Sağlık Kurumlarında Bilgi Sistemleri - Sağlık Yönetimi

Ünite 1

Soru 1

Kavramlar:
A-Enformasyon,
B-Veri,
C- Üst bilgi.
Açıklama:

Bilgi işlem sürecinde hazır, işlenmemiş ham gerçek ve izlenimler;
Karar alma sürecine destek sunacak şekilde verilerin anlamlı bir biçime getirilmek üzere, analiz edilerek işlenmesiyle ulaşılan sonuçlar.
Spesifik bir amaca yönelik olarak bilgilerin çeşitli analiz, sınıflama ve gruplama işlemlerinden geçirilerek, ileri zaman diliminde potansiyel olarak kullanıma hazır hale getirilmiş bilgiler olup bu bilgilerin gelecekte kullanılma potansiyeli olduğu varsayılmaktadır.

Yukarıda A,B,C olarak verilen kavramları I,II,III olarak verilen açıklamaları ile doğru şekilde eşleştiriniz.

A-I, B-II, C-III

A-I, B-III, C-II

A-II, B-I, C-III

A-II, B-III, C-I

A-III, B-I, C-II

Açıklama:

Veri bilgi işlem sürecinde hazır, işlenmemiş ham gerçek ve izlenimler; enformasyon (bilgi), karar alma sürecine destek sunacak şekilde verilerin anlamlı bir biçime getirilmek üzere, analiz edilerek işlenmesiyle ulaşılan sonuçlar ve üst bilgi ise spesifik bir amaca yönelik olarak bilgilerin çeşitli analiz, sınıflama ve gruplama işlemlerinden geçirilerek, ileri zaman diliminde potansiyel olarak kullanıma hazır hale getirilmiş bilgiler olup bu bilgilerin gelecekte kullanılma potansiyeli olduğu varsayılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Doğruluk,
Noksansızlık,
Zamanlılık,
Uygunluk,

Yukarıda verilenlerden kaç tanesi enformasyonun değerini belirleyen temel niteliklerdendir.

Açıklama:

Enformasyonun değerini belirleyen temel nitelikler şu şekilde
sıralanabilir:

Doğruluk
Noksansızlık
Zamanlılık
Uygunluk
Yerindelik
Ucuzluk

Doğru Cevap: E

Soru 3

Yüksek hız, yüksek kapasite sağlar.
Organizasyonda hızlı, doğru fakat pahalı iletişim sağlar.
Elle yapılan görevleri otomatikleştirir.

Enformasyon Sistemleri ile ilgili yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Enformasyon Sistemleri, yüksek hız ve kapasite sağlar. Organizasyonda hızlı, doğru ve ucuz iletişim sağlar, pahalı değildir. Elle yapılan görevleri otomatikleştirir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Kavramlar:

İşleme,
Algı,
Kayıt.

Açıklama:

Organizasyonlarda verinin ilk girişinin yapılması veya oluşturulması.
Organizasyonun özel ihtiyaçlarına göre bilginin işleme tabi tutulması.
Bilginin fiziksel olarak tutulması.

Yukarıda enformasyon sistemleri organizasyonlarda bilgi ile ilgili olarak yukarıda A,B,C ile verilen kavramları I,II,III ile verilen fonksiyonlarla eşleştiriniz.

A-I, B-III, C-II

A-II, B-I, C-III

A-II, B-III, C-II

A-III, B-I, C-II

A-III, B-II, C-I

Açıklama:

Algı: Organizasyonlarda verinin ilk girişinin yapılması veya oluşturulması. Kayıt: Bilginin fiziksel olarak tutulması. İşleme: Organizasyonun özel ihtiyaçlarına göre bilginin işleme tabi tutulması.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Aşağıdaki hastanelerin hangisinde ilk hasta dosyaları uygulama grubu oluşturularak her hasta için bir dosya oluşturulmuştur.

New York Hastanesi

Massachusetts General Hospital,

Mayo Klinik,

Pennsylvania Hastanesi,

Hacettepe Hastanesi,

Açıklama:

Mayo klinikte, ilk defa her hasta için bir dosya oluşturulmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Hastanın idari bütün işlemlerini kapsar.
Tıbbi kayıt kavramı çoğunlukla hasta kayıt kavramından daha geniş ve kapsamlı bir anlam taşımaktadır.
Hastanın yaşamı, sağlık geçmişi ve en son tedavisiyle ilgili bilgileri tam ve yeterli olarak kapsayan kayıtlardır.

Yukarıda tıbbi kayıt ile ilgili verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I-II

I-III

Açıklama:

Hastanın yaşamı, sağlık geçmişi ve en son tedavisiyle ilgili bilgileri tam ve yeterli olarak kapsayan kayıtlara tıbbi kayıt denilmektedir. Hastanın tıbbi ve idari bütün işlemlerini kapsayan kayıtlarına ise hasta kaydı denilmektedir. Hasta kaydı kavramı çoğunlukla tıbbi kayıt kavramından daha geniş ve kapsamlı bir anlam taşımaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Kağıt dosyaların ve dosyadaki bilgilerin taranarak elektronik ortama aktarılan sistemdir.
Dosya sistemi yoktur.
Ulusal ve uluslararası sağlık hizmeti veren tüm kuruluşların güvenlik ve gizlilik ilkesi çerçevesinde hasta kayıtlarına ulaşabilmesine kolaylıkla olanak sağlayan sistemdir.

Bilgisayarlı Tıbbi Kayıt Sistemi ile ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I-III

II-III

Açıklama:

Bilgisayarlı Tıbbi Kayıt Sistemi : Bilgisayarlı tıbbi kayıt sisteminin en temel özelliği kağıt dosyaların ve dosyadaki bilgilerin taranarak veya tarayıcılar (scanner) kullanılarak elektronik ortama aktarılmasıdır. Dosya sistemi devam etmektedir. Kâğıtsız sisteme geçiş bu aşamada başlamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Maliyetleri artırır.
Verileri çok yönlü olarak sunma olanakları sağlayarak, verilen sağlık bakımının kalitesini arttırmaktadır.
Personelin verimliliğini artırarak sağlık bakım kuruluşlarının etkililiğini artırmaktadır.

Elektronik hasta kayıtları ile ilgili verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız II

Yalnız III

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Elektronik hasta kayıtları maliyeti düşürür. Verileri çok yönlü olarak sunma olanakları sağlayarak, verilen sağlık bakımının kalitesini arttırmaktadır. Personelin verimliliğini artırarak sağlık bakım kuruluşlarının etkililiğini artırmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Kağıda dayalı hasta kayıtları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır.

Kâğıt kayıtlar, her an her noktaya kolaylıkla götürülebilir.

Hastaya ait veriler eksik, okunaksız ya da yanlış kaydedilebilmektedir.

Kayıtlar uygun sıralanmamaktadır.

Hasta bir sağlık kuruluşunda olan kayıtlarını bir başka sağlık kuruluşuna taşıyamamaktadır.

İstenen veriye erişmek hızlı ve kolaydır.

Açıklama:

Kâğıt kayıtlar, her an her noktaya kolaylıkla götürülebilir. Hastaya ait veriler eksik, okunaksız ya da yanlış kaydedilebilmektedir. Kayıtlar uygun sıralanmamaktadır. Hasta bir sağlık kuruluşunda olan kayıtlarını bir başka sağlık kuruluşuna taşıyamamaktadır. Kağıda dayalı kayıtlarda en önemli problemlerden
birisi de ihtiyaç duyulduğu anda erişebilmektir. Hekimler dosyaları odalarında tutmakta, hastalar aynı günde günde iki yere muayene olmakta ya da sağlık kuruluşu dışına götürmektedirler. Bu durum kayıtlara ihtiyaç duyulduğunda erişimi engellemektedir. Kayıtlara ulaşıldığında ise istenen veriye ulaşmakta zorluklar da olabilmektedir. İstenen
veriye erişmek, zaman alıcı, yorucu hatta bıktırıcı olabilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Aşamalar: A: hasta kaydı ve aktif klinik sistemleri, B: hasta kayıtlarının örgüte tanıtılması, C: hasta kayıt sisteminin kurulması, D: hasta kaydının olgunlaşması. Açıklama: I.İş akış yapıları, örgütsel değişimler ve bilgi yönetimi ile ilgili aşamaları içermektedir. II. Ağ altyapısının kurulduğu, veri girişinin yapıldığı ve hizmet sunanların bilgileri görüntüleyebildiği aşamadır. III. Klinik destek sistemlerinin entegrasyonunun sağlandığı aşamadır. IV. Klinik ve yönetsel amaçların entegre edildiği aşamalar bütünüdür. Elektronik hasta kayıt süreci ile ilgili yukarıda A,B,C,D ile verilen aşamaları I,II,III,IV olarak verilen açıklamaları ile doğru şekilde eşleştiriniz.

A-II, B-I, C-III, D-IV

A-III, B-I, C-II, D-IV

A-III, B-IV, C-I, D-II

A-IV, B-I, C-II, D-III

A-IV, B-II, C-III, D-I

Açıklama:

Elektronik hasta kayıt sisteminin kurulması: Ağ altyapısının kurulduğu, veri girişinin yapıldığı ve hizmet sunanların bilgileri görüntüleyebildiği aşamadır.
Elektronik hasta kayıtlarının örgüte tanıtılması: İş akış yapıları, örgütsel değişimler ve bilgi yönetimi ile ilgili aşamaları içermektedir. Elektronik hasta kaydı ve aktif klinik sistemleri: Klinik destek sistemlerinin entegrasyonunun sağlandığı aşamadır.
Elektronik hasta kaydının olgunlaşması: Klinik ve yönetsel amaçların entegre edildiği aşamalar bütünüdür.

Doğru Cevap: B

Soru 11

I. Doğruluk
II. Zamanlılık
III. Uygunluk
IV. Ucuzluk
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Enformasyonun değerini belirleyen temel niteliklerdendir?

Yalnız I

III ve IV

I ve II

II ve III

Hepsi

Açıklama:

Enformasyonun değerini belirleyen temel nitelikler şu şekilde sıralanabilir:
• Doğruluk
• Noksansızlık
• Zamanlılık
• Uygunluk
• Yerindelik
• Ucuzluk

Doğru Cevap: E

Soru 12

Enformasyon sistemi (ES) kaç temel bileşenden oluşmaktadır?

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 13

I. Klinik bilgi sistemleri
II. Yönetimsel ve finansal sistemler
III. Stratejik karar destek sistemleri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri, günümüz sağlık hizmetleri sunumunda bilgisayarların kullanıldığı kategorilerdendir?

I ve III

Yalnız II

II ve III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Günümüz sağlık hizmetleri sunumunda bilgisayarlar genellikle üç genel kategoride kullanılmaktadır:
• Klinik bilgi sistemleri
• Yönetimsel ve finansal sistemler
• Stratejik karar destek sistemleri

Doğru Cevap: E

Soru 14

I. girdi,
II. işlem,
III. çıktı,
IV. depolama,
V. dağıtım,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri enformasyon sistemlerinde bilgi oluşturma süreci basamaklarındandır?

II, III ve V

I, II, III ve IV

III ve V

II, IV ve V

Hepsi

Açıklama:

Enformasyon sistemlerinde bilgi oluşturma süreci; girdi, işlem, çıktı, depolama ve
dağıtım olmak üzere beş basamaktan meydana gelmektedir

Doğru Cevap: E

Soru 15

I. Doğru, güvenilir, yararlı, eksiksiz ve kapsamlı verileri zamanında, süratli ve ekonomik olarak derleyebilmeli,
II. Derlediği verileri herkes kullanabilmeli ve bilgiye dönüştürebilmeli,
III. Gerektiğinde sistemin tümü ya da bir kısmı süratle ve kolayca güncellenebilmeli,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sağlık enformasyon sisteminin taşıması gereken özelliklerdendir?

Yalnız II

I ve III

II ve III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Sağlık enformasyon sisteminin belirlenen amaçlara gereği gibi ulaşabilmesi için şu özellikleri taşıması beklenir;
• Doğru, güvenilir, yararlı, eksiksiz ve kapsamlı verileri zamanında, süratli ve ekonomik olarak derleyebilmeli,
• Derlediği verileri herkes kullanabilmeli ve bilgiye dönüştürebilmeli,
• Üretilen bilgi bir havuzda biriktirilebilmeli ve havuzdaki bilgiye kullanıcılar kolaylıkla ulaşabilmeli,
• Kullanıcıların ihtiyacını karşılamalı,
• Gereken yerlerde ve düzeylerde son teknolojinin imkânlarını kolayca kullanabilmeli,
• Gelişmelere uyarlanabilecek esnekliğe sahip olmalı,
• Ülke içinde kurumlar arası, ülke dışında ülkeler arası bilgi alış-verişinde bulunabilecek standartlara sahip olmalı,
• Farklı yönetim düzeylerinde farklı bilgi gereksinimlerini karşılayabilmeli,
• Tek elden yönetilmeli, fakat tüm kullanıcılarla kolay denetlenebilmeli,
• Sistem basit fakat fonksiyonel, süratli, eğitici ve dinamik olmalı, gizliliğe özen gösterilmeli,
• Sağlık personelinin tümünün etkin ve verimli bir şekilde katıldığı, motive olduğu ve kullanabildiği bir sistem olmalı,
• Gerektiğinde sistemin tümü ya da bir kısmı süratle ve kolayca güncellenebilmeli,
• Üretilen bilgi gerektiğinde uygun tablo ve grafik yöntemleriyle sunulabilmeli, gerektiğinde de tüm istatistiksel yöntemler uygulanabilmeli, tahminler yapılabilmeli ve geçerli sağlık göstergelerini üretebilmeli,
• Bilgi en alttan en üst düzeye doğru koordine edilmiş bir şekilde süzülerek akmalı, üst düzeyden alta doğru geri besleme yapılmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 16

I. Elektronik hasta kayıt sisteminin kurulması
II. Elektronik hasta kayıtlarının örgüte tanıtılması
III. Elektronik hasta kaydı ve aktif klinik sistemleri
IV. Elektronik hasta kaydının olgunlaşması
Yukarıdakilerden hangileri elektronik hasta kayıt sürecinin aşamalarındandır?

II ve III

I ve IV

II, III ve IV

I ve II

Hepsi

Açıklama:

Elektronik hasta kayıt süreci genel olarak dört aşamada değerlendirilebilir:
• Elektronik hasta kayıt sisteminin kurulması: Ağ altyapısının kurulduğu, veri girişinin yapıldığı ve hizmet sunanların bilgileri görüntüleyebildiği aşamadır.
• Elektronik hasta kayıtlarının örgüte tanıtılması: İş akış yapıları, örgütsel değişimler ve bilgi yönetimi ile ilgili aşamaları içermektedir.
• Elektronik hasta kaydı ve aktif klinik sistemleri: Klinik destek sistemlerinin entegrasyonunun sağlandığı aşamadır.
• Elektronik hasta kaydının olgunlaşması: Klinik ve yönetsel amaçların entegre edildiği aşamalar bütünüdür.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Spesifik bir amaca yönelik olarak bilgilerin çeşitli analiz, sınıflama ve gruplama işlemlerinden geçirilerek, ileri zaman diliminde potansiyel olarak kullanıma hazır hale getirilmiş bilgilere ne denir?

Veri

Üst bilgi

Enformasyon

Bilgi sistemi

Enformasyon sistemi

Açıklama:

Kavramsal olarak bilgi, çeşitli şekillerde algılanmaktadır. Yüklenmek istenen amaca uygun olarak üç şekilde ifade edilmekte olan kavram aslında her şekilde farklı bir anlam kazanmaktadır. Bu üç kullanım şekli; veri (data), enformasyon (information), ve üstbilgidir (knowledge). Bu çerçevede veri bilgi işlem sürecinde hazır, işlenmemiş ham gerçek ve izlenimler; enformasyon (bilgi), karar alma sürecine destek sunacak şekilde verilerin anlamlı bir biçime getirilmek üzere, analiz edilerek işlenmesiyle ulaşılan sonuçlar ve üst bilgi ise spesifik bir amaca yönelik olarak bilgilerin çeşitli analiz, sınıflama ve gruplama işlemlerinden geçirilerek, ileri zaman diliminde potansiyel olarak kullanıma hazır hale getirilmiş bilgiler olup bu bilgilerin gelecekte kullanılma potansiyeli olduğu varsayılmaktadır. Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 18

I. Yalnızca örgütsel amaçlar için toplanır.
II. İşlenmemiş ve yapılandırılmamış olarak kaydedilir.
III. Kayıt, gözlem, belge ya da görüşleri barındırabilir.
Veri ile ilgili olarak yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Veri, bir olayı incelemek, bir olayı aydınlatmak, bir gerçeği ortaya çıkarmak, herhangi bir konuda karara ya da sonuca varmak amacıyla derlenen ham materyal (kayıt, gözlem, belge, görüş vs.) olarak tanımlanabilir. Dolayısıyla veri, bireysel veya örgütsel amaçlar doğrultusunda toplanmakta, ancak işlenmemiş veya yapılandırılmamış olarak kaydedilmekte ve depolanmakta olan birbirleriyle ilişkilendirilmemiş olay ve olgulara ilişkin gerçekler bütünüdür. O halde, bir olayı incelemek, aydınlatmak, bir gerçeği ortaya çıkarmak, herhangi bir konuda karara ya da sonuca varmak amacıyla derlenen, kayıt, gözlem, belge, görüş vs. gibi ham materyale veri denilmektedir. Başka bir ifade ile veri, çeşitli sembol, harf, rakam ve işaretlerle temsil edilen ham, işlenmeye hazır, işlenmemiş gerçekler ya da izlenimlerdir. Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 19

I. Enformasyona verilerin analiz edilmesiyle ulaşılır.
II. Düzenli ve kullanılabilir verilerdir.
III. Gelecekte kullanılma potansiyeli olduğu varsayılan bilgilerdir.
Enformasyonla ilgili olarak yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Kavramsal olarak“bilgi, çeşitli şekillerde algılanmaktadır. Yüklenmek istenen amaca uygun olarak üç şekilde ifade edilmekte olan kavram aslında her şekilde farklı bir anlam kazanmaktadır. Bu üç kullanım şekli; veri (data), enformasyon (information), ve üstbilgi (knowledge) dir. Bu çerçevede veri bilgi işlem sürecinde hazır, işlenmemiş ham gerçek ve izlenimler; enformasyon (bilgi), karar alma sürecine destek sunacak şekilde verilerin anlamlı bir biçime getirilmek üzere, analiz edilerek işlenmesiyle ulaşılan sonuçlar ve üst bilgi ise spesifik bir amaca yönelik olarak bilgilerin çeşitli analiz, sınıflama ve gruplama işlemlerinden geçirilerek, ileri zaman diliminde potansiyel olarak kullanıma hazır hale getirilmiş bilgiler olup bu bilgilerin gelecekte kullanılma potansiyeli olduğu varsayılmaktadır.
Enformasyonun tek bir tanımı yoktur. Bakış açısına bağlı olarak tanım, sözdizimsel yönü (yapı), semantik yönü (anlam) veya pragmatik yönü (niyet veya enformasyonun amacı) ile ilgili olabilir. Biz enformasyonu, yalnızca gerçekler, olaylar, işler, kişiler, süreçler, fikirler veya kavramlar gibi kurumlar hakkındaki özel bilgiler şeklinde tanımlayacağız. Örneğin; bir hekim bir hastanın (kişi) tanısını (gerçek) bildiği zaman, o enformasyona sahiptir. Enformasyon, verilerin karar alma sürecine destek sunacak şekilde anlamlı bir biçime getirilmek üzere, analiz edilerek işlenmesiyle ulaşılan sonuçlardır. Kısaca düzenli ve kullanılabilir veriler olarak da tanımlanabilir. Bu tanımlardan hareketle, enformasyon verilerin karar alma sürecinde destek sunacak şekilde, anlamlı bir biçime getirilmek üzere, analiz edilerek işlenmesiyle ulaşılan sonuçlar şeklinde tanımlanabilir. Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 20

I. Güçlülük
II. Doğruluk
III. Açıklık
IV. Ucuzluk
V. Uygunluk
Yukarıdakilerden hangileri enformasyonun değerini belirleyen temel nitelikler arasında yer alır?

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve V

II, IV ve V

III, IV ve V

Açıklama:

Enformasyon, karar vericilerin ihtiyacını karşıladığı sürece bir anlam ifade eder. Örgütsel ve kişisel düzeyde etkili kararlar almada kilit role sahip enformasyonun bazı özelliklere sahip olması gerekir. Enformasyonun değerini belirleyen temel nitelikler şu şekilde sıralanabilir:

Doğruluk
Noksansızlık
Zamanlılık
Uygunluk
Yerindelik
Ucuzluk

Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Yeni ürün geliştirilmesi.
Problemlerin analiz edilmesi.
Büyük miktarlarda bilginin kolay, hızlı ve ucuz biçimde saklanabilmesi.
Yüksek hız, yüksek kapasite, sayısal hesaplamaları hızlı bir şekilde yapabilme.
Elle yapılan tüm işlemleri daha ucuza yapabilme.

Yukarıdakilerin hangileri enformasyon sisteminin işlerin yapılış şekliyle ilgili olarak sağladığı kolaylıklar arasında yer alır?

I, II ve IV

I, III ve V

II, III ve IV

II, III ve V

III, IV ve V

Açıklama:

Enformasyon Sistemleri (ES), organizasyonlarda karar verme, denetim ve eşgüdüm işlevlerine destek sağlamanın yanında, işlerin yapılış şekli ile ilgili büyük kolaylıklar sağlamaktadır. Problemlerin analiz edilmesi, yeni ürün geliştirilmesi, çalışanların performanslarının değerlendirilmesi, müşteri tercihlerinin belirlenmesi, örgüt içi ve örgüt dışı iletişimin sağlanması ve kaynak yönetimi gibi konular ES’nin sağladığı kolaylıklardan bazılarıdır. ES’nin işlerin yapılış şekli ile ilgili katkılarını şu şekilde sıralamak mümkündür:
• Yüksek hız, yüksek kapasite, sayısal hesaplamaları hızlı bir şekilde yapabilme.
• Organizasyonda hızlı, doğru ve ucuz iletişim sağlayabilme.
• Büyük miktarlarda bilginin kolay, hızlı ve ucuz biçimde saklanabilmesi.
• Aynı yerde veya farklı bölgelerde çalışan insanların etkinliğini ve verimliliğini artırabilme.
• Yarı otomatik iş akışlarını ve elle yapılan görevleri otomatikleştirme.
• Elle yapılan tüm işlemleri daha ucuza yapabilme.
Cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Bilgi sistemi içinde yer alan personeli girdi ve çıktı birimleri arasında işbirliğini sağlayan çeşitli işletim ve kullanıcı yönergelerine ne denir?

Girdi Birimleri

Merkezi İşlem Birimi (MİB)

Çıktı Birimleri

Prosedürler

Yazılım

Açıklama:

Enformasyon sistemi (ES) bilgiyi özel bir amaç için toplayan, işleme tabi tutan, depolayan, analiz eden ve dağıtan bir sistem olup, girdi birimi, merkezi işlem birimi, çıktı birimi, yazılım, prosedürler ve insan kaynakları olmak üzere altı temel bileşenden oluşmaktadır.
• Girdi Birimleri: ES’nin temel girdisi olan veriler, girdi birimleri aracılığı ile sisteme aktarılmaktadır. Girdi birimleri olarak kart delicileri, kart okuyucuları, manyetik teypler, optik okuyucular, disket sürücüleri, disket ve tarayıcı gibi donanımlar kullanılmaktadır.
• Merkezi İşlem Birimi (MİB): Verilerin kontrol edilmesi, işlenmesi ve saklanması ile ilgili işlemleri yürüten donanımlardır. Bu işlemleri yürütebilmesi için MİB’in aritmetik birim, iç hafıza ve kontrol birimlerine sahip olması gerekmektedir.
• Prosedürler: Bilgi sistemi içinde yer alan personeli girdi ve çıktı birimleri arasında işbirliğini sağlayan çeşitli işletim ve kullanıcı yönergeleri, sistem prosedürleri olarak hazırlanmaktadır.
• Yazılım: Bir bilgi sisteminde bilgisayar donanım parçalarının çalışmasını sağlayan ve kontrol eden detaylı, önceden programlanmış komutlardır.
• Çıktı Birimleri: Elde edilen bilginin görülmesini ve raporlanmasını sağlayan birimlerdir.
• İnsan Kaynakları: ES’inde insan kaynakları çok çeşitlidir. Yöneticiler, bilgi işçileri, üretim ve hizmet çalışanları ve veri çalışanları bunlardan bazılarıdır.
Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Enformasyon sisteminin organizasyonlarda bilgi ile ilgili olarak yerine getirdiği organizasyonlarda verinin ilk girişinin yapılması veya oluşturulması fonksiyonunun adı nedir?

Algı

Kayıt

İşleme

Aktarma

Depolama

Açıklama:

Modern organizasyonlarda ES’nin stratejik ve operasyonel önemi, yirminci yüzyılın son yarısında dramatik bir şekilde artmıştır ve bu artış yirmibirinci yüzyılda da devam etmektedir. ES, sağladığı imkânlarla ilerici ve dinamik organizasyonlarda büyük bir ilgiye neden olmakta, örgütsel faaliyetlerin yerine getirilmesinde vaz geçilmez bir araç haline gelmektedir. ES, organizasyonlarda bilgi ile ilgili olarak aşağıdaki fonksiyonları yerine getirmektedir:
• Algı (perception): Organizasyonlarda verinin ilk girişinin yapılması veya oluşturulması.
• Kayıt (recording): Bilginin fiziksel olarak tutulması.
• İşleme (processing): Organizasyonun özel ihtiyaçlarına göre bilginin işleme tabi tutulması.
• Aktarma (transmission): Bilgi sisteminde meydana gelen akışlar.
• Depolama (storage): Gelecekte kullanılacağı umulan bilgilerin saklanması.
• Geri çağırma (retrievel): Kaydedilen verilerde arama yapılması.
• Sunma, raporlama ve iletişim.
• Karar verme (decision making)
Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi sağlık enformasyon sisteminin belirlenen amaçlara gereği gibi ulaşabilmesi için taşıması gereken özelliklerden değildir?

Doğru, güvenilir, yararlı, eksiksiz ve kapsamlı verileri zamanında, süratli ve ekonomik olarak derleyebilmeli,

Derlediği verileri yalnızca yönetimdeki kişiler kullanabilmeli ve bilgiye dönüştürebilmeli,

Üretilen bilgi bir havuzda biriktirilebilmeli ve havuzdaki bilgiye kullanıcılar kolaylıkla ulaşabilmeli,

Kullanıcıların ihtiyacını karşılamalı,

Gereken yerlerde ve düzeylerde son teknolojinin imkânlarını kolayca kullanabilmeli,

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 25

Sağlık hizmetlerinde enformasyon sistemleri düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi klinik bilgi sistemleri altında yer almaz?

Yardımcı Bilgi Sistemleri

Bilgisayar temelli hasta kaydı

Hemşire bilgi sistemleri

İnsan kaynakları

Klinik karar destek sistemleri

Açıklama:

Sağlık Hizmetlerinde Enformasyon Sistemleri
Klinik bilgi sistemleri

Bilgisayar temelli hasta kaydı

Yardımcı Bilgi Sistemleri

Laboratuar

İlaç

Radyoloji

Hemşire bilgi sistemleri

Klinik karar destek sistemleri

İdari ve finansal Toplum sağlığı bilgi ağları

Elektronik talep süreçleri

Hasta hesap sistemleri

İnsan kaynakları

Malzeme yönetimi

Ofis otomasyonu

Stratejik karar desteği

Planlama ve pazarlama

Finansal öngörü

Kaynak tahsisi

Performans yönetimi

Çıktı değerlendirilmesi

Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 26

... en temel özelliği yine hasta dosyaları ile birlikte kullanılmasıdır. Bazı bilgiler kağıt dosyaya kaydedilirken, bazı bilgiler ise bilgisayara girilmektedir.
"..." yazan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Bilgisayarlı Tıbbi Kayıt Sistemi

Elektronik Tıbbi Kayıtlar

Otomatik Tıbbi Kayıtlar

Elektronik Tıbbi Kayıtlar

Elektronik sağlık kayıt sistemleri

Açıklama:

Elektronik sağlık kayıt sistemleri (ESKS), bölgesel, ulusal ve uluslararası sağlık hizmeti veren tüm kuruluşların güvenlik ve gizlilik ilkesi çerçevesinde hasta kayıtlarına ulaşabilmesine olanak sağlayan, veri değişimini olanaklı kılan, iletişim standartlarının geliştirildiği sistemdir. Avustralya Elektronik Sağlık Kayıt Birliği ESKS’ni; sağlık hizmeti sunanlar tarafından elde edilen, bir veya birkaç kaynakta toplanan kişisel sağlık bilgilerinin elektronik bir yığını olarak tanımlamaktadır. ESKS, kişilerin geçmişteki, şu andaki ve gelecekteki sağlık durumu veya hastalıkları ile ilgili olarak elektronik sistemler kullanılarak elde edilen, saklanan, iletilen ve manipüle edilen her türlü bilgi olarak tanımlanabilir. Bir ESKS, EHKS’inde yer alan tüm özelliklere ek olarak bölgesel, ulusal ve uluslararası sağlık hizmeti veren tüm kuruluşların sağlık ve hasta kayıtlarına ulaşabilmesini sağlayan bir sistemdir.
Amerikan Tıbbi Kayıt Enstitüsü (MRI); Medical Record Institue (MRI) elektronik sağlık kaydı kavramını klinik sistemlerden ve veri setlerinden başlayarak sürekli gelişim gösteren, elektronik sağlık kayıtlarına kadar uzanan bir süreç içerisinde değerlendirmektedir.
Bu süreçler ve taşıdığı özellikler şunlardır:
Otomatik Tıbbi Kayıtlar (Automated Medical Record): Otomatik tıbbi kayıtların en temel özelliği yine hasta dosyaları ile birlikte kullanılmasıdır. Bazı bilgiler kağıt dosyaya kaydedilirken, bazı bilgiler ise bilgisayara girilmektedir.
Bilgisayarlı Tıbbi Kayıt Sistemi (Computerized Medical Record): Bilgisayarlı tıbbi kayıt sisteminin en temel özelliği kağıt dosyaların ve dosyadaki bilgilerin taranarak veya tarayıcılar (scanner) kullanılarak elektronik ortama aktarılmasıdır. Dosya sistemi devam etmektedir. Kâğıtsız sisteme geçiş bu aşamada başlamaktadır.
Elektronik Tıbbi Kayıtlar (Electronic Medical Record): Kurum içerisinde üretilen bütün bilginin bütünleşik olarak kullanıldığı, hizmeti verenlerin bilgisayarla interaktif olarak etkileşimde bulunduğu ve kurum içindeki tüm sağlık personelinin veri girişine olanak sağlayan bir kayıt sistemidir. Bu aşamada bakım süreci tamamen yeniden düzenlenmektedir. Erişim kontrolü ve yetkilendirme mekanizmaları ve veri bütünlüğü bu aşamada yer almaktadır.
Elektronik Hasta Kaydı (Electronic Patient Record): Elektronik tıbbi kayıt sisteminin bütün özelliklerine ilave olarak bölgesel, ulusal ve uluslararası sağlık hizmeti veren tüm kuruluşların güvenlik ve gizlilik ilkesi çerçevesinde hasta kayıtlarına ulaşabilmesine olanak sağlayan, veri değişimini sağlayan iletişim standartlarının geliştirildiği sistemdir.
Elektronik Sağlık Kayıtları (Electronic Health Records): Elektronik sağlık kayıt sistemi bireyin geniş kapsamlı kayıtlarından oluşmaktadır. Elektronik hasta kayıt sisteminden farklı tarafı, bu sistemde bilginin sınırsız olmasıdır. Hastanın katılımını hedeflemektedir. Elektronik sağlık kaydı hastanın sadece rahatsızlıkları veya şikayetlerini değil, sağlıklı olma halindeki bilgilerini de içerir. Sağlık bilgisini kontrol edenler ve bakımı verenler arasında iletişim sağlanmaktadır. Böylece sağlık bakım evleri, hastaneler ve diğer hizmet sağlayıcılar arasında bir bilgi yapısını içeren sağlık kayıtları oluşturulmuş olacaktır.
Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Kurumsal olarak hasta kayıtları tutmaya başlayan ilk hastane aşağıdakilerden hangisidir?

New York Hastanesi

Pennsylvania Hastanesi

Massachusetts Hastanesi

Mayo Klinik Merkezi

Chicago Hastanesi

Açıklama:

Kurumsal olarak hasta kayıtları tutmaya başlayan ilk hastanenin 1752 yılında Philadelphia’da kurulan Pennsylvania Hastanesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Bir olayı incelemek, bir olayı aydınlatmak, bir gerçeği ortaya çıkarmak, herhangi bir konuda karara ya da sonuca varmak amacıyla derlenen ham materyal (kayıt, gözlem, belge, görüş vs.) olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Veri

Enformasyon

Sistem

Üst bilgi

Enformasyon sistemi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 29

Her hasta için bir dosya oluşturma uygulaması ilk olarak nerede yapılmıştır?

New York Hastanes

Pennsylvania Hastanesi

Mayo Klinik

Massachusetts Hastanesi

Chicago Hastanesi

Açıklama:

1880’lerde Amerikalı cerrah William Mayo bugün Minnesotada Mayo Klinik olarak bilinen merkezde, ilk hasta dosyaları uygulama grubunu oluşturmuştur. 1907de Mayo Klinikte her hasta için bir dosya oluşturulmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Kurumsal olarak hasta kayıtlarının tutulması hangi yüzyılda gerçekleşmiştir?

17.

18.

20.

21.

Açıklama:

Kurumsal olarak hasta kayıtları tutmaya başlayan ilk hastanenin 1752 yılında Philadelphia’da kurulan Pennsylvania Hastanesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi bir olayı incelemek, bir olayı aydınlatmak, bir gerçeği ortaya çıkarmak, herhangi bir konuda karara ya da sonuca varmak amacıyla derlenen ham materyal (kayıt, gözlem, belge, görüş vs.) olarak tanımlanabilir?

Veri

Enformasyon

Bilgi

İzlenim

Dosya

Açıklama:

Temel Kavramlar
Veri, bir olayı incelemek, bir olayı aydınlatmak, bir gerçeği ortaya çıkarmak, herhangi bir konuda karara ya da sonuca varmak amacıyla derlenen ham materyal (kayıt, gözlem, belge, görüş vs.) olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi çeşitli sembol, harf, rakam ve işaretlerle temsil edilen ham, işlenmeye hazır, işlenmemiş gerçekler ya da izlenimlerdir?

Veri

Bilgi

Dosya

Kayıt

Enformasyon

Açıklama:

Temel Kavramlar
Veri, çeşitli sembol, harf, rakam ve işaretlerle temsil edilen ham, işlenmeye hazır, işlenmemiş gerçekler ya da izlenimlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi verilerin karar alma sürecine destek sunacak şekilde anlamlı bir biçime getirilmek üzere, analiz edilerek işlenmesiyle ulaşılan sonuçlardır?

Enformasyon

İzlenim

Kayıt

Veri

Data

Açıklama:

Temel Kavramlar
Enformasyon, verilerin karar alma sürecine destek sunacak şekilde anlamlı bir biçime getirilmek üzere, analiz edilerek işlenmesiyle ulaşılan sonuçlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi enformasyonun değerini belirleyen temel niteliklerden değildir?

Uygunsuzluk

Noksansızlık

Ucuzluk

Yerindelik

Zamanlılık

Açıklama:

Temel Kavramlar
Enformasyonun değerini belirleyen temel nitelikler şu şekilde sıralanabilir:
• Doğruluk
• Noksansızlık
• Zamanlılık
• Uygunluk
• Yerindelik
• Ucuzluk

Doğru Cevap: A

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi bir sınır içerisinde birbirleri ile etkileşim içinde bulunan ve ortak bir amaca yönelmiş olan öğeler topluluğudur?

Sistem

Veri

Bilgi

Enformasyon

Yorumlama

Açıklama:

Temel Kavramlar
Sistem, bir sınır içerisinde birbirleri ile etkileşim içinde bulunan ve ortak bir amaca yönelmiş olan öğeler topluluğudur.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi verilerin kontrol edilmesi, işlenmesi ve saklanması ile ilgili işlemleri yürüten donanımlardır?

Merkezi İşlem Birimi

Girdi Birimleri

Prosedürler

Yazılım

Çıktı Birimleri

Açıklama:

Temel Kavramlar
Merkezi İşlem Birimi (MİB): Verilerin kontrol edilmesi, işlenmesi ve saklanması ile ilgili işlemleri yürüten donanımlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi bir bilgi sisteminde bilgisayar donanım parçalarının çalışmasını sağlayan ve kontrol eden detaylı, önceden programlanmış komutlardır?

Yazılım

Girdi Birimleri

Merkezi İşlem Birimi

Prosedürler

Çıktı Birimleri

Açıklama:

Temel Kavramlar
Yazılım: Bir bilgi sisteminde bilgisayar donanım parçalarının çalışmasını sağlayan ve kontrol eden detaylı, önceden programlanmış komutlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi organizasyonlarda verinin ilk girişinin yapılması veya oluşturulmasıdır?

Algı

Kayıt

İşleme

Aktarma

Depolama

Açıklama:

Sağlık Enformasyon Sistemi
Algı (perception): Organizasyonlarda verinin ilk girişinin yapılması veya oluşturulmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi organizasyonun özel ihtiyaçlarına göre bilginin işleme tabi tutulmasıdır?

İşleme

Aktarma

Algı

Kayıt

Depolama

Açıklama:

Sağlık Enformasyon Sistemi
İşleme (processing): Organizasyonun özel ihtiyaçlarına göre bilginin işleme tabi tutulmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi ağ altyapısının kurulduğu, veri girişinin yapıldığı ve hizmet sunanların bilgileri görüntüleyebildiği aşamadır?

Elektronik hasta kayıt sisteminin kurulması

Elektronik hasta kayıtlarının örgüte tanıtılması

Elektronik hasta kaydı

Aktif klinik sistemleri

Elektronik hasta kaydının olgunlaşması

Açıklama:

Elektronik Sağlık Kayıt Sistemleri
Elektronik hasta kayıt sisteminin kurulması: Ağ altyapısının kurulduğu, veri girişinin yapıldığı ve hizmet sunanların bilgileri görüntüleyebildiği aşamadır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Bilgisayarlar, sağlık enformasyon sisteminde ilk olarak hangi tarih aralığında kullanılmaya başlamıştır?

1920-1930

1940-1950

1960-1970

1980-1990

2000-2010

Açıklama:

Sağlık enformasyon sisteminin geçmişten günümüze gelişimi konularını aktarabileceksiniz.
1960’lı yılların sonlarında geliştirilen ilk HBS; finansal ihtiyaçlar ve maliyet, istatistikler, faturalama amacıyla kullanılmıştır. Aynı zamanda 1960-70 yılları arasında COSTAR (Computer-Stored Ambulatory Record Systems, TMR (The Medical Record), HELP (Health Evaluation through Logical Processing) vb. bilgisayar tabanlı hasta kayıt sistemlerinin ilk uygulamaları geliştirilerek kullanılmaya başlanmıştır.

Doğru Cevap: C

Ünite 2

Soru 1

Sağlık kayıtlarında aşağıda verilenlerden hangisinin bulunması gerekli değildir?

Ödeme yapacak kimdir?

Sunulan sağlık hizmeti nedir?

Hasta, hastaneye kiminle gelmiştir?

Sağlık hizmeti nerede sunulmuştur?

Sağlık hizmeti sunmanın maliyeti nedir?

Açıklama:

Sağlık kayıtları ister elektronik ortamda, isterse kâğıda dayalı sistemlerde olsun temelde şu soruların yanıtını içerir: kim, ne, ne zaman, nerede, niçin ve nasıl.
Kim? Hasta, sağlık hizmeti sunucusu ve ödeme yapan ya da yapacak olan kimdir?
Ne? Sunulan sağlık hizmeti nedir, maliyeti nedir?
Ne zaman? Sağlık hizmeti ne zaman sunulmuştur?
Nerede? Sağlık hizmeti nerede sunulmuştur?
Niçin? Sağlık hizmeti sunmanın gerekçesi ya da haklı nedeni nedir?
Nasıl? Sağlık hizmeti nasıl etkili olabilir veya sonuç ne olmuştur?

Doğru Cevap: C

Soru 2

I.Sağlık kayıtlarının amaçlarından biri, hastanın tanı ve tedavi sürecinde gerekli olan veriyi sağlamaktır. II.Sağlık kayıtlarının bir başka amacı, sağlık ekibinin tüm üyeleri için temel referans kaynağı olmasıdır. III.Sağlık kayıtları, özel bilgi olup yasal gereklilikler için veri sağlamak amacı ile kullanılmaz. Yukarıda sağlık kayıtları ile ilgili verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Sağlık kayıtlarının amacı, hastanın tanı ve tedavi sürecinde gerekli olan veriyi sağlamak ve sağlık ekibinin tüm üyeleri için temel referans kaynağı olmasıdır.
Hastalar, sağlık kuruluşları ve sağlık çalışanları tıbbi kötü uygulama (malpraktis) vakaları başta olmak üzere yasal gereklilikler için tıbbi kayıtlara gereksinim duymaktadırlar. Sağlık kuruluşları ve sağlık çalışanları hukuki olaylarda kendilerini savunmak için gerekli kanıtları sağlık kayıtlarından sağlamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Bu yöntemde hekim her problemi ayrı ayrı tanımlar, takip eder ve çözümlerini düzenler.
Hastanın bütün problemlerinin belirlenmesi zaman alıcıdır.
Belirli bir zamanda uygulanan bütün tedavileri belirlemek zordur.

Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri kaynağa yönelik tıbbi kayıtların özelliklerindendir?

Yalnız II

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Kaynağa yönelik tıbbi kayıtlara göre, kayıtların tıbbi bakımı veren bölümlere göre düzenlenir. Probleme yönelik tıbbi kayıt sisteminde ise, hekim her problemi ayrı ayrı tanımlar, takip eder ve çözümlerini düzenler.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Hastanın sosyal güvenlik bilgileri,
Hastanın tıbbi durumu,
Uygulanan tedaviler,
Ödemeye esas bilgileri,
Hastanın adı, adresi, telefon numara bilgileri,

Yukarıda verilenlerden kaç tanesi idari ve demografik veriler kapsamındadır.

Açıklama:

Hastanın sosyal güvenlik bilgileri, ödemeye esas bilgileri ve hastanın adı, adresi, telefon numarası idari ve demografik veriler kapsamındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi klinik veriler kapsamında değildir?

Tıbbi Öykü ve Sistematik İnceleme

Gözlem Notları

Konsültasyon Raporları

Tedaviye İzin Verme

Hekim İstemleri ve İlaç Kayıtları

Açıklama:

Tıbbi Öykü ve Sistematik İnceleme, Gözlem Notları, Konsültasyon Raporları ve Hekim İstemleri ve İlaç Kayıtları klinik verilerdendir. Tedaviye İzin Verme: Hastanın hastaneye kabulü sırasında hasta ya da yakını tarafından uygulanacak tedaviye ilişkin bilgilendirilmesi ve onayının alınması gereklidir. Bu işlem, idari ve demografik veriler içindedir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Kullanıcının özel gereksinimlerine göre düzenlenmiş olması gereklidir.
Sağlık kuruluşları, yasal olarak kendisinden istenen tüm verileri, mahremiyet nedeni ile hiç kimse ile paylaşmamalıdır.
Veri standartlarına uygun olmalıdır.

Yukarıda veri toplama kuralları ile ilgili verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız III

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Veri toplamada kullanıcı ihtiyaçlarının belirlenmesi önemlidir. Verinin kullanım amaçlarına ve kullanıcının özel gereksinimlerine göre düzenlenmiş olması gereklidir. Veri standartlarına uygun olmalıdır. Sağlık kuruluşları, yasal olarak kendisinden istenen tüm verileri gerekli gizlilik, güvenlik ve mahremiyet kurallarına uygun olarak başta Sağlık Bakanlığı olmak üzere ilgili kurumlara göndermekle yükümlüdür.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Veri kalitesi modeline göre, “hastaya ait veriler, özellikle klinik veriler, olay meydana geldiğinde, tedavi uygulandığında, sonuç alındığında hemen kayıt altına alınmalıdır” ifadesi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Güvenilirlik,

Erişilebilirlik,

Kapsamlılık,

Tutarlılık,

Zamanlılık

Açıklama:

Zamanlılık: Hastaya ait veriler, özellikle klinik veriler, olay meydana geldiğinde, tedavi uygulandığında, sonuç alındığında hemen kayıt altına alınmalıdır. Kayıt altına alma işleminin gecikmesi verinin kaybolmasına, hatalı kaydedilmesine neden olabilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Tıbbi bilgilerin doğru ve standartlara uygun olarak kaydedilip kaydedilmediğini kontrol etmek amacıyla yapılan analizdir.
Tıbbi kayıtların içeriğine yönelik olarak yapılan analizdir.
Bu analizin temel amacı, hasta bakım ve tedavi hizmetinin kalitesini yükseltmektir.

Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri niceliksel analizle ilgilidir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I-II

I-III

Açıklama:

Niteliksek analiz, tıbbi kayıtların içeriğine yönelik olarak yapılan analizdir. Bu analizin
temel amacı, hasta bakım ve tedavi hizmetinin kalitesini yükseltmektir. Tıbbi kayıtların niceliksel analizi, bilgilerin doğru ve standartlara uygun olarak kaydedilip
kaydedilmediğini kontrol etmek amacıyla yapılan analizdir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi Akreditasyon Birleşik Komisyonu (JCI) Standartları tarafından belirlenen standartlardan biri değildir?

Veri paylaşımıyla ilgili kurumsal politikalar belirlemelidir.

Sağlık kuruluşunun kayıtların, verilerin ve bilgilerin saklanma sürelerine dair politikaları olmalıdır.

Sağlık kuruluşunda kodları, kısaltmalar ve semboller kullanılmamalıdır.

Sağlık kayıtlar ve bilgiler; kayıp, hasar görme, çalınma ve yetkisiz kişilerce kullanmaya
karşı koruma altına alınmalıdır.

Sağlık kuruluşu, tedavi ettiği her hasta için klinik kayıtların tutulmasını sağlamalıdır.

Açıklama:

Sağlık kuruluşunda standart tanı kodları, prosedür kodları, kısaltmalar, semboller
ve tanımlamalar kullanılmalıdır. Standart bir terminoloji geliştirmek kurum içinde
ve diğer kurumlarla karşılaştırmaları kolaylaştırır. Veri bütünlüğünü sağlar ve
analizi destekler.

Doğru Cevap: C

Soru 10

I. Hasta kayıtları iki gruba ayrılmaktadır: Birincisi idari kayıtlar, ikincisi ise tıbbi kayıtlardır.
II. İdari ve tıbbi kayıtların içeriği tüm sağlık kuruluşlarında aynı şekilde yürütülmektedir.
III. Sağlık kayıtlarında var olan tüm verilerin kullanılabilmesini verilerin niteliğiyle etkiler.
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Sağlık kayıtlarının oluşturulmasıyla ilgili farklı yöntemler bulunmaktadır. Kayıtları, üretildiği kaynağına göre, hastanın problemlerinin her birinin ayrı ayrı ele alındığı probleme yönelik, üretildiği zamana göre ya da daha çok ayakta bakım merkezlerinde kullanılan özete ve zamana yönelik tıbbi kayıtlar olarak yapılandırılmaktadır. Her bir yöntemin
kullanılmasının sağladığı yararlar ve zorluklar bulunmaktadır. Kullanıcıların ihtiyaçlarına göre bu yöntemlerden birini ya da birkaçını kullanmaları mümkündür. Sağlık kayıtlarının içeriğinde neler olması gerektiği, hangi kayıtların tutulacağı da önemlidir. Hasta kayıtları iki gruba ayrılmaktadır: Birincisi idari kayıtlar, ikincisi ise tıbbi kayıtlardır. İdari ve tıbbi kayıtların içeriği, kaydın tutulduğu sağlık kuruluşunun statüsü, kayıtların kullanım amaçlarına göre değişmektedir. Sağlık kayıtlarında var olan tüm verilerin kullanılabilmesi için belli niteliklerin olması gerekmektedir. Kalitesiz verinin kullanılması durumunda istenen faydayı sağlamayacak ve hatta yanlış kararlar alınmasına yol açabilecektir. Bu nedenle veri kalitesinin sağlanması son derece önemli olmaktadır. Veri kalitesini sağlamada hangi özellikler aranacağı, veri kalitesi modelleriyle açıklanmaktadır. Veri kalitesinin sağlanması için yapılması gereken
analizler bulunmaktadır. Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 11

I. Kim?
II. Ne?
III. Kaç kez?
IV. Niçin
V. Kiminle
Yukarıdakilerden hangileri sağlık kayıtlarının içerdiği sorular arasında yer alır?

I ve II

I ve III

I, II ve III

I, II, IV

II, III, IV

Açıklama:

Sağlık kayıtları ister elektronik ortamda, isterse kâğıda dayalı sistemlerde olsun temelde şu soruların yanıtını içerir: kim, ne, ne zaman, nerede, niçin ve nasıl? Kayıtlarda bu soruların yanıtları bulunmalıdır. Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Maliyetlerin kontrol edilmesinde
Bütçe oluşturmada
Klinik araştırmaların yapılabilmesinde

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sağlık kuruluşlarının sağlık kayıtlarına gereksinim duyma sebepleri arasında yer alır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Sağlık Kuruluşları sağlık kayıtlarını;
• Sundukları hizmetin kalitesinin değerlendirilmesinde,
• Maliyetlerin kontrol edilmesinde,
• Kullanımın gözden geçirilmesinde,
• Sundukları hizmetle ilgili memnuniyetin belirlenmesinde,
• Personel planlamasında,
• Bütçe oluşturmada,
• Faturalama ve diğer yasal dokümanların oluşturulmasında,
• Yeni teknoloji ve prosedürlerin verimliliğinin değerlendirilmesinde
• Talep tahmini oluşturmada,
• Hukuki olaylarda kendini savunma aracı olarak kullanmaktadır.
• Sağlık kuruluşlarında oluşturulan komiteler sağlık kayıtlarına ihtiyaç duymaktadır.
Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Yasal gereklilikler için veri sağlamak
Tıbbi araştırmalar ve eğitim için bilgi desteği sağlamak
Tarihi bir belge oluşturarak, gelecek nesillere bilgi aktarmak
Sunulan sağlık hizmetlerinin devamlığını sağlamak

Yukarıdakilerden hangileri temel sağlık kayıtlarının kullanım amaçlarındandır?

I, II ve IV

II ve IV

Yalnız II

I, II ve III

III ve IV

Açıklama:

Sağlık kayıtlarının kullanım amaçlarını genel olarak şu başlıklar altında incelemek
mümkündür:

Hastanın tedavisiyle ilgili klinik kararlarda destek sağlamak,

Sunulan sağlık hizmetlerinin devamlığını sağlamak,

Sağlık hizmeti sunanlar arasında iletişimi sağlamak,

Geri ödemeye esas olmak üzere veri sağlamak,

Sunulan sağlık hizmetinin kalitesini ve etkiliğini değerlendirmek için veri sağlamak,

Tıbbi araştırmalar ve eğitim için bilgi desteği sağlamak,

Sağlık kuruluşlarına operasyonel kararlar için destek sağlamak,

Yasal gereklilikler için veri sağlamak.

Sağlık kayıtlarının kullanım amaçlarını genel olarak şu başlıklar altında incelemek
mümkündür:

Hastanın tedavisiyle ilgili klinik kararlarda destek sağlamak,
Sunulan sağlık hizmetlerinin devamlığını sağlamak,
Sağlık hizmeti sunanlar arasında iletişimi sağlamak,
Geri ödemeye esas olmak üzere veri sağlamak,
Sunulan sağlık hizmetinin kalitesini ve etkiliğini değerlendirmek için veri sağlamak,
Tıbbi araştırmalar ve eğitim için bilgi desteği sağlamak,
Sağlık kuruluşlarına operasyonel kararlar için destek sağlamak,
Yasal gereklilikler için veri sağlamak.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden hangileri Sağlık kayıtlarının başlıca kullanıcılarından değildir?

Akreditasyon kuruluşları

Sanayi kuruluşları

Halk sağlığı birimleri

Ödeme yapan kurumlar

Medya

Açıklama:

Sağlık kayıtlarının başlıca kullanıcıları olarak; hastalar, sağlık çalışanları, sağlık kuruluşları, ödeme yapan kurumlar, akreditasyon kuruluşları, halk sağlığı birimleri, adli birimler, planlama ve politika geliştiren kurumlar, eğitimciler, araştırmacılar ve medyayı
sayabiliriz.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Ödemeye yönelik tıbbi kayıtlar Kaynağa yönelik tıbbi kayıtlar Probleme yönelik tıbbi kayıtlar Zamana yönelik hasta kayıtları Yukarıdakilerden hangileri tıbbi kayıt türlerindendir?

I, II ve IV

II ve III

II, III ve IV

I ve III

I, III ve IV

Açıklama:

Hasta kayıtlarının yapılarını tıbbi gelişmelere paralel olarak ve hasta kayıtlarının kullanım amacı ve kullanıcılarında ki değişimlere göre; kaynağa yönelik tıbbi kayıtlar, probleme yönelik tıbbi kayıtlar, zamana yönelik hasta kayıtları, özete ve zamana dayalı kayıtlar olmak üzere farklı şekillerde yapılandırılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Kayıtların tıbbi bakımı veren bölümlere göre düzenlendiği yönteme............adı verilir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Probleme yönelik tıbbi kayıtlar

Özete yönelik tıbbi kayıtlar

Hastalığa göre tıbbi kayıtlar

Kaynağa yönelik tıbbi kayıtlar

Hastaneye göre tıbbi kayıtlar

Açıklama:

Kayıtların tıbbi bakımı veren bölümlere göre düzenlendiği bu yönteme, kaynağa yönelik
tıbbi kayıtlar adı verilir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Personel planlamasında sağlık kayıtlarını kullanan başlıca kullanıcı aşağıdakilerden hangisidir?

Sağlık kuruluşları

Hastalar

Sağlık çalışanları

Ödeme yapan kurumlar

Akreditasyon kuruluşları

Açıklama:

SAĞLIK KAYITLARININ KULLANICILARI VE KULLANIMI
Personel planlamasında sağlık kayıtlarını kullanan başlıca kullanıcı sağlık kuruluşlarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Hizmetlerin maliyetlerini takip etmek ve denetlemek için sağlık kayıtlarını kullanan başlıca kullanıcı aşağıdakilerden hangisidir?

Ödeme yapan kurumlar

Sağlık Kuruluşları

Sağlık çalışanları

Akreditasyon Kuruluşları

Halk Sağlığı Birimleri

Açıklama:

SAĞLIK KAYITLARININ KULLANICILARI VE KULLANIMI
Hizmetlerin maliyetlerini takip etmek ve denetlemek için sağlık kayıtlarını kullanan başlıca kullanıcı ödeme yapan kurumlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Hastanın tanı ve tedavisinin planlanmasında sağlık kayıtlarını kullanan başlıca kullanıcı aşağıdakilerden hangisidir?

Sağlık çalışanları

Hastalar

Sağlık Kuruluşları

Ödeme yapan kurumlar

Halk Sağlığı Birimleri

Açıklama:

SAĞLIK KAYITLARININ KULLANICILARI VE KULLANIMI
Hastanın tanı ve tedavisinin planlanmasında sağlık kayıtlarını kullanan başlıca kullanıcı
sağlık çalışanlarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Kendine sunulan hizmeti değerlendirebilmek için sağlık kayıtlarını kullanan başlıca kullanıcı aşağıdakilerden hangisidir?

Hastalar

Sağlık çalışanları

Sağlık Kuruluşları

Ödeme yapan kurumlar

Akreditasyon Kuruluşları

Açıklama:

SAĞLIK KAYITLARININ KULLANICILARI VE KULLANIMI
Kendine sunulan hizmeti değerlendirebilmek için sağlık kayıtlarını kullanan başlıca kullanıcı hastalardır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Toplumun hastalık dokusunun belirlenmesinde sağlık kayıtlarını kullanan başlıca kullanıcı aşağıdakilerden hangisidir?

Halk Sağlığı Birimleri

Akreditasyon Kuruluşları

Adli Birimler

Planlama ve Politika geliştiren kurumlar

Sağlık Kuruluşları

Açıklama:

SAĞLIK KAYITLARININ KULLANICILARI VE KULLANIMI
Toplumun hastalık dokusunun belirlenmesinde sağlık kayıtlarını kullanan başlıca kullanıcı halk sağlığı birimleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi sağlık çalışanlarının sağlık kayıtlarına gereksinim duyma sebeplerinden birisidir?

Ücret kontrolü

Haklarını talep edebilmek

Sigortalıların ne kadar hizmet aldıklarını bir başka deyişle hizmet alma sıklığını belirlemek

Klinik araştırmaların yapılabilmesi

Kullanımın gözden geçirilmesi

Açıklama:

Sağlık çalışanları sağlık kayıtlarına;

Hastanın tanı ve tedavisinin planlanmasında,
Klinik araştırmaların yapılabilmesinde,
Hastaya ait verilerin paylaşımı ve etkin bir iletişim sağlamak. Hastanın tedavisinde yer alan hekim, hemşire ve diğer klinisyenler arasında iletişimin sağlanması kayıtlar sayesinde olmaktadır. Örneğin, hemşireler hastanın
kayıtlarından durumunu değerlendirerek uygun bakım planlarını seçerek kullanmaktadır.
Hukuki olaylarda kendilerini savunma amacıyla sağlık kayıtlarına ihtiyaç duymaktadır.

Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Toplumu tehdit eden sağlık problemlerinin belirlenmesi için sağlık kayıtlarını kullanan başlıca kullanıcı aşağıdakilerden hangisidir?

Halk Sağlığı Birimleri

Adli Birimler

Planlama ve Politika geliştiren kurumlar

Akreditasyon Kuruluşları

Ödeme yapan kurumlar

Açıklama:

SAĞLIK KAYITLARININ KULLANICILARI VE KULLANIMI
Toplumu tehdit eden sağlık problemlerinin belirlenmesi için sağlık kayıtlarını kullanan başlıca kullanıcı halk sağlığı birimleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Hangi tıbbi kayıt yaklaşımı 1960 yılında Lawrence L. Weed tarafından, hasta kayıtlarının düzenlenmesi ve standardizasyonunu sağlamak ve bakım vericinin yaklaşımını, hasta hakkında ne düşündüğünü daha iyi yansıtabilmek amacıyla geliştirilmiştir?

Probleme yönelik

Kaynağa yönelik

Zamana yönelik

Özete dayalı

Geleneksel

Açıklama:

SAĞLIK KAYITLARININ YAPILARI
Probleme yönelik tıbbi kayıt yaklaşımı 1960 yılında Lawrence L. Weed tarafından, hasta kayıtlarının düzenlenmesi ve standardizasyonunu sağlamak ve bakım vericinin yaklaşımını, hasta hakkında ne düşündüğünü daha iyi yansıtabilmek amacıyla geliştirilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi epikriz olarak tanımlanır?

Çıkış özeti

Konsültasyon raporları

Gözlem notları

Anestezi kayıtları

Ameliyat raporu

Açıklama:

SAĞLIK KAYITLARININ YAPILARI
Çıkış özeti (epikriz) hastanın sağlık kuruluşuna kabul nedeni ile başlar ve muayene ve testlerden alınan önemli bulguların kronolojik tarifi, hastaya uygulanan tedavi ve işlemler, hastanın bu tedavi ve işlemlere verdiği yanıt ile devam eder.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi doğumdan sonra annenin durumu hakkındaki bilgileri içerir?

Postpartum Kayıtlar

Neonatal kayıt

Patoloji raporu

Ameliyat Raporu

Konsültasyon Raporları

Açıklama:

SAĞLIK KAYITLARININ YAPILARI
Postpartum kayıtları, doğumdan sonra annenin durumu hakkındaki bilgileri içerir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi niceliksel analiz işlemlerindendir?

Hasta tanımlayıcı numarası kağıda dayalı her bir formun ön ve arka kısmında yer aldığı ve doğru olduğu kontrol edilmelidir.

Bir hasta için farklı sağlık çalışanları tarafından tutulan kayıtların tutarlı olup olmadığı analiz edilmelidir.

Hastaya uygulanan ilaç tedavileriyle, istemlerin, eczane kayıtlarının tutarlı olup olmadığı karşılaştırılmalıdır.

Farklı zaman aralıklarında tutulan kayıtların hastanın genel sağlık durumunu yansıtıp yansıtmadığına karar vermek için yatan hasta kayıtları gözden geçirilmelidir.

Hasta ya da hastanın ailesiyle, birkaç gün ya da belli bir zaman sonra görüşülmelidir. Hastanın demografik bilgileri, tıbbi öyküsünün doğruluğu gözden geçirilmelidir.

Açıklama:

VERİ KALİTESİNİ SAĞLAMA YÖNTEMLERİ
Hasta tanımlayıcı numarası kağıda dayalı her bir formun ön ve arka kısmında yer aldığı ve doğru olduğu kontrol edilmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 28

I. Klinik laboratuvar kayıtları
II. Probleme yönelik tıbbi kayıtlar
III. kaynağa yönelik tıbbi kayıtlar
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri sağlık kayıtlarının yapıları arasında yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 29

S (subjektif); hasta tarafından ifade edilen şikâyetler,
O (objektif); hekim veya hemşirenin bulguları,
A (assesment); tanı gibi test sonuçları ya da sonuçlar,
P (plan); tıbbi tedavi planı

Yukarıda verilen özellikler aşağıdakilerden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?

Kaynağa Yönelik Tıbbi Kayıtlar

Probleme Yönelik Tıbbi Kayıtlar

Zamana Yönelik Hasta Kayıtları

Özete ve Zamana Dayalı Kayıtlar

Klinik Laboratuar Kayıtları

Açıklama:

Probleme-yönelik tıbbi kayıtta her hastanın bir veya daha fazla problemi tanımlanır. Her problemin başında bir numara ve ilgili problemin adı vardır. Hastanın problemi kısaca SOAP olarak ifade edilen yapıya göre tanımlanır.
S (subjektif); hasta tarafından ifade edilen şikâyetler,
O (objektif); hekim veya hemşirenin bulguları,
A (assesment); tanı gibi test sonuçları ya da sonuçlar,
P (plan); tıbbi tedavi planı
Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Hibrit bir yapıda, yatan hastalar için veri akışı belgeler açısından düşünüldüğünde kayıtların tıbbi kayıt birimine gönderilmesi hangi aşamanın ardından bir sonraki basamak olarak gerçekleşir?

Hastanın taburcu işlemleri

Trankripsiyon işlemleri

Tıbbi dokümantasyon

Hasta indeksi

Birincil kayıt oluşturma

Açıklama:

Bu bilgiler doğrultusunda cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Amerikan Sağlık Bilgi Yönetimi Derneği (AHIMA) tarafından geliştirilen “Veri Kalitesi Modeli” ne göre verilerin kalitesini belirleyen özellikler arasında yer almaz?

Doğruluk

zamanlılık

okunabilirlik

Açıklık

detaylılık

Açıklama:

Sağlık kayıtlarından elde edilen verilerin kullanılabilmesi için kaliteli olması gereklidir. Veri kalitesini belirlemede, Amerikan Sağlık Bilgi Yönetimi Derneği (AHIMA) tarafından belirlenen “veri kalitesi modeli” ve Tıbbi kayıt Enstitüsü (MRI) tarafından belirlenen standartlar bulunmaktadır.
Tıbbi Kayıt Enstitüsü standartları şunlardır:
• Hastanın tek tanımlayıcı numarası, tıbbi kayıt sisteminde yer alan tüm kayıtlarda bulunmalıdır.
• Kayıtlar; güncel, tam ve tutarlı olmalıdır
• Kayıt sistemi, verilerin paylaşımına izin vermelidir.
• Veriler, hastanın ihtiyaç duyduğu yerde ve zamanda erişilebilir olmalıdır.
• Kayıtların güvenliği ve mahremiyeti sağlanmalı, yasal sorumluluklar belirlenmelidir.
AHIMA tarafından geliştirilen “Veri Kalitesi Modeli” ne göre verilerin kalitesini belirleyen özellikler şunlardır: Doğruluk, güvenilirlik, tamlık, zamanlılık, erişilebilirlik, okunabilirlik, erişilebilirlik, kapsamlılık, tutarlılık, detaylılık.
Cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Aşağıda verilen veri kalitesi sağlama yöntemlerinden hangisi niceliksel analiz başlığı altında yer alır?

Hastaya uygulanan ilaç tedavileriyle, istemlerin, eczane kayıtlarının tutarlı olup olmadığı karşılaştırılmalıdır.

Hastanın öyküsü ve fiziksel muayene bulguları, onaylanmış ve uygun düzenlemelerin gerektirdiği süre içerisinde dokümante edilmelidir.

Başvuru formu, fiziksel muayene, ameliyat ve patoloji raporları, bakım planları ve çıkış özetinde bulunan tanıyla ilgili gözle görülür/anlaşılır belge tutarsızlıkları gözden geçirilir.

Hastaya uygulanan ilaç tedavileriyle, istemlerin, eczane kayıtlarının tutarlı olup olmadığı karşılaştırılmalıdır.

Farklı zaman aralıklarında tutulan kayıtların hastanın genel sağlık durumunu yansıtıp yansıtmadığına karar vermek için yatan hasta kayıtları gözden geçirilmelidir.

Açıklama:

Niceliksel analiz aşağıdaki işlemlerden oluşur:
• Hasta tanımlayıcı numarası kağıda dayalı her bir formun ön ve arka kısmında yer aldığı ve doğru olduğu kontrol edilmelidir.
• Tüm gerekli izinler ya da onaylar; özel tıbbi girişimler, fotoğraflar, deneysel tedaviler, ve otopsi de dahil olmak üzere tüm işlemler için alınan onaylar hasta veya yasal temsilcisi tarafından imzalı ya da onaylanmış olmalıdır.
• Hastanın hastaneye geldiği andaki varsa tanıları, taburcu olduğu andaki ana tanısı, ek tanıları ve uygulanan işlemler ilgili formlarda, uygun yerlerde yazılmalıdır. Bu bilgiler doktor ya da yetkili klinisyen tarafından tamamlanmış ve onaylanmış olmalıdır.
• Çıkış özeti, zamanında ve istenen formatta yazılmalı ve onaylanmalıdır.
• Hastanın öyküsü ve fiziksel muayene bulguları, onaylanmış ve uygun düzenlemelerin gerektirdiği süre içerisinde dokümante edilmelidir.
• Konsültasyon raporları, konsültasyon istendiğinde hazırlanmalı ve onaylanmalıdır.
• Doktorlar tarafından istenen bütün tanısal testler ve sonuçları içeren raporlar zamanında hazırlanmalıdır. Bu testler ve raporlar, doktor istemleri ve faturalarla karşılaştırılarak sağlık kayıtlarında yer alması sağlanmalıdır.
• İlk değerlendirmedeki gözlem notu, taburcu edildiğindeki gözlem notu ve hastanın bakımıyla ilgili diğer gözlem notları hastanın bakım süreci boyunca hekim ya da klinisyenler tarafından dokümante edilmelidir.
• Hekim tarafından yapılan tüm istemler imzalanmalı ve onaylanmalıdır. Hastanın
giriş anındaki ve tüm istemleri, kayıtlarında yer almalıdır. Hastaya ait tüm konsültasyon istemleri, tanısal testler ve işlemler için alınan raporlar oluşturulduğu anda kayıtlarda yer alması sağlanmalıdır.
• Ameliyatlar, işlemler ya da tedaviye ilişkin raporlar yapılan tüm işlemleri kapsayacak şekilde düzenlenmeli ve kaydedilmelidir.
• Patoloji raporu, vücuttan doku alındığında hemen oluşturulmalı ve kaydedilmelidir.
• Preoperatif, operatif ve postoperatif anestezi raporları zamanında oluşturulmalı ve kaydedilmelidir.
• Hemşirelik ya da yardımcı sağlık personelinin raporları ve notları zamanında oluşturulmalı ve kaydedilmelidir.
• Hastanın tedavisiyle ilgili doğum, yenidoğan akıl sağlığı ya da rehabilitasyon birimleri gibi özel birimlerin raporları zamanında hazırlanmalı ve kaydedilmelidir.
• Hastaya ait otopsi ön raporu ve otopsi kesin raporları zamanında oluşturulmalı ve onaylanmalıdır.
Cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Tedavi planları
Veri tabanı
Ödeme bilgileri
Gözlem notları

Yukarıdakilerden hangileri probleme yönelik hasta kayıtlarının temel unsurlarındadır?

III ve IV

II ve III

I ve IV

I, II ve IV

I, II ve III

Açıklama:

Probleme yönelik hasta kayıtları veri tabanı, problem listesi, tedavi planları ve gözlem
notları olmak üzere dört temel unsuru içerir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi idari ve demografi verilerin içeriklerindendir?

Patoloji Raporu

Hastanın tıbbi öyküsü

Laboratuar testleri

Radyolojik değerlendirmeler

Tedaviye İzin Verme onayı

Açıklama:

İdari ve demografik veriler kâğıda dayalı sistemlerde genellikle en ön sayfada yer alırken,
elektronik sağlık kayıtlarında giriş ekranlarında yer alır. Bu veriler, hastayı ve hastanın sosyal güvenlik bilgilerini, ödemeye esas bilgilerini ve diğer yönetimsel bilgilerini kapsamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Tedaviye ilişkin laboratuar testleri
Hastanın geçmiş hastalık öyküleri
Radyolojik değerlendirmeler
Yardımcı sağlık uygulamalar

Yukarıdakilerden hangileri hekim istemlerini ve hastanın ilaç kayıtlarını içermektedir.

I, III ve IV

I, II ve III

I ve IV

III ve IV

II ve III

Açıklama:

Hekimler, hastalarla ilgili istemlerini hemşirelere ya da diğer sağlık çalışanlarına doğrudan aktarırlar. İstemler, tedaviye ilişkin laboratuar testleri, radyolojik değerlendirmeler, ilaçlar ve diğer yardımcı sağlık uygulamalarını kapsar.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi Hemşirelerin yoğun bakım, koroner bakım gibi özel ünitelerde tuttuğu kayıtlardan oluşur?

Doğum Hikâyesi

Elektrokardiyografik Raporlar

Terapötik Hizmetlere yönelik notlar

Laboratuar Raporları

Birimler arası transfer kayıtları

Açıklama:

Hemşirelerin yoğun bakım, koroner bakım gibi özel ünitelerde tuttuğu kayıtlardan
oluşur. Bu kayıtlar;

Hemşire değerlendirmeleri

Hemşirelik bakım planı

Hemşire notları

Birimler arası transfer kayıtlarından oluşur.

Hemşirelerin yoğun bakım, koroner bakım gibi özel ünitelerde tuttuğu kayıtlardan
oluşur. Bu kayıtlar;

Hemşire değerlendirmeleri
Hemşirelik bakım planı
Hemşire notları
Birimler arası transfer kayıtlarından oluşur.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Aşağıdakilerde hangisi veri kalitesi modeline göre verilerin kalitesini belirleyen özelliklerden değildir?

Erişilebilirlik

Basitlik

Kapsamlılık

Tutarlılık

Detaylılık

Açıklama:

AHIMA tarafından geliştirilen “Veri Kalitesi Modeli” ne göre verilerin kalitesini belirleyen özellikler şunlardır: Doğruluk, güvenilirlik, tamlık, zamanlılık, erişilebilirlik, okunabilirlik, erişilebilirlik, kapsamlılık, tutarlılık, detaylılık.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi ve ya hangileri sağlık kayıtlarında ki verilerin doğru olmasına örnektir?
I. Veriyi toplayanlar arasında zamanında ve iyi bir iletişimin sağlanması.
II. Objektif olunması ve yanlılıktan uzak olunması gerekir.
III. Hastanın kayıtlarının tümünde kaydedilen tanıların aynı olmaması.

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

Hepsi

Açıklama:

Veri Kalitesi Sağlamayı gerçekleştirebileceksiniz.
Verinin doğru olmasına örnek olarak; • Kullanıcıların eğitimlerin yapılmış olması, ,
• Veriyi toplayanlar arasında zamanında ve iyi bir iletişimin sağlanması, • Verinin neden toplandığının bilinmesi, • Verinin standart hale getirilmesi ve tanımlanmış olması,
• Kaynağının belirlenmesi, • Objektif olunması ve yanlılıktan uzak olunması gerekir.

Doğru Cevap: C

Ünite 3

Soru 1

Aşağıda ICD-10 ile ilgili verilenlerden hangisi yanlıştır?

Dünya Sağlık Örgütü tarafından geliştirilen bir sistemdir.

Sınıflandırma sistemlerinin en çok bilineni ve en yaygın olarak kullanılandır.

Klinik uygulamaları içermemektedir.

Uzmanlık alanlarına ilişkin detaylı kodlamaya uygundur.

ICD-10, Hastalıkların ve İlgili Sağlık Sorunlarının Uluslararası İstatistiksel Sınıflandırması Onuncu Yenilenmiş Baskı olarak ifade edilmektedir.

Açıklama:

Sınıflandırma sistemlerinin en çok bilineni ve en yaygın olarak kullanılanı ICD-10’dur. ICD-10 sınıflama sisteminin genel bir yapıda olması, klinik uygulamaları içermemesi veuzmanlık alanlarına ilişkin detaylı kodlamaya uygun olmaması nedeniyle; ICD yapısı temel alınarak geliştirilmiş klinik uyarlamalar ve uzmanlık alanına özgü sınıflama sistemleri geliştirilmiştir. Dünya Sağlık Örgütü tarafından geliştirilen bir sistemdir. Kısaca, ICD-10 olarak tanımlanan sistemin adı; Hastalıkların ve İlgili Sağlık Sorunlarının Uluslararası İstatistiksel Sınıflandırması Onuncu Yenilenmiş Baskı olarak ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 2

ICD-10’ un temel yapısını 3 basamaklı hastalık kodları oluşturmaktadır.
Hastalıklarla ilgili detaylar hastalık koduna bir basamak daha ilave edilerek verilir.
İlk basamakta bir rakam, ikinci basamak bir harf ve ihtiyaç duyulan alt basamaklar için tekrar rakamdan oluşan kodlama yapısına sahiptir.

Yukarıda ICD-10’un yapı ve özellikleri ile verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

ICD-10, İlk basamakta bir harf ve diğer iki basamakta 0-9 arasında yer alan rakamlardan oluşan alfanümerik kodlama yapısına sahiptir. ICD-10’ un temel yapısını 3 basamaklı hastalık kodları oluşturmaktadır. Hastalıklarla ilgili detaylar hastalık koduna bir basamak daha ilave edilerek verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıda kodlama aşamaları ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Kodlamada birinci aşama, hastanın hastalığına ait ana tanı ve ek tanılar belirlenmesidir.

Kodlanacak tanı ve tanılara karar verdikten sonra alfabetik dizinde ana terimi bulunmalıdır.

Tanının semptomları veya belirtileri çoklu olarak kodlanmalıdır.

Kodlamada son aşama, eklemek gereken 4’üncü veya 5’inci karakterler kontrol edildikten sonra kod atanmasıdır.

Kodlamada birincil amaç, tıbbi durumu en iyi şekilde ifade edecek koda/kodlara dönüştürmektir.

Açıklama:

Tanının semptomları veya belirtileri gibi ilgisiz bilgilerin gelişigüzel çoklu kodlamasından kaçınılmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Sınıflandırmalar ailesi, yalnızca birinci basamak sağlık hizmetleri için kullanılır.
ICD’nin çekirdek yapısı üzerine kurulmuştur.
Bu yapı sayesinde birçok farklı uzmanlık alanının ihtiyacı olan detaylı sınıflama sistemleri geliştirilmiştir.

Yukarıda “sınıflandırmalar ailesi” kavramı ile ilgili verilenlerden hangisi doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I-II

I-III

II-III

Açıklama:

ICD’nin bilinen geleneksel mortalite ve morbidite istatistikleri çekirdek yapısı üzerine kurulan “sınıflandırmalar ailesi” kavramı geliştirilmiştir. Kullanıcılar ICD-10’a özgü olan bu yapı sayesinde birçok farklı uzmanlık alanının ihtiyacı olan detaylı sınıflama sistemleri geliştirilmiştir. Yalnızca birinci basamak sağlık hizmetleri için kullanılan bir kavram değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Sistemler: A: ICD-DA, B: ICD-O, C: ICHI, Açıklama: 1.Hastalıkların Uluslararası Sınıflandırması Dişçilik ve Stomatoloji Uyarlaması, 2. Uluslararası Sağlık Girişimleri Sınıflaması, 3. Onkoloji İçin Hastalıkların Uluslararası Sınıflandırması, Yukarıda A, B,C ile verilen sistemleri 1,2,3 ile verilen açıklamaları ile eşleştiriniz.

A-1, B-2, C-3

A-1, B-3, C-2

A-2, B-3, C-1

A-2, B-1, C-3

A-3, B-1, C-2

Açıklama:

ICD-O: Onkoloji İçin Hastalıkların Uluslararası Sınıflandırması, ICD-DA: Hastalıkların Uluslararası Sınıflandırması Dişçilik ve Stomatoloji Uyarlaması, ICHI: Uluslararası Sağlık Girişimleri Sınıflaması.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Hastalıkların ve İlgili Sağlık Sorunlarının Uluslararası İstatistiksel Sınıflandırması,
Nörolojik hastalıkların ICD-10’dakinden daha kapsamlı ve çok boyutlu sınıflama olanağı sağlamaktadır.
Alfabetik indeks, kodlayıcılara kapsam ve kapsam dışı yönlendirmeleri ile doğru ve oldukça spesifik kodlama olanağı sağlar

Yukarıda ICD-NA ile ilgili yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I-III

II-III

Açıklama:

ICD-NA, hastalıkların ve İlgili Sağlık Sorunlarının Uluslararası İstatistiksel Sınıflandırması değildir. Hastalıkların Uluslar arası Sınıflaması Nöroloji Uyarlamasıdır. Nörolojik hastalıkların ICD-10’dakinden daha kapsamlı ve çok boyutlu sınıflama olanağı sağlamaktadır. Alfabetik indeks, kodlayıcılara kapsam ve kapsam dışı yönlendirmeleri ile doğru ve oldukça spesifik kodlama olanağı sağlar.

Doğru Cevap: E

Soru 7

ICD-10-CA ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bu sistemde diğerlerinden farklı olarak hastalıkların; risk faktörlerini, mesleki ve çevresel faktörleri ve psiko-sosyal yönlerini açıklayıcı kodlamalar yapmak mümkündür.

Hastalık kodları diğer sistemlerden çok daha geniştir ve yaklaşık 60.000 tanı kodu içermektedir. Yalnızca tanıya yöneliktir.

Hastaya uygulanan tıbbi ve cerrahi işlemleri, kullanılan, uygulanan yöntemi, işlem yapılan bölgeyi, kullanılan malzeme ile birlikte bir bütün olarak kodlamaya olanak sağlamaktır.

Bu sistemin faydası, yapılan işlemi, tedavi uygulanan bölgeyi, kullanılan malzemeyi aynı anda kodlayarak tedaviyi ve kullanılan malzemeyi aynı anda görerek, hizmeti değerlendirme ve ödenen ücreti kontrol etme imkânı vermesidir.

Avustralya Ödeme sistemi (MBS) esas alır ve tüm cerrahi işlemler, medikal girişimler, yardımcı sağlık hizmetleri girişimlerini ve diş işlemlerini kapsar.

Açıklama:

ICD-10-CA, Bu sistemde diğerlerinden farklı olarak hastalıkların; risk faktörlerini, mesleki ve çevresel faktörleri ve psiko-sosyal yönlerini açıklayıcı kodlamalar yapmak mümkündür. ICD-10-CM, hastalık kodları diğer sistemlerden çok daha geniştir ve yaklaşık 60.000 tanı kodu içermektedir. Yalnızca tanıya yöneliktir. ICD-10-PCS, hastaya uygulanan tıbbi ve cerrahi işlemleri, kullanılan, uygulanan yöntemi, işlem yapılan bölgeyi, kullanılan malzeme ile birlikte bir bütün olarak kodlamaya olanak sağlamaktır. ICD-10-PCS sisteminin faydası yapılan işlemi, tedavi uygulanan bölgeyi, kullanılan malzemeyi aynı anda kodlayarak tedaviyi ve kullanılan malzemeyi aynı anda görerek, hizmeti değerlendirme ve ödenen ücreti kontrol etme imkânı vermesidir. ACHI’nin yapısında, Avustralya Ödeme sistemi (MBS) esas alır ve tüm cerrahi işlemler, medikal girişimler, yardımcı sağlık hizmetleri girişimlerini ve diş işlemlerini kapsar.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Bir hastanede tedavi gören hasta tipleri ile hastanede ihtiyaç duyulan kaynaklar arasında klinik açıdan anlamlı ilişkilendirme sağlayan bir hasta sınıflandırma sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Prosedür Sınıflama Sistemi

Tanı ilişkili guruplar

Vaka karması

Tabular liste

Sınıflandırmalar ailesi

Açıklama:

Tanı ilişkili gruplar; bir hastanede tedavi gören hasta tipleri ile hastanede ihtiyaç duyulan kaynaklar arasında klinik açıdan anlamlı ilişkilendirme sağlayan bir hasta sınıflandırma sistemidir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Yanda verilen detaylandırma tablosu hangi ICD’ye aittir?

ICD-DA

ICD-O

ICD-10-NA

ICD-10-AM

ICD-10-CA

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 10

Yanda verilen detaylandırma tablosu hangi ICD’ye aittir?

ICD-DA

ICD-O

ICD-10-NA

ICD-10-AM

ICD-10-CA

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 11

Yanda verilen detaylandırma tablosu hangi ICD’ye aittir?

ICD-DA

ICD-O

ICD-10-NA

ICD-10-AM

ICD-10-CA

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 12

Yukarıda verilen ICD-10 Sınıflandırmalar Ailesi Kavramında "Uzmanlığa dayalı uyarlamalar" hangi numara ile gösterilmektedir?

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 13

Aşağıdakilerden hanisi ICD-10 Kodlama sürecinde ilk aşamada gerçekleşir?

Kodlanacak tanı ve tanılara karar verdikten sonra alfabetik dizinde ana terimi bulunur.

Hastanın hastalığına ait ana tanı ve ek tanılar belirlenir.

Çapraz referanslar için açıklamaları izlenir.

Tabular listeden kod kontrol edilir.

Eklenmesi gerekebilecek 4’üncü veya 5’inci karakterler kontrol edilir.

Açıklama:

ICD-10 Kodlama Aşamaları Kodlama Süreci İki Aşamada Gerçekleşir: Birinci aşamada, hastanın hastalığına ait ana tanı ve ek tanılar belirlenir. Ana tanı ve ek tanıların doğru belirlenmesi kodlamanın temelini oluşturur. Ana tanı: Sağlık hizmetinin verilmesinin nedeni olan, araştırma sonucunda ulaşılan tanıdır. Ek tanı ise; sağlık hizmeti sırasında var olan ya da gelişen hastanın yönetimini etkileyen diğer durumlardır

Doğru Cevap: B

Soru 14

Yanda verilen simgenin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir hastalığın etiyolojisini veya altta yatan sebebini açıklayan kodu belirtir.

Bir hastalığın belirtisini açıklayan kodu belirtir ve daima uygun etiyoloji kodu ile birlikte atanmalıdır

Bir terimi açıklamada ya da bir hariç teriminin başvurduğu kodu içerecek şekilde kullanılmıştır

Eşanlamlıları, alternatif sözcükleri ya da açıklayıcı cümleleri açıklamada, önceki notlara başvuru için, daha önceden belirtilmiş dört karakterli alt bölümlere başvuru için kullanılır.

Kodlayıcıya bir dördüncü karakterin bulunduğunu ve onun, uygun kategoride aranması gerektiğini belirtir

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 15

ICD-10’un sınıflandırma yapısında bulunan birinci düzey tablosunda verilen "Kulak Ve Mastoid Oluşum Hastalıkları" kaç numara ile gösterilmiştir?

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 16

Hastane Bilgi Sistemi

Veritabanı

Hastane Yönetimi

Malzeme Yönetimi Sistemleri

Karar Destek Sistemleri

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi hasta kabulün alt işlevlerinden değildir?

Randevu planlama

İdari kabul

Tanı ve işlemlerin kodlanması

Enformasyon

Klinik kabul

Açıklama:

Hasta kabulün alt işlevleri şunlardır:

Randevu planlama

Hasta kimliğini tespit etme

İdari kabul

Klinik kabul

Enformasyon

Hasta kabulün alt işlevleri şunlardır:

Randevu planlama
Hasta kimliğini tespit etme
İdari kabul
Klinik kabul
Enformasyon

Doğru Cevap: C

Soru 18

klinik bilgi sistemleri
Yönetimsel ve finansal sistemler
Stratejik karar destek sistemleri
Çevresel işbirliği sistemleri

Yukarıdakilerden hangileri hastane bilgi sisteminin türlerindendir?

I ve IV

Yalnız I

II, III ve IV

I, II ve III

I ve III

Açıklama:

HBS; klinik bilgi sistemleri, yönetimsel ve finansal sistemler ve stratejik karar destek sistemleri şeklinde üç başlık altında toplanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi malzeme yönetimi sistemlerinin işlevlerindendir?

Finansal raporlama

Proje yönetimi

İş akışının izlenmesi

Verilen ilaçların kayıtları

Envanter kontrolü

Açıklama:

Malzemenin satın alınması, depolanması, stok kontrolü, yiyecek listelerinin hazırlanması ve denetimi, kullanılan araç-gereçlerin bakımlarının planlanması malzeme yönetiminin konularındandır ve hastanelerde malzeme yönetimi bilgi sistemleri şu amaçlar için kullanılmaktadır:
Malzeme ihtiyaç planlaması,
Sipariş verme,
Envanter kontrolü,
Satınalma,
Hasta bakımına dağıtılan malzemelerin maliyetleri için ödenek ayırma.

Doğru Cevap: E

Soru 20

................ hasta ile ilgili bilgileri toplayan örgütleyen ve hekimin kullanımına sunan bilgi sistemleridir.

Aktif karar destek

Bilgi yönetimi araçları

Pasif karar destek sistemi

Uyarı sistemleri

Uzman sistemler

Açıklama:

Pasif karar destek sistemi, hasta ile ilgili bilgileri toplayan örgütleyen ve hekimin kullanımına sunan bilgi sistemleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi ofis otomasyonu uygulamalardandır?

Verimli ve etkili mali alt bilgi sistemleri geliştirmek

Proje yönetimi

Otomatik olarak görev denetiminin sağlanması

İnsan gücü planlaması

Bütçeleme ve harcama raporları

Açıklama:

Ofis otomasyonu uygulamaları şunları kapsamaktadır:

Mesajların geliştirilmesi,

Elektronik posta,

Takvim ve görüşme programlarının sürdürülmesi,

Proje yönetimi,

Yönetimi bilgilendirme.

Ofis otomasyonu uygulamaları şunları kapsamaktadır:

Mesajların geliştirilmesi,
Elektronik posta,
Takvim ve görüşme programlarının sürdürülmesi,
Proje yönetimi,
Yönetimi bilgilendirme.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Hastalıklarla ilgili istatistik çalışmalarının geçmişi kaç yıl öncesine kadar dayanmaktadır?

170

300

Açıklama:

SINIFLANDIRMA VE KODLAMA SİSTEMLERİ
Hastalıklarla ilgili istatistik çalışmalarının geçmişi 300 yıl öncesine kadar dayanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Sınıflandırma sistemlerinin en çok bilineni ve en yaygın olarak kullanılanı ICD-10 hangi yılda uygulamaya girmiştir?

1955

1967

1975

1993

2010

Açıklama:

SINIFLANDIRMA VE KODLAMA SİSTEMLERİ
Sınıflandırma sistemlerinin en çok bilineni ve en yaygın olarak kullanılanı ICD-10 1993'te uygulamaya girmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

ICD-10’un sınıflandırma yapısında kaç düzey bulunmaktadır?

Açıklama:

SINIFLANDIRMA VE KODLAMA SİSTEMLERİ
ICD-10’un sınıflandırma yapısında 5 düzey bulunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 25

ICD-10'un sınıflandırmasında hastalıkların genel olarak sınıflandırıldığı birinci düzey kaç bölümden oluşmaktadır?

Açıklama:

SINIFLANDIRMA VE KODLAMA SİSTEMLERİ
Birinci düzey; hastalıkların genel olarak sınıflandırıldığı 21 bölümden oluşmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 26

ICD-10’da Dolaşım Sistemi Hastalıkları bölümü için hangi alfanümerik kodlara yer verilmiştir?

I00-I99 arasındaki

H00-H59 arasındaki

G00-G99 arasındaki

F00-F99 arasındaki

E00-E89 arasındaki

Açıklama:

ICD-10 Yapısı ve Özellikleri
Dolaşım Sistemi Hastalıkları: Bu bölüm için I00-I99 arasındaki alfanümerik kodlara yer verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

ICD-10’da Endokrin, Nütrisyonel ve Metabolik Hastalıklar bölümü için hangi alfanümerik kodlara yer verilmiştir?

E00-E89 arasındaki

F00-F99 arasındaki

G00-G99 arasındaki

H00-H59 arasındaki

H60-H95 arasındaki

Açıklama:

ICD-10 Yapısı ve Özellikleri
Endokrin, Nütrisyonel ve Metabolik Hastalıklar: Bu bölüm için E00-E89 arasındaki alfanümerik kodlara yer verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 28

ICD-10’da Sinir Sistemi Hastalıkları bölümü için hangi alfanümerik kodlara yer verilmiştir?

G00-G99 arasındaki

F00-F99 arasındaki

E00-E89 arasındaki

J00-J99 arasındaki

I00-I99 arasındaki

Açıklama:

ICD-10 Yapısı ve Özellikleri
Sinir Sistemi Hastalıkları: Bu bölüm için G00-G99 arasındaki alfanümerik kodlara yer verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

ICD-10’da Solunum Sistemi Hastalıkları bölümü için hangi alfanümerik kodlara yer verilmiştir?

J00-J99 arasındaki

K00-K93 arasındaki

L00-L99 arasındaki

M00-M99 arasındaki

N00-N99 arasındaki

Açıklama:

ICD-10 Yapısı ve Özellikleri
Solunum Sistemi Hastalıkları: Bu bölüm için J00-J99 arasındaki kodlara yer verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi ICD-10'da bir hastalığın belirtisini açıklayan kodu belirtir ve daima uygun etiyoloji kodu ile birlikte atanmalıdır?

Yıldız simgesi *

Kama simgesi †

Parantezler ( )

Köşeli parantezler [ ]

Nokta Tire .-

Açıklama:

ICD-10 Kodlama Kuralları
* Yıldız simgesi: Bir hastalığın belirtisini açıklayan kodu belirtir ve daima uygun etiyoloji kodu ile birlikte atanmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi ICD-10'da bir hastalığın etiyolojisini veya altta yatan sebebini açıklayan kodu belirtir?

Kama simgesi †

Yıldız simgesi *

Parantezler ( )

Köşeli parantezler [ ]

Nokta Tire .-

Açıklama:

ICD-10 Kodlama Kuralları
† Kama simgesi: Bir hastalığın etiyolojisini veya altta yatan sebebini açıklayan kodu belirtir, daima uygun belirti kodu ile sıralanmış olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi bir hastanede gerçekleşen vakaların çeşitliliğini açıklayan kavrama verilen addır?

Vaka karması

Tanı ilişkili gruplar

Klinik kodlama

Sınıflandırma

Etiyoloji

Açıklama:

Kodlama Aşamalarını listeleyebileceksiniz.
Vaka Karması (Case-Mix); bir hastanede gerçekleşen vakaların çeşitliliğini ve karmaşıklığını açıklayan bir terimdir. Bu yöntem, bir hastanenin hasta çeşitliliği ile bir başka hastanenin hasta çeşitliliğini karşılaştırmakta kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Ünite 4

Soru 1

Tablo içerisindeki verilerin birbirleri ile iletişim kurabilmeleri amacıyla kullanılan benzersiz olması gerekmeyen alanlar aşağıdakilerden hangisidir?

Yabancı anahtar

İlişkisel veritabanı

Tablo

Bilgi

Veri

Açıklama:

Yabancı anahtar, tablo içerisindeki verilerin birbirleri ile iletişim kurabilmeleri amacıyla kullanılan benzersiz olması gerekmeyen alanlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Değişken uzunluklu alfasayısal verilerin tutulduğu alanlar için aşağıdakilerden hangisi kullanılır?

NUMBER

VARCHAR2

RAW

CLOB

BFILE

Açıklama:

Değişken uzunluklu alfasayısal verilerin tutulduğu alanlar için VARCHAR2 kullanılır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi Veri Tanımlama Dili'nin görevlerinden biridir?

Veri üstünde düzenlemeler yapmak.

Bir tabloya veri ekleme, güncelleme ve silme işlemleri yapmak.

Tablo, view gibi veritabanı nesneleri tanımlamak.

Girilmiş olan veriler üzerinde sorgulamalar yaparak istenilene ulaşmak.

VTYS'de tanımlı Roller ve kullanıcılar için ifade ve nesne kullanma izni tanımlamak.

Açıklama:

Veri Tanımlama Dili ile tablo, view gibi veritabanı nesneleri tanımlanır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Daha önceden oluşturulmuş bir tablonun yapısını değiştirmek için aşağıdaki komutlardan hangisi kullanılır?

DESCRIBE

CREATE

INSERT

SELECT

ALTER TABLE

Açıklama:

Daha önceden oluşturulmuş bir tablonun yapısını değiştirmek için ALTER TABLE komutu kullanılır.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Tablo içerisinde istenilen bir şarta uygun kayıtların listelenmesi istenirse aşağıdaki yardımcı sözcüklerden hangisi kullanılır?

HAVING

GROUP BY

FROM

WHERE

START

Açıklama:

Tablo içerisinde istenilen bir şarta uygun kayıtların listelenmesi istenirse "WHERE" yardımcı sözcüğü kullanılır.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Belirtilen sütundaki bütün değerlerin toplamını alan fonksiyonun genel kullanım şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Select SUM(sütun_adı) FROM tablo_adı;

Select MIN(sütun_adı) FROM tablo_adı;

Select AVG(sütun_adı) FROM tablo_adı;

Select COUNT(sütun_adı) FROM tablo_adı;

Select MAX(sütun_adı) FROM tablo_adı;

Açıklama:

Belirtilen sütundaki bütün değerlerin toplamını alan fonksiyonun genel kullanım şekli;
Select SUM(sütun_adı) FROM tablo_adı;

Doğru Cevap: A

Soru 7

REVOKE DELETE ON Hastalar FROM memur;
Yukarıdaki örneğe göre memur kullanıcısına hangi görev verilmiştir?

Hastalar tablosunda silme yapma yetkisi verilmiştir.

Kullanıcı oluşturma yetkisi verilmiştir.

Hastalar tablosunda silme yapma yetkisi geri alınmıştır.

Rol oluşturma yetkisi verilmiştir.

Hastalar tablosu üzerinde seçme işlemi yapma hakkı verilmiştir.

Açıklama:

"REVOKE DELETE ON Hastalar FROM memur;" memur kullanıcısından Hastalar tablosunda silme yapma yetkisi geri alınmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 8

IBM sunucularında kullanılan veritabanı aşağıdakilerden hangisidir?

Oracle

Progress

SQL Server

DB2

Access

Açıklama:

IBM sunucularında kullanılan veritabanı DB2'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Ülkemizde çok kullanılan programlardan biri olan MS Access ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Açık kod bir yazılımdır.

Genellikle Unix-Linux temelli Web uygulamalarında tercih edilir.

Orta ve büyük ölçeklidir.

Daha çok yüksek ölçekli uygulamalarda tercih edilir.

İşletim sisteminin sağladığı güvenlik seçeneklerini kullanır.

Açıklama:

MS Access: Çoklu kullanıcı desteği yoktur. İşletim sisteminin sağladığı güvenlik seçeneklerini kullanır. Bir küçük ölçekli VTYS'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

SQL'de tekrar eden verilerin bir kere listelenmesi istenirse "select" komutuna aşağıdakilerden hangisi eklenmelidir?

Between

Distinct

From

Not

Açıklama:

SQL'de tekrar eden verilerin bir kere listelenmesi istenirse "select" komutuna distinct deyimi eklenmelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Tablo içerisindeki verilerin birbirleri ile iletişim kurabilmeleri amacı ile kullanılır.
Benzersiz olması gereken alanlardır.
Yapısal sorgulama dilidir.

Yukarıda temel veritabanı kavramlarından yabancı anahtar ile ilgili verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I-II

I-III

Açıklama:

Yabancı Anahtar (Foreign Key); tablo içerisindeki verilerin birbirleri ile iletişim kurabilmeleri amacı ile kullanılan benzersiz olması gerekmeyen alanlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıda veritabani yönetim sistemleri ile ilgili verilenlerden hangisi yanlıştır?

Aynı veri farklı kişilerin bilgisayarlarında tekrar tekrar tutulmaz.

Birden çok kullanıcı aynı anda aynı veriye erişemez.

Verinin isteyerek ya da yanlış kullanım sonucu bozulmasını önlemek için çok sıkı sınırlamalar mevcuttur.

Programcı, kullandığı verilerin yapısı ve organizasyonu ile ilgilenmek durumunda değildir.

Veritabanı yönetim sisteminde, veri bir tabloda tutulduğu için veri tutarlılığı sağlanmış olur.

Açıklama:

Veritabanı yönetim sistemi kullanılmadığı durumlarda veriye sıralı erişim yapılır. Yani birden çok kullanıcı aynı anda aynı veriye erişemez. Veritabanı yönetim sisteminde, verinin tutarlılığını ve bütünlüğünü bozmadan aynı veritabanına saniyede yüzlerce, binlerce erişim yapılabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

“Verilerin dosyalanması ve indexlenmesi gerçekleştirilir. Veritabanı içerisindeki dosya organizasyonu ve işlemlerin hızlı ve etkili bir biçimde gerçekleştirilmesi için gerekli yapıları belirler. Ortaya çıkan veritabanının kavramsal ve mantıksal tasarımda belirlenen gereksinimlere uygunluğu denetlenir.” Yukarıda özellikleri verilen veritabanı tasarımındaki aşamalardan hangisidir?

Gereklilik Analizi,

Kavramsal Tasarım-veri modellemesi,

Şematik Filtreleme,

Fiziksel Tasarım

Uygulama ve Güvenlik Tasarımı

Açıklama:

Fiziksel Tasarım: Verilerin dosyalanması ve indexlenmesi gerçekleştirilir. Veritabanı içerisindeki dosya organizasyonu ve işlemlerin hızlı ve etkili bir biçimde gerçekleştirilmesi için gerekli yapıları belirler. Ortaya çıkan veritabanının kavramsal ve mantıksal tasarımda belirlenen gereksinimlere uygunluğu denetlenir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi veritabanı tasarımında Mantıksal Tasarım aşamasında gerçekleştirilmez?

Hangi veri türlerinin kullanılacağı,

Verilerin tablolar içerisinde nasıl konumlandırılacağı

Hangi kullanıcının hangi veriye ulaşabileceğinin belirlenmesi

Anahtar veri seçimi,

Tablo satırlarının birbiriyle ilişkilendirilmesi,

Açıklama:

Mantıksal Tasarım Aşaması:
Hangi veri türlerinin kullanılacağı,
Verilerin tablolar içerisinde nasıl konumlandırılacağı,
Anahtar veri seçimi,
Tablo satırlarının birbiriyle ilişkilendirilmesi

Doğru Cevap: C

Soru 15

Kavramlar:

CHAR,
LONG,
VARCHAR2,

Açıklama:

2 GB’a kadar bilgi tutabilen karakter alanlar için kullanılır. Bir tabloda bu tipten ancak bir adet alan tanımlanabilir.
Sabit uzunluktaki alfasayısal verilerin tutulabildiği alanlar için kullanılır.
Değişken uzunluklu alfasayısal verilerin tutulduğu alanlar için kullanılır.

Oracle veritabanı ile ilgili yukarıda A, B, C ile verilen kavramları 1,2,3 ile verilen açıklamaları ile eşleştiriniz.

A-1, B-3, C-2

A-2, B-3, C-1

A-2, B-1, C-3

A-3, B-1, C-2

A-3, B-2, C-1

Açıklama:

CHAR (sayı): Sabit uzunluktaki alfasayısal verilerin tutulabildiği alanlar için kullanılır.
LONG: 2 GB’a kadar bilgi tutabilen karakter alanlar için kullanılır. Bir tabloda bu tipten ancak bir adet alan tanımlanabilir.
VARCHAR2 (sayı): Değişken uzunluklu alfasayısal verilerin tutulduğu alanlar için kullanılır.

Doğru Cevap: C

Soru 16

SQL’ün açılımı, Yapısal Sorgulama Dili’ dir.
Bu dil ile veritabanı üzerinde; veritabanının kendisini oluşturmak, tablo, kullanıcı oluşturmak gibi komutlar ve kayıt ekleme, düzeltme, silme gibi işlemler yapılabilir.
SQL, bir programlama dilidir.

SQL ile ilgili yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I-II

II-III

Açıklama:

SQL’ün açılımı, Yapısal Sorgulama Dili” dir. Bu dil ile veritabanı üzerinde; veritabanının kendisini oluşturmak, tablo, kullanıcı oluşturmak gibi komutlar ve kayıt ekleme, düzeltme, silme gibi işlemler yapılabilir. Ancak SQL, bir programlama dili değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Alt ifadeler:

Veri Sorgulama Dili
Veri Tanımlama Dili,
Veri İşleme Dili,

Açıklama:

Bu gruptaki komutlar kullanılarak, tablo, view (görünüm) gibi veritabanı nesneleri tanımlanır.
Veri üstünde düzenlemeler yapılır. Bir tabloya veri ekleme (INSERT), güncelleme (UPDATE) ve silme (DELETE) işlemlerini yapmayı sağlar.
SELECT en temel komutudur. Girilmiş olan veriler üzerinden, istenilene ulaşmak amacıyla kullanılır.

Yukarıda A, B, C ile verilen SQL alt ifadelerini 1,2,3 ile verilen açıklamaları ile eşleştiriniz.

A-1, B-3, C-2

A-2, B-3, C-1

A-2, B-1, C-3

A-3, B-2, C-1

A-3, B-1, C-2

Açıklama:

Veri Tanımlama Dili: Bu gruptaki komutlar kullanılarak, tablo, view (görünüm) gibi veritabanı nesneleri tanımlanır. Veri İşleme Dili: Veri üstünde düzenlemeler yapılır. Bir tabloya veri ekleme (INSERT), güncelleme (UPDATE) ve silme (DELETE) işlemlerini yapmayı sağlar. Veri Sorgulama Dili: SELECT en temel komutudur. Girilmiş olan veriler üzerinde sorgulamalar yaparak, istenilene ulaşmak amacıyla kullanılır.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi belirtilen sütundaki bütün değerlerin ortalamasını alır.

AVG Fonksiyonu

SUM Fonksiyonu

MAX Fonksiyonu

MIN Fonksiyonu

COUNT Fonksiyonu

Açıklama:

AVG Fonksiyonu, belirtilen sütundaki bütün değerlerin ortalamasını alır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi sistem ya da nesne haklarının kullanıcılara veya rollere atanması için kullanılan komuttur?

Create Role

Grant

Revoke

Create User

Rollback

Açıklama:

Grant komutu, sistem ya da nesne haklarının kullanıcılara veya rollere atanması için kullanılan komuttur.

Doğru Cevap: B

Soru 20

"üzerinde işlem yapılan tabloya ait kayıtları benzersiz olarak tanımlayan alanlardır"
Verilen tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?

Bilgi

Veritabanı

Birincil Anahtar

Tablo

Yabancı Anahtar

Açıklama:

Birincil Anahtar (Primary Key); üzerinde işlem yapılan tabloya ait kayıtları benzersiz olarak tanımlayan alanlardır. Örneğin Doktorlar tablosunda doktorları benzersiz biçimde tanımlayabilen en önemli öge şüphesiz ki Doktor_No’dur. Bir hastanede Ad, branş, ünvan gibi bilgileri aynı olabilecek bir çok doktor mevcut olabilir, fakat hiçbir doktorun, Doktor_No’su aynı olamaz.

Doğru Cevap: C

Soru 21

"bir kişinin kayıt etmeye değer bulduğu her türlü olay ve fikirdir."
Verilen tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?

Veri

Bilgi

Veritabanı yönetim sistemi

SQL

İlişkisel Veritabanı

Açıklama:

Veri; bir kişinin kayıt etmeye değer bulduğu her türlü olay ve fikirdir. Bilgisayarda veri depolamak istediğimizde çoğunlukla veritabanı yönetim sistemlerini kullanırız.
Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

"Genellikle Unix-Linux temelli Web uygulamalarında tercih edilen bir VTYS’dir."
Yukarıda sözü edilen VTYS aşağıdakilerden hangisidir?

DB/2

Oracle

Sybase

MySQL

MS Access

Açıklama:

MySQL: Genellikle Unix-Linux temelli Web uygulamalarında tercih edilen bir VTYS’dir. Açık kod bir yazılımdır. Küçük-orta ölçeklidir.
Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

"Programcı, kullandığı verilerin yapısı ve organizasyonu ile ilgilenmek durumunda değildir"
Veritabanı yönetim sistemleri pek çok yarar sağlar. Yukarıda sözü edilen bunlardan hangisidir?

Veri tekrarı

Veri tutarlılığı

Veri paylaşımı

Veri güvenliği

Veri Bağımsızlığı

Açıklama:

Veri Bağımsızlığı: Programcı, kullandığı verilerin yapısı ve organizasyonu ile ilgilenmek durumunda değildir. Veri bağımsızlığı, VTYS’lerin en temel amaçlarındandır.
Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Veritabanı tasarımı genel olarak 6 aşamadan oluşur.
Aşağıdaki aşamalardan hangisi diğerlerinden daha önce gelir?

Mantıksal Tasarım

Kavramsal Tasarım-veri modellemesi

Fiziksel Tasarım

Uygulama ve Güvenlik Tasarımı

Şematik Filtreleme

Açıklama:

I. Gereklilik Analizi
II. Kavramsal Tasarım-veri modellemesi
III. Mantıksal Tasarım
IV. Şematik Filtreleme
V. Fiziksel Tasarım
VI.Uygulama ve Güvenlik Tasarımı
Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

.............bir kuruluşun uygulama programlarının kullandığı işlevsel verilerin bütünüdür.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Server

Ağ yönetim

Veritabanı

Bulut işlemcisi

Yerel bilgisayar

Açıklama:

Veritabanı, bir kuruluşun uygulama programlarının kullandığı işlevsel verilerin bütünüdür.

Doğru Cevap: C

Soru 26

...............üzerinde işlem yapılan tabloya ait kayıtları benzersiz olarak tanımlayan alanlardır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Birincil Anahtar

Yabancı anahtar

İlişkili anahtar

Tekli anahtar

Sabit anahtar

Açıklama:

Birincil Anahtar (Primary Key); üzerinde işlem yapılan tabloya ait kayıtları benzersiz olarak tanımlayan alanlardır. Örneğin Doktorlar tablosunda doktorları benzersiz biçimde tanımlayabilen en önemli öge şüphesiz ki Doktor_No’dur. Bir hastanede Ad, branş, ünvan
gibi bilgileri aynı olabilecek bir çok doktor mevcut olabilir, fakat hiçbir doktorun, Doktor_No’su aynı olamaz.
Birincil Anahtar; üzerinde işlem yapılan tabloya ait kayıtları benzersiz olarak tanımlayan alanlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Sybase
Apptio
MS SQL
DB/2

Yukarıdakilerden hangileri ülkemizde kullanılan veritabanı programlarıdır?

I, II ve III

I, III ve IV

II ve IV

III ve IV

II ve IV

Açıklama:

Ülkemizde Çok Kullanılan VTYS Programları

Oracle: Daha çok yüksek ölçekli uygulamalarda tercih edilen bir VTYS’dir.

MS SQL Server: Bir orta ve büyük ölçekli VTYS’dir.

MySQL: Genellikle Unix-Linux temelli Web uygulamalarında tercih edilen bir VTYS’dir. Açık kod bir yazılımdır. Küçükorta ölçeklidir.

DB/2: IBM’in framework’lere yönelik büyük ölçekli VTYS’dir.
Sybase: Bir orta ve büyük ölçekli VTYS’dir. MS Access: Çoklu kullanıcı desteği yoktur. İşletim sisteminin sağladığı güvenlik seçeneklerini kullanır. Bir küçük ölçekli VTYS’dir.

Ülkemizde Çok Kullanılan VTYS Programları

Oracle: Daha çok yüksek ölçekli uygulamalarda tercih edilen bir VTYS’dir.
MS SQL Server: Bir orta ve büyük ölçekli VTYS’dir.
MySQL: Genellikle Unix-Linux temelli Web uygulamalarında tercih edilen bir VTYS’dir. Açık kod bir yazılımdır. Küçükorta ölçeklidir.
DB/2: IBM’in framework’lere yönelik büyük ölçekli VTYS’dir.
Sybase: Bir orta ve büyük ölçekli VTYS’dir. MS Access: Çoklu kullanıcı desteği yoktur. İşletim sisteminin sağladığı güvenlik seçeneklerini kullanır. Bir küçük ölçekli VTYS’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi veritabanı sistemlerinin sağladığı yararlardan değildir?

Programcı, kullandığı verilerin yapısı ve organizasyonu ile ilgilenmek durumunda değildir.

Verinin değiştirilmesine yönelik çok sıkı sınırlamalar getirilebilir.

Veriler tek bir tabloda tutulur.

Tüm kullanıcılar aynı anda veriye ulaşabilir.

Verilerin tüm kullanıcıların bilgisayarında tutulmasını sağlar.

Açıklama:

Veritabanı sistemlerinin sağladığı yararlar

Tüm kullanıcılar aynı anda veriye ulaşabilir.

Veriler tek bir tabloda tutulur.

Verinin değiştirilmesine yönelik çok sıkı sınırlamalar getirilebilir.

Programcı, kullandığı verilerin yapısı ve organizasyonu ile ilgilenmek durumunda değildir.

Veritabanı sistemlerinin sağladığı yararlar

Tüm kullanıcılar aynı anda veriye ulaşabilir.
Veriler tek bir tabloda tutulur.
Verinin değiştirilmesine yönelik çok sıkı sınırlamalar getirilebilir.
Programcı, kullandığı verilerin yapısı ve organizasyonu ile ilgilenmek durumunda değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Gereklilik Analizi
Fiziksel Tasarım
Kavramsal Tasarım-veri modellemesi
Şematik Filtreleme
Uygulama ve Güvenlik Tasarımı
Mantıksal Tasarım

Yukarıda veritabanı tasarımının aşamaları yer almaktadır.Aşağıdakilerden hangisinde veritabanı aşamaları doğru şekilde sıralanmıştır?

III-VI-IV-V-I-II

IV-III-V-VI-I-II

I-III-VI-IV-II-V

III-I-VI-V-III-IV

I-II-V-IV-III-VI

Açıklama:

Veritabanı tasarımı genel olarak 6 aşamadan oluşur ve aşamaları aşağıdaki gibidir:

Gereklilik Analizi

Kavramsal Tasarım-veri modellemesi

Mantıksal Tasarım

Şematik Filtreleme

Fiziksel Tasarım

Uygulama ve Güvenlik Tasarımı

Veritabanı tasarımı genel olarak 6 aşamadan oluşur ve aşamaları aşağıdaki gibidir:

Gereklilik Analizi
Kavramsal Tasarım-veri modellemesi
Mantıksal Tasarım
Şematik Filtreleme
Fiziksel Tasarım
Uygulama ve Güvenlik Tasarımı

Doğru Cevap: C

Soru 30

Veriyi mantıksal düzeyde düzenlemek için; kullanılan kavramlar, yapılar ve işlemler topluluğuna..............denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

İşlemsel veritabanı

Düzenli veri

Sistemli veri

Veri Modeli

Mantıksal veritabanı

Açıklama:

Veriyi mantıksal düzeyde düzenlemek için; kullanılan kavramlar, yapılar ve işlemler topluluğuna “Veri Modeli” denir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Hiyerarşik veri modeli
Ağ veri modeli
Bağımsız veri modeli
İlişkisel veri modeli

Yukarıdakilerden hangileri veri modellerindendir?

III ve IV

I ve III

I, II, III ve IV

II ve IV

I, II ve IV

Açıklama:

Şu ana dek birçok veri modeli geliştirilmiştir. Bunlar;

Hiyerarşik veri modeli,

Ağ (network) veri modeli,

İlişkisel veri modeli,

Nesneye yönelik veri modeli.

Sayılan bu veri modellerinin içinde en yaygın kullanılanı, ilişkisel veri modelidir. Günümüzde kullanılan VTYS’lerin hemen hemen tümü ilişkisel veri modeline dayalıdır. Son zamanlarda ortaya çıkan nesneye yönelik veri modeli, ilişkisel veri modeli ile birlikte bazı VTYS’lerde kullanılmaktadır.
Şu ana dek birçok veri modeli geliştirilmiştir. Bunlar;

Hiyerarşik veri modeli,
Ağ (network) veri modeli,
İlişkisel veri modeli,
Nesneye yönelik veri modeli.

Doğru Cevap: E

Soru 32

SQL'de belirtilen bir sütundaki bütün değerleri toplamak için aşağıdaki fonksiyonlardan hangisi kullanılmalıdır?

SUM Fonksiyonu

MAX Fonksiyonu

SELECT Komutu

AVG Fonksiyonu

COUNT Fonksiyonu

Açıklama:

SUM Fonksiyonu; belirtilen sütundaki bütün değerlerin toplamını alır. Genel kullanım şekli;
Select SUM(sütun_adı) FROM tablo_adı;

Doğru Cevap: A

Soru 33

SQL'de Sistem ya da nesne haklarının kullanıcılara veya rollere atanması için aşağıdaki komutlardan hangisi kullanılmalıdır?

HAVING Deyimi

GRANT Komutu

CREATE USER Komutu

CREATE ROLE Komutu

REVOKE Komutu

Açıklama:

GRANT Komutu; sistem ya da nesne haklarının kullanıcılara veya rollere atanması için kullanılan komuttur.
GRANT DELETE ON Hastalar TO memur;
Yukarıdaki örnekte memur kullanıcısına Hastalar tablosunda silme yapma yetkisi verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

A varlık kümesinin bir elemanı, B varlık kümesinin birden fazla elemanı ile ilişki kurabiliyor ve B varlık kümesinin bir elemanı, A varlık kümesinin birden fazla elemanı ile ilişki kurabiliyorsa, bu ilişki türü aşağıdakilerden hangisidir?

1-1

1-m

1-n

n-1

m-n

Açıklama:

Çoğa-Çok (m-n) ilişki A varlık kümesinin bir elemanı, B varlık kümesinin birden fazla elemanı ile ilişki kurabiliyor ve B varlık kümesinin bir elemanı, A varlık kümesinin birden fazla elemanı ile ilişki kurabiliyorsa, bu ilişki türü çoğa-çok ilişki türüdür. Çoğa-çok ilişki kısaca m-n ilişki olarak da adlandırılabilir. Örneğin doktor ile hasta varlık kümeleri arasında muayene eder ilişkisi Şekil 4.7’de görüldüğü gibi çoğa-çok ilişkidir. Çünkü bir doktor birden fazla hastayı muayene edebilirken, bir hasta birden fazla doktora muayene olabilir.
Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

SQL'de veri tabanındaki tablo veya tablolardan istenilen özellikteki verileri seçip listeleme için aşağıdaki komutlardan hangisi kullanılmalıdır?

GROUP BY Deyimi

HAVING Deyimi

SELECT Komutu

REVOKE Komutu

Rollback Komutu

Açıklama:

SELECT Komutu; veri tabanındaki tablo veya tablolardan istenilen özellikteki verileri seçip listeleme için kullanılan komuttur.

Doğru Cevap: C

Soru 36

"2 GB’a kadar boyuta sahip değişken uzunluklu ikili verileri ifade etmekte kullanılır"
Yukarıda tanımı verilen veri tipi Oracle veritabanı veri tiplerinden hangisidir?

DATE

LONG

BFILE

LONG RAW

VARCHAR2

Açıklama:

LONG RAW: 2 GB’a kadar boyuta sahip değişken uzunluklu ikili verileri ifade etmekte kullanılır

Doğru Cevap: D

Soru 37

Açılımı “Structured Query Language” yani “Yapısal Sorgulama Dili” olan SQL, veritabanı işlemleri ile ilgili komutlardan oluşan bir dildir.
SQL Temelde 4 alt ifade grubundan oluşur.
"SELECT en temel komutudur."
Verilen bilgi hangi alt ifade grubuna aittir?

Veri Tanımlama Dili

Veri İşleme Dili

Veri Sorgulama Dili

Veri Şifreleme Dili

Veri Kontrol Dili

Açıklama:

Veri Sorgulama Dili: (Data Query Language = DQL): SELECT en temel komutudur. Girilmiş olan veriler üzerinde sorgulamalar yaparak, istenilene ulaşmak amacıyla kullanılır.
Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Grup by deyimi kullanılırken, sorguda koşul verilmesi gerekiyorsa aşağıdakilerden hangisi kullanılır?

ALTER TABLE Komutu

HAVING Deyimi

SUM Fonksiyonu

INSERT Komutu

COUNT Fonksiyonu

Açıklama:

Grup by deyimi kullanılırken, sorguda koşul verilmesi gerekiyorsa HAVING kullanılır. HAVING deyimi GROUP BY deyimi ile gruplanan kayıtlar üzerinde kısıtlama yapmayı sağlar.
Genel kullanım şekli; SELECT [ DISTINCT | ALL ] FROM [ WHERE <şart> ] [ GROUP BY ] [ HAVING < grup kısıtlaması>]

Doğru Cevap: B

Soru 39

Yukarıda verilen resim hangi işlemi göstermektedir?

Hastalar ve Doktorlar tablolarının birleştirilmesi (join)

Hastalar ve Doktorlar tablolarının takma ad verilerek birleştirilmesi (join)

Görünüm (view) oluşturulması

Görünümden select komutu ile sorgulama yapılması

Select komutu ile Doktorlar tablosundaki tüm kayıtların listelenmesi

Açıklama:

Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Ünite 5

Soru 1

"Enformasyon ve bilginin sunulması" HBS'nin hangi işlevinin alt işlevidir?

Hasta Kabul

Hastanın Tedavisinin Planlanması ve Düzenlenmesi

İstem Girişi ve Bulguların İletilmesi

Tanı ve Tedavi İşlemlerinin Uygulanması

Klinik Dokümantasyon

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi HBS'nin "Hastane Yönetimi" işlevinin alt işlevlerinden biridir?

İşlerin genel organizasyonu

Malzeme ve ilaç yönetimi

Planlama ve kaynak tahsisi

Maliyet-performansı muhasebesi

Ofis iletişim desteği

Açıklama:

Hastane Yönetimi Hastane yönetimi hasta bakımı organizasyonu destekler ve hastanenin mali olarak yaşamını sürdürmesini sağlar. Hastane yönetiminin alt işlevleri şunlardır:
• Kalite yönetimi:

Kontrol ve bütçeleme:

• Maliyet-performansı muhasebesi:
• Finansal Muhasebe:
• İnsan kaynakları yönetimi:
• Genel istatistik analizi:

Doğru Cevap: D

Soru 3

"Yatan hastalar için gelişmiş yatak rezervasyonu ve ön kabul süreçleri oluşturma" Yönetim Bilgi Sistemleri'nin hangi işlevinde yer alır?

İnsan kaynakları yönetimi bilgi sistemi

Malzeme yönetimi sistemleri

Programlama sistemleri

Ofis otomasyonu

Muhasebe ve finansal yönetim sistemleri,

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 4

"İnsan gücü planlaması" aşağıdakilerden hangisinin kullanıldığı bir alandır?

Programlama Sistemleri

İnsan Kaynakları Yönetimi Sistemleri

Muhasebe ve Finansal Yönetim Sistemleri

Malzeme Yönetimi Sistemleri

Ofis Otomasyonu

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 5

"Proje yönetimi" aşağıdakilerden hangisinin uygulamaları içerisindedir?

Programlama Sistemleri

İnsan Kaynakları Yönetimi Sistemleri

Muhasebe ve Finansal Yönetim Sistemleri

Malzeme Yönetimi Sistemleri

Ofis Otomasyonu

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 6

"Bu sistemleri kullanacak personelin dikkatlice seçilmiş ve iyi yetiştirilmiş kişilerden olması" şartı aşağıdaki hangi sistem için geçerlidir?

Klinik Bilgi Sistemleri

Laboratuvar Bilgi Sistemleri

Eczane Bilgi Sistemleri

Radyoloji Bilgi Sistemleri

Hemşirelik Bilgi Sistemleri

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi bir bilgi sistemi adının kısaltması değildir?

KBS

LBS

PABS

EBS

İKYBS

Açıklama:

Picture Archiving and Computer Systems - PACS
a. Klinik B S
b. Laboratuar B S
d. Eczane B S
e. İnsan Kaynakları Yönetimi B S

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aktif karar destek sistemi kaç gruba ayrılır?

Açıklama:

Aktif karar destek sistemi, hekime tanı koyma ve tedavi planı geliştirmede doğrudan yol gösterir. Sistem hasta verileri ile tıbbi bilgileri birleştirerek hekimlere karar önerileri sağlamaktadır ve uzman sistemler, bilgi yönetimi için araçlar ve anımsatma, uyarı sistemleri olarak 3 guruba ayrılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

"Hastanın yaşam sinyallerini sürekli olarak izlemek ve periyodik olarak fizyolojik verilerini göstermek işlevini üstlenmektedir." Bahsi geçen sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Klinik İletişim Sistemleri

Bilgisayar Destekli Hasta Takip Bilgi Sistemi

Anımsatma ve Uyarı Sistemleri

Bilgi Yönetimi İçin Araçlar

Uzman sistemler

Açıklama:

Bilgisayar Destekli Hasta Takip Bilgi Sistemi Bilgisayarlar özellikle yoğun bakım ünitelerinde hastanın durumunu izlemek amacıyla yaygın biçimde kullanılmaktadır. Hastanın yaşam fonksiyon belirtileri bilgisayar tarafından sürekli takip edilerek, herhangi bir olumsuz durum ortaya çıktığında görsel ve işitsel uyarılar aracılığı ile hekim ve sağlık personelinin dikkatini çekmekte ve acil müdahale sağlanmaktadır.
Hasta takip sistemlerinde bilgisayar, hastanın yaşam sinyallerini sürekli olarak izlemek ve periyodik olarak fizyolojik verilerini göstermek işlevini üstlenmektedir. Bu sistemde hastanın kalp atışı, kan basıncı, oksijen saturasyonu, vücut ısısı ve solunum sayısı gibi hayati fonksiyonları monitörlerden sürekli olarak takip edilmektedir

Doğru Cevap: B

Soru 10

Hangisi hastane işletmelerinin çeşitli düzeylerdeki karar alıcılarına yardımcı olmak amacıyla, bilgi toplama ve bilgi yayma işlevlerini üstlenen, değişik kaynaklardan elde edilen verileri bütünleyebilen bir sistem olarak, hizmetlerin bilgisayar aracılığı ile gerçekleştirilmesi; elektronik ortamda bilgi alışverişinin otomatik olarak yapılması; tıbbi-finansal hizmetler açısından ortaya çıkan ayrıntılı bilgilerin bilgisayara dayalı bir enformasyon sistemi ile kaydedilerek bilgiye dönüştürülmesidir. Bu sebeple, değişik kaynaklardan elde edilen verileri bütünleyen, bilgisayar, yazıcı, faks, modem, işletim sistemleri, yapısal kablolama, veri tabanları, yazılım gibi donanımları kullanan komplike sistemlerin bir bileşkesi olarak görülmektedir?

Yönetim bilgi sistemi

Hastane Bilgi sistemi

Personel bilgi sistemi

Personel takip sistemi

Hastane yönetim sistemi

Açıklama:

Hastane Bilgi Sistemleri (HBS), hastane işletmelerinin çeşitli düzeylerdeki karar alıcılarına yardımcı olmak amacıyla, bilgi toplama ve bilgi yayma işlevlerini üstlenen, değişik
kaynaklardan elde edilen verileri bütünleyebilen bir sistem olarak, hizmetlerin bilgisayar aracılığı ile gerçekleştirilmesi; elektronik ortamda bilgi alışverişinin otomatik olarak
yapılması; tıbbi-finansal hizmetler açısından ortaya çıkan ayrıntılı bilgilerin bilgisayara
dayalı bir enformasyon sistemi ile kaydedilerek bilgiye dönüştürülmesidir. Bu sebeple, değişik kaynaklardan elde edilen verileri bütünleyen, bilgisayar, yazıcı, faks, modem, işletim
sistemleri, yapısal kablolama, veri tabanları, yazılım gibi donanımları kullanan komplike
sistemlerin bir bileşkesi olarak görülmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Hangisi hastaların sosyo-demografik ve sigorta verilerini kaydetmeyi ve dağıtmayı
amaçlamaktadır?

Kayıt

Hasta kabul

Hastane yönetimi

Arşiv

Başhekim

Açıklama:

Hasta kabul hastaların sosyo-demografik ve sigorta verilerini kaydetmeyi ve dağıtmayı
amaçlamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 12

"Hastane yönetimi, en son yatak kullanım oranını her zaman gözden geçirmelidir. Bu bilgi, hasta yakınları ve ziyaretçilere bilgi verebilmek ve bazı genel hastane istatistiklerini elde edebilmek için önemlidir." şeklinde verilen tanım hangisini ifade eder?

Randevu planlama

Hasta kimliğini tespit etme

İdari kabul

Klinik kabul

Enformasyon

Açıklama:

Enformasyon: Hastane yönetimi, en son yatak kullanım oranını her zaman gözden
geçirmelidir. Bu bilgi, hasta yakınları ve ziyaretçilere bilgi verebilmek ve bazı genel
hastane istatistiklerini elde edebilmek için önemlidir.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Hangisinin amacı hasta verileri ile bütün klinik verileri (hayati bulgular, istemler, sonuçlar, kararlar gibi) tam, doğru ve olabildiğince hızlı bir şekilde kaydetmektir?

Klinik dokümantasyon

İdari Kayıtlar ve Faturalama

Sevk

Hasta Kayıtlarının Saklanması

Hastane Yönetimi

Açıklama:

Klinik dokümantasyonun amacı hasta verileri ile bütün klinik verileri (hayati bulgular,
istemler, sonuçlar, kararlar gibi) tam, doğru ve olabildiğince hızlı bir şekilde kaydetmektir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Hangisi bakım süreçleri hakkında geri bildirimler sağlamakta, yerine getirilmesi gereken görevleri anımsatmakta veya özel bir hastaya uygulanabilecek tanı ve tedavi protokolü önerebilmektedir?

Hastane bilgi sitemleri

E-arşiv

Sevk

Fatura

Raporlama

Açıklama:

Hastane bilgi sistemleri bakım süreçleri hakkında geri bildirimler sağlamakta, yerine
getirilmesi gereken görevleri anımsatmakta veya özel bir hastaya uygulanabilecek tanı ve
tedavi protokolü önerebilmektedir

Doğru Cevap: A

Soru 15

Hangisi HBS’nin hastane kliniklerine sağladığı faydalardan değildir?

Hastanın soy geçmişi, öz geçmişi, hastalığı ve hastalığına uygulanan tedavi bilgileri, laboratuvar ve röntgen sonuçları, vb. geçmişte yapılan işlemlerine kolayca ulaşılabildiğinden, hastanın yeni başvurularında uygulanması gereken tetkik ve tedaviler için yol gösterici olmaktadır

Hasta tedavi süreçlerinin kısalması ve işleyişin hızlanması ile hasta memnuniyeti sağlanmaktadır

Hastane ambarından malzeme isteği, hastane eczanesinden ilaç isteği yapılması gibi kâğıt üzerinde gerçekleşen, zaman alıcı işlemler ortadan kalktığı için işleyiş hızlanmaktadır

Klinikler kendi stok miktarlarını anlık olarak sorgulayarak ilaç ve malzeme kullanım oranlarını görebilmekte ve sistemdeki stoklarını karşılaştırarak stok takibi yapabilmekte, aynı zamanda malzeme kaçakları ortadan kalkmaktadır

İşlemler daha hızlı yapılabildiği için hastaların memnuniyet düzeyleri yükselmekte
ve böylece hasta tedavilerinin sürekliliği sağlanmaktadır

Açıklama:

İşlemler daha hızlı yapılabildiği için hastaların memnuniyet düzeyleri yükselmekte ve böylece hasta tedavilerinin sürekliliği sağlanması yönetime sağlanan faydalardandır.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Hangisi yöneticilerin günden güne değişen çeşitli kararlarını almaları için gerekli özel bilgileri sağlamaktadır?

Yönetim bilgi sistemleri

Klinik destek sistemleri

Finansal sistemler

Stratejik karar destek sistemleri

Radyoloji bilgi sistemi

Açıklama:

Yönetim bilgi sistemleri (YBS) yöneticilerin günden güne değişen çeşitli kararlarını almaları için gerekli özel bilgileri sağlamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Hangisi hasta bakımı ile doğrudan ya da dolaylı ilgisi olan sistemlerdir?

Yönetim bilgi sistemi

Klinik bilgi sistemleri

Üst yönetim bilgi sistemleri

Karar destek sistemleri

Ofis otomasyonu

Açıklama:

Klinik bilgi sistemleri (KBS), hasta bakımı ile doğrudan ya da dolaylı ilgisi olan sistemlerdir

Doğru Cevap: B

Soru 18

Hangisi laboratuvarın toplama, doğrulama ve test sonuçlarını raporlama işlevlerini destekleyen bilgisayar tabanlı bir sistemdir?

Hastane bilgi sistemi

Hastane yönetim istemi

Klinik destek sistemi

Laboratuvar bilgi sistemi

Ofis otomasyonu

Açıklama:

Laboratuvar bilgi sistemi (LBS), laboratuvarın toplama, doğrulama ve test sonuçlarını
raporlama işlevlerini destekleyen bilgisayar tabanlı bir sistemdir

Doğru Cevap: D

Soru 19

Hasta bakımında ilaç kullanımı, ilaç stok ve yönetimi faaliyetlerini kapsayan sistem hangisidir?

Eczane bilgi sitemi

Hastane yönetimi

Ofis otomasyonu

Rayoloji bilgi sitemleri

Hemşirelik bilgi sistemleri

Açıklama:

Eczane bilgi sistemleri (EBS) hasta bakımında ilaç kullanımı, ilaç stok ve yönetimi faaliyetlerini kapsamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Bir hastanenin yönetsel, mali ve hizmet verimliliği
ile ilgili yararları için tasarlanmış, verilerin bir veri tabanında tutulduğu, yetkilendirilmiş kullanıcıların kendine uygun arayüzlerle verilere ulaşabildiği sisteme ne ad verilir?

Hastane Bilgi Sistemi

Hastane Veri Sistemi

Hastane Dokümantasyon Sistemi

Hastane Arşiv Sistemi

Hastane İşletim Sistemi

Açıklama:

Bir hastanenin mal ve hizmet üretimi esnasında oluşan mali, idari, tıbbi süreçlerin öngörülen biçimde yürütülmesini sağlamak amacıyla kullanılan yazılım ve donanımların tümüne hastane bilgi sistemi denir. HBS, hastanenin yönetsel, mali ve hizmet verimliliği ile ilgili yararları için tasarlanmış, verilerin bir veri tabanında tutulduğu, yetkilendirilmiş kullanıcıların kendine uygun arayüzlerle verilere ulaşabildiği bilgi sistemleridir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi hastane bilgi sistemini oluşturan veri tabanı bileşenlerinden biri değildir?

Hasta bilgileri

Bölgedeki nüfus bilgisi

Laboratuvar bulguları

Hastane mali sistemleri

Tanı ve tedavi yöntemleri

Açıklama:

HBS, hastanenin bilgi işleme faaliyetleri ile ilgili tüm insan, araç ve faaliyetleri içine alan sosyo-teknik bir alt bileşen olup, hasta bilgilerini, tanı ve tedavi yöntemlerini, laboratuvar bulgularını, hastane mali sistemlerini ve yönetim sistemlerini içeren yazı formatındaki veri tabanlarından meydana gelmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

I. Hasta kimliğini tespit etme
II. Bakım planlama
III. İdari kabul
IV. Malzeme ve ilaç yönetimi
V. Randevu planlama
Yukarıdakilerden hangileri hastane bilgi sistemi işlevlerinden olan "hasta kabul"ün alt işlevleri arasında yer alır?

II-III-IV

I-IV-V

I-III-V

II-III-V

I-II-III

Açıklama:

Hastane bilgi sistemi işlevlerinden olan "hasta kabul"ün alt işlevleri şunlardır:

Randevu planlama
Hasta kimliğini tespit etme
İdari kabul
Klinik kabul
Enformasyon.

Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Amacı hasta verileri ile bütün klinik verileri tam, doğru ve olabildiğince hızlı bir şekilde kaydetmek olan ve yapılan işlemlerin yasal gerekçesini ortaya koyan hastane bilgi sistemi işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Hasta kabul

İstem girişi

İdari kayıt

Klinik dokümantasyon

Kaynak planlama

Açıklama:

Klinik dokümantasyonun amacı hasta verileri ile bütün klinik verileri (hayati bulgular, istemler, sonuçlar, kararlar gibi) tam, doğru ve olabildiğince hızlı bir şekilde kaydetmektir. Bu, hastanın tedavisinin ilgili tüm personel arasında koordine edilmesini sağlar ve aynı zamanda yapılan işlemlerin yasal gerekçesini ortaya koyar. Veri, verilerin toplanması ve istatistik, bilgisayarlı karar desteği veya verinin yeniden alınmasına izin verecek şekilde mümkün olduğunca yapılandırılmış bir şekilde kayıt altına alınmalıdır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Hastane bilgi sisteminin işlevlerinden olan hastane yönetiminin, personel ve pozisyon planlaması, personel kaydı, personel planlama ve personel bordrolarına ilişkin işlemleri kapsayan alt işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Finansal muhasebe

Maliyet-performans analizi

Kontrol ve bütçeleme

Genel istatistik analizi

İnsan kaynakları yönetimi

Açıklama:

İnsan kaynakları yönetimi: Bu işlev personelin verimliliğinin geliştirilmesi ve iyileştirilmesi için yapılması gereken tüm görevleri içermektedir. Bu işlev personel ve pozisyon planlaması, personel kaydı, personel planlama ve personel bordrolarına ilişkin işlemleri kapsamaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi hastane bilgi sisteminin sağlık kuruluşuna sağladığı faydalardan biri değildir?

Hasta yoğunluğu azalır.

Bilgi erişim hızı artar.

Maliyetler azalır.

Personel verimliliği artar.

Hasta memnuniyeti artar.

Açıklama:

HBS’nin sağlık kuruluşlarında kurulması ve işletilmesiyle;
• Bilgi üretim hızı, miktarı ve kalitesi artar,
• Bilgi erişim hızı artar,
• Karar verme hızı ve güvenilirliği artar,
• Maliyetler azalır,
• Personel verimliliği artar,
• Hasta memnuniyeti artar.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

I. Cerrahi
II. Yoğun bakım
III. Biyokimya
IV. Psikiyatri
V. Hematoloji
Yukarıdakilerden hangileri klinik destek sistemini oluşturan bileşenler arasında yer alır?

I ve IV

III ve V

II ve III

I ve II

II ve V

Açıklama:

Klinik bilgi sisteminin bir boyutu klinik dallar sistemi, diğer boyutu da klinik destek sistemleridir. Klinik bilgi sistemlerinin kapsamında iç hastalıkları, kardiyoloji nöroloji, çocuk hastalıkları, kadın-doğum, cerrahi, psikiyatri, yoğun bakım, acil, radyasyon onkolojisi ve benzeri klinik dalları ile ilgili bilgi sistemleri bulunur. Klinik destek sistemleri ise radyoloji bilgi sistemi, biyokimya, patoloji, hematoloji ve benzeri laboratuvar bilgi sistemleri ile eczacılık hizmetleri ve hemşire bilgi sistemini içerir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Daha önce hastaneye kabul edilmiş hastaların tanı, operasyon ve tedavilerinin sonuçları ve hastanın yaşı, cinsiyeti gibi verilere dayanarak hesaplanan ortalama yatış ve işlem sürelerinin belirlenmesi ve yeni başvuruları değerlendirmede kullanılan yönetim bilgi sistemi alt sınıfı aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan kaynakları yönetimi bilgi sistemi

Malzeme yönetimi sistemleri

Ofis otomasyonu

Programlama sitemleri

Muhasebe ve finansal yönetim sistemleri

Açıklama:

Programlama sistemleri, hastane kaynaklarından en iyi şekilde yararlanma, talebi karşılama, bütçe düzenleme, orta ve uzun vadeli planlama konularında hastane yöneticisine yol göstermektedir.Programlama sistemleri, daha önce hastaneye kabul edilmiş hastaların tanı, operasyon ve tedavilerinin sonuçları ve hastanın yaşı, cinsiyeti gibi verilere dayanarak hesaplanan ortalama yatış ve işlem sürelerinin belirlenmesi ve yeni başvuruları değerlendirmede kullanılabilir. Bu değerlendirme sonucuna göre gelecek dönemlerin hasta yoğunluğu belirlenebilir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Bilgi sağlama, model oluşturma ve veriyi düzenlemek için yöneticiye yol göstererek sağlık kurumlarında planlanmamış problemleri çözmek için kullanılan sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Malzeme yönetimi sistemleri

Programlama sistemleri

Klinik bilgi sistemleri

Karar destek sistemleri

Laboratuvar bilgi sistemleri

Açıklama:

Karar Destek Sistemleri (KDS), yarı yapılandırılmış ve yapılandırılmamış durumlarda veya ne yönde bir karar verilmesinin tam olarak kestirilemediği hallerde, karar vericilere modeller, bilgiler ve veri yönetme araçları sunan interaktif bilgi sistemleri olup, karar vermenin
yeterliliğini geliştirmekten çok, etkinliğini geliştirmeyi hedefleyen bilişim sistemleridir. KDS, ilk kez karşılaşılan özgün sorunların çözümü için yöneticilerle etkileşim içinde bulunan, veri ve model kullanmada yardımcı olan bilgisayar destekli bilgi sistemidir. Bilgi sağlama, model oluşturma ve veriyi düzenlemek için yöneticiye yol göstererek sağlık kurumlarında planlanmamış problemleri çözmek için kullanılır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Hastanelerde tanı amaçlı görüntüleme sistemlerinden elde edilen görüntülerin, film ve kâğıt ortamında elde edilen görüntülerin yerine sayısal ortamda monitörlerden izlenmesi, bilgisayar belleklerinde saklanması ve gerektiğinde bunların tekrar çağrılarak monitörden izlenmesi işlemlerini kapsayan sistem aşağıdakilerden hangisidir?

LBS

YBS

İKYBS

KBS

PACS

Açıklama:

Son yıllarda bilişim teknolojilerindeki hızlı gelişim, görüntüleme sistemlerini de etkilemiştir. Konvansiyonel görüntüleme sistemlerinin yerini bilgisayar destekli görüntüleme sistemlerine (magnetik rezonans, bilgisayarlı tomografi, gama-kamera vb.) bırakmıştır. Bu süreçte resimli görüntü ve iletişim sistemi (Picture Archiving and Computer SystemsPACS) kullanımı da gelişmiştir.Bu sistem sadece sayısal görüntülerin fiziksel depolanması değil, görüntülerin izlenebileceği, tekrar ulaşılabileceği bir veri tabanı sistemidir. PACS sistemleri, yüksek kayıt kapasitesi isteyen medikal görüntülerin saklanması ile ilgili olan sorunu aşmak amacı ile ortaya atılmıştır. PACS, hastanelerde tanı amaçlı görüntüleme
sistemlerinden elde edilen görüntülerin, film ve kâğıt ortamında elde edilen görüntülerin yerine sayısal ortamda monitörlerden izlenmesi, bilgisayar belleklerinde saklanması ve gerektiğinde bunların tekrar çağrılarak monitörden izlenmesi işlemlerini kapsamaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Hastanın kimlik tespitiyle aşağıdaki hangi şıktaki kabul başlar?

İdari kabul

Randevu planlama

Hasta kimliğini tespit etme

Klinik kabul

Enformasyon

Açıklama:

İdari kabul: İdari kabul hastanın kimlik tespitiyle başlar.
İdari kabul hastanın kimlik tespitiyle başlar.Doğru cevap ''A'' şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Sorumlu hekim ve hemşire tıbbi ve hemşirelik kabul işlemi aşağıdakilerden hangi şıkta doğru verilmiştir?

Enformasyon

İdari kabul

Klinik kabul

Hasta kimliğini tespit etme

Randevu planlama

Açıklama:

Klinik kabul: Sorumlu hekim ve hemşire tıbbi ve hemşirelik kabul işlemi gerçekleştirmektedir.Doğru cevap ''C'' şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 32

İçerisine finans, malzeme, personel, teknik konular, eğitim ve hastanenin genel işlevleri giren HBS’nin aşağıdaki hangi boyutudur?

İdari boyut

Özel boyut

Genel boyut

Bilgi sistemleri boyutu

Klinik boyut

Açıklama:

İdari boyut içerisine finans, malzeme, personel, teknik konular, eğitim ve hastanenin genel işlevleri girer.Doğru cevap ''A'' şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Hasta merkezli bilgi sistemleri aşağıdaki hangi şıkta doğru verilmiştir?

Hasta tedavi süreçleri

Yönetim bilgi sistemi

İdari boyut

Klinik bilgi sistemleri

Hastane ambarından malzeme isteği

Açıklama:

Klinik bilgi sistemleri ise hasta merkezli bilgi sistemleridir.Doğru cevap ''D'' şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Kurumlarda bilgi üretimi ve bilgi akışını düzenleyen bilgisayar tabanlı sistemlere ne ad verilir?

HBS

YBS

KBS

SBS

LBS

Açıklama:

YBS, kurumlarda bilgi üretimi ve bilgi akışını düzenleyen bilgisayar tabanlı sistemlerdir.Doğru cevap ''B'' şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Bilgisayarlar sağlık kurumlarında otomatikleştirilmiş finansal ve muhasebe sistemlerinin etkinliğinin artırılması için hangi yıllardan beri kullanılmaktadır?

1960’lı yıllardan beri kullanılmaktadır.

1970’li yıllardan beri kullanılmaktadır.

1980’li yıllardan beri kullanılmaktadır.

1990’lı yıllardan beri kullanılmaktadır.

2000’li yıllardan beri kullanılmaktadır.

Açıklama:

Hastanelerde bilgisayar kullanımı ilk önce mali konularda gerçekleşmiştir. Bilgisayarlar sağlık kurumlarında otomatikleştirilmiş finansal ve muhasebe sistemlerinin etkinliğinin artırılması için 1960’lı yıllardan beri kullanılmaktadır.Doğru cevap ''A'' şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Sağlık hizmetleri alanında en önemli sorun aşağıdakilerden hangisidir?

Ödenmesi gereken hesaplar

Gelir-gider dengesinin sağlanarak sağlam bir yapı içerisinde büyümektir

Bordroların hazırlanması ve hesaplarının tutulması,

Bütçeleme ve harcama raporları

Maliyet muhasebesi; direkt maliyetler ve yüklenen maliyetlerinin hesaplanaması

Açıklama:

Sağlık hizmetleri alanında en önemli sorun, gelir-gider dengesinin sağlanarak sağlam bir yapı içerisinde büyümektir.Doğru cevap ''B'' şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Mali yönetim bilgi sisteminin amaçlarını aşağıdaki hangi şıkta doğru vermiştir?

• Bütçeleme ve harcama raporları,
• Maliyet muhasebesi; direkt maliyetler ve yüklenen maliyetlerininhesaplanamsı,
• Ödenmesi gereken hesaplar,
• Finansal raporlama.

• Maliyet muhasebesi; direkt maliyetler ve yüklenen maliyetlerininhesaplanamsı,
• Ödenmesi gereken hesaplar,
• Finansal raporlama.

• Hasta muhasebesi, faturalama ve alacakların hesaplanması süreci,
• Bordroların hazırlanması ve hesaplarının tutulması,
• Bütçeleme ve harcama raporları,
• Maliyet muhasebesi; direkt maliyetler ve yüklenen maliyetlerininhesaplanamsı,

• Günlük muhasebe işlemlerini yürütmek,
• Yatırım kararlarında giderin en aza indirilmesi için gerekli sayısal bilgileri sağlamak,
• Verimli ve etkili mali alt bilgi sistemleri geliştirmek,
• İşlemlerin denetim ve değerlendirilmesi amacıyla yönetime bilgi sağlamak.

• Hastane çalışanlarının kişisel dosyalarının tutulması ve saklanması,
• Gerekli durumlarda bu dosyalardan bilgi alma, düzeltme ve yeni kayıtların eklenmesi,
• Otomatik olarak görev denetiminin sağlanması,
• Hastanenin her maliyet merkezine ait çalışma analiz raporlarının çıkartılması,
• Personel problemlerini açığa çıkartacak raporların üretilmesi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 38

Ofis otomasyonu uygulamaları aşağıdakilerden hangisini kapsamaktadır?

• Maliyet muhasebesi; direkt maliyetler ve yüklenen maliyetlerinin hesaplanaması,
• Ödenmesi gereken hesaplar,
• Finansal raporlama

• Hasta muhasebesi, faturalama ve alacakların hesaplanması süreci,
• Bordroların hazırlanması ve hesaplarının tutulması,

• Mesajların geliştirilmesi,
• Elektronik posta,
• Takvim ve görüşme programlarının sürdürülmesi,
• Proje yönetimi,
• Yönetimi bilgilendirme.

• Malzeme ihtiyaç planlaması,
• Sipariş verme,
• Envanter kontrolü,
• Satınalma,
• Hasta bakımına dağıtılan malzemelerin maliyetleri için ödenek ayırma.

• Hasta muhasebesi, faturalama ve alacakların hesaplanması süreci,
• Bordroların hazırlanması ve hesaplarının tutulması,
• Bütçeleme ve harcama raporları,
• Ödenmesi gereken hesaplar,
• Finansal raporlama

Açıklama:

• Mesajların geliştirilmesi,
• Elektronik posta,
• Takvim ve görüşme programlarının sürdürülmesi,
• Proje yönetimi,
• Yönetimi bilgilendirme.
Doğru cevap ''C'' şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Kaç tür klinik karar destek sistemi vardır?

Zor ve karmaşık klinik karar destek sistemi

Destek ve katılımcı klinik karar destek sistemi

Büyük ve küçük klinik karar destek sistemi

Birinci ve ikinci klinik karar destek sistemi

Pasif ve aktif klinik karar destek sistemi

Açıklama:

Pasif ve aktif klinik karar destek sistemi olmak üzere iki tür klinik karar destek sistemi vardır.Doğru cevap ''E'' şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Tanı ve tedavi sürçlerinde genellikle özel hizmet birimlerine (laboratuvar, radyoloji veya patoloji) istemde bulunmak zorunludur. Bu birimler istem sürecini yönetir ve bulgu veya sonuçları istemde bulunan birime iletir. Aşağıdakilerden hangisi istem girişi ve bulguların iletilmesi aşamasının alt işlevlerinden biridir?

Enformasyon ve bilginin sunulması

Örnek alma veya randevu ve prosedürleri planlama

Belgelerin oluşturulması ve sevk edilmesi

Karar verme ve hasta enformasyonu

Hasta kimliğini tespit etme

Açıklama:

"Örnek alma veya randevu ve prosedürleri planlama" istem girişi ve bulguların iletilmesi aşamasının alt işlevlerinden biridir

Doğru Cevap: B

Soru 41

"Bir hastanenin mal ve hizmet üretimi esnasında oluşan mali, idari, tıbbi süreçlerin öngörülen biçimde yürütülmesini sağlamak amacıyla kullanılan yazılım ve donanımların tümüne" verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Hastane Finansal Raporlama

İnsan Kaynakları

Hastane Bilgi Sistemleri

Hemşirelik Hizmetleri

Hasta Hizmetleri ve Planlama

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 42

Hasta Kabul
Hastanın Tedavisinin Planlanması ve Düzenlenmesi
Klinik Dokümantasyon
Yönetim Bilgi Sistemleri (Management Information Systems)

Yukarıdakilerden hangileri hastane bilgi sisteminin işlevlerindendir?

I ve II

I ve III

I, II ve III

II, III ve IV

III ve IV

Açıklama:

Hastane bilgi sisteminin işlevleri: Hasta Kabul, Hastanın Tedavisinin Planlanması ve Düzenlenmesi, Klinik Dokümantasyon'dur.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Hasta kabul hastaların sosyo-demografik ve sigorta verilerini kaydetmeyi ve dağıtmayı amaçlamaktadır. Aşağıdakilerden hangisi hasta kabulün alt işlevlerinden biri değildir?

Hasta kayıtlarının idaresi

Randevu planlama

Hasta kimliğini tespit etme

İdari kabul

Enformasyon

Açıklama:

"Hasta kayıtlarının idaresi" hasta kabulün alt işlevlerinden biri değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi hastane bilgi sistemlerinin hastaneye sağladığı katkılardan değildir?

Hasta bilgilerine erişimi kısıtlayarak veri paylaşımını engellemesi

Hekimlere reçetelendirme aşamasında ilaç önerisinde bulunma

Hasta bakımının kalitesi, hastane performansı ve maliyetler hakkında bilgiler sunma

Değişik hastaneler arasında bilgi alışverişi ile yüksek kalitede iletişim sağlama

Sağlık alanında yapılan araştırmalara destek sağlama

Açıklama:

"Hasta bilgilerine erişimi kısıtlayarak veri paylaşımını engellemesi" hastane bilgi sistemlerinin hastaneye sağladığı katkılardan değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 45

"Tanı ve tedavi hizmetlerini destekleyen, hekimlerin klinik kararları daha etkili bir biçimde almalarını sağlayan bilgileri üreten bilgi sistemi" olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Yönetim Bilgi Sistemi

Hasta Bilgi Sistemi

Hekim Bilgi Sistemi

Klinik Bilgi Sistemi

Laboratuvar Bilgi Sistemi

Açıklama:

Tanı ve tedavi hizmetlerini destekleyen, hekimlerin klinik kararları daha etkili bir biçimde almalarını sağlayan bilgileri üreten bilgi sistemi" olarak tanımlanan kavram Klinik Bilgi Sistemleri'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Çok ayrıntılı medikal görüntülerin hazırlanması
Sistemleri kullanacak personelin dikkatlice seçilmiş ve iyi yetiştirilmiş kişilerden olması
Bilgisayar sistemlerinin ve yazılımın kullanılmasında güvenliğin, gizliliğin mutlaka sağlanması
Kullanıcıyı tanıtan bir kodlama sisteminin oluşturulması ve terminallerden yetkili kişilerin dışında giriş yapılmasını önleyici; bir güvenlik sistemi ağının mutlaka kurulması

Klinik bilgi sistemlerinin güvenirliliğini sağlayabilmek için bazı özel şartların yerine getirilmesi gerekir. Aşağıdakilerden hangisinde bu şartlar bir arada verilmiştir?

I ve III

I, II ve III

II ve III

II, III ve IV

III ve IV

Açıklama:

KBS’nin geliştirilmesinde YBS’ne nazaran bazı olumsuzluklar ve güçlükler yaşanmıştır. Bunun ana sebebi, KBS ile ilgili çalışmaların büyük bir finans kaynağı ve emek gücü gerektirmesidir. Bu sistemlerin çok güvenilir ve dikkatli bir tasarımın ürünü olması şarttır. Bu bilgi sistemlerinin güvenirliliğini sağlayabilmek için bazı özel şartların yerine getirilmesi gerekir. Bu şartları şu şekilde sıralamak mümkündür: Bu sistemleri kullanacak personelin dikkatlice seçilmiş ve iyi yetiştirilmiş kişilerden olması, Bilgisayar sistemlerinin ve yazılımın kullanılmasında güvenliğin, gizliliğin mutlaka sağlanması, Kullanıcıyı tanıtan bir kodlama sisteminin oluşturulması ve terminallerden yetkili kişilerin dışında giriş yapılmasını önleyici; bir güvenlik sistemi ağının mutlaka kurulması.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi hemşirelik bilgi sistemini tanımlayan genel özelliklerden değildir?

Hasta bakım karar desteği

Hasta duyarlılığı ve hasta eğitimi

Yönetim uygulamaları

Hemşirelik eğitimi ve araştırma

Online talep girişi

Açıklama:

"Online talep girişi" hemşirelik bilgi sistemini tanımlayan genel özelliklerden değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi İnsan Kaynakları Yönetimi Sistemleri'nin işlevlerinden biridir?

Günlük muhasebe işlemlerini yürütmek

Yatırım kararlarında giderin en aza indirilmesi için gerekli sayısal bilgileri sağlamak

Dağıtım raporlarını otomatik olarak yedeklemek

Bordroları hazırlanmak ve hesaplarını tutmak

Performans ve verimlilik analizi yapmak

Açıklama:

"Performans ve verimlilik analizi yapmak" İnsan Kaynakları Yönetimi Sistemleri'nin işlevlerinden biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Hekime tanı koyma ve tedavi planı geliştirmede doğrudan yol gösteren; hasta verileri ile tıbbi bilgileri birleştirerek hekimlere karar önerileri sağlayan ve uzman sistemler, bilgi yönetimi için araçlar ve anımsatma, uyarı sistemleri olarak 3 guruba ayrılan sistemler aşağıdakilerden hangisidir?

Aktif klinik karar destek sistemi

Pasif klinik destek sistemi

Hemşirelik destek bilgi sistemi

Bilgisayar destekli hasta takip bilgi sistemi

Hekim bilgi destek sitemi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 50

Bilgi toplama ve bilgi yayma işlevlerini üstlenir,
Değişik kaynaklardan elde edilen verileri bütünleyebilen bir sistemdir,
Hizmetler bilgisayar aracılığı ile gerçekleştirilir,
Yalnızca tıbbi hizmetler açısından ortaya çıkan ayrıntılı bilgileri bilgisayara dayalı bir enformasyon sistemi ile kaydedilerek bilgiye dönüştürülür.

Yukarıda hastane bilgi sistemleri ile ilgili verilen bilgilerden kaç tanesi doğrudur?

Açıklama:

Hastane Bilgi Sistemleri, bilgi toplama ve bilgi yayma işlevlerini üstlenen, değişik kaynaklardan elde edilen verileri bütünleyebilen bir sistem olarak, hizmetlerin bilgisayar aracılığı ile gerçekleştirilmesi ve yalnızca tıbbi değil, hem tıbbi hem de finansal hizmetler açısından ortaya çıkan ayrıntılı bilgilerin bilgisayara dayalı bir enformasyon sistemi ile kaydedilerek bilgiye dönüştürülmesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıda verilenlerden hangisi hastane bilgi sisteminin sağladığı katkılardan biri değildir?

Hasta bakımı kalitesi artmakta

Tıp eğitiminin süresi kısalmakta,

Hastanede, bekleme süreleri kısalmakta,

Hasta bilgilerinin kaybolması önlenmekte,

Hemşirelik bakım standartları yükselmektedir.

Açıklama:

Hastane Bilgi Sistemleri, sayesinde hasta bakımı ve tıp eğitiminin kalitesi artmakta fakat eğitim süresi ile değişmemektedir. Bekleme süreleri kısalmakta, hasta bilgilerinin kaybolması önlenmekte ve hemşirelik bakım standartları yükselmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi hastane bilgi sistemi işlevlerinden hasta kabul alt işlevlerinden biridir?

Bakım planlama,

Örnek alma planlama,

Hasta kimliğini tespit etme,

Bulguların raporlanması,

Karar verme ve hasta enformasyonu,

Açıklama:

Hasta kimliğini tespit etme, hastane bilgi sistemi işlevlerinden hasta kabul alt işlevlerinden biridir. Bakım planlama ve karar verme ve hasta enformasyonu, hastanın tedavisinin planlanması ve düzenlenmesi işlevlerindendir. Örnek alma planlama ve bulguların raporlanması, istem girişi ve bulguların iletilmesi işlevlerindendir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Klinik dokümantasyonun amacı hasta verileri ile bütün klinik verileri tam, doğru ve olabildiğince hızlı bir şekilde kaydetmektir.
Klinik enformasyon muhasebe, kontrol, kalite yönetimi veya araştırma ve eğitim gibi diğer amaçlar için de uygun olmalıdır.
Hemşirelik dokümantasyonu, yaşam bulguları, ilaç ve hasta bakımının diğer detayları ile birlikte, hemşirelik bakım sürecinin belgelerini de kapsamalıdır.
Hastanın tıbbi geçmişi ve bulguları ile özel alanlar veya özel amaçlar için oluşturulmuş belgeleri kapsamamalıdır.

Yukarıda klinik dökümantasyonla ilgili verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?

I-III

II-IV

III-IV

I-II-III

I-II-IV

Açıklama:

Klinik dokümantasyonun amacı hasta verileri ile bütün klinik verileri (hayati bulgular, istemler, sonuçlar, kararlar gibi) tam, doğru ve olabildiğince hızlı bir şekilde kaydetmektir. Klinik enformasyon muhasebe, kontrol, kalite yönetimi veya araştırma ve eğitim gibi diğer amaçlar için de uygun olmalıdır. Hemşirelik dokümantasyonu, yaşam bulguları, ilaç ve hasta bakımının diğer detayları ile birlikte, hemşirelik bakım sürecinin belgelerini de (hastanın özgeçmişi, bakım planı, dokümantasyon süreci, değerlendirme ve rapor yazma) kapsamalıdır. Hemşirelik dokümantasyonu, hastanın tıbbi geçmişi, tanıları, tedavileri ve bulguları ile özel alanlar (yoğun bakım ünitelerindeki belgeler gibi) veya özel amaçlar (klinik testler gibi) için oluşturulmuş belgeleri de kapsamalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Maliyet-performansı muhasebesi, Malzeme ve ilaç yönetimi, Planlama ve kaynak tahsisi. Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri iş organizasyonu ve kaynak planlama’nın alt işlevlerindendir?

Yalnız III

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Malzeme- ilaç yönetimi ve planlama ve kaynak tahsisi, iş organizasyonu ve kaynak planlama’nın alt işlevlerindendir. Maliyet-performansı muhasebesi, hastane yönetiminin alt işlevlerindendir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi programlama sistemlerinin kullanım alanlarından biridir?

İş gören kayıtlarının korunması,

Hasta muhasebesi, faturalama ve alacakların hesaplanması süreci

Pozisyon kontrolü ve çalışan maliyetlerinin tahsis edilmesi,

İşgören memnuniyetinin izlenmesi,

Yatan hastalar için gelişmiş yatak rezervasyonu,

Açıklama:

Yatan hastalar için gelişmiş yatak rezervasyonu, programlama sistemlerinin kullanım alanlarından biridir. İş gören kayıtlarının korunması, pozisyon kontrolü ve çalışan maliyetlerinin tahsis edilmesi ve işgören memnuniyetinin izlenmesi, insan kaynakları yönetim sistemleri ile ilgilidir. Hasta muhasebesi, faturalama ve alacakların hesaplanması süreci, muhasebe ve finansal yönetim sistemleri ile ilgilidir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

İnsan gücü planlaması,
Hekim ve diğer sağlık profesyonellerinin işe alınması,
Finansal raporlama,
Performans ve verimlilik analizi,

Yukarıda verilenlerden kaç tanesi insan kaynakları yönetimi sistemlerinin kullanım alanlarındandır?

Açıklama:

İnsan gücü planlaması, hekim ve diğer sağlık profesyonellerinin işe alınması, performans ve verimlilik analizi, insan kaynakları yönetimi sistemlerinin kullanım alanlarındandır. Finansal raporlama, muhasebe ve finansal yönetim sistemleri ile ilgilidir.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Aşağıda klinik bilgi sistemleri ile ilgili verilenlerden hangisi yanlıştır?

Klinik bilgi sistemleri kullanacak personelin dikkatlice seçilmiş ve iyi yetiştirilmiş kişilerden olması,

Bilgisayar sistemlerinin ve yazılımın kullanılmasında güvenliğin, gizliliğin mutlaka sağlanması,

Klinik bilgi sistemleri hasta bakımını desteklemek için organize edilmiş bir şekilde bilgilerin oluşturulması, depolanması ve yeniden kullanılmasını sağlayan sistemlerdir.

Klinik bilgi sistemlerinin geliştirilmesinde yönetim bilgi sistemlerine nazaran büyük bir finans kaynağı ve emek gücü gerektirmez.

Klinik bilgi sistemleri, kullanıcıyı tanıtan bir kodlama sisteminin oluşturulması ve terminallerden yetkili kişilerin dışında giriş yapılmasını önleyici; bir güvenlik sistemi ağının mutlaka kurulması gereklidir.

Açıklama:

Klinik bilgi sistemlerinin geliştirilmesinde yönetim bilgi sistemlerine nazaran büyük bir finans kaynağı ve emek gücü gerektirir.

Doğru Cevap: D

Soru 58

“Hasta bakımının geliştirilmesi, klinik detayların izlenmesi, öğrencilerin ve personelin eğitimi, klinik araştırmaların desteklenmesi ve klinik rehberlik konularında tavsiyelerde bulunan bir sistemdir.”
Yukarıda özellikleri verilen sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Klinik karar destek sistemleri,

Bilgisayar destekli hasta takip bilgi sistemi,

Hemşirelik bilgi sistemleri,

Radyoloji bilgi sistemleri,

Eczane bilgi sistemleri,

Açıklama:

Klinik Karar Destek Sistemleri, hasta bakımının geliştirilmesi, klinik detayların izlenmesi, öğrencilerin ve personelin eğitimi, klinik araştırmaların desteklenmesi ve klinik rehberlik konularında tavsiyelerde bulunan bir sistemdir.

Doğru Cevap: A

Soru 59

I. Doktorların hastalıkları erken teşhis etmesine yardımcı olmaktadır. II. Doktorların tedavi için verdiği uğraş süresi artmaktadır. III. Sağlık bakım maliyetlerinin azalmasını sağlamaktadır. IV. İhmale bağlı hataları önlemektedir. Yukarıda klinik karar destek sistemleri verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?

I-III

II-III

III-IV

I-III-IV

II-III-IV

Açıklama:

Klinik karar destek sistemleri sağlık bakım hizmetlerinin kalitesini geliştirmekte ve doktorların hastalıkları erken teşhis etmesine yardımcı olmaktadır. Hastalıkların erken teşhisi ise doktorların tedavi için verdiği uğraş süresini azaltmakta, daha az harcama ile daha yüksek getiriler elde edilmesini ve sonuçta tüm sağlık bakım maliyetlerinin azalmasını sağlamaktadır. İhmale bağlı hataları önlemekte, yanlış ilaç kullanımının önüne geçmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Sorumlu hekim ve hemşire tıbbi ve hemşirelik kabul işlemi gerçekleştirmektedir. Bu süreç, tipik olarak hastanın geçmişini ve hasta odasına girişini kapsamaktadır.
Yukarıda açıklanan hasta kabul alt işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Randevu planlama

Hasta kimliği tespit etme

İdari kanul

Klinik kabul

Enformasyon

Açıklama:

Hasta kabul hastaların sosyo-demografik ve sigorta verilerini kaydetmeyi ve dağıtmayı amaçlamaktadır. Ayrıca, her hastanın kimliği doğru bir şekilde tespit edilmeli ve hasta ve vakanın kimliğini teşhis eden benzersiz tanımlayıcılar (PIN kodları) atanmalıdır.
Hasta kabulün alt işlevleri şunlardır:

Randevu planlama: Hastane hastaların kabulü için bir randevu planı oluşturmalıdır.
Ayrıca, planlanmayan kabuller de mümkün olmalıdır (acil vakalarda olduğu gibi).
Hasta kimliğini tespit etme: Her hasta için benzersiz bir hasta tanımlama numa- rası (PIN) atanmalıdır. Bu PIN yaşam boyu geçerli olmalı ve değiştirilmemelidir. Eğer hastayı tanımlayan bir PIN atanmazsa, hastanın genel idari bilgilerinin elde edilmesini sağlayan doğru bir hasta kimliği tanımlanamaz. Hasta hastanede daha öncede kalmış ise, önceki bilgilerine ulaşmayı sağlayacak bir şekilde yeniden PIN tanımlanmalıdır (önceki tanı ve tedavileri gibi). Eğer hasta hastanede ilk kez kalıyorsa yeni bir PIN atanmalıdır.
İdari kabul: İdari kabul hastanın kimlik tespitiyle başlar. Sigorta verileri, kabul tipi,özel hizmetler hakkındaki detaylar, hasta yakınları, kabul eden hekim, sevkteki tanılar gibi önemli idari veriler bu aşamada kaydedilmelidir. Hastanın atandığı oda ve yatak da idari kabul esnasında belirlenmelidir.
Klinik kabul: Sorumlu hekim ve hemşire tıbbi ve hemşirelik kabul işlemi gerçekleştirmektedir. Bu süreç, tipik olarak hastanın geçmişini ve hasta odasına girişini kapsamaktadır
Enformasyon: Hastane yönetimi, en son yatak kullanım oranını her zaman gözden geçirmelidir. Bu bilgi, hasta yakınları ve ziyaretçilere bilgi verebilmek ve bazı genel hastane istatistiklerini elde edebilmek için önemlidir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

I. Hasta kimliğini tespit etme
II. Klinik kabul
III. Karar verme ve hasta enformasyonu
Yukarıda verilenlerden hangileri hastanın tedavisinin planlanması ve düzenlenmesi sürecinin alt işlevlerindendir?

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Bu sürecin alt işlevleri şunlardır:

Enformasyon ve bilginin sunulması: Personel, duruma özgü hasta verilerinin yanı sıra, hastanın bakımını destekleyen genel klinik bilgilere (rehberler ve standartlar gibi) ulaşabilmelidir.
Karar verme ve hasta enformasyonu: Sorumlu ekip üyelerinin belirli tanı veya tedavi yöntemlerini uygulayabilmeleri için sonraki adımlar hakkında karar vermeleri gerekir. Bir tanı veya tedavi kararının karmaşıklığına bağlı olarak, ikinci bir görüş almak için iç ya da dış uzmanlara danışmak gerekebilir. Bu durumda telekonferanslar yardımcı olabilir. Ayrıca, klinik süreçler hakkındaki kararlar belgelendirilmelidir. Karar verme sürecine hasta dâhil edilmeli ve onun onamı en iyi bir şekilde belgelenmelidir.
Bakım planlama: Detaylı bir şekilde daha sonra atılacak adımların ne olduğu planlanmalıdır. Her sürecin (bir cerrahi operasyon veya kemoterapi tedavisinde olduğu gibi) tipi, derecesi, süresi ve sorumlu personeli belirlenmelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Örnek alma veya randevu ve prosedürleri planlama hastane bilgi sisteminin hangi işlevinin alt işlevleri arasında yer almaktadır?

Hasta kabul

Hastanın tedavisinin planlanması ve düzenlenmesi

İstem girişi ve bulguların iletilmesi

Tanı ve tedavi işlemlerinin uygulanması

Klinik dokümantasyon

Açıklama:

Tanı ve tedavi sürçlerinde genellikle özel hizmet birimlerine (laboratuvar, radyoloji veya patoloji) istemde bulunmak zorunludur. Bu birimler istem sürecini yönetir ve bulgu veya sonuçları istemde bulunan birime iletir.
Alt işlevleri şunlardır:

Bir istemin hazırlanması: Bir hizmet birimi tarafından katalog şeklinde sunulabilecek mevcut hizmet spektrumuna bağlı olarak, doktor ya da hemşire sipariş giriş formu üzerindeki uygun hizmeti seçer. Son tanılar gibi ilgili bilgiler ve sorularla birlikte hasta ve vaka tanımlaması, istem yapılan hizmet (laboratuvar ve röntgen gibi) ve diğer yorumlar (özel riskler gibi) kaydedilir. Bir istem yalnızca bir yetkili uzman tarafından yapılmalıdır. Sisteme giriş yapmak için bilgisayar temelli araçlar kullanıldığı zaman, bilgisayarlı karar destek sistemleri alerjik bir hasta için ilaç girişi yapıldığı anda hekimi uyarabilmelidir.
Örnek alma veya randevu ve prosedürleri planlama: İstemin tipine bağlı olarak, örnekler hizmet sunulan bir hastaya açıkça atanmalıdır (kan örnekleri gibi) ya da hastanın randevusu planlanmalıdır (radyoloji birimlerinde olduğu gibi). Planlama esnasında tüm tarafların talepleri (hekim istemi, hizmet birimi, hasta, taşıma birimi gibi) adil bir şekilde düzenlenmelidir.
İstemin iletilmesi: İstem hızlı ve doğru bir şekilde hizmet birimine iletilmelidir. Bir örnek ulaştırılacağında, istem veya örneğin diğer hizmet birimleri ile bağlantısı da sağlanmalıdır. Eğer gerekli olursa, hekim veya hemşire tarafından yapılmış olan istem üzerinde değişiklikler yapılabilmelidir.
Bulguların raporlanması (Sonuçların incelenmesi): Bulgular ve raporlar istemde bulunan birime geri gönderilmeli ve sorumlu sağlık hizmetleri profesyoneline ulaştırılmalıdır. Sonuçların açık bir şekilde doğru hastayı göstermesi gerekmektedir. Sorumlu hekim yeni sonuçlar hakkında bilgilendirilmeli ve kritik bulgular vurgulanmalıdır.

Bir istemin hazırlanması: Bir hizmet birimi tarafından katalog şeklinde sunulabilecek mevcut hizmet spektrumuna bağlı olarak, doktor ya da hemşire sipariş giriş formu üzerindeki uygun hizmeti seçer. Son tanılar gibi ilgili bilgiler ve sorularla birlikte hasta ve vaka tanımlaması, istem yapılan hizmet (laboratuvar ve röntgen gibi) ve diğer yorumlar (özel riskler gibi) kaydedilir. Bir istem yalnızca bir yetkili uzman tarafından yapılmalıdır. Sisteme giriş yapmak için bilgisayar temelli araçlar kullanıldığı zaman, bilgisayarlı karar destek sistemleri alerjik bir hasta için ilaç girişi yapıldığı anda hekimi uyarabilmelidir.
Örnek alma veya randevu ve prosedürleri planlama: İstemin tipine bağlı olarak, örnekler hizmet sunulan bir hastaya açıkça atanmalıdır (kan örnekleri gibi) ya da hastanın randevusu planlanmalıdır (radyoloji birimlerinde olduğu gibi). Planlama esnasında tüm tarafların talepleri (hekim istemi, hizmet birimi, hasta, taşıma birimi gibi) adil bir şekilde düzenlenmelidir.
İstemin iletilmesi: İstem hızlı ve doğru bir şekilde hizmet birimine iletilmelidir. Bir örnek ulaştırılacağında, istem veya örneğin diğer hizmet birimleri ile bağlantısı da sağlanmalıdır. Eğer gerekli olursa, hekim veya hemşire tarafından yapılmış olan istem üzerinde değişiklikler yapılabilmelidir.
Bulguların raporlanması (Sonuçların incelenmesi): Bulgular ve raporlar istemde bulunan birime geri gönderilmeli ve sorumlu sağlık hizmetleri profesyoneline ulaştırılmalıdır. Sonuçların açık bir şekilde doğru hastayı göstermesi gerekmektedir. Sorumlu hekim yeni sonuçlar hakkında bilgilendirilmeli ve kritik bulgular vurgulanmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Amacı hasta verileri ile bütün klinik verileri (hayati bulgular, istemler, sonuçlar, kararlar gibi) tam, doğru ve olabildiğince hızlı bir şekilde kaydetmek olan hastane bilgi sistemi işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Hasta kabul

İstem girişi ve bulguların iletilmesi

Klinik dokümantasyon

İdari kayıtlar ve faturalama

Hasta kayıtlarının saklanması

Açıklama:

Klinik dokümantasyonun amacı hasta verileri ile bütün klinik verileri (hayati bulgular, istemler, sonuçlar, kararlar gibi) tam, doğru ve olabildiğince hızlı bir şekilde kaydetmektir. Bu, hastanın tedavisinin ilgili tüm personel arasında koordine edilmesini sağlar ve aynı zamanda yapılan işlemlerin yasal gerekçesini ortaya koyar. Veri, verilerin toplanması ve istatistik, bilgisayarlı karar desteği veya verinin yeniden alınmasına izin verecek şekilde mümkün olduğunca yapılandırılmış bir şekilde kayıt altına alınmalıdır.
Klinik dokümantasyonun özü, kısmen birimlerin belgerine ve sağlık bakımı sunan profesyonel grupların belgelerine dayanmaktadır. Klinik enformasyon muhasebe, kontrol, kalite yönetimi veya araştırma ve eğitim gibi diğer amaçlar için de uygun olmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Malzeme ve ilaç yönetimi, ekipman bakım ve yönetimi alt işlevleri hastane bilgi sisteminin hangi işlevinine aittir?

Klinik Dokümantasyon

İdari Kayıtlar ve Faturalama

Hasta Kayıtlarının Saklanması

İş Organizasyonu ve Kaynak Planlama

Hastane Yönetimi

Açıklama:

İş Organizasyonu ve Kaynak Planlama
Hastanede yatan hastaların bakımı için yeterli miktarda ve iyi organize edilmiş kaynaklar sunulmalıdır. Bu durum, hasta odalarının yönetimi, ayakta tedavi birimleri ve servis (bölge) ünitelerinin yönetimi için de geçerlidir.
Alt işlevleri şunlardır:

Planlama ve kaynak tahsisi: Hasta bakımı ve kaynak planlaması personel planlama, yatak planlama oda planlama ve aygıt planlamadan oluşan çeşitli kaynaklara ihtiyaç duymaktadır. Tüm kaynakların planlama faaliyetleri koordine edilmelidir. Süreçler planlanırken hem hizmet birimlerinin talepleri hem de randevu planla- masına göre istem yapılan birimlerin talepleri dikkate alınmalıdır.
Malzeme ve ilaç yönetimi: malzeme, gıda, ilaç ve benzeri malların temini ve bertaraf edilmesi güvence altına alınmalıdır. Hastanenin tüm birimleri güncellenmiş kataoglardan talepte bulunabilmelidir. Hizmet birimleri (depo, eczane ve mutfak gibi) ihtiyaçları doğru miktarlarda ve zamanında teslim etmelidir.
Ekipman bakım ve yönetimi: Tıbbi cihazlar mevzuata uygun bir şekilde tescil ve muhafaza edilmelidir.
İşlerin genel organizasyonu: Ayaktan tedavi birimleri ve servisler gibi süreçlerin etkinliği hastaneler için son derece önemlidir ve ve bu süreçler randevuları hakkında hatırlatmalar yayınlamak veya fiili süreç akışı görselleştirilmek suretiyle çalışanlar için kişisel iş listeleri sağlamak suretiyle desteklenebilir.
Ofis iletişim desteği: Hastane bilgi sisteminin hasta bakımı ile ilgilenen tüm kişiler arasında iletişimi desteklemesi gerekir. Bu iletişim eş zamanlı (örneğin, telefon) ve eş zamanlı olmayan (örneğin, yazı tahtası, broşür, e-posta) iletişimden oluşur. Personel belirli bir zaman periyodu içerisinde iletişim kurabilmelidir.
Temel bilgi işlem desteği: Hastane bilgi sistemi, rapor yazma veya istatistik hesaplama gibi temel bilgi işleme görevlerini desteklemelidir.

Planlama ve kaynak tahsisi: Hasta bakımı ve kaynak planlaması personel planlama, yatak planlama oda planlama ve aygıt planlamadan oluşan çeşitli kaynaklara ihtiyaç duymaktadır. Tüm kaynakların planlama faaliyetleri koordine edilmelidir. Süreçler planlanırken hem hizmet birimlerinin talepleri hem de randevu planla- masına göre istem yapılan birimlerin talepleri dikkate alınmalıdır.
Malzeme ve ilaç yönetimi: malzeme, gıda, ilaç ve benzeri malların temini ve bertaraf edilmesi güvence altına alınmalıdır. Hastanenin tüm birimleri güncellenmiş kataoglardan talepte bulunabilmelidir. Hizmet birimleri (depo, eczane ve mutfak gibi) ihtiyaçları doğru miktarlarda ve zamanında teslim etmelidir.
Ekipman bakım ve yönetimi: Tıbbi cihazlar mevzuata uygun bir şekilde tescil ve muhafaza edilmelidir.
İşlerin genel organizasyonu: Ayaktan tedavi birimleri ve servisler gibi süreçlerin etkinliği hastaneler için son derece önemlidir ve ve bu süreçler randevuları hakkında hatırlatmalar yayınlamak veya fiili süreç akışı görselleştirilmek suretiyle çalışanlar için kişisel iş listeleri sağlamak suretiyle desteklenebilir.
Ofis iletişim desteği: Hastane bilgi sisteminin hasta bakımı ile ilgilenen tüm kişiler arasında iletişimi desteklemesi gerekir. Bu iletişim eş zamanlı (örneğin, telefon) ve eş zamanlı olmayan (örneğin, yazı tahtası, broşür, e-posta) iletişimden oluşur. Personel belirli bir zaman periyodu içerisinde iletişim kurabilmelidir.
Temel bilgi işlem desteği: Hastane bilgi sistemi, rapor yazma veya istatistik hesaplama gibi temel bilgi işleme görevlerini desteklemelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Hastane faaliyetlerini kontrol ve optimize edebilmek için faaliyetleri hakkındaki verileri toplamalı ve birleştirmelidir. Bu kapsamda hastaneler örneğin, personel, süreç, materyal ve finansal kontrol faaliyetlerini yürütmektedirler.
Yukarıda hastane yönetiminin hangi alt işlevine ait bilgiler yer almaktadır?

Kalite yönetimi

Kontrol ve bütçeleme

Maliyet-performansı muhasebesi

Finansal muhasebe

Genel istatistik analizi

Açıklama:

Hastane bilgi sistemlerinin işlevlerinden biri olan hastane yönetimi hasta bakımı organizasyonu destekler ve hastanenin mali olarak yaşamını sürdürmesini sağlar. Hastane yönetiminin alt işlevlerinden biri olan kontrol ve bütçeleme ise şu şekilde açıklanabilir: Hastane faaliyetlerini kontrol ve optimize edebilmek için faaliyetleri hakkındaki verileri toplamalı ve birleştirmelidir. Bu kapsamda hastaneler örneğin, personel, süreç, materyal ve finansal kontrol faaliyetlerini yürütmektedirler.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Hastane bilgi sisteminin sağlık kuruluşlarında kurulması ve işletilmesiyle aşağıdakilerden hangisine ulaşılmaz?

Bilgi erişim hızı artar

Karar verme güvenilirliği artar

Maliyetler azalır

Personel sayısı azalır

Hasta memnuniyeti artar

Açıklama:

HBS’nin sağlık kuruluşlarında kurulması ve işletilmesiyle;
• Bilgi üretim hızı, miktarı ve kalitesi artar,
• Bilgi erişim hızı artar,
• Karar verme hızı ve güvenilirliği artar,
• Maliyetler azalır,
• Personel verimliliği artar,
• Hasta memnuniyeti artar.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi programlama sistemlerinin kullanım alanlarından değildir?

Poliklinikler için hasta atama programlaması

Yatan hastalar için gelişmiş yatak rezervasyonu ve ön kabul süreçleri oluşturma

Operasyon odasında cerrahi programlama

Klinik laboratuvar veya radyoloji laboratuvarlarında sürdürülen hizmetler için hasta programlama

Hastane ücret bordro sistemine bağlı olarak işgücü giderlerinin maliyet dağılımının hesaplanması

Açıklama:

Sağlık hizmetleri organizasyonlarında çok çeşitli hizmetlerin planlanmasını desteklemek için kullanılan programlama bilgi sistemlerinin kullanım alanları şu şekilde sınıflandırılabilir:
• Poliklinikler için hasta atama programlaması,
• Yatan hastalar için gelişmiş yatak rezervasyonu ve ön kabul süreçleri oluşturma,
• Operasyon odasında cerrahi programlama,
• Klinik laboratuvar veya radyoloji laboratuvarlarında sürdürülen hizmetler için hasta programlama.

Doğru Cevap: E

Soru 68

I. Laboratuvar süreçlerinin dokümantasyonu
II. Test çözümlemelerinin izlenmesi
III. Birbiri ile uyumlu ilaçların kontrolü
Laboratuvar bilgi sistemleri yukarıda verilen işlevlerden hangilerinin yerine getirilmesinde yaygın şekilde kullanılmaktadır?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Laboratuvar bilgi sistemleri genellikle hem bilgi oluşturulması, hem de laboratuvar yönetim süreçlerini desteklemekte ve günümüzde aşağıda verilen işlevlerin yerine getirilme- sinde yaygın bir şekilde kullanılmaktadır:
• Temel verilerin analizi,
• Test sonuçlarının toplanması ve dağıtımı,
• Test çözümlemelerinin izlenmesi,
• Laboratuvar süreçlerinin dokümantasyonu,
• Envanter kontrolü,
• İş akışının izlenmesi,
• Laboratuvar verimliliğinin değerlendirilmesi.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi eczane bilgi sistemlerinin (ilaç bilgi sisemleri) genel işlevleri arasında yer alır?

Alerji incelemesi yapma

Laboratuvar süreçlerinin dokümantasyonu

Envanter kontrolü

İş akışının izlenmesi

Test çözümlemelerinin incelenmesi

Açıklama:

İlaç bilgi sistemlerinin genel işlevleri şunları kapsamaktadır:
• On-line talep girişi,
• Verilen ilaçların kayıtları,
• Birbiri ile uyumlu ilaçların kontrolü,
• Dağıtım raporlarının otomatik olarak yedeklenmesi,
• Alerji incelemesi yapma.

Doğru Cevap: A

Ünite 6

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi bilgi sistemlerinde fizibilite çalışmaları yapılırken kullanılan aşamalarından biri değildir?

Uygulanabilirlik ve iş takviminin değerlendirilmesi

Hukuki

Ekonomik

Teknik

Hasta dosyası

Açıklama:

Bilgi sistemlerinde fizibilite çalışması teknik, ekonomik, hukuki, uygulanabilirlik ve iş takviminin değerlendirilmesi aşamalarından oluşur.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Yazılım, donanım ve sistemin diğer bileşenlerinin sorunu çözmek için kullanılabileceği veya geliştirilebileceğinin değerlendirmesi ne ile adlandırılır?

Ekonomik fizibilite

Teknik fizibilite

Hukuki fizibilite

Uygulanabilirlik fizibilite çalışması

İş takviminin fizibilitesi

Açıklama:

Teknik fizibilite; yazılım, donanım ve sistemin diğer bileşenlerinin sorunu çözmek için kullanılabileceği veya geliştirilebileceğinin değerlendirmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Lojistik ve motivasyon(Değişikliği kabul etmek) ana başlığı aşağıdaki hangi fizibilite aşaması içerisinde yer alır?

Uygulanabilirlik fizibilite çalışması

İş takviminin fizibilitesi

Hukuki fizibilite

Ekonomik fizibilite

Teknik fizibilite

Açıklama:

Uygulanabilirlik fizibilite çalışması; sistemin uygulanabilirliğinin değerlendirilmesidir. Bunun lojistik ve motivasyon (değişikliği kabul etmek) olmak üzere iki ana başlığı bulunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi fizibilite çalışmasının genel yol gösterici faktörleri arasında değildir?

Hastanedeki idari, mali, teknik, tıbbi tüm süreçlerin takibi

Hasta verilerinin güvenliği, veriye hızlı ulaşma, hasta mahremiyetinin sağlanması

Hasta ve çalışan güvenliği koşullarının takibi

Kurum modelinin ne olduğu

Hekim ve diğer sağlık profesyonellerinin “hasta tedavisi” ni uygulamanın yanı sıra eğitim ve uzaktan konsültasyonun gerçekleştirilmesi

Açıklama:

Fizibilite çalışmasının genel yol gösterici faktörleri;
• Hastanedeki idari, mali, teknik, tıbbi tüm süreçlerin takibi,
• Hasta verilerinin güvenliği, veriye hızlı ulaşma, hasta mahremiyetinin sağlanması,
• Hasta ve çalışan güvenliği koşullarının takibi,
• Hekim ve diğer sağlık profesyonellerinin “hasta tedavisi” ni uygulamanın yanı sıra eğitim ve uzaktan konsültasyonun gerçekleştirilmesi,
• Ek ödemeler dahil tüm özlük haklarının takibi,
• İlaç, malzeme güvenliğinin sağlanması,
• Yöneticilerin karar mekanizmasında ilgili verilere ulaşabilmesi,
• Sağlık Bakanlığı hastane hizmet kalite standartları, JCI, EFQM sistemlerinin koşullarının karşılanması,
• Ödeme kuruluşlarının taleplerinin karşılanması,
• Hazine ve Maliye Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı gibi kural koyucuların taleplerinin karşılanması, şeklinde sıralanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Hastane Bilgi Sistemi fizibilite çalışması arasında yer almaz?

Kuruluşun ne olduğu

Kurum modelinin ne olduğu

Kullanıcı profilinin ne olduğu

Hastanenin ne istediği

İlaç, malzeme güvenliğinin sağlanması

Açıklama:

HBS fizibilite çalışmasında;
• Kuruluşun ne olduğu,
• Kurum modelinin ne olduğu,
• Kullanıcı profilinin ne olduğu
• Hastanenin ne istediği ve
• Sistem kurulumu bittiğinde hastane olarak nerede olmak istendiğinin iyi belirlenmesi gerekecektir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Hastane Bilgi Sistemi edinecek hastane, kendi özelliklerini dikkate alan ve bilgi sistemleri alım çerçeve ilkelerinden de yararlanarak kendine özgü bir şartname hazırlamalıdır.Aşağıdakilerden hangisi hazırlanan bu şartnamedeki özelliklere ek olarak gösterilmez?

Eğitim

MEDULA uyumu

Teknik Destek

Entegrasyon

Mevcut Verilerin Transferi

Açıklama:

Hastane Bilgi Sistemi edinecek hastane, kendi özelliklerini dikkate alan ve bilgi sistemleri alım çerçeve ilkelerinden de yararlanarak kendine özgü bir şartname hazırlamalıdır. Bu şartnamelerde yukarıdaki özelliklere ek olarak aşağıdaki hususlarda yer almalıdır:

Eğitim
Teknik Destek
Entegrasyon
Mevcut Verilerin Transferi
Lisanslar

Doğru Cevap: B

Soru 7

LAN yapısında (Local Area Network); Aktif network cihazları olarak aşağıdakilerden hangisi yer alır?

Cat5 kablolama

Cat6 kablolama

Routerlar

Yapısal kablolama

Fiber optik kablolama

Açıklama:

LAN yapısında (Local Area Network); Aktif network cihazları olarak;
• Omurga switchler,
• Kenar switchler,
• Modemler,
• Routerlar,
• Kablosuz erişim noktaları (Access pointler),
• Firewall cihazları örneklendirilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Network yapısı temel olarak ikiye ayrılır ilki aktif network ikincisi pasif networktur. Aşağıdakilerden hangisi pasif networkte yer alır?

Modemler

Routerlar

Fiber optik kablolama

Kablosuz erişim noktaları (Access pointler)

Firewall cihazları

Açıklama:

Pasif network ise; yapısal kablolama, fiber optik kablolama, cat6 ve cat5 kablolama olarak
örneklendirilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi hastane bilgi sistem sürecinin iyileştirilmesinde uygulanabilecek balık kılçığı diyagramında yer almaz?

Malzemeler

Yazılımlar

Metot/Yöntem

Kullanıcı bilgisayarları

İş gücü

Açıklama:

Hastane Bilgi Sisteminin sorunsuz çalışması;

İş gücü

Malzemeler

Yazılımlar

Metot/Yöntem

Donanımlar

Network Alt Yapısı

Doğru Cevap: D

Soru 10

Kullanıcıların sisteme tamamen karşı olup sistemden uzak durması ne anlama gelir?

Reddetmek

Uyum sağlayamama

Karşı koymak

Veri kaybı endişesi

Kullanım alışkanlığının değişmesi

Açıklama:

Reddetmek: Kullanıcıların sisteme tamamen karşı olup sistemden uzak durmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri hastane bilgi sistemi kurulum sürecinde kullanılan veriler arasında yer alır?

Tıbbi veriler
Mali veriler
Teknik veriler
İş sağlığı ve iş güvenliği verileri

II, II, IV

I, II ve III

I, III, IV

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Tıp profesyonellerinin, tanı ve tedavi sürecinde klinik, poliklinik, ameliyathane, yoğun bakımlar
vb. birimlerde uzmanlık bilgileri ile oluşan tıbbı verilerin yanı sıra, MR, CT, USG ve
görüntüleme cihazlarından elde edilen veriler ile farklı laboratuarlarda oluşan ve “tedavi
planlamasında” kullanılan veriler,
• “Hasta Bakım Planında” yer alan hemşire, eczacı, diyetisyen, sosyal çalışmacı, vb. meslek
gruplarının hizmet sunumunda oluşturduğu veriler,
• Hasta dosyası, eczane, tıbbi malzeme vb. birimlerde oluşan veriler,
• Bina yönetim sürecinde oluşan veriler,
• Geri ödeme kuruluşlarına yapılan faturalarda kullanılan veriler ile hastanenin finansal ve mali
düzenlemelerinden oluşan çok farklı verilerden oluşmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aşağıda verilenlerden hangisi veya hangileri sistem geliştirme hayat döngüsü basamakları arasında yer alır?
I. Analiz
II. Tasarım
III. Uygulama
IV. Bakım/Değerlendirme

I ve II

I, II ve III

II, III ve IV

I ve IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Tıbbi modüller içinde aynı yaklaşım geçerli olacaktır. Örneğin laboratuarlar için kurulacak sistemde laboratuarda preanalitik sistemin olup olmaması, süreci farklı yönlendirecektir. Bu bağlamda hastane bilgi sistemleri kurulum sürecinde yapılacak çalışmada analiz, tasarım, uygulama, bakım ve değerlendirme basamaklarını kapsayan “Sistem geliştirme hayat döngüsü” (Şekil 6.2) kullanılabilir. Sayfa 139 Şekil 6.2

Doğru Cevap: E

Soru 13

Yazılım, donanım ve sistemin diğer bileşenlerinin sorunu çözmek için kullanılabileceği veya geliştirilebileceğinin değerlendirmesine ne ad verilir?

Teknik fizibilite

Ekonomik fizibilite

Uygulanabilirlik fizibilite çalışması

İş takviminin fizibilitesi

Hukuki fizibilite

Açıklama:

Teknik fizibilite; yazılım, donanım ve sistemin diğer bileşenlerinin sorunu çözmek için kullanılabileceği veya geliştirilebileceğinin değerlendirmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri fizibilite çalışmasının genel yol gösterici faktörleri arasında yer alır?
I. Hastanedeki idari, mali, teknik, tıbbi tüm süreçlerin takibi
II. Hasta verilerinin güvenliği, veriye hızlı ulaşma, hasta mahremiyetinin sağlanması
III. Hasta ve çalışan güvenliği koşullarının takibi
IV. Hekim ve diğer sağlık profesyonellerinin “hasta tedavisi” ni uygulamanın yanı sıra eğitim ve uzaktan konsültasyonun gerçekleştirilmesi
IV. Ek ödemeler dahil tüm özlük haklarının takibi

I, II, III

II, III, IV, IV

II, III ve IV

II, IV, V

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Fizibilite çalışmasının genel yol gösterici faktörleri;
• Hastanedeki idari, mali, teknik, tıbbi tüm süreçlerin takibi,
• Hasta verilerinin güvenliği, veriye hızlı ulaşma, hasta mahremiyetinin sağlanması,
• Hasta ve çalışan güvenliği koşullarının takibi,
• Hekim ve diğer sağlık profesyonellerinin “hasta tedavisi” ni uygulamanın yanı sıra eğitim ve
uzaktan konsültasyonun gerçekleştirilmesi,
• Ek ödemeler dahil tüm özlük haklarının takibi,
• İlaç, malzeme güvenliğinin sağlanması,
• Yöneticilerin karar mekanizmasında ilgili verilere ulaşabilmesi,
• Sağlık Bakanlığı hastane hizmet kalite standartları, JCI, EFQM sistemlerinin koşullarının
karşılanması,
• Ödeme kuruluşlarının taleplerinin karşılanması,
• Hazine ve Maliye Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı gibi kural koyucuların
taleplerinin karşılanması, şeklinde sıralanabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Hastane Bilgi Sistemi Komisyonu tarafından hazırlanan konsolide raporda aşağıda belirtilen konu başlıklarından hangisi yer almaz?

Varsa istendik düzeyde çalışmayan mekanizmalar

Kurum ihtiyaçları

Başka kurumların yazılımları

Mevcut eksiklikler

Önceki uygulamadaki sorunlu uygulamalar

Açıklama:

3. Adım: “Hastane Bilgi Sistemi Komisyonu” ikinci adımda tanımlanan ve hastane bilgi sistemine esas olacak verileri konsolide ederek, hastanenin genel ihtiyaçlarını çıkarmalıdır. Hazırlanacak konsolide edilmiş raporda;
• Kurum ihtiyaçları,
• Mevcut eksiklikler,
• Varsa istendik düzeyde çalışmayan mekanizmalar,
• Önceki uygulamadaki (varsa) sorunlu uygulamalar
• Ziyaret ettiğimiz/örnek aldığımız hastane (varsa ilgili hastanenin sistemi ve bileşenleri neler olduğu) dikkate alınmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Hastane bilgi sistemi kurulum sürecinde analiz safhası sonrası hangi aşamaya geçilir?

Kullanıcıların eğitilmesi

Yazılım kontrolü

Test aşaması

Tasarım aşaması

Uygulama aşaması

Açıklama:

Analiz safhası sonrası ikinci aşama, tasarım aşamasıdır. Fizibilite aşamasında ihtiyaçlar ortaya konulduktan sonra bu ihtiyaçlara cevap verecek en iyi uygulama ya da tasarım nasıl olmalıdır sorusunun yanıtı aranacaktır. Bu aşamada, HBS’nin hastane içerisinde mi oluşturulacağı, dışarıdan mı satın alınacağı veya mevcut sistemin mi iyileştirileceği sorularının cevabı verilmesi gerekecektir. HBS, kurum içerisinde geliştirmeyi seçen organizasyonların gereksinimleri genellikle kuruma özeldir. Kurumun, tasarım yapmak ve sistemi desteklemek için gerekli teknik deneyime sahip olması gerekir. HBS’ni dış kaynaklardan almak isteyenler var olan sistemleri iyi inceleyerek varsa kullanıldığı kurumları ziyaret ederek ihtiyacın ne kadar karşılandığı iyi analiz edilmelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi aktif network elemanlarından biri değildir?

Omurga switchler

Fiber optik kablolama

Kenar switchler

Modemler

Routerlar

Açıklama:

Detaya girmeden değerlendirildiğinde, network yapısı temel olarak aktif ve pasif olarak ikiye ayrılır. Aktif olarak networkte bulunan switch, modem, router, firewall cihazları, pasif olarak da her türlü yapısal network kablolaması nitelendirilir. LAN yapısında (Local Area Network); Aktif network cihazları olarak;
• Omurga switchler,
• Kenar switchler,
• Modemler,
• Routerlar,
• Kablosuz erişim noktaları (Access pointler),
• Firewall cihazları örneklendirilebilir.
Pasif network ise; yapısal kablolama, fiber optik kablolama, cat6 ve cat5 kablolama olarak örneklendirilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Hastane Bilgi Sisteminden beklentilerin neler olduğunun belirlenmesi ve uygulamanın nasıl olduğunun ortaya konulmasına ne ad verilir?

Entegrasyon

Yazılım kontrolü

Değerlendirme

Sanallaştırma

Sistem aktarımı

Açıklama:

Sanallaştırma: Hastane Bilgi Sisteminden beklentilerin neler olduğunun belirlenmesi ve uygulamanın nasıl olduğunun ortaya konulmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Hastane Bilgi Sistemi kurma sürecinde karşılaşılabilecek sorunlar ile ilgili olarak aşağıda verilen yargılardan hangisi yanlıştır?

Veri kaybı endişesi kesinlikle yaşanmaz.

Bölüm/Hastane cihazlarına uyum sorunu yaşanabilir.

Hastane bilgi sistemine uyum sağlayamama sorunu yaşanabilir.

Kullanıcılar yeni kurulan hastane bilgi sisteme tamamen karşı olup sistemden uzak durabilir.

Yeni kurulan hastane bilgi sistemine entegrasyon sorunu görülebilir.

Açıklama:

Veri Kaybı Endişesi: Tüm hastanelerde süreç içerisinde birçok veri farklı formatlarda oluşmuştur. Yeni kurulacak Hastane Bilgi Sistemine geçişte, “Hastanede mevcut verilerin sistem aktarımında kayıp olacağı endişesi/düşüncesi” kararı olumsuz etkiler. Aynı şekilde kullanıcıların daha önce kâğıt ortamda sakladıkları verilerin elektronik ortama aktarılamaması da veri kaybı olarak yorumlanabilinir.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Yeni bir hastane bilgi sistemine neden ihtiyaç duyulduğu detaylı olarak incelenip, var olan sistemin problemlerinin ortaya konduğu ve kullanıcı ihtiyaçlarının belirlendiği aşama hangi aşamadır?

Sistem aktarımı

Uygulama aşaması

Analiz aşaması

Test aşaması

Tasarım aşaması

Açıklama:

Kurumun tüm ihtiyaç ve beklentilerini karşılayacak iyi bir hastane bilgi sistemi kurulum süreci, sistem kurulum kararı alındığında, doğru bir analiz ile başlar. Analiz safhasında yeni bir hastane bilgi sistemine neden ihtiyaç duyulduğu detaylı olarak incelenir, var olan sistemin problemleri ortaya konulur ve kullanıcı ihtiyaçları belirlenir. Analiz safhasının üzerinde durduğu nokta, ortaya çıkan problemlere çözüm üretmektir. Eski sistemin detaylı incelenmesi, geliştirmeye ve iyileştirmeye açık yerlerinin belirlenmesi
önemlidir. Var olan sistemin değerlendirme şekli, kullanıcılara sistemin güçlü ve kısıtlı yanlarını sormaktır. Yeni bir sisteme ihtiyaç duyulduğu kesinleştiğinde, bir sonraki adım kullanıcıların bilgi ihtiyaçlarını değerlendirmek ve fonksiyonel gereksinimleri belirlemektir. Bu görevi başarmak için en iyi yol, yapısal bir yöntem belirlemektir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Hastanenin tüm bilgi işlemlerini kapsayan ve bunun yanı sıra insan ve teknik aktörlerin her birisinin ayrı ayrı rolleri ile bağlantılı olan sosyoteknik sisteme ne ad verilir?

Hastane Bilgi Sistemleri

Hasta Bakım Planı

Hasta dosyası

Bina yönetim süreci

Sosyal çalışmacı

Açıklama:

Hastane Bilgi Sistemlerini; bir hastanenin tüm bilgi işlemlerini kapsayan ve bunun yanı sıra insan ve teknik aktörlerin her birisinin ayrı ayrı rolleri ile bağlantılı olan sosyoteknik bir sistem olarak tanımlanabilir.Doğru cevap ''A'' şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Hastanede yazılım, donanım ve sistemin diğer bileşenlerinin sorunu çözmek için kullanılabileceği veya geliştirilebileceğinin değerlendirmesine ne ad verilir?

Hukuki fizibilite

Uygulanabilirlik fizibilite

Teknik fizibilite

İş takviminin fizibilitesi

Ekonomik fizibilite

Açıklama:

Teknik fizibilite; yazılım, donanım ve sistemin diğer bileşenlerinin sorunu çözmek için kullanılabileceği veya geliştirilebileceğinin değerlendirmesidir.Doğru cevap ''C'' şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Projenin finansal olarak uygulanabilirliği veya sistemden beklenen yararların maliyet ve kazanç açısından değerlendirilmesi aşağıdaki hangi şıkta doğru verilmiştir?

Teknik fizibilite

Uygulanabilirlik fizibilite çalışması

Hukuki fizibilite

Ekonomik fizibilite

İş takviminin fizibilitesi

Açıklama:

Ekonomik fizibilite; projenin finansal olarak uygulanabilirliği veya sistemden beklenen yararların maliyet ve kazanç açısından değerlendirilmesidir.Doğru cevap ''D'' şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Hastane fizibilite çalışmasının bileşenleri aşağıdaki hangi şıkta doğru verilmiştir?

Teknik fizibilite
Ekonomik fizibilite
Hukuki fizibilite
Uygulanabilirlik fizibilite çalışması
İş takviminin fizibilitesi

Görsel fizibilite
Ekonomik fizibilite
Hukuki fizibilite
Uygulanabilirlik fizibilite çalışması
İş takviminin fizibilitesi

Teknik fizibilite
Ekonomik fizibilite
Genel fizibilite
Uygulanabilirlik fizibilite çalışması
İş takviminin fizibilitesi

Teknik fizibilite
Ekonomik fizibilite
Özel fizibilite
Uygulanabilirlik fizibilite çalışması
İş takviminin fizibilitesi

Teknik fizibilite
Sosyal fizibilite
Hukuki fizibilite
Uygulanabilirlik fizibilite çalışması
İş takviminin fizibilitesi

Açıklama:

Teknik fizibilite
Ekonomik fizibilite
Hukuki fizibilite
Uygulanabilirlik fizibilite çalışması
İş takviminin fizibilitesi
Doğru cevap ''A''şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Hastane Bilgi Sistemleri kurulum sürecinde analiz safhası sonrası ikinci aşama, aşağıdakilerden hangisidir?

Bakım değerlendirme

Uygulama aşaması

Tasarım aşaması

Kontrol aşaması

Eleme aşaması

Açıklama:

Hastane Bilgi Sistemleri kurulum sürecinde analiz safhası sonrası ikinci aşama, tasarım aşamasıdır.Doğru cevap ''C'' şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Bilgisayar network (ağ) sisteminde birkaç metreyi geçmeyen ve tek bir kişiye yakın cihazların haberleşmesi için kullanılan ağ aşağıdakilerden hangisidir?

Küçük-yerel alanlı ağlar

Metropolitan ağlar

Geniş alanlı ağlar

Kişisel alanlı ağlar

Uzak alanlı ağlar

Açıklama:

Kişisel alanlı ağlar; çok kısa mesafeli ağlardır. Genel olarak birkaç metreyi geçmezler ve tek bir kişiye yakın cihazların haberleşmesi için kullanılırlar.Doğru cevap ''D'' şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Küçük alanlardaki, ofis, ev veya bir binadaki birkaç kat gibi, bilgisayar sistemlerini ve cihazlarını birbirine bağlayan ağlara ne ad verilir?

Yerel Alanlı Ağlar

Kişisel alanlı ağlar

Metropolitan ağlar

Geniş alanlı ağlar

Kısa alanlı ağlar

Açıklama:

Yerel Alanlı Ağlar; küçük alanlardaki, ofis, ev veya bir binadaki birkaç kat gibi, bilgisayar sistemlerini ve cihazlarını birbirine bağlayan ağlara denilir.Doğru cevap ''A'' şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Ortam sıcaklığının ve cihazlardan oluşan sıcaklığın sisteme zarar vermemesi için iklimlendirmenin sağlanırken bilgisayar sistemi ve çevresel birimlerin en iyi şekilde çalışması için sıcaklığın kaç derecede korunması uygun olacaktır?

15°C

18°C

20°C

22°C

28°C

Açıklama:

Ortam sıcaklığının ve cihazlardan oluşan sıcaklığın sisteme zarar vermemesi için iklimlendirmenin sağlanması gerekmektedir. Birçok bilgisayar sistemi ve çevresel birimlerin en iyi şekilde çalışması için sıcaklığın 18°C’de korunması uygun olacaktır.Doğru cevap ''B'' şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 29

''TS/ENISO17025'' kurumu aşağıdaki hangi şıkta doğru verilmiştir?

Bilgi güvenliği yönetim sistemleri

Sağlık kuruluşlarında bilgi güvenliği yönetim sistemi

Kuruluşlarında Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi

Deney ve kalibrasyon laboratuvarlarının yeterliliği için genel şartlar

Teşhis ve tedavi sürecinde kullanılan sistem

Açıklama:

Deney ve kalibrasyon laboratuarlarının yeterliliği için genel şartlar.Doğru cevap ''D'' şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Ülkemizde hangi kurum tarafından basınç, ağırlık, sıcaklık alanlarında laboratuarlar akredite edilmektedir?

ISO-27001

ISO-27799:2008

ISO-27799

TÜRKAK

TS/ENISO17025

Açıklama:

Ülkemizde Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) tarafından basınç, ağırlık, sıcaklık alanlarında laboratuarlar akredite edilmektedir.Doğru cevap ''D'' şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi sistem geliştirme hayat döngüsü elemanlarından değildir?

Analiz

Tasarım

Uygulama

Değerlendirme

Beklenti

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 32

Fizibilite çalışması kaç aşamadan oluşmaktadır?

Açıklama:

Fizibilite çalışması, kilit noktalardan biridir. Bilgi sistemlerinde fizibilite çalışması Şekil 6.3’de görüldüğü gibi teknik, ekonomik, hukuki, uygulanabilirlik ve iş takviminin değerlendirilmesi aşamalarından oluşur.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Yazılım, donanım ve sistemin diğer bileşenlerinin sorunu çözmek için kullanılabileceği veya geliştirilebileceğinin değerlendirmesi olarak tanımlanan fizibilite çalışması aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Ekonomik fizibilite

Teknik fizibilite

Uygulanabilirlik fizibilite çalışması

İş takviminin fizibilitesi

Hukuki fizibilite

Açıklama:

Teknik fizibilite; yazılım, donanım ve sistemin diğer bileşenlerinin sorunu çözmek için kullanılabileceği veya geliştirilebileceğinin değerlendirmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi bir HBS fizibilite çalışmasına başlamadan önce belirlenmesi gereken bilgilerden değildir?

Kurum modelinin ne olduğu

Kuruluşun ekonomik durumu

Kullanıcı profilinin ne olduğu

Kuruluşun ne olduğu

Hastanenin ne istediği

Açıklama:

HBS fizibilite çalışmasında;
• Kuruluşun ne olduğu,
• Kurum modelinin ne olduğu,
• Kullanıcı profilinin ne olduğu
• Hastanenin ne istediği ve
• Sistem kurulumu bittiğinde hastane olarak nerede olmak istendiğinin iyi belirlenmesi gerekecektir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi LAN (Local Area Network) yapısında pasif network cihazlarına örnek verilebilir?

Routerlar

Modemler

Kenar switchler

Kablosuz erişim noktaları

Fiber optik kablolama

Açıklama:

LAN yapısında (Local Area Network); Aktif network cihazları olarak;
Omurga switchler,
Kenar switchler,
Modemler,
Routerlar,
Kablosuz erişim noktaları (Access pointler),
Firewall cihazları örneklendirilebilir.
Pasif network ise; yapısal kablolama, fiber optik kablolama, cat6 ve cat5 kablolama olarak örneklendirilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi teknoloji merkezli yaklaşım için doğrudur?

Profesyonellerin yoğun olarak çalıştığı iş ortamlarında ve organizasyonlarda bu yaklaşım son derece önemlidir.

Bilgi süreçlerindeki rolleri ile ilişkili olarak insan faktörü ve teknik özellikleri bulunan makinelerle iletişimini içeren hastane sistemidir.

Çalışanların işin merkezine yerleştirilmesine, çalışanların sistemin planlanması, kuruluşu ve işleyişindeki bütün aşamalara dahil edilmesinin önemine odaklanmaktadır.

İnsanları ve iş ilişkilerini ön plana çıkartmayan bir yaklaşımdır.

Çalışanların işdoyumu, beklentilerinin karşılanması ve yeteneklerinin geliştirilmesinin önemini vurgulamaktadır.

Açıklama:

Hastane bilgi sistemi, bilgi süreçlerindeki rolleri ile ilişkili olarak insan faktörü veteknik özellikleri bulunan makinelerle iletişimini içeren hastane sisteminin sosyo- teknik alt sistemidir. Sosyo-teknik sistem yaklaşımı, teknoloji merkezli yaklaşım yerine insanları ve iş ilişkilerini ön plana çıkartan bir yaklaşımdır. Çalışanların işdoyumu, beklentilerinin karşılanması ve yeteneklerinin geliştirilmesinin önemini vurgulamaktadır. Son dönemlerde bu yaklaşım çalışanların işin merkezine yerleştirilmesine, çalışanların sistemin planlanması, kuruluşu ve işleyişindeki bütün aşamalara dahil edilmesinin önemine odaklanmaktadır. Özellikle profesyonellerin yoğun olarak çalıştığı iş ortamlarında ve organizasyonlarda bu yaklaşım son derece önemlidir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Teşhis ve tedavi sürecinde kullanılan ve sayıları yüzlerle ifade edilen tıbbı cihazlardan elde edilen verilerin güvenilirliğinin belgelendiği sistem aşağıdakilerden hangisidir?

DİCOM

TÜRKAK

ISO-27001

TS/EN ISO17025

ISO-27799

Açıklama:

TS/EN ISO17025, Teşhis vetedavi sürecinde kullanılan ve sayıları yüzlerle ifade edilen tıbbı cihazlardan elde edi-len verilerin güvenilirliğinin belgelendiği sistemdir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi hastane bilgi sisteminin gelişmelerin gerisinde kalmaması ve kullanıcıların işlevlerini kolaylaştırması için dikkat edilmesi gereken noktalardan biri değildir?

Sektördeki diğer hastanelerin takibi ve bunlardan kuruma aktarılabilecek noktaların tespiti ve uyumun sağlanması

Rakip hastanelerin bilgi sistemlerinin bulunup kopyalanması.

Sağlık Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı gibi kural koyucuların istediği değişikliklerin takibi ve süresinde uyumun sağlanması

SGK gibi ödeme kuruluşlarının istediği değişikliklerin takibi ve süresinde uyumun sağlanması

Hastane içi süreçlerindeki iyileşmelerin sisteme aktarılması talebine uyumun sağlanması

Açıklama:

Hastane Bilgi Sisteminin gelişmelerin gerisinde kalmaması ve kullanıcıların işlevlerini kolaylaştırması için bazı noktalarına dikkat edilmelidir. Bunlar aşağıdaki şekilde sırala-nabilir:

Sağlık Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı gibi kural koyucuların istediği deği- şikliklerin takibi ve süresinde uyumun sağlanması.
SGK gibi ödeme kuruluşlarının istediği değişikliklerin takibi ve süresinde uyumunsağlanması.
Hastane içi süreçlerindeki iyileşmelerin sisteme aktarılması talebine uyumun sağ- lanması,
Sektördeki diğer hastanelerin takibi ve bunlardan kuruma aktarılabilecek noktala- rın tespiti ve uyumun sağlanması,
Tıp teknolojisindeki gelişmelerden, sisteme aktarılacakların tespiti ve uyumun sağlanması,
Hastane Bilgi Sistemi gelişmelerinin (mobil uygulamalar vb. gibi) tespiti ve sisteme uyumun sağlanması.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi bilgi sistemleri uyum sağlama ve uygulama literatüründe, teknolojiye karşı yaklaşımı tanımlamak için kullanılan terimlerden biri değildir?

Uyum sağlama

Karşı koymak-direnmek

Uyum sağlayamama

Denemek

Reddetmek

Açıklama:

Bilgi sistemleri uyum sağlama ve uygulama literatüründe, teknolojiye karşı yaklaşımı tanımlamak için değişik terimler kullanılır. Bu terimler uyum sağlama, uyum sağlayamama, karşı koymak-direnmek, kabul etmek ve reddetmek olarak sıralanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Bilgisayar teknolojilerinin hastanelerde kullanılması hangi yıllarda başlamıştır?

1940’lı yıllarda

1950’lı yıllarda

1960’lı yıllarda

1970’lı yıllarda

1980’lı yıllarda

Açıklama:

Bilgisayar teknolojilerinin hastanelerde kullanılma serüveni 1960’lı yıllarda hasta kayıtlarının tutulması, ücret takip hizmetlerinin gerçekleştirilmesinde kullanılması ile başlamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi uygulanabilirlik fizibilite çalışmasının ana başlıklarından biridir?

Donanım

Finans

Mevzuat

Lojistik

Süre

Açıklama:

Uygulanabilirlik fizibilite çalışması, sistemin uygulanabilirliğini değerlendirir. Lojistik ve motivasyon olmak üzere iki ana başlığı bulunmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Hastane Bilgi Sistemi fizibilite çalışmasının 3. adımında aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?

Hastane yönetimi değerlendirme yaparak kendini tam ve objektif olarak tanımlamalıdır.

Hastanedeki tüm tıbbi süreçler belirlenmelidir.

Hastaneye özgü bir model/sistem tespit edilmelidir.

Hastaneyi bilen kişilerden oluşan çalışma gruplar oluşturulmalıdır.

İstenilen düzeyde çalışmayan mekanizmalar belirlenmelidir.

Açıklama:

Hastane Bilgi Sistemi fizibilite çalışmasının 3. adımında istenilen düzeyde çalışmayan mekanizmalar belirlenmelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi hastane bilgi sürecinin iyileştirilmesinde uygulanabilecek balık kılçığı diyagramında yer almaz?

Donanımlar

Yazılımlar

İş Gücü

Tasarımlar

Malzemeler

Açıklama:

Tasarım, hastane bilgi sürecinin iyileştirilmesinde uygulanabilecek balık kılçığı diyagramında yer almaz.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Hastane Bilgi Sistemi kurma sürecinde kullanıcı sistemi kabul etmese de tamamen reddetmeyip açık kapı bırakması durumu aşağıdakilerden hangisidir?

Karşı Koymak

Uyum sağlayamama

Direnmek

Uyum sorunu

Kullanım alışkanlığının değişmesi

Açıklama:

Uyum sağlayamama durumu; kullanıcı sistemi kabul etmese de tamamen reddetmeyip açık kapı bırakmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Bilgi sistemleri kurulum sürecinin ilk aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Tasarım aşaması

Bakım aşaması

Uygulama aşaması

Değerlendirme aşaması

Analiz aşaması

Açıklama:

Bilgi sistemleri kurulum sürecinin ilk aşama, mevcut durumun ve gereksinimlerinin belirlendiği analiz aşamasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi Hastane Bilgi Sistemleri edinilmesinde network kurmak için kullanılan yöntemlerden biridir?

Cihaz kiralama

Sürüm yenileme

Sistem kurma

Bağış

Yazılımı kullanma

Açıklama:

Hastane Bilgi Sistemleri edinilmesinde kamu ve özel sektördeki farklar olmakla birlikte temelde;
Donanım için; satın alma veya cihaz kiralama
Network için; satın alma ile sistem kurma
Yazılım için; yazılım satın alama, yazılımı kullanma ve sürüm yenileme, bağış, hastanenin kendi yazılım üretmesi gibi yöntemler uygulanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi hastane bilgi sistemlerinin yazılımlarından biridir?

El Terminalleri

Mobil cihazlar

Bar-kod yazıcılar

Veri Tabanı Sunucuları

Ofis Uygulama Paketleri

Açıklama:

Ofis Uygulama Paketleri, hastane bilgi sistemlerinin yazılımlarından biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Seçilecek Hastane Bilgi Sistemlerinde yer alması gereken konular Sağlık Bakanlığı'nca bir çerçeve ilkeler bütününde düzenlenmiştir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi Hastane Bilgi Sestemleri alım çerçeve ilkelerinde yer almaz?

Kaynak gerekleri

Yazılım gerekleri

Eğitim gerekleri

Proje süreci gerekleri

Teknolojik alt yapı temel gerekleri

Açıklama:

Kullandığı kaynaklar, hastanenin teknik şartnamesinde yer alır.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Kurum adına istenilen lisanslı yazılımın hangi kurum tarafından tescilli olması gerekmektedir?

Cumhurbaşkanlığı

Sağlık Bakanlığı

İçişleri Bakanlığı

Kültür ve Turizm Bakanlığı

Hazine ve Maliye Bakanlığı

Açıklama:

Kurum adına istenilen lisanslı yazılımın Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından tescilli olması gerekmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi aktif networkte yer almaz?

Omurga switch

cat5 kablolama

Modem

Router

Firewall

Açıklama:

Pasif networkde; yapısal kablolama, fiberoptik kablolama, cat5 ve cat6 kablolama yer alır.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Hastane bilgi sistemi kurulum sürecinde sistem tasarımı aşağıdaki aşamaların hangisinde yapılmaktadır?

Birinci aşama

İkinci aşama

Üçüncü aşama

Dördüncü aşama

Beşinci aşama

Açıklama:

Bilgi sistemleri kurulum sürecinde ilk aşama, mevcut durumun ve gereksinimlerin belirlendiği analiz aşamasıdır. İkinci aşama da Hastane Bilgi Sisteminin tasarımı gelirken, sistemin uygulanması ve bakım/değerlendirme diğer aşamaları oluşturur.

Doğru Cevap: B

Soru 52

İnsan gücü bilgi sistemi kurulum sürecinde aşağıdaki hangi öğe içerisinde yer almaktadır?

Hastane

Girdi

Süreç

Çıktı

Dönüt

Açıklama:

Bilgi sistemi kurum sürecinin hastane öğesi içerisinde kullanılacak teknoloji ve insan gücü yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Sistem bileşenlerinin sorununun çözümü aşağıdaki fizibilite türlerinden hangisinde değerlendirilmektedir?

Ekonomik fizibilite

Hukuki fizibilite

Teknik fizibilite

Uygulanabilirlik fizibilitesi

İş takvimi fizibilitesi

Açıklama:

Teknik fizibilite; yazılım, donanım ve sistemin diğer bileşenlerinin sorunu çözmek için
kullanılabileceği veya geliştirilebileceğinin değerlendirmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi hastane bilgi sistemi projesinde yer alan katılımcılardan biri değildir?

Başhekim

Bilgi işlemci

Hemşire

Eczacı

Avukat

Açıklama:

Hastaneyi iyi tanıyan ve bölüm işleyişini bilen kişilerden oluşan çalışma grupları oluşturulabilir. Bu grupta daha çok birebir uygulamanın içinde olan; tıp hizmetleri, bilgi işlem, hemşirelik hizmetleri,eczane, döner sermaye, muhasebe gibi bölümlerden kişiler olmalıdır. Bu grup içerisinde avukatlar bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Hastane bilgi sistemi için gerekli olan teknik destek aşağıdaki maliyet türlerinden hangisinin içine girmektedir?

Edinme maliyeti

Sermaye maliyeti

Riziko karşılama maliyeti

İşletim ve bakım maliyeti

Kıymetleri kullanma maliyeti

Açıklama:

Maliyet; edinme maliyeti (örneğin; donanım, yazılım, network ve eğitim) ve buna ek olarak işletim ve bakım maliyetlerinden (örneğin; sistem geliştirme, teknik destek, tedarik ve ekipman) oluşmaktadır. Teknik destek işletim ve bakım maliyetleri içerisinde yer almaktadır.
İşletim ve bakım maliyeti

Doğru Cevap: D

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi LAN yapısında yer alan aktif network cihazlarından biri değildir?

Kenar switchler

Omurga switchler

Cat5 kablolama

Firewall cihazları

Routerlar

Açıklama:

Aktif network cihazları olarak; Omurga switchler, Kenar switchler, Modemler, Routerlar, Kablosuz erişim noktaları ve Firewall cihazları örneklendirilebilir. Pasif network ise; yapısal kablolama, fiber optik kablolama, cat6 ve cat5 kablolama olarak örneklendirilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

I. Teslim takvimi
II. Veri aktarmaları
III. Kullanıcı eğitimleri
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri sistemin teslim alınması sürecinde yer alan işlem adımlarındandır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Sistemin teslim alınması sürecinde teslim takvimi, veri aktarmaları ve kullanıcı eğitimleri işlem adımları yer almaktadır.
I, II ve III

Doğru Cevap: E

Soru 58

Sağlık kuruluşlarında kullanılan birçok sistemin ve yazılımın birbiri ile ilişkilendirilmesi aşağıdakilerden hangisi kapsamında yapılmaktadır?

Eğitim

Entegrasyon

Teknik destek

Veri transferi

Lisanslama

Açıklama:

Sağlık kuruluşlarında kullanılan birçok sistemin ve yazılımın birbiri ile ilişkilendirilmesi entegrasyon kapsamında yapılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Hastanelerde oluşturulan verilerin hastanede eş zamanlı veya kademeli olarak farklı bir yerde yedeklenmesi aşağıdaki yedekleme türlerinden hangisidir?

Kurum dışı yedekleme

Kurum içi yedekleme

Üst kurum yedeklemesi

Tüm server yedeklemesi

Üst server yedeklemesi

Açıklama:

Kurum dışı yedekleme: Hastanede oluşan verilerin eş zamanlı veya kademeli olarak kurum dışında (hatta şehir dışında) farklı bir yerde yedeklenmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 60

“Hastanenin faaliyet gösterdiği çevredeki kaynakları, hastanenin amaç ve hedefleri ile kurumda kullanılan teknoloji/insan gücünün kalitatif ve kantitatif özellikleri dikkate alınarak, bilgi sistemlerinin kurumda aktif hale getirilmesi için yapılan çalışmaların bütünüdür.”
Yukarıda verilen tanım aşağıdakilerden hangisidir?

Hastane Bilgi Sistemleri

Sanallaştırma

Hastane Bilgi Sistemleri Kurulum Süreci

Hastane Bilgi Sistemi Komisyonu

Uygulanabilirlik Fizibilite Çalışması

Açıklama:

Hastane Bilgi Sistemleri kurulum süreci ise; hastanenin faaliyet gösterdiği çevredeki kaynakları, hastanenin amaç ve hedefleri ile kurumda kullanılan teknoloji/insan gücünün kalitatif ve kantitatif özellikleri dikkate alınarak, bilgi sistemlerinin kurumda aktif hale getirilmesi için yapılan çalışmaların bütünü olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Ana hatlar: A:Girdi, B:Hastane, C:Çıktı. Öğeler: I.İhtiyaç beklentileri karşılama şekli. II.Kullanılan teknoloji ve insan gücü, III.Kaynak ve materyaller. Hastane bilgi sistemleri kurulum sürecinde A, B, C olarak verilen ana hatları I, II, III olarak verilen öğeler ile eşleştiriniz.

A-I, B-III, C-II

A-II, B-I, C-III

A-II, B-III, C-I

A-III, B-I, C-II

A-III, B-II, C-I

Açıklama:

Girdi- Kaynak ve materyaller,
Hastane-Kullanılan teknoloji ve insan gücü,
Çıktı- İhtiyaç beklentileri karşılama şekli.

Doğru Cevap: E

Soru 62

I.Uygulama aşaması yeni sistem için, detaylı planı uygulama safhasıdır. Sistem uygulaması genellikle bilgi sistemini kurulmuş şekilde alma ve işletme ile ilgili tüm görevleri kapsar. II.Analiz safhasında yeni bir hastane bilgi sistemine neden ihtiyaç duyulduğu detaylı olarak incelenir, var olan sistemin problemleri ortaya konulur ve kullanıcı ihtiyaçları belirlenir. III.Hastane bilgi sistemleri kurulum sürecinde yapılacak çalışmada analiz, tasarım, uygulama olmak üzere üç basamaktan oluşur. Yukarıda sistem geliştirme hayat döngüsü ile ilgili verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız III

I-II

I-III

II-III

I-I-III

Açıklama:

Hastane bilgi sistemleri kurulum sürecinde yapılacak çalışmada analiz, tasarım, uygulama, bakım ve değerlendirme basamaklarını kapsayan dört basamaktan oluşur.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Hastane fizibilite çalışmaları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır.

Fizibilite çalışmasının ilk basamağı olarak teknik komisyon kurulmalıdır.

Projenin sahibi üst yönetici konumundaki kişi olmalıdır.

Hastane süreçlerinde yer alan birim/bölüm/klinik vb. ünitelerin neleri yaptığı, süreçte neleri eksik yaptığı ya da neleri hiç yapmadığı belirlenmelidir,

Hastanedeki yalnızca idari ve mali süreçler belirlenmelidir.

Fizibilite raporunda, kurum ihtiyaçları, eksiklikleri ve sorunlu uygulamalar belirlenmelidir.

Açıklama:

Hastanedeki tüm tıbbi-idari-mali-teknik süreçler belirlenmelidir,

Doğru Cevap: D

Soru 64

I.Tasarım aşamasından sonra, fizibilite çalışmaları yapılmalıdır. II.Bu aşamada, hastane bilgi sisteminin hastane içerisinde mi oluşturulacağı, dışarıdan mı satın alınacağı veya mevcut sistemin mi iyileştirileceği sorularının cevabı verilmesi gerekecektir. III.Tasarım yaparken sistem seçmede dikkat edilecek noktalardan birisi de her geçerli alternatif için maliyet kazanç analizi yapılmalıdır. Yukarıda hastane bilgi sistemleri kurulum süreci tasarım aşaması ile ilgili verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız II

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Analiz safhası sonrası ikinci aşama, tasarım aşamasıdır. Fizibilite aşamasında ihtiyaçlar ortaya konulduktan tasarım yapılmalıdır. Bu aşamada, hastane bilgi sisteminin hastane içerisinde mi oluşturulacağı, dışarıdan mı satın alınacağı veya mevcut sistemin mi iyileştirileceği sorularının cevabı verilmesi gerekecektir. Tasarım yaparken sistem seçmede dikkat edilecek noktalardan birisi de her geçerli alternatif için maliyet kazanç analizi yapılmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi hastane bilgi sistemleri kurulum süreci uygulama aşamasında yer almaz?

Kullanıcılarının hazırlanması ve eğitilmesi,

Çevresel hazırlık,

Sistem veya modül testi,

Sistem aktarımı veya modül eklenmesi,

Hastane bilgi sisteminde sorun oluştuğunda yetkili elemanların kimler olduğu belirlenmelidir.

Açıklama:

Hastane bilgi sisteminde sorun oluştuğunda nasıl müdahale edileceği, yetkili elemanların kimler olduğu belirlemesi bakım ve değerlendirme aşaması ile ilgilidir.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Network çeşitleri:
A: Kişisel alanlı ağlar
B: Yerel alanlı ağlar,
C: Geniş alanlı ağlar,
Açıklama:
I: Coğrafik alanları bağlayan telekominakasyon ağlarıdır.
II: Çok kısa mesafeli ağlardır. Kablolu ve kablosuz olabilir.
III: Küçük alanlardaki ofis, ev gibi bilgisayar sistemlerini ve cihazlarını birbirine bağlayan ağlardır. Kablosuz haberleşme sisteminde kullanılmaktadır.
Yukarıda A, B, C olarak verilen network çeşitlerini I, II, III olarak verilen açıklamaları ile eşleştirniz.

A-I, B-III, C-II

A-II, B-I, C-III

A-II, B-III, C-I

A-III, B-II, C-I

A-III, B-I, C-II

Açıklama:

Kişisel alanlı ağlar: Çok kısa mesafeli ağlardır. Genel olarak birkaç metreyi geçmezler. Tek bir kişiye yakın cihazların haberleşmesi için kullanılırlar. Kişisel alanlı ağlar kablolu olabildiği gibi kablosuzda olabilir.
Yerel Alanlı Ağlar; küçük alanlardaki, ofis, ev veya bir binadaki birkaç kat gibi, bilgisayar sistemlerini ve cihazlarını birbirine bağlayan ağlara denilir. Günümüzde yerel alanlı ağlar, kablosuz haberleşme sisteminde kullanılmaktadır.
Geniş Alanlı ağlar; daha geniş coğrafik alanları bağlayan telekominakasyon ağlarıdır. Bir başka tanım ise geniş alanlı ağlar, iki veya daha fazla yerel alanlı ağları bağlayan sistemlerdir. Bu bağlantı için ağ geçidi cihazları kullanılır.

Doğru Cevap: C

Soru 67

I.Hastane Bilgi Sistemlerinin edinilmesinde donanım için, satın alma veya cihaz kiralama yöntemleri kullanılabilir. II.Hastane bilgi sistemi alımı için hazırlanan teknik şartname hazırlığında, bir başka hastanenin teknik şartnamesinden birebir kopyalanabilir. III.Hastane Bilgi Sistemlerinin edinilmesinde, mevcut sistemde veri var ise bunların yeni sisteme transferinde süre/şekil/güvenlik vb. konular teknik şartnamede detaylandırılmalıdır. Hastane Bilgi Sistemlerinin edinilmesi ile ilgili yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Hastane Bilgi Sistemlerinin edinilmesinde donanım için, satın alma veya cihaz kiralama yöntemleri kullanılabilir. Hastane Bilgi Sisteminin alım şekli mal alımı / hizmet alımı veya hibe şeklinde de olsa, teknik şartnamede açıklığa kavuşturulması gereken hususlar detaylandırılmalıdır. Bu detaylandırmada kesinlikle hastane süreçleri dikkate alınmalıdır. Bir başka hastanenin teknik şartnamesi birebir kopyalanmamalıdır. Her hastanenin yerleşimi ve büyüklüğü, süreçleri, kullandığı kaynaklar, kullandığı tıbbi cihazlar gibi konularda farklılık vardır. Hastane Bilgi Sistemlerinin edinilmesinde, mevcut sistemde veri var ise bunların yeni sisteme transferinde süre/şekil/güvenlik vb. konular teknik şartnamede detaylandırılmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 68

I.Bilgi güvenliği yönetim sistemleri (ISO-27001) ile çalışma yapılabilir. II.Hastane eğer akredite bir laboratuara sahip ise, ilgili laboratuarın hastane bilgi sistemleri ile entegrasyonu da sağlanmalıdır. III.Hastanede oluşan verilerin eş zamanlı veya kademeli olarak kurum dışında farklı bir yerde yedeklenmesi engellenmelidir. Yukarıda hastane bilgi sistemlerinin kurulumunda dikkat edilecek noktalar ile ilgili verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I-II

I-III

Açıklama:

Bilgi güvenliği yönetim sistemleri (ISO-27001) ile çalışma yapılabilir. Bu çalışma kurumun kendine olan güvenini artıracaktır. Kurumdaki bilgilerin gizliliğinin, bütünlüğünün ve erişilebilirliğinin sağlandığı belgelenmiş olacaktır. Hastane eğer akredite bir laboratuara sahip ise, ilgili laboratuarın hastane bilgi sistemleri ile entegrasyonu da sağlanmalıdır. hastanede oluşan verilerin eş zamanlı veya kademeli olarak kurum dışında (hatta şehir dışında) farklı bir yerde yedeklenmesi sağlanabilir. Kurum dışı yedekleme için, yeterliliği ispatlanmış ve belgelendirilmiş bir firma ile partnerlik anlaşması yapılabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

I.Sağlık Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı gibi kural koyucuların istediği değişikliklerin takibi ve uyumu. II.Sektördeki diğer hastanelerin takibi ve bunlardan kuruma aktarılabilecek noktalarının tespiti ve uyumun sağlanması, III.Tıp teknolojisindeki gelişmelerden sisteme aktarılacakların tespiti ve uyumun sağlanması, IV.Hastane Bilgi Sistemi gelişmelerinin (mobil uygulamalar vb. gibi) tespiti ve sisteme uyumun sağlanması. Hastane Bilgi Sisteminin gelişmelerin gerisinde kalmaması ve kullanıcıların işlevlerini kolaylaştırması için dikkat edilmesi ile ilgili yukarıda verilen hususlardan kaç tanesi doğrudur?

Açıklama:

Hastane Bilgi Sisteminin gelişmelerin gerisinde kalmaması ve kullanıcıların işlevlerini kolaylaştırması için Sağlık Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı gibi kural koyucuların istediği değişikliklerin takibi ve uyumu, sektördeki diğer hastanelerin takibi ve bunlardan kuruma aktarılabilecek noktalarının tespiti ve uyumun sağlanması, tıp teknolojisindeki gelişmelerden sisteme aktarılacakların tespiti ve uyumun sağlanması, hastane bilgi sistemi gelişmelerinin (mobil uygulamalar vb. gibi) tespiti ve sisteme uyumun sağlanması dikkat edilecek hususlardandır.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi teknoloji merkezli yaklaşım için yanlıştır?

Profesyonellerin yoğun olarak çalıştığı iş ortamlarında ve organizasyonlarda bu yaklaşım son derece önemlidir.

Bilgi süreçlerindeki rolleri ile ilişkili olarak insan faktörü ve teknik özellikleri bulunan makinelerle iletişimini içeren hastane sistemidir.

Çalışanların işin merkezine yerleştirilmesine, çalışanların sistemin planlanması, kuruluşu ve işleyişindeki bütün aşamalara dahil edilmesinin önemine odaklanmaktadır.

İnsanları ve iş ilişkilerini ön plana çıkartmayan bir yaklaşımdır.

Çalışanların iş doyumu, beklentilerinin karşılanması ve yeteneklerinin geliştirilmesinin önemini vurgulamaktadır.

Açıklama:

Hastane bilgi sistemi, bilgi süreçlerindeki rolleri ile ilişkili olarak insan faktörü veteknik özellikleri bulunan makinelerle iletişimini içeren hastane sisteminin sosyo- teknik alt sistemidir. Sosyo-teknik sistem yaklaşımı, teknoloji merkezli yaklaşım yerine insanları ve iş ilişkilerini ön plana çıkartan bir yaklaşımdır. Çalışanların işdoyumu, beklentil
Hastane bilgi sistemi, bilgi süreçlerindeki rolleri ile ilişkili olarak insan faktörü veteknik özellikleri bulunan makinelerle iletişimini içeren hastane sisteminin sosyo- teknik alt sistemidir. Sosyo-teknik sistem yaklaşımı, teknoloji merkezli yaklaşım yerine insanları ve iş ilişkilerini ön plana çıkartan bir yaklaşımdır. Çalışanların iş doyumu, beklentilerinin karşılanması ve yeteneklerinin geliştirilmesinin önemini vurgulamaktadır. Son dönemlerde bu yaklaşım çalışanların işin merkezine yerleştirilmesine, çalışanların sistemin planlanması, kuruluşu ve işleyişindeki bütün aşamalara dahil edilmesinin önemine odaklanmaktadır. Özellikle profesyonellerin yoğun olarak çalıştığı iş ortamlarında ve organizasyonlarda bu yaklaşım son derece önemlidir.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi bir hastanenin tüm bilgi işlemlerini kapsayan ve bunun yanı sıra insan ve
teknik aktörlerin her birisinin ayrı ayrı rolleri ile bağlantılı olan sosyoteknik sistemin tanımıdır?

Hastane Bilgi Sistemleri

Hastane Bilgi Sistemleri kurulum süreci

Bina yönetim süreci

Hasta Bakım Planı

Tedavi planlaması

Açıklama:

Hastane Bilgi Sistemlerini; bir hastanenin tüm bilgi işlemlerini kapsayan ve bunun yanı sıra insan ve
teknik aktörlerin her birisinin ayrı ayrı rolleri ile bağlantılı olan sosyoteknik bir sistem olarak
tanımlanabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Bilgi sistemleri kurulum sürecinde ilk aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Analiz

Hastane Bilgi Sisteminin tasarımı

sistemin uygulanması

Bakım

Değerlendirme

Açıklama:

Bilgi sistemleri kurulum sürecinde ilk aşama, mevcut durumun ve gereksinimlerin belirlendiği analiz
aşamasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi fizibilite çalışmasının bileşenlerinden biridir?

Teknik Fizibilite

Azami Fizibilite

Asgari Fizibilite

Maddi Fizibilitesi

Manevi Fizibilite

Açıklama:

Teknik fizibilite; yazılım, donanım ve sistemin diğer bileşenlerinin sorunu çözmek için
kullanılabileceği veya geliştirilebileceğinin değerlendirmesidir.
Ekonomik fizibilite; projenin finansal olarak uygulanabilirliği veya sistemden beklenen yararların
maliyet ve kazanç açısından değerlendirilmesidir.
Hukuki fizibilite; projenin yasa ve mevzuat çerçevesindeki limitlerinin değerlendirilmesidir.
Uygulanabilirlik fizibilite çalışması; sistemin uygulanabilirliğinin değerlendirilmesidir. Bunun lojistik
ve motivasyon (değişikliği kabul etmek) olmak üzere iki ana başlığı bulunmaktadır. Motivasyon
önemlidir; çünkü yeni sistem insanları ve bilgi akışını etkiler ve istenmeyen durumlara yol açabilir. Bu
durumlar hastaneler gibi önemli yerlerde ölümle sonuçlanabilecek hatalar doğurabilir.
İş takviminin fizibilitesi; projenin makul bir sürede tamamlanıp tamamlanamayacağını değerlendirir.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi fizibilite çalışmasının genel yol gösterici faktörleri arasında yer almaz?

Hastanedeki idari, mali, teknik, tıbbi tüm süreçlerin takibi

Hasta ve çalışan güvenliği koşullarının takibi

Ek ödemeler dahil tüm özlük haklarının takibi

Ödeme kuruluşlarının taleplerinin karşılanması

Hasta yakınlarının ihtiyaçlarının karşılanması

Açıklama:

Hastanedeki idari, mali, teknik, tıbbi tüm süreçlerin takibi,
• Hasta verilerinin güvenliği, veriye hızlı ulaşma, hasta mahremiyetinin sağlanması,
• Hasta ve çalışan güvenliği koşullarının takibi,
• Hekim ve diğer sağlık profesyonellerinin “hasta tedavisi” ni uygulamanın yanı sıra eğitim ve
uzaktan konsültasyonun gerçekleştirilmesi,
• Ek ödemeler dahil tüm özlük haklarının takibi,
• İlaç, malzeme güvenliğinin sağlanması,
• Yöneticilerin karar mekanizmasında ilgili verilere ulaşabilmesi,
• Sağlık Bakanlığı hastane hizmet kalite standartları, JCI, EFQM sistemlerinin koşullarının
karşılanması,
• Ödeme kuruluşlarının taleplerinin karşılanması,
• Hazine ve Maliye Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı gibi kural koyucuların
taleplerinin karşılanması, şeklinde sıralanabilir.
Günümüzde hastane yöneticileri profesyonel bir yönetim tarzı belirlemek zorundadır. Bu yaklaşım
sergilenmediği zaman kurum kaynaklarının (para, zaman, işgücü vb.) verimsiz kullanılması riski her
zaman var olacaktır. HBS fizibilite çalışmasında;
• Kuruluşun ne olduğu,
• Kurum modelinin ne olduğu,
• Kullanıcı profilinin ne olduğu
• Hastanenin ne istediği ve
• Sistem kurulumu bittiğinde hastane olarak nerede olmak istendiğinin iyi belirlenmesi
gerekecektir. Bu bakış açısı ile çalışma basamakları aşağıdaki şekilde yapılabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi bilgisayar sistemi ve çevresel birimlerin en iyi şekilde çalışması için gereken sıcaklıktır?

16 °C

18 °C

20 °C

22 °C

24 °C

Açıklama:

Ortam sıcaklığının ve cihazlardan oluşan sıcaklığın sisteme zarar vermemesi için
iklimlendirmenin sağlanması gerekmektedir. Birçok bilgisayar sistemi ve çevresel birimlerin en
iyi şekilde çalışması için sıcaklığın 18oC’de korunması uygun olacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi hastane bilgi sisteminden beklentilerin neler olduğunun belirlenmesi ve uygulamanın nasıl olduğunun ortaya koyulmasına ait tanımdır?

Sanallaştırma

Sistem aktarımı

Sistem modülü

Sonlandırma

Sistem girdisi

Açıklama:

Sanallaştırma: Hastane Bilgi Sisteminden beklentilerin neler olduğunun belirlenmesi ve uygulamanın
nasıl olduğunun ortaya konulmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Analiz
Tasarım
Kontrol
Uygulama
Bakım ve değerlendirme

Yukarıdakilerden hangileri Sistem geliştirme hayat döngüsü unsurlarındandır?

I, II ve III

II, III ve V

III, IV ve IV

I, II, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Hastane bilgi sistemleri kurulum sürecinde yapılacak çalışmada analiz, tasarım, uygulama, bakım ve değerlendirme basamaklarını kapsayan “Sistem geliştirme hayat döngüsü” kullanılır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi fizibilite çalışmasının aşamalarından biri değildir?

Sosyal fizibilite

Teknik fizibilite

Ekonomik fizibilite

Hukuki fizibilite

İş takviminin fizibilitesi

Açıklama:

Fizibilite çalışması, kilit noktalardan biridir. Bilgi sistemlerinde fizibilite çalışması teknik, ekonomik, hukuki, uygulanabilirlik ve iş takviminin değerlendirilmesi aşamalarından oluşur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi Pasif network yapısına örnek olarak verilebilir?

Omurga switchler

Fiber optik kablolama

Firewall cihazları

Modemler

Routerlar

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi günümüz hastanelerinde kullanılan veriler arasında yer almaz?

Çevre düzenlemesinde kullanılan veriler

“Hasta Bakım Planında” yer alan hemşire, eczacı, diyetisyen, sosyal çalışmacı, vb. meslek
gruplarının hizmet sunumunda oluşturduğu veriler

Hasta dosyası, eczane, tıbbi malzeme vb. birimlerde oluşan veriler

Bina yönetim sürecinde oluşan veriler

Geri ödeme kuruluşlarına yapılan faturalarda kullanılan veriler ile hastanenin finansal ve mali
düzenlemelerinden oluşan çok farklı veriler

Açıklama:

Günümüz hastanelerinde tüm profesyonellerin hizmet sunumlarında çok çeşitli ve farklı düzeylerde
veriler kullanılmaktadır. Bu veriler;
• Tıp profesyonellerinin, tanı ve tedavi sürecinde klinik, poliklinik, ameliyathane, yoğun bakımlar
vb. birimlerde uzmanlık bilgileri ile oluşan tıbbı verilerin yanı sıra, MR, CT, USG ve
görüntüleme cihazlarından elde edilen veriler ile farklı laboratuarlarda oluşan ve “tedavi
planlamasında” kullanılan veriler,
• “Hasta Bakım Planında” yer alan hemşire, eczacı, diyetisyen, sosyal çalışmacı, vb. meslek
gruplarının hizmet sunumunda oluşturduğu veriler,
• Hasta dosyası, eczane, tıbbi malzeme vb. birimlerde oluşan veriler,
• Bina yönetim sürecinde oluşan veriler,
• Geri ödeme kuruluşlarına yapılan faturalarda kullanılan veriler ile hastanenin finansal ve mali
düzenlemelerinden oluşan çok farklı verilerden oluşmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi Ana makine (Server)’nın konuşlanacağı sistem odasının olmazsa olmazları arasında yer alır?

Olası su taşmasından sistem odası ve cihazların zarar görmemesi için, yükseltilmiş taban olması

Sosyal alanlara yakın olması

Sistem odasına girişlerin serbest olması

Klasik müzik çalması

Bone ve galoş olmadan girilmemesi

Açıklama:

Ana makine (Server)’nın
konuşlanacağı sistem odasının;
• Ortam sıcaklığının ve cihazlardan oluşan sıcaklığın sisteme zarar vermemesi için
iklimlendirmenin sağlanması gerekmektedir. Birçok bilgisayar sistemi ve çevresel birimlerin en
iyi şekilde çalışması için sıcaklığın 18o
C’de korunması uygun olacaktır.
• Olası su taşmasından sistem odası ve cihazların zarar görmemesi için, yükseltilmiş taban olması,
• Sistem odasına yetkisiz girişin önlenmesi,
• Odanın ve tüm sistemin enerji kesilmesi ve dalgalanmalardan olumsuz etkilenmemesi için,
kesintisiz güç kaynağı (UPS) desteğinin sağlanması,
• Enerji altyapısının tamamlanması,
• Mümkünse bilgi işlem merkezini yönetecek uyarı sistem yazılımlarının kurulması gerekecektir.
Ana makinelerin (Server), elektronik ve mekanik birimlerden oluştuğu göz önüne alınacak olursa
yukarıda verilen maddelerin önem derecesi ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle sayılan düzenlemeler sistem
odasının olmazsa olmazlarındandır.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Kullanıcılarının hazırlanması ve eğitilmesi
Çevresel hazırlık
Sistem veya modül testi
Kurum ihtiyaçları
Sistem aktarımı veya modül eklenmesi

Yukarıda verilenlerden hangisi Hastane Bilgi Sistemi kurulum sürecinindeki uygulama aşamasının basamakları arasındadır?

Yalnız III

Yalnız IV

III ve IV

I, II, III ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Bir sistemin uygulama basamakları projeye ve kurulumun kapsamına göre farklılık gösterir, fakat genel olarak aşağıdaki uygulamaları içerir:
• Kullanıcılarının hazırlanması ve eğitilmesi,
• Çevresel hazırlık
• Sistem veya modül testi
• Sistem aktarımı veya modül eklenmesi
• Sistem veya modülün devreye alınması
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi hastane bilgi sistemi kurulum sürecindeki ilk aşamanın içinde yer alır?

Kaynak

Teknoloji

İnsan gücü

İhtiyaç beklentileri karşılama şekli

Tasarım

Açıklama:

Kaynak ve materyaller, hastane bilgi sistemi kurulum sürecindeki ilk aşamanın içinde yer alır.

Doğru Cevap: A

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi sistem geliştirme hayat döngüsünde yer alan basamaklardan biridir?

Uygulama

Kaynak

Materyaller

İnsan gücü

Girdiler

Açıklama:

Sistem geliştirme hayat döngüsünde yer alan basamaklar analiz, tasarım, bakım/değerlendirme, uygulamadır.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisinde bilgi sistemleri kurulum sürecinin aşamaları doğru olarak sıralanmıştır?

Bakım/değerlendirme-Tasarım-Analiz-Uygulama

Tasarım-Analiz-Uygulama-Bakım/değerlendirme

Analiz-Tasarım-Bakım/değerlendirme-Uygulama

Analiz-Tasarım-Uygulama-Bakım/değerlendirme

Tasarım-Uygulama-Bakım/değerlendirme-Analiz

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 86

Hastanelerde meydana gelen değişiklikler ve gelişmeler ile dış çevrede oluşan değişiklikler sonucu hastane bilgi sisteminde oluşabilecek sorunların tespitinde ve iyileştirilmesinde kullanılan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Balık kılçığı diyagramı

Uyum sağlama yöntemi

Enformasyon sistemi

Beyin fırtınası yöntemi

Network alt yapısı grafiği

Açıklama:

Tüm sistemler gibi Hastane Bilgi Sistemi de yaşayan bir sistemdir. Hastanelerde meydana gelen değişiklikler ve gelişmeler ile dış çevrede oluşan değişiklikler doğal olarak hastane bilgi sistemini etkileyecektir. Bu etkileşmenin hastane bilgi sisteminde “varsa’’ oluşturduğu sorunların tespitinde “balık kılçığı” diyagramı, akış diyagramı kullanılabilir. Bilindiği gibi balık kılçığı diyagramında soruna neden olan ana faktörler ve alt faktörler detaylı olarak çıkartılır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Hastane Bilgi Sistemi kurulum sürecinde karşılaşılan sorunlardan hangisi Kullanıcıların sisteme tamamen karşı olup sistemden uzak durması anlamına gelir?

Uyum Sağlayamama

Karşı Koymak

Reddetmek

Direnmek

Entegrasyon Sorunu

Açıklama:

Kurumsal gelişmede kuvvet alanında yapılan çalışmalarda kullanıcıların karşı koyma davranışı, ilk olarak Kurt Lewin tarafından ortaya atıldığı söylenebilir. Lewin’e göre sosyal sistemlerde, biyolojik sistemlerdeki iç dengeyi koruma eğilimi gibi, yeniliklere karşı koyarak ve orijinal duruma geri gelmeye çalışarak, statükoyu sürdürme eğilimi içerisindedirler. Reddetmek ise kullanıcının tamamen sistemden uzak durması anlamına gelir. Uyum sağlayamama durumunda kullanıcı sistemi kabul etmese de, tamamen reddetmeyip açık bir kapı bırakır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 88

Teşhis ve tedavi sürecinde kullanılan ve sayıları yüzlerle ifade edilen tıbbı cihazlardan elde edilen verilerin güvenilirliğinin belgelendiği sistem aşağıdakilerden hangisidir?

ISO/IEC 27799

TS/EN ISO17025

TS-EN-ISO 27001

TS/EN ISO27025

TS-EN-ISO 27005

Açıklama:

Deney ve kalibrasyon laboratuarlarının yeterliliği için genel şartlar (TS/EN ISO17025):
Hastaneler teknolojinin yoğun kullanıldığı kurumlardır. TS/EN ISO17025, Teşhis ve tedavi sürecinde kullanılan ve sayıları yüzlerle ifade edilen tıbbı cihazlardan elde edilen verilerin güvenilirliğinin belgelendiği sistemdir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi Hastane Bilgi Sisteminin donanım ekipmanları arasında değildir?

Uygulama ve Veri Tabanı Sunucuları

Veri Depolama Üniteleri

Mobil Cihazlar

Yazıcılar

Modemler

Açıklama:

Hastane Bilgi Sisteminin donanım özellikleri, fizibilite raporu dikkate alınarak belirlenmiş olmasına
karşın temelde;
• Ana Makine (Uygulama ve Veri Tabanı Sunucuları),
• Veri Depolama Üniteleri,
• Terminal / El Terminalleri,
• Mobil Cihazlar (tablet pc, akıllı telefonlar, PDA vb.),
• Yazıcılar, Bar-kod Yazıcılar gibi ekipmanlar oluşturur. Bu ekipmanlar ve kullanılacak
yazılımların detayı fizibilite raporunda yer almalıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi Teknik fizibiliteyi ifade eder?

Projenin finansal olarak uygulanabilirliği veya sistemden beklenen yararların
maliyet ve kazanç açısından değerlendirilmesidir.

Yazılım, donanım ve sistemin diğer bileşenlerinin sorunu çözmek için
kullanılabileceği veya geliştirilebileceğinin değerlendirmesidir.

Projenin yasa ve mevzuat çerçevesindeki limitlerinin değerlendirilmesidir.

Sistemin uygulanabilirliğinin değerlendirilmesidir.

Projenin makul bir sürede tamamlanıp tamamlanamayacağının değerlendirilmesidir.

Açıklama:

Teknik fizibilite; yazılım, donanım ve sistemin diğer bileşenlerinin sorunu çözmek için
kullanılabileceği veya geliştirilebileceğinin değerlendirmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 91

Hangisi hastane bilgi sistemi kurulum sürecinde kullanılan verilerden değildir? i

Hasta dosyası

Eczane

Tıbbi malzeme

Ses siteminden elde edilen veriler

Görüntüleme cihazlarından elde edilen veriler

Açıklama:

Hastanelerinde tüm profesyonellerin hizmet sunumlarında çok çeşitli ve farklı düzeylerde veriler kullanılmaktadır. Bunlar arasında; görüntüleme cihazlarından elde edilen veriler, hasta dosyası, eczane, tıbbi malzeme vb. birimlerde oluşan veriler yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 92

Hangisi hastane bilgi sistemi kurulum sürecinde girdi aşmasında yer alır?

Kullanılan teknoloji

Kaynak

İnsan gücü

Kullanılacak teknoloji gücü

Beklentileri karşılama şekli

Açıklama:

hastane bilgi sistemi kurulum sürecinde girdi aşmasında kaynak ve materyaller bulunmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 93

Hastane bilgi sistemleri kurulum sürecinde yapılacak çalışmada “Sistem geliştirme hayat döngüsü" kaç aşamadan oluşmaktadır?

Açıklama:

Hastane bilgi sistemleri kurulum sürecinde yapılacak çalışmada “Sistem geliştirme hayat döngüsü” analiz, tasarım, uygulama, bakım ve değerlendirme basamaklarından oluşmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 94

Hastane bilgi sistemi kurulum sürecinde "Yeni bir hastane bilgi sistemine neden ihtiyaç duyulduğu detaylı olarak incelenir" ifadesi hangi aşamayı tanımlamaktadır?

Analiz aşaması i

Sentez aşaması

Tasarım aşaması

Uygulama aşaması

Bakım/değerlendirme aşaması

Açıklama:

Analiz safhasında yeni bir hastane bilgi sistemine neden ihtiyaç duyulduğu detaylı olarak incelenir, var olan sistemin problemleri ortaya konulur ve kullanıcı ihtiyaçları belirlenir. Analiz safhasının üzerinde durduğu nokta, ortaya çıkan problemlere çözüm üretmektir.

Doğru Cevap: A

Soru 95

Bilgi sistemlerinde fizibilite çalışması kaç aşamadan oluşmaktadır?

Açıklama:

Bilgi sistemlerinde fizibilite çalışması 5 aşamadan oluşmaktadır. Bunlar; teknik, ekonomik, hukuki, uygulanabilirlik ve iş takvimi fizibilitesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 96

"Projenin makul bir sürede tamamlanıp tamamlanamayacağını değerlendirir." bilgi sistemlerindeki hangi fizibilite aşamasını tanımlamaktadır?

Teknik fizibilite

Ekonomik fizibilite

Hukuki fizibilite

Uygulanabilirlik fizibilite çalışması

İş takviminin fizibilitesi

Açıklama:

İş takviminin fizibilitesi; projenin makul bir sürede tamamlanıp tamamlanamayacağını değerlendirir.

Doğru Cevap: E

Soru 97

Çevresel hazırlıklarda network yapısındaki unsurlar kaç tür iş paylaşır?

Açıklama:

Çevresel hazırlıklarda network yapısı donanım, yazılım, veri, bilgi ve bilgi işleme işleri olmak üzere 5 tür iş paylaşır.

Doğru Cevap: D

Soru 98

Hangisi "Kişisel alanlı ağlar"ın özelliklerinden biridir?

Tek bir kişiye yakın cihazların haberleşmesi için kullanılırlar.

Kablosuz haberleşme sisteminde kullanılmaktadır.

Daha geniş coğrafik alanları bağlayan telekominakasyon ağlarıdır.

Yapısal kablolama, fiber optik kablolama, cat6 ve cat5 kablolama olarak örneklendirilebilir.

Küçük alanlardaki, ofis, ev veya bir binadaki bilgisayar sistemlerini ve cihazlarını birbirine bağlayan ağlardır.

Açıklama:

Kişisel alanlı ağlar; çok kısa mesafeli ağlardır. Genel olarak birkaç metreyi geçmezler ve tek bir kişiye yakın cihazların haberleşmesi için kullanılırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 99

Hangisi aktif network cihazları arasında yer almaz?

Omurga switchler

Kenar switchler

Fiber optik kablolama

Modemler

Routerlar

Açıklama:

Aktif network cihazları olarak; omurga switchler, kenar switchler, modemler, routerlar, kablosuz erişim noktaları (Access pointler), firewall cihazları örneklendirilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 100

Hangisi "Pasif network"e örnek gösterilemez?

Yapısal kablolama

Firewall cihazları

Fiber optik kablolama

Cat6

Cat5

Açıklama:

Pasif network ise; yapısal kablolama, fiber optik kablolama, cat6 ve cat5 kablolama olarak örneklendirilebilir.

Doğru Cevap: B

Ünite 7

Soru 1

Sağlıkta Dönüşüm Programı ve e-Dönüşüm Türkiye Projesi, e-Sağlık faaliyetleri çerçevesinde gelecek ihtiyaçlar dikkate alınarak “e-Sağlık Proje Teklifi” hazırlanmış ve ITU
(International Telecommunication Union)’ya sunulmuştur. Proje teklifi, ITU tarafından
kabul edilmiş ve Aralık 2003’te hangi şehirde gerçekleştirilen Dünya Bilgi Toplumu Zirvesi
basın bildirgesinde (Türkiye’nin e-Sağlık Projesi-Turkey’s e-Health Project) yayınlanmıştır

Cenevre

Helsinki

Lizbon

Madrid

Zürih

Açıklama:

Sağlıkta Dönüşüm Programı ve e-Dönüşüm Türkiye Projesi, e-Sağlık faaliyetleri çerçevesinde gelecek ihtiyaçlar dikkate alınarak “e-Sağlık Proje Teklifi” hazırlanmış ve ITU
(International Telecommunication Union)’ya sunulmuştur. Proje teklifi, ITU tarafından
kabul edilmiş ve Aralık 2003’te Cenevre’de gerçekleştirilen Dünya Bilgi Toplumu Zirvesi
basın bildirgesinde (Türkiye’nin e-Sağlık Projesi-Turkey’s e-Health Project) yayınlanmıştır

Doğru Cevap: A

Soru 2

Türkiye e-Sağlık Stratejisi hangi yılda uygulamaya konulmuştur.

2005

2004

2006

2007

2009

Açıklama:

Yıllar Uygulamalar
2004 Türkiye e-Sağlık Stratejisi, Ekim 2004

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aile Hekimliğinde elektronik sağlık kayıtları hangi yılda oluşturuldu.

2004

2005

2006

2007

2009

Açıklama:

2006 Aile Hekimliğinde elektronik sağlık kayıtları oluşturuldu. Tablo:7/1

Doğru Cevap: C

Soru 4

Ulusal Sağlık Bilgi Sistemi (USBS) sözleşmesi hangi yılda imzalanmıştır.

2004

2005

2006

2007

2009

Açıklama:

2007 Ulusal Sağlık Bilgi Sistemi (USBS) sözleşmesi imzalandı. USBS Operasyon Merkezi kuruldu. Tablo:7/1

Doğru Cevap: D

Soru 5

Sağlık-NET yaygınlaştırıldı. Sağlık Göstergeleri Sözlüğü hazırlandı. Tele-tıp projesi
yaygınlaştırıldı. MHRS yaygınlaştırıldı. e-Sağlık yasası çıkarıldı. e-Reçete, e-Sevk,
e-Kimlik uygulaması başlatılması uygulaması hangi yılda olmuştur.

2004

2005

2006

2007

2009

Açıklama:

2009-----
Sağlık-NET yaygınlaştırıldı. Sağlık Göstergeleri Sözlüğü hazırlandı. Tele-tıp projesi
yaygınlaştırıldı. MHRS yaygınlaştırıldı. e-Sağlık yasası çıkarıldı. e-Reçete, e-Sevk,
e-Kimlik (Akıllı Kart), Mobil İmza çalışmalarına devam edildi. Ocak 2009 tarihinden
itibaren sağlık verileri toplanmaya başladı.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Tıp teknolojileri ile iletişim ve video konferans sistemlerinin birleşimini öngören bir anlayışı ifade eden bir terim hangisidir.

Tele-Tıp

Tele-Cerrahi

Tele-Epilepsi

Tele-Endokrinoloji

Tele-Patoloji

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 7

Tarihteki ilk tele-tıp projesi nerede uygulanmıştır.

Helsinki

Nebraska

Cenevre

Lizbon

Zürih

Açıklama:

Tarihteki ilk tele-tıp projesi Nebraska Üniversitesi Tıp Fakültesinin Nebraska Psikiyatri Enstitüsü ile yaklaşık 200 km uzaklıktaki Eyalet Ruh Hastalıkları Hastanesinin kapalı
devre televizyon sistemi aracılığıyla bağlanması olarak rapor edilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

X ışınları veya MRI gibi tıbbi görüntülerin yorumlanması için bir merkezden başka bir merkeze iletilmesi aşağıdakilerden hanisidir.

Tele-Tıp

Tele-Patoloji

Tele-Radyoloji

Tele-Epilepsi

Tele-Endokrinoloji

Açıklama:

Tele-radyoloji; X ışınları veya MRI gibi tıbbi görüntülerin radyolog tarafından yorumlanması için bir merkezden başka bir merkeze iletilmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Tanı, konsültasyon ve eğitim amacıyla görüntülerin telekomünikasyon yöntemleri ile aktarılması olarak tanımlanan aşağıdakilerden hangisidir.

Tele-tıp

Tele-endokrinoloji

Tele-kardiyoloji

Tele-patoloji

Tele-radyoloji

Açıklama:

Başka bir ifadeyle, telepatoloji; tanı, konsültasyon ve eğitim amacıyla görüntülerin telekomünikasyon yöntemleri ile aktarılması olarak tanımlanır

Doğru Cevap: D

Soru 10

Diyabet tedavisindeki teknolojik yeniliklerin kolay adaptasyonu için kullanılan yöntem hangisidir.

Tele-endokrinoloji

Tele-patoloji

Tele-kardiyoloji

Tele-tıp

Tele-epilepsi

Açıklama:

Tele-endokrinolojide en yaygın kullanım alanı
diyabet tedavisindeki teknolojik yeniliklerin kolay adaptasyonu ve maliyette sağladığı faydalar nedeniyle diyabet konusunda olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 11

“İnternet ve benzer teknolojilerin, hizmete ait verilerin elde edilmesi, aktarılması ve geliştirilmesi suretiyle sağlık hizmet kalitesinin geliştirilmesini sağlayan ve medikal informatik, sağlık hizmetleri ve süreçlerinin kesişim kümesini oluşturan önemli bir alan" şeklinde açıklanan kavram hangisidir?

e-sağlık

e-devlet

informative sağlık

e-bakanlık

e-okul

Açıklama:

Bir e-sağlık araştırmacısı olan Gunter Eysenbach’a göre e-sağlık; “İnternet ve benzer
teknolojilerin, hizmete ait verilerin elde edilmesi, aktarılması ve geliştirilmesi suretiyle
sağlık hizmet kalitesinin geliştirilmesini sağlayan ve medikal informatik, sağlık hizmetleri
ve süreçlerinin kesişim kümesini oluşturan önemli bir alandır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Eysenbach, e-sağlık ifadesindeki “e” harfinin sadece “elektronik” anlamı taşımadığını
ifade ederek, “e” ile başlayan 10 önemli özellik daha eklemiştir. Hangisi bunlardan birisi değildir?

Efficiency (Verimlilik)

Enhancing quality (Kalitenin artırılması)

Evidence based (Kanıta dayalı)

Empowerment (Güçlendirme)

Extension (Uzantı)

Açıklama:

Eysenbach, e-sağlık ifadesindeki “e” harfinin sadece “elektronik” anlamı taşımadığını
ifade ederek, “e” ile başlayan 10 önemli özellik daha eklemiştir:
• Efficiency (Verimlilik)
• Enhancing quality (Kalitenin artırılması)
• Evidence based (Kanıta dayalı)
• Empowerment (Güçlendirme)
• Encouragement (Teşvik etme)
• Education (Eğitim)
• Enabling information exchange (Bilgi alış-verişine imkân tanıyan)
• Extending the scope of health care (Sağlık hizmet kapsamını genişleten)
• Ethics (Etik)
• Equity (Özkaynak/değer)

Doğru Cevap: E

Soru 13

Aile Hekimliğinde elektronik sağlık kayıtları kaç yılında oluşturuldu?

2000

2001

2002

2004

2006

Açıklama:

Aile Hekimliğinde elektronik sağlık kayıtları 2006'da oluşturuldu

Doğru Cevap: E

Soru 14

Hangisi Dünyada kabul gören e-sağlık uygulamalarından değildir?

Tele-Tıp

Tele-Radyoloji

Tele-Kardiyoloji

Tele-Patoloji

Tele-Down

Açıklama:

Tele-Down bu hiizmetlerden değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

“Komünikasyon ve bilişim teknolojileri ile hastanın veya gerekli talimatın bulunduğu yerde bağımsız olarak uzaktaki paylaşılabilir tıbbi uzmanlığa hızlı erişim” şeklinde tanımlanan hizmet hangisidir?

Tele-Radyoloji

Tele-Psikiyatri

Tele-Cerrahi

Tele-Epilepsi

tele-Tıp

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 16

Hangisi çok değişik donanım seçenekleri ile yapılabilmekte, her iki tarafın aynı anda aynı örnek üzerinde canlı olarak değerlendirme yapabilmesine olanak sağlamaktadır?

Telepatoloji

Statik telepatoloji

Dinamik telepatoloji

Statik patoloji

Dinamik patoloji

Açıklama:

Dinamik tele-patoloji yöntemi ise; çok değişik donanım seçenekleri ile yapılabilmekte, her iki tarafın aynı anda aynı örnek üzerinde canlı olarak değerlendirme yapabilmesine olanak sağlamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Hangisi sağlık kurumlarında üretilen her türlü veriyi, doğrudan üretildikleri yerden, standartlara uygun şekilde toplamayı, toplanan verilerden tüm paydaşlar için uygun bilgiler üreterek sağlık hizmetlerinde verim ve kaliteyi artırmayı hedefleyen, entegre, güvenli, hızlı ve genişleyebilen bir bilgi sistemidir?

Sağlık-NET Portalı

KDS

USVS

e-Reçete

Tele-Tıp Projesi

Açıklama:

Sağlık-NET; sağlık kurumlarında üretilen her türlü veriyi, doğrudan üretildikleri yerden, standartlara uygun şekilde toplamayı, toplanan verilerden tüm paydaşlar için uygun
bilgiler üreterek sağlık hizmetlerinde verim ve kaliteyi artırmayı hedefleyen, entegre, güvenli, hızlı ve genişleyebilen bir bilgi sistemidir

Doğru Cevap: A

Soru 18

Hangisi Türkiye’deki sağlık kurumlarında kullanılmakta olan bilgi sistemlerinin referans olarak kullanacağı ve terminoloji birliği konusunda büyük bir katkı sağlayacak olan bir sözlük çalışmasıdır?

USVS

e-Reçete

Tele-Tıp Projesi

ESS

EKK

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 19

Hangisi ile hastanelerin mali durumlarının elektronik ortamda ve anlık olarak takip edilebilmesi sağlanmaktadır?

MHRS

EKK

USVS

KDS

TDMS

Açıklama:

Tekdüzen Muhasebe Sistemi (TDMS) ile hastanelerin mali durumlarının elektronik ortamda ve anlık olarak takip edilebilmesi sağlanmaktadır. Böylece; muhasebe birimlerinin iş yükü azaltılarak her türlü alt yapının kurulabilmesi için gerekli ortam hazırlanmıştır

Doğru Cevap: E

Soru 20

e-Sağlık konusundaki resmi belgelerin büyük bir çoğunluğu kaç yılından itibaren yayınlanmaya başlamıştır

2000

2001

2002

2003

2004

Açıklama:

e-Sağlık konusundaki resmi belgelerin büyük bir çoğunluğu 2003 yılından sonra yayınlanmıştır

Doğru Cevap: D

Soru 21

I. Gelecekteki sağlık bakım politikasını belirleyen bir araçtır.
II. Türkiye’de e-sağlık çalışmaları Sağlık Bakanlığı’nca 2012 yılında başlatılmıştır.
III. Sağlık hizmet kalitesinin geliştirilmesini sağlar.
IV. Bu sistem hasta yerine kurumun merkezde olmasını sağlayacaktır.
e-sağlık ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanların tümü hangi seçenekte verilmiştir?

I, II

II, III

III, IV

I, III

II, IV

Açıklama:

Gelecekteki sağlık bakım politikasını belirleyen bir araçtır.
Türkiye’de e-sağlık çalışmaları Sağlık Bakanlığı’nca 2003 yılında başlatılmıştır.
Sağlık hizmet kalitesinin geliştirilmesini sağlar.
Bu sistem kurum yerine hastanın merkezde olmasını sağlayacaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 22

2004 yılından günümüze kadar ki süreçte e-Sağlık uygulamaları değerlendirildiğinde aşağıdaki gelişmelerden hangisi 2009 yılından sonra gerçekleşmiştir?

Tele-tıp projesi devreye girdi.

Ulusal Sağlık Bilgi Sistemi (USBS) sözleşmesi imzalandı.

Aile Hekimliğinde elektronik sağlık kayıtları oluşturuldu.

e-Sağlık yasası çıkarıldı.

MHRS Pilot projesi devreye alındı.

Açıklama:

Tele-tıp projesi 2008'de devreye girdi. 2007'de Ulusal Sağlık Bilgi Sistemi (USBS) sözleşmesi imzalandı. Aile Hekimliğinde elektronik sağlık kayıtları 2006'da oluşturuldu. MHRS Pilot projesi 2008'de devreye alındı. 2009 yılından itibaren Sağlık-NET yaygınlaştırıldı. Sağlık Göstergeleri Sözlüğü hazırlandı. Tele-tıp projesi yaygınlaştırıldı. MHRS yaygınlaştırıldı. e-Sağlık yasası çıkarıldı. e-Reçete, e-Sevk, e-Kimlik (Akıllı Kart), Mobil İmza çalışmalarına devam edildi. Ocak 2009 tarihinden itibaren sağlık verileri toplanmaya başladı.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Aşağıda verilen ifadelerden hangisi Türkiye Sağlık Bilgi Sistemi/e-Sağlık’ı tamamlamak, işletmek ve geliştirmek stratejisi kapsamında birtakım öngörülen hedeflerden biri değildir?

Bilgi güvenliği ve kişisel mahremiyetin korunması kapsamında, kişisel ve kurumsal sağlık kayıtlarının gizlilik, güvenlik ve mahremiyet esaslarının belirlenmesi ve uygulanması

Sağlık verilerinin tek bir ana çatı üzerinden yönetilmesi ve planlanması için, Türkiye Sağlık Bilgi Sistemi’nin en önemli bileşenlerinden biri olan Sağlık-NET’i 2014 yılı sonuna kadar geliştirmek ve yaygınlaştırmak

2014 yılı sonuna kadar sağlık sunucularının ve sağlık hizmeti kullananların e-sağlık uygulamalarına erişiminin artırılması ve yaygınlaştırılması için, sağlık bilişim standartlarını yürütmek, geliştirmek ve yaygınlaştırmak

Kurulacak olan elektronik hasta kayıt sistemi ile hastanelerde kâğıtsız hasta takip dönemini başlatmak

Sağlık planlayıcı ve karar vericileri için; Karar Destek Sistemi kapsamında veri ambarını kurmak ve veri madenciliği uygulamalarını başlatmak

Açıklama:

2009 yılından sonra, 2010-2014 yılları arasında karar ve hizmet sunumu sürecinde etkili bilgiye erişim sağlayacak Türkiye Sağlık Bilgi Sistemi/e-Sağlık’ı tamamlamak, işletmek ve geliştirmek stratejisi kapsamında birtakım öngörülen hedefler olmuştur. Bu hedefleri şu şekilde sıralayabiliriz:
• Bilgi güvenliği ve kişisel mahremiyetin korunması kapsamında, kişisel ve kurumsal sağlık kayıtlarının gizlilik, güvenlik ve mahremiyet esaslarının belirlenmesi ve uygulanması.
• Sağlık planlayıcı ve karar vericileri için; Karar Destek Sistemi kapsamında veri ambarını kurmak ve veri madenciliği uygulamalarını başlatmak.
• Sağlık verilerinin tek bir ana çatı üzerinden yönetilmesi ve planlanması için, Türkiye Sağlık Bilgi Sistemi’nin en önemli bileşenlerinden biri olan Sağlık-NET’i 2014 yılı sonuna kadar geliştirmek ve yaygınlaştırmak.
• 2014 yılı sonuna kadar sağlık sunucularının ve sağlık hizmeti kullananların e-sağlık uygulamalarına erişiminin artırılması ve yaygınlaştırılması için, sağlık bilişim standartlarını yürütmek, geliştirmek ve yaygınlaştırmak.
• Görüntüleme (radyoloji, patoloji, EKG, vb.) alanında uzaktan sağlık hizmet sunumunun verilebilmesi ve kronik hastaların da takibi amacıyla, Tele-tıp ve Tele-sağlık sistemlerini 2014 yılı sonuna kadar devlet hastanelerinin en az %15’ine yaygınlaştırmak.

Doğru Cevap: D

Soru 24

I. Tıp teknolojileri ile iletişim ve video konferans sistemlerinin birleşimini öngörür.
II. Başka yerlerdeki meslektaşlara, birbirleri ile görüş alışverişinde bulunabilme imkanı sağlar.
III. Pahalı ve sınırlı bir uygulamadır.
IV. Türkiye'de Tele-tıp Projesi’nin birinci aşamasında, tele-diş hekimliği servisleri kurulmuştur.
Tele-tıp ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanların tümü hangi seçenekte verilmiştir?

I, II

II, III

III, IV

I, III

II, IV

Açıklama:

Tele-tıp, tıp teknolojileri ile iletişim ve video konferans sistemlerinin birleşimini öngören bir anlayışı ifade eden bir terim olarak tıp dünyasındaki popülerliğini gün geçtikçe artırmaktadır. Tele-tıp, başka yerlerdeki meslektaşlara, birbirleri ile görüş alış verişinde bulunabilme, veri paylaşabilme, uzaktaki hastaların muayenesini yolculuk için para harcamadan gerçekleştirebilme olanağını sunduğu için, sağlık muayene masraflarını aşağıya çekmektedir. Uzak bölgelerdeki hastalara tıbbi bakım ulaştırmak için yeni yollar göstermek, pahalı ve sınırlı bir durum iken; tele-tıp daha hızlı modern sağlık hizmetlerinin sağlanmasında önemli bir tamamlayıcı rolü üstlenmiştir.
Proje; Türkiye’nin çeşitli bölgelerindeki devlet, eğitim ve araştırma hastanelerini kapsamaktadır. Bu kapsamda hizmet alan ve hizmet veren hastane olarak iki grup hastane yer almaktadır. Projenin 11 gönderici 7 alıcı hastane olmak üzere toplam 18 hastaneyi kapsayan pilot uygulaması Aralık 2007 tarihinde tamamlanmıştır. Tele-tıp Projesi’nin birinci aşamasında, tele-radyoloji, tele-patoloji, tele-EKG servisleri kurulmuştur. İkinci aşamasında ise; 2008 yılında, 50 gönderici 3 alıcı kuruluş daha kapsama alınmış olup, 2009 yılı Ağustos ayı içerisinde kurulum çalışmaları tamamlanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

"X ışınları veya MRI gibi tıbbi görüntülerin radyolog tarafından yorumlanması için bir merkezden başka bir merkeze iletilmesidir. Bu işlemin uygulanması için, üç temel bileşen gereklidir. Bunlar; bir görüntü, bir iletim şebekesi istasyonu ve bir alıcı / görüntü izleme istasyonudur"
Yukarıda verilen açıklama aşağıdakilerden hangisine aittir?

Tele-tıp

Tele-radyoloji

Tele-sağlık

Tele-patoloji

Tele-kardiyoloji

Açıklama:

Tele-radyoloji; X ışınları veya MRI gibi tıbbi görüntülerin radyolog tarafından yorumlanması için bir merkezden başka bir merkeze iletilmesidir. Bu işlemin uygulanması için, üç temel bileşen gereklidir. Bunlar; bir görüntü, bir iletim şebekesi istasyonu ve bir alıcı / görüntü izleme istasyonudur. En tipik uygulama, iki bilgisayarın internet üzerinden bağlanmasıdır. Alıcı tarafında olan bilgisayarın klinik amaçlar için test edilmiş ve açık olması ayrıca yüksek kaliteli bir ekrana sahip olması gerekmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

I. Türkiye’deki sağlık sorunları klasik devlet anlayışı çerçevesinde çözülmektedir.
II. Türkiye’de çeşitli nedenlerden dolayı vatandaşlara istenilen seviyede sağlık hizmeti verilememektedir.
III. İhtiyaçların ve beklentilerin az, eldeki kaynakların fazla olması eldeki mali kaynakların verimli ve etkin kullanılmasını gerektirmektedir.
IV. Sağlık-NET Portalı, Sağlık Bakanlığı'nın e-sağlık kapsamında uygulamaya aldığı hizmetlerinden biridir.
Sağlık Bakanlığı e-Sağlık Uygulamaları ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanların tümü hangi seçenekte verilmiştir?

I, II

II, III

III, IV

II, IV

I, III

Açıklama:

Türkiye’deki sağlık sorunları klasik devlet anlayışı çerçevesinde çözülememektedir. Gerek hasta sayılarının fazlalığı gerekse altyapı eksikliklerinin fazla olması nedeniyle vatandaşlara istenilen seviyede sağlık hizmeti verilememektedir. İstenilen seviyede sağlık hizmeti
verebilmek için yeni bir dönüşüme ve yeni bir vizyona ihtiyaç duyulmaktadır. İhtiyaçların ve beklentilerin fazla, eldeki kaynakların kısıtlı olması eldeki mali kaynakların verimli ve etkin kullanılmasını gerektirmektedir. Sağlık-NET Portalı, Sağlık Bakanlığı'nın e-sağlık kapsamında uygulamaya aldığı hizmetlerinden biridir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

"Sağlık kurumlarında üretilen her türlü veriyi, doğrudan üretildikleri yerden, standartlara uygun şekilde toplamayı, toplanan verilerden tüm paydaşlar için uygun bilgiler üreterek sağlık hizmetlerinde verim ve kaliteyi artırmayı hedefleyen, entegre, güvenli, hızlı ve genişleyebilen bir bilgi sistemidir."
Yukarıdaki tanım aşağıdaki terimlerden hangisine aittir?

Ulusal Sağlık Veri Sözlüğü

Sağlık-NET

Aile Hekimliği Bilgi Sistemi

Merkezi Hastane Randevu Sistemi

Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi

Açıklama:

Sağlık-NET; sağlık kurumlarında üretilen her türlü veriyi, doğrudan üretildikleri yerden, standartlara uygun şekilde toplamayı, toplanan verilerden tüm paydaşlar için uygun bilgiler üreterek sağlık hizmetlerinde verim ve kaliteyi artırmayı hedefleyen, entegre, güvenli, hızlı ve genişleyebilen bir bilgi sistemidir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

I. Aile Hekimliği Bilgi Sistemi (AHBS) bir bilgisayar programıdır.
II. Sistem, her bir bireyin sağlığı ile ilgilenerek birincil sağlık hizmetini sunar.
III. Her bireyi doğumundan 2 yıl sonra takibe alır.
IV. Bu sistem ile; aile hekimleri hastalarını hastanelere sevk edemezler.
Aile Hekimliği Bilgi Sistemi (AHBS) ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanların tümü hangi seçenekte verilmiştir?

I, II

II, III

III, IV

I, III

II, IV

Açıklama:

Aile Hekimliği Bilgi Sistemi (AHBS) bir bilgisayar programıdır. Sistem, her bir bireyin sağlığı ile ilgilenerek birincil sağlık hizmetini sunan bir Aile Hekiminin varlığı prensibi üzerine kurulmuştur. AHBS uygulaması, her bireyi doğumundan önce takibe alır ve sağlığıyla ilgili bilgileri düzenler. Bu sistem ile; aile hekimlerinin hastalarını hastanelere sevk ederken, randevu alabilmesi ve hastanın hastanede muayene olacağı doktorunu seçebilmesi için internet tabanlı bir randevu sistemi geliştirilmiş ve uygulaması gerçekleştirilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi Merkezi Hastane Randevu Sistemi (MHRS)'nin faydalarından biri değildir?

Yaşlı ve engelli vatandaşların hastaneye gitmeden evlerinden kolaylıkla randevu alabilmelerinin sağlanması

Hastane hekimlerinin çalışma koşullarının düzenlenmesi

Hastanelerin mali durumlarının elektronik ortamda ve anlık olarak takip edilebilmesi

Hastalara tek merkezden, standart kalitede hizmet verilmesi

Optimum personel sayısının kolaylıkla tespit edilebilmesi

Açıklama:

MHRS’nin faydaları ise şunlardır:
• MHRS projesi kapsamında elde edilen verilerin,sonraki adımlarda uygulanacak sağlık projeleri için kaynak niteliği taşıması ve bu sayede sağlık politikalarının geliştirilmesi,
• Zamandan tasarruf sağlayan uygulama sayesinde hastanelerde vatandaş memnuniyetinin arttırılması; böylelikle hastanelerdeki doktor bekleme sürelerinin azaltılarak daha verimli hizmet sunulması,
• Yaşlı ve engelli vatandaşların hastaneye gitmeden evlerinden kolaylıkla randevu alabilmelerinin sağlanması,
• Vatandaşların hastanelere gelip muayene olamamaları riskini ortadan kaldırarak herkes için kaliteli hizmet anlayışının benimsendiğinin MHRS projesine verilen önemin gösterilmesi ve bununla birlikte zamandan ve enerjiden tasarruf edilmesi,
• Sağlık hizmeti almak isteyen vatandaşın bu talebini profesyonel bir yapılanma içinde iletmesine ve daha sonrasında öneri ve fikirlerini ifade etmesine olanak sağlanması,
• Sistemin sağlık politikaları ile ilgili kamu ve özel sektörde hizmet kalitesini arttırmaya yönelik uygulamalar için örnek teşkil etmesi,
• Vatandaşa hizmet alacağı sağlık kuruluşunun yanı sıra, hizmet almak istediği hekimi de seçme şansı veren sistematik yapılanmanın oluşturulması,
• Hastane hekimlerinin çalışma koşullarının düzenlenmesi,
• Vatandaş ihtiyaçları hızla yerine getirilerek, vatandaş memnuniyetinin artırılması,
• Hastalara tek merkezden, standart kalitede hizmet verilmesi,
• Telefonda verilen hizmetin kalitesinin sürekli ölçümlenebilir hale gelmesi,
• Veri girişlerinin kayıt altına alınması ve kontrollerinin yapılabilmesi,
• Tüm operasyonel işlemlerin tek merkezde toplanabilmesi,
• Vatandaş ihtiyaçlarının analiz edilmesi sonucunda verilen hizmetlerin değerlendirilmesinin yapılabilmesi,
• Optimum personel sayısının kolaylıkla tespit edilebilmesi,
• Performans yönetimi sayesinde, personelin daha etkin ve verimli çalışabilmesi,
• Vatandaş bilgilerinin güncelliğinin düzenli olarak sağlanabilmesi,
• Sistemin sağlık politikaları ile ilgili kamu ve özel sektörde hizmet kalitesini arttırmaya yönelik uygulamalar için örnek teşkil etmesi,
• Vatandaşa hizmet alacağı sağlık kuruluşunun yanı sıra, hizmet almak istediği hekimi de seçme şansı veren sistematik yapılanmanın oluşturulmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi e-Europe’nın ilk aşamada hedeflediği e-sağlık uygulamalarından biri değildir?

AB üyesi ülkelerdeki en iyi uygulamaların toplanması

Avrupa birliğinin e-sağlık alanındaki yeni teması olan elektronik hasta kayıtları için, birlikte çalışabilirlik esaslarının belirlenmesi ve birlikte çalışabilirliliğin en önemli bileşenlerini içermesi

Ulusal ve bölgesel yol haritalarının oluşturulması

Bağlı kurumların bütçe hareketlerinin, gelir ve giderlerinin doğru ve zamanında takip edilmesi

e-Sağlık yatırımlarının teşviki

Açıklama:

e-Europe’nın ilk aşamada hedeflediği e-sağlık uygulamaları şunlardır:
• AB üyesi ülkelerdeki en iyi uygulamaların toplanması,
• Avrupa birliğinin e-sağlık alanındaki yeni teması olan elektronik hasta kayıtları için, birlikte çalışabilirlik esaslarının belirlenmesi ve birlikte çalışabilirliliğin en önemli bileşenlerini (Acil Veri Seti, Hasta/Sağlık Çalışanı tanımlama, kimlik doğrulama ve e-reçete uygulamalarını) içermesi,
• Birlikte çalışabilirlilik, elektronik hasta kayıtlarının değişimi için standartların geliştirilmesi ve bununla ilgili esasların oluşturulmasına odaklanması,
• Ulusal ve bölgesel yol haritalarının oluşturulması,
• e-Sağlık yatırımlarının teşviki olarak belirlenmiştir.
Bağlı kurumların bütçe hareketlerinin, gelir ve giderlerinin doğru ve zamanında takip edilmesi ise TDMS’ nin hedefleri arasındadır.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi, Tele-tıp alanında yapılan uygulamalardan biri yanlıştır?

Sağlık bakım hizmetinin kalitesinin artırılması,

Sağlık giderlerinin azalması

Hekim ve hastane ziyaretlerinin artması,

Hastaya ait verilerin uzman kişiler tarafından izlenebilmesi ve istenildiği anda hasta bilgilerine ulaşılabilmesi,

Sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde alınabilmesi için yetersiz erişim sorununa yardımcı olması,

Açıklama:

Tele-tıp alanında yapılan başlıca uygulamalar şunlardır:
• Tanı (tele-radyoloji, tele-patoloji, tele-ultrason),
• Uzak bölgelerde veya sağlık bakım hizmetinin verilmesinin zor olduğu yerlerde tanı ve tedavi hizmetlerinin verilebilmesi ve ayrıca hastalığın tanı ve tedavi sürecinde bölgesel farklılıkların ortadan kalkması,
• Tedavi (tele-konsültasyon, tele-psikiyatri, tele-cerrahi) alanlarında kullanılması,
• Hastaya ait verilerin uzman kişiler tarafından izlenebilmesi ve istenildiği anda hasta bilgilerine ulaşılabilmesi,
• Evde bakımda kullanıldığında hastanın medikal durumu sürekli olarak gözlemlenerek, ev ziyaret sıklığında azalma olması ve hastanın hastanede yatış ihtiyacını ortadan kaldırması,
• Hekim ve hastane ziyaretlerinin azalması,
• Sağlık bakım hizmetinin kalitesinin artırılması,
• Sağlık giderlerinin azalması (hastaların uzaktan takibi ile hastane masrafları azalacağı gibi zamandan da tasarruf edilmektedir) ve verimlilik,
• Sınırlı hastane kaynaklarının (yatak, doktor, hemşire ve pahalı tıbbi malzeme gibi) en iyi şekilde kullanılmasına izin vermesi,
• Sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde alınabilmesi için yetersiz erişim sorununa yardımcı olması.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Aşağıdakilerdren hangisi dünyada kabul gören e-sağlık uygulamalarından değildir?

Tele-Tıp

Tele-Radyoloji

Tele-Patoloji

Tele-Kolonoskopi

Tele-Kardiyoloji

Açıklama:

Dünyada kabul gören e-sağlık uygulamaları aşağıdaki başlıklar altında toplanabilir:
• Tele-Tıp
• Tele-Radyoloji
• Tele-Patoloji
• Tele-Kardiyoloji
• Tele-Dermatoloji
• Tele-Psikiyatri
• Evde Sağlık Bakımı
• Tele-Diş Hekimliği
• Tele-Epilepsi
• Tele-Cerrahi
• Tele-Endokrinoloji

Doğru Cevap: D

Soru 33

ABD ulusal tıp kütüphanesinin yaptığı “sağlık hizmetlerinin, uzak iletişim sistemlerinden sağlanması" tanımının ifade ettiği kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Tele-Tıp

Tele-Radyoloji

Tele-Patoloji

Tele-Dermatoloji

Tele-Kardiyoloji

Açıklama:

ABD ulusal tıp kütüphanesinin yaptığı tanıma göre tele-tıp; “sağlık hizmetlerinin, uzak iletişim sistemlerinden sağlanmasıdır”. Kavram, konsültasyon ve tanı hizmetlerini içerir.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi günümüzde tele-tıp uygulamalarının faydalarından birisi değildir?

Hekim ve hastane ziyaretlerinin azalması

Sağlık bakım hizmetinin kalitesinin artırılması

Sağlık giderlerinin azalması

Hasta verilerinin gizliği ve mahremiyetinin artırılması

Sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde alınabilmesi için yetersiz erişim sorununa yardımcı olması

Açıklama:

GTele-tıp alanında yapılan başlıca uygulamalar şunlardır:
Tanı (tele-radyoloji, tele-patoloji, tele-ultrason),
• Uzak bölgelerde veya sağlık bakım hizmetinin verilmesinin zor olduğu yerlerde
tanı ve tedavi hizmetlerinin verilebilmesi ve ayrıca hastalığın tanı ve tedavi sürecinde bölgesel farklılıkların ortadan kalkması,
• Tedavi (tele-konsültasyon, tele-psikiyatri, tele-cerrahi) alanlarında kullanılması,
• Hastaya ait verilerin uzman kişiler tarafından izlenebilmesi ve istenildiği anda hasta bilgilerine ulaşılabilmesi,
• Evde bakımda kullanıldığında hastanın medikal durumu sürekli olarak gözlemlenerek, ev ziyaret sıklığında azalma olması ve hastanın hastanede yatış ihtiyacını ortadan kaldırması,
• Hekim ve hastane ziyaretlerinin azalması,
• Sağlık bakım hizmetinin kalitesinin artırılması,
• Sağlık giderlerinin azalması (hastaların uzaktan takibi ile hastane masrafları azalacağı gibi zamandan da tasarruf edilmektedir) ve verimlilik,
• Sınırlı hastane kaynaklarının (yatak, doktor, hemşire ve pahalı tıbbi malzeme gibi) en iyi şekilde kullanılmasına izin vermesi,
• Sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde alınabilmesi için yetersiz erişim sorununa yardımcı olması

Doğru Cevap: D

Soru 35

X ışınları veya MRI gibi tıbbi görüntülerin radyolog tarafından yorumlanması için bir merkezden başka bir merkeze iletilmesi kavramına ne ad verilir?

Tele-Tıp

Tele-Radyoloji

Tele-Patoloji

Tele-Kardiyoloji

Tele-Dermatoloji

Açıklama:

Tele-radyoloji; X ışınları veya MRI gibi tıbbi görüntülerin radyolog tarafından yorumlanması için bir merkezden başka bir merkeze iletilmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Eysenbach, e-sağlık ifadesindeki “e” harfinin sadece “elektronik” anlamı taşımadığını ifade ederek, “e” ile başlayan 10 önemli özellik daha eklemiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu ifadelerden birisi değildir?

Efficiency (Verimlilik)

Enhancing quality (Kalitenin artırılması)

Efficacy (Etkililik)

Evidence based (Kanıta dayalı)

Empowerment (Güçlendirme)

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Sağlık Bakanlığı’nın “sağlıkta 2023 vizyonu” kapsamında önümüzdeki yıllarda e-sağlık uygulamaları kapsamında geçilecek uygulamalardan birisi değildir?

Sağlık Bakanlığı, Üniversite, Sosyal Güvenlik Kurumu ve özel sağlık kuruluşlarının
elektronik ortamda koordinasyonu geliştirilecektir.

Kurulacak olan elektronik hasta kayıt sistemi ile hastanelerde kâğıtsız hasta takip
dönemi başlatılacaktır.

Ulusal Sağlık Bilgi Sistemi (USBS) sözleşmesi imzalanarak USBS Operasyon Merkezi
kuruldu. Ulusal Sağlık Veri Sözlüğü 1.0 yayınlanacaktır.

Hastaneler arasında bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanımı ile uzaktan tanı, tedavi, takip ve değerlendirme imkânları sunan tele-tıp ile tüm Türkiye’de radyolojik görüntü paylaşımına geçilecektir.

Güvenlik ve mahremiyete riayet edilir şekilde kişisel sağlık kayıtlarının tutulduğu
e-sağlık kartı sistemine geçilecektir.

Açıklama:

Sağlık Bakanlığı’nın “sağlıkta 2023 vizyonu” kapsamında ileriki yıllarda e-sağlık uygulamaları kapsamında;
• Sağlık Bakanlığı, Üniversite, Sosyal Güvenlik Kurumu ve özel sağlık kuruluşlarının
elektronik ortamda koordinasyonu geliştirilecektir.
• Kurulacak olan elektronik hasta kayıt sistemi ile hastanelerde kâğıtsız hasta takip
dönemi başlatılacaktır.
• Hastaneler arasında bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanımı ile uzaktan tanı, tedavi, takip ve değerlendirme imkânları sunan tele-tıp ile tüm Türkiye’de radyolojik
görüntü paylaşımına geçilecektir.
Güvenlik ve mahremiyete riayet edilir şekilde kişisel sağlık kayıtlarının tutulduğu
e-sağlık kartı sistemine geçilecektir.
• Tüm sağlık kurumları Merkezi Hastane Randevu Sistemi ile sağlık hizmeti verir
hale gelecektir.
• İnternet üzerinden tıbbi danışmanlık (e-aile hekimliği) hizmeti verilecektir.
• Avrupa Birliği ülkeleri ile sağlık verileri ortak paylaşıma açılacaktır

Doğru Cevap: C

Soru 38

Bir video kamera ve “frame grabber” yardımıyla bilgisayar ortamına aktarılan tanısal görüntülerin internet aracılığıyla kişi veya kuruma gönderildiği Tele-patolojinin ucuz, kolay ve neredeyse bedava olan türüne ne ad verilir?

Statik telepatoloji

Visio telepatoloji

Video telepatoloji

Dinamik telepatoloji

e telepatoloji

Açıklama:

Tele-patolojide kullanılan yöntemler statik ve dinamik olmak üzere iki başlık altında
incelenebilir. Tele-patolojinin ucuz, kolay ve neredeyse bedava olan türüne statik telepatoloji adı verilmektedir. Bu yöntemde, bir videokamera ve “frame grabber” yardımıyla bilgisayar ortamına aktarılan tanısal görüntüler internet aracılığıyla konsültasyonu
yapacağınız kişi veya kuruma gönderilir

Doğru Cevap: A

Soru 39

Her iki tarafın aynı anda aynı örnek üzerinde canlı olarak değerlendirme yapabilmesine
olanak sağlayan Tele-Patoloji yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Video tele-patoloji

Statik tele-patoloji

Dinamik tele-patoloji

Visio tele-patoloji

Subjektif tele-patoloji

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi evde sağlık hizmeti kapsamındaki hastalıklardan birisi değildir?

KOAH vb. solunum sistemi hastalıkları

Akut miyokard infarktüsü

Yatağa bağımlı hastalar

Terminal dönem palyatif bakım hastaları

İleri derecedeki kas hastaları

Açıklama:

Evde sağlık hizmeti kapsamındaki hastalıklar;
• KOAH vb. solunum sistemi hastalıkları,
• Yatağa bağımlı hastalar,
• Terminal dönem palyatif bakım hastaları,
• İleri derecedeki kas hastaları,
• Yenidoğanlara (0-1 aylık) fototerapi uygulamaları,
• Evde sağlık hizmeti kapsamına alınan hastaların ihtiyaç duyduğu ağız ve diş sağlığı
hizmetleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Vatandaşların Sağlık Bakanlığı Hastaneleri ile Ağız ve Diş Sağlığı Merkezleri
için 182 çağrı merkezini arayarak gerçek zamanlı operatörlerden istedikleri hastane ve
hekim için randevu aldıkları sistemin kısaltılmış yazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?

USVS

AHBS

SABİM

MHRS

TDMS

Açıklama:

MHRS, vatandaşların Sağlık Bakanlığı Hastaneleri ile Ağız ve Diş Sağlığı Merkezleri
için 182 çağrı merkezini arayarak gerçek zamanlı operatörlerden istedikleri hastane ve
hekim için randevu aldıkları bir uygulamadır.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi, Merkezi hastane randevu sistemi'nin faydalarından biri değildir?

Hastane hekimlerinin çalışma koşullarının düzenlenmesi,

Hastalara tek merkezden, standart kalitede hizmet verilmesi,

Veri girişlerinin kayıt altına alınması ve kontrollerinin yapılabilmesi,

Telefonda verilen hizmetin kalitesinin sürekli ölçümlenebilir hale gelmesi,

Optimum personel sayısının zorlukla tespit edilebilmesi,

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 43

Türkiye’de e-sağlık çalışmaları Sağlık Bakanlığı’nca kaç yılında başlatılmıştır?

2003

2004

2005

2006

2007

Açıklama:

Türkiye’de e-sağlık çalışmaları Sağlık Bakanlığı’nca 2003 yılında başlatılmış ve 2004 yılı Ocak ayında tamamlanarak e-sağlığın tanıtımına başlanmıştır. Sağlık Bakanlığı’nın e-sağlık vizyonu; sağlık verileri için erişim hakları tanımlanmış yetkili kişi ve kuruluşlarca ulaşılabilir, tüm vatandaşları kapsayan, her bireyin kendi kişisel sağlık verilerine erişebildiği, uluslararası standartlarla uyumlu, karar destek sistemleri ile desteklenen, yüksek bant genişlikli ve tüm ülkeyi kapsayan bir iletişim omurgasında paylaşılması ve tele-tıp ve tele-sağlık uygulamalarına varan teknolojilerin mesleki pratikte kullanılmasını temel alan ulusal sağlık bilgi sisteminin kurulmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Patolojideki hastalara ait slayt görüntülerinin bir yerden başka bir yere tanı konsültasyonu için gönderilmesi işlemine ne ad verilir?

Tele-Kardiyoloji

Tele-Patoloji

Tele-Dermatoloji

Tele-Cerrahi

Tele-Endokrinoloji

Açıklama:

Tele-Patoloji
Patolojideki hastalara ait slayt görüntülerinin bir yerden başka bir yere tanı konsültasyonu için gönderilmesi işlemi tele-patoloji olarak adlandırılmaktadır. Başka bir ifadeyle, telepatoloji; tanı, konsültasyon ve eğitim amacıyla görüntülerin telekomünikasyon yöntemleri ile aktarılması olarak tanımlanır. Patolojik tanının mikroskop değil de monitöre bakılarak verildiği bir uygulamadır. İnternet aracığıyla makroskobik ve mikroskobik görüntüler, ses ve yazılı bilgiler şeklinde eşzamanlı olarak aktarılabilir

Doğru Cevap: B

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi, evde sağlık hizmeti kapsamındaki hastalıklar kapsamında değildir?

Yatağa bağımlı hastalar,

Terminal dönem palyatif bakım hastaları,

Hareket kabiliyetini kaybetmemiş hastalar,

İleri derecedeki kas hastaları,

Yenidoğanlara (0-1 aylık) fototerapi uygulamaları,

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 46

Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezini (184 SABİM Hattı) ne zaman hizmete açmıştır?

1998

2000

2002

2004

2006

Açıklama:

Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi (SABİM)
Anayasanın temel hak ve ödevleri düzenleyen 56. maddesinde Devlet, herkesin hayatını beden ve ruh sağlığı içerisinde sürdürülmesini sağlamak, insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla, sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenlemekle görevlendirilmiştir ve bu görevini ifa etmek amacıyla da Sağlık Bakanlığını kurmuştur. Bu amaçla kurulan ve merkezden yönetim ilkesine bağlı olan Sağlık Bakanlığı, sağlık sisteminde yaşanan sorunları yerinde ve eş zamanlı tespit ederek, en hızlı şekilde çözmek için 2004 yılında Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezini (184 SABİM Hattı) hizmete açmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Çekirdek Kaynak Yönetimi Sistemi (ÇKYS) kaç ana modülden oluşmaktadır?

Açıklama:

Çekirdek Kaynak Yönetimi Sistemi (ÇKYS)
Çekirdek Kaynak Yönetim Sistemi (ÇKYS); ülke sağlık sistemine ait bütün kaynakların kayıt, takip ve planlamalarını yapmak üzere kurulmuştur. Bu sistem ile kamuya ait sağlık tesislerinin bina, araç, gereç, tıbbi cihaz, tıbbi sarf malzeme ve finans kaynakları, özel sektöre ait bina, tesis, hizmet ve insan kaynakları kayıt altına alınmıştır. Bu sayede sağlık hizmetine erişimde bölgelerarası farklılığı gidermeye yönelik, planlama çalışmalarında, karar destek analizleri sunabilen bir yapı elde edilmiştir. Ülke genelinde insan ve malzeme kaynaklarının yönetimi uygulanabilir hale gelmiştir. İsraf minimuma indirilip yeni sağlık yatırımlarının ihtiyaca uygun bölgelere yönlendirilmesi sağlanmıştır.
ÇKYS; İnsan Kaynakları Yönetim Sistemi (İKYS),
Malzeme Kaynakları Yönetimi Sistemi (MKYS),
Yatırım Takip Sistemi (YTS) ve
Özel Sağlık Kuruluşları Yönetim Sistemi (SKYS) olmak üzere 4 ana modülden oluşmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Aile hekimliği uygulaması ön pilot uygulama olarak ilk hangi ilde başlatıldı?

Konya

Ankara

Eskişehir

Burdur

Düzce

Açıklama:

2005 yılında Düzce ilinde Aile hekimliği uygulaması ön pilot uygulama olarak başlatıldı. Ancak o tarihlerde henüz Sağlık-NET ile ilgili standartlar belirlenmemiş ve aile hekimliğini de içine alacak şekilde entegre bir bilgi sistemi kurulmamıştı. Bu nedenle, sadece aile hekimlerinin kullanımına açık olan ve ileride Sağlık-NET ile entegre olmak üzere, müstakil bir bilgi sistemi projesi başlatıldı ve ortaya Aile Hekimliği Bilgi Sistemi (AHBS) çıktı.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Merkezi Hastane Randevu Sistemi (MHRS) kaç yılında pilot uygulama kapsamında Erzurum ve Kayseri illerinde uygulanmaya başlanmıştır?

1 Haziran 2010

1 Temmuz 2010

07 Şubat 2011

24 Ocak 2011

22 Şubat 2010

Açıklama:

Merkezi Hastane Randevu Sistemi (MHRS) Sağlık Bakanlığı, vatandaşların Türkiye’de daha etkin ve verimli bir şekilde sağlık hizmetlerine ulaşabilmesi amacı ile Sağlıkta Dönüşüm Projesi’ni hazırlamıştır. Bu proje kapsamındaki çalışmaları büyük ölçüde tamamlamıştır ve bu zincirin en önemli halkalarından biri olan Merkezi Hastane Randevu Sistemi (MHRS) 22 Şubat 2010 tarihinde pilot uygulama kapsamında Erzurum ve Kayseri illerinde uygulanmaya başlanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 50

e-Reçete pilot uygulamasına 24.04.2012 tarihinde hangi ilde başlatılmıştır?

Bursa

Burdur

Eskişehir

Manisa

Uşak

Açıklama:

e-Reçete uygulamasına 01.07.2012 tarihi itibariyle aile hekimliklerinde ve SGK’da (SGK) Medula sistemi üzerinden fatura gönderen 2. ve 3. basamak sağlık hizmet sunucularında geçilmesi planlanmıştır. e-Reçete uygulamasında reçeteler otomasyon sistemleri üzerinde hazırlanacak, eczaneler tarafından MEDULA sistemi üzerinden e-reçeteler kabul edilerek karşılanacaktır. e-Reçeteler sağlık hizmet sunucusunun otomasyon sistemi üzerinde kurum tarafından hekimlere verilen SGK kurumsal hekim şifresi ile onaylanarak oluşturulacaktır. e-Reçete pilot uygulamasına 24.04.2012 tarihinde Eskişehir ve 02.05.2012 tarihinde ise Konya ilinde başlanılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Türkiye'de e-sağlık çalışmaları hangi yıllarda başlamıştır?

2000

2003

2006

2009

2012

Açıklama:

Türkiye’de e-sağlık çalışmaları Sağlık Bakanlığı’nca 2003 yılında başlatılmış ve 2004 yılı Ocak ayında tamamlanarak e-sağlığın tanıtımına başlanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Aile Hekimliğinde elektronik sağlık kayıtları ne zaman oluşturuldu?

2000

2001

2002

2003

2006

Açıklama:

Aile Hekimliğinde elektronik sağlık kayıtları 2006 yılında başlatıldı.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Tıp teknolojileri ile iletişim ve video konferans sistemlerinin birleşimini öngören bir anlayışı ifade eden terim hangisidir?

Tele-tıp

Tele-kardiyoloji

Tele-psikiyatri

Tele-radyoloji

Tele-cerrahi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 54

X ışınları veya MRI gibi tıbbi görüntülerin radyolog tarafından yorumlanması için bir merkezden başka bir merkeze iletilmesine ne ad verilir?

Tele-tıp

Tele-sağlık

Tele-radyoloji

Tele-cerrahi

Tele-psikiyatri

Açıklama:

Tele-radyoloji; X ışınları veya MRI gibi tıbbi görüntülerin radyolog tarafından yorumlanması için bir merkezden başka bir merkeze iletilmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Tele-patolojinin ucuz, kolay ve neredeyse bedava olan türüne ne ad verilir?

Patoloji

Free-Patoloji

Tele-patoloji

Pataloji Desteği

Statik tele-patoloji

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 56

Hangisi "sağlık kurumlarında üretilen her türlü veriyi, doğrudan üretildikleri yerden, standartlara uygun şekilde toplamayı, toplanan verilerden tüm paydaşlar için uygun bilgiler üreterek sağlık hizmetlerinde verim ve kaliteyi artırmayı hedefleyen, entegre, güvenli, hızlı ve genişleyebilen bir bilgi sistemidir" şeklinde tanımlanabilir.

Sağlık-Net

AHBS

EKK

ESS

MHRS

Açıklama:

Sağlık-NET; sağlık kurumlarında üretilen her türlü veriyi, doğrudan üretildikleri yerden, standartlara uygun şekilde toplamayı, toplanan verilerden tüm paydaşlar için uygun bilgiler üreterek sağlık hizmetlerinde verim ve kaliteyi artırmayı hedefleyen, entegre, güvenli, hızlı ve genişleyebilen bir bilgi sistemidir.

Doğru Cevap: A

Soru 57

USVS

EKK

ESS

KDS

ÇKYS

Açıklama:

Ulusal Sağlık Veri Sözlüğü (USVS); Türkiye’deki sağlık kurumlarında kullanılmakta
olan bilgi sistemlerinin referans olarak kullanacağı ve terminoloji birliği konusunda büyük bir katkı sağlayacak olan bir sözlük çalışmasıdır.
Ulusal Sağlık Veri Sözlüğü (USVS); Türkiye’deki sağlık kurumlarında kullanılmakta olan bilgi sistemlerinin referans olarak kullanacağı ve terminoloji birliği konusunda büyük bir katkı sağlayacak olan bir sözlük çalışmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

USVS

EKK

AHBS

MHRS

SABİM

Açıklama:

Aile Hekimliği Bilgi Sistemi (AHBS) bilgisayar programıdır. Bu sistem ile; aile hekimlerinin hastalarını hastanelere sevk ederken, randevu alabilmesi ve hastanın hastanede muayene olacağı doktorunu seçebilmesi için internet tabanlı
bir randevu sistemi geliştirilmiş ve uygulaması gerçekleştirilmiştir.
Ulusal Sağlık Veri Sözlüğü (USVS); Türkiye’deki sağlık kurumlarında kullanılmakta olan bilgi sistemlerinin referans olarak kullanacağı ve terminoloji birliği konusunda büyük bir katkı sağlayacak olan bir sözlük çalışmasıdır. Nitekim diğer tüm çalışmalar, bu sözlüğün hazırlanması ve kullanılan tüm verilerin burada tanımlanmasıyla anlam kazanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Hangisi ülke sağlık sistemine ait bütün kaynakların kayıt, takip ve planlamalarını yapmak üzere kurulmuştur?

EKK

USVS

ÇKYS

KDS

TDMS

Açıklama:

Çekirdek Kaynak Yönetim Sistemi (ÇKYS); ülke sağlık sistemine ait bütün kaynakların kayıt, takip ve planlamalarını yapmak üzere kurulmuştur

Doğru Cevap: C

Soru 60

Hangisi optisyenlere yönelik olarak hazırlanmış bir giriş sistemidir?

Tele-göz

e-Göz

Tele-optik

e-Optik

e-Reçete

Açıklama:

e-Optik sistemi optisyenlere yönelik olarak hazırlanmış bir giriş sistemidir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Ethics (Etik)

Electric (Elektrik)

Encouragement (Teşvik etme)

Empowerment (Güçlendirme)

Efficiency (Verimlilik)

Açıklama:

Eysenbach, e-sağlık ifadesindeki “e” harfinin sadece “elektronik” anlamı taşımadığını ifade ederek, “e” ile başlayan 10 önemli özellik daha eklemiştir:

Efficiency (Verimlilik)
Enhancing quality (Kalitenin artırılması)
Evidence based (Kanıta dayalı)
Empowerment (Güçlendirme)
Encouragement (Teşvik etme)
Education (Eğitim)
Enabling information exchange (Bilgi alış-verişine imkân tanıyan)
Extending the scope of health care (Sağlık hizmet kapsamını genişleten)
Ethics (Etik)
Equity (Özkaynak/değer)

Doğru Cevap: B

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi dünyada kabul gören e-sağlık uygulamalarından birisi değildir?

Tele-Radyoloji

Tele-Patoloji

Tele-Kardiyoloji

Tele-Dermatoloji

Tele-Farmakoloji

Açıklama:

Dünyada kabul gören e-sağlık uygulamaları aşağıdaki başlıklar altında toplanabilir:

Tele-Tıp

Tele-Radyoloji

Tele-Patoloji

Tele-Kardiyoloji

Tele-Dermatoloji

Tele-Psikiyatri

Evde Sağlık Bakımı

Tele-Diş Hekimliği

Tele-Epilepsi

Tele-Cerrahi

Tele-Endokrinoloji

Doğru Cevap: E

Soru 63

“tıbbi bilginin teknolojik olanaklarla uzaktaki bir hastanın yardımına ulaştırılması” aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?

Evde Sağlık Bakımı

Tele-Radyoloji

Tele-Tıp

Tele-Patoloji

Tele-Psikiyatri

Açıklama:

Tele-tıp kavramı, kelime anlamıyla “uzaktan-tıp” ve terim anlamıyla ise “tıbbi bilginin teknolojik olanaklarla uzaktaki bir hastanın yardımına ulaştırılması” olarak tanımlanabilir.
Tele-tıp terimi, telecomonication ve medical terimlerinin birleştirilmesiyle türetilen telemedicine kavramının Türkçe ifadesi olup, tıpta iletişim ve bilişim teknolojileri kullanılarak geleneksel yüz yüze hasta-hekim görüşmesi yerine, sağlık hizmeti sunumunun karşı karşıya gelmeden uzak yerlere götürülmesi anlamına gelmektedir. Bu uygulama; iki doktorun karşılıklı telefon görüşmesi olabildiği gibi uzman bir doktorun başka bir şehirden internet üzerinden yönettiği robotla ameliyat gerçekleştirmesi gibi karışık bir işlem de olabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi, Tele-tıp alanında yapılan başlıca uygulamalardan birisi değildir?

Tanı

Tedavi alanlarında kullanılması

Hekim ve hastane ziyaretlerinin azalması

Sağlık bakım hizmetinin kalitesinin artırılması

Sağlık giderlerinin artması

Açıklama:

Günümüzde tele-tıp uygulamalarında evde hasta izleme, tutuk evlerinde sağlık bakım kalitesini arttırma ve askeri hekimlikte kulanım alanı bulma söz konusudur. Tele-tıp alanında yapılan başlıca uygulamalar şunlardır:

Tanı (tele-radyoloji, tele-patoloji, tele-ultrason),
Uzak bölgelerde veya sağlık bakım hizmetinin verilmesinin zor olduğu yerlerde tanı ve tedavi hizmetlerinin verilebilmesi ve ayrıca hastalığın tanı ve tedavi sürecinde bölgesel farklılıkların ortadan kalkması,
Tedavi (tele-konsültasyon, tele-psikiyatri, tele-cerrahi) alanlarında kullanılması,
Hastaya ait verilerin uzman kişiler tarafından izlenebilmesi ve istenildiği anda hasta bilgilerine ulaşılabilmesi,
Evde bakımda kullanıldığında hastanın medikal durumu sürekli olarak gözlemlenerek, ev ziyaret sıklığında azalma olması ve hastanın hastanede yatış ihtiyacını ortadan kaldırması,
Hekim ve hastane ziyaretlerinin azalması,
Sağlık bakım hizmetinin kalitesinin artırılması,
Sağlık giderlerinin azalması (hastaların uzaktan takibi ile hastane masrafları azalacağı gibi zamandan da tasarruf edilmektedir) ve verimlilik,
Sınırlı hastane kaynaklarının (yatak, doktor, hemşire ve pahalı tıbbi malzeme gibi) en iyi şekilde kullanılmasına izin vermesi,
Sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde alınabilmesi için yetersiz erişim sorununa yardımcı olması.

Doğru Cevap: E

Soru 65

"X ışınları veya MR gibi tıbbi görüntülerin bir merkezden başka bir merkeze iletilmesidir." tanımı aşağıdaki kavramlardan hangisidir?

Tele-Radyoloji

Tele-Patoloji

Tele-Kardiyoloji

Tele-Dermatoloji

Tele-Psikiyatri

Açıklama:

Tele-Radyoloji
Tele-radyoloji; X ışınları veya MR gibi tıbbi görüntülerin radyolog tarafından yorumlanması için bir merkezden başka bir merkeze iletilmesidir. Bu işlemin uygulanması için, üç temel bileşen gereklidir. Bunlar; bir görüntü, bir iletim şebekesi istasyonu ve bir alıcı / görüntü izleme istasyonudur. En tipik uygulama, iki bilgisayarın internet üzerinden bağlanmasıdır. Alıcı tarafında olan bilgisayarın klinik amaçlar için test edilmiş ve açık olması ayrıca yüksek kaliteli bir ekrana sahip olması gerekmektedir.
Günümüzde tıbbi görüntüler dijital olarak üretilip, hastanelerin radyoloji bölümlerinde kullanılan PACS (Dijital Görüntü Arşivi ve İletişim Sistemleri-Picture Archiving and Communication Systems)’da saklanmaktadırlar. Tam ve güvenilir tıbbi bilgi sistemleri oluşturabilmek için bu görüntüler elektronik hasta kayıtları ile entegre edilirler ve Radyoloji Bilgi Sistemleri (RBS) ve Hastane Bilgi Sistemleri (HBS) tarafından yönetilirler. Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler sayesinde dijital görüntülere internet ve web üzerinden erişmek ve tele-radyoloji uygulamalarını gerçekleştirmek kolaylaşmıştır. Tele-radyolojinin birçok avantajı vardır ve tıbbi bakım hizmetlerinin kalitesinin artmasında önemli bir rol oynar.

Doğru Cevap: A

Soru 66

"insan derisinde oluşan hastalıkların görülebilir ışıklı görüntülerinin, hastalık sınıflaması ve teşhisi için aktarılmasını ifade eder." tanımı aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?

Tele-Psikiyatri

Evde Sağlık Bakımı

Tele-Epilepsi

Tele-Dermatoloji

Tele-Cerrahi

Açıklama:

Tele-dermatoloji
Tele-dermatoloji; insan derisinde oluşan hastalıkların (deri ve deri tümörleri vb.) görülebilir ışıklı görüntülerinin (fotoğraf ya da video), hastalık sınıflaması ve teşhisi için aktarılmasını ifade eder. Başka bir ifade ile geleneksel olarak uygulanan ve hastalar ile uzman doktorların karşılıklı olarak aynı ortam içinde yer aldığı muayene şeklinden farklı olarak, iletişim teknolojilerinden faydalanan ve farklı ortamlardaki dermatoloji uzmanlarını ve hastalarını birleştirip uzmanların tanı ve tedavi uyguladıkları yöntemdir. Bu süreç, birincil ya da ikincil teşhis şeklinde gerçekleşebilir. Deri kanserlerinin teşhis ve sınıflandırılması, buna en iyi örnektir. Dermatoloji, yüksek uzmanlık gerektiren bir disiplin olduğu ve birçok hasta ilk olarak, pratisyen hekimlere başvurduğu için tele-dermatolojinin kullanımı, teşhis sürecini kısaltmak ve uygun tedavinin hızla başlatılmasını sağlamak açısından önemlidir.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Aşağıdakilerin hangisi, evde sağlık hizmeti kapsamındaki hastalıklardan birisi değildir?

KOAH vb. solunum sistemi hastalıkları,

Yatağa bağımlı hastalar,

Terminal dönem palyatif bakım hastaları,

Dermatoloji hastaları

İleri derecedeki kas hastaları,

Açıklama:

Türkiye’de Sağlık Bakanlığı tarafından Şubat 2010’dan itibaren hastalara evde sağlık hizmeti verilmeye başlanmıştır. Evde sağlık hizmetleri, aile hekimleri tarafından, hastaneler bünyesinde kurulan evde sağlık hizmet birimleri tarafından ve periferdeki vatandaşlara, sağlık müdürlükleri tarafından oluşturulan, mobil ekipler vasıtasıyla verilmektedir. Mevcut sistemde hizmet sunumunun en önemli kısmını, hastaneler bünyesinde kurulan Evde Sağlık Birimleri üstlenmiş durumdadır. Evde sağlık hizmeti kapsamında ilk aşamada yatağa bağımlı hastalara hizmet verilmektedir. Evde sağlık hizmeti kapsamındaki hastalıklar;

KOAH vb. solunum sistemi hastalıkları,

Yatağa bağımlı hastalar,

Terminal dönem palyatif bakım hastaları,

İleri derecedeki kas hastaları,

Yenidoğanlara (0-1 aylık) fototerapi uygulamaları,

Evde sağlık hizmeti kapsamına alınan hastaların ihtiyaç duyduğu ağız ve diş sağlığı hizmetleridir.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Aşağıdaki kavramlardan hangisi, insan gözünün tıbbi durumunun uzaktan teşhisini ifade eder?

Tele-Psikiyatri

Tele-Dermatoloji

Tele-Kardiyoloji

Tele-Oftalmoloji

Tele-Patoloji

Açıklama:

Tele-oftalmoloji; insan gözünün tıbbi durumunun uzaktan teşhisini ifade eder. Tele-dermatolojide olduğu gibi hastaların istedikleri an bir göz doktoruna ulaşmaları kolay değildir. Oftalmoloji, sadece gözde görülen tipik hastalıkları teşhis etmez, aynı zamanda şeker hastalığı, kalp hastalıkları veya bunlarla ilişkili ikincil belirtiler gibi diğer hastalıklar hakkında da faydalı bilgiler temin edebilir. Veriler genellikle resim ya da video şeklinde olur.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Merkezi Hastane Randevu Sistemi (MHRS) ilk olarak hangi tarihte kullanılmaya başlanmıştır?

2008

2009

2010

2011

2012

Açıklama:

Merkezi Hastane Randevu Sistemi (MHRS)
Sağlık Bakanlığı, vatandaşların Türkiye’de daha etkin ve verimli bir şekilde sağlık hizmetlerine ulaşabilmesi amacı ile Sağlıkta Dönüşüm Projesi’ni hazırlamıştır. Bu proje kapsamındaki çalışmaları büyük ölçüde tamamlamıştır ve bu zincirin en önemli halkalarından biri olan Merkezi Hastane Randevu Sistemi (MHRS) 22 Şubat 2010 tarihinde pilot uygulama kapsamında Erzurum ve Kayseri illerinde uygulanmaya başlanmıştır. Pilot uygulamalar başarıya ulaştıktan sonra tüm Türkiye’ye yaygınlaştırma süreci başlamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Merkezi Hastane Randevu Sistemi (MHRS) 22 Şubat 2010 tarihinde pilot uygulama kapsamında aşağıdaki illerden hangisinde ilk olarak başlamıştır?

Eskişehir

Erzurum

Ankara

İstanbul

İzmir

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 71

I. e-Sağlık projesinin temelini, Sağlık Bilgi Sistemi oluşturmaktadır. II. e-Sağlık sistemi sadece internet uygulamaları değil, hastalığın teşhisi, tedavi, izleme ve yönetimi için çok yönlü destek veren her türlü bilişim hizmetini kapsamaktadır. III. e-Sağlık hizmetlerinin temel amacı; hastalıkları önlemek değil, tedavi etmektir. Yukarıda e-sağlık ile ilgili verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız III

I-II

I-III

II-III

Açıklama:

“e-Sağlık” projesinin temelini, Sağlık Bilgi Sistemi oluşturmaktadır. Sağlıkta Dönüşüm Programı’nın bütün bileşenleri arasında uyumun sağlanabilmesi için entegre bir Sağlık Bilgi Sistemine ihtiyaç vardır. e-Sağlık olarak adlandırılan bu sistem sadece internet uygulamaları değil, hastalığın tedbir, teşhis, tedavi, izleme ve yönetimi için çok yönlü destek veren her türlü bilişim hizmetini kapsamaktadır. e-Sağlık hizmetlerinin temel amacı; tedavi yerine hastalıkları önlemek, kurum yerine hastanın merkezde olduğu, kurumlar arası bilgi paylaşımı ve birlikte çalışabilirliğini sağlamak olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 72

I. Aile Hekimliğinde elektronik sağlık kayıtları oluşturuldu. II. Ulusal Sağlık Bilgi Sistemi (USBS) sözleşmesi imzalandı. III. Sağlık-NET portalı yayınına başladı. IV. Merkezi Hastane Randevu Sistemi (MHRS) Pilot Proje hazırlıkları başladı. V. Sağlık-NET yaygınlaştırıldı. Yukarıda ülkemizde e-sağlık uygulamaları ile ilgili verilenlerden kaç tanesi 2008 yılında gerçekleşmiştir?

Açıklama:

2006 yılında, Aile Hekimliğinde elektronik sağlık kayıtları oluşturuldu.
2007 yılında, Ulusal Sağlık Bilgi Sistemi (USBS) sözleşmesi imzalandı.
2008 yılında, Sağlık-NET portalı yayınına başladı. Merkezi Hastane Randevu Sistemi (MHRS) Pilot Proje hazırlıkları başladı.
2009 yılında, Sağlık-NET yaygınlaştırıldı.

Doğru Cevap: B

Soru 73

I. Uzaktaki hastaların muayenesini gerçekleştirebilme olanağını sunar. II. Tele- tıpta sağlık muayene masrafları artmaktadır. III.Tele-tıp, başka yerlerdeki meslektaşlara, birbirleri ile görüş alış verişinde bulunabilme imkanı verir. Yukarıda tele-tıp ile ilgili verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız III

I-II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Tele-tıp, başka yerlerdeki meslektaşlara, birbirleri ile görüş alış verişinde bulunabilme, veri paylaşabilme, uzaktaki hastaların muayenesini yolculuk için para harcamadan gerçekleştirebilme olanağını sunduğu için, sağlık muayene masraflarını aşağıya çekmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 74

e-sağlık uygulamaları: A: Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi (SABİM) B: Çekirdek Kaynak Yönetimi Sistemi (ÇKYS): C: Sağlık- NET Portalı. Açıklama: I.Sağlık kurumlarında üretilen her türlü veriyi, doğrudan üretildikleri yerden, standartlara uygun şekilde toplamayı, toplanan verilerden tüm paydaşlar için uygun bilgiler üreterek sağlık hizmetlerinde verim ve kaliteyi artırmayı hedefleyen, entegre, güvenli, hızlı ve genişleyebilen bir bilgi sistemidir. II. Sağlık sisteminde yaşanan sorunları yerinde ve eş zamanlı tespit ederek, en hızlı şekilde çözer. III.Kamuya ait sağlık tesislerinin bina, araç, gereç, tıbbi cihaz, tıbbi sarf malzeme ve finans kaynakları, özel sektöre ait bina, tesis, hizmet ve insan kaynakları kayıt altına alındığı sağlık uygulamasıdır. Yukarıda A,B,C olarak verilen Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen e-sağlık uygulamalarını I,II,III olarak verilen açıklamaları ile eşleştiriniz.

A-I, B-III, C-II

A-I, B-II, C-III

A-II, B-I, C-III

A-II, B-III, C-I

A-III, B-II, C-I

Açıklama:

Sağlık-NET Portalı: sağlık kurumlarında üretilen her türlü veriyi, doğrudan üretildikleri yerden, standartlara uygun şekilde toplamayı, toplanan verilerden tüm paydaşlar için uygun bilgiler üreterek sağlık hizmetlerinde verim ve kaliteyi artırmayı hedefleyen, entegre, güvenli, hızlı ve genişleyebilen bir bilgi sistemidir.
Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi (SABİM), Sağlık Bakanlığı, sağlık sisteminde yaşanan sorunları yerinde ve eş zamanlı tespit ederek, en hızlı şekilde çözer.
Çekirdek Kaynak Yönetimi Sistemi (ÇKYS): Bu sistem ile kamuya ait sağlık tesislerinin bina, araç, gereç, tıbbi cihaz, tıbbi sarf malzeme ve finans kaynakları, özel sektöre ait bina, tesis, hizmet ve insan kaynakları kayıt altına alınmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 75

I.Avrupa Birliği’nin sağlık sistemleri, Avrupa’nın toplumsal altyapısının vazgeçilmez unsurlarından bir tanesidir. II. Üye ülkelerin sağlık hizmeti alanındaki hedef ve öncelikleri olan evrensellik, üstün kalitede hizmete erişim, Avrupa’nın tamamında paylaşılmakta olan temel değerlerdendir. III. Tüm AB sağlık sistemleri “hasta-odaklı ve bireysel ihtiyaçlara duyarlı” sağlık hizmetlerinin teminini garanti altına almayı hedefler. IV. Avrupa Komisyonunun sunduğu e-sağlık eylem planının da, üye ülkelerin e- sağlık sistemlerinin birlikte çalışabilir olmasına gerek olmadığı bildirilmiş ve her ülkenin bağımsız ulusal e-sağlık altyapı sistemlerinin ve elektronik sağlık kayıtlarının oluşturulmasına destek sağlanması amaçlanmıştır.
Yukarıda Avrupa Birliği ve e-sağlık hakkında verilenlerden kaç tanesi doğrudur?

Açıklama:

Avrupa Birliği’nin sağlık sistemleri, Avrupa’nın toplumsal altyapısının vazgeçilmez unsurlarından bir tanesidir. Üye ülkelerin sağlık hizmeti alanındaki hedef ve öncelikleri olan evrensellik, üstün kalitede hizmete erişim, eşitlik ve dayanışma, Avrupa’nın tamamında paylaşılmakta olan temel değerleri oluşturmaktadır. Farklı yaklaşımları izlemelerine rağmen, tüm AB sağlık sistemleri “hasta-odaklı ve bireysel ihtiyaçlara duyarlı” sağlık hizmetlerinin teminini garanti altına almayı hedefler. Avrupa Komisyonu 2004 yılında üye ülkelere ve vatandaşlarına yönelik kapsamlı bir e-Sağlık Eylem Planı sunmuştur. Bu eylem planının temel amacı; ulusal e-sağlık altyapı sistemlerinin ve elektronik sağlık kayıtlarının oluşturulmasına destek olmak ve bunların birlikte çalışabilirliklerini sağlamaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Sağlık Bakanlığı’nın “sağlıkta 2023 vizyonu” kapsamında ileriki yıllarda e-sağlık uygulamaları
kapsamında aşağıdaki uygulamalardan hangisi hedeflenmemektedir?

Kurulacak olan elektronik hasta kayıt sistemi ile hastanelerde kâğıtsız hasta takip dönemi başlatılacaktır

Tüm sağlık kurumları Merkezi Hastane Randevu Sistemi ile sağlık hizmeti verir hale gelecektir.

İnternet üzerinden tıbbi danışmanlık (e-aile hekimliği) hizmeti verilecektir.

Tüm Türkiye’de radyolojik görüntü paylaşımına geçilecektir.

Tüm dünya ülkeleri ile sağlık verileri ortak paylaşıma açılacaktır.

Açıklama:

Sağlık Bakanlığı’nın “sağlıkta 2023 vizyonu” kapsamında ileriki yıllarda e-sağlık uygulamaları
kapsamında;
• Sağlık Bakanlığı, Üniversite, Sosyal Güvenlik Kurumu ve özel sağlık kuruluşlarının elektronik
ortamda koordinasyonu geliştirilecektir.
• Kurulacak olan elektronik hasta kayıt sistemi ile hastanelerde kâğıtsız hasta takip dönemi
başlatılacaktır.
• Hastaneler arasında bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanımı ile uzaktan tanı, tedavi, takip ve
değerlendirme imkânları sunan tele-tıp ile tüm Türkiye’de radyolojik görüntü paylaşımına
geçilecektir.
• Güvenlik ve mahremiyete riayet edilir şekilde kişisel sağlık kayıtlarının tutulduğu e-sağlık kartı
sistemine geçilecektir.
• Tüm sağlık kurumları Merkezi Hastane Randevu Sistemi ile sağlık hizmeti verir hale gelecektir.
• İnternet üzerinden tıbbi danışmanlık (e-aile hekimliği) hizmeti verilecektir.
• Avrupa Birliği ülkeleri ile sağlık verileri ortak paylaşıma açılacaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi e-Sağlığın kullanım alanlarından birisidir?

Tele-Patoloji

Tele Üroloji

Tele Anestezi

Tele Biyokimya

Tele Gastroenteroloji

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 78

Tanı, konsültasyon ve eğitim amacıyla hastalara ait slayt görüntülerinin telekomünikasyon yöntemleri ile aktarılması uygulamasına ne ad verilmektedir?

Tele-Psikiyatri

Tele-Kardiyoloji

Tele-Endokrinoloji

Tele-Patoloji

Evde Sağlık Bakımı

Açıklama:

Patolojideki hastalara ait slayt görüntülerinin bir yerden başka bir yere tanı konsültasyonu için
gönderilmesi işlemi tele-patoloji olarak adlandırılmaktadır. Başka bir ifadeyle, tele-patoloji; tanı,
konsültasyon ve eğitim amacıyla görüntülerin telekomünikasyon yöntemleri ile aktarılması olarak
tanımlanır.

Doğru Cevap: D

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi e-Sağlık uygulamalarından değildir?

MHRS

Sağlık-NET

e-Reçete

e-Rapor

e-Mobil

Açıklama:

e-Mobil adı altında herhangi bir e-Sağlık uygulaması yoktur. Diğer seçeneklerdeki ifadeler e-Sağlık uygulamaları örnekleridir.

Doğru Cevap: E

Soru 80

SABİM ( Sağlık Bakanlığı iletişim merkezi) telefon numarası aşağıdakilerden hangisidir?

156

184

110

113

112

Açıklama:

Merkezden yönetim ilkesine bağlı olan Sağlık Bakanlığı, sağlık sisteminde yaşanan sorunları yerinde ve eş zamanlı tespit ederek, en hızlı şekilde çözmek için 2004 yılında Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezini (184 SABİM Hattı) hizmete açmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi e-Reçetenin kâğıt reçeteye göre avantajlarından birisi değildir?

Zamandan tasarruf sağlaması

Sürekli güncellenebilme imkanı

Hızlı ve yinelenebilir hizmet sağlaması

MHRS üstünden yazılabilmesi

Gereksiz ilaç kullanımının kontrol altına alınması

Açıklama:

e-Reçete, kağıt ortamına aktarılması zorunlu olmadan elektronik ortamda saklanabilen ve yine elektronik
ortamda bir yerden bir yere aktarılabilen bir çeşit reçetedir. Halen kullanılmakta olan kâğıt reçeteye göre;
insan kaynaklı hataların minimuma indirilmesi, zamandan tasarruf, sürekli güncellenebilme ve geliştirilebilme imkânı, hızlı ve yinelenebilir hizmet, hasta takibi ve gereksiz ilaç kullanımının kontrol altına alınarak sağlık giderlerinin azaltılması vb. gibi bir çok avantajı vardır.

Doğru Cevap: D

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi MHRS’nin faydaları arasında yer almaz?

Hastalara tek merkezden, standart kalitede hizmet verilmesi.

Veri girişlerinin kayıt altına alınması ve kontrollerinin yapılabilmesi

Bağlı kurumların bütçe hareketlerini, gelir ve giderlerini doğru ve zamanında takip edilebilmesi

Vatandaş bilgilerinin güncelliğinin düzenli olarak sağlanabilmesi

Yaşlı ve engelli vatandaşların hastaneye gitmeden randevu alabilmesi

Açıklama:

Bağlı kurumların bütçe hareketlerini, gelir ve giderlerini doğru ve zamanında takip ederek ve raporlayarak, kaynakların etkin ve hızlı kullanılmasını sağlamak TDMS’nin hedefleri arasındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 83

Tüm döner sermaye saymanlıklarının standart bir hesap ve bütçe kullanmasını, standart raporlar, standart işlemler yapmasını sağlayarak, veri, bilgi ve raporların doğru, kapsamlı ve güncel olmasını sağlama amacı taşıyan hizmete ne ad verilmektedir?

Tekdüzen Muhasebe Sistemi (TDMS)

Aile Hekimliği Bilgi Sistemi (AHBS)

Merkezi Hastane Randevu Sistemi (MHRS)

Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi (SABİM)

Çekirdek Kaynak Yönetimi Sistemi (ÇKYS)

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 84

Genel Sağlık Sigortası (GSS) ile sağlık tesisleri arasında, sağlık tesislerinin iç süreçlerine müdahale etmeksizin, fatura bilgisini elektronik olarak toplamak, hizmetlerin ödenmesini gerçekleştirmek için oluşturulmuş bütünleşik sisteme ne ad verilmektedir?

e-Eczane Uygulaması

Akıllı Kart Uygulaması

e-Rapor

Medula Sistemi Uygulaması

e-Reçete

Açıklama:

Medikal Ulak (MEDikal+ULAk), yani sağlık ağı anlamına gelen MEDULA, SGK’nun yürüttüğü en önemli bilişim projelerinden birisidir. Medula, Genel Sağlık Sigortası (GSS) ile sağlık tesisleri arasında, sağlık tesislerinin iç süreçlerine müdahale etmeksizin, fatura bilgisini elektronik olarak toplamak, hizmetlerin ödenmesini gerçekleştirmek için oluşturulmuş bütünleşik sistemdir.

Doğru Cevap: D

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi evde sağlık hizmeti kapsamındaki hastalıklardan değildir?

KOAH vb. solunum sistemi hastalıkları,

Bebek aylık aşıları

Yatağa bağımlı hastalar

Terminal dönem palyatif bakım hastaları

İleri derecedeki kas hastaları

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Ünite 8

Soru 1

İnsanların kurdukları bireysel ve toplumsal ilişkilerin temelini oluşturan değerleri normları kuralları, doğru-yanlış ya da iyi-kötü gibi ahlaki açıdan araştıran ölçüler bütünü ne olarak adlandırılır.

Etik

Ahlak

Din

Hukuk

Değer

Açıklama:

Etik insanların kurdukları bireysel ve toplumsal ilişkilerin temelini oluşturan değerleri normları kuralları, doğru-yanlış ya da iyi-kötü gibi ahlaki açıdan araştıran ölçüler bütünüdür.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Hastaların haklarına saygı göstermek ve tıbbi bakım ile ilgili kararlara onların katılımını sağlamak hangi etik ilkeye dayanmaktadır?

Yararlılık ilkesi

Kötü davranma

Aydınlatılmış onam ilkesi

Gizlilik ilkesi

Özerkliğe saygı ilkesi

Açıklama:

Özerkliğe saygı ilkesi ise, hastaların haklarına saygı göstermek ve tıbbi bakım ile ilgili kararlara onların katılımını sağlamak olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Sağlık çalışanından hastanın yaşamına destek vermesini, onu tedavi ederek ağrı-acısını dindirmesini gerekli kılan ve tıp etiğinin temel ilkelerinin en eskisi olan ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Yararlılık İlkesi

Kötü davranmama ilkesi

Özerkliğe saygı ilkesi

Aydınlatılmış onam ilkesi

Adalet ilkesi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 4

Günümüz sağlık etik ilkelerinin bilinen en eski metin kaynakları aşağıdakilerden hangisidir?

Hipokrat Hekim Andı

Erdemler Etiği

Müntehâb-ı Şifâ

El Kânun Fi't-Tıbb

Hamurabi Kanunları

Açıklama:

Günümüz ilkelerinin bilinen en eski metin kaynakları Hipokrat
Hekim Andı’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Türkiye’de halen geçerliliğini koruyan hasta yararını önceleme, mesleki gizliliği koruma gibi meslek ahlakı kuralları yasal nitelik kazanmış, yaşam ve sağlığa saygı ve özen göstermek, ayrım yapmamak, onam almak, hastaya gerçeği söylemek, haksız rekabete yol açacak uygulamalardan kaçınmak gibi kurallara yer belge aşağıdakilerden hangisidir?

Tıbbi Deontoloji Nizamnamesi

SSK Kanunu

Hasta Hakları Yönetmeliği

Sağlık iç tüzüğü

Hasta Hakları Yönetmeliği

Açıklama:

Türkiye’de halen geçerliliğini koruyan 1960 tarihli Tıbbi Deontoloji Nizamnamesi’nde hasta yararını önceleme, mesleki gizliliği koruma gibi meslek ahlakı kuralları yasal nitelik kazanmış, yaşam ve sağlığa saygı ve özen göstermek, ayrım yapmamak, onam almak, hastaya gerçeği söylemek, haksız rekabete yol açacak uygulamalardan kaçınmak gibi kurallara yer verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Elektronik hasta kayıt sistemi herkesin erişimi durumunda her kullanıcının kimliğini ve yetki düzeyini onaylamalıdır. Sistem aşağıdakilerden hangisini etik ilkeleri doğrultusunda yapması beklenmez?

Erişim şeffaf ve hasta yakını ve tüm kurumlara açık olmalı

Erişimin tarih, saat ve yerini kaydetmeli

Erişimin yapısını kaydetmeli (görünüm, yaratma, değiştirme veya kopyalama gibi)

Erişimin kapsam alanını kaydetmeli

Erişimlerin denetlenmesine olanak sağlamalı

Açıklama:

Elektronik hasta kayıt sistemi herkesin erişimi durumunda her kullanıcının kimliğini ve yetki düzeyini onaylamalıdır. Sistem:

Erişimin tarih, saat ve yerini kaydetmeli,
Erişimin yapısını kaydetmeli (görünüm, yaratma, değiştirme veya kopyalama gibi),
Erişimin kapsam alanını kaydetmeli ve
Bu tür erişimlerin denetlenmesine olanak sağlamalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Sistem güvenirliliğinde veriye erişirken aşağıdaki hangi prensipler sistem açısından önemli değildir?

Şeffaf ve açık kayıt

Kimlik

Sınama

Güvenirlilik

İnkar Edilememe

Açıklama:

Veriye erişirken dört temel prensibin izlenebilirlik, kimlik sınama, güvenirlik ve inkâr edilememenin gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Hekim hastasının kimlik bilgilerini saklı tutmak koşulu ile, bu bilgileri dosya üzerinden yapacağı araştırmalarda kullanabilir koşulu hangi kaynakta yer almaktadır?

Hasta Hakları Yönetmeliği

Türk Tabipler Birliği Hekimlik Meslek Etiği Kuralları

Yataklı Tedavi Kurumları Tıbbi Kayıt ve Arşiv Hizmetleri Yönergesi

AHIMA

Hastane Yönetmeliği

Açıklama:

Türk Tabipler Birliği Hekimlik Meslek Etiği Kuralları’nın 31.md sinde “hekim hastasının kimlik bilgilerini saklı tutmak koşulu ile, bu bilgileri dosya üzerinden yapacağı araştırmalarda kullanabilir” denmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi sağlık kayıtlarının güvenliğinin sağlanabilmesi için yapılması gerekenlerdendir?

Kurumda kimin hangi yetkilerle hangi verilere ulaşacağı çok iyi tanımlanmalı

Hasta sağlık bilgileri ticari amaçlı olarak da üçüncü şahıslara iletilmemeli

Bütün hasta sağlık kayıtları fiziksel olarak korunmuş mekanlarda saklanmalı

Hasta dosyasının bir kopyası hastaya teslim edilmeli

Paydaşlar tarafından kolaylıkla erişilebilmeli

Açıklama:

Sağlık kayıtlarının güvenliğinin sağlanabilmesi için:

Sistem uygulanabilir olmalıdır.
Paydaşlar tarafından kolaylıkla erişilebilmelidir.
Güvenlik hedefleri açıkça tanımlanmalıdır.
Politikada açıklanan konular doğru bir şekilde tanımlanmalıdır
Kuruluşun konumunu açıkça göstermelidir.
Politikanın savunmasını yapılmalıdır.
Politikanın uygulanma koşulları açıklamalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Yönetimin, kamu hizmetinin uygun ve düzenli biçimde sunulması
görevi bulunmaktadır. Buradaki aksama ... olarak karşımıza çıkmaktadır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Adli kusur

Kişisel kusur

Hizmet kusuru

Veri kusuru

Biyoetik kusur

Açıklama:

Yönetimin, kamu hizmetinin uygun ve düzenli biçimde sunulması
görevi bulunmaktadır. Buradaki aksama hizmet kusuru olarak karşımıza çıkmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
I. Etik ilkelerin her olayda yer alma biçimi kendine özgüdür.
II. Örgütsel etik örgüt içi davranış kültürünü tanımlar.
III. Meslek etiği meslek grubundaki bireyler ve toplum ile olan ilişkilerini düzenler.
IV. Etik insanların kurdukları bireysel ve toplumsal ilişkilerin temelini oluşturan değerleri normları kuralları, doğru-yanlış ya da iyi-kötü gibi ahlaki açıdan araştıran ölçüler bütünüdür.

Yalnız I

I ve II

I, II, III

I, II, IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Etik ilkelerin her olayda yer alma biçimi kendine özgüdür.
Örgütsel etik örgüt içi davranış kültürünü tanımlar.
Meslek etiği meslek grubundaki bireyler ve toplum ile olan ilişkilerini düzenler.
Etik insanların kurdukları bireysel ve toplumsal ilişkilerin temelini oluşturan değerleri normları kuralları, doğru-yanlış ya da iyi-kötü gibi ahlaki açıdan araştıran ölçüler bütünüdür.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Sağlık çalışanından hastanın yaşamına destek vermesini, onu tedavi ederek ağrı-acısını dindirmesini ve her durumda hastaya yararlı olmayı gerekli kılan etik aşağıdaki ilkelerden hangisine dayanmaktadır?

Yararlılık ilkesi

Özerkliğe saygı ilkesi

Gizlilik ilkesi

Kötü davranma ilkesi

Adalet ilkesi

Açıklama:

Tıbbi etiğin temel amacı mutlak iyiyi bulmaktır. Tıp etiğinin temel ilkelerinin en eskisi yararlılık ilkesidir. Bu ilke, sağlık çalışanından hastanın yaşamına destek vermesini, onu tedavi ederek ağrı-acısını dindirmesini ve her durumda hastaya yararlı olmayı gerekli kılar.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Tıbbi kaynakların ihtiyaca göre dürüstçe ve hakça paylaştırılmasını öngören ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Özerkliğe saygı ilkesi

Adalet ilkesi

Gizlilik ilkesi

Yararlılık ilkesi

Kötü davranma ilkesi

Açıklama:

Özerkliğe saygı ilkesiyle yakın ilişkili olan ilke, hastanın tıbbi karara katılabilmesini sağlamak amacıyla, tıbbi bilgilerin doğru ve yeterli biçimde ona açıklanmasını isteyen ilke; yani, aydınlatılmış onam ilkesidir. Sonuncu etik ilke adalet ilkesidir. Bu ilke, tıbbi kaynakların ihtiyaca göre dürüstçe ve hakça paylaştırılmasını öngörmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Özerkliğe saygı ilkesini aşağıdakilerden hangisi tanımlar?

Herkese eşit davranılmasını öngörme

Hastanın sırrını koruma ve onun gizliliğine saygı gösterme

Tıbbi kaynakların ihtiyaca göre dürüstçe ve hakça paylaştırılmasını öngörme

Hastaların tıbbi bakımı ile ilgili kararlara katılımını öngörme

Tıbbi bilgilerin doğru ve yeterli biçimde açıklanmasını öngörme

Açıklama:

Özerkliğe saygı ilkesi ise, hastaların haklarına saygı göstermek ve tıbbi bakım ile ilgili kararlara onların katılımını sağlamak olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Sağlık kayıtlarının güvenliğinin sağlanabilmesi ile ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisi veya hangileri doğrudur?
I. Sistem uygulanabilir olmalıdır.
II. Paydaşlar tarafından kolaylıkla erişilebilmelidir.
III. Güvenlik hedefleri açıkça tanımlanmalıdır.
IV. Kuruluşun konumunu açıkça göstermelidir.

II ve III

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Sağlık kayıtlarının güvenliğinin sağlanabilmesi için:
Sistem uygulanabilir olmalıdır.
Paydaşlar tarafından kolaylıkla erişilebilmelidir.
Güvenlik hedefleri açıkça tanımlanmalıdır.
Politikada açıklanan konular doğru bir şekilde tanımlanmalıdır.
Kuruluşun konumunu açıkça göstermelidir.
Politikanın savunmasını yapılmalıdır.
Politikanın uygulanma koşulları açıklamalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri hasta hakları yönetmeliğine göre mahremiyet konusu ile ilgili bir ifadeler arasında yer alır?
I. Hastanın, sağlık durumu ile ilgili tıbbi değerlendirmelerin gizlilik içerisinde yürütülmesini,
II. Muayenenin, teşhisin, tedavinin ve hasta ile doğrudan teması gerektiren diğer işlemlerin makul bir gizlilik ortamında gerçekleştirilmesini
III. Tıbben sakınca olmayan hallerde yanında bir yakınının bulunmasına izin verilmesini
IV. Tedavisi ile doğrudan ilgili olmayan kimselerin, tıbbi müdahale sırasında bulunmasını

I ve II

I, II ve IV

I, II, III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Mahremiyete Saygı Gösterilmesi: Madde 21- Hastanın, mahremiyetine saygı gösterilmesi esastır. Hasta mahremiyetinin korunmasını açıkça talep de edebilir. Her türlü tıbbi müdahale, hastanın mahremiyetine saygı gösterilmek suretiyle icra edilir. Mahremiyete saygı gösterilmesi ve bunu istemek hakkı;

Hastanın, sağlık durumu ile ilgili tıbbi değerlendirmelerin gizlilik içerisinde yürütülmesini,
Muayenenin, teşhisin, tedavinin ve hasta ile doğrudan teması gerektiren diğer işlemlerin makul bir gizlilik ortamında gerçekleştirilmesini,
Tıbben sakınca olmayan hallerde yanında bir yakınının bulunmasına izin verilmesini,
Tedavisi ile doğrudan ilgili olmayan kimselerin, tıbbi müdahale sırasında bulunmamasını,
Hastalığın mahiyeti gerektirmedikçe hastanın şahsi ve ailevi hayatına müdahale edilmemesini,
Sağlık harcamalarının kaynağının gizli tutulmasını, kapsar.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Tıp uğraşının değişik yönlerinin yürütülmesi sırasında ortaya çıkan değer sorunlarının, çatışmalarının tartışıldığı, açıklığa kavuşturulduğu, çözüm yollarının bulunmaya çalışıldığı bir etkinliği aşağıdakilerden hangisi tanımlar?

Tıbbi etik

Mesleki hukuk

Biyoetik

Örgütsel etik

Etik

Açıklama:

Tıbbi etik, tıp uğraşının değişik yönlerinin yürütülmesi sırasında ortaya çıkan değer sorunlarının, çatışmalarının tartışıldığı, açıklığa kavuşturulduğu, çözüm yollarının bulunmaya çalışıldığı bir etkinliktir.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi meslek grubunu oluşturan bireylerin kendi aralarında ve toplum ile olan ilişkilerini düzenler?

Mesleki hukuk

Biyoetik

Meslek etiği

Tıbbi etik

Örgütsel etik

Açıklama:

Meslek etiği, meslek grubunu oluşturan bireylerin kendi aralarında ve toplum ile olan ilişkilerini düzenlerken; örgütsel etik, örgütün içinden ve dışından kaynaklanan sorunla- rın çözümünde belirli kurallar getirerek örgüt içi davranış kültürünü tanımlar.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Günümüz ilkelerinin bilinen en eski metin kaynakları Hipokrat Hekim Andı’dır.

Mahremiyet, kişinin kendine has bilginin kişiler arasında özel ilişkilerle belirlenen biçimidir; genellikle hekim ve hasta arasında oluşur.

Gizlilik; kişinin kendine ait olan ve erişimi kişinin kendisi tarafından sınırlandırılan bilgilerdir.

Veriye erişirken iki temel prensibin izlenebilirlik, kimlik sınama gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Güvenlik; elektronik bilginin ve veri süreçlerinin yetkisiz kişilerce kullanımı müdahale edilmesi, zarar verilmesi veya yok edilmesinin önlenmesi için teknik ve organizasyonel önlemleri ifade eder.

Açıklama:

Veriye erişirken dört temel prensibin izlenebilirlik, kimlik sınama, güvenirlik ve inkâr edilememenin gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi bilgi emniyeti olan iyi bir programın özelliklerinden değildir?

Sistem spesifikasyonları hassas olan bilgisayar kayıtlarının fiziki emniyeti için kullanılacak bilgileri içermelidir.

Bilgisayar terminal kilitleme sistemleri, hastanenin belirli yerlerindeki terminallerin bazı bilgi dosyalarına ulaşmasını yasaklamalıdır.

Kişiye özel bilginin korunma kurallarının belirlenmesine gerek yoktur.

Dikkatle hazırlanmış tanıtma kartlarının kullanılması, belli hassas bilgi dosyalarına ulaşmasına yetki verilen kişileri tanımlamalıdır.

Hastane bilgi dosyalarına doğrudan doğruya ulaşmak için on-line terminalleri kullandığı zaman bilgilere ulaşma ile ilgili olarak dikkatle planlanmış kurallara gerek vardır.

Açıklama:

Bilgi emniyeti olan iyi bir programın birkaç tane temel elemanı vardır;

Sistem spesifikasyonları hassas olan bilgisayar kayıtlarının fiziki emniyeti için kullanılacak bilgileri içermelidir.
Hastane bilgi dosyalarına doğrudan doğruya ulaşmak için on-line terminalleri kullandığı zaman bilgilere ulaşma ile ilgili olarak dikkatle planlanmış kurallara gerek vardır.
Projenin sistem analizi safhasında hastane personelinden kimin hangi bilgi dosyasına ulaşacağının tespiti amacıyla dikkatli bir inceleme yapılmalıdır. Kişiye özel bilginin korunma kuralları belirlenmelidir.
Dikkatle hazırlanmış tanıtma kartlarının kullanılması, belli hassas bilgi dosyalarına ulaşmasına yetki verilen kişileri tanımlamalıdır.
Bilgisayar terminal kilitleme sistemleri, hastanenin belirli yerlerindeki terminallerin bazı bilgi dosyalarına ulaşmasını yasaklamalıdır; örneğin hastane personel işleri bürosundaki terminal, normal olarak hastalara ait sağlık durumlarını gösteren bilgi dosyalarına ulaşmasına izin vermemelidir. Bunun aksi olarak bakım ünitesin- deki terminal ile çalışanlara ait bilgi dosyalarına ulaşmak mümkün olmaz. Dosya kilitleme sistemleri, kullanan bireyin hasta bilgi tanımlama numaralarına uymalı ve yetkisi olmayan kişileri reddetmelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Kurallarda tanımlanmış temel değerler sağlık enformasyon yönetimi misyonunu temel almaktadır.
Etik kurallar mesleğin temel değerlerini yansıtmaktadır. Ayrıca karar vermede rehberlik edebilecek bir etik kurallar seti oluşturulmuştur.
Etik belirsizlikler oluştuğunda veya mesleki zorunluluklardan doğan çatışmalar olduğunda, sağlık enformasyon yönetimi meslek elemanlarına yardım eder.
Etik kurallar sağlık enformasyon yönetimi meslek elamanlarına kamuya karşı da bir sorumluluk verir.

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri sağlık alanında etik kuralların temel amaçları arasında yer almaktadır?

I-II-III-IV

I-II-III

II-III-IV

I-II-IV

I-III-IV

Açıklama:

Sağlık alanında etik kurallar, altı temel amaca hizmet etmektedir. Bunlar aşağıda verilmiştir:
• Kurallarda tanımlanmış temel değerler sağlık enformasyon yönetimi misyonunu temel almaktadır.
• Etik kurallar mesleğin temel değerlerini yansıtmaktadır. Ayrıca karar vermede rehberlik edebilecek bir etik kurallar seti oluşturulmuştur.
• Etik belirsizlikler oluştuğunda veya mesleki zorunluluklardan doğan çatışmalar olduğunda, sağlık enformasyon yönetimi meslek elemanlarına yardım eder.
• Etik kurallar sağlık enformasyon yönetimi meslek elamanlarına kamuya karşı da bir sorumluluk verir.
• Sağlık enformasyon yönetiminin misyon, değer ve etik kurallarının yeni çalışma alanlarına uyarlanmasına yardımcı olur.
• Sağlık enformasyon yönetimi meslek elemanları etik olmayan durumlar ile karşılaştıklarında, bu kurallar onlara açıkça anlaşılabilen bir rehberlik seti olur.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıda verilenlerden hangisi ya da hangileri AHIMA tarafından belirlenen meslek üyelerinin uymaları gereken etik kurallar arasında yer almaktadır?

İllegal ya da ahlaksız hareketleri reddeder, bunları gizlemez ve bunlara katılmazlar.
Her zaman mesleki ve etik şekilde davranmalıdır.
Meslektaşlarının etik olmayan deşifre, ifşa gibi davranışlarına karşı yeterli önlemleri almalıdırlar.
Meslektaşlarının etik olmayan davranışları karşısında bunlarla baş edebilmek için politika ve prosedürleri bilmelidirler.

I-II-III

I-II-III-IV

II-III-IV

I-II-IV

I-III-IV

Açıklama:

AHIMA tarafından belirlenen meslek üyelerinin uymaları gereken etik kurallardan bazıları örnek olarak aşağıda verilmiştir.
Sağlık bilgi yönetimi çalışanları;

Bireylerin bilgilerinin kullanımında haklarını ve mahremiyetlerini savunurlar ve desteklerler.
Hastaların yazılı ve elektronik kayıtlarının veya diğer hassas bilgilerinin (genetik, bağımlılık, ilaç, alkol, cinsiyete dair, edimsel, davranışsal) mahremiyetini sağlarlarlar. Resmi olarak hastaya karşı sorumluluğu altında olmayan diğer kişilerin ulaşmaması için hasta kayıtlarını güvenli alanlarda saklanması konusunda sorumluluk alırlar.
Bilginin transferi sırasında gizliliğinin sağlanması için önlem almalıdırlar. Bilginin ifşa edilmesinden her zaman kaçınılmalıdır.
Bilgisayar, telefon, faks, radyo, tv gibi kitle iletişim araçları yolu ile hizmet sunumu sırasındaki güvenlik riski konusunda müşteri bilgilendirilmelidir.
İllegal ya da ahlaksız hareketleri reddeder, bunları gizlemez ve bunlara katılmazlar.
Her zaman mesleki ve etik şekilde davranmalıdır.
Meslektaşlarının etik olmayan deşifre, ifşa gibi davranışlarına karşı yeterli önlemleri almalıdırlar.
Meslektaşlarının etik olmayan davranışları karşısında bunlarla baş edebilmek için politika ve prosedürleri bilmelidirler.
Meslektaşlarını etik olmayan bir davranış içerisinde gördüklerinde yapıcı davranabilmeli, bu durum ile ilgilenmelidirler. Resmi kanallar yolu ile AHIMA’nın etik komitesi veya akreditasyon komitesi ile bu durumda iletişime geçebilirler.

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Mali ödemeleri kesmek veya artırmak için geriye dönük dokümantasyona izin verme
Hekim tarafından tanı konulmadığı halde halde kodlama yapma
Faturalandırılmış prosedürleri doğrulayamayan kodlama yapma
Uygunsuz bir hizmeti kodlama

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri uygunsuz davranışlara örnektir?

I-II-IV

I-III-IV

I-II-III

I-II-III-IV

II-III-IV

Açıklama:

Uygunsuz davranışlara örnek:
• Mali ödemeleri kesmek veya artırmak için geriye dönük dokümantasyona izin verme,
• Hekim tarafından tanı konulmadığı halde halde kodlama yapma,
• Faturalandırılmış prosedürleri doğrulayamayan kodlama yapma,
• Uygunsuz bir hizmeti kodlama,
• Diğerleri ile çatışmadan kaçınarak yanlış kodlama yapma,
• Kodlama çalışmasının ihmalini fark ettiğinde bununla ilgilenmeme,
• Çıktıları (ör.: performans verileri) gizleme veya reddetme davranışı gösterme,
• Doktorların lisansları ile ilgili uygun kanallar aracılığı ile bildirilmesi gereken durumları raporlamama,
• Akreditasyon amacı ile doğru olmayan veri kaydı yapma,
• Tamamlanmamış sağlık kayıtlarının gizlenmesi,
• Genetik veya edimsel sağlık bilgisine uygunsuz ulaşmaya izin verme,
• Bir rakip hakkındaki hassas bir bilginin yanlış kullanımı,
• Bireysel gizliliğin ihlali.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Tamamlanmamış sağlık kayıtlarının gizlenmesi
Genetik veya edimsel sağlık bilgisine uygunsuz ulaşmaya izin verme
Bir rakip hakkındaki hassas bir bilginin yanlış kullanımı
Bireysel gizliliğin ihlali

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri uygunsuz davranışlara örnektir?

I-II-III

I-II-III-IV

II-III-IV

I-II-IV

I-III-IV

Açıklama:

Uygunsuz davranışlara örnek:

Mali ödemeleri kesmek veya artırmak için geriye dönük dokümantasyona izin verme,
• Hekim tarafından tanı konulmadığı halde halde kodlama yapma,
• Faturalandırılmış prosedürleri doğrulayamayan kodlama yapma,
• Uygunsuz bir hizmeti kodlama,
• Diğerleri ile çatışmadan kaçınarak yanlış kodlama yapma,
• Kodlama çalışmasının ihmalini fark ettiğinde bununla ilgilenmeme,
• Çıktıları (ör.: performans verileri) gizleme veya reddetme davranışı gösterme,
• Doktorların lisansları ile ilgili uygun kanallar aracılığı ile bildirilmesi gereken durumları raporlamama,
• Akreditasyon amacı ile doğru olmayan veri kaydı yapma,
• Tamamlanmamış sağlık kayıtlarının gizlenmesi,
• Genetik veya edimsel sağlık bilgisine uygunsuz ulaşmaya izin verme,
• Bir rakip hakkındaki hassas bir bilginin yanlış kullanımı,
• Bireysel gizliliğin ihlali.

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Aşağıda verilenlerden hangisi ya da hangileri bilgi emniyeti olan iyi bir programın sahip olması gereken temel elemanlar arasında yer almaktadır?

istem spesifikasyonları hassas olan bilgisayar kayıtlarının fiziki emniyeti için kullanılacak bilgileri içermelidir.
Hastane bilgi dosyalarına doğrudan doğruya ulaşmak için on-line terminalleri kullandığı zaman bilgilere ulaşma ile ilgili olarak dikkatle planlanmış kurallara gerek vardır.
Projenin sistem analizi safhasında hastane personelinden kimin hangi bilgi dosyasına ulaşacağının tespiti amacıyla dikkatli bir inceleme yapılmalıdır. Kişiye özel bilginin korunma kuralları belirlenmelidir.
Dikkatle hazırlanmış tanıtma kartlarının kullanılması, belli hassas bilgi dosyalarına ulaşmasına yetki verilen kişileri tanımlamalıdır.

II-III-IV

I-II-IV

I-II-III

I-II-III-IV

I-III-IV

Açıklama:

Bilgi emniyeti olan iyi bir programın birkaç tane temel elemanı vardır;
• Sistem spesifikasyonları hassas olan bilgisayar kayıtlarının fiziki emniyeti için kullanılacak bilgileri içermelidir.
• Hastane bilgi dosyalarına doğrudan doğruya ulaşmak için on-line terminalleri kullandığı zaman bilgilere ulaşma ile ilgili olarak dikkatle planlanmış kurallara gerek vardır.
• Projenin sistem analizi safhasında hastane personelinden kimin hangi bilgi dosyasına ulaşacağının tespiti amacıyla dikkatli bir inceleme yapılmalıdır. Kişiye özel bilginin korunma kuralları belirlenmelidir.
• Dikkatle hazırlanmış tanıtma kartlarının kullanılması, belli hassas bilgi dosyalarına ulaşmasına yetki verilen kişileri tanımlamalıdır.
• Bilgisayar terminal kilitleme sistemleri, hastanenin belirli yerlerindeki terminallerin bazı bilgi dosyalarına ulaşmasını yasaklamalıdır; örneğin hastane personel işleri bürosundaki terminal, normal olarak hastalara ait sağlık durumlarını gösteren bilgi dosyalarına ulaşmasına izin vermemelidir. Bunun aksi olarak bakım ünitesindeki terminal ile çalışanlara ait bilgi dosyalarına ulaşmak mümkün olmaz. Dosya kilitleme sistemleri, kullanan bireyin hasta bilgi tanımlama numaralarına uymalı ve yetkisi olmayan kişileri reddetmelidir.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Aşağıda verilenlerden hangisi ya da elektronik hasta kayıt sisteminin özellikleri arasında yer almaktadır?

Erişimin tarih, saat ve yerini kaydetmeli
Erişimin yapısını kaydetmeli (görünüm, yaratma, değiştirme veya kopyalama gibi)
Erişimin kapsam alanını kaydetmeli
Bu tür erişimlerin denetlenmesine olanak sağlamalı

I-II-III

I-II-IV

I-II-III-IV

I-III-IV

II-III-IV

Açıklama:

Elektronik hasta kayıt sistemi herkesin erişimi durumunda her kullanıcının kimliğini ve yetki düzeyini onaylamalıdır. Sistem:
• Erişimin tarih, saat ve yerini kaydetmeli,
• Erişimin yapısını kaydetmeli (görünüm, yaratma, değiştirme veya kopyalama gibi),
• Erişimin kapsam alanını kaydetmeli ve
• Bu tür erişimlerin denetlenmesine olanak sağlamalıdır.
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Sistem uygulanabilir olmalıdır.
Paydaşlar tarafından kolaylıkla erişilebilmelidir.
Güvenlik hedefleri açıkça tanımlanmalıdır.
Politikada açıklanan konular doğru bir şekilde tanımlanmalıdır.

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri sağlık kayıtlarının güvenliğinin sağlanabilmesi için gereklidir?

I-II-IV

I-III-IV

I-II-III

I-II-III-IV

II-III-IV

Açıklama:

Sağlık kayıtlarının güvenliğinin sağlanabilmesi için:
• Sistem uygulanabilir olmalıdır.
• Paydaşlar tarafından kolaylıkla erişilebilmelidir.
• Güvenlik hedefleri açıkça tanımlanmalıdır.
• Politikada açıklanan konular doğru bir şekilde tanımlanmalıdır.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Hasta kendi verisine ancak kayıtlı olarak online erişim sağlayabilmelidir.
Bir aile hekimi ancak kendisine kayıtlı olan hastaların elektronik sağlık kayıtlarına erişebilmelidir.
Gerektiğinde saat ve/veya gün bazında belirlenen bir sure için bazı kullanıcı ve istemci makinelerin sisteme oturum açmalarına kısıtlama getirilebilmelidir.
Aynı kullanıcı kodu ile aynı anda birden fazla oturum açılmasına izin verilmemelidir.

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri veriye erişbilecek kişiler arasında almaktadır?

II-III-IV

I-II-III-IV

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

Açıklama:

Veriye erişbilecek kişiler aşağıda sıralanmıştır
• Hasta kendi verisine ancak kayıtlı olarak online erişim sağlayabilmelidir.
• Bir aile hekimi ancak kendisine kayıtlı olan hastaların elektronik sağlık kayıtlarına erişebilmelidir.
• Hastanedeki yetkilendirilmiş sağlık çalışanları ise, ancak hastanın giriş tarihinden, taburcu olana kadar geçen zaman içerisinde ve ancak hasta kendisi ile ilgili sağlık kayıtlarının erişimine yazılı olarak onay vermiş ise hastanın elektronik sağlık kayıtlarına erişebilmeli. Ve bu da “geçici bir süreliğine” olmalıdır.
• Sistem yöneticilerine de bir güvenlik katmanı konulmalıdır. Bunun için veritabanı yazılımının gelişmiş güvenlik yönetimi özellikleri kullanılmalıdır.
• Gerektiğinde saat ve/veya gün bazında belirlenen bir sure için bazı kullanıcı ve istemci makinelerin sisteme oturum açmalarına kısıtlama getirilebilmelidir.
• Aynı kullanıcı kodu ile aynı anda birden fazla oturum açılmasına izin verilmemelidir.
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıda verilenlerden hangisi ya da hangileri mahremiyete saygı gösterilmesi hakkı kapsamında yer almaktadır?

Hastanın, sağlık durumu ile ilgili tıbbi değerlendirmelerin gizlilik içerisinde yürütülmesini
Muayenenin, teşhisin, tedavinin ve hasta ile doğrudan teması gerektiren diğer işlemlerin makul bir gizlilik ortamında gerçekleştirilmesini
Tıbben sakınca olmayan hallerde yanında bir yakınının bulunmasına izin verilmesini
Tedavisi ile doğrudan ilgili olmayan kimselerin, tıbbi müdahale sırasında bulunmamasını

I-II-III

I-II-III-IV

I-II-IV

I-III-IV

II-III-IV

Açıklama:

Mahremiyete saygı gösterilmesi ve bunu istemek hakkı;

Hastanın, sağlık durumu ile ilgili tıbbi değerlendirmelerin gizlilik içerisinde yürütülmesini,
Muayenenin, teşhisin, tedavinin ve hasta ile doğrudan teması gerektiren diğer işlemlerin makul bir gizlilik ortamında gerçekleştirilmesini,
Tıbben sakınca olmayan hallerde yanında bir yakınının bulunmasına izin verilmesini,
Tedavisi ile doğrudan ilgili olmayan kimselerin, tıbbi müdahale sırasında bulunmamasını,
Hastalığın mahiyeti gerektirmedikçe hastanın şahsi ve ailevi hayatına müdahale edilmemesini,
Sağlık harcamalarının kaynağının gizli tutulmasını, kapsar.

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Aşağıda verilenlerden hangisi ya da hangileri kayıt tutmaya ilişkin tarzı belirleyen ilkeler arasında yer almaktadır?

Kişisel veri toplanması ve işlenmesinin sınırlılığı ilkesi
Kişisel veride kalite ilkesi
Kişisel veri toplama ve işlenmesinde amaç belirginliği
Amaca uygun kullanım ilkesi

I-II-III-IV

II-III-IV

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

Açıklama:

1980’de OECD tarafından kişisel verilerin korunması konusunda kabul edilen “Sınır Ötesi Veri Akışları Hakkında Yönlendirici İlkeler” yayınlanmıştır. Bu ilkeler genel olarak kayıt tutmaya ilişkin tarzı belirlemektedir. İlkeler aşağıda verilmiştir.
• Kişisel veri toplanması ve işlenmesinin sınırlılığı ilkesi,
• Kişisel veride kalite ilkesi,
• Kişisel veri toplama ve işlenmesinde amaç belirginliği,
• Amaca uygun kullanım ilkesi,
• Kişisel verilerin korunması için gereken tedbirlerin alınması ilkesi,
• Açıklık ilkesi,
• Kişisel veri konusuna kişinin bireysel katılımı ilkesi,
• Sorumlu tutulabilirlik ilkesi.
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

İnsan tutum ve davranışlarının iyi (doğru) ya da kötü (yanlış) yönünden değerlendirilmesine ne ad verilir.

Etik

Ahlak

Sosyoloji

Psikoloji

Sosyal psikoloji

Açıklama:

Eski Yunanca’dan gelmekte olan Etic sözcüğünün günümüzdeki anlamı, insan tutum ve
davranışlarının iyi (doğru) ya da kötü (yanlış) yönünden değerlendirilmesidir

Doğru Cevap: A

Soru 32

Tarihsel olarak incelendiğinde, meslek ahlakı kurallarına, Hekimler yaklaşık 2500 yıldan bu yana ilke düzeyindeki değerlerinin etkisi altında kalmışlardır ve halen de onların etkisindedirler. Bu ilke ve değerlerin yaratıcısı kimdir.

Aristo

Hipocrat

Darwin

Galileo

Albert Einstein

Açıklama:

Tarihsel olarak incelendiğinde, meslek ahlakı kurallarının Hipokrat’tan bu yana sağlık çalışanlarına bir biçimde aktarıldığı görülmektedir. Hekimler yaklaşık 2500 yıldan
bu yana Hipokrat’ın ilke düzeyindeki değerlerinin etkisi altında kalmışlardır ve halen de
onların etkisindedirler.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Günümüz ilkelerinin bilinen en eski metin kaynakları kime aittir..

Lokman hekim

Kaşgarlı Mahmut

Hipocrat

İbn'i Haldun

Aristo

Açıklama:

Günümüz ilkelerinin bilinen en eski metin kaynakları Hipokrat
Hekim Andı’dır.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Kişinin kendine has bilginin kişiler arasında özel ilişkilerle belirlenen biçimine ne ad verilir.

Etik kurallar

Gizlilik

Güvenlik

Mahremiyet

Ahlak

Açıklama:

Mahremiyet (Confidentiality)
Kişinin kendine has bilginin kişiler arasında özel ilişkilerle belirlenen biçimidir; genellikle
hekim ve hasta arasında oluşur.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Kişisel sağlık bilgisinin kontrolü açısından herhangi bir kişinin sahip olduğu hak
ve istekleri ifade eden kavram hangisidir.

Etik

Güvenlik

Mahremiyet

Ahlak

Gizlilik

Açıklama:

Sağlık Kayıtlarının Gizliliği
Gizlilik; kişinin kendine ait olan ve erişimi kişinin kendisi tarafından sınırlandırılan bilgilerdir. Kişisel sağlık bilgisinin kontrolü açısından herhangi bir kişinin sahip olduğu hak
ve istekleri ifade eder.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Elektronik bilginin ve veri süreçlerinin yetkisiz kişilerce kullanımı müdahale
edilmesi, zarar verilmesi veya yok edilmesinin önlenmesi için teknik ve organizasyonel önlemleri neyi ifade eder.

Güvenlik

Gizlilik

Etik

Mahremiyet

Ahlak

Açıklama:

Güvenlik; Elektronik bilginin ve veri süreçlerinin yetkisiz kişilerce kullanımı müdahale
edilmesi, zarar verilmesi veya yok edilmesinin önlenmesi için teknik ve organizasyonel
önlemleri ifade eder.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Hasta kaydına sahip olma hakkı ve yetkisi bazı ülkelerde yasayla bazılarında ise kurallarla düzenlenmiş hali hangisidir.

Verinin kontrolü

Veri bütünlüğünün sağlanması

Erişim kontrolu

Güvenlik

Gizlilik

Açıklama:

Erişim kontrolü: Hasta kaydına sahip olma hakkı ve yetkisi bazı ülkelerde yasayla bazılarında ise kurallarla düzenlenmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Elektronik hasta kayıt sistemi tüm sağlık enformasyonunun tutulması ve birçok kullanıcıya bu enformasyonun sunulması için pek çok kaynak sistemlerinin kullanılmasını gerektirir. Aşağıdakilerden hangisi bunu sağlar.

Gizlilik

Güvenlik

Erişim kontrolu

Verilerin korunması

Veri bütünlüğü

Açıklama:

Verilerin korunması: Elektronik hasta kayıt sistemi tüm sağlık enformasyonunun tutulması ve birçok kullanıcıya bu enformasyonun sunulması için pek çok kaynak sistemlerinin kullanılmasını gerektirir. Bunu başarmak için elektronik hasta kayıt sistemi açık
teknolojilerin ve mimarilerin en üst düzeyde kullanılabileceği şekilde yürütülmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Sağlık hizmeti ve tıp eğitiminin her aşamasında, hastanın
onuru ve gizlilik hakkına saygı gösterilecektir. İbaresi hangisinde yer almaktadır.

Lizbon bildirgesi

Hipocrat andı

Helsinki bildirgesi

Cenevre bidirgesi

Sağlık etik kuralları

Açıklama:

Lizbon Bildirgesi: Sağlık hizmeti ve tıp eğitiminin her aşamasında, hastanın
onuru ve gizlilik hakkına saygı gösterilecektir

Doğru Cevap: A

Soru 40

Tıbbi araştırmalarda hastanın yaşamını, sağlığını, gizliliğini ve onurunu koruma görevi hekimindir. İbaresi nerede yer almaktadır.

Lizbon bildirgesi

Helsinki bildirgesi

Cenevre bildirgesi

Hipocrat andı

Sağlık etik kuralları

Açıklama:

Helsinki Bildirgesi: Tıbbi araştırmalarda hastanın yaşamını, sağlığını, gizliliğini ve onurunu koruma görevi hekimindir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Günümüzdeki anlamı, insan tutum ve davranışlarının iyi (doğru) ya da kötü (yanlış) yönünden değerlendirilmesi olan kavram hangisidir?

Etik

İlke

Kanun

Olgu

Kuram

Açıklama:

Eski Yunanca’dan gelmekte olan Etic sözcüğünün günümüzdeki anlamı, insan tutum ve
davranışlarının iyi (doğru) ya da kötü (yanlış) yönünden değerlendirilmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Tıp etiğinin temel ilkelerinin en eskisi nedir?

Yararlılık

Kötü davranmama

Özerkliğe saygı

Aydınlatılmış onam

Adalet

Açıklama:

Tıbbi etiğin temel amacı mutlak iyiyi bulmaktır. Tıp etiğinin temel ilkelerinin en eskisi yararlılık ilkesidir

Doğru Cevap: A

Soru 43

Hastaların haklarına saygı göstermek ve tıbbi bakım ile ilgili kararlara onların katılımını sağlamak olarak tanımlanan ilke hangisidir?

Yararlılık

Özerkliğe saygı

Aydınlatılmış onam

Kötü davranmama

Adalet

Açıklama:

Hastaların haklarına saygı göstermek ve tıbbi bakım ile ilgili kararlara onların katılımını sağlamak olarak tanımlanan ilke özerkliğe saygı ilkesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

AHIMA tarafından belirlenen meslek üyelerinin uymaları gereken etik kurallardan hangisi yanlıştır?

Bireylerin bilgilerinin kullanımında haklarını ve mahremiyetlerini savunurlar ve desteklerler.

Bilginin transferi sırasında gizliliğinin sağlanması için önlem almalıdırlar

Bilgisayar, telefon, faks, radyo, tv gibi kitle iletişim araçları yolu ile hizmet sunumu sırasındaki güvenlik riski konusunda müşteri bilgilendirilmelidir.

İllegal ya da ahlaksız hareketleri reddeder, bunları gizlemez ve bunlara katılmazlar

Dürüst olmayan davranışları ve davrananları görmezden gelirler.

Açıklama:

Dürüst olmayan davranışları ve davrananları görmezden gelmez, göz yummazlar.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Kişinin kendine has bilginin kişiler arasında özel ilişkilerle belirlenen biçimine ne ad verilir?

Mahremiyet

Özgürlük

Kısıtlama

Tahmin

İşlevsellik

Açıklama:

Kişinin kendine has bilginin kişiler arasında özel ilişkilerle belirlenen biçimine mahremiyet denir.

Doğru Cevap: A

Soru 46

"Hasta, sağlık durumu ile ilgili bilgiler bulunan dosyayı ve kayıtları, doğrudan veya vekili veya kanuni temsilcisi vasıtası ile inceleyebilir ve bir suretini alabilir." şeklinde verilen madde hangisidir?

Kayıtları İnceleme Hakkı

Kayıtların Düzeltilmesini İsteme Hakkı

Mahremiyete Saygı Gösterilmesi

Bilgilerin Gizli Tutulması

Gizlilik hakkı

Açıklama:

Kayıtları İnceleme Hakkı: Madde 16- Hasta, sağlık durumu ile ilgili bilgiler bulunan
dosyayı ve kayıtları, doğrudan veya vekili veya kanuni temsilcisi vasıtası ile inceleyebilir
ve bir suretini alabilir. Bu kayıtlar, sadece hastanın tedavisi ile doğrudan ilgili olanlar tarafından görülebilir

Doğru Cevap: A

Soru 47

"Hasta; sağlık kurum ve kuruluşları nezdinde bulunan kayıtlarında eksik, belirsiz ve hatalı tıbbi ve şahsi bilgilerin tamamlanmasını, açıklanmasını, düzeltilmesini ve nihai sağlık durumu ve şahsi durumuna
uygun hale getirilmesini isteyebilir" şeklinde verilen hak hangisidir?

Kayıtları İnceleme Hakkı

Kayıtların Düzeltilmesini İsteme Hakkı

Mahremiyete Saygı Gösterilmesi

Bilgilerin Gizli Tutulması

Gizlilik hakkı

Açıklama:

Kayıtların Düzeltilmesini İsteme Hakkı: Madde 17- Hasta; sağlık kurum ve kuruluşları nezdinde bulunan kayıtlarında eksik, belirsiz ve hatalı tıbbi ve şahsi bilgilerin tamamlanmasını, açıklanmasını, düzeltilmesini ve nihai sağlık durumu ve şahsi durumuna
uygun hale getirilmesini isteyebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Yönetimin, kamu hizmetinin uygun ve düzenli biçimde sunulması görevi bulunmaktadır. Buradaki aksamaya ne ad verilir?

Kusur

Hizmet kusuru

Kişisel kusur

Sağlık kusuru

Gizlilik kusuru

Açıklama:

Hizmet Kusuru; Yönetimin, kamu hizmetinin uygun ve düzenli biçimde sunulması
görevi bulunmaktadır. Buradaki aksama hizmet kusuru olarak karşımıza çıkmaktadır

Doğru Cevap: B

Soru 49

Uyarılara rağmen acil bir vakaya zamanında müdahale edilmemesi hangisine örnek olabilir?

Şahsi kusur

Hizmet kusuru

Kasti kusur

Genel kusur

Şaibeli kusur

Açıklama:

Kişisel Kusur; Sağlık hizmetlerinin yürütülmesi sırasında sağlık çalışanlarının işlediği şahsi suçlardır. Örneğin, uyarılara rağmen acil bir vakaya zamanında müdahale edilmemesi, tıbbi müdahale için onayını alması gerekirken hastadan onay alınmaması ya da
herhangi bir tehlike nedeniyle hastayı ameliyathanede bırakıp gitmesi kişisel kusur sayılır

Doğru Cevap: A

Soru 50

"Sağlık hizmeti ve tıp eğitiminin her aşamasında, hastanın onuru ve gizlilik hakkına saygı gösterilecektir" maddesi nerede vurgulanmıştır?

Lizbon Bildirgesi

Cenevre Bildirgesi

Helsinki Bildirgesi

İnsan hakları bildirgesi

Avrupa parlementosu

Açıklama:

Lizbon Bildirgesi: Sağlık hizmeti ve tıp eğitiminin her aşamasında, hastanın
onuru ve gizlilik hakkına saygı gösterilecektir

Doğru Cevap: A

Soru 51

Hastanın tıbbi karara katılabilmesini sağlamak amacıyla, tıbbi bilgilerin doğru ve yeterli biçimde ona açıklanmasını isteyen ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Adalet ilkesi

Aydınlatılmış onam ilkesi

Kötü davranmama ilkesi

Özerkliğe saygı ilkesi

Yararlılık ilkesi

Açıklama:

Hastanın tıbbi karara katılabilmesini sağlamak amacıyla, tıbbi bilgilerin doğru ve yeterli biçimde ona açıklanmasını isteyen ilke; aydınlatılmış onam ilkesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

2002 yılında yapılan Dünya Hekimler Birliği Genel Kurulu'nda "Dünya Hekimler Birliği Sağlıkla İlgili Veritabanlarına İlişkin Bildirge" hangi şehirde kabul edilmiştir?

Paris-Fransa

Berlin-Almanya

Ottava-Kanada

Havana-Küba

Washington-Amerika Birleşik Devletleri

Açıklama:

2002 yılında Washington'da yapılan Dünya Hekimler Birliği Genel Kurulu'nda "Dünya Hekimler Birliği Sağlıkla İlgili Veritabanlarına İlişkin Bildirge" kabul edilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Thomson'a göre Hipokrat Yemin Andı'nda yer alan "Mesaneden asla taş almayacağım, bu işi cerrahlara bırakacağım." ifadesini aşağıdaki ilkelerden hangisi olarak değerlendirmiştir?

Yararlılık ilkesi

Adalet ilkesi

Özerkliğe saygı ilkesi

Yönlendirme ilkesi

Aydınlatılmış onam ilkesi

Açıklama:

Hipokrat Hekim Andı'nda yer alan herkese karşı dürüst olma ve ayırım yapmamayı (kadın, çocuk köle vb.) dile getiren dolaylı ifadeler ile "Mesaneden asla taş almayacağım, bu işi cerrahlara bırakacağım." ifadesini adalet ilkesi olarak değerlendirmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi yöneticiler için bilgi güvenliği politikasında yer almaz?

Ağ yönetim politikası

Şifre Politikası

Gizlilik antlaşması

İnternet erişim ve kullanım politikası

Yazılım geliştirme

Açıklama:

Kurum, kritik bilgiye erişim hakkı olan çalışanlar ve firmalar ile gizlilik antlaşması imzalamalıdır. Bu politika kişisel sağlık kayıtlarının güvenliği politikasında yer alır.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Kayıtları inceleme hakkı, Hasta Hakları Yönetmeliği'nin hangi maddesinde yer alır?

Madde 16

Madde 17

Madde 18

Madde 19

Madde 20

Açıklama:

Kayıtları inceleme hakkı, Hasta Hakları Yönetmeliği'nin 16. maddesinde yer alır. Buna göre; hasta, sağlık durumu ile ilgili bilgiler bulunan dosyayı ve kayıtları, doğrudan veya vekili veya kanuni temsilcisi vasıtasıyla inceleyebilir ve bir suretini alabilir. Bu kayıtlar, sadece hastanın tedavisi ile doğrudan ilgili olanlar tarafından görülebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi 1980 yılında OECD tarafından kişisel verilerin korunması konusunda kabul edilen "Sınır Ötesi Veri Akışları Hakkında Yönlendirici İlkeler"den biri değildir?

Amaca uygun kullanım ilkesi

Sorumlu tutulabilirlik ilkesi

Açıklık ilkesi

Yararlılık ilkesi

Kişisel veride kalite ilkesi

Açıklama:

Yararlılık ilkesi, tıp etiğinin temel ilkelerinden biridir.

Doğru Cevap: D

Soru 57

"Hekimin, hasta öldükten sonra dahi hasta hakkında tüm bildiklerini kesinlikle gizli tutma yükümlülüğü bulunmaktadır" vurgusu hangi bildirgede yer almıştır?

Cenevre Bildirgesi

Lizbon Bildirgesi

Paris Bildirgesi

Washington Bildirgesi

Berlin Bildirgesi

Açıklama:

"Hekimin, hasta öldükten sonra dahi hasta hakkında tüm bildiklerini kesinlikle gizli tutma yükümlülüğü bulunmaktadır" vurgusu Cenevre Bildirgesi'nde yer almıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi AHIMA tarafından belirlenen sağlık bilgi yönetimi çalışanlarının uymaları gereken etik kurallardan biri değildir?

Mali ödemeleri kesmek veya arttırmak için geriye dönük dokümantasyona izin vermek.

Bireylerin bilgilerinin kullanımında haklarını ve mahremiyetlerini savunmak.

Meslektaşlarının etik olmayan davranışları karşısında bunlarla baş edebilmek için politika ve prosedürleri bilmek.

Dürüst olmayan davranışları ve davrananları görmezden gelmemek.

Bilgisayar, telefon, faks, radyo, tv gibi kitle iletişim yolu ile hizmet sunumu sırasındaki güvenlik riski konusunda müşterileri bilgilendirmek.

Açıklama:

Mali ödemeleri kesmek veya arttırmak için geriye dönük dokümantasyona izin vermek, uygunsuz davranışlara örnektir.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Ülkemizde Başbakanlık "Bilgi Sistem ve Ağları İçin Güvenlik Kültürü" konulu Genelge doğrultusunda Sağlık Bakanlığı tarafından "Bilgi Güvenliği Politikası" hangi yıl oluşturulmuştur?

2004

2005

2006

2007

2008

Açıklama:

Ülkemizde Başbakanlık "Bilgi Sistem ve Ağları İçin Güvenlik Kültürü" konulu 2003/10 sayılı Genelgesi doğrultusunda Sağlık Bakanlığı tarafından "Bilgi Güvenliği Politikası" 7 Ekim 2005 tarihinde oluşturulmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Tıp etiğinin temel ilkelerinin en eskisi aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklık ilkesi

Sorumlu tutulabilirlik ilkesi

Yararlılık ilkesi

Kötü davranmama ilkesi

Adalet ilkesi

Açıklama:

Tıp etiğinin temel ilkelerinin en eskisi yararlılık ilkesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 61

I. Tıbbi etiğin temel amacı mutlak iyiyi bulmaktır.
II. Tıp etiğinin temel ilkelerinin en eskisi yararlılık ilkesidir.
III. Yararlılık ilkesine koşut giden ilke kötü davranma ilkesidir.
IV. Özerkliğe saygı ilkesi , tıbbi kaynakların ihtiyaca göre dürüstçe ve hakça paylaştırılmasını öngörmektedir.
Tıbbi etik ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanların tümü hangi seçenekte verilmiştir?

I, II

II, III

III, IV

I, III

II, IV

Açıklama:

Tıbbi etiğin temel amacı mutlak iyiyi bulmaktır. Tıp etiğinin temel ilkelerinin en eskisi yararlılık ilkesidir. Bu ilke, sağlık çalışanından hastanın yaşamına destek vermesini, onu tedavi ederek ağrı-acısını dindirmesini ve her durumda hastaya yararlı olmayı gerekli kılar. Tıp etiğinde yararlılık ilkesine koşut giden ilke kötü davranmama ilkesidir ki; ilke tıp uygulaması sırasında hastaya zarar vermekten kaçınmayı bekler. Üçüncü ilke olan özerkliğe saygı ilkesi ise, hastaların haklarına saygı göstermek ve tıbbi bakım ile ilgili kararlara onların katılımını sağlamak olarak tanımlanabilir. Özerkliğe saygı ilkesiyle yakın ilişkili olan ilke, hastanın tıbbi karara katılabilmesini sağlamak amacıyla, tıbbi bilgilerin doğru ve yeterli biçimde ona açıklanmasını isteyen ilke; yani, aydınlatılmış onam ilkesidir. Sonuncu etik ilke adalet ilkesidir. Bu ilke, tıbbi kaynakların ihtiyaca göre dürüstçe ve hakça paylaştırılmasını öngörmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Amerikan Sağlık Bilgi Yönetimi Derneği'nin yayınladığı etik kurallar ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğru değildir?

Etik kurallar mesleğin temel değerlerini yansıtmaktadır.

Etik kurallar sağlık enformasyon yönetimi meslek elemanlarına kamuya karşı da bir sorumluluk verir.

Sağlık enformasyon yönetiminin misyon, değer ve etik kurallarının yeni çalışma alanlarına uyarlanmasına yardımcı olur.

Sağlık enformasyon yönetimi meslek elemanları etik olmayan durumlar ile karşılaştıklarında, bu kurallar onlara yetersiz kalabilir.

Kurallarda tanımlanmış temel değerler sağlık enformasyon yönetimi misyonunu temel almaktadır.

Açıklama:

• Kurallarda tanımlanmış temel değerler sağlık enformasyon yönetimi misyonunu temel almaktadır.
• Etik kurallar mesleğin temel değerlerini yansıtmaktadır. Ayrıca karar vermede rehberlik edebilecek bir etik kurallar seti oluşturulmuştur.
• Etik belirsizlikler oluştuğunda veya mesleki zorunluluklardan doğan çatışmalar olduğunda, sağlık enformasyon yönetimi meslek elemanlarına yardım eder.
• Etik kurallar sağlık enformasyon yönetimi meslek elemanlarına kamuya karşı da bir sorumluluk verir.
• Sağlık enformasyon yönetiminin misyon, değer ve etik kurallarının yeni çalışma alanlarına uyarlanmasına yardımcı olur.
• Sağlık enformasyon yönetimi meslek elemanları etik olmayan durumlar ile karşılaştıklarında, bu kurallar onlara açıkça anlaşılabilen bir rehberlik seti olur.

Doğru Cevap: D

Soru 63

I. Sağlık bilgi yönetimi çalışanları, bireylerin bilgilerinin kullanımında haklarını ve mahremiyetlerini savunurlar.
II. Dürüst olmayan davranışları ve davrananları görmezden gelirler.
III. Meslektaşlarını etik olmayan bir davranış içerisinde gördüklerinde bu durum ile pek ilgilenmezler.
IV. Bilginin transferi sırasında gizliliğinin sağlanması için önlem almalıdırlar.
AHIMA ( Amerikan Sağlık Bilgi Yönetimi Derneği) tarafından belirlenen meslek üyelerinin uymaları gereken etik kurallar ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanların tümü hangi seçenekte verilmiştir?

I, II

II, III

I, IV

III, IV

I, III

Açıklama:

Sağlık bilgi yönetimi çalışanları;
• Bireylerin bilgilerinin kullanımında haklarını ve mahremiyetlerini savunurlar ve desteklerler.
• Hastaların yazılı ve elektronik kayıtlarının veya diğer hassas bilgilerinin (genetik, bağımlılık, ilaç, alkol, cinsiyete dair, edimsel, davranışsal) mahremiyetini sağlarlarlar. Resmi olarak hastaya karşı sorumluluğu altında olmayan diğer kişilerin ulaşmaması için hasta kayıtlarını güvenli alanlarda saklanması konusunda sorumluluk alırlar.
• Bilginin transferi sırasında gizliliğinin sağlanması için önlem almalıdırlar. Bilginin ifşa edilmesinden her zaman kaçınılmalıdır.
• Bilgisayar, telefon, faks, radyo, tv gibi kitle iletişim araçları yolu ile hizmet sunumu
sırasındaki güvenlik riski konusunda müşteri bilgilendirilmelidir.
• İllegal ya da ahlaksız hareketleri reddeder, bunları gizlemez ve bunlara katılmazlar.
• Her zaman mesleki ve etik şekilde davranmalıdır.
• Meslektaşlarının etik olmayan deşifre, ifşa gibi davranışlarına karşı yeterli önlemleri almalıdırlar.
• Meslektaşlarının etik olmayan davranışları karşısında bunlarla baş edebilmek için politika ve prosedürleri bilmelidirler.
• Meslektaşlarını etik olmayan bir davranış içerisinde gördüklerinde yapıcı davranabilmeli, bu durum ile ilgilenmelidirler. Resmi kanallar yolu ile AHIMA’nın etik komitesi veya akreditasyon komitesi ile bu durumda iletişime geçebilirler.
• Dürüst olmayan davranışları ve davrananları görmezden gelmez, göz yummazlar.

Doğru Cevap: C

Soru 64

"Kişinin kendine ait olan ve erişimi kişinin kendisi tarafından sınırlandırılan bilgilerdir. Kişisel sağlık bilgisinin kontrolü açısından herhangi bir kişinin sahip olduğu hak ve istekleri ifade eder."
Yukarıda özellikleri verilen terim aşağıdakilerden hangisidir?

Mahremiyet

Güvenlik

Gizlilik

Bilgi emniyeti

Erişim kontrolü

Açıklama:

Gizlilik; kişinin kendine ait olan ve erişimi kişinin kendisi tarafından sınırlandırılan bilgilerdir. Kişisel sağlık bilgisinin kontrolü açısından herhangi bir kişinin sahip olduğu hak
ve istekleri ifade eder.

Doğru Cevap: C

Soru 65

I. Herhangi bir düzeltme yapılması gerektiğinde sistem orijinal veriyi silmelidir.
II. Herkesin erişimi durumunda her kullanıcının kimliğini onaylamalıdır.
III. Girilen verinin beklenmedik bir biçimde değiştirilmesi için gerekli mekanizmalar yer almalıdır.
IV. Her kullanıcının yetki düzeyini onaylamalıdır.
Elektronik hasta kayıt sistemi ile ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanların tümü hangi seçenekte verilmiştir?

I, II

II, III

III, IV

I, III

II, IV

Açıklama:

Düzeltme yapılması gerektiğinde sistem hem orijinal veriyi hem de düzeltmeyi yapanın kimliği ile birlikte düzeltilmiş olan
veriyi korumalıdır. Elektronik hasta kayıt sistemi herkesin erişimi durumunda her kullanıcının kimliğini ve yetki düzeyini onaylamalıdır. Elektronik hasta kayıt sisteminde girilen verinin beklenmedik bir biçimde değiştirilememesi ve tasarım aşamasında belirlenen işlevsel tasarım sınırları içinde açıklanamayan çelişkilerin ortaya çıkmaması için gerekli mekanizmalar yer almalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi Sağlık Bakanlığı tarafından 2005 yılında oluşturulan Bilgi Güvenliği Politikası'nda yer alan Yöneticiler için Bilgi Güvenliği Politikası hususlarından biri değildir?

e-Posta Politikası

Şifre Politikası

Yazılım Geliştirme

Kimlik Doğrulama ve Yetkilendirme Politikası

Sağlıklı yaşam politikası

Açıklama:

Yöneticiler için Bilgi Güvenliği Politikası:
• e-Posta Politikası
• Şifre Politikası
• Ağ Yönetim Politikası
• İnternet Erişim ve Kullanım Politikası
• Yazılım Geliştirme
• Kimlik Doğrulama ve Yetkilendirme Politikası

Doğru Cevap: E

Soru 67

Kişisel sağlık kayıtlarının güvenliğinin sağlanması amacıyla Sağlık Bakanlığı’na bağlı bütün kurum ve kuruluşlarda, hasta sağlık bilgisinin mahremiyeti hususunda uyulması gereken temel kurallarla ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?

Hasta taburcu olsa bile kurum çalışanı hastanın sağlık kayıtlarına erişebilir.

Hasta dosyasının bir kopyası hastaya teslim edilmemelidir.

Telefon ile konuşurken hasta ile ilgili mahrem bilgilerin üçüncü şahısların eline geçmemesine azami özen göstermelidir.

Bütün hasta sağlık kayıtları fiziksel olarak korunmayan mekanlarda saklanmalıdır.

Hasta dosyaları kolay erişilebilir yerlere bırakılmalıdır.

Açıklama:

Hasta taburcu olmuş ise hiçbir kurum çalışanı hastanın sağlık kayıtlarına erişemez.
Hasta dosyasının bir kopyası hastaya teslim edilmelidir.
Telefon ile konuşurken hasta ile ilgili mahrem bilgilerin üçüncü şahısların eline geçmemesine azami özen göstermelidir.
Bütün hasta sağlık kayıtları fiziksel olarak korunmuş mekanlarda saklanmalıdır.
Hasta dosyaları gelişigüzel ortada bırakılmamalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 68

“Hasta kendisi ile ilgili tüm tıbbi ve kişisel bilgilerin gizliliğine gereken saygıyı göstermesini hekimden bekleme hakkına sahiptir” denilerek şahsi sağlık verilerinin gizliliğine nerede vurgu yapılmıştır?

Lizbon Bildirgesi

Tıbbi Deontoloji Tüzüğü

Sınır Ötesi Veri Akışları Hakkında Yönlendirici İlkeler

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Kişisel Nitelikteki Verilerin Otomatik İşleme Tabii Tutulması Karşısında Korunmasına Dair Sözleşme

Açıklama:

Lizbon’da 1981 toplanan Dünya Tabipler Birliği tarafından yayınlanan Lizbon Bildirgesi’nin 4. Md. de “hasta kendisi ile ilgili tüm tıbbi ve kişisel biliglerin gizliliğine gereken saygıyı göstermesini hekimden bekleme hakkına sahiptir” denilerek şahsi sağlık verilerinin gizliliğine vurgu yapılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Hastanın tıbbi karara katılabilmesini sağlamak amacıyla, tıbbi bilgilerin doğru ve
yeterli biçimde ona açıklanmasını isteyen ilkeye ne ad verilir?

Aydınlatılmış onam ilkesi

Kötü davranmama ilkesi

Yararlılık ilkesi

Özerkliğe saygı ilkesi

Adalet ilkesi

Açıklama:

Özerkliğe saygı ilkesiyle yakın ilişkili olan ilke, hastanın tıbbi karara katılabilmesini sağlamak amacıyla, tıbbi bilgilerin doğru ve
yeterli biçimde ona açıklanmasını isteyen ilke; yani, aydınlatılmış onam ilkesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 70

I. Hastanede bulunması gereken tıbbi aletlerin noksan olması sonucu hastaya zarar vermesi tıbbi bakım kusurunu ifade etmektedir.
II. Hizmet kusuru, sağlık hizmetlerinin yürütülmesi sırasında sağlık çalışanlarının işlediği şahsi suçlardır.
III. Herhangi bir tehlike nedeniyle hastayı ameliyathanede bırakıp gitmesi kişisel kusur sayılır.
IV. Uyarılara rağmen acil bir vakaya zamanında müdahale edilmemesi hizmet kusuru sayılır.
Sağlık kurumlarında kayıtlara ilişkin idari sorumluluklarla ilgili olarak yukarıda verilen ifadelerden doğru olanların tümü hangi seçenekte verilmiştir?

I, II

II, III

III, IV

I, III

II, IV

Açıklama:

Hastanede bulunması gereken tıbbi aletlerin noksan olması sonucu hastaya zarar vermesi tıbbi bakım kusurunu ifade etmektedir.
Kişisel Kusur; Sağlık hizmetlerinin yürütülmesi sırasında sağlık çalışanlarının işlediği şahsi suçlardır. Örneğin, uyarılara rağmen acil bir vakaya zamanında müdahale edilmemesi, tıbbi müdahale için onayını alması gerekirken hastadan onay alınmaması ya da herhangi bir tehlike nedeniyle hastayı ameliyathanede bırakıp gitmesi kişisel kusur sayılır.
Hizmet kusuruna ilişkin tanımlama şu şekilde yapılabilir: “İdarenin yerine getirmekle yükümlü olduğu herhangi bir kamu hizmetinin kuruluşunda, düzenlenmesinde veya
teşkilatında, yapısında, personelinde ya da işleyişinde gereken emir, direktif ve talimatın verilmemesi, gözetim, denetim ve teftişin icra olunmaması, hizmete tahsis olunan araçların yetersiz, elverişsiz, kötü olması, gereken tedbirlerin alınmaması, geç, vakitsiz hareket edilmesi şeklinde ortaya çıkan bir takım aksaklık, aykırılık, bozukluk, düzensizlik, eksiklik, sakatlıktır.”

Doğru Cevap: D

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi tıp etiğinin temel ilkelerimden birsi değildir?

Aydınlatılmış onam ilkesi

Kar etme ilkesi

Adalet ilkesi

Kötü davranmama ilkesi

Özerkliğe saygı ilkesi

Açıklama:

Tıbbi etiğin temel amacı mutlak iyiyi bulmaktır. Tıp etiğinin temel ilkelerinin en eskisi yararlılık ilkesidir. Tıp etiğinde yararlılık ilkesine koşut giden ilke kötü davranmama ilkesidir ki; ilke tıp uygulaması sırasında hastaya zarar vermekten kaçınmayı bekler. Üçüncü ilke olan özerkliğe saygı ilkesi ise, hastaların haklarına saygı göstermek ve tıbbi bakım ile ilgili kararlara onların katılımını sağlamak olarak tanımlanabilir. Özerkliğe saygı ilkesiyle yakın ilişkili olan ilke, hastanın tıbbi karara katılabilmesini sağlamak amacıyla, tıbbi bilgilerin doğru ve yeterli biçimde ona açıklanmasını isteyen ilke; yani, aydınlatılmış onam ilkesidir. Sonuncu etik ilke adalet ilkesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 72

" Hekimin, hasta öldükten sonra dahi hasta hakkında tüm bildiklerini kesinlikle gizli tutma yükümlülüğü bulunmaktadır." Yukarıdaki ifade aşağıdaki bildirgelerden hangisinde yer almaktadır?

Lizbon Bildirgesi

Cenevre Bildirgesi

Helsinki Bildirgesi

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Tıbbi Deontoloji Tüzüğü

Açıklama:

Lizbon Bildirgesi: Sağlık hizmeti ve tıp eğitiminin her aşamasında, hastanın onuru ve gizlilik hakkına saygı gösterilecektir.
Cenevre Bildirgesi: Hekimin, hasta öldükten sonra dahi hasta hakkında tüm bildiklerini kesinlikle gizli tutma yükümlülüğü bulunmaktadır.
Helsinki Bildirgesi: Tıbbi araştırmalarda hastanın yaşamını, sağlığını, gizliliğini ve onurunu koruma görevi hekimindir.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Günümüz ilkelerinin bilinen en eski metin kaynaklarından birisi olan ve aynı zamanda hekim andı olarak da bilinen metine ait ifadeler hangi hekime aittir?

Eflatun

Aristotales

Hipokrat

Platon

Sokrates

Açıklama:

Hekimler yaklaşık 2500 yıldan bu yana Hipokrat’ın ilke düzeyindeki değerlerinin etkisi altında kalmışlardır ve halen de onların etkisindedirler. Günümüz ilkelerinin bilinen en eski metin kaynakları Hipokrat Hekim Andı’dır.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi sağlık bilgi yönetimi çalışanlarının uygunsuz davranışlarına örnek olarak verilebilir?

Mesleki bilgilerini artırmak için araştırma takip etme

Bilginin transferi sırasında gizliliğin sağlanması için önlem alma

Bireylerin bilgilerinin kullanımında haklarını ve mahremiyetlerini savunma

Faturalandırılmış prosedürleri doğrulayamayan kodlama yapma

Meslektaşlarını etik olmayan bir davranış içerisinde gördüklerinde yapıcı davranma

Açıklama:

Uygunsuz davranışlara örnek olarak şunlar verilebilir;
• Mali ödemeleri kesmek veya artırmak için geriye dönük dokümantasyona izin verme,
• Hekim tarafından tanı konulmadığı halde halde kodlama yapma,
• Faturalandırılmış prosedürleri doğrulayamayan kodlama yapma,
• Uygunsuz bir hizmeti kodlama,
• Diğerleri ile çatışmadan kaçınarak yanlış kodlama yapma,
• Kodlama çalışmasının ihmalini fark ettiğinde bununla ilgilenmeme,
• Çıktıları (ör.: performans verileri) gizleme veya reddetme davranışı gösterme,
• Doktorların lisansları ile ilgili uygun kanallar aracılığı ile bildirilmesi gereken
durumları raporlamama,
• Akreditasyon amacı ile doğru olmayan veri kaydı yapma,
• Tamamlanmamış sağlık kayıtlarının gizlenmesi,
• Genetik veya edimsel sağlık bilgisine uygunsuz ulaşmaya izin verme,
• Bir rakip hakkındaki hassas bir bilginin yanlış kullanımı,
• Bireysel gizliliğin ihlali

Doğru Cevap: D

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi elektronik hasta kayıt sisteminin sağlaması gereken özelliklerden birisi değildir?

Erişimin tarih, saat ve yerini kaydetmeli

Erişimin yapısını kaydetmeli

Erişimin kapsam alanını kaydetmeli

Bu tür erişimlerin denetlenmesine olanak sağlamalı

Tüm bireylerin erişimine kimlik sorgulamadan açık olmalı

Açıklama:

Elektronik hasta kayıt sistemi herkesin erişimi durumunda her kullanıcının kimliğini
ve yetki düzeyini onaylamalıdır. Sistem:
• Erişimin tarih, saat ve yerini kaydetmeli,
• Erişimin yapısını kaydetmeli (görünüm, yaratma, değiştirme veya kopyalama gibi),
• Erişimin kapsam alanını kaydetmeli ve
• Bu tür erişimlerin denetlenmesine olanak sağlamalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi sağlık kayıtlarına yönelik veri güvenliği için gereken prensiplerden birisi değildir?

Gizlilik

Bütünlük

Erişebilirlik

Mahremiyet

Geliştirilebilirlik

Açıklama:

Gizlilik, güvenlik ve mahremiyet hem elle tutulan, hem de elektronik sağlık kayıtlarının olmazsa olmaz özellikleridir.
Veri güvenliği konusunda üç temel prensibin göz önüne alınması gerekmektedir.
Bunlar; gizlilik, bütünlük ve erişilebilirliktir

Doğru Cevap: E

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi veriye erişimde yer alması gereken prensiplerden birisi değildir?

İzlenebilirlik

Kiimlik sınama

Maliyetlilik

İnkâr edilememe

Güvenirlik

Açıklama:

Veriye erişirken dört temel prensibin izlenebilirlik, kimlik sınama, güvenirlik ve inkâr edilememenin gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi sağlık bilgi sisteminde hiç bir şekilde bilgiye erişmemesi gereken kişilerden birisidir?

Hastanın kendisi

Aile hekimi

Sistem yöneticileri

İlaç firması çalışanları

Yetkilendirilmiş sağlık çalışanları

Açıklama:

Bilgi sistemlerinde güvenlik veriye erişim bazında olmalıdır. Bunun için veriye erişebilecek kişiler bazı şartlar ve kısıtlamalar ile birlikte aşağıda sıralanmıştır;
Aile hekimi
Hastanın kendisi
Yetkisi bulunan sağlık çalışanları
Sistem yöneticileri
İlaç firması çalışanlarının veri güvenliliği ve gizliliği açısından hasta kayıtlarını içeren sisteme erişmemesi gerekmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 79

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi mahremiyete saygı gösterilmesi ve bunu istemek hakkı ile ilişkili değildir?

Hastanın, sağlık durumu ile ilgili tıbbi değerlendirmelerin gizlilik içerisinde yürütülmesini

Muayenenin, teşhisin, tedavinin ve hasta ile doğrudan teması gerektiren diğer işlemlerin makul bir gizlilik ortamında gerçekleştirilmesini

Tıbben sakınca olmayan hallerde bile yanında bir yakınının bulunmasına izin verilmemesini

Tedavisi ile doğrudan ilgili olmayan kimselerin, tıbbi müdahale sırasında bulunmamasını

Hastalığın mahiyeti gerektirmedikçe hastanın şahsi ve ailevi hayatına müdahale
edilmemesini

Açıklama:

Mahremiyete
saygı gösterilmesi ve bunu istemek hakkı;
a. Hastanın, sağlık durumu ile ilgili tıbbi değerlendirmelerin gizlilik içerisinde yürütülmesini,
b. Muayenenin, teşhisin, tedavinin ve hasta ile doğrudan teması gerektiren diğer işlemlerin makul bir gizlilik ortamında gerçekleştirilmesini,
c. Tıbben sakınca olmayan hallerde yanında bir yakınının bulunmasına izin verilmesini,
d. Tedavisi ile doğrudan ilgili olmayan kimselerin, tıbbi müdahale sırasında bulunmamasını,
e. Hastalığın mahiyeti gerektirmedikçe hastanın şahsi ve ailevi hayatına müdahale
edilmemesini,
f. Sağlık harcamalarının kaynağının gizli tutulmasını, kapsar.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi 1980’de OECD tarafından kişisel verilerin korunması konusunda kabul edilen “Sınır Ötesi Veri Akışları Hakkında Yönlendirici İlkeler” den birisi değildir?

Kişisel veri toplanması ve işlenmesinin sınırlılığı ilkesi

Sorumlu tutulmama ilkesi

Kişisel veride kalite ilkesi

Kişisel veri toplama ve işlenmesinde amaç belirginliği

Amaca uygun kullanım ilkesi

Açıklama:

1980’de OECD tarafından kişisel verilerin korunması konusunda kabul edilen “Sınır
Ötesi Veri Akışları Hakkında Yönlendirici İlkeler” yayınlanmıştır. Bu ilkeler genel olarak
kayıt tutmaya ilişkin tarzı belirlemektedir. İlkeler aşağıda verilmiştir.
• Kişisel veri toplanması ve işlenmesinin sınırlılığı ilkesi,
• Kişisel veride kalite ilkesi,
• Kişisel veri toplama ve işlenmesinde amaç belirginliği,
• Amaca uygun kullanım ilkesi,
• Kişisel verilerin korunması için gereken tedbirlerin alınması ilkesi,
• Açıklık ilkesi,
• Kişisel veri konusuna kişinin bireysel katılımı ilkesi,
• Sorumlu tutulabilirlik ilkesi

Doğru Cevap: B

Soru 81

Doğru insanların doğru bilgiye erişebilmesini,
bilginin doğru ve sistemin de ihtiyaç duyulduğu anda çalışır olmasını gerektiren kavram aşağıdakilerden hangisidir.

Verilerin korunması

Verinin bütünlüğünün sağlanması

Güvenlik

Gizlilik

Stratejik bilgi

Açıklama:

Güvenlik, doğru insanların doğru bilgiye erişebilmesini,
bilginin doğru ve sistemin de ihtiyaç duyulduğu anda çalışır olmasını gerektirmektedir.

Doğru Cevap: C

Sağlık Kurumlarında Bilgi Sistemleri - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler