Müdürü
B
Defterdar
C
İl Milli Eğitim Müdürü
D
Çevre ve Şehircilik İl Müdürü
E
Kaymakam
Açıklama:
Kaymakam, valiye danışmanlık yapan ve yardımcı olan İl İdare Kurulu üyelerinden biri değildir
Soru 38
Mal Müdürlüğü aşağıdaki bakanlıklardan hangisine bağlıdır?
Seçenekler
A
İçişleri Bakanlığı
B
Hazine ve Maliye Bakanlığı
C
Sağlık Bakanlığı
D
Milli Eğitim Bakanlığı
E
Tarım ve Orman Bakanlığı
Açıklama:
Mal Müdürlüğü, Hazine ve Maliye Bakanlığı'na bağlıdır.
Soru 39
Bir kamu hizmetinin daha etkin, verimli ve ekonomik sunulabilmesi için Devlet tüzelkişiliği içinde yer alan merkezi idarenin hiyerarşik denetimine tabi olmadan idari, mali ve hukuki özerklik prensibince kamu tüzelkişiliği içinde sunan kamu kurum ve kuruluşlarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yerinden yönetimler
B
Taşra teşkilatı
C
Valilik
D
Merkezi idare
E
Kaymakamlık
Açıklama:
Bir kamu hizmetinin daha etkin, verimli ve ekonomik sunulabilmesi için Devlet tüzelkişiliği içinde yer alan merkezi idarenin hiyerarşik denetimine tabi olmadan idari, mali ve hukuki özerklik prensibince kamu tüzelkişiliği içinde sunan kamu kurum ve kuruluşlarına “yerinden yönetimler” denmektedir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi köy yönetiminin başı, yürütme organı, köy tüzel kişiliğinin temsilcisi ve devletin köydeki temsilcisidir?
Seçenekler
A
Muhtar
B
Vali
C
Kaymakam
D
İl Encümeni
E
Belediye Başkanı
Açıklama:
Muhtar, köy yönetiminin başı, yürütme organı, köy tüzel kişiliğinin temsilcisi ve devletin köydeki temsilcisidir
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi başkent teşkilatında yer almaz?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanı yardımcıları
B
Cumhurbaşkanlığı ofisleri
C
Bakan yardımcısı
D
Bakan müşavirliği
E
Vali
Açıklama:
Vali başkent teşkilatı içinde yer almaz, taşra teşkilatı içindedir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi 6771 sayılı kanunla Cumhurbaşkanına verilen yeni görev ve yetkilerden biridir?
Seçenekler
A
Yasama yılının ilk günü TBMM’de açılış konuşmasını yapmak.
B
Kanunları yayımlamak.
C
Üst kademe kamu yöneticilerini atamak ve görevlerine son vermek.
D
Kanunları tekrar görüşülmek üzere TBMM’ye geri göndermek.
E
Milletlerarası andlaşmaları onaylamak ve yayımlamak.
Açıklama:
Üst kademe kamu yöneticilerini atamak ve görevlerine son vermek 6771 sayılı kanunla Cumhurbaşkanına verilen yeni görev ve yetkilerdendir. Diğerleri ise Cumhurbaşkanının önceden mevcut olan yetkilerindendir.
Soru 43
Cumhurbaşkanının hastalık ve yurt dışına çıkma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrılması hallerinde Cumhurbaşkanına kim vekalet eder?
Seçenekler
A
TBMM Başkanı
B
Başbakan
C
Cumhurbaşkanı yardımcısı
D
Bakanlar Kurulu
E
Cumhurbaşkanı danışmanları
Açıklama:
Cumhurbaşkanının hastalık ve yurt dışın açıkma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrılması hallerinde, Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcısı Cumhurbaşkanı yardımcısı Cumhurbaşkanına vekâlet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanlığı Politika Kurullarından biri değildir?
Seçenekler
A
Bilim, Teknoloji ve Yenilik Politikaları Kurulu
B
Eğitim ve Öğretim Politikaları Kurulu
C
Ekonomi Politikaları Kurulu
D
Dijital Dönüşüm Kurulu
E
Sosyal Politikalar Kurulu
Açıklama:
Dijital Dönüşüm Ofisi Cumhurbaşkanlığı Ofisleri arasındadır.
Soru 45
Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri, teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulması aşağıdaki işlemlerden hangisi ile kurulur?
Seçenekler
A
Kanun
B
Kanun Hükmünde Kararname
C
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
D
Tüzük
E
Yönetmelik
Açıklama:
Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileri, teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulması Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir.
Soru 46
Gelir İdaresi Başkanlığı aşağıdakilerden hangisine bağlıdır?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanlığı
B
Hazine ve Maliye Bakanlığı
C
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
D
Ticaret Bakanlığı
E
TBMM
Açıklama:
Gelir İdaresi Başkanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı'na bağlıdır.
Soru 47
Milli Güvenlik Kurulu ilk kez hangi anayasa döneminde düzenlenmiştir?
Seçenekler
A
1876 Kanun-ı Esasi
B
1921 Anayasası
C
1924 Anayasası
D
1961 Anayasası
E
1982 Anayasası
Açıklama:
Milli Güvenlik Kurulu ilk kez 1961 Anayasası’nda düzenlenenmiştir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangileri kamu tüzel kişiliği bulunmasına rağmen Sayıştay denetimine tâbi değildir? I- Devlet Üniversiteleri II- Vakıf Üniversiteleri III- Kamu Kurumu Niteliğindeki MeslekKuruluşları IV- Köy
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
II, III ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Kamu tüzelkişiliği olduğu halde aşağıdaki idarelerin Sayıştay’ın denetimine tabi değildir:
1) Vakıf Üniversiteleri
2) Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek
Kuruluşları
3) Köy
Devlet üniversiteleri Sayıştay denetimine tâbidir. Bu nedenle doğru cevap Vakıf Üniversiteleri, Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek
Kuruluşları ve Köy'ü içeren D seçeneğidir.
1) Vakıf Üniversiteleri
2) Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek
Kuruluşları
3) Köy
Devlet üniversiteleri Sayıştay denetimine tâbidir. Bu nedenle doğru cevap Vakıf Üniversiteleri, Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek
Kuruluşları ve Köy'ü içeren D seçeneğidir.
Soru 49
1989 yılında 388 sayılı KHK ile düzenlenen Türkiye’nin ilk bölge kalkınma yönetimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı
B
Doğu Anadolu Projesi (DAP) Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı
C
Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) Bölge
Kalkınma İdaresi Başkanlığı
Kalkınma İdaresi Başkanlığı
D
Konya Ovası Projesi (KOP) Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı
E
Amik Ovası Projesi (AOP) Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı
Açıklama:
Türkiye’nin ilk bölge kalkınma yönetimi olarak 1989 yılında 388 sayılı KHK ile düzenlenen GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı, Fırat - Dicle Havzası’ndaki geniş ovalardan oluşan Güneydoğu Anadolu Bölgesindeki Adıyaman,
Diyarbakır, Gaziantep, Mardin, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak, Batman ve Kilis illerini içine alarak kurulan, bu 9 ilin süratle kalkındırılması, yatırımların gerçekleştirilmesi için plan, altyapı, ruhsat, konut, sanayi, maden, tarım, enerji, ulaştırma ve diğer hizmetleri yapmak veya yaptırmak, yöre halkının eğitim düzeyini yükseltmek için gerekli tedbiri almak veya aldırmak, kurum ve kuruluşlar arasındaki koordinasyonu sağlamak üzere kurulmuştur.
Diyarbakır, Gaziantep, Mardin, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak, Batman ve Kilis illerini içine alarak kurulan, bu 9 ilin süratle kalkındırılması, yatırımların gerçekleştirilmesi için plan, altyapı, ruhsat, konut, sanayi, maden, tarım, enerji, ulaştırma ve diğer hizmetleri yapmak veya yaptırmak, yöre halkının eğitim düzeyini yükseltmek için gerekli tedbiri almak veya aldırmak, kurum ve kuruluşlar arasındaki koordinasyonu sağlamak üzere kurulmuştur.
Soru 50
Belediye Meclisi İhtisas Komisyonları en fazla kaç kişiden oluşur?
Seçenekler
A
3
B
5
C
6
D
7
E
10
Açıklama:
Belediye meclisi, üyeleri arasından en az üç en fazla beş kişiden oluşan ihtisas komisyonları kurabilir.
Ünite 3
Soru 1
"Hukuk devleti devletin egemenlik unsurunun teknik ifadesiyle ............ meşru ve dengeli organlara verilmesi anlayışının bir ürünüdür."
ifadesinde boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?
ifadesinde boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?
Seçenekler
A
hukuk kurumunun
B
kamu hukukunun
C
modern yönetimin
D
kolluk gücünün
E
kamu kudretinin
Açıklama:
Hukuk devleti devletin egemenlik unsurunun teknik ifadesiyle kamu kudretinin meşru ve dengeli organlara verilmesi anlayışının bir ürünüdür. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 2
Almanya'nın 18. yüzyılın ortalarında geliştirdiği, kökeni Roma Hukukuna dayanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamu kudreti
B
Hukuk devleti
C
Karşılıklılık kuralı
D
Hazine teorisi
E
Egemenlik kuramı
Açıklama:
Almanya’da XVIII. yüzyılın ortalarında polis devleti uygulamasından kaynaklanan olumsuzlukları yumuşatmak ve kuralların meşruiyeti yönünde bir algı oluşturmak amacıyla yönetilenlere bazı hukukî güvenceler sağlamak amacıyla kökleri Roma Hukukundan gelen “hazine teorisi” geliştirilmiştir.
Soru 3
"Dolayısıyla hukuk devletinin kurallar hiyerarşisi üzerine oturduğunu ifade eden '............' ile birlikte günümüzde ulaştığı noktada insan haklarına öncelik tanındığı '..............' anlayışının birlikte mevcudiyeti, gerçek anlamda hukuk devletinden söz edebilmek için elzemdir."
ifadesinde boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?
ifadesinde boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?
Seçenekler
A
şekli hukuk anlayışı / maddi hukuk devleti
B
maddi hukuk devleti / kamu hukuku devleti
C
manevi hukuk anlayışı / maddi hukuk devleti
D
kamu hukuku devleti / maddi hukuk devleti
E
kamu hukuku / Roma hukuku
Açıklama:
Dolayısıyla hukuk devletinin kurallar hiyerarşisi üzerine oturduğunu ifade eden “şekli hukuk anlayışı” ile birlikte günümüzde ulaştığı noktada insan haklarına öncelik tanındığı “maddi hukuk devleti” anlayışının birlikte mevcudiyeti, gerçek anlamda hukuk devletinden söz edebilmek için elzemdir.
Soru 4
I.Sınırlama kanun ile yapılmalıdır,
II. Sınırlamalar Anayasanın ilgili maddesinde belirtilen sebeplere dayandırılmalıdır,
III. Sınırlandırma ölçülülük ilkesine uygun olmalıdır,
IV. Sınırlandırma gelenek ve göreneklere uygun olmalıdır;
Sıralanan unsurlardan hangileri Temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılması ile ilgili kriterler arasında yer almaktadır?
II. Sınırlamalar Anayasanın ilgili maddesinde belirtilen sebeplere dayandırılmalıdır,
III. Sınırlandırma ölçülülük ilkesine uygun olmalıdır,
IV. Sınırlandırma gelenek ve göreneklere uygun olmalıdır;
Sıralanan unsurlardan hangileri Temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılması ile ilgili kriterler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
II, III ve IV
D
I ve II
E
III ve IV
Açıklama:
"IV. Sınırlandırma gelenek ve göreneklere uygun olmalıdır" ifadesinin konu ile ilgisi bulunmamaktadır.
Doğru ifadeler şunlardır;
I.Sınırlama kanun ile yapılmalıdır,
II. Sınırlamalar Anayasanın ilgili maddesinde belirtilen sebeplere dayandırılmalıdır,
III. Sınırlandırma ölçülülük ilkesine uygun olmalıdır,
Doğru yanıt I, II, III numaralı ifadeleri içeren A seçeneğindedir.
Doğru ifadeler şunlardır;
I.Sınırlama kanun ile yapılmalıdır,
II. Sınırlamalar Anayasanın ilgili maddesinde belirtilen sebeplere dayandırılmalıdır,
III. Sınırlandırma ölçülülük ilkesine uygun olmalıdır,
Doğru yanıt I, II, III numaralı ifadeleri içeren A seçeneğindedir.
Soru 5
Yetkili makamın tek yanlı irade açıklaması ile işlemin muhatabının rızasının alınmasına gerek duyulmadan hukuki sonuç doğuran işleme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yasal işlem
B
Hukuki işlem
C
İdari işlem
D
Adli işlem
E
Teyit edici işlem
Açıklama:
İdari işlem, yetkili makamın tek yanlı irade açıklaması ile işlemin muhatabının rızasının alınmasına gerek duyulmadan yani muhatabın rızasına bağlı olmaksızın hukuki sonuç doğurur.
Soru 6
"Diğer bir ifadeyle ............, idari makamı temsil eden kişilerin, kamu tüzel kişisi adına hukuki işlemler yapabilme ehliyetidir." ifadesinde boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?
Seçenekler
A
görev
B
yetki
C
sorumluluk
D
vekalet
E
kanun
Açıklama:
Doğru yanıt B seçeneği ve "yetki" sözcüğüdür. İfadenin doğru hali şöyle olmalıdır:
"Diğer bir ifadeyle yetki, idari makamı temsil eden kişilerin, kamu tüzel kişisi adına hukuki işlemler yapabilme ehliyetidir."
"Diğer bir ifadeyle yetki, idari makamı temsil eden kişilerin, kamu tüzel kişisi adına hukuki işlemler yapabilme ehliyetidir."
Soru 7
Asıl görevlinin iş başında olmadığı dönemlerde bu görevlinin yerine geçici olarak başka bir kişinin görevlendirilmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Geçici görevlendirme
B
Tedviren görevlendirme
C
Vekâlet
D
Atama
E
Yetki devri
Açıklama:
Vekâlet, asıl görevlinin iş başında olmadığı dönemlerde bu görevlinin yerine geçici olarak başka bir kişinin görevlendirilmesidir. Görevlendirilen kişiye vekil denilir.
Doğru yanıt C seçeneğijdir.
Doğru yanıt C seçeneğijdir.
Soru 8
İdare hukukunda sebep kavramına ilişkin verilen ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
İdari işlemin sebebi, o idari işlemden önce gelen, idareyi o işlemi yapmaya sevk eden ve nesnel hukuk kurallarınca belirlenmiş etkendir.
B
İdare hukukunun, özel hukukla ayrıldığı temel noktalardan birisi sebep konusudur.
C
İdare hukukunda işlem mutlaka sebep ihtiva etmelidir.
D
Birden fazla sebebe dayanılarak işlem yapılması hâlinde, sebeplerden en az ikisinin hukuka uygun olması, işlemin de hukuka uygun olmasını sağlar.
E
İdareyi bir işlem yapmaya sevk edecek neden, maddi bazı olaylar olabileceği gibi, o işlemden önce yapılmış bir başka hukuki işlem de olabilir
Açıklama:
Birden fazla sebebe dayanılarak işlem yapılması hâlinde, sebeplerden birisinin hukuka uygun olması, işlemin de hukuka uygun olmasını sağlar. En az iki sebep ifadesi doğru değildir.
Doğru yanıt D seçeneğidir.
Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 9
Özel hukukta, belirli bir hukuki sonuç doğurmak amacıyla en az iki tarafın karşılıklı ve birbirine uygun olarak yaptıkları irade açıklamalarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Anlaşma
B
Kontrat
C
Mukavele
D
Akit
E
Sözleşme
Açıklama:
Özel hukukta sözleşme, belirli bir hukuki sonuç doğurmak amacıyla en az iki tarafın karşılıklı ve birbirine uygun olarak yaptıkları irade açıklamalarıdır.
Doğru yanıt E seçeneğidir.
Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 10
I. Elektrik Hizmetinde Görevlendirme Sözleşmeleri,
II. Otoyollarla İlgili Görevlendirme Sözleşmeleri,
III. Kamu İhale Sözleşmeleri,
IV. Kamu-Özel Ortaklığı Sözleşmesi,
V. Telekomünikasyon Alanındaki Görev ve Görevlendirme Sözleşmeleri;
Sıralanan sözleşme türlerinden hangileri idari sözleşmelerin yeni türleri arasında yer almaktadır?
II. Otoyollarla İlgili Görevlendirme Sözleşmeleri,
III. Kamu İhale Sözleşmeleri,
IV. Kamu-Özel Ortaklığı Sözleşmesi,
V. Telekomünikasyon Alanındaki Görev ve Görevlendirme Sözleşmeleri;
Sıralanan sözleşme türlerinden hangileri idari sözleşmelerin yeni türleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I, II, IV ve V
B
I, III, IV ve V
C
II, III, IV ve V
D
III, IV ve V
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
İdari Sözleşmelerin Yeni Türleri
1980’lerden itibaren kamu hizmetlerinin özel kişilere gördürülmesi konusunda “görevlendirme sözleşmesi”, “yap-işlet-devret” ve “yap-işlet” sözleşmeleri gibi yeni idari sözleşme türleri de ortaya çıkmıştır. İdari sözleşmelerin yeni türlerini; elektrik hizmetleriyle ilgili görevlendirme sözleşmesi, otoyollarla ilgili görevlendirme sözleşmesi, telekomünikasyon alanındaki görevlendirme sözleşmesi ile kamu-özel ortaklığı sözleşmeleri olarak saymak mümkündür.
Doğru yanıt A seçeneğindedir..
1980’lerden itibaren kamu hizmetlerinin özel kişilere gördürülmesi konusunda “görevlendirme sözleşmesi”, “yap-işlet-devret” ve “yap-işlet” sözleşmeleri gibi yeni idari sözleşme türleri de ortaya çıkmıştır. İdari sözleşmelerin yeni türlerini; elektrik hizmetleriyle ilgili görevlendirme sözleşmesi, otoyollarla ilgili görevlendirme sözleşmesi, telekomünikasyon alanındaki görevlendirme sözleşmesi ile kamu-özel ortaklığı sözleşmeleri olarak saymak mümkündür.
Doğru yanıt A seçeneğindedir..
Soru 11
Temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılması ve bunun kim tarafından, hangi şartlar ve ölçülerde yapılabileceği anayasamızda öngörülmüştür.
Aşağıdakilerden hangisi temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılması ile ilgili olarak Anayasanın öngördüğü düzenlemelerden değildir?
Aşağıdakilerden hangisi temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılması ile ilgili olarak Anayasanın öngördüğü düzenlemelerden değildir?
Seçenekler
A
Sınırlama, kanun ve diğer düzenleyici işlemlerle yapılabilir.
B
Ölçülülük ilkesi gereği hürriyetin maksimum düzeyde değil, sınırlama sebebindeki amaca ulaşılabilecek ölçüde yapılması gerekir.
C
Sınırlamalar Anayasanın ilgili maddesinde belirtilen sebeplere dayandırılmalıdır.
D
Sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine aykırı olamaz.
E
Temel hakların ve özgürlükleri anlamsız v etkisiz kılan, hakkın özüne dokunan sınırlamalar yapılamaz.
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Temel Hak ve Hürriyetlerin Sınırlanması" başlığını gözden geçiriniz.
Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir.
Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir.
Soru 12
İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gerekçe gösterilerek …………………………………….. kararı verebilir.
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Geri iade
B
Zararı giderme
C
Yürütmenin durdurulması
D
İşlemin iptali
E
Yürütmenin sürdürülmesi
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Devlet Organlarından Yasama ve Yürütmenin İşlemlerinin Yargısal Denetimi" başlığını gözden geçiriniz.
Yürütmenin durdurulmasıdır.
Yürütmenin durdurulmasıdır.
Soru 13
Egemenlik yetkisinden kaynaklanan uygulamalara bağlı kötüye kullanmaları engellemek ve keyfiliği sınırlamak için devletin içinde bulunan farklı işlevlerin birbirinden ayrılmasını amaçlayan ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Orantılılık ilkesi
B
Hukuk devleti ilkesi
C
Kanun önünde eşitlik ilkesi
D
Gerekliliğe bağlılık ilkesi
E
Kuvvetler (Erkler) ayrılığı ilkesi
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Devlet Organlarından Yasama ve Yürütmenin İşlemlerinin Yargısal Denetimi" başlığını gözden geçiriniz.
Egemenlik yetkisinden kaynaklanan uygulamalara bağlı kötüye kullanmaları engellemek ve keyfiliği sınırlamak için devletin içinde bulunan farklı işlevlerin birbirinden ayrılmasını amaçlayan ilke kuvvetler ayrılığı ilkesidir.
Egemenlik yetkisinden kaynaklanan uygulamalara bağlı kötüye kullanmaları engellemek ve keyfiliği sınırlamak için devletin içinde bulunan farklı işlevlerin birbirinden ayrılmasını amaçlayan ilke kuvvetler ayrılığı ilkesidir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi idari işlem değildir?
Seçenekler
A
Sağlık Bakanlığınca yapılan hemşire atama işlemi
B
Vergi müfettişinin mükellefe verdiği vergi cezası
C
Belediye ile özel şirket arasında akdedilen alım-satım sözleşmesi
D
Kamulaştırma işlemi
E
İmara aykırı bir yapı hakkında belediye encümenin verdiği yıkım kararı
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "İdari İşlemler" başlığını gözden geçiriniz.
Belediyenin özel şirketlerle yaptığı sözleşmeler özel hukuk sözleşmesidir, adli yargıda çözümlenir.
Belediyenin özel şirketlerle yaptığı sözleşmeler özel hukuk sözleşmesidir, adli yargıda çözümlenir.
Soru 15
Aşağıdaki durumlardan hangisi idari işlemin yetki unsurundaki sakatlık hallerinden birine örnektir?
Seçenekler
A
Bir bakanlıkta çalışmakta olan bir memurun bir başka bakanlık tarafından emekliye sevk edilmesi.
B
İdarenin kendisine yapılan bir başvuru konusunda 60 gün boyunca yazılı veya sözlü hiçbir irade açıklamasında bulunmaması.
C
Memur olarak atanan kişinin atama işleminden daha önce ölmüş olması.
D
Trafik polislerinin, idareye gelir sağlamak için, trafik ihlâli yapılabilecek bir yerde bekleyerek araçlara yoğun şekilde trafik cezaları düzenlemeleri.
E
Memurun kınama cezasını gerektiren bir suçundan dolayı aylıktan kesme cezasının verilmesi.
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Yetki Unsurunda Sakatlık Halleri" başlığını gözden geçiriniz.
Bir bakanlıkta çalışmakta olan bir memurun bir başka bakanlık tarafından emekliye sevk edilmesi işlemi ağır ve bariz yetki tecavüzü örneğidir.
Bir bakanlıkta çalışmakta olan bir memurun bir başka bakanlık tarafından emekliye sevk edilmesi işlemi ağır ve bariz yetki tecavüzü örneğidir.
Soru 16
İdarenin ne zaman, nerede, nasıl bir işlem yapacağının hukuk kuralları ile önceden emredici bir şekilde öngörüldüğü durumlarda …………………..; öngörülmediği durumlarda da, ………………….. söz konusudur.
Cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangileri gelmelidir?
Cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangileri gelmelidir?
Seçenekler
A
takdir yetkisi - bağlı yetki
B
bağlı yetki - takdir yetkisi
C
eksik yetki-tam yetki
D
tam yetki - eksik yetki
E
eksik yetki-takdir yetkisi
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "İdari İşlemlerde Takdir Yetkisi ve Bağlı Yetki" başlığını gözden geçiriniz.
İdarenin ne zaman, nerede, nasıl bir işlem yapacağının hukuk kuralları ile önceden emredici bir şekilde öngörüldüğü durumlarda bağlı yetki; öngörülmediği durumlarda da, takdir yetkisi söz konusudur.
İdarenin ne zaman, nerede, nasıl bir işlem yapacağının hukuk kuralları ile önceden emredici bir şekilde öngörüldüğü durumlarda bağlı yetki; öngörülmediği durumlarda da, takdir yetkisi söz konusudur.
Soru 17
“…Tababet Uzmanlık Tüzüğüne göre, asistan yetiştirmeye yetkili uzmanların niteliklerini "saptamak" Tababet Uzmanlık Kurulunun görevlerinden olduğundan, bir tıp dalında uzman olacakların aynı kural ve koşullarda yetişmelerini sağlamak için hazırlanan Tababet Uzmanlık Yönetmeliğinde yapılacak değişikliklerin, anılan Yönetmeliğin 6. Maddesi uyarınca Bakanlığın çağrısı üzerine toplanacak Tababet Uzmanlık Kurulunda öncelikle incelenmesi ve eğitim personelinin niteliklerini saptamakla görevli Kurulun bu alanda yapılacak değişiklikleri de belirlemesi gerektiği açıktır. Bu durum, Tüzüğün 15. maddesindeki amir hükmün zorunlu bir sonucudur. …Tababet Uzmanlık Kurulunun asistan yetiştirmeye yetkili sağlık kurum ve birimleri ile uzmanların niteliklerini "saptamak"la görevlendirilmesi; bu konudaki asıl yetkinin adı geçen Kurula ait olduğunu ve Sağlık Bakanlığının işlevinin koordinatörlükle sınırlı bulunduğunu göstermektedir. “
(Danıştay Beşinci Daire Esas No: 1999/4283 Karar No: 2002/2250, 15.5.2002 tarihli kararından alınmıştır.)
Kurula tanınmış bir yetkinin doğrudan Sağlık Bakanlığınca kullanılması, idari işlemin yetki unsurunda sakatlık hallerinden hangisine bir örnektir?
(Danıştay Beşinci Daire Esas No: 1999/4283 Karar No: 2002/2250, 15.5.2002 tarihli kararından alınmıştır.)
Kurula tanınmış bir yetkinin doğrudan Sağlık Bakanlığınca kullanılması, idari işlemin yetki unsurunda sakatlık hallerinden hangisine bir örnektir?
Seçenekler
A
Fonksiyon Gaspı
B
İmza Devri
C
Yetki Gaspı
D
Fiili Memur Teorisi
E
Yetki Devri
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Yetki Unsurunda Sakatlık Halleri" başlığını gözden geçiriniz.
Yetki Gaspı: İdarenin görev alanına giren bir alanda yetkisiz bir merci veya idareye yabancı kişi
tarafından karar alınması halinde ortaya çıkan ve alınan kararın yok sayıldığı sakatlık halidir.
Yetki Gaspı: İdarenin görev alanına giren bir alanda yetkisiz bir merci veya idareye yabancı kişi
tarafından karar alınması halinde ortaya çıkan ve alınan kararın yok sayıldığı sakatlık halidir.
Soru 18
- İhalelerin isteklilerin yanı sıra hazır bulunan herkes önünde açık olarak yapılması - Saydamlık (Şeffaflık)
- İlan yapıldıktan sonra, ihale kuralları ve usulü gibi hususların değiştirilememesi - Güvenilirlik
- Yapılan ihalelere ilişkin işlemlerin kamuoyuna açık olması, sonuçların ilanı - Eşitlik
- İdarenin, ihalede rekabetin gerçekleşmesi için gerekli ortamı sağlaması - Kaynakların Verimli Kullanılması
Seçenekler
A
I ve IV
B
II ve IV
C
Yalnız I
D
II ve III
E
I ve II
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "Kamu İhale Kanunu’nun Temel İlkeleri" başlığını gözden geçiriniz.
Yapılan ihalelere ilişkin işlemlerin kamuoyuna açık olması, sonuçların ilanı, kamuoyu denetimi ilkesi ile; İdarenin, ihalede rekabetin gerçekleşmesi için gerekli ortamı sağlaması ise rekabet ilkesi ile ilgilidir.
Yapılan ihalelere ilişkin işlemlerin kamuoyuna açık olması, sonuçların ilanı, kamuoyu denetimi ilkesi ile; İdarenin, ihalede rekabetin gerçekleşmesi için gerekli ortamı sağlaması ise rekabet ilkesi ile ilgilidir.
Soru 19
Aşağıdaki sözleşme türlerinden hangisi idarenin özel hukuk sözleşmelerine örnektir?
Seçenekler
A
İdarenin sözleşmeli personeli ile yaptığı idari hizmet sözleşmesi
B
Kamu tüzel kişisinin hazine bonosu aracılığıyla tacir A’dan borç alması
C
A belediyesinin vergi ve harçlarının tarh-tahakkuk ve tahsil işlerini, ihale yoluyla B şirketine yaptırması
D
B otoyolunun yapımı ve bakımı için Karayolları Genel Müdürlüğü ile C şirketi arasında yapılan sözleşme
E
Gerçek kişi D’nin elektrik hizmeti veren kamu kurumu ile yaptığı elektrik abonman sözleşmesi
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "İdarenin Özel Hukuk Sözleşmeleri" başlığını gözden geçiriniz.
Sınaî ve ticari kamu hizmetlerini kullanan kişilerin bu hizmetleri veren kamu kurumları ile bu hizmetlerden yararlanmak amacıyla yaptıkları sözleşmeler (su, elektrik, doğal gaz, telefon abonman sözleşmeleri) özel hukuk sözleşmeleri olarak kabul edilir.
Sınaî ve ticari kamu hizmetlerini kullanan kişilerin bu hizmetleri veren kamu kurumları ile bu hizmetlerden yararlanmak amacıyla yaptıkları sözleşmeler (su, elektrik, doğal gaz, telefon abonman sözleşmeleri) özel hukuk sözleşmeleri olarak kabul edilir.
Soru 20
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun öngördüğü usullerden olan ve idarenin bir veya daha fazla istekliden yazılı veya sözlü teklif almak suretiyle bedel üzerinde anlaşarak ihaleyi yapması şeklinde ilerleyen ihale usulü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pazarlık usulü
B
Kapalı ihale usulü
C
Açık arttırma ve eksiltme usulü
D
Yarışma usulü
E
Doğrudan temin usulü
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun Öngördüğü Usuller" başlığını gözden geçiriniz.
Pazarlık Usulü: Bu usul de, büyük harcamaları gerektirmeyen kimi bazı önemsiz işler ile acil işlerin yapılması için öngörülmüştür. Bu usulde, idare bir veya daha fazla istekliden yazılı veya sözlü teklif almak suretiyle bedel üzerinde anlaşır ve ihaleyi yapar.
Pazarlık Usulü: Bu usul de, büyük harcamaları gerektirmeyen kimi bazı önemsiz işler ile acil işlerin yapılması için öngörülmüştür. Bu usulde, idare bir veya daha fazla istekliden yazılı veya sözlü teklif almak suretiyle bedel üzerinde anlaşır ve ihaleyi yapar.
Soru 21
Hazine teorisini yerini "hukuk devleti" teorisine ilk hangi ülkede bırakmıştır?
Seçenekler
A
Fransa
B
Almanya
C
Belçika
D
Hollanda
E
Danimarka
Açıklama:
Devlet ile devlet hazinesinin tek bir tüzel kişi olduğu düşüncesi benimsendikçe, hazine teorisi yavaş yavaş terk edilmiş, onun yerini yine ilk önce Almanya’da “hukuk devleti” teorisi almıştır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasında başvurulacak şartlar ve ölçütler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Sınırlama Kanun ile Yapılmalıdır.
B
Sınırlandırma Ölçülülük İlkesine Uygun Olmalıdır
C
Sınırlandırmanın Demokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Uygun ve Temel Hak ve
Hürriyetin Özüne Dokunmaması Gerekir
Hürriyetin Özüne Dokunmaması Gerekir
D
Sınırlamalar Anayasanın İlgili Maddesinde Belirtilen Sebeplere Dayandırılmalıdır
E
Sınırlama Tüzük ile Yapılmalıdır.
Açıklama:
Temel hak ve hürriyetler kanunla sınırlanabilir. Anayasada her bir hak ve hürriyet için ilgili maddede
sınırlandırma sebepleri öngörmüştür. Söz konusu hallerde, bu sebeplere dayanılarak kanun koyucunun sınırlamada bulunması Anayasaya uygundur. Sınırlandırma ölçülülük ilkesine uygun
olmalıdır. Hürriyetin özüne dokunacak nitelikteki sınırlama aynı zamanda demokratik toplum düzeninin gereklerine aykırı sınırlamalardır.
sınırlandırma sebepleri öngörmüştür. Söz konusu hallerde, bu sebeplere dayanılarak kanun koyucunun sınırlamada bulunması Anayasaya uygundur. Sınırlandırma ölçülülük ilkesine uygun
olmalıdır. Hürriyetin özüne dokunacak nitelikteki sınırlama aynı zamanda demokratik toplum düzeninin gereklerine aykırı sınırlamalardır.
Soru 23
Ölçülülük ilkesinin kaynağı ve tanımlayıcısı olarak kabul edilen ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
elverişlilik ilkesi
B
yeterlilik ilkesi
C
öznellik ilkesi
D
genellik ilkesi
E
eşitlik ilkesi
Açıklama:
Ölçülülük ilkesinin kaynağı ve tanımlayıcısı olarak kabul edilen “elverişliliğe bağlılık ilkesi” gereğince; karşı karşıya kalınan amaçlara yararlı olabilecek müdahalede bulunan yasama ya da yürütmenin bir işleminden kaynaklanan bir müdahale ancak kabul edilebilir. Kısacası elverişlilik alınan tedbirin ulaşılmak istenen amaca ulaşılabilmesine uygun olmasıdır.
Soru 24
Ülkemizde kanunların anayasaya uygunluğu esas olarak yargısal yolla yapılmaktadır. Bu sistem "............" Anayasası ile getirilmiş; "............" Anayasası’nda da öngörülmüştür.
Yukarıdaki boşluğa sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki boşluğa sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
1921,1924
B
1924, 1961
C
1921, 1964
D
1961, 1982
E
1924,1982
Açıklama:
Ülkemizde kanunların anayasaya uygunluğu esas olarak yargısal yolla yapılmaktadır. Bu sistem 1961 Anayasası ile getirilmiş; 1982 Anayasası’nda da öngörülmüştür. Buna göre; Anayasa Mahkemesi, kanunların, CK’lerin ve TBMM İçtüzüğü’nün Anayasaya şekil ve esas bakımından uygunluğunu denetler.
Soru 25
Yargı bağımsızlığının denetimi için Anayasa tarafından "......................" öngörülmüştür.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Yargıtay
B
Danıştay
C
Hakim ve Savcılar Kurulu
D
Sayıştay
E
Adalet Bakanlığı
Açıklama:
Yargı bağımsızlığı, yargı organlarının, yasama ve yürütme organları karşısında bağımsız olmalarını ve karar verirken hiç kimseden emir, talimat almamaları ve her türlü etkiden uzak kalmalarını ifade eder (mad.138). Yargı bağımsızlığını sağlamak için Anayasamız, Hâkimler ve Savcılar Kurulu’nu öngörmüş (mad.159) ve hâkimlik teminatına ilişkin hükümler koymuştur.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi idari işlemin özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kamu gücüne dayalı olarak gerçekleştirilir.
B
Tek yanlı irade açıklamasıdır.
C
Hukuka uygunluk karinesinden yararlanır.
D
İcrailik niteliğini taşır.
E
Yargısal denetimden muaftır.
Açıklama:
İdari işlemin ayırt edici özelliği, işlemi tesis eden kişi veya makamın kamu gücü kullanarak işlemi yapmasıdır. İdari işlem, yetkili makamın tek yanlı irade açıklaması ile işlemin muhatabının rızasının alınmasına gerek duyulmadan yani muhatabın rızasına bağlı olmaksızın hukuki sonuç doğurur. İdari işlemin icrai olması, doğrudan doğruya etkisini göstermesidir. İdari işlemlerin yapıldığı anda kanuni bir dayanağının var sayılmasına ve hukuka uygun kabul edilmesine, kanuna (=hukuka) uygunluk karinesi denilir. İdari işlemler, aksi ispatlanıncaya kadar hukuka uygun kabul edilir. dari işlemlerin hukuka uygunluğu tekemmül etme (=tamamlanma) tarihindeki kurallara göre belirlenir, bir idari işlem mahkeme kararıyla iptal edilinceye kadar, hukuka uygun varsayılır ve uygulanmasına devam edilir. İdari işlemin hukuki sonuçları, yargı kararı gerekmeksizin derhal ve kendiliğinden doğar. Bu çerçevede idari işlemin muhatabı da idari işlemin yürürlüğe girmesiyle; haklara sahip olur veya yükümlülük altına girer. İptal davalarında ispat yükü, işlemin hukuka aykırılığını iddia eden kişiye yani davacıya aittir. İdari işlemin dava konusu edilmesi, kural olarak bu işlemin uygulanmasını durdurmaz. Ancak bu özelliğin kanunla öngörülen veya idare mahkemelerinin davacının istemi üzerine işlem hakkında verebilecekleri yürütmeyi durdurma kararı istisnaları söz konudur.
Soru 27
İdarenin görev alanına giren bir alanda yetkisiz bir merci veya idareye yabancı kişi tarafından karar alınması halinde ortaya çıkan ve alınan kararın yok sayıldığı sakatlık haline ne ad verilir?
Seçenekler
A
görev gaspı
B
yetki gaspı
C
yetki aşımı
D
görev aşımı
E
yetkisizlik
Açıklama:
Yetki Gaspı, idarenin görev alanına giren bir alanda yetkisiz bir merci veya idareye yabancı kişi tarafından karar alınması halinde ortaya çıkan ve alınan kararın yok sayıldığı sakatlık halidir. Kişi bakımından yetkisizlik hali oluşturan yetki gaspında idarenin yetkisi, irade açıklama yetkisi bulunmayan kişilerce gasp edilmektedir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi yargı organının yaptığı idari bir işleme örnek olabilir?
Seçenekler
A
mahkeme binasının ısıtılmasına yönelik yakıt ihalesine çıkılması için karar alınması
B
Genelkurmay Başkanının atanması
C
bir öğrencinin kaydının yapılması
D
milletvekilleri için danışman atanması
E
milletvekillerinin aylıklarının hesaplanarak bordrolarının yapılması
Açıklama:
Yargı organının yargılama işlevinin dışında kalan; günlük, ortak ihtiyaçlarını karşılamayı hedefleyen ve yargı organı içinde yer alan kamusal makamların tek yanlı olarak irade açıklamasıyla
oluşan kamu hukuku işlemlerine, yargı organının idari işlemleri denir. Örneğin; adalet komisyonunun, başkanı tarafından toplantıya çağrılması, yargıcın, mahkeme kaleminde görev yapan memurlar arasında görev dağılımı yapması, mahkeme binasının ısıtılmasına yönelik yakıt ihalesine çıkılması için karar alınması vs. yargı organının idari işlemleri olarak hukuk dünyasına çıkarlar.
oluşan kamu hukuku işlemlerine, yargı organının idari işlemleri denir. Örneğin; adalet komisyonunun, başkanı tarafından toplantıya çağrılması, yargıcın, mahkeme kaleminde görev yapan memurlar arasında görev dağılımı yapması, mahkeme binasının ısıtılmasına yönelik yakıt ihalesine çıkılması için karar alınması vs. yargı organının idari işlemleri olarak hukuk dünyasına çıkarlar.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi Kamu İhale Kanunu'nun temel ilkeleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Eşitlik
B
Güvenirlik
C
Kaynakların verimli kullanılması
D
Kamuoyu denetimi
E
Rekabet etmeme
Açıklama:
Rekabet; idarelerin, ihalelerde rekabetin gerçekleşmesine yönelik gerekli ortamı sağlaması, rekabeti engelleyici davranışlardan ve düzenlemelerden kaçınması, fiyatların oluşmasında hiçbir müdahale olmaksızın serbestçe belirlenmesi ilkesidir. Kanun’da ayrıca aşırı oranda düşük tekliflerin değerlendirilmeyeceği kural olarak benimsenmiş olup ancak değerlendirilebilmesi için özel bir yöntem öngörülmüş olması nedeniyle haksız rekabete de izin verilmemiştir. Dolayısıyla "rekabet etmeme", bir temel ilke olmayıp, aksine rekabetin desteklendiği görülmektedir.
Soru 30
Yapılacak ön yeterlilik değerlendirmesi sonucunda idarece davet edilen isteklilerin teklif verebildiği 4734 sayılı Kamu İhale Kanun tarafından öngörülen ihale usulü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Açık ihale usulü
B
Pazarlık usulü
C
Doğrudan temin usulü
D
Belli istekliler arasında ihale Usulü
E
Tasarım yarışmaları
Açıklama:
Belli İstekliler Arasında İhale Usulü: Bu usulde, yapılacak ön yeterlilik değerlendirmesi sonucunda idarece davet edilen isteklilerin teklif verebilir. Yapım işleri, hizmet ve mal alım ihalelerinden işin özelliğinin uzmanlık ve/veya ileri teknoloji gerektirmesi nedeniyle açık ihale usulünün uygulanmadığı işlerin ihalesinde bu usul uygulanır.
Soru 31
Çeşitli devlet anlayışları İdare hukuku ile bağlantılı olarak incelendiğinde, aşağıdakilerden hangisi doğru bir ifade olarak karşımıza çıkar?.
Seçenekler
A
Hukuk devleti anlayışı, mülk devleti ve polis devleti anlayışlarından evvel ortaya çıkmıştır.
B
Polis devleti; hukuki ve siyasi sistemin olmazsa olmazı gibi görüldüğü bir modeli temsil eder.
C
Hukuk devleti anlayışından hareketle günümüzdeki modern devlette, devletin üstün gücü
ve otoritesi sınırsız ve denetimsiz değildir.
ve otoritesi sınırsız ve denetimsiz değildir.
D
Mülk devleti, devletin egemenlik unsurunun teknik ifadesiyle kamu kudretinin meşru ve dengeli organlara verilmesi anlayışının bir ürünüdür.
E
Hukuk devletinde devletin ancak bazı kurumları idare hukuka tabi kılınmıştır.
Açıklama:
Hukuk devletinde devletin bütün kurumları ve idare hukuka tabi kılınmıştır. Hukuk devleti devletin egemenlik unsurunun teknik ifadesiyle kamu kudretinin meşru ve dengeli organlara verilmesi anlayışının bir ürünüdür. Hukuk devleti anlayışı, tarihsel olarak sırasıyla mülk devleti ve polis devleti anlayışlarını müteakiben ortaya çıkmıştır. Sınırsız egemenlik hakkını elinde tutan feodalitedeki mülk devleti ve müteakiben yöneticilerin kurala tabi olmadığı, kendilerini kuralla bağlı görmedikleri polis devleti anlayışlarından farklı olarak hukuk devleti anlayışından hareketle günümüzdeki modern devlette, devletin üstün gücü ve otoritesi sınırsız ve denetimsiz değildir. Hukuk devleti hukuki ve siyasi sistemin olmazsa olmazı gibi görüldüğü bir modeli temsil eder.
Hukuk devleti anlayışından hareketle günümüzdeki modern devlette, devletin üstün gücü
ve otoritesi sınırsız ve denetimsiz değildir.
Hukuk devleti anlayışından hareketle günümüzdeki modern devlette, devletin üstün gücü
ve otoritesi sınırsız ve denetimsiz değildir.
Soru 32
" Kamu gücünün hukuka bağlandığı, hukukla kayıtlandığı, bağımsız mahkemelerce denetlenebildiği ve kanun yollarının açık olduğu devlet ... anlamda hukuk devletidir. "
Yukarıdaki ifadedeki boşluk için aşağıdakilerden hangisi uygundur?.
Yukarıdaki ifadedeki boşluk için aşağıdakilerden hangisi uygundur?.
Seçenekler
A
maddi
B
pozitif
C
objektif
D
şekli
E
bütünsel
Açıklama:
Hukuk devletinin kurallar hiyerarşisi üzerine oturduğunu ifade eden “şekli hukuk anlayışı” ile birlikte günümüzde ulaştığı noktada insan haklarına öncelik tanındığı “maddi hukuk devleti” anlayışının birlikte mevcudiyeti, gerçek anlamda hukuk devletinden söz edebilmek için elzemdir. Kamu gücünün hukuka bağlandığı, hukukla kayıtlandığı, bağımsız mahkemelerce denetlenebildiği ve kanun yollarının açık olduğu devlet şekli anlamda hukuk devletidir. Maddi anlamda hukuk devleti, hukukun etik anlamda belli bir içeriğe sahip olması, birtakım değerleri bünyesinde barındırmasıdır. Dolayısıyla pozitif hukuk kurallarının varlığı maddi anlamda hukuk devletinin varlığı için yeterli değildir.
Soru 33
" Getirilen bir önlemin kişiye verdiği zararla toplumun bu önlemden sağladığı yarar arasında makul bir denge bulunmalıdır. Böylece, amaçla araç arasında karşılaştırma yapılabilir ve idarenin bu kapsamdaki bir işleminde, kişisel çıkarla toplumsal çıkarlar arasında denge kurma gözetilmek söz konusu olur. "
Yukarıda yer alan ifade, hukuk devletinde temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılması anayasal güvenceye kavuşturulurken başvurulan ölçütlerden hangisinin karşılığını teşkil eder?.
Yukarıda yer alan ifade, hukuk devletinde temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılması anayasal güvenceye kavuşturulurken başvurulan ölçütlerden hangisinin karşılığını teşkil eder?.
Seçenekler
A
Sınırlamanın kanun ile yapılması
B
Sınırlandırmanın ölçülülük ilkesine uygun olması
C
Sınırlandırmanın temel hak ve hürriyetin özüne dokunmaması
D
Sınırlamaların Anayasanın ilgili maddesinde belirtilen sebeplere dayandırılması
E
Sınırlandırmanın demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olması
Açıklama:
Hukuk devletinde temel hak ve hürriyetler güvence altına alınırken ilk olarak, anayasa gibi değiştirilmesi zor metinlerde düzenlenmekle kalmaz, söz konusu hak ve hürriyetlerin sınırlandırılmasının sınırı da anayasada öngörülür. Kanunla yapılacak olan bu sınırlamada Anayasanın sözüne ve ruhuna uygun düzenlemelerde bulunulması zorunludur. Sınırlandırmanın Demokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Uygun ve Temel Hak ve Hürriyetin Özüne Dokunmaması Gerekir. Sınırlandırma Ölçülülük İlkesine Uygun Olmalıdır. Ölçülülük ilkesi, sınırlama amacı ile sınırlamada başvurulan araç arasındaki ilişkiyi niteler. Elverişlilik, gereklilik ve oranlılık şeklinde tanımlanan üç alt ilkeden oluşmaktadır. Gerekliliğe bağlılık ilkesine göre, uygulayıcıya aynı sonucu doğuran diğer bütün önlemler arasından en az müdahaleyi sunan, önlemi kullanarak hedeflenen amaca ulaşmada takip etme zorundadır.
Bir önlemin ilgililerine ölçüsüz, aşırı
Sınırlandırmanın ölçülülük ilkesine uygun olması
Bir önlemin ilgililerine ölçüsüz, aşırı
Sınırlandırmanın ölçülülük ilkesine uygun olması
Soru 34
" Hâkimlik güvencesi, her şeyden önce hâkimlerin azledilemeyeceklerini, kendileri istemedikçe ... yaşından önce emekliye sevk edilemeyeceklerini ve nihayet, bir mahkemenin ya da kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa, aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamayacaklarını ifade etmektedir. "
Yukarıdaki ifadedeki boşluk için aşağıdakilerden hangisi uygundur?.
Yukarıdaki ifadedeki boşluk için aşağıdakilerden hangisi uygundur?.
Seçenekler
A
58
B
61
C
63
D
65
E
68
Açıklama:
Hâkimlik güvencesi, her şeyden önce hâkimlerin azledilemeyeceklerini, kendileri istemedikçe 65 yaşından önce emekliye sevk edilemeyeceklerini ve nihayet, bir mahkemenin ya da kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa, aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamayacaklarını ifade etmektedir.
Soru 35
" ... ... ... gereğince; idarenin işlem ve eylemleri sonucunda bireylerin bir zarara uğraması
halinde, hizmet kusuru söz konusu ise bu sorumluluk için aranan şartların varlığına bağlı olarak, kusuru bulunmasa da bu eylem ve işlemlerden zarar görenlerin zararlarının tazminin risk ve fedakârlığın denkleştirilmesi ilkesi uyarınca devlet (idare) tarafından hukuk devletinin bir gereği olarak tazmin edilmesi gerekir. "
Yukarıdaki ifadedeki boşluk aşağıdaki şıklardan hangisi ile tamamlanmalıdır?.
halinde, hizmet kusuru söz konusu ise bu sorumluluk için aranan şartların varlığına bağlı olarak, kusuru bulunmasa da bu eylem ve işlemlerden zarar görenlerin zararlarının tazminin risk ve fedakârlığın denkleştirilmesi ilkesi uyarınca devlet (idare) tarafından hukuk devletinin bir gereği olarak tazmin edilmesi gerekir. "
Yukarıdaki ifadedeki boşluk aşağıdaki şıklardan hangisi ile tamamlanmalıdır?.
Seçenekler
A
İdarenin kanuniliği ve tarafsızlığı
B
İdarenin mali sorumluluğu
C
Kanun önünde eşitlik ve ayırımcılık yasağı
D
Kanunların genelliği ve soyutluğu
E
Kuvvetler ayrılığı ilkesi
Açıklama:
İdarenin idari, siyasi ve kamuoyuna sorumluluklarının yanında kamu hizmetlerini gerçekleştirmek için yaptığı eylem ve işlemlerden yani yürüttüğü etkinliklerinden kaynaklanan zararların tazmini için hukuk devletinin bir gereği olarak mali sorumluluğu da bulunmaktadır. Bu işlem ve eylemleri sonucunda bireylerin bir zarara uğraması halinde, hizmet kusuru söz konusu ise bu sorumluluk için aranan şartların varlığına bağlı olarak, kusuru bulunmasa da bu eylem ve işlemlerden zarar görenlerin zararlarının tazminin risk ve fedakârlığın denkleştirilmesi ilkesi uyarınca devlet (idare) tarafından hukuk devletinin bir gereği olarak tazmin edilmesi gerekir.
İdarenin mali sorumluluğu
İdarenin mali sorumluluğu
Soru 36
" i. İdari işlemin hukuki etkisinin yürütülmesi zorunlu olması, İİ. İdari işlemin başka bir işlemin varlığına gerek olmaksızın üçüncü kişiler üzerinde çeşitli hukuki sonuçlar doğurması, iii. İdari işlemin doğrudan doğruya etkisini göstermesi ", idari işlemlerin özelliklerinden hangisinin karşılığıdır?.
Seçenekler
A
İdari işlemin icrailik niteliğini taşıması
B
İdari işlemin hukuka uygunluk karinesinden yararlanması
C
İdari işlemin muhatabın rızasına bağlı olmaksızın hukuki sonuç doğurmasi
D
İdari işlemin kamu gücüne dayanılarak yapılması
E
İdari işlemin yargısal denetime tabi olması
Açıklama:
İcrailik (=Etkili Karar Olma) Niteliğini Taşır ve Re’sen İcra Edilebilir:
Bu özellik gereğince idari işlemin hukuki etkisinin yürütülmesi zorunludur. İdari işlem, başka bir
işlemin varlığına gerek olmaksızın üçüncü kişiler üzerinde çeşitli hukuki sonuçlar doğurur. İdari işlemin icrai olması, doğrudan doğruya etkisini göstermesidir. İdari işlemle getirilen hukuki sonuçlara
muhatabının karşı çıkması halinde, idareye tanınan re’sen icra ve cebren icra gibi ayrıcalıklı yetkiler de hep işlemin icrai olma özelliğinden kaynaklanır.
İdari işlemin icrailik niteliğini taşıması
Bu özellik gereğince idari işlemin hukuki etkisinin yürütülmesi zorunludur. İdari işlem, başka bir
işlemin varlığına gerek olmaksızın üçüncü kişiler üzerinde çeşitli hukuki sonuçlar doğurur. İdari işlemin icrai olması, doğrudan doğruya etkisini göstermesidir. İdari işlemle getirilen hukuki sonuçlara
muhatabının karşı çıkması halinde, idareye tanınan re’sen icra ve cebren icra gibi ayrıcalıklı yetkiler de hep işlemin icrai olma özelliğinden kaynaklanır.
İdari işlemin icrailik niteliğini taşıması
Soru 37
İdari işlem yapıldıktan sonra ortaya çıkan durumun ne olduğunu öğrenmek üzere ilgilinin idareye bir talepte bulunması üzerine veya re’sen oluşturulan işlemlere ne ad verilir?.
Seçenekler
A
Kurucu işlemler
B
Hazırlık işlemleri
C
İç düzen işlemleri
D
İptal işlemleri
E
Gösterici işlemler
Açıklama:
Gösterici ya da belirtici işlemler (=teyit edici işlemler), idari işlem yapıldıktan sonra ortaya
çıkan durumun ne olduğunu öğrenmek üzere ilgilinin idareye bir talepte bulunması üzerine veya
re’sen oluşturulurlar. İdarenin bu talep üzerine ortaya çıkan sonucu ilgiliye bildirmesi, gösterici
işlemlerdir ve bunlar kurucu nitelik arz etmezler. Hazırlık işlemleri, icrai işleme öncülük eden,
hukukiliği ve yerindeliğini sağlamaya yönelik hazırlık mahiyetinde yapılan işlemlerdir. Bunlar, tek
başına ilgililer hakkında hüküm ve sonuç doğurmazlar. Direktif (=talimat, yönerge) sirküler, gibi adlarla ifade edilen iç düzen işlemlerinden ise, idarenin iç işleyişini kolaylaştırmaya dönük, ilgililer üzerinde hüküm ve sonuç doğurmayan işlemler anlaşılmaktadır.
