Sağlık Kurumlarında Operasyon Yönetimi - Sağlık Yönetimi

Ünite 1

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi, sayısal karar verme yöntemlerinde karar vericinin maksimize etmeyi amaçladığı değerlerden birisidir?

Maliyet

Kayıp

Kalite puanı

Zaman

Yol

Açıklama:

Giriş
Sayısal karar verme yöntemlerinde karar verici kazanç, fayda, kalite puanı gibi değerleri en büyüklemeyi (maksimize etmeyi) ya da maliyet, kayıp, zaman, yol gibi değerleri en küçüklemeyi (minimize etmeyi) amaçlar.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Kazançların maksimize edildiği durumlarda, aşağıdakilerden hangisi minimaks kriteridir?

Eşit Olasılık Kriteri

İyimserlik Kriteri

Kötümserlik Kriteri

Hurwicz Kriteri

Pişmanlık Kriteri

Açıklama:

Pişmanlık kriterinde maksimum pişmanlıklar içinden minimum olan seçildiği için minimaks kriteri olarak da adlandırılır.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Kazançların maksimize edildiği durumlarda, aşağıdakilerden hangisi maksimaks kriteridir?

Eşit Olasılık Kriteri

İyimserlik Kriteri

Kötümserlik Kriteri

Hurwicz Kriteri

Pişmanlık Kriteri

Açıklama:

İyimserlik Kriteri
Maksimum kazançlar içinden maksimum olan, optimal karar olduğu için bu kriter (iyimserlik Kriteri) maksimaks kriteri olarak da adlandırılır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Kazançların maksimize edildiği durumlarda, aşağıdakilerden hangisi maksimin kriteridir?

Eşit Olasılık Kriteri

İyimserlik Kriteri

Kötümserlik Kriteri

Hurwicz Kriteri

Pişmanlık Kriteri

Açıklama:

Alternatiflerin minimum kazançlar içinden maksimum olanına karar verildiği için kötümserlik kriteri literatürde maksimin kriteri olarak da adlandırılır.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Yukarıda verilen tabloya göre, belirsizlik altında maliyet problemlerinde, karar verici, eşit olasılık kriterinden yararlanarak hangi alternatif(ler)i seçer?

L ve G

L ve T

Açıklama:

Eşit Olasılık Kriteri
Kriterin işleyişi kazanç problemlerinde olduğu gibidir. Tek fark, son aşamada optimal kararı belirlerken alternatifler arasında en düşük maliyeti veren alternatifin seçilecek olmasıdır. Her bir alternatifin ortalama tetkik sonucunu açıklama süreleri hesaplanır. L alternatifi için bu ortalama değer; (9+12+14+ 20) / 4 = 55 / 4 =13,75
G için → 11,75 T için → 12,75 olarak hesaplanır. Amaç, sürelerin minimizasyonu olduğuna göre en kısa sürede sonuç veren alternatifin 11,75 saat ile G alternatifi olduğu görülmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Çizelgeyi gözönüne alarak; belirsizlik altında bir maliyet probleminde iyimserlik kriterine göre optimal karar, hangi alternatif(ler)dir?

L ve G

L ve T

Açıklama:

İyimserlik kriteri, risk almayı seven karar vericilerin uyguladığı kriterdir. Bir maliyet probleminde iyimserlik, en kısa sürenin dikkate alınarak karar verilmesi anlamına gelir. Buna göre karar verici L alternatifini incelerken, 9 saatte tetkik sonuçlarını vereceğini düşünerek hareket eder. Diğer alternatiflerde ise; G için → 10 T için → 10 saati dikkate alır.
Bu sonuçlar arasında karar vericinin en kısa süreyi seçmesi gerekir. O halde, iyimserlik kriterine göre problem için optimal karar L alternatifi ve optimal çözüm değeri 9 olarak belirlenir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Sorudaki çizelgede, bir maliyet probleminde iyimserlik kriterine göre optimal çözüm değeri, aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 8

Çizelgeyi gözönüne alarak;

belirsizlik altında, bir maliyet probleminde kötümserlik kriterine göre optimal karar, aşağıdakilerden hangisidir?

G ve T

L ve T

Açıklama:

Kötümserlik Kriteri
Kazanç probleminde olduğu gibi maliyet probleminde de bu kriter, karar vericinin kötümser olduğu problemlerde uygulanan kriterdir. Hatırlanacak olursa, kötümser karar verici risk almayan karar vericidir. Karar verici, maliyet söz konusu olduğunda da en kötü duruma, diğer bir deyişle en yüksek maliyete (en uzun süreye) göre karar verecektir. O halde, L alternatifini seçtiğinde tetkik sonuçlarını 20 saatte vereceğini düşünür. G ve T alternatiflerinde ise; G için → 15 T için → 16 sonuçlarına ulaşır. Bunlar arasında en kısa süreyi seçmeyi amaçladığı için 15 saati veren G alternatifini optimal karar olarak belirler. Buna göre optimal çözüm de 15 saattir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

5. Sorudaki çizelgede, bir maliyet probleminde kötümserlik kriterine göre optimal çözüm değeri, aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 10

Karar vericinin 0 ile 1 arasında α ile gösterilen bir risk katsayısı belirlediği ve bu katsayı oranında iyimserlik, (1- α) oranında kötümserlik kriterlerini uyguladığı kritere ne ad verilir?

Eşit Olasılık Kriteri

İyimserlik Kriteri

Kötümserlik Kriteri

Hurwicz Kriteri

Pişmanlık Kriteri

Açıklama:

Hurwicz kriteri, karar vericinin 0 ile 1 arasında α ile gösterilen bir risk katsayısı belirlediği ve bu katsayı oranında iyimserlik, (1- α) oranında kötümserlik kriterlerini uyguladığı kriterdir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Alternatifler	Tamamlanma süreleri (ay)
1.firma	14
2.firma	9
3.firma	11

Bir hastanede kreş yapılması için inşaat firması ile görüşülmüştür. Firmaların inşaatı tamamlama süreleri tabloda görülmektedir. Tabloya göre optimal karar ve optimal çözüm değeri hangisidir?

1.firma- 14

2.firma- 9

3.firma- 11

1.firma- 9

2.firma-14

Açıklama:

2.firma- 9
Diğer firmaların taahhüt ettikleri tamamlama süreleri daha uzun olduğu için okul yönetimi 2. firmayı seçmelidir. Bu durumda optimal karar, 2. firma ve optimal çözüm değeri 9 olur.
2.firma- 9
Diğer firmaların taahhüt ettikleri tamamlama süreleri daha uzun olduğu için hastane yönetimi 2. firmayı seçmelidir. Bu durumda optimal karar, 2. firma ve optimal çözüm değeri 9 olur.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Her doğa durumu altında bir başka alternatiften daha iyi sonuç veren ve dolayısıyla diğer alternatife seçilme şansı vermeyen alternatif aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanır?

Baskın alternatif

Kabul edilemez alternatif

Hurwicz Kriteri

Pişmanlık kriteri

İyimserlik kriteri

Açıklama:

Baskın alternatif
Baskın alternatif, her doğa durumu altında bir başka alternatiften daha iyi sonuç veren ve dolayısıyla diğer alternatife seçilme şansı vermeyen alternatiftir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Baskın alternatif tarafından bastırılan alternatif aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır?

Baskınlık ilişkisi

Belirsizlik

Kabul edilemez alternatif

Eşit olasılık kriteri

İyimserlik kriteri

Açıklama:

Kabul edilemez alternatif
Baskın alternatif tarafından bastırılan alternatife “kabul edilemez alternatif ” denir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi sayısal karar yöntemlerinde olması gereken temel bileşenlerden birisi değildir?

Karar verici

En az iki alternatif

Amaç

Problemin tam ve doğru olarak tanımlanması

Kalite puanı

Açıklama:

Kalite puanı
Sayısal karar yöntemlerinde karar verici, en az iki alternatif ve bir amaç (ya da
amaç fonksiyonu) olmak üzere üç temel bileşen bulunmaktadır. Tüm bu bileşenlerin yanı sıra ortaya atılan problemin doğru ve tam olarak tanımlanmış olması gerekmektedir. Kalite puanı karar vericinin amacı ile ilgilidir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Optimal kararın amaca yönelik hesaplanmış değeri aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanır?

Karar analizi

Belirlilik ortamı

Belirsizlik ortamı

Optimal çözüm

Risk ortamı

Açıklama:

Optimal çözüm
Optimal çözüm ise optimal kararın amaca yönelik hesaplanmış değeridir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi sayısal karar verme yöntemlerinde karar vericinin küçükleme amacıyla kullanacağı kriterlerden değildir?

Maliyet

Kayıp

Kalite puanı

Zaman

Yol

Açıklama:

Kalite puanı
Sayısal karar verme yöntemlerinde karar verici kazanç, fayda, kalite puanı gibi değerleri en büyüklemeyi (maksimize etmeyi) ya da maliyet, kayıp, zaman, yol gibi değerleri en küçüklemeyi (minimize etmeyi) amaçlar.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Risk ortamında beklenen değer kriterinin yanısıra kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Doğa durumları

Karar ağacı

İyimserlik kriteri

Hurwicz kriteri

Kötümserlik kriteri

Açıklama:

Karar ağacı
Risk ortamında beklenen değer kriterinin yanı sıra “karar ağacı” da kullanılabilmektedir. Karar ağacı kullanılarak verilen karar, beklenen değer kriteri ile aynı sonucu verir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Karar verilirken iyimserlik ve kötümserlik kriterlerinin karar vericinin belirlediği α oranına göre birleştirilmesi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanır?

Hurwicz Kriteri

İyimserlik kriteri

Kötümserlik kriteri

Pişmanlık kriteri

Baskınlık ilişkisi

Açıklama:

Hurwicz Kriteri
Belirsizlik ortamında bir karar vericinin tam risk alan ya da garantici olduğu, riski belirli bir oranda aldığı durumlarla da karşılaşılabilir. Bu tip karar verici 0 ile 1 arasında, alabileceği risk için bir oran (olasılık) tanımlar. Bu oran α ile gösterilir. Dolayısıyla, α oranında iyimser bir karar verici ile karşılaşılmaktadır. Bu durumda karar verici, (1- α) oranında da kötümserdir. Hurwicz kriterine göre karar verilirken iyimserlik ve kötümserlik kriterleri karar vericinin belirlediği α oranına göre birleştirilir.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Kazanç matrisinin sahibi olan oyuncu için en düşük kazancı, diğeri için en yüksek kaybı ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Oyun kuramı

Oyun matrisi

Oyun stratejileri

Karar verici

Oyun değeri

Açıklama:

Oyun değeri
Oyunda bir denge noktası varsa bu noktayı veren değer “oyunun değeri”dir. Bu durumda oyuncular tam strateji uygularlar. Birer optimal stratejileri vardır. Denge noktasının bulunmadığı oyunlarda ise oyuncular için karma stratejiler oluşturulur. Her iki durumda da oyunun değerinin anlamı değişmez. Oyunun değeri, kazanç matrisinin sahibi olan oyuncu için en düşük kazancı, diğeri için en yüksek kaybı ifade eder.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Bir oyuncunun kazancının diğer oyuncunun kaybına eşit olduğu oyunlar aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Oyun değeri

Karar verici

Kazanç matrisi

Sıfır toplamlı oyunlar

Oyun modeli

Açıklama:

Sıfır toplamlı oyunlar
Bir oyuncunun kazancının diğer oyuncunun kaybına eşit olduğu oyunlara “Sıfır Toplamlı Oyunlar” denir. Sıfır toplam kavramını aşağıdaki gibi açıklayabiliriz:
A oyuncusunun kazancı: B oyuncusunun kazancı:
+ T50 + - T50 = 0
Bu eşitlik oyunun her aşamasında ve optimal çözümde de sağlanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Ünite 2

Soru 1

Sağlık işletmeleri zaman serileri kullanarak Zaman serisi analizinde, gelecek değeri öngörmek için hangi değerlerden yararlanılır

Şimdiki değerlerden

geçmişte aldığı değerlerden

Gelecek zaman değerlerinden

Tarihi değerlerden

Bütün değerlerin hepsinden

Açıklama:

ZAMAN SERİLERİ İLE ÖNGÖRÜ
Zaman serisi, bir değişkenin zaman içerisinde aldığı değerlerin kümesi olarak tanımlanabilir.
Bir sağlık işletmesinin geçmiş dönemdeki hasta sayıları, gelirleri, tıbbi personel
sayıları zaman serilerine örnek olarak verilebilir. Sağlık işletmeleri zaman serilerini kullanarak
gelecek ile ilgili öngörülerde bulunurlar. Zaman serisi analizinde, gelecek değeri
öngörmek için değişkenin geçmişte aldığı değerlerden yararlanılır

Doğru Cevap: B

Soru 2

Durağan veri için kullanılabilecek tekniklerdendir.

Hareketsiz ortalama, yavaş hareketli ortalama ve alt düzleme (ÜA) teknikleridir.

Kısıtlı ortalama, durağan hareketli ortalama ve düzlem teknikleridir.

Sınırlı germe, genel ortalama(GO)ve düzleme teknikleridir.

Hareketli ortalama, ağırlıklı hareketli ortalama ve üstel düzleme (ÜD) teknikleridir.

Sınırlı ortalama, ağırlıklı hareketli yavaşalama teknikleridir.

Açıklama:

Hareketli ortalama, ağırlıklı hareketli ortalama ve üstel düzleme (ÜD) teknikleri durağan veri için kullanılabilecek tekniklerdendir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Hareketli ortalamalar, niçin geliştirilmiştir?

Zaman serisinin genel kalıbını bozan kısa süreli tesadüfi dalgalanmaları yumuşatmak için geliştirilmiştir.

Eğiri serisinin genel yapısını bozan dalgalanmaları yumuşatmak için geliştirilmiştir.

Genel kalıbı düzenleyen kısa süreli tesadüfi dalgalanmaları yumuşatmak için geliştirilmiştir.

Zaman algı yönetimi içinde kısa süreli tesadüfi yapılanmayı yumuşatmak için geliştirilmiştir.

kısa süreli yapı kalıbını bozan kısa süreli tesadüfi dalgalanmaları sertleştirmek için geliştirilmiştir.

Açıklama:

Hareketli ortalamalar, zaman serisinin genel kalıbını bozan kısa süreli tesadüfi dalgalanmaları yumuşatmak için geliştirilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Durağan zaman serileri için genellikle ilk dönemden sonraki öngörüler nasıl alınmalıdır?

Son döneme eşit alınır.

Son döneme göre ağırlıklı alınır.

İlk döneme eşit alınır.

İkinci döneme göre eşit alınır.

Orta döneme ağırlıklı alınır.

Açıklama:

Durağan zaman serileri için genellikle ilk dönemden sonraki öngörüler ilk döneme eşit alınır.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Mevsimsel yapıda bir seri olduğu söylenebilmesi neye bağlıdır?

Dalgalı bir zaman serisi verisinde düzensiz olarak tekrarlayan bir kalıbın var oluşuna bağlıdır.

Durağan bir zaman serisi verisinde düzenli olarak tekrarlayan bir dalgalanma kalıbının var oluşuna bağlıdır.

Durağan bir dalgalanma serisi verisinde hızlı olarak tekrarlayan bir ışınlanma kalıbının var oluşuna bağlıdır.

Düzenli olarak tekrarlayan bir ışınlanma kalıbının var oluşuna bağlıdır.

Durağan bir akışkanlık verisinde yavaş olarak tekrarlayan bir dalgalanma hareketinin var oluşuna bağlıdır.

Açıklama:

Durağan bir zaman serisi verisinde düzenli olarak tekrarlayan bir dalgalanma kalıbı varsa,mevsimsel yapıda bir seri olduğu söylenebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Zaman serisi verisi içinde belli bir dönem boyunca artan ya da azalan bir yön gözlemlenmesinin nedeni nedir?

Seri sabit değildir ve bir akışa sahiptir.

Seri hızlıdır ve bir oluşuma sahiptir.

Serinin akışkanlığı yavaştır ve bir oluşuma sahiptir.

Seri durağan değildir ve bir trende sahiptir.

Oluşum durağan değildir ve bir hıza sahiptir.

Açıklama:

Zaman serisi verisi içinde belli bir dönem boyunca artan ya da azalan bir yön gözlemleniyorsa, seri durağan değildir ve bir trende sahiptir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Kuadratik trende sahip bir zaman serisinin regresyon modeli nasıldır?

Ŷt= A1-Y1 ∙ t + C2 / t2 =εt

Ŷt= b0+b1 ∙ t + b2 ∙ t2 +εt

Ŷz= b0/b1 + t = b2 ∙ c2 +εy

Ŷl= A0%b1 ∙ t = b2 ∙ c2 /εt

Ŷl/ b0=b1 ∙ t = Y2 ∙ U2 =εn

Açıklama:

Kuadratik trende sahip bir zaman serisinin regresyon modeli şu şekildedir:
Ŷt= b0+b1 ∙ t + b2 ∙ t2 +εt

Doğru Cevap: B

Soru 8

Excel’in Regression komutu kullanılarak elde edilen kuadratik regresyon denklemi, aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?

Ŷt=56484.64+1234.86 ∙ t + 256.13

Ŷz=2345.64+1678.86 ∙ t + 2789.19t2

Ŷj=2345.64+1191.56 ∙ t / 280.1567

Ŷh=4678.64+1567.85 ∙ d + 280.1456

Ŷt=46454.64+1191.86 ∙ t + 280.13t2

Açıklama:

Excel’in Regression komutu kullanılarak elde edilen kuadratik regresyon denklemi aşağıdadır:
Ŷt=46454.64+1191.86 ∙ t + 280.13t2 olarak bulunmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Holt metodu ile öngörüde hangi model kullanılır?

Ŷz+n+ Zt+aTt

Ct-n= Et+bTt

Ŷt+n= Et+nTt

Ŷt-n= Et-nTt

Ŷl-n+ En-nTt

Açıklama:

Holt metodu ile öngörüde aşağıdaki model kullanılır:
Ŷt+n= Et+nTt

Doğru Cevap: C

Soru 10

Durağan olmayan zaman serileri, trend bileşeninin yanısıra mevsimsel faktörleri de içeriyorsa hangi metod ile öngörü yapılabilir?

High-Sumer metodu ile öngörü yapılabilir.

Holt-Winter metodu ile öngörü yapılabilir.

Indy-Windy metodu ile öngörü yapılabilir.

Gamble-Windy metodu ile öngörü yapılabilir.

Sandy-Gold metodu ile öngörü yapılabilir.

Açıklama:

Durağan olmayan zaman serileri, trend bileşeninin yanısıra mevsimsel faktörleri de içeriyorsa Holt-Winter metodu ile öngörü yapılabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Durağan olmayan zaman serilerinde, trend bileşeninin yanısıra çarpımsal mevsimsel faktörleri de içeren Holt-Winter metodu ile öngörüde hangi model kullanılır?

Ŷm=n= (El+nTn)St-n+p

Ŷt+m+ (Et+nTt)St-m+p

Ŷt+m+ (Vt+mTt)Sm=n-p

Ŷz-n= (Et=nTt)St-n-p

Ŷt+n= (Et+nTt)St+n-p

Açıklama:

Durağan olmayan zaman serilerinde, trend bileşeninin yanısıra çarpımsal mevsimsel faktörleri de içeren Holt-Winter metodu ile öngörüde aşağıdaki model kullanılır:
Ŷt+n= (Et+nTt)St+n-p

Doğru Cevap: E

Soru 12

“-------, bir değişkenin zaman içerisinde aldığı değerlerin kümesi olarak tanımlanabilir.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Zaman serisi

Mutlak sapma

Hareketli ortalama

Doğrusal regresyon

Durağan model

Açıklama:

Zaman serisi, bir değişkenin zaman içerisinde aldığı değerlerin kümesi olarak tanımlanabilir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Zaman serisini oluşturan değişkenin zaman içinde belli bir yönde anlamlı bir hareketi yoksa ne ad verilmektedir?

Durağan veri

Durağan olmayan veri

Mevsimsel veri

Sayısal veri

Niteliksel veri

Açıklama:

Durağan veri: Zaman serisini oluşturan değişkenin zaman içinde belli bir yönde anlamlı bir hareketi yoktur. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdaki tekniklerden hangisi veya hangileri durağan veri için kullanılabilir?
I. Hareketli ortalama
II. Ağırlıklı hareketli ortalama
III. Üstel düzleme

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Hareketli ortalama, ağırlıklı hareketli ortalama ve üstel düzleme (ÜD) teknikleri durağan veri için kullanılabilecek tekniklerdendir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

“Durağan olmayan zaman serileri, trend bileşeninin yanı sıra mevsimsel faktörleri de içeriyorsa ------- metodu ile öngörü yapılabilir.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Holt-Winter

Hareketli ortalama

Doğrusal regresyon

Kuadratik regresyon

Üstel düzleme

Açıklama:

Durağan olmayan zaman serileri, trend bileşeninin yanısıra mevsimsel faktörleri de içeriyorsa Holt-Winter metodu ile öngörü yapılabilir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 16

“Durağan bir zaman serisi verisinde düzenli olarak tekrarlayan bir dalgalanma kalıbı varsa, ------- yapıda bir seri olduğu söylenebilir.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

doğrusal

durağan olmayan

mevsimsel

çarpımsal

mutlak

Açıklama:

Durağan bir zaman serisi verisinde düzenli olarak tekrarlayan bir dalgalanma kalıbı varsa, mevsimsel yapıda bir seri olduğu söylenebilir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Farklı teknikleri karşılaştırmak için aşağıdaki performans ölçütlerinden hangileri kullanılır?
I. Ortalama mutlak sapma
II. Ortalama mutlak yüzde hata
III. Ortalama hata karesi
IV. Ortalama hata karesi kökü

I ve II

III ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Farklı teknikleri karşılaştırmak için çeşitli performans ölçütleri geliştirilmiştir. Bunlar;
- Ortalama mutlak sapma
- Ortalama mutlak yüzde hata
- Ortalama hata karesi
- Ortalama hata karesi kökü
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

“------- metodu doğrusal trend izleyen zaman serilerinde kullanılan tekniklerden biridir. Teknik, çift ÜD tekniği olarak da adlandırılmaktadır.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Holt

Winter

Regresyon

Hareketli ortalama

Mevsim

Açıklama:

Holt metodu doğrusal trend izleyen zaman serilerinde kullanılan tekniklerden biridir. Teknik, çift ÜD tekniği olarak da adlandırılmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 19

“Kuadratik trende sahip bir zaman serisinin ------- eşitliğinde bağımlı değişken olan Ŷ_t, t bağımsız değişkeninin kuadratik bir fonksiyonudur.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

regresyon

doğrusal

sistematik

durağan

mevsimsel

Açıklama:

Kuadratik trende sahip bir zaman serisinin regresyon eşitliğinde bağımlı değişken olan Ŷ_t, t bağımsız değişkeninin kuadratik bir fonksiyonudur. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 20

“Zaman serisi verisi içinde belli bir dönem boyunca artan ya da azalan bir yön gözlemleniyorsa, seri ------- değildir ve bir trende sahiptir.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

durağan

mevsimsel

öngörülebilir

anlamlı

toplamsal

Açıklama:

Zaman serisi verisi içinde belli bir dönem boyunca artan ya da azalan bir yön gözlemleniyorsa, seri durağan değildir ve bir trende sahiptir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Toplamsal mevsimlik yapıda Holt-Winter metodu ile öngörüde kullanılan eşitlikte S_tterimi neyi ifade etmektedir?

mevsimlik etkiyi

zaman serisinin t dönemindeki beklenen düzeyini

t dönemindeki beklenen trendi

0 ile 1 arasında değer alan sabit

hareketli ortalaması

Açıklama:

Toplamsal mevsimlik yapıda Holt-Winter metodu ile öngörüde kullanılan eşitlikte S_tterimi mevsimlik etkiyi göstermektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Bir sağlık probleminin çözümünde kullanılan zaman serisi incelenirken, mevsimler verim özelliği gözden geçirilir. Aşağıdaki ifadelerden hangisi mevsimler veri özelliğini doğru bir şekilde tanımlamıştır?

Değişkenin zaman içinde belli bir yönde anlamlı bir harekete sahip olmaması

Değişken zaman içinde belirli aralıklarla tekrarlayan bir kalıp izlemesi

Değişken zaman içinde ağırlıklı olarak ön plana çıkması

Değişken zaman içinde çözücü kullanılarak hesaplanması

Değişken zaman içinde anlamlı bir hareketi bulunması

Açıklama:

Mevsimsel veri: Zaman serisini oluşturan değişken zaman içinde belirli aralıklarda tekrarlayan bir kalıp izlemektedir.
A şıkkında durağan veri, C şıkkında ağırlıklı hareketli ortalama, D şıkkında genel bir ifade,E şıkkında ise Durağan olmayan veri tanımlanmıştır.
Doğru cevap "B" şıkkıdır

Doğru Cevap: B

Soru 23

Durağan modellerin bir analiz yöntemi olan hareketli ortalama tekniği ile ilgili ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?
I.Kısa süreli tesadüfi dalgalanmaları yumuşatmak için geliştirilmiştir.
II.Ağırlıkların değerleri karar verici tarafından belirlenir.
III. Tüm geçmiş veri giderek azalan ağırlıklarla öngörüye dahil edilir.
IV. Genellikle farklı k değerleri denenip en iyi performansı olan k değeri alınır.

I-II

III-IV

I-IV

I-II-III

II-III-IV

Açıklama:

Durağan modellerin bir analiz yöntemi olan hareketli ortalama tekniği kısa süreli tesadüfi dalgalanmaları yumuşatmak için geliştirilmiştir ve k değerleri en iyi performansa göre alınır.
Doğru cevap "C" şıkkıdır.
II. ifade Ağırlıklı hareketli ortalama tekniği ile ve III. ifade ise Üstel Düzleme tekniği ile ilişkilidir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Ağırlıklı Hareketli Ortalama tekniğinde "ai" ile gösterilen ağırlıklar için geçerli bir kısıttır?

Ağırlıklar 0 ile 1 arasında olmalıdır.

Ağırlıkların toplamı 2'ye eşit olmalıdır.

Ağırlıklar 3 dönem verileri yansıtmalıdır.

Ağırlıklar doğrusal olarak ifade edilmelidir.

Ağırlıklar 0'a yakın bir değer olmalıdır.

Açıklama:

Ağırlıklı Hareketli Ortalama tekniğinde ai ile gösterilen ağırlıklar için şu kısıtlar geçerlidir:
1.Ağırlıklar 0 ile 1 arasında olmalıdır.
2. Ağırlıklar toplamı 1’e eşit olmalıdır.
Doğru cevap "A" şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Toplamsal mevsimlik yapıda durağan modelde kullanılan aşağıdaki eşitliğe göre "St" neyi ifade etmektedir?
Ŷt+n=Et+St+n-p
Bu modelde;
Et=a(Yt-St-p)+(1-a)Et-1
St=b(Yt-Et)+(1-b)St-p

Zaman serisinin t dönemindeki düzeyi

Bulunulan mevsimsel dönemi gösteren sabit

t dönemdeki mevsimsel faktör

0 ile 1 arasında değer alan sabit

Değişken sabit

Açıklama:

Görüldüğü gibi, t+1. dönemin öngörüsünü bulan ifade Et ve St terimlerinden oluşmaktadır. Et, zaman serisinin t dönemindeki düzeyini, St de, t dönemindeki mevsimsel faktörü göstermektedir. a ve b, 0 ile 1 arasında değer alan sabitlerdir.
Doğru cevap "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Bir hastanenin finans müdürü 2019-2021 arası üç aylık gelir verilerini kullanarak 2022 yılı için üçer aylık gelir tahmini yapmak istemektedir. Geriye dönük incelemede grafiklerde yükselen trendi fark etmiştir.
Bu durumda, aşağıdaki hangi modelleme sistemini kullanması en uygundur?

Çarpımsal mevsimlik yapıda durağan model

Üstel düzeleme modeli

Ağırlıklı hareketli ortalama modeli

Hareketli ortalama modeli

Doğrusal regresyon modeli

Açıklama:

Yükselen trend bağlı olarak en uygun model "Doğrusal regresyon modeli"dir.
Doğru cevap "E" şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Kuadratik regresyon modelinde kullanılan e_tneyi ifade etmektedir?

Bağımsız değişkenin kuadratik fonksiyonu

Zaman serisinin sistematik hareketi

Zaman serisinin t dönemindeki beklenen düzeyini

Sistematik olmayan hareketi

T dönemindeki beklenen trendi

Açıklama:

Bu regresyon eşitliğinde bağımlı değişken olan Ŷt, t bağımsız değişkeninin kuadratik bir fonksiyonudur. Fonksiyondaki b0+b1 ∙ t + b2 ∙ t2 ifadesi, zaman serisinin sistematik hareketini, εt ise sistematik olmayan hareketini göstermektedir.
c ve e şıkları Holt metodu ile ilgilidir.
Doğru cevap "d" şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Durağan olmayan zaman serileri, trend bileşeninin yanı sıra mevsimsel faktörleri de içeriyorsa, aşağıdaki hangi metodu kullanarak öngörü yapmak doğru olur?

Holt-Winter metodu

Kuadratik regresyon modeli

Doğrusal regresyon modeli

Hareketli ortalama modeli

Üstel düzleme modeli

Açıklama:

Durağan olmayan zaman serileri, trend bileşeninin yanı sıra mevsimsel faktörleri de içeriyorsa Holt-Winter metodu ile öngörü yapılabilir.
Doğru cevap "a" şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Hareketli ortalama modelinde "k" değeri ile ilgili ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?
I. k değeri çok küçük alındığında elde edilen hareketli ortalama serisi orjinal zaman serisini takip etmez.
II. Hareketli ortalama periyodunun belirlenmesinde genellikle farklı k değerleri denenip en iyi performansı olan k değeri alınır.
III. k değeri çok büyük alındığında, tesadüfi dalgalanmalar büyük ölçüde elimine edilir.
IV. k değeri çok küçük alındığında ana kalıbı bozan tesadüfi dalgalanmalar içerir.

