Sağlık Kurumlarında Afet ve Kriz Yönetimi - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
En az 100 kişinin yaralandığı ve 50 kişinin hastaneye yatırılarak tedavi edildiği afet türü aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?
Seçenekler
A
Orta derecedeki afet
B
Basit afet
C
Hafif afet
D
Büyük afet
E
Şiddetli afet
Açıklama:
Orta derecedeki afet: En az 100 kişinin yaralandığı ve 50 kişinin hastaneye yatırılarak tedavi edildiği afet türüdür.
Soru 2
1.Orta Derecedeki Afet | K. En az 1000 kişinin yaralandığı veya 250 kişinin hastaneye yatırılarak tedavi edildiği afet türüdür. |
2. Büyük afet | L. En az 100 kişinin yaralandığı ve 50 kişinin hastaneye yatırılarak tedavi edildiği afet türüdür. |
3. Basit-Hafif Afet | M. En az 25 kişinin yaralandığı ve 10 kişinin hastaneye yatırılarak tedavi edildiği afet türüdür. |
Yukarıda rakamlarla belirtilen afet türlerinin, harflerle belirtilen yaralı sayısı ve bu yaralıların hastaneye yatırılarak tedavi edilişine göre eşleştirilmesi, aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
1-L, 2-K, 3-M
B
1-M, 2-L, 3-K
C
1-K, 2-L, 3-M
D
1-M, 2-K, 3-L
E
1-L, 2-M, 3-K
Açıklama:
Basit-Hafif Afet: En az 25 kişinin yaralandığı ve 10 kişinin hastaneye yatırılarak tedavi edildiği afet türüdür.
Orta derecedeki afet: En az 100 kişinin yaralandığı ve 50 kişinin hastaneye yatırılarak tedavi edildiği afet türüdür.
Büyük Afet: En az 1000 kişinin yaralandığı veya 250 kişinin hastaneye yatırılarak tedavi edildiği afet türüdür.
Orta derecedeki afet: En az 100 kişinin yaralandığı ve 50 kişinin hastaneye yatırılarak tedavi edildiği afet türüdür.
Büyük Afet: En az 1000 kişinin yaralandığı veya 250 kişinin hastaneye yatırılarak tedavi edildiği afet türüdür.
Soru 3
Bir hastalığın normal ya da alışılmış seyrinden fazla görülmesi aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?
Seçenekler
A
Afet
B
Olagandışı durumlar
C
Epidemi
D
Risk
E
Kaza
Açıklama:
Epidemi: Bir hastalığın normal ya da alışılmış seyrinden fazla görülmesidir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi “Risk”in ne anlama geldiği ile ilgili verilmiş yanlış bir bilgidir?
Seçenekler
A
İstenmeyen sonucu ortaya çıkaran faktör anlamına gelebilir.
B
Bir analiz anlamına gelebilir.
C
Potansiyel güçlük veya tehdit anlamına gelebilir.
D
Olasılık anlamına gelebilir.
E
Bir sonuç anlamına gelebilir.
Açıklama:
Risk:
. Olasılık anlamına gelebilir
. İstenmeyen sonucu ortaya çıkaran faktör anlamına gelebilir
. Bir sonuç anlamına gelebilir
. Potansiyel güçlük veya tehdit anlamına gelebilir
. Olasılık anlamına gelebilir
. İstenmeyen sonucu ortaya çıkaran faktör anlamına gelebilir
. Bir sonuç anlamına gelebilir
. Potansiyel güçlük veya tehdit anlamına gelebilir
Soru 5
Günlük hayatta “Az kalsın” veya “Kıl payı” diye anlatmaya başladığımız durumları aşağıdakilerden hangisi ile tanımlayabiliriz?
Seçenekler
A
Kriz
B
Risk
C
Afet
D
Olay
E
Kaza
Açıklama:
Günlük hayatta “Az kalsın” veya “Kıl payı” diye anlatmaya başladığımız durumları olay olarak tanımlayabiliriz.
Soru 6
I. Enkaz kaldırma
II. Erken uyarı
III. Tahliye etme
IV. İdari ve teknik destek hizmeti sağlama
Yukarıda verilenlerden hangileri acil yardım faaliyetleri arasında yer alır?
II. Erken uyarı
III. Tahliye etme
IV. İdari ve teknik destek hizmeti sağlama
Yukarıda verilenlerden hangileri acil yardım faaliyetleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I-III-IV
B
I-II-III-IV
C
II-III
D
I-II
E
I-II-IV
Açıklama:
Afetzedeleri tespit etme, enkaz kaldırma, enkaz altından kurtarma, acil ve ilk yardım yapma, tahliye etme, temel ihtiyaç malzemelerinin yardım ve takviyesinde bulunma, kargaşa ve düzensizliğe karşı güvenliğin sağlanmasına yardımcı olma, idari ve teknik hizmet desteği sağlama gibi görevlerin yerine getirilmesine yönelik faaliyetlere acil yardım denir.
Soru 7
I. Hayvan saldırıları
II. Maden kazaları
III. Baraj yıkılması
IV. Tsunami
Yukarıda verilenlerden hangileri EM-DAT veri tabanında teknolojik afetler başlığı altında sınıflandırılmıştır?
II. Maden kazaları
III. Baraj yıkılması
IV. Tsunami
Yukarıda verilenlerden hangileri EM-DAT veri tabanında teknolojik afetler başlığı altında sınıflandırılmıştır?
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
I-IV
C
I-II-IV
D
I-III
E
II-III
Açıklama:
EM-DAT veri tabanında teknolojik afetler “endüstriyel kazalar (nükleer santral, maden ve kimyasal kazalar, vb), ulaşım kazaları (kara yolu, demir yolu, uçak ve gemi kazaları) ve muhtelif kazalar (baraj yıkılması vb.) olmak üzere üç alt başlık altında toplanmaktadır.
Soru 8
Uluslararası afet veri tabanına bir olayın afet olarak girilebilmesi için en az kaç adet can kaybının rapor edilmesi gerekir?
Seçenekler
A
10
B
8
C
6
D
5
E
3
Açıklama:
Uluslararası afet veri tabanına bir olayın afet olarak girilebilmesi için on adet veya daha fazla can kaybının olduğunun rapor edilmesi gerekir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi 17 Ağustos 1999 yılında meydana gelen deprem sonrasında yaşanan ikincil afet olarak ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Düzce depremi
B
Doğalgaz sızıntısı
C
TÜPRAŞ tesisleri yangını
D
Kocaeli Depremi
E
Elektrik kesintisi
Açıklama:
17 Ağustos 1999 yılında meydana gelen deprem sonrasında yaşanan TÜPRAŞ tesisleri yangını ve AKSA tesislerinde yaşanan akrilonitril sızıntısı problemleri ikincil afet olarak ortaya çıkmıştır.
Soru 10
I. Batı Anadolu’nun büyük kısmı
II. Akdeniz bölgesinin tamamı
III. İç Anadolu Bölgesinin merkezi
IV. Güneydoğu Anadolu bölgesinin büyük kısmı
Yukarıda verilenlerden hangileri Deprem Bölgeleri haritasına göre 1. Derece deprem bölgesinde yer almaktadır?
II. Akdeniz bölgesinin tamamı
III. İç Anadolu Bölgesinin merkezi
IV. Güneydoğu Anadolu bölgesinin büyük kısmı
Yukarıda verilenlerden hangileri Deprem Bölgeleri haritasına göre 1. Derece deprem bölgesinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
I-III
B
II-IV
C
III-IV
D
I-II-III
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Deprem bölgeleri haritasına göre, Batı Anadolu’nun büyük kısmı, Karadeniz Bölgesinin orta ve batı kesiminin çoğunluğu, Doğu Anadolu Bölgesi’nin orta bölümleri ile İç Anadolu Bölgesi’nin merkezi 1. Derece deprem bölgesinde yer almaktadır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi ölüme, hastalığa, yaralanmaya, hasara veya
diğer kayıplara sebebiyet veren istenmeyen olaylara verilen tanımdır?
diğer kayıplara sebebiyet veren istenmeyen olaylara verilen tanımdır?
Seçenekler
A
Olay
B
Kriz
C
Kaza
D
Risk
E
Tehlike
Açıklama:
Kaza: Ölüme, hastalığa, yaralanmaya, hasara veya
diğer kayıplara sebebiyet veren istenmeyen olaya
kaza denir. Kaza, kasıt söz konusu olmaksızın,
beklenmedik bir zamanda ve şekilde, yaralanmalara, can ve mal kayıplarına neden olan olaydır. Kazanın kritik olan özelliği; istemeden meydana gelmesi ve az sayıda bireyin bu olaydan etkilenmesidir.
diğer kayıplara sebebiyet veren istenmeyen olaya
kaza denir. Kaza, kasıt söz konusu olmaksızın,
beklenmedik bir zamanda ve şekilde, yaralanmalara, can ve mal kayıplarına neden olan olaydır. Kazanın kritik olan özelliği; istemeden meydana gelmesi ve az sayıda bireyin bu olaydan etkilenmesidir.
Soru 12
Afet bölgelerinde ve riskli üretim alanlarında yer alan insanların, yapıların ve sistemlerin, potansiyel kayıp tehdidi altında bulunmasına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Tehlike
B
Maruziyet
C
Kaza
D
Kriz
E
Olay
Açıklama:
Maruz Kalma: Afet bölgelerinde ve riskli üretim alanlarında yer alan insanların, yapıların ve sistemlerin, potansiyel kayıp tehdidi altında bulunmasına maruziyet denir.
Soru 13
Müdahale, iyileştirme, yeniden yapılanma gibi afet sonrası düzeltmeye yönelik olarak yapılan çalışmalara ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Kitlesel bakım
B
Risk yönetimi
C
Erken uyarı
D
Kriz yönetimi
E
Güvenlik çemberi
Açıklama:
Müdahale, iyileştirme, yeniden yapılanma gibi afet sonrası düzeltmeye yönelik olarak yapılan çalışmalara kriz yönetimi adı verilir. Burada özellikle dikkat edilmesi gereken husus, afetlerde sadece kriz yönetimi uygulanırsa; tepkisel, eş güdümsüz, hedef kitlesi yanlış, etkisiz, zamansız, güven vermez bir strateji izlenmiş olur.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi iklimsel kaynaklı afetlerdendir?
Seçenekler
A
Deprem
B
Sel
C
Fırtına
D
Tsunami
E
Kuraklık
Açıklama:
Kuraklık iklimsel kaynaklı afetlerdendir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi jeofiziksel kaynaklı afetlerdendir?
Seçenekler
A
Tsunami
B
Sel
C
Yangın
D
Fırtına
E
Kuraklık
Açıklama:
Tsunami jeofiziksel kaynaklı afetlerdendir.
Soru 16
Türkiye'de 1910-2010 yılları arasında en çok can kaybına neden olan deprem hangi ilimizde olmuştur?
Seçenekler
A
Erzincan
B
Muş
C
Diyarbakır
D
Burdur
E
Bolu
Açıklama:
Türkiye’de; 1910-2010 yılları arasında en çok can kaybı meydana getiren ilk 10 deprem dikkate alındığında "Erzincan" olduğu (Tablo 1.1)'de görülecektir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi heyelan oluşmasına neden olan faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Bitki örtüsünün sık olması
B
Tabakaların eğime dik olması
C
Şiddetli tipi sonrası ılık esinti
D
Su ile doygunluk
E
Mevcut kar örtüsü üzerine tekrar kar yağması
Açıklama:
Heyelan
Türkiye’de doğal afetlerin yaklaşık % 20’sini
kütle hareketleri oluşturur. Kütle hareketlerinde en
etkili faktörlerden biri “Eğimin Fazla Olması”dır.
Eğimlerin fazla olduğu sahalarda heyelan riski artmaktadır. İkinci faktör “Su ile Doygunluk” tur.
Heyelanlar yağışlı veya zeminin ıslak olduğu mevsimlerde meydana gelirler. Üçüncü faktör “Kaya
Yapısı”dır.
Türkiye’de doğal afetlerin yaklaşık % 20’sini
kütle hareketleri oluşturur. Kütle hareketlerinde en
etkili faktörlerden biri “Eğimin Fazla Olması”dır.
Eğimlerin fazla olduğu sahalarda heyelan riski artmaktadır. İkinci faktör “Su ile Doygunluk” tur.
Heyelanlar yağışlı veya zeminin ıslak olduğu mevsimlerde meydana gelirler. Üçüncü faktör “Kaya
Yapısı”dır.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de 1959 yılında yürürlüğe girmiş 7269 sayılı Kanun’un 1. maddesine göre afet olaylarından sayılmamaktadır?
Seçenekler
A
Deprem
B
Yangın
C
Yer kayması
D
Kaya düşmesi
E
Kuraklık
Açıklama:
Türkiye’de 1959 yılında yürürlüğe girmiş 7269
sayılı Kanun’un 1. maddesinde afetler sayılırken
sadece;
• Deprem
• Yangın
• Su baskını
• Yer kayması
• Kaya düşmesi
• Çığ ve benzeri afetler denilmiştir. Ülkemizdeki afetler ile ilgili istatistiklerde bu
afetlerden başka (“ve benzeri afetler” olarak ifade edilen) afetlere ait bilgi bulunmamaktadır. Bu
kanun, kuraklığı bir afet olarak saymadığı için
afet istatistiklerinde Türkiye’de (dünyadaki en
büyük doğal afet olan) kuraklık afeti hiç yokmuş
gibi görülmektedir. Bu nedenle, Türkiye’de afet
istatistiklerini kullanırken afetlerin sadece “hasar gören bina sayısına göre” değerlendirildiği ve
sırf afet fonundan para almak için yanlış rapor
edilmiş hasarlı binalar olduğu için mevcut istatistiklerin güvenilmez olduğu unutulmamalıdır.
sayılı Kanun’un 1. maddesinde afetler sayılırken
sadece;
• Deprem
• Yangın
• Su baskını
• Yer kayması
• Kaya düşmesi
• Çığ ve benzeri afetler denilmiştir. Ülkemizdeki afetler ile ilgili istatistiklerde bu
afetlerden başka (“ve benzeri afetler” olarak ifade edilen) afetlere ait bilgi bulunmamaktadır. Bu
kanun, kuraklığı bir afet olarak saymadığı için
afet istatistiklerinde Türkiye’de (dünyadaki en
büyük doğal afet olan) kuraklık afeti hiç yokmuş
gibi görülmektedir. Bu nedenle, Türkiye’de afet
istatistiklerini kullanırken afetlerin sadece “hasar gören bina sayısına göre” değerlendirildiği ve
sırf afet fonundan para almak için yanlış rapor
edilmiş hasarlı binalar olduğu için mevcut istatistiklerin güvenilmez olduğu unutulmamalıdır.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi bir afetin tetiklemesi veya etkisi ile oluşan ikincil afetlerden değildir?
Seçenekler
A
Patlama
B
Baraj yıkılması
C
Endüstriyel kaza
D
Salgın hastalık
E
İnternet kesintileri
Açıklama:
Bir afetin etkisi veya tetiklemesi ile meydana gelen yangın, heyelan, baraj yıkılması, patlama,
salgın hastalıklar ve endüstriyel kaza gibi yeni afetlere ikincil afet denir
salgın hastalıklar ve endüstriyel kaza gibi yeni afetlere ikincil afet denir
Soru 20
Uluslararası afet veri tabanı sınıflandırmasına göre aşağıdakilerden hangisi teknolojik afet sınıflandırılmasına girmemektedir?
Seçenekler
A
Baraj yıkılması
B
Uçak kazası
C
Yanardağ patlaması
D
Nükleer santral kazaları
E
Kimyasal kazalar
Açıklama:
EM-DAT veri tabanında afetler genel olarak “Doğal” ve “Teknolojik” olmak üzere iki ana başlık altında sınıflandırılmıştır. Teknolojik afetler ise “endüstriyel kazalar (nükleer santral, maden ve kimyasal kazalar, vb.)”, “ulaşım kazaları (kara yolu, demir yolu, uçak ve gemi kazaları)” ve “muhtelif kazalar
(baraj yıkılması vb.)” olmak üzere üç alt başlıkta toplanmaktadır. Doğa olayı sonucu meydana gelen afetler; kendi bünyesinde jeofiziksel (yer/taş küreden kaynaklanır), meteorolojik (atmosferik süreçler nedeniyle meydana gelir), hidrolojik (tabiatın su çevrimi sürecinde su kütlesinde meydana gelen
değişiklikler nedeniyle oluşur), iklimsel (iklim değişikliklerinden dolayı kaynaklanır) ve biyolojik (yaşayan canlı organizmaların zararlı etkileri ile meydana gelir) olmak üzere beş alt başlıkta sınıflandırılmaktadır.
(baraj yıkılması vb.)” olmak üzere üç alt başlıkta toplanmaktadır. Doğa olayı sonucu meydana gelen afetler; kendi bünyesinde jeofiziksel (yer/taş küreden kaynaklanır), meteorolojik (atmosferik süreçler nedeniyle meydana gelir), hidrolojik (tabiatın su çevrimi sürecinde su kütlesinde meydana gelen
değişiklikler nedeniyle oluşur), iklimsel (iklim değişikliklerinden dolayı kaynaklanır) ve biyolojik (yaşayan canlı organizmaların zararlı etkileri ile meydana gelir) olmak üzere beş alt başlıkta sınıflandırılmaktadır.
Soru 21
I. İnsanlar için fiziksel, ekonomik ve toplumsal kayıplar doğurur.
II. Normal yaşamı ve insan faaliyetlerini durdurur ve kesintiye uğratır.
III. Etkilenene toplumlar kendi olanak ve kaynaklarını kullanarak üstesinden gelemezler.
IV. Doğal kökenli olaylardır.
Yukarıdakiler Birleşmiş Milletler (BM) tarafından yapılan "afet" tanımlarıdır. Buna göre yukarıdaki maddelerden hangisinde eksiklik vardır?
II. Normal yaşamı ve insan faaliyetlerini durdurur ve kesintiye uğratır.
III. Etkilenene toplumlar kendi olanak ve kaynaklarını kullanarak üstesinden gelemezler.
IV. Doğal kökenli olaylardır.
Yukarıdakiler Birleşmiş Milletler (BM) tarafından yapılan "afet" tanımlarıdır. Buna göre yukarıdaki maddelerden hangisinde eksiklik vardır?
Seçenekler
A
IV
B
I
C
II
D
III
E
II ve I
Açıklama:
IV
Soru 22
"Bir nesne ya da belli koşulların, etmenlerin insan sağlığı ve çevre için olumsuzluk içermesidir". Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından yapılan bu tanım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tehlike
B
Risk
C
Olay
D
Kriz
E
Kaza
Açıklama:
Tehlike
Soru 23
I. Nasıl oldu?
II. Kimleri etkiledi?
III. Nerede meydana geldi?
Yukarıdaki sorular olağan dışı kavramlardan hangisinde tutulan raporda sorulmalıdır?
II. Kimleri etkiledi?
III. Nerede meydana geldi?
Yukarıdaki sorular olağan dışı kavramlardan hangisinde tutulan raporda sorulmalıdır?
Seçenekler
A
Olay
B
Kriz
C
Maruz kalma
D
Risk
E
Tehlike
Açıklama:
Olay
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından geliştirilen veri tabanının geliştirildiği yıldır?
Seçenekler
A
1988
B
1989
C
2000
D
1987
E
2001
Açıklama:
1988
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi Afet Epidemiyolojisi Araştırma Merkezi tarafından yapılan doğal afet sınıflamasında hidroelektrik sınıfına aittir?
Seçenekler
A
Taşkınlar
B
Tsunami
C
Tropikal hortum
D
Yerel fırtına
E
Kuraklık
Açıklama:
Taşkınlar
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi Afet Epidemiyolojisi Araştırma Merkezi tarafından yapılan doğal afet sınıflamasında jeofiziksel sınıfına aittir?
Seçenekler
A
Tsunami
B
Seller
C
Tropikal kasırga
D
Yerel fırtına
E
Aşırı kış koşulları
Açıklama:
Tsunami
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi Afet Epidemiyolojisi Araştırma Merkezi tarafından yapılan doğal afet sınıflamasında meteorolojik sınıfına aittir?
Seçenekler
A
Tropikal fırtına
B
Tsunami
C
Aşırı sıcaklık
D
Çığ
E
Ani sel
Açıklama:
Tropikal fırtına
Soru 28
Dünyadaki doğal afetler analiz edildiğinde en çok görülenler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Jeofiziksel ve hidrometeorolojik
B
Biyolojik ve jeofiziksel
C
İklimsel ve hidrometeorolojik
D
Hidroelektrik ve meteorolojik
E
Biyolojik ve hidroelektrik
Açıklama:
Jeofiziksel ve hidrometeorolojik
Soru 29
Türkiye'deki doğal afetler analiz edildiğinde en çok görülen sınıf aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hidrometeorolojik
B
İklimsel
C
Hidroelektrik
D
Biyolojik
E
Jeofiziksel
Açıklama:
Hidrometeorolojik
Soru 30
I. Karların hızla erimesi
II. Orman ve meraların tahrip edilmesi
III. Kısa sürede çok fazla miktarda yağan sağanak yağışlar
Yukarıdakiler Türkiye'de gerçekleşen doğal afetlerin oluşmasına neden olan etmenlerdendir. Bu etmenler aşağıdakilerden hangisinin oluşmasına neden olur?
II. Orman ve meraların tahrip edilmesi
III. Kısa sürede çok fazla miktarda yağan sağanak yağışlar
Yukarıdakiler Türkiye'de gerçekleşen doğal afetlerin oluşmasına neden olan etmenlerdendir. Bu etmenler aşağıdakilerden hangisinin oluşmasına neden olur?
Seçenekler
A
Sel
B
Su baskını
C
Deprem
D
Çığ
E
Heyelan
Açıklama:
Sel
Soru 31
Afetlerin yaralı sayısına göre sınıflandırılmasındaki kriterlere göre aşağıdakilerden hangisi orta derecedekini bildirir?
Seçenekler
A
En az 100 kişi yaralanır ve 50 kişi hastaneye yatırılarak tedavi edilir.
B
En az 25 kişi yaralanır ve 10 kişi hastaneye yatırılarak tedavi edilir.
C
En az 250 kişi yaralanır ve 100 kişi hastaneye yatırılarak tedavi edilir.
D
En az 50 kişi yaralanır ve 100 kişi hastaneye yatırılarak tedavi edilir.
E
En az 1000 kişi yaralanır ve 250 kişi hastaneye yatırılarak tedavi edilir.
Açıklama:
En az 100 kişi yaralanır ve 50 kişi hastaneye yatırılarak tedavi edilir.
Soru 32
Bir hastalığın normal ya da alışılmış seyrinden fazla görülmesine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Epidemi
B
Tehlike
C
Olay
D
Kriz
E
Afet
Açıklama:
Epidemi
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi Dünya Sağlık Örgütü Anayasasının oluşturulduğu yıldır?
Seçenekler
A
1946
B
1947
C
1945
D
1950
E
1960
Açıklama:
1946
Soru 34
"Belli bir dönemde veya koşullar altında istenmeyen olayın ortaya çıkma olasılığı, çevre koşullarına göre sıklık ve olasılık " tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Risk
B
Tehlike
C
Kriz
D
Olay
E
Kaza
Açıklama:
Risk
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi EM-DAT 'ın meydana getiriliş tarihidir?
Seçenekler
A
1988
B
2000
C
2010
D
2009
E
1987
Açıklama:
1988
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi salgın hastalıkların alt grubu değildir?
Seçenekler
A
Haşere istilası
B
Viral
C
Paraziter
D
Prion
E
Fungal
Açıklama:
Haşere istilası
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi aşırı hava sıcaklığının alt grubudur?
Seçenekler
A
Aşırı kış koşulları
B
Kuraklık
C
Orman yangını
D
Arazi yangını
E
Tropikal hortum
Açıklama:
Aşırı kış koşulları
Soru 38
Türkiye'de görülen doğal afetlerin en çok görüldüğü sınıf aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hidrometeorolojik
B
Jeofiziksel
C
Biyolojik
D
İklimsel
E
Hidroelektrik
Açıklama:
Hidrometeorolojik
Soru 39
İspanyol gribinden etkilenen yaş grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gençler
B
Ergenler
C
Çocuklar
D
Orta yaşlılar
E
Yaşlılar
Açıklama:
Gençler
Soru 40
İlk olarak 2002 yılında Asya kıtasından rapor edilen salgın hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
SARS
B
MERS
C
Covid-19
D
Kuş gribi
E
İspanyol gribi
Açıklama:
SARS
Ünite 2
Soru 1
Kurum dışında oluşan bir afetin hastaneyi de etkisi altına alması olayı aşağıdakilerden hangisini açıklar?
Seçenekler
A
İç afet
B
Dış afet
C
Karma tip afet
D
Kriz
E
Pandemi
Açıklama:
Karma tip afetlerde, kurum dışında oluşan bir afetin hastaneyi de etkisi altına alması olayıdır.
Soru 2
Afet durumunda triyajda ilke aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Müdahale önceliği olanların birinci sırada yer alması
B
Nakil önceliği olanların birinci sırada yer alması
C
Müdahale yapılmadan doğrudan naklin gerçekleşmesi
D
Hastaneye ölü olarak getirilmiş kişilerin işlemlerin ilk sırada yapılması
E
Yaşam beklentisi olmayan hastaların birinci sırada müdahale edilmesi
Açıklama:
Afetlerde müdahale alanı triyaj bölgelerine ayrılmalıdır. Triyajda ilke, müdahale önceliği olanların birinci sırada, nakil önceliği olanların ikinci sırada yer almasıdır. Hastaneye nakledilen hastaların durumları değerlendirilerek tekrar triyaja tabi tutulurlar. Entübasyon, trakeotomi, pnömotoraks drenaj, acil ampütasyon, kanamanın durdurulması gibi müdahaleler olmadan hasta nakli yapılmamalıdır.
Soru 3
Afet yönetiminde hasar tespitinin yapılması aşağıdaki evrelerin hangisinde gerçekleşir?
Seçenekler
A
Alarm dönemi
B
İzolasyon dönemi
C
Rehabilitasyon
D
Müdahale
E
İyileştirme
Açıklama:
Afetin oluşumunu takip eden ve afetin oluşundan hemen sonra başlayan afetin büyüklüğüne bağlı olarak yapılan faaliyetler müdahale evresinde gerçekleşir. Bu safhada; haber alma ve ulaşım, ihtiyaçların belirlenmesi, arama ve kurtarma, ilk yardım, tedavi, hasar tespiti gibi faaliyetler gerçekleştirilir.
Soru 4
Bir hastanede yapılan incelemeler sonucunda hastane güvenlik skorlarının 0.55 olduğu belirlenmiştir. Bu durumda bu hastane için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Hastane güvenlik kategorisi A’dır.
B
Hastane muhtemel felaket durumlarında hizmet vermeye devam edebilir.
C
Hastane ciddi risk altındadır.
D
Acil tedbir alınmalıdır.
E
Hastanedeki ekipmanlar ve kritik hizmetler risk altındadır.
Açıklama:
Hastane güvenlik skorlarında 1-0.66 arası kategori A’dır ve hastane düşük risk kategorisindedir. Bu tip hastaneler muhtemel felaket durumunda hizmet vermeye devam eder. Güvenlik skoru 0.65-0.36 olan hastane orta derecede riske sahiptir ve ekipman ve kritik hizmetleri risk altındadır. Skoru 0.35-0 olan hastane ise C kategorisindedir ve ciddi risk altındadır. Acil tedbir alınması gerekmektedir.
Soru 5
Aşağıdaki afetlerden hangisinde alarm dönemi yoktur?
Seçenekler
A
Sel
B
Fırtına
C
Deprem
D
Kuraklık
E
Hortum
Açıklama:
Alarm dönemi, afetin beklendiği, tahmin edildiği, dolayısıyla topluma haber verilerek, riskli bölge ve yapılardan uzak kalındığı ve güvenli yerlere sığınılan dönemdir. Günümüzdeki teknolojiler ile deprem hariç diğer tüm doğal felaketler önceden haber alınabilmektedir. Bu nedenle depremde alarm dönemi yoktur.
Soru 6
2020 yılının Ağustos ayında ülkemizde Giresun’da görülen sel felaketinde çok sayıda binanın yıkıldığı ya da hasar gördüğü belirlenmiş, elektrik, su ve telefon hatları zarar görmüş ve çok sayıda can kaybı tespit edilmiştir. Sel felaketinin etkileri değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Sel felaketlerinin sadece ekonomik boyutta zararları görülmüştür.
B
Önceden tahmin edilememiştir.
C
Felaket sonrası sadece il düzeyinde afet yönetimi yapılmıştır.
D
Sel felaketi ile yapısal, yapısal olmayan ve mekanik zararlar oluşmuştur.
E
Sel felaketi sonrası müdahale ve iyileştirme evreleri gerçekleştirilememiştir.
Açıklama:
Sel felaketleri meteorolojik verilerle önceden tahmin edilebilmekte ve yerel halk önceden uyarılmaktadır. Giresun’da yaşanan sel felaketi sonucunda sadece ekonomik boyutlarda değil aynı zamanda insan sağlığını tehdit eden hatta ölümlerle sonuçlanan zarar görülmüştür. Felaket sonrası hem ulusal düzeyde hem de il düzeyinde afet yönetimi uygulanmıştır. Felaket sonrası hemen müdahale ve iyileştirme çalışmaları yapılmış, hasar tespitleri yapılmış, sele kapılan halk için arama kurtarma çalışmaları yapılmış, gerekli faaliyetler yerine getirilmiştir. Bölgede yapısal, yapısal olmayan ve mekanik zararlar oluşmuştur.
Soru 7
Afet anında uygulanacak yasal mevzuatın gözden geçirilmesi ve ihtiyaç halinde yeniden düzenlenmesi aşağıdakilerden hangisinde gerçekleşir?
Seçenekler
A
Hazırlık
B
Zarar azaltma
C
Müdahale
D
İyileştirme
E
Ön hazırlık
Açıklama:
Zarar azaltma evresi; afet tehlikesinin önlenmesi veya büyük kayıplar doğurmaması için alınması gereken tüm önlemler ve faaliyetleri içerir. Bu faaliyetlerden birisi de afet anında uygulanacak yasal mevzuatın gözden geçirilmesi ve ihtiyaç halinde yeniden düzenlenmesidir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi “her afet bir kriz değildir” ifadesine bir örnektir?
Seçenekler
A
1989 San Francisco depremi
B
1999 Marmara Depremi
C
2020 Giresun sel felaketi
D
2004 Endonezya tsunamisi
E
1992 Erzincan depremi
Açıklama:
Doğada yerleşim yerlerinin dışında meydana gelen, can ve mal kaybına yol açmayan deprem, çığ, sel ve benzeri doğal olaylar kriz örneği olarak değerlendirilmez. Yani her afet kriz değildir. Bir deprem şiddetli olabilir fakat yerleşime açılmamış yerlerde, örneğin 1989 San Francisco depreminde olduğu gibi zararın minimal düzeyde gerçekleşmesi için gerekli önlemlerin alındığı yerleşim yerlerinde meydana geldiğinde bir krize dönüşmeyebilir.
Soru 9
“………………….. döneminde geçici yerleşimin tamamlanmasından sonra, afet bölgesindeki her anlamdaki yıkımların yerine yenilerinin yapılarak, toplumun afet öncesi duruma getirilmesi ve bölgenin çöken ekonomisinin yeniden canlandırılması sağlanır.” ifadesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Sessiz dönem
B
Alarm dönemi
C
İzolasyon dönemi
D
Dış yardım dönemi
E
Rehabilitasyon dönemi
Açıklama:
Geçici yerleşimin tamamlanmasından sonra, afet bölgesindeki her anlamdaki yıkımların yerine yenilerinin yapılarak, toplumun afet öncesi duruma getirilmesi ve bölgenin çöken ekonomisinin yeniden canlandırılması işine afetin rehabilitasyonu, bu işlerin yapılması için geçen zaman rehabilitasyon dönemidir.
Soru 10
İstanbul’da yıllardır beklenen şiddetli deprem öncesinde tarihi eserlerin korunmasına ve yapılarının güçlendirilmesine yönelik çalışmaların yapılması afet yönetim evrelerinden hangisine girmektedir?
Seçenekler
A
Zarar azaltma
B
Ön-hazırlık
C
Hazırlık
D
Müdahale
E
İyileştirme
Açıklama:
Zarar azaltma evresi afet tehlikesinin önlenmesi veya büyük kayıplar doğurmaması için alınması gereken tüm önlemler ve faaliyetleri içerir. Bu faaliyetler arasında tarihi eserler, çevre ve doğal hayatı korumaya yönelik çalışmalar da bulunur.
Soru 11
Afetlerde sağlık hizmetlerinin yönetiminde ilk yapılması gereken şey nedir?
Seçenekler
A
Entübasyon, trakeotomi, pnömotoraks drenaj, acil ampütasyon, kanamanın durdurulması gibi müdahaleler olmadan hasta nakli yapılmaması
B
Tehlikenin devam etme olasılığına karşı bu bölgeye girişlerin kontrol altına alınması
C
Müdahale alanı yakınında hekim, itfaiyeci, teknik yönetim, idari-mülki amirler gibi kişilerden oluşan bir yönetim merkezi kurulması
D
Afetzedelere ilişkin kayıtların tutulması
E
Hastaneye nakledilen hastaların durumlarının değerlendirilerek triyaja tabi tutulması
Açıklama:
Afetlerde sağlık hizmetlerinin yönetiminde ilk yapılması
gereken şey tehlikenin devam etme olasılığına
karşı bu bölgeye girişlerin kontrol altına alınmasıdır.
Müdahale alanı triyaj bölgelerine ayrılmalıdır. Triyajda
ilke; müdahale önceliği olanların birinci sırada,
nakil önceliği olanların ikinci sırada yer almasıdır.
Hastaneye nakledilen hastaların durumları değerlendirilerek
tekrar triyaja tabi tutulurlar. Entübasyon,
trakeotomi, pnömotoraks drenaj, acil ampütasyon,
kanamanın durdurulması gibi müdahaleler olmadan
hasta nakli yapılmamalı, müdahale alanında kurtarma
araçlarının toplanacağı yerler ayrılmalıdır. Müdahale
alanı yakınında hekim, itfaiyeci, teknik yönetim,
idari-mülki amirler gibi kişilerden oluşan bir
yönetim merkezi kurulmalıdır. Hasar alanı ve müdahale
alanının çevresi kapatılıp bu alanın çevresindeki
trafik tek yönlü olarak düzenlenmelidir. Ayrıca afetzedelere
ilişkin kayıtların tutulması son derece önem
Tehlikenin devam etme olasılığına karşı bu bölgeye girişlerin kontrol altına alınması
gereken şey tehlikenin devam etme olasılığına
karşı bu bölgeye girişlerin kontrol altına alınmasıdır.
Müdahale alanı triyaj bölgelerine ayrılmalıdır. Triyajda
ilke; müdahale önceliği olanların birinci sırada,
nakil önceliği olanların ikinci sırada yer almasıdır.
Hastaneye nakledilen hastaların durumları değerlendirilerek
tekrar triyaja tabi tutulurlar. Entübasyon,
trakeotomi, pnömotoraks drenaj, acil ampütasyon,
kanamanın durdurulması gibi müdahaleler olmadan
hasta nakli yapılmamalı, müdahale alanında kurtarma
araçlarının toplanacağı yerler ayrılmalıdır. Müdahale
alanı yakınında hekim, itfaiyeci, teknik yönetim,
idari-mülki amirler gibi kişilerden oluşan bir
yönetim merkezi kurulmalıdır. Hasar alanı ve müdahale
alanının çevresi kapatılıp bu alanın çevresindeki
trafik tek yönlü olarak düzenlenmelidir. Ayrıca afetzedelere
ilişkin kayıtların tutulması son derece önem
Tehlikenin devam etme olasılığına karşı bu bölgeye girişlerin kontrol altına alınması
Soru 12
Bir yerleşme biriminin, karşı karşıya bulunduğu tehlikeleri, bu tehlikelerin meydana gelmesi hâlinde uğranacak, kayıp ve zararları önceden öngörebilen ve bu kayıp ve zararların en düşük düzeyde tutulabilmesi için, kurum ve kuruluşların, ne zaman, hangi görev ve yetkiyle, hangi kaynaklar kullanılarak görev üstleneceklerinin açıkça planlanması ve afet sürecinde ve sonrasında uygulanmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Pandemi
B
Kriz
C
Karma afet
D
Afet yönetimi
E
Felaket
Açıklama:
Afet yönetimi ise bir
yerleşme biriminin, karşı karşıya bulunduğu tehlikeleri,
bu tehlikelerin meydana gelmesi hâlinde
uğranacak, kayıp ve zararları önceden öngörebilen
ve bu kayıp ve zararların en düşük düzeyde tutulabilmesi
için, kurum ve kuruluşların, ne zaman,
hangi görev ve yetkiyle, hangi kaynaklar kullanılarak
görev üstleneceklerinin açıkça planlanması
ve afet sürecinde ve sonrasında uygulanmasıdır
(Uzunçıbuk, 2005).
yerleşme biriminin, karşı karşıya bulunduğu tehlikeleri,
bu tehlikelerin meydana gelmesi hâlinde
uğranacak, kayıp ve zararları önceden öngörebilen
ve bu kayıp ve zararların en düşük düzeyde tutulabilmesi
için, kurum ve kuruluşların, ne zaman,
hangi görev ve yetkiyle, hangi kaynaklar kullanılarak
görev üstleneceklerinin açıkça planlanması
ve afet sürecinde ve sonrasında uygulanmasıdır
(Uzunçıbuk, 2005).
Soru 13
Hastane dışında oluşan bir afetin hastaneyi de etkisi altına almasına ne denir?
Seçenekler
A
Karma tip afet
B
Dış afet
C
Vaka afeti
D
İç afet
E
Pandemi
Açıklama:
Karma Tip Afetler: Kurum dışında oluşan bir
afetin hastaneyi de etkisi altına alması demektir.
afetin hastaneyi de etkisi altına alması demektir.
Soru 14
I. Krizin en belirgin özelliği belirsizliktir. Tehdit, zaman baskısı ve sürpriz krizin diğer temel özellikleridir.
II. Kriz yönetimi, afet yönetimini de içine alan daha geniş bir yönetim biçimidir.
III. Kriz yönetiminde, karar vericilerin krizi algılama şekilleri ve düzeylerinin krizin önlenmesine etkisi yoktur.
IV. Kriz yönetimi, krizin ve örgütün özelliklerine ve türlerine göre değişiklikler göstermez.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
II. Kriz yönetimi, afet yönetimini de içine alan daha geniş bir yönetim biçimidir.
III. Kriz yönetiminde, karar vericilerin krizi algılama şekilleri ve düzeylerinin krizin önlenmesine etkisi yoktur.
IV. Kriz yönetimi, krizin ve örgütün özelliklerine ve türlerine göre değişiklikler göstermez.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
I ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
Krizin en belirgin özelliğini belirsizlik olarak
söyleyebiliriz. Kriz, toplumu oldukça belirsiz bir
ortam içine sokmakta, bu nedenle de hem toplum
hem de yöneticiler için büyük bir belirsizlik ortamı
meydana getirmektedir. Yönetim açısından belirsizlik
ortamı meydana getirmesinin yanında, krizin
üç temel özelliği tehdit, zaman baskısı ve sürpriz
olarak adlandırılabilir. (s.35)
Dolayısıyla “kriz yönetimi” afet yönetimini de
içine alan daha geniş bir yönetim biçimidir.
• Kriz yönetiminde, karar vericilerin k
I ve II
söyleyebiliriz. Kriz, toplumu oldukça belirsiz bir
ortam içine sokmakta, bu nedenle de hem toplum
hem de yöneticiler için büyük bir belirsizlik ortamı
meydana getirmektedir. Yönetim açısından belirsizlik
ortamı meydana getirmesinin yanında, krizin
üç temel özelliği tehdit, zaman baskısı ve sürpriz
olarak adlandırılabilir. (s.35)
Dolayısıyla “kriz yönetimi” afet yönetimini de
içine alan daha geniş bir yönetim biçimidir.
• Kriz yönetiminde, karar vericilerin k
I ve II
Soru 15
• Örgütlenme,
• Planlama,
• Alarm sistem ve yönetimi kurma,
• Toplumu hazır ve bilinçli kılma
• Alt yapının dayanıklı hâle getirilmesi
• Yasal düzenlemeler
hangi afet döneminde yapılır?
• Planlama,
• Alarm sistem ve yönetimi kurma,
• Toplumu hazır ve bilinçli kılma
• Alt yapının dayanıklı hâle getirilmesi
• Yasal düzenlemeler
hangi afet döneminde yapılır?
Seçenekler
A
Rehabilitasyon dönemi
B
Dış yardım dönemi
C
İzolasyon dönemi
D
Alarm dönemi
E
Sessiz dönem
Açıklama:
Sessiz dönem, afete karşı alt yapının
oluşturulduğu/güçlendirildiği, hazırlıkların ve planların
yapıldığı, sektörlerin uyum ve reaksiyon kapasitesinin
artırıldığı dönemdir. Bu dönemde yapılacak
işlerin başlıcaları; afetlere karşı hazırlık çalışmalarının
yapıldığı, sağlık sektörünün uyum ve reaksiyon
kapasitesinin arttırıldığı dönemdir. Bu hazırlıklar temel
olarak altı başlık altında toplanmaktadır:
• Örgütlenme,
• Planlama,
• Alarm sistem ve yönetimi kurma,
• Toplumu hazır ve bilinçli kılma
• Alt yapının dayanıklı hâle getirilmesi
• Yasal düzenlemeler.
oluşturulduğu/güçlendirildiği, hazırlıkların ve planların
yapıldığı, sektörlerin uyum ve reaksiyon kapasitesinin
artırıldığı dönemdir. Bu dönemde yapılacak
işlerin başlıcaları; afetlere karşı hazırlık çalışmalarının
yapıldığı, sağlık sektörünün uyum ve reaksiyon
kapasitesinin arttırıldığı dönemdir. Bu hazırlıklar temel
olarak altı başlık altında toplanmaktadır:
• Örgütlenme,
• Planlama,
• Alarm sistem ve yönetimi kurma,
• Toplumu hazır ve bilinçli kılma
• Alt yapının dayanıklı hâle getirilmesi
• Yasal düzenlemeler.
Soru 16
Afetin oluşumunu takip eden ve afetin oluşundan hemen sonra başlayarak afetin büyüklüğüne bağlı olarak en çok 3 gün ile 1-2 aylık bir süre içerisinde yapılan, haber alma, ulaşım, ihtiyaçların belirlenmesi, arama ve kurtarma, ilk yardım, tedavi, tahliye, geçici iskân, yiyecek- içecek, giyecek, yakacak temini, güvenlik, çevre sağlığı ve koruyucu hekimlik, hasar tespiti, tehlikeli yıkıntıların kaldırılması vb. faaliyetler hangi afet yönetimi evresinde yer alır?
Seçenekler
A
Zarar azaltma
B
Hazırlık
C
Müdahale
D
İyileştirme
E
Geç yönetim
Açıklama:
Müdahale
Afetin oluşumunu takip eden ve afetin
oluşundan hemen sonra başlayaran afetin
büyüklüğüne bağlı olarak en çok 3 gün ile 1-2
aylık bir süre içerisinde yapılan faaliyetlerdir.
Bu safhada yapılan faaliyetler arasında;
• Haber alma ve ulaşım,
• İhtiyaçların belirlenmesi,
• Arama ve kurtarma,
• İlk yardım,
• Tedavi,
• Tahliye,
• Geçici iskân,
• Yiyecek- içecek, giyecek, yakacak temini,
• Güvenlik,
• Çevre sağlığı ve koruyucu hekimlik,
• Hasar tespiti,
• Tehlikeli yıkıntıların kaldırılmasını sayabiliriz.
Afetin oluşumunu takip eden ve afetin
oluşundan hemen sonra başlayaran afetin
büyüklüğüne bağlı olarak en çok 3 gün ile 1-2
aylık bir süre içerisinde yapılan faaliyetlerdir.
Bu safhada yapılan faaliyetler arasında;
• Haber alma ve ulaşım,
• İhtiyaçların belirlenmesi,
• Arama ve kurtarma,
• İlk yardım,
• Tedavi,
• Tahliye,
• Geçici iskân,
• Yiyecek- içecek, giyecek, yakacak temini,
• Güvenlik,
• Çevre sağlığı ve koruyucu hekimlik,
• Hasar tespiti,
• Tehlikeli yıkıntıların kaldırılmasını sayabiliriz.
Soru 17
I. Ulusal güvenliği tehdit eden büyüklükteki doğal afetler, teknolojik kazalar ile nüfus hareketlerinde acil durum yönetimini yürütmek ve afet öncesi, afet anı ve afet sonrasında faaliyetleri yürütmekle sorumlu kurumlar arasında gerekli koordinasyonu sağlamaktan, "Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı" sorumludur.
II. İl düzeyinde afet/kriz yönetiminde, yalnız resmî ve askerî kuruluşlar valilik bünyesinde
kurulan “Kriz merkezi”nde temsilcileri vasıtasıyla bir araya gelerek afet/olağan dışı durum ile kriz yönetimini yapar.
III. İl Sağlık Müdürlükleri, İl Afet Planında “İlk Yardım ve Sağlık Hizmetleri Grubu” içinde
yer alır.
IV. Hafif yaralılar ve hastalar için afet bölgesinde ilk tıbbi önlemlerin alınması ve tedavisi gereken hastaların ve yaralıların hastaneye gönderilmesinin sağlanması "İlk Yardım ve Sağlık Hizmetleri Grubu"nun afetlerdeki görevleri arasındadır.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. İl düzeyinde afet/kriz yönetiminde, yalnız resmî ve askerî kuruluşlar valilik bünyesinde
kurulan “Kriz merkezi”nde temsilcileri vasıtasıyla bir araya gelerek afet/olağan dışı durum ile kriz yönetimini yapar.
III. İl Sağlık Müdürlükleri, İl Afet Planında “İlk Yardım ve Sağlık Hizmetleri Grubu” içinde
yer alır.
IV. Hafif yaralılar ve hastalar için afet bölgesinde ilk tıbbi önlemlerin alınması ve tedavisi gereken hastaların ve yaralıların hastaneye gönderilmesinin sağlanması "İlk Yardım ve Sağlık Hizmetleri Grubu"nun afetlerdeki görevleri arasındadır.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I,II ve III
B
II,III ve IV
C
I, III ve IV
D
Yalnız I
E
Yalnız IV
Açıklama:
Ulusal güvenliği tehdit eden büyüklükteki
doğal afetler, teknolojik kazalar ile nüfus hareketlerinde acil durum yönetimini yürütmek ve afet öncesi, afet anı ve afet sonrasında faaliyetleri yürütmekle
sorumlu kurumlar arasında gerekli koordinasyonu
sağlamaktan, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı sorumludur. (s 45-46)
İl düzeyinde
bütün kurumların yaptığı acil yardım planları valilik
bünyesinde birleşerek il afet planı oluşturulur.
Resmî, özel, sivil ve askerî kuruluşlar valilik bünyesinde
kurulan “Kriz merkezi” de temsilcileri vasıtasıyla
bir araya gelerek afet/ODD ile kriz yönetimini
yapar. (s 46)
İl Afet Planında Sağlık Yönetimi
İl afet planı, ildeki önemli kuruluşların koordineli
ve bir arada çalışmasını sağlamak için
oluşturulur. İl sağlık müdürlükleri, bu plan içinde
“İlk Yardım ve Sağlık Hizmetleri Grubu” i
I, III ve IV
doğal afetler, teknolojik kazalar ile nüfus hareketlerinde acil durum yönetimini yürütmek ve afet öncesi, afet anı ve afet sonrasında faaliyetleri yürütmekle
sorumlu kurumlar arasında gerekli koordinasyonu
sağlamaktan, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı sorumludur. (s 45-46)
İl düzeyinde
bütün kurumların yaptığı acil yardım planları valilik
bünyesinde birleşerek il afet planı oluşturulur.
Resmî, özel, sivil ve askerî kuruluşlar valilik bünyesinde
kurulan “Kriz merkezi” de temsilcileri vasıtasıyla
bir araya gelerek afet/ODD ile kriz yönetimini
yapar. (s 46)
İl Afet Planında Sağlık Yönetimi
İl afet planı, ildeki önemli kuruluşların koordineli
ve bir arada çalışmasını sağlamak için
oluşturulur. İl sağlık müdürlükleri, bu plan içinde
“İlk Yardım ve Sağlık Hizmetleri Grubu” i
I, III ve IV
Soru 18
I. Güvenli hastaneler için ulusal politika ve programların kabul edilmesi
II. Hastanenin güvenliğinin değerlendirilmesi
III. Tek tip ve yerleşim yerine yakın hastane ve ameliyathane inşası
IV. Acil müdahale için planların hazırlanması, acil durumlar için sağlık çalışanları eğitimi
V. Ekipman, ilaç ve malzemelerin korunması
Yukarıdaki ifadelerden hangileri olağan dışı durumlarda hastanelerin güvenli olması için yapılması gereken uygulamalardandır?
II. Hastanenin güvenliğinin değerlendirilmesi
III. Tek tip ve yerleşim yerine yakın hastane ve ameliyathane inşası
IV. Acil müdahale için planların hazırlanması, acil durumlar için sağlık çalışanları eğitimi
V. Ekipman, ilaç ve malzemelerin korunması
Yukarıdaki ifadelerden hangileri olağan dışı durumlarda hastanelerin güvenli olması için yapılması gereken uygulamalardandır?
Seçenekler
A
I,II,IV ve V
B
II ve IV
C
I,II,III ve V
D
III,IV ve V
E
I ve IV
Açıklama:
Olağan dışı durumlarda hastanelerin güvenli olması
için yapılması gereken bazı uygulamalar vardır.
Onları da şö yle sıralayabiliriz (Özmen vd. 2013):
• Güvenli hastaneler için ulusal politika ve
programların kabul edilmesi
• Esnek hastane tasarım ve inşası
• Hastanenin güvenliğinin değerlendirilmesi
• Acil müdahale için planların hazırlanması
• Acil durumlar için sağlık ç alışanları eğitimi
• Ekipman, ilaç ve malzemelerin korunması
Bir hastanenin “güvenli” sayılabilmesi için ise
aşağıdaki unsurları barındırması gerekmektedir
I,II,IV ve V
için yapılması gereken bazı uygulamalar vardır.
Onları da şö yle sıralayabiliriz (Özmen vd. 2013):
• Güvenli hastaneler için ulusal politika ve
programların kabul edilmesi
• Esnek hastane tasarım ve inşası
• Hastanenin güvenliğinin değerlendirilmesi
• Acil müdahale için planların hazırlanması
• Acil durumlar için sağlık ç alışanları eğitimi
• Ekipman, ilaç ve malzemelerin korunması
Bir hastanenin “güvenli” sayılabilmesi için ise
aşağıdaki unsurları barındırması gerekmektedir
I,II,IV ve V
Soru 19
Hastanelerin güvenliğiyle ilgili gösterge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Malezya Göstergesi
B
Singapur Göstergesi
C
Almanya Göstergesi
D
Filipinler Göstergesi
E
Ulusal Gösterge
Açıklama:
Acil Durum ve Afetlerde Güvenli
Hastaneler: Filipinler Göstergesi
Hastanelerin güvenliğiyle ilgili bir gösterge
vardır. Buna Filipinler Göstergesi diyoruz. Filipinler
Göstergesi yapısal olan, yapısal olmayan ve
fonksiyonel unsurları içermektedir. Bu gösterge ile
hastane güvenlik skorları elde edilmektedir.
Hastaneler: Filipinler Göstergesi
Hastanelerin güvenliğiyle ilgili bir gösterge
vardır. Buna Filipinler Göstergesi diyoruz. Filipinler
Göstergesi yapısal olan, yapısal olmayan ve
fonksiyonel unsurları içermektedir. Bu gösterge ile
hastane güvenlik skorları elde edilmektedir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi hastanelerin güvenliğiyle ilgili fonksiyonel unsurlardandır?
Seçenekler
A
Yatay ve düşey yük taşıyıcılarının kontrolü
B
Konu ile ilgili politikaların belirlenmesi, planların hazırlanması, eğitim verilmesi, grupların
oluşturulması ve tatbikatların icrası
oluşturulması ve tatbikatların icrası
C
Hastanelerin satın alma süreçlerinde depreme uygun standartlarda araç-gereç ve malzeme alımını sağlaması için, hazırlanan teknik şartnamelerde ilgili maddelere yer verilmesi
D
Çatı ve kaplamalarının sağlamlaştırılması
E
Acil durum ışıklarının (kaçış işaretleri) tüm çıkış yollarında (koridor, merdivenler) bulunmasının sağlanması
Açıklama:
Yapısal Risklerin Azaltılması
Yapısal risk boyutunda genel olarak, binanın
konumu; tasarım özellikleri ve hastane için kullanılan
malzemeler değerlendirilmektedir. Yapısal
Elemanlar, bir binanın ağırlık, deprem, rüzgâr ve
diğer yükler gibi her türlü yüklere karşı koyabilen
elemanlardır. Bunlar (Özmen vd. 2013);
• Düşey taşıyıcılar: Kolonlar, sütunlar
• Yatay taşıyıcılar: Kirişler
• Yük taşıyıcı duvarlar: Yatay ve düşey yük
taşıyıcıları
• Çapraz taşıyıcılar: Destek bağları
• Döşemeler: Çatı ve kaplamaları Temeller:
Radye, Sürekli ve Tekil temeller
Yapısal Olmayan Risklerin Azaltılması
YOTA Çerçevesinde Alınabilecek Önlemler:
Konu ile ilgili politikaların belirlenmesi, planların hazırlanması, eğitim verilmesi, grupların
oluşturulması ve tatbikatların icrası
Yapısal risk boyutunda genel olarak, binanın
konumu; tasarım özellikleri ve hastane için kullanılan
malzemeler değerlendirilmektedir. Yapısal
Elemanlar, bir binanın ağırlık, deprem, rüzgâr ve
diğer yükler gibi her türlü yüklere karşı koyabilen
elemanlardır. Bunlar (Özmen vd. 2013);
• Düşey taşıyıcılar: Kolonlar, sütunlar
• Yatay taşıyıcılar: Kirişler
• Yük taşıyıcı duvarlar: Yatay ve düşey yük
taşıyıcıları
• Çapraz taşıyıcılar: Destek bağları
• Döşemeler: Çatı ve kaplamaları Temeller:
Radye, Sürekli ve Tekil temeller
Yapısal Olmayan Risklerin Azaltılması
YOTA Çerçevesinde Alınabilecek Önlemler:
Konu ile ilgili politikaların belirlenmesi, planların hazırlanması, eğitim verilmesi, grupların
oluşturulması ve tatbikatların icrası
Soru 21
Dünyada birden fazla ülkede veya kıtada, çok geniş bir alanda yayılan ve etkisini gösteren salgın hastalıklara verilen genel isim nedir?
Seçenekler
A
Pandemi
B
Salgın
C
Kriz
D
Afet
E
Felaket
Açıklama:
Pandemi, dünyada birden fazla ülkede veya kıtada, çok geniş bir alanda yayılan ve etkisini gösteren salgın hastalıklara verilen genel isimdir. Cevap A'dır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi afet yönetiminin başlıca aktörlerinden değildir?
Seçenekler
A
Devleti yöneten siyasi erk ve kurumlar
B
Yerel yönetimler
C
Güvenlik güçleri
D
Sağlık kuruluşları
E
Marketler
Açıklama:
Afet yönetiminin başlıca aktörleri:
• Devleti yöneten siyasi erk ve kurumlar, • Yerel yönetimler, • Güvenlik güçleri, • Sağlık kuruluşları • Medya, • Üniversiteler, • Sivil toplum örgütleri, • Meslek odaları, sendikalar, • Deprem uzmanları, • Uluslararası kuruluşlar, • Halktır.
• Devleti yöneten siyasi erk ve kurumlar, • Yerel yönetimler, • Güvenlik güçleri, • Sağlık kuruluşları • Medya, • Üniversiteler, • Sivil toplum örgütleri, • Meslek odaları, sendikalar, • Deprem uzmanları, • Uluslararası kuruluşlar, • Halktır.
Soru 23
Kolonlar ve sütunlar hangi yapısal elemanlar grubuna aittir?
Seçenekler
A
Düşey taşıyıcılar
B
Yük taşıyıcı duvarlar
C
Yatay taşıyıcılar
D
Çapraz taşıyıcılar
E
Döşemeler
Açıklama:
Yapısal Elemanlar, bir binanın ağırlık, deprem, rüzgâr ve diğer yükler gibi her türlü yüklere karşı koyabilen elemanlardır. Bunlar;
• Düşey taşıyıcılar: Kolonlar, sütunlar • Yatay taşıyıcılar: Kirişler • Yük taşıyıcı duvarlar: Yatay ve düşey yük taşıyıcıları • Çapraz taşıyıcılar: Destek bağları • Döşemeler: Çatı ve kaplamaları Temeller: Radye, Sürekli ve Tekil temeller
• Düşey taşıyıcılar: Kolonlar, sütunlar • Yatay taşıyıcılar: Kirişler • Yük taşıyıcı duvarlar: Yatay ve düşey yük taşıyıcıları • Çapraz taşıyıcılar: Destek bağları • Döşemeler: Çatı ve kaplamaları Temeller: Radye, Sürekli ve Tekil temeller
Soru 24
Filipinler göstergesine göre orta derece riskin mevcut olduğu, ekipman ve kritik hizmetlerin risk altında olduğu kategori aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kategori A
B
Kategori B
C
Kategori C
D
Kategori D
E
Kategori E
Açıklama:
Yüksek, Orta ve Düşük olmak üzere üç güvenlik kategorisinden birinde değerlendirilmektedir:
• Kategori A: Düşük risk kategorisindedir. Muhtemel felaket durumlarında hastane c ̧alışmaya devam edecektir. (Puan: 1-0,66) • Kategori B: Orta derecede risk mevcuttur. Ekipman ve kritik hizmetler risk altındadır. (Puan:0,65-0,36) • Kategori C: Ciddi risk altındadır. Sağlık çalışanlarının da hastalarında güvenliği tehlikededir. Acil tedbir alınması gerekmektedir.(Puan: 0,35-0)
• Kategori A: Düşük risk kategorisindedir. Muhtemel felaket durumlarında hastane c ̧alışmaya devam edecektir. (Puan: 1-0,66) • Kategori B: Orta derecede risk mevcuttur. Ekipman ve kritik hizmetler risk altındadır. (Puan:0,65-0,36) • Kategori C: Ciddi risk altındadır. Sağlık çalışanlarının da hastalarında güvenliği tehlikededir. Acil tedbir alınması gerekmektedir.(Puan: 0,35-0)
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi YOTA çerçevesinde alınabilecek önlemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Her türlü tıbbi cihazın sabitlenmesi
B
Düşme ve sallanma riski olan aydınlatma ile ilgili tesisat ve diğer unsurların tutturulması
C
Bilgisayar, televizyon, yazıcı, telefon gibi masa üstü araç-gerecin sabitlenmesi
D
Hastaların yataklara sabitlenmesi
E
Her türlü yüksek mobilyanın sabitlenmesi
Açıklama:
YOTA Çerçevesinde Alınabilecek Önlemler:
• Her türlü tıbbi cihazın sabitlenmesi, • Düşme ve sallanma riski olan aydınlatma ile ilgili tesisat ve diğer unsurların tutturulması, • Bilgisayar, televizyon, yazıcı, telefon gibi masa üstü araç-gerecin sabitlenmesi, • Her türlü yüksek mobilyanın sabitlenmesi, • Oksijen tüplerinin, hastane arabalarının, sedyelerin hastalara ve personele zarar vermeyecek, kaçış yollarını kapatmayacak şekilde yerleştirilmesi veya sabitlenmesi, • Buzdolabı, fotokopi makinesi gibi ağır ya da büyük hacimdeki teçhizatın zemine ve duvara sabitlenmesi, • Ağır unsurların çalışma alanlarından uzak yerlere asılması, • Duvarlardaki tablo ve resimlerin kancalı vidalarla tutturulması, • Raflardaki ağır cisimlerin daha alçak yerlere konulması, • Çekmecelerin veya dolap kapaklarının sarsıntı esnasında çıkmalarını ya da açılmasını engelleyecek tarzda özel kilit sistemleri kullanılması, • Pencere camlarının kırılıp insanların üzerine düşmesini engelleyecek koruyucu film kaplanması, kalın perdeler kullanılması veya kırılmaz cam takılması gibi önlemlerin alınması, bu uygulamanın öncelikle kaçış ve çıkış yollarının üzerindeki camlar için yapılması, • Hastanelerin satın alma süreçlerinde depreme uygun standartlarda araç-gereç ve malzeme alımını sağlaması için, hazırlanan teknik şartnamelerde ilgili maddelere yer verilmesi, • Kablolu asansörlerin değerlendirmeye alınması, • Acil durum ışıklarının (kaçış işaretleri) tüm çıkış yollarında (koridor, merdivenler) bulunmasının sağlanması, • Jeneratörlere sarsıntıya duyarlı olan, depremden hemen sonra devreye girmesini önleyen sistem yerleştirilmesi.
• Her türlü tıbbi cihazın sabitlenmesi, • Düşme ve sallanma riski olan aydınlatma ile ilgili tesisat ve diğer unsurların tutturulması, • Bilgisayar, televizyon, yazıcı, telefon gibi masa üstü araç-gerecin sabitlenmesi, • Her türlü yüksek mobilyanın sabitlenmesi, • Oksijen tüplerinin, hastane arabalarının, sedyelerin hastalara ve personele zarar vermeyecek, kaçış yollarını kapatmayacak şekilde yerleştirilmesi veya sabitlenmesi, • Buzdolabı, fotokopi makinesi gibi ağır ya da büyük hacimdeki teçhizatın zemine ve duvara sabitlenmesi, • Ağır unsurların çalışma alanlarından uzak yerlere asılması, • Duvarlardaki tablo ve resimlerin kancalı vidalarla tutturulması, • Raflardaki ağır cisimlerin daha alçak yerlere konulması, • Çekmecelerin veya dolap kapaklarının sarsıntı esnasında çıkmalarını ya da açılmasını engelleyecek tarzda özel kilit sistemleri kullanılması, • Pencere camlarının kırılıp insanların üzerine düşmesini engelleyecek koruyucu film kaplanması, kalın perdeler kullanılması veya kırılmaz cam takılması gibi önlemlerin alınması, bu uygulamanın öncelikle kaçış ve çıkış yollarının üzerindeki camlar için yapılması, • Hastanelerin satın alma süreçlerinde depreme uygun standartlarda araç-gereç ve malzeme alımını sağlaması için, hazırlanan teknik şartnamelerde ilgili maddelere yer verilmesi, • Kablolu asansörlerin değerlendirmeye alınması, • Acil durum ışıklarının (kaçış işaretleri) tüm çıkış yollarında (koridor, merdivenler) bulunmasının sağlanması, • Jeneratörlere sarsıntıya duyarlı olan, depremden hemen sonra devreye girmesini önleyen sistem yerleştirilmesi.
Soru 26
"İş yeri tabelaları" Yapısal olmayan sistemlerin hangi kategorisinde yer alır?
Seçenekler
A
Mekanik
B
Elektrik tesisatı
C
Mimari elemanlar
D
Mobilya
E
Sabit eşya
Açıklama:
Mimari Elemanlar: Tüm mimari elemanlar, pencereler, bölmeler, tavanlar, iş yeri tabelaları, silikon cam giydirme, her türlü cephe giydirme, doğal taş kaplamalar, parapetler, merdivenler, korkuluklar, perdeler, bacalar ve mimari iç ve dış süslemeler, çatı kaplamaları.
Soru 27
"Pencereler" Yapısal olmayan sistemlerin hangi kategorisinde yer alır?
Seçenekler
A
Mekanik
B
Elektrik tesisatı
C
Mimari elemanlar
D
Mobilya
E
Sabit eşya
Açıklama:
Mimari Elemanlar: Tüm mimari elemanlar, pencereler, bölmeler, tavanlar, iş yeri tabelaları, silikon cam giydirme, her türlü cephe giydirme, doğal taş kaplamalar, parapetler, merdivenler, korkuluklar, perdeler, bacalar ve mimari iç ve dış süslemeler, çatı kaplamaları.
Soru 28
Bir hastanenin “güvenli” sayılabilmesi için ise aşağıdaki unsurlardan hangisini barındırması gerekmemektedir?
Seçenekler
A
A)Güvenli hastaneler için ulusal politika ve programların kabul edilmesi
B
Esnek hastane tasarım ve inşası
C
Hastanenin güvenliğinin değerlendirilmesi
D
Acil müdahale için planların hazırlanması
E
Hastahanenin şehir dışında kurulması
Açıklama:
Bir hastanenin “güvenli” sayılabilmesi için ise aşağıdaki unsurları barındırması gerekmektedir: • Binalar: Malzemelerin yeri ve tasarım özellikleri, esnekliği olumsuz doğa olaylarına dayanacak şekilde etki gösterir. • Hastane Yatakları: Bir afet sonrasında, hastane yataklarının sayısı sık sık acil bakım artışlarına bağlı azalacaktır. • Ekipman ve Tesisler: Ortaya çıkan hasar az masraflı olsa bile, hastane kimi kez operasyonlarını durdurmak zorunda kalabilir. • Tıbbi ve Destek Personeli: Personel kaybı yaralı bakımını bozar; müdahale kapasitesinin sürdürebilmek için dışarıdan personel alımı gerekebilir bu da sağlık tesislerine ilave ekonomik bir yük getirir. Yine personel arasında uyum problemlerini doğurabilir. • Temel Hizmetler: Hastane hizmetlerinin devamında elektrik, su ve sanitasyon, atık boşaltımı gibi diğer hizmetlerin devamlılığı da esastır. Bunların kesintiye uğraması tüm hastanenin etkilenmesine neden olacaktır.
Soru 29
Türkiye’de hangi yıl gerçekleşen Erzincan Depremi’nde merkezdeki hastanelerin çoğu ciddi zarar görmüş ve afetzedeler çevre illerdeki hastanelere götürülmüştür?
Seçenekler
A
1990
B
1991
C
1992
D
1993
E
1994
Açıklama:
Türkiye’de ise 1992 Erzincan Depremi’nde merkezdeki hastanelerin çoğu ciddi zarar görmüş ve afetzedeler çevre illerdeki hastanelere götürülmüştür.
Soru 30
Türkiye’de 1900’den günümüze dek yaklaşık kaç yılda bir yüzlü sayılarla ifade edilen ölüme yol açan (hafif şiddette) deprem yaşanmaktadır?
Seçenekler
A
1-2
B
3-4
C
5-10
D
20-30
E
40-50
Açıklama:
Türkiye’de 1900’den günümüze dek her 5-10 yılda bir yüzlü sayılarla ifade edilen ölüme yol açan (hafif şiddette), her elli yılda bir binli sayılarla ifade edilen ölüme yol açan (orta şiddette), her 100-200 yılda bir ise on binli sayılarla ifade edilen ölümlere yol açan (ağır şiddette) deprem yaşanmaktadır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi afet yönetim döngüsünün "risk azaltma" aşamasında yapılan bir faaliyettir?
Seçenekler
A
Tıbbi müdahale ekiplerinin görevlendirilmesi
B
Hasar gören bölgelerin tahliyesi
C
Deprem yönetmeliğine uygun bina inşası
D
Geçici barınma alanlarının kurulması
E
Halkın ilk yardım konusunda bilgilendirilmesi
Açıklama:
Risk azaltma aşamasında amaç, afetin meydana gelme olasılığı veya etkisini en aza indirmektir. Bu kapsamda yapıların depreme dayanıklı hale getirilmesi, doğrudan risk azaltma uygulamasıdır.
Deprem yönetmeliğine uygun bina inşası
Deprem yönetmeliğine uygun bina inşası
Soru 32
Kriz yönetiminin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tüm sağlık personelini eğitmek
B
Toplumu afetlere karşı duyarsızlaştırmak
C
Krizi kısa sürede kontrol altına almak ve etkilerini azaltmak
D
Fiziksel hasarı artırmak
E
Sadece ekonomik kayıpları önlemek
Açıklama:
Kriz yönetimi; belirsizlik içeren ve hızlı gelişen olağandışı durumlara karşı zamanında ve etkili müdahale etmeyi hedefler.
Krizi kısa sürede kontrol altına almak ve etkilerini azaltmak
Krizi kısa sürede kontrol altına almak ve etkilerini azaltmak
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi bir afetin “etki dönemi” içerisinde gerçekleşmesi beklenen bir olaydır?
Seçenekler
A
Hasar tespiti yapılması
B
Yaralıların enkaz altından çıkarılması
C
Sismik tehlike analizlerinin yapılması
D
Afet sonrası rehabilitasyon programı
E
Gönüllülerin eğitilmesi
Açıklama:
Etki dönemi, afetin hemen ardından gelen, can ve mal kurtarma çabalarının yoğunlaştığı dönemdir. Bu süreçte enkazdan kurtarma önceliklidir.
Yaralıların enkaz altından çıkarılması
Yaralıların enkaz altından çıkarılması
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi hastane afet planlarının içeriğinde yer alması gereken unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
İletişim protokolleri
B
Tahliye planı
C
Tıbbi malzeme lojistiği
D
Personel görevlendirmeleri
E
Finansal denetim raporları
Açıklama:
Hastane afet planı; olay anında etkili bir müdahale sağlamak için operasyonel detayları içerir. Ancak finansal denetim unsurları bu kapsama girmez.
Finansal denetim raporları
Finansal denetim raporları
Soru 35
Aşağıdaki ifadelerden hangisi “olağandışı durum” tanımına en uygun olanıdır?
Seçenekler
A
Rutin sağlık hizmetlerinin aksamasına neden olmayan olay
B
Uluslararası yardım gerektirmeyen olay
C
Yalnızca fiziksel hasara yol açan olay
D
Toplumun normal işleyişini bozan ve mevcut kaynaklarla baş edilemeyen olay
E
Sadece ekonomik zararla sınırlı olay
Açıklama:
Olağandışı durumlar; olağan kapasitenin ötesinde bir yanıt gerektiren durumlardır ve bu nedenle farklı seviyelerde kriz yönetimi gerektirir.
Toplumun normal işleyişini bozan ve mevcut kaynaklarla baş edilemeyen olay
Toplumun normal işleyişini bozan ve mevcut kaynaklarla baş edilemeyen olay
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi iç afet örneğidir?
Seçenekler
A
Sel nedeniyle hastane çatısının çökmesi
B
Enfekte sağlık personelinden yayılan salgın
C
Deprem sonrası bina hasarı
D
Orman yangınına bağlı tahliye
E
Elektrik kesintisi nedeniyle evde mahsur kalma
Açıklama:
İç afetler; kurum içinden kaynaklanan ve işleyişi aksatan durumlardır. Sağlık personelinden kaynaklı bir salgın bu kapsamdadır.
Enfekte sağlık personelinden yayılan salgın
Enfekte sağlık personelinden yayılan salgın
Soru 37
Aşağıdaki afet türlerinden hangisi “doğal afet” sınıfına girmez?
Seçenekler
A
Tsunami
B
Deprem
C
Nükleer patlama
D
Volkanik patlama
E
Kuraklık
Açıklama:
Nükleer patlamalar insan kaynaklıdır ve bu nedenle “teknolojik afet” sınıfına girer.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi afet sonrası sağlık hizmetlerinde karşılaşılması muhtemel zorluklardan biridir?
Seçenekler
A
Temiz suya erişimde güçlük
B
Artan tıbbi malzeme stoğu
C
İletişim kanallarının tamamen açık olması
D
Sağlık personeli fazlalığı
E
Hastane kapasitesinin artması
Açıklama:
Afet sonrası sağlık hizmetlerinde en sık yaşanan sorunlar arasında hijyen, su ve altyapı eksiklikleri öne çıkar.
Temiz suya erişimde güçlük
Temiz suya erişimde güçlük
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi afet yönetimi bileşenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Müdahale
B
Finansal yatırım
C
Hazırlık
D
Risk azaltma
E
İyileştirme
Açıklama:
Afet yönetimi bileşenleri dört ana evreden oluşur: risk azaltma, hazırlık, müdahale ve iyileştirme. Finansal yatırım bu yapıların içinde doğrudan bir bileşen değildir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi “alarm dönemi” kapsamında değerlendirilir?
Seçenekler
A
Halkın bilgilendirilmesi
B
Sağlık tesislerinin yeniden inşası
C
Sosyal rehabilitasyon
D
Fiziksel iyileştirme
E
Travma sonrası psikolojik destek
Açıklama:
Alarm dönemi, afetin hemen öncesinde başlayan ve halkı uyarmaya yönelik önlemleri içerir. Bilgilendirme bu sürecin ana parçasıdır.
Halkın bilgilendirilmesi
Halkın bilgilendirilmesi
Ünite 3
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi sismik bir afet değildir?
Seçenekler
A
Tropikal tufan
B
Deprem
C
Tsunami
D
Yanardağ patlaması
E
Gezegen çarpışmaları
Açıklama:
Afetlerin oluşum sürecindeki bilinen tehlikeler; doğal, doğal ve insan sebepli ve insan sebepli olarak sınıflandırılır.
Sismik afetler; deprem, yanardağ patlaması, tsunami, meteor taşı ve gezegen çarpışmaları olarak örneklendirilebilir.
Sismik afetler; deprem, yanardağ patlaması, tsunami, meteor taşı ve gezegen çarpışmaları olarak örneklendirilebilir.
Soru 2
Aşağıdaki terimlerden hangisi "Olayların ortaya çıkmasından önce varsayımlara, öngörülere, değerlendirme ve analizlere dayalı olarak önlem almak" anlamına gelmektedir?
Seçenekler
A
Projektif
B
Proaktif
C
Projeksiyon
D
Translokasyon
E
Transistasyon
Açıklama:
Risk yönetim süreci; tehlikelerin belirlenmesini, risklerin değerlendirilmesini, kontrol önlemlerinin tespit edilmesini ve uygulanmasını, izleme ve gözden geçirmeyi, iletişimi ve danışma işlemlerini içine alan bütüncül bir yaklaşımdır.
Olayların ortaya çıkmasından önce varsayımlara, öngörülere, değerlendirme ve analizlere dayalı olarak önlem almak, "proaktif" teriminin tanımıdır.
Olayların ortaya çıkmasından önce varsayımlara, öngörülere, değerlendirme ve analizlere dayalı olarak önlem almak, "proaktif" teriminin tanımıdır.
Soru 3
Olağan dışı koşullarda oluşan risk durumunda risk değerlendirmesi çalışmalarının koordinasyonu aşağıdaki kişilerden hangisi tarafından yapılır?
Seçenekler
A
İl afet ve risk komisyonu tarafından
B
İlçe afet ve risk komisyonu tarafından
C
İşveren tarafından
D
İl teftiş kurulu tarafından
E
İl özel idaresi tarafından
Açıklama:
Risk değerlendirmesi ekibinde;
a. İşveren veya işveren vekili,
b. İş yerinde sağlık ve güvenlik hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanları ile iş yeri hekimleri,
c. İş yerindeki çalışan temsilcileri,
ç. İş yerindeki destek elemanları ve
d. İş yerindeki bütün birimleri temsil edecek şekilde belirlenen ve iş yerinde yürütülen çalışmalar, mevcut veya muhtemel tehlike kaynakları ile riskler konusunda bilgi sahibi çalışanlar yer alır.
Risk değerlendirmesi çalışmalarının koordinasyonu işveren veya işveren tarafından ekip içinden görevlendirilen bir kişi tarafından da sağlanabilir.
a. İşveren veya işveren vekili,
b. İş yerinde sağlık ve güvenlik hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanları ile iş yeri hekimleri,
c. İş yerindeki çalışan temsilcileri,
ç. İş yerindeki destek elemanları ve
d. İş yerindeki bütün birimleri temsil edecek şekilde belirlenen ve iş yerinde yürütülen çalışmalar, mevcut veya muhtemel tehlike kaynakları ile riskler konusunda bilgi sahibi çalışanlar yer alır.
Risk değerlendirmesi çalışmalarının koordinasyonu işveren veya işveren tarafından ekip içinden görevlendirilen bir kişi tarafından da sağlanabilir.
Soru 4
“……………………………; tehdidin olma ihtimali ile tehdidin etkisine sayısal değerler verilir ve bu değerler matematiksel ve mantıksal metotlar ile proses edilip risk değeri bulunur.”
Seçenekler
A
Olursa ne olur analizinde
B
Tehlike ve işletilebilme çalışması analizinde
C
Nitel risk analizinde
D
Kantitatif risk analizinde
E
Kalitatif risk analizinde
Açıklama:
Genel olarak iki sınıf risk değerlendirme yöntemi bulunmaktadır.
Bunlar kalitatif ve kantitatif risk analizi yöntemleri olarak bilinir ve bu yöntemlerin çatısı altında da birçok risk analizi metodolojisi mevcuttur.
“Kantitatif risk analizinde; tehdidin olma ihtimali ile tehdidin etkisine sayısal değerler verilir ve bu değerler matematiksel ve mantıksal metotlar ile proses edilip risk değeri bulunur.”
Bunlar kalitatif ve kantitatif risk analizi yöntemleri olarak bilinir ve bu yöntemlerin çatısı altında da birçok risk analizi metodolojisi mevcuttur.
“Kantitatif risk analizinde; tehdidin olma ihtimali ile tehdidin etkisine sayısal değerler verilir ve bu değerler matematiksel ve mantıksal metotlar ile proses edilip risk değeri bulunur.”
Soru 5
Risk düzeyi hesaplanırken sayısal-rakamsal yöntemlerin kullanıldığı, tehdidin olma ihtimali ile tehdidin etkisine sayısal değerlerin verildiği ve bu değerlerin matematiksel ve mantıksal metotlar ile hesap yapılıp risk değerinin bulunduğu risk değerlendirme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aktif risk değerlendirme yöntemi
B
Karmaşık risk değerlendirme yöntemi
C
Pasif risk değerlendirme yöntemi
D
Kantitatif risk değerlendirme yöntemi
E
Kalitatif risk değerlendirme yöntemi
Açıklama:
Genel olarak iki sınıf risk değerlendirme yöntemi bulunmaktadır. Bunlar; kalitatif ve kantitatif risk analizi yöntemleri olarak bilinir ve bu yöntemlerin çatısı altında da birçok risk analizi metodolojisi mevcuttur.
Kantitatif risk analizinde, risk hesaplanırken sayısal-rakamsal yöntemler kullanılır. Bu metotta tehdidin olma ihtimali ile tehdidin etkisine sayısal
değerler verilir ve bu değerler matematiksel ve mantıksal metotlar ile proses edilip risk değeri bulunur.
Kantitatif risk analizinde, risk hesaplanırken sayısal-rakamsal yöntemler kullanılır. Bu metotta tehdidin olma ihtimali ile tehdidin etkisine sayısal
değerler verilir ve bu değerler matematiksel ve mantıksal metotlar ile proses edilip risk değeri bulunur.
Soru 6
"Olası Hata Türleri ve Etkileri Analizi" hangi risk değerlendirme yöntemi içerisinde yer alır?
Seçenekler
A
Kantitatif risk değerlendirme yöntemleri
B
Aktif risk değerlendirme yöntemleri
C
Kalitatif risk değerlendirme yöntemleri
D
Karmaşık risk değerlendirme yöntemleri
E
Pasif risk değerlendirme yöntemleri
Açıklama:
Kantitatif risk analizinde, risk hesaplanırken sayısal-rakamsal yöntemler kullanılır.
Aşağıdaki risk değerlendirme yöntemleri kantitatif metotlardır;
• Risk Değerlendirme Karar Matrisi
• 3x3 Tipi Matris Metodu
• L-Tipi Matris Metodu
• X-Tipi Matris Metodu
• Olası Hata Türleri ve Etkileri Analizi
• Fine-Kinney Analiz Metodu
• John-Ridley Analiz Metodu
Aşağıdaki risk değerlendirme yöntemleri kantitatif metotlardır;
• Risk Değerlendirme Karar Matrisi
• 3x3 Tipi Matris Metodu
• L-Tipi Matris Metodu
• X-Tipi Matris Metodu
• Olası Hata Türleri ve Etkileri Analizi
• Fine-Kinney Analiz Metodu
• John-Ridley Analiz Metodu
Soru 7
Tehlikelerin önceliklendirilmesinde kullanılabilecek yöntemlerden biri olan ve teknoloji ağırlıklı sektörler ile hizmet sektöründe çok yaygın olarak kullanılan risk değerlendirme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
FMEA (Federal Emergency Management Agency)
B
Kontrol Listesi (Checklist)
C
HAZOP (Hazard and Operability Studies ) - Tehlike ve Çalışabilirlik Analizi
D
FTA (Fault Tree Analysis) - Hata Ağacı Analizi
E
ETA (Event Tree Analysis) - Kaza Sonuç Analizi
Açıklama:
Hata Türü ve Etkileri Analizi, ürünlerin ve proseslerin geliştirilmesinde
öncelikli olarak hata riskinin ortadan kaldırılmasına odaklanan ve bu amaçla yapılan faaliyetleri belgelendiren bir tekniktir.
Tehlikelerin önceliklendirilmesinde kullanılabilecek yöntemlerden biri FMEA (Federal Emergency Management Agency) yöntemidir.
öncelikli olarak hata riskinin ortadan kaldırılmasına odaklanan ve bu amaçla yapılan faaliyetleri belgelendiren bir tekniktir.
Tehlikelerin önceliklendirilmesinde kullanılabilecek yöntemlerden biri FMEA (Federal Emergency Management Agency) yöntemidir.
Soru 8
Mühendislik, kimya, iş güvenliği ve bakım gibi farklı alanlarda deneyimi olan kişilerden oluşan birtakım tarafından proses veya sistem için tasarımdan sapmaların incelemesini içeren risk değerlendirme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
FTA (Fault Tree Analysis) - Hata Ağacı Analizi
B
HAZOP (Hazard and Operability Studies ) - Tehlike ve Çalışabilirlik Analizi
C
ETA (Event Tree Analysis) - Kaza Sonuç Analizi
D
HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points) - Tehlike Analizi ve
Kritik Kontrol Noktaları
Kritik Kontrol Noktaları
E
L Tipi Matris: 5X5 Matris Diyagramı
Açıklama:
HAZOP analizi farklı deneyimleri olan birçok uzmanın birlikte çalışırken beyin fırtınası yapıp problemleri çözebileceklerine ve ayrı ayrı çalışırken elde ettikleri sonuçları birleştirebilecekleri ilkesine dayanmaktadır.
HAZOP analizi mühendislik, kimya, iş güvenliği ve bakım gibi farklı alanlarda deneyimi olan kişilerden oluşan birtakım tarafından proses veya sistem için tasarımdan sapmaların incelemesini içermektedir.
HAZOP analizi mühendislik, kimya, iş güvenliği ve bakım gibi farklı alanlarda deneyimi olan kişilerden oluşan birtakım tarafından proses veya sistem için tasarımdan sapmaların incelemesini içermektedir.
Soru 9
Sağlık kurumlarında var olan tehlike ve riskler Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Enstitüsü tarafından sınıflandırıldığında, aşağıdakilerden hangisi bu sınıflandırmada yer almaz?
Seçenekler
A
Fiziksel
B
Biyolojik
C
Ergonomik
D
Psikososyal
E
Ekonomik
Açıklama:
Sağlık hizmetleri iş grubu, iş yeri tehlike sınıfları
listesinde çok tehlikeli sınıfta yer alır.
Hastanelerdeki çalışma şartları ve ortamından kaynaklanan tehlike ve riskler; fiziksel, kimyasal, biyolojik, ergonomik ve psikososyal olarak sınıflandırılmıştır.
listesinde çok tehlikeli sınıfta yer alır.
Hastanelerdeki çalışma şartları ve ortamından kaynaklanan tehlike ve riskler; fiziksel, kimyasal, biyolojik, ergonomik ve psikososyal olarak sınıflandırılmıştır.
Soru 10
"Dezenfektanlar ve sterilizasyon maddeleri, laboratuvar ve temizlik kimyasalları, antineoplastik ilaçlar" gibi riskler aşağıda belirtilen sağlık kurumlarındaki risk gruplarından hangisine girmektedir?
Seçenekler
A
Fiziksel tehlike ve riskler
B
Biyolojik tehlike ve riskler
C
Ergonomik tehlikeler
D
Psikososyal riskler
E
Kimyasal tehlike ve riskler
Açıklama:
Gerekli önlemler alınmadığında hastanelerde kullanılan kimyasallar sağlık çalışanları için risk unsurudur.
Kimyasal tehlike ve riskler grubunda, dezenfektanlar ve sterilizasyon maddeleri, laboratuvar ve temizlik kimyasalları, antineoplastik ilaçlar, anestezik maddeler yer almaktadır.
Kimyasal tehlike ve riskler grubunda, dezenfektanlar ve sterilizasyon maddeleri, laboratuvar ve temizlik kimyasalları, antineoplastik ilaçlar, anestezik maddeler yer almaktadır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi olayların ortaya çıkmasından önce varsayımlara, öngörülere, değerlendirme ve analizlere dayalı olarak önlem almak demektir?
Seçenekler
A
Proaktif
B
Projeksyion
C
Produktive
D
Polimer
E
Poligami
Açıklama:
Proaktif: Olayların ortaya çıkmasından önce varsayımlara, öngörülere, değerlendirme ve analizlere dayalı olarak önlem almak
demektir.
demektir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi yüksek risk taşıyan materyalin, makinenin veya prosesin elimine edilmesidir?
Seçenekler
A
Riskin ortadan kaldırılması
B
Kontrol ve izolasyon
C
Yerine koyma
D
Kişisel koruma
E
Yönetimsel önlemler
Açıklama:
Riskin ortadan kaldırılması; yüksek risk taşıyan materyalin, makinenin veya prosesin elimine edilmesidir. Örneğin; hastanede
bulunan teknolojisi eski olan görüntüleme cihazının kullanımdan kaldırılması ile risk ortadan kaldırılmış olmaktadır.
Riskin ortadan kaldırılması, yüksek risk taşıyan materyalin, makinenin veya prosesin elimine edilmesidir.
bulunan teknolojisi eski olan görüntüleme cihazının kullanımdan kaldırılması ile risk ortadan kaldırılmış olmaktadır.
Riskin ortadan kaldırılması, yüksek risk taşıyan materyalin, makinenin veya prosesin elimine edilmesidir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi eğer tehlike ortadan kaldırılamıyorsa, yüksek risk taşıyan malzeme, makine veya proses daha az risk taşıyan ile değiştirmesidir?
Seçenekler
A
Yerine koyma
B
Kontrol ve izolasyon
C
Riskin ortadan kaldırılması
D
Kişisel koruma
E
Yönetimsel önlemler
Açıklama:
Yerine koyma; eğer tehlike ortadan kaldırılamıyorsa, yüksek risk taşıyan malzeme, makine veya proses daha az risk taşıyan ile değiştirilir.
Yerine koyma ile eğer tehlike ortadan kaldırılamıyorsa, yüksek risk taşıyan malzeme, makine veya proses daha az risk taşıyan ile değiştirilir.
Yerine koyma ile eğer tehlike ortadan kaldırılamıyorsa, yüksek risk taşıyan malzeme, makine veya proses daha az risk taşıyan ile değiştirilir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi, eğer tehlike elimine edilemiyor ya da ikame edilemiyorsa tehlike kaynağı materyal, makine, ekipman veya proses izole edilmelidir. Tehlike kaynağını izole etmek mümkün değil ise kontrolün sağlanması için tehlikeli durumdan etkilenen insan sayısının azaltılması, etkilenme süresinin azaltılması, miktarının azaltılması sağlanmasıdır?
Seçenekler
A
Kontrol ve izolasyon
B
Yerine koyma
C
Kişisel koruma
D
Yönetimsel kaideler
E
Riskin ortadan kaldırılması
Açıklama:
Kontrol ve izolasyon; eğer tehlike elimine edilemiyor ya da ikame edilemiyorsa tehlike kaynağı materyal, makine, ekipman veya proses izole edilmelidir. Tehlike kaynağını izole etmek mümkün değil ise kontrolün sağlanması için tehlikeli durumdan etkilenen insan sayısının azaltılması, etkilenme süresinin azaltılması, miktarının azaltılması sağlanmalıdır.
Kontrol ve izolasyonda eğer tehlike elimine edilemiyor ya da ikame edilemiyorsa tehlike kaynağı materyal, makine, ekipman veya proses izole edilmelidir.
Kontrol ve izolasyonda eğer tehlike elimine edilemiyor ya da ikame edilemiyorsa tehlike kaynağı materyal, makine, ekipman veya proses izole edilmelidir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisinde yönetimsel önlemler ve kaideler; güvenli iş akışı ve düzeni, güvenlik sistemleri, çalışma prosedürleri gibi kuralların yayınlanması yoluna gidilir?
Seçenekler
A
Yönetimsel önlemler ve kaideler
B
Yerine koyma
C
Kontrol ve izolasyon
D
Riskin ortadan kaldırılması
E
Kişisel koruma
Açıklama:
Yönetimsel önlemler ve kaideler; güvenli iş akışı ve düzeni, güvenlik sistemleri, çalışma
prosedürleri gibi kuralların yayınlanması yoluna gidilir. Bu amaçla; riski ortadan kaldırma süreci belirlenir. Sorumlulukların ataması yapılır. Çalışanın karakteristiği ve prosesteki işin gerekliliği hesaba katılır.
Yönetimsel önlemler ve kaidelerle güvenli iş akışı ve düzeni, güvenlik sistemleri, çalışma prosedürleri gibi kuralların yayınlanması yoluna gidilir.
prosedürleri gibi kuralların yayınlanması yoluna gidilir. Bu amaçla; riski ortadan kaldırma süreci belirlenir. Sorumlulukların ataması yapılır. Çalışanın karakteristiği ve prosesteki işin gerekliliği hesaba katılır.
Yönetimsel önlemler ve kaidelerle güvenli iş akışı ve düzeni, güvenlik sistemleri, çalışma prosedürleri gibi kuralların yayınlanması yoluna gidilir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisinde, risk hesaplanırken sayısal-rakamsal yöntemler kullanılır?
Seçenekler
A
Kantitatif risk analizinde
B
HAZOP
C
JSA
D
Safety audit
E
Kalitatif Risk Değerlendirme
Açıklama:
Kantitatif risk analizinde, risk hesaplanırken sayısal-rakamsal yöntemler kullanılır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi, risk hesaplarken ve ifade ederken tanımlayıcı (nitel-ordinal-sıralı) (düşük, yüksek, çok yüksek gibi) değerler kullanır?
Seçenekler
A
Kalitatif risk analizi
B
Karar Matrisi
C
Kantitatif risk analizi
D
John-Ridley Analiz Metodu
E
HAZOP
Açıklama:
Kalitatif risk analizi riski hesaplarken ve ifade ederken tanımlayıcı (nitel-ordinal-sıralı) (düşük, yüksek, çok yüksek gibi) değerler kullanır.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi Bir tesisin veya prosesin tüm donanımının, eğitiminin,
ekipmanın, aletlerinin tam olup olmadığını veya kusursuz işleyip işlemediğini saptar?
ekipmanın, aletlerinin tam olup olmadığını veya kusursuz işleyip işlemediğini saptar?
Seçenekler
A
Kontrol Listesi
B
Safety audit
C
HAZOP
D
FMEA metodu
E
Nicel Analiz
Açıklama:
Kontrol Listesi (Checklist) Bir tesisin veya prosesin tüm donanımının, eğitiminin,
ekipmanın, aletlerinin tam olup olmadığını veya kusursuz işleyip işlemediğini saptar. İki
adımda gerçekleştirilir;
ekipmanın, aletlerinin tam olup olmadığını veya kusursuz işleyip işlemediğini saptar. İki
adımda gerçekleştirilir;
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi Tehlikelerin önceliklendirilmesinde kullanılabilecek yöntemlerden birisinin kısaltılmasıdır?
Seçenekler
A
FMEA
B
HASOP
C
HRVN
D
PRS
E
PHA
Açıklama:
Tehlikelerin önceliklendirilmesinde kullanılabilecek yöntemlerden biri FMEA (Federal Emergency Management Agency) yöntemidir. Bu yöntemin kullanımı teknoloji ağırlıklı sektörler ile hizmet sektöründe çok yaygındır. Bu metodun popüler olmasındaki başlıca sebep kullanımının kolay olması ve geniş teorik bilgi gerektirmemesidir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi adını, sistemin bozulmasına neden olabilecek hatalara ulaşılmasına kılavuzluk eden ağaç şeklindeki grafik yapısından almaktadır?
Seçenekler
A
Hata Ağacı Analizi
B
Tehlike ve Çalışabilirlik Analizi
C
Hata Türü ve Etkileri Analizi
D
Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Analizleri
E
Ciddiyet, Yönetilebilirlik Analizler
Açıklama:
Hata Ağacı Analizi Bu analiz adını, sistemin bozulmasına neden olabilecek hatalara ulaşılmasına kılavuzluk eden ağaç şeklindeki grafik yapısından almaktadır.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi HAZOP ilk olarak kimyasal proses tesislerinin güvenliğini değerlendirmek için 1970’li yılların başında İngiltere’de Kimyasal Endüstri Enstitüsü tarafından geliştirilerek bir risk analizi tekniği hâline gelmiştir?
Seçenekler
A
Tehlike ve Çalışabilirlik Analizi
B
Hata Ağacı Analizi
C
Hata Türü ve Etkileri Analizi
D
Checklist
E
Kaza Sonuç Analizi
Açıklama:
Tehlike ve Çalışabilirlik Analizi - HAZOP ilk olarak kimyasal proses tesislerinin güvenliğini değerlendirmek için 1970’li yılların başında İngiltere’de Kimyasal Endüstri Enstitüsü (Institute of Chemical Industry, ICI) tarafından geliştirilerek bir risk analizi tekniği hâline gelmiştir
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi insan sebepli afetlerden değildir?
Seçenekler
A
Deprem
B
Madde salınımı
C
Patlamalar
D
Çevre kirliliği
E
İmar hataları
Açıklama:
Deprem
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliğine göre çalışanlarla ilgili bilgi değildir?
Seçenekler
A
İş yerinde yürütülen faaliyetler ile iş ve işlemler
B
Çalışanların tecrübe ve düşünceleri
C
Çalışanların eğitimi ile ilgili kayıtlar
D
Meslek hastalığı kayıtları
E
Genç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren gibi grupların durumu
Açıklama:
İş yerinde yürütülen faaliyetler ile iş ve işlemler
Soru 24
İşin yürütülmesi, üretim teknikleri, makine ve ekipmanların çalışanların fiziksel özelliklerine uygun olarak tasarlanmaması veya kullanılmamasından kaynaklanan tehlike türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ergonomik
B
Fiziksel
C
Biyolojik
D
Psikososyal
E
Kimyasal
Açıklama:
Ergonomik
Soru 25
I. Tehlikelerin belirlenmesi
II. Kontrol önlemlerinin tespit edilmesi ve uygulanması
III. Risklerin değerlendirilmesi
IV. İzleme ve gözden geçirme
V. İletişim ve danışma
Yukarıdaki risk yönetimi sürecinin doğru sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?
II. Kontrol önlemlerinin tespit edilmesi ve uygulanması
III. Risklerin değerlendirilmesi
IV. İzleme ve gözden geçirme
V. İletişim ve danışma
Yukarıdaki risk yönetimi sürecinin doğru sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
I, III, II, IV, V
B
I, III, IV, II, V
C
II, I, III, IV, V
D
III, I, II, IV, V
E
I, IV, II, III, II, V
Açıklama:
I, III, II, IV, V
Soru 26
I. Riskin korkutuculuk düzeyi
II. Riskin anlaşılabilirlik düzeyi
III. Riskin ne derece eşit dağıtıldığı
Yukarıdaki faktörler aşağıdakilerden hangisini etkiler?
II. Riskin anlaşılabilirlik düzeyi
III. Riskin ne derece eşit dağıtıldığı
Yukarıdaki faktörler aşağıdakilerden hangisini etkiler?
Seçenekler
A
Kişilerin risk algılama düzeyini
B
Riskin ortadan kaldırılmasını
C
Risk kontrol hiyerarşisini
D
Yönetimsel önlemler ve kaidelerini
E
Kişisel korumayı
Açıklama:
Kişilerin risk algılama düzeyini
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi risk analizi ve risk değerlendirme yöntemlerinin dünyada sistematik olarak uygulanmasının başlangıç yıllarıdır?
Seçenekler
A
1950'li
B
1960'li
C
1940'lı
D
1970'li
E
1980'li
Açıklama:
1950'li
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi kantitatif risk değerlendirme metotlarının kısaltılmış ifadesidir?
Seçenekler
A
FMEA
B
HAZOP
C
PHA
D
JSA
E
PRA
Açıklama:
FMEA
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi hastanelerdeki fiziksel tehlike ve risklerden değildir?
Seçenekler
A
Anestezik maddeler
B
Gürültü
C
Termal konfor
D
Havalandırma
E
Radyasyon
Açıklama:
Anestezik maddeler
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi antineoplastik ilaçlara maruz kalmaya bağlı sağlık sorunu değildir?
Seçenekler
A
Baş ağrısı
B
Deri döküntüleri
C
İstenmeyen üreme sonuçları
D
Lösemi
E
Diğer kanser türleri
Açıklama:
Baş ağrısı
Soru 31
Çalışma koşullarını ve çalışma ortamını çalışana uygun hale getirme bilimine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ergonomi
B
Fizik
C
Kimya
D
Psikoloji
E
Sosyoloji
Açıklama:
Ergonomi
Soru 32
26 Nisan 1986 tarihinde Sovyetler Birliği'ne bağlı Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin Pripyat şehri yakınlarındaki Çernobil Nükleer Santrali'nin 4 numaralı reaktöründe gerçekleşen nükleer kaza oluşum süreci açısından hangi sınıfa girer?
Seçenekler
A
Doğal Sebepli
B
İnsan Sebepli
C
Doğal ve İnsan Sebepli
D
Sismik Nedenli
E
İklimsel Nedenli
Açıklama:
26 Nisan 1986 tarihinde Sovyetler Birliği'ne bağlı Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin Pripyat şehri yakınlarındaki Çernobil Nükleer Santrali'nin 4 numaralı reaktöründe gerçekleşen nükleer kaza oluşum süreci açısından insan sebeplidir. Cevap B'dir.
Soru 33
İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliğinde; işyerinde meydana gelen; çalışan, iş yeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olduğu hâlde zarara uğratmayan olaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ramak kala olay
B
Ucuz atlatılan olay
C
Engellenebilir olay
D
Önemsiz olay
E
İkincil olay
Açıklama:
İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliğinde; işyerinde meydana gelen; çalışan, iş yeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olduğu hâlde zarara uğratmayan olaya ramak kala olay denir. Cevap A'dır.
Soru 34
Aşağıdaki şıklardan hangisi risk değerlendirmesi ekibinden değildir?
Seçenekler
A
İşveren veya işveren vekili.
B
İş yerinde sağlık ve güvenlik hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanları ile iş yeri hekimleri
C
İş yerindeki çalışan temsilcileri
D
İş yerindeki destek elemanları
E
İşyeri güvenlik elemanı
Açıklama:
İşyeri güvenlik elemanı risk değerlendirmesi ekibinden değildir. Cevap E'dir.
Soru 35
Yüksek risk taşıyan materyalin, makinenin veya prosesin elimine edilmesi risk kontrol basamaklarının hangisine aittir?
Seçenekler
A
Riskin ortadan kaldırılması
B
Yerine koyma
C
Kontrol ve izolasyon
D
Yönetimsel önlemler ve kaideler
E
Kişisel koruma
Açıklama:
Yüksek risk taşıyan materyalin, makinenin veya prosesin elimine edilmesi risk kontrol basamaklarından riskin ortadan kaldırılması basamağına aittir. Cevap A'dır.
Soru 36
Kantitatif Risk değerlendirme yönteminin formülü nedir?
Seçenekler
A
RİSK = OLASILIK X ŞİDDET
B
RİSK = OLASILIK X ENERJİ
C
RİSK = KESİNLİK X ŞİDDET
D
RİSK = KESİNLİK X ENERJİ
E
RİSK = ŞİDDET X ENERJİ
Açıklama:
Kantitatif Risk değerlendirme yönteminin formülü RİSK = OLASILIK X ŞİDDET olup Cevap A'dır.
Soru 37
Risk değerlendirme yöntemlerinde RADM neyi ifade eder?
Seçenekler
A
Olası Hata Türleri ve Etkileri Analizi
B
Risk Değerlendirme Karar Matrisi
C
Fine-Kinney Analiz Metodu
D
John-Ridley Analiz Metodu
E
Tehlike ve işletilebilme çalışması analizi
Açıklama:
Risk değerlendirme yöntemlerinde RADM, Risk Değerlendirme Karar Matrisi'ni ifade eder. Cevap B'dir.
Soru 38
FEMA Modeli’nde eşik risk puanı nedir?
Seçenekler
A
0
B
50
C
100
D
1000
E
2000
Açıklama:
FEMA Modeli’nde eşik risk puanı 100'dür. Cevap C'dir.
Soru 39
ETA analizinde olay ağacının geliştirilmesinde izlenecek yolda 3. adım nedir?
Seçenekler
A
Başlatıcı olayın belirlenmesi
B
Güvenlik bariyerlerinin ve fonksiyonlarının tanımlanması
C
Olay ağacının oluşturulması
D
Sonuçların sınıflandırılması
E
Her bir dal için koşullu olasılıkların tahmini
Açıklama:
ETA analizinde olay ağacının geliştirilmesinde izlenecek yolda 3. adım, olay ağacının oluşturulmasıdır. Cevap C'dir.
Soru 40
Risk değerlendirme ile tespit edilmiş olan tehlikelerin her biri ayrı ayrı dikkate alınarak bu tehlikelerden kaynaklanabilecek risklerin hangi sıklıkta oluşabileceği ile bu risklerden kimlerin, nelerin, ne şekilde ve hangi şiddette zarar görebileceği belirleyen risk değerlendirme metodu nedir?
Seçenekler
A
L Tipi Matris
B
SMUG
C
HACCP
D
ETA
E
RDT
Açıklama:
Risk değerlendirme ile tespit edilmiş olan tehlikelerin her biri ayrı ayrı dikkate alınarak bu tehlikelerden kaynaklanabilecek risklerin hangi sıklıkta oluşabileceği ile bu risklerden kimlerin, nelerin, ne şekilde ve hangi şiddette zarar görebileceği belirleyen risk değerlendirme metodu L Tipi Matris olup cevap A'dır.
Soru 41
Termal konfor kış aylarında kaç santigrad derecelerde sağlanır?
Seçenekler
A
16C-18C
B
20C-22C
C
24C-26C
D
28C-30C
E
26C-28C
Açıklama:
Termal konfor kış aylarında 20C-22C sağlanır. Cevap B'dir.
Ünite 4
Soru 1
Her kazazedenin, öncelik tespiti yapıldıktan sonra, hangi sınıfa girdiğine ilişkin kartlarla kimliklenir. Triyaj uygulamasındaki kategori ve renk için hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kategori 1 (siyah)
B
Kategori 2 (kırmızı)
C
Kategori 3 (yeşil)
D
Kategori 4 (sarı)
E
Kategori 5 (mavi)
Açıklama:
Konu Başlığı: Triyaj (Öncelik Belirleme)
Her kazazedenin, öncelik tespiti yapıldıktan sonra, hangi sınıfa girdiğine ilişkin kartlarla kimliklenir. Gerekenlerin tahliyesi sağlanır.
Triyaj uygulaması aşağıdaki şekilde yapılır (T.C. Sağlık Bakanlığı, 2013):
Her kazazedenin, öncelik tespiti yapıldıktan sonra, hangi sınıfa girdiğine ilişkin kartlarla kimliklenir. Gerekenlerin tahliyesi sağlanır.
Triyaj uygulaması aşağıdaki şekilde yapılır (T.C. Sağlık Bakanlığı, 2013):
- Kategori 1 (kırmızı): Bu kategorideki hastalar resüsitasyon odasına alınır ve hemen müdahale edilir.
- Kategori 2 (sarı): Bu kategorideki hastalar acil servis muayene odasına alınır ve en geç bir saat içerisinde müdahale edilir.
- Kategori 3 (yeşil): Bu kategoride hastalar acil servis muayene odasına alınır ve en geç iki saat içerisinde müdahale edilir.
- Kategori 4 (siyah): Bu kategorideki hastalar ölmüştür. Bu durumdaki hastalar ölüm kartı doldurularak hastanın ayak başparmağına bağlanır ve görevli personel tarafından morga indirilir.
Soru 2
“Hastalar acil servis muayene odasına alınır ve en geç bir saat içerisinde müdahale edilir.” ifadesi Triyaj uygulamasındaki hangi kategori ve renk kapsamına girer?
Seçenekler
A
Kategori 1 (kırmızı)
B
Kategori 2 (sarı)
C
Kategori 3 (yeşil)
D
Kategori 4 (siyah)
E
Kategori 5 (mavi)
Açıklama:
Konu Başlığı: Triyaj (Öncelik Belirleme)
Her kazazedenin, öncelik tespiti yapıldıktan sonra, hangi sınıfa girdiğine ilişkin kartlarla kimliklenir. Gerekenlerin tahliyesi sağlanır.
Triyaj uygulaması aşağıdaki şekilde yapılır (T.C. Sağlık Bakanlığı, 2013):
Her kazazedenin, öncelik tespiti yapıldıktan sonra, hangi sınıfa girdiğine ilişkin kartlarla kimliklenir. Gerekenlerin tahliyesi sağlanır.
Triyaj uygulaması aşağıdaki şekilde yapılır (T.C. Sağlık Bakanlığı, 2013):
- Kategori 1 (kırmızı): Bu kategorideki hastalar resüsitasyon odasına alınır ve hemen müdahale edilir.
- Kategori 2 (sarı): Bu kategorideki hastalar acil servis muayene odasına alınır ve en geç bir saat içerisinde müdahale edilir.
- Kategori 3 (yeşil): Bu kategoride hastalar acil servis muayene odasına alınır ve en geç iki saat içerisinde müdahale edilir.
- Kategori 4 (siyah): Bu kategorideki hastalar ölmüştür. Bu durumdaki hastalar ölüm kartı doldurularak hastanın ayak başparmağına bağlanır ve görevli personel tarafından morga indirilir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi Sağlık Bakanlığının görevleri kapsamındadır?
- Bulaşıcı, salgın ve sosyal hastalıklarla savaşarak koruyucu, tedavi edici hekimlik ve rehabilitasyon hizmetlerini yapmak,
- Bulaşıcı, salgın insan hastalıklarına karşı kara hudut kapıları, deniz ve hava limanlarında koruyucu sağlık tedbirlerini almak,
- Sağlık hizmetleriyle ilgili olarak milletlerarası ve yurt içindeki kurum ve kuruluşlarla işbirliğinde bulunmak,
- Gerekli aşı, serum, kan ürünleri ve ilaçların üretimini yapmak, yaptırmak ve gerekirse ithalini sağlamak,
- Ana ve çocuk sağlığının korunması ve aile planlaması hizmetlerini yapmak,
- Kanser, verem ve sıtma ile savaş hizmetlerini yürütmek ve bu alanda hizmet veren kurum ve kuruluşların çalışmalarının koordinasyonunu ve denetimini sağlamak.
Seçenekler
A
I, II, III, IV, V ve VI
B
I, III, IV, V ve VI
C
I, II, IV, V ve VI
D
I, II, III, V ve VI
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Konu Başlığı: Sağlık Bakanlığının Görevleri
Sağlık Bakanlığının Görevleri
Sağlık Bakanlığının görevleri aşağıdaki şekilde belirtilmiştir (T.C. MEB, 2011).
Sağlık Bakanlığının Görevleri
Sağlık Bakanlığının görevleri aşağıdaki şekilde belirtilmiştir (T.C. MEB, 2011).
- Herkesin hayatını bedenen, ruhen ve sosyal bakımdan tam iyilik hâli içinde sürdürmesini sağlamak için fert ve toplum sağlığını korumak ve bu amaçla ülkeyi kapsayan plan ve programlar yapmak, uygulamak ve uygulatmak, her türlütedbiri almak, gerekli teşkilatı kurmak ve kurdurmak,
- Bulaşıcı, salgın ve sosyal hastalıklarla savaşarak koruyucu, tedavi edici hekimlik ve rehabilitasyon hizmetlerini yapmak,
- Ana ve çocuk sağlığının korunması ve aile planlaması hizmetlerini yapmak,
- Ilaç, uyuşturucu vb. maddelerin üretim ve tüketimini her safhada kontrol ve denetlemek; farmasötik ve tıbbi madde ve müstahzar üreten yerlerin, dağıtım yerlerinin açılışve çalışmalarını esaslara bağlamak, denetlemek,
- Gerekli aşı, serum, kan ürünleri ve ilaçların üretimini yapmak, yaptırmak ve gerekirse ithalini sağlamak,
- Temel sorumluluk Sağlık Bakanlığına ait olmak üzere Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Orman Bakanlığı ve mahalli idarelerle işbirliği suretiyle gıda maddelerinin ve bunları üreten yerlerin sağlık açısından kontrol hizmetlerini yürütmek,
- Mahalli idareler, ilgili diğer kuruluşlarla işbirliği suretiyle çevre sağlığını ilgilendiren gerekli tedbirleri almak ve aldırmak,
- Bulaşıcı, salgın insan hastalıklarına karşı kara hudut kapıları, deniz ve hava limanlarında koruyucu sağlık tedbirlerini almak,
- Kanser, verem ve sıtma ile savaş hizmetlerini yürütmek ve bu alanda hizmet veren kurum ve kuruluşların çalışmalarının koordinasyonunu ve denetimini sağlamak,
- Bu görevlerin yerine getirilmesi için gerekli tesisleri kurmak ve işletmek, meslek personelini yetiştirmek,
- Sağlık hizmetleriyle ilgili olarak milletlerarası ve yurt içindeki kurum ve kuruluşlarla işbirliğinde bulunmaktır.
Soru 4
Aşağıdaki hangi müdürlükler Acil ve Afetlerde Sağlık Hizmetleri Daire Başkanlığının bünyesinde yer almaktadır?
- Acil Sağlık Hizmetleri Şube Müdürlüğü,
- Acil Durum Yönetimi ve Haberleşme Şube Müdürlüğü,
- İlk Yardım Şube Müdürlüğü,
- Projeler ve Eğitim Şube Müdürlüğü,
- Lojistik Şube Müdürlüğü,
- Acil ve Afet Epidemiyolojisi Şube Müdürlüğü,
- Ulusal Medikal Kurtarma Ekipleri Şube Müdürlüğü.
Seçenekler
A
I, III, V ve VII
B
I, II, V, VI ve VII
C
I, II, IV, V, VI ve VII
D
II, III, IV, V, VI ve VII
E
I, II, III, IV, V, VI ve VII
Açıklama:
Konu Başlığı: Acil Sağlık Hizmetlerinin Teşkilat Yapısı - Merkez Teşkilatı
Merkez Teşkilatı
Acil sağlık hizmetlerinin merkez teşkilatı; Sağlık Bakanlığı, Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğüne bağlı “Acil ve Afetlerde Sağlık Hizmetleri Daire Başkanlığı” olarak hizmetlerini yürütmekte olup 20.02.2008 tarih ve 5613 sayılı Makam Onayı ile bünyesindeki yedi şube müdürlüğünden oluşmaktadır.
Acil Sağlık Hizmetleri Şube Müdürlüğü,
Acil Durum Yönetimi ve Haberleşme Şube Müdürlüğü,
İlk Yardım Şube Müdürlüğü,
Projeler ve Eğitim Şube Müdürlüğü,
Lojistik Şube Müdürlüğü,
Acil ve Afet Epidemiyolojisi Şube Müdürlüğü ve
Ulusal Medikal Kurtarma Ekipleri Şube Müdürlüğüdür.
Merkez Teşkilatı
Acil sağlık hizmetlerinin merkez teşkilatı; Sağlık Bakanlığı, Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğüne bağlı “Acil ve Afetlerde Sağlık Hizmetleri Daire Başkanlığı” olarak hizmetlerini yürütmekte olup 20.02.2008 tarih ve 5613 sayılı Makam Onayı ile bünyesindeki yedi şube müdürlüğünden oluşmaktadır.
Acil Sağlık Hizmetleri Şube Müdürlüğü,
Acil Durum Yönetimi ve Haberleşme Şube Müdürlüğü,
İlk Yardım Şube Müdürlüğü,
Projeler ve Eğitim Şube Müdürlüğü,
Lojistik Şube Müdürlüğü,
Acil ve Afet Epidemiyolojisi Şube Müdürlüğü ve
Ulusal Medikal Kurtarma Ekipleri Şube Müdürlüğüdür.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) kapsamındaki Temel Prensiplerden biridir?
Seçenekler
A
Koordinasyon, iş birliği ve dayanışma,
B
Esnek ve ölçeklenebilir yapı,
C
Bilgi yönetimi ve iletişim,
D
Her tür ve ölçekteki tehlikeleri kapsaması,
E
Etkili planlama.
Açıklama:
Konu Başlığı: Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP)
Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP)
TAMP’ın açıkladığı planlarda temel prensipler ve tamamlayıcı prensipler bulunmaktadır. Bunları şöyle sıralayabiliriz:
Temel Prensipler:
Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP)
TAMP’ın açıkladığı planlarda temel prensipler ve tamamlayıcı prensipler bulunmaktadır. Bunları şöyle sıralayabiliriz:
Temel Prensipler:
- Kapsamlı olması (hazırlık, müdahale, ön iyileştirme aşamaları),
- Her tür ve ölçekteki tehlikeleri kapsaması,
- Tüm ana ve destek çözüm ortaklarının rol ve sorumluluklarını içermesi,
- Ulusal, bölgesel ve yerel afet müdahale kapasitesini anında harekete geçirmeyi esas alması.
- Etkili planlama,
- Esnek ve ölçeklenebilir yapı,
- İyileştirme ve geliştirme,
- Koordinasyon, iş birliği ve dayanışma,
- Bilgi yönetimi ve iletişim,
- İlgili mevzuata uygunluk şeklindedir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) kapsamındaki Tamamlayıcı Prensiplerden biridir?
Seçenekler
A
Kapsamlı olması
B
Her tür ve ölçekteki tehlikeleri kapsaması,
C
İyileştirme ve geliştirme,
D
Tüm ana ve destek çözüm ortaklarının rol ve sorumluluklarını içermesi,
E
Ulusal, bölgesel ve yerel afet müdahale kapasitesini anında harekete geçirmeyi esas alması.
Açıklama:
Konu Başlığı: Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP)
Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP)
TAMP’ın açıkladığı planlarda temel prensipler ve tamamlayıcı prensipler bulunmaktadır. Bunları şöyle sıralayabiliriz:
Temel Prensipler:
Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP)
TAMP’ın açıkladığı planlarda temel prensipler ve tamamlayıcı prensipler bulunmaktadır. Bunları şöyle sıralayabiliriz:
Temel Prensipler:
- Kapsamlı olması (hazırlık, müdahale, ön iyileştirme aşamaları),
- Her tür ve ölçekteki tehlikeleri kapsaması,
- Tüm ana ve destek çözüm ortaklarının rol ve sorumluluklarını içermesi,
- Ulusal, bölgesel ve yerel afet müdahale kapasitesini anında harekete geçirmeyi esas alması.
- Etkili planlama,
- Esnek ve ölçeklenebilir yapı,
- İyileştirme ve geliştirme,
- Koordinasyon, iş birliği ve dayanışma,
- Bilgi yönetimi ve iletişim,
- İlgili mevzuata uygunluk şeklindedir.
Soru 7
Ambulans istasyonları için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A Tipi İstasyon; 24 saat kesintisiz sadece ambulans hizmeti verilen, ihtiyaca göre birden fazla ekip ve ambulans bulundurulan, idari ve özlük hakları bakımından ambulans servisi başhekimliğine bağlı ve kadrolu personeli olan istasyonlardır.
- B Tipi İstasyon; ihtiyaca göre günün belirlenen saatlerinde sadece ambulans hizmeti verilen, idari ve özlük hakları bakımından ambulans servisi başhekimliğine bağlı acil yardım istasyonlarıdır.
- C Tipi İstasyon; birinci, ikinci ve üçüncübasamak resmî sağlık kurum ve kuruluşları ile entegre olarak kesintisiz ambulans ve acil servis hizmeti verilen; kadrosu ve özlük hakları bakımından bünyesinde bulunduğu kuruma ve ambulans hizmeti bakımından merkeze bağlı olan, ekip içerisinde hekim bulunan istasyonlardır.
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Konu Başlığı: Türkiye’de Ambulans Sistemi ve Ambulans İstasyonları
Ambulans istasyonları üç farklı tipte organize olmuştur:
A Tipi İstasyon
24 saat kesintisiz sadece ambulans hizmeti verilen, ihtiyaca göre birden fazla ekip ve ambulans bulundurulan, idari ve özlük hakları bakımından ambulans servisi başhekimliğine bağlı ve kadrolu personeli olan istasyonlardır. Bu istasyonlar;
Birinci, ikinci ve üçüncübasamak resmî sağlık kurum ve kuruluşları ile entegre olarak kesintisiz ambulans ve acil servis hizmeti verilen; kadrosu ve özlük hakları bakımından bünyesinde bulunduğu kuruma ve ambulans hizmeti bakımından merkeze bağlı olan, ekip içerisinde hekim bulunan istasyonlardır. Bu istasyonlar;
Ihtiyaca göre günün belirlenen saatlerinde sadece ambulans hizmeti verilen, idari ve özlük hakları bakımından ambulans servisi başhekimliğine bağlı acil yardım istasyonlarıdır (Şimşek vd., 2019).
Ambulans istasyonları üç farklı tipte organize olmuştur:
A Tipi İstasyon
24 saat kesintisiz sadece ambulans hizmeti verilen, ihtiyaca göre birden fazla ekip ve ambulans bulundurulan, idari ve özlük hakları bakımından ambulans servisi başhekimliğine bağlı ve kadrolu personeli olan istasyonlardır. Bu istasyonlar;
- Ekip içerisinde hekim bulunanlar A1 tipi istasyon,
- Ekip içerisinde hekim bulunmayanlar ise A2 tipi istasyon olarak adlandırılır.
Birinci, ikinci ve üçüncübasamak resmî sağlık kurum ve kuruluşları ile entegre olarak kesintisiz ambulans ve acil servis hizmeti verilen; kadrosu ve özlük hakları bakımından bünyesinde bulunduğu kuruma ve ambulans hizmeti bakımından merkeze bağlı olan, ekip içerisinde hekim bulunan istasyonlardır. Bu istasyonlar;
- Hastane acil servisi ile entegre olanlar B1 tipi istasyon,
- Birinci basamak sağlık kuruluşları ile entegre olanlar ise B2 tipi istasyon olarak adlandırılır.
Ihtiyaca göre günün belirlenen saatlerinde sadece ambulans hizmeti verilen, idari ve özlük hakları bakımından ambulans servisi başhekimliğine bağlı acil yardım istasyonlarıdır (Şimşek vd., 2019).
Soru 8
İl ambulans servisi başhekimliğinin görevleri için hangisi doğrudur?
- Acil bakım hizmetine katılan kurum ve kuruluşlar arasında işbirliğini sağlar.
- Merkez ve istasyonlar ile ambulans servisinin tüm birimlerini ve personelini sevk ve idare eder.
- Hizmetin sürekliliği ve geliştirilmesi için gerekli personel, bina, araç ve malzemenin sağlanması amacıyla mali kaynak temini ve kullanılması için gerekli planlama ve organizasyonu yapar.
- Komuta kontrol merkezi ve istasyonlarda kullanılan tüm araç ve gereçlerin temin, kayıt, bakım ve onarımlarını sağlar.
- İlin coğrafi özelliklerine, nüfusa ve ihtiyaca göre yeterli sayıda kara, hava ve deniz ambulansları ile acil sağlık araçları ve hizmet araçları bulundurur.
- Hizmetle ilgili tüm kayıt ve istatistikleri tutar.
- Komuta kontrol merkezi ve acil yardım istasyonları başhekimliğe bağlı olarak çalışır.
Seçenekler
A
I, II, V ve VII
B
I, II, III, V ve VII
C
I, II, III, V, VI ve VII
D
I, III, IV, V, VI ve VII
E
I, II, III, IV, V, VI ve VII
Açıklama:
Konu Başlığı: İl Ambulans Servisi Başhekimliği
İl ambulans servisi başhekimliğinin görevleri şunlardır (T.C. MEB, 2011):
İl ambulans servisi başhekimliğinin görevleri şunlardır (T.C. MEB, 2011):
- Acil bakım hizmetine katılan kurum ve kuruluşlar arasında işbirliğini sağlar.
- Merkez ve istasyonlar ile ambulans servisinin tüm birimlerini ve personelini sevk ve idare eder.
- Hizmetin sürekliliği ve geliştirilmesi için gerekli personel, bina, araç ve malzemenin sağlanması amacıyla mali kaynak temini ve kullanılması için gerekli planlama ve organizasyonu yapar.
- Komuta kontrol merkezi ve istasyonlarda kullanılan tüm araç ve gereçlerin temin, kayıt, bakım ve onarımlarını sağlar.
- İlin coğrafi özelliklerine, nüfusa ve ihtiyaca göre yeterli sayıda kara, hava ve deniz ambulansları ile acil sağlık araçları ve hizmet araçları bulundurur.
- Hizmetle ilgili tüm kayıt ve istatistikleri tutar.
- Komuta kontrol merkezi ve acil yardım istasyonları başhekimliğe bağlı olarak çalışır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi afetlerde tutulan kayıtlar kapsamına girer ?
- Afet öncesi sağlık kayıtları,
- Hastane öncesi sağlık kayıtları,
- Hastane sağlık kayıtları,
- Afet bölgesi sağlık kayıtları,
- Ulusal ya da uluslararası sağlık kayıtları,
- Afet ve kriz sırasında ve sonrasındaki kayıtları.
Seçenekler
A
I, II, III, IV, V ve VI
B
III, IV, V ve VI
C
I, III, V ve VI
D
IV, V ve VI
E
I, IV ve V
Açıklama:
Konu Başlığı:
Acil Sağlık Hizmetlerinde Olağan Dışı Durum Organizasyonu - Olağan Dışı Durum Yönetimi Aşamaları
Olayın ihbar edilmesinden itibaren titizlikle ve hızlı bir şekilde bilgiler, kayıt altına alınır. Kayıt altına alınan bu bilgiler ara rapor olarak düzenlenir. Olaylardan sonra en geç iki saat içinde komuta kontrol merkezine (KKM) rapor hazırlanarak KKM’ye iletilir.
Afetlerde tutulan kayıtlar;
Acil Sağlık Hizmetlerinde Olağan Dışı Durum Organizasyonu - Olağan Dışı Durum Yönetimi Aşamaları
Olayın ihbar edilmesinden itibaren titizlikle ve hızlı bir şekilde bilgiler, kayıt altına alınır. Kayıt altına alınan bu bilgiler ara rapor olarak düzenlenir. Olaylardan sonra en geç iki saat içinde komuta kontrol merkezine (KKM) rapor hazırlanarak KKM’ye iletilir.
Afetlerde tutulan kayıtlar;
- Afet öncesi sağlık kayıtları,
- Hastane öncesi sağlık kayıtları,
- Hastane sağlık kayıtları,
- Afet bölgesi sağlık kayıtları,
- Ulusal ya da uluslararası sağlık kayıtları,
- Afet ve kriz sırasında ve sonrasındaki kayıtlarıdır.
Soru 10
Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP)’ın hedefleri için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Hayat kurtarmak, kesintiye uğrayan hayatı ve faaliyetleri en kısa sürede normale döndürmek,
- Müdahale çalışmalarını hızlı ve planlı bir şekilde gerçekleştirmek,
- Halk sağlığını korumak ve sürdürmek, ekonomik ve sosyal kayıpları azaltmak,
- Mülkiyet, çevre ve kültürel mirası korumak,
- İkincil afetleri önlemek ya da etkilerini azaltmak,
- Kaynakların etkin kullanımını sağlamak.
Seçenekler
A
I, III, V ve VI
B
I, II, III, IV ve V
C
I, II, III, V ve VI
D
II, III, IV, V ve VI
E
I, II, III, IV, V ve VI
Açıklama:
Konu Başlığı: Ülkemizde Uygulanan Sağlık Afet ve Acil Durum Planları - Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP)
Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP), TAMP’ın hedeflerini şöyle özetleyebiliriz
(https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/2419/files/Afet_Mud_Pl_ResmiG_20122013.pdf (Erişim tarihi: 28 Nisan 2020);
Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP), TAMP’ın hedeflerini şöyle özetleyebiliriz
(https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/2419/files/Afet_Mud_Pl_ResmiG_20122013.pdf (Erişim tarihi: 28 Nisan 2020);
- Hayat kurtarmak,
- Kesintiye uğrayan hayatı ve faaliyetleri en kısa sürede normale döndürmek,
- Müdahale çalışmalarını hızlı ve planlı bir şekilde gerçekleştirmek,
- Halk sağlığını korumak ve sürdürmek,
- Mülkiyet, çevre ve kültürel mirası korumak,
- Ekonomik ve sosyal kayıpları azaltmak,
- İkincil afetleri önlemek ya da etkilerini azaltmak,
- Kaynakların etkin kullanımını sağlamaktır.
Soru 11
Ülkemizde doğal olaylar nedeniyle gelişen afetler sonucunda oluşan ölümleri en sık nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Deprem
B
Heyelan
C
Sel baskını
D
Kaya düşmesi
E
Çığ düşmesi
Açıklama:
GİRİŞ
Yurdumuzda doğal olaylar nedeniyle gelişen afetler sonucunda oluşan ölümlerin, % 65’i depreme, % 15’i heyelana, % 12’si sel baskınına, % 7’si kaya düşmesine, % 1’i de çığ düşmesine bağlıdır. Yani doğru cevap A şıkkıdır.
Yurdumuzda doğal olaylar nedeniyle gelişen afetler sonucunda oluşan ölümlerin, % 65’i depreme, % 15’i heyelana, % 12’si sel baskınına, % 7’si kaya düşmesine, % 1’i de çığ düşmesine bağlıdır. Yani doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 12
Aşağıdaki afet sonuçlarından hangisi doğrudan sağlıkla ilişkili değildir?
Seçenekler
A
Ölüm
B
Yaralanma
C
Sakatlanma
D
Kurtarılma
E
Hastalanma
Açıklama:
AFETLERDE SAĞLIK VE SAĞLIK HİZMETLERİ
Afetlerin sonuçları ölüm, yaralanma, sakat kalma ve hastalanma gibi doğrudan sağlıkla ilgili olaylardır. Kurtarılma ise doğrudan sağlıkla ilişkili olmadığından cevap D şıkkıdır.
Afetlerin sonuçları ölüm, yaralanma, sakat kalma ve hastalanma gibi doğrudan sağlıkla ilgili olaylardır. Kurtarılma ise doğrudan sağlıkla ilişkili olmadığından cevap D şıkkıdır.
Soru 13
Deprem sonrası göcük altında kalan bir kişinin 48 saat sonra hayatta kalma oranı nedir?
Seçenekler
A
%100
B
%75
C
%50
D
%25
E
%10
Açıklama:
AFETLERDE SAĞLIK VE SAĞLIK HİZMETLERİ
Deprem sonrası enkaz altında kalınması durumunda d kişilerin yaşamını sürdürebilmeleri buralardan kurtarılmasına bağlıdır. Kurtarma süresi uzadıkça, bu kişilerin hayatta kalma şansları azalır. Örneğin; enkaz altında kalanların, 48 saat sonra hayatta kalma olasılığı %10’a kadar düşer. Bu durumda doğru cevap E şıkkıdır.
Deprem sonrası enkaz altında kalınması durumunda d kişilerin yaşamını sürdürebilmeleri buralardan kurtarılmasına bağlıdır. Kurtarma süresi uzadıkça, bu kişilerin hayatta kalma şansları azalır. Örneğin; enkaz altında kalanların, 48 saat sonra hayatta kalma olasılığı %10’a kadar düşer. Bu durumda doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 14
Ayşe hanım kalp krizi nedeniyle acil servise gelmiş ve kalbi durmuştur. Örnek durumda hastanın triyaj kategorisi ne olacaktır?
Seçenekler
A
Kırmızı
B
Sarı
C
Yeşil
D
Siyah
E
Mor
Açıklama:
Organizasyon
Kategori 1 (kırmızı): Bu kategorideki hastalar resüsitasyon odasına alınır ve hemen müdahale edilir. Ayşe hanım'ın durumu da resüsitasyon ve acil müdahale gerektirdiğinden cevap A şıkkıdır.
Kategori 1 (kırmızı): Bu kategorideki hastalar resüsitasyon odasına alınır ve hemen müdahale edilir. Ayşe hanım'ın durumu da resüsitasyon ve acil müdahale gerektirdiğinden cevap A şıkkıdır.
Soru 15
İhtiyaca göre günün belirlenen saatlerinde sadece ambulans hizmeti verilen, idari ve özlük hakları bakımından ambulans servisi başhekimliğine bağlı acil yardım istasyonları, aşağıdakilerden hangisinin doğru tanımıdır?
Seçenekler
A
A1 Tipi İstasyon
B
A2 Tipi İstasyon
C
B1 Tipi İstasyon
D
B2 Tipi İstasyon
E
C Tipi İstasyon
Açıklama:
HASTANE ÖNCESİ ACİL SAĞLIK HİZMETLERİNİN ORGANİZASYONU
Ihtiyaca göre günün belirlenen saatlerinde sadece ambulans hizmeti verilen, idari ve özlük hakları bakımından ambulans servisi başhekimliğine bağlı acil yardım istasyonlarına C Tipi İstasyon denilmektedir. Bu durumda doğru cevap E şıkkıdır.
Ihtiyaca göre günün belirlenen saatlerinde sadece ambulans hizmeti verilen, idari ve özlük hakları bakımından ambulans servisi başhekimliğine bağlı acil yardım istasyonlarına C Tipi İstasyon denilmektedir. Bu durumda doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 16
Ambulans çağrıları için acil çağrı numarası, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
110
B
112
C
115
D
116
E
118
Açıklama:
HASTANE ÖNCESİ ACİL SAĞLIK HİZMETLERİNİN ORGANİZASYONU
112 ambulans çağrıları için TC'de belirlenmiş numaradır.
112 ambulans çağrıları için TC'de belirlenmiş numaradır.
Soru 17
Olay yerinde ilk vakaların alınması ile başlayıp vakaların yönlendirilen hastanelere nakledilmesine kadar geçen dönem, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birinci Dönem
B
İkinci Dönem
C
Üçüncü Dönem
D
Dördüncü Dönem
E
Beşinci Dönem
Açıklama:
İkinci dönem: Olay yerinde ilk vakaların alınması ile başlayıp vakaların yönlendirilen hastanelere nakledilmesine kadar geçen dönemdir. Gelen ilk profesyonellerin davranışları belirleyici olmaktadır. Toplumun ve profesyonellerin bu döneme yönelik özel olarak eğitilmesi gerekmektedir. Bu dönem yaklaşık olarak 30 dakikada tamamlanır.
Dolayısıyla bu sorunun cevabı B şıkkıdır.
Olağan Dışı Durum Yönetimi Aşamaları
Dolayısıyla bu sorunun cevabı B şıkkıdır.
Olağan Dışı Durum Yönetimi Aşamaları
Soru 18
İnsangücü araç gereç ve para gibi gereksinmeleri kaynaklar, hangi afet hazırlık ve planı içinde değerlendirilir?
Seçenekler
A
Durum, kaynaklar ve olanakların saptanması
B
Hizmet konu ve iş tanımlarının çıkarılması
C
Gereksinimlerin miktarlarının belirlenmesi
D
İkmal Planları
E
Uygulama ve eylem planı
Açıklama:
AFETE HAZIRLIK VE AFET PLANLARI
İkmal Planları: Yukarıda özetlenen afet planlarının, insangücü araç gereç ve para gibi gereksinmeleri (a) maddesinde belirlenen kaynak ve olanaklarla karşılaştırılır. Bu durumda cevap D şıkkıdır.
İkmal Planları: Yukarıda özetlenen afet planlarının, insangücü araç gereç ve para gibi gereksinmeleri (a) maddesinde belirlenen kaynak ve olanaklarla karşılaştırılır. Bu durumda cevap D şıkkıdır.
Soru 19
TAMP, aşağıdakilerden hangisinin kısaltılmış halidir?
Seçenekler
A
Hastane Afet ve Acil Durum Planı
B
İl Sağlık Afet ve Acil Durum Planları
C
Türkiye Afet Müdahale Planı
D
Olay Komuta Sistemi
E
Afet ve Acil Durum
Açıklama:
Ülkemizde Uygulanan Sağlık Afet ve Acil Durum Planları
TAMP, Türkiye Afet Müdahale Planı'nın kısaltmış hali olduğundan cevap C şıkkıdır.
TAMP, Türkiye Afet Müdahale Planı'nın kısaltmış hali olduğundan cevap C şıkkıdır.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi TAMP’ın açıkladığı planlarda temel prensiplerden biridir?
Seçenekler
A
Esnek ve ölçeklenebilir yapı
B
Etkili planlama
C
Koordinasyon, iş birliği ve dayanışma
D
Her tür ve ölçekteki tehlikeleri kapsaması
E
Bilgi yönetimi ve iletişim
Açıklama:
Ülkemizde Uygulanan Sağlık Afet ve Acil Durum Planları
TAMP’ın açıkladığı planlarda temel prensipler ve tamamlayıcı prensipler bulunmaktadır. Bunları da şöyle sıralayabiliriz: Temel Prensipler: • Kapsamlı olması (hazırlık, müdahale, ön iyileştirme aşamaları), • Her tür ve ölçekteki tehlikeleri kapsaması, • Tüm ana ve destek çözüm ortaklarının rol ve sorumluluklarını içermesi, • Ulusal, bölgesel ve yerel afet müdahale kapasitesini anında harekete geçirmeyi esas alması.
Diğer seçenekler tamamlayıcı prensipler olup, doğru cevap D şıkkıdır.
TAMP’ın açıkladığı planlarda temel prensipler ve tamamlayıcı prensipler bulunmaktadır. Bunları da şöyle sıralayabiliriz: Temel Prensipler: • Kapsamlı olması (hazırlık, müdahale, ön iyileştirme aşamaları), • Her tür ve ölçekteki tehlikeleri kapsaması, • Tüm ana ve destek çözüm ortaklarının rol ve sorumluluklarını içermesi, • Ulusal, bölgesel ve yerel afet müdahale kapasitesini anında harekete geçirmeyi esas alması.
Diğer seçenekler tamamlayıcı prensipler olup, doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 21
Triyaj kategorilerinden "Kırmızı" renk hangi durumdaki hastalar için kullanılır?
Seçenekler
A
Hemen müdahale gerekmeyenler
B
Resüsitasyon odasına alınan ve hemen müdahale gerekenler
C
Acil serviste 2 saat içinde müdahale edilecekler
D
Nakli geciktirilebilenler
E
Ölüm belgesi düzenlenenler
Açıklama:
Triyajda kırmızı kategori (Kategori 1), acil resüsitasyon gerektiren ve hemen müdahale edilmesi gereken hastaları ifade eder.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi afetlerdeki ölüm türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Olaya bağlı ve olay anındaki ölümler
B
Gecikmiş kurtarmaya bağlı ölümler
C
Hizmetlerin kesintiye uğramasına bağlı ölümler
D
Psikolojik travmaya bağlı ölümler
E
Kurtarma ölümleri
Açıklama:
Dosyada belirtilen ölüm türleri; olaya bağlı ölümler, gecikmiş kurtarma, hizmet kesintisi, kurtarma hataları ve ölümü önlenemez olgulardır. Psikolojik travmaya bağlı ölümler bu kategoride yer almaz.
Soru 23
Türkiye'de hastane öncesi acil sağlık hizmetleri hangi model ağırlıklı olarak benimsenmiştir?
Seçenekler
A
Fransız-Alman Modeli
B
İsveç-Norveç Modeli
C
Rus Modeli
D
Japon Modeli
E
İngiliz-Amerikan Modeli
Açıklama:
Türkiye; İngiliz-Amerikan modelini ("kap ve götür") temel alır, ancak bazı ambulanslarda Fransız-Alman modelinin izleri de görülür.
Soru 24
UMKE (Ulusal Medikal Kurtarma Ekipleri) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Gönüllü sağlık personelinden oluşur.
B
Yurt dışı afetlerde de görev alabilir.
C
Kimyasal ve biyolojik tehditlere özel ekipleri vardır.
D
Sadece depremlerde görev yapar.
E
81 ilde organize edilmiştir.
Açıklama:
UMKE sadece depremlerde değil, göçük, maden kazaları, sel gibi tüm afet türlerinde ve yurt dışında görev yapar.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi Hastane Afet ve Acil Durum Planı'nın (HAP) temel hedeflerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Afet sonrası hastane personelinin ücretlerinin artırılması
B
Rutin sağlık hizmetlerinin kesintisiz sürdürülmesi
C
Hastanenin ilk 72 saat kendine yetebilmesi
D
Kritik hizmetlerin devamlılığının sağlanması
E
Kaynakların etkin kullanımı
Açıklama:
HAP'ın hedefleri arasında personel ücretlerinin artırılması yer almaz. Temel hedefler; kaynak yönetimi, rutin hizmetlerin devamı ve ilk 72 saatlik özerkliktir.
Soru 26
Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) hangi yaklaşımla hazırlanmıştır?
Seçenekler
A
Sosyal
B
Stratejik
C
Finansal
D
Operasyonel
E
Taktik
Açıklama:
TAMP, taktik yaklaşımla hazırlanmıştır ve hizmet gruplarının rollerini tanımlar.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi triyaj kategorilerinden "siyah" rengin anlamıdır?
Seçenekler
A
Acil müdahale gerektiren hastalar
B
Ölüm belgesi düzenlenen ve morga nakledilenler
C
1 saat içinde müdahale edilecekler
D
Yardımsız iyileşebilecek yaralılar
E
Nakil önceliği olan hastalar
Açıklama:
Siyah kategori (Kategori 4), ölüm gerçekleşmiş ve morga nakil gereken vakaları ifade eder.
Soru 28
I. A Tipi İstasyon
II. B Tipi İstasyon
III. C Tipi İstasyon
IV. D Tipi İstasyon
Yukarıdakilerden hangileri Türkiye'deki ambulans istasyon tipleri arasında yer alır?
II. B Tipi İstasyon
III. C Tipi İstasyon
IV. D Tipi İstasyon
Yukarıdakilerden hangileri Türkiye'deki ambulans istasyon tipleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve IV
B
I, II ve III
C
II, III ve IV
D
III ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Türkiye'de A, B ve C tipi ambulans istasyonları bulunur. D tipi istasyon tanımlanmamıştır.
Soru 29
Hangi dönemde afetzedelerin tahliyesi ve ileri tedavi için nakil planlanır?
Seçenekler
A
Birinci Dönem
B
İkinci Dönem
C
Üçüncü Dönem
D
Dördüncü Dönem
E
Beşinci Dönem
Açıklama:
Üçüncü dönem, ilk müdahalelerin tamamlanıp ileri tedavi için naklin planlandığı 60-90 dakikalık süreci kapsar.
Soru 30
Haberleşme sistemi ve bilgileri, toplanma yerleri, intikal planlaması, rapor ve form örnekleri, müdahale çalışmalarında ekipler ve alt ekiplere görevlendirilecek personel, alet, ekipman, araç, gereç vb. kaynak envanterleri, iş akışları ve vardiya planlaması gibi iş akışları hangi planda yer almaktadır?
Seçenekler
A
Operasyonel
B
Taktik
C
Stratejik
D
Sosyal
E
Finansal
Açıklama:
Operasyon planlarında; haberleşme sistemi ve bilgileri, toplanma yerleri, intikal planlaması, rapor ve form örnekleri, müdahale çalışmalarında ekipler ve alt ekiplere görevlendirilecek personel, alet, ekipman, araç, gereç vb. kaynak envanterleri, iş akışları, vardiya planlaması ve standart operasyon prosedürleri yer alacaktır. Bu planlar il afet müdahale planına eklenecektir.
Soru 31
Olay Komuta Sistemi (OKS) kaç fonksiyonel bölümden oluşur?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Bu sistem genişleyebilen beş fonksiyonel bölüm ile yapılandırılmıştır: Olay Komuta Sorumluları ve Komuta Personeli, Müdahale/Operasyonlar Servisi Amiri, Bilgi ve Planlama Servisi Amiri, Lojistik ve Bakım Servisi Amiri, Finans ve Yönetim Servisi Amiri
Soru 32
Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sadece AFAD tarafından yürütülür
B
Ulusal ve yerel düzeyde hazırlanır
C
Sadece sağlık hizmetlerini kapsar
D
Müdahale çalışmalarını kapsamaz
E
Sadece yerel düzeyde uygulanır.
Açıklama:
TAMP, ulusal ve yerel boyutta afet ve acil durumlarda müdahale çalışmalarının nasıl yürütüleceğini ortaya koyan bir üst plan olarak... açıklamaktadır
Soru 33
Afetlerde en çok ölüm hangi zaman diliminde gerçekleşir?
Seçenekler
A
Olaydan birkaç gün sonra
B
Olaydan önce
C
Olay sırasında ve ilk birkaç saat içinde
D
Hastaneye ulaştıktan sonra
E
Müdahale tamamlandıktan sonra
Açıklama:
Afetlerdeki ölümlerin büyük çoğunluğu, olay sırasında ve ilk birkaç saat içinde oluşur. Yıkıntı altında kalma, suda boğulma, zehirlenme, yanma ve benzeri nedenlerle olay anında ve hemen oluşan ölümler bu başlık altında değerlendirilir
Soru 34
Triyaj uygulamasında “siyah” kategori neyi ifade eder?
Seçenekler
A
Yardımsız iyileşecek hastalar
B
Nakli gereken hastalar
C
Takibi gereken hastalar
D
Acil müdahale gereken hastalar
E
Ölmüş hastalar
Açıklama:
Kategori 4 (siyah): Bu kategorideki hastalar ölmüştür. Bu durumdaki hastalar ölüm kartı doldurularak hastanın ayak başparmağına bağlanır ve görevli personel tarafından morga indirilir.
Soru 35
Türkiye’de hastane öncesi acil sağlık hizmetleri ağırlıklı olarak hangi modele benzemektedir?
Seçenekler
A
Avusturya modeli
B
Japon modeli
C
İngiliz-Amerikan modeli
D
İskandinav modeli
E
Çin modeli
Açıklama:
Türkiye’deki hastane öncesi acil sağlık sistemi ağırlıklı olarak İngiliz-Amerikan Modeline benzerlik göstermekle birlikte Fransız-Alman Modelinin de izlerini taşımaktadır.
Soru 36
UMKE ekipleri en az kaç sağlık personelinden oluşur?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Bir UMKE timi, en az biri hekim olmak üzere 5 sağlık personelinden oluşur
Soru 37
Afet planlarının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yalnızca kurtarma ekiplerini eğitmek
B
Kaynakları en etkili ve ekonomik şekilde kullanmak
C
Hastane altyapısını yeniden inşa etmek
D
Sağlık çalışanlarının sayısını artırmak
E
Ambulans sayısını artırmak
Açıklama:
Tüm planların esası, gereksinimler ile kaynakları/olanakları, en etkili ve ekonomik olarak, karşı karşıya getirmeye dayanır. Afet planlarının temel esprisi de budur
Soru 38
Türkiye’de ambulans istasyonları hangi tipte organize edilmiştir?
Seçenekler
A
A, B ve C tipi
B
1, 2 ve 3. seviye
C
Kentsel, kırsal ve mobil
D
Hızlı, yavaş ve gece tipi
E
Normal, acil ve kritik
Açıklama:
Ambulans istasyonları üç farklı tipte organize olmuştur: A Tipi, B Tipi ve C Tipi istasyonlar
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi Sağlık Bakanlığı’nın görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İlaç üretimini sağlamak
B
Ulaşım sistemini düzenlemek
C
Çevre sağlığına yönelik tedbirler almak
D
Salgın hastalıklarla mücadele etmek
E
Aile sağlığını korumak
Açıklama:
Sağlık Bakanlığının görevleri arasında; fert ve toplum sağlığını korumak, bulaşıcı hastalıklarla savaşmak, ana ve çocuk sağlığını korumak, çevre sağlığına yönelik tedbirler almak gibi görevler yer alır.
Soru 40
"Birinci, ikinci ve üçüncü basamak resmî sağlık kurum ve kuruluşları ile entegre olarak kesintisiz ambulans ve acil servis hizmeti verilen; kadrosu ve özlük hakları bakımından bünyesinde bulunduğu kuruma ve ambulans hizmeti bakımından merkeze bağlı olan, ekip içerisinde hekim bulunan istasyonlardır." Bahsedilen istasyon tipi hangisidir?
Seçenekler
A
C tipi istasyon
B
A tipi istasyon
C
Yeşil istasyon
D
B tipi istasyon
E
Kırmızı istasyon
Açıklama:
B tipi istasyonlar, Birinci, ikinci ve üçüncü basamak resmî sağlık kurum ve kuruluşları ile entegre olarak kesintisiz ambulans ve acil servis hizmeti verilen; kadrosu ve özlük hakları bakımından bünyesinde bulunduğu kuruma ve ambulans hizmeti bakımından merkeze bağlı olan, ekip içerisinde hekim bulunan istasyonlardır.
Ünite 5
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi TAMP (Türkiye Afet Müdahale Planı) ile ilgili doğru olmayan bir özellik ifade etmektedir?
Seçenekler
A
TAMP afet öncesi, afet sırası ve sonrasında yapılacak müdahalelerin planlanmasını sağlar ve temel prensipleri belirler.
B
TAMP kapsamında afet ve acil durumlara müdahale edebilecek kamu kurumları, özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve gerçek kişiler bulunmaktadır.
C
TAMP afet sırasında operasyon yaparken karşılaşılabilecek riskleri en aza indirecek bir sistem kurmaya çalışır.
D
TAMP sadece Türkiye’de değil diğer ülkelerde yaşabilenecek afet ve acil durumlara müdahale edebilecek kurumları ve kişileri seçmekle yükümlüdür.
E
TAMP kapsamında yerel düzeyde tatbikatlar yapılmaktadır, ayrıca masabaşı ve bölgesel saha tatbikatları da gerçekleştirilmektedir.
Açıklama:
TAMP (Türkiye Afet Müdahale Planı) ile ilgilibütüm özellikler 129 nolu sayfada özetlenmiştir. "TAMP sadece Türkiye’de değil diğer ülkelerde yaşabilenecek afet ve acil durumlara müdahale edebilecek kurumları ve kişileri seçmekle yükümlüdür." şıkkı yanlıştır, diğer ülkelerde olan afetlerle ilgili karar alınmasına gerek yoktur.
Soru 2
Aşağıdaki ifadelerden hangisi “kimyasal patlama” ile ilgili özelliklerden biridir?
Seçenekler
A
Bu tür patlama kapalı