Bildirme
Kişi uyuyordur veya sarhoştur

TEMEL BEDEN YAPISI VE FİZYOLOJİSİ
Deri dokusu

Kan
Plazma

Dolaşım Varlığı
Nabız

Solunum Sistemi
Yutak

Beyin
Akson

Sindirim Sistemi

İLKYARDIMIN TANIMI giriş
Her türlü araç kullanımı için ehliyetinin olması

Hareket (Kas-İskelet) Sistemi
3

• 
  Çeşitli doku ve organlarca üretilip kana verilen hormon, enzim gibi yapıları hücrelere kadar iletmek
  

14

Normal şartlar altında yaklaşık olarak bir soluk alıp verme olayı 5 saniye sürer.

Bebekler yaklaşık olarak dakikada 18-25 kez soluk alıp verirler.

Solunumda görev alan bu yapılar burun, ağız, yutak ve gırtlak üst solunum yollarını; soluk borusu, bronşlar ve akciğerler ise alt solunum yollarını oluşturur.

Temel yapıları kalp, damar ve kan olan dolaşım sistemi açık değil kapalı bir sistemdir.

Birincil değerlendirme koruma ilkesiyle başlar, bilinç kontrolü, ağız içi kontrol, baş çene pozisyonu, solunum ve dolaşım değerlendirmesi ile biter.
I- bilinç kontrolü
II-baş çene pozisyonu
III- koruma
IV- ağız içi kontrol
V-solunum değerlendirmesi
VI- dolaşım değerlendirmesi
III, I, IV, II, V, VI

Temel yaşam desteğine bebekler ve çocuklarda 2 suni solunumla başlanır ancak yetişkinlerde 30 kalp basısısı ile başlanır.

Temel yaşam desteği 30 kalp bası-2 solunum olarak tekrarlanır.

Temel yaşam desteğinde dakikada uygulanması gereken kalp masajı sayısı her yaş için 100 dür.

D seçeneğinde verilen bilgi doğrudur. Hava yolu tıkanıklıklarında öksüren hasta veya yaralıya asla sırttan vurma, karından itme ve göğüsten bası yöntemleri uygulanmaz. Diğer seçeneklerde verilen bilgiler doğru değildir.

Kısmi tıkanmalarda tıkanma yaşayan kişinin yanında bulunmanız gerekir. Çünkü kısmi tıkanma öksürme esnasında tam tıkanmaya dönüşebilir.

Olay yeri ve yaralıların değerlendirilmesindeki amaçlar;
a. Güvenlik tedbirlerini aldım mı? Kendim ve yaralı güvende mi?
b. Kime önce müdahale etmeliyim?
c. Hangi hastanın durumu daha ağır, daha ciddi?
d. Hangi hastaya hangi yöntemi (temel yaşam desteği, Hemlich manevrası, turnike vb.) uygulayacağım?
sorularına cevap verebilmektir.

Hasta ya da Yaralının Birincil Değerlendirilmesi

• Çevre güvenliğini almadan kişiye müdahale edilmemelidir.
• Bilinç kontrolü yapmadan hastaya müdahale edilmemelidir.
• Ağız içi kontrolü yapılmadan baş çene pozisyonu verilmemelidir.
• Solunuma bakmadan temel yaşam desteğine geçilmemelidir.

Akciğerlerin birbirine bakan orta yüzlerinde hilus adı verilen kapı sayılabilecek bağlantı yerleri vardır.

Göğüste meydana gelen delici yaralanmalarda;
• Açılan delikten yani yaradan hava giriş çıkışı var mı?
• Göğüs kemiklerinde çöküntü ya da çıkıklık var mı?
• Kişi derin mi soluk alıyor yoksa sığ mı?
• Solunum sayısı, ritmi ve derinliği normal mi?
• Solunum sesleri normalden farklı mı geliyor?
• Göğüs bölgesi nefes alma ve verme sırasında aynı yönde mi hareket ediyor?
sorularına yanıt aranır.

Şok pozisyonu: Şok pozisyonu hastanın nabzının hızlı ve derinden duyulduğu, solunumun hızlandığı, deri renginin soluk olduğu, derinin soğuk olduğu ve kanamanın olduğu durumlarda verilir.

Yarı oturur pozisyon: Yarı oturur pozisyon kalp krizi geçirenlere, solunum sıkıntısı olanlara, göğüs bölgesinden yaralanmış kişilere verilir.

Solunumu ve/veya kalbi durmuş kişide suni solunum ile akciğerlere oksijen gitmesini, dış kalp masajı ile kalpten kan pompalanmasını sağlamak için ilaçsız ve tıbbi malzemesiz yapılan uygulamalara temel yaşam desteği denir. Temel yaşam desteği uygulamaları yetişkin, çocuk ve bebeklerde farklılık gösterse de amaç aynıdır.