Gösterici işlemler
çıkan durumun ne olduğunu öğrenmek üzere ilgilinin idareye bir talepte bulunması üzerine veya
re’sen oluşturulurlar. İdarenin bu talep üzerine ortaya çıkan sonucu ilgiliye bildirmesi, gösterici
işlemlerdir ve bunlar kurucu nitelik arz etmezler. Hazırlık işlemleri, icrai işleme öncülük eden,
hukukiliği ve yerindeliğini sağlamaya yönelik hazırlık mahiyetinde yapılan işlemlerdir. Bunlar, tek
başına ilgililer hakkında hüküm ve sonuç doğurmazlar. Direktif (=talimat, yönerge) sirküler, gibi adlarla ifade edilen iç düzen işlemlerinden ise, idarenin iç işleyişini kolaylaştırmaya dönük, ilgililer üzerinde hüküm ve sonuç doğurmayan işlemler anlaşılmaktadır.
Gösterici işlemler
Soru 38
" Bir valinin, komşu ilin sınırlarının içerisini kapsayacak biçimde genel emir çıkarması, ... ... yetkisizlikle sakattır. "
Yukarıdaki ifadedeki boşluk için aşağıdakilerden hangisi uygundur?.
Yukarıdaki ifadedeki boşluk için aşağıdakilerden hangisi uygundur?.
Seçenekler
A
kişi yönünden
B
zaman yönünden
C
imza yönünden
D
yer yönünden
E
konu yönünden
Açıklama:
Yer Yönünden Yetki: İdari makamların konu yönünden sahip oldukları yetkiyi kullanabilecekleri coğrafi alanı ifade eder. İdari makamların bazılarının yetkisi ülkenin belli bir bölümünde bazılarını
yetkisi ise ülke çapındadır. Örneğin, Cumhurbaşkanını ve bakanların yetkisi ülke çapında iken,
merkezden yönetim ilkesine göre kurulan il ve ilçelerin yönetiminden sorumlu idari makamların yetkileri kendi il veya ilçelerinin coğrafi sınırları içinde geçerlidir. Bir valinin, komşu ilin sınırlarının içerisini kapsayacak biçimde genel emir çıkarması, yer yönünden yetkisizlikle sakattır.
yetkisi ise ülke çapındadır. Örneğin, Cumhurbaşkanını ve bakanların yetkisi ülke çapında iken,
merkezden yönetim ilkesine göre kurulan il ve ilçelerin yönetiminden sorumlu idari makamların yetkileri kendi il veya ilçelerinin coğrafi sınırları içinde geçerlidir. Bir valinin, komşu ilin sınırlarının içerisini kapsayacak biçimde genel emir çıkarması, yer yönünden yetkisizlikle sakattır.
Soru 39
İdari işlemin unsurlarından hangisi "idari işlemin doğurduğu hukuki sonuç, hukuk âleminde meydana getirdiği değişiklik yani doğrudan işlemin içeriği, işlemin kendisi" anlamına gelir?.
Seçenekler
A
Sebep unsuru
B
Konu unsuru
C
Amaç unsuru
D
Yetki unsuru
E
Maddi unsur
Açıklama:
İdari işlemin konusu, onun doğurduğu hukuki sonuç, hukuk âleminde meydana getirdiği değişiklik yani doğrudan işlemin içeriği, işlemin kendisidir. Her idari işlem, kanunla belirtilmiş belirli bir sonuca yönelik yapılır. İdari işlemin sebebi, o idari işlemden önce gelen, idareyi o işlemi yapmaya sevk eden ve nesnel (=objektif) hukuk kurallarınca belirlenmiş etkendir. Amaç, idari işlem ile ulaşılmak istenen nihai sonuçtur ve idari işlemin sübjektif unsurunu teşkil eder. İdarenin kamu yararı dışında bir amaç güderek işlem yapması, idari işlemi genel amaç yönünden sakatlar.
Konu unsuru
Konu unsuru
Soru 40
İdare hukukunda " İşletme hakkı devri sözleşmeleri " aşağıdaki sözleşme tiplerinden hangisinin kapsamında incelenir ?.
Seçenekler
A
Atipik İdari Sözleşmeler
B
Kamu Hizmeti İmtiyaz Sözleşmeleri
C
Müşterek Emanet ve İltizam Sözleşmeleri
D
Yeraltı ve Yerüstü Servetlerinin İşletilmesine İlişkin Sözleşmeler
E
Kamu İstikraz Sözleşmeleri
Açıklama:
İsimsiz İdari Sözleşmeler (Atipik İdari Sözleşmeler) ülkemizde 1984 yılından sonra çok değişik
isimler altında çok değişik türde sözleşmeler yapılmaya başlamıştır. İdare, bilinen sözleşme türlerinin dışında da idari sözleşme şartlarını taşıyan, değişik isimler altında sözleşme yapabilir. Çünkü
idareyi yapmak istediği bir sözleşmeyi önceden belirlenmiş bir kategoride yapmaya zorlayacak bir
kural yoktur. İşletme hakkı devri sözleşmeleri, kamu hukuku alanında yeni bir kamu hizmeti gördürme veya yeni bir özelleştirme yöntemidir. Bu sözleşme türünü idare işletmeyi bizzat çalıştırmayı, işletme sermayesinin yokluğu veya işletmeyi çalıştırma külfetine katlanmak istememesi gibi çeşitli nedenlerle tercih etmektedir.
Kamu Hizmeti İmtiyaz Sözleşmeleri: Bu grup sözleşmeler, kamu hizmetinin yürütülmesi yöntemlerinden biri olup, kamu tinin uzun süreli bir
isimler altında çok değişik türde sözleşmeler yapılmaya başlamıştır. İdare, bilinen sözleşme türlerinin dışında da idari sözleşme şartlarını taşıyan, değişik isimler altında sözleşme yapabilir. Çünkü
idareyi yapmak istediği bir sözleşmeyi önceden belirlenmiş bir kategoride yapmaya zorlayacak bir
kural yoktur. İşletme hakkı devri sözleşmeleri, kamu hukuku alanında yeni bir kamu hizmeti gördürme veya yeni bir özelleştirme yöntemidir. Bu sözleşme türünü idare işletmeyi bizzat çalıştırmayı, işletme sermayesinin yokluğu veya işletmeyi çalıştırma külfetine katlanmak istememesi gibi çeşitli nedenlerle tercih etmektedir.
Kamu Hizmeti İmtiyaz Sözleşmeleri: Bu grup sözleşmeler, kamu hizmetinin yürütülmesi yöntemlerinden biri olup, kamu tinin uzun süreli bir
Ünite 4
Soru 1
Milli güvenliğin sağlanmasından ve silahlı kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından cumhurbaşkanı aşağıdakilerden hangisine karşı sorumludur?
Seçenekler
A
TBMM
B
Genel Kurmay Başkanı
C
Anayasa Mahkemesi
D
Milli Güvenlik Kurulu
E
İçişleri Bakanı
Açıklama:
Millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından, TBMM’ye karşı, CB sorumludur (Anayasa mad. 117/2). Doğru cevap A'dır.
Soru 2
Devlet memurlarının hizmet içi eğitimleri aşağıdaki faaliyetlerden hangisi kapsamındadır?
Seçenekler
A
Milli güvenliğin korunması
B
Kamu düzeninin korunması
C
Özendirme faaliyetleri
D
Planlama faaliyetleri
E
İç düzen faaliyetleri
Açıklama:
İdare; belli bir örgüt kurmak, oluşturduğu örgütte istihdam ettiği personelini yönetmek, eğitmek ve yönlendirmek durumundadır. İdarenin, kendine yönelik bu faaliyetleri iç düzen ya da özyönetim faaliyetidir. Devlet memurlarının hizmet içi eğitimleri ve kamuya personel alımı bu kapsamdaki idari etkinliklerdir. Doğru cevap E'dir.
Soru 3
İdare hukukunun konusunun ve tanımının kamu kudreti kavramıyla açıklanabileceği düşüncesini ileri süren ve kamu hizmeti kavramının da birinci teorisyeni olarak kabul edilen hukukçu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Maurice Hauriou
B
Leon Duguit
C
Jeremy Bentham
D
Maurice Duverger
E
Hans Kelsen
Açıklama:
Devleti hukuka tabi kılma amacından hareket eden idare hukukunun konusunun ve tanımının kamu kudreti kavramıyla açıklanabileceği düşüncesini ileri süren Fransız Hukukçu Maurice Hauriou, kamu hizmeti kavramının da birinci teorisyeni olarak kabul edilmektedir. Ona göre idare hukukunda belirleyici ölçüt kamu kudretidir; ama bu kavram kamu hizmeti kavramına bağlıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 4
İdare tarafından yapılan tebligatlarda e-posta kullanılması aşağıdaki kamu hizmeti ilkelerinden hangisiyle doğrudan ilintilidir?
Seçenekler
A
Süreklilik
B
Değişkenlik
C
Eşitlik
D
Laiklik
E
Bedelsizlik
Açıklama:
Bireylerin ihtiyaçlarının zaman içinde değişim göstermesi, nüfus artışları, toplumda başka anlayışların benimsenmesi, teknolojik gelişmeler veya devletin elinde bulunan imkânların artış göstermesi hizmetlerde değişimi ve uyarlanmayı zorunlu kılmaktadır. E-posta kullanımı kamu hizmetlerinde değişkenlik ilkesinin bir sonucudur. Doğru cevap B'dir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi kamu hizmetine egemen olan ilkelerdendir?
Seçenekler
A
Kesintililik
B
Değişmezlik
C
Öznellik
D
Bedelsizlik
E
Kayırmacılık
Açıklama:
Kamu hizmetine; kesintisizlik, değişkenlik, nesnellik ve bedelsizlik ilkeleri hakimdir. Doğru cevap D'dir.
Soru 6
I. Kamu hizmeti niteliği taşıma
II. Kamu yararının zorunlu kılması
III. Gerçek karşılığın ödenmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri özel teşebbüslerin devletleştirilmesi için aranan koşullardandır?
II. Kamu yararının zorunlu kılması
III. Gerçek karşılığın ödenmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri özel teşebbüslerin devletleştirilmesi için aranan koşullardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Anayasa’nın 47. maddesine göre, kamu hizmeti niteliği taşıyan özel teşebbüsler, kamu yararının zorunlu kıldığı hâllerde, gerçek karşılığı üzerinden devletleştirilebilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 7
Sağlık kamu hizmeti aşağıdaki sınıflardan hangisine girer?
Seçenekler
A
Tekelli kamu hizmeti
B
Mahalli kamu hizmeti
C
İdari kamu hizmeti
D
Sosyal kamu hizmeti
E
İktisadi kamu hizmeti
Açıklama:
Bayındırlık işleri, kamu mallarının bakımı ve korunması, eğitim ve öğretim, sağlık, tapu ve kadastro hizmetleri, nüfus işleri gibi idarenin klasik faaliyetleri idari kamu hizmetlerindendir. Doğru cevap C'dir.
Soru 8
Bir kamu hizmetinin masrafları, hasar ve zararı idareye ait olmak üzere, gelir üzerinden belli bir pay veya götürü bir ücret karşılığı özel bir kişiye akdedilen karma nitelikli bir idari sözleşme gereğince gördürülüyorsa hangi usul söz konusudur?
Seçenekler
A
Emanet
B
Müşterek emanet
C
İmtiyaz
D
İltizam
E
İstikraz
Açıklama:
Müşterek emanet usulünde, bir kamu hizmetinin masrafları, hasar ve zararı idareye ait olmak üzere, gelir üzerinden belli bir pay veya götürü bir ücret karşılığı özel bir kişiye akdedilen karma nitelikli bir idari sözleşme gereğince gördürülmektedir. Bu usulde, kamu hizmeti için öngörülen sermaye ve doğabilecek muhtemel zararlar, idare tarafından üstlenilmekte, özel hukuk kişisi ise emeği ile kamu hizmetine katılmakta ve yalnızca kâra ortak olma hakkını elde etmektedir. Doğru cevap B'dir
Soru 9
İdarenin Türk hukuk sistemine göre kurulmuş Anonim Şirket statüsündeki bir tüzel kişi ile yaptığı sözleşme uyarınca belli bir kamu hizmetinin masrafları, kâr ve zararı özel kişiye ait olmak üzere işletilmesi usulüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
İmtiyaz
B
İltizam
C
Ruhsat
D
Emanet
E
Müşterek emanet
Açıklama:
İmtiyaz, idarenin Türk hukuk sistemine göre kurulmuş Anonim Şirket statüsündeki bir tüzel kişi ile yaptığı sözleşme uyarınca belli bir kamu hizmetinin masrafları, kâr ve zararı özel kişiye ait olmak üzere işletilmesi usulüdür. Kamu hizmetine ilişkin sermaye ve risk özel hukuk kişisi tarafından üstlenilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 10
İmtiyaz sözleşmeleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kamu hizmeti imtiyaz sözleşmeleri de, öteki idari sözleşmeler gibi yazılı şekle tabidir.
B
Sözleşmenin şartname kısmında kamu hizmetinin nasıl gerçekleştirileceği hususunda işletilmeyle alakalı esaslara yer verilmektedir.
C
Sözleşmelere ilişkin genel ve nesnel kuralları koyan şartnameler sözleşmelerin tamamlayıcısı niteliğindedir ve kural işlemler niteliğindedirler.
D
Sözleşmeci, idarece hazırlanan hüküm ve şartları ya bütünü ile kabul etmek ya da yine bütünü ile reddetme imkânına sahiptir.
E
Bir özel hukuk kişisiyle en çok doksan dokuz yıl süreyle imtiyaz sözleşmesi yapılabilme imkânı tanınmıştır.
Açıklama:
Bir özel hukuk kişisiyle en çok kırk dokuz yıl süreyle imtiyaz sözleşmesi yapılabilme imkânı tanınmıştır.
Soru 11
"Türkiye Cumhuriyeti devlet idaresi faaliyetlerini gerçekleştirebilmesi için kendi ihtiyaçlarını karşılamak, bu anlamda belli bir örgüt kurmak, oluşturduğu örgütte istihdam ettiği personelini yönetmek, eğitmek ve yönlendirmek durumundadır. Devlet memurlarının hizmet içi eğitimleri ve kamuya personel alımı bu kapsamdaki idari etkinliklerdir." Yukarıdaki metinde bahsi geçen ve idarenin kamuya yönelik olmayan tek faaliyeti, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Özendirme faaliyetleri
B
Destekleme faaliyetleri
C
Planlama faaliyetleri
D
İç düzen faaliyetleri
E
Teşvik faaliyeti
Açıklama:
Türkiye Cumhuriyeti devlet idaresi faaliyetlerini gerçekleştirebilmesi için kendi ihtiyaçlarını karşılamak, bu anlamda belli bir örgüt kurmak, oluşturduğu örgütte istihdam ettiği personelini yönetmek, eğitmek ve yönlendirmek durumundadır. İdarenin, kendine yönelik bu faaliyetleri iç düzen ya da özyönetim faaliyetidir. Devlet memurlarının hizmet içi eğitimleri ve kamuya personel alımı bu kapsamdaki idari etkinliklerdir. İdarenin kamuya yönelik olmayan tek faaliyeti, iç düzen (özyönetim) faaliyetleridir. Kısacası doğrudan kamuya yönelik olmayan idarenin, personel alımı, personelin eğitilmesi ve disiplin tedbirlerine yönelik faaliyetleridir. Doğru cevap D'dir.
Soru 12
"................, doğrudan devlet veya yerinden yönetim kuruluşlarınca veya bunların denetim ve gözetimi altında kamu yararı ihtiyacının tatmini amacını güden bir etkinliktir." Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Kamu gücü
B
Kamu düzeni
C
Kamu erki
D
Kamu hizmeti
E
Kamu güvenliği
Açıklama:
Kamu hizmeti, doğrudan devlet veya yerinden yönetim kuruluşlarınca veya bunların denetim ve gözetimi altında kamu yararı ihtiyacının tatmini amacını güden bir etkinliktir. Kural olarak kamu hizmetlerinin özünde temel ve stratejik olarak değerlendirilen bazı etkinliklere herkesin ulaşabilmesini sağlama amacı yatar. Doğru cevap D'dir.
Soru 13
I. Anayasanın 70. maddesinde yer alan “Her Türk kamu hizmetine girme hakkına sahiptir” hükmündeki kamu hizmeti ibaresi, organik açıdan kullanılmıştır.
II. Maddi açıdan kamu hizmeti, faaliyetleri yürüten örgütün niteliklerini ve düzenini esas alarak yapılan belirlemedir.
III. Şekli açıdan kamu hizmeti, belli bir hukuki rejim ve düzendir ve kamusal yönetim usullerine göre yürütülen faaliyetleri ifade eder.
Kamu hizmeti kavramı ile ilgili olarak yukarıda verilen önermelerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Maddi açıdan kamu hizmeti, faaliyetleri yürüten örgütün niteliklerini ve düzenini esas alarak yapılan belirlemedir.
III. Şekli açıdan kamu hizmeti, belli bir hukuki rejim ve düzendir ve kamusal yönetim usullerine göre yürütülen faaliyetleri ifade eder.
Kamu hizmeti kavramı ile ilgili olarak yukarıda verilen önermelerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I - II
D
I - III
E
II - III
Açıklama:
Anayasanın 70. maddesinde yer alan “Her Türk kamu hizmetine girme hakkına sahiptir” hükmündeki kamu hizmeti ibaresi, organik açıdan kullanılmıştır. Şekli açıdan kamu hizmeti, belli bir hukuki rejim ve düzendir ve kamusal yönetim usullerine göre yürütülen faaliyetleri ifade eder. Ancak maddi açıdan kamu hizmeti, faaliyetleri yürüten örgütün niteliklerinden bağımsız bir şekilde yalnızca faaliyetin niteliğine bakılarak tanımlanır. Dolayısıyla II numaralı önerme yanlıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 14
İstifa eden bir memurun, yerine bir ay içinde yeni bir memur veya vekil gelene kadar beklemesi, kamu hizmetine egemen olan aşağıdaki temel ilkelerden hangisini ön plana çıkarmaktadır?
Seçenekler
A
Süreklilik
B
Değişkenlik
C
Uyarlama
D
Nesnellik
E
Şeffaflık
Açıklama:
Süreklilik ve düzenlilik ilkesinin zedelenmemesi açısından kanun koyucu bazı sınırlamalar öngörebilir. Bu nedenle pek çok idare hukuku ilke ve kuralının da varlık nedeninin bu ilke olduğu belirtilmektedir. Örneğin, istifa eden bir memurun yerine bir ay içinde yeni bir memur veya vekil gelene kadar beklemesi gibi. Doğru cevap A'dır.
Soru 15
"1982 Anayasası’nın 2. maddesine göre 'Türkiye Cumhuriyeti... laik... bir... devlet'tir. O hâlde Türkiye Cumhuriyeti idaresi de laiktir. Bu nedenle idare kamu hizmetlerini görürken laik olmalı, herhangi bir dine veya dini kurallara göre işlem yapmamalıdır." Yukarıda verilen metinde, kamu hizmetine egemen olan aşağıdaki temel ilkelerden hangisine vurgu yapılmak istenmektedir?
Seçenekler
A
Süreklilik
B
Değişkenlik
C
Kesintisizlik
D
Uyarlama
E
Eşitlik
Açıklama:
Eşitlik ilkesi hizmetten yararlananlar veya kamu görevlileri arasında haklılığı ortaya konulamamış her türlü ayırımcılığın yasaklanmasıdır. Eşitlik ilkesi hizmetten yararlananlar ile kamu görevlilerine kamu hizmetlerine girme ve hizmetlerin sunulması sürecinde bir eşitliğin varlığını gerektirir. Soruda verilen metinde de eşitlik ilkesine vurgu yapılmak istenmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 16
I. Kamu hizmeti niteliği taşıyan özel teşebbüsler, kamu yararının zorunlu kıldığı hâllerde, gerçek karşılığı üzerinden devletleştirilebilir.
II. Bir faaliyetin, kamu hizmeti hüviyeti kazanması için kamusal bir irade açıklanması ve/veya kural konulması gerekir.
III. Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan kıyılar, doğal ve tarihi zenginlikler ve kaynaklar, ormanlar, özelleştirilemezler.
Kamu hizmetlerinin kurulması, düzenlenmesi ve kaldırılması ile ilgili yukarıda verilen önermelerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Bir faaliyetin, kamu hizmeti hüviyeti kazanması için kamusal bir irade açıklanması ve/veya kural konulması gerekir.
III. Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan kıyılar, doğal ve tarihi zenginlikler ve kaynaklar, ormanlar, özelleştirilemezler.
Kamu hizmetlerinin kurulması, düzenlenmesi ve kaldırılması ile ilgili yukarıda verilen önermelerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I - II
C
I - III
D
II - III
E
I - II - III
Açıklama:
(I) Kamu hizmeti niteliği taşıyan özel teşebbüsler, kamu yararının zorunlu kıldığı hâllerde, gerçek karşılığı üzerinden devletleştirilebilir. (II) Bir faaliyetin, kamu hizmeti hüviyeti kazanması için kamusal bir irade açıklanması ve/veya kural konulması gerekir. (III) Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan kıyılar, doğal ve tarihi zenginlikler ve kaynaklar, ormanlar, özelleştirilemezler. Soruda verilen önermelerin hepsi doğru niteliktedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 17
Kamu hizmetleri konularına göre tasnife tabi tutulduğunda, aşağıdakilerden hangisi diğerlerinden ayrılır?
Seçenekler
A
Bayındırlık işleri
B
İşçilerin sosyal güvenlik işleri
C
Kamu mallarının bakımı ve korunması
D
Tapu ve kadastro hizmetleri
E
Eğitim ve öğretim hizmetleri
Açıklama:
Bayındırlık işleri, kamu mallarının bakımı ve korunması, eğitim ve öğretim, tapu ve kadastro hizmetleri gibi idarenin klasik faaliyetleri, idari kamu hizmetlerindendir. İşçilerin sosyal güvenlik işleri ise, sosyal kamu hizmetleri arasında yer almaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 18
"Fak Fuk Fon olarak anılan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre kurulmuş olmakla birlikte, yetkilileri kamu ajanlarıdır ve kaynaklarını kamusal yardımlardan temin etmektedir." Bu vakıflar, kamu hizmetlerinin görülme usullerinden hangisine örnek teşkil etmektedir?
Seçenekler
A
Emanet usulü
B
Müşterek emanet usulü
C
Ruhsat usulü
D
İltizam Usulü
E
İmtiyaz usulü
Açıklama:
Emanet, bir kamu hizmetinin devlet veya öteki kamu tüzelkişileri tarafından doğrudan doğruya ve kendi örgütleriyle ve hizmete tahsis ettikleri ayni ve şahsi vasıtalarla gördürülme usulüdür. Kamu hizmetinde görev alanlar, kamu tüzel kişisine mensup olan kamu görevlileridir. Fak Fuk Fon olarak anılan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre kurulmuş olmakla birlikte, yetkilileri kamu ajanlarıdır ve kaynaklarını kamusal yardımlardan temin etmektedir. Bunlar emanet usulüne örnek kuruluşlardır. Doğru cevap A'dır.
Soru 19
- Bir kamu hizmetinin masrafları, hasar ve zararı idareye ait olmak üzere, gelir üzerinden belli bir pay veya götürü bir ücret karşılığı özel bir kişiye akdedilen karma nitelikli bir idari sözleşme gereğince gördürülmektedir. - Kamu hizmeti için öngörülen sermaye ve doğabilecek muhtemel zararlar, idare tarafından üstlenilmekte, özel hukuk kişisi ise emeği ile kamu hizmetine katılmakta ve yalnızca kâra ortak olma hakkını elde etmektedir. Yukarıda özellikleri verilen kamu hizmetinin görülme usulü, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Emanet usulü
B
Müşterek emanet usulü
C
Ruhsat usulü
D
İltizam usulü
E
İmtiyaz usulü
Açıklama:
Sorunun metin kısmında özellikleri verilen kamu hizmetinin görülme usulü, müşterek emanet usulüdür. Burada hizmetin işletilmesi özel hukuk kişisine verilmektedir. Kamu hizmetinin sonucu olarak bir kâr elde edilmesi halinde, idare ile özel hukuk kişisi arasındaki idari sözleşme esaslarına göre belli bir pay özel hukuk kişisine verilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 20
Kamu hizmetlerinin görülme usulleri ile ilgili, aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Ruhsat usulünde idare ile bir özel hukuk gerçek veya tüzel kişisi arasında herhangi bir sözleşme yapılmaz.
B
Müşterek emanet usulünde sermaye tamamen idareye aittir.
C
Özel hukuk tüzel kişisine gördürülen hizmetin hasar ve zararı hizmeti gören kişiye ait ise, imtiyaz usulü söz konusudur.
D
İltizam usulü, bugün yaygın uygulama alanına sahip bir usuldür.
E
Ruhsat usulü ile gördürülen kamu hizmetinin asli sahibi ve sorumlusu idare olduğundan, idarenin hizmeti gören özel kişi üzerinde geniş bir denetim ve gözetim yetkisi vardır.
Açıklama:
Müşterek emanet usulünün mali konularda uygulanma biçimi olan iltizam usulü, mültezim adı verilen bir özel kişiye götürü veya orantılı bir kazanç ya da ücret karşılığında bir kamu hizmetinin gördürülmesidir. İltizam usulü ile Osmanlı İmparatorluğu’nda tarım ürünlerinin vergilerinin toplanması yoluna gidilmiştir. İltizam usulü bugün terk edilmiştir. Doğru cevap D'dir.
Soru 21
Milli güvenlik kavramı hangisini kapsamaz?
Seçenekler
A
zaman ve yer açısından uzun süreli, devamlı, içten ve dıştan tehlike ve eylemleri içeren hareketleri
B
belirli bir bölgeyi ilgilendiren faaliyetlerden ziyade devletin tüm varlığını ilgilendiren hareketleri
C
Yalnız belli bir bölgede olsa bile tüm halkı etkileyen hareketleri
D
Yurt dışında yaşayan insanlarımızı etkileyen hareketleri
E
Yerleşik düzeni bozan veya ortadan kaldıran nitelikteki hareketleri
Açıklama:
Kavram zaman ve yer açısından uzun süreli, devamlı, içten ve dıştan tehlike ve eylemleri içeren; belirli bir bölgeyi ilgilendiren faaliyetlerden ziyade devletin tüm varlığını ilgilendiren, hatta yalnız belli bir bölgede olsa bile tüm halkı etkileyen ve yerleşik düzeni bozan veya ortadan kaldıran nitelikteki hareketleri kapsar.
Soru 22
Kamu düzeninin asgari ana unsurları hangileridir?
Seçenekler
A
genel güvenlik, dirlik-esenlik ve genel sağlık
B
genel güvenlik, genel sağlık
C
genel güvenlik, genel sağlık, zorunlu eğitim
D
dirlik-esenlik ve genel sağlık, zorunlu eğitim
E
genel sağlık, zorunlu eğitim, barınma
Açıklama:
Kamu düzeninin genel güvenlik, dirlikesenlik ve genel sağlık olmak üzere asgari üç ana unsuru vardır.
Soru 23
Kamu hizmetlerinin yürütülmesine yönelik eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
idarenin öteden beri yürüttüğü hizmetler= idari
B
bedel karşılığı yürütülenler= iktisadi
C
emeklilik ve iş güvencesi sağlayanlar= sosyal
D
milli savunmayı ve halk huzurunu sağlayanlar= askeri
E
bazı özel faaliyetler ile yürüttükleri= bilimsel-teknik-kültürel
Açıklama:
Asli yetkili organ olan yasama organı tarafından toplumun genel ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kararlaştırılan sürekli, düzenli, değişkenlik (uyarlanma), bedelsizlik, nesnellik ve eşitlik ilkesi gereğince yürütülen faaliyetler idarece gerçekleştirilir. Bunlardan idarenin öteden beri yürüttüğü hizmetler idari,
bedel karşılığı yürütülenler iktisadi, emeklilik ve iş güvencesi sağlayanlar sosyal, bazı özel faaliyetler ile yürüttükleri ise bilimsel-teknik-kültürel niteliktedir.
bedel karşılığı yürütülenler iktisadi, emeklilik ve iş güvencesi sağlayanlar sosyal, bazı özel faaliyetler ile yürüttükleri ise bilimsel-teknik-kültürel niteliktedir.
Soru 24
Fransa'da idari etkinlikleri allak bullak eden adli yargının denetimini yasaklayan kanun hangi tarihlerde kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
16 ve 24 Haziran 1790
B
16 ve 24 Ağustos 1790
C
16 ve 28 Ağustos 1790
D
16 ve 28 Haziran 1790
E
18 ve 24 Haziran 1790
Açıklama:
16 ve 24 Ağustos 1790 tarihli kanunlarla idari etkinlikleri allak bullak eden adli yargının denetimi yasaklanmıştır.
Soru 25
İdare hukukunun köşe taşı niteliğini taşıyan, tüm idare hukukunu ve hatta devleti de açıklayan kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Milli güvenlik
B
Kolluk faaliyetleri
C
Kamu hizmeti
D
Devlet idaresi
E
Milli değer
Açıklama:
Kamu hizmeti idare hukukunun köşe taşı niteliğini taşıyan bir kavram olup, tüm idare hukukunu ve hatta devleti de açıklar. Tüm kamu hizmetleri organik olarak devletle bağlantılıdır.
Soru 26
Hangisi kamu hizmetlerine egemen olan temel ilkelerden değildir?
Seçenekler
A
Süreklilik ve Düzenlilik
B
Değişkenlik
C
Nesnellik ve Eşitlik
D
Kamu Hizmetlerinin Bedelsizliği
E
Kamu Hizmetlerinin Faydalılığı
Açıklama:
Kamu hizmetlerine egemen olan temel ilkeler:
Süreklilik (=Kesintisizlik, Devamlılık)
ve Düzenlilik
Değişkenlik (=Uyarlama)
Nesnellik (=Tarafsızlık) ve Eşitlik
Kamu Hizmetlerinin Bedelsizliği (=Meccaniliği, Karşılıksız Olması)
Süreklilik (=Kesintisizlik, Devamlılık)
ve Düzenlilik
Değişkenlik (=Uyarlama)
Nesnellik (=Tarafsızlık) ve Eşitlik
Kamu Hizmetlerinin Bedelsizliği (=Meccaniliği, Karşılıksız Olması)
Soru 27
Anayasa’nın 48. maddesinde güvence altına alınan özel teşebbüs hürriyetine yapılacak bir sınırlama ancak Anayasa’nın kaçıncı maddesinde belirtilen şartlar kapsamında gerçekleştirilebilir?
Seçenekler
A
11
B
13
C
15
D
32
E
34
Açıklama:
Anayasa’nın 48. maddesinde güvence altına alınan özel teşebbüs hürriyetine yapılacak bir sınırlama ancak Anayasa’nın 13. maddesinde belirtilen şartlar kapsamında gerçekleştirilebilir.
Soru 28
Özel kuruluşlar, bağımsız personel ve daha serbest usuller ile geniş maddi imkânlar kabul etmek mecburiyetinde kalınan kamu hizmeti hangisidir?
Seçenekler
A
İktisadi Kamu Hizmetleri
B
Sosyal Kamu Hizmetleri
C
İdari Kamu Hizmetleri
D
Bilimsel, Teknik ve Kültürel Kamu Hizmetleri
E
Askeri Kamu Hizmetleri
Açıklama:
Bilimsel, Teknik ve Kültürel Kamu Hizmetleri
Genellikle idarenin yakın zamanlarda özel faaliyetlere konu olan çeşitli yayınlar, tiyatro, müzik, resim, bale
ve sinema gibi sanat ve kültür hareketleri, günümüzde idarenin doğrudan uğraş alanına girmektedir. Toplum
yaşamında oynadıkları önemli rol nedeniyle kamu hizmeti haline getirilmiş bulunan bu faaliyetler, nitelikleri
gereği, idari kamu hizmetlerinin örgüt biçimleri, görev ve yetki kuralları, usulleri ve işleyişleri ile bağdaşmaz
ve kamu hukukunun katı kalıpları içinde yürütülemezler. Bu nedenle bu kamu hizmetleri için özel kuruluşlar,
bağımsız personel ve daha serbest usuller ile geniş maddi imkânlar kabul etmek mecburiyetinde kalınmıştır.
Genellikle idarenin yakın zamanlarda özel faaliyetlere konu olan çeşitli yayınlar, tiyatro, müzik, resim, bale
ve sinema gibi sanat ve kültür hareketleri, günümüzde idarenin doğrudan uğraş alanına girmektedir. Toplum
yaşamında oynadıkları önemli rol nedeniyle kamu hizmeti haline getirilmiş bulunan bu faaliyetler, nitelikleri
gereği, idari kamu hizmetlerinin örgüt biçimleri, görev ve yetki kuralları, usulleri ve işleyişleri ile bağdaşmaz
ve kamu hukukunun katı kalıpları içinde yürütülemezler. Bu nedenle bu kamu hizmetleri için özel kuruluşlar,
bağımsız personel ve daha serbest usuller ile geniş maddi imkânlar kabul etmek mecburiyetinde kalınmıştır.
Soru 29
Kamu hizmetinin, önceden kararlaştırılan belli bir bedel karşılığında, özel hukuk kişisi tarafından yürütülmesi hangi usuldür?
Seçenekler
A
Ruhsat Usulü
B
İmtiyaz Usulü
C
İltizam Usulü
D
Müşterek Emanet Usulü
E
Emanet Usulü
Açıklama:
İltizam Usulü
Bu usulde idare tarafından kurulmuş bulunan bir kamu hizmeti, özel hukuk kişisi tarafından yürütülmektedir. Kamu hizmetinin, önceden kararlaştırılan belli bir bedel karşılığında, özel hukuk kişisi tarafından yürütülmesidir
Bu usulde idare tarafından kurulmuş bulunan bir kamu hizmeti, özel hukuk kişisi tarafından yürütülmektedir. Kamu hizmetinin, önceden kararlaştırılan belli bir bedel karşılığında, özel hukuk kişisi tarafından yürütülmesidir
Soru 30
İdarenin Türk hukuk sistemine görekurulmuş Anonim Şirket statüsündeki bir tüzelkişi ile yaptığı sözleşme uyarınca belli bir kamuhizmetinin masrafları, kâr ve zararı özel kişiye aitolmak üzere işletilmesi usulü nedir?
Seçenekler
A
Emanet
B
Müşterek Emanet
C
Ruhsat
D
İltizam
E
İmtiyaz
Açıklama:
İdarenin Türk hukuk sistemine göre kurulmuş Anonim Şirket statüsündeki bir tüzel kişi ile yaptığı sözleşme uyarınca belli bir kamu hizmetinin masrafları, kâr ve zararı özel kişiye ait olmak üzere işletilmesi usulüdür.
Soru 31
Devleti hukuka tabi kılma amacından hareket eden idare hukukunun konusunun ve tanımının kamu kudreti kavramıyla açıklanabileceği düşüncesini ileri süren hukukçu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hugo Grotius
B
Ronald Dworkin
C
Maurice Hauriou
D
Hans Kelsen
E
Friedrich Hegel
Açıklama:
Devleti hukuka tabi kılma amacından hareket eden idare hukukunun konusunun ve tanımının kamu kudreti kavramıyla açıklanabileceği düşüncesini ileri süren Fransız Hukukçu Maurice Hauriou, kamu hizmeti kavramının da birinci teorisyeni olarak kabul edilmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 32
Fransız Kamu Hukuku Ekolü olarak adlandırılan görüşlerini idare hukukunun merkezine yerleştiren hukukçu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Jean Bodin
B
Léon Duguit
C
Maurice Délepine
D
Pierre de Fermat
E
Louis Renault
Açıklama:
Duguit, Fransız Kamu Hukuku Ekolü olarak adlandırılan görüşlerini idare hukukunun merkezine yerleştirmiş ve XX. yüzyıl boyunca dikkati çekecek ölçüde Fransız Danıştay’ının içtihatlarıyla geliştirilmiştir. Doğru cevap B'dir.
Soru 33
Aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kamu hizmeti XIX. yüzyılın sonu XX. yüzyılın başından itibaren hukuki bir hüviyet kazanmıştır.
B
Kamu hizmetini tanımlayan ilk yazar Fransız Hukukçu Maurice Hauriou'dur.
C
Devlet, örgütlenmiş kamu hizmetlerinin bir işbirliğidir ve idare edilenler tarafından denetlenir.
D
Kamu hizmetleri ile ilgili olarak ülkemizde, öğretide herkesçe kabul gören niteliği gereği kamu hizmeti sayılan faaliyetler kanunda düzenlenmiştir.
E
Kavramın ortaya çıkışından günümüze kadar kamu hizmetine ilişkin anlayış ve yaklaşımlarda kamu yararının tatmin edilmesi gerekliliği ortak noktadır.
Açıklama:
Kamu hizmetleri ile ilgili olarak ülkemizde, öğretide herkesçe kabul gören niteliği gereği kamu hizmeti sayılan bir faaliyet yoktur tezine dayandırılan kamu hizmetlerinin mutlak olarak kanun koyucunun iradesine dayanması ile devletçi kalkınma modelinin varlık nedenini teşkil piyasa yetersizliği anlayışı söz konusudur. Doğru cevap D'dir.
Soru 34
I. Süreklilik (=Devamlılık)
II. Değişkenlik (=Uyarlama)
III. Nesnellik (=Tarafsızlık)
IV. Kamu Hizmetlerinin Bedelsizliği (=Meccaniliği, Karşılıksız Olması)
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri kamu hizmetine hakim olan temel ilkelerdendir?
II. Değişkenlik (=Uyarlama)
III. Nesnellik (=Tarafsızlık)
IV. Kamu Hizmetlerinin Bedelsizliği (=Meccaniliği, Karşılıksız Olması)
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri kamu hizmetine hakim olan temel ilkelerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II, III
C
I,III, IV
D
I, II, III
E
Hepsi
Açıklama:
Sayılanlardan hepsi kamu hizmetine hakim olan temel ilkelerdendir. Doğru cevap E'dir.
Soru 35
Kamu hizmetleri aşağıdaki düzenlemelerden hangisi ile yapılabilmektedir?
Seçenekler
A
Kanun
B
Kanun Hükmünde Kararname
C
Yönetmelik
D
Tüzük
E
Tebliğ
Açıklama:
Anayasanın düzenlemeleri gereği, sosyal güvenlik ve genel sağlık hizmetleri, milli güvenlik ve devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü temin ve sürekliliğinin sağlanması bu kapsamdadır. Bunun dışındaki kamu hizmetleri, idarenin kanuniliği ilkesi gereğince kanun veya CK ile oluşturulabilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 36
Belediyelerin toplu taşımacılık hizmetleri, eğitim ve sağlık hangi tür kamu hizmeti görme usulündendir?
Seçenekler
A
Emanet Usulü
B
Müşterek Emanet Usulü
C
İltizam Usulü
D
Ruhsat Usulü
E
İmtiyaz Usulü
Açıklama:
Ortak ve genel ihtiyaçlara cevap verici nitelikteki kamu hizmeti olarak kabul edilen faaliyetlerin, kanun ile idare lehine tekel konusu yapılmamış veya belli bir özel hukuk kişisine imtiyaz verilmemesi hallerinde bu faaliyetin idarenin vereceği bir izin ile özel hukuk gerçek veya tüzel kişileri tarafından da gördürülebilmeleri mümkündür. Belediyelerin toplu taşımacılık hizmetleri, eğitim ve sağlık hizmetleri bu nevidendir. Doğru cevap D'dir.
Soru 37
İdare tarafından kurulmuş bulunan bir kamu hizmeti, önceden kararlaştırılan belli bir bedel karşılığında özel hukuk kişisi tarafından yürütülme usulü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İltizam Usulü
B
İmtiyaz Usulü
C
Ruhsat Usulü
D
Müşterek Emanet Usulü
E
Emanet Usulü
Açıklama:
İltizam usulünde idare tarafından kurulmuş bulunan bir kamu hizmeti, özel hukuk kişisi tarafından yürütülmektedir. Kamu hizmetinin, önceden kararlaştırılan belli bir bedel karşılığında, özel hukuk kişisi tarafından yürütülmesidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 38
Aşağıda imtiyaz usulü ile ilgili olarak verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kamu hizmeti imtiyaz sözleşmeleri de, öteki idari sözleşmeler gibi yazılı şekle tabidir.
B
İmtiyazcı, kamu hizmetini yerine getirirken oluşan giderleri, hizmetten yararlanan bireylerden tahsil etmektedir.
C
Kamu hizmetine ilişkin sermaye ve risk özel hukuk kişisi tarafından üstlenilmektedir.
D
idarenin öncelikli yükümlüğü imtiyazcı ile akdettiği sözleşmeye uymaktır.
E
İdare, kamu hizmeti imtiyaz sözleşme ve şartnamesinin hüküm ve şartlarını tek yanlı iradesi ile değiştiremez.
Açıklama:
Tek Yanlı Değişiklik Yapma Yetkisi mevcuttur. Kamu hizmetlerinin değişkenliği özelliğinin bir sonucudur. İdare, bu yetkisi ile kamu hizmeti imtiyaz sözleşme ve şartnamesinin hüküm ve şartlarını tek yanlı idaresi ile değiştirme yetkisine sahiptir. İdarenin bu yetkisini kullanabilmesi, yeni durum ve şartların ortaya çıkmasına bağlıdır. Bu şartların oluşması halinde, idarenin tek yanlı iradesi ile yapacağı değişiklikler ile imtiyaz sahibinin yükümlülükleri artmakta ise, imtiyaz sahibine belli bir karşılık verilmesi gerekir. Doğru cevap E'dir.
Soru 39
Bir özel hukuk kişisiyle en çok kaç yıl süreyle imtiyaz sözleşmesi yapılabilme imkânı vardır?
Seçenekler
A
20
B
37
C
49
D
75
E
99
Açıklama:
Bir özel hukuk kişisiyle en çok kırk dokuz yıl süreyle imtiyaz sözleşmesi yapılabilme imkânı tanınmıştır. Danıştay’ın konuyla ilgili görüşünü açıklaması için tanınan süre iki aydır. Danıştay’ın görüşü bağlayıcı değildir. Doğru cevap C'dir.
Soru 40
Millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından sorumlu olan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
TBMMM
B
Cumhurbaşkanı
C
Bakanlar Kurulu
D
Genelkurmay Başkanı
E
İçişleri Bakanı
Açıklama:
Millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından, TBMM’ye karşı, CB sorumludur (Anayasa mad. 117/2). Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 41
I. Genel Güvenlik
II. Dirlik
III. Genel Sağlık
IV. Süreklilik
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kamu düzeninin unsurlarından biridir?
II. Dirlik
III. Genel Sağlık
IV. Süreklilik
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kamu düzeninin unsurlarından biridir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Kamu düzeninin genel güvenlik, dirlik-esenlik ve genel sağlık olmak üzere asgari üç ana unsuru vardır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 42
İdarenin,belli bir örgüt kurması, oluşturduğu örgütte istihdam ettiği personelini yönetmesi, eğitmesi ve yönlendirmesi aşağıdaki görevlerden hangisisin kapsamına girer?
Seçenekler
A
Kolluk Faaliyetlerinin Yürütülmesi/Kamu Düzeninin Sağlanması
B
Milli Güvenliğin Korunması
C
İç Düzen Faaliyetleri
D
Kamu Hizmetlerinin Yürütülmesi
E
Planlama Faaliyetleri
Açıklama:
Türkiye Cumhuriyeti devlet idaresi faaliyetlerini gerçekleştirebilmesi için kendi ihtiyaçlarını karşılamak durumunda olup, bunu kurum içi düzenleme ve yazışmalarla gerçekleştirir. Bu anlamda belli bir örgüt kurmak, oluşturduğu örgütte istihdam ettiği personelini yönetmek, eğitmek ve yönlendirmek durumundadır. İdarenin, kendine yönelik bu faaliyetleri iç düzen ya da özyönetim faaliyetidir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 43
Kamu hizmeti ile ilgili aşağıda verilen açıklamalardan hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kamu hizmetinin özel kişilerce yürütüldüğü durumlarda etkinlik imtiyaz, lisans, tariflerin belirlenmesi, yatırımların denetimi vb. gibi farklı şekillere dönüşebilir.
B
Kamu hizmetlerinin özünde temel ve stratejik olarak değerlendirilen bazı etkinliklere belli bir kesimin ulaşabilmesini sağlama amacı yatar.
C
Kamu hizmeti kavramının gelişimi sıkı bir şekilde sosyal devletin ulaştığı yüksek seviye, idarenin sorumluluğu ve adli yargı - idari yargı ayırımına bağlıdır.
D
Kamu hizmetinin tanımlanmasında hukuki, ekonomik, sosyolojik veya sosyal bir yaklaşımdan hareket edilebilir.
E
Kamu hizmeti, doğrudan devlet veya yerinden yönetim kuruluşlarınca veya bunların denetim ve gözetimi altında kamu yararı ihtiyacının tatmini amacını güden bir etkinliktir.
Açıklama:
Kamu hizmetlerinin özünde temel ve stratejik olarak değerlendirilen bazı etkinliklere herkesin ulaşabilmesini sağlama amacı yatar. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 44
Bir kamu tüzel kişisi tarafından belli bir görevi yürütmek amacıyla tahsis edilen kamu görevlileri ve araçlarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Organik kamu hizmeti
B
Maddi açıdan kamu hizmeti
C
Şekli açıdan kamu hizmeti
D
Uygulanabilirliği açısından kamu hizmeti
E
Siyasi açıdan kamu hizmeti
Açıklama:
Organik açıdan kamu hizmeti, bir kamu tüzel kişisi tarafından belli bir görevi yürütmek amacıyla tahsis edilen kamu görevlileri ve araçlardır. Anayasanın 70. maddesinde yer alan “Her Türk kamu hizmetine girme hakkına sahiptir” hükmündeki kamu hizmeti ibaresi organik açıdan kullanılmıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi kamu hizmetine egemen olan temel ilkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Süreklilik
B
Değişkenlik
C
Nesnellik
D
Kamu hizmetlerinin bedelsizliği
E
Özendirme
Açıklama:
Kamu hizmetine egemen olan temel ilkeler; süreklilk, değişkenlik, nesnellik ve bedelsizliktir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 46
Belli bir bölgede yürütülen ve o bölge halkının yararlanmasına sunulmuş kamu hizmetlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tekelli kamu hizmetleri
B
Tekelsiz kamu hizmetleri
C
Konularına göre kamu hizmetleri
D
Yürütüldükleri alana göre kamu hizmetleri
E
Bireylerin yararlanma biçimlerine göre kamu hizmetleri
Açıklama:
Kamu hizmetlerini yürütüldükleri alana göre, milli kamu hizmetleri ve mahalli kamu hizmetleri olarak ikiye ayırmak mümkündür. Buna göre demiryolu örneğinde görüldüğü üzere milli kamu hizmetleri, tüm ülke düzeyinde yürütülen kamu hizmetleridir ve dolayısıyla tüm vatandaşların yararlanmalarına da sunulmaktadırlar. Belli bir bölgede yürütülen ve sadece o bölge halkının yararlanmasına sunulmuş kamu hizmetleri ise, mahalli kamu hizmetleri olarak kabul edilmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi idari kamu hizmetlerinden biridir?
Seçenekler
A
Demiryolları hizmetleri
B
Tiyatro hizmetleri
C
Telefon hizmetleri
D
Elektrik hizmetleri
E
Eğitim ve öğretim hizmetleri
Açıklama:
Bayındırlık işleri, kamu mallarının bakımı ve korunması, eğitim ve öğretim, sağlık, tapu ve kadastro hizmetleri, nüfus işleri gibi idarenin klasik faaliyetleri idari kamu hizmetlerindendir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 48
İdare tarafından kurulmuş bulunan bir kamu hizmetinin özel hukuk kişisi tarafından yürütülmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Emanet Usulü
B
İltizam Usulü
C
Müşterek Emanet Usulü
D
Ruhsat Usulü
E
İmtiyaz Usulü
Açıklama:
Bu usulde idare tarafından kurulmuş bulunan bir kamu hizmeti, özel hukuk kişisi tarafından yürütülmektedir. Kamu hizmetinin, önceden kararlaştırılan belli bir bedel karşılığında, özel hukuk kişisi tarafından yürütülmesidir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 49
Belediyelerin toplu taşımacılık hizmetleri aşağıdaki kamu hizmetlerinin görülme usullerinden hangisine örnektir?
Seçenekler
A
Emanet Usulü
B
İmtiyaz Usulü
C
İltizam Usulü
D
Ruhsat Usulü
E
Müşterek Emanet Usulü
Açıklama:
Ortak ve genel ihtiyaçlara cevap verici nitelikteki kamu hizmeti olarak kabul edilen faaliyetlerin, kanun ile idare lehine tekel konusu yapılmamış veya belli bir özel hukuk kişisine imtiyaz verilmemesi hallerinde bu faaliyetin idarenin vereceği bir izin ile özel hukuk gerçek veya tüzel kişileri tarafından da gördürülebilmeleri mümkündür. Belediyelerin toplu taşımacılık hizmetleri, eğitim ve sağlık hizmetleri bu nevidendir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 50
Milli güvenlik ve milli güvenliğin korunması kavramları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Milli değerlerin ve menfaatlerin korunması milli güvenliğin sağlanması anlamını taşır.
B
Yürütme ve onun bir parçası olan idare milli güvenliği korumakla yetkili ve yükümlüdür.
C
Milli güvenlik; hukuki, siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel yönleri de bulunan bir kavramdır.
D
Milli güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından TBMM’ye karşı, Milli Savunma Bakanlığı sorumludur.
E
Türkiye Cumhuriyeti’ne içeriden veya dışarıdan devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez birlik ve beraberliğini bozmaya yönelen her türlü tehdit ve tehlikenin önlenmesi ve engellenmesi yürütme ve idarenin temel görevidir.
Açıklama:
Bu soruda milli güvenlik kavramına dahil olan unsurlar ve milli güvenliğin korunması hususu ölçülmek istenmiştir.
Milli güvenliğin sağlanması ve silahlı kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanması konusunda TBMM 'ye karşı sorumlu olan organ yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanıdır. Bu husus Anayasamızın 117/2 maddesinde belirtilmiştir.
Milli güvenliğin sağlanması ve silahlı kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanması konusunda TBMM 'ye karşı sorumlu olan organ yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanıdır. Bu husus Anayasamızın 117/2 maddesinde belirtilmiştir.
Soru 51
Doğrudan kamuya yönelik olmayan, idarenin; personel alımı, personelin eğitilmesi ve disiplin tedbirlerine yönelik faaliyetleri devlet idaresinin aşağıdaki görevlerinden hangisiyle ifade edilir?
Seçenekler
A
Planlama faaliyetleri
B
Milli güvenliğin korunması
C
İç düzen (özyönetim) faaliyetleri
D
Kamu hizmetlerinin yürütülmesi
E
Özendirme ve destekleme faaliyetleri
Açıklama:
Devlet idaresinin görevlerinden hangilerinin doğrudan kamuya yönelik olduğu, hangilerinin idarenin iç işleyişine ilişkin olduğu bilgisi ölçülmek istenmiştir.
İdarenin görevleri arasında doğrudan kamuya yönelik olmayan tek faaliyet iç düzen faaliyetidir. İdarenin kendi içerisindeki koordinasyonu ve personeliyle ilgili işlere ilişkin bir idari faaliyettir.
İdarenin görevleri arasında doğrudan kamuya yönelik olmayan tek faaliyet iç düzen faaliyetidir. İdarenin kendi içerisindeki koordinasyonu ve personeliyle ilgili işlere ilişkin bir idari faaliyettir.
Soru 52
İdare hukukunun konusunun ve tanımının kamu kudreti kavramıyla açıklanabileceğini ileri süren ve kamu hizmeti kavramının birinci teorisyeni kabul edilen Fransız hukukçu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Jean Bodin
B
Leon Duguit
C
Georges Vedel
D
Maurice Hauriou
E
Maurice Duverger
Açıklama:
Bu soruda kamu hizmeti kavramı ve teorisinin kimler tarafından ortaya konduğu ölçülmek istenmiştir.
İdare hukukunun konusunu ve kavramını açıklamak için kamu kudreti kavramını kullanan ve kamu hizmeti kavramının birinci teorisyeni olan hukukçu Maurice Hauriou'dur.
İdare hukukunun konusunu ve kavramını açıklamak için kamu kudreti kavramını kullanan ve kamu hizmeti kavramının birinci teorisyeni olan hukukçu Maurice Hauriou'dur.
Soru 53
- Hizmetin kamuya yöneltilmiş olması gerekir.
- Hizmetin kamuya yararlı olması gerekir.
- Hizmet yalnızca kamu kuruluşlarınca yerine getirilmelidir.
- Özel hukuk rejimine tabi olması gerekir.
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Bu soruda ölçülmek istenen yeterlilik bir hizmetin kamu hizmeti sayılabilmesi için gereken ölçütler ve kamu hizmetlerinin tabi olduğu usuldür.
Bir hizmetin kamu hizmeti sayılabilmesi için kamuya yararlı olmalı ve kamuya yöneltilmelidir. Bunun yanında hizmetin, kamu kuruluşlarınca veya kamu gözetimi ve denetimi altında özel hukuk kişilerince yerine getirilebilir. Bir hizmetin kamu hizmeti sayılabilmesi için özel hukuka tabi olması değil, kamusal yönetim usullerine tabi olması gerekir.
Bir hizmetin kamu hizmeti sayılabilmesi için kamuya yararlı olmalı ve kamuya yöneltilmelidir. Bunun yanında hizmetin, kamu kuruluşlarınca veya kamu gözetimi ve denetimi altında özel hukuk kişilerince yerine getirilebilir. Bir hizmetin kamu hizmeti sayılabilmesi için özel hukuka tabi olması değil, kamusal yönetim usullerine tabi olması gerekir.
Soru 54
İdarenin kamu hizmetlerini görürken laik olması, herhangi bir dine veya dini kurala göre işlem yapmaması kamu hizmetlerine egemen olan temel ilkelerden hangisinin sonucudur?