I-II

II-IV

I-II-III

II-III-IV

I-III-IV

Açıklama:

k çok küçük alındığında, elde edilen hareketli ortalama serisi orjinal zaman serisiniçok yakından takip eder, ancak halen ana kalıbı bozan tesadüfi dalgalanmalar içerir. k çok büyük alındığında ise, tesadüfi dalgalanmalar büyük ölçüde elimine edilmesine karşın elde edilen hareketli ortalama serisi orjinal zaman serisini yakından takip etmez. Genellikle farklı k değerleri
denenip en iyi performansı olan k değeri hareketli ortalama periyodu olarak alınır.
Doğru cevap "d" şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Üstel düzleme yönteminde kullanılan hesaplamada a'ya 1'e yakın bir değerin atanmasının anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Düzleme sabit alfa değerinin 0 ila 1 arasında olduğu

Son veriye ağırlık verildiği

Eski veriye daha çok ağırlık verildiği

Döngüsel verilerin dikkatte alınması gerektiği

Tüm geçmiş verilerin giderek azalan ağırlıklara eklenmesi

Açıklama:

Düzleme sabiti olarak adlandırılan a, 0 ile 1 arasında bir değer alır. a’ya 1’e yakın bir değer atanması son
veriye ağırlık verirken, 0’a yakın bir değer atanması daha eski veriye daha çok ağırlık verilmesi anlamına gelmektedir.
Buna göre doğru cevap "b" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Büyüyerek dalgalanma gösteren bir grafik aşağıdaki hangi sistemle ilişkilendirilir?

Toplamsal mevsimlik yapıda durağan model

Holt-winter toplumsal mevsimlik yapıda

Doğrusal regresyon modeli

Çarpımsal mevsimlik yapıda durağan model

Üstel düzleme model

Açıklama:

Durağan bir zaman serisi verisinde düzenli olarak tekrarlayan bir dalgalanma kalıbı varsa,
mevsimsel yapıda bir seri olduğu söylenebilir. Büyüyerek giden dalgalanmalar ise, çarpımsal mevsimlik yapıda durağan modeli göstermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Bir değişkenin zaman içerisinde aldığı değerlerin kümesine ne ad verilir?

Zaman serisi

Durağan veri

Durağan olmayan veri

Mevsimsel veri

Hareketli ortalama

Açıklama:

Zaman serisi, bir değişkenin zaman içerisinde aldığı değerlerin kümesi olarak tanımlanabilir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Zaman serisini oluşturan değişken zaman içinde belirli aralıklarda tekrarlayan bir kalıp izlemektedir.
Yukarıdaki ifade aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?

Durağan veri

Durağan olmayan veri

Mevsimsel veri

Hareketli ortalama

Ağırlıklı hareketli ortalama

Açıklama:

Mevsimsel veri: Zaman serisini oluşturan değişken zaman içinde belirli aralıklarda tekrarlayan bir kalıp izlemektedir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Zaman serisinin genel kalıbını bozan kısa süreli tesadüfi dalgalanmaları yumuşatmak için geliştirilmiştir.
Yukarıdaki ifade aşağıdakilerden hangi kavramla ilişkilidir?

Zaman serisi

Ağırlıklı hareketli ortalama

Üstel düzleme

Hareketli ortalama

Mevsimsellik

Açıklama:

Hareketli ortalamalar, zaman serisinin genel kalıbını bozan kısa süreli tesadüfi dalgalanmaları yumuşatmak için geliştirilmiştir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Durağan bir zaman serisi verisinde düzenli olarak tekrarlayan bir dalgalanma kalıbı varsa bu yapıya ne ad verilir?

Trend

Üstel düzleme

Durağan veri

Doğrusal regresyon

Mevsimsellik

Açıklama:

Durağan bir zaman serisi verisinde düzenli olarak tekrarlayan bir dalgalanma kalıbı varsa, mevsimsel yapıda bir seri olduğu söylenebilir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Zaman serisi verisi içinde belli bir dönem boyunca artan ya da azalan bir yön gözlemlenmesi hangi modele işaret etmektedir?

Zaman serisi

Trend

Durağan

Mevsimsel

Çarpımsal

Açıklama:

Zaman serisi verisi içinde belli bir dönem boyunca artan ya da azalan bir yön gözlemleniyorsa, seri durağan değildir ve bir trende sahiptir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi trend modellerinden birisidir?

Doğrusal Regresyon Modeli

Çarpımsal Mevsimlik Yapıda Durağan Model

Toplamsal Mevsimlik Yapıda Durağan Model

Ağırlıklı Hareketli Ortalama

Hareketli Ortalama

Açıklama:

Doğrusal regresyon modeli trend modellerinden birisidir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Farklı teknikleri karşılaştırmak için çeşitli performans ölçütleri geliştirilmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu ölçütlerden birisidir?

Hasta talebi

Gelir-gider

Kullanılacak malzeme

Ameliyathane gereksinimi

Ortalama mutlak yüzde hata

Açıklama:

Farklı teknikleri karşılaştırmak için çeşitli performans ölçütleri geliştirilmiştir. Bunlar; • Ortalama mutlak sapma (OMS) • Ortalama mutlak yüzde hata (OMYH) • Ortalama hata karesi (OHK) • Ortalama hata karesi kökü (OHKK). Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Sağlık hizmetlerinin her alanında geleceğe yönelik tahminler yapılırken öngörü tekniklerinden yararlanılmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu uygulama alanlarından birisidir?

Ortalama mutlak yüzde hata

Ortalama mutlak sapma

Sağlık personeli gereksinimi

Ortalama hata karesi

Ortalama hata karesi kökü

Açıklama:

Sağlık hizmetlerinin her alanında geleceğe yönelik tahminler yapılırken öngörü tekniklerinden yararlanılmaktadır. Bu uygulama alanlarına örnek olarak aşağıdaki problem alanları verilebilir: • Hasta talebi öngörüsü, • Gelir-gider öngörüleri, • Sağlık personeli gereksinimi öngörüleri, • Kullanılacak malzeme öngörüleri, • Ameliyathane gereksinimi öngörüleri, • Yatak gereksinimi öngörüleri, • Pazar payı öngörüleri. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Durağan olmayan zaman serilerinde, trend bileşeninin yanısıra çarpımsal mevsimsel faktörleri de içeren metodun adı nedir?

Doğrusal Regresyon

Holt-Winter

Üstel Düzleme

Ağırlıklı Hareketli Ortalama

Kuadratik Regresyon

Açıklama:

Durağan olmayan zaman serilerinde, trend bileşeninin yanısıra çarpımsal mevsimsel faktörleri de içeren Holt-Winter metodudur. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Doğrusal trend izleyen zaman serilerinde kullanılan tekniklerden biridir. Teknik, çift ÜD tekniği olarak da adlandırılmaktadır.
Yukarıdaki ifade hangi tekniği tanımlamaktadır?

Çarpımsal Mevsimlik Yapıda Durağan Model

Toplamsal Mevsimlik Yapıda Durağan Model

Üstel Düzleme

Holt Metodu

Kuadratik Regresyon

Açıklama:

Holt metodu doğrusal trend izleyen zaman serilerinde kullanılan tekniklerden biridir. Teknik, çift ÜD tekniği olarak da adlandırılmaktadır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Ünite 3

Soru 1

Doğrusal bir yapıdaki kısıtları ihlal etmeden, doğrusal formdaki amaç fonksiyonunu en iyilemeyi (maksimize yada minimize etmeyi) sağlayan, bu en iyileme sonucunda karar değişkenlerinin aldıkları değerleri bulan bir yaklaşıma ne ad verilir?

Karar yaklaşımı

Plan yaklaşımı

Doğrusal programlama yaklaşımı

Maksimizasyon uygulaması

Minimizasyon uygulaması

Açıklama:

Doğrusal programlama yaklaşımı, doğrusal bir yapıdaki kısıtları ihlal etmeden, doğrusal formdaki amaç fonksiyonunu en iyilemeyi (maksimize yada minimize etmeyi) sağlayan, bu en iyileme sonucunda karar değişkenlerinin aldıkları değerleri bulan bir yaklaşımdır.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Doğrusal programlama yaklaşımının sağlık sektöründe, planlama sürecinden gündelik faaliyetlere kadar her alanda geliştirilen çok sayıda uygulama alanı vardır. Aşağıdakilerden hangisi bu alanlardan biri değildir?

Hedef kitleyi kapsayacak hastane yer seçimi

Hastalara etkili hizmet edecek şekilde acil servis hizmetlerinin tasarımı

Lojistik hizmetleri ağ planlaması

Teşhis ve tedavi süreçlerinde karar destek sistemleri kurulumu

Sağlık personeli vardiya planlaması

Açıklama:

"Lojistik hizmetleri ağ planlaması" doğrusal programlama yaklaşımının uygulama alanından biri değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Doğrusal programlama modelinin standart formuna göre aşağıdakilerden hangisi amaç fonksiyonu katsayılarını ifade eder?

X₁, X₂, …X_n

C₁, C₂,…C_n

A₁₁, A₁₂,…A_1n

B₁, B₂,…B_m

_D1, D₂,…D_n

Açıklama:

Amaç foksiyonu katsayısını ifade eden kavram:C₁, C₂,…C_n

Doğru Cevap: B

Soru 4

Bir üretim planlaması örneğinde, üreteceği bir ürünün 100 birim lira olarak tahmin edip, modele parametre olarak tanıttığı kârının 80 birim liraya düştüğünde ya da 125 birim liraya çıktığında optimal çözümün nasıl etkileneceğini bilmek isteyen yöneticinin net bir cevaba ulaşması için aşağıdakilerden hangisinden yararlanması gerekmektedir?

Duyarlılık analizi

Tam sayılı doğrusal programlama

İndirgenmiş maliyet

Karar değişkenleri

Amaç fonksiyonu

Açıklama:

Bir üretim planlaması örneğinde, üreteceği bir ürünün 100 birim lira olarak tahmin edip, modele parametre olarak tanıttığı kârının 80 birim liraya düştüğünde ya da 125 birim liraya çıktığında optimal çözümün nasıl etkileneceğini bilmek isteyen yöneticinin net bir cevaba ulaşması için geliştirilmiş olan yaklaşım, doğrusal programlama terminolojisinde duyarlılık analizi yada optimallik sonrası analizi olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Gerçek hayat problemlerinde karar değişkenlerinin tamsayı değerler alması gerekliliği kimi zaman kaçınılmaz olmaktadır. Bu amaçla doğrusal programlamanın özel bir durumu geliştirilmiştir. Gerçekleştirilen bu yaklaşıma ne ad verilmiştir?

Duyarlılık Analizi

Gölge Fiyat

Tam Sayılı Doğrusal Programlama

Bağlayıcı Kısıt

İndirgenmiş Maliyet

Açıklama:

Gerçek hayat problemlerinde karar değişkenlerinin tamsayı değerler alması gerekliliği kimi zaman kaçınılmaz olmaktadır. Bu bölüm, karar değişkenlerinin tümünün ya da bir kısmının tamsayı değerler almak zorunda olduğu, doğrusal programlamanın bir uzantısı olan, tamsayılı doğrusal programlama (TDP) modellerine ayrılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Karar değişkenlerinin aldığı değerlerin tüm kısıtları eş zamanlı olarak sağladığı bölgeye ne ad verilir?

Uygun bölge

Planlı bölge

Devam bölgesi

Stratejik bölge

Karar bölgesi

Açıklama:

Karar değişkenlerinin aldığı değerlerin tüm kısıtları eş zamanlı olarak sağladığı bu bölge uygun bölge olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Optimal çözümde yer alan karar değişkenlerine ne ad verilir?

Ana değişkenler

Stratejik değişkenler

Temel olmayan değişkenler

Temel değişkenler

Yorumlanmış değişkenler

Açıklama:

Optimal çözümde yer alan karar değişkenleri temel değişkenler olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Bir doğrusal programlama modelinin kaç ayrı tip parametresinin duyarlılık analizi yapılabilir?

Açıklama:

Bir doğrusal programlama modelinin üç ayrı tip parametresinin duyarlılık analizi (değişmelere tepkisi) yapılabilir. Bunlar, amaç fonksiyonu katsayılarının değişmesi, kısıtların sağ taraf sabitlerinin değişmesi ve kısıtların katsayılarının (teknoloji katsayıları) değişmesinin duyarlılık analizidir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Bir doğrusal programlama modelinin üç ayrı tip parametresinin duyarlılık analizi (değişmelere tepkisi) yapılabilir. Aşağıdaki şıklardan hangisinde bu üç parametre bir arada verilmiştir?

İndirgenmiş maliyet katsayılarının değişmesi, temel çözüm fonksiyonlarının değişmesi, kısıtların sağ taraf sabitlerinin değişmesi

Amaç fonksiyonu katsayılarının değişmesi, temel çözüm fonksiyonlarının değişmesi, bağlayıcı kısıtların değişmesi

Tamsayılı programlama katsayılarının değişmesi, amaç fonksiyonu katsayılarının değişmesi, kısıtların sol taraf sabitlerinin değişmesi

Bağlayıcı kısıtların değişmesi, kısıtların sağ taraf sabitlerinin değişmesi, amaç fonksiyonu katsayılarının değişmesi

Amaç fonksiyonu katsayılarının değişmesi, kısıtların sağ taraf sabitlerinin değişmesi, kısıtların katsayılarının (teknoloji katsayıları) değişmesi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 10

Doğrusal programlama modelinin standart formuna göre B₁, B₂,…B_mgösterimi neyi ifade eder?

Karar değişkenlerini

Sağ taraf parametrelerini (gereksinimler, kapasiteler)

Amaç fonksiyonu katsayılarını

Teknoloji katsayılarını

Bağlayıcı kısıtları

Açıklama:

Doğrusal programlama modelinin standart formuna göre B₁, B₂,…B_mgösterimi sağ taraf parametrelerini (gereksinimler, kapasiteler) ifade eder.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Kıt kaynakların ilgilenilen amacı optimize edecek şekilde dağıtılmasına ... denir.
Yukarıdaki boşluğu doldurması gereken uygun terim aşağıdakilerden hangisidir?

doğrusal programlama

randevu planlaması

maksimizasyon uygulaması

standart model

kaynak tahsisi

Açıklama:

Kitabımızın 59. sayfasını dikkatle okuduğumuzda, boşluğu doldurması gereken uygun terimin A seçeneğinde verildiği anlaşılacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

I. Doğrusal programlama yaklaşımı, doğrusal bir yapıdaki kısıtları ihlal etmez.
II. Doğrusal programlama yaklaşımı, doğrusal formdaki amaç fonksiyonunu en iyilemeyi (maksimize yada minimize etmeyi) sağlar.
III. Doğrusal programlama yaklaşımı, en iyileme sonucunda karar değişkenlerinin aldıkları değerleri bulan bir yaklaşımdır.
IV. Her doğrusal programlama modelinin üç temel bileşeni vardır: karar değişkenleri, amaç fonksiyonu ve kısıtlar.
Doğrusal planlama ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I ve II

II ve III

I, II ve III

II, III ve IV

Hepsi

Açıklama:

Kitabımızın 60. sayfasında verilen, "Doğrusal Programlama Modellerinin Formülasyonu" başlığı altında verilen bilgilere göre, soruda verilen tüm bilgiler doğrudur. Bu nedenle çözüm E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Grafik çözüm yönteminin kullanılabileceği doğrusal programlama modelleri en fazla kaç karar değişkeni içerebilir?

Açıklama:

Kitabımızın 64. sayfasında verilen bilgiye göre, doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Optimal çözümün oluşmasında etkili olan kısıtlara ne ad verilir?

minimizasyon uygulaması

uç noktalar

bağlayıcı kısıtlar

atıl (gereksiz) kısıt

eşmaliyet doğrusu

Açıklama:

Kitabımızın 66. sayfasında verilen bilgiye göre, çözüm C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

I. Minimizasyon modellerinde, optimal çözüm noktasını elde etmek için amaç fonksiyonu kuzeydoğu yönünde kaydırılır.
II. Minimizasyon problemlerinde kaydırıldıkça ortaya çıkan amaç fonksiyonu doğrusu, eşmaliyet doğrusu olarak adlandırılır.
III. Minimizasyon problemlerinde amaç, tüm kısıtları sağlayacak şekilde amaç fonksiyonunun en düşük değeri aldığı noktayı bulmaktır.
IV. Minimizasyon problemlerinde amaç, uygun bölge üstünde amaç fonksiyonunun en düşük değeri aldığı noktayı bulmaktır.
Minimizasyon modelleriyle ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnızca I

II ve III

I ve IV

II, III ve IV

I, II ve IV

Açıklama:

Kitabımızın 66. sayfasında verilen bilgiye göre, I no'lu ifade haricindekiler doğru olduğu için sorunun çözümü D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Piyasada, doğrusal programlama modellerini çözmek için çeşitli uzmanlık düzeylerinde yazılımlar bulunmaktadır. Elimizde hiçbir matematiksel programlama yazılımı olmaması durumunda, MS Excel’in içerisinde gelen hangi eklenti kullanılarak da modeller çözülebilir?

Çözücü

Seçenekler

Kısıtlar

Çarpım

Üretim planı

Açıklama:

Kitabımızın 68. sayfasında yer alan bilgiye göre, çözüm A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Maksimizasyon uygulamasında sunulan çözüm raporunun birinci kısmı ....., ikinci kısmı ....., üçüncü kısmı ..... bölümlerinden oluşmaktadır.

üretim planı, kısıtlamalar, hematom

kısıtlamalar, hedef hücre, hematom

hedef hücre, değişken hücreleri, kısıtlamalar

hücre değeri, formül, serbestlik

standart üretim, ilk değer, tamsayı

Açıklama:

Kitabımızın 3. sayfasının ilk paragrafında verilen bilgiye göre, çözüm C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Gerçek hayat koşullarında modellerin çözümünde değerlerini veri olarak kabul ettiğimiz parametrelerde değişiklikler, planlardan sapmalar olduğunda ortaya çıkan sorunların cevabını bulmak için geliştirilmiş yaklaşımın adı nedir?

katsayıların değişmesi

optimallik sonrası analizi

optimal çözüm

maksimizasyon uygulaması

indirgenmiş maliyet

Açıklama:

Kitabımızın 75. sayfasında açıklanan bu tanım "duyarlılık analizi" ya da "optimallik sonrası analizi" olarak adlandırılır. Bu nedenle çözüm B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

...., çözümde yer almayan bir değişkenin, çözümde pozitif bir değer alması için, o değişkenin amaç fonksiyonu katsayısında yapılması gereken geriletme olarak tanımlanabilir.
Yukarıdaki boşluğu doldurması gereken terim aşağıdakilerden hangisidir?

gölge fiyatı

azaltılmış maliyet

izin verilen artış

indirgenmiş maliyet

izin verilen azalış

Açıklama:

Kitabımızın 77. sayfasında verilen bilgiye göre, yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Diğer bütün parametereler sabit kalmak şartıyla, bir kısıtın sağ taraf değeri değiştikçe, amaç fonksiyonunda meydan gelen değişme ... olarak tanımlanır.

gölge fiyatı

amaç fonksiyonu

standart üretim

iş gücü planlaması

personel planlaması

Açıklama:

Kitabımızın 77. sayfasının son paragrafında verilen bilgiye göre, çözüm A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Grafik çözüm yönteminin kullanılabileceği doğrusal programlama modelleri kaç karar değişkeni içerebilir?

Açıklama:

DOĞRUSAL PROGRAMLAMA MODELLERİNİN GRAFİK ÇÖZÜM YÖNTEMİ İLE ÇÖZÜLMESİ isimli bölümü inceleyiniz.
Grafik çözüm yönteminin kullanılabileceği doğrusal programlama modelleri sadece iki karar değişkeni içerebilir. Bu açıklamaya göre doğru cevap ‘B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Karar değişkenlerinin aldığı değerlerin tüm kısıtları eş zamanlı olarak sağladığı bölgeye ne ad verilir?

Hatalı bölge

Uygun bölge

Doğrusal bölge

Non-lineer bölge

Eşkazanç bölgesi

Açıklama:

Maksimizasyon Uygulaması isimli bölümü inceleyiniz.
Karar değişkenlerinin aldığı değerlerin tüm kısıtları eş zamanlı olarak sağladığı bu bölge uygun bölge olarak adlandırılır. Bu açıklamaya göre doğru cevap ‘B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Yukarıda doğrusal programlama modelinin standart formu gösterilmiştir. Bu göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

X1, X2, ...Xn: Teknoloji katsayılarınıdeğişkenlerini göstermek için kullanılmıştır

C1, C2,...Cn :Sağ taraf parametrelerini (gereksinimler, kapasiteler) ifade etmek için
kullanılmıştır.

A11, A12,...A1n : Karar göstermek için kullanılmıştır

B1, B2,...Bm : Sağ taraf parametrelerini (gereksinimler, kapasiteler) ifade etmek için
kullanılmıştır.

B1, B2,...Bm : Sol taraf parametrelerini (gereksinimler, kapasiteler) ifade etmek için
kullanılmıştır.

Açıklama:

DOĞRUSAL PROGRAMLAMA MODELLERİNİN FORMÜLASYONU isimli bölümü inceleyiniz.
Bu gösterimde;
X1, X2, ...Xn : Karar değişkenlerini,
C1, C2,...Cn : Amaç fonksiyonu katsayılarını,
A11, A12,...A1n : Teknoloji katsayılarını,
B1, B2,...Bm : Sağ taraf parametrelerini (gereksinimler, kapasiteler) ifade etmek için
kullanılmıştır. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Doğrusal programlama modellerinde karar değişkeni sayısı ikiden fazla olduğunda modelin çözümü için aşağıdaki programlardan hangisi kullanılabilir?

MS Teams

MS OneNote

MS Powerpoint

MS Word

MS Excel

Açıklama:

Minimizasyon Uygulaması isimli bölümü inceleyiniz.
İki örnek ile doğrusal programlama modellerinin kurulmasını ve sembolik olarak ifade edilmesini gördükten sonra, çözümü elde etme aşamasına başlayabiliriz. Doğrusal programlama modellerini çözmek için başvurulabilecek çeşitli yöntemler vardır. Eğer modeldeki karar değişkeni sayısı iki ise, grafik çözüm yöntemi kullanılabilir. İkiden fazla sayıda değişkene sahip olan modellerin çözümünde ise MS Excel içerisindeki Çözücü eklentisi kullanılabilir. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Optimal çözüm hiçbir zaman uygun bölgenin içinde bir nokta olamaz. Optimal çözüm uygun bölgenin sınırları üstünde olmak zorundadır. Uygun bölgenin sınırları üstündeki köşe noktalarına ne ad verilir?

Yan noktalar

Bitiş noktaları

Başlangıç noktaları

Uç noktalar

Belirsiz noktalar

Açıklama:

DOĞRUSAL PROGRAMLAMA MODELLERİNİN GRAFİK ÇÖZÜM YÖNTEMİ İLE ÇÖZÜLMESİ isimli bölgeyi inceleyiniz.
Optimal çözüm hiçbir zaman uygun bölgenin içinde bir nokta olamaz. Optimal çözüm uygun bölgenin sınırları üstünde olmak zorundadır. Uygun bölgenin sınırları üstündeki köşe noktaları uç noktalar olarak adlandırılır. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Piyasada, doğrusal programlama modellerini çözmek için çeşitli uzmanlık düzeylerinde yazılımlar bulunmaktadır. Ancak elimizde hiçbir matematiksel programlama yazılımı olmasa bile, MS Excel’in içerisinde gelen hangi eklentisi kullanılarak da modeller çözülebilir?

Arama sihirbazı

DDSolver

Çözücü

İnternet yardımcısı

Koşullu toplam sihirbazı

Açıklama:

Özet
Piyasada, doğrusal programlama modellerini çözmek için çeşitli uzmanlık düzeylerinde yazılımlar bulunmaktadır. Ancak elimizde hiçbir matematiksel programlama yazılımı olmasa bile, MS Excel’in içerisinde gelen “Çözücü” eklentisi kullanılarak da modeller çözülebilir. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Çözümde yer almayan bir değişkenin, çözümde pozitif bir değer alması için, o değişkenin amaç fonksiyonu katsayısında yapılması gereken geriletme olarak tanımlanabilen kavram hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Kısıtların katsayıları

Teknoloji katsayıları

Atıl (gereksiz) kısıt

İndirgenmiş Maliyet

Yükseltgenmiş maliyet

Açıklama:

İndirgenmiş Maliyet, çözümde yer almayan bir değişkenin, çözümde pozitif bir değer alması için, o değişkenin amaç fonksiyonu katsayısında yapılması gereken geriletme olarak tanımlanabilir. bu açıklamaya göre doğru cevap 'D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Gerçek hayat problemlerinde karar değişkenlerinin tamsayı değerler alması gerekliliği kimi zaman kaçınılmaz olmaktadır. Bu amaçla doğrusal programlamanın özel bir durumu geliştirilmiştir. Bu program hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Tamsayılı doğrusal programlama

Tamsayılı grafiksel programlama

Tamsayılı girdili programlama

Tamsayılı çıktılı programlama

Tamsayılı kısıtlı programlama

Açıklama:

Gerçek hayat problemlerinde karar değişkenlerinin tamsayı değerler alması gerekliliği kimi zaman kaçınılmaz olmaktadır. Bu amaçla doğrusal programlamanın özel bir durumu geliştirilmiş olup, bu yaklaşım tamsayılı doğrusal programlama (TDP) olarak adlandırılmaktadır. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

I. Hedefler
II. Amaç fonksiyonu
III. Karar değişkenleri
IV. Maliyet
V. Karlılık
Yukarıdakilerden hangileri doğrusal programlama modelinin bileşenlerinden biridir?

I ve IV

II ve V

II ve III

I, II ve III

I, III ve IV

Açıklama:

Her doğrusal programlama modelinin üç temel bileşeni vardır: karar değişkenleri, amaç fonksiyonu ve kısıtlar. Kısıtlar, < , > yada = işareti alabilirler. Bu açıklamaya göre II ve III oğrusal programlama modelinin bileşenlerinden biridir. Bu açıklmaya göre doğru cevap 'C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 30

I. Hedefler
II. Amaç fonksiyonu
III. Karar değişkenleri
IV. Maliyet
V. Karlılık
Yukarıdakilerden hangileri doğrusal programlama modelinin bileşenlerinden biri değildir?

I ve II

I ve V

II, III ve V

III ve V

I, IV ve V

Açıklama:

Her doğrusal programlama modelinin üç temel bileşeni vardır: karar değişkenleri, amaç fonksiyonu ve kısıtlar. Kısıtlar, < , > yada = işareti alabilirler. I, IV ve V bu bileşenlerden biri değildir. Bu açıklamaya göre doğru seçenek Edir.

Doğru Cevap: E

Ünite 4

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi proje ile işlemi birbirinden ayıran özellik olma özelliği gösterir?

Tekrarlanır olmaları

İnsanlar tarafından gerçekleştirilmeleri

Planlanır, yürütülür ve kontrol edilir olmaları

Süreç ve alt süreçlerle tamamlanabilir olmaları

Sınırlı kaynaklarla yürütülebilir olmaları

Açıklama:

Genel olarak yapılan işler proje veya işlem olarak bir ayrıma tabi tutulmaktaysa da, bazen bu iki kavram birbiri ile örtüşebilir. Ancak, ortak özelliklerine rağmen, işlem ve proje ayrı kavramlardır.
İşlemler “süregiden” ve “tekrarlanan”, projeler ise “geçici” ve “özgün”dür.

Doğru Cevap: A

Soru 2

"Fırsat yaratma, farklılığı biçme, beklentilere ulaşmayı sağlama, değişimi yaratma ve yönetme" gibi özellikler aşağıdaki terimlerden hangisine ait özelliklerdir?

İşlem

Proje

Süreç

Prosedür

Strateji

Açıklama:

Pek çok ortak özelliklerine rağmen, işlem ve proje ayrı kavramlardır. İşlemler “süregiden” ve “tekrarlanan”, projeler ise “geçici” ve “özgün”dür.
"Fırsat yaratma, farklılığı biçme, beklentilere ulaşmayı sağlama, değişimi yaratma ve yönetme" gibi özellikler Projelere ait özelliklerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi bir iş grubunu proje haline getiren özelliklerden biri değildir?

İşlerin ve faaliyetlerin gerçekleştirilmesi sırasında, işlerle ve standartlarla ilgili sürekli değişikliklerin olması

Örgütlerin ele aldıkları iş projelerinin yapı ve iş grupları bakımından çoğu kez birbirinden farklı olması

İş grubu içinde yer alan faaliyetlerin başlangıç ve bitiş noktalarının esnek olması

İş grubunun ve bunun içindeki faaliyetlerin çoğu kez bir defaya mahsus olmak üzere yapılması

İş grubu içindeki faaliyetlerin birbirinden farklı disiplin, departman veya kişilerin işbirliğini zorunlu kılması

Açıklama:

Özgünlük, proje tanımının çok önemli bir bileşenidir. Projeleri birbirinden ayıran özgünlük, sonuçlarda yatmaktadır. Çıktılar ise, öngörülen sonuçları elde edebilmek için yaratılan projenin ürün, hizmet ya da neticeleridir. Bir iş grubunu proje haline getiren temel özellikler bulunmalıdır.
İş grubu içinde yer alan faaliyetlerin başlangıç ve bitiş noktasının belli olması gerekir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

"Birden fazla projenin bütünü olup, ilgili projelerin birlikte, tek tek yönetiminden daha çok yarar sağlamak üzere koordineli yönetimini kapsamaktadır." ifadesi aşağıdaki terimlerden hangisini tanımlamaktadır?

Strateji

Koordinasyon

Proje

Program

Süreç

Açıklama:

Program, birden fazla projenin bütünü olup, ilgili projelerin
birlikte, tek tek yönetiminden daha çok yarar sağlamak üzere koordineli yönetimini kapsamaktadır. Alt projeler ise, daha iyi yönetilmesini sağlamak üzere ana işin daha küçük parçalara bölünmesiyle oluşan projelerdir.
Program; birden fazla projenin bütünü olup, ilgili projelerin
birlikte, tek tek yönetiminden daha çok yarar sağlamak üzere koordineli yönetimini kapsamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

"İlgili tarafların gereksinim veya beklentilerini karşılamak ya da onları aşmak üzere bilgi, beceri, araç ve teknikleri uygulama bilimi ve sanatıdır." ifadesi aşağıdaki terimlerden hangisini tanımlamaktadır?

Proje yönetimi

Proje süreci

Performans yönetimi

Maliyet transferi

Bütçe başarısı

Açıklama:

Proje yönetiminin temel işlevi, hedefler arasındaki değişikliği değerlendirerek çözümlemek ve yönetmektir.
Proje yönetimi; ilgili tarafların gereksinim veya beklentilerini karşılamak ya da onları aşmak üzere bilgi, beceri, araç ve teknikleri uygulama bilimi ve sanatıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Bir projede, takım üyeleri ile etkili biçimde iletişim kurma ve amaçlara ulaşmak için faaliyetleri gerektiği gibi koordine etme görevi aşağıdakilerden hangi unsura aittir?