Havanın son geldiği bölge bronşçukların dallanıp küçülüp dönüştüğü alveollerdir. Yaklaşık olarak 300 milyon alveol bulunmaktadır. Gaz alışverişi (oksijen alıp karbondioksit verilmesi) bu bölgede olur. Bu işlemin gerçekleşebilmesi için alveollerin etrafı bolca kılcal kan damarı ağı ile sarılmıştır

Göğüs kafesi altında kubbemsi bir görünüme sahip olan diyafram normal pozisyonda yukarıya doğru bombeli bir şekilde durur. Nefes alma sırasında diyafram kası kasılır ve diyafram karna doğru inerek, düz bir hâle gelir.

İlkyardımda 0-12 aya kadar olan bireyler bebek; 12 ay 8 yaşa kadar olan bireyler çocuk ve 8 yaş üstü bireyler yetişkin olarak kabul edilir.

Solunumda görev alan bu yapılar burun, ağız, yutak ve gırtlak üst solunum yollarını oluşturur.

Solunumda görev alan organlar soluk borusu, bronşlar ve akciğerler ise alt solunum yollarını oluşturur.

Bir soluk alma ile bir soluk verme birlikte bir solunum döngüsü oluşturur. Bebekler dakikada yaklaşık 18-25; çocuklar 15-20 kez ve yetişkinler 12-20 kez soluk alıp verir.

Kalp temel olarak damar ve oksijen üreten hücrelerden değil, temel olarak kastan ve elektrik üreten hücrelerden oluşur.

Bilinç kontrolünde önce kişiye yaklaşırken sözel uyarı vardır. ‘Nasılsınız, iyi misiniz, beni duyuyor musunuz’ şeklinde kişiye sorular sorulur. Sözel uyarılara yanıt yoksa yetişkinlerde ve çocuklarda bilinç omuz başlarından hafifçe vurarak; bebeklerde ise bebeğin ayak tabanına vurarak bilinci kontrol edilir.

Baş bölgesi, yüz ve boyun bölgesi, göğüs bölgesi, karın bölgesi, sırt bölgesi, kollar ve bacaklar elle yoklanarak ve gözle takip edilerek ikinci değerlendirme yapılır.

İkinci değerlendirme aşamaları aşağıda belirtilmiştir. • Kendini tanıtma, gerekirse eğitim durumunu ve çalıştığı yeri söyleme • Yaralının ismini öğrenme ve adıyla hitap etme • Hasta/yaralının endişelerini giderme • Nazik davranarak hastanın ya da yaralının güvenini sağlama • Olayın nasıl olduğunu sorma • Kişisel özgeçmişleri, kullandığı ilaçlar ve alerjisi olup olmadığını sorma • En son ve ne zaman ne yediklerini öğrenme • Bilinç düzeyi, anlama, algılama işlemleri • Solunum sayısı, ritmi, derinliğini tespit etme • Vücut ısısı, nemlilik, renk kontrol etme • Bedeni, baştan ayağa kontrol ederek durum değerlendirmesi yapma ve son olarak uygun pozisyon verme olarak sıralanır.

Kalp durmasının belirtileri bilinç kaybı, solunum olmaması, nabzın alınama ması, deri renginin solması ve cildin soğumasıdır.

Kısmi tıkanmalarda ilk yardım olarak, genelde öksürme refleksi ile yabancı cisimler rahatlıkla dışarı atılır. Öksürebilen bir hastaya asla fiziksel müdahalede bulunulmaz. Kişi öksürmeye teşvik edilir.

Bebeğin ağız içini kontrol ettikten sonra bebeğe yetişkinlerden ve çocuklardan farklı olarak 60 derecelik bir baş çene pozisyonu verir.

Ünitede "Lökositler, yani akyuvarlar ise vücudu tehdit eden bakteri, virüs ve çeşitli mikroorganizmalara karşı vücut savunmasında rol alan kan hücrelerdir. " ifadesi bulunmaktadır. Doğru yanıt Lökositlerdir.

Ünite içinde yer alan "Eritrositler yani alyuvarlar içlerinde bulunan hemoglobin molekülü sebebiyle kırmızı renkli, ortası basık, yanları şişkin kanda en fazla sayıda bulunan kan hücreleridir." ifadesinden yola çıkılmıştır.

Ünitede yer alan "Trombositler yani kan pulcukları adı verilen hücreler ise kemik iliğinde üretilen dev hücreler olan megakaryositlerin parçalanması ile oluşan, çekirdeksiz 2-4 µm çapında, stoplazması bol granül içeren kan elemanlarıdır. " ifadesinden yola çıkılarak hazırlanmıştır.
Trambosit

Ünite içinde yer alan "Trombositler yani kan pulcukları adı verilen hücreler ise kemik iliğinde üretilen dev hücreler olan megakaryositlerin parçalanması ile oluşan, çekirdeksiz 2-4 µm çapında, stoplazması bol granül içeren kan elemanlarıdır. " ifadesinden alınmıştır.

Tüm ifadeler doğrudur. Doğru yanıt a şıkkıdır.
Kanın bedendeki temel görevleri dolaşım sistemi ile birlikte;
a. Yaşam için gerekli oksijeni taşımaya; dokularda biriken karbondioksitin atılmasına aracılık etmektir.
b. Besinlerin hücrelere taşınmasına aracılık etmektir.
c. Hormonların, vitaminlerin ve enzimlerin taşınmasına aracılık etmektir.
d. Kan asitlik derecesinin düzenlenmesine katkıda bulunmaktır.
e. Beden ısısının yayılmasını sağlamaktır.
f. Savunma sistemine katkıda bulunmaktır.
g. Bağışıklık sisteminde görev almaktır.
h. Pıhtılaşma mekanizmalarında görev almaktır.

Tüm ifadeler doğrudur. Doğru yanıt a şıkkıdır.
I, II, III ve IV

Tüm ifadeler doğrudur. Doğru yanıt a şıkkıdır.
I, II ve III

Tüm ifadeler doğrudur. Doğru yanıt a şıkkıdır.
I, II ve III

İfade sıyruk yara kavramını açıklamaktadır. Doğru yanıt a şıkkıdır.
Sıyrık yara

İfade enfekte yaralar kavramını tanımlamaktadır.

Alyuvarlar içlerinde bulunan hemoglobin molekülü sebebiyle kırmızı renkli, ortası basık, yanları şişkin kanda en fazla sayıda bulunan kan hücreleri Eritrositlerdir

% 7-9 ununu oluşturur

Atardamardır

Burun Kanamasıdır.

Enfekte Yara

Sıyrık Yara

Trafik kazaları, tamir aletleri, traktör tekeri altında kalma, tarım aletlerine bağlı kazalar sonucunda ortaya çıkan
deri ya da altında bulunan dokuların ayrıldığı kanamanın çok olduğu yaralar Parçalı yaralardır.

Delici Göğüs Yaralanmaları

Kulak Kanamasıdır

Kanın bu kısmı sıvı kısmı olan Plazmadır

Kan hücreleri eritrositler, lökositler ve trombositlerdir. Eritrositler yani alyuvarlar, içlerinde bulunan hemoglobin molekülü sebebiyle kırmızı renkli, ortası basık, yanları şişkin kanda en fazla sayıda bulunan kan hücreleridir. Oksijen taşıyan hemoglobini bünyelerinde barındıran hücrelerdir.

Hemoglobin eritrosit içerisini tamamen dolduran, kırmızı renkli, oksijen bağlayan globuler bir proteindir. Eritrositler yani alyuvarlar içlerinde bulunan hemoglobin molekülü sebebiyle kırmızı renklidir.

Kalpten kanı dokulara taşıyan ve tekrar dokulardan kalbe getiren damarlar atardamar, kılcaldamar ve toplardamar olmak üzere üçe ayrılır. Kalbin sol tarafından yüksek basınçla fırlatılan kan öncelikle aort adı verilen en büyük atardamara gelir. Aort ana atardamarı dallanarak arterlere, arterler dallanarak arteriollere, arterioller de küçülerek kılcal damarlara dönüşürler. Hücre ve dokulara en yakın olan damarlar oldukları için kan ile diğer beden hücrelerimiz arasındaki madde alışverişleri kılcal damarlar aracılığıyla gerçekleşir.

Kanın damar içine gönderilmesiyle kan, damarı gerer ve bir basınç oluşturur. Bu basınca kan basıncı denir. Kalbin kasılma sonrasındaki aort ana damarda oluşturduğu basınca büyük tansiyon; gevşeme sonucu ortaya çıkan basınca küçük tansiyon adı verilir. Sağlıklı oturan bireylerde ölçülen basınç değerleri 120/80 mmHg kadardır ve buna kişinin tansiyonu denir. Kan basıncı normalden az olduğunda düşük tansiyon, normalden fazla olduğunda ise yüksek tansiyon (hipertansiyon) görülür.

Atardamarlar yüksek basınçlı damarlar oldukları için atardamar kanamalarında kişi kısa sürede çok kan kaybeder. Müdahale edilmezse ölümcüldür. Akan kan kalp atımları ile uyumlu kesik kesik fışkırır tarzda akar. Akan kanın rengi açık ve parlak kırmızıdır. Toplardamar kanın büyük hacminin bulunduğu damarlardır ve basınç değerleri atardamarlara göre daha düşüktür. Bu nedenle fışkırır tarzda değil sürekli koyu kırmızı renkte bir kan kaybı vardır. Atardamar kanamalarına göre daha kolay durdurulur. Kılcal damar kanamaları ise arkasında başka bir neden yoksa genelde zararsız kanamalardır. Sızıntı şeklinde olup kolaylıkla hatta kendiliğinden bile duran kanamalardır. Kanamalar gözle görünüp görünmediğine göre üç ana başlıkta incelenir.

İç kanama, kanama durdurulmazsa şoka ve ölüme yol açabilir. Bu nedenle iç kanama şüphesi tespit edildiği an kişiye müdahale edilmelidir. İkinci değerlendirme sırasında da iç kanama belirtileri varsa kişinin ayakları 30 cm yukarı kaldırılarak hemen şok pozisyonu verilmeli, üzeri örtülmelidir. İç kanama geçiren bir kişiye asla yiyecek ya da içecek bir madde verilmemelidir. Kırık varsa kırığın yol açacağı kanamaları engellemek için kişi mümkünse hareket ettirilmez. 112 acil servis aranmalı, gerekli müdahaleler sonrasında yaralının sağlık kuruluşuna sevki sağlanmalıdır.
Kanayan bölgeye bası uygulamak dış kanamalarda uygulanan bir ilk yardım yöntemidir.

Kenarları muntazam olan değil; muntazam olmayan yaralar enfeksiyona açıktırlar, çünkü kenarları düzgün olmayan yaraların dikilmesi ve iyileşme sürecinde kaynaşması çok zordur.

Kulak kanaması kulaktaki bir zorlama, kaşıma, su kaçması, yabancı cisim kaçması gibi basit nedenlerle olabileceği gibi kafaya alınan darbeler sonucunda da olabilir. Kulak kanaması normal kan renginden farklı ise (açık ve sarı renkli ise) bu beyin kanamasının bir işareti olabilir. Kişi en yakın sağlık kuruluşuna sevk edilmelidir. Normalde bütün kanamalarda kanama durdurulmaya çalışılır. Kulak kanamalarında ise kanamaya izin verilir. Bunun temel sebebi kafa içi basıncı azaltmaktır. Kişi sırtüstü ya da kanayan kulak üzerine yatırılır, kan akışına izin verilir.

Ezik yaralar çok şiddetli darbeye bağlı olarak ortaya çıkan yaralardır. Şiddet derecesine bağlı olarak iç organlar zarar görebilir.

Delici göğüs yaralanmalarında mümkün olduğunca sakin ama hızlı hareket edilmelidir. Gereksiz müdahalelerden kaçınılmalıdır. Delici göğüs yarasına hemen baskı yaparak yaradan göğüs içine daha fazla hava girişi engellenmelidir. Burada baskı için konulan malzemenin hava geçirmeyen özellikte bir yapısının olması gerekir. Gerektiğinde bası malzemesinin 3 tarafı bantla yapıştırılmalı, bir ucu açık bırakılmalıdır. Bunun sebebi, nefes alma sırasında bası malzemesi göğse tam olarak yapışacak; nefes verme sırasında açık olan uçtan göğüs bölgesine giren fazla hava her nefeste dışarı atılacaktır. Yara içinde ya da çevresinde herhangi bir cisim varsa cisim çıkartılmaz. Kişiye asla yiyecek ya da içecek bir şeyler verilmez, kişi yarı oturur pozisyonda tutulur, 112 acil servis olay yerine gelinceye kişinin yaşam bulguları sürekli takip edilir.

Kanın sıvı kısmıdır. Kanın % 55’lik kısmını oluşturur. Plazmanın %90’ını su % 10’unu organik ve inorganik katı maddeler oluşturur.

Plazmanın %90’ını su % 10’unu organik ve inorganik katı maddeler oluşturur. Organik maddeler, proteinler, karbonhidratlar, yağlar, hormonlar, vitaminler, enzimler, üre ürik asit gibi azotlu maddeleri içerir. İnorganik maddeler, sodyum, potasyum, klor, kalsiyum, magnezyum, demir, bakır, bikarbonat, fosfat gibi maddelerdir. Plazmada en çok bulunan organik maddeler proteinlerdir.
Doğru seçenek (C)dir.

Kalp kendisine gelen kanı kasılarak (sistol) aort ana atardamara gönderir. Kanın damar içine gönderilmesiyle kan, damarı gerer ve bir basınç oluşturur. Bu basınca kan basıncı denir. Kalbin kasılma sonrasındaki aort ana damarda oluşturduğu basınca büyük tansiyon; gevşeme sonucu ortaya çıkan basınca küçük tansiyon adı verilir. Sağlıklı oturan bireylerde ölçülen basınç değerleri 120/80 mm Hg kadardır ve buna kişinin tansiyonu denir. Kan basıncı normalden az olduğunda düşük tansiyon, normalden fazla olduğunda ise yüksek tansiyon (hipertansiyon) görülür. Kan basıncı bedende her zaman sabit kalmaz. Gün içerisinde günlük faaliyetlerde bile değişir. Kişi uyurken ya da istirahat ederken herhangi bir rahatsızlık ya da hastalık yoksa kan basıncı genelde en düşük değerlerdedir. Kişi ayağa kalkınca, yürürken, koşarken, üzgünken, neşeli iken, hasta iken tansiyon değerleri değişebilir. Genel olarak dinlenim durumdaki kan basıncının 140/90 mm Hg üstüne çıkması yüksek tansiyon olarak kabul edilir.
Doğru seçenek (B)dir.

Herhangi bir nedenden dolayı beyne az ya da yetersiz giden kan akımı 3-5 dakika içerisinde normale döndürülmezse beyin ölümü gerçekleşmeye başlar. Bu ölüm geri dönüşümsüzdür. Bu nedenle diğer organlara giden kan akımını azaltmak, beyne giden kan akımını arttırmak için kişinin ayakları yerden 30 cm yukarıya kaldırılır ve üzeri ısı kaybını engellemek için örtülür. Tıbbi yardım istenir, 112 acil servis olay yerine gelinceye kadar hasta ya da yaralı yalnız bırakılmaz, yaşamsal bulgular sürekli kontrol edilir.
Herhangi bir nedenden dolayı beyne az ya da yetersiz giden kan akımı 3-5 dakika içerisinde normale döndürülmezse beyin ölümü gerçekleşmeye başlar. Doğru seçenek (B)dir.

Baş bölgesi kanamaları için tek taraflı boyun şah damarı üzerine, kolun üst bölümünde olan kanamalarda koltuk altı atardamarına; koltuk altı veya kolun üst bölgesinde olan kanamalarda köprücük kemiği üzeri ya da içi atardamara; dirsek altı kanamalar için pazı kemiği üstü kol atardamarına; bacak bölgesi kanamaları için kasık arter üzeri baskı yapılmalıdır.

Turnike ile kanama tamamen durdurulur. Aslında turnike son çare olmalıdır. İlkyardımda eğer kanama normal müdahalelerle (baskı, yukarı kaldırma ve bası noktası) durmuyorsa turnikeye geçilmelidir. Turnike mümkün olduğunca yine en yakın bası noktası üzerinden yapılmalıdır ki çok daha az bölge kansız kalsın.
Turnike yapabilmek için gerekli şartları iyi bilmek gerekir:
• Çok sayıda yaralının bulunduğu bir ortamda tek ilkyardımcı varsa: İlkyardımcı kanaması olan hasta ile uğraşırken onun yanından ayrılamayacaktır. Bu nedenle diğer yaralılara da müdahale etmesi için turnike yapmalıdır.
• Yaralının güç koşullarda bir yerden bir yere taşınması gerekiyorsa: Bazen yaralıyı güvenli bir ortama ya da 112 acil servisin ulaşabileceği bir noktaya taşıması gereklidir. Normal müdahale ile kanama durdurulduktan sonra taşıma sırasında maruz kalınacak stresi ortadan kaldırmak ya da azaltmak için turnike yapılmalıdır.
• Uzuv kopması varsa: Herhangi bir şekilde uzuv kopması olduğunda bu tür yaralanmal
Doğru seçenek (D)dir.

Turnike yapımında dikkat edilmesi ve uyulması gereken kurallar aşağıda sıralanmıştır:
• Turnike uygulamasında kullanılacak malzemelerin genişliği en az 10 cm olmalıdır ki bağlama sırasında alttaki dokuya zarar vermesin. • Turnike uygulamasında ip, tel gibi kesici malzemeler kullanılmamalıdır ki sıkarken alttaki dokuya zarar vermesin. • Turnikeyi sıkmak için tahta parçası, kalem gibi malzemeler kullanılabilir. Bu tür malzemeler bir nevi musluk görevini görecektir. • Turnike kanama duruncaya kadar sıkılır. Amaç kan akımını durdurmak olduğu için kanama durduktan sonra daha fazla sıkılmaz. Turnike musluğu olan parça bir anda bırakılmaz. Bu parça başka bir bezle bağlanarak sabitlenmelidir. • Turnike uygulanan bölgenin üzerine hiçbir şey örtülmez. Bu özellikle birden fazla yaralı olduğunda önemlidir. İlkyardımcı yaralının yanından ayrılır ve turnike yapılan bölge örtülürse turnikenin gevşetilme saati kaçırılacaktır. Gelen 112 ekibi de bunu göremeyeceği için doku kaybına y
Doğru seçenek (D)dir.
Turnike yapımında dikkat edilmesi ve uyulması gereken kurallar aşağıda sıralanmıştır. • Turnike uygulamasında kullanılacak malzemelerin genişliği en az 10 cm olmalıdır ki bağlama sırasında alttaki dokuya zarar vermesin. • Turnike uygulamasında ip, tel gibi kesici malzemeler kullanılmamalıdır ki sıkarken alttaki dokuya zarar vermesin. • Turnikeyi sıkmak için tahta parçası, kalem gibi malzemeler kullanılabilir. Bu tür malzemeler bir nevi musluk görevini görecektir. • Turnike kanama duruncaya kadar sıkılır. Amaç kan akımını durdurmak olduğu için kanama durduktan sonra daha fazla sıkılmaz. Turnike musluğu olan parça bir anda bırakılmaz. Bu parça başka bir bezle bağlanarak sabitlenmelidir. • Turnike uygulanan bölgenin üzerine hiçbir şey örtülmez. Bu özellikle birden fazla yaralı olduğunda önemlidir. İlkyardımcı yaralının yanından ayrılır ve turnike yapılan bölge örtülürse turnikenin gevşetilme saati kaçırılacaktır. Gelen 112 ekibi de bunu göremeyeceği için doku kaybına yol açabilen bir durum ortaya çıkabilir. • Turnike uygulamasının yapıldığı saat bir kâğıda yazılmalı ve yaralının üzerine asılmalıdır. Herhangi bir not kâğıdı ya da kalem bulunamıyorsa kişinin kendi kanıyla alnına T harfi yazılır. Bu T harfini gören 112 görevlisi hemen sizi olay yerinde arayacak turnikenin saatini soracaktır. • Uzun süreli kanamalardaki turnike uygulamalarında, kanayan bölgeye göre 15-20 dakikada bir turnike gevşetilmelidir. Turnike sonucunda sadece kanama durmaz, ayrıca o bölgedeki tüm hücre ve dokuların kanlanması sona ereceği için her 15-20 dakikada bir 5-10 saniye turnike gevşetilmelidir. Turnike uygulaması toplamda 2 saati geçmemelidir. 112 acil servis ekipleri geldiğinde kişiye yapılan tüm müdahaleler ve turnike uygulaması söylenmelidir. • Turnike, kol ve uyluk gibi tek kemikli bölgelere uygulanır. Turnikede amaç damarı kemikle sıkıştırarak damarı kapatmaktır. Bir anlamda damarı boğmaktır. Bunu yapabilmek içinde tek kemik üzerine turnike yapılır. Çift kemikli alanlara turnike yapılmaz.

Bedende her yara sağlık için bir tehdit, ciddi bir unsur oluşturmaz. Bir yaranın ciddi olabilmesi için belirlenen ortak kriterler; yaranın kenarlarının 3 cm’den daha fazla ayrık olması, durmayan kanaması olması, kas, sinir ve kemiğin görünmesi, yabancı cisim varlığı olması, ateşli silahla olması, delici-kesici aletle olması, hayvan ısırığına bağlı olması, iz bırakma ihtimali olmasıdır. Kişinin ağrı-acı hissetmesi, yaranın ciddi olabilmesi için belirlenen ortak kriterlerden değildir.
Doğru seçenek (E)dir.

Sıyrık yara, derinin en dış tabakasının etkilendiği ve kaybolduğu yaralardır. Genelde sürtünme sonucu oluşan ağrılı yaralardır. Kanama kılcal damar kanamasıdır. Doğru seçenek (B)dir.

Kafa ve omurga yaralanmalarında genelde ortaya çıkan belirtiler:
a. Saçlı deride ve yüzde morarma, şişme ve kanama, b. İkinci değerlendirme sırasında ele kırık kafatası parçalarının temas etmesi, c. Bilinç kapalılığı, d. Solunum ve dolaşım durması, e. Görüşerek konuşma aşamasında kişinin bilinç düzeyinde gerilemeler, f. Göz ve kulak çevresinde morarma, g. Burun, ağız ve kulaktan kan ya da beyin omurilik sıvısı gelmesi, h. Baş, boyun ve omurlarda şekil bozukluğu, i. Mide bulantısı ve kusma, j. His kaybı, k. Hareket kaybı, l. Denge kaybı ve ayakta duramama olarak sayılabilir.
Buna göre doğru seçenek (C) olmaktadır. Diğer seçeneklerde, delici göğüs yaralanmalarında ortaya çıkan belirtiler yer almaktadır.
Doğru seçenek (C)dir.

Konu ile ilgili bilgiye 62 nolu sayfadan erişebilirsiniz.
Kanın bedendeki temel görevleri dolaşım sistemi ile birlikte;
a. Yaşam için gerekli oksijeni taşımaya; dokularda biriken karbondioksitin atılmasına aracılık etmektir.
b. Besinlerin hücrelere taşınmasına aracılık etmektir.
c. Hormonların, vitaminlerin ve enzimlerin taşınmasına aracılık etmektir.
d. Kan asitlik derecesinin düzenlenmesine katkıda bulunmaktır.
e. Beden ısısının yayılmasını sağlamaktır.
f. Savunma sistemine katkıda bulunmaktır.
g. Bağışıklık sisteminde görev almaktır.
h. Pıhtılaşma mekanizmalarında görev almaktır.

Konu ile ilgili bilgiye 61 nolu sayfadan erişebilirsiniz.
Eritrositler yani alyuvarlar içlerinde bulunan hemoglobin molekülü sebebiyle kırmızı renkli, ortası basık, yanları şişkin kanda en fazla sayıda bulunan kan hücreleridir. Oksijen taşıyan hemoglobini bünyesinde barındıran hücrelerdir.

Konu ile ilgili bilgiye 62 nolu sayfadan erişebilirsiniz.
Kalbin sol tarafından yüksek basınçla fırlatılan kan öncelikle aort adı verilen en büyük atardamara gelir. Aort ana atardamarı dallanarak arterlere, arterler dallanarak arteriollere, arterioller de küçülerek kılcal damarlara dönüşürler. Kılcal damarlar, hücre ve dokulara en yakın olan damarlardır. I ve II doğru, III yanlıştır.

Konu ile ilgili bilgiye 63 nolu sayfadan erişebilirsiniz.
Kalp karıncığı kasıldığında kanı aorta gönderir ve aorta gelen kan aortta bir basınç oluşturur. Her
bir kalp atımında oluşan bu basınca nabız adı verilir. Sağlıklı bir kişinin istirahat hâlinde kanının büyük çoğunluğu (%60-70) toplardamarlarda bulunur. Kalbin kasılma sonrasındaki aort ana damarda oluşturduğu basınca büyük tansiyon; gevşeme sonucu ortaya çıkan basınca küçük tansiyon adı verilir. I ve II doğru, III yanlıştır.

Konu ile ilgili bilgiye 64 nolu sayfadan erişebilirsiniz.
Kanama sağlam bir yapıda olan damarın bütünlüğünün bozularak kanın damar dışına çıkmasıdır. Herhangi bir nedenle kişi var olan kanının % 15-20’sinden fazlasını kaybederse ve kanama durdurulmazsa kişinin yaşamı tehlikeye girebilir. Toplardamar kanın büyük hacminin bulunduğu damarlardır ve basınç değerleri atardamarlara göre daha düşüktür. Atardamarlar yüksek basınçlı damarlar oldukları için atardamar kanamalarında kişi kısa sürede çok kan kaybeder. Kanamalar damar tipine göre, atardamar, toplardamar ve kılcal damar kanamaları olmak üzere üçe ayrılır.
Yani, B seçeneği hatalı bilgi içermektedir.

Konu ile ilgili bilgiye 65 nolu sayfadan erişebilirsiniz.
İç kanamalar ilkyardımda her zaman ciddiye alınması gereken konuların başında
gelir. Bu nedenle vakit kaybetmeden müdahale etmek gerekir. İç kanama, kanama durdurulmazsa şoka ve ölüme yol açabilir. İç kanama geçiren kişilerde, kırık varsa kırığın yol açacağı kanamaları engellemek için kişi mümkünse hareket ettirilmez.

Konu ile ilgili bilgiye 67 nolu sayfadan erişebilirsiniz.
Dış kanamalarda ilkyardımda özetle;
• Gerektiğinde tıbbi yardım istenir.
• Yara ya da kanama ve olayın nasıl olduğu değerlendirilir.
• Kanayan yer üzerine temiz bir bezle bastırılır. Kanama durmazsa ikinci bir bez koyarak basıncı
arttırılır. Gerekirse bandaj ile sararak basınç uygulanır.
• Kanayan bölge yukarı kaldırılır.
• Kanayan yere en yakın bası noktasına baskı uygulanır.
• Şok bulguları ya da iç kanama belirtileri varsa şok pozisyonu verilir.
• Hasta ya da yaralı yalnız bırakılmaz, aralıklarla yaşam bulguları değerlendirilir.
• Kanayan bölge dışarıda kalacak şekilde yaralının üstü örtülür.
• Ciddi durumlarda yaralının hızla sevk edilmesi sağlanır.

Konu ile ilgili bilgiye 71 nolu sayfadan erişebilirsiniz.
Kafa ve omurga yaralanmalarında genelde ortaya çıkan belirtiler:
a. Saçlı deride ve yüzde morarma, şişme ve kanama,
b. İkinci değerlendirme sırasında ele kırık kafatası parçalarının temas etmesi,
c. Bilinç kapalılığı,
d. Solunum ve dolaşım durması,
e. Görüşerek konuşma aşamasında kişinin bilinç düzeyinde gerilemeler,
f. Göz ve kulak çevresinde morarma,
g. Burun, ağız ve kulaktan kan ya da beyin omurilik sıvısı gelmesi,
h. Baş, boyun ve omurlarda şekil bozukluğu,
i. Mide bulantısı ve kusma,
j. His kaybı,
k. Hareket kaybı,
l. Denge kaybı ve ayakta duramama

Konu ile ilgili bilgiye 70 nolu sayfadan erişebilirsiniz.
Tüm maddeler doğru ifadeler içermektedir.

Konu ile ilgili bilgiye 69 nolu sayfadan erişebilirsiniz.
Burun kanamalarında ilk yardım ile ilgili olarak tüm maddeler doğrudur.

Giriş
Hücrelerin ihtiyaç duyduğu oksijen ve besini sağlamak ve dokularda biriken karbondioksitin vücudtan atılması

Kan
5-6

Kan
Plazma

Kan

1. Lökosit

Kan
Yaşamsal hormonların üretim miktarını belirlemek

KAN DAMARLARI
Tromboz

Kanın Bedendeki Dolaşımı
Büyük tansiyon

Kanın Bedendeki Dolaşımı
Nabız

Kanın Bedendeki Dolaşımı
60-100

Kanın Bedendeki Dolaşımı
Dirsek üstü kol atardamarından

Plazma: Kanın sıvı kısmıdır. Kanın % 55’lik kısmını oluşturur. Doğru cevap A'dır.

Kan temel olarak iki kısımdan oluşur, doğru cevap B'dir.

1 mm3 kanda normal sağlıklı bir kadında yaklaşık 4 milyon; erkekte 5 milyon alyuvar bulunur. Doğru cevap D'dir.

Genel anlamda yetişkin bir bireyde kan beden ağırlığının % 7-9’unu oluşturur. Doğru cevap D'dir.

Kalpten kanı dokulara taşıyan ve tekrar dokulardan kalbe getiren damarlar atardamar, kılcaldamar ve toplardamar olmak üzere 3’e ayrılır. Doğru cevap B'dir.

Damar içinde pıhtı oluşumuna tromboz; oluşan pıhtıya da trombüs denir. Doğru cevap A'dır.

Kılcal damarlarda tüm kanın ancak %4’’ü bulunur. Doğru cevap B'dir.

Yetişkinler için istirahat hâlinde nabız sayısı 60-100 arası normal kabul edilir. Doğru cevap E'dir.

Kanamalar damar tipine göre 3 kategoride ele alınır.
a. Atardamar kanamaları
b. Toplardamar kanamaları
c. Kılcaldamar kanamaları
Doğru cevap C'dir.

Turnike uygulamasında kullanılacak malzemelerin genişliği en az 10 cm olmalıdır ki bağlama sırasında alttaki dokuya zarar vermesin. Doğru cevap E'dir.

DOKULAR VE GÖREVLERİ
Derimizin üst dokusu epitel dokudan oluşmaktadır.

DOKULAR VE GÖREVLERİ
Bağ dokusu kan ve lenf doku, gerçek bağ doku, kıkırdak doku, kemik dokudan oluşurken sinir doku bağ dokusunun ögelerinde değildir.

Dokular ve görevleri
Gırtlakta ve kulak memesinde olan kıkırdak dokununun adı elastik kıkırdaktır.

KEMİK YAPISI VE ÇEŞİTLERİ
Kemik dokusu bedenin hareketini sağlaması, kan ilik hücrelerini üretmesi, kalsiyum ve fosfor minarelleri depolaması, basit kaldırraç sistemi oluşturmaktadır. sinir akımını sinir hücreleri sağlamaktadir.