Seçenekler
A
Düzenlilik
B
Bedelsizlik
C
Değişkenlik
D
Nesnellik ve eşitlik
E
Süreklilik (Kesintisizlik)
Açıklama:
Bu soruda ölçülmek istenen yeterlilik kamu hizmetlerini sunmada devlet idaresinin laik olmasının, kamu hizmetlerine egemen olan hangi ilkenin bir sonucu olduğudur.
İdarenin hiçbir dini inanca göre hareket etmemesi ve herkese aynı muameleyi yapması eşitlik ve nesnellik ilkesinin bir sonucudur.
İdarenin hiçbir dini inanca göre hareket etmemesi ve herkese aynı muameleyi yapması eşitlik ve nesnellik ilkesinin bir sonucudur.
Soru 55
Kamu hizmetine hâkim olan nesnellik ve eşitlik ilkesine göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Aynı statüdeki insanlar arasında eşitlik söz konusudur.
B
Hizmetin sunulmasında tek düzelik, benzerlik mutlak bir anlam taşır.
C
Kamu hizmetlerinden yararlanmakta olduğu gibi kamu hizmetlerine girmede de eşitlik söz konusudur.
D
Kamu hizmetlerinin sunulması esnasında görev alan kamu görevlileri ayrımcılıktan uzak, tarafsız bir şekilde görevlerini yapmakla yükümlüdürler.
E
İdare, ortak ve genel ihtiyaç duyan herkese hizmeti eşit bir biçimde sunmak ve herkesin bu hizmetlerden eşit bir şekilde yararlanmalarını temin etmesi gerekir.
Açıklama:
Kamu hizmetlerinin sunumunda eşitlik ilkesinin yansımaları bu soruda ölçülmek istenen yeterliliktir.
Kamu hizmetlerinini sunumunda kural olarak aynı statüdeki kişiler aynı muameleye tabi tutulurlar. Ancak bu durum mutlak anlam taşımaz. Sosyal hayattaki birtakım eşitsizliklere mani olmak amacıyla belirli sosyal gruplar farklı muameleye tabi tutulabilir. Bu durumun eşitlik ilkesine aykırı olmayacağı Anayasamızda da ifade edilmiştir.
Kamu hizmetlerinini sunumunda kural olarak aynı statüdeki kişiler aynı muameleye tabi tutulurlar. Ancak bu durum mutlak anlam taşımaz. Sosyal hayattaki birtakım eşitsizliklere mani olmak amacıyla belirli sosyal gruplar farklı muameleye tabi tutulabilir. Bu durumun eşitlik ilkesine aykırı olmayacağı Anayasamızda da ifade edilmiştir.
Soru 56
Kamu hizmetlerinin kurulması, düzenlenmesi ve kaldırılması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Özel teşebbüs tarafından yürütülen özel bir faaliyet kamu hizmeti haline getirilemez.
B
Bir faaliyetin kamu hizmeti niteliği kazanması için kamusal bir irade açıklanması gerekmez.
C
kamu hizmeti hâline gelen idari faaliyetler, kamusal ihtiyacın ortadan kalksa dahi kaldırılamazlar.
D
İdare tarafından kamu hizmeti şeklinde yürütülen bir etkinlik, özelleştirme yöntemiyle
özel girişim etkinliğine dönüştürülemez.
özel girişim etkinliğine dönüştürülemez.
E
Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan kıyılar, doğal ve tarihi zenginlikler
ve kaynaklar, ormanlar, özelleştirilemez.
ve kaynaklar, ormanlar, özelleştirilemez.
Açıklama:
Bu soruda kamu hizmetlerinin nasıl ve hangi usulle kurulup kaldırılacağı ve kaldırılması halinde gündeme gelen özelleştirme uygulaması ölçülmek istenmiştir.
Bir kamusal faaliyet kamu gözetimi ve denetimi altında özel teşebbüs kişilerince yerine getirilebileceği gibi kamusal ihtiyacın ortadan kalkması halinde yetki ve usulde paralellik ilkesine göre kaldırılabilir. İdarenin özelleştirme yapması mümkündür ancak devletin hüküm ve tasarrufu altında olan ormanlar, kıyılar, tarihi eser ve yapılar özelleştirilemezler.
Bir kamusal faaliyet kamu gözetimi ve denetimi altında özel teşebbüs kişilerince yerine getirilebileceği gibi kamusal ihtiyacın ortadan kalkması halinde yetki ve usulde paralellik ilkesine göre kaldırılabilir. İdarenin özelleştirme yapması mümkündür ancak devletin hüküm ve tasarrufu altında olan ormanlar, kıyılar, tarihi eser ve yapılar özelleştirilemezler.
Soru 57
Kamu hizmetleri ilke olarak aşağıdakilerden hangisi veya hangileriyle kurulabilir?
Seçenekler
A
Tüzük
B
Sirküler
C
Yönetmelik
D
Genelge veya özelge
E
Kanun veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
Açıklama:
Bu soruda ölçülmek istenen yeterlilik kamu hizmetlerinin hangi organ veya irade tarafından kurulabileceğidir.
Kamu hizmetlerinin kurulması yasama organı tarafından veya Cumhurbaşkanı tarafından gerçekleştirilir. Yasama organı kanun ile veya Cumhurbaşkanı kararname ile kamu hizmetlerini kurar ve ihtiyaç duyulmadığında aynı usulle kaldırır.
Kamu hizmetlerinin kurulması yasama organı tarafından veya Cumhurbaşkanı tarafından gerçekleştirilir. Yasama organı kanun ile veya Cumhurbaşkanı kararname ile kamu hizmetlerini kurar ve ihtiyaç duyulmadığında aynı usulle kaldırır.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi konularına göre kamu hizmeti türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İdari kamu hizmetleri
B
Milli kamu hizmetleri
C
Sosyal kamu hizmetleri
D
İktisadi kamu hizmetleri
E
Bilimsel, teknik ve kültürel kamu hizmetleri
Açıklama:
Bu soruda kamu hizmetlerinin çeşitli ölçütlere göre türleri ölçülmek istenmiştir.
Konularına göre kamu hizmetleri; idari, iktisadi, sosyal ve bilimsel, teknik ve kültürel kamu hizmetleri olarak dört başlıkta toplanmaktadır. Milli kamu hizmetleri ise hizmetlerin yürütüldükleri alana göre sınıflandırılmasının bir türüdür.
Konularına göre kamu hizmetleri; idari, iktisadi, sosyal ve bilimsel, teknik ve kültürel kamu hizmetleri olarak dört başlıkta toplanmaktadır. Milli kamu hizmetleri ise hizmetlerin yürütüldükleri alana göre sınıflandırılmasının bir türüdür.
Soru 59
İdarenin kamu hizmetlerini düzenleme yetkisinin sınırı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdarenin takdiri
B
Bireylerin talepleri
C
Kamu görevlilerinin talepleri
D
Temel hak ve hürriyetler
E
Hiyerarşik üstün emri ve talebi
Açıklama:
İdare kamu hizmetlerini düzenlerken bütünüyle serbest değildir. Temel hak ve özgürlüklere riayet edilmelidir. Bu soruda, idarenin kamu hizmetlerini düzenlerken dikkat etmesi gereken sınırın ne olduğu ölçülmek istenmiştir.
İdare kurulan kamu hizmetlerinin iç düzenini yapmaktadır. Bunu yaparken aşmaması gereken sınır, temel hak ve hürriyetlerdir.
İdare kurulan kamu hizmetlerinin iç düzenini yapmaktadır. Bunu yaparken aşmaması gereken sınır, temel hak ve hürriyetlerdir.
Soru 60
Bir kamu hizmetinin masrafları, hasar ve zararı idareye ait olmak üzere, gelir üzerinden belli bir pay veya götürü bir ücret karşılığı özel bir kişiye akdedilen karma nitelikli bir idari sözleşme gereğince gördürülüyorsa, kamu hizmetlerinin görülme usullerinden hangisi söz konusudur?
Seçenekler
A
Ruhsat usulü
B
Emanet usulü
C
İmtiyaz usulü
D
Müşterek emanet usulü
E
Yap-işlet-devret usulü
Açıklama:
Bu soruda ölçülmek istenen yeterlilik kamu hizmetlerinin görülme usulleri arasındaki farklar, hangi usulde zararın idareye ait olduğunun tespitidir.
Bir kamu hizmetinin zararı idareye ait olmak üzere kârdan verilecek götürü bir bedel karşılığı özel kişiye gördürülmesine müşterek emanet usulü denmektedir.
Bir kamu hizmetinin zararı idareye ait olmak üzere kârdan verilecek götürü bir bedel karşılığı özel kişiye gördürülmesine müşterek emanet usulü denmektedir.
Soru 61
Kamu hizmetlerinin görülme usullerinden biri olan imtiyaz usulü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bir özel hukuk kişisiyle en çok kırk dokuz yıl imtiyaz sözleşmesi yapılabilir.
B
Özel hukuk kişisi lehine hizmeti yürüttüğü alanda tekel oluşturacak şekilde faaliyetler gerçekleştirilir ve birtakım imtiyazlar tanınır.
C
İdare ile anonim şirket statüsündeki bir tüzel kişi ile yapılan sözleşme uyarınca belli bir kamu hizmetinin masrafları, kâr ve zararının özel kişiye ait olduğu usuldür.
D
Hizmetin görülmesi sırasında oluşacak giderlere imtiyazcı katlanır ve kendi belirlediği bedel üzerinden hizmetten yararlananlardan tahsil eder.
E
Belli bir kamu hizmetinin sadece kurulması için yapılan sözleşmeler yargı içtihatlarında idari sözleşme olarak değil, özel hukuk sözleşmeleri olarak kabul edilmektedir.
Açıklama:
Bu soruda, günümüzde sıkça başvurulan bir yol olan imtiyaz usulünün özelliklerinin bilinmesi beklenmektedir.
İmtiyaz usulünde özel hukuk kişisi tüm sorumluluğu kendisi üstlenmektedir. Oluşacak tüm giderlere de kendisi katlanır. Özel kişinin kârı hizmetten yararlanan kişilerden alınacak bedeldir. Fakat bu bedel özel kişi tarafından değil idare tarafından belirlenir.
İmtiyaz usulünde özel hukuk kişisi tüm sorumluluğu kendisi üstlenmektedir. Oluşacak tüm giderlere de kendisi katlanır. Özel kişinin kârı hizmetten yararlanan kişilerden alınacak bedeldir. Fakat bu bedel özel kişi tarafından değil idare tarafından belirlenir.
Soru 62
İmtiyaz sözleşmesinin süresi içinde imtiyazın tüm tesisatı ile birlikte bedeli karşılığında idarece satın alınarak imtiyaz sözleşmesine son verilmesi haline ne ad verilir?
Seçenekler
A
Rachat
B
Ruhsat
C
Fedüprens
D
Emprevizyon
E
Sürenin dolması
Açıklama:
İmtiyaz sözleşmesinin sona ermesi hallerinden biri olarak idarenin tek yanlı fesih yetkisinin bir örneği olan "rachat" konusu incelenmek istenmiştir.
İmtiyaz sözleşmesinde imtiyazcının hiçbir kusuru olmasa dahi, kamu yararının gerektirdiği durumda idare imtiyaz sözleşmesini tek yanlı olarak feshedebilmektedir. İdare imtiyazcının zararlarını gidermek zorundadır. Bu duruma "rachat" adı verilmektedir.
İmtiyaz sözleşmesinde imtiyazcının hiçbir kusuru olmasa dahi, kamu yararının gerektirdiği durumda idare imtiyaz sözleşmesini tek yanlı olarak feshedebilmektedir. İdare imtiyazcının zararlarını gidermek zorundadır. Bu duruma "rachat" adı verilmektedir.
Ünite 5
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi kolluk faaliyetlerinin amacı olan kamu düzenini oluşturan unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kamu güvenliği
B
Toplumsal ferahlık
C
Dirlik ve esenlik
D
Genel sağlık
E
Genel ahlak
Açıklama:
Kolluk faaliyetlerinin amacı olan kamu düzeninin geleneksel anlamda dört unsuru bulunmaktadır. Bunlar: kamu güvenliği, dirlik ve esenlik, genel sağlık ve genel ahlaktır. Doğru cevap B' dir.
Soru 2
Kamu düzenine ilişkin olarak güvenlik, asayiş ve emniyetin sağlanmasından sorumlu devlet organı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dışişleri Bakanlığı
B
TBMM
C
Cumhurbaşkanı
D
İçişleri Bakanlığı
E
Milli Savunma Bakanlığı
Açıklama:
Toplumsal güvenlik, asayiş ve emniyetin sağlanması, devamı ve korunmasından kolluk teşkilat, personel ve makamlarını bünyesinde barındıran İçişleri Bakanlığı sorumludur. Doğru cevap D' dir.
Soru 3
Hayatın her türlü olağan akışını tehdit eden her türlü düzensizlik ve toplumun huzurunu bozucu karışıklıkların olmaması kamu düzeninin hangi unsuruyla ilişkilidir?
Seçenekler
A
Genel ahlak
B
Dirlik ve esenlik
C
Kamu güvenliği
D
Milli güvenlik
E
Kamu sıhhati
Açıklama:
Dirlik ve esenlik, kamu huzuru ve selametini ifade ederken hayatın olağan akışını bozacak ve huzuru tehdit edecek karışıklıkların olmamasını da içerir. Doğru cevap B' dir.
Soru 4
Kritik bir kamu düzeni unsuru olan ..............., sürdürülebilirliği gözeterek gelecek kuşakların sağlıklı ve dengeli bir ekolojik çevrede yaşamalarını sağlayacak önlemlerin ve koruyucu tedbirlerin alınmasını ifade eder.
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnsan onuru
B
Ekonomik kamu düzeni
C
Ekolojik kamu düzeni
D
Sürdürülebilir dönüşümcülük
Dirlik ve refah
Dirlik ve refah
E
Dirlik ve refah
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınma anlayışı çerçevesinde gelecek nesillerin sağlıklı ve dengeli bir ekolojik çevrede yaşamalarını sağlayacak önlem ve tedbirlerin alınması ekolojik kamu düzenine yönelik eylemler arasındadır. Doğru cevap C' dir.
Soru 5
Jandarma ve polis gibi kolluk güçlerinin sorumluluk alanlarının belirlenmesi hangi kurum bünyesinde gerçekleştirilmektedir?
Seçenekler
A
İçişleri Bakanlığı
B
Emniyet Genel Müdürlüğü
C
Jandarma Genel Komutanlığı
D
Milli Savunma Bakanlığı
E
Milli İstihbarat Teşkilatı
Açıklama:
Jandarma veya polisin görev ve sorumluluk alanı İçişleri Bakanlığı tarafından kararlaştırılır. Buna göre bir il veya ilçenin tamamı polis veya jandarma görev alanı olarak belirlenebilir. Doğru cevap A' dır.
Soru 6
(I) İdari makamların emrinde faaliyet gösterir. (II) Faaliyetleri ceza hukukuna tabidir. (III) Önleyici (proaktif) nitelikte faaliyet gösterir. (IV) Emir ve talimatlarda Cumhuriyet Savcısına bağlıdır. (V) Her yerde bulunur.İdari kolluğa ilişkin olarak yukarıdaki ifadelerden hangileri yanlıştır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve IV
D
III ve IV
E
IV ve V
Açıklama:
İdari kolluk faaliyetlerinden doğan uyuşmazlıklar
idari yargıda çözümlenir. Ayrıca idari kolluk, Cumhurbaşkanı, İçişleri Bakanı, vali ve kaymakamdan
oluşan idari makamların emri altındadır. Dolayısıyla Cumhuriyet Savcısı idari kolluğa emir ve talimat veremez. Doğru cevap C' dir.
idari yargıda çözümlenir. Ayrıca idari kolluk, Cumhurbaşkanı, İçişleri Bakanı, vali ve kaymakamdan
oluşan idari makamların emri altındadır. Dolayısıyla Cumhuriyet Savcısı idari kolluğa emir ve talimat veremez. Doğru cevap C' dir.
Soru 7
Kamu güvenliğinin kesintiye uğrayacağına dair ciddi belirtilerin vuku bulması durumunda, vali tarafından belirli kişilerin şehirlere girişinin kısıtlanabileceği azami süre ne kadardır?
Seçenekler
A
48 saat
B
3 gün
C
7 gün
D
15 gün
E
30 gün
Açıklama:
Vali, kamu düzeni ve güvenliğinin olağan hayatı durduracak veya kesintiye uğratacak şekilde bozulduğu veya bozulacağına dair ciddi belirtiler bulunması halinde ildeki belli yerlere giriş ve çıkışları şüpheli şahıslara on beş günü geçmemek üzere sınırlayabilir. Doğru cevap D' dir.
Soru 8
Mahalli bir idare olan köylerde kolluk gücü olarak görev yapan personel aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zabıta
B
Köy korucusu
C
Jandarma
D
Bekçi
E
Özel güvenlik
Açıklama:
Köy idaresinde kolluk personeli koruculardır. Köy sınırı içinde herkesin ırzını, canını ve malını korumakla görevli korucular köy muhtarının emri altındadır. Doğru cevap B' dir.
Soru 9
Gösteri yürüyüşü yapmak isteyen bir topluluğa karşı uygulanabilecek başlıca kolluk işlemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kapatma kararı
B
İzin verme (müsaade etme) yada vermeme
C
Alındı belgesi verme
D
İdari müeyyide uygulama
E
Bildirim alma
Açıklama:
Genelde müeyyide ve önlem içeriğinde olan başlıca bireysel kolluk işlemleri on çeşit olmak üzere örnekteki gibi bir durumda 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu ve 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu uyarınca izin verme veya vermeme işlemi yapılabilir. Doğru cevap B' dir.
Soru 10
Vakıf ve dernek kurma gibi eylemler ve gösteri yürüyüşü öncesi bu işlemlerin ilgili kurumlara bildirilmesi kolluk usullerinden hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Serbestlik usulü
B
İzin usulü
C
Denetim usulü
D
Zor kullanma usulü
E
Bildirim usulü
Açıklama:
Bildirim usulü kamu düzeninin bozulma ihtimalinin doğması durumunda, kolluk makamlarının önceden haberdar edilip gerekli tedbirlerin alınması, gerekliyse müdahalelerin yapılmasını içerir. Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme ve dernek kurma gibi girişimler öncesinde izin alma şartı olmasa da çeşitli esas ve usullere göre bildirim yapılması gerekmektedir. Doğru cevap E' dir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi kolluk faaliyetlerinin kamu düzeni amaçlı unsurlarından biri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Dirlik ve esenlik
B
Genel sağlık
C
Kamu güvenliği
D
Dini yaşam
E
Genel ahlak
Açıklama:
Kamu düzeninin geleneksel anlamda dört unsuru arasında, Kamu güvenliği (emniyeti, asayişi), Dirlik ve esenlik, Genel sağlık ve Genel ahlak bulunur. Buna göre doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 12
Bireylerin davranışlarının toplumun dış maddi düzenini oluşturan kamu düzenini bozacak bir hal alması, kolluk faaliyetlerinin kamu düzeni amacı ile ilgili hangi unsuru kapsamında ele alınır?
Seçenekler
A
Kamu güvenliği
B
Dirlik ve esenlik
C
Genel sağlık
D
Genel inanç
E
Genel ahlak
Açıklama:
Bireylerin ahlaki davranışları toplumun dış maddi düzeni oluşturan kamu düzeni bozacak bir hal alırsa, bu durum kolluk faaliyetlerinin genel ahlak kapsamında ele alması gereken bir durum olur. Buna göre doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi kamu düzeninin zenginleşen içeriği ile ilgili yeni unsurları arasında yer alır?
Seçenekler
A
İnsan onuru
B
Genel ahlak
C
Huzur ve sükun
D
Kamu güvenliği
E
Kamu sağlığı
Açıklama:
Kamu düzeninin yeni unsurları olarak literatüre giren kavramlar arasında insan onuru, estetik, ekonomik kamu düzeni ve ekolojik kamu düzeni bulunur. Buna göre doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi idari kolluk türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Merkezi idare kolluğu
B
Mahalli idare kolluğu
C
Adli kolluk
D
Özel kolluk
E
Özel güvenlik
Açıklama:
Kolluk türleri genel anlamda adli kolluk ve idari kolluk olmak üzere ikiye ayrıldığı için adli kolluk, idari kolluğun bir alt türü değildir. Buna göre doğru cevap C şıkkıdır
Soru 15
Toplumsal genel kamu düzenini sağlamakla sorumlu olan kolluk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adli polis
B
İdari polis
C
Siyasi polis
D
Köy korucusu
E
Özel güvenlik
Açıklama:
Toplumsal genel kamu düzenini sağlamakla sorumlu olan kolluk idari polistir. Buna göre doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi idari kolluğun özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Her yerde bulunma
B
Bastırıcı nitelikte faaliyette bulunma
C
Cumhuriyet savcılarının emrinde bulunma
D
Ceza hukukuna tabi olma
E
Sulh hakimlerinin emrinde olma
Açıklama:
Adli kolluk tam teşekküllü karakolların olduğu yerlerde bulunurken, idari kolluk her yerde bulunur. Buna göre doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 17
Milli İstihbarat Başkanlığı bünyesinde faaliyet gösteren kolluk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdari polis
B
Adli polis
C
Bekçi
D
Jandarma
E
Siyasi polis
Açıklama:
MİT Başkanlığı uhdesinde, devletin genel ve milli güvenliğine ilişkin konulardan sorumlu olan kolluk siyasi polistir. Buna göre doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 18
Ceza infaz kurumlarının ve tutukevlerinin dış güvenliğini sağlayan kolluk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sahil güvenlik personeli
B
Jandarma
C
İdari polis
D
Adli polis
E
Siyasi polis
Açıklama:
Ceza infaz kurumları ve tutukevlerinin dış korunmalarını yapmak görevi jandarmanındır. Buna göre doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 19
Kararname çıkarmak, aşağıdakilerden hangi makamın yapabileceği düzenleyici işlemlerdendir?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanı
B
Vali
C
İçişleri Bakanı
D
Kaymakam
E
Belediye Başkanı
Açıklama:
Cumhurbaşkanı, kanunda düzenlenmeyen konularda kamu düzenini sağlamak için Anayasamızın 104. Maddesine göre Cumhurbaşkanı Kararnamesi çıkarmaya yetkilidir. Buna göre doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi merkezi idare adına yetkili kolluk makamlarınca gerçekleştirilebilecek bir kolluk işlemidir?
Seçenekler
A
Erteleme kararı alma
B
İzin verme
C
Re'sen icra
D
Yönetmelik çıkarmak
E
Silah kullanma
Açıklama:
Merkezi idare ve mahalli idareler adına düzenleyici kolluk işlemi yapmaya yetkili olan İçişleri Bakanı yönetmelik çıkarma yetkisine sahiptir. Buna göre doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi kamu düzeninin yeni unsurlarından değildir?
Seçenekler
A
İnsan onuru
B
Dirlik ve esenlik
C
Estetik
D
Ekonomik kamu düzeni
E
Ekolojik kamu düzeni
Açıklama:
Dirlik ve esenlik, kamu düzeninin geleneksel unsurlarından biridir. Diğer seçeneklerde verilenler, küreselleşmeyle beraber değişen sosyal, ekonomik, siyasal ve hukuki parametrelerle kamu düzeninin kapsam ve içeriğinin değişmesi, genişleyip zenginleşmesiyle ortaya çıkmıştır.
Soru 22
Hayatın olağan akışını bozacak her türlü düzensizlik ve kamu huzurunu bozucu karışıklıkların olmaması, toplumsal huzur, sükûnet ve barışın hüküm sürmesini ihtiva eden kamu düzeni unsuru aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamu güvenliği
B
Dirlik ve esenlik
C
Genel sağlık
D
İnsan onuru
E
Genel ahlak
Açıklama:
Dirlik ve esenlik kamu huzuru, selameti, saadeti veya sükûnu olarak da ifade edilebilir. Dirlik ve esenlik unsuru, hayatın olağan akışını bozacak her türlü düzensizlik ve kamu huzurunu bozucu karışıklıkların olmaması, toplumsal huzur, sükûnet ve barışın hüküm sürmesini ihtiva eder. Dirlik ve esenliği bozucu durumlar zaman ve mekâna göre de farklılıklar gösterebilmektedir.
Soru 23
MİT Başkanlığı uhdesinde, Devletin genel ve milli güvenliğine ilişkin konularda sorumlu kolluk türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdari polis
B
Siyasi polis
C
Adli polis
D
Özel polis
E
Hususi polis
Açıklama:
1937 tarih ve 3201 sayılı ETK’de polis üç ayrılmaktadır:
1. İdari polis: Toplumsal genel kamu düzenini sağlamakla sorumlu olan kolluktur.
2. Siyasi polis: MİT Başkanlığı uhdesinde, Devletin genel ve milli güvenliğine ilişkin konularda sorumlu kolluktur.
3. Adli polis: Asgari tam teşekküllü bir polis karakolu bulunan yerlerde, adli işlerle uğraşmak üzere Emniyet Genel Müdürlüğünce kadrodan ayrılan bir kısımdır.
1. İdari polis: Toplumsal genel kamu düzenini sağlamakla sorumlu olan kolluktur.
2. Siyasi polis: MİT Başkanlığı uhdesinde, Devletin genel ve milli güvenliğine ilişkin konularda sorumlu kolluktur.
3. Adli polis: Asgari tam teşekküllü bir polis karakolu bulunan yerlerde, adli işlerle uğraşmak üzere Emniyet Genel Müdürlüğünce kadrodan ayrılan bir kısımdır.
Soru 24
İşlenmiş suçlarla ilgili olarak kanunlarda belirtilen işlemleri yapmak ve bunlara ilişkin adli hizmetleri yerine getirmek jandarmanın hangi görev alanında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Mülki görev
B
Adli görev
C
Askeri görev
D
İdari görev
E
Özel görev
Açıklama:
Jandarmanın sorumluluk alanlarında genel olarak görevleri şunlardır:
a. Mülki görevleri: Emniyet ve asayiş ile kamu düzenini sağlamak, korumak ve kollamak, kaçakçılığı men, takip ve tahkik etmek, suç işlenmesini önlemek için gerekli tedbirleri almak ve uygulamak, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinin dış korunmalarını yapmak, aşağıda yer alan adli ve askeri görevler dışında kalan ve diğer kanun ve nizam hükümlerinin icrası ile bunlara dayalı emir ve kararlarla Jandarmaya verilen görevleri yapmak,
b. Adli görevleri: İşlenmiş suçlarla ilgili olarak kanunlarda belirtilen işlemleri yapmak ve bunlara ilişkin adli hizmetleri yerine getirmek,
c. Askeri görevleri: Kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle verilen askeri hizmetleri yerine getirmek.
a. Mülki görevleri: Emniyet ve asayiş ile kamu düzenini sağlamak, korumak ve kollamak, kaçakçılığı men, takip ve tahkik etmek, suç işlenmesini önlemek için gerekli tedbirleri almak ve uygulamak, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinin dış korunmalarını yapmak, aşağıda yer alan adli ve askeri görevler dışında kalan ve diğer kanun ve nizam hükümlerinin icrası ile bunlara dayalı emir ve kararlarla Jandarmaya verilen görevleri yapmak,
b. Adli görevleri: İşlenmiş suçlarla ilgili olarak kanunlarda belirtilen işlemleri yapmak ve bunlara ilişkin adli hizmetleri yerine getirmek,
c. Askeri görevleri: Kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle verilen askeri hizmetleri yerine getirmek.
Soru 25
- Önleyici nitelikte faaliyet gösterir.
- Her yerde bulunur.
- Sadece Devlet tüzel kişiliği kapsamında ifa edilir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İdarî kolluk, Devlet tüzelkişiliği ve mahalli idareler (il özel idaresi, belediye ve köy) hatta kamu tüzel kişileri adına ifa edilir. Adli kolluk ise, sadece Devlet tüzel kişiliği kapsamında
ifa edilir.
ifa edilir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi adli kolluğun özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Bastırıcı nitelikte faaliyet gösterir.
B
Cumhuriyet Savcıları ve Sulh Hâkimlerinin emrindedir.
C
Düzenleyici işlemler yapamaz
D
Görevlerinden dolayı işledikleri suçlarda 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun hükümlerine göre kovuşturulurlar.
E
Adlî kolluk faaliyetlerinden doğan uyuşmazlıklar adli yargıda çözümlenir.
Açıklama:
Adlî kolluk faaliyetleri gerçekleştiren görevliler, görevlerinden dolayı işledikleri suçlarda doğrudan Cumhuriyet Savcısı tarafından soruşturulur. Ceza Muhakemesi Kanunu’na göre takibat yapılır.
Soru 27
- Belediyenin kolluk kuvveti zabıtadır.
- Görevlerini yaparken zabıtaya karşı gelenler, kolluk kuvvetlerine karşı gelenler gibi cezalandırılır.
- Zabıtanın, polis ve jandarma gibi silah taşıma yetkisi vardır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Belediyenin kolluk kuvveti zabıtadır. Zabıta, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 51. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, Belediye zabıtası; beldede esenlik, huzur, sağlık ve düzenin sağlanmasıyla görevli olup bu amaçla, belediye meclisi tarafından alınan ve belediye zabıtası tarafından yerine getirilmesi gereken emir ve yasaklarla bunlara uymayanlar hakkında mevzuatta öngörülen ceza ve diğer yaptırımları uygular.”
Ayrıca bu kanuna göre, görevlerini yaparken zabıtaya karşı gelenler, kolluk kuvvetlerine karşı gelenler gibi cezalandırılır. Zabıtanın, polis ve jandarma gibi silah taşıma yetkisi yoktur.
Ayrıca bu kanuna göre, görevlerini yaparken zabıtaya karşı gelenler, kolluk kuvvetlerine karşı gelenler gibi cezalandırılır. Zabıtanın, polis ve jandarma gibi silah taşıma yetkisi yoktur.
Soru 28
Özel güvenlik komisyonunun başkanlığını aşağıdakilerden hangisi yürütmektedir?
Seçenekler
A
Valinin görevlendireceği bir vali yardımcısı
B
İl emniyet müdürü
C
Vali
D
İl jandarma komutanı
E
Ticaret odası başkanı
Açıklama:
Özel güvenlik komisyonu, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunda belirtilen özel güvenlikle ilgili kararları almak üzere, valinin görevlendireceği bir vali yardımcısının başkanlığında il emniyet müdürlüğü, il jandarma komutanlığı, ticaret odası başkanlığı, sanayi odası başkanlığı temsilcisinden oluşur.
Soru 29
- Vali - yönetmelik
- İçişleri bakanı - genel emir
- Kaymakam - genelge
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Merkezi idari kolluk makamları ve kolluk alanında kabul edebilecekleri düzenleyici işlemler şunlardır:
1. Cumhurbaşkanı → Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, yönetmelik ve genelgeler çıkarır.
2. İçişleri Bakanı → yönetmelik çıkarır.
3. Valiler → genel emir çıkarır.
4. Kaymakamlar → zabıta alanında genelgeler çıkarabilirler.
1. Cumhurbaşkanı → Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, yönetmelik ve genelgeler çıkarır.
2. İçişleri Bakanı → yönetmelik çıkarır.
3. Valiler → genel emir çıkarır.
4. Kaymakamlar → zabıta alanında genelgeler çıkarabilirler.
Soru 30
- İl genel meclisi
- Belediye meclisi
- Kaymakam
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Merkezi idare ve mahalli idareler adına düzenleyici kolluk işlemi yapmaya yetkili olanlar
“kolluk makamları” şöyle gösterilebilir:
Merkezi idare adına:
• Cumhurbaşkanı: Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve yönetmelik
• İçişleri Bakanı: Yönetmelik
• Valiler: Genel emir
•Kaymakamlar: Zabıta alanında genelgeler çıkarmak suretiyle düzenleyici işlem yapabilirler.
Mahalli idareler adına:
• İl genel meclisi: Yönetmelik
• Belediye meclisi: Yönetmelik çıkarmak suretiyle düzenleyici işlem yapabilirler.
“kolluk makamları” şöyle gösterilebilir:
Merkezi idare adına:
• Cumhurbaşkanı: Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve yönetmelik
• İçişleri Bakanı: Yönetmelik
• Valiler: Genel emir
•Kaymakamlar: Zabıta alanında genelgeler çıkarmak suretiyle düzenleyici işlem yapabilirler.
Mahalli idareler adına:
• İl genel meclisi: Yönetmelik
• Belediye meclisi: Yönetmelik çıkarmak suretiyle düzenleyici işlem yapabilirler.
Soru 31
1982 Anayasası’nın 117. maddesi uyarınca millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından hangi kurum sorumludur?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanlığı
B
Türkiye Büyük Millet Meclisi
C
İçişleri Bakanlığı
D
Silahlı Kuvvetler
E
Belediye
Açıklama:
Toplumsal güvenlik, asayiş ve emniyetin sağlanması, devamı ve korunmasından kolluk teşkilat, personel ve makamlarının yer aldığı İçişleri Bakanlığı sorumluyken; 1982 Anayasası’nın 117. maddesi uyarınca millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından, Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı, Cumhurbaşkanı sorumludur.
Soru 32
Kamu gücünü haiz kamu otoritelerinin, kamu düzeninin sağlanması ve bu düzenin devamı maksadıyla gerçekleştirdikleri Anayasal ve kanuni sınırlar ve yetkiler kapsamında kamu özgürlüklerini sınırlayıcı tüm iş, işlem, düzenleme, eylem, faaliyet, etkinlik, örgüt ve personele ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kolluk
B
Jandarma
C
Polis
D
Asker
E
Bekçi
Açıklama:
.
Kamu gücünü haiz kamu otoritelerinin, kamu düzeninin sağlanması ve bu düzenin devamı maksadıyla gerçekleştirdikleri Anayasal ve kanuni sınırlar ve yetkiler kapsamında kamu özgürlüklerini sınırlayıcı tüm iş, işlem, düzenleme, eylem, faaliyet, etkinlik, örgüt ve personeli kolluktur
Kamu gücünü haiz kamu otoritelerinin, kamu düzeninin sağlanması ve bu düzenin devamı maksadıyla gerçekleştirdikleri Anayasal ve kanuni sınırlar ve yetkiler kapsamında kamu özgürlüklerini sınırlayıcı tüm iş, işlem, düzenleme, eylem, faaliyet, etkinlik, örgüt ve personeli kolluktur
Soru 33
Hangisi kamu düzeni unsurlarından değildir?
Seçenekler
A
Genel sağlık
B
Genel ahlak
C
Dirlik ve esenlik
D
Kamu güvenliği
E
Maddi güvenlik
Açıklama:
Maddi güvenlik
Soru 34
Küreselleşmeyle beraber değişen sosyal, ekonomik, siyasal ve hukuki parametrelerle kamu düzeninin kapsam ve içeriği de değişmekte, genişleyip ve zenginleşmektedir. Bu bağlamda, kamu düzeninin yeni unsurları olarak literatüre giren kavramlardan değildir?
Seçenekler
A
İnsan Onuru
B
Ekonomik Kamu Düzeni
C
Ekolojik Kamu Düzeni
D
Estetik
E
Tarih
Açıklama:
Küreselleşmeyle beraber değişen sosyal, ekonomik, siyasal ve hukuki parametrelerle kamu düzeninin kapsam ve içeriği de değişmekte, genişleyip ve zenginleşmektedir. Bu bağlamda, kamu düzeninin yeni unsurları olarak literatüre giren kavramlar şunlardır:
İnsan Onuru, Estetik, Ekonomik Kamu Düzeni, Ekolojik Kamu Düzeni
İnsan Onuru, Estetik, Ekonomik Kamu Düzeni, Ekolojik Kamu Düzeni
Soru 35
Kamu huzuru, selameti, saadeti veya sükûnu olarak anılan ifade nedir?
Seçenekler
A
Dirlik ve esenlik
B
Güvenlik
C
Ahlak
D
Kamu düzeni
E
Kamu güvenliği
Açıklama:
kamu huzuru, selameti, saadeti veya sükûnu olarak dirlik ve esenliktir.
Soru 36
Her bir bireyin hastalıklardan kurtarılıp tedavisi anlamında sağlık, kolluk faaliyetleri çerçevesinde değil, devlet ve özel sektör tarafından hastanelerde ya da sağlık ocaklarında sunulan sağlık hizmeti çerçevesinde ele alınmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kamu sağlığı
B
Kamu sıhhati
C
Kamu düzenliği
D
Kamu güvenliği
E
Kamu emaneti
Açıklama:
.
Her bir bireyin hastalıklardan kurtarılıp tedavisi anlamında sağlık, kolluk faaliyetleri çerçevesinde değil, devlet ve özel sektör tarafından hastanelerde ya da sağlık ocaklarında sunulan sağlık hizmeti çerçevesinde ele alınmasına kamu sağlığı denir
Her bir bireyin hastalıklardan kurtarılıp tedavisi anlamında sağlık, kolluk faaliyetleri çerçevesinde değil, devlet ve özel sektör tarafından hastanelerde ya da sağlık ocaklarında sunulan sağlık hizmeti çerçevesinde ele alınmasına kamu sağlığı denir
Soru 37
Zamandan ve mekândan görece bağımsız evrensel ahlaki standartları ifade eden “etik” kurallara aykırılığa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Genel ahlak
B
Genel sağlık
C
Genel sıhhat
D
Genel düzen
E
Kamu birliği
Açıklama:
.
Zamandan ve mekândan görece bağımsız evrensel ahlaki standartları ifade eden “etik” kurallara aykırılığa genel ahlak denir
Zamandan ve mekândan görece bağımsız evrensel ahlaki standartları ifade eden “etik” kurallara aykırılığa genel ahlak denir
Soru 38
Emniyet ve asayiş ile kamu düzenini sağlamak, korumak ve kollamak, kaçakçılığı men, takip ve tahkik etmek, suç işlenmesini önlemek için gerekli tedbirleri almak ve uygulamak, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinin dış korunmalarını yapmak, aşağıda yer alan adli ve askeri görevler dışında kalan ve diğer kanun ve nizam hükümlerinin icrası ile bunlara dayalı emir ve kararlarla Jandarmaya verilen görevleri yapmak jandarmanın hangi görevlerindendir?
Seçenekler
A
Adli görevleri
B
Mülki görevleri
C
Askeri görevleri
D
İnsani görevleri
E
Vatani görevleri
Açıklama:
Mülki görevleri: Emniyet ve asayiş ile kamu düzenini sağlamak, korumak ve kollamak,
kaçakçılığı men, takip ve tahkik etmek, suç işlenmesini önlemek için gerekli tedbirleri almak ve uygulamak, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinin dış korunmalarını yapmak, aşağıda yer alan adli ve askeri görevler dışında kalan ve diğer kanun ve nizam hükümlerinin icrası ile bunlara dayalı emir ve kararlarla Jandarmaya verilen görevleri
yapmak.
kaçakçılığı men, takip ve tahkik etmek, suç işlenmesini önlemek için gerekli tedbirleri almak ve uygulamak, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinin dış korunmalarını yapmak, aşağıda yer alan adli ve askeri görevler dışında kalan ve diğer kanun ve nizam hükümlerinin icrası ile bunlara dayalı emir ve kararlarla Jandarmaya verilen görevleri
yapmak.
Soru 39
"Kamu Düzeninin Zenginleşen İçeriği" başlığına eklenen yeni unsurlardan biri aşağıdakilerden hangisi değildir?
Seçenekler
A
İnsan onuru
B
Estetik
C
Ekonomik Kamu Düzeni
D
Ekolojik Kamu Düzeni
E
İnsan ahlakı
Açıklama:
Küreselleşmeyle beraber değişen sosyal, ekonomik, siyasal ve hukuki parametrelerle kamu düzeninin kapsam ve içeriği de değişmekte, genişleyip ve zenginleşmektedir. Bu bağlamda, kamu düzeninin yeni unsurları olarak literatüre giren kavramlar şunlardır (Okay Tekinsoy, 2011:125-162): İnsan Onuru Doğal hukuk anlayışının yansıması olan insan onuru ve haysiyeti, genişleyen kamu düzeninin yeni unsurlarından birinci unsurunu oluşturmaktadır. Bu çerçevede, liberal siyasal ideolojinin temeli olan eşitlik ve özgürlüğün öncülü olan insan onur ve haysiyetinin korunması suretiyle kamu düzeninin sağlanacağı savunulmaktadır. Estetik Kamu düzeni kavramı giderek zenginleşmekte, “estetik” gibi kavramlar da kamu düzeninin içerisinde yer bulmaktadır. Devletin artan ve çeşitlenen görev ve hizmetleri çerçevesinde kentsel estetiğin ve ahengin, mimari güzelliğin ve sanatın, kültürel ve tarihsel dokunun, maddi ve manevi entelektüel mirasın, doğal çevrenin korunması hususları, kamu düzeninin diğer unsurlarıyla bağlantılı ve tamamlayıcı olarak kolluk hizmetleri literatüründe yer almaya başlamıştır. Ekonomik Kamu Düzeni Anayasal ve kamu hukuku bağlamında devletin ekonomideki yeri ve rolü, devletin piyasalarda regülasyon fonksiyonuyla ekonomik düzeni, istikrarı ve güvenliği sağlaması anlamında “ekonomik kamu düzeni” kamu düzeninin bir diğer yeni unsuru olarak kabul edilmektedir. Ekolojik Kamu Düzeni Sürdürülebilir ekonomik kalkınma anlayışı çerçevesinde, gelecek kuşakların sağlıklı ve dengeli bir ekolojik çevrede yaşamalarını mümkün kılacak önlemlerin, koruyucu tedbirlerin alınması anlamında “ekolojik kamu düzeni”, idarenin kolluk faaliyetlerini yürütürken dikkate alacağı son derece hassas ve kritik bir kamu düzeni unsuru haline gelmiştir.
Soru 40
Toplumsal genel kamu düzenini sağlamakla sorumlu olan kolluğa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bekçi
B
Asker
C
Polis
D
Jandarma
E
İdari polis
Açıklama:
.
Toplumsal genel kamu düzenini sağlamakla sorumlu olan kolluk idari polistir
Toplumsal genel kamu düzenini sağlamakla sorumlu olan kolluk idari polistir
Soru 41
Suç işlenip kamu düzeni bozulduktan sonra işlenen suçu ve suç delillerini ortaya çıkarma, suçu işleyenleri yakalayıp adli makamlara teslim etmeye yönelik faaliyetler hangi kolluk tarafından ifa edilir?
Seçenekler
A
Adli kolluk
B
İdari Kolluk
C
Bekçi
D
Jandarma
E
Asker
Açıklama:
.
Suç işlenip kamu düzeni bozulduktan sonra işlenen suçu ve suç delillerini ortaya çıkarma, suçu işleyenleri yakalayıp adli makamlara teslim etmeye yönelik faaliyetleri adli kollukça yapılır
Suç işlenip kamu düzeni bozulduktan sonra işlenen suçu ve suç delillerini ortaya çıkarma, suçu işleyenleri yakalayıp adli makamlara teslim etmeye yönelik faaliyetleri adli kollukça yapılır
Soru 42
Kamu düzenini korumak amacıyla, kamu düzeni bozulmadan önce gerekli tedbiri alma, önleme, denetleme faaliyetlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
İdari kolluk
B
Adli kolluk
C
Bürokrasi
D
Hükümet
E
Devlet
Açıklama:
.
Kamu düzenini korumak amacıyla, kamu düzeni bozulmadan önce gerekli tedbiri alma, önleme, denetleme faaliyetlerine idari kolluk denir
Kamu düzenini korumak amacıyla, kamu düzeni bozulmadan önce gerekli tedbiri alma, önleme, denetleme faaliyetlerine idari kolluk denir
Soru 43
Tüm ülke çapında kamu düzenini ve güvenliğini sağlamak amacıyla ve korumak amacıyla bireylerin her türlü faaliyetleri üzerinde yürütülen yaygın ve kapsamlı kolluk faaliyetlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Genel idari kolluk
B
Genel adli kolluk
C
Genel disiplin kolluğu
D
Bürokrasi
E
Hükümet
Açıklama:
.
tüm ülke çapında kamu düzenini ve güvenliğini sağlamak amacıyla ve korumak amacıyla bireylerin her türlü faaliyetleri üzerinde yürütülen yaygın ve kapsamlı kolluk faaliyetlerine genel idari kolluk denir
tüm ülke çapında kamu düzenini ve güvenliğini sağlamak amacıyla ve korumak amacıyla bireylerin her türlü faaliyetleri üzerinde yürütülen yaygın ve kapsamlı kolluk faaliyetlerine genel idari kolluk denir
Soru 44
Hangisi idari kolluk özelliğidir?
Seçenekler
A
Adlî makamların emrinde faaliyet gösterir.
B
Ceza hukukuna tabidir.
C
Bastırıcı nitelikte faaliyet gösterir.
D
Görevlerinden dolayı işledikleri suçlarda 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun hükümlerine göre kovuşturulurlar.
E
Görevlerinden dolayı işledikleri suçlarda doğrudan cumhuriyet cavcısı tarafından soruşturulur. Ceza Muhakemesi Kanunu’na göre takibat yapılır.
Açıklama:
İdarî kolluk faaliyetlerini gerçekleştiren görevliler,
görevlerinden dolayı işledikleri suçlarda 4483 sayılı
Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması
Hakkında Kanun hükümlerine göre kovuşturulurlar.
görevlerinden dolayı işledikleri suçlarda 4483 sayılı
Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması
Hakkında Kanun hükümlerine göre kovuşturulurlar.
Soru 45
1937 tarihli ve 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu’nun hangi maddesinde idari ve siyasi polis tasnifine yer verilmektedir?
Seçenekler
A
6
B
7
C
8
D
9
E
10
Açıklama:
1937 tarihli ve 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı
Kanunu’nun 9. Maddesinde idari ve siyasi polis
tasnifine yer verilmektedir.
Kanunu’nun 9. Maddesinde idari ve siyasi polis
tasnifine yer verilmektedir.
Soru 46
25.7.2016 tarihve hangi sayılı OHAL KHK’sı ile Jandarma GenelKomutanlığı İçişleri Bakanlığına bağlanmış ve Türkiye Cumhuriyeti Jandarması, emniyet ve asayişile kamu düzeninin korunmasını sağlayan ve diğerkanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerininverdiği görevleri yerine getiren silahlı genel kollukkuvveti statüsünü kazanmıştır?
Seçenekler
A
668
B
669
C
670
D
671
E
672
Açıklama:
25.7.2016 tarih
ve 668 sayılı OHAL KHK’sı ile Jandarma Genel
Komutanlığı İçişleri Bakanlığına bağlanmış ve Türkiye Cumhuriyeti Jandarması, emniyet ve asayiş
ile kamu düzeninin korunmasını sağlayan ve diğer
kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin
verdiği görevleri yerine getiren silahlı genel kolluk
kuvveti statüsünü kazanmıştır.
ve 668 sayılı OHAL KHK’sı ile Jandarma Genel
Komutanlığı İçişleri Bakanlığına bağlanmış ve Türkiye Cumhuriyeti Jandarması, emniyet ve asayiş
ile kamu düzeninin korunmasını sağlayan ve diğer
kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin
verdiği görevleri yerine getiren silahlı genel kolluk
kuvveti statüsünü kazanmıştır.
Soru 47
Bekçilerin adaylık süresi ne kadardır?
Seçenekler
A
1 yıl
B
2 yıl
C
15 ay
D
18 ay
E
20 ay
Açıklama:
Adaylık süresi 2 yıl olan bekçiler, 60 yaşına kadar çalıştırılabilir
Soru 48
2004 tarih ve 5188 sayılı kanunda yer alan kolluk hangisidir?
Seçenekler
A
Orman Muhafaza Kolluğu
B
Hudut ve Sahiller Sağlık Kolluğu
C
Özel Güvenlik Kolluğu
D
Sınır Kolluğu
E
Çiftçi Mallarını Koruma Kolluğu
Açıklama:
Özel Güvenlik Kolluğu (2004 tarih ve 5188 sayılı özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun)
Soru 49
İçişleri Bakanının kolluk alanında kabul edebilecekleri düzenleyici işlem hangisidir?
Seçenekler
A
genelgeler çıkarır
B
genel emir çıkarır
C
yönetmelik çıkarır
D
zabıta alanında genelgeler çıkarabilirler
E
Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarır
Açıklama:
Merkezi idari kolluk makamları ve kolluk alanında kabul edebilecekleri düzenleyici işlemler şunlardır:
1. Cumhurbaşkanı → Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, yönetmelik ve genelgeler çıkarır.
2. İçişleri Bakanı → yönetmelik çıkarır.
3. Valiler → genel emir çıkarır.
4. Kaymakamlar → zabıta alanında genelgeler çıkarabilirler.
1. Cumhurbaşkanı → Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, yönetmelik ve genelgeler çıkarır.
2. İçişleri Bakanı → yönetmelik çıkarır.
3. Valiler → genel emir çıkarır.
4. Kaymakamlar → zabıta alanında genelgeler çıkarabilirler.
Soru 50
Hangisi bireysel kolluk hizmetlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Emir ya da ihtar
B
Erteleme kararı
C
Kapatma kararı
D
Alındı belgesi verme
E
Yönetmelik çıkarma kararı
Açıklama:
Genelde müeyyide ve önlem içeriğinde olan başlıca bireysel kolluk işlemleri çeşitleri şöyle sıralanabilir:
İzin verme (müsaade vermek) ya da vermeme
Emir ya da ihtar
Erteleme kararı
Kapatma kararı
Yasaklama (faaliyetten men etme) kararı
Alındı belgesi verme
İdari müeyyide, idari tedbir ve idari para cezası uygulamak
Bildirim alma
Re’sen icra ve zor kullanma
Silah kullanma
İzin verme (müsaade vermek) ya da vermeme
Emir ya da ihtar
Erteleme kararı
Kapatma kararı
Yasaklama (faaliyetten men etme) kararı
Alındı belgesi verme
İdari müeyyide, idari tedbir ve idari para cezası uygulamak
Bildirim alma
Re’sen icra ve zor kullanma
Silah kullanma
Soru 51
Devletin egemenlik yetkisine dayanarak ve kamu gücünü kullanmak suretiyle toplumsal asayiş, emniyet, güvenlik, dirlik, esenlik ve genel sağlık şartlarını sağlamak amaçlarıyla kamu düzenini sağlamaya ve korumaya yönelik tüm etkinlikleri, iş, işlem ve eylemleri idare hukukunda aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Kolluk faaliyetleri
B
Kamu düzeni
C
İdari etkinlikler
D
Kamu gücü
E
Dirlik ve esenlik
Açıklama:
Devletin egemenlik yetkisine dayanarak ve kamu gücünü kullanmak suretiyle toplumsal asayiş, emniyet, güvenlik, dirlik, esenlik ve genel sağlık şartlarını sağlamak amaçlarıyla kamu düzenini sağlamaya ve korumaya yönelik tüm etkinlikleri, iş, işlem ve eylemleri idare hukukunda “kolluk faaliyetleri” olarak adlandırılmaktadır.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi kamu düzeninin geleneksel anlamdaki unsurlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kamu güvenliği (emniyeti, asayişi).
B
Dirlik ve esenlik.
C
Genel sağlık.
D
Genel ahlak.
E
Kolluk faaliyetleri.
Açıklama:
Kolluk faaliyetleri kamu düzeninin amacıdır.
Soru 53
Devletin ve milletin bölünmez bütünlüğünü, demokratik ve laik rejimin korunmasını,
vatan topraklarının sınırlarının korunmasını içeren kavram aşağıdakilerden hangisidir?
vatan topraklarının sınırlarının korunmasını içeren kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamu güvenliği
B
Milli güvenlik
C
Kolluk faaliyetleri
D
Kamu gücü
E
Kolluk hizmeti
Açıklama:
Devletin ve milletin bölünmez bütünlüğünü, demokratik ve laik rejimin korunmasını,
vatan topraklarının sınırlarının korunmasını içeren milli güvenlik kavramı, kamu güvenliği kavramından daha geniş bir olguyu ifade etmektedir.
vatan topraklarının sınırlarının korunmasını içeren milli güvenlik kavramı, kamu güvenliği kavramından daha geniş bir olguyu ifade etmektedir.
Soru 54
Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Milli güvenliği tehlikeye düşürecek her şeyin kamu düzenini de bozacağı söylenebilir.
B
Kamu düzenini bozan her şeyin milli güvenliği de tehdit ettiği söylenebilir.
C
Genel sağlık tedbirleri sadece insanlar değil, hayvanlar, bitkiler hatta taşınır ve taşınmaz mallar üzerinde bile uygulanabilmektedir.
D
Zamandan ve mekândan görece bağımsız evrensel ahlaki standartları ifade eden
“etik” kurallara aykırılığın, genel ahlak anlamında kolluk faaliyetlerinin ve kamu düzeninin amaçlarından olduğu söylenebilir.
“etik” kurallara aykırılığın, genel ahlak anlamında kolluk faaliyetlerinin ve kamu düzeninin amaçlarından olduğu söylenebilir.
E
millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından, Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı, Cumhurbaşkanı sorumludur.
Açıklama:
Milli güvenliği tehlikeye düşürecek her şeyin kamu düzenini bozduğu söylenebilirse de kamu düzenini bozan her şeyin milli güvenliği tehdit ettiği söylenemez.
Soru 55
Küreselleşmeyle beraber değişen sosyal, ekonomik, siyasal ve hukuki parametrelerle kamu düzeninin kapsam ve içeriği de değişmekte, genişleyip ve zenginleşmektedir.
Bu bağlamda, aşağıdakilerden hangisi kamu düzeninin yeni unsurları olarak literatüre giren kavramlardandır?
Bu bağlamda, aşağıdakilerden hangisi kamu düzeninin yeni unsurları olarak literatüre giren kavramlardandır?
Seçenekler
A
Dirlik ve Esenlik
B
Kamu Güvenliği
C
Ekonomik Kamu Düzeni
D
Kamu Sağlığı
E
Genel Ahlak
Açıklama:
Ekonomik Kamu Düzeni, kamu düzeni ile ilgili yeni unsurlardandır.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi adli kolluğun bir diğer adıdır?
Seçenekler
A
İdari kolluk
B
Suç kolluğu
C
Kamu düzeni
D
Milli güvenlik
E
İdari polis
Açıklama:
Adli kolluk, kanunların suç olarak nitelediği eylemlerin işlenmesinden sonra, suç faillerini ve delilleri araştırıp bulmak ve adli makamlara teslim etmek şeklinde
yürütülen bir faaliyet olmasından dolayı ceza hukukunun alanına girmektedir. Bu nedenle adli kolluğa “suç kolluğu” da denilmektedir.
yürütülen bir faaliyet olmasından dolayı ceza hukukunun alanına girmektedir. Bu nedenle adli kolluğa “suç kolluğu” da denilmektedir.
Soru 57
Toplumsal genel kamu düzenini sağlamakla sorumlu olan kolluk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adli polis
B
Siyasi polis
C
İdari polis
D
Ekolojik kamu düzeni
E
Ekonomik kamu düzeni
Açıklama:
İdari polis: Toplumsal genel kamu düzenini sağlamakla sorumlu olan kolluktur.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi Milli İstihbarat Teşkilatının temel görevlerindendir?
Seçenekler
A
İdarî makamların emrinde faaliyet göstermek.
B
Devlet tüzelkişiliği ve mahalli idareler (il özel idaresi, belediye ve köy) hatta kamu tüzel kişileri adına görev yapmak.
C
Kolluk yetkisi önleyici ve koruyucu kapsamdadır, genelde yasak, cezalar, zorlayıcı ve bastırıcı müeyyideler şeklinde ortaya çıkar.
D
Dış güvenlik, terörle mücadele ve millî güvenliğe ilişkin konularda Cumhurbaşkanınca verilen görevleri yerine getirmek.
E
Kamu gücüne sahip olma ayrıcalığından dolayı tek taraflı üstünlükle karşı tarafın rıza ve muvafakatını almadan bireysel ve düzenleyici işlem ve faaliyetlerde bulunmak.
Açıklama:
A, B, C ve E şıkları idari kolluğun özelliklerindendir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi özel idari kolluklardan biridir?
Seçenekler
A
Polis
B
Jandarma
C
Sahil Güvenlik Komutanlığı
D
Bekçiler
E
Sınır Kolluğu
Açıklama:
A, B, C ve D şıkları genel idari kolluklardandır.
Soru 60
I. Ceza Muhakemesi Kanununun 90. maddesine göre yakalama,
II. Görev alanında, haklarında yakalama emri
veya mahkûmiyet kararı bulunan kişileri
yakalama ve arama,
III. Yangın, deprem gibi tabiî afet durumlarında ve imdat istenmesi halinde görev alanındaki işyeri ve konutlara girme
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri özel güvenlik görevlilerinin yetkilerindendir?
II. Görev alanında, haklarında yakalama emri
veya mahkûmiyet kararı bulunan kişileri
yakalama ve arama,
III. Yangın, deprem gibi tabiî afet durumlarında ve imdat istenmesi halinde görev alanındaki işyeri ve konutlara girme
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri özel güvenlik görevlilerinin yetkilerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Yukarıda ifade edilen görevlerin hepsi özel güvenlik görevlilerinin yetkilerindendir.
Soru 61
Kamu gücünü haiz kamu otoritelerinin, kamu düzeninin sağlanması ve bu düzenin devamı maksadıyla gerçekleştirdikleri Anayasal ve kanuni sınırlar ve yetkiler kapsamında kamu özgürlüklerini sınırlayıcı tüm iş, işlem, düzenleme, eylem, faaliyet, etkinlik, örgüt ve personelidir.
Yukarıda tanımı yapılan terim aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda tanımı yapılan terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamu iradesi
B
Kamu gücü
C
Kolluk
D
Yürütme gücü
E
Anayasa
Açıklama:
Tanımı yapılan terim kolluktur.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi merkezi idari kolluk birimi olarak sayılmamıştır?
Seçenekler
A
Polis
B
Jandarma
C
Sahil güvenlik
D
Bekçiler
E
Zabıta
Açıklama:
Zabıtalar sayılmamıştır.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi kamu düzeninin unsurlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Genel ahlak
B
Özel güvenlik
C
Kamu güvenliği
D
Dirlik ve esenlik
E
Genel sağlık
Açıklama:
Özel güvenlik kamu düzeninin unsurlarından değildir.
Soru 64
Kamu düzenini korumak amacıyla, kamu düzeni bozulmadan önce gerekli tedbiri alma, önleme,
denetleme faaliyetlerine ne ad verilir?
denetleme faaliyetlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Olağanüstü hal
B
Adli kolluk
C
İdari kolluk
D
Yürütmenin durdurulması
E
Yetki kullanımı
Açıklama:
Yapılan faaliyet idari kolluk faaliyetidir
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi idari kolluğun özelliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
İdari kolluğun işlem ve eylemleri her zaman tek taraflıdır
B
Kolluk yetkisi idari sözleşmeler veya diğer yollarla devredilemez ve paylaşılamaz bir yetkidir
C
Kolluk yetkisi kullanılması zorunlu (zecrî) ve amir (buyurucu) bir yetkidir
D
Kolluk yetkisi önleyici ve koruyucu kapsamdadır, genelde yasak, cezalar, zorlayıcı ve bastırıcı müeyyideler şeklinde ortaya çıkar
E
Kolluk işlem ve eylemleri, hak yaratıcı niteliktedir
Açıklama:
Kolluğun işlem ve eylemleri hak yaratıcı nitelikte değildir.
Soru 66
Valiler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Valileri Cumhurbaşkanı atar.
B
İl sınırları içinde bulunan genel ve özel bütün kolluk kuvvet ve teşkilatının amiridir.
C
Devletin genel ve özel kolluk kuvvetlerini istihdam eder
D
Jandarma, polis, gümrük muhafaza ve diğer özel kolluk kuvvetlerinin bütün ast ve üstlerinin il
içine özgü olmak üzere geçici veya sürekli olarak vali tarafından yerleri değiştirilebilir.
içine özgü olmak üzere geçici veya sürekli olarak vali tarafından yerleri değiştirilebilir.
E
Valiler gerekli gördüğü zaman şüpheli hakkında iddianame düzenleyebilir.
Açıklama:
Valilerin iddianame düzenleme yetkisi yoktur. Bu yetki Cumhuriyet Savcılarına verilmiştir.
Soru 67
Kolluk işlem ve eylemlerinin Anayasaya uygun olması için sayılan şartlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlış verilmiştir?
Seçenekler
A
Kolluk işlem ve eylemi Anayasanın ilgili maddesinde belirtilen sebeplere (özel sınırlama sebeplerine) dayanmalıdır.
B
Kolluk gerektiğinde düzeni sağlamak için kanunun çizdiği sınırların dışına çıkarak asayişi sağlamalıdır.
C
Kolluk işlem ve eylemi kanuna dayanmalıdır.
D
Kolluk işlem ve eylemleri ölçülülük ilkesine aykırı olmamalıdır.
E
Kolluk işlem ve eylemi temel hak ve hürriyetlerin özüne dokunmamalıdır.
Açıklama:
B şıkkındaki şart yanlıştır.
Soru 68
Aşağıdaki kolluk makamlarından hangisinin kolluk alanında düzenleyici işlem yapma yetkisi bulunmamaktadır?
Seçenekler
A
Kaymakam
B
Belediye Başkanı
C
Vali
D
İçişleri Bakanı
E
Cumhurbaşkanı
Açıklama:
Belediye Başkanlarının kolluk adına düzenleyici işlem yapma yetkileri yoktur.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi kolluk faaliyetlerinde kullanılan usullerinden biridir?
Seçenekler
A
Bildirim
B
İmtiyaz
C
İltizam
D
Müşterek emanet
E
Ortaklık
Açıklama:
Bildirim usulü kullanılmaktadır.
Soru 70
Kolluk yetkilerinin kamu düzeni dışında siyasi, ideolojik, kişisel menfaat temini gibi farklı
bir amaçla kullanılması durumunda ortaya çıkan hukuka aykırılığa ne ad verilir?
bir amaçla kullanılması durumunda ortaya çıkan hukuka aykırılığa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yetki gaspı
B
Yetki tecavüzü
C
Fonksiyon gaspı
D
Fiili yol
E
Yetki saptırması
Açıklama:
Bu durumda yetki saptırmasından söz edilecektir.
Soru 71
Kamu gücünü haiz kamu otoritelerinin, kamu düzeninin sağlanması ve bu düzenin devamı maksadıyla gerçekleştirdikleri Anayasal ve kanuni sınırlar ve yetkiler kapsamında kamu özgürlüklerini sınırlayıcı tüm iş, işlem, düzenleme, eylem, faaliyet, etkinlik, örgüt ve personeline ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kolluk
B
Asayiş
C
Narkotik
D
Sosyal düzen
E
İdari teşkilat
Açıklama:
Kolluk, kamu gücünü haiz kamu otoritelerinin, kamu düzeninin sağlanması ve bu düzenin devamı maksadıyla gerçekleştirdikleri Anayasal ve kanuni sınırlar ve yetkiler kapsamında kamu özgürlüklerini sınırlayıcı tüm iş, işlem, düzenleme, eylem, faaliyet, etkinlik, örgüt ve personelidir.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi kamu düzeninin unsurlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Genel Ahlak
B
Kamu Güvenliği
C
Kamu yararı
D
Dirlik ve Esenlik
E
Genel Sağlık
Açıklama:
kolluk faaliyetlerinin amacı olan kamu düzeninin geleneksel anlamda dört unsurunun olduğunu söylemek mümkündür:
1. Kamu güvenliği (emniyeti, asayişi)
2. Dirlik ve esenlik
3. Genel sağlık
4. Genel ahlak.
Kamu yararı bunlardan birisi değildir.
1. Kamu güvenliği (emniyeti, asayişi)
2. Dirlik ve esenlik
3. Genel sağlık
4. Genel ahlak.
Kamu yararı bunlardan birisi değildir.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi belediyelerde mahalli idare kolluğu olarak görev yapar?
Seçenekler
A
Bekçi
B
Zabıta
C
Sahil güvenlik
D
Polis
E
Jandarma
Açıklama:
Belediyenin kolluk kuvveti zabıtadır.
Soru 74
- Silahlı köy korucuları
- Gönüllü güvenlik korucuları
- Sahil güvenlik
- Güvenlik korucuları
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve IV
D
I, II ve IV
E
I, III, IV
Açıklama:
Üç çeşit köy korucusu vardır:
1. Silahlı köy korucuları
2. Gönüllü güvenlik korucuları
3. Güvenlik korucuları
1. Silahlı köy korucuları
2. Gönüllü güvenlik korucuları
3. Güvenlik korucuları
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi özel idari hizmet kolluk türlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Ordu Zabıtası
B
Jandarma
C
Çiftçi Mallarını Koruma Kolluğu
D
Hudut ve Sahiller Sağlık Kolluğu
E
Orman Muhafaza Kolluğu
Açıklama:
Başlıca özel idari hizmet kolluk türleri şunlardır:
1. Orman Muhafaza Kolluğu (1956 tarih ve 6831 sayılı Orman Kanunu)
2. Limanlar Zabıtası (1925 tarih ve 618 sayılı Limanlar Kanunu)
3. Ordu Zabıtası (İnzibat) (1961 tarih ve 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu)
4. Hudut ve Sahiller Sağlık Kolluğu (1930 tarih ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu)
5. Sınır Kolluğu (1988 tarih ve 3497 sayılı Kara Sınırlarının Korunması ve Güvenliği Hakkında Kanun ve 1982 tarih ve 2692 sayılı Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanunu)
6. Çiftçi Mallarını Koruma Kolluğu (1941 tarih ve 4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanun)
7. Özel Güvenlik Kolluğu (2004 tarih ve 5188 sayılı özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun)
Jandarma bunlardan birisi değildir.
1. Orman Muhafaza Kolluğu (1956 tarih ve 6831 sayılı Orman Kanunu)
2. Limanlar Zabıtası (1925 tarih ve 618 sayılı Limanlar Kanunu)
3. Ordu Zabıtası (İnzibat) (1961 tarih ve 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu)
4. Hudut ve Sahiller Sağlık Kolluğu (1930 tarih ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu)
5. Sınır Kolluğu (1988 tarih ve 3497 sayılı Kara Sınırlarının Korunması ve Güvenliği Hakkında Kanun ve 1982 tarih ve 2692 sayılı Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanunu)
6. Çiftçi Mallarını Koruma Kolluğu (1941 tarih ve 4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanun)
7. Özel Güvenlik Kolluğu (2004 tarih ve 5188 sayılı özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun)
Jandarma bunlardan birisi değildir.
Soru 76
Özel kanunlarla belirlenmiş spesifik ve özel bir kamu hizmetinin gereği gibi sunulması, sürekliliği ve icrası için önlem alıp denetim yapan ve müeyyideler uygulayan kolluk türüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Umumi zabıta
B
Özel zabıta
C
Adli kolluk
D
Genel idari kolluk
E
Özel idari kolluk
Açıklama:
Özel kanunlarla belirlenmiş spesifik ve özel bir kamu hizmetinin gereği gibi sunulması, sürekliliği ve icrası için önlem alıp denetim yapan ve müeyyideler uygulayan kolluk türü, özel idari kolluktur.
Soru 77
Suç işlenip kamu düzeni bozulduktan sonra işlenen suçu ve suç delillerini ortaya çıkarma, suçu işleyenleri yakalayıp adli makamlara teslim etmeye yönelik faaliyetlerden oluşan kolluk türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adli kolluk
B
İdari kolluk
C
İnzibat
D
Bekçi
E
Zabıta
Açıklama:
Adli kolluk: Suç işlenip kamu düzeni bozulduktan sonra işlenen suçu ve suç delillerini ortaya çıkarma, suçu işleyenleri yakalayıp adli makamlara teslim etmeye yönelik faaliyetlerdir. Yani adli kolluk suç işlendiğinde ortaya çıkmaktadır. Adli kolluk, kamu düzenini bozan eylemleri bastırmaya, cezalandırmaya yönelik (reaktif) bir faaliyettir.
Soru 78
Kamu düzenini korumak amacıyla, kamu düzeni bozulmadan önce gerekli tedbiri alma, önleme, denetleme faaliyetlerinden oluşan kolluk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adli kolluk
B
İdari kolluk
C
Reaktif kolluk
D
Bastırıcı kolluk
E
Özel idari kolluk
Açıklama:
İdari kolluk: Kamu düzenini korumak amacıyla, kamu düzeni bozulmadan önce gerekli tedbiri alma, önleme, denetleme faaliyetleridir. Suç işlenmesinden önce olduğundan, idari kolluğa “önleyici (proaktif) kolluk” da denilmektedir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi merkezi idare kolluğu arasındadır?
Seçenekler
A
Jandarma
B
Özel güvenlik
C
Zabıta
D
Silahlı korucu
E
Güvenlik korucusu
Açıklama:
Merkezi idare kolluğu arasında polis, jandarma, bekçi ve sahil güvenlik yer alır
Soru 80
- İzin
- İltizam
- Serbestlik
- Bildirim
Seçenekler
A
Yalnız II
B
II ve III
C
I ve IV
D
II, III ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Kollukta Usuller Serbestlik Bildirim ve İzin şeklinde sıralanabilir. İltizam bunlardan birisi değildir.
Soru 81
İdare hukukuna göre maddi anlamda “kolluk” kavramı neyi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Kamu düzeninin sağlanması, korunması ve sürdürülmesini amaçlayan “idari etkinlikler”
B
Kamu düzeninin sağlanması, korunması ve sürdürülmesini amaçlayan faaliyetleri yürüten görevler
C
Jandarma ve polis kuvvetleri
D
Devletin egemenlik yetkisi
E
Kamu gücü
Açıklama:
İdare hukukunda “kolluk” kavramı maddi anlamda kamu düzeninin sağlanması, korunması ve sürdürülmesini amaçlayan “idari etkinlikleri” ifade ederken organik anlamda da bu faaliyetleri yürüten görevleri içermektedir.
Soru 82
"Kamu düzeni, toplumsal alanda düzen tesis eden kurallar bütünüdür. Yani, toplumun dış maddi düzenidir ki bu da …......'da/de geçerli bulunan düzeni ifade etmektedir (Günday, 1999:290)" Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelemez?
Seçenekler
A
Yollar
B
Evler
C
Parklar
D
Alışveriş merkezleri
E
Kıraathaneler
Açıklama:
Kamu düzeni, toplumsal alanda düzen tesis eden kurallar bütünüdür. Yani, toplumun dış maddi düzenidir ki bu da yollar, parklar meydanlar, alışveriş merkezleri, çarşılar, pazarlar, kafeler, kıraathaneler, eğlence yerleri, tiyatro, sinema, hamam, otel, lokanta gibi toplumun genelinin ortak olarak kullandığı herkese açık kamusal mekânlarda geçerli bulunan düzeni ifade etmektedir (Günday, 1999:290).
Soru 83
"Ülkemizde kolluk teşkilatı ile kolluk görevlilerinin yetki ve sorumluluklarının temelini oluşturan .... tarih ve .... sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu’nun (PVSK) 1. maddesine göre; “Polis, asayişi amme, şahıs, tasarruf emniyetini ve mesken masuniyetini korur. Halkın ırz, can ve malını muhafaza ve ammenin istirahatini temin eder.”
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangileri gelmelidir?
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangileri gelmelidir?
Seçenekler
A
1923 - 2243
B
1930 - 2296
C
1934 - 2559
D
1938 - 2612
E
1953 - 2580
Açıklama:
Ülkemizde kolluk teşkilatı ile kolluk görevlilerinin yetki ve sorumluluklarının temelini oluşturan 1934 tarih ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu’nun (PVSK) 1. maddesine göre; “Polis, asayişi amme, şahıs, tasarruf emniyetini ve mesken masuniyetini korur. Halkın ırz, can ve malını muhafaza ve ammenin istirahatini temin eder.”
Soru 84
- Kamu güvenliği (emniyeti, asayişi)
- Dirlik ve esenlik
- Genel sağlık
- Genel ahlak
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II, III ve IV
D
I, III ve IV
E
I, II ve III
Açıklama:
Kolluk faaliyetlerinin amacı olan kamu düzeninin geleneksel anlamda dört unsurunun olduğunu söylemek mümkündür: 1. Kamu güvenliği (emniyeti, asayişi) 2. Dirlik ve esenlik 3. Genel sağlık 4. Genel ahlak
Soru 85
Trafik tedbirleri, iş kazalarının engellenmesi, konut dokunulmazlığı, yapıların yanma ve yıkılmasına karşı alınan tedbirler, kamu düzeninin geleneksel anlamda hangi unsuru kapsamındadır?
Seçenekler
A
Genel ahlak
B
Genel sağlık
C
Dirlik ve esenlik
D
Kamu güvenliği
E
Ekonomik kamu düzeni
Açıklama:
Trafik tedbirleri, iş kazalarının engellenmesi, konut dokunulmazlığı, yapıların yanma ve yıkılmasına karşı alınan tedbirler hep kamu emniyet çerçevesinde yürütülen faaliyetlerdir (Gözübüyük-Tan, 2013:474).
Soru 86
Polisin çocuklar, kız ve kadınlar ile genç erkeklere sözle veya herhangi bir şekilde sarkıntılık edenleri engellemesi kamu düzeninin hangi unsurunu ifade eder?
Seçenekler
A
İnsan onuru
B
Kamu sağlığı
C
Estetik
D
Kamu güvenliği
E
Genel ahlak
Açıklama:
Kamu düzeninin unsuru olan "genel ahlak" kapsamındadır.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi kamu düzeninin geleneksel unsurlarındandır?
Seçenekler
A
İnsan onuru
B
Estetik
C
Ekonomik kamu düzeni
D
Ekolojik kamu düzeni
E
Dirlik ve esenlik
Açıklama:
Küreselleşmeyle beraber değişen sosyal, ekonomik, siyasal ve hukuki parametrelerle kamu düzeninin kapsam ve içeriği de değişmekte, genişleyip ve zenginleşmektedir. Bu bağlamda, kamu düzeninin yeni unsurları olarak literatüre giren kavramlar şunlardır (Okay Tekinsoy, 2011:125-162): İnsan onuru, estetik, ekonomik kamu düzeni ve ekolojik kamu düzeni. Dirlik ve esenlik ise kamu düzeninin geleneksel unsurları arasındadır.
Soru 88
Ceza hukuku alanına giren ve kamu düzeninin bozulmasından sonra, suç faillerini ve delilleri araştırıp bulmak ve adli makamlara teslim etmek şeklinde yürütülen bir faaliyet olan kolluk türü hangisidir?
Seçenekler
A
Adli kolluk
B
İdari kolluk
C
Özel kolluk
D
Askeri kolluk
E
Sivil kolluk
Açıklama:
Kolluk “adli” ve “idari” kolluk olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. “Adli” kolluk, kanunların suç olarak nitelediği eylemlerin işlenmesinden yani kamu düzeninin bozulmasından sonra, suç faillerini ve delilleri araştırıp bulmak ve adli makamlara teslim etmek şeklinde yürütülen bir faaliyettir. Dolayısıyla adli kolluk idare hukukunun değil ceza hukukunun alanına girmektedir.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi idari kolluk için geçerlidir?
Seçenekler
A
Adlî makamların emrinde faaliyet gösterir.
B
“Önleyici (proaktif) kolluk” olarak da ifade edilmektedir.
C
Tam teşekküllü karakolların bulunduğu yerlerde oluşturulur. Karakol istenilen düzeyde teşkilatlanmaya sahip değilse, personelin bir kısmı veya hepsi bu görevde çalışır.
D
Bastırıcı nitelikte faaliyet gösterir.
E
Sadece Devlet tüzel kişiliği kapsamında ifa edilir.
Açıklama:
İdari kolluk: Kamu düzenini korumak amacıyla, kamu düzeni bozulmadan önce gerekli tedbiri alma, önleme, denetleme faaliyetleridir. Suç işlenmesinden önce olduğundan, idari kolluğa “önleyici (proaktif) kolluk” da denilmektedir.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi merkezi idari kolluk makamları arasında değildir?
Seçenekler
A
İçişleri bakanı
B
Cumhurbaşkanı
C
Vali
D
İl özel idaresi
E
Kaymakam
Açıklama:
Merkezi idari kolluk makamları ve kolluk alanında kabul edebilecekleri düzenleyici işlemler şunlardır:
- Cumhurbaşkanı → Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, yönetmelik ve genelgeler çıkarır.
- İçişleri Bakanı → yönetmelik çıkarır.
- Valiler → genel emir çıkarır.
- Kaymakamlar → zabıta alanında genelgeler çıkarabilirler.
Soru 91
I. Genel ahlak
II. Dirlik ve esenlik
III. Genel eğitim
IV. Genel sağlık
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kamu düzeninin unsurları arasındadır?
II. Dirlik ve esenlik
III. Genel eğitim
IV. Genel sağlık
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kamu düzeninin unsurları arasındadır?
Seçenekler
A
II, III
B
I,II,IV
C
I,III
D
I,II,III,IV
E
II,IV
Açıklama:
Gerek yukarıda atıfta bulunan 2559 sayılı PVSK, gerek 1937 tarih ve 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu (ETK), 1982 tarih ve 2692 sayılı Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanunu (SGKK), 1983 tarih ve 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu (JTGYK) ve diğer ilgili mevzuat, gerekse kolluk hizmetleri konusundaki literatür (Duran, 1982; Giritli-Bilgen-Akgüner, 2006; Gözübüyük-Tan, 2013) beraber değerlendirildiği zaman kolluk faaliyetlerinin amacı olan kamu düzeninin geleneksel anlamda dört unsurunun olduğunu söylemek mümkündür:
1. Kamu güvenliği (emniyeti, asayişi)
2. Dirlik ve esenlik
3. Genel sağlık
4. Genel ahlak
1. Kamu güvenliği (emniyeti, asayişi)
2. Dirlik ve esenlik
3. Genel sağlık
4. Genel ahlak
Soru 92
MİT Başkanlığı uhdesinde, Devletin genel ve milli güvenliğine ilişkin konularda sorumlu kolluk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdari polis
B
Adli polis
C
Siyasi polis
D
Askeri polis
E
Resmi polis
Açıklama:
Siyasi polis: MİT Başkanlığı uhdesinde, Devletin genel ve milli güvenliğine ilişkin konularda sorumlu kolluktur.
Soru 93
Emniyet ve asayiş ile kamu düzenini sağlamak, jandarmanın hangi sorumluluk alanı kapsamındadır?
Seçenekler
A
Mülki görev
B
İdari görev
C
Adli görev
D
Askeri görev
E
Kamu görevi
Açıklama:
Mülki görevleri: Emniyet ve asayiş ile kamu düzenini sağlamak, korumak ve kollamak, kaçakçılığı men, takip ve tahkik etmek, suç işlenmesini önlemek için gerekli tedbirleri almak ve uygulamak, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinin dış korunmalarını yapmak, aşağıda yer alan adli ve askeri görevler dışında kalan ve diğer kanun ve nizam hükümlerinin icrası ile bunlara dayalı emir ve kararlarla Jandarmaya verilen görevleri yapmak, jandarmanın sorumluluk alanlarında genel olarak görevleridir.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi idari kolluğun görevleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Devlet tüzelkişiliği ve mahalli idareler (il özel idaresi, belediye ve köy) hatta kamu tüzel kişileri adına ifa edilir.
B
Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, yönetmelik, genel emir, genelge gibi düzenleyici işlemler yapabilir.
C
Önleyici nitelikte faaliyet gösterir.
D
Sadece Devlet tüzel kişiliği kapsamında ifa edilir.
E
Faaliyetlerinden doğan uyuşmazlıklar idari yargıda çözümlenir.
Açıklama:
Adlî kolluk, sadece Devlet tüzel kişiliği kapsamında ifa edilir.
Soru 95
Sınır kolluğu hangi kolluk çeşidi kapsamındadır?
Seçenekler
A
Genel idari kolluk
B
Genel adli kolluk
C
Özel adli kolluk
D
Merkezi yönetim kolluğu
E
Özel idari kolluk
Açıklama:
Başlıca özel idari hizmet kolluk türleri şunlardır:
1. Orman Muhafaza Kolluğu (1956 tarih ve 6831 sayılı Orman Kanunu)
2. Limanlar Zabıtası (1925 tarih ve 618 sayılı Limanlar Kanunu)
3. Ordu Zabıtası (İnzibat) (1961 tarih ve 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu)
4. Hudut ve Sahiller Sağlık Kolluğu (1930 tarih ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu)
5. Sınır Kolluğu (1988 tarih ve 3497 sayılı Kara Sınırlarının Korunması ve Güvenliği Hakkında Kanun ve 1982 tarih ve 2692 sayılı Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanunu)
6. Çiftçi Mallarını Koruma Kolluğu (1941 tarih ve 4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanun)
7. Özel Güvenlik Kolluğu (2004 tarih ve 5188 sayılı özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun)
1. Orman Muhafaza Kolluğu (1956 tarih ve 6831 sayılı Orman Kanunu)
2. Limanlar Zabıtası (1925 tarih ve 618 sayılı Limanlar Kanunu)
3. Ordu Zabıtası (İnzibat) (1961 tarih ve 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu)
4. Hudut ve Sahiller Sağlık Kolluğu (1930 tarih ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu)
5. Sınır Kolluğu (1988 tarih ve 3497 sayılı Kara Sınırlarının Korunması ve Güvenliği Hakkında Kanun ve 1982 tarih ve 2692 sayılı Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanunu)
6. Çiftçi Mallarını Koruma Kolluğu (1941 tarih ve 4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanun)
7. Özel Güvenlik Kolluğu (2004 tarih ve 5188 sayılı özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun)
Soru 96
I. Yetkili makam
II. Usuller
III. Amaç
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri özel idari kolluğu genel idari kolluktan ayıran noktalardır?
II. Usuller
III. Amaç
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri özel idari kolluğu genel idari kolluktan ayıran noktalardır?
Seçenekler
A
I
B
I, II
C
I, II, III
D
II, III
E
I,III
Açıklama:
Özel idari kolluk üç noktada genel idari kolluktan ayrılmaktadır (Gözübüyük-Tan, 2013: 656):
1. Yetkili Makam: Özel kolluk yetkisi Orman Genel Müdürü, TCDD Genel Müdürü gibi normalde kolluk makamı olarak tanımlanmayan otoritelere tanınmaktadır.
2. Usuller: Özel idari kolluğa, hizmetin niteliğine ve içeriğine göre, genel idari kolluğa tanınmayan özel usul ve yetkiler tanınmaktadır.
3. Amaç: Özel idari kolluk kamu düzenini sağlamak dışında farklı belirli alan, grup veya hizmetlerin korunması ve geliştirilmesi (av, turizm, orman vb.) gibi amaçlar da güdebilmektedir.
1. Yetkili Makam: Özel kolluk yetkisi Orman Genel Müdürü, TCDD Genel Müdürü gibi normalde kolluk makamı olarak tanımlanmayan otoritelere tanınmaktadır.
2. Usuller: Özel idari kolluğa, hizmetin niteliğine ve içeriğine göre, genel idari kolluğa tanınmayan özel usul ve yetkiler tanınmaktadır.
3. Amaç: Özel idari kolluk kamu düzenini sağlamak dışında farklı belirli alan, grup veya hizmetlerin korunması ve geliştirilmesi (av, turizm, orman vb.) gibi amaçlar da güdebilmektedir.
Soru 97
Mahsulü eşkıya ve yağmadan korumak için İhtiyar meclisi tutar, kaymakamın emriyle göreve başlayan korucular aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gönüllü güvenlik korucuları
B
Güvenlik korucuları
C
Silahlı köy korucuları
D
Silahsız köy korucuları
E
Silahlı güvenlik korucuları
Açıklama:
Gönüllü güvenlik korucuları: Mahsulü eşkıya ve yağmadan korumak için İhtiyar meclisi tutar, kaymakamın emriyle göreve başlayan koruculardır.
Soru 98
Belediye sınırları dışında açılış kapanış saatlerini belirleyen, kanunda öngörülen idari yaptırım ve para cezalarını veren il özel idaresinin idari kolluk makamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İl encümeni
B
İl genel meclisi
C
Vali
D
Kaymakam
E
Belediye Meclisi
Açıklama:
İl Encümeni → belediye sınırları dışında açılış kapanış saatlerini belirler, kanunda öngörülen idari yaptırım ve para cezalarını verir.
Soru 99
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi kolluk işlem ve eylemlerinin Anayasa'ya uygun olması için gereken asgari şartlardan değildir?
Seçenekler
A
Kolluk işlem ve eylemi Anayasanın ilgili maddesinde belirtilen sebeplere (özel sınırlama sebeplerine) dayanmalıdır.
B
Kolluk işlem ve eylemi kanuna dayanmalıdır.
C
Kolluk işlem ve eylemi Anayasanın sözüne ve ruhuna uygun olmalıdır.
D
Kolluk işlem ve eylemi temel hak ve hürriyetlerin özüne dokunmalıdır.
E
Kolluk işlem ve eylemleri ölçülülük ilkesine aykırı olmamalıdır.
Açıklama:
kolluk işlem ve eylemlerinin Anayasaya uygun olması için şu asgari şartların gerçekleşmesi gerekmektedir:
1. Kolluk işlem ve eylemi Anayasanın ilgili maddesinde belirtilen sebeplere (özel sınırlama sebeplerine) dayanmalıdır.
2. Kolluk işlem ve eylemi kanuna dayanmalıdır.
3. Kolluk işlem ve eylemi Anayasanın sözüne ve ruhuna uygun olmalıdır.
4. Kolluk işlem ve eylemi temel hak ve hürriyetlerin özüne dokunmamalıdır.
5. Kolluk işlem ve eylemleri demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine aykırı olmamalıdır.
6. Kolluk işlem ve eylemleri ölçülülük ilkesine aykırı olmamalıdır.
1. Kolluk işlem ve eylemi Anayasanın ilgili maddesinde belirtilen sebeplere (özel sınırlama sebeplerine) dayanmalıdır.
2. Kolluk işlem ve eylemi kanuna dayanmalıdır.
3. Kolluk işlem ve eylemi Anayasanın sözüne ve ruhuna uygun olmalıdır.
4. Kolluk işlem ve eylemi temel hak ve hürriyetlerin özüne dokunmamalıdır.
5. Kolluk işlem ve eylemleri demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine aykırı olmamalıdır.
6. Kolluk işlem ve eylemleri ölçülülük ilkesine aykırı olmamalıdır.
Soru 100
I. Serbestlik usulü
II. Bildirim usulü
III. İzin (ruhsat) usulü
Yukarıda verilen ifadelerden hangisi ya da hangileri “kolluk usulleri” 'ndendir?
II. Bildirim usulü
III. İzin (ruhsat) usulü
Yukarıda verilen ifadelerden hangisi ya da hangileri “kolluk usulleri” 'ndendir?
Seçenekler
A
I, II
B
I,II,III
C
I,III
D
I
E
III
Açıklama:
Kamu düzeninin korunması için kolluk makamları bazı faaliyetlerin yapılabilmesi için çeşitli usuller öngörmüştür. Bu usullere “kolluk usulleri” adı verilmektedir. I II ve III bu usullerdendir.
Ünite 6
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi açılacak devlet memurluğu sınavlarına girmek ve sınavı kazanmak suretiyle devlet memuru olarak atananlardan biridir?
Seçenekler
A
Valilikler
B
Elçilikler
C
Kaymakamlar
D
Türkiye Büyük Millet Meclisinin memurlukları
E
Devlet sanatçıları
Açıklama:
Devlet kamu hizmet ve görevlerine Devlet memuru olarak atanacakların açılacak Devlet memurluğu sınavlarına girmeleri ve sınavı kazanmaları şarttır. İstisnai memurlukların, yani sınav şartı aranmayan memurlukların bazıları şunlardır:
• Cumhurbaşkanlığı ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin memurlukları, Bakan Yardımcılıkları
• Merkezi teşkilatın başkent örgütündeki bakanlıklar ve bağlı kuruluşların müşavirleri, Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirlikleri,
Özel Kalem Müdürlükleri
• Valilikler
• Büyükelçilikler, Elçilikler, Daimi Temsilcilikler
• Din İşleri Yüksek Kurulu Üyelikleri
• Milli İstihbarat Teşkilatı memurlukları
• Nükleer Düzenleme Kurumunun Başkan
Yardımcılıkları ve Daire Başkanlıkları
• Devlet Konservatuvarında görevlendirilecek uluslararası ün yapmış üstün yeteneklere sahip Devlet sanatçıları
Kaymakamlık ise sınavla kazanılır.
• Cumhurbaşkanlığı ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin memurlukları, Bakan Yardımcılıkları
• Merkezi teşkilatın başkent örgütündeki bakanlıklar ve bağlı kuruluşların müşavirleri, Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirlikleri,
Özel Kalem Müdürlükleri
• Valilikler
• Büyükelçilikler, Elçilikler, Daimi Temsilcilikler
• Din İşleri Yüksek Kurulu Üyelikleri
• Milli İstihbarat Teşkilatı memurlukları
• Nükleer Düzenleme Kurumunun Başkan
Yardımcılıkları ve Daire Başkanlıkları
• Devlet Konservatuvarında görevlendirilecek uluslararası ün yapmış üstün yeteneklere sahip Devlet sanatçıları
Kaymakamlık ise sınavla kazanılır.
Soru 2
Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kariyer
B
Liyakat
C
Sınıflandırma
D
Sözleşmeli personel
E
Hizmet
Açıklama:
Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânını sağlamaktır.
Soru 3
Aşağıdaki şıklardan hangileri Devlet Memurları Kanunu'nun 3. Maddesinde, Devlet Memurları Kanunu’nun temel ilkeleridir? I-Sınıflandırma II-Kariyer III-Liyakat
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I-II
E
I-II-III
Açıklama:
DMK 3. Maddesinde, DMK’nın üç temel ilkeye dayandığını belirtilmektedir:
1. Sınıflandırma 2. Kariyer 3. Liyakat
1. Sınıflandırma 2. Kariyer 3. Liyakat
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi kendi özel personel rejimi olup DMK’ya tabi olmayan diğer kamu görevlilerinden biridir?
Seçenekler
A
Kaymakam
B
Vali
C
Doktor
D
Avukat
E
Öğretim üyesi
Açıklama:
Kaymakam, vali, emniyet müdürü, doktor, avukat, MİT görevlisi memur sayılırken, subay, astsubay, öğretim üyesi, hâkim ve savcı, sanatçılar “diğer kamu görevlisi” sayılırlar.
Soru 5
Bir meslek ve sanat okulunu bitirenler, kaç yaşını doldurmak ve yargı yoluyla kazaî rüşt kararı aldırmak koşuluyla memur olabilirler?
Seçenekler
A
5
B
10
C
15
D
20
E
25
Açıklama:
Bir meslek ve sanat okulunu bitirenler, 15 yaşını doldurmak ve yargı yoluyla kazaî rüşt kararı aldırmak koşuluyla memur olabilir.
Soru 6
Mevcut kuruluş biçimine bakılmaksızın, Devlet ve diğer kamu tüzel kişiliklerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini ifa ile görevlendirilenlere ..........denir. Yukarıda verilen cümledeki boşluğu doldurunuz.
Seçenekler
A
Memur
B
İşçi
C
Geçici personel
D
Mevsimsel işçi
E
İsteğe bağlı işçi
Açıklama:
Mevcut kuruluş biçimine bakılmaksızın, Devlet ve diğer kamu tüzel kişiliklerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini ifa ile görevlendirilenlere memur denir.
Soru 7
Kurum ve kuruluşlar engelli personel çalıştırma yükümlülüğüne göre çalıştırdıkları personele ait kadrolarda % kaç oranında engelli çalıştırmak zorundadır?
Seçenekler
A
%3
B
%5
C
%6
D
%7
E
%8
Açıklama:
Kurum ve kuruluşlar bu Kanuna göre çalıştırdıkları personele ait kadrolarda % 3 oranında engelli çalıştırmak zorundadır.
Soru 8
Aşağıdaki şıklardan hangileri memurun derece yükselmesi, yapabilmesi için olması gereken şartlardandır? I- Üst derece boş kadronun bulunması II-Derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3. kademesinde en az 1 yıl bulunması III-Kadronun tahsis edildiği görev için öngörülen nitelikleri elde etmiş olması
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Memuru derece yükselmesi yapabilmek için: 1. Üst derece boş kadronun bulunması, 2. Derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3. kademesinde en az 1 yıl bulunması, 3. Kadronun tahsis edildiği görev için öngörülen nitelikleri elde etmiş olması gerekir.
Soru 9
Devlet memurlarının yıllık izin süresi, hizmeti 1 yıldan 10 yıla kadar (10 yıl dahil) olanlar için .......gün, hizmeti 10 yıldan fazla olanlar için ....... gündür.
Seçenekler
A
10-15
B
10-20
C
15-25
D
20-25
E
20-30
Açıklama:
Devlet memurlarının yıllık izin süresi, hizmeti 1 yıldan 10 yıla kadar (10 yıl dahil) olanlar için 20 gün, hizmeti 10 yıldan fazla olanlar için 30 gündür.
Soru 10
Memura, görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Uyarma
B
Kınama
C
Aylıktan kesme
D
Kademe ilerlemesinin durdurulması
E
Devlet memurluğundan çıkarma
Açıklama:
Uyarma: Memura, görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir.
Soru 11
Disiplin cezalarında disiplin kurulu, dosyayı aldığı tarihten itibaren kaç gün içinde soruşturma evrakına göre kararını bildirir?
Seçenekler
A
7
B
10
C
15
D
20
E
30
Açıklama:
Disiplin kurulu, dosyayı aldığı tarihten itibaren 30 gün içinde soruşturma evrakına göre kararını bildirir.
Soru 12
Adaylık süresi içinde temel ve hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerinin her birinde başarısız olan adaylara hangi hüküm uygulanır?
Seçenekler
A
Aday memurluk süresi tekrar baştan başlar.
B
Hizmet içi eğitim verilir.
C
Disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişkileri kesilir.
D
Atamaya yetkili amir mahkeme kararına göre karar verir.
E
Başka kuruma aday memurluğunu tamamlaması için nakli yapılır.
Açıklama:
Adaylık süresi içinde temel ve hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerinin her birinde başarısız olanlarla adaylık süresi içinde hal ve hareketlerinde memuriyetle bağdaşmayacak durumları, göreve devamsızlıkları tespit edilenlerin disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişkileri kesilir.
Soru 13
Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânını sağlayan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun dayandığı temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kariyer
B
Sınıflandırma
C
Liyakat
D
Eşitlik
E
Tarafsızlık
Açıklama:
Kariyer; devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânını sağlamaktır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi memura verilen aylıksız izinlerden biridir?
Seçenekler
A
Memura kanser, verem ve akıl hastalığı gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığı hâlinde 18 aya kadar, diğer hastalık hâllerinde ise 12 aya kadar izin verilir.
B
Doğum yapan memura verilen doğum sonrası analık izni süresinin bitiminden istekleri üzerine 24 aya kadar izin verilir.
C
Görevi sırasında veya görevinden dolayı bir kazaya veya saldırıya uğrayan veya bir meslek hastalığına tutulan memur, iyileşinceye kadar izinli sayılır.
D
Memura, isteği üzerine, eşinin, çocuğunun, kendisinin veya eşinin anne-babasının veya kardeşinin ölümü üzerine 7 gün izin verilir.
E
Memura 1 yıl içinde toptan veya parça parça 10 gün mazeret izni verilebilir.
Açıklama:
Doğum yapan memura verilen doğum sonrası analık izni süresinin bitiminden; eşi doğum yapan memura ise, doğum tarihinden itibaren istekleri üzerine 24 aya kadar aylıksız izin verilir. Diğer seçenekler ise aylıksız izinler arasında yer almaz.
Soru 15
Devlet memurunun 10. hizmeti yılı içinde olması halinde yıllık izin süresi ne kadardır?
Seçenekler
A
On gün
B
On beş gün
C
Yirmi gün
D
Yirmi beş gün
E
Otuz gün
Açıklama:
Devlet memurlarının yıllık izin süresi, hizmeti 1 yıldan 10 yıla kadar (10 yıl dahil) olanlar için 20 gün, hizmeti 10 yıldan fazla olanlar için 30 gündür.
Soru 16
Disiplin cezaları ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış
olması, disiplin kovuşturmasını geciktiremez.
olması, disiplin kovuşturmasını geciktiremez.
B
Tüm disiplin cezası türlerinde suçun işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren, 1 yıl içinde soruşturma ve kovuşturmasına başlanılmalıdır.
C
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı disiplin kuruluna itiraz edilebilir.
D
Disiplin cezalarına karşı genel dava açma yoluna gidilemez.
E
Disiplin amirleri uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarını soruşturmanın tamamlandığı gün karar vermek zorundadırlar.
Açıklama:
Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması, disiplin kovuşturmasını geciktiremez. Keza, memurun ceza kanununa göre mahkûm olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz.Bu nedenle A seçeneği doğrudur.
Suçun işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren, uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında 1 ay, devlet memurluğundan çıkarma cezasında 6 ay içinde disiplin soruşturma ve kovuşturmasına başlanmazsa, disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı yüksek disiplin kuruluna itiraz edilebilir.
Disiplin cezalarına karşı genel dava açma süresi olan 60 gün içinde görevli ve yetkili idari yargı merciine başvurulabilir.
Disiplin amirleri uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarını soruşturmanın tamamlandığı günden itibaren 15 gün içinde karar vermek zorundadırlar.
Suçun işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren, uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında 1 ay, devlet memurluğundan çıkarma cezasında 6 ay içinde disiplin soruşturma ve kovuşturmasına başlanmazsa, disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı yüksek disiplin kuruluna itiraz edilebilir.
Disiplin cezalarına karşı genel dava açma süresi olan 60 gün içinde görevli ve yetkili idari yargı merciine başvurulabilir.
Disiplin amirleri uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarını soruşturmanın tamamlandığı günden itibaren 15 gün içinde karar vermek zorundadırlar.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Uyarma
B
Kınama
C
Aylıktan kesme
D
Kademe ilerlemesinin durdurulması
E
Görevden uzaklaştırma
Açıklama:
Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ve nitelikleri en hafiften en ağıra şunlardır:
1. Uyarma: Memura, görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir.
2. Kınama: Memura, görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir.
3. Aylıktan kesme: Memurun, brüt aylığından 1/30 - 1/8 arasında kesinti yapılmasıdır.
4. Kademe ilerlemesinin durdurulması: Fiilin ağırlık derecesine göre memurun, bulunduğu kademede ilerlemesinin 1 - 3 yıl durdurulmasıdır.
5. Devlet memurluğundan çıkarma: Bir daha devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarmaktır.
Yapılmakta olan bir soruşturmanın her aşamasında, soruşturmanın esenlik içinde yürütülmesinin sağlanması için görevi başında kalmasında sakınca görülecek memurlar hakkında ihtiyati bir tedbir olarak görevden uzaklaştırma önlemi alınır. Görevden uzaklaştırma bir ceza değil tedbirdir.
1. Uyarma: Memura, görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir.
2. Kınama: Memura, görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir.
3. Aylıktan kesme: Memurun, brüt aylığından 1/30 - 1/8 arasında kesinti yapılmasıdır.
4. Kademe ilerlemesinin durdurulması: Fiilin ağırlık derecesine göre memurun, bulunduğu kademede ilerlemesinin 1 - 3 yıl durdurulmasıdır.
5. Devlet memurluğundan çıkarma: Bir daha devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarmaktır.
Yapılmakta olan bir soruşturmanın her aşamasında, soruşturmanın esenlik içinde yürütülmesinin sağlanması için görevi başında kalmasında sakınca görülecek memurlar hakkında ihtiyati bir tedbir olarak görevden uzaklaştırma önlemi alınır. Görevden uzaklaştırma bir ceza değil tedbirdir.
Soru 18
Görevden uzaklaştırma tedbiri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Hem disiplin soruşturması hem de ceza kovuşturması açılan memur için uygulanabilir.
B
Memurun yalnız aylığında 1/3’lük kısıntı yapılır.
C
Disiplin soruşturmalarında memur en çok 3 ay görevinden uzaklaştırılabilir.
D
Memurun hem görevi hem de kadrosu ile ilişiği kesilir.
E
Görevden uzaklaştırmayı izleyen en geç 10 işgünü içinde soruşturma başlatılır.
Açıklama:
Memurun görevi ile ilişkisi kesilir. Ancak, görevden uzaklaştırılan memurun kadrosu ile ilişiği kesilmez.
Soru 19
Çekilme (istifa) ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Memurlar en fazla iki defa kendi istekleriyle çekilme hakkına sahiptir.
B
Usulüne uygun memuriyetten çekilen memurlar, 6 ay geçmedikçe memurluğa tekrar alınmazlar.
C
Çekilen Devlet memurlarından devir ve teslim ile yükümlü olanlar, bu işlemlerin sonuna kadar görevlerini bırakamazlar.
D
Olağanüstü hal, seferberlik ve savaş hallerinde bu durumlar ortadan kalkmadıkça memurlar görevlerinden çekilemezler.
E
Devlet memuru bağlı olduğu kuruma yazılı olarak müracaat etmek suretiyle memurluktan çekilme isteğinde bulunabilir.
Açıklama:
Olağanüstü hal, seferberlik ve savaş hallerinde veya genel hayata müessir afetlere uğrayan yerlerdeki Devlet memurları, çekilme istekleri kabul edilmedikçe veya yerine atanacaklar gelip işe başlamadıkça görevlerini bırakamazlar. Oysa D seçeneği olağanüstü hal, seferberlik devam ettiği süre boyunca memurun istifa edemeyeceğini belirttiği için çekilme ile ilgili yanlış bilgi içermektedir. Bu nedenle doğru cevap D olmaktadır . Diğer seçeneklerde verilenler doğru bilgilerdir.
Soru 20
İlçelerdeki belde belediye başkanları ve belde belediye meclisi üyeleri hakkında soruşturma iznini vermeye yetkili makam aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kaymakam
B
Vali
C
Bakan
D
İçişleri Bakanı
E
Cumhurbaşkanı
Açıklama:
Cumhuriyet başsavcıları, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin bu Kanun kapsamına giren suçlarına ilişkin herhangi bir ihbar veya şikâyet aldıklarında veya böyle bir durumu öğrendiklerinde ivedilikle toplanması gerekli ve kaybolma ihtimali bulunan delilleri tespitten başka hiçbir işlem yapmayarak ve hakkında ihbar veya şikâyette bulunulan memur veya diğer kamu görevlisinin ifadesine başvurmaksızın evrakın bir örneğini ilgili makama göndererek soruşturma izni isterler.
İlçede görevli memurlar ve diğer kamu görevlileri, ilçelerdeki belde belediye başkanları ve belde belediye meclisi üyeleri ve ilçelerdeki köy ve mahalle muhtarları hakkında soruşturma izni verecek makam kaymakamlardır. Büyükşehir belediye başkanları, il ve ilçe belediye başkanları için ise içişleribakanıdır.
İlçede görevli memurlar ve diğer kamu görevlileri, ilçelerdeki belde belediye başkanları ve belde belediye meclisi üyeleri ve ilçelerdeki köy ve mahalle muhtarları hakkında soruşturma izni verecek makam kaymakamlardır. Büyükşehir belediye başkanları, il ve ilçe belediye başkanları için ise içişleribakanıdır.
Soru 21
Anayasanın kaçıncı maddesine göre, memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir?
Seçenekler
A
128
B
127
C
126
D
125
E
124
Açıklama:
Anayasanın 128. Maddesine göre, memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.
Soru 22
Hangisi devlet memurluğuna alınacaklarda aranan şartlardan biri değildir?
Seçenekler
A
En az ortaokul mezunu olmak.
B
Kamu haklarından mahrum bulunmamak.
C
Türk vatandaşı olmak (Vatandaşlık).
D
Hamilelik sürecinin son üç ayında olmamak.
E
Sağlık. Görevini devamlı yapmasına engel olabilecek akıl hastalığı bulunmamak.
Açıklama:
Devlet memurluğuna alınacaklarda aşağıdaki genel ve özel şartlar aranır:
1. Türk vatandaşı olmak (Vatandaşlık). Çifte vatandaşlık memuriyete girişe engel değildir. Yabancılar ancak “sözleşmeli” olarak istihdam edilebilir.
2. Yaş: 18 yaşını tamamlamak. Bir meslek ve sanat okulunu bitirenler, 15 yaşını doldurmak ve yargı yoluyla kazaî rüşt kararı aldırmak koşuluyla memur olabilir.
3. Öğrenim: En az ortaokul mezunu olmak. Ortaokul mezunları arasında istekli bulunmazsa, ilkokul mezunları da memuriyete alınabilir.
4. Kamu haklarından mahrum bulunmamak.
5. Mahkûmiyet. Türk Ceza Kanununun 53. maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (....) zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat
Hamilelik sürecinin son üç ayında olmamak gibi bir memuriyete alım şartı yoktur.
1. Türk vatandaşı olmak (Vatandaşlık). Çifte vatandaşlık memuriyete girişe engel değildir. Yabancılar ancak “sözleşmeli” olarak istihdam edilebilir.
2. Yaş: 18 yaşını tamamlamak. Bir meslek ve sanat okulunu bitirenler, 15 yaşını doldurmak ve yargı yoluyla kazaî rüşt kararı aldırmak koşuluyla memur olabilir.
3. Öğrenim: En az ortaokul mezunu olmak. Ortaokul mezunları arasında istekli bulunmazsa, ilkokul mezunları da memuriyete alınabilir.
4. Kamu haklarından mahrum bulunmamak.
5. Mahkûmiyet. Türk Ceza Kanununun 53. maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (....) zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat
Hamilelik sürecinin son üç ayında olmamak gibi bir memuriyete alım şartı yoktur.
Soru 23
Hangisi istisnai memurluklara, yani sınav şartı aranmayan memurluklara dahil değildir?
Seçenekler
A
Bakan Yardımcılıkları
B
Valilikler
C
Herhangi Bir Sanat ya da Spor Dalında Ödül Alanlar
D
Din İşleri Yüksek Kurulu Üyelikleri
E
Devlet Konservatuvarında görevlendirilecek uluslararası ün yapmış üstün yeteneklere sahip Devlet sanatçıları
Açıklama:
İstisnai memurlukların, yani sınav şartı aranmayan memurlukların bazıları şunlardır:
• Cumhurbaşkanlığı ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin memurlukları
• Bakan Yardımcılıkları
• Merkezi teşkilatın başkent örgütündeki bakanlıklar ve bağlı kuruluşların müşavirleri, Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirlikleri, Özel Kalem Müdürlükleri
• Valilikler
• Büyükelçilikler, Elçilikler, Daimi Temsilcilikler
• Din İşleri Yüksek Kurulu Üyelikleri
• Milli İstihbarat Teşkilatı memurlukları
• Nükleer Düzenleme Kurumunun Başkan Yardımcılıkları ve Daire Başkanlıkları
• Devlet Konservatuvarında görevlendirilecek uluslararası ün yapmış üstün yeteneklere sahip Devlet sanatçıları
• Cumhurbaşkanlığı ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin memurlukları
• Bakan Yardımcılıkları
• Merkezi teşkilatın başkent örgütündeki bakanlıklar ve bağlı kuruluşların müşavirleri, Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirlikleri, Özel Kalem Müdürlükleri
• Valilikler
• Büyükelçilikler, Elçilikler, Daimi Temsilcilikler
• Din İşleri Yüksek Kurulu Üyelikleri
• Milli İstihbarat Teşkilatı memurlukları
• Nükleer Düzenleme Kurumunun Başkan Yardımcılıkları ve Daire Başkanlıkları
• Devlet Konservatuvarında görevlendirilecek uluslararası ün yapmış üstün yeteneklere sahip Devlet sanatçıları
Soru 24
3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ne zaman çıkmıştır?
Seçenekler
A
13 Haziran 2018
B
18 Temmuz 2017
C
17 Aralık 2015
D
10 Temmuz 2018
E
22 Temmuz 2018
Açıklama:
10 Temmuz 2018 tarihinde çıkan 3 sayılı Üst Kademe Kamu Yöneticileri ile Kamu Kurum ve
Kuruluşlarında Atama Usûllerine Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Kararnameye ekli cetvellerdeki kadro, pozisyon ve görevler, bakanlıklar, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarını kapsamındaki üst kademe kamu yöneticilerinin atamaları düzenlenmektedir.
Kuruluşlarında Atama Usûllerine Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Kararnameye ekli cetvellerdeki kadro, pozisyon ve görevler, bakanlıklar, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarını kapsamındaki üst kademe kamu yöneticilerinin atamaları düzenlenmektedir.
Soru 25
Hangisi Memurlar İçin Konan Yasak ve Sınırlamalardan biri değildir?
Seçenekler
A
İkinci Görev
B
Evlilik
C
Grev
D
Gizli Bilgileri Açıklama
E
Basına Bilgi veya Demeç Verme
Açıklama:
Memurlara evlilik yasağı gibi bir yasak yoktur.
Soru 26
Hangisi memurların sahip olduğu sosyal haklardan değildir?
Seçenekler
A
Aile Yardımı
B
Doğum Yardımı
C
Ölüm Yardımı
D
Eğitim Yardımı
E
Tedavi Yardımı
Açıklama:
Memurların Hak ve Ayrıcalıkları
Sosyal Haklar
a) Aile Yardımı
b) Doğum Yardımı
c) Ölüm Yardımı
d) Tedavi Yardımı
Sosyal Haklar
a) Aile Yardımı
b) Doğum Yardımı
c) Ölüm Yardımı
d) Tedavi Yardımı
Soru 27
Özürsüz-izinsiz 1-2 gün işe gelmeme durumunda memura hangi disiplin cezası verilir?
Seçenekler
A
UYARMA
B
KINAMA
C
AYLIKTAN KESME
D
KADEME İLERLEMESİNİN DURDURULMASI
E
DEVLET MEMURLUĞUNDAN ÇIKARMA
Açıklama:
Bu durumda brüt aylığının 1/30 - 1/8 arasında kesilmesi cezası verilir.
Soru 28
Verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve ödül veya başarı belgesi alan
memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir.
memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir.
B
Disiplin cezası verilmesini gerektiren fiil ve hallere nitelik ve ağırlıkları itibariyle benzer
eylemlerde bulunanlara da aynı neviden disiplin cezaları verilir.
eylemlerde bulunanlara da aynı neviden disiplin cezaları verilir.
C
Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur, cezayı kabul veya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 1 ay içinde başka bir disiplin cezası vermekte serbesttirler.
D
Uyarma ve kınama cezası alanlar 5 yıl, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alanlar ise 10 yıl sonra atamaya yetkili amire başvurarak cezalarının özlük dosyalarından silinmesini isteyebilirler.
E
Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir.
Açıklama:
Disiplin kurulu ve yüksek disiplin kurulunun ayrı bir ceza tayinine yetkisi yoktur,
cezayı kabul veya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün içinde başka bir
disiplin cezası vermekte serbesttirler.
cezayı kabul veya reddeder. Ret halinde atamaya yetkili amirler 15 gün içinde başka bir
disiplin cezası vermekte serbesttirler.
Soru 29
Soruşturma veya yargılama sonunda yetkili mercilerce bazı kararların kesinleşmesi üzerine haklarındaki görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılır. Hangisi bu kararlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Verilen ceza süresi 3 ay ve altı olanlar;
B
Haklarında memurluktan çıkarmadan başka bir disiplin cezası verilenler;
C
Yargılamanın men’ine veya beraatine karar
verilenler;
verilenler;
D
Hükümden evvel haklarındaki kovuşturma genel af ile kaldırılanlar;
E
Görevlerine ve memurluklarına ilişkin olsun veya olmasın memurluğa engel olmayacak bir ceza ile hükümlü olup cezası ertelenenler;
Açıklama:
Soruşturma veya yargılama sonunda yetkili mercilerce:
a. Haklarında memurluktan çıkarmadan başka bir disiplin cezası verilenler;
b. Yargılamanın men’ine veya beraatine karar verilenler;
c. Hükümden evvel haklarındaki kovuşturma genel af ile kaldırılanlar;
d. Görevlerine ve memurluklarına ilişkin olsun veya olmasın memurluğa engel olmayacak bir ceza ile hükümlü olup cezası ertelenenler;
Bu kararların kesinleşmesi üzerine haklarındaki görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılır.
a. Haklarında memurluktan çıkarmadan başka bir disiplin cezası verilenler;
b. Yargılamanın men’ine veya beraatine karar verilenler;
c. Hükümden evvel haklarındaki kovuşturma genel af ile kaldırılanlar;
d. Görevlerine ve memurluklarına ilişkin olsun veya olmasın memurluğa engel olmayacak bir ceza ile hükümlü olup cezası ertelenenler;
Bu kararların kesinleşmesi üzerine haklarındaki görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılır.
Soru 30
Bölge düzeyinde teşkilatlanan kurum ve kuruluşlarda görev yapan memurlar ve diğer kamu görevlilerine hangi merci soruşturma izni ve ön inceleme emri verir?
Seçenekler
A
Kaymakam
B
Bakan
C
İçişleri Bakanı
D
Vali
E
En Üst İdari Amir
Açıklama:
Vali
Kaymakam
İlde ve merkez ilçede görevli memurlar ve diğer kamu
görevlileri
Bölge düzeyinde teşkilatlanan kurum ve kuruluşlarda görev
yapan memurlar ve diğer kamu görevlileri
Merkez ilçelerdeki belde belediye başkanları ve belde belediye
meclisi üyeleri
Merkez ilçelerdeki köy ve mahalle muhtarları
Kaymakam
İlde ve merkez ilçede görevli memurlar ve diğer kamu
görevlileri
Bölge düzeyinde teşkilatlanan kurum ve kuruluşlarda görev
yapan memurlar ve diğer kamu görevlileri
Merkez ilçelerdeki belde belediye başkanları ve belde belediye
meclisi üyeleri
Merkez ilçelerdeki köy ve mahalle muhtarları
Soru 31
I. Türk Silahlı Kuvvetleri Mensupları
II. Yükseköğretim Kurumları Öğretim Elemanları
III. Hâkim ve Savcılar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kendi özel personel rejimi olup DMK’ya tabi
olmayan diğer kamu görevlilerine örnektir?
II. Yükseköğretim Kurumları Öğretim Elemanları
III. Hâkim ve Savcılar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kendi özel personel rejimi olup DMK’ya tabi
olmayan diğer kamu görevlilerine örnektir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Öncüllerde belirtilen mesleklerin hepsi diğer kamu görevlilerine örnektir.
Soru 32
I. Memur
II. Sözleşmeli Personel
III. İşçi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu’nda belirtilen istihdam şekillerindendir?
II. Sözleşmeli Personel
III. İşçi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu’nda belirtilen istihdam şekillerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II, III
Açıklama:
DMK üç çeşit istihdam biçimi kabul etmiş, bunların dışında personel çalıştırılamayacağını hükme bağlamıştır. Buna göre kamu hizmetleri;
memurlar, sözleşmeli personel ve işçiler eliyle gördürülür.
memurlar, sözleşmeli personel ve işçiler eliyle gördürülür.
Soru 33
I. Türk vatandaşı olmak
II. 18 yaşını tamamlamak
III. En az ortaokul mezunu olmak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri devlet memuru olma şartlarındandır?
II. 18 yaşını tamamlamak
III. En az ortaokul mezunu olmak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri devlet memuru olma şartlarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Yukarıdakilerin hepsi devlet memuru olma şartları içindedir.
Soru 34
Aşağıdakilerin hangisi istisnai memurluklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Bakan Yardımcılıkları
B
Valilikler
C
Din İşleri Yüksek Kurulu Üyelikleri
D
Milli İstihbarat Teşkilatı memurlukları
E
Hakim ve Savcılar
Açıklama:
Hakim ve Savcılar istisnai memurlar değillerdir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi Dikey Hareketlilik olarak adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerleme.
B
Kademe ilerlemesi.
C
Maaşta ilerleme olmadan görevde ilerleme gerçekleşmesi.
D
Görevde ilerleme olmadan maaşta ilerleme olması
E
Hem maaşta hem de görevde ilerleme gerçekleşmesi.
Açıklama:
“Dikey hareketlilik” de denen ve rütbece (hiyerarşik) yükselme olan derece yükselmesinde, hem maaşta hem de görevde ilerleme gerçekleşir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi memurların hak ve ayrıcalıklarındandır?
Seçenekler
A
Yolluk
B
Anayasa ve Kanunlara Sadakat
C
Hizmeti Kişisel Olarak ve Kesintisiz Bir Biçimde Yürütme
D
İkinci Görev
E
Ticari ve Diğer Kazanç Getirici Faaliyetlerde Bulunma
Açıklama:
B ve C şıkları Memurların Yükümlülükleri; D ve E şıkları ise Memurlar İçin Konan Yasak ve Sınırlamalardandır.
Soru 37
Aşağıdakilerin hangisi memurların yıllık izinleri ile ilgili yanlış bir bilgidir?
Seçenekler
A
Yıllık izinler, amirin uygun bulacağı zamanlarda, toptan veya ihtiyaca göre kısım kısım kullanılabilir.
B
Birbirini izleyen iki yılın izni bir arada verilebilir.
C
Cari yıl ile bir önceki yıl hariç, önceki yıllara ait kullanılmayan izin hakları düşer.
D
Öğretmenler, yaz tatili ile dinlenme tatillerinde izinli sayılırlar
E
Devlet memurlarının yıllık izin süresi, hizmeti 1 yıldan 10 yıla kadar (10 yıl dahil) olanlar için 20 gün, hizmeti 10 yıldan fazla olanlar için 40 gündür.
Açıklama:
Devlet memurlarının yıllık izin süresi, hizmeti 1 yıldan 10 yıla kadar (10 yıl dahil) olanlar için 20 gün, hizmeti 10 yıldan fazla olanlar için 30 gündür.
Soru 38
I. Doğum İzni ve Babalık İzni
II. Süt İzni
III. Evlilik ve Ölüm İzni
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri mazeret izinlerindendir?
II. Süt İzni
III. Evlilik ve Ölüm İzni
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri mazeret izinlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Doğum izni ve babalık izni, süt izni, evlilik ve ölüm izni mazeret izinleri arasındadır.
Soru 39
Aşağıdaki şıklardan hangisinde devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ve
nitelikleri en hafiften en ağıra doğru şekilde sıralanmıştır?
nitelikleri en hafiften en ağıra doğru şekilde sıralanmıştır?
Seçenekler
A
Uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması, devlet memurluğundan çıkarma
B
Kınama, uyarma, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması, devlet memurluğundan çıkarma
C
Kademe ilerlemesinin durdurulması, uyarma, kınama, aylıktan kesme, devlet memurluğundan çıkarma
D
Kademe ilerlemesinin durdurulması, kınama, uyarma, aylıktan kesme, devlet memurluğundan çıkarma
E
Uyarma, kınama, kademe ilerlemesinin durdurulması, aylıktan kesme, devlet memurluğundan çıkarma
Açıklama:
Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ve nitelikleri en hafiften en ağıra şunlardır: Uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması, devlet memurluğundan çıkarma
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi "Çekilmiş (Müstafi) Sayılma" koşullarından değildir?
Seçenekler
A
Aylıksız izin süresinin bitiminde veya mazeret sebebinin kalkmasını izleyen 10 gün içinde görevine dönmeyenler
B
Bilgilerini artırmak için yabancı ülkelere izinli olarak gönderilenler, yurda döndükten sonra yol süresi hariç 15 gün içinde göreve başlamayanlar
C
Devlet memuru iken muvazzaf askerlik hizmetini yapmak üzere silah altına alınanlardan askerlik görevini tamamlayıp memuriyete dönmek isteyenler, terhis tarihinden itibaren 30 gün içinde kurumlarına başvurmayanlar.
D
Mezuniyetsiz veya kurumlarınca kabul edilen mazereti olmaksızın görevin terk edilmesi ve bu terkin kesintisiz 10 gün devam etmesi hali
E
3 yaşını doldurmamış bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat edinen memurlar ile memur olmayan eşin münferit
olarak evlat edinmesi hâli
olarak evlat edinmesi hâli
Açıklama:
E şıkkı aylıksız izine örnektir.
Soru 41
Kurum ve kuruluşlar DMK göre göre çalıştırdıkları personele ait kadrolarda hangi oranda engelli çalıştırmak zorundadır?
Seçenekler
A
% 1
B
% 2
C
% 3
D
% 5
E
% 10
Açıklama:
Kurum ve kuruluşlar bu Kanuna göre çalıştırdıkları personele ait kadrolarda % 3 oranında engelli çalıştırmak zorundadır.
Soru 42
3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine göre aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanı kararı ile atananlar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Defterdarlar
B
Kaymakamlar
C
İl müftüleri
D
Vali
E
İl emniyet müdürleri
Açıklama:
Cumhurbaşkanı kararı ile atananlar : Bakan yardımcıları, vali, büyükelçi, rektör, YÖK üyeleri, MİT Başkanı, Diyanet İşleri Başkanı, SGK Başkanı, Gelir İdaresi Başkanı, Sayıştay Başsavcısı gibi kamu kurum ve kuruluşlarının en üst hiyerarşik amirleri (başkanları, genel müdürleri, bazılarında yardımcıları) veya istisnalar dışında üst kurul üyeleri.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi 657 sayılı DMK’ya tabi memur statüsündedir?
Seçenekler
A
Türk Silahlı Kuvvetleri Mensupları
B
Emniyet Teşkilatı Mensupları
C
Hâkim ve Savcılar
D
Yükseköğretim Kurumları Öğretim Elemanları
E
Devlet Tiyatrosu ve Devlet Opera ve Balesi Sanatçıları
Açıklama:
Kendi özel personel rejimi olup DMK’ya tabi olmayan diğer kamu görevlilerine şu meslekler örnek olarak verilebilir:
1. Türk Silahlı Kuvvetleri Mensupları.
2. Yükseköğretim Kurumları Öğretim Elemanları
3. Hâkim ve Savcılar.
4. Devlet Tiyatrosu ve Devlet Opera ve Balesi Sanatçıları,
5. Genelkurmay Mehteran Bölüğü sanatçıları,
6. Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası üyeleridir.
Buna göre, kaymakam, vali, emniyet müdürü, doktor, avukat, MİT görevlisi memur sayılırken, subay, astsubay, öğretim üyesi, hâkim ve savcı, sanatçılar “diğer kamu görevlisi” sayılmaktadır.
1. Türk Silahlı Kuvvetleri Mensupları.
2. Yükseköğretim Kurumları Öğretim Elemanları
3. Hâkim ve Savcılar.
4. Devlet Tiyatrosu ve Devlet Opera ve Balesi Sanatçıları,
5. Genelkurmay Mehteran Bölüğü sanatçıları,
6. Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası üyeleridir.
Buna göre, kaymakam, vali, emniyet müdürü, doktor, avukat, MİT görevlisi memur sayılırken, subay, astsubay, öğretim üyesi, hâkim ve savcı, sanatçılar “diğer kamu görevlisi” sayılmaktadır.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi memurlar için konan yasak ve sınırlamalar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İkinci görev
B
Ticari ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunma
C
Grev
D
Sendikaya üye olma
E
Hediye alma ve çıkar sağlama
Açıklama:
Memurlar İçin Konan Yasak ve Sınırlamalar şunlardır:
1. İkinci Görev
2. Ticari ve Diğer Kazanç Getirici Faaliyetlerde Bulunma
3. Toplu Eylem ve Hareketlerde Bulunma Yasağı
4. Grev
5. Hediye Alma ve Çıkar Sağlama
6. Gizli Bilgileri Açıklama
7. Ayrıldığı Kuruma Karşı Görev Alma
8. Taraflı Davranma, Ayrımcılık Yapma, Siyasal Etkinlikte Bulunma ve Siyasal Partilere Üye Olma
9. Basına Bilgi veya Demeç Verme
10. Denetimindeki Teşebbüsten Menfaat Sağlama
11. Bölücü ve Yıkıcı Etkinliklerde Bulunma
1. İkinci Görev
2. Ticari ve Diğer Kazanç Getirici Faaliyetlerde Bulunma
3. Toplu Eylem ve Hareketlerde Bulunma Yasağı
4. Grev
5. Hediye Alma ve Çıkar Sağlama
6. Gizli Bilgileri Açıklama
7. Ayrıldığı Kuruma Karşı Görev Alma
8. Taraflı Davranma, Ayrımcılık Yapma, Siyasal Etkinlikte Bulunma ve Siyasal Partilere Üye Olma
9. Basına Bilgi veya Demeç Verme
10. Denetimindeki Teşebbüsten Menfaat Sağlama
11. Bölücü ve Yıkıcı Etkinliklerde Bulunma
Soru 45
Devlet memuru olarak hizmeti 10 yıldan fazla olanlar için yıllık izin süresi ne kadardır?
Seçenekler
A
10 gün
B
20 gün
C
25 gün
D
30 gün
E
40 gün
Açıklama:
Devlet memurlarının yıllık izin süresi, hizmeti 1 yıldan 10 yıla kadar (10 yıl dahil) olanlar için 20 gün, hizmeti 10 yıldan fazla olanlar için 30 gündür.
Soru 46
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alanlar ne kadar süre sonra atamaya yetkili amire başvurarak cezalarının özlükdosyalarından silinmesini isteyebilirler?
Seçenekler
A
2 yıl
B
3 yıl
C
5yıl
D
10 yıl
E
15 yıl
Açıklama:
Uyarma ve kınama cezası alanlar 5 yıl, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alanlar ise 10 yıl sonra atamaya yetkili amire başvurarak cezalarının özlük dosyalarından silinmesini isteyebilirler.
Soru 47
Görevden uzaklaştırma tedbiri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sadece hakkında ceza kovuşturması açılan memur için uygulanabilir.
B
Görevden uzaklaştırılan memurun kadrosu ile ilişiği kesilmez.
C
Sosyal hak ve yardımlardan yararlanmaya devam eder.
D
Memur en çok 3 ay görevinden uzaklaştırılabilir.
E
Memurun yalnız aylığında 1/3’lük kısıntı olur, aylığın 2/3’ü ödenmeye devam edilir.
Açıklama:
Görevden uzaklaştırma, hakkında hem disiplin soruşturması hem de ceza kovuşturması açılan memur için uygulanabilir. Bu nedenle A seçeneği doğru cevaptır.
Soru 48
Kamu Görevlileri Etik Kurulunun üyelerini kim seçer?
Seçenekler
A
İçişleri Bakanı
B
İçişleri Bakanlığı Personel Genel Müdürü
C
Adalet Bakanı
D
Cumhurbaşkanı
E
TBMM başkanı
Açıklama:
Kamu Görevleri Etik Kurulunun 11 üyesinin tamamı ve bunlar içinden başkanı, Cumhurbaşkanı tarafından 4 yıl için seçilir.
Soru 49
DMK göre aşağıdakilerden hangisi memurluğu sona erdiren durumlardan değildir?
Seçenekler
A
Ölüm
B
Emeklilik
C
Çekilmiş sayılma
D
Bağdaşmazlık
E
Kınama cezası
Açıklama:
DMK’nın 94-98. maddelerinde memurluğu sona erdiren durumlar şöyle sıralanmıştır:
1. Çekilme (İstifa)
2. Çekilmiş (Müstafi) Sayılma
3. Devlet Memurluğundan Çıkarılma (İhraç)
4. Koşullarda Eksiklik
5. Bağdaşmazlık: Memurun, milletvekilliği
gibi, memurlukla bağdaşmayan bir göreve
başlamasıyla memurluğu sona erer.
6. Ölüm
7. Emeklilik
1. Çekilme (İstifa)
2. Çekilmiş (Müstafi) Sayılma
3. Devlet Memurluğundan Çıkarılma (İhraç)
4. Koşullarda Eksiklik
5. Bağdaşmazlık: Memurun, milletvekilliği
gibi, memurlukla bağdaşmayan bir göreve
başlamasıyla memurluğu sona erer.
6. Ölüm
7. Emeklilik
Soru 50
Göreve sarhoş gelen veya görev yerinde alkol alan memura disiplin cezalarından hangisi verilmelidir?
Seçenekler
A
Uyarma
B
Kademe ilerlemesinin durdurulması
C
Kınama
D
Aylıktan kesme
E
Devlet memurluğundan çıkarma
Açıklama:
- Göreve sarhoş gelmek, görev yerinde alkol almak
- Özürsüz-izinsiz 3-9 gün işe gelmeme
- Gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenleme
- Mal beyanında bulunmama
- Görevinde dil, din, ırk, parti ayrımı yapma
- Siyasal parti yararına veya zararına faaliyette bulunmak
kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren hallerdir.
- Özürsüz-izinsiz 3-9 gün işe gelmeme
- Gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenleme
- Mal beyanında bulunmama
- Görevinde dil, din, ırk, parti ayrımı yapma
- Siyasal parti yararına veya zararına faaliyette bulunmak
kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren hallerdir.
Soru 51
I. Binbaşı
II. Cumhuriyet Savcısı
III. Doktor Öğretim Üyesi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Devlet Memurları Kanununa tabi olmayan diğer kamu görevlilerine örnektir?
II. Cumhuriyet Savcısı
III. Doktor Öğretim Üyesi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Devlet Memurları Kanununa tabi olmayan diğer kamu görevlilerine örnektir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II ve III
C
I ve II
D
I ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Kendi özel personel rejimi olup DMK’ya tabi olmayan diğer kamu görevlilerine şu meslekler örnek olarak verilebilir:
1. Türk Silahlı Kuvvetleri Mensupları. 926 sa yılı TSK Personel Yasası kapsamında çalışan 241.389 civarındaki subay, astsubaylar ve diğer askeri personel,
2. Yükseköğretim Kurumları Öğretim Ele manları. Vakıf üniversiteleri dışında, 2914 sayılı Üniversite Personel Yasası kapsamın daki öğretim elemanları. Bunların sayısı 131.171 civarındadır. (Bunların dağılımı şu şekildedir: 20.013 profesör, 12.529 doçent, 29.161 yardımcı doçent, 16.019 öğretim görevlisi, 6.947 okutman, 3.657 uzman, 42.795 araştırma görevlisi)
3. Hâkim ve Savcılar. 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Yasası kapsamındaki yaklaşık 17.167 civarındaki hâkim ve savcılar,
4. Devlet Tiyatrosu ve Devlet Opera ve Balesi Sanatçıları,
5. Genelkurmay Mehteran Bölüğü sanatçıları,
6. Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası üyeleridir.
1. Türk Silahlı Kuvvetleri Mensupları. 926 sa yılı TSK Personel Yasası kapsamında çalışan 241.389 civarındaki subay, astsubaylar ve diğer askeri personel,
2. Yükseköğretim Kurumları Öğretim Ele manları. Vakıf üniversiteleri dışında, 2914 sayılı Üniversite Personel Yasası kapsamın daki öğretim elemanları. Bunların sayısı 131.171 civarındadır. (Bunların dağılımı şu şekildedir: 20.013 profesör, 12.529 doçent, 29.161 yardımcı doçent, 16.019 öğretim görevlisi, 6.947 okutman, 3.657 uzman, 42.795 araştırma görevlisi)
3. Hâkim ve Savcılar. 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Yasası kapsamındaki yaklaşık 17.167 civarındaki hâkim ve savcılar,
4. Devlet Tiyatrosu ve Devlet Opera ve Balesi Sanatçıları,
5. Genelkurmay Mehteran Bölüğü sanatçıları,
6. Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası üyeleridir.
Soru 52
I. Sınıflandırma
II. Liyakat
III. Kariyer
Devlet Memurları Kanunun 3. maddesine göre Kanunun dayandığı üç temel ilke yukarıdakilerden hangisi/hangileridir?
II. Liyakat
III. Kariyer
Devlet Memurları Kanunun 3. maddesine göre Kanunun dayandığı üç temel ilke yukarıdakilerden hangisi/hangileridir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
DMK 3. Maddesinde, DMK’nın üç temel ilke ye dayandığını belirtilmektedir:
1. Sınıflandırma 2. Kariyer 3. Liyakat
1. Sınıflandırma 2. Kariyer 3. Liyakat
Soru 53
I. Memur
II. Geçici personel
III. Sözleşmeli personel
IV. İşçi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Devlet Memurları Kanunu'nda öngörülen istihdam şekillerdendir?
II. Geçici personel
III. Sözleşmeli personel
IV. İşçi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Devlet Memurları Kanunu'nda öngörülen istihdam şekillerdendir?
Seçenekler
A
I, III ve IV
B
I ve III
C
I,II,III ve IV
D
I ve IV
E
I ve II
Açıklama:
DMK üç çeşit istihdam biçimi kabul etmiş, bunların dışında personel çalıştırılamayacağını hükme bağlamıştır. Buna göre kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel ve işçiler eliyle gördürülür.
Soru 54
I. Türk vatandaşı olmak
II. 18 yaşını doldurmuş olmak
III. En az ortaokul mezunu olmak
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri devlet memurluğuna alınacaklarda aranan genel şartlardandır?
II. 18 yaşını doldurmuş olmak
III. En az ortaokul mezunu olmak
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri devlet memurluğuna alınacaklarda aranan genel şartlardandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
I, II ve III
E
Yalnız I
Açıklama:
Devlet memurluğuna alınacaklarda aşağıdaki genel ve özel şartlar aranır:
- Türk vatandaşı olmak (Vatandaşlık). Çifte vatandaşlık memuriyete girişe engel değil dir. Yabancılar ancak “sözleşmeli” olarak istihdam edilebilir.
- Yaş: 18 yaşını tamamlamak. Bir meslek ve sanat okulunu bitirenler, 15 yaşını doldur mak ve yargı yoluyla kazaî rüşt kararı aldır mak koşuluyla memur olabilir.
- Öğrenim: En az ortaokul mezunu olmak. Ortaokul mezunları arasında istekli bulun mazsa, ilkokul mezunları da memuriyete alınabilir.
- Kamu haklarından mahrum bulunmamak.
- Mahkûmiyet. Türk Ceza Kanununun 53. maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (....) zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karış tırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı de ğerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak.
- Askerlik. Askerlikle ilgisi bulunmamak, as kerlik çağına gelmemiş bulunmak, askerlik çağına gelmişse muvazzaf askerlik hizmetini yapmış yahut ertelenmiş veya yedek sınıfa geçirilmiş bulunmak.
- Sağlık. Görevini devamlı yapmasına engel olabilecek akıl hastalığı bulunmamak.
- Güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araş tırması yapılmış olmak. (Bu şart önce 3.10.2016 tarih ve 676 sayılı OHAL KHK’sı ile sonra 1.2.2018 tarih ve 7070 sayılı Kanun ile aynen kabul edilmiştir.)
- Özel Koşullar: Belirli bir görevin gereği ola rak konmuş, belli bir mesleğe sahip olma ya da belli bir eğitim ve öğretim görme gibi kurumların özel kanun veya diğer mevzu atında aranan şartları taşımak. Avukatlık hizmetleri için “avukatlık ruhsatnamesine” sahip olma, Dışişleri Bakanlığı’nda meslek memuru olmak için yabancı dil bilme ya da kaymakam olmak için belli fakülteleri bitir me gibi.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi istisnai memuriyet değildir?
Seçenekler
A
Büyükelçi
B
Vali
C
Vali yardımcısı
D
Bakan yardımcı
E
Mit memuriyeti
Açıklama:
İstisnai memurlukların, yani sınav şartı aranma yan memurlukların bazıları şunlardır:
• Cumhurbaşkanlığı ve Türkiye Büyük Mil let Meclisinin memurlukları
• Bakan Yardımcılıkları
• Merkezi teşkilatın başkent örgütündeki bakanlıklar ve bağlı kuruluşların müşavirleri, Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirlikleri, Özel Kalem Müdürlükleri
• Valilikler
• Büyükelçilikler, Elçilikler, Daimi Temsilci likler
• Din İşleri Yüksek Kurulu Üyelikleri
• Milli İstihbarat Teşkilatı memurlukları
• Nükleer Düzenleme Kurumunun Başkan Yardımcılıkları ve Daire Başkanlıkları
• Devlet Konservatuvarında görevlendirilecek uluslararası ün yapmış üstün yeteneklere sahip Devlet sanatçıları
• Cumhurbaşkanlığı ve Türkiye Büyük Mil let Meclisinin memurlukları
• Bakan Yardımcılıkları
• Merkezi teşkilatın başkent örgütündeki bakanlıklar ve bağlı kuruluşların müşavirleri, Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirlikleri, Özel Kalem Müdürlükleri
• Valilikler
• Büyükelçilikler, Elçilikler, Daimi Temsilci likler
• Din İşleri Yüksek Kurulu Üyelikleri
• Milli İstihbarat Teşkilatı memurlukları
• Nükleer Düzenleme Kurumunun Başkan Yardımcılıkları ve Daire Başkanlıkları
• Devlet Konservatuvarında görevlendirilecek uluslararası ün yapmış üstün yeteneklere sahip Devlet sanatçıları
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi cumhurbaşkanı kararı ile atanmaktadır?
Seçenekler
A
Sayıştay Başsavcısı
B
Kaymakamlar
C
Vali yardımcısı
D
Defterdar
E
Vergi dairesi başkanı
Açıklama:
Cumhurbaşkanı kararı ile atananlar (Ekli (I) sayılı cetvel): Bakan yardımcıları, vali, büyükelçi, rektör, YÖK üyeleri, MİT Başkanı, Diyanet İşleri Başkanı, SGK Başkanı, Gelir İdaresi Başkanı, Sayıştay Başsavcısı gibi kamu kurum ve kuruluşlarının en üst hiyerarşik amirleri (başkanları, genel müdürleri, bazılarında yardımcıları) veya istisnalar dışında üst kurul üyeleri.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi memurların menfi ödevlerindendir?
Seçenekler
A
Hediye alma
B
Anayasa ve kanunlara sadakat
C
Kıyafet mecburiyeti
D
Hiyerarşik üstlere bağlılık
E
Mal bildiriminde bulunma
Açıklama:
Memurlar için Konan Yasak ve Sınırlamalar (menfi ödevler)
- İkinci Görev
- Ticari ve Diğer Kazanç
Getirici Faaliyetlerde
Bulunma - Toplu Eylem ve Hareketlerde
Bulunma Yasağı - Grev
- Hediye Alma ve Çıkar Sağlama
- Gizli Bilgileri Açıklama
- Ayrıldığı Kuruma Karşı Görev
Alma - Taraflı Davranma, Ayrımcılık
Yapma, Siyasal Etkinlikte Bulunma ve Siyasal Partilere Üye Olma - Basına Bilgi veya Demeç Verme
- Denetimindeki Teşebbüsten Menfaat Sağlama
- Bölücü ve Yıkıcı Etkinliklerde Bulunma
Soru 58
Devlet memuriyetinde 6. yılında olan memur A'nın yıllık izni kaç gündür?
Seçenekler
A
10
B
15
C
20
D
30
E
40
Açıklama:
Devlet memurlarının yıllık izin süresi, hizmeti 1 yıldan 10 yıla kadar (10 yıl dahil) olanlar için 20 gün, hizmeti 10 yıldan fazla olanlar için 30 gündür. Zorunlu hallerde bu sürelere gidiş ve dönüş için en çok ikişer gün eklenebilir.
Soru 59
Babalık izni kaç gündür?
Seçenekler
A
2 gün
B
3 gün
C
5 gün
D
10 gün
E
15 gün
Açıklama:
Memura, eşinin doğum yapması hâlinde, isteği üzerine on gün babalık izni verilir.
Soru 60
I. Kademe ilerlemesinin durdurulması aylıktan kesme cezasından daha ağır bir disiplin cezasıdır.
II. Kınama memura, görevinde ve davranışların da kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir.
III. Aylıktan kesme memurun, brüt aylığından 1/30 1/8 arasında kesinti yapılmasıdır.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri disiplin cezası konusunda doğdur?
II. Kınama memura, görevinde ve davranışların da kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir.
III. Aylıktan kesme memurun, brüt aylığından 1/30 1/8 arasında kesinti yapılmasıdır.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri disiplin cezası konusunda doğdur?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
Yalnız III
C
I ve III
D
II ve III
E
I ve II
Açıklama:
Yukarıda verilen tüm bilgiler doğru olduğu için doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 61
Müstafi sayılmak için mezuniyetsiz veya kurumlarınca kabul edilen mazereti olmaksızın görevin kesintisiz ne kadar süre ile terk edilmesi gerekmektedir?
Seçenekler
A
3 gün
B
5 gün
C
10 gün
D
15 gün
E
1 ay
Açıklama:
Mezuniyetsiz veya kurumlarınca kabul edi len mazereti olmaksızın görevin terk edil mesi ve bu terkin kesintisiz 10 gün devam etmesi halinde, yazılı müracaat şartı aran maksızın, çekilme isteğinde bulunulmuş sayılır. (Md. 94)
Soru 62
Hangisi 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun dayandığı temel ilkelerden biridir?
Seçenekler
A
Liyakat
B
Eşitlik
C
Tasarruf
D
Aleniyet
E
Dürüstlük
Açıklama:
DMK 3. Maddesinde, DMK’nın üç temel ilkeye dayandığı belirtilmektedir:
1. Sınıflandırma
2. Kariyer
3. Liyakat
1. Sınıflandırma
2. Kariyer
3. Liyakat
Soru 63
Mühendis, mimar, kimyager, jeolog, fizikçi, istatistikçi, fen memuru, tekniker, teknisyen vb memurlar hangi hizmet sınıfına dahildir?
Seçenekler
A
Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı
B
Din Hizmetleri Sınıfı
C
Emniyet Hizmetleri Sınıfı
D
Teknik Hizmetler Sınıfı
E
Genel İdare Hizmetleri Sınıfı
Açıklama:
Teknik Hizmetler Sınıfı: Mühendis, mimar, kimyager, jeolog, fizikçi, istatistikçi, fen memuru, tekniker, teknisyen vb. kişilerden oluşur (143.973 kişi; tüm memurların %5.92’si)
Soru 64
I. Memurlar
II. Sözleşmeli personel
III. İşçiler
Devlet Memurları Kanununa göre kamu hizmetleri yukarıdakilerden hangisi veya hangileri eliyle görülür?
II. Sözleşmeli personel
III. İşçiler
Devlet Memurları Kanununa göre kamu hizmetleri yukarıdakilerden hangisi veya hangileri eliyle görülür?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
II ve III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
DMK üç çeşit istihdam biçimi kabul etmiş, bunların dışında personel çalıştırılamayacağını hükme bağlamıştır. Buna göre kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel ve işçiler eliyle gördürülür.
Soru 65
Kamu kurum ve kuruluşlarında tahsis edilen işçilerle ilgili çıkan uyuşmazlıklar hangi mahkemede çözümlenir?
Seçenekler
A
İdare mahkemesi
B
İş mahkemesi
C
Sulh hukuk mahkemesi
D
Danıştay
E
İcra mahkemesi
Açıklama:
İşciler, bir iş akdi ile çalıştıkları ve İş Kanunu (özel hukuk) hükümlerine tabi oldukları için, kendileriyle ilgili her türlü uyuşmazlığın adlî mahkemelerce (İş Mahkemeleri) çözümlenir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi devlet memuru olma şartlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Türk vatandaşı olmak
B
18 yaşını tamamlamak
C
Üniversite mezunu olmak
D
Kamu haklarından mahrum bulunmamak
E
Görevini devamlı yapmasına engel olabilecek akıl hastalığı bulunmamak
Açıklama:
Devlet memurluğuna alınacaklarda aranan öğrenim şartı, en az ortaokul mezunu olmaktır.
Soru 67
Kurum ve kuruluşlar Kanuna göre çalıştırdıkları personele ait kadrolarda yüzde kaç oranında engelli personel çalıştırmak zorundadır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Kurum ve kuruluşlar bu Kanuna göre çalıştırdıkları personele ait kadrolarda % 3 oranında engelli çalıştırmak zorundadır. % 3’ün hesaplanmasında ilgili kurum veya kuruluşun (yurtdışı teşkilat hariç) toplam dolu kadro sayısı dikkate alınır.
Soru 68
Aday olarak atanmış Devlet memurunun adaylık süresinin en az ve en çok olabileceği süreler hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
En az 6 ay en çok 1 yıl
B
En az 1 yıl en çok 3 yıl
C
En az 1 yıl en çok 2 yıl
D
En az 2 yıl en çok 5 yıl
E
en az 1 yıl en çok 5 yıl
Açıklama:
Memuriyete giriş sınavlarında başarılı olanlardan kurumlarınca memur adayı olarak atanırlar. Aday olarak atanmış Devlet memurunun adaylık süresi bir yıldan az iki yıldan çok olamaz ve bu süre içinde aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz.
Soru 69
Başka yerdeki görevlere atananlar, atama emirlerinin kendilerine tebliğ tarihinden itibaren kaç gün içerisinde o yere hareket ederek işe başlamak zorundadırlar?
Seçenekler
A
5
B
10
C
15
D
20
E
30
Açıklama:
Başka yerdeki görevlere atananlar, atama emirlerinin kendilerine tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde o yere hareket ederek belli yol süresini izleyen iş günü içinde işe başlamak zorundadırlar.
Soru 70
Memurların haftalık çalışma süresi genel olarak kaç saattir?
Seçenekler
A
30
B
35
C
40
D
45
E
50
Açıklama:
Memurların haftalık çalışma süresi genel olarak 40 saattir. Bu süre Cumartesi ve Pazar günleri tatil olmak üzere düzenlenir.
Soru 71
Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları içerisinde yer alan "devlet memurluğundan çıkarma" cezasını vermeye aşağıdakilerden hangisi yetkilidir?
Seçenekler
A
Vali
B
Disiplin Kurulu
C
Yüksek Disiplin Kurulu
D
Disiplin Amiri
E
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
Açıklama:
Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir.
Soru 72
DMK kaç çeşit istihdam biçimi kabul etmiştir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
DMK üç çeşit istihdam biçimi kabul etmiş, bunların dışında personel çalıştırılamayacağını hükme bağlamıştır. Buna göre kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel ve işçiler eliyle gördürülür.
Soru 73
Türkiye’de hangi yıl sonrasında devlet memurluğu sınavları farklı içeriklerle uygulanmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
1975
B
1980
C
1985
D
1999
E
2005
Açıklama:
Türkiye’de 1980 sonrasında devlet memurluğu sınavları farklı içeriklerle uygulanmaya başlamıştır
Soru 74
Kamu personeli sınavı ilk hangi yılda uygulanmıştır?
Seçenekler
A
2001
B
2002
C
2003
D
2004
E
2005
Açıklama:
KPSS ilk olarak 2002 yılında uygulanmıştır.
Soru 75
Kurum ve kuruluşlar bu Kanuna göre çalıştırdıkları personele ait kadrolarda % kaç oranında engelli çalıştırmak zorundadır?
Seçenekler
A
7
B
8
C
6
D
3
E
1
Açıklama:
Kurum ve kuruluşlar bu Kanuna göre çalıştırdıkları personele ait kadrolarda % 3 oranında engelli çalıştırmak zorundadır.
Soru 76
Aday olarak atanmış Devlet memurunun adaylık süresi kaç yıldan çok olamaz?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Aday olarak atanmış Devlet memurunun adaylık süresi bir yıldan az iki yıldan çok olamaz
Soru 77
3 sayılı Üst Kademe Kamu Yöneticileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Atama Usûllerine Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hangi yılda çıkarılır?
Seçenekler
A
2005
B
2008
C
2005
D
2015
E
2018
Açıklama:
3 sayılı Üst Kademe Kamu Yöneticileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Atama Usûllerine Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi 10 Temmuz 2018 tarihinde çıkarılmıştır
Soru 78
Adaylık devresi içinde veya sonunda, sağlık nedenleri hariç, herhangi bir nedenle ilişikleri kesilenler, kaç yıl süre ile Devlet memurluğuna alınmazlar?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Adaylık devresi içinde veya sonunda, sağlık nedenleri hariç, yukarıda sayılan herhangi bir nedenle ilişikleri kesilenler, üç yıl süre ile Devlet memurluğuna alınmazlar.
Soru 79
Başka yerdeki görevlere atananlar, atama emirlerinin kendilerine tebliğ tarihinden itibaren kaç gün içerisinde o yere hareket ederek belli yol süresini izleyen iş günü içinde işe başlamak zorundadırlar?
Seçenekler
A
3
B
5
C
10
D
15
E
20
Açıklama:
Başka yerdeki görevlere atananlar, atama emirlerinin kendilerine tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde o yere hareket ederek belli yol süresini izleyen iş günü içinde işe başlamak zorundadırlar.
Soru 80
Bir göreve ilk defa veya yeniden atananlardan belge ile ispatı mümkün zorlayıcı sebepler olmaksızın süresi içinde işe başlamayanların atanmaları iptal edilir ve bunlar kaç yıl süreyle Devlet memuru olarak istihdam edilemezler?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Bir göreve ilk defa veya yeniden atananlardan belge ile ispatı mümkün zorlayıcı sebepler olmaksızın süresi içinde işe başlamayanların atanmaları iptal edilir ve bunlar 1 yıl süreyle Devlet memuru olarak istihdam edilemezler.
Soru 81
Başka yerdeki bir göreve atananlardan süresi içinde hareket ederek belli yol süresi sonunda yeni görevlerine başlamayanlara, eski görevlerinden ayrılış ve yeni görevlerine başlayış tarihleri arasında aylık verilmemek şartı ile kaç günlük bir süre daha verilebilir?
Seçenekler
A
2
B
4
C
6
D
8
E
10
Açıklama:
Başka yerdeki bir göreve atananlardan süresi içinde hareket ederek belli yol süresi sonunda yeni görevlerine başlamayanlara, eski görevlerinden ayrılış ve yeni görevlerine başlayış tarihleri arasında aylık verilmemek şartı ile 10 günlük bir süre daha verilebilir.
Ünite 7
Soru 1
Devletin, sahip olduğu kamu gücüne dayanarak vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülükler getirerek mal edinmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kamusal yükümlülükler getirme sonucu mal edinme
B
Bayındırlık faaliyeti sonucunda mal edinme
C
İdari sözleşmenin sona ermesinde mal devri
D
Düzenleme ortaklık payı şeklinde mal edinme
E
Kamulaştırma suretiyle mal edinme
Açıklama:
Kamusal yükümlülükler getirme sonucu mal edinme: Devlet (idare), sahip olduğu kamu gücüne dayanarak vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülükler getirerek mal edinebilir.
Soru 2
Baraj, baraj gölü, yol, köprü, tünel, liman, hava limanı gibi tesisler yaparak yahut yaptırarak mal edinmeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kamusal yükümlülükler getirme sonucu mal edinme
B
Bayındırlık faaliyeti sonucunda mal edinme
C
İdari sözleşmenin sona ermesinde mal devri
D
Düzenleme ortaklık payı şeklinde mal edinme
E
Kamulaştırma suretiyle mal edinme
Açıklama:
Bayındırlık faaliyeti sonucunda mal edinme: İdare bayındırlık faaliyetleri kapsamında, baraj, baraj gölü, yol, köprü, tünel, liman, hava limanı gibi tesisler yaparak yahut yaptırarak mal edinir.
Soru 3
İdarenin elindeki mal, idarenin özel hukuk malı ise, özel hukuk hükümlerine tabi olup, bu mallarla ilgili uyuşmazlıklar hangi yargıda çözülecektir?
Seçenekler
A
Adli yargıda
B
Özel yargıda
C
Genel yargıda
D
İdari yargıda
E
Kamu yargıda
Açıklama:
İdarenin elindeki mal, idarenin özel hukuk malı ise, özel hukuk hükümlerine tabi olup, bu mallarla ilgili uyuşmazlıklar da adlî yargıda çözülecektir.
Soru 4
.………………….“bir devlet malının umumun faydalanmasına koyan veya bir âmme hizmetine bağlayan, diğer tâbirle, hususî emlâki, orta malı veya hizmet malı kategorisine koyan veya âmme hizmetinin vasıtası haline getiren idarî tasarruf” olarak tanımlanmaktadır. Yukarıda verilen cümledeki boşluğu doldurunuz.
Seçenekler
A
Tahsis
B
Organik şart
C
Maddi şart
D
İçtihadî kıstaslar
E
İstimval
Açıklama:
Tahsis, “bir devlet malının umumun faydalanmasına koyan veya bir âmme hizmetine bağlayan, diğer tâbirle, hususî emlâki, orta malı veya hizmet malı kategorisine koyan veya âmme hizmetinin vasıtası haline getiren idarî tasarruf” olarak tanımlanmaktadır.
Soru 5
Aşağıdaki şıklardan hangileri idarenin uhdesindeki mallar, idarenin kamusal malları olarak kabul edilmektedir?
I-Hizmet malları
II-Orta malları
III-Sahipsiz mallar
I-Hizmet malları
II-Orta malları
III-Sahipsiz mallar
Seçenekler
A
I-II-III
B
I
C
I-II
D
II-III
E
III-IV
Açıklama:
Hizmet malları, Orta malları, Sahipsiz mallar
Soru 6
Tabii olarak oluşmayıp, insan müdahalesi ile oluşan mallar, hangi kamusal mallardır?
Seçenekler
A
Sun’i kamusal mallar
B
Doğal kamusal mallar
C
Hizmet kamusal mallar
D
Orta kamusal malları
E
Sahipsiz kamusal mallar
Açıklama:
Sun’i (Yapay) Kamusal Mallar: Tabii olarak oluşmayıp, insan müdahalesi ile oluşan mallar, sun’i kamusal mallardır.
Soru 7
Orta mallarından yararlanma konusunda aşağıdaki cümlelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Ortak kullanımda serbestlik ilkesi geçerlidir.
B
Ortak kullanımda eşitlik ilkesi geçerlidir.
C
Ortak kullanım kural olarak ücretsizdir.
D
Ortak kullanım süreklilik arz eder.
E
Ortak kullanım kural olarak bazı durumlarda ücretlidir.
Açıklama:
Ortak kullanım kural olarak ücretsizdir.
Soru 8
Aşağıdaki şıklardan hangileri özel ve özel-istisnaî yararlanmanın şartlarındandır?
I-Özel-istisnai yararlanma izne tabidir
II-Özel-istisnaî yararlanma ücrete tabidir
III-Özel-istisnaî yararlanma süreye tabidir
VI-Özel-istisnaî yararlanma, kamusal malın tahsis amacına uygun olmalıdır
I-Özel-istisnai yararlanma izne tabidir
II-Özel-istisnaî yararlanma ücrete tabidir
III-Özel-istisnaî yararlanma süreye tabidir
VI-Özel-istisnaî yararlanma, kamusal malın tahsis amacına uygun olmalıdır
Seçenekler
A
I-II
B
I-III
C
I-II-III
D
I-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
(a)Özel-istisnai yararlanma izne tabidir. (b) Özel-istisnaî yararlanma ücrete tabidir. (c) Özel-istisnaî yararlanma süreye tabidir. (d) Özel-istisnaî yararlanma, kamusal malın tahsis amacına uygun olmalıdır.
Soru 9
Anayasanın 46. ve Kamulaştırma Kanunu’nun 3. maddesinde, bazı şartlar çerçevesinde kamulaştırma bedelinin taksitle de ödenebileceği hüküm altına alınmıştır. Taksitlendirme en fazla yıllık olarak kaç eşit taksit şeklinde olabilir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Taksitlendirme usulü: Taksitlendirme en fazla yıllık olarak 5 eşit taksit (beş yıl-beş taksit) şeklinde olabilir. Taksitlendirme durumunda, kamulaştırma bedelinin en az altıda biri, peşin ödenmek zorundadır.
Soru 10
Kamulaştırma bedelinin idarece bankaya yatırılması ve tescil kararında tarafların anlaştığı veya tarafların anlaşamaması halinde hâkim tarafından kamulaştırma bedeli (peşin veya ilk taksidi) hak sahibi adına, ilanda belirtilen bankaya yatırılması ve yatırıldığına dair makbuzun ibraz edilmesi için idareye …………………….. gün süre verilir. Yukarıda verilen cümledeki boşluğu doldurunuz.
Seçenekler
A
beş
B
yedi
C
on
D
oniki
E
onbeş
Açıklama:
Kamulaştırma bedelinin idarece bankaya yatırılması ve tescil kararı: Tarafların anlaştığı veya tarafların anlaşamaması halinde hâkim tarafından kamulaştırma bedeli (peşin veya ilk taksidi) hak sahibi adına, ilanda belirtilen bankaya yatırılması ve yatırıldığına dair makbuzun ibraz edilmesi için idareye onbeş gün süre verilir.
Soru 11
"Bazı mallar, doğrudan devletin (idarenin) malı olur. Bu bağlamda hava, deniz, dağlar, ormanlar, kayalar, tabii kaynak ve servetler devletin malıdır. Anayasa bu mallar için 'devletin hüküm ve tasarrufu altındaki mallar' deyimini kullanmaktadır." İdarenin mal ihtiyacının karşılanmasına yönelik olarak yukarıdaki metinde bahsedilen usul, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bayındırlık faaliyeti sonucunda mal edinme
B
Satın alma ve bağış suretiyle mal edinme
C
Borçlanma suretiyle mal edinme
D
Tabii olarak mal edinme
E
Düzenleme ortaklık payı şeklinde mal edinme
Açıklama:
Tabii olarak mal edinme: Tabii olarak oluşan mallar, doğrudan devletin (idarenin) malı olur. Bu bağlamda hava, deniz, dağlar, ormanlar, kayalar, tabii kaynak ve servetler devletin malıdır. Anayasa bu mallar için “devletin hüküm ve tasarrufu altındaki mallar” deyimini kullanmaktadır (m.168,169). Doğru cevap D'dir.
Soru 12
'Kamu hizmeti niteliğine bürünen özel teşebbüsün, bedeli mukabilinde, bütün olarak (taşınır ve taşınmazlarla birlikte) kamuya geçirilmesini' ifade eden kavram, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İstimval
B
Devletleştirme
C
İdari sözleşmenin sona ermesinde mal devri
D
Kamulaştırma
E
Kamusal yükümlülükler getirme sonucu mal edinme
Açıklama:
Devletleştirme, kamu hizmeti niteliğine bürünen özel teşebbüsün, bedeli mukabilinde, bütün olarak (taşınır ve taşınmazlarla birlikte) kamuya geçirilmesini ifade etmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 13
İdarenin mal ihtiyacının karşılanmasına yönelik olarak uygulanan olağanüstü usul (istimval) hakkında, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
İstimval, idareye ihtiyacı olan “şey”leri, kamu gücü kullanarak elde etme imkânı veren bir kamu hukuku usulüdür.
B
İstimval yetkisinin kanunda açıkça düzenlenmiş olması gerekir.
C
Kamulaştırma taşınır ve taşınmaz mallar için geçerli olan bir usul iken, istimval sadece taşınır mallar veya bedeni yükümlülükler için uygulanan bir yöntemdir.
D
Olağan zamanlarda istimvale başvurulamaz.
E
İstimval kararının yargısal denetimi idarî yargıda, bedel uyuşmazlıkları ise adlî yargıda görülür.
Açıklama:
“Kamulaştırma” ile “istimval” arasında konu unsuru bakımından fark olup; kamulaştırma sadece taşınmaz mallar için geçerli olan bir usul iken, istimval taşınır mallar için veya bedeni yükümlülükler için uygulanan bir yöntemdir. Doğru cevap C'dir.
Soru 14
I. Devlet ve diğer kamu tüzel kişilerinin uhdesinde bulunan tüm mallara “kamusal mal" denir.
II. İdarenin elindeki mal, idarenin özel hukuk malı ise, özel hukuk hükümlerine tabi olup, bu mallarla ilgili uyuşmazlıklar da adlî yargıda çözülecektir.
III. Kamu tüzel kişilerinin uhdesinde olup, kamu hukuku kurallarına tabi olan mallar, “kamu malı” adı verilmektedir.
İdarenin mallarına ilişkin olarak yukarıda verilen önermelerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. İdarenin elindeki mal, idarenin özel hukuk malı ise, özel hukuk hükümlerine tabi olup, bu mallarla ilgili uyuşmazlıklar da adlî yargıda çözülecektir.
III. Kamu tüzel kişilerinin uhdesinde olup, kamu hukuku kurallarına tabi olan mallar, “kamu malı” adı verilmektedir.
İdarenin mallarına ilişkin olarak yukarıda verilen önermelerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I - II
D
I - III
E
II - III
Açıklama:
Devlet ve diğer kamu tüzel kişilerinin uhdesinde bulunan tüm mallara “kamu malı" denir. Kamu tüzel kişilerinin uhdesinde olup, kamu hukuku kurallarına tabi olan mallar, “kamusal mal” adı verilmektedir. Bunların yanında doğru olan tek önermeye (II no'lu) göre, idarenin elindeki mal, idarenin özel hukuk malı ise, özel hukuk hükümlerine tabi olup, bu mallarla ilgili uyuşmazlıklar da adlî yargıda çözülecektir. Doğru cevap B'dir.
Soru 15
Tahsis kavramı ile ilgili verilen aşağıdaki önermelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İdarenin mülkiyetinde olan bir malın, kamunun doğrudan kullanılmasına sunulması, bir hizmete özgülenmesi veya hizmet malı haline getirilmesi, tahsis işlemini oluşturmaktadır.
B
Sahipsiz mallar için ayrıca bir tahsis işlemine gerek bulunmamaktadır.
C
Tahsis, sadece tek taraflı bir idarî işlemle gerçekleştirilebilir.
D
İdarenin sahip olduğu mallar, ancak “tahsis işlemi” ile kamusal mal haline gelebilir.
E
Tahsis işleminin ilgası (kaldırılması) kamusal malı, kamusal mal statüsünden çıkarıp, idarenin özel malı statüsüne sokan bir işlemdir.
Açıklama:
Tahsis, genellikle tek taraflı bir idarî işlem şeklinde olmakla birlikte, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, yönetmelik, hatta idarî sözleşme ile de gerçekleşebileceği kabul edilmektedir. Malın oluşumu ve niteliğine göre tahsis işlemi de farklılık taşımaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 16
I. Kamu mallarının sınırları, tek taraflı işlemle idare tarafından belirlenir.
II. İdare, kamu mallarını bağışlama veya ücretsiz devretme yetkisine sahiptir.
III. Kamu malları, haciz, ipotek gibi özel hukuk işlemlerine konu olamaz.
Kamu mülkiyeti ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. İdare, kamu mallarını bağışlama veya ücretsiz devretme yetkisine sahiptir.
III. Kamu malları, haciz, ipotek gibi özel hukuk işlemlerine konu olamaz.
Kamu mülkiyeti ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I - II
D
I - III
E
II - III
Açıklama:
Kamu mallarının sınırları, tek taraflı işlemle idare tarafından belirlenir. Kamu malları, haciz, ipotek gibi özel hukuk işlemlerine konu olamaz. Ancak idare, kamu mallarını bağışlama veya ücretsiz devretme yetkisine sahip değildir. Dolayısıyla I ve III no'lu önermeler doğru niteliktedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 17
Kamusal mallar tahsis cihetine göre sınıflandırıldığında, aşağıdakilerden hangisi diğerlerinden ayrılır?
Seçenekler
A
Kara, hava, deniz tesis ve araçları
B
Belediye binaları
C
Kütüphaneler ve içindeki kitaplar
D
Müzeler
E
Pazar ve panayır yerleri
Açıklama:
Kamunun (halkın) doğrudan kullanımına ya da yararlanmasına sunulan mallara orta malları denir. Yollar, meydanlar, köprüler, tüneller, pazar ve panayır yerleri orta mallarının örneklerini oluşturur. Diğer şıklarda yer alan mallar ise, hizmet mallarının örneğini oluşturmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 18
- Kamusal mallar üzerinde sınırlı aynî hak kurulamaz.
- Kamusal mallar haczedilemez.
- Kamusal malların tapu siciline tescili gerekmez.
Yukarıda verilen önermeler, kamusal malların özelliklerinden hangisini ön plana çıkarmaktadır?
- Kamusal mallar haczedilemez.
- Kamusal malların tapu siciline tescili gerekmez.
Yukarıda verilen önermeler, kamusal malların özelliklerinden hangisini ön plana çıkarmaktadır?
Seçenekler
A
Kamusal malların devir ve ferağ edilmezliği
B
Kamusal malların zaman aşımı ile iktisap edilmezliği
C
Kamusal malların özel hukuk işlemlerine konu olamaması
D
Kamusal malların özel bir korumaya tabi olması
E
Kamusal malların vergi gibi yükümlülüklerden muaf olması
Açıklama:
kamusal mallar kural olarak kamu hukuku (idare hukuku) hükümlerine tabidirler. Bu nedenle de özel hukuk işlemlerine konu olamazlar. Konu olamayacağı özel hukuk işlemlerinden bazıları şunlardır: (a) Kamusal mallar üzerinde sınırlı aynî hak kurulamaz. (b) Kamusal mallar kira gibi özel hukuk sözleşmelerine konu olamaz. (c) Kamusal mallar haczedilemez. (d) Kamusal malların tapu siciline tescili gerekmez. Doğru cevap C'dir.
Soru 19
"Yollar, köprüler, tüneller, kaldırımlar, meydanlar, parklar, bahçeler, mesire yerleri gibi mallardan genel ve ortak (anonim) olarak yararlanılır Ortak ve genel yararlanma, önceden izin alınmaksızın, eşit şartlarda ve kural olarak bedel ödemeksizin kamusal mallardan yararlanmayı ifade etmektedir." Yukarıdaki metinde bahsi geçen (malların türüne göre) yararlanma biçimi, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdarenin orta mallarından yararlanma
B
İdarenin özel mallarından yararlanma
C
İdarenin hizmet mallarından yararlanma
D
Sahipsiz mallardan yararlanma
E
Özel-istisnai yararlanma
Açıklama:
Orta mallarından yararlanma: Yollar, köprüler, tüneller, kaldırımlar, meydanlar, parklar, bahçeler, mesire yerleri gibi orta mallarından genel ve ortak (anonim) olarak yararlanılır Ortak ve genel yararlanma, önceden izin alınmaksızın, eşit şartlarda ve kural olarak bedel ödemeksizin kamusal mallardan yararlanmayı ifade etmektedir. Genel ve ortak yararlanmanın temel ilkelerini şu şekilde sıralamak mümkündür: (1) Ortak kullanımda serbestlik ilkesi geçerlidir. (2) Ortak kullanımda eşitlik ilkesi geçerlidir. (3) Ortak kullanım kural olarak ücretsizdir. (4) Ortak kullanım süreklilik arz eder. Doğru cevap A'dır.
Soru 20
Kamulaştırma kavramı ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kamulaştırma ancak devlet ve diğer kamu tüzel kişileri tarafından yapılabilir.
B
Kamulaştırma, kamu yararı amacıyla yapılabilir.
C
Kamulaştırma, ancak özel mülkiyetteki taşınmaz mallar hakkında yapılabilir
D
Kamulaştırma, gerçek değerin kural olarak peşin ve nakden ödenmesi suretiyle yapılır
E
Kamulaştırma bedelinin trampa yoluyla ödenmesi, mâlikin kabulüne bağlı değildir.
Açıklama:
Kamulaştırma bedelinin trampa yoluyla ödenmesi, mâlikin kabulüne bağlıdır. Mâlik kabul etmez ise, para ile ödeme yapılmak zorundadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 21
Devletin, olağanüstü hallerde (olağanüstü hal, savaş ve seferberlik gibi) vatandaşlar için getirebileceği para, taşınır mal ve çalışma yükümlülüklerine hukukta ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kamulaştırma
B
İstimval
C
Bağışlama
D
El koyma
E
Tahsis
Açıklama:
Devletin, olağanüstü hallerde (olağanüstü hal, savaş ve seferberlik gibi) vatandaşlar için getirebileceği para, taşınır mal ve çalışma yükümlülüklerine hukukta “istimval” adı verilmektedir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi orta mallarına örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Okul binası
B
Hava gazı tesisleri
C
Köprüler
D
Ormanlar
E
Adliye binası
Açıklama:
Kamunun (halkın) doğrudan kullanımına ya da yararlanmasına sunulan mallara orta malları denir. Yollar, meydanlar, köprüler orta mallarının örneklerini oluşturur. Orta malları, kamusal mal niteliklerini (orta malı olmaları) tahsis işlemi ile kazanırlar.
Soru 23
Bir devlet malının umumun faydalanmasına koyan veya bir âmme hizmetine bağlayan, diğer tâbirle, hususî emlâki, orta malı veya hizmet malı kategorisine koyan veya âmme hizmetinin vasıtası haline getiren idarî tasarrufa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tahsis
B
İstimval
C
İstimlak
D
Kamulaştırma
E
Özelleştirme
Açıklama:
İdarenin mülkiyetinde olan bir malın, kamunun doğrudan kullanılmasına sunulması, bir hizmete özgülenmesi veya hizmet malı haline getirilmesi, tahsis işlemini oluşturmaktadır.
Soru 24
- İnsan müdahalesi ile oluşan mallardır.
- Oluşumları ile birlikte kamusal mal haline gelirler.
- Örnek olarak kaldırım verilebilir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Tabii olarak oluşmayıp, insan müdahalesi ile oluşan mallar, sun’i kamusal mallardır. Mesela bir idarenin hizmet binası, yol, köprü, hastane binası, kışla binası, adlîye binası, park, kaldırım, meydan gibi kamusal mallar, kendiliğinden değil, insan müdahalesi ile oluştuklarından sun’i (yapay) kamusal mal sınıfında yer alırlar. Bunların kamusal mal niteliğini kazanması tahsis işlemi (kamunun kullanımına ya da bir kamu hizmetine tahsis) olduğundan, kamusal mal olmaktan çıkmaları da tahsis işleminin ilgası (kaldırılması) ile gerçekleşir.
Soru 25
- Devir ve ferağ edilebilirler.
- Zamanaşımı ile iktisap edilebilirler.
- Vergi gibi yükümlülüklerden muaftırlar.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kamusal malların devir ve ferağ edilmezliği ilkesi gereğince, malın kamusal mal statüsü devam ettiği sürece satım, takas gibi işlemlere konu olamaz.
Özel hukukta, başkasının taşınmazını belli bir süre nizasız ve fasılasız kullanan kişinin, o malı iktisap edeceği kabul edilmektedir. Kamusal mallar, bu şekilde zaman aşımı ile özel hukuk kişilerince iktisap edilemez, yani üzerinde mülkiyet hakkı tesis edilemez.
Bu nedenlerle (I) ve (II) yanlıştır.
Özel hukukta, başkasının taşınmazını belli bir süre nizasız ve fasılasız kullanan kişinin, o malı iktisap edeceği kabul edilmektedir. Kamusal mallar, bu şekilde zaman aşımı ile özel hukuk kişilerince iktisap edilemez, yani üzerinde mülkiyet hakkı tesis edilemez.
Bu nedenlerle (I) ve (II) yanlıştır.
Soru 26
- Kamu mallarından yararlanmada, idarenin üstün ve bertaraf edilemez yetkileri vardır.
- Ortak yararlanmalarda, ücretli olarak yararlanmak esastır.
- Kamu mallarından yararlanma hakları, idarenin kamusal malların tahsisini belirleme ve değiştirme yetkisini kısıtlayabilir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Ortak yararlanmalarda, ücretsiz olarak yararlanmak esastır.
Kamu mallarından yararlanma hakları, idarenin kamusal malların tahsisini belirleme ve değiştirme yetkisini kısıtlayamaz.
Bu nedenlerle (II) ve (III) yanlıştır.
Kamu mallarından yararlanma hakları, idarenin kamusal malların tahsisini belirleme ve değiştirme yetkisini kısıtlayamaz.
Bu nedenlerle (II) ve (III) yanlıştır.
Soru 27
Bir lokantanın, kaldırıma masa koyması Mezarlığa bir kişinin defnedilmesi Hallerde kabzımallara yer verilmesi Yukarıdakilerden hangileri kamusal mallardan özel (kural) yararlanmaya örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Yanız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Özel (kural) yararlanma: Bir kamusal malın, bir kişinin doğrudan ve özel kullanımına tahsis edilmesidir. Tahsisin gerçekleşmesi, özel yararlanmaya bağlıdır. Başka bir deyişle, tahsis mutlaka özel yararlanmayı gerekir. Özel yararlanma, bir istisna değil, kuraldır. Mesela mezarlığa bir kişinin defnedilmesi, otobüs terminalinde, otobüs şirketlerine bilet satış yerleri verilmesi, hallerde kabzımallara yer verilmesi özel yararlanma biçimidir.
Soru 28
- Özel-istisnai yararlanmada idarenin iznine (ruhsat ya da sözleşme) gerek vardır.
- Özel-istisnaî yararlanma için verilen süre sona erdiğinde tekrar uzatılması mümkün değildir.
- Kamusal malın tahsis amacına aykırı, özel-istisnaî yararlanma olamaz.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bu tür yararlanma belli bir süreye tabidir. Yararlanmanın süresi, ruhsat işleminde ya da sözleşmede belirtilir. Süre sona erdiğinde tekrar uzatılması mümkündür. Mesela okul binalarındaki kantinler, genellikle bir-üç yıl süreyle özel hukuk kişilerine verilmektedir. Bu nedenle (II) yanlıştır.
Soru 29
Aşağıda kamulaştırmanın temel ilkeleri ile ilgili olarak verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kamulaştırma devlet ve kamu tüzel kişileri tarafından yapılabilir.
B
Kamulaştırma, kamu yararı amacıyla yapılabilir.
C
Kamulaştırma, gerçek değerin kural olarak peşin ve nakden ödenmesi suretiyle yapılır.
D
Kamulaştırma bedelinin herhangi bir sebeple zamanında ödenememesi halinde mevduata uygulanan en yüksek faiz uygulanır.
E
Yeterli ödenek temin edilmeden, kamulaştırma işlemlerine başlanılamaz.
Açıklama:
Anayasanın 46. ve Kamulaştırma Kanunu’nun 3. maddesi hükmü gereğince, kamulaştırma bedelinin herhangi bir sebeple zamanında ödenememesi halinde, yine kamulaştırma bedelinin taksitle ödenmesi durumunda, hak sahibine devlet alacakları için öngörülen en yüksek faiz oranları uygulanarak ödeme yapılmak zorunluluğu vardır.
Soru 30
Kamulaştırmanın idari aşamaları sıralamasında kamu yararı kararının alınmasından sonraki işlem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamulaştırma bedeli için yeterli ödeneğin temin edilmesi
B
Kamulaştırılacak taşınmazın belirlenmesi
C
Kamulaştırma kararının alınması ve tapu siciline şerh verilmesi
D
Kamulaştırma bedelinin tespiti
E
Satın alma usulünün denenmesi
Açıklama:
Anayasanın 46. maddesi ve Kamulaştırma Kanunu’na göre idarî aşamalar, sırasıyla şu şekilde gerçekleşir:
a) Kamulaştırma bedeli için yeterli ödeneğin temin edilmesi
b) Kamu yararı kararının alınması
c) Kamulaştırılacak taşınmazın belirlenmesi
d) Kamulaştırma kararının alınması ve tapu siciline şerh verilmesi
e) Kamulaştırma bedelinin tespiti
f) Satın alma usulünün denenmesi
a) Kamulaştırma bedeli için yeterli ödeneğin temin edilmesi
b) Kamu yararı kararının alınması
c) Kamulaştırılacak taşınmazın belirlenmesi
d) Kamulaştırma kararının alınması ve tapu siciline şerh verilmesi
e) Kamulaştırma bedelinin tespiti
f) Satın alma usulünün denenmesi
Soru 31
İmar mevzuatına göre, idare ifraz (parselasyon) işlemlerinde ortaklık payı adı altında, yüzde kaç oranına kadar özel mülkiyetteki taşınmazları kamu malı haline getirebilmektedir?
Seçenekler
A
10
B
20
C
30
D
40
E
50
Açıklama:
İmar mevzuatına göre, idare ifraz (parselasyon) işlemlerinde ortaklık payı adı altında, %40 oranına kadar özel mülkiyetteki taşınmazları kamu malı haline getirebilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi idarenin olağanüstü hallerde başvurabileceği bir mal edinme usulüdür?
Seçenekler
A
İstimval
B
Kamulaştırma
C
Devletleştirme
D
Müsadere
E
Miras
Açıklama:
Devletin, olağanüstü hallerde (olağanüstü hal, savaş ve seferberlik gibi) vatandaşlar için getirebileceği para, taşınır mal ve çalışma yükümlülüklerine hukukta “istimval” adı verilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 33
İstimval ile ilgili aşağıdaki önermelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İstimval yetkisinin kanunda açıkça düzenlenmesi gerekir.
B
İstimval yöntemine ancak olağanüstü durumlarda başvurulabilir.
C
İstimval ile el konulan malın karşılığı sahibine ödenir.
D
İstimval kararının yargısal denetimi idari yargıda görülür.
E
İstimvale ilişkin bedel uyuşmazlıkları idari yargıda görülür.
Açıklama:
İstimval kararının yargısal denetimi idarî yargıda, bedel uyuşmazlıkları ise adlî yargıda görülür. Doğru cevap E'dir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi bir orta malıdır?
Seçenekler
A
Hastane binası
B
Adliye binası
C
Köprü
D
Dağ
E
Orman
Açıklama:
Kamunun (halkın) doğrudan kullanımına ya da yararlanmasına sunulan mallara orta malları denir. Yollar, meydanlar, köprüler orta mallarının örneklerini oluşturur. Doğru cevap C'dir.
Soru 35
Kamusal malların özellikleri ile ilgili aşağıdaki önermelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kamusal mallar üzerinde sınırlı ayni hak kurulabilir.
B
Kamusal mallar kira gibi özel hukuk sözleşmelerine konu olabilir.
C
Kamusal mallar haczedilebilir.
D
Kamusal mallar kamulaştırılabilir.
E
Kamusal malların tapu siciline tescili gerekmez.
Açıklama:
Kamusal mallar kural olarak kamu hukuku (idare hukuku) hükümlerine tabidirler. Bu nedenle de özel hukuk işlemlerine konu olamazlar. Konu olamayacağı özel hukuk işlemlerinden bazıları şunlardır: (a) Kamusal mallar üzerinde sınırlı aynî hak kurulamaz. (b) Kamusal mallar kira gibi özel hukuk sözleşmelerine konu olamaz. (c) Kamusal mallar haczedilemez. (d) Kamusal malların tapu siciline tescili gerekmez. Doğru cevap E'dir.
Soru 36
- Eşitlik
- Serbestlik
- Ücretsizlik
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Genel ve ortak yararlanmanın temel ilkelerini şu şekilde sıralamak mümkündür: (1) Ortak kullanımda serbestlik ilkesi geçerlidir. (2) Ortak kullanımda eşitlik ilkesi geçerlidir. (3) Ortak kullanım kural olarak ücretsizdir. (4) Ortak kullanım süreklilik arz eder. Doğru cevap E'dir.
Soru 37
Kamulaştırma Kanunu'nun 26. maddesine göre trampa yoluyla kamulaştırmada, idarenin trampa olarak vereceği taşınmaz malın değeri, kamulaştırma bedelinin yüzde kaçını aşamaz?
Seçenekler
A
100
B
120
C
150
D
200
E
250
Açıklama:
İdarenin trampa olarak vereceği taşınmaz malın değeri, kamulaştırma bedelinin yüzde yüz yirmisini aşamaz.
Soru 38
Kamulaştırma için kamu yararı kararı alınmasında aşağıdaki yetkili makam eşleşmelerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Köy - Muhtar
B
Belediye - Belediye encümeni
C
Üniversite - Yönetim kurulu
D
İl özel idaresi - İl encümeni
E
TRT - Yönetim kurulu
Açıklama:
Köy ihtiyar kurulu: Köy için kamulaştırılmalarda yetkilidir. Onay merci, kaymakam ya da validir. Doğru cevap A'dır.
Soru 39
Kamulaştırma işleminin idari aşamalarından aşağıdaki seçeneklerden hangisi diğerlerinden önce gelir?
Seçenekler
A
Kamu yararı kararının alınması
B
Kamulaştırılacak taşınmazın belirlenmesi
C
Kamulaştırma kararının alınması
D
Kamulaştırma bedelinin tespiti
E
Satın alma usulünün denenmesi
Açıklama:
Kamulaştırmanın idari aşaması yeterli ödeneğin temin edilmesi ile başlar. Ardından kamu yararı kararı alınır. Doğru cevap A'dır.
Soru 40
Bir kamu tüzel kişisinin, başka bir kamu tüzel kişisinin malına ihtiyacı olduğunda, izlenecek usul 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 30. maddesinde gösterilmiştir. Buna göre iki kamu tüzel kişisi anlaşamazlarsa aşağıdakilerden hangisine başvurmaları gerekmektedir?
Seçenekler
A
Bölge idare mahkemesi
B
Danıştay
C
Cumhurbaşkanı
D
İçişleri Bakanı
E
Yargıtay
Açıklama:
Kamulaştırma Kanunu’nun 30. maddesinde, iki kamu tüzel kişisinin önce anlaşma yoluna başvuracağı, anlaşamaz iseler Danıştay’ın kararına başvuracakları belirtilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 41
I. Satın alma ve bağış suretiyle mal edinme
II. Borçlanma suretiyle mal edinme
III. Kamusal yükümlülükler getirme sonucu mal edinme
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri idarenin doğal yoldan mal ve para edinmesine ilişkin hukuken öngörülen usullerdendir?
II. Borçlanma suretiyle mal edinme
III. Kamusal yükümlülükler getirme sonucu mal edinme
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri idarenin doğal yoldan mal ve para edinmesine ilişkin hukuken öngörülen usullerdendir?
Seçenekler
A
I,II ve III
B
II ve III
C
I ve III
D
I ve II
E
Yalnız I
Açıklama:
İdarenin olağan mal ve para elde etmesine ilişkin hukukta öngörü- len usulleri kısaca şu şekilde sıralayabiliriz
(1) Tabii olarak mal edinme
2) Satın alma ve bağış suretiyle mal edinme
(3) Borçlanma suretiyle mal edinme
(4) Kamusal yükümlülükler getirme sonucu mal edinme
(5) Bayındırlık faaliyeti sonucunda mal edinme
(6) İdari sözleşmenin sona ermesinde mal devri
(7) Düzenleme ortaklık payı şeklinde mal edinme
(8) Kamulaştırma suretiyle mal edinme
(9) Devletleştirme suretiyle mal edinme
(10) Miras yoluyla mal edinme
(11) Para cezaları, müsadere ve mülkiyetin kamuya geçirilmesi suretiyle mal edinme
(1) Tabii olarak mal edinme
2) Satın alma ve bağış suretiyle mal edinme
(3) Borçlanma suretiyle mal edinme
(4) Kamusal yükümlülükler getirme sonucu mal edinme
(5) Bayındırlık faaliyeti sonucunda mal edinme
(6) İdari sözleşmenin sona ermesinde mal devri
(7) Düzenleme ortaklık payı şeklinde mal edinme
(8) Kamulaştırma suretiyle mal edinme
(9) Devletleştirme suretiyle mal edinme
(10) Miras yoluyla mal edinme
(11) Para cezaları, müsadere ve mülkiyetin kamuya geçirilmesi suretiyle mal edinme
Soru 42
Devletin, olağanüstü hallerde (olağanüstü hal, savaş ve seferberlik gibi) vatandaşlar için getirebileceği para, taşınır mal ve çalışma yükümlülüklerine hukukta ... adı verilmektedir. Boş bırakılan yere aşağıdakileren hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Satış
B
Bağış
C
Kamulaştırma
D
Kamulaştırmasız el atma
E
İstimval
Açıklama:
Devletin, olağanüstü hallerde (olağanüstü hal, savaş ve seferberlik gibi) vatandaşlar için getirebileceği para, taşınır mal ve çalışma yükümlülüklerine hukukta “istimval” adı verilmektedir.
Soru 43
I. Kamunun doğrudan yararlanmasına sunulması
II. Bir kamu hizmetine, o hizmet için özel bir düzenleme ile tahsis edilmesi
III. İdarenin mülkiyetinde olması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri kamusal mallara ilişkin içtihadı kıstaslardandır?
II. Bir kamu hizmetine, o hizmet için özel bir düzenleme ile tahsis edilmesi
III. İdarenin mülkiyetinde olması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri kamusal mallara ilişkin içtihadı kıstaslardandır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II ve III
C
I ve III
D
I ve II
E
Yalnız III
Açıklama:
İçtihadî kıstaslar: İdarenin elindeki malın, hangi türden mal olduğu konusunda kanunda bir açıklık olmadığı durumda, öğreti ve içtihatla geliştirilen kıstaslara bakmak gerekecektir. İdarenin elindeki bir malın kamusal mal niteliğinde olabilmesi için şu şartların gerçekleşmesi gerekir:
(1) Organik şart (kamu mülkiyeti): Söz konusu mal idarenin elinde (mülkiyetinde) olmalıdır. İdarenin mülkiyetinde olmayan mallar kamusal mal niteliğinde olamaz.
(2) Maddî şart (tahsis): İdarenin mülkiyetinde olan malın, kamusal mal niteliğinde olabilmesi için söz konusu malın; ya “kamunun doğrudan yararlanmasına sunulması” ya da “bir kamu hizmetine, o hizmet için özel bir düzenleme ile tahsis” edilmesi gerekir.
(1) Organik şart (kamu mülkiyeti): Söz konusu mal idarenin elinde (mülkiyetinde) olmalıdır. İdarenin mülkiyetinde olmayan mallar kamusal mal niteliğinde olamaz.
(2) Maddî şart (tahsis): İdarenin mülkiyetinde olan malın, kamusal mal niteliğinde olabilmesi için söz konusu malın; ya “kamunun doğrudan yararlanmasına sunulması” ya da “bir kamu hizmetine, o hizmet için özel bir düzenleme ile tahsis” edilmesi gerekir.
Soru 44
Denizler, göller, nehirler, dağlar, kayalar, hava ne tür kamusal mallardandır?
Seçenekler
A
Doğal kamusal mallar
B
Suni kamusal mallar
C
Hizmet malları
D
Orta malları
E
Kamunun özel malı
Açıklama:
İnsan müdahalesi olmadan, tabii olaylar sonucunda oluşan mallara, doğal (tabii) kamusal mallar denir. Mesela denizler, göller, nehirler, dağlar, kayalar, hava tabii kamusal mallardır. Bunlar oluşumları ile birlikte kamusal mal haline gelirler. Ayrıca bir tahsis işlemine gerek yoktur.
Soru 45
I. Kamusal mallar devir ve ferağ edilemezler.
II. Kamusal mallar zaman aşımı ile iktisap edilemezler.
III. Kamusal mallar özel hukuk işlemlerine konu olamazlar.
Yukarıdaki önermelerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Kamusal mallar zaman aşımı ile iktisap edilemezler.
III. Kamusal mallar özel hukuk işlemlerine konu olamazlar.
Yukarıdaki önermelerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II ve III
C
I ve III
D
I ve II
E
Yalnız I
Açıklama:
Kamusal malların, özel hukuk mallarından farklı olarak birtakım hususiyetleri (özellikleri) bulunmaktadır. Söz konusu bu özellikleri aşağıdaki şekilde sıralayabiliriz:
Kamusal Malların Devir ve Ferağ Edilmez
Kamusal Malların Zaman Aşımı ile İktisap Edilmez
Kamusal Malların Özel Hukuk İşlemlerine Konu Olamaz
Kamusal Malların Kamulaştırılamaz
Kamusal Mallar Vergi Gibi Yükümlülüklerden Muaftır
Kamusal Mallar Özel Bir Korumaya Tabidir
Kamusal Malların Devir ve Ferağ Edilmez
Kamusal Malların Zaman Aşımı ile İktisap Edilmez
Kamusal Malların Özel Hukuk İşlemlerine Konu Olamaz
Kamusal Malların Kamulaştırılamaz
Kamusal Mallar Vergi Gibi Yükümlülüklerden Muaftır
Kamusal Mallar Özel Bir Korumaya Tabidir
Soru 46
Kamusal mallardan yararlanmada geçerli olan genel ilkelerden değildir?
Seçenekler
A
Ortak yararlanmalarda, ücretli olarak yararlanmak esastır.
B
Ortak yararlanmada, eşitlik ve serbestlik ilkeleri çerçevesinde yararlanmak esastır.
C
Kamu mallarından yararlanma hakları, idarenin kamusal malların tahsisini belirleme ve değiştirme yetkisini kısıtlayamaz.
D
Kamu mallarından yararlanmada, idarenin üstün ve bertaraf edilemez yetkileri vardır ve idare bu yetkileri her zaman kullanabilir.
E
İdare, kamusal malları kullanılmaya elverişli şekilde bulundurmak, tahsis amacı dışında kullanılmasını engellemek ve en verimli ve ekonomik şekilde kullanılmasını sağlamakla görevlidir.
Açıklama:
Kamusal mallardan yararlanmada geçerli olan genel ilkeleri özet olarak şu şekilde sıralayabiliriz.
(a) Kamusal mallardan, tahsis amacına uygun veya bu amaçla bağdaşır şekilde yararlanılır ya da kullanılır. Kamusal mallar, tahsis amacına aykırı ve tahsisin korunmasını tehlikeye düşürecek şekilde kullanılamaz.
(b) İdare, kamusal malları kullanılmaya elverişli şekilde bulundurmak, tahsis amacı dışında kullanılmasını engellemek ve en verimli ve ekonomik şekilde kullanılmasını sağlamakla görevlidir.
(c) Kamu mallarından yararlanmada, idarenin üstün ve bertaraf edilemez yetkileri vardır ve idare bu yetkileri her zaman kullanabilir.
(d) Kamu mallarından yararlanma hakları, idarenin kamusal malların tahsisini belirleme ve değiştirme yetkisini kısıtlayamaz.
(e) Ortak yararlanmada, eşitlik ve serbestlik ilkeleri çerçevesinde yararlanmak esastır.
(f) Ortak yararlanmalarda, ücretsiz olarak yararlanmak esastır.
(a) Kamusal mallardan, tahsis amacına uygun veya bu amaçla bağdaşır şekilde yararlanılır ya da kullanılır. Kamusal mallar, tahsis amacına aykırı ve tahsisin korunmasını tehlikeye düşürecek şekilde kullanılamaz.
(b) İdare, kamusal malları kullanılmaya elverişli şekilde bulundurmak, tahsis amacı dışında kullanılmasını engellemek ve en verimli ve ekonomik şekilde kullanılmasını sağlamakla görevlidir.
(c) Kamu mallarından yararlanmada, idarenin üstün ve bertaraf edilemez yetkileri vardır ve idare bu yetkileri her zaman kullanabilir.
(d) Kamu mallarından yararlanma hakları, idarenin kamusal malların tahsisini belirleme ve değiştirme yetkisini kısıtlayamaz.
(e) Ortak yararlanmada, eşitlik ve serbestlik ilkeleri çerçevesinde yararlanmak esastır.
(f) Ortak yararlanmalarda, ücretsiz olarak yararlanmak esastır.
Soru 47
I. Ortak kullanımda serbestlik ilkesi geçerlidir.
II. Ortak kullanımda eşitlik ilkesi geçerlidir.
III. Ortak kullanım kural olarak ücretsizdir.
IV. Ortak kullanım süreklilik arz eder.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri genel ve ortak yararlanmanın temel ilkelerindendir?
II. Ortak kullanımda eşitlik ilkesi geçerlidir.
III. Ortak kullanım kural olarak ücretsizdir.
IV. Ortak kullanım süreklilik arz eder.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri genel ve ortak yararlanmanın temel ilkelerindendir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II,III ve IV
C
I, II, III ve IV
D
I,II ve III
E
I ve IV
Açıklama:
Genel ve ortak yararlanmanın temel ilkelerini şu şekilde sıralamak mümkündür: (1) Ortak kullanımda serbestlik ilkesi geçerlidir. (2) Ortak kullanımda eşitlik ilkesi geçerlidir. (3) Ortak kullanım kural olarak ücretsizdir. (4) Ortak kullanım süreklilik arz eder.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi özel ve özel istisnai yararlanmanın şartlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Özel-istisnai yararlanma izne tabidir.
B
Özel-istisnaî yararlanma ücrete tabidir.
C
Özel-istisnaî yararlanma süreye tabidir.
D
Özel-istisnaî yararlanma, kamusal malın tahsis amacına uygun olmalıdır.
E
Özel-istisnai yararlanma bazı kişilere özgülenmiş bir yararlanma türüdür.
Açıklama:
(a) Özel-istisnai yararlanma izne tabidir: Kamusal mallardan, başkalarının kullanımına engel olacak bir yararlanma biçimi olduğundan, idarenin iznine (ruhsat ya da sözleşme) gerek vardır. Bu tür bir kullanım idarenin müsaadesi olmadan mümkün değildir. Mesela kaldırımda büfe işletmek, bir kamu binasında kantin işletmek ancak ilgili idarenin müsaadesiyle mümkündür.
(b) Özel-istisnaî yararlanma ücrete tabidir: Ortak kullanımın aksine, özel istisnaî yararlanma ücrete tabidir. Bu tür yararlanmada, kişinin gelir elde etmesi söz konusu olduğundan, karşılığında da idareye bir bedel ödemesi gerekir.
(c) Özel-istisnaî yararlanma süreye tabidir: Bu tür yararlanma belli bir süreye tabidir. Yararlanmanın süresi, ruhsat işleminde ya da sözleşmede belirtilir. Süre sona erdiğinde tekrar uzatılması mümkündür. Mesela okul binalarındaki kantinler, genellikle bir-üç yıl süreyle özel hukuk kişilerine verilmektedir.
(d) Özel-istisnaî yararlanma, kamusal malın tahsis amacına uygun olmalıdır: Kamusal malın tahsis amacına aykırı, özel-istisnaî yararlanma olamaz. Mesela okul binasında, kantin, kırtasiye için kullanım olabilir ancak, nalbur dükkânı olamaz.
(b) Özel-istisnaî yararlanma ücrete tabidir: Ortak kullanımın aksine, özel istisnaî yararlanma ücrete tabidir. Bu tür yararlanmada, kişinin gelir elde etmesi söz konusu olduğundan, karşılığında da idareye bir bedel ödemesi gerekir.
(c) Özel-istisnaî yararlanma süreye tabidir: Bu tür yararlanma belli bir süreye tabidir. Yararlanmanın süresi, ruhsat işleminde ya da sözleşmede belirtilir. Süre sona erdiğinde tekrar uzatılması mümkündür. Mesela okul binalarındaki kantinler, genellikle bir-üç yıl süreyle özel hukuk kişilerine verilmektedir.
(d) Özel-istisnaî yararlanma, kamusal malın tahsis amacına uygun olmalıdır: Kamusal malın tahsis amacına aykırı, özel-istisnaî yararlanma olamaz. Mesela okul binasında, kantin, kırtasiye için kullanım olabilir ancak, nalbur dükkânı olamaz.
Soru 49
I.Esas ve usulleri kanunla düzenlenmiştir.
II.Kamulaştırma devlet ve kamu tüzel kişileri tarafından yapılabilir.
III. Kamulaştırma, kamu yararı amacıyla yapılabilir.
IV. Kamulaştırma, ancak özel mülkiyetteki taşınmaz mallar hakkında yapılabilir.
V. Kamulaştırma, gerçek değerin kural olarak peşin ve nakden ödenmesi suretiyle yapılır.
Kamulaştırmaya ilişkin olarak yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
II.Kamulaştırma devlet ve kamu tüzel kişileri tarafından yapılabilir.
III. Kamulaştırma, kamu yararı amacıyla yapılabilir.
IV. Kamulaştırma, ancak özel mülkiyetteki taşınmaz mallar hakkında yapılabilir.
V. Kamulaştırma, gerçek değerin kural olarak peşin ve nakden ödenmesi suretiyle yapılır.
Kamulaştırmaya ilişkin olarak yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I,II,III,IV,V
B
I,II,III,V
C
II,III,IV,V
D
II,III,IV
E
III,IV,V
Açıklama:
I.Esas ve usulleri kanunla düzenlenmiştir.
II.Kamulaştırma devlet ve kamu tüzel kişileri tarafından yapılabilir.
III. Kamulaştırma, kamu yararı amacıyla yapılabilir.
IV. Kamulaştırma, ancak özel mülkiyetteki taşınmaz mallar hakkında yapılabilir.
V. Kamulaştırma, gerçek değerin kural olarak peşin ve nakden ödenmesi suretiyle yapılır.
II.Kamulaştırma devlet ve kamu tüzel kişileri tarafından yapılabilir.
III. Kamulaştırma, kamu yararı amacıyla yapılabilir.
IV. Kamulaştırma, ancak özel mülkiyetteki taşınmaz mallar hakkında yapılabilir.
V. Kamulaştırma, gerçek değerin kural olarak peşin ve nakden ödenmesi suretiyle yapılır.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi kamulaştırmanın idari aşamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kamulaştırma bedeli için yeterli ödeneğin temin edilmesi
B
Kamu yararı kararının alınması
C
Kamulaştırılacak taşınmazın belirlenmesi
D
İdarenin, Asliye Hukuk Mahkemesine müracaatı
E
Kamulaştırma bedelinin tespiti
Açıklama:
Kamulaştırma İşleminde Adlî Aşama
Adlî aşama denmesinin sebebi, bu aşamadaki iş ve işlemlerin Asliye Hukuk Mahkemesince yapı masındandır. Kamulaştırma Kanunu’nun 10. maddesine göre bu aşamada şu iş ve işlemler yapılır.
a) İdarenin, Asliye Hukuk Mahkemesine müracaatı: Kamulaştırmanın satın alma usulü ile yapılamaması halinde idare, 7’nci maddeye göre topladığı bilgi ve belgelerle 8’inci madde uyarınca yaptırmış olduğu bedel tespiti ve bu husustaki diğer bilgi ve belgeleri bir dilekçeye ekleyerek taşınmaz malın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesine müracaat eder ve taşınmaz malın kamulaştırma be- delinin tespitiyle, bu bedelin, peşin veya kamulaş- tırma 3’üncü maddenin ikinci fıkrasına göre yapıl- mış ise taksitle ödenmesi karşılığında, idare adına tesciline karar verilmesini ister (KK, m.10).
b) Mahkeme tarafından meşruhatlı davetiye çı- karılması: Mahkeme, idarenin başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün sonrası için belirlediği du- ruşma gününü, dava dilekçesi ve idare tarafından verilen belgelerin birer örneği de eklenerek taşın- maz malın mâlikine meşruhatlı davetiye ile veya idarece yapılan araştırmalar sonucunda adresleri bulunamayanlara, 11.2.1959 tarihli ve 7201 sayı- lı Tebligat Kanununun 28’inci maddesi gereğince ilan yoluyla tebligat suretiyle bildirerek duruşmaya katılmaya çağırır. Duruşma günü idareye de tebliğ olunur (KK, m.10)....
Adlî aşama denmesinin sebebi, bu aşamadaki iş ve işlemlerin Asliye Hukuk Mahkemesince yapı masındandır. Kamulaştırma Kanunu’nun 10. maddesine göre bu aşamada şu iş ve işlemler yapılır.
a) İdarenin, Asliye Hukuk Mahkemesine müracaatı: Kamulaştırmanın satın alma usulü ile yapılamaması halinde idare, 7’nci maddeye göre topladığı bilgi ve belgelerle 8’inci madde uyarınca yaptırmış olduğu bedel tespiti ve bu husustaki diğer bilgi ve belgeleri bir dilekçeye ekleyerek taşınmaz malın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesine müracaat eder ve taşınmaz malın kamulaştırma be- delinin tespitiyle, bu bedelin, peşin veya kamulaş- tırma 3’üncü maddenin ikinci fıkrasına göre yapıl- mış ise taksitle ödenmesi karşılığında, idare adına tesciline karar verilmesini ister (KK, m.10).
b) Mahkeme tarafından meşruhatlı davetiye çı- karılması: Mahkeme, idarenin başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün sonrası için belirlediği du- ruşma gününü, dava dilekçesi ve idare tarafından verilen belgelerin birer örneği de eklenerek taşın- maz malın mâlikine meşruhatlı davetiye ile veya idarece yapılan araştırmalar sonucunda adresleri bulunamayanlara, 11.2.1959 tarihli ve 7201 sayı- lı Tebligat Kanununun 28’inci maddesi gereğince ilan yoluyla tebligat suretiyle bildirerek duruşmaya katılmaya çağırır. Duruşma günü idareye de tebliğ olunur (KK, m.10)....
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi idarenin mal ve para elde etmesine ilişkin hukukta öngörülen olağan usullerden biri değildir?
Seçenekler
A
Borçlanma suretiyle mal edinme
B
Bayındırlık faaliyeti sonucunda mal edinme
C
İstimval yöntemi ile mal edinme
D
Devletleştirme suretiyle mal edinme
E
Miras yoluyla mal edinme
Açıklama:
İdarenin olağan mal ve para elde etmesine ilişkin hukukta öngörülen usulleri kısaca şu şekilde sıralayabiliriz
- Tabii olarak mal edinme
- Satın alma ve bağış suretiyle mal edinme
- Borçlanma suretiyle mal edinme
- Kamusal yükümlülükler getirme sonucu mal
edinme - Bayındırlık faaliyeti sonucunda mal edinme
- İdari sözleşmenin sona ermesinde mal devri
- Düzenleme ortaklık payı şeklinde mal edinme
- Kamulaştırma suretiyle mal edinme
- Devletleştirme suretiyle mal edinme
- Miras yoluyla mal edinme
- Para cezaları, müsadere ve mülkiyetin kamuya geçirilmesi suretiyle mal edinme
Soru 52
Kamu hizmeti niteliğine bürünen özel teşebbüsün, bedeli mukabilinde, bütün olarak kamuya geçirilmesine verilen ad nedir?
Seçenekler
A
Kamulaştırma
B
Devletleştirme
C
İstimval
D
Bağışlama
E
İmtiyaz
Açıklama:
Devletleştirme, kamu hizmeti niteliğine bürünen özel teşebbüsün, bedeli mukabilinde, bütün olarak (taşınır ve taşınmazlarla birlikte) kamuya geçirilmesini
ifade etmektedir.
ifade etmektedir.
Soru 53
İstimval kararının yargısal denetimi hangi yargı kolunda yapılır?
Seçenekler
A
Adli yargı
B
İdari yargı
C
Uyuşmazlık yargısı
D
Anayasa yargısı
E
Seçim yargısı
Açıklama:
İstimval kararının yargısal denetimi idarî yargıda, bedel uyuşmazlıkları ise adlî yargıda görülür.
Soru 54
I. Tek taraflı idari işlem
II. Kanun
III. Cumhurbaşkanlığı kararnamesi
IV. Yönetmelik
V. İdari sözleşme
Tahsis, yukarıda sayılanlardan hangisi veya hangileri ile gerçekleşebilir?
II. Kanun
III. Cumhurbaşkanlığı kararnamesi
IV. Yönetmelik
V. İdari sözleşme
Tahsis, yukarıda sayılanlardan hangisi veya hangileri ile gerçekleşebilir?
Seçenekler
A
Yalnız V
B
I, II ve IV
C
III, IV ve V
D
II, III, IV ve V
E
Hepsi
Açıklama:
Tahsis, genellikle tek taraflı bir idarî işlem şeklinde olmakla birlikte, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, yönetmelik, hatta idarî sözleşme ile de
gerçekleşebileceği kabul edilmektedir.
gerçekleşebileceği kabul edilmektedir.
Soru 55
Kamu mülkiyetinin özelliklerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kamu mallarının sınırları, iki taraflı işlemle belirlenir.
B
Kamu malları özel bir korumaya tabidir.
C
Kamu mülkiyeti, zaman aşımı nedeniyle sona ermez.
D
Kamu malları devir ve ferağ edilemez.
E
Kamu malları, haciz gibi özel hukuk işlemlerine konu olamaz.
Açıklama:
Kamu mallarının sınırları, iki taraflı değil tek taraflı işlemle idare tarafından belirlenir.
Soru 56
Tahsisi cihetine göre hangisi hizmet mallarından biridir?
Seçenekler
A
Adliye binası
B
Köprü
C
Pazar yeri
D
Orman
E
Yollar
Açıklama:
Bir kamu hizmetine tahsis edilmiş ve o hizmet için biçimlendirilmiş, o hizmetin parçası olacak şekilde düzenlenmiş mallar, hizmet mallarını oluşturur. Okul binası, hastane binası, adlîye binası, idarelerin hizmet binaları, belediye binaları, üniversite binaları; kara, hava, deniz tesis ve araçları; müzeler, kütüphaneler ve içindeki kitaplar; su, hava gazı tesisleri; askerî tesisler ve kışlalar hizmet mallarına örnektir.
Soru 57
Bir idareye ait taşınmaz malın diğer idareye devri ile ilgili çıkan anlaşmazlık hangisi tarafından çözüme ulaştırılır?
Seçenekler
A
Bölge İdare Mahkemesi
B
Yargıtay
C
Uyuşmazlık Mahkemesi
D
Danıştay
E
İdare mahkemesi
Açıklama:
Kamulaştırma Kanunu’nun 30. maddesinde, iki kamu tüzel kişisinin önce anlaşma yoluna başvuracağı, anlaşamaz iseler Danıştay’ın kararına başvuracakları belirtilmektedir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi orta mallarından yararlanmaya ilişkin temel ilkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Serbestlik ilkesi geçerlidir
B
Eşitlik ilkesi geçerlidir
C
Kural olarak ücretsizdir
D
Süreklilik arz eder
E
İzne tabidir
Açıklama:
Genel ve ortak yararlanmanın temel ilkelerini şu şekilde sıralamak mümkündür (1) Ortak kullanımda serbestlik ilkesi geçerlidir. (2) Ortak kullanımda eşitlik ilkesi geçerlidir. (3) Ortak kullanım kural olarak ücretsizdir. (4) Ortak kullanım süreklilik arz eder.
Soru 59
Kamulaştırma işleminin temel ilkeleri hangi yasada yer alır?
Seçenekler
A
Medeni Kanun
B
Anayasa
C
Danıştay Kanunu
D
İdari Yargılama Usulü Kanunu
E
Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Açıklama:
Anayasanın “kamulaştırma” başlığını taşıyan 46. maddesinde, kamulaştırmaya ilişkin temel ilkelere yer verilmiştir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi kamulaştırmada "kamu yararı kararı” vermeye yetkili ve bu kararı onaylayacak mercilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Köy ihtiyar kurulu
B
Yükseköğretim kurulu
C
Belediye başkanı
D
Cumhurbaşkanı
E
İlçe idare kurulu
Açıklama:
Kamulaştırma Kanunu’nun 5 ve 6. maddesinde “kamu yararı kararı” vermeye yetkili ve bu kararı onaylayacak merciler belirtilmiştir:
- İlgili bakanlık
- Köy ihtiyar kurulu
- Belediye encümeni
- İl encümeni
- İl idare kurulu
- Yükseköğretim Kurulu
- Yönetim Kurulu
- İlçe idare kurulu
- Cumhurbaşkanı
Soru 61
Devlet düzeninin olağan şekilde işlediği ortamda, devletin/idarenin sahip olduğu kamu gücüne dayanarak yahut dayanmayarak mal ve para edinmesi faaliyetine ne ad verilir?
Seçenekler
A
İdarenin mal ve ihtiyaçlarının olağan usuller ile giderilmesi
B
İdarenin mal ve ihtiyaçlarının olağanüstü usuller ile giderilmesi
C
İdarenin mal ve ihtiyaçlarının olağan usuller ile saklanması
D
İdarenin mal ve ihtiyaçlarının giderilmesi
E
İdarenin mal ve ihtiyaçlarının harcanması
Açıklama:
İdarenin mal ve ihtiyaçlarının olağan usuller ile giderilmesi
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi İdarenin olağan mal ve para elde etmesine ilişkin hukukta öngörülen usullerden değildir?
Seçenekler
A
Düzenleme müşterek paylı şeklinde mal edinme
B
Tabii olarak mal edinme
C
Satın alma ve bağış suretiyle mal edinme
D
Borçlanma suretiyle mal edinme
E
Kamusal yükümlülükler getirme sonucu mal edinme
Açıklama:
Düzenleme müşterek paylı şeklinde mal edinme
Soru 63
Devletin, olağanüstü hallerde (olağanüstü hal, savaş ve seferberlik gibi) vatandaşlar için getirebileceği para, taşınır mal ve çalışma yükümlülüklerine hukukta ne ad verilir?
Seçenekler
A
İstimval
B
İstimlak
C
İstihkam
D
İsticvab
E
İstihkak
Açıklama:
istimval
İstimval
İstimval
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi istinvalin şartlarından değildir?
Seçenekler
A
sivil istimvaller Anayasada düzenlenmiştir.
B
İstimval yetkisinin kanunda açıkça düzenlenmiş olması gerekir.
C
İstimval yöntemine ancak savaş, seferberlik, olağanüstü hal gibi olağanüstü durumlarda başvurulabilir. Olağan zamanlarda istimvale başvurulamaz.
D
İstimval yöntemi ile el konulan malın karşılığı sahibine ödenir.
E
İstimval kararının yargısal denetimi idarî yargıda, bedel uyuşmazlıkları ise adlî yargıda görülür.
Açıklama:
istimval yetkisinin kanunda açıkça düzenlenmiş olması gerekir. Nitekim sivil istimvaller 2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanunu’nda düzenlenmiştir. Kanunun 5-8. maddelerinde para yükümlülüğü, çalışma yükümlülüğü, mal yükümlülüğü düzenlenmektedir.
Soru 65
Bir kamu hizmetine tahsis edilmiş ve o hizmet için biçimlendirilmiş, o hizmetin parçası olacak şekilde düzenlenmiş mallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hizmet malları
B
Orta mal
C
sahipsiz mal
D
Devlet malı
E
özel mal
Açıklama:
hizmet malı
Soru 66
Kamunun (halkın) doğrudan kullanımına ya da yararlanmasına sunulan mallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Orta mallar
B
Sahipsiz mallar
C
Özel mallar
D
Devlet malı
E
İstimval malı
Açıklama:
orta malı
Soru 67
Bir devlet malının umumun faydalanmasına koyan veya bir âmme hizmetine bağlayan, diğer tâbirle, hususî emlâki, orta malı veya hizmet malı kategorisine koyan veya âmme hizmetinin vasıtası haline getiren idarî tasarrufa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tahsis
B
İstimval
C
Orta malı
D
Vakıf malı
E
Sahipsiz mal
Açıklama:
tahsis
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi kamusal mallarla ilgili genel ilkelerden değildir?
Seçenekler
A
Kamu mallarından yararlanmada, idarenin üstün ve bertaraf edilemez yetkileri yoktur.
B
Kamusal mallardan, tahsis amacına uygun veya bu amaçla bağdaşır şekilde yararlanılır ya da kullanılır.
C
Kamusal mallar, tahsis amacına aykırı ve tahsisin korunmasını tehlikeye düşürecek şekilde kullanılamaz.
D
Ortak yararlanmada, eşitlik ve serbestlik ilkeleri çerçevesinde yararlanmak esastır.
E
Kamu mallarından yararlanma hakları, idarenin kamusal malların tahsisini belirleme ve değiştirme yetkisini kısıtlayamaz.
Açıklama:
Kamu mallarından yararlanmada, idarenin üstün ve bertaraf edilemez yetkileri vardır ve idare bu yetkileri her zaman kullanabilir.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi kamulaştırmanın genel ilkelerinden değildir?
Seçenekler
A
Kamulaştırma bedeli her zaman taksitle ödenir
B
Kamulaştırma, kamu yararı amacıyla yapılabilir
C
Kamulaştırma, ancak özel mülkiyetteki taşınmaz mallar hakkında yapılabilir
D
Kamulaştırma, gerçek değerin kural olarak peşin ve nakden ödenmesi suretiyle yapılır
E
Kamulaştırma devlet ve kamu tüzel kişileri tarafından yapılabilir
Açıklama:
Anayasanın 46. ve Kamulaştırma Kanunu’nun 3. maddesinde, bazı şartlar çerçevesinde kamulaştırma bedelinin taksitle de ödenebileceği hüküm altına alınmıştır.
Soru 70
Kamulaştırma sürecinin idari aşaması ilk olarak aşağıdakilerden hangisi ile başlar?
Seçenekler
A
Kamulaştırma bedeli için yeterli ödeneğin temin edilmesi
B
Kamu yararı kararının alınması
C
Kamulaştırılacak taşınmazın belirlenmesi
D
Kamulaştırma bedelinin tespiti
E
kamulaştırma kararının alınması
Açıklama:
Kamulaştırma bedeli için yeterli ödeneğin temin edilmesi
Ünite 8
Soru 1
İdarî sorumluluk kavramı ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Geniş anlamda idarî sorumluluk, devletin malî sorumluluğunu ifade eder.
B
İdarenin özel hukuka tabi faaliyetlerinden kaynaklanan sorumluluğu, kamu hukuku hükümlerine tabidir.
C
İdarenin faaliyetlerinden meydana gelen zararlar, kişilerin malvarlığına yönelik olabileceği gibi, kişilik varlığına ilişkin de olabilir.
D
İdarenin hukukî sorumluluğu idarenin özel hukuk sorumluluğu ve idarî sorumluluk olarak ikiye ayrılır.
E
Zarara yol açan idarî davranış, idarenin bir işlemi, bir eylemi, bir sözleşmesi şeklinde gerçekleşebilir.
Açıklama:
İdarenin özel hukuka tabi faaliyetlerinden kaynaklanan sorumluluğu, özel hukuk hükümlerine tabidir.
Soru 2
Hizmet kusuru ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Hizmet kusuru, kişilerden bağımsızdır.
B
İdarenin doğrudan sorumlu olmasını doğuran bir kusurdur.
C
Hizmet kusuru anonimdir.
D
Değişen durumlara göre tespit edilmez.
E
Tüm kamu kişileri için geçerli bir sorumluluk sebebidir.
Açıklama:
Hizmet kusuru esnektir, değişen durumlara göre tespit edilir.
Soru 3
İdarenin sorumluluğu ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Hizmetin geç işlemesi, hizmet kusuru hallerinden biridir.
B
Hizmet kusuru, idarenin doğrudan sorumlu olmasını doğurur.
C
İdarî işlemin hukuka aykırı olduğu her durumda idarenin sorumluluğu vardır.
D
İdarenin hukuka uygun işlemleri bakımından kusur sorumluluğuna gidilemez.
E
Hizmetin hiç işlememesi, hizmet kusuru hallerinden biridir.
Açıklama:
İdarî işlemin hukuka aykırı olduğu her durumda idarenin sorumluluğu gündeme gelmez. Sorumluluğun varlığını tespit için, işlem yapılmadan önceki durumla, işlem iptal edildikten sonraki durum arasında, işlemin muhatabı açısından bir fark yoksa, yani hukuka aykırılık ilgilinin durumunu etkilememişse, idarenin sorumluluğu söz konusu olmaz.
Soru 4
İdarenin sorumluluğunda kusur kavramı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İdarenin kusurlu olduğunun kural olarak zarar gören tarafından ispatlanması gerekir.
B
Bayındırlık eserlerinden kaynaklanan zararlarda idarenin kusurlu olduğu karine olarak kabul edilir.
C
İdarenin sorumlu tutulabilmesi için kusurun belli bir dereceye kadar ağır olması aranmaktadır.
D
İdare hukukunda kusur basit kusur ve ağır kusur, çok ağır kusur olarak derecelendirilir.
E
Kamu hastanelerindeki tedavi faaliyetlerinden kaynaklanan zararlarda idarenin kusurlu olduğu karine olarak kabul edilir.
Açıklama:
İdare hukukunda kusur, basit kusur ve ağır kusur olarak derecelendirilir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi kusursuz sorumluluğun özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kusursuz sorumluluk ikincil niteliğe sahiptir.
B
Mağdur açısından daha elverişli bir sorumluluk halidir.
C
Kusursuz sorumluluk halinde, idarenin sorumlu tutulabilmesi için, meydana gelen zararın anormal ve özel olması gerekir.
D
Kusursuz sorumlulukta idarenin kusurunun ispatlanması zorunluluğu bulunmaz.
E
Kusursuz sorumluluk halleri, kanunda tek tek sayılarak düzenlenmiştir.
Açıklama:
Özel hukukta kusursuz sorumluluk halleri, kanunda tek tek sayılarak düzenlenmiştir. Ancak idare hukukunda kusursuz sorumluluk kanunla değil, içtihatla düzenlenmiştir.
Soru 6
İdarenin, bünyesinde belli bir tehlike taşıyan faaliyetler sebebiyle oluşan zararlardan sorumlu olmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tehlike sorumluluğu
B
Risk ilkesi gereğince sorumluluk
C
Eşitlik ilkesi gereğince sorumluluk
D
Kişisel sorumluluk
E
İkincil sorumluluk
Açıklama:
İdarenin, bünyesinde belli bir tehlike taşıyan faaliyetler sebebiyle oluşan zararlardan sorumlu olmasına risk ilkesi nedeniye sorumluluk denir.
Soru 7
Risk sorumluluğuna yol açan durumlarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İdarenin uyguladığı kimi riskli yöntemler nedeniyle uğranılan zararların tazmininde, kusurusuz sorumluluk esasları uygulanmaktadır.
B
Tehlikeli şeyler idarenin kusursuz sorumluluğuna yol açabilir.
C
Bünyesinde tehlike barındıran bir işte çalışan kişinin yakınının uğradığı zararlar bakımından kusursuz sorumluluk kabul edilemez.
D
Sosyal risk ilkesinde idarenin sorumluluğu için illiyet bağı aranmaz.
E
Kamu görevlisi olmadığı halde, bir kamu hizmetinin yürütülmesine iştirak eden geçici görevliler bakımından idarenin kusursuz sorumluluğu kabul edilmektedir.
Açıklama:
Bünyesinde tehlike barındıran bir işte çalışan kişinin yakınının uğradığı zararlar bakımından da kusursuz sorumluluk kabul edilmektedir.
Soru 8
İdarenin sorumluluğunun şartları ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İdarenin sorumluluğunun söz konusu olabilmesi için, idarî davranış, zarar, illiyet bağı şartlarının gerçekleşmiş olması gerekir.
B
İdarenin sorumlu olabilmesi için zararın gerçekleşmiş ve kesin olması gerekir.
C
Zararın parayla ölçülebilir nitelikte olması gerekir.
D
İdarenin sorumlu olabilmesi için zararın maddî zarar olması gerekir.
E
Doğması muhtemel zararlar sorumluluğa yol açmaz.
Açıklama:
İdarenin davranışı sonucu meydana gelen ve tazmin edilmesi gereken zarar maddî olabileceği gibi manevî bir zarar da olabilir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi idarenin sorumluluğunu etkileyen hallerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kamu görevlisinin görevini yerine getirmesi
B
Mücbir sebep
C
Beklenilmeyen hal
D
Üçüncü kişinin davranışı
E
Zarar görenin davranışı
Açıklama:
Kamu görevlisinin görevini yerine getirmesi idarenin sorumluluğunu etkileyen hallerden biri değildir.
Soru 10
Zararın tazminine ilişkin olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Taleple bağlılık ilkesi geçerlidir.
B
Zarar görenin yakınları tazminat talep edemez.
C
Tazminatta faize hükmedebilmek için davacının faizi talep etmiş olması gerekir.
D
Zararın hesaplanmasında kural olarak zararın meydana geldiği tarih esas alınır.
E
Nakden tazmin ilkesi kabul edilmektedir.
Açıklama:
Zarar görenin yakınları da tazminat talep edebilir.
Soru 11
I. İdarenin faaliyetlerinden meydana gelen zararlar, kişilerin malvarlığına yönelik olabileceği gibi, kişilik varlığına ilişkin de olabilir.
II. İdarenin davranışından zarar görenlerden sadece kamu hizmetinden yararlananlar idareyi sorumlu kılabilir.
III. Geniş anlamda idarî sorumluluk, işlevsel anlamda idarenin kamu hukukuna tabi faaliyetlerinden doğan zararların tazminine yönelik kurallar ve ilkeleri ifade etmektedir.
Yukarıda verilen idari sorumlulukla ilgili bilgilerden hangi/hangileri doğrudur?
II. İdarenin davranışından zarar görenlerden sadece kamu hizmetinden yararlananlar idareyi sorumlu kılabilir.
III. Geniş anlamda idarî sorumluluk, işlevsel anlamda idarenin kamu hukukuna tabi faaliyetlerinden doğan zararların tazminine yönelik kurallar ve ilkeleri ifade etmektedir.
Yukarıda verilen idari sorumlulukla ilgili bilgilerden hangi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Sadece I
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
İdarenin faaliyetlerinden meydana gelen bu zararlar, kişilerin malvarlığına yönelik olabileceği gibi, kişilik varlığına ilişkin de olabilir. Bu nedenle I doğru bilgi içerir.
İdarenin davranışından zarar görenler, kamu hizmetinden yararlananlar olabileceği gibi, kamu hizmetinin sunumuna katılanlar yanında, hizmetten bağımsız olarak üçüncü kişiler de olabilir. Bu nedenle II yanlış bilgi içerir.
Geniş anlamda idarî sorumluluk: Devletin, yürütme/idare yanında, yasama ve yargı organlarının faaliyetleri sebebiyle malî sorumluluğunu da kapsamaktadır. Bu nedenle III yanlış bilgi içerir.
İdarenin davranışından zarar görenler, kamu hizmetinden yararlananlar olabileceği gibi, kamu hizmetinin sunumuna katılanlar yanında, hizmetten bağımsız olarak üçüncü kişiler de olabilir. Bu nedenle II yanlış bilgi içerir.
Geniş anlamda idarî sorumluluk: Devletin, yürütme/idare yanında, yasama ve yargı organlarının faaliyetleri sebebiyle malî sorumluluğunu da kapsamaktadır. Bu nedenle III yanlış bilgi içerir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi idarenin sorumlu tutulabilmesi için basit kusurun yeterli görüldüğü faaliyetlerdendir?
Seçenekler
A
İtfaiyenin faaliyetleri
B
Cezaevi idaresinin faaliyetleri
C
Kolluk güçlerinin faaliyetleri
D
Adalet hizmetlerinin yerine getirilmesi
E
Belediyelerin temizlik faaliyetleri
Açıklama:
İdare hukukunda kusur, “basit kusur“ ve “ağır kusur“ şeklinde derecelendirilerek, bazı hallerde idarenin sorumlu tutulabilmesi için kusurun belli bir dereceye kadar ağır olması aranmaktadır. İdarenin bazı faaliyetleri bakımından sorumlu tutulması için ağır kusur aranmasının nedeni, söz konusu “faaliyetin yürütülmesindeki zorluklar “olarak açıklanmaktadır (Chapus, age., C.I, s.1278). Yangına müdahale, kurtarma faaliyeti gibi zorluklar içeren faaliyetlerde, idarenin sorumluluğu için basit kusurun aranmasının idareyi çekingenliğe itebileceği ifade edilmektedir (Chapus, age., C.I, s.1278). Bu bağlamda örneğin kolluk eylemlerinde, cezaevi idaresine ilişkin faaliyetlerinde, adalet hizmetlerinin sunumunda, idarenin sorumlu tutulabilmesi için ağır kusur aranmaktadır (Chapus, C.I, s.1287 vd.; Forges, age., s.29 vd.).
Soru 13
I. Risk ilkesi” ve “kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi” şeklinde iki ilke çerçevesinde idarenin kusursuz sorumluluğu kabul edilmiştir.
II. Kusursuz sorumluluk kanunla düzenlenmektedir.
III. İdare kusursuzluğunu ispat ederek sorumluluktan kurtulabilir.
IV. Kusur sorumluluğunun şartları bulunmuyorsa kusursuz sorumluluğa başvurulur.
Kusursuz sorumluluğa ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Kusursuz sorumluluk kanunla düzenlenmektedir.
III. İdare kusursuzluğunu ispat ederek sorumluluktan kurtulabilir.
IV. Kusur sorumluluğunun şartları bulunmuyorsa kusursuz sorumluluğa başvurulur.
Kusursuz sorumluluğa ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Sadece I
B
I-II
C
I-III
D
II-III-IV
E
I-IV
Açıklama:
Kusursuz sorumluluk idarî yargı içtihatları ile kabul edilmiş orijinal bir sorumluluk halidir. Bu nedenle II de verilen bilgi yanlıştır.
Kusursuz sorumluluk halinde kusur aranmadığından, idarenin kusursuzluğunu ileri sürerek sorumluluktan kurtulması da söz konusu değildir. Bu bakımdan kusursuz sorumluluk, tam hukukî sorumluluk olarak nitelendirilmektedir. Bu nedenle III de verilen bilgi yanlıştır.
I ve IV de verilen bilgiler doğrudur.
Kusursuz sorumluluk halinde kusur aranmadığından, idarenin kusursuzluğunu ileri sürerek sorumluluktan kurtulması da söz konusu değildir. Bu bakımdan kusursuz sorumluluk, tam hukukî sorumluluk olarak nitelendirilmektedir. Bu nedenle III de verilen bilgi yanlıştır.
I ve IV de verilen bilgiler doğrudur.
Soru 14
Aşağıdaki kusurlardan hangisinde kamu tüzel kişisi sorumlu tutulur?
Seçenekler
A
Hizmetin tamamıyla dışında işlenen kusurlar
B
Suç niteliğindeki kusurlar
C
Yürütülen görevden ayrılamayan kusurlar
D
Hizmet içindeki ağır kusurlar
E
Hizmet içindeki kasıtlı kusurlar
Açıklama:
Hizmet kusuru, “yürütülen görevden ayrılamayan kusurlar” şeklinde tanımlanmaktadır (Chapus, C.I, s.1358). Kamu görevlilerince işlenen kusur, hizmetten ayrılmaz nitelikte yani hizmet kusuru” niteliğinde ise, kamu görevlisi değil kamu tüzel kişisi sorumlu tutulur. Diğer seçenekler kişisel kusur halleridir. Kişisel kusurun varlığı halinde de kamu görevlisi doğrudan sorumlu tutulacaktır ve davalar adlî yargıda görülecektir.
Soru 15
İdarenin kusursuz sorumluluğunu ortadan kaldırabilecek haller nelerdir?
Seçenekler
A
Sadece mücbir sebep
B
Mücbir sebep ve zarar görenin davranışı
C
Beklenilmeyen hâl ve zarar görenin davranışı
D
Beklenilmeyen hâl ve üçüncü kişinin davranışı
E
Üçüncü kişinin davranışı ve mücbir sebep
Açıklama:
Mücbir sebep varsa, idarenin hem kusura dayanan sorumluluğu hem de kusursuz sorumluluğu ortadan kalkar.
Beklenilmeyen hâl niteliğinde ise, idarenin kusura dayanan sorumluluğunu kaldırır, ancak kusursuz sorumluluğu devam eder.
Zarar görenin davranışı, zarar tamamıyla zarar görenin davranışından meydana gelmiş ise, idarenin hem kusura dayanan hem de kusursuz sorumluluğu ortadan kalkar.
Üçüncü kişinin davranışı, idarenin kusursuz sorumluluğuna bir etki yapmaz, yani idarenin kusursuz sorumluluğu devam eder.
Beklenilmeyen hâl niteliğinde ise, idarenin kusura dayanan sorumluluğunu kaldırır, ancak kusursuz sorumluluğu devam eder.
Zarar görenin davranışı, zarar tamamıyla zarar görenin davranışından meydana gelmiş ise, idarenin hem kusura dayanan hem de kusursuz sorumluluğu ortadan kalkar.
Üçüncü kişinin davranışı, idarenin kusursuz sorumluluğuna bir etki yapmaz, yani idarenin kusursuz sorumluluğu devam eder.
Soru 16
Metrobüsü kullanırken Vatmana bir yolcunun şemsiye ile vurması üzerine vatman direksiyon hakimiyetini kaybedip karşı şeride geçiyor ve çarpışma gerçekleşiyor. Bu durumda hangi sebeple idarenin sorumluluğu ortadan kalkar?
Seçenekler
A
Beklenilmeyen hal
B
Mücbir sebep
C
Zarar görenin davranışı
D
Üçüncü kişinin davranışı
E
Kişisel kusur
Açıklama:
İdarenin sorumluluğunu etkileyen hallerden sonuncusu, zararın, idare ve zarar gören dışında, “üçüncü kişinin davranışından” kaynaklanması halidir (Onar, age., C.III, s.1721; Chapus, age., C.I, s.1223; Forges, age., s.286). Burada söz konusu edilen üçüncü kişi kavramı, zararla ilgisi bulunan faaliyeti yürüten idare ile hiçbir hukukî ilişkisi olmayan, idare ile arasında sözleşmeye dayanan yahut statüsel (atama gibi) bir bağlantısı bulunmayan gerçek kişileri, özel hukuk veya kamu tüzel kişilerini ifade etmektedir (Atay, age., s.762).
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi idarenin faaliyetlerinden meydana gelen zararın tazminine ilişkin temel ilkelerden değildir?
Seçenekler
A
Nakden Tazmin İlkesi
B
Taleple Bağlılık İlkesi
C
Denkleştirme İlkesi
D
Tasarruf ilkesi
E
Sorumluluk Nispetince Tazmin İlkesi
Açıklama:
İdarenin faaliyetlerinden meydana gelen zararın tazminine ilişkin temel ilkeleri de şunlardır: Nakden Tazmin İlkesi, Taleple Bağlılık İlkesi, Denkleştirme İlkesi, Sorumluluk Nispetince Tazmin İlkesi, Tam Tazmin İlkesi. Tasarruf ilkesi ise medeni yargılamaya ilişkin ilkelerdendir.
Soru 18
İdarenin sorumluluğunda zarar miktarının hesaplanma zamanı ilgili olarak hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Zararın meydana geldiği an dikkate alınır.
B
Mahkemeye dava açıldığı zamanki zarar esas alınır.
C
Mahkemenin karar verdiği anki zarar esas alınır.
D
Zararın idarece karşılanma anı esas alınır.
E
İlk duruşma anındaki zarar esas alınır.
Açıklama:
kural olarak zararın meydana geldiği tarih esas alınmaktadır
Soru 19
İdarenin sorumluluğunun azalmasına ya da ortadan kalkmasına sebep olan doğal afetler gibi önceden öngörülmesi ve önlenmesi mümkün olmayan nitelikteki olaylara ne isim verilir?
Seçenekler
A
Beklenilmeyen Hâl
B
Mücbir sebep
C
Olağanüstü hal
D
İmkansızlık
E
Umulmayan hal
Açıklama:
Mücbir sebep, davalı idarenin yürüttüğü faaliyetin dışında cereyan eden, önceden öngörülmesi ve önlenmesi mümkün olmayan nitelikteki olaydır. Doğal afetler dediğimiz deprem, fırtına, heyelan, yıldırım düşmesi, sel, aşırı kar yağışı, çığ düşmesi, dondurucu soğuklar gibi haller, yine savaş, devrim gibi haller mücbir sebep teşkil
eder ve idarenin sorumluluğunun ortadan kalkmasına neden olur.
eder ve idarenin sorumluluğunun ortadan kalkmasına neden olur.
Soru 20
Hukuk kurallarının ihlal edilmesi durumunda “sorumluluk” kavramı ile karşılaşılır. Hukukun suç saydığı bir fiilin işlenmesi durumunda “.... sorumluluk”, meslek kurallarının ihlal edilmesi durumunda “disiplin sorumluluğu”, başkasına zarar verilmesi halinde de “....... sorumluluk” gündeme gelmektedir.
Verilen ifadedeki boşluklara sırasıyla hangileri gelmelidir?
Verilen ifadedeki boşluklara sırasıyla hangileri gelmelidir?
Seçenekler
A
hukukî - cezaî
B
kamusal - şahsî
C
cezaî - idarî
D
cezaî - şahsî
E
cezaî - hukukî
Açıklama:
Hukuk kurallarının ihlal edilmesi durumunda “sorumluluk” kavramı ile karşılaşılır. Hukukun suç saydığı bir fiilin işlenmesi durumunda “ceza sorumluluğu”, meslek kurallarının ihlal edilmesi durumunda “disiplin sorumluluğu”, başkasına zarar verilmesi halinde de “hukukî sorumluluk” gündeme gelmektedir.
Soru 21
İdare hukukunda kusur, “........ kusur“ ve “....... kusur“ şeklinde derecelendirilerek, bazı hallerde idarenin sorumlu tutulabilmesi için kusurun belli bir dereceye kadar ağır olması aranmaktadır.
Verilen ifadedeki boşluklara sırasıyla hangileri gelmelidir?
Verilen ifadedeki boşluklara sırasıyla hangileri gelmelidir?
Seçenekler
A
idarî - hukukî
B
geniş - dar
C
üst - alt
D
basit - ağır
E
ahlâki - hukukî
Açıklama:
İdare hukukunda kusur, “basit kusur“ ve “ağır kusur“ şeklinde derecelendirilerek, bazı hallerde idarenin sorumlu tutulabilmesi için kusurun belli bir dereceye kadar ağır olması aranmaktadır.
Soru 22
Aşağıda verilenlerden hangisinde idare hukuku bakımından bir hizmet kusuru söz konusudur?
Seçenekler
A
Öğretmenin, anlama güçlüğü yaşayan öğrencisine şiddet uygulaması
B
Gece nöbeti sırasında polisin tutukluya işkence uygulaması
C
Kat malikinin "Emre" olan adını, tapu memurunun "Erman" olarak kaydetmesi
D
Hasta bakıcının, eve geç gelen eşine şiddet uygulaması
E
Cerrahın çok önemli bir kalp ameliyatına sarhoş girmesi
Açıklama:
Kamusal faaliyetlerden meydana gelen zararlardan sorumluluk, “hizmet kusuru” ve “kişisel kusur” şeklinde iki biçimde karşımıza çıkmaktadır. Bu ayrıma göre hizmet kusurunun varlığı halinde idare sorumlu olacak ve davalar idarî yargıda açılacaktır. Kişisel kusurun varlığı halinde de kamu görevlisi doğrudan sorumlu tutulacaktır ve davalar adlî yargıda görülecektir. Hizmet kusuru, “yürütülen görevden ayrılamayan kusurlar” şeklinde tanımlanmaktadır. Bu anlamda hizmet kusuru, kamu görevlilerinin yürütülen hizmetle iç içe olan, kişiselleştirilemeyen kusurlarını ifade etmektedir. Tapu kayıtlarında yapılan maddi hata da bu kapsamda değerlendirilebilir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi, idarenin kusursuz sorumluluğunun özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Kusur sorumluluğuna nazaran, ikincil niteliğe sahiptir.
B
Kusur sorumluluğuna kıyasla, mağdur açısından daha elverişli bir sorumluluk halidir.
C
Meydana gelen zararın “anormal” ve “özel” olması gerekmektedir.
D
Kusursuz sorumluluk halleri kanunda tek tek sayılmıştır.
E
Mağdurun, idarenin kusurunu ispat etmesi gerekmez.
Açıklama:
Özel hukukta kusursuz sorumluluk, kanunda tek tek sayılarak (adam çalıştıranın sorumluluğu, bina sahibinin sorumluluğu, araç işletenin sorumluluğu…gibi) düzenlenmiştir. İdare hukukunda ise kanunla değil, içtihatla kabul edilmiştir.
Soru 24
İdarenin, bünyesinde belli bir tehlike taşıyan faaliyetler sebebiyle oluşan zararlardan sorumlu olmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi
B
Risk ilkesi gereğince sorumluluk
C
İdarenin sorumsuzluğu
D
Kusur sorumluluğu
E
Kusursuz sorumluluk
Açıklama:
İdarenin, bünyesinde belli bir tehlike taşıyan faaliyetler sebebiyle oluşan zararlardan sorumlu olmasına "risk ilkesi gereğince sorumluluk” denilir.
Soru 25
Verilenlerden hangisi, risk ilkesi gereğince idarenin kusursuz sorumluluğuna yol açabilecek durumlardan değildir?
Seçenekler
A
Yüksek gerilim hattının kopması sonucu zarar meydana gelmesi
B
Mahkûmlara verilen izinler sırasında bunların üçüncü kişilere zarar vermesi
C
Hemşirenin hastanede kaptığı AİDS virüsünün, eşine bulaşması
D
Devlete ait doğal gaz tesisinde çıkan yangın
E
Kızamık geçiren çocuğunu okula getiren öğretmenin öğrencilerinin de kızamığa yakalanması
Açıklama:
İdarenin, bünyesinde belli bir tehlike taşıyan faaliyetler sebebiyle oluşan zararlardan sorumlu olmasına risk “ilkesi gereğince sorumluluk” denilir. E şıkkında bünyesinde tehlike taşıyan bir faaliyet söz konusu değildir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi, kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi gereğince idarenin sorumluluğuna neden olabilecek hallerden birisidir?
Seçenekler
A
Baraj inşaatı sonucu şelalenin kuruması ve turizmin olumsuz etkilenmesi
B
Polisin suçluyu yakalamak isterken ateş etmesi ve çevredekileri yaralaması
C
Kan ürünlerinin nakilleri sebebiyle bulaşan hastalıklar
D
1 Mayıs yürüyüşü sırasında bazı esnafın tezgâhtaki mallarının zarar görmesi
E
Terör eylemleri sırasında meydana gelen zararların, devlet tarafından tazmin edilmesi
Açıklama:
“Kamu külfetleri karşısında eşitlik” ilkesi idarenin bünyesinde herhangi bir tehlike barındırmayan faaliyetlerinden kaynaklanan zararlar için uygulanmaktadır. Bir kusursuz sorumluluk ilkesi olduğuna göre, idarenin sorumluluğu için kusur şartı aranmayacaktır. Buna göre, idarenin yürüttüğü bir faaliyetten (örneğin bayındırlık faaliyeti-yol yapımı) birileri, diğer insanlara göre anormal bir zarara uğramış iseler, bu zarar ödenerek külfetlerde bir denge (eşitlik) sağlanmış olur.
Soru 27
İdarenin bir işlem veya eyleminden sorumlu tutulabilmesi için aranan şartlardan hangisi yanlış verilmiştir?
Seçenekler
A
Mağdur gayrı meşru durumda olmamalıdır.
B
Zarar gerçekleşmiş veya doğması muhtemel bir zarar olabilir.
C
Zarar parayla ölçülebilir nitelikte olmalıdır.
D
İdari davranış ve zarar arasında illiyet bağı bulunmalıdır.
E
Bir idari davranış gerçekleşmiş olmalıdır.
Açıklama:
İdarenin sorumluluğunun söz konusu olabilmesi için, zararın halihazırda gerçekleşmiş (güncel) ve kesin olması, yani zararın bilfiil gerçekleşmiş ve gelecekte gerçekleşmesi muhakkak olması gerekir. Başka bir ifade ile doğması muhtemel zararlar sorumluluğa yol açmaz.
Soru 28
İdarenin yürüttüğü faaliyetin dışında cereyan eden, önceden öngörülmesi ve önlenmesi mümkün olmayan nitelikteki olaylar idare hukukunda ne olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
Hukuka uygunluk sebebi
B
Mücbir sebep
C
Kusursuz sorumluluk halleri
D
Kusur sorumluluğu halleri
E
Kamusal zarar
Açıklama:
Mücbir sebep, davalı idarenin yürüttüğü faaliyetin dışında cereyan eden, önceden öngörülmesi ve önlenmesi mümkün olmayan nitelikteki olaydır.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi idare hukukunda beklenilmeyen hallere örnek verilebilir?
Seçenekler
A
Askeri mühimmat deposunun patlaması
B
Sonbaharda meydana gelen sel
C
Kuru otların tutuşmasıyla çıkan yangın
D
Deprem
E
Askeri ihtilâl
Açıklama:
Mücbir sebep, davalı idarenin yürüttüğü faaliyetin dışında cereyan eden, önceden öngörülmesi ve önlenmesi mümkün olmayan nitelikteki olaydır. Doğal afetler dediğimiz deprem, fırtına, heyelan, yıldırım düşmesi, sel, aşırı kar yağışı, çığ düşmesi, dondurucu soğuklar gibi haller, yine savaş, devrim gibi haller mücbir sebep teşkil eder ve idarenin sorumluluğunun ortadan kalkmasına neden olur. Beklenilmeyen hâl ise idarenin faaliyetleri içinde ve sırasında meydana gelen, öngörülmesi ve önlenmesi kabil olmayan olaylardır. Mühimmat deposunun infilak etmesi bu kapsamdadır.
Soru 30
İdarenin sorumluluğu ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
idare hukukundaki sorumluluk ilkeleri yazılı kurallar ile düzenlenmiştir.
B
İdarenin özel hukuka tabi faaliyetlerinden kaynaklanan sorumluluğu, özel hukuk hükümlerine tabi olup, çıkan uyuşmazlıklar da adlî yargıda görülür.
C
Geniş anlamda idarî sorumluluk, Devletin malî sorumluluğunu ifade eder.
D
İdarenin sorumluluğu “kusura dayalı sorumluluk” ve “kusursuz sorumluluk” şeklinde iki kısma ayrılmaktadır.
E
İdarî sorumluluk, özel hukuktan ve adlî yargıdan bağımsız, kendine özgü ilkeleri olan bir sorumluluktur.
Açıklama:
Anayasanın 125. maddesinde yer alan “idare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür” hüküm ile İdarî Yargılama Usûlü Kanununun 2/1-b. maddesinde tam yargı davasının tanımı yapılırken “İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları” şeklindeki hüküm bulunmaktadır. Bu genel düzenlemeler dışında, idare hukukundaki sorumluluk ilkeleri tamamıyla içtihat-öğreti tarafından geliştirilmiştir.
Soru 31
I. Bayındırlık eserlerinden kaynaklanan zararlar,
II. Kamu hastanelerindeki tedavi faaliyetlerinden kaynaklanan zararlar,
III. Kolluk faaliyetlerinden doğan zararlar
IV. Planlama faaliyetlerinden doğan zararlar
Yukarıda verilenlerden hangi/hangileri idarenin kusurlu olduğu karine olarak kabul edilen hallerdir?
II. Kamu hastanelerindeki tedavi faaliyetlerinden kaynaklanan zararlar,
III. Kolluk faaliyetlerinden doğan zararlar
IV. Planlama faaliyetlerinden doğan zararlar
Yukarıda verilenlerden hangi/hangileri idarenin kusurlu olduğu karine olarak kabul edilen hallerdir?
Seçenekler
A
Sadece I
B
I - II
C
I - III
D
II - III
E
I - II - IV
Açıklama:
a) bayındırlık eserlerinden kaynaklanan zararlar, b) kamu hastanelerindeki tedavi faaliyetlerinden kaynaklanan zararlar, c) kamu hizmetinin organizasyonundaki eksiklik sebebiyle ortaya çıkan zararlarda, idarenin kusurlu olduğu karine olarak kabul edilmektedir (Chapus, age., C.I, s.1271; Forges, age., s.295). Bu durumda davacı idarenin kusurunu ispatlamaktan kurtulmakta, idare kusursuzluğunu ispatlamak zorunda kalmaktadır.
Soru 32
Bir cerrahın aşırı alkollü olarak hastayı ameliyat yapması ve zararlı neticelere sebebiyet vermesi halinde cerrahın davranışı hangi kusur kapsamındadır?
Seçenekler
A
Yürütülen görevden ayrılamayan kusurlar
B
Suç niteliğindeki kusurlar
C
Hizmet içindeki ağır kusurlar
D
Hizmet içindeki kasıtlı kusurlar
E
Hizmetin tamamıyla dışında işlenen kusurlar
Açıklama:
Hizmet içindeki ağır kusurlar: Kamu görevlilerinin, hizmeti yerine getirirken ağır kusur işlemleri de kişisel kusur olarak kabul edilmektedir. Örneğin, bir cerrahın aşırı alkollü olarak ameliyat yapması ve zararlı neticelere sebebiyet vermesi ağır kusur olup, kişisel sorumluluğuna neden olur.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi idare hukukundaki kusursuz sorumluluk hallerindendir?
Seçenekler
A
Hakkaniyet sorumluluğu
B
Adam çalıştıranın sorumluluğu
C
Motorlu araç işletenin sorumluluğu
D
Risk ilkesi gereğince tehlike barındıran eşyalardan doğan sorumluluk
E
Bina sahibinin sorumluluğu
Açıklama:
İdare hukuku öğretisinde risk ilkesi gereğince idarenin kusursuz sorumluluğuna yol açabilecek durumlar genel itibariyle şu şekilde ifade edilmektedir:
(1) Tehlike barındıran eşyalar
(2) Tehlikeli yöntemler
(3) Tehlikeli durumlar
(4) Kamu hizmetine geçici olarak iştirak edilmesi
(5) Sosyal olaylar
(6) Terör eylemleri
Diğer seçeneklerde verilenler ise Türk Borçlar Kanunu ve Trafik Kanununda düzenlenen kusursuz sorumluluk halleridir.
(1) Tehlike barındıran eşyalar
(2) Tehlikeli yöntemler
(3) Tehlikeli durumlar
(4) Kamu hizmetine geçici olarak iştirak edilmesi
(5) Sosyal olaylar
(6) Terör eylemleri
Diğer seçeneklerde verilenler ise Türk Borçlar Kanunu ve Trafik Kanununda düzenlenen kusursuz sorumluluk halleridir.
Soru 34
Bayındırlık faaliyeti sebebiyle taşınmaz malda değer düşüklüğüne sebep olmasından kaynaklanan zararlardan, idare kusursuz sorumluluk hallerinden hangisine göre sorumlu olacaktır?
Seçenekler
A
Kamu hizmetine geçici olarak iştirak edilmesi
B
Sosyal olaylar
C
Ticarî zararlar
D
Bayındırlık faaliyetlerinin daimî zararları
E
Kullanım engelleri ve değer kayıpları
Açıklama:
Kullanım engelleri ve değer kayıpları: Bayındırlık faaliyetlerinden kaynaklanan gürültü, koku, duman gibi durumların, yakınlarındaki kişilerin mallarını kullanmasına engel olmasından kaynaklanan zararlar; bayındırlık faaliyeti sebebiyle kişilerin katedeceği mesafe uzamasından kaynaklanan zararlar; taşınmaz malda değer düşüklüğüne sebep olma şeklindeki zararlar kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesince tazmin edilir
Soru 35
İdarenin sorumluluğunda aşağıdakilerden hangisi aranmaz?
Seçenekler
A
İdari eylem vaya idari işlem olmalı
B
Zarar görenin zararının olması
C
İdarenin malvarlığının artması
D
Zarar ile zarar veren olay arasında neden-sonuç ilişkisi bulunmalı
E
Kusurlu sorumluluk hallerinde idarenin davranışının kusurlu olması
Açıklama:
İdarenin sorumluluğunun söz konusu olabilmesi için, (1) idarî davranış, (2) zarar, (3) illiyet bağı şartlarının gerçekleşmiş olması gerekir. İdare hukukunda idarenin davranışı, idarî işlem ve idarî eylem olarak tezahür eder. Bu davranış olumlu (icraî) veya olumsuz (ihmalî-yapılması gerekeni yapmamak) şekilde gerçekleşebilir. İdarenin sorumluluğu, zararın varlığına bağlıdır. Zarar meydana gelmemişse sorumluluk da yoktur.a, zarar ile zarar veren olay arasında illiyet rabıtası, neden-sonuç ilişkisi bulunmalıdır. idarenin kusura dayalı sorumluluğunda, idarenin davranışının kusurlu olması da aranır. Ancak idarenin malvarlığının artması gbi bir unsur aranmaz.
Soru 36
İdarenin sorumluluğunun azalmasına ya da ortadan kalkmasını sağlayan sebepler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Beklenilmeyen hal
B
Zarar görenin birden fazla kişi olması
C
Zarar görenin davranışı
D
Mücbir sebep
E
Üçüncü kişinin davranışı
Açıklama:
Bazı hallerde, idarî davranış ile zarar arasına giren ve idarenin davranışı dışındaki olaylar nedeniyle, illiyet bağı ilişkisi zayıflar ya da tamamen ortadan kalkar. Bu durum, idarenin sorumluluğunun azalmasına ya da ortadan kalkmasına neden olur. Bunlar mücbir sebep, beklenilmeyen hal, üçüncü kişinin davranışı ve zarar görenin davranışıdır. Zarar görenin birden fazla kişi olması bu sebepler arasında yer almaz.
Soru 37
Mahkemenin, kişinin zararının talep edilenden fazla olduğunu tespit etse bile, ancak talep edilen miktara kadar hükmedebilmesi zararın tazminine ilişkin ilkelerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nakden Tazmin İlkesi
B
Taleple Bağlılık İlkesi
C
Sorumluluk Nispetince Tazmin İlkesi
D
Denkleştirme İlkesi
E
Tam Tazmin İlkesi
Açıklama:
Taleple Bağlılık İlkesi: İdare hukukunda taleple bağlılık, başka bir ifade ile talep edilenden fazlasına hükmedilememe (ultra petita) ilkesinin geçerli olduğu kabul edilmektedir.
Soru 38
I. İçsellik
II. Öngörülemezlik
III. Önlenemezlik
IV. KusursuzlukI
Yukarıda verilenlerden hangileri mücbir sebebin unsurlarındandır?
II. Öngörülemezlik
III. Önlenemezlik
IV. KusursuzlukI
Yukarıda verilenlerden hangileri mücbir sebebin unsurlarındandır?
Seçenekler
A
I- II
B
I-III
C
II-III
D
I-IV
E
I- II-III
Açıklama:
Meydana gelen bir olayın, mücbir sebep olarak kabul edilip, idarenin sorumluluğuna etki edebilmesi için “dışsallık”, “öngörülemezlik”, “önlenemezlik” şeklinde üç unsurun bir arada bulunması gerekmektedir
Soru 39
Zarar miktarının hesaplanmasında mahkeme hangi zamanı dikkate alacaktır?
Seçenekler
A
Zarar gören zararını talep etme zamanı
B
Zarar görenin tazminat davası açma anı
C
Mahkemenin tazminata karar verme anı
D
Olayın olduğu tarihten itibaren 1 yıl dolunca
E
Zararın meydana geldiği tarihi
Açıklama:
Kural olarak zararın meydana geldiği tarih esas alınmaktadır (Gözübüyük/Tan, age., C.II, s.747; Chapus, age., C.I, s.1236). Türk idare hukuku öğretisinde kural olarak zararın meydana geldiği tarihin esas alınacağı, ancak bu tarih ile karar tarihi arasında uzunca bir zaman geçmesi durumunda, bu arada meydana gelen fiyat artışlarının dikkate alınması gerektiği yönünde görüşler (Gözübüyük/Tan, age., C.II, s.748) yanında, hüküm tarihinin esas alınması yönünde de görüşler bulunmaktadır (Güran, Tazminat Miktarının Saptanması, s.167).
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi hukuk biliminde sorumluluk kavramının
çeşitlerinden değildir?
çeşitlerinden değildir?
Seçenekler
A
Siyasi sorumluluk
B
Cezai sorumluluk
C
Disiplin sorumluluğu
D
Hukuki sorumluluk
E
Sosyal sorumluluk
Açıklama:
Hukuk biliminde sorumluluk kavramının siyasî sorumluluk, cezaî sorumluluk, disiplin sorumluluğu ve hukukî sorumluluk çeşitleri bulunmaktadır.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 41
Suçlu çocukların gözetim evinden salıverilmeleri,akıl hastalarının tedavi kurumundan salıverilmeleri, yine mahkûmlara verilen izinler sırasında bunların üçüncü kişilere verdiği zararlar bakımından idarenin kusursuz sorumluluğu kabul edilmesi risk sorumluluğuna yol açan durumlardan hangisidir?
Seçenekler
A
Tehlike barındıran eşyalar
B
Tehlikeli yöntemler
C
Tehlikeli durumlar
D
Terör eylemleri
E
Sosyal olaylar
Açıklama:
Fransız hukukunda, idarenin uyguladığı kimi riskli yöntemler nedeniyle uğranılan zararların tazmininde, kusursuz sorumluluk esasları uygulanmaktadır. Bu bağlamda, suçlu çocukların gözetim evinden salıverilmeleri, akıl hastalarının tedavi kurumundan salıverilmeleri, yine mahkûmlara verilen izinler sırasında bunların üçüncü kişilere verdiği zararlar bakımından idarenin kusursuz sorumluluğu kabul edilmektedir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 42
Patlayıcı maddelerin depolanması ya da taşınması sırasında meydana gelen patlamalar risk sorumluluğuna yol açan durumlardan hangisidir?
Seçenekler
A
Tehlike barındıran eşyalar
B
Tehlikeli yöntemler
C
Tehlikeli durumlar
D
Kamu hizmetine geçici olarak iştirak edilmesi
E
Sosyal olaylar
Açıklama:
İdarenin kullandığı ve bünyesinde belli bir tehlike barındıran araçgereçler (eşya) ve tehlikeli maddeler yani “tehlikeli şeyler” idarenin kusursuz sorumluluğuna yol açabilir. Tehlikeli şeylerin kullanımına şunlar girmektedir: Patlayıcılar. Örneğin, patlayıcı maddelerin depolanması ya da taşınması sırasında meydana gelen patlamalar.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi gereğince idarenin sorumluluğuna neden olabilecek hallerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bayındırlık faaliyetlerinin daimî zararları
B
Ticarî zararlar
C
Kullanım engelleri ve değer kayıpları
D
Hukuka uygun işlemlerden sorumluluk:
E
Zararın meşruluğu
Açıklama:
Kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi gereğince idarenin sorumluluğuna neden olabilecek halleri şu şekilde sıralayabiliriz
(1) Bayındırlık faaliyetlerinin daimî zararları
(2) Ticarî zararlar
(3) Kullanım engelleri ve değer kayıpları
(4) Hukuka uygun işlemlerden sorumluluk
Doğru cevap E seçeneğidir.
(1) Bayındırlık faaliyetlerinin daimî zararları
(2) Ticarî zararlar
(3) Kullanım engelleri ve değer kayıpları
(4) Hukuka uygun işlemlerden sorumluluk
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 44
İdare açısından tazmin borcunun doğabilmesi için, zararın aşağıdaki şartlardan hangisini taşıması gerekmez?
Seçenekler
A
Zarar meşru olmalıdır
B
Zararın devamlılığı olmalıdır.
C
Zarar gerçekleşmiş ve kesin olmalıdır
D
Zarar parayla ölçülebilir olmalıdır
E
Zarar maddî veya manevî olabilir
Açıklama:
İdare açısından tazmin borcunun doğabilmesi
için, zararın şu şartları taşıması gerekir:
(a) Zarar meşru olmalıdır
(b) Zarar gerçekleşmiş ve kesin olmalıdır
(c) Zarar parayla ölçülebilir olmalıdır
(d) Zarar maddî veya manevî olabilir
Doğru cevap B seçeneğidir.
için, zararın şu şartları taşıması gerekir:
(a) Zarar meşru olmalıdır
(b) Zarar gerçekleşmiş ve kesin olmalıdır
(c) Zarar parayla ölçülebilir olmalıdır
(d) Zarar maddî veya manevî olabilir
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 45
İdarenin kusura dayanan sorumluluğunu kaldırıp, kusursuz
sorumluluğunun devam etmesi, aşağıdakilerden hangisinin sonucunda olur?
sorumluluğunun devam etmesi, aşağıdakilerden hangisinin sonucunda olur?
Seçenekler
A
Beklenilmeyen Hâlin Sonuçları
B
Zarar Görenin Davranışının Sonuçları
C
İçsellik
D
Mağdurun gayrimeşru durumu
E
Müterafik davranış
Açıklama:
Bir olay beklenilmeyen hâl niteliğinde ise, idarenin kusura dayanan sorumluluğunu kaldırır, ancak kusursuz sorumluluğu devam eder.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 46
Mücbir sebep olup olmadığı tartışılan olayın, meydana geleceğinin önceden
tahmin edilememesi; böyle bir olay akla gelse bile, sonuçlarının baştan kestirilemeyecek etkililikte olmasına ne denir?
tahmin edilememesi; böyle bir olay akla gelse bile, sonuçlarının baştan kestirilemeyecek etkililikte olmasına ne denir?
Seçenekler
A
Öngörülemezlik
B
Dışsallık
C
Önlenemezlik
D
İçsellik
E
Kusurluluk
Açıklama:
Öngörülemezlik: Mücbir sebep olup olmadığı tartışılan olayın, meydana geleceğinin önceden tahmin edilememesi; böyle bir olay akla gelse bile,
sonuçlarının baştan kestirilemeyecek etkililikte olması demektir”
Doğru cevap A seçeneğidir.
sonuçlarının baştan kestirilemeyecek etkililikte olması demektir”
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 47
Zarar görene, bu zararın karşılığı olarak sosyal yardım gibi bazı ödemeler yapılması zararın tazminine ilişkin ilkelerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nakden Tazmin İlkesi
B
Sorumluluk Nispetince Tazmin İlkesi
C
Denkleştirme İlkesi
D
Taleple Bağlılık İlkesi
E
Tam Tazmin İlkesi
Açıklama:
Denkleştirme İlkesi: Zarar görene, bu zararın karşılığı olarak sosyal yardım gibi bazı ödemeler yapılmışsa yahut zarar gören bu zarar sebebiyle bazı kazançlar elde etmişse, bunlar belirlenen tazminat miktarından düşülür
Doğru cevap C seçeneğidir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Sorumluluk Nispetince Tazmin İlkesini açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Talep edilenden fazlasına hükmedilememe
B
Tam yargı davalarında hedef, “gerçek zararın, gerçekçi biçimde tam tazmin ve
telafisidir”
telafisidir”
C
Zarar gören kişinin, gördüğü zararlar karşılığında maddî ve
manevî tazminat talep edebilmesi
manevî tazminat talep edebilmesi
D
Sorumluluktan fazlasına mahkûm edilememe, kamu düzenine ilişkin bir
kural olup, mahkeme daha fazlasına hükmedemez.
kural olup, mahkeme daha fazlasına hükmedemez.
E
Faaliyetin birden fazla idare tarafından yürütülmesi
Açıklama:
Sorumluluk Nispetince Tazmin İlkesi: İdare, sorumluluğu nisbetinde tazminat ödemeye mahkûm edilebilir. Sorumluluktan fazlasına mahkûm edilememe, kamu düzenine ilişkin bir kural olup, mahkeme daha fazlasına hükmedemez. Mahkeme bu hususu her zaman re’sen dikkate alır.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 49
Bir zararın meydana gelmesine, hem zarar görenin, hem de idarenin
davranışı birlikte sebep olmuş ise buna aşağıdakilerden hangisi denmektedir?
davranışı birlikte sebep olmuş ise buna aşağıdakilerden hangisi denmektedir?
Seçenekler
A
Müterafik davranış
B
Mağdurun riskleri üstlenmesi
C
Mağdurun gayrimeşru durumu
D
Zarar Görenin Davranışı
E
Beklenilmeyen Hâl
Açıklama:
Müterafik davranış: Bir zararın meydana gelmesine, hem zarar görenin, hem de idarenin davranışı birlikte sebep olmuş ise, müterafik davranış (birlikte davranış) vardır.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 50
İdarenin hukukî sorumluluğu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İdare hukukunda ilk önce kusura dayalı sorumluluğa başvurulur.
B
İdare hukukunda ilk önce kusursuz sorumluluğa başvurulur.
C
Sorumluluğa yol açan durum sadece sözleşmeye aykırı davranış şeklinde olabilir.
D
Hizmet kusuru halinde davalar kamu görevlisine karşı açılır.
E
İdare hukukunda kusur kavramı ihmal veya kast anlamında kullanılır.
Açıklama:
İdare hukukunda kusura dayalı sorumluluk, idarenin, kamu hizmeti ve faaliyetlerini yürütürken “kusurlu” bir davranışta bulunarak sebep olduğu zararı tazmin etmesi yükümlülüğünü ifade etmektedir.
Soru 51
Hizmet kusuru ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Hizmetin geç işlemesinde oluşabilir.
B
Hizmetin hiç işlememesinde oluşabilir.
C
Hizmetin kötü işlemesinde oluşabilir.
D
İdare hukukunda ilk önce başvurulan bir sorumluluktur.
E
İdarenin kusursuz sorumluluğu ile alakalı bir kavramdır.
Açıklama:
İdarenin kusura dayanan sorumluluğunda yer alan “kusur”, “hizmet kusuru” olarak ifade edilmektedir. Bu
anlamda hizmet kusuru, hizmetin kurulmasında, düzenlenmesinde ya da işleyişindeki bir bozukluğu, aksaklığı ve eksikliği ifade etmektedir.
Hizmet kusurunun özellikleri de şu şekilde sıralanmaktadır: Hizmet kusuru, kişilerden bağımsızdır. Asli bir sorumluluk sebebi, yani idarenin doğrudan sorumlu olmasını doğuran bir kusurdur. Hizmet kusuru anonimdir. Yani bir kişi ya da kişilere indirgenemez. Hizmet kusuru geneldir, yani tüm kamu tüzel kişileri için geçerli bir sorumluluk sebebidir. Hizmet kusuru esnektir, değişen durumlara göre tespit edilir.
Hem öğretide hem de içtihatlarda kabul edilen hizmet kusuru halleri aşağıdaki şekilde tasnif edilmektedir:
(a) Hizmetin kötü işlemesi: Hizmetin gereği gibi, beklenildiği gibi yürütülmemesi sebebiyle bir zarar
meydana gelmiş ise, hizmet kötü işlemiş demektir. Örneğin, yanlış yerden iğne yapılması sebebiyle hastanın kolunun sakat kalması bu şekildedir.
(b) Hizmetin geç işlemesi: Kamu hizmetinin olağan sayılamayacak bir gecikme ile yerine getirilmesi
ve bu gecikmeden bir zarar meydana gelmesi hali, hizmet kusuru oluşturmaktadır. Acil serviste kanamalı
hastaya zamanında müdahale edilmemesi bu şekildedir.
(c) Hizmetin hiç işlememesi: Hizmet işlemesi gerekirken işlememişse, idare hizmetin işlemesi için
bir davranışta bulunmamışsa, hizmet hiç işlememiş demektir. Burada hizmet kurulmuştur, ancak idare
harekete geçmemektedir. Örneğin yıkılma tehlikesi olduğu bildirildiği halde, belediye
binayı yıkmamışsa ve bina kendiliğinden yıkılarak kişilere zarar vermişse, hizmet hiç işlememiş demektir.
anlamda hizmet kusuru, hizmetin kurulmasında, düzenlenmesinde ya da işleyişindeki bir bozukluğu, aksaklığı ve eksikliği ifade etmektedir.
Hizmet kusurunun özellikleri de şu şekilde sıralanmaktadır: Hizmet kusuru, kişilerden bağımsızdır. Asli bir sorumluluk sebebi, yani idarenin doğrudan sorumlu olmasını doğuran bir kusurdur. Hizmet kusuru anonimdir. Yani bir kişi ya da kişilere indirgenemez. Hizmet kusuru geneldir, yani tüm kamu tüzel kişileri için geçerli bir sorumluluk sebebidir. Hizmet kusuru esnektir, değişen durumlara göre tespit edilir.
Hem öğretide hem de içtihatlarda kabul edilen hizmet kusuru halleri aşağıdaki şekilde tasnif edilmektedir:
(a) Hizmetin kötü işlemesi: Hizmetin gereği gibi, beklenildiği gibi yürütülmemesi sebebiyle bir zarar
meydana gelmiş ise, hizmet kötü işlemiş demektir. Örneğin, yanlış yerden iğne yapılması sebebiyle hastanın kolunun sakat kalması bu şekildedir.
(b) Hizmetin geç işlemesi: Kamu hizmetinin olağan sayılamayacak bir gecikme ile yerine getirilmesi
ve bu gecikmeden bir zarar meydana gelmesi hali, hizmet kusuru oluşturmaktadır. Acil serviste kanamalı
hastaya zamanında müdahale edilmemesi bu şekildedir.
(c) Hizmetin hiç işlememesi: Hizmet işlemesi gerekirken işlememişse, idare hizmetin işlemesi için
bir davranışta bulunmamışsa, hizmet hiç işlememiş demektir. Burada hizmet kurulmuştur, ancak idare
harekete geçmemektedir. Örneğin yıkılma tehlikesi olduğu bildirildiği halde, belediye
binayı yıkmamışsa ve bina kendiliğinden yıkılarak kişilere zarar vermişse, hizmet hiç işlememiş demektir.
Soru 52
Personelin acemiliği veya dikkatsizliği sebebiyle iğnenin yanlış yerden vurulması sebebiyle kişinin kolunun sakat kalmasında, idarenin ne tür sorumluluğu vardır?
Seçenekler
A
İdarenin özel hukuka tabi sorumluluğu
B
Kamu görevlisinin kişisel sorumluluğu
C
Hizmetin kötü işlemesi sebebiyle sorumluluk
D
Kamu külfetleri karşısında eşitlik gereğince sorumluluk
E
Risk ilkesi sebebiyle sorumluluk
Açıklama:
Hizmetin kötü işlemesi: Hizmetin gereği gibi, beklenildiği gibi yürütülmemesi sebebiyle bir zarar
meydana gelmiş ise, hizmet kötü işlemiş demektir. Örneğin, yanlış yerden iğne yapılması sebebiyle hastanın kolunun sakat kalması bu şekildedir.
meydana gelmiş ise, hizmet kötü işlemiş demektir. Örneğin, yanlış yerden iğne yapılması sebebiyle hastanın kolunun sakat kalması bu şekildedir.
Soru 53
Yıkılma tehlikesi olan bir bina hakkında belediyeye haber verilmesine rağmen, belediye hiçbir önlem almamış ve bina yıkılarak çevredeki insanlara zarar vermiştir. Buna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Belediye hizmetin hiç işlememesi sebebiyle sorumludur.
B
Burada kusura dayalı sorumluluk söz konusudur.
C
Belediye oluşan zarardan hukuken sorumludur.
D
Belediye üzerine düşen görevi yapmadığı için kusursuz olarak sorumludur.
E
İlgililer zararlarının tazmini için belediyeye karşı dava açabilirler.
Açıklama:
İdarenin kusura dayanan sorumluluğunda yer alan “kusur”, “hizmet kusuru” olarak ifade edilmektedir. Bu
anlamda hizmet kusuru, hizmetin kurulmasında, düzenlenmesinde ya da işleyişindeki bir bozukluğu, aksaklığı ve eksikliği ifade etmektedir.
Hizmet kusurunun özellikleri de şu şekilde sıralanmaktadır: Hizmet kusuru, kişilerden bağımsızdır. Asli bir sorumluluk sebebi, yani idarenin doğrudan sorumlu olmasını doğuran bir kusurdur. Hizmet kusuru anonimdir. Yani bir kişi ya da kişilere indirgenemez. Hizmet kusuru geneldir, yani tüm kamu tüzel kişileri için geçerli bir sorumluluk sebebidir. Hizmet kusuru esnektir, değişen durumlara göre tespit edilir.
Hem öğretide hem de içtihatlarda kabul edilen hizmet kusuru halleri aşağıdaki şekilde tasnif edilmektedir:
(a) Hizmetin kötü işlemesi: Hizmetin gereği gibi, beklenildiği gibi yürütülmemesi sebebiyle bir zarar
meydana gelmiş ise, hizmet kötü işlemiş demektir. Örneğin, yanlış yerden iğne yapılması sebebiyle hastanın kolunun sakat kalması bu şekildedir.
(b) Hizmetin geç işlemesi: Kamu hizmetinin olağan sayılamayacak bir gecikme ile yerine getirilmesi
ve bu gecikmeden bir zarar meydana gelmesi hali, hizmet kusuru oluşturmaktadır. Acil serviste kanamalı
hastaya zamanında müdahale edilmemesi bu şekildedir.
(c) Hizmetin hiç işlememesi: Hizmet işlemesi gerekirken işlememişse, idare hizmetin işlemesi için
bir davranışta bulunmamışsa, hizmet hiç işlememiş demektir. Burada hizmet kurulmuştur, ancak idare
harekete geçmemektedir. Örneğin yıkılma tehlikesi olduğu bildirildiği halde, belediye
binayı yıkmamışsa ve bina kendiliğinden yıkılarak kişilere zarar vermişse, hizmet hiç işlememiş demektir.
anlamda hizmet kusuru, hizmetin kurulmasında, düzenlenmesinde ya da işleyişindeki bir bozukluğu, aksaklığı ve eksikliği ifade etmektedir.
Hizmet kusurunun özellikleri de şu şekilde sıralanmaktadır: Hizmet kusuru, kişilerden bağımsızdır. Asli bir sorumluluk sebebi, yani idarenin doğrudan sorumlu olmasını doğuran bir kusurdur. Hizmet kusuru anonimdir. Yani bir kişi ya da kişilere indirgenemez. Hizmet kusuru geneldir, yani tüm kamu tüzel kişileri için geçerli bir sorumluluk sebebidir. Hizmet kusuru esnektir, değişen durumlara göre tespit edilir.
Hem öğretide hem de içtihatlarda kabul edilen hizmet kusuru halleri aşağıdaki şekilde tasnif edilmektedir:
(a) Hizmetin kötü işlemesi: Hizmetin gereği gibi, beklenildiği gibi yürütülmemesi sebebiyle bir zarar
meydana gelmiş ise, hizmet kötü işlemiş demektir. Örneğin, yanlış yerden iğne yapılması sebebiyle hastanın kolunun sakat kalması bu şekildedir.
(b) Hizmetin geç işlemesi: Kamu hizmetinin olağan sayılamayacak bir gecikme ile yerine getirilmesi
ve bu gecikmeden bir zarar meydana gelmesi hali, hizmet kusuru oluşturmaktadır. Acil serviste kanamalı
hastaya zamanında müdahale edilmemesi bu şekildedir.
(c) Hizmetin hiç işlememesi: Hizmet işlemesi gerekirken işlememişse, idare hizmetin işlemesi için
bir davranışta bulunmamışsa, hizmet hiç işlememiş demektir. Burada hizmet kurulmuştur, ancak idare
harekete geçmemektedir. Örneğin yıkılma tehlikesi olduğu bildirildiği halde, belediye
binayı yıkmamışsa ve bina kendiliğinden yıkılarak kişilere zarar vermişse, hizmet hiç işlememiş demektir.
Soru 54
İdare hukukunda kusurun ispatı kavramı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bir şeyi iddia eden, bunun varlığını kanıtlamak zorundadır.
B
Kusura dayalı sorumlulukta idarenin kusurunun varlığı ispatlanmalıdır.
C
İdare kusurunun olmadığını ispatlamak zorunda değildir.
D
Kusursuz sorumlulukta kusurun ispatı söz konusu değildir.
E
Kusur karinesi durumunda da idarenin kusurunun ispatı zorunludur.
Açıklama:
Kusura dayalı sorumlulukta, idarenin sorumluluğuna hükmedebilmek için idarenin kusurlu olduğunun kural olarak zarar gören tarafından ispatlanması gerekir. İdarenin kusurunun ispatlanmasının zorluğu nedeniyle, bazı durumlarda idarenin kusurlu olduğu varsayılmakta yani kusur karineleri kabul edilmektedir. Böylece ispat külfeti tersine çevrilerek, idare kusursuzluğunu ispatlama yükümlülüğü altına sokulmaktadır.
Bu anlamda;
a) bayındırlık eserlerinden kaynaklanan zararlar,
b) kamu hastanelerindeki tedavi faaliyetlerinden kaynaklanan zararlar,
c) kamu hizmetinin organizasyonundaki eksiklik sebebiyle ortaya çıkan zararlarda,
idarenin kusurlu olduğukarine olarak kabul edilmektedir. Bu durumda davacı idarenin kusurunu ispatlamaktan kurtulmakta, idare kusursuzluğunu ispatlamak zorunda kalmaktadır.
Bu anlamda;
a) bayındırlık eserlerinden kaynaklanan zararlar,
b) kamu hastanelerindeki tedavi faaliyetlerinden kaynaklanan zararlar,
c) kamu hizmetinin organizasyonundaki eksiklik sebebiyle ortaya çıkan zararlarda,
idarenin kusurlu olduğukarine olarak kabul edilmektedir. Bu durumda davacı idarenin kusurunu ispatlamaktan kurtulmakta, idare kusursuzluğunu ispatlamak zorunda kalmaktadır.
Soru 55
Kamu görevlilerinin kişisel kusurlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kamu görevlisinin, görevinin tamamıyla dışında işlediği kusurlar, kişisel kusurlardır.
B
Kamu görevlisinin suç niteliğindeki davranışı kişisel kusur oluşturur.
C
Kamu görevlisinin kasti davranışı sadece hizmet kusuru oluşturur.
D
Kamu görevlisinin kasti davranışı kişisel kusur oluşturur.
E
Kamu görevlisinin ağır kusuru kişisel kusur oluşturur.
Açıklama:
Kamu tüzel kişileri, üstlendikleri görevleri (kamu hizmetini) gerçek kişiler (kamu görevlileri) eliyle yerine getirmektedirler. Kamusal faaliyetlerden meydana gelen zararlardan sorumluluk, “hizmet kusuru” ve “kişisel kusur” şeklinde iki biçimde karşımıza çıkmaktadır. Bu ayrıma göre hizmet kusurunun varlığı halinde idare sorumlu olacak ve davalar idarî yargıda açılacaktır. Kişisel kusurun varlığı halinde de kamu görevlisi doğrudan sorumlu tutulacaktır ve davalar adlî yargıda görülecektir.
(a) Hizmet kusuru: Hizmet kusuru, “yürütülen görevden ayrılamayan kusurlar” şeklinde tanımlanmaktadır. Bu anlamda hizmet kusuru, kamu görevlilerinin yürütülen hizmetle iç içe olan, kişiselleştirilemeyen kusurlarını ifade etmektedir. Kamu görevlilerince işlenen kusur, hizmetten ayrılmaz nitelikte yani hizmet kusuru” niteliğinde ise, kamu görevlisi değil kamu tüzel kişisi sorumlu tutulur.
(b) Kişisel kusur: Kişisel kusur, “yürütülen görevden ayrılabilir nitelikteki kusurlar” olarak tanımlanmaktadır. Kamu görevlilerinin kusurları, yürüttükleri hizmete bağlanabilir nitelikte değilse, başka bir ifade ile hizmetten ayrılabilir nitelikte ise, ortada kişisel kusur vardır ve meydana gelen zararlardan kamu görevlisi kişisel olarak sorumludur. Bu halde açılacak davalar adlî yargıda görülür.
Türk hukukunda kişisel kusur sayılan halleri de şu şekilde sıralayabiliriz:
(1) Hizmetin tamamıyla dışında işlenen kusurlar: Kamu görevlisinin hizmetle hiç ilişkisi olmayan, özel hayatında işlediği kusurlar, kişisel kusur oluşturur.
(2) Suç niteliğindeki kusurlar: Kamu görevlisinin davranışı, suç niteliğinde ise, bu davranıştan doğan zararlardan kişisel olarak sorumludur. Örneğin, polis memurunun işkence yapması bu niteliktedir.
(3) Hizmet içindeki ağır kusurlar: Kamu görevlilerinin, hizmeti yerine getirirken ağır kusur işlemleri
de kişisel kusur olarak kabul edilmektedir. Örneğin, bir cerrahın aşırı alkollü olarak ameliyat yapması ve zararlı neticelere sebebiyet vermesi ağır kusur olup, kişisel sorumluluğuna neden olur.
(4) Hizmet içindeki kasıtlı kusurlar: Kamu görevlilerinin görevlerini yürütürken kin, düşmanlık, öç alma şeklinde kasten hareket etmesi kişisel kusur oluşturur.
(a) Hizmet kusuru: Hizmet kusuru, “yürütülen görevden ayrılamayan kusurlar” şeklinde tanımlanmaktadır. Bu anlamda hizmet kusuru, kamu görevlilerinin yürütülen hizmetle iç içe olan, kişiselleştirilemeyen kusurlarını ifade etmektedir. Kamu görevlilerince işlenen kusur, hizmetten ayrılmaz nitelikte yani hizmet kusuru” niteliğinde ise, kamu görevlisi değil kamu tüzel kişisi sorumlu tutulur.
(b) Kişisel kusur: Kişisel kusur, “yürütülen görevden ayrılabilir nitelikteki kusurlar” olarak tanımlanmaktadır. Kamu görevlilerinin kusurları, yürüttükleri hizmete bağlanabilir nitelikte değilse, başka bir ifade ile hizmetten ayrılabilir nitelikte ise, ortada kişisel kusur vardır ve meydana gelen zararlardan kamu görevlisi kişisel olarak sorumludur. Bu halde açılacak davalar adlî yargıda görülür.
Türk hukukunda kişisel kusur sayılan halleri de şu şekilde sıralayabiliriz:
(1) Hizmetin tamamıyla dışında işlenen kusurlar: Kamu görevlisinin hizmetle hiç ilişkisi olmayan, özel hayatında işlediği kusurlar, kişisel kusur oluşturur.
(2) Suç niteliğindeki kusurlar: Kamu görevlisinin davranışı, suç niteliğinde ise, bu davranıştan doğan zararlardan kişisel olarak sorumludur. Örneğin, polis memurunun işkence yapması bu niteliktedir.
(3) Hizmet içindeki ağır kusurlar: Kamu görevlilerinin, hizmeti yerine getirirken ağır kusur işlemleri
de kişisel kusur olarak kabul edilmektedir. Örneğin, bir cerrahın aşırı alkollü olarak ameliyat yapması ve zararlı neticelere sebebiyet vermesi ağır kusur olup, kişisel sorumluluğuna neden olur.
(4) Hizmet içindeki kasıtlı kusurlar: Kamu görevlilerinin görevlerini yürütürken kin, düşmanlık, öç alma şeklinde kasten hareket etmesi kişisel kusur oluşturur.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi idarenin sorumluluğunu etkileyen hallerden biri değildir?
Seçenekler
A
Mücbir sebep
B
Kanunun emrini icra etmek
C
Beklenilmeyen hal
D
Üçüncü kişinin davranışı
E
Zarar görenin davranışı
Açıklama:
İdarenin sorumluluğunu etkileyen haller; mücbir sebep, beklenilmeyen hal, zarar görenin davranışı ve üçüncü kişinin davranışıdır.
Soru 57
İdarenin sorumluluğunu etkileyen hallerden biri olan mücbir sebep ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Olay idarenin davranışı dışında gerçekleşir.
B
Öngörülemez niteliktedir.
C
Önlenemez niteliktedir.
D
İdarenin sorumluluğunu azaltır.
E
İdarenin sorumluluğunu tamamen ortadan kaldırır.
Açıklama:
Mücbir sebep, davalı idarenin yürüttüğü faaliyetin dışında cereyan eden, önceden öngörülmesi ve önlenmesi mümkün olmayan nitelikteki olaydır. Doğal afetler dediğimiz deprem, fırtına, heyelan, yıldırım düşmesi, sel, aşırı kar yağışı, çığ düşmesi, dondurucu soğuklar gibi haller, yine savaş, devrim gibi haller mücbir sebep teşkil eder ve idarenin sorumluluğunun ortadan kalkmasına neden olur. “...Mücbir sebep, yer sarsıntısı, feyezan, ihtilâl gibi önceden takdir ve tahmini kabil olmayan, kökeni tabii, sosyal ve hukukî
olması itibariyle failin dışında kalan ve bu kişi tarafından önlenme olanağı bulunmayan olaylardır...”.
Mücbir Sebebin Şartları: Meydana gelen bir olayın, mücbir sebep olarak kabul edilip, idarenin sorumluluğuna etki edebilmesi için “dışsallık”, “öngörülemezlik”, “önlenemezlik” şeklinde üç unsurun bir arada bulunması gerekmektedir.
(a) Dışsallık: Mücbir sebep niteliğindeki olayın, idarenin iradesi dışında ve idarî faaliyetin (idarenin aktivitesi ve malları) dışında bulunması gerekir. Buna göre; ağacı deviren kasırga, nehrin taşmasına yol açan olağanüstü yağmurlar, bir binayı yıkan deprem, iş yapma imkânını ortadan kaldıran salgın hastalık, çığ düşmesi, tsunami gibi olayların kökeni tamamen idarenin faaliyeti dışındadır.
(b)Öngörülemezlik: Mücbir sebep olup olmadığı tartışılan olayın, meydana geleceğinin önceden tahmin edilememesi; böyle bir olay akla gelse bile, sonuçlarının baştan kestirilemeyecek etkililikte olması demektir”. Bu bağlamda olayın sıklıkla karşılaşılan nitelikte olmaması, olayın yer ve zamanı belirlenebilir olmaması, olayın yoğunluk ve süresinin bilinebilir olmaması, olayın kökeninde idarenin davranışının olmaması söz konusu olayın mücbir sebep olarak nitelendirilmesine yeterlidir.
(c) Önlenemezlik: Mücbir sebep niteliğindeki olayın “önlenemez-karşı konulamaz” nitelikte olması gerekir. Bu özelliğin tespitinde, idarenin elindeki imkanlar, bilimsel ve teknolojik veriler dikkate alınır. Ayrıca önlenemezlik unsurunun gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti bakımından idarenin faaliyet alanını doğru seçip seçmediği, uyarı ve düzenlemelerin yapılıp yapılmadığı, etkin tesis, araç ve gereçler kullanılıp kullanılmadığı huşuları da dikkate alınır.
Mücbir Sebebin Sonuçları: Yukarıda sayılan şartları taşıyan bir olay, mücbir sebep sayılır ve zararla idarenin davranışı arasındaki illiyet bağı nı kestiğinden idarenin sorumluluğunu tamamen ortadan kaldırır. Diğer bir ifadeyle ortada mücbir sebep varsa, idarenin hem kusura dayanan sorumluluğu hem de kusursuz sorumluluğu ortadan kalkar.
olması itibariyle failin dışında kalan ve bu kişi tarafından önlenme olanağı bulunmayan olaylardır...”.
Mücbir Sebebin Şartları: Meydana gelen bir olayın, mücbir sebep olarak kabul edilip, idarenin sorumluluğuna etki edebilmesi için “dışsallık”, “öngörülemezlik”, “önlenemezlik” şeklinde üç unsurun bir arada bulunması gerekmektedir.
(a) Dışsallık: Mücbir sebep niteliğindeki olayın, idarenin iradesi dışında ve idarî faaliyetin (idarenin aktivitesi ve malları) dışında bulunması gerekir. Buna göre; ağacı deviren kasırga, nehrin taşmasına yol açan olağanüstü yağmurlar, bir binayı yıkan deprem, iş yapma imkânını ortadan kaldıran salgın hastalık, çığ düşmesi, tsunami gibi olayların kökeni tamamen idarenin faaliyeti dışındadır.
(b)Öngörülemezlik: Mücbir sebep olup olmadığı tartışılan olayın, meydana geleceğinin önceden tahmin edilememesi; böyle bir olay akla gelse bile, sonuçlarının baştan kestirilemeyecek etkililikte olması demektir”. Bu bağlamda olayın sıklıkla karşılaşılan nitelikte olmaması, olayın yer ve zamanı belirlenebilir olmaması, olayın yoğunluk ve süresinin bilinebilir olmaması, olayın kökeninde idarenin davranışının olmaması söz konusu olayın mücbir sebep olarak nitelendirilmesine yeterlidir.
(c) Önlenemezlik: Mücbir sebep niteliğindeki olayın “önlenemez-karşı konulamaz” nitelikte olması gerekir. Bu özelliğin tespitinde, idarenin elindeki imkanlar, bilimsel ve teknolojik veriler dikkate alınır. Ayrıca önlenemezlik unsurunun gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti bakımından idarenin faaliyet alanını doğru seçip seçmediği, uyarı ve düzenlemelerin yapılıp yapılmadığı, etkin tesis, araç ve gereçler kullanılıp kullanılmadığı huşuları da dikkate alınır.
Mücbir Sebebin Sonuçları: Yukarıda sayılan şartları taşıyan bir olay, mücbir sebep sayılır ve zararla idarenin davranışı arasındaki illiyet bağı nı kestiğinden idarenin sorumluluğunu tamamen ortadan kaldırır. Diğer bir ifadeyle ortada mücbir sebep varsa, idarenin hem kusura dayanan sorumluluğu hem de kusursuz sorumluluğu ortadan kalkar.
Soru 58
Kişinin intihar kastıyla kendisini trenin önüne atması olayında aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmiş olur?
Seçenekler
A
Mücbir sebep
B
Beklenilmeyen hal
C
Üçüncü kişinin davranışı
D
Zarar görenin davranışı
E
Meslekî risk
Açıklama:
Meydana gelen bir zararın, idarenin yürüttüğü faaliyetle ilgili olmakla beraber, zarar görenin kendi davranışından kaynaklanması, idarenin sorumluluğuna etki eder.
Zarar Görenin Davranışının Şartları: Zarar görenin davranışının, idarenin sorumluluğuna etki edebilmesi bakımından bazı hususları şu şekilde ifade edebiliriz:
(a) Mağdurun gayrimeşru durumu: Eğer bir kişinin maruz kaldığı zarar, onun gayrimeşru (hukuk dışı) durumundan kaynaklanıyorsa, meydana gelen zarara katlanması gerekir, zarardan idare sorumlu olmaz. Örneğin, bir kamu arazisini izinsiz işgal eden kişinin, buradan zorla çıkarılması esnasındaki uğradığı zarar,
mağdurun gayrimeşru (hukuk dışı) davranışından kaynaklandığı için, idarenin sorumluluğu yoluna gidilemez.
(b) Mağdurun riskleri üstlenmesi: Zarara maruz kalan kişi, giriştiği faaliyetin sonucundaki riskleri bilerek, bunları üstlenerek davranışta bulunmuş ise, meydana gelen zararlara katlanmak durumunda olup, idare, üzerine düşeni yapmış ise, bu zararlardan sorumlu olmaz. Örneğin, yol üzerinde “çığ düşebilir” uyarısına rağmen, o yörede gezinti yapan kişilerin, bu riski üstlendikleri kabul edilir. İdare bu zarardan sorumlu tutulamaz.
(c) Müterafik davranış: Bir zararın meydana gelmesine, hem zarar görenin, hem de idarenin davranışı birlikte sebep olmuş ise, müterafik davranış (birlikte davranış) vardır. Bu halde idarenin sorumluluğu orantısal olarak azalır veya ortadan kalkar, yani sorumluluk zarar gören ile idare arasında paylaştırılır.
Zarar Görenin Davranışının Sonuçları: Zarar görenin davranışı, zarar ile idarenin fiili arasındaki illiyet bağını tamamen kesiyorsa, başka bir ifade ile zarar tamamıyla zarar görenin davranışından meydana gelmiş ise, idarenin hem kusura dayanan hem de kusursuz sorumluluğu ortadan kalkar. Buna mukabil zarar görenin davranışı illiyet bağını tamamen kesmediği durumlarda, başka bir ifade ile zarara, zarar görenin davranışı yanında, idarenin davranışı da katkıda bulunmuş ise, ödenecek tazminat miktarında, zarar göreninin kusuru oranında indirim yapılır.
Zarar Görenin Davranışının Şartları: Zarar görenin davranışının, idarenin sorumluluğuna etki edebilmesi bakımından bazı hususları şu şekilde ifade edebiliriz:
(a) Mağdurun gayrimeşru durumu: Eğer bir kişinin maruz kaldığı zarar, onun gayrimeşru (hukuk dışı) durumundan kaynaklanıyorsa, meydana gelen zarara katlanması gerekir, zarardan idare sorumlu olmaz. Örneğin, bir kamu arazisini izinsiz işgal eden kişinin, buradan zorla çıkarılması esnasındaki uğradığı zarar,
mağdurun gayrimeşru (hukuk dışı) davranışından kaynaklandığı için, idarenin sorumluluğu yoluna gidilemez.
(b) Mağdurun riskleri üstlenmesi: Zarara maruz kalan kişi, giriştiği faaliyetin sonucundaki riskleri bilerek, bunları üstlenerek davranışta bulunmuş ise, meydana gelen zararlara katlanmak durumunda olup, idare, üzerine düşeni yapmış ise, bu zararlardan sorumlu olmaz. Örneğin, yol üzerinde “çığ düşebilir” uyarısına rağmen, o yörede gezinti yapan kişilerin, bu riski üstlendikleri kabul edilir. İdare bu zarardan sorumlu tutulamaz.
(c) Müterafik davranış: Bir zararın meydana gelmesine, hem zarar görenin, hem de idarenin davranışı birlikte sebep olmuş ise, müterafik davranış (birlikte davranış) vardır. Bu halde idarenin sorumluluğu orantısal olarak azalır veya ortadan kalkar, yani sorumluluk zarar gören ile idare arasında paylaştırılır.
Zarar Görenin Davranışının Sonuçları: Zarar görenin davranışı, zarar ile idarenin fiili arasındaki illiyet bağını tamamen kesiyorsa, başka bir ifade ile zarar tamamıyla zarar görenin davranışından meydana gelmiş ise, idarenin hem kusura dayanan hem de kusursuz sorumluluğu ortadan kalkar. Buna mukabil zarar görenin davranışı illiyet bağını tamamen kesmediği durumlarda, başka bir ifade ile zarara, zarar görenin davranışı yanında, idarenin davranışı da katkıda bulunmuş ise, ödenecek tazminat miktarında, zarar göreninin kusuru oranında indirim yapılır.
Soru 59
İdareye ait olan ve askeri mühimmat imal edilen tesiste meydana gelen patlamada oradan geçmekte olan kişiler zarar görmüştür. Buna göre; bu kişilerin zararı aşağıdaki sorumluluk esaslarından hangisine göre tazmin edilir?
Seçenekler
A
Risk ilkesi gereğince kusursuz sorumluluk
B
Risk ilkesi gereğince kusura dayalı sorumluluk
C
Kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesince kusursuz sorumluluk
D
Kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesince kusura dayalı sorumluluk
E
Mesleki risk ilkesi gereğince kusura dayalı sorumluluk
Açıklama:
İdare hukuku öğretisinde risk ilkesi gereğince idarenin kusursuz sorumluluğuna yol açabilecek durumlar genel itibariyle şu şekilde ifade edilmektedir:
(1) Tehlike barındıran eşyalar: İdarenin kullandığı ve bünyesinde belli bir tehlike barındıran araç gereçler (eşya) ve tehlikeli maddeler yani “tehlikeli şeyler” idarenin kusursuz sorumluluğuna yol açabilir. Tehlikeli şeylerin kullanımına şunlar girmektedir: (a) Patlayıcılar. Örneğin, patlayıcı maddelerin depolanması ya da taşınması sırasında meydana gelen patlamalar. (b) Tehlikeli âlet ve silahlar. Örneğin, polisin suçluyu yakalamak isterken ateş etmesi bu şekildedir. (c) Su, gaz, elektrik gibi bayındırlık tesislerinden meydana gelen zararlar. Örneğin, yüksek gerilim hattının kopması sonucu meydana gelen zarar bu şekildedir. (d) Kan ürünlerinin nakilleri sebebiyle bulaşan hastalıklar. e) İdarenin taşıtlarının verdiği zararlar.
(2) Tehlikeli yöntemler: Fransız hukukunda, idarenin uyguladığı kimi riskli yöntemler nedeniyle uğranılan zararların tazmininde, kusursuz sorumluluk esasları uygulanmaktadır. Bu bağlamda, suçlu çocukların gözetim evinden salıverilmeleri, akıl hastalarının tedavi kurumundan salıverilmeleri, yine mahkûmlara verilen izinler sırasında bunların üçüncü kişilere verdiği zararlar bakımından idarenin kusursuz sorumluluğu kabul edilmektedir. Hastanelerde uygulanan olağanın dışında tehlikeli tıbbî yöntemlerin uygulanmasından doğan zararlar bakımından da risk sorumluluğu kabul edilmektedir.
(3) Tehlikeli durumlar: Bünyesinde tehlike barındıran bir işte çalışan kişinin yakınının uğradığı zararlar bakımından da kusursuz sorumluluk kabul edilmektedir. Fransız Danıştayı, okulda başgösteren kızamık salgını neticesinde kızamık olan ve bu sebeple öğretmenin bebeğinin bazı oluşum bozukluğuna maruz kalması olayında yine bir hemşirenin hastanede kaptığı AİDS virüsünün, eşine bulaşması olayında idarenin kusursuz sorumluluğuna karar vermiştir.
(4) Kamu hizmetine geçici olarak iştirak edilmesi: Kamu görevlisi olmadığı halde, bir kamu hizmetinin yürütülmesine iştirak eden “geçici görevliler” bakımından idarenin kusursuz sorumluluğu kabul edilmektedir. Örneğin, bir evde ya da ormanda çıkan yangını söndürmeye iştirak eden, bir yaralıyı hastaneye taşıyan, göçük altında kalan bir kişiyi kurtarmaya çalışan, suçluyu yakalamak için polise yardım eden kişi kamu hizmetinin geçici görevlisi durumundadır.
(5) Sosyal olaylar: Toplantı, gösteri gibi sosyal olaylarda, olaylarla ilgisi bulunmayan kişiler, zarara maruz kalabilirler. Bu zararların, zarar görenler üzerinde bırakılmasının hakça bir davranış olmadığı düşüncesiyle, kusursuz sorumluluğun bir türü olarak “sosyal risk ilkesi”nin ortaya çıktığı ifade edilmektedir. Sosyal risk ilkesinde, idarenin sorumluluğu için “illiyet bağının aranmayacağı” belirtilmektedir.
Danıştay’ın yaklaşımı: Danıştay’ın bu konuya ilişkin içtihadında ise belli bir sistemleştirme ve tutarlılık bulunmamaktadır. Bu tür kitle hareketlerinden kaynaklanan zararların tazmininde, bazen kusursuz sorumluluk, bazen kusura dayanan sorumluluk esaslarına dayandığı gibi, bazen de bu tür zararlardan idarenin sorumlu olmayacağına karar vermektedir.
(6) Terör eylemleri: Terör eylemlerinden üçüncü kişiler (olaylarla ilgisi bulunmayan diğer kimseler) zarar gördüğünde, bu zararlar nasıl tazmin edilebilir? Fransa’da terörist eylemler nedeniyle meydana gelen zararların tazmini açısından 1986 tarihli yasayla özel hukuk tüzel kişiliğine sahip bir “fon” kurulmuştur. Fransa toprakları üzerindeki suikast mağduru her kişi ve Fransa dışındaki tüm Fransız vatandaşları, bu fonun kapsamı içindedir.
Türk hukukunda Danıştay içtihatlarına baktığımızda, belli bir istikrarın olmadığı görülmektedir. 1990’dan önce, terör eylemlerinden kaynaklanan zararlar bakımından, idarenin sorumluluğunu genel olarak hizmet kusuru ilkesine dayandırarak, hizmet kusuru yoksa idarenin sorumsuz olduğu yönünde kararlar verildiği görülmektedir. 1990’lı yıllardan itibaren, terör eylemlerinden kaynaklanan zararlar bakımından, kusursuz sorumluluk esaslarını uygulamaya başlanmıştır.
(1) Tehlike barındıran eşyalar: İdarenin kullandığı ve bünyesinde belli bir tehlike barındıran araç gereçler (eşya) ve tehlikeli maddeler yani “tehlikeli şeyler” idarenin kusursuz sorumluluğuna yol açabilir. Tehlikeli şeylerin kullanımına şunlar girmektedir: (a) Patlayıcılar. Örneğin, patlayıcı maddelerin depolanması ya da taşınması sırasında meydana gelen patlamalar. (b) Tehlikeli âlet ve silahlar. Örneğin, polisin suçluyu yakalamak isterken ateş etmesi bu şekildedir. (c) Su, gaz, elektrik gibi bayındırlık tesislerinden meydana gelen zararlar. Örneğin, yüksek gerilim hattının kopması sonucu meydana gelen zarar bu şekildedir. (d) Kan ürünlerinin nakilleri sebebiyle bulaşan hastalıklar. e) İdarenin taşıtlarının verdiği zararlar.
(2) Tehlikeli yöntemler: Fransız hukukunda, idarenin uyguladığı kimi riskli yöntemler nedeniyle uğranılan zararların tazmininde, kusursuz sorumluluk esasları uygulanmaktadır. Bu bağlamda, suçlu çocukların gözetim evinden salıverilmeleri, akıl hastalarının tedavi kurumundan salıverilmeleri, yine mahkûmlara verilen izinler sırasında bunların üçüncü kişilere verdiği zararlar bakımından idarenin kusursuz sorumluluğu kabul edilmektedir. Hastanelerde uygulanan olağanın dışında tehlikeli tıbbî yöntemlerin uygulanmasından doğan zararlar bakımından da risk sorumluluğu kabul edilmektedir.
(3) Tehlikeli durumlar: Bünyesinde tehlike barındıran bir işte çalışan kişinin yakınının uğradığı zararlar bakımından da kusursuz sorumluluk kabul edilmektedir. Fransız Danıştayı, okulda başgösteren kızamık salgını neticesinde kızamık olan ve bu sebeple öğretmenin bebeğinin bazı oluşum bozukluğuna maruz kalması olayında yine bir hemşirenin hastanede kaptığı AİDS virüsünün, eşine bulaşması olayında idarenin kusursuz sorumluluğuna karar vermiştir.
(4) Kamu hizmetine geçici olarak iştirak edilmesi: Kamu görevlisi olmadığı halde, bir kamu hizmetinin yürütülmesine iştirak eden “geçici görevliler” bakımından idarenin kusursuz sorumluluğu kabul edilmektedir. Örneğin, bir evde ya da ormanda çıkan yangını söndürmeye iştirak eden, bir yaralıyı hastaneye taşıyan, göçük altında kalan bir kişiyi kurtarmaya çalışan, suçluyu yakalamak için polise yardım eden kişi kamu hizmetinin geçici görevlisi durumundadır.
(5) Sosyal olaylar: Toplantı, gösteri gibi sosyal olaylarda, olaylarla ilgisi bulunmayan kişiler, zarara maruz kalabilirler. Bu zararların, zarar görenler üzerinde bırakılmasının hakça bir davranış olmadığı düşüncesiyle, kusursuz sorumluluğun bir türü olarak “sosyal risk ilkesi”nin ortaya çıktığı ifade edilmektedir. Sosyal risk ilkesinde, idarenin sorumluluğu için “illiyet bağının aranmayacağı” belirtilmektedir.
Danıştay’ın yaklaşımı: Danıştay’ın bu konuya ilişkin içtihadında ise belli bir sistemleştirme ve tutarlılık bulunmamaktadır. Bu tür kitle hareketlerinden kaynaklanan zararların tazmininde, bazen kusursuz sorumluluk, bazen kusura dayanan sorumluluk esaslarına dayandığı gibi, bazen de bu tür zararlardan idarenin sorumlu olmayacağına karar vermektedir.
(6) Terör eylemleri: Terör eylemlerinden üçüncü kişiler (olaylarla ilgisi bulunmayan diğer kimseler) zarar gördüğünde, bu zararlar nasıl tazmin edilebilir? Fransa’da terörist eylemler nedeniyle meydana gelen zararların tazmini açısından 1986 tarihli yasayla özel hukuk tüzel kişiliğine sahip bir “fon” kurulmuştur. Fransa toprakları üzerindeki suikast mağduru her kişi ve Fransa dışındaki tüm Fransız vatandaşları, bu fonun kapsamı içindedir.
Türk hukukunda Danıştay içtihatlarına baktığımızda, belli bir istikrarın olmadığı görülmektedir. 1990’dan önce, terör eylemlerinden kaynaklanan zararlar bakımından, idarenin sorumluluğunu genel olarak hizmet kusuru ilkesine dayandırarak, hizmet kusuru yoksa idarenin sorumsuz olduğu yönünde kararlar verildiği görülmektedir. 1990’lı yıllardan itibaren, terör eylemlerinden kaynaklanan zararlar bakımından, kusursuz sorumluluk esaslarını uygulamaya başlanmıştır.
Soru 60
İdari sorumluluk kavramıyla ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Zarara yol açan idarî davranış yalnızca idarenin bir işlemi ya da bir eylemiyle gerçekleşebilir.
B
İdarenin davranışından zarar görenler, kamu hizmetinden yararlananlar olabileceği gibi, kamu hizmetinin sunumuna katılanlar yanında, hizmetten bağımsız olarak
üçüncü kişiler de olabilir.
üçüncü kişiler de olabilir.
C
İdarenin faaliyetlerinden meydana gelen bu zararlar, kişilerin malvarlığına yönelik olabileceği gibi, kişilik varlığına ilişkin de olabilir.
D
Dar anlamda idarî sorumluluk, işlevsel anlamda idarenin kamu hukukuna tabi faaliyetlerinden doğan zararların tazminine yönelik kurallar ve ilkeleri ifade etmektedir.
E
İdarenin sorumluluğunun pozitif temeline ilişkin olarak Anayasanın 125. maddesinde yer alan “idare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür” hüküm ile İdarî Yargılama Usûlü Kanununun 2/1-b. maddesinde tam yargı davasının tanımı yapılırken “İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları” şeklindeki hüküm bulunmaktadır.
Açıklama:
İdarî yetkilerin kullanımı, bilerek ya da bilmeyerek, kusurlu veya kusursuz yapılan birtakım işlem
ve eylemler yoluyla, çeşitli zararlara neden olabilir
(Yayla, age., s.345). Zarara yol açan idarî davranış
idarenin bir işlemi (inşaat ruhsatı talebinin reddi) bir
eylemi (lokomotif egzozundan çıkan bir kıvılcım)
ve bir sözleşmesi şeklinde gerçekleşebilir.
ve eylemler yoluyla, çeşitli zararlara neden olabilir
(Yayla, age., s.345). Zarara yol açan idarî davranış
idarenin bir işlemi (inşaat ruhsatı talebinin reddi) bir
eylemi (lokomotif egzozundan çıkan bir kıvılcım)
ve bir sözleşmesi şeklinde gerçekleşebilir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi 1873 yılında Fransız Uyuşmazlık Mahkemesi'nce verilen, idarî sorumluluğun, özel hukuktan bağımsız, kendine özgü kuralları olduğuna içtihat edilen ve idare hukuku için milat olarak kabul edilen davadır?
Seçenekler
A
Chapus kararı
B
Blanco kararı
C
Franco kararı
D
Rönesans kararı
E
Henry Waldo kararı
Açıklama:
1873 tarihli Blanco kararında, idarî sorumluluğun, özel hukuktan bağımsız,
kendine özgü kuralları olduğuna içtihat edilmiştir.
kendine özgü kuralları olduğuna içtihat edilmiştir.
Soru 62
İdarenin kusura dayanan sorumluluğuna ilişkin aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İdarenin sorumluluğuna hükmedebilmek için idarenin kusurlu olduğunun kural olarak zarar gören tarafından ispatlanması gerekir.
B
Bazı durumlarda idarenin kusurlu olduğu varsayılmaktadır.
C
Bayındırlık eserlerinden kaynaklanan zararlar, kamu hastanelerindeki tedavi faaliyetlerinden kaynaklanan zararlar, kamu hizmetinin organizasyonundaki eksiklik sebebiyle ortaya çıkan zararlarda, idarenin kusurlu olduğu karine olarak kabul edilmektedir.
D
İdarî işlemin hukuka aykırı olduğu her durumda idarenin sorumluluğu söz konusu olur.
E
Hizmet kusurunun varlığı halinde idare sorumlu olacak ve davalar idarî yargıda açılacaktır.
Açıklama:
Ancak idarî işlemin hukuka aykırı olduğu her durumda idarenin
sorumluluğu gündeme gelmez.
sorumluluğu gündeme gelmez.
Soru 63
“Yürütülen görevden ayrılamayan kusurlar” olarak ifade edilen kusur türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kişisel kusur
B
Hizmet içindeki ağır kusurlar
C
Hizmet içindeki kasıtlı kusurlar
D
Hizmet kusuru
E
Haksız fiil kusuru
Açıklama:
Hizmet kusuru: Hizmet kusuru, “yürütülen görevden ayrılamayan kusurlar” şeklinde tanımlanmaktadır (Chapus, C.I, s.1358). Bu anlamda hizmet kusuru, kamu görevlilerinin yürütülen hizmetle iç içe olan, kişiselleştirilemeyen kusurlarını ifade etmektedir (Chapus, age., C.I, s.1359). Kamu görevlilerince işlenen kusur, hizmetten ayrılmaz nitelikte yani hizmet kusuru” niteliğinde ise, kamu görevlisi değil kamu tüzel kişisi sorumlu tutulur.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi idarenin kusursuz sorumluluğunun özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kusursuz sorumluluğun ikincil olma özelliği
B
Mağdur için elverişlilik özelliği
C
Kusursuz sorumluluğun kanunla düzenlenmesi özelliği
D
Kusursuz sorumluluğun orijinal olma özelliği
E
Zararın anormal ve özel oluşu özelliği
Açıklama:
Özel hukukta kusursuz sorumluluk, kanunda
tek tek sayılarak (adam çalıştıranın sorumluluğu,
bina sahibinin sorumluluğu, araç işletenin sorumluluğu…gibi) düzenlenmiştir. İdare hukukunda ise
kanunla değil, içtihatla kabul edilmiştir. Bu bakımdan da genel itibariyle “risk ilkesi” ve “kamu külfetleri
karşısında eşitlik ilkesi” şeklinde iki ilke çerçevesinde
idarenin kusursuz sorumluluğu kabul edilmiştir
tek tek sayılarak (adam çalıştıranın sorumluluğu,
bina sahibinin sorumluluğu, araç işletenin sorumluluğu…gibi) düzenlenmiştir. İdare hukukunda ise
kanunla değil, içtihatla kabul edilmiştir. Bu bakımdan da genel itibariyle “risk ilkesi” ve “kamu külfetleri
karşısında eşitlik ilkesi” şeklinde iki ilke çerçevesinde
idarenin kusursuz sorumluluğu kabul edilmiştir
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi idare hukuku öğretisinde risk ilkesi gereğince idarenin kusursuz sorumluluğuna yol açabilecek durumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Tehlike barındıran eşyalar
B
Sosyal olaylar
C
Ulaştırma hizmetlerindeki tehlikeler
D
Kamu hizmetine geçici olarak iştirak edilmesi
E
Tehlikeli durumlar
Açıklama:
Ulaştırma hizmetlerine özel bir riskin kabul edilmesi durumu söz konusu değildir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi gereğince idarenin sorumluluğuna neden olabilecek hallerden biri değildir?
Seçenekler
A
Terör eylemleri
B
Bayındırlık faaliyetlerinin daimî zararları
C
Ticarî zararlar
D
Kullanım engelleri ve değer kayıpları
E
Hukuka uygun işlemlerden sorumluluk
Açıklama:
Terör eylemleri bu tür bir kusursuz sorumluluk değildir.
Soru 67
(1) İdarî davranış
(2) Zarar
(3) İlliyet bağı
Yukarıda verilenlerden hangileri, idarenin sorumluluğu için aranan şartlardandır?
(2) Zarar
(3) İlliyet bağı
Yukarıda verilenlerden hangileri, idarenin sorumluluğu için aranan şartlardandır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
1 ve 2
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
İdarenin sorumluluğunun söz konusu olabilmesi için, (1) idarî davranış, (2) zarar, (3) illiyet bağı şartlarının gerçekleşmiş olması gerekir.
Soru 68
İdare açısından tazmin borcunun doğabilmesi için, zararın aşağıdaki şartlardan hangisini taşıması gerekmez?
Seçenekler
A
İdarenin sorumluluğunun söz konusu olabilmesi için, zararın meşru olması, zarar görenin hukuka aykırı bir konumda olmaması, zararın hukuken korunan bir menfaate ilişkin olması gerekir.
B
Zarar gerçekleşmiş ve kesin olmalıdır.
C
Maddi bir zarar ortaya çıkmış olmalıdır.
D
Zarar parayla ölçülebilir olmalıdır.
E
Zararın bilfiil gerçekleşmiş ve gelecekte gerçekleşmesi muhakkak olması gerekir.
Açıklama:
Manevi zarar da olabilir.
Soru 69
Davalı idarenin yürüttüğü faaliyetin dışında cereyan eden, önceden öngörülmesi
ve önlenmesi mümkün olmayan nitelikteki olaya ne ad verilir?
ve önlenmesi mümkün olmayan nitelikteki olaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Beklenilmeyen Hal
B
Mücbir sebep
C
Zarar Görenin Davranışı
D
Üçüncü Kişinin Davranış
E
İlliyet bağı
Açıklama:
Mücbir sebep, davalı idarenin yürüttüğü faaliyetin dışında cereyan eden, önceden öngörülmesi ve önlenmesi mümkün olmayan nitelikteki olaydır.
Soru 70
Meslek kurallarının ihlal edilmesi durumunda hangi sorumluluk türü ile karşılaşılır?
Seçenekler
A
Ceza sorumluluğu
B
Disiplin sorumluluğu
C
Hukuki sorumluluk
D
Ahlaki sorumluluk
E
Siyasi sorumluluk
Açıklama:
Meslek kurallarının ihlal edilmesi durumunda disiplin sorumluluğu ile karşılaşılır. Bu nedenle doğru şık “b”dir.
Soru 71
Bir kişinin haksız fiil veya sözleşmeye aykırı davranış ile başkasına verdiği zararı karşılaması hangi sorumluluğu ifade eder?
Seçenekler
A
Ceza sorumluluğu
B
Disiplin sorumluluğu
C
Hukuki sorumluluk
D
Ahlaki sorumluluk
E
Siyasi sorumluluk
Açıklama:
Bir kişinin haksız fiil veya sözleşmeye aykırı davranış ile başkasına verdiği zararı karşılaması hukuki sorumluluğu ifade eder. Bu nedenle doğru şık “c”dir.
Soru 72
İdare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür hükmü, idarenin hangi sorumluluğunu işaret etmektedir?
Seçenekler
A
Hukuki sorumluluk
B
Mali sorumluluk
C
Cezai sorumluluk
D
Siyasi sorumluluk
E
Ahlaki sorumluluk
Açıklama:
İdare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür hükmü, idarenin mali sorumluluğunu işaret etmektedir. Bu nedenle doğru şık “b”dir.
Soru 73
İdare hukukunun içtihada dayalı hukuk olmasının en bariz misali aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdarenin bağımsızlığı
B
İdarenin tarafsızlığı
C
İdarenin sorumluluğu
D
İdarenin sorumsuzluğu
E
İdarenin kanuniliği
Açıklama:
İdare hukukunun içtihada dayalı hukuk olmasının en bariz misali idarenin sorumluluğudur. Bu nedenle doğru şık “c”dir.
Soru 74
Hizmetin kurulmasında, düzenlenmesinde ya da işleyişindeki bir bozukluğu, aksaklığı ve eksikliği, aşağıdakilerden hangisi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Hizmet kusuru
B
Görev kusuru
C
Hizmetli kusuru
D
Görevli kusuru
E
Kamu kusuru
Açıklama:
Hizmetin kurulmasında, düzenlenmesinde ya da işleyişindeki bir bozukluğu, aksaklığı ve eksikliği, hizmet kusuru ifade etmektedir. Bu nedenle doğru şık “a”dır.
Soru 75
Hizmetin gereği gibi, beklenildiği gibi yürütülmemesi sebebiyle bir zarar meydana gelmiş ise, buna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hizmetin kötü işlemesi
B
Hizmetin geç işlemesi
C
Hizmetin yavaş işlemesi
D
Hizmetin eksik işlemesi
E
Hizmetin hiç işlememesi
Açıklama:
Hizmetin gereği gibi, beklenildiği gibi yürütülmemesi sebebiyle bir zarar meydana gelmiş ise, buna hizmetin kötü işlemesi adı verilir. Bu nedenle doğru şık “a”dır.
Soru 76
Yıkılma tehlikesi olduğu bildirildiği halde, belediye binayı yıkmamışsa ve bina kendiliğinden yıkılarak kişilere zarar vermişse, aşağıdakilerden hangisi söz konusudur?
Seçenekler
A
Hizmetin kötü işlemesi
B
Hizmetin geç işlemesi
C
Hizmetin yavaş işlemesi
D
Hizmetin eksik işlemesi
E
Hizmetin hiç işlememesi
Açıklama:
Yıkılma tehlikesi olduğu bildirildiği halde, belediye binayı yıkmamışsa ve bina kendiliğinden yıkılarak kişilere zarar vermişse, hizmetin hiç işlememesi söz konusudur. Bu nedenle doğru şık “e”dir.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi hizmet kusuru niteliğindedir?
Seçenekler
A
Yürütülen görevden ayrılamayan kusur
B
Yürütülen görevden ayrılabilir nitelikteki kusur
C
Hizmetin tamamıyla dışında işlenen kusur
D
Suç niteliğindeki kusur
E
Hizmet içindeki ağır kusur
Açıklama:
Yürütülen görevden ayrılamayan kusur, hizmet kusuru niteliğindedir. Bu nedenle doğru şık “a”dır.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi idare hukukundaki kusursuz sorumluluğun özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İkincil olma özelliği
B
Mağdur için elverişlilik özelliği
C
Zararın anormal oluşu özelliği
D
Zararın özel oluşu özelliği
E
Zararın giderilemez oluşu özelliği
Açıklama:
Zararın giderilemez oluşu, idare hukukundaki kusursuz sorumluluğun özelliklerinden biri değildir. Bu nedenle doğru şık “e”dir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi idare hukuku öğretisinde risk ilkesi gereğince idarenin kusursuz sorumluluğuna yol açabilecek durumlardan değildir?
Seçenekler
A
Tehlike barındıran eşyalar
B
Tehlikeli yöntemler
C
Tehlikeli durumlar
D
Doğal afetler
E
Terör olayları
Açıklama:
Doğal afetler, idare hukuku öğretisinde risk ilkesi gereğince idarenin kusursuz sorumluluğuna yol açabilecek durumlardan değildir. Bu nedenle doğru şık “d”dir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi hukuk biliminde yer alan sorumluluk çeşitlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Siyasi sorumluluk
B
Cezai sorumluluk
C
Disiplin sorumluluğu
D
Hukuki sorumluluk
E
Maddi sorumluluk
Açıklama:
Hukuk biliminde sorumluluk kavramının siyasî sorumluluk, cezaî sorumluluk, disiplin sorumluluğu ve hukukî sorumluluk çeşitleri bulunmaktadır.
Soru 81
Özel hukuk alanında kişilerin hukuki sorumluluğu aşağıdakilerden hangisine dayanmaz?
Seçenekler
A
Sözleşme
B
Haksız fiil
C
Sebepsiz zenginleşme
D
Kusursuz sorumluluk
E
Aile ilişkisi
Açıklama:
Özel hukuk alanında kişilerin hukukî (malî) sorumluluğu borç ilişkisine dayanmaktadır. Borç ilişkisi, sözleşmeye, haksız fiile ya da sebepsiz zenginleşmeye dayanmaktadır. Yine özel hukukta “kusursuz sorumluluk” halleri de kabul edilmektedir.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi devletin hukuki sorumluluğu kapsamına girmez?
Seçenekler
A
Yürütme faaliyeti sebebiyle mali sorumluluk
B
İdare faaliyeti sebebiyle mali sorumluluk
C
Yasama faaliyeti sebebiyle mali sorumluluk
D
Yargı faaliyeti sebebiyle mali sorumluluk
E
İdarenin yalnızca kamu hukukuna tabi faaliyetleri sebebiyle mali sorumluluk
Açıklama:
Geniş anlamda idarî sorumluluk: Geniş anlamda idarî sorumluluk, Devletin malî sorumluluğunu ifade eder. “Devletin hukukî sorumluluğu” denildiğinde Devletin, yürütme/idare yanında, yasama ve yargı organlarının faaliyetleri sebebiyle malî sorumluluğunu da kapsamaktadır. Dar anlamda idarî sorumluluk: Dar anlamda idarî sorumluluk ise, işlevsel anlamda idarenin kamu hukukuna tabi faaliyetlerinden doğan zararların tazminine yönelik kurallar ve ilkeleri ifade etmektedir. E seçeneği dar anlamda idari sorumluluk kapsamındadır.
Soru 83
İdarenin sorumluluğu ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
İdarenin sorumluluğunun tümü pozitif düzenlemelere dayanır
B
Anayasa'nın 125. maddesinde idarenin sorumluluğu düzenlenmiştir
C
İdarî Yargılama Usûlü Kanununun 2/1-b. maddesinde tam yargı davasının tanımı yapılmıştır
D
İdare hukukundaki sorumluluk ilkeleri tamamıyla öğreti tarafından geliştirilmiştir
E
İdare hukuku içtihada dayalı bir alandır
Açıklama:
İdarenin sorumluluğunun pozitif temeline ilişkin olarak Anayasanın 125. maddesinde yer alan “idare kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür” hüküm ile İdarî Yargılama Usûlü Kanununun 2/1-b. maddesinde tam yargı davasının tanımı yapılırken “İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları” şeklindeki hüküm bulunmaktadır. Bu genel düzenlemeler dışında, idare hukukundaki sorumluluk ilkeleri tamamıyla içtihat-öğreti tarafından geliştirilmiştir. İdare hukukunun içtihada dayalı hukuk olmasının en bariz misali “idarenin sorumluluğu” konusudur. Yukarıdaki düzenlemeler dışında, kusura dayalı sorumluluk (hizmet kusuru), kusursuz sorumluluk ilkeleri (risk ilkesi, kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi) tamamıyla içtihatlarla oluşturulmuştur.
Soru 84
Hizmet kusuru ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Kişilerden bağımsızdır
B
İdare doğrudan sorumludur
C
Anonimdir
D
Kişilere indirgenemez
E
Hizmet kusurunda değişen durumlar göz önüne alınmaz
Açıklama:
Hizmet kusuru esnektir, değişen durumlara göre tespit edilir.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi hizmetin kötü işlemesi sebebiyle doğan hizmet kusuruna örnektir?
Seçenekler
A
Yanlış yere iğne yapılması sebebiyle hastanın kolunun sakat kalması
B
Acil serviste kanamalı hastaya zamanında müdahale edilmemesi
C
Yıkılma tehlikesi bildirilen binanın belediye tarafından yıkılmaması sonucu kendisi yıkılan binanın kişilere zarar vermesi
D
Yangının bildirilmesine rağmen keyfi şekilde söndürme işlemine geç başlanması
E
Kolluk gücüne yapılan ihbara rağmen kolluk gücünün olay yerine gelmemesi ve zararın doğması
Açıklama:
Hizmetin gereği gibi, beklenildiği gibi yürütülmemesi sebebiyle bir zarar meydana gelmiş ise, hizmet kötü işlemiş demektir. Örneğin, yanlış yerden iğne yapılması sebebiyle hastanın kolunun sakat kalması bu şekildedir.
Soru 86
Aşağıdaki eylemlerin hangisinde idarenin kusurlu olduğu karine olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Bayındırlık eserlerinden kaynaklanan zararlar
B
Kamu okullarında verilen eğitim faaliyetinden kaynaklanan zararlar
C
Kamu hastanelerindeki her faaliyetten kaynaklanan zararlar
D
Askerlik görevini meydana getirirken doğan herhangi bir zarar
E
Yargı faaliyeti sonucu doğan herhangi bir zarar
Açıklama:
a) Bayındırlık eserlerinden kaynaklanan zararlar,
b) kamu hastanelerindeki tedavi faaliyetlerinden kaynaklanan zararlar,
c) kamu hizmetinin organizasyonundaki eksiklik sebebiyle ortaya çıkan zararlarda, idarenin kusurlu olduğu karine olarak kabul edilmektedir. Bu durumda davacı idarenin kusurunu ispatlamaktan kurtulmakta, idare kusursuzluğunu ispatlamak zorunda kalmaktadır.
b) kamu hastanelerindeki tedavi faaliyetlerinden kaynaklanan zararlar,
c) kamu hizmetinin organizasyonundaki eksiklik sebebiyle ortaya çıkan zararlarda, idarenin kusurlu olduğu karine olarak kabul edilmektedir. Bu durumda davacı idarenin kusurunu ispatlamaktan kurtulmakta, idare kusursuzluğunu ispatlamak zorunda kalmaktadır.
Soru 87
Kişisel kusur ve hizmet kusuru ayrımında aşağıda verilen örneklerden hangisi hizmet kusuru kapsamına girer?
Seçenekler
A
Hizmetin tamamıyla dışında işlenen kusurlar
B
Suç niteliğindeki kusurlar
C
Hizmet içindeki ağır kusurlar
D
Yürütülen görevden ayrılamayan kusurlar
E
Hizmet içindeki kasıtlı kusurlar
Açıklama:
Hizmet kusuru, “yürütülen görevden ayrılamayan kusurlar” şeklinde tanımlanmaktadır. Bu anlamda hizmet kusuru, kamu görevlilerinin yürütülen hizmetle iç içe olan, kişiselleştirilemeyen kusurlarını ifade etmektedir. Kamu görevlilerince işlenen kusur, hizmetten ayrılmaz nitelikte yani hizmet kusuru” niteliğinde ise, kamu görevlisi değil kamu tüzel kişisi sorumlu tutulur.
Soru 88
İdare hukukunda kusursuz sorumluluğun mağdur açısından daha elverişli olmasının sebebi, bu sorumluluk türünün hangi özelliğinden kaynaklanır?
Seçenekler
A
İkincil olma özelliği
B
İdarenin kusurunun ispatlanması zorunluluğu bulunmaması
C
Zararın anormal oluşu
D
Zararın özel oluşu
E
Kusursuz sorumluluğu orijinal olması
Açıklama:
Kusursuz sorumlulukta idarenin kusurunun ispatlanması zorunluluğu bulunmadığından mağdur açısından daha elverişli bir sorumluluk halidir.
Soru 89
Suçluyu yakalamak için polise yardım eden kişinin fiilinden doğan sorumluluk türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Özel kişinin kusurlu sorumluluğu
B
Özel kişinin kusursuz sorumluluğu
C
İdarenin kusurlu sorumluluğu
D
İdarenin kusursuz sorumluluğu
E
Özel kişinin haksız fiil sorumluluğu
Açıklama:
Kamu görevlisi olmadığı halde, bir kamu hizmetinin yürütülmesine iştirak eden “geçici görevliler” bakımından idarenin kusursuz sorumluluğu kabul edilmektedir.