Proje danışmanı

Proje çalışanı

Proje bütçe uzmanı

Proje yöneticisi

Proje yöneticisi asistanı

Açıklama:

Bir projenin temel aktörü proje yöneticisidir. Proje yöneticisi örgüt ve proje için en üst düzeyde sorumluluğu olan kişidir. Bir proje yöneticisi takım üyeleri ile etkili biçimde iletişim
kurabilmeli ve amaçlara ulaşmak için faaliyetleri gerektiği gibi koordine edebilmelidir.
Proje yöneticisi, takım üyeleri ile etkili biçimde iletişim
kurabilmeli ve amaçlara ulaşmak için faaliyetleri gerektiği gibi koordine edebilmelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

İhtiyaç duyulan kaynaklarla, acil durumlarla ve birlikte çalışılan kişilerin tutumlarıyla ilgili belirsizlikler proje yönetimi basamaklarından hangisinde önemli rol oynar?

Projenin doğuşu

Projenin planlanması

Projenin maliyetinin hesaplanması

Projenin uygulanması

Projenin kapanışı

Açıklama:

Planlama, proje yönetimi sürecinin ikinci aşamasıdır. Planlamadan önemli faydalar sağlanabilecek iken, tam anlamıyla planlama yapmamak veya gereğinden fazla planlama yapmak başarısızlığa yol açabilmektedir.
Projenin planlanması aşamasında, ihtiyaç duyulan kaynaklarla, acil durumlarla ve birlikte çalışılan kişilerin
tutumlarıyla ilgili belirsizlikler önemli rol oynamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi projede kapsam değişikliği yapılması halinde izlenecek temel prosedürün bir basamağıdır?

Önerilen kapsam değişiklikleri proje yöneticisine anlatılır.

Kapsam değişikliği proje yöneticisi tarafından kabul veya red edilir.

Proje yöneticisi kapsam değişikliklerini değerlendirir.

Kapsam değişikliğinin kabulü yetkili tarafından sözlü olarak tebliğ edilir.

Değişiklikler için yapılacak ödemeleri proje yöneticisi yapar.

Açıklama:

Proje beratını takip eden belge “Kapsam Yönetim Planı”dır. Bu, plan üzerinde uzlaşılan kapsamı detaylı biçimde açıklar ve kapsamda bir değişiklik yapılması ihtiyacı doğarsa izlenecek prosedürleri ortaya koyar.
Kapsam değişikliği halinde izlenecek temel prosedür
şu şekildedir:
• Önerilen tüm kapsam değişiklikleri yazılı olarak ortaya koyulur.
• Proje yöneticisi kapsam değişikliklerini değerlendirir.
• Değişiklikler için yapılacak ödemelerden kimin sorumlu olduğu belirlenir.
• İlgili yetkili tarafından kapsam değişikliği kabul veya red edilir.
• Değişikliğin kabulü halinde, proje kapsamında düzenlemeler yapılır ve plan değişir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

"Planlama safhasında proje faaliyetlerinin programlanmasında ve mevcut ilerlemeleri ile planlanan ilerleme arasında kıyas yapma imkanı sağlayarak kontrolünde başvurulan son derece kullanışlı bir yöntemdir." şeklinde tanımlanan araç aşağıdakilerden hangisidir?

Gantt Şeması

Program Değerlendirme ve İnceleme Tekniği

Kritik Yol Yöntemi

Planlama ve Değerlendirme Aracı

Proje Değerlendirme Ölçeği

Açıklama:

Gantt Şeması, Program Değerlendirme ve İnceleme Tekniği (Program Evaluation and Review Technique, PERT) ve Kritik
Yol Yöntemi (Critical Path Method, CPM) proje yöneticilerinin projeye yönelik zamansal kestirimlerde faydalanabilecekleri araçlardır.
Gantt Şeması, planlama safhasında proje faaliyetlerinin programlanmasında ve mevcut ilerlemeleri ile planlanan ilerleme arasında kıyas yapma imkanı sağlayarak kontrolünde
başvurulan son derece kullanışlı bir yöntemdir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Projenin "Kontrol Aşaması"nda performans esasları belirlenirken dikkate alınması gereken esaslar aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?

Proje esasları, maliyet esasları, kontrol esasları

Performans esasları, kayıt esasları, ürün esasları

Program esasları, kontrol esasları, değerlendirme esasları

Teknik esaslar, proje esasları, maliyet esasları

Program esasları, maliyet esasları, teknik esaslar

Açıklama:

Kontrol safhasında, orijinal plandan hareketle proje kontrol edilir ve sapmalara yönelik düzeltici eylemlerde bulunulur. Bunun anlamı, projede gereken değişikliklerin yapılmasıyla projenin kapsamının yönetilmesidir.
Proje için tayin edilecek üç performans esası vardır: program esasları, maliyet esasları ve teknik esaslar.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi projelerin özelliklerinden biridir ?

Tekrarlanır olmaları

Fırsatları kullanmaları

İşi araçlara yönlendirirler

Değişimi yaratır ve yönetirler

İnsanları süreçlerle sınırlandırırlar

Açıklama:

PROJELER VE ÖZELLİKLERİ
Projeler;
Yaratılırlar ve sonlanırlar
Fırsat yaratırlar
Farklılığı biçerler
Beklentilere ulaşmayı sağlarlar
Değişimi yaratır ve yönetirler
Araçları işe yönlendirirler
Süreçleri insanlarla sınırlandırırlar

Doğru Cevap: D

Soru 12

Birden fazla projenin bütünü olup, ilgili projelerin birlikte, tek tek yönetiminden daha çok yarar sağlamak üzere koordineli yönetimini kapsayan kavram aşağıdakilerden hangisidir ?

İşlemler

Program

Alt proje

Yönetim planı

Planlama

Açıklama:

PROJELER VE ÖZELLİKLERİ
Program, birden fazla projenin bütünü olup, ilgili projelerin birlikte, tek tek yönetiminden daha çok yarar sağlamak üzere koordineli yönetimini kapsamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Müşterilerin projeye verdiği değeri, bu değere nasıl ulaşılacağını ve “yeterince iyi” noktasının nerede yer aldığını ortaya koyan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Finansal planlama

Faaliyet planlaması

Kar planlaması

Risk planlaması

Kalite planlaması

Açıklama:

PROJENİN PLANLANMASI
Kalite planlaması müşterilerin projeye verdiği değeri, bu değere nasıl ulaşılacağını ve “yeterince iyi” noktasının nerede yer aldığını ortaya koyacaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Proje yönetiminde projeden neyin anlaşıldığını resmi olarak gösteren yazılı belgeye ne ad verilir ?

Program detayı

Proje beratı

Fizibilite etüdü

İşlem periyodu

Gantt şeması

Açıklama:

PROJENİN PLANLANMASI
Proje yönetiminde projeden neyin anlaşıldığını resmi olarak “Proje Beratı” diye adlandırılan bir belgede yazılı hale getirmek faydalı bir uygulamadır.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Planlama safhasında proje faaliyetlerinin programlanmasında ve mevcut ilerlemeleri ile planlanan ilerleme arasında kıyas yapma imkanı sağlayan proje yönetim tekniği aşağıdakilerden hangisidir ?

Gantt şeması

CPM şeması

Pert şeması

Şebeke diyagramı

Karar ağacı diyagramı

Açıklama:

Proje Yönetim Teknikleri
Gantt Şeması, planlama safhasında proje faaliyetlerinin programlanmasında ve mevcut ilerlemeleri ile planlanan ilerleme arasında kıyas yapma imkanı sağlayarak kontrolünde başvurulan son derece kullanışlı bir yöntemdir.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi projelerin başarısızlık sebepleri arasında yer almaz ?

Proje hazırlamanın uzun zaman alması

Planların doğru biçimde kullanılmaması

Proje yöneticilerinin gerekli becerilere sahip olacak şekil eğitilmemesi

Gerekliliklerde önemli değişikliklerin yaşanması

Test ya da incelemelerin gerektiği gibi yapılmaması

Açıklama:

PROJELERİN BAŞARISIZLIK SEBEPLERİ
Projelerin başarısızlık nedenlerini şu şekilde sıralamak mümkündür:
• Projenin ilerleyişi içerisinde daha fazla bilgi gelmesine rağmen başlangıç maliyetleri ve planlamaya dair öngörülerin tekrar gözden geçirilmemesi,
• Planların doğru biçimde kullanılmaması ya da planlardan projeye rehberlik etmesi bağlamında faydalanılmaması,
• Proje yöneticilerinin gerekli becerilere sahip olacak şekil eğitilmemesi, buna bağlı olarak aynı hataların sürekli tekrarlanması,
• Proje yönetimi teorisinin uygulamaya konulmaması, pek çok yöneticinin teoriyi zaman kaybı olarak görmesi, buna harcanacak zamanı daha sonra hataları düzeltmek için harcamayı tercih etmesi,
• Projenin kapsamının değişmesi,
• Yanlış proje metodolojisinin kullanılması,
• Gerekliliklerde önemli değişikliklerin yaşanması,
• İletişim zayıflığı,
• Test ya da incelemelerin gerektiği gibi yapılmaması.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Bir projenin doğuş süreci aşağıdakilerden hangisi ile son bulmalıdır ?

Fizibilite etüdü ile

İş planı ile

Proje beratı ile

İş döküm yapısı ile

Kapsam yönetim planı ile

Açıklama:

PROJENİN DOĞUŞU
Bir projenin doğuş süreci, projenin ne olduğunu, örgütün kaynaklarını ne için sarf edeceğini ve proje yöneticisinin karar alma konusundaki otoritesini ortaya koyan proje beratı ile son bulmalıdır. Böylece herkesin konu hakkında bilgi sahibi olması sağlanacaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Proje planlamasındaki ilk resmi araç aşağıdakilerden hangisidir ?

Zaman Etüdü

Proje etüdü

Proje beratı

İş döküm yapısı

Kapsam yönetim planı

Açıklama:

İş Döküm Yapısının Oluşturulması
“İş Döküm Yapısı (İDY)” denilmektedir ve proje planlamasındaki resmi araçlardan ilkidir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Bir projede yer alan faaliyetler arasındaki öncelik ilişkilerini ve aralarındaki bağımlılıkların ortaya konulmasına ne ad verilir ?

Kritik faaliyetler

Great modeli

Şebeke diyagramı

CPM

Pert

Açıklama:

Şebeke diyagramı projede yer alan faaliyetler arasında öncelik ilişkilerini ve aralarındaki bağımlılıkları ortaya koymaktadır. Diyagramda faaliyetler oklarla, faaliyetleri birbirine bağlayan olaylar ise dairelerle ya da karelerle gösterilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Bir faaliyet için müsaade edilebilecek zaman kaymalarına ne ad verilir ?

Kritik zaman

Boş zaman

Ortalama zaman

Erken bitiş

Geç başlama

Açıklama:

CPM
Bir faaliyet için müsaade edilebilecek zaman kaymaları, boş zaman olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: B

Soru 21

“Proje, özgün ürün veya hizmet yaratmak üzere ortaya konan ------- bir çabadır.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

geçici

kalıcı

tekrarlanan

süregiden

alışılagelmiş

Açıklama:

Proje, özgün ürün veya hizmet yaratmak üzere ortaya konan geçici bir çabadır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdaki durumlardan hangileri projelerde başarısızlığa neden olmaktadır?
I. Projenin kapsamının değişmesi
II. Yanlış proje metodolojisinin kullanılması
III. Gerekliliklerde önemli değişikliklerin yaşanması
IV. Test ya da incelemelerin gerektiği gibi yapılmaması
V. İletişim zayıflığı

I ve II

III ve IV

I, II ve III

II, III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

- Projenin kapsamının değişmesi,
- Yanlış proje metodolojisinin kullanılması,
- Gerekliliklerde önemli değişikliklerin yaşanması,
- Test ya da incelemelerin gerektiği gibi yapılmaması,
- İletişim zayıflığı
projelerin başarısızlık nedenleri arasında sayılmaktadır.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Proje yöneticisi ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur?
I. Bir projenin temel aktörüdür.
II. Örgüt ve proje için en üst düzeyde sorumluluğu olan kişidir.
III. Takım üyeleri ile etkili biçimde iletişim kurabilmelidir.
IV. Amaçlara ulaşmak için faaliyetleri gerektiği gibi koordine edebilmelidir.
V. İş akışları yönetilerek, faaliyetlerin doğru sırayla yapılması sağlanmalıdır.

I ve II

III ve IV

I, II ve V

III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Bir projenin temel aktörü proje yöneticisidir. Proje yöneticisi örgüt ve proje için en üst düzeyde sorumluluğu olan kişidir. Bir proje yöneticisi takım üyeleri ile etkili biçimde iletişim kurabilmeli ve amaçlara ulaşmak için faaliyetleri gerektiği gibi koordine edebilmelidir. İş akışları yönetilerek, faaliyetlerin doğru sırayla yapılması sağlanmalıdır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdakilerden hangileri proje yönetiminin aşamaları arasında yer almaktadır?
I. Projenin doğuşu
II. Planlama
III. Uygulama
IV. Kapanış

I ve IV

II ve III

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Proje yönetiminin aşamaları, bir projenin yaşam döngüsü olarak da bilinir ve dört adımdan oluşur:
- Projenin doğuşu
- Planlama
- Uygulama
- Kapanış
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

“------- ve CPM 1950’lerin sonlarında birbirlerinden bağımsız olarak geliştirilmiştir.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

PERT

Şebeke diyagramı

Gantt şeması

GREAT

Açıklama:

PERT ve CPM 1950’lerin sonlarında birbirlerinden bağımsız olarak geliştirilmiştir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdaki yöntemlerden hangisi Du Pont ve Remington Şirketleri tarafından kimya tesislerindeki bakım faaliyetlerinin planlanması ve koordinasyonunda kullanılmak üzere geliştirilmiştir?

Kritik Yol Yöntemi

Gantt Şeması

Program Değerlendirme ve İnceleme Tekniği

Şebeke Diyagramı

GREAT Modeli

Açıklama:

Kritik Yol Yöntemi (Critical Path Method, CPM), Du Pont ve Remington Şirketleri tarafından kimya tesislerindeki bakım faaliyetlerinin planlanması ve koordinasyonunda kullanılmak üzere geliştirilmiştir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdaki durumlardan hangisi veya hangileri uygulama aşamasında projelerin başarısızlığa uğramasına neden olmaktadır?
I. Ekip üyeleri hedefleri, kişisel rolleri veya projeye yönelik performans beklentilerini bilmemektedir.
II. İnsanlar gerekli becerilere sahip olmadığı için çalışırken açmaza düşmektedir.
III. Rekabet, politika ve kişisel nedenler çatışma yaratmaktadır.

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Uygulama aşamasında projeler üç temel nedenden ötürü başarısızlığa uğrar:
• Ekip üyeleri hedefleri, kişisel rolleri veya projeye yönelik performans beklentilerini bilmemektedir.
• İnsanlar gerekli becerilere sahip olmadığı için çalışırken açmaza düşmektedir.
• Rekabet, politika ve kişisel nedenler çatışma yaratmaktadır.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

GREAT modelinde, "E" harfinin açıklaması aşağıdakilerden hangisidir?

Amaçlar

Roller

Beklentiler / Performans

Yükümlülükler / Yetenekler

Zamanlama

Açıklama:

Proje takımının etkili bicimde çalışmasını sağlamak için, bilinmesi gereken ilk şey GREAT modelidir. Türkçe’de “mükemmel” sözcüğünün karşılığı olan GREAT terimi, modelin bileşenlerine ait ilk harflerin bir araya gelmesiyle oluşmaktadır. "E" harfi "Expectations / Performance (Beklentiler / Performans)" olarak açıklanmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

"Bu iş ne zaman yapılmalı?" sorusunun, GREAT modelinin hangi harfine karşılık geldiği aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru verilmiştir?

Açıklama:

"Bu iş ne zaman yapılmalı?" sorusu, GREAT modelinin "Timing (zamanlama)" T harfine karşılık gelmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

“-------, faaliyetleri birbirlerini izleme durumlarına göre gösterir ve bu sıralama projenin formülasyon safhasında belirlenir. Bu duruma, bağlılık ya da öncelik ilişkileri adı verilir.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Gantt Şeması

PERT

CPM

Şebeke Diyagramı

GREAT Modeli

Açıklama:

Gantt Şeması, faaliyetleri birbirlerini izleme durumlarına göre gösterir ve bu sıralama projenin formülasyon safhasında belirlenir. Bu duruma, bağlılık ya da öncelik ilişkileri adı verilir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi projelerin başarısızlık sebeplerinden değildir?

Projenin kapsamının değişmesi

İletişim zayıflığı

İşlerin öngörülen zamanda bitirilememesinin örgüt açısından önemli kayıplara neden olması

Test ya da incelemelerin gerektiği gibi yapılmaması

Yanlış proje metodolojisinin kullanılması

Açıklama:

Bir iş grubunu proje haline getiren temel özellikleri şu şekilde sıralayabiliriz:
İşlerin öngörülen zamanda bitirilememesinin örgüt açısından önemli kayıplara neden olması

Doğru Cevap: C

Soru 32

I Projenin doğuşu
II Planlama
III Uygulama
IV Kapanış
Yukarıdaki şıklardan hangileri Proje Yönetiminin Aşamalarındandır?

III

Hepsi

Açıklama:

Proje yönetiminin belirli aşamaları vardır ve bunlar bir projenin yaşam döngüsü olarak da bilinir ve dört adımdan oluşur:
Projenin doğuşu
Planlama
Uygulama
Kapanış

Doğru Cevap: E

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi Proje Seçim Amaçlarından değildir?

Vizyon ve Misyon

Uzun Vadeli Hedefler

Proje Seçim Süreci

Proje İçin Uygun Kaynaklar

Proje Amaçları ve Hedefleri

Açıklama:

Şekil 4.4

Doğru Cevap: D

Soru 34

Bir projenin doğuş sürecinin sonunda oluşan kısıtlılıklar listesi'nde hangisi yoktur?

Esnek Olmayan Teslim Tarihi

Sınırlı Bir Bütçe

Düzenleyici ya da Yasal Gereklilikler

Başarı ya da Başarısızlığı Ölçmek İçin Kullanılacak Kriterler

Sözleşme Hükümler

Açıklama:

Kısıtlılıklar esnek olmayan teslim tarihi, sınırlı bir bütçe, düzenleyici ya da
yasal gereklilikler veya sözleşme hükümleri gibi seçeneklerinizi sınırlayan faktörlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Bir proje beratının içeriğinde aşağıdakilerden hangisi yer alır?

Proje, amaç ve hedeflerin üst düzey bir özetidir.

Olayların ne kadar süreceği

Ne kadara mal olacağı

Ne kadar işgücüne ihtiyaç duyulacağı

Müşterilerin projeye verdiği değeri, bu değere nasıl ulaşılacağını

Açıklama:

Bir proje beratının içeriğinde şunlar yer alır:
• Resmi olarak örgütün projenin gerçekleştirilmesine yönelik bağlılığını ifade eder.
• Proje, amaç ve hedeflerin üst düzey bir özetidir.
• Proje yöneticisini atayarak, proje kapsamında karar alma ve kaynak kullanma yetkisi verir.

Doğru Cevap: A

Soru 36

“Kapsam Yönetim Planı”'ında hangisi yoktur?

Önerilen tüm kapsam değişiklikleri yazılı olarak ortaya koyulur.

Proje yöneticisini atayarak, proje kapsamında karar alma ve kaynak kullanma yetkisi verir.

Proje yöneticisi kapsam değişikliklerini değerlendirir

Değişiklikler için yapılacak ödemelerden kimin sorumlu olduğu belirlenir.

İlgili yetkili tarafından kapsam değişikliği kabul veya red edilir.

Açıklama:

Kapsam değişikliği halinde izlenecek temel prosedür
şu şekildedir:
• Önerilen tüm kapsam değişiklikleri yazılı olarak ortaya koyulur.
• Proje yöneticisi kapsam değişikliklerini değerlendirir.
• Değişiklikler için yapılacak ödemelerden kimin sorumlu olduğu belirlenir.
• İlgili yetkili tarafından kapsam değişikliği kabul veya red edilir.
• Değişikliğin kabulü halinde, proje kapsamında düzenlemeler yapılır ve plan değişir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

I Gantt Şeması
II Program Değerlendirme ve İnceleme Tekniği ( PERT)
III Kritik Yol Yöntemi (CPM)
Yukarıdaki şıklardan hangileri proje planlama ve programlamada kullanılan tekniklerdir?

I- II

III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Bir projenin planlanmasında ve programlanmasında başvurulabilecek pek çok yöntem vardır. Gantt Şeması, Program Değerlendirme ve İnceleme Tekniği (Program Evaluation and Review Technique, PERT) ve Kritik
Yol Yöntemi (Critical Path Method, CPM) proje yöneticilerinin projeye yönelik zamansal
kestirimlerde faydalanabilecekleri araçlardır

Doğru Cevap: E

Soru 38

"............. ise daha çok deterministik problemlerde kullanılmaktadır." ifadesindeki boşluk aşağıdakilerden hangisidir?

Şebeke diyagramı

CPM

GREAT

Gantt Şeması

PERT

Açıklama:

CPM ise daha çok deterministik problemlerde kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 39

"Proje takımının etkili biçimde çalışmasını sağlamak için, bilinmesi gereken ilk şey ....... modelidir."
Yukarıdaki ifadedeki boşluğu doldurunuz.

Pareto Analizi

GREAT

Akış Şemaları

Neden - Sonuç Diyagram

Dağılım Diyagramı

Açıklama:

Proje takımının etkili biçimde çalışmasını sağlamak için, bilinmesi gereken ilk şey GREAT modelidir

Doğru Cevap: B

Soru 40

Kabul, kaçınma, yumuşatma, transfer. Bu dört madde hangi ana başlık altında toplanır?

Kapanış

Kontrol Aşaması

Görevlerin ve Çıktıların Yönetimi

Risklerin Yönetimi

Performans Esaslarının Belirlenmesi

Açıklama:

Önem düzeylerine göre, karşı karşıya kalınan risklerle mücadele etmede atılabilecek
dört adım vardır:
1. Kabul: Riski kabul edebilir. Yola devam ederek olacakları bekleyebilirsiniz.
2. Kaçınma: Planınızı riskin gerçekleşmesini ya da projeyi etkilemesini önleyecek şekilde değiştirebilirsiniz.
3. Yumuşatma: Riski ortadan kaldıramasanız da, gerçekleşme olasılığını ya da etkisini azaltma şansınız olabilir.
4. Transfer: Transfer durumunda, riskin gerçekleşme olasılığı ve etkisi değiştirilemeyebilir fakat oluşacak zararın veya aksaklıkların sorumluluğu başka biri tarafından
genellikle belli bir ücret karşılığında üstlenilir.

Doğru Cevap: D

Ünite 5

Soru 1

İstenilen bir çıktıyı en az maliyetle üretmek veya mevcut kaynaklar ile en fazla çıktıyı üretmeye ne ad verilir?

Verimlilik

Sürdürülebilirlik

Girdi

Kâr etmek

Maliyet

Açıklama:

Verimlilik kavramı kökenini ekonomiden alır. Ekonomide verimlilik kavramı şöyle tanımlanır: “verimlilik, istenilen bir çıktıyı en az maliyetle üretmek veya mevcut kaynaklar ile en fazla çıktıyı üretmektir”. Doğru cevap A.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi sağlık kurumlarında “girdi” olarak değerlendirilebilir?

Yatan hasta sayısı

Yatak sayısı

Ameliyat sayısı

Taburcu olan hasta sayısı

Acilde yatan hasta sayısı

Açıklama:

GİRDİ: Çıktıyı üretmek için kullanılan kaynaklardır.
Sağlık kurumlarından örnekler:

Doktor sayısı,

Hemşire sayısı,

Yatak sayısı,

Hemşire saati,

Doktor saati,

Hekimlere ödenen maaş miktarı,

Tıbbi sarf malzemesi harcaması.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi sağlık sonuçlarına örnek olarak verilemez?

Muayene edilen hasta sayısı

Sağlıkla ilgili yaşam kalitesi

Hastaların sağlık durumu

Solunum güçlüğü çekme

Hastaneye yeniden yatış

Açıklama:

Sağlık sonuçlarına örnek olarak aşağıdakileri verebiliriz:

Hastaların sağlık durumu,
Sağlıkla ilgili yaşam kalitesi,
Hastaneye yeniden yatış,
Hasta memnuniyeti,
Ayarlanmış hastalıklar (örneğin kanser),
Solunum güçlüğü çekme,
Ölüm.

Doğru cevap A.

Doğru Cevap: A

Soru 4

En az maliyetle en fazla çıktıyı üretmeye ne ad verilir?

Teknik verimlilik

Ekonomik verimlilik

Tahsis verimliliği

Ölçek verimliliği

Yüksek verimlilik

Açıklama:

Verimlilik kavramının kendi içinde birçok türü vardır. Ancak, bu türler arasında iki tanesi esastır: teknik verimlilik ve tahsis verimliliği. Verimliliğin bu şekilde ikiye ayrılması ilk kez 1957 yılında yapılmıştır. Teknik verimlilik ve tahsis verimliliği bir araya gelip ekonomik verimliliği meydana getirir. Daha açık bir anlatımla;
Ekonomik verimlilik = teknik verimlilik x tahsis verimliliği
Teknik verimlilik, en az maliyetle en fazla çıktıyı üretmektir. Teknik verimliliğe, üretim verimliliği de denilir. Temel amaç, üretilmesine karar verilen bir çıktının doğru şekilde üretilmesi, yani nasıl üretileceğine karar verilmesidir. Dolayısıyla, bir sağlık kurumunun ne tür bir çıktı üretmek istediği bellidir. Belli olmayan, bu çıktının nasıl üretileceğidir. Eğer bir çıktı farklı yollarla üretilebiliyorsa, teknik verimlilik bu farklı yollardan hangisinin seçilmesi gerektiği ile ilgilenir. Doğru cevap A.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi oran analizi göstergelerinden biridir?

Yatan hasta başına laboratuar testi sayısı

Taburcu olan hasta sayısı

Acilde yatan hasta sayısı

Taburcu edilen hasta sayısı

Poliklinikte muayene edilen hasta sayısı.

Açıklama:

Oran analizleri, sağlık kurumlarında verimliliği ölçmek için kullanılan en basit ve geleneksel yöntemdir. Bu yöntemde, iki değişken arasındaki ilişkiye bakılarak verimlilik ölçülür. Çok sayıda oran analizi göstergesi kullanılır. Bunlardan bazıları şunlardır:

Yatak işgal oranı (yatak doluluk oranı da denilir),
Yatan hasta başına hemşire saati,
Yatan hasta başına tıbbi malzeme maliyeti,
Yatan hasta başına laboratuar testi sayısı,
Ortalama yatış süresi,
Ortalama hasta günü maliyeti,
Ortalama yatan hasta maliyeti

Doğru cevap A.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Bir karar verme biriminin tamamen yönetsel performansından kaynaklanan verimliliğe ne ad verilir?

Safi teknik verimlilik

Toplam teknik verimlilik

Ölçek verimliliği

Ekonomik verimlilik

Tahsis verimliliği

Açıklama:

Safi teknik verimlilik, bir karar verme biriminin tamamen yönetsel performansından kaynaklanan verimliliktir. Doğru cevap A.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi veri zarflama analizinin avantajlarından biri değildir?

Hata terimi içermez. Dolayısıyla verimsizliğin tek kaynağı olarak kötü yönetim görülür.

Birden fazla çıktı ve birden f azla girdi ile verimlilik ölçülür.

Karar verme birimlerinin hepsinin verimli olmadığı kabul edilir ve her bir karar verme birimi için ayrı verimlilik skoru hesaplanır.

Verimliliği ölçmek için önce girdi ve çıktılar arasındaki ilişkiye dair bir fonksiyonel form oluşturmak gerekmez. Böylece, bundan kaynaklanacak hatalar önlenmiş olur.

Teknik verimlilik, tahsis verimliliği (eğer girdi fiyatları kullanılırsa), ölçek verimliliğini ölçmede kullanılabilir.

Açıklama:

Veri zarflama analizinin avantajları (Tablo 5.5):

Birden fazla çıktı ve birden f azla girdi ile verimlilik ölçülür.

Karar verme birimlerinin hepsinin verimli olmadığı kabul edilir ve her bir karar verme birimi için ayrı verimlilik skoru hesaplanır.

Verimliliği ölçmek için önce girdi ve çıktılar arasındaki ilişkiye dair bir fonksiyonel form oluşturmayı gerektirmez. Böylece, bundan kaynaklanacak hatalar önlenmiş olur.

Teknik verimlilik, tahsis verimliliği (eğer girdi fiyatları kullanılırsa), ölçek verimliliğini ölçmede kullanılabilir.

Doğru cevap A.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi eğitim ve araştırma hastanelerinde yapılmış verimlilik ölçüm çalışmalarından biri olan Linna (Finlandiya) ya göre “girdi” örneklerinden biri değildir?

Intern sayısı

Yatak sayısı

Tam zamanlı hekim sayısı

Tam zamanlı diğer personel sayısı

Malzeme ve ekipman harcamaları

Açıklama:

Tablo 5.7’de eğitim ve araştırma hastanelerinde yapılmış verimlilik ölçüm çalışmalarına örnekler verilmektedir. Linna (Finlandiya) ya göre girdiler:

Yatak sayısı
Tam zamanlı hekim sayısı
Tam zamanlı diğer personel sayısı
Malzeme ve ekipman harcamaları

Doğru cevap A.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi verimliliği etkileyebilecek örgütsel özellikler arasında sayılabilir?

Bir zincirle bağlantılı olma

Hastaneler arasındaki rekabet

Hastanelerin finansmanı

Cepten harcamalar

Sağlık kurumunun yeri

Açıklama:

Örgütsel faktörler, bir sağlık kurumunun etkili ve verimli sağlık hizmeti sunabilmesi ile ilgili iç çevre özellikleridir. Bu özellikler bir sağlık kurumunun kontrolünde olan faktörlerdir. Verimliliği etkileyebilecek örgütsel özellikler arasında şunlar sayılabilir:

Mülkiyet,
Bir zincirle bağlantılı olma,
Hizmet kalitesi,
Strateji,
Vaka karması

Doğru cevap A.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Dışsal (Çevresel) faktörler, bir sağlık kurumunun yönetiminin ve yöneticisinin genellikle kontrolü dışında olan faktörlerdir. Aşağıdakilerden hangisi bu faktörler arasında özellikle önemli olanlardan biri değildir?

Zincirle bağlantılı olma

Hastanelerin finansmanı

Hizmete erişime öncelik verme

Sağlık kurumunun yeri

Hastaneler arasındaki rekabet

Açıklama:

Dışsal (Çevresel) Faktörler Çevresel faktörler, bir sağlık kurumunun yönetiminin ve yöneticisinin genellikle kontrolü dışında olan faktörlerdir. Bu faktörler arasında özellikle şunlar önemlidir:

Hastaneler arasındaki rekabet,
Hastanelerin finansmanı,
Cepten harcamalar,
Dönemsel/geçici olarak yapılan faaliyetler veya yaşanan olaylar,
Hizmete erişime öncelik verme,
Sağlık kurumunun yeri.

Doğru cevap A.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi sağlık kurumlarındaki girdilerden biridir?

Yatan hasta sayısı

Yatak sayısı

Ameliyat sayısı

Poliklinikte muayene edilen hasta sayısı

Acilde yatan hasta sayısı

Açıklama:

Yatak sayısı, sağlık kurumlarındaki girdilerden biridir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi bir sağlık kurumunun çeşitli kaynaklar kullanarak üretebileceği sağlık sonuçlarından biri değildir?

Hasta memnuniyeti

Hasta sağlık durumu

Hasta muayene ücreti

Solunum güçlüğü çekme

Ölüm

Açıklama:

Hasta muayene ücreti, bir sağlık kurumunun çeşitli kaynaklar kullanarak üretebileceği sağlık sonuçlarından biri değildir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Aşağıda belirtilmiş tahsis verimliliği ile ilgili bilgilerden hangisi doğrudur?

Hangi çıktının üretileceğine karar verilmesidir

En az maliyetle en fazla çıktıyı üretmektir

Bir karar verme biriminin tamamen yönetsel performanstan kaynaklanmasıdır

Karar verme biriminin büyüklüğü ile ilgili verimliliktir

Regresyon analizine dayalı ekonomik verimliliktir

Açıklama:

Teknik verimliliğin tersine, tahsis verimliliği ise, doğru çıktıların üretilmesi, yani hangi çıktının üretileceğine karar verilmesidir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

En az maliyetle en fazla çıktıyı üretmeye ne ad verilir?

Tahsis verimliliği

Ekonomik verimlilik

Teknik verimlilik

Ölçüm verimliliği

Oran verimliliği

Açıklama:

Teknik verimlilik, en az maliyetle en fazla çıktıyı üretmektir. Teknik verimliliğe, üretim verimliliği de denilir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Sağlık kurumlarında verimliliği ölçmek için kullanılan en basit ve geleneksel yöntem hangisidir?

En küçük kareler tekniği

Veri zarflama analizi

Sınır yaklaşımları

Oran analizleri

Stokastik tekniği

Açıklama:

Sağlık kurumlarında verimliliği ölçmek için kullanılan en basit ve geleneksel yöntem, oran analizleri'dir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi sağlık kurumlarında oran analizi göstergelerinden biri değildir?

Yatan hasta başına refakatçi saati

Ortalama yatış süresi

Yatan hasta başına tıbbi malzeme maliyeti

Yatak işgal oranı

Ortalama yatan hasta maliyeti

Açıklama:

Yatan hasta başına refakatçi saati, sağlık kurumlarında oran analizi göstergelerinden biri değildir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Günümüzde, sağlık sektöründe verimliliği ölçmek için en fazla kullanılan teknik hangisidir?

En Küçük Kareler Tekniği

Oran analizi

Veri zarflama analizi

Stokastik analiz

Regresyon analizi

Açıklama:

Günümüzde, sağlık sektöründe verimliliği ölçmek için en fazla kullanılan teknik, veri zarflama analizi'dir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi sağlık kurumlarında verimliliği etkileyen ve sağlık kurumuna ait örgütsel faktörlerden biridir?

Hastane finansmanı

Sağlık kurumunun yeri

Hastaneler arasındaki rekabet

Cepten harcamalar

Hizmet kalitesi

Açıklama:

Hizmet kalitesi, sağlık kurumlarında verimliliği etkileyen ve sağlık kurumuna ait örgütsel faktörlerden biridir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi hastaların yaş, cinsiyet, hastalık teşhisi gibi demografik ve klinik özelliklerini ifade eder?

Örgüt stratejisi

Mülkiyet

Verimlilik analizi

Vaka karması

Prodüktivite

Açıklama:

Vaka karması, hastaların yaş, cinsiyet, hastalık teşhisi gibi demografik ve klinik özelliklerini ifade eder. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi verimliliği artırmanın yollarından biri değildir?

Çıktılardaki azalma oranının girdilerdeki azalma oranından daha düşük olması
koşulu ile hem çıktıları hem de girdileri azaltmak

Çıktı miktarını değiştirmeden girdileri artırmak

Çıktılardaki artış oranının girdilerdeki artış oranından daha yüksek olması koşulu
ile hem girdileri hem de çıktıları artırmak

Teknolojide iyileştirme yapmak

Girdi miktarını değiştirmeden çıktıları artırmak

Açıklama:

Çıktı miktarını değiştirmeden girdileri azaltmak, verimliliği artırmanın yollarından biridir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi sağlık hizmetlerinin kullanımını artıran nedenlerden biridir?
I. Sağlık hizmetlerinin bütçesinin yüksek olması
II. Yaşlanmaya bağlı sağlık sorunlarının artması
III. Sağlık sektöründe teknolojinin sürekli gelişmesi
IV. Sağlık harcamalarında verimliliğin hedeflenmesi

Yalnız IV

I-II

II-III

I-II-III

II-III-IV

Açıklama:

Sağlık hizmeti kullanımını artıran nedenlerden biri, yaşlı nüfusun artmasıdır. Kişiler yaşlandıkça, bedenleri de yaşlandığından daha fazla sağlık sorunu yaşamaya başlarlar. Bu, onların sağlık kurumlarına daha fazla başvurması demektir. Sağlık hizmeti kullanımını artıran ikinci neden, birçok sektörde olduğu gibi, sağlık sektöründe de teknolojinin sürekli gelişmesi ve
yeni teknolojilerin ortaya çıkmasıdır.
Doğru cevap "c" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Sağlık sektöründe verimliliğin belirlenmesinde gerçekleştirilen faaliyetler ve sunulan hizmetleri içeren üretim miktarı "çıktı" olarak tanımlanmaktadır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi sağlık kurumlarında oluşan bir çıktı örneğidir?

Doktor sayısı

Yatan hasta sayısı

Hemşire sayısı

Hemşire saati

Yatak sayısı

Açıklama:

b şıkkı dışındakiler çıktıyı üretmek için kullanılan kaynaklardır yani girdilerdir.
Doğru cevap "b" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aşağıdaki ifadelerden hangisi sağlık alanında tahsis verimliliği ile doğrudan ilişkilidir?

En az maliyetle en fazla çıktıyı üretmek

İki değişken arasındaki ilişkiye bakılarak verimlilik ölçmek

Gerçekleştirilen faaliyetleri ve sunulan hizmetleri içeren üretim miktarı

Hangi çıktıların üretileceğine karar verilmesi

Girdilerin ve çıktıların maliyetleri ile ilgili verilerin kullanılması

Açıklama:

Teknik verimliliğin tersine, tahsis verimliliği ise, doğru çıktıların üretilmesi, yani hangi
çıktının üretileceğine karar verilmesidir.
Doğru cevap "d" şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Sağlık kurumlarında verimliliğin ölçülmesinde kullanılan oran analiz ölçüm tekniğinin dezavantajı aşağıdakilerden hangisidir?

Veride aşırı değerlerin olması durumunda verimlilik sonuçlarının aynı kalmaması

Birden fazla göstergenin olduğu durumlarda net verimlilik analizinin yapılamaması

Ortalama verimlilik hakkında bilgi verdiğinde, her bir sağlık kurumunun verimli olup olmadığının belirlenememesi

Karar verme birimlerinin verimliliğinin sadece kötü yönetimden kaynaklandığı varsayımının her zaman doğru olmaması

Girdi fiyatlarına erişimin her zaman mümkün olmaması

Açıklama:

Oran analiz ölçüm tekniği belirli özellikler açısından değil “genel olarak / kurum olarak” verimliliğini ölçmek ve sonrasında verimliliğini artırmak amacıyla kullanacaksa, uygun değildir. Bunun sebebi, birden fazla gösterge ile verimlilik ölçülmek istendiğinde, özellikle hastane gibi karmaşık sağlık kurumlarının verimli olup olmadıkları ve ne kadar
verimli oldukları hakkında net bilgi vermemesidir.
Doğru cevap "b" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Verimlilik modeli oluşturulurken eğitim ve araştırma hastaneleri ile genel hastanelerin çıktılarının farklı olduğu göz önünde bulundurulmalıdır. Buna göre; aşağıdakilerden hangisi/hangileri genel hastanelerde teknik verimlilik ölçümünde kullanılan çıktılara örnek gösterilir?
I. Poliklinikte muayene edilen hasta sayısı
II. Doğum sayısı
III. Toplam ameliyat sayısı
IV. İntern sayısı
V. Hizmet içi eğitim alan hemşire sayısı

I-II

II-V

III-IV-V

I-II-III

II-IV-V

Açıklama:

IV ve V- Eğitim ve araştırma hastanelerinde teknik verimlilik ölçümünde kullanılan çıktılardır.
Doğru cevap "d" şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Sağlık kurumlarında standart bir verimlilik ölçüm modeli bulunmamaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bunun önemli bir nedenidir?

Aynı türde sağlık kurumunun verimliliği incelense bile, aynı türde girdi ve çıktı verilerine erişilememesi

Yöneticilerin hizmet sunumlarında mümkün olan az kaynağın kullanılmasının tercih edilmemesi

Hastalıkların artmasına bağlı olarak girdi ve çıktıların sayılarında artış olmaması

Verimlilik ölçüm yöntemine etki eden faktörlerin belirsiz olması

Hastane çıktılarının vaka karması açısından ayarlanmış olmaması

Açıklama:

Sağlık kurumlarında standart bir verimlilik ölçüm modeli bulunmamaktadır. Bunun birçok sebebi vardır. Bu sebepler arasında özellikle ikisi önemlidir:
1. Sağlık kurumunun türü değiştikçe üretim fonksiyonunun da değişmesi ve dolayısıyla her tür sağlık kurumu için geçerli olabilecek bir verimlilik modelinin mümkün olmaması.
2. Aynı türde sağlık kurumunun verimliliği incelense bile, aynı türde girdi ve çıktı verilerine erişilememesi. Örneğin, Amerika’daki hastanelerin veya diyaliz merkezlerinin verimliliğinin incelendiği çalışmalarda kullanılan verimlilik modelleri, Türkiye’de
kullanılamamaktadır çünkü Amerika’da toplanan ve kullanımına izin veriler veriler Türkiye’de ya toplanmamakta ya da kullanılmasına izin verilmemektedir.
Doğru cevap "a" şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Örgütsel faktörlerden biri olan zincirle bağlantılı olma özelliğinin verimliliğe olan olumlu katkısı aşağıdakilerden hangisi olamaz?

İnsan kaynaklarının ve ekipmanlarının paylaşabilir olması

Büyük ölçekli satın alımlarda indirimden yararlanmak

Borç bulma konusunda avantaj sahibi olmak

Birim fiyatlarını düşürebilmek

Çalışan personelin motivasyonunu yüksek tutabilmek

Açıklama:

Zincire bağlı olan sağlık kurumları insan kaynakları ve ekipmanları paylaşabilir ve her ikisini de standart hale getirebilir, büyük miktarda satın alım yapılacağı için satın alımlarda indirimlerden yararlanabilir, birim maliyetleri düşürebilir ve borç bulma konusunda avantaj elde edebilir.
Doğru cevap "e" şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Düşük kaliteli sağlık hizmeti sunan sağlık kurumları daha az kaynak kullanacaklarından daha kaliteli hizmet sunan sağlık kurumlarına göre daha verimli olabilir.
Yukarıdaki ifade hangi içsel faktör ile eşleşir?

Mülkiyet

Hizmet kalitesi

Zincirle bağlantılı olma

Strateji

Vaka karması

Açıklama:

Hizmet kalitesi: Hizmet kalitesi ile verimlilik arasında yakın bir ilişki vardır. Kaynakların sınırlı olduğu durumda, kalite ve miktar (kantite) arasında bir ikilem kaçınılmaz olarak karşımıza çıkar. Yani, düşük kaliteli sağlık hizmeti sunan sağlık kurumları, daha
az kaynak kullanacaklarından daha kaliteli hizmet sunan sağlık kurumlarına göre daha
verimli olabilir.
Doğru cevap "b" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi sağlık kurumlarının verimliliğinin ölçüleceği zaman dikkatte alınması gereken bir dış çevre faktörüdür?

Mülkiyet

Hizmet kalitesi

Cepten harcamalar

Vaka karması

Strateji

Açıklama:

Çevresel faktörler, bir sağlık kurumunun yönetiminin ve yöneticisinin genellikle kontrolü
dışında olan faktörlerdir. Bu faktörler arasında özellikle şunlar önemlidir:
• Hastaneler arasındaki rekabet,
• Hastanelerin finansmanı,
• Cepten harcamalar,
• Dönemsel/geçici olarak yapılan faaliyetler veya yaşanan olaylar,
• Hizmete erişime öncelik verme,
• Sağlık kurumunun yeri
Doğru cevap "c" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi sağlık kurumlarında verimliliği arttırmanın yollarından yollarından biri değildir?

Girdi miktarını değiştirmeden çıktıları arttırmak

Girdi ve çıktıları eşitlemek

Çıktı miktarını değiştirmeden girdileri azaltmak

Hem girdileri hem de çıktıları artırmak

Hem çıktıları hem de girdileri azaltmak

Açıklama:

Verimliliği artırmanın dört temel yolu vardır. Bunlar:
1. Girdi miktarını değiştirmeden çıktıları artırmak,
2. Çıktı miktarını değiştirmeden girdileri azaltmak,
3. Çıktılardaki artış oranının girdilerdeki artış oranından daha yüksek olması koşulu
ile hem girdileri hem de çıktıları artırmak,
4. Çıktılardaki azalma oranının girdilerdeki azalma oranından daha düşük olması
koşulu ile hem çıktıları hem de girdileri azaltmak.
Doğru cevap "b" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 31

İstenilen bir çıktıyı en az maliyetle üretmek veya mevcut kaynaklar ile en fazla çıktıyı üretmek, aşağıdaki kavramlardan hangisini tanımlamaktadır?

Verimlilik

Verimlilik Yönetimi

Sınır Yaklaşımı

Veri Zarflama Analizi

Prodüktivite

Açıklama:

Verimlilik

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi, Bates ve arkadaşları tarafından yapılan, Genel hastanelerde teknik verimlilik ölçümünde kullanılan girdi örneklerinden biridir?

Hasta günü sayısı

Yatak sayısı

Doğum sayısı

Poliklinikte muayene edilen hasta sayısı

Acil servise başvuran hasta sayısı

Açıklama:

Yatak sayısı

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi, verimlilik ölçümünde kullanılan Oran Analizi tekniğinin avantajlarından biridir?

Tek bir çıktı ile tek bir girdi arasındaki ilişkiyi anlamayı sağlar.

Birden fazla çıktı ve birden f azla girdi ile verimlilik ölçülür.

Her bir sağlık kurumu için ayrı verimlilik skoru hesaplanabilir.

Birden fazla çıktı ve birden fazla girdi ile verimlilik ölçülür.

Teknik verimlilik, tahsis verimliliği ve ölçek verimliliğini ölçmede kullanılabilir.

Açıklama:

Tek bir çıktı ile tek bir girdi arasındaki ilişkiyi anlamayı sağlar.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi, Verimlilik Ölçüm Tekniklerinden biri olan Stokastik sınır analizi tekniğinin avantajlarından biri değildir?

Tüm sağlık kurumlarının verimli olmadığı varsayılır ki, bu, EKKT’ye gore daha doğru bir varsayımdır.

Birden fazla çıktı ve birden fazla girdi ile verimlilik ölçülür.

Hata terimi ikiye ayrılır. Birincisi tesadüfi dalgalanmaları, ikincisi verimsizliği ölçer.

Hata terimi kullanılır, böylece verimsizliğin tek kaynağı olarak sadece kötü yönetim görülmez.

Teknik verimlilik, tahsis verimliliği ve ölçek verimliliğini ölçmede kullanılabilir

Açıklama:

Hata terimi kullanılır, böylece verimsizliğin tek kaynağı olarak sadece kötü yönetim görülmez.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdaki verimlilik ölçüm tekniklerinin hangisinde, Tek bir çıktı ile tek bir girdi arasındaki ilişkinin anlaşılması sağlanır?

Veri zarflama analizi

Stokastik sınır analizi

Kurumsal analiz

En küçük kareler tekniği

Oran analizi

Açıklama:

Oran analizi

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi verimliliği etkileyebilecek örgütsel özellikler arasında sayılamaz?

Mülkiyet

Hizmet kalitesi

Strateji

Vaka karması

iklim

Açıklama:

İklim

Doğru Cevap: E

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi, bir sağlık kurumu yönetiminin ve yöneticisinin kontrolü dışında olan çevresel faktörlerden biri değildir?

Hastaneler arasındaki işbirliği

Hastanelerin finansmanı

Cepten harcamalar

Hizmete erişime öncelik verme

Sağlık kurumunun yeri

Açıklama:

Hastaneler arasındaki işbirliği

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi bir sağlık kuruluşunda verimliliği artırmanın temel yollarından biri değildir?

Girdi miktarını değiştirmeden çıktıları artırmak

Çıktı miktarını değiştirmeden girdileri azaltmak

Girdi miktarını değiştirmeden çıktıları azaltmak

Çıktılardaki artış oranının girdilerdeki artış oranından daha yüksek olması koşulu ile hem girdileri hem de çıktıları artırmak

Çıktılardaki azalma oranının girdilerdeki azalma oranından daha düşük olması koşulu ile hem çıktıları hem de girdileri azaltmak

Açıklama:

Girdi miktarını değiştirmeden çıktıları azaltmak

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdaki verimlilik türlerinden hangisinde en az maliyetle en fazla çıktıyı üretmek mümkündür?

Teknik verimlilik

Ekonomik verimlilik

Tahsis verimliliği

Ölçek verimliliği

Sınır yaklaşımları

Açıklama:

Teknik verimlilik

Doğru Cevap: A

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi sağlık kurumlarında çıktılara örnek teşkil eder?

Doktor sayısı

Yatak sayısı

Hemşire saati

Tıbbi sarf malzemesi harcaması

Yatan hasta sayısı

Açıklama:

Yatan hasta sayısı

Doğru Cevap: E

Ünite 6

Soru 1

Bekleme hatlarının analizinde başvurulan matematiksel bir yaklaşım olan kuyruk teorisi, 1909 yılında kim tarafından geliştirilmiştir?

Zuckerman

Erlang

Maister

Fitzsimmons

Grosskopf

Açıklama:

Kitaptan alıntı
Kuyruk teorisi, bekleme hatlarının analizinde başvurulan matematiksel bir yaklaşımdır. Bu konuda yapılan ilk çalışma 1909 yılında Danimarkalı bir mühendis olan Agner Kraup Erlang tarafından gerçekleştirilmiştir.
Aşağıdaki açıklama uyraınca doğru cevap "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Kuyruk sistemleri için aşağıda belirtilen ifadelerden hangisi doğrudur?

Müşterilerin sadece bir hizmet sunucusundan hizmet almak için bekledikleri hattır

Kuyruğun fiziksel olarak bir hizmet sunucusunun önünde oluşmalıdır

Hizmet sunucuları tipik olarak müşterilerin hizmet aldıkları noktalar olarak görülürler

Hizmet sunucularının bir seferde tek bir müşteriye hizmet sunma gibi bir sınırlılığı vardır

Tüketicinin her zaman hizmet alacağı tesise gitmesi zorunludur

Açıklama:

Kitaptan alıntılar (Sf147-148):
KUYRUK SİSTEMLERİ
Kuyruklar, müşterilerin bir ya da daha fazla hizmet sunucusundan hizmet almak için bekledikleri hatlardır. Ancak kuyruğun fiziksel olarak bir hizmet sunucusunun önünde oluşması gerekmez.
Hizmet sunucuları tipik olarak müşterilerin hizmet aldıkları noktalar olarak görülürler. En bilindik haliyle kuyruklar, insanların ödeme yapmak istedikleri veznelerde ve hizmet almak için poliklinik sekreterliklerinde görülebilir. Kuyruk sistemleri birçok şekilde karşımıza çıkabilir. Aşağıdaki ifadelere göz atalım:
• Hizmet sunucularının bir seferde tek bir müşteriye hizmet sunma gibi bir sınırlılığı söz konusu değildir.
• Tüketicinin her zaman hizmet alacağı tesise gitmesi zorunlu değildir
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap C seçeneğidir

Doğru Cevap: C

Soru 3

Hizmet almak için kuyrukta beklemenin olduğu durumlarda aşağıdaki aşağıdaki uygulamalardan hangisinin "eşitlikçi" yönü göze çarpmaktadır?

İlk önce gelenin hizmet alması

Numara verilmesi

Tek bir kuyruğa aynı anda birden fazla personelin hizmet vermesi

Kuyruktakilere rastgele hizmet verilmesi

Özel müşterilere özel muamele gösterilmesi

Açıklama:

Kitaptan alıntı :
“İlk gelen, önce hizmet alır” politikasının sakıncalarını ortadan kaldırmaya yönelik basit bir strateji de numara verme düzenlemesidir. Muayene olmak üzere herhangi bir polikliniğe başvuran hastaların girişte sıra numarası almaları sağlanır. Numaralar sırası geldikçe bir ekranda gösterilir. Böylece bir sonraki hasta ne kadar bekleyeceğini görebilir. Bu basit uygulama ile yöneticiler hastaların beklemeyle ilgili ve gerektiği gibi muamele
görmedikleri yönündeki endişelerini hafifletebilirler. Eşitlikçi yönüne rağmen sistem endişe yaratmaktan tamamen arındırılmış değildir.
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Grafikte "????" olarak verilen yere aşağıdaki ifadelerden hangisi girmelidir?

Kapasite maliyeti

Hasta indirekt maliyetleri

Bekleme maliyeti

Kuyruk kapasitesi

Hizmet sunucusu kapasitesi

Açıklama:

Kitaptan alıntı: Şekil 6.1'de sorunun cevabı görülmektedir:

Aşağıdaki açıklama uyarınca doğru cevap "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi kuyruk sisteminin bileşeni olmayıp, hizmet sunucunun kapasite maliyeti içinde yer alır?

Kaynak nüfus

Geliş süreci

Kuyruk konfigürasyonu

Ödenen maaşlar

Kuyruk disiplini

Açıklama:

Kitaptan alıntılar (Sf.151): Kapasite maliyetleri, bir hizmeti sunabilme yeteneğinin sürdürülmesi ile ilgili maliyetlerdir. Örneğin, hekim ve hemşirelere ödenen maaşlar gibi sabit maliyet unsurları hizmet sundukları birimin atıl durumda olup olmadığına bakılmaksızın ödenmek zorundadır. (Sf.153): Şekil 6.2’de bir kuyruk sisteminin temel bileşenleri görülebilmektedir. Bunlar:
• Kaynak nüfus,
• Geliş süreci,
• Kuyruk konfigürasyonu,
• Kuyruk disiplini,
• Hizmet süreci.
Aşağıdaki açıklamalar uyzrınca doğru cevap "D" seçeneğidir

Doğru Cevap: D

Soru 6

Kuyruk sistemlerinin temel bileşenleri dikkate alındığında "????" olarak belirtilen yer aşağıdaki ifadelerden hangisi girmelidir?

Kaynak nüfus

Mali kaynak

İnsan gücü kaynağı

Toplam nüfus

Ülke nüfusu

Açıklama:

Kitaptan alıntı (Sf. 154, Şekil 6.2): Doğru cevap aşağıdaki diyagramda görülmektedir.

Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "A" seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Kuyruk sistemlerinin temel bileşenlerinden "kaynak nüfus" ile ilişkili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?
I) Bir kuyruk probleminin analizinde bakılacak ilk özellik, potansiyel hasta sayısının sınırlı olup olmadığıdır
II) Sonlu ve sonsuz kaynak durumlarında hasta gelişleri herhangi bir anda sistem kapasitesini aşabilir
III) Sonlu kaynak modelleri, sonsuz kaynak modellerinden daha farklı bir formülasyona ihtiyaç duyar.
IV) Kaynak nüfusun homojen olması zorunludur

I ve II

II ve IV

I ve III

Açıklama:

Kitaptan alıntılar (Sf.154):
Kaynak Nüfus
Bir kuyruk probleminin analizinde bakılacak ilk özellik, potansiyel hasta sayısının sınırlı olup olmadığı, yani kaynak nüfusun sonlu olup olmadığıdır. Bir “sonsuz kaynak” durumunda, hasta gelişleri sınırlanmamıştır ve herhangi bir anda sistem kapasitesini aşabilir. Hizmet (erişim) kısıtlanmadığında, sonsuz bir kaynak söz konusu olur (örneğin, bir devlet hastanesinin acil servisi). Potansiyel hastalar küçük sayılarla sınırlandığında, bir “sonlu kaynak” durumu vardır. Sonlu kaynak modelleri, sonsuz kaynak modellerinden daha farklı bir formülasyona ihtiyaç duyar. ...
Kaynak nüfusun homojen olması zorunlu değildir, pek çok alt popülasyondan oluşabilir. ...
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "E" seçeneğidir

Doğru Cevap: E

Soru 8

Yukarıdaki diyagramda verilen kuyruk sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Tek hatlı kuyruk sistemi

Tek hatlı tek aşamalı kuyruk sistemi

Tek hatlı çok aşamalı kuyruk sistemi

Çok hatlı kuyruk sistemi

Çok hatlı çok aşamalı kuyruk sistemi

Açıklama:

Kitaptan alıntı (Sf.157, Şekil 6.3): Şekilde doğru cevap görülmektedir.

Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Şemada ifade edilen, üç hemşirenin grip aşısı uyguladığı ve hastaların beklediği kuyruk sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Çok hatlı, dörtlü kuyruk sistemi

Tek hatlı, dörtlü kuyruk sistemi

Çok hatlı, tek kuyruk sistemi

Çok aşamalı, tek hatlı kuyruk sistemi

Çok aşamalı, çok hatlı kuyruk sistemi

Açıklama:

Kitaptan alıntı (Sf.157):
Çok hatlı sistemlere birçok sağlık kurumunda rastlamak mümkündür: hastaneler, klinikler, acil servisler gibi. Tek aşamalı, çok hatlı sistemlere örnek olarak birden fazla hizmet sunucusunun görev yaptığı grip aşısı uygulamaları gösterilebilir (üç hemşirenin aşılama yaptığı ve hastaların beklemek için tek bir kuyruk oluşturduğu durum) (Şekil 6.4).
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Yukarıdaki şema ile gösterilen bant veya ip turnikeli, tek kuyruklu ve çok hizmet sunuculu bekleme konfigürasyonu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Uygulama numaralı sistem kuralını hayata geçirerek adaleti sağlamaktadır

Hangi kuyruğun hızlı hareket ettiği gibi bir endişe olacaktır

Kuyruğa aradan karışılması türünde sorunlar olacaktır

Kuyruktan ayrılmak daha zor hale gelecektir

Müşteri (hasta) mahremiyetini korumak mümkün olamayacaktır

Açıklama:

Kitaptan alıntı (Sf.159): Şekil 6.5b’de ip veya bantlarla çizilen bir yol üzerinden müşterileri hareket etmeye
yönlendiren, sıkça başvurulan bir düzenleme görülmektedir..... Avantajları şunlardır:
• Uygulama “ilk gelen, ilk hizmet alır” kuralını hayata geçirerek adaleti sağlamaktadır.
• Tek bir kuyruk olduğu için hangi kuyruğun hızlı hareket ettiği gibi bir endişe olmayacaktır.
• Kuyruğa katılmak için tek bir giriş olduğundan, kuyruğa aradan karışılması türünden sorunlar ortadan kaldırılmış olacaktır ve kuyruktan ayrılmak daha zor hale gelecektir.
• Hizmet alan müşterinin arkasında bekleyen bir başkası olmayacağından mahremiyet sağlanmış olacaktır.
• Bu düzenleme müşterilerin kuyrukta bekledikleri ortalama süreyi azaltma konusunda daha etkilidir
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi sağlık kuruluşlarında kuyrukların oluşmasının temel nedenlerindendir?

Sağlık kuruluşlarının hizmet kapasitelerinin düşük olması

Ortalama talep hızının hizmet kapasitesinden düşük olması

Hastaların tesadüfi zaman aralıklarıyla gelmesi

Hizmet yoğunluğunun talepten yüksek olması

Sıra alma kültürünün yaygın olmaması nedeniyle düzenin sağlanmaması

Açıklama:

GİRİŞ bölümü konuyla ilgili detaylı bilgi için okunabilir.
Hastaların gelme sıklığı düzenli olmadığı için hastanelerde gelen kişi sayısı belirli bir saate göre tahmin edilememektedir. Dolayısıyla bu düzensizlik zaman zaman kuyrukların oluşmasına neden olmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi sağlık kuruluşlarında bekleme maliyetleri kapsamında ele alınmaktadır?
(I) Hekim ve hemşire maaşları (II) Bir kurumda tedaviye başlayıp daha sonra başka sağlık kuruluşunu tercih eden hasta maliyetleri (III) Diğer çalışanlardan hizmet almak için bekleyen çalışanlara ödenen ücretler (IV) Doktor bekleme odalarının maliyeti.

(I); (II) ve (III)

(II); (III) ve (IV)

(I); ve (III)

(II); ve (IV)

Yalnız (I)

Açıklama:

KUYRUK SİSTEMLERİ bölümü bu konuda detaylı bilgi için incelenebilir.
Bekleme maliyetleri diğer çalışanlardan hizmet almak için bekleyen çalışanlara ödenen ücretler (örneğin, yeni bir hastayı alabilmek için tedavi odasının temizlenmesini ya da teşhis koymak için talep ettiği tetkik sonuçlarını bekleyen hekimler), bekleme alanlarının maliyeti (doktor bekleme odası
gibi) ve ayrıca hastaların beklemeyi reddedip, gelecekte başka bir sağlık kuruluşuna gitmeyi tercih etmeleri halinde sağlık hizmet kuruluşunun yaşayacağı iş kaybını içermektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi yapıldığında optimum kapasiteye ulaşılmaktadır?

Toplam maliyeti asgariye indirecek olan hizmet kapasitesi düzeyi saptandığında

Maliyet gözetmeden hizmet kapasitesini arttırarak bekleme süresi azaltıldığında

Uzayan bekleme süreleri çeşitli yöntemlerle müşteri açısından verimli kılındığında

Bekleme süresini kısaltmak için ek hizmet sunulduğunda

Hizmet süresinin bekleme süresine göre varyansı hesaplanarak yatırım yapıldığında

Açıklama:

KUYRUK SİSTEMLERİ bölümü detaylı olarak incelenebilir.
Hizmet kapasitesi arttıkça, maliyet de artar; hizmet kapasitesi
maliyetleri her bir hizmet düzeyi için kademeli olarak artan bir seyir izlemektedir. Diğer yandan kapasite arttıkça, bekleyen hasta sayısı ve bekleme süreleri azalmakta bu da bekleme maliyetlerini düşürmektedir. Bu iki maliyet arasındaki tercihi yansıtmak için toplam maliyet eğrisini incelemek gereklidir. Bu noktadan sonra analizin amacı toplam maliyeti asgariye indirecek olan hizmet kapasitesi düzeyini (optimum kapasiteyi) saptamaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi poisson dağılımının temel özelliklerindendir? (I) Tamamen rasgele bir süreci belirtir (II) Ortalaması ve varyansı birbirine eşittir (III) Üssel (t) hipotetiktir. (IV) Bekleme sürecinde hepsi olmasa da bazı örüntüler tahmin edilebilir.

(I); (II) ve (III)

(II); (III) ve (IV)

(I); (III) ve (IV)

(I); ve (II)

(III) ve (IV)

Açıklama:

KUYRUK SİSTEMLERİ bölümü detaylı olarak incelenebilir.
Poisson dağılımın tamamen tesadüfi oluşunun yanı sıra bir başka özelliği de ortalaması ile varyansının birbirine eşit olmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi kuyruk sisteminin temel bileşenlerindendir?

Olasılık bağlantısı

Üssel dağılım

Maliyet değerleri

Bekleme süresi

Kaynak nüfus

Açıklama:

KUYRUK SİSTEMLERİNİN TEMEL BİLEŞENLERİ
Kuyruk sisteminin temel
bileşenleri aşağıdaki gibidir:
• Kaynak nüfus,
• Geliş süreci,
• Kuyruk konfigürasyonu,
• Kuyruk disiplini,
• Hizmet süreci

Doğru Cevap: E

Soru 16

Negatif üssel dağılım ortalaması aşağıdakilerden hangisi ile hesaplanmaktadır?

Gelişler arasındaki ortalama sürenin ortalama hasta geliş sayısına bölünmesiyle

Hasta maliyetinin hastane yatak sayısına bölünmesiyle

Randevulu, randevusuz ve acil hasta sayısı ortalamalarının hesaplanmasıyla

Çok küçük bir zaman aralığında meydana gelen en az bir olayın tahmin edilmesiyle

Toplam maliyetin asgari maliyete göre yeniden düzenlenmesiyle

Açıklama:

KUYRUK SİSTEMLERİNİN TEMEL BİLEŞENLERİ bölümü detaylı olarak incelenebilir
Negatif üssel dağılım ortalaması, gelişler arasındaki ortalama süre ile yani belirli zaman dilimine ortalama hasta geliş sayısı bölünerek elde edilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi kuyruk konfigürasyonu kavramı içinde yer almaktadır?

Dağılım eğrisi

Hizmet talebi

Kuyruk sayısı

Poisson kavramı

Gelişlerin sıklığı

Açıklama:

KUYRUK SİSTEMLERİNİN TEMEL BİLEŞENLERİ bölümü detaylı olarak incelenebilir.
Kuyruk konfigürasyonu kavramı kuyruk sayısını, bunların konumlarını, konumsal gereksinimlerini ve müşterilerin davranışlarına olan etkilerini kapsamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi müşterinin kuyruğa girme davranışını olumsuz yönde etkileyen faktörlerdendir?

Tek hatlı çok aşamalı bir kuyruk

Uzayıp giden tek bir kuyruk

Çok hatlı çok aşamalı bir kuyruk

Birden çok hizmet sunucusu

Farklılaştırılmış hizmetler

Açıklama:

KUYRUK SİSTEMLERİNİN TEMEL BİLEŞENLERİ bölümü detaylı olarak incelenebilir.
Gelen müşteri hizmet sunucusu önünde yılan gibi dolanan, uzamış tek bir kuyruk gördüğünde, bu durumu sıklıkla uzun süre bekleyeceğine dair bir kanıt olarak yorumlayıp, kuyruğa girmeme yönünde karar verebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi kuyruk disiplininin tanımıdır?

Müşterilerin davranışlarını düzene koyan ve hastane tarafından oluşturulan kurallar bütünüdür

Müşterilere hizmet veren personelin davranışlarını düzene koyan ve yönetim tarafından oluşturulan kurallar bütünüdür

Müşteriler için geçerli olan ilk gelen ilk hizmet alır kuralının genelleştirilerek kabul edilmesidir

Müşterilerden bir sonrakinin nasıl seçileceğini belirleyen ve yönetim tarafından tayin edilmiş politikadır

Müşterilerin oluşturduğu kuyruk sayısı, bunların konumları ve gereksinimlerinin analiz edilmesidir

Açıklama:

KUYRUK SİSTEMLERİNİN TEMEL BİLEŞENLERİ bölümü detaylı olarak incelenebilir.
Kuyruk disiplini, sırada bekleyen müşterilerden bir sonrakinin nasıl seçileceğini belirleyen yönetim tarafından tayin edilmiş politikadır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi “gelen müşterilere hizmet sunmak üzere iki ya da daha fazla hizmet sunucusunun bulunduğu çok kanallı bir kuyruk sistemi” olarak tanımlanan kuyruk modelidir?

Çok kanallı, Kurallı Geliş ve Üssel Hizmet Süreli Kuyruk Modeli

Çok Kanallı, Poisson Geliş ve Sonlu Kuyruk Modeli

Çok kanallı, Kurallı Geliş ve Sabit hizmet Süreli Kuyruk Modeli

Çok kanallı, Poisson Geliş ve Sabit Hizmet Süreli Kuyruk Modeli

Çok kanallı, Poisson Geliş ve Üssel Hizmet Süreli Kuyruk Modeli

Açıklama:

KUYRUK MODELLERİ bölümü detaylı olarak incelenebilir.
Müşterilerin hizmet almak için tek bir kuyruk oluşturduklarını ve sıraları geldiğinde uygun olan ilk hizmet sunucuya yönlendirildiklerini varsayalım. Bu tip çok kanallı, tek aşamalı kuyruk örneğini günümüzde hastane sekreterliklerinde sıklıkla görebilmekteyiz. Çok kanallı sistemde gelişlerin Poisson, hizmet sürelerinin de üssel olarak dağıldığı kabul edilmektedir. İlk gelen, ilk hizmet alır kuralı geçerlidir ve tüm hizmet sunucularının aynı hızda çalıştığı varsayılır. Daha önce tek kanallı model için sıralanan varsayımlar burada da geçerlidir. Burada;
m = açık kanal sayısını,
λ = ortalama geliş hızını,
μ = her bir kanaldaki ortalama hizmet hızını göstermektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Sağlık kuruluşlarında bekleme tamamen .......... bir olaydır. Hastaların gelişleri ve hizmet süreleri tam olarak ......... .
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

tesadüfi / hatalıdır

tesadüfi / planlanabilmektedir

tesadüfi / öngörülememektedir

keyfi / tartışmalıdır

keyfi / planlanabilmektedir

Açıklama:

Sağlık kuruluşlarının işleyişi bakımından konuya yaklaşıldığında, bekleme tamamen tesadüfi bir olaydır. Bu nedenle, sağlık kuruluşlarında hastaların gelişleri ve hizmet süreleri tam olarak öngörülemediği gibi, hizmet sürecindeki beklemeleri tamamen ortadan kaldıracak düzenlemelerin yapılması da imkânsızdır

Doğru Cevap: C

Soru 22

Sağlık kurumlarında "numara verme düzenlemesi" veya "tek bir kuyruğa aynı anda birden fazla personelin hizmet vermesi" stratejileri aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ilişkilidir?

Kuyruk konfigürasyonu

Kaynak nüfus

Sağlık hizmetleri

Beklemenin ekonomisi

Beklemenin psikolojisi

Açıklama:

“Beklemek” hayatımızın ayrılmaz ve olağan bir parçası olmasına rağmen insanlarda zamanlarının boşa geçtiği duygusunu uyandırdığı için sorunlara neden olmaktadır.
İnsanlara zamanlarını dolduracak şekilde onları oyalayacak bir şeyler vermek, beklemenin göründüğü kadar uzun olmadığı hissini yaratabilir. Bu durum hizmeti sunan örgüte bazı ilave faydalar sağlayabilir.
Bununla birlikte; ne zaman biteceği belli olmayan ve açıklanmayan beklemeler insanlarda endişe yarattığı gibi belirli bir düzeyde kızgınlığa da sebep olabilmektedir. Bu durumlarda, sağlık kurumlarında "numara verme düzenlemesi" veya "tek bir kuyruğa aynı anda birden fazla personelin hizmet vermesi" stratejileri hastaları bekleme sırasında rahatlatmak amacı ile işlemlerin eşit, adaletli bir şekilde yapıldığı duygusunu hissettirmek amacı ile kullanılan beklemenin psikolojisi ile ilgili uygulamalardır.

Doğru Cevap: E

Soru 23

'Belirli bir düzeydeki sağlık hizmeti kapasitesinin sağlanmasına ait maliyet' ile 'hastaları beklemede tutmanın sağlık hizmeti kuruluşuna olan maliyetini asgariye indirmek' için yapılan değerlendirmeler aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilmektedir?

Kuyruk Analizi

Beklemenin Psikolojisi

Kapasite Maliyetleri

Bekleme Maliyetleri

Kaynak Nüfus

Açıklama:

Kuyruk analizlerinin amacı, belirli bir düzeydeki sağlık hizmeti kapasitesinin sağlanmasına ait maliyet ile hastaları beklemede tutmanın sağlık hizmeti kuruluşuna olan maliyetini asgariye indirmektir.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Sağlık Hizmetleri kapasitesi ve maliyetleri arasındaki ilişkide; hizmet kapasitesi arttıkça maliyetin de arttığı, bununla birlikte kapasitenin artması ile bekleme maliyetlerinin ......... görülmektedir.

artığı

düştüğü

stabil kaldığı

büyüdüğü

beklediği

Açıklama:

Şekil 6.1'de de görüldüğü gibi, hizmet kapasitesi arttıkça, maliyetin de arttığı; hizmet kapasitesi maliyetlerinin her bir hizmet düzeyi için kademeli olarak artan bir seyir izlediği görülmektedir. Diğer yandan kapasite arttıkça, bekleyen hasta sayısı ve bekleme süreleri azalmakta bu da bekleme maliyetlerini düşürmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Sağlık kurumlarında Beklemenin Ekonomisi başlığı altında 'Bir hizmeti sunabilme yeteneğinin sürdürülmesi ile ilgili maliyetler' olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Makro Düzeyde Maliyetler

Mikro Düzeyde Maliyetler

Toplam Maliyet

Kapasite Maliyetleri

Bekleme Maliyetleri

Açıklama:

Kapasite maliyetleri, bir hizmeti sunabilme yeteneğinin sürdürülmesi ile ilgili maliyetlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Poisson tamamen ......... bir süreçtir, çünkü bir sonraki olayın meydana gelişine kadar süren zaman aralığı, bu zaman aralığından tamamen ......... .
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi sırasıyla ve doğru olarak tamamlar?

kontrol edilebilir / rastgeledir

kontrol edilebilir / planlıdır

rastgele / bağımsızdır

rastgele / ardışıktır

rastgele / stabildir

Açıklama:

Poisson tamamen rastgele bir süreçtir, çünkü bir sonraki olayın meydana gelişine kadar süren zaman aralığı, bu zaman aralığından tamamen bağımsızdır.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi kuyruk sisteminin temel bileşenlerinden biri değildir?

Kaynak nüfus

Geliş süreci

Kuyruk konfigürasyonu

Kuyruk direnci

Hizmet süreci

Açıklama:

Kuyruk sisteminin temel bileşenleri:
• Kaynak nüfus,
• Geliş süreci,
• Kuyruk konfigürasyonu,
• Kuyruk disiplini,
• Hizmet sürecidir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Bir kuyruk sisteminde müşteriler çeşitli nedenlerle kuyruğu terk edebilmektedir. 'Terk Etme' kuyruk sisteminin temel bileşenlerinden hangisinde gerçekleşebilmektedir?

Kaynak nüfus

Geliş süreci

Kuyruk disiplini

Kuyruk konfigürasyonu

Hizmet süreci

Açıklama:

Hizmet örgütleri müşterilerini bir kaynak nüfus içerisinden edinirler. Müşterilerin hizmete ulaşma hızı geliş süreci tarafından belirlenir. Eğer hizmet sunucular uygun ise müşteriler anında hizmet sürecine dahil edilirler, aksi takdirde müşteriler birçok farklı şekli olan kuyruğa yönlendirilirler. Bu noktada, bazı müşteriler uzun ya da yavaş ilerleyen bir kuyrukla karşılaştıklarında vazgeçerek başka bir yerden hizmet alma arayışına girebilirler.
Diğer müşteriler, kuyruğa katıldıktan sonra gecikmeyi hoş karşılamayabilirler ve hizmet alma sıraları gelmeden kuyruktan ayrılabilirler. Bir hizmet sunucusu uygun duruma geldiğinde, kuyruktan bir müşteri seçilir ve hizmet başlar. Seçimi etkileyen politika kuyruk disiplini olarak bilinir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Acil servise yapılan ve aciliyeti çok daha düşük olan bir başvuruda, hasta aşağıdaki kuyruk konfigürasyonlarından hangisine dahil olacaktır?

Çok aşamalı kuyruk sistemi

Çok hatlı, çok aşamalı kuyruk sistemi

Tek hatlı sistem

Tek hatlı, çok aşamalı sistem

Çok hatlı kuyruk sistemi

Açıklama:

Acil servise yapılan ve aciliyeti çok daha düşük başvurular pek çok aşamadan geçirilebilir: 1) ilk muayene, 2) teşhis amaçlı testler ve 3) klinik uygulamalardan geçecektir.
Bu aşamalar hastadan hastaya, her birinin farklı hizmet sunucularından hizmet alması nedeniyle farklılık gösterecektir. Bu durumda ortaya çıkan konfigürasyon çok hatlı bir kuyruk sistemidir. Çok hatlı, çok aşamalı bir kuyruk konfigürasyonu ortaya çıkacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Bir tesiste verilecek hizmetin sınırlı bir nüfus için verilebiliyor olması söz konusu olduğunda aşağıdaki kuyruk modellerinden hangisi kullanılmaktadır?

Sabit Hizmet Süresi Modeli

Sonlu Model

Çok Kanallı, Poisson Geliş ve Üssel Hizmet Süreli Kuyruk Modeli

Tek Kanallı, Poisson Geliş ve Üssel Hizmet Süreli Kuyruk Modeli

Tüm Kuyruk Modeli

Açıklama:

Farklı kuyruk modelleri bulunmaktadır. Bunlar;
• Tek Kanallı, Poisson Geliş ve Üssel Hizmet Süreli Kuyruk Modeli (M/ M/ 1)
• Çok kanallı, poisson geliş ve üssel hizmet süreli kuyruk modeli (M/ M/ m),
• Sabit hizmet süresi modeli (M/ D/ 1),
• Sonlu model (SONLU NÜFUSLU M/ M/ 1)
Bir hizmet tesisi için sınırlı bir nüfus söz konusu olduğunda, Sonlu Model kuyruk modeline ihtiyaç duyulmaktadır. Bu modele, örneğin, 20 yatak kapasitesi ile çalışan bir hastane kliniğinin yürütülmesinde başvurulabilir.

Doğru Cevap: B

Ünite 7

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi "kurumda mevcut personelin yeteneklerinin işin gereklerine uyup uymadığının araştırılması ve gerekli önlemlerin alınmasına ilişkin çalışmalar" yürütme işlevinin tanımıdır?

İşgören planlaması

İşgören sağlama

İşgören seçme

İşgören eğitimi

İşgörenlerin başarılarının değerlendirilmesi

Açıklama:

GİRİŞ
İşgörenlerin başarılarının (performanslarının) değerlendirilmesi: Kurumda mevcut personelin yeteneklerinin işin gereklerine uyup uymadığının araştırılması ve gerekli önlemlerin alınmasına ilişkin çalışmalar yürütülmesidir. Bu durumda cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 2

İnsan Kaynakları işlevleri içinde, en önemli ve zor olanı aşağıdakilerden hangisi veya hangileridir?
I. İşgören planlaması
II. İşgören sağlama
III. İşgören seçme
IV. İşgören eğitimi
V. İşgörenlerin başarılarının değerlendirilmesi

Yalnız I

I ve II

II ve III

III ve IV

III ve V

Açıklama:

GİRİŞ
Bu noktada kurumların İK işlevleri içinde, en önemli ve zor olanı işgören sağlama ve seçmedir. Çünkü bir kurumun işin gereklerine uygun niteliklere sahip insangücünü bulabilmesi ve bunlar arasından en uygun olanları seçmesi zaman, para, enerji gerektiren önemli bir maliyet unsurudur. Bu işlevin gerektiği gibi yerine getirilemediği durumlarda İK bölümünün diğer işlevlerinin sağlıklı işleyişi gerçekleşmez. Bu bilgiler bize sorunun doğru cevabının C şıkkı olduğunu göstermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 3

İyi tasarlanmış bir iş analizinin ilk aşaması nedir?

İş gereklerinin belirlenmesi ve yazılması.

İş analizinden elde edilecek bilginin hangi amaçlarla kullanılacağının belirlenmesi ve nasıl elde edileceğine karar verilmesi.

İş analizi için gerekli olan görev tanımları, örgüt şemaları gibi ilgili kaynakların sağlanması ve incelenmesi.

Analiz edilecek pozisyonların belirlenmesi.

İş analizlerinin yapılması.

Açıklama:

PERSONEL SAĞLAMA SÜRECİ ÖNCESİNDE İŞ ANALİZLERİ
İyi tasarlanmış bir iş analizi çalışması çeşitli aşamalardan oluşmaktadır: • İş analizi çalışmalarından elde edilecek bilginin hangi amaçlarla kullanılacağının belirlenmesi ve nasıl elde edileceğine karar verilmesi, • İş analizi için gerekli olan mevcut görev tanımları, örgüt şemaları gibi ilgili kaynakların sağlanması ve incelenmesi, • Analiz edilecek pozisyonların belirlenmesi, • İş analizlerinin yapılması, • İş tanımlarının yazılması, • İş gereklerinin belirlenmesi ve yazılması. Soru ilk aşama cevabını aradığından cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

İş analisti Ayşe Hanım, işle ilgili çalışma koşulları, iş akışı, işin yapılması için gereken beceriler ve kullanılan aletler hakkında detaylı bilgi sahibi olmak için, yapılan işibirkaç kez izleyip notlarını aldıktan sonra, işgören ve yönetici ile görüşerek, öğrendiklerini bir kez de onunla birlikte üstünden geçmiştir.
Örnek senaryoda Ayşe Hanım, hangi tekniği kullanarak iş analizi yapmak için bilgi toplamıştır?

Anket

Gözlem

Görüşme

Daha önceki iş tanımlarının incelenmesi

Saha incelemesi

Açıklama:

PERSONEL SAĞLAMA SÜRECİ ÖNCESİNDE İŞ ANALİZLERİ
İş analizinde kullanılabilecek diğer bir yöntem, işin yapıldığı yerde gözlemlenmesidir. Gözlem yapma iş analistinin işle ilgili çalışma koşulları, iş akışı, işin yapılması için gereken beceriler ve kullanılan aletler hakkında detaylı bilgi sahibi olmasına yardımcı olur. Analist yapılan işi birkaç kez izleyip notlarını aldıktan sonra, işgören ve yönetici ile görüşerek, öğrendiklerini bir kez de onunla birlikte üstünden geçmelidir. Böylece, analistin işle ilgili atlamış veya yanlış anlamış olduğu noktalar düzeltilebilir. Örnek durumda da Ayşe Hanım bu adımları izlediğinden doğru cevap, "gözlem" yani B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 5

İş gerekleri, işin gerektirdiği hangi niteliği yansıtmaktadır?

Çalışma ortamı

Çalışma saatleri

İş tehlikeleri

Personel

İş kimliği

Açıklama:

İşgörenin işi yaparken ihtiyaç duyduğu fiziksel ve düşünsel yeteneklerin, eğitimin, deneyimin neler olduğu ve hangi oranda çaba gerektiği iş gerekleriyle ortaya koyulmaktadır. İş gerekleri, işin gerektirdiği personel niteliklerini yansıtır. Bu sebeple iş tanımlarından farklıdır. İş tanımı, işin profilini açıklarken, iş gerekleri, işi yerine getirebilecek personelin taşıması gereken niteliklerin bir profilini ortaya koyar. Bu bilgiler bize, cevabın D şıkkı olduğunu göstermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

İş yerine alınan yeni alınan ve bilgisayar temelli çalışan makine sonrası, yeni elaman ihtiyacı doğmuştur. Örnek durumda hangi gereksinim üzerine yeni insangücüne ihtiyaç duyulmaktadır?

Örgütün kurulma aşamasında

Çeşitli nedenlerle boşalan pozisyonların doldurulmasında

Teknolojik değişimler sonucu yeni görevler ortaya çıktığında

Örgüt stratejik plan doğrultusunda yeni yatırım yaptığında

Reorganizasyon çalışmalarında

Açıklama:

PERSONEL SAĞLAMA
İş yerine alınan yeni alınan ve bilgisayar temelli çalışan makine sonrası, yeni elaman ihtiyacı, teknolojik değişimler sonucu yeni görevler ortaya çıkarmış ve yeni insan gücüne ihtiyaç duyulmuştur. Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi personel sağlamada, örgüt içi kaynaklardan biridir?

İlan ve reklâmlar

Okullar

Personel sevkleri

Terfi

Düzensiz başvurular

Açıklama:

Örgüt içi kaynaklar: Örgütün ihtiyacı olan personelin mevcut çalışanlar arasından terfi, transfer gibi uygulamalarla sağlanması örgüt içi kaynaklardan personel sağlama olarak adlandırılır. Diğer seçeneklerdekiler, örgütdışı kaynaklar olduğundan, cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Yeni kurulan bir sağlık kurumu, personelini kariyer günleri yoluyla sağlamıştır. Bu durumda, personel sağlamak için hangi kaynak kullanılmıştır

İnternet

Danışmanlık ve eğitim firmaları

İş ve İşçi Bulma Kurumu

Mesleki odalar ve kuruluşlar

Okul ziyaretleri

Açıklama:

PERSONEL SAĞLAMA
Yeni kurulan bir sağlık kurumu, personelini kariyer günleri yoluyla sağlamışsa, okul, üniversite ve okul ziyaretleri (kariyer günleri) doğru cevap demektir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Personelin görevlerinin artırılması, çeşitlendirilmesi hangi teknik altında incelenmektedir?

İş kurma

İş genişletme

İş ienginleştirme

İş rotasyonu

İş etüdü

Açıklama:

İŞ TASARIMI VE ÖLÇÜMÜ
İş genişletme, personelin görevlerinin artırılması, çeşitlendirilmesi anlamına gelir. Bu teknik, bir işletmenin mevcut işleri yeniden tasarlaması anlamına da gelmektedir. Sık kullanılan bir tekniktir. Bu durumda cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Ayşe Hemşire, yoğunbakımda görev alırken, yenidoğan servisinde yeniden görevlendirilmiştir. Bu durumda sağlık kurumu, hangi tekniği uygulamaktadır.

İş genişletme

İş zenginleştirme

İş rotasyonu

İş etüdü

Zaman Etüdü

Açıklama:

İŞ TASARIMI VE ÖLÇÜMÜ
Rotasyon personelin değişik zamanda ve yerlerde değişik görevler yapmasıdır. Bu teknik, iş genişletmeyle yakından ilgilidir. Her iki teknik de personelin işten soğumasını azaltmak için, işin kapsamındaki görevlerin çeşitlendirilmesiyle ilgilidir. İş rotasyonunun iş genişletmeden farkı, personelin yaptığı işlerin birbirinden tümüyle farklı olabilmesidir. Soruda hemşirenin yeri değiştirilmiştir yani cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 11

İnsan kaynaklarının işlevleri içinde en önemli ve zor olan işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

İşgören planlaması

İşgören eğitimi

İşgören sağlama ve seçme

İşgörenlerin başarılarının değerlendirilmesi

İşgören araçları

Açıklama:

Bir kurumda İnsan Kaynakları (İK) ile ilgili işlevler yerine getirilirken, kurumu başarıya taşıyacak en önemli faktörün, istihdam edilen insangücü olduğu gözden uzak tutulmamalıdır. Bu noktada kurumların İK işlevleri içinde, en önemli ve zor olanı işgören sağlama ve seçmedir. Çünkü bir kurumun işin gereklerine uygun niteliklere sahip insangücünü bulabilmesi ve bunlar arasından en uygun olanları seçmesi zaman, para, enerji gerektiren önemli bir maliyet unsurudur. Bu işlevin gerektiği gibi yerine getirilemediği durumlarda İK bölümünün diğer işlevlerinin sağlıklı işleyişi gerçekleşmez. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi iş analizi ve insan kaynakları yönetiminin iş analizi çalışmalarının ve sonuçlarının örgütlerde kullanım alanları arasında değildir ?

Ücret ve maaşların belirlenmesi

Lojistik yönetimi

İşgörenlerin performans değerlendirmesi

Eğitim programlarının geliştirilmesi

İş güvenliği kriterlerinin belirlenmesi

Açıklama:

İş analizi ile İK yönetiminin diğer işlevleri arasındaki ilişki bakımından, iş analizi çalışmalarının ve sonuçlarının örgütlerde kullanım alanları genel olarak şu şekilde sıralanabilir: • Ücret ve maaşların belirlenmesi, • İşgörenlerin performans değerlemeleri, • İşgörenlere yönelik parasal özendirme planlarının hazırlanması, • İşgören seçme testlerinin hazırlanması, • Terfi, transfer ve iş rotasyonuna yönelik kararların verilmesi, • İşle işgörenlerin eşleştirilmesi, • İşlerin yeniden yapılandırılması ve zenginleştirilmesi çalışmaları, • İşle ilgili performans standartlarının belirlenmesi, • İşlerle ilgili yetki ve sorumluluk belirleme çalışmaları, • Eğitim programlarının geliştirilmesi, • Yeni işgörenlerin işe alıştırma çalışmaları, • İş güvenliği kriterlerinin belirlenmesi. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

I. İş analizi çalışmalarından elde edilecek bilginin nasıl elde edileceğine karar verilmesi
II. İş analizi için gerekli olan mevcut görev tanımlarının incelenmesi
III. İş tanımlarının yapılması
IV. İş gereklerinin belirlenmesi
V. İş analizlerinin yapılması
VI. Analiz edilecek pozisyonların belirlenmesi
Yukarıda verilen iyi tasarlanmış bir iş analizi çalışmasına ait aşamalar aşağıdaki sıralamalardan hangisinde doğrudur?

I- II-III-IV-V-VI

III-II-I-VI-V-IV

VI-V-IV-III-II-I

I-II-VI-V-III-IV

II-III-IV-I-V-IV

Açıklama:

İyi tasarlanmış bir iş analizi çalışması çeşitli aşamalardan oluşmaktadır: • İş analizi çalışmalarından elde edilecek bilginin hangi amaçlarla kullanılacağının belirlenmesi ve nasıl elde edileceğine karar verilmesi, • İş analizi için gerekli olan mevcut görev tanımları, örgüt şemaları gibi ilgili kaynakların sağlanması ve incelenmesi, • Analiz edilecek pozisyonların belirlenmesi, • İş analizlerinin yapılması, • İş tanımlarının yazılması, • İş gereklerinin belirlenmesi ve yazılması. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

İş analizi çalışmalarında çalışanla ilgili, sosyal beceriler, yargılama, işbirliğine uygun olma zihinsel dikkat ve atiklik durumu gibi bilgiler hangi başlık altında toplanır?

Çalışma koşulları

Sorumluluklar

Kişilik gerekleri

Tehlikeler

İş görevleri

Açıklama:

Kişilik gerekleri: Çalışanla ilgili, sosyal beceriler, yargılama, kişisel girişim, işbirliğine uygun olma, yaratıcılık ile zihinsel dikkat ve atiklik durumu gibi bilgiler belirlenmelidir. Bu gerekler, genelde tanımlanması en güç olanlardır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi iş analizi yaparken gözlem tekniğinin kullanılmasının sınırlılıkları arasında yer almaz?

İşi yapan işgörenlerin tümünün veya en azından çoğunun iş esnasında gözlemlenmesi gerekir.

İşgören gözetlendiği sırada farklı davranma eğilimi gösterebilir.

İşgören, ücret haddinin belirlenmesi amacıyla gözetlendiğini hissederse yüksek ücret almak için faaliyetlerini bir kalıp içine sokmaya çalışabilir.

Gözlem iş sürecinin uzun olduğu durumlarda pek fazla uygulanabilir olmamaktadır.

Bazı çalışanların sorulan soruları doğru olarak tamamlamak için yeteri zamanı olmayabilir.

Açıklama:

Kuşkusuz bu yaklaşım, incelenen iş ile yakından ilişkili bulunan işler hakkında önbilginin olmasını gerektirir. O halde, iş tanımı, istenilen herhangi bir rol gereğini içerecek biçimde hazırlanmış olmalıdır. Ayrıca aynı işi yapan işgörenlerin tümünün veya en azından çoğunun, iş esnasında gözlemlenmesi gerekir. Çünkü başka bir biçimde yapılırsa, iş tanımına yazılanlar sadece özel bir bireyin iyi veya kötü tek bir davranışıyla ilgili olur. İşgören, gözetlendiği sırada normal zamandaki gibi aynı şeyleri aynı biçimde yapmalıdır. Birçok insan, bu gibi koşullar altında farklı davranma eğilimi gösterir, bir kısmı da endişeli görünür. İşgören, ücret haddinin belirlenmesi amacıyla gözetleniyor olduğunu hissederse, mümkün olduğunca yüksek bir ücret haddini elde etmek için faaliyetlerini bir kalıp içine sokmaya çalışabilmektedir. Bu sakıncalar, işgörenin haberi olmadan yapılan gözlemler ile ortadan kaldırılabilir. Fakat işgörenin daha sonra gözetlendiğinin farkına varması durumunda, iş ilişkilerinde bazı sorunlar ortaya çıkar ve işgörenlerin moral düzeyleri düşebilir. İş analizinin doğrudan gözlem yoluyla yapılmasının ikinci bir güçlüğü, gözlemin esas olarak yapısı gereği zihinsel faaliyetlerde hemen hemen anlamsız olmasıdır. Gözlemle ilgili son bir sorun; gözlemin iş sürecinin uzun olduğu durumlarda pek fazla uygulanabilir olmamasıdır. Yani, belirli bir görevin başlangıcından sonuna kadar geçen zaman önemli bir süreyi aşabilir. Ayrıca belli bir eylemin arasıra ortaya çıkması durumunda sadece gözleme dayalı bir iş analizi yapmak ekonomik olmayacaktır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi bir iş tanımı formunda bulunacak bölümlerden biri değildir?

İşin kimliği

İşin özeti

Çalışma koşulları

İş görevleri

İş araştırma

Açıklama:

İş analizi çalışmaları ile elde edilen bilgilerin karmaşık oluşu ve düzensizliği, onları belli kalıplar halinde ve düzgün bir görünüme sokma gereğini ortaya çıkarmıştır. Bu amaçla iş analiz sistemi içerisinde, iş verileri belirli bölümleri içeren iş tanımları formu şeklinde hazırlanır. Bir iş tanımı formunda bulunacak bölümler, işin kimliği, işin özeti, işi oluşturan görevler ve çalışma koşullarıdır ve aşağıda kısaca açıklanmaktadır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Personel temin etmek için boş pozisyonların örgütteki ilan panolarından çalışanlara duyurulması ve bilgi verilmesi, çalışanların da bu bilgiler ışığında pozisyon için tanıdıklarını önermesi hangi başlık altında toplanabilir?

Düzensiz başvurular

Personel sevkleri

Okullar

İnternet

İlan ve reklâmlar

Açıklama:

Personel sevkleri uygulamasında boş pozisyonlar örgütteki ilan panolarında çalışanlara duyurulur ve ilgilenen çalışanlara pozisyon hakkında daha detaylı bilgiler (ücret, prim, çalışma saatleri gibi) verilir. Çalışanlar da bu bilgiler ve kendi düşünceleri ışığında pozisyon için tanıdıkları kişileri önerirler. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi bir başvuru formunda adayın doldurması gereken kişisel bilgileri arasında yer almaz?

Cinsiyet

Doğum tarihi

Dini

Medeni hali

İsim

Açıklama:

Adayın kişisel bilgileri: İsim, cinsiyet, doğum tarihi ve yeri, medeni hali, aile ile ilgili detaylar (eşi varsa adı, mesleği, çocuğu varsa yaşları, sayısı vb.), adres, ulaşılabilecek telefonlar, e-mail adresi, vesikalık fotoğraf bu bölümde yer alabilir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Temel amacı, çalışanların sorumlulukları ve özgüvenlerini yükselterek, yerine getirdikleri işlerinde motivasyonlarının da artmasını sağlamak olan iş tasarımı biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

İş zenginleştirme

İş genişletme

İş rotasyonu

İş etüdü

İş ölçümü

Açıklama:

İş zenginleştirmenin temel amacı, çalışanların sorumlulukları ve özgüvenlerini yükselterek, yerine getirdikleri işlerinde motivasyonlarının da artmasını sağlamaktır. İş zenginleştirme çalışanlara yaptıkları iş üzerinde daha fazla kontrol, sorumluluk, gelişim ve tanınma imkânı sunar. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Daha kolay ve etkili yöntemlerin geliştirilmesi ve maliyetlerin düşürülmesi amacıyla bir işin yapılışındaki mevcut ve önerilen yolların sistematik olarak kaydedilmesi ve eleştirilerek incelenmesi hangi iş etüdü tekniğidir?

Metot etüdü

İş örneklemesi

Zaman etüdü

İş ölçümü

İş kimlikleri

Açıklama:

İş etüdü başlıca iki ana teknikten oluşmaktadır: metot etüdü ve iş ölçümü. Metot Etüdü: Daha kolay ve daha etkili yöntemlerin geliştirilmesi, uygulanması ve maliyetlerin düşürülmesi amacıyla bir işin yapılışındaki mevcut ve önerilen yolların sistematik olarak kaydedilmesi ve eleştirilerek incelenmesidir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi bir kurumda insan kaynakları (İK) ile ilgili gerçekleştirilmesi gereken temel işlevler arasında bulunur?

İş tasarımı
İşgören seçme
İşgören eğitimi
İşgören sağlama
İşgören performansı değerlendirme

I, III

II, IV

I, II, III, IV

II, III, IV, V

I, II, IV, V

Açıklama:

Bir kurumda insan kaynakları (İK) ile ilgili gerçekleştirilmesi gereken temel işlevler arasında; “işgören planlaması, işgören sağlama, işgören seçme, işgören eğitimi ve işgören başarılarının (performanslarının) değerlendirilmesi” bulunur.
II, III, IV, V

Doğru Cevap: D

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi iş analizi çalışması aşamaları arasında yer alır?

Mevcut kaynakların sağlanması
İş analizlerinin yapılması
İş gereklerinin belirlenmesi
İş tanımlarının yapılması
İşi yapan kişinin tanımlanması

I, III

II, IV

I, II, III, IV

II, III, IV, V

I, II, IV, V

Açıklama:

İş analizi çalışması aşamaları arasında; “Mevcut kaynakların sağlanması, İş analizlerinin yapılması, İş gereklerinin belirlenmesi, İş tanımlarının yapılması” yer alır.
I, II, III, IV

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi iş analizi çalışması için elde edilmesi gereken bilgiler arasında yer alır?

Fiziksel gerek ve beceriler toplanmalı
Çalışanlara iş analizi bilgisi verilmemeli
Özel bilgi-beceri gerekleri bilgisi
İşin kimliği ve yeri bilgileri verisi
Çalışanların çalışma koşulları bilgisi

I, III

II, IV

I, III, IV, V

II, III, IV, V

I, II, IV, V

Açıklama:

İş analizi çalışması için elde edilmesi gereken bilgiler arasında; fiziksel gerek ve beceriler toplanmalı, özel bilgi-beceri gerekleri bilgisi, işin kimliği ve yeri bilgileri verisi, çalışanların çalışma koşulları bilgisi” yer alır.
I, III, IV, V

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi iş analizi çalışması için elde edilmesi gereken bilgiler arasında yer alır?

İş görevleri bilgileri elde edilmeli
Öğrenim gerekleri bilgileri toplanmalı
Çalışanlara iş analizi bilgisi verilmemeli
Çalışanın iş yapabilmesi için deneyim verileri
İşlerin ne gibi tehlikeler gösterdiği belirlenmeli

I, III

II, IV

I, II, III, IV

II, III, IV, V

I, II, IV, V

Açıklama:

İş analizi çalışması için elde edilmesi gereken bilgiler arasında;” İş görevleri bilgileri elde edilmeli, öğrenim gerekleri bilgileri toplanmalı, çalışanın iş yapabilmesi için deneyim verileri, işlerin ne gibi tehlikeler gösterdiği belirlenmeli” yer alır.
I, II, IV, V

Doğru Cevap: E

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi iş analistinin görevler hakkında bilgi derlemek için kullanabileceği yöntemler arasında bulunur?

Anket yöntemi uygulaması
İşin yapıldığı yerde gözlem yöntemi
İşi yapan kişiler ile görüşme yöntemi
İş ölçümü belirlemesi yöntemi
Önceki iş tanımı incelemesi yöntemi

I, III

II, IV

I, II, III, V

II, III, IV, V

I, II, IV, V

Açıklama:

Bir iş analistinin görevler hakkında bilgi derlemek için kullanabileceği yöntemler arasında;” anket yöntemi uygulaması, işin yapıldığı yerde gözlem yöntemi, işi yapan kişiler ile görüşme yöntemi, önceki iş tanımı incelemesi yöntemi” bulunur.
I, II, III, V

Doğru Cevap: C

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi iş tanımlarının amacı kapsamı içinde yer alır?

Genel hedeflerin ortaya koyulması
Her görevin tek tek belirlenmesi
Çalışma koşullarının belirlenmesi
İşin nasıl yapılması gerektiğinin belirlenmesi
İşlerin birbiriyle olan ilişkilerinin belirlenmesi

I, III

II, IV

I, II, III, V

II, III, IV, V

I, II, IV, V

Açıklama:

İş tanımlarının amacı kapsamı içinde; “Genel hedeflerin ortaya koyulması, her görevin tek tek belirlenmesi, çalışma koşullarının belirlenmesi, işlerin birbiriyle olan ilişkilerinin belirlenmesi” yer alır.
I, II, III, V

Doğru Cevap: C

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi aday havuzu oluşumu kapsamında değişen özellikler arasında bulunur?

İşletmenin işgören politikası
Yöneticinin özellikleri
Yöneticinin yönetim tarzı
Yöneticinin kurduğu ilişki sistemi
Dolaylı seçimle belirleme ve yerleştirme

I, III

II, IV

I, II, III, IV

II, III, IV, V

I, II, IV, V

Açıklama:

Aday havuzu oluşumu kapsamında değişen özellikler arasında; “İşletmenin işgören politikası, yöneticinin özellikleri, yöneticinin yönetim tarzı, yöneticinin kurduğu ilişki sistemi” bulunur.
I, II, III, IV

Doğru Cevap: C

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi iş tasarımı yapılması amaçları arasında yer alır?

İşin gerek örgütün yeniden düzenlenmesi
İşin işi yapanlar üzerindeki etkisini gözardı edilmesi
Teknolojinin gerektirdiği koşullara göre düzenlenmesi
Çalışanların iş doyumunun sağlanması
İşin basitleştirilerek yeniden düzenlenmesi

I, III

II, IV

I, II, III, IV

I, III, IV, V

I, II, IV, V

Açıklama:

İş tasarımı yapılması amaçları arasında; “İşin gerek örgütün yeniden düzenlenmesi, teknolojinin gerektirdiği koşullara göre düzenlenmesi, çalışanların iş doyumunun sağlanması, işin basitleştirilerek yeniden düzenlenmesi”, yer alır.
I, III, IV, V

Doğru Cevap: D

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi iş özellikleri yaklaşımında temel boyutlar kapsamında yer alır?

Yetenek çeşitliliği
Görevin belirsizliği
Görevin önemi
Özerklik
Geri bildirim

I, III

II, IV

I, II, III, IV

I, III, IV, V

I, II, IV, V

Açıklama:

İş özellikleri yaklaşımında temel boyutlar kapsamında; “Yetenek çeşitliliği, görevin belirlenmesi, görevin önemi, özerklik, geri bildirim” yer alır.
I, III, IV, V

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi iş etüdü tekniği kapsamında yer alır?

Metod etüdü
İş ölçümü
İş örneklemesi
Zaman etüdü
İş tanımı

I, III

II, IV

I, II, III, IV

I, III, IV, V

I, II, IV, V

Açıklama:

İş etüdü tekniği kapsamında; “Metod etüdü, iş ölçümü, iş örneklemesi, zaman etüdü” yer alır.
I, II, III, IV

Doğru Cevap: C

Soru 31

Aşağıda bir işgören seçiminin gerçekleşmesi için yapılması gereken işlemler verilmiştir. Hangi seçenekte bu işlemler doğru olarak sıralanmıştır?
I. İşgörenin sorumlu olduğu yönler belirlenir
II. İş analiz çalışması yapılır
III. İşgörende aranacak bilgi, kişilik ve bedensel özellikler saptanır
IV. İşgörenin görevleri açık olarak belirlenir

I-III-II-IV

III-I-II-IV

II-IV-I-III

IV-I-III-II

III-IV-II-I

Açıklama:

İşgören seçiminin gerçekleştirilmesi için önce I. Bir iş analiz çalışması yapılır, II. İşgörenin görevleri açık olarak belirlenir, III. İşgörenin sorumlu olduğu yönler belirlenir, IV. İşgörende aranacak bilgi, kişilik ve bedensel özellikler saptanır.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Aşağıdaki bilgilerden hangisi iş kimliği başlığı altında yer almalıdır?

Çalışanların yetkinlikleri

Araç ve malzemeler

Diğer işler içerisindeki yeri ve önemi

İş kodu ve iş kategorisi

Örgüt bilinci

Açıklama:

İş tanımında birbirinden farklı başlıklar yer alır.
Bunlardan biri, işin kimliğidir. Bu başlıkta; işin adı, pozisyonun bağlı olduğu bölüm, iş kodu, iş kategorisi gibi bilgiler yer alır.

Doğru Cevap: D

Soru 33

İşgören seçimi sırasında görüşme yöntemine hangi durumda başvurulur?

Yüksek bilgi ve beceri gerektiren işlerin analizinde

İş akışı ve işin yapılması için gereken becerilerin analizinde

Personelden bilgi alma amacı ile yapılan analizde

İş hakkında önceden bilinenlerin analizinde

İşe alma ve işten çıkarma ilkelerinin analizinde

Açıklama:

Özellikle yüksek bilgi ve beceri gerektiren işlerin analiz edilmesinde anket ve gözlem yöntemleri yeterli olmayabilir. Bu yöntemlerin yanısıra, iş analistinin işi yapan kişi ile yapacağı görüşme (mülakat), iş analistinin iş ile ilgili anlaşılamamış tüm noktaları aydınlatmasında büyük fayda sağlayacaktır

Doğru Cevap: A

Soru 34

İşlerin başarılması için gerekli niteliklerin saptandığı çizelgeye _______ denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tanımlar?

İş deneyimi

İş başvurusu

İş özeti

İş kimliği

İş gerekleri

Açıklama:

İşlerin başarılması için gerekli niteliklerin saptandığı
çizelgeye iş gerekleri denir ve iş analizi sonucunda elde edilir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Bir dahiliye servisi sorumlu hemşiresi iş tanımı formunda aşağıdaki bilgilerin hangisine ihtiyaç duyulmaz?

Kullanılan malzemeler

İş özeti

Mali sorumluluk

Çalışma koşulları

Kullanılan malzemeler

Açıklama:

Mali sorumluluk iş gerekliliği formuna ait bir bilgidir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Son yıllarda, personel sağlama ve seçme sürecine daha fazla ilgi gösterilmesinin en temel nedeni aşağıdakilerin hangisidir?

İşgören seçimi sırasında hatalardan doğan ekonomik zararların engellenmesi

Çalışanların özellikleri ve davranışlarının örgüt için öneminin vurgulanması

İşin yapılmasında karşılaşılan sorunların belirlenerek çözülebilmesi

İşin yapılmasında kullanılan aletler hakkında bilgi sahibi olunması

İş ile ilgili anlaşılamamış tüm noktaları aydınlatması

Açıklama:

Günümüzde çalışanların özellikleri ve davranışlarının örgüt için önemi üzerinde durulması, personel sağlama ve seçme sürecine daha fazla ilgi gösterilmesine neden olmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi personel seçme süresinde yararlanılan örgüt içi kaynaklardan biridir?

Okullar

Personel sevkleri

Düzensiz başvurular

Transfer

Reklamlar

Açıklama:

Örgütün ihtiyacı olan personelin mevcut çalışanlar arasından
terfi, transfer gibi uygulamalarla sağlanması örgüt içi kaynaklardan personel sağlama olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi en baştan işe ve kuruma en uygun elemanı seçmenin bir avantajı olamaz?

İşgörenin, iş ortamına uyum sağlanmasını hızlandırır

İşgörenlerin iş ortamında başarılarını arttırır

Rakip firmadan eleman sağlamayı kolaylaştırır

İş ortamını tanımada kolaylık sağlayacaktır

İş görenlerin işlerini iyi bir şekilde yapmalarını sağlar

Açıklama:

"C" şıkkı dış kaynaklardan personel sağlamanın avantajlarındandır.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Bir işletmenin mevcut işleri yeniden tasarlanmasına ne ad verilir?

İş rotasyonu

İş zenginleştirme

İş etüdü

İş planlaması

İş genişletme

Açıklama:

İş genişletme, personelin görevlerinin artırılması, çeşitlendirilmesi anlamına gelir. Bu teknik, bir işletmenin mevcut işleri yeniden tasarlaması anlamına da gelmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Aşağıdaki yöntemlerden hangisi genellikle metot etüdü yöntemi ile birlikte kullanılır?

İş örneklemesi

İş rotasyonu

İlk görüşme

Personel sağlama

Zaman etüdü

Açıklama:

Belirli koşullar altında yapılan belli bir işe ait öğelerin zamanını ve
derecesini kaydederek ve bu yolla toplanan verileri çözümleyerek, o işin tanımlanan çalışma hızında yapılabilmesi için gereken zamanı saptamakta kullanılan bir iş ölçme tekniğidir. Genellikle metot etüdü ile birarada kullanılır.

Doğru Cevap: E

Ünite 8

Soru 1

Kamu veya özel işletmelerde kayıtlı olarak kullanılan ve görev değişimi sırasında bir görevliden diğerine aktarılan dayanıklı eşyalar, hangi malzeme türüne dahildir?

Demirbaş Malzeme

Yardımcı Malzeme

İşletme Malzemesi

Süreli Tüketim Malları

Tüketim Malzemesi

Açıklama:

Demirbaş Malzeme: Kamu veya özel işletmelerde kayıtlı olarak kullanılan ve görev değişimi sırasında bir görevliden diğerine aktarılan dayanıklı eşya (örneğin, masa, röntgen cihazı).

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi süreli tüketim malzemelerindendir?

Masa

Röntgen Cihazı

Nevresim

Büro sandalyesi

Sehpa

Açıklama:

Süreli Tüketim Malları: Demirbaşlar gibi sürekli kullanılmayan ancak bir kez kullanılmakla tükenmiş sayılan, havlu, çarşaf, nevresim, yatak ve yastık yüzü, pike, forma vb. eşyadır. Genel kural olarak, bir kez kullanılmakla tükenmiş sayılan odun, kömür, kırtasiye, temizlik malzemesi, ilaç, pansuman malzemesi, yiyecek maddeleri gibi mallar süreli tüketim mallarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdaki maddelerden hangisi, malzeme yönetiminin yararlarındandır?

Satıcılar arasında rekabeti sağlayıp, satın alınan malzemeler için en düşük fiyatı ödemek.

Malzeme yönetim fonksiyonlarını bir merkezde topladığı için verimlilik ve personel tasarrufu sağlar.

Yüksek stok devri ve stok yatırımlarının minimizasyonunu sağlamak.

İşletmenin tüm faaliyetlerinin kesintisiz yürümesini sağlamak.

Yeterli kalite standartlarını korumak.

Açıklama:

Malzeme Yönetiminin Yararları Etkili bir malzeme yönetiminin işletmeler ve hastaneler açısından sağlayacağı faydaları şu şekilde sıralamak mümkündür: a. Malzeme yönetim fonksiyonlarını bir merkezde topladığı için verimlilik ve personel tasarrufu sağlar, b. Etkin stok kontrolleri sayesinde stoklarda bozulma ve kaybı önler, c. Daha hızlı stok devri ve nakit akışı sağlar, d. Hizmetlerin ve üretimin kesintisiz yürümesini sağlar, e. Ürün standardı ve diğer maliyet düşürücü teknikler için fırsat ve isteği artırır, f. Maliyetlerde tasarruf ve daha fazla kârlılık sağlar, g. Daha iyi kayıt sağlaması nedeniyle bölüm harcamalarının ölçülmesinde ve hasta giderlerinin faturalanmasında kolaylık sağlar, h. Malzeme yönetim performansını değerlendirme metotlarının geliştirilmesini sağlar, i. Malzeme yönetim sistemi kurulmadan öncesi ve sonrasının karşılaştırılmasına imkan verir, j. Bölümler arası iletişimin geliştirilmesini kolaylaştırır.
Malzeme yönetim fonksiyonlarını bir merkezde topladığı için verimlilik ve personel tasarrufu sağlar.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi malzeme yönetiminin amaçlarından biridir?

Daha iyi kayıt sağlaması nedeniyle bölüm harcamalarının ölçülmesinde ve hasta giderlerinin faturalanmasında kolaylık sağlar.

Maliyetlerde tasarruf ve daha fazla kârlılık sağlar.

Satıcılar arasında rekabeti sağlayıp, satın alınan malzemeler için en düşük fiyatı ödemek.

Malzeme yönetim sistemi kurulmadan öncesi ve sonrasının karşılaştırılmasına imkan verir.

Bölümler arası iletişimin geliştirilmesini kolaylaştırır.

Açıklama:

Malzeme yönetiminin amaçları; a. Satıcılar arasında rekabeti sağlayıp, satın alınan malzemeler için en düşük fiyatı ödemek, b. Yüksek stok devri ve stok yatırımlarının minimizasyonunu sağlamak, c. İşletmenin tüm faaliyetlerinin kesintisiz yürümesini sağlamak, d. Yeterli kalite standartlarını korumak, e. Düşük personel maliyetleri ve personelin geliştirilmesini sağlamak,f. Tecrübeli satıcılar bulmak ve bu satıcılarla iyi ilişkiler geliştirmek, g. Düzenli kayıtlar tutmak, h. Kayıpları ve demode olmayı azaltmak, i. Diğer departmanların hedeflerinin gerçekleştirilmesine yardımcı olmaktır.
Satıcılar arasında rekabeti sağlayıp, satın alınan malzemeler için en düşük fiyatı ödemek.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi ihtiyaçların tahmin edilmesinde kullanılan tecrübe ve sezgiye dayalı yöntemlerden biridir?

Regresyon analizi

Zaman serileri analizi

Hareketli ortalama yöntemi

Üssel düzeltme yöntemi

Kolektif düşünce yöntemi

Açıklama:

Tecrübe ve sezgiye dayalı olan bu yöntemler: 1. Delphi tekniği, 2. Kolektif düşünce yöntemi, 3. Yöneticilerin düşünce yöntemi, 4. Geçmiş deneyimlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Etkili bir stok yönetimi için dikkat edilmesi gereken bazı hususlar bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu hususlara dahil değildir?

Azami stok miktarı uygulamasına dikkat edilmelidir.

Ürün değerleme ve İhtiyaç tespit komisyonları etkili çalıştırılmalıdır.

Malzeme Kaynakları Yönetim Sistemi (MKYS) uygulamaları başhekim tarafından etkili kullanılmalıdır.

Stok ve ihtiyaç fazlası malzemelerin ihtiyacı olan kurumlara devri veya satışı sağlanmalıdır.

Mal alımları çerçeve anlaşmalar ve toplu mal alımları yöntemiyle yapılmalıdır.

Açıklama:

a. Azami stok miktarı uygulamasına dikkat edilmelidir. b. Ürün değerleme ve İhtiyaç tespit komisyonları etkili çalıştırılmalıdır. c. Malzeme Kaynakları Yönetim Sistemi (MKYS) uygulamaları satınalma birimlerince etkili kullanılmalıdır. d. Stok ve ihtiyaç fazlası malzemelerin ihtiyacı olan kurumlara devri veya satışı sağlanmalıdır. e. Mal alımları çerçeve anlaşmalar ve toplu mal alımları yöntemiyle yapılmalıdır
Malzeme Kaynakları Yönetim Sistemi (MKYS) uygulamaları başhekim tarafından etkili kullanılmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Stokları kontrol etmek için yedi yöntem bulunur. Aşağıdakilerden hangisi gözle kontrol yöntemidir?

Her malzeme biri büyük biri küçük iki kutu içerisinde bulundurulur. Büyük kutu gündelik işlemler için kullanılan aktif stoklara ayrılır. Küçük kutudaki malzeme ise büyük kutudaki malzemeler bittikten sonra verilen sipariş teslim alınıncaya kadar ihtiyacı karşılayabilmelidir. Birim değeri düşük, küçük hacimli ve çok sayıdaki malzemenin kontrolü için kullanılır.

Stok belirli bir düzeye indiğinde, toplam stok maliyetini minimum yapacak şekilde önceden saptanmış sabit bir miktar sipariş edilir. Bu modelde her stok kalemi için toplam stok kontrol maliyetini minimum yapan bir sipariş miktarı, sipariş düzeyi ve emniyet stokunun hesaplanması gerekir.

Her stok türü için maksimum stok düzeyi belirlendikten sonra, stokların siparişi için belirli bir süre belirlenir. Sürenin bitiminde eksilen stok seviyeleri maksimum stok düzeyine kadar tamamlanır.

Bu sistemde, stoklar periyodik olarak tecrübeli bir depo memuru tarafından gözden geçirilir, belirli bir düzeyin altına düşen stok kalemleri için hemen sipariş verilir. Sipariş verme düzeyi ve miktarı tamamen sorumlu memurun inisiyatifine ve tecrübesine bırakılır.

Stok politikasında temel ilke stokları en uygun düzeyde tutmaktır. Bu düzeyin toplam maliyetlerin en düşük olduğu noktada bulunması gerekir.

Açıklama:

Stok kontrol sisteminin amacı, stok maliyetlerini hesap ederek optimum stok seviyesinin belirlenmesine ilişkin kararlar alınmasını sağlamaktır. Stokları kontrol etmek için yedi yöntem bulunur; 1. Gözle kontrol yöntemi Bu sistemde, stoklar periyodik olarak tecrübeli bir depo memuru tarafından gözden geçirilir, belirli bir düzeyin altına düşen stok kalemleri için hemen sipariş verilir. Sipariş verme düzeyi ve miktarı tamamen sorumlu memurun inisiyatifine ve tecrübesine bırakılır.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Tam zamanında üretim sisteminin sağlıklı çalışabilmesi için bazı koşulların yerine getirilmesi gerekmektedir. Aşağıdaki şıklardan hangisi bu koşullara dahil değildir?

Dağıtım kanallarının tüm üyeleri ittifak (satıcı, dağıtım, müşteri) etmelidir.

Hastanenin satıcıya vereceği siparişlerin otomatik olması gerekir.

Satıcının veya ikmal merkezinin hastaneye makul uzaklıkta olması gerekir.

Kıyıda köşede kalmış hastaneler de stoksuz sistemden yararlanabilir.

Maliyet üstünlüğü olmasına rağmen, TZÜ ve stoksuz sistem yaklaşımı hastanenin genel pazarlama stratejisine olumlu katkı verdiği takdirde benimsenmelidir. 6. Satıcıların sayısı büyük ölçüde azaltılmalıdır.

Açıklama:

1. Dağıtım kanallarının tüm üyeleri ittifak (satıcı, dağıtım, müşteri) etmelidir.
2. Hastanenin satıcıya vereceği siparişlerin otomatik olması gerekir.
3. Satıcının veya ikmal merkezinin hastaneye makul uzaklıkta olması gerekir.
4. Kıyıda köşede kalmış hastaneler stoksuz sistemden yararlanamaz.
5. Maliyet üstünlüğü olmasına rağmen, TZÜ ve stoksuz sistem yaklaşımı hastanenin genel pazarlama stratejisine olumlu katkı verdiği takdirde benimsenmelidir.
Kıyıda köşede kalmış hastaneler de stoksuz sistemden yararlanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Çekirdek Kaynak Yönetim Sistemi Sağlık Bakanlığı’nın tüm personeli ile bakanlığa bağlı olan ve olmayan sağlık kurumlarını izlemesi için geliştirilmiş bir sistemdir ve bazı bileşenlerden oluşur. Aşağıdaki maddelerden hangisi ya da hangileri bu bileşenlerdendir?
I) İnsan Kaynakları Yönetim Sistemi (İKYS)
II) Malzeme Kaynakları Yönetim Sistemi (MKYS)
III) Yatırım Takip Sistemi (YTS)
IV) Özel Sağlık Kuruluşları Yönetim Sistemi (SKYS)

Yalnızca I

I ve II

Hepsi

III ve IV

I ve IV

Açıklama:

ÇKYS, Sağlık Bakanlığı’nın tüm personeli ile bakanlığa bağlı olan ve olmayan sağlık kurumlarını izlemesi için geliştirilmiş bir sistemdir ve şu bileşenlerden oluşur: 1. İnsan Kaynakları Yönetim Sistemi (İKYS) 2. Malzeme Kaynakları Yönetim Sistemi (MKYS) 3. Yatırım Takip Sistemi (YTS) 4. Özel Sağlık Kuruluşları Yönetim Sistemi (SKYS) ÇKYS’nin hizmet verdiği sistemlerin şematize edilmiş hali aşağıda Şekil 8.15’de gösterilmektedir.
Hepsi

Doğru Cevap: C

Soru 10

"....... 1 Eylül 1997 tarihinde 2. Sağlık Projesi kapsamında başlatılan bir Dünya Bankası projesidir. Bu proje, Sağlık Bakanlığı Merkez Teşkilatı (SBMT) ve seksen bir İl Sağlık Müdürlüğü (İSM) bünyesindeki kurumlar, insangücü, malzeme vb. işlemlerin takibini amaçlayan, mali kaynakların yönetiminde bilgi teknolojilerini kullanarak daha çağdaş, etkili ve verimli kurumsal bir yapıya geçilmesini hedefleyen proje olarak ortaya çıkmıştır." Cümlesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Birim Doz İlaç Sistemi (PYXIS)

Radyo Frekansı ile Tanımlama (RFID)

İnsan Kaynakları Yönetim Sistemi (İKYS)

Seferberlik Otomasyon (SEFOP)

Çekirdek Kaynak Yönetimi Sistemi (ÇKYS)

Açıklama:

Çekirdek Kaynak Yönetimi Sistemi (ÇKYS), 1 Eylül 1997 tarihinde 2. Sağlık Projesi kapsamında başlatılan bir Dünya Bankası projesidir. Bu proje, Sağlık Bakanlığı Merkez Teşkilatı (SBMT) ve seksen bir İl Sağlık Müdürlüğü (İSM) bünyesindeki kurumlar, insangücü, malzeme vb. işlemlerin takibini amaçlayan, mali kaynakların yönetiminde bilgi teknolojilerini kullanarak daha çağdaş, etkili ve verimli kurumsal bir yapıya geçilmesini hedefleyen proje olarak ortaya çıkmıştır

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi, özellikle ilk defa II. Dünya Savaşı’nda kullanılan yol, haberleşme, sağlık, yiyecek, içecek ve silah sağlama gibi çok yönlü hizmetleri en akılcı, etkili ve seri bir biçimde plan ve programa göre uygulayan hizmetler bütününü karşılayan kavramdır?

Lojistik

Stok

Envanter

Tedarik

Satın alma

Açıklama:

Soruyu çeldiricilerinden hareketle yanıtlamak doğru olacaktır. Öncelikle tedarik, amaçlara ulaşmak için gerekli olan araç ve imkanların en uygun şekilde sağlanması ve kullanıma hazır bir şekilde bulundurulmasıdır. Satın alma ve tedarik kavramları sıklıkla birbirinin yerine kullanılır. Ancak satın alma kavramı daha dar kapsamlı fiili alımları ve bununla ilgili süreçleri kapsarken, tedarik kavramı satın almanın yanı sıra malzemelerin kabulünü, depolamayı ve dağıtımı da içeren geniş bir anlam ifade eder. Envanter, hammaddeden mamul ürüne, mamul üründen son kullanıcıya kadar olan işlemlerin takibini kontrol etmeye yönelik planlamayı kapsayan ve işletme yöneticisinin yapması gereken kritik işlerden biridir. Taşıma sırasında meydana gelen kayıp ve çalınma oranları envanter kayıtları ile açığa çıkarılabilir. Stok, işlerin pürüzsüz ve verimli yürümesini sağlamak için işletmenin elinde bulundurduğu fiziksel mal anlamına gelir. Hastane işletmele
Lojistik

Doğru Cevap: A

Soru 12

Mal ve hizmetin üretilmesinde ve diğer işletme faaliyetlerinin yerine getirilmesinde kullanılan, malzemeden mamul yapısına girip, mamulün temel maddesini oluşturan, örneğin hastanelerin eczanelerinde ilaç üretimi için kullanılan maddelerdir.
Aşağıdakilerden hangisi, yukarıda tanımı verilen kavramı karşılamaktadır?

Yarı mamul stokları

Mamul stokları

Yardımcı donanım ve malzeme stokları

Hammadde stokları

Üretim stokları

Açıklama:

Soruyu çeldiricilerinden hareketle yanıtlamak doğru olacaktır. Yarı mamül stokları, üretim sürecinin değişik aşamalarında bekletilen stoklar yarı mamul stokları olarak tanımlanır. İşletmeler üretimi aynı anda gerçekleştiremedikleri için yarı mamül stoklarının oluşması zorunludur. Mamül stokları, tamamlanmış ürün veya malzeme stokları olarak tanımlanan mamül stoklarına hastanelerin depolarında bekletilen tıbbi sarf malzemeleri, ilaçlar ve kan merkezlerinde işlenmiş olarak bekletilen kan bileşenleri örnek olarak gösterilebilir. Yardımcı donanım ve malzeme stokları ise bakım onarım malzemeleri ve üretim sürecine giren fakat ürünün parçasını oluşturmayan yakıt, sabun, yağ vb. malzemeleri içerir. Bunların dışında Hammadde stokları: Mal ve hizmetin üretilmesinde ve diğer işletme faaliyetlerinin yerine getirilmesinde kullanılan, malzemeden mamul yapısına girip, mamulün temel maddesini oluşturan, örneğin hastanelerin eczanelerinde ilaç üretimi için kullanıl

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisinde kullanım türüne göre malzeme türlerini doğru gruplanmıştır?

Demirbaş Malzeme, İşletme Malzemesi, Yardımcı Malzeme

Tüketim Malzemesi, Yardımcı Malzeme, Direkt Malzeme

Demirbaş Malzeme, Süreli Tüketim Malları, Tüketim Malzemesi

Süreli Tüketim Malları, Tüketim Malzemesi, İndirekt Malzeme

Demirbaş Malzeme, Süreli Tüketim Malları, İşletme Malzemesi

Açıklama:

Üretilen ürünün içerisinde yer alıp almamasına göre; direkt malzeme ve endirekt malzeme diye iki grupta toplanmaktadır. Endirekt malzemeler kendi içinde yardımcı malzeme ve işletme malzemesi iki gruba ayrılır. Kullanım türüne göre malzemeler, demirbaş malzeme, süreli tüketim malzemesi, tüketim malları biçimde üç grupta toplanır. Bu bilgilere göre kullanım türüne göre malzeme türleri ‘C’ şıkkında belirtilmiştir.
Demirbaş Malzeme, Süreli Tüketim Malları, Tüketim Malzemesi

Doğru Cevap: C

Soru 14

I. Yeterli kalite standartlarını korumak,
II. Çalışanların mesleki örgütlenmesini güçlendirmek
III. Düşük personel maliyetleri ve personelin geliştirilmesini sağlamak,
IV. İşletme işgörenlerinin motivasyonunu artırmak
V. İşletmenin tüm faaliyetlerinin kesintisiz yürümesini sağlamak,
VI. Kayıpları ve demode olmayı azaltmak,
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde malzeme yönetiminin amaçları en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?

I, II, III ve IV

I, II, III ve V

I, III, V ve VI

II, III, IV ve V

III, IV, V ve VI

Açıklama:

Soruyu cevaplayabilmek için soru kökünde verilenlerden hareket edilirse, (I)’de belirtilen Yeterli kalite standartlarını korumak, (III) Düşük personel maliyetleri ve personelin geliştirilmesini sağlamak, (V) İşletmenin tüm faaliyetlerinin kesintisiz yürümesini sağlamak, (VI) Kayıpları ve demode olmayı azaltmak, işlevleri malzeme yönetiminin amaçları olarak kılavuz kitabımızda sayfa 199 ve 200’de verilmiştir. Bunlara ayrıca aynı yerde verilenlere göre satıcılar arasında rekabeti sağlayıp, satın alınan malzemeler için en düşük fiyatı ödemek, yüksek stok devri ve stok yatırımlarının minimizasyonunu sağlamak, tecrübeli satıcılar bulmak ve bu satıcılarla iyi ilişkiler geliştirmek, düzenli kayıtlar tutmak ve diğer departmanların hedeflerinin gerçekleştirilmesine yardımcı olmak da eklenmektedir. Buna karşılk ‘işletme işgörenlerinin motivasyonunu artırmak’ ve ‘işletme işgörenlerinin motivasyonunu artırmak’ malzemelerin yönetimiyle ilişkisi yoktur. Bu bilgilere dayalı olarak doğru yanıtın ‘C’ şıkkı olduğu görülmek
I, III, V ve VI

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre satın alma yöntemlerinden biri değildir?

Açık ihale usulü

Belli istekliler arasında ihale usulü

Pazarlık usulü

Doğrudan temin

Dolaylı temin usulü

Açıklama:

Soruyu cevaplayabilmek için soru çeldircilerinde verilenlerden hareket edilirse, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre satın alma yöntemleri dört grup altında toplanır. Bunların Açık ihale usulü, belli istekliler arasında ihale usulü, pazarlık usulü ve doğrudan temindir. Bu bilgiye göre doğru yanıt ‘E’ şıkıdır.
Dolaylı temin usulü

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi sağlık kurumlarında ihtiyacın öngörülmesi için kullanılan tecrübe ve sezgiye dayanan yöntemlerden biridir?

Üssel düzeltme yöntemidir

Regresyon analizi

Zaman serileri analizi

Delphi tekniği

Hareketli ortalama yöntemi

Açıklama:

Soruyu yanıtlamak için kılavuz kitabımızın ilgili bölümüne sayfa 201’e bakıldığında Regresyon analizi, Zaman serileri analizi, hareketli ortalama yöntemi ile üssel düzeltme yönteminin istatistiksel yöntemlerdir. Buna karşılık delphi tekniğinin tecrübe ve sezgiye dayanan yöntemler grubunda olduğu belirlenmektedir. Bu bilgilere göre soru için doğru yanıtın ‘D’ şıkkı olduğu görülür.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi büyük ya da küçük miktarda stok için doğrudur?

Büyük miktardaki stokun fırsat maliyeti düşüktür

Küçük miktardaki stokun sipariş maliyeti düşüktür

Büyük miktardaki stokun sigortası düşüktür

Küçük miktardaki stokun işlem maliyeti düşüktür

Küçük miktardaki stokun ihale dışı fiyat ödemesi düşüktür

Açıklama:

Soruyu yanıtlamak için çeldiricilere bakıldığında, Küçük miktardaki stokun sipariş maliyeti düşük değil yüksek; Büyük miktardaki stokun sigortasının yüksek; Küçük miktardaki stokun işlem maliyeti düşük değil yüksek olduğu görülmekte. Yine küçük miktardaki stokun ihale dışı fiyat ödemesinin de yüksek olduğu bilinmektedir. Buna göre doğru yanıt ‘A’ şıkkıdır.
Büyük miktardaki stokun fırsat maliyeti düşüktür

Doğru Cevap: A

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi tam zamanında üretim bağlamında doğru bir ifadedir?

Çok sayıda tedarikçi bulunur

Sözleşme dönemi açısından kısa vadeli çalışmalar gerektirir

Yeni ürünler açısından kullanıcısının katkısı asgari düzeydedir

Teslimat bir defa da yapılır

Kalite ve sürekli gelişme esastır

Açıklama:

Sorunun çeldiricilerinde verilen (A) Çok sayıda tedarikçi bulunur, (B) Sözleşme dönemi açısından kısa vadeli çalışmalar gerektirir, (C) Yeni ürünler açısından kullanıcısının katkısı asgari düzeydedir ve (D) Teslimat bir defa da yapılır ifadeleri tam zamanında üretim nitelikleri değildir. Buna karşılık kalite sürekli gelişme esastır ifadesi ise tam zamanında üretimde var olan bir niteliktir. Bu bilgilere göre doğru yanıt ‘E’ şıkkıdır.
Kalite ve sürekli gelişme esastır

Doğru Cevap: E

Soru 19

I. Toplam Kalite Yönetimi
II. İnsan Kaynakları Yönetim Sistemi
III. Malzeme Kaynakları Yönetim Sistemi
IV. Yatırım Takip Sistemi
V. Özel Sağlık Kuruluşları Yönetim Sistemi
VI. Evrak Kayıt ve İzleme Sistemi
Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisinde Çekirdek Kaynak Yönetim Sistemi’nin bileşenlerin en doğru ve kapsamlı biçimde ifade edilmektedir?

I, II, III ve IV

I, II, III ve V

I, III, V ve VI

II, III, IV ve V

III, IV, V ve VI

Açıklama:

Çekirdek Kaynak Yönetim Sistemi’nin bileşenleri II. İnsan Kaynakları Yönetim Sistemi (İKYS), III. Malzeme Kaynakları Yönetim Sistemi (MKYS), (IV). Yatırım Takip Sistemi (YTS), (V) Özel Sağlık Kuruluşları Yönetim Sistemi (SKYS) biçiminde dört grupta toplanmaktadır. Soru kökünde verilenlere bakıldığında (I) Toplam Kalite Yönetimi ile (VI) Evrak Kayıt ve İzleme Sistemi’nin Çekirdek Kaynak Yönetim Sistemi’nin bileşenleri olmadığı görülmektedir. Bu bilgiye göre doğru yanıt ‘D’ şıkkı olmaktadır.
II, III, IV ve V

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi, Sağlık Bakanlığı’nın mali kaynaklarının ihtiyaca göre planlanması, Bakanlık birimleri arasında dağıtılması ve kullanılmasının takip edilmesi amaçlanan Yatırım Takip Sistemi’nin modülleri tam ve doğru olarak verilmektedir?

Yatırım bilgi sistemi, gayrimenkul bilgi sistemi ve dolaylı temin usulü

Gayrimenkul bilgi sistemi, sibernetik bilgi sistemi ve doğrudan temin usulü

Yatırım bilgi sistemi, bina bilgi sistemi ve doğrudan temin usulü

Yatırım bilgi sistemi, bina bilgi sistemi ve dolaylı temin usulü

Toplam kalite bilgi sistemi, bina bilgi sistemi ve doğrudan temin usulü

Açıklama:

Bu sistemde, Sağlık Bakanlığı’nın mali kaynaklarının ihtiyaca göre planlanması, Bakanlık birimleri arasında dağıtılması ve kullanılmasının takip edilmesi amaçlanmaktadır. Yatırım Takip Sistemi Yatırım Bilgi sistemi, Bina Bilgi sistemi ve Doğrudan temin usulü olmak üzere üç alt modülden oluşmaktadır. Bu bilgilere dayalı olarak doğru yanıt ‘C’ şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi Fransızca kökenli bir kelimedir?

Lojistik

Malzeme

Stoklama

Depolama

Dağıtım

Açıklama:

Lojistik, Fransızca kökenli bir kelimedir

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi "askerlikte, özellikle ilk defa II. Dünya Savaşı’nda kullanılan yol, haberleşme, sağlık, yiyecek, içecek ve silah sağlama gibi çok yönlü hizmetleri en akılcı, etkili ve seri bir biçimde plan ve programa göre uygulayan hizmetler bütünü" anlamına gelmektedir?

Tedarik

Dağıtım

Lojistik

Satın alma

Planlama

Açıklama:

Lojistik, Askerlikte, özellikle ilk defa II. Dünya Savaşı’nda
kullanılan yol, haberleşme, sağlık, yiyecek, içecek ve silah sağlama gibi çok yönlü hizmetleri en akılcı, etkili ve seri bir biçimde plan ve programa göre uygulayan hizmetler bütünü
anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi "hammaddeden mamul ürüne, mamul üründen son kullanıcıya kadar olan işlemlerin takibini kontrol etmeye yönelik planlamayı kapsayan ve işletme yöneticisinin
yapması gereken kritik işlerden biridir" şeklinde açıklanan kavramdır?

Mizan

Kayıt

Muhasebe

Envanter

Yarı mamul stokları

Açıklama:

Envanter, hammaddeden mamul ürüne, mamul üründen son kullanıcıya kadar olan işlemlerin takibini kontrol etmeye yönelik planlamayı kapsayan ve işletme yöneticisinin yapması gereken kritik işlerden biridir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi "işlerin pürüzsüz ve verimli yürümesini sağlamak için işletmenin elinde bulundurduğu fiziksel mal anlamına gelir" şeklinde açıklanmaktadır?

Stok

Satın alma

Envanter

Yarı mamul

Satış malı

Açıklama:

Stok, işlerin pürüzsüz ve verimli yürümesini sağlamak için işletmenin elinde bulundurduğu fiziksel mal anlamına gelir.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi mal ve hizmetin üretilmesinde ve diğer işletme faaliyetlerinin yerine getirilmesinde kullanılan, malzemeden mamül yapısına girip, mamülün temel maddesini oluşturan, örneğin hastanelerin eczanelerinde ilaç üretimi için
kullanılan maddelerdir?

Hastane stokları

Yarı mamül stokları

Hammadde stokları

Mamül stokları

Yardımcı donanım ve malzeme stokları

Açıklama:

Hammadde stokları: Mal ve hizmetin üretilmesinde ve diğer işletme faaliyetlerinin yerine getirilmesinde kullanılan, malzemeden mamül yapısına girip, mamülün
temel maddesini oluşturan, örneğin hastanelerin eczanelerinde ilaç üretimi için
kullanılan maddelerdir

Doğru Cevap: C

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi "kamu veya özel işletmelerde kayıtlı olarak kullanılan ve görev değişimi sırasında bir görevliden diğerine aktarılan dayanıklı eşya (örneğin, masa, röntgen cihazı)" şeklinde açıklanmaktadır?

Endirekt Malzeme

Tüketim Malzemesi

Demirbaş Malzeme

Süreli Tüketim Malları

Direkt malzeme

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi kullanıldığında tamamen sarf edilen, şeklini değiştiren, vasfını kaybeden veya diğer bir malzemenin bünyesine dahil edilerek bir bütün olarak kullanılan malzemelerdir (örneğin, tek kullanımlık enjektör, çimento, diş dolgu malzemesi olarak cıva)?

İşletme Malzemesi

Tüketim Malzemesi

Yardımcı Malzeme

Direkt malzeme

Süreli Tüketim Malları

Açıklama:

Tüketim Malzemesi: Kullanıldığında tamamen sarf edilen, şeklini değiştiren, vasfını kaybeden veya diğer bir malzemenin bünyesine dahil edilerek bir bütün olarak kullanılan malzemelerdir (örneğin, tek kullanımlık enjektör, çimento, diş dolgu malzemesi olarak cıva).

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi malzeme yönetiminin amaçları arasında yer almaz?

Yüksek stok devri ve stok yatırımlarının minimizasyonunu sağlamak

Düşük personel maliyetleri ve personelin geliştirilmesini sağlamak

Satıcılar arasında rekabeti sağlayıp, satın alınan malzemeler için en düşük fiyatı ödemek

Kayıpları ve demode olmayı azaltmak

Etkin stok kontrolleri sayesinde stoklarda bozulma ve kaybı önlemek

Açıklama:

Malzeme yönetiminin amaçları;
a. Satıcılar arasında rekabeti sağlayıp, satın alınan malzemeler için en düşük fiyatı
ödemek,
b. Yüksek stok devri ve stok yatırımlarının minimizasyonunu sağlamak,
c. İşletmenin tüm faaliyetlerinin kesintisiz yürümesini sağlamak,
d. Yeterli kalite standartlarını korumak,
e. Düşük personel maliyetleri ve personelin geliştirilmesini sağlamak
f. Tecrübeli satıcılar bulmak ve bu satıcılarla iyi ilişkiler geliştirmek,
g. Düzenli kayıtlar tutmak,
h. Kayıpları ve demode olmayı azaltmak,
i. Diğer departmanların hedeflerinin gerçekleştirilmesine yardımcı olmaktır.
Etkin stok kontrolleri sayesinde stoklarda bozulma ve kaybı önlemek

Doğru Cevap: E

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi malzeme yönetiminin yararları arasında yer almaz?

Hizmetlerin ve üretimin kesintisiz yürümesini sağlar,

Malzeme yönetim fonksiyonlarını bir merkezde topladığı için verimlilik ve personel tasarrufu sağlar

Bölümler arası iletişimin geliştirilmesini kolaylaştırır

Kayıpları ve demode olmayı azaltmak

Ürün standardı ve diğer maliyet düşürücü teknikler için fırsat ve isteği artırır

Açıklama:

Malzeme Yönetiminin Yararları Etkili bir malzeme yönetiminin işletmeler ve hastaneler açısından sağlayacağı faydaları şu şekilde sıralamak mümkündür:
a. Malzeme yönetim fonksiyonlarını bir merkezde topladığı için verimlilik ve personel tasarrufu sağlar,
b. Etkin stok kontrolleri sayesinde stoklarda bozulma ve kaybı önler,
c. Daha hızlı stok devri ve nakit akışı sağlar,
d. Hizmetlerin ve üretimin kesintisiz yürümesini sağlar,
e. Ürün standardı ve diğer maliyet düşürücü teknikler için fırsat ve isteği artırır,
f. Maliyetlerde tasarruf ve daha fazla kârlılık sağlar,
g. Daha iyi kayıt sağlaması nedeniyle bölüm harcamalarının ölçülmesinde ve hasta
giderlerinin faturalanmasında kolaylık sağlar,
h. Malzeme yönetim performansını değerlendirme metotlarının geliştirilmesini sağlar,
i. Malzeme yönetim sistemi kurulmadan öncesi ve sonrasının karşılaştırılmasına imkan verir,
j. Bölümler arası iletişimin geliştirilmesini kolaylaştırır.
Kayıpları ve demode olmayı azaltmak

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi etkili bir stok yönetimi için dikkat edilmesi gereken unsurlar arasında yer alır?

Ürün değerleme ve azami stok miktarı komisyonları etkili çalıştırılmalıdır

Stok ve ihtiyaç fazlası malzemelerin ihtiyacı olan kurumlara devri veya satışı sağlanmalıdır

Satış malları ve ihtiyaç duyulan malzemelerin ihtiyacı olan kurumlara devredilmesi sağlanmalıdır

Hastanelerde gerek malzeme ihtiyaç tespiti yapılırken, gerek malzemenin satın alınması sırasında, tedarikçilerle olan ilişkilerin geliştirilmesi gereklidir

Hastane merkez deposuna gelen malzemelerin departman depolarına hangi miktarlarda ve ne zaman gönderileceği, bir daha ne zaman ve ne kadar hangi malzemelerden sipariş verileceğine yönelik karar komisyon tarafından verilmelidir

Açıklama:

Etkili bir stok yönetimi için:
a. Azami stok miktarı uygulamasına dikkat edilmelidir.
b. Ürün değerleme ve İhtiyaç tespit komisyonları etkili çalıştırılmalıdır.
c. Malzeme Kaynakları Yönetim Sistemi (MKYS) uygulamaları satınalma birimlerince etkili kullanılmalıdır.
d. Stok ve ihtiyaç fazlası malzemelerin ihtiyacı olan kurumlara devri veya satışı
sağlanmalıdır.
e. Mal alımları çerçeve anlaşmalar ve toplu mal alımları yöntemiyle yapılmalıdır
Stok ve ihtiyaç fazlası malzemelerin ihtiyacı olan kurumlara devri veya satışı sağlanmalıdır

Doğru Cevap: B

Soru 31

Malzemenin tedarikinden, son kullanıcı tarafından tüketilmesine kadar gelişen tüm işlemleri bir süreç olarak değerlendirme ve bu süreçteki iş akışlarını kesin çizgilerle belirleyen birim aşağıdakilerden hangisidir?

Malzeme yönetimi birimi

Planlama birimi

Pazarlama birimi

Halkla ilişkiler birimi

Üretim birimi

Açıklama:

Konu: Giriş
Malzeme yönetimi biriminin; malzemenin tedarikinden, son kullanıcı tarafından tüketilmesine kadar gelişen tüm işlemleri bir süreç olarak değerlendirmesi ve bu süreçteki iş akışlarının kesin çizgilerle belirlenmesi, malzemeyi fiziksel olarak bulunduğu her ortamda kayıt altına alması ve stok yönetimi ilkeleri çerçevesinde bulundurması, kontrolde etkili olması, gereksiz malzeme kullanımını azaltması, geçmişteki malzeme tüketimlerini net olarak saptayarak gelecekle ilgili malzeme ihtiyaçlarını doğru olarak belirlemesi, stoklama maliyetlerini azaltması ve hastalara kullanılan malzemelerin birebir kaydedilmesini sağlamasıyla tedavide kullanılan malzeme maliyetlerinin hastalara ve mensup oldukları kurumlara ayrıntılı ve doğru rakamlarla yansıması sağlanacaktır. Sağlık kurumlarında özellikle tıbbi malzeme kullanımında kişisel tercihlerin ön planda olması ve hastalara yapılan tetkik ve tedavi uygulamalarında standart iş akışlarının olmaması, malzeme yönetiminde çok yönlü sorunlara yol açar. Önümüzdeki dönemle ilgili olarak gerçek malzeme talebinin kesin olarak belirlenebilmesi, kısıtlı mali kaynakların optimum kullanılmasıyla yenilenen ve sürekli gelişen teknolojilerin sunduğu imkanlardan en iyi şekilde yararlanma gerekliliği, sağlık kurumlarının teşhis ve tedavi hizmetlerinde sürekliliği sağlamak, artan maliyetler karşısında kurumun ihtiyacı olan tüm tıbbi ve tıbbi olmayan malzemelerin zamanında ve gerektiği kadar bulunmasını sağlayabilmek için etkili ve planlı malzeme yönetimi çalışmalarını zorunlu hale getirmiştir.
Malzeme yönetimi, işletme için gerekli olan malzemelerin planlanması, satın alınması, işletmeye kabülü, depolanması, stok planlaması ve kontrolü, atıkların değerlendirilmesi veya çevreye dönüşümünü içeren bir süreçtir. Sağlık işletmeleri açısından bakıldığında, günümüzde sağlık işletmelerinde hizmet üretimi sırasında tüm süreçlerde yüzlerce kalem mal/malzeme kullanılır. Sağlık hizmetlerinin kendine has özelliklerinden dolayı çoğu hayati öneme sahip olan bu malzemelerin istenilen yerde, arzu edilen zamanda ve arzu edilen miktarda hazır olması için yapılan çalışmalar malzeme yönetiminin kapsamına girer.

Doğru Cevap: A

Soru 32

“…………., yol, haberleşme, sağlık, yiyecek, içecek ve silah sağlama gibi çok yönlü hizmetleri en akılcı, etkili ve seri bir biçimde plan ve programa göre uygulayan hizmetler bütünüdür” Boşluğu doğru olarak tamamlayacak ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Tedarik

Envanter

Lojistik

Stok

Planlama

Açıklama:

Konu: Lojistik, Tedarik, Envanter ve Stok Kavramları
Lojistik, Fransızca kökenli bir kelimedir. Askerlikte, özellikle ilk defa II. Dünya Savaşı’nda kullanılan yol, haberleşme, sağlık, yiyecek, içecek ve silah sağlama gibi çok yönlü hizmetleri en akılcı, etkili ve seri bir biçimde plan ve programa göre uygulayan hizmetler bütünü anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Hammaddeden mamul ürüne, mamul üründen son kullanıcıya kadar olan işlemlerin takibini kontrol etmeye yönelik planlamayı kapsayan kritik iş aşağıdakilerden hangisidir?

Tedarik

Envanter

Lojistik

Stok

Planlama

Açıklama:

Konu: Lojistik, Tedarik, Envanter ve Stok Kavramları
Envanter, hammaddeden mamul ürüne, mamul üründen son kullanıcıya kadar olan işlemlerin takibini kontrol etmeye yönelik planlamayı kapsayan ve işletme yöneticisinin yapması gereken kritik işlerden biridir. Taşıma sırasında meydana gelen kayıp ve çalınma oranları envanter kayıtları ile açığa çıkarılabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

İşletmenin, işlerin pürüzsüz yürümesini sağlamak için elinde bulundurduğu fiziksel malı tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Tedarik

Envanter

Lojistik

Stok

Planlama

Açıklama:

Konu: Lojistik, Tedarik, Envanter ve Stok Kavramları
Stok, işlerin pürüzsüz ve verimli yürümesini sağlamak için işletmenin elinde bulundurduğu fiziksel mal anlamına gelir. Hastane işletmeleri için stok, tedarik (sarf malzemesi, eczanedeki ilaçlar vb.) veya üretim yolu ile elde edilen (hastane laboratuarlarında üretilen ilaçlar vb.), kullanılmadan veya hastaya hemen arz edilmeden önce belirli bir süre bekletilen ekonomik değere sahip mal miktarı olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi stok sınıflarından biri değildir ?

Hammadde stokları

Yarı mamül stokları

Mamül stokları

Yardımcı donanım stokları

Kontrol stokları

Açıklama:

Hammadde stokları: Mal ve hizmetin üretilmesinde ve diğer işletme faaliyetlerinin yerine getirilmesinde kullanılan, malzemeden mamül yapısına girip, mamülün temel maddesini oluşturan, örneğin hastanelerin eczanelerinde ilaç üretimi için kullanılan maddelerdir.

Yarı mamül stokları: Üretim sürecinin değişik aşamalarında bekletilen stoklar yarı mamül stokları olarak tanımlanır. İşletmeler üretimi aynı anda gerçekleştiremedikleri için yarı mamül stoklarının oluşması zorunludur.

Mamül stokları: Tamamlanmış ürün veya malzeme stokları olarak tanımlanan mamül stoklarına hastanelerin depolarında bekletilen tıbbi sarf malzemeleri, ilaçlar ve kan merkezlerinde işlenmiş olarak bekletilen kan bileşenleri örnek olarak gösterilebilir.

Yardımcı donanım ve malzeme stokları: Bakım onarım malzemeleri ve üretim sürecine giren fakat ürünün parçasını oluşturmayan yakıt, sabun, yağ vb. malzemeleri içerir.

Kontrol stoğu olarak tanımlanan herhangi bir stok sınıfı bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Kullanım türüne göre, bir kez kullanılmakla tükenmiş sayılan, havlu, çarşaf, nevresim, yatak ve yastık yüzü, pike, forma vb. eşyalar aşağıdaki kavramlardan hangisi ile tanımlanır?

Süreli tüketim malları

Demirbaş malzeme

Yardımcı malzeme

İşletme malzemesi

Tüketim malzemesi

Açıklama:

Konu: Malzeme ve Malzeme Yönetimi
Malzeme, insan ihtiyaçlarını karşılayan bütün iktisadi mallardır. Başka bir ifadeyle malzeme bir fabrikada, bir işyerinde, bir işletmede veya herhangi bir faaliyette kullanılan nesne ve araçların tümüdür. Malzemelerin sınıflandırılması, sınıflandırmadaki amaca ve malzemelerin özelliklerine göre değişir.
Kullanım türüne göre;

Demirbaş Malzeme: Kamu veya özel işletmelerde kayıtlı olarak kullanılan ve görev değişimi sırasında bir görevliden diğerine aktarılan dayanıklı eşya (örneğin, masa, röntgen cihazı).
Süreli Tüketim Malları: Demirbaşlar gibi sürekli kullanılmayan ancak bir kez kullanılmakla tükenmiş sayılan, havlu, çarşaf, nevresim, yatak ve yastık yüzü, pike, forma vb. eşyadır. Genel kural olarak, bir kez kullanılmakla tükenmiş sayılan odun, kömür, kırtasiye, temizlik malzemesi, ilaç, pansuman malzemesi, yiyecek maddeleri gibi mallar süreli tüketim mallarıdır.
Tüketim Malzemesi: Kullanıldığında tamamen sarf edilen, şeklini değiştiren, vasfını kaybeden veya diğer bir malzemenin bünyesine dahil edilerek bir bütün olarak kullanılan malzemelerdir (örneğin, tek kullanımlık enjektör, çimento, diş dolgu malzemesi olarak cıva).

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi malzeme yönetiminin amaçları arasında yer almaz?

Satıcılar arasında rekabeti sağlayıp, satın alınan malzemeler için en düşük fiyatı ödemek.

Yüksek stok devri ve stok yatırımlarının minimizasyonunu sağlamak.

Kayıpları azaltmak amacıyla kalite standartlarını önemsememek.

İşletmenin tüm faaliyetlerinin kesintisiz yürümesini sağlamak.

Diğer departmanların hedeflerinin gerçekleştirilmesine yardımcı olmak.

Açıklama:

Konu: Malzeme ve Malzeme Yönetimi/ Malzeme Yönetiminin Amaçları
Malzeme yönetimin temel amacı, düşük maliyetle en iyi hizmeti sunmaktır. İyi hizmet; doğru malzemenin, doğru miktarda, doğru zamanda ve doğru yerde hizmete sunulmasını içerir. Malzeme yönetimi işletmenin tümünü ilgilendiren hedeflere ulaşılmasına katkıda bulunur. Malzeme yönetiminin amaçları;

Satıcılar arasında rekabeti sağlayıp, satın alınan malzemeler için en düşük fiyatı ödemek,
Yüksek stok devri ve stok yatırımlarının minimizasyonunu sağlamak,
İşletmenin tüm faaliyetlerinin kesintisiz yürümesini sağlamak,
Yeterli kalite standartlarını korumak,
Düşük personel maliyetleri ve personelin geliştirilmesini sağlamak,
Tecrübeli satıcılar bulmak ve bu satıcılarla iyi ilişkiler geliştirmek,
Düzenli kayıtlar tutmak,
Kayıpları ve demode olmayı azaltmak,
Diğer departmanların hedeflerinin gerçekleştirilmesine yardımcı olmaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi malzeme yönetiminin yararları arasında yer almaz?

Malzeme yönetim fonksiyonlarını bir merkezde topladığı için verimlilik ve personel tasarrufu sağlar.

Etkin stok kontrolleri sayesinde stoklarda bozulma ve kaybı önler.

Hizmetlerin ve üretimin kesintisiz yürümesini sağlar.

Malzeme yönetim performansını değerlendirme metotlarının geliştirilmesini sağlar.

Bölümler arası iletişimin önemini ve işlevini azaltır.

Açıklama:

Konu: Malzeme ve Malzeme Yönetimi/ Malzeme Yönetiminin Yararları
Etkili bir malzeme yönetiminin işletmeler ve hastaneler açısından sağlayacağı faydaları şu şekilde sıralamak mümkündür:

Malzeme yönetim fonksiyonlarını bir merkezde topladığı için verimlilik ve personel tasarrufu sağlar,

Etkin stok kontrolleri sayesinde stoklarda bozulma ve kaybı önler,

Daha hızlı stok devri ve nakit akışı sağlar,

Hizmetlerin ve üretimin kesintisiz yürümesini sağlar,

Ürün standardı ve diğer maliyet düşürücü teknikler için fırsat ve isteği artırır,

Maliyetlerde tasarruf ve daha fazla kârlılık sağlar,

Daha iyi kayıt sağlaması nedeniyle bölüm harcamalarının ölçülmesinde ve hasta giderlerinin faturalanmasında kolaylık sağlar,

Malzeme yönetim performansını değerlendirme metotlarının geliştirilmesini sağlar,

Malzeme yönetim sistemi kurulmadan öncesi ve sonrasının karşılaştırılmasına imkan verir,

Bölümler arası iletişimin geliştirilmesini kolaylaştırır.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi ihtiyaçların tahmin edilmesinde kullanılan tecrübe ve sezgiye dayalı yöntemlerden biri değildir?

Delphi tekniği

Hareketli ortalama yöntemi

Kolektif düşünce yöntemi

Yöneticilerin düşünce yöntemi

Geçmiş deneyimler

Açıklama:

Konu: Malzeme Yönetimi Organizasyonu ve Fonksiyonları/ Malzeme Yönetimi Fonksiyonları/ İhtiyacın Öngörülmesi
Malzeme ihtiyacını tespit etmek için geçmiş yılların tecrübelerine ve kullanım miktarlarına dayanarak ve gelecekteki gelişmeleri de dikkate alarak malzeme talebi öngörülür. Öngörü yöntemleri iki grupta toplanır. Bunlar, öznel yöntemler ile istatistiksel yöntemlerdir. Öznel yöntemler, geçmişe ait yeterli ve sağlıklı verilerin olmaması durumunda kullanılır. Tecrübe ve sezgiye dayalı olan bu yöntemler:

Delphi tekniği,
Kolektif düşünce yöntemi,
Yöneticilerin düşünce yöntemi,
Geçmiş deneyimlerdir.

İstatistiksel yöntemler ise, geçmişteki bilgilerin geleceğe yönelik projeksiyonunda kullanılan yöntemlerdir. Bu yöntemler:

Regresyon analizi,
Zaman serileri analizi,
Hareketli ortalama yöntemi,
Üssel düzeltme yöntemidir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Bir birim malın hangi ülkede ve hangi işletmede üretildiğini ya da ambalajlandığını, malın cinsini ve özelliklerini tanımlanmak amacıyla önceden belirlenmiş kurallara uygun düzenlenen işaretleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

MKYS

Bar-Kod

Kare Kod

PYXIS

RFID

Açıklama:

Konu: Malzeme Yönetiminde Çağdaş Yaklaşımlar /Bar-Kod
Bar- Kod : Bir birim malın hangi ülkede ve hangi işletmede üretildiğini ya da ambalajlandığını, malın cinsini ve özelliklerini tanımlanmak amacıyla önceden belirlenmiş kurallara uygun çeşitli kalınlıklarda bir dizi birbirine paralel dikey çizgiler arasında çeşitli boşluklardan meydana gelen bir işaretleme yöntemidir.
Bar-kod sistemi bilgisayarların gelişmelerine paralel olarak ortaya çıkmış ve geliştirilerek bu günkü halini almıştır. Günümüzde ilaç ve tıbbi malzeme çeşidi oldukça artmıştır. Depoya giren ve kullanıcı birimlere sevk edilen ilaç ve malzemelerin envanter takibinin belgelerle yürütülmesi işlemleri çok zordur. Gelişen barkod ve bilgisayar teknolojisi sayesinde, hastanelerde kullanılan her çeşit ilaç ve malzemenin stoktan düşülmesi, birimler arasındaki transferi, kullanıcı birimin zimmetine geçirilmesi nihayetinde fiyatın hasta faturasına yansıtılmasına ilişkin bilgiler, üzerinde bulunan barkod etiketlerinin optik okuyucuya okutturulması suretiyle, anında ve hatasız olarak bilgisayara aktarılmaktadır.
Bu yöntemde ürünün fiyatı değiştiğinde sadece bilgisayardaki fiyatı değiştirmek yeterlidir. Barkod, barkod alfabesi (barcode symbology) denilen ve barkodun içerdiği çizgi ve boşlukların neye göre basılacağını belirleyen kurallara göre basılır. Barkodlar 0-9 arası rakamları, alfabedeki karakterleri ve bazı özel karakterleri (*, -, / vb.) içerebilir. Birçok barkod alfabesi vardır. Bu alfabelerden bazıları sadece rakamları içerirken bazıları da hem rakamları hem de özel karakterleri içerirler. Buna göre değişik barkod standartları ortaya çıkmıştır.
Tüketim birimleri için EAN-13 ve EAN-8 olmak üzere iki tür Bar-kod sistemi kullanılır. Eğer ürün ve ambalajın yüzeyi on üç haneli sayılar için okuma işaretlerini almayacak kadar küçükse ve basılacağı yüzeyin %25‘ini aşıyorsa, sekiz haneli bar-kod sistemi (EAN8) kullanılır. On üç haneli bir bar-kod sisteminin ilk üç hanesi ülke kodunu oluşturur. Türkiye’nin kodu 869’dur. Ülke kodundan sonra gelen dört haneli sayılar o ürünün sahibi konumundaki firma kodunu gösterir. Tek haneli sayı ise kontrol basamağını ifade eder.
Bar-kod sistemi yıllarca gıda, otomobil, tekstil gibi çeşitli sektörlerde başarıyla kullanıldıktan sonra, sağlık sektöründe de sıklıkla kullanılmaya başlanmıştır. Örneğin, eczanelerde, radyoloji ve hasta kabul bölümlerinde, laboratuar örneklerinin izlenmesinde, stok kontrolde, siparişlerin izlenmesi ve yönetiminde kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 41

".........., işlerin pürüzsüz ve verimli yürümesini sağlamak için işletmenin elinde bulundurduğu fiziksel mal anlamına gelir" ifadesindeki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Tedarik

Lojistik

Stok

Envanter

Tasarruf

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 42

"..........., amaçlara ulaşmak için gerekli olan araç ve imkanların en uygun şekilde sağlanması ve kullanıma hazır bir şekilde bulundurulmasıdır" ifadesindeki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tanımlar?

Lojistik

Envanter

Tasarruf

Tedarik

Stok

Açıklama:

Tedarik, amaçlara ulaşmak için gerekli olan araç ve imkanların en uygun şekilde sağlanması ve kullanıma hazır bir şekilde bulundurulmasıdır. Satın alma ve tedarik kavramları sıklıkla birbirinin yerine kullanılır. Ancak satın alma kavramı daha dar kapsamlı fiili alımları ve bununla ilgili süreçleri kapsarken, tedarik kavramı satın almanın yanısıra malzemelerin kabulünü, depolamayı ve dağıtımı da içeren geniş bir anlam ifade eder. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi, tamamlanmış ürün veya malzeme stoklarını tanımlar?

Yardımcı donanım ve malzeme stokları

Mamül stokları

Yarı mamül stokları

Hammadde stokları

Demirbaş stokları

Açıklama:

Stok, işlerin pürüzsüz ve verimli yürümesini sağlamak için işletmenin elinde bulundurduğu fiziksel mal anlamına gelir. Hastane işletmeleri için stok, tedarik (sarf malzemesi, eczanedeki ilaçlar vb.) veya üretim yolu ile elde edilen (hastane laboratuarlarında üretilen ilaçlar vb.), kullanılmadan veya hastaya hemen arz edilmeden önce belirli bir süre bekletilen ekonomik değere sahip mal miktarı olarak tanımlanır.
Mamül stokları: Tamamlanmış ürün veya malzeme stokları olarak tanımlanan mamül stoklarına hastanelerin depolarında bekletilen tıbbi sarf malzemeleri, ilaçlar ve kan merkezlerinde işlenmiş olarak bekletilen kan bileşenleri örnek olarak gösterilebilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Enerji girdileri ve su, aşağıdaki hangi malzeme türüne örnek olarak gösterilebilir?

Yardımcı Malzeme

Direkt malzeme

Demirbaş Malzeme

İşletme Malzemesi

Tüketim Malzemesi

Açıklama:

İşletme Malzemesi: Ürünün bünyesine girmemekle beraber üretimin kesintisiz yürütülmesi için kullanılan malzemelerdir (örneğin, enerji girdileri, su). Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi, malzeme yönetiminin amaçları için söylenemez?

Satıcılar arasında rekabeti sağlayıp, satın alınan malzemeler için en düşük fiyatı ödemek

Yüksek stok devri ve stok yatırımlarının minimizasyonunu sağlamak

İşletmenin tüm faaliyetlerinin kesintisiz yürümesini sağlamak

Yeterli kalite standartlarını korumak

Personelin geliştirilmesini sağlamak için yüksek bütçeli harcamalar yapmak

Açıklama:

Malzeme yönetimi işletmenin tümünü ilgilendiren hedeflere ulaşılmasına katkıda bulunur.
Malzeme yönetiminin amaçları;
a. Satıcılar arasında rekabeti sağlayıp, satın alınan malzemeler için en düşük fiyatı ödemek,
b. Yüksek stok devri ve stok yatırımlarının minimizasyonunu sağlamak,
c. İşletmenin tüm faaliyetlerinin kesintisiz yürümesini sağlamak,
d. Yeterli kalite standartlarını korumak,
e. Düşük personel maliyetleri ve personelin geliştirilmesini sağlamak,
f. Tecrübeli satıcılar bulmak ve bu satıcılarla iyi ilişkiler geliştirmek,
g. Düzenli kayıtlar tutmak,
h. Kayıpları ve demode olmayı azaltmak,
i. Diğer departmanların hedeflerinin gerçekleştirilmesine yardımcı olmaktır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi, malzeme ihtiyacının öngörülmesine dair kullanılan öznel yöntemlerden biri değildir?

Üssel düzeltme yöntemi

Delphi tekniği

Kolektif düşünce yöntemi

Yöneticilerin düşünce yöntemi

Geçmiş deneyimlerdir

Açıklama:

İhtiyacın Öngörülmesi:
Malzeme ihtiyacını tespit etmek için geçmiş yılların tecrübelerine ve kullanım miktarlarına dayanarak ve gelecekteki gelişmeleri de dikkate alarak malzeme talebi öngörülür. Öngörü yöntemleri iki grupta toplanır. Bunlar, öznel yöntemler ile istatistiksel yöntemlerdir.
Öznel yöntemler, geçmişe ait yeterli ve sağlıklı verilerin olmaması durumunda kullanılır. Tecrübe ve sezgiye dayalı olan bu yöntemler:
1. Delphi tekniği,
2. Kolektif düşünce yöntemi,
3. Yöneticilerin düşünce yöntemi,
4. Geçmiş deneyimlerdir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi, satın alma sürecine ilişkin olarak, yapılacak ön yeterlik değerlendirmesi sonucunda idarece davet edilen isteklilerin teklif verebildiği ihale usulüdür?

Pazarlık usulü

Belli istekliler arasında ihale usulü

Doğrudan temin

Açık ihale usulü

Kura usulü

Açıklama:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre satın alma yöntemleri dört grup altında toplanır.
1. Açık ihale usulü: Bütün isteklilerin teklif verebildiği bir usuldür.
2. Belli istekliler arasında ihale usulü: Yapılacak ön yeterlik değerlendirmesi sonucunda idarece davet edilen isteklilerin teklif verebildiği usuldür. İşin özelliğinin uzmanlık ve/veya ileri teknoloji gerektirmesi nedeniyle açık ihale usulünün uygulanamadığı işlerin ihalesi ile yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısını aşan yapım işi ihaleleri bu usule göre yaptırılabilir.
3. Pazarlık usulü: İhale sürecinin iki aşamalı olarak gerçekleştirildiği usuldür. Bu
usulde, satın alımı gerçekleştirecek idare, ihale konusu işin teknik detayları ile gerçekleştirme yöntemlerini ve belli hallerde fiyatı isteklilerle görüşür.
4. Doğrudan temin: İhtiyaçların, idare tarafından davet edilen isteklilerle teknik şartların ve fiyatın görüşülerek doğrudan temin edilebildiği usuldür. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

LIFO, aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

Son giren son çıkar

İlk giren ilk çıkar

Son giren ilk çıkar

İlk giren son çıkar

İlk giren çıkmaz

Açıklama:

1. Maliyet esasına göre değerleme
• FIFO (İlk giren ilk çıkar): İşletme satışlarını ilk önce aldığı ve depoladığı mallardan yapar. Dolayısıyla, dönem sonunda işletmede stok olarak bulunan mallar, son satın alınan mallardır.
• LIFO (Son giren ilk çıkar): İşletme satışlarını en son satın aldığı mallardan yapar. Dolayısıyla dönem sonun da işletmede ilk satın alınan malların birim maliyeti esas alınır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi, hem üretim hem de hizmet sektöründe uygulanan ve sürekli gelişmeyi ve israfı ortadan kaldırmayı hedefleyen sistemdir?

Malzeme İhtiyaç Planlaması

Tam Zamanında Üretim

Bar- Kod

Kare-Kod

Radyo Frekansı ile Tanımlama

Açıklama:

Tam Zamanında Üretim (TZÜ):
II. Dünya Savaşı’ndan sonra Toyota Motor Fabrikası Başkanı Taiichi Ohno tarafından geliştirilip, uygulanmaya konan TZÜ yaklaşımı, Japonların savaş sonrası içinde bulundukları ekonomik koşulların bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Sürekli gelişmeyi ve israfı ortadan kaldırmayı hedefleyen bu sistem hem üretim hem de hizmet sektöründe uygulanır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi, TZÜ sisteminin özellikleri için söylenemez?

Satın alınan ve üretilen parçalar üretim süreçlerine anında verilir

Mamul veya hizmette değer ilave etmeyen giderleri ortadan kaldırmayı hedefler

Stok bulundurma politikası uygulanır

Belirsizlik ve tahmin hatalarının sebep olduğu giderleri yok ettiğinden kalite ve
verimliliği artırır

Materyal akışı üretim süreci ve sürüm politikası aynı mantık içinde programlanır

Açıklama:

TZÜ sisteminin özellikleri kısaca aşağıda verilmiştir:
1. Satın alınan ve üretilen parçalar üretim süreçlerine anında verilir. Ne geç ne de erken gönderilmez.
2. Stok bulundurma politikası uygulanmaz.
3. Mamul veya hizmette değer ilave etmeyen giderleri ortadan kaldırmayı hedefleyen bir mantık taşımaktadır.
4. Belirsizlik ve tahmin hatalarının sebep olduğu giderleri yok ettiğinden kalite ve
verimliliği artırır.
5. TZÜ sisteminde materyal akışı üretim süreci ve sürüm politikası aynı mantık içinde programlanır ve ölçekler aynı tutulur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 51

II. Dünya Savaşı’nda kullanılan yol, haberleşme, sağlık, yiyecek, içecek ve silah sağlama gibi çok yönlü hizmetleri en akılcı, etkili ve seri bir biçimde plan ve programa göre uygulayan hizmetler bütünü ne ad verilir?

Derlem

Lojistik

Stoklama

Tedarik

Envanter

Açıklama:

Lojistik

Doğru Cevap: B

Soru 52

Stok maliyet esasına göre, dönem sonun da işletmede ilk satın alınan malların birim maliyetini esas alan stok değerleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

LIFO yöntemi

Cari fiyatlandırma yöntemi

Basit Ortalama yöntemi

Maliyet yöntemi

FIFO

Açıklama:

LIFO yöntemi

Doğru Cevap: A

Soru 53

Sağlık kurumlarında en çok atık çıkartan servis aşağıdakilerden hangisidir?

Yoğun bakım

Kadın doğum

Diyaliz ve ameliyathane

Yeni doğan ve pediatri

Poliklinik ve laboratuvar

Açıklama:

Diyaliz ve ameliyathane

Doğru Cevap: C

Soru 54

Sağlık Bakanlığı bünyesindeki kurumlarda, insan gücü, malzeme vb. işlemlerinin takibini kolaylaştıran ve mali kaynakların yönetimini verimli kullanılmasını amaçlayan sistemin kısaltılmış adı aşağıdakilerden hangisidir?

PYXIS

RFID

MİP

TZÜ

ÇKYS

Açıklama:

ÇKYS

Doğru Cevap: E

Soru 55

Aşağıdaki yöntemlerden hangisi malzeme stoklarını kontrol etmek için kullanılmaz?

FED yöntemi

ABC yöntemi

Çift kutu yöntemi

Gözlü kontrol yöntemi

Ekonomik sipariş yöntemi

Açıklama:

FED yöntemi

Doğru Cevap: A

Soru 56

Malzeme ihtiyacını tespit etmek için, geçmişteki bilgilerin geleceğe yönelik projeksiyonunda kullanılan öngörü yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Karma düşünce yöntemi

Yöneticilerin düşünce yöntemi

Kolektif düşünce yöntemi

İstatiksel yöntem

Sezgiye dayalı yöntem

Açıklama:

İstatiksel yöntem

Doğru Cevap: D

Soru 57

Malzeme ihtiyacını tespit etmek için, geçmişe ait yeterli ve sağlıklı verilerin olmaması durumunda tecrübe ve sezgiye dayalı olan ön görü yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Üssel düzeltme yöntemi

Zaman serileri yöntemi

Öznel yöntemler

İstatiksel yöntem

Regresyon yöntemi

Açıklama:

Öznel yöntemler

Doğru Cevap: C

Soru 58

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre, İhale sürecinin iki aşamalı olarak gerçekleştirilen satın alma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Doğrudan temin

Pazarlık usulü

Belli istekliler arasında ihale usulü

Açık ihale usulü

Dolaylı ihale usulü

Açıklama:

Pazarlık usulü

Doğru Cevap: B

Soru 59

Klasik boyutlu barkodlara göre daha fazla veri içeren, beyaz ve siyah kare veya dikdörtgenlerden oluşan matris yapıdaki kodlama sistemi aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?

Siyah kod

Oval kod

Kare kod

RFID kod

Klasik kod

Açıklama:

Kare kod

Doğru Cevap: C

Soru 60

İlaç kullanımı konusunda yaşanan birçok ciddi sorun nedeniyle başta Avrupa ve Amerika’da tercih edilen ilaç yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Karma ilaç doz sisteme

Sayısal ilaç doz sisteme

Paralel ilaç doz sisteme

Birim doz ilaç sistemi

Klasik ilaç doz sisteme

Açıklama:

Birim doz ilaç sistemi

Doğru Cevap: D

Soru 61

“Yol, haberleşme, sağlık, yiyecek, içecek ve silah sağlama gibi çok yönlü hizmetleri en akılcı, etkili ve seri bir biçimde plan ve programa göre uygulayan hizmetler bütünü anlamına gelmektedir” tanımı aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

Lojistik

Tedarik

Envanter

Stok

Malzeme

Açıklama:

Öğrenci sağlık kurumları operasyonları ile ilgili kavramları ve bunların tanımlarını anlamış olmalıdır.
Lojistik

Doğru Cevap: A

Soru 62

“Amaçlara ulaşmak için gerekli olan araç ve imkânların en uygun şekilde sağlanması ve kullanıma hazır bir şekilde bulundurulmasıdır” tanımı aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

Lojistik

Tedarik

Envanter

Stok

Malzeme

Açıklama:

Öğrenci sağlık kurumları operasyonları ile ilgili kavramları ve bunların tanımlarını anlamış olmalıdır.
Tedarik

Doğru Cevap: B

Soru 63

“Hammaddeden mamul ürüne, mamul üründen son kullanıcıya kadar olan işlemlerin takibini kontrol etmeye yönelik planlamayı kapsayan ve işletme yöneticisinin yapması gereken kritik işlerden biridir” tanımı aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

Lojistik

Tedarik

Envanter

Stok

Malzeme

Açıklama:

Öğrenci sağlık kurumları operasyonları ile ilgili kavramları ve bunların tanımlarını anlamış olmalıdır.
Envanter

Doğru Cevap: C

Soru 64

“İşlerin pürüzsüz ve verimli yürümesini sağlamak için işletmenin elinde bulundurduğu fiziksel mal anlamına gelir. Hastane işletmeleri için, tedarik (sarf malzemesi, eczanedeki ilaçlar vb.) veya üretim yolu ile elde edilen (hastane laboratuvarlarında üretilen ilaçlar vb.), kullanılmadan veya hastaya hemen arz edilmeden önce belirli bir süre bekletilen ekonomik değere sahip mal miktarıdır” tanımı aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

Lojistik

Tedarik

Envanter

Stok

Malzeme

Açıklama:

Öğrenci sağlık kurumları operasyonları ile ilgili kavramları ve bunların tanımlarını anlamış olmalıdır.
Stok

Doğru Cevap: D

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri, stokların sınıflandırılmasında geçerli gruplardandır?
I. Hammadde stokları: Mal ve hizmetin üretilmesinde ve diğer işletme faaliyetlerinin yerine getirilmesinde kullanılan, malzemeden mamul yapısına girip, mamulün temel maddesini oluşturan, örneğin hastanelerin eczanelerinde ilaç üretimi için kullanılan maddelerdir.
II. Yarı mamul stokları: Üretim sürecinin değişik aşamalarında bekletilen stoklar yarı mamul stokları olarak tanımlanır. İşletmeler üretimi aynı anda gerçekleştiremedikleri için yarı mamul stoklarının oluşması zorunludur.
III. Mamul stokları: Tamamlanmış ürün veya malzeme stokları olarak tanımlanan mamul stoklarına hastanelerin depolarında bekletilen tıbbi sarf malzemeleri, ilaçlar ve kan merkezlerinde işlenmiş olarak bekletilen kan bileşenleri örnek olarak gösterilebilir.
IV. Yardımcı donanım ve malzeme stokları: Bakım onarım malzemeleri ve üretim sürecine giren fakat ürünün parçasını oluşturmayan yakıt, sabun, yağ vb. malzemeleri içerir.

I ve II

I, II ve IV

I, II ve III

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Öğrenci sağlık kurumlarındaki stok kavramını ve özelliklerini anlamış olmalıdır.
I. Hammadde stokları: Mal ve hizmetin üretilmesinde ve diğer işletme faaliyetlerinin yerine getirilmesinde kullanılan, malzemeden mamul yapısına girip, mamulün temel maddesini oluşturan, örneğin hastanelerin eczanelerinde ilaç üretimi için kullanılan maddelerdir.
II. Yarı mamul stokları: Üretim sürecinin değişik aşamalarında bekletilen stoklar yarı mamul stokları olarak tanımlanır. İşletmeler üretimi aynı anda gerçekleştiremedikleri için yarı mamul stoklarının oluşması zorunludur.
III. Mamul stokları: Tamamlanmış ürün veya malzeme stokları olarak tanımlanan mamul stoklarına hastanelerin depolarında bekletilen tıbbi sarf malzemeleri, ilaçlar ve kan merkezlerinde işlenmiş olarak bekletilen kan bileşenleri örnek olarak gösterilebilir.
IV. Yardımcı donanım ve malzeme stokları: Bakım onarım malzemeleri ve üretim sürecine giren fakat ürünün parçasını oluşturmayan yakıt, sabun, yağ vb. malzemeleri içerir.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Kullanım türüne göre malzemelerin sınıflandırılmasında aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri geçerlidir?
I. Demirbaş Malzeme: Kamu veya özel işletmelerde kayıtlı olarak kullanılan ve görev değişimi sırasında bir görevliden diğerine aktarılan dayanıklı eşya (örneğin, masa, röntgen cihazı).
II. Süreli Tüketim Malları: Demirbaşlar gibi sürekli kullanılmayan ancak bir kez kullanılmakla tükenmiş sayılan, havlu, çarşaf, nevresim, yatak ve yastık yüzü, pike, forma vb. eşyadır. Genel kural olarak, bir kez kullanılmakla tükenmiş sayılan odun, kömür, kırtasiye, temizlik malzemesi, ilaç, pansuman malzemesi, yiyecek maddeleri gibi mallar süreli tüketim mallarıdır.
III. Tüketim Malzemesi: Kullanıldığında tamamen sarf edilen, şeklini değiştiren, vasfını kaybeden veya diğer bir malzemenin bünyesine dâhil edilerek bir bütün olarak kullanılan malzemelerdir (örneğin, tek kullanımlık enjektör, çimento, diş dolgu malzemesi olarak cıva).
IV. İşletme Malzemesi: Ürünün bünyesine girmemekle beraber üretimin kesintisiz yürütülmesi için kullanılan malzemelerdir (örneğin, enerji girdileri, su).

I ve II

I, II ve IV

I, II ve III

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Öğrenci sağlık kurumlarındaki malzeme ve malzeme yönetimi kavramlarını ve özelliklerini anlamış olmalıdır. İşletme Malzemesi endirekt bir kullanımı gösterir ve farklı bir gruplandırma unsurudur., diğerlerinden farklıdır.
I. Demirbaş Malzeme: Kamu veya özel işletmelerde kayıtlı olarak kullanılan ve görev değişimi sırasında bir görevliden diğerine aktarılan dayanıklı eşya (örneğin, masa, röntgen cihazı).
II. Süreli Tüketim Malları: Demirbaşlar gibi sürekli kullanılmayan ancak bir kez kullanılmakla tükenmiş sayılan, havlu, çarşaf, nevresim, yatak ve yastık yüzü, pike, forma vb. eşyadır. Genel kural olarak, bir kez kullanılmakla tükenmiş sayılan odun, kömür, kırtasiye, temizlik malzemesi, ilaç, pansuman malzemesi, yiyecek maddeleri gibi mallar süreli tüketim mallarıdır.
III. Tüketim Malzemesi: Kullanıldığında tamamen sarf edilen, şeklini değiştiren, vasfını kaybeden veya diğer bir malzemenin bünyesine dâhil edilerek bir bütün olarak kullanılan malzemelerdir (örneğin, tek kullanımlık enjektör, çimento, diş dolgu malzemesi olarak cıva).

Doğru Cevap: C

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri malzeme yönetiminin amaçlarındandır?
I. Tecrübeli satıcılar bulmak ve bu satıcılarla iyi ilişkiler geliştirmek. Satıcılar arasında rekabeti sağlayıp, satın alınan malzemeler için en düşük fiyatı ödemek.
II. Yüksek stok devri ve stok yatırımlarının minimizasyonunu sağlamak.
III. İşletmenin tüm faaliyetlerinin kesintisiz yürümesini sağlamak, Kayıpları ve demode olmayı azaltmak.
IV. Düşük personel maliyetleri ve personelin geliştirilmesini sağlamak. Diğer departmanların hedeflerinin gerçekleştirilmesine yardımcı olmaktır.

I ve II

I, II ve IV

I, II ve III

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Öğrenci sağlık kurumlarındaki malzeme yönetimi kavramını ve amaçlarını anlamış olmalıdır.
I. Tecrübeli satıcılar bulmak ve bu satıcılarla iyi ilişkiler geliştirmek. Satıcılar arasında rekabeti sağlayıp, satın alınan malzemeler için en düşük fiyatı ödemek.
II. Yüksek stok devri ve stok yatırımlarının minimizasyonunu sağlamak.
III. İşletmenin tüm faaliyetlerinin kesintisiz yürümesini sağlamak, Kayıpları ve demode olmayı azaltmak.
IV. Düşük personel maliyetleri ve personelin geliştirilmesini sağlamak. Diğer departmanların hedeflerinin gerçekleştirilmesine yardımcı olmaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Aşağıdaki malzeme yönetimi fonksiyonlarından hangisi ya da hangileri ihtiyacın öngörülmesinde istatistiksel yöntemlerden yararlanır?
I. Regresyon analizi
II. Zaman serileri analizi
III. Hareketli ortalama yöntemi
IV. Üssel düzeltme yöntemi

I ve II

I, II ve IV

I, II ve III

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Öğrenci malzeme yönetimi fonksiyonlarını ve özellikleri anlamış olmalıdır.
I. Regresyon analizi
II. Zaman serileri analizi
III. Hareketli ortalama yöntemi
IV. Üssel düzeltme yöntemi

Doğru Cevap: E

Soru 69

Malzeme ihtiyaç planlamasında aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri, “Tam Zamanında Üretim (TZÜ)” yaklaşımının özelliklerindendir?
I. Satın alınan ve üretilen parçalar üretim süreçlerine anında verilir. Ne geç ne de erken gönderilmez.
II. Stok bulundurma politikası uygulanmaz.
III. Mamul veya hizmette değer ilave etmeyen giderleri ortadan kaldırmayı hedefleyen bir mantık taşımaktadır.
IV. Belirsizlik ve tahmin hatalarının sebep olduğu giderleri yok ettiğinden kalite ve verimliliği artırır.

I ve II

I, II ve IV

I, II ve III

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Öğrenci malzeme yönetiminde uygulanan modern yaklaşımları ve özellikleri anlamış olmalıdır.
I. Satın alınan ve üretilen parçalar üretim süreçlerine anında verilir. Ne geç ne de erken gönderilmez.
II. Stok bulundurma politikası uygulanmaz.
III. Mamul veya hizmette değer ilave etmeyen giderleri ortadan kaldırmayı hedefleyen bir mantık taşımaktadır.
IV. Belirsizlik ve tahmin hatalarının sebep olduğu giderleri yok ettiğinden kalite ve verimliliği artırır.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri, “Birim Doz İlaç Sisteminin (PYXIS)” avantajlarındandır?
I. İlaç hatalarının azaltılmasına yardımcı olur.
II. Planlanmış ilaç uygulamasını destekler.
III. Hemşire faaliyetlerine ve eczaneye, klinik hasta bakım aktiviteleriyle ilgili daha fazla zaman yaratır.
IV. İlaca erişimi kontrol eder. İlaç masraf yönetimi ve gelir kontrolünün en üst düzeye çıkarılmasını sağlar.

I ve II

I, II ve IV

I, II ve III

I, II, III ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Öğrenci malzeme yönetiminde uygulanan modern yaklaşımları ve yöntemlerin özelliklerini anlamış olmalıdır.
I. İlaç hatalarının azaltılmasına yardımcı olur.
II. Planlanmış ilaç uygulamasını destekler.
III. Hemşire faaliyetlerine ve eczaneye, klinik hasta bakım aktiviteleriyle ilgili daha fazla zaman yaratır.
IV. İlaca erişimi kontrol eder. İlaç masraf yönetimi ve gelir kontrolünün en üst düzeye çıkarılmasını sağlar.

Doğru Cevap: D

Sağlık Kurumlarında Operasyon Yönetimi - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 3

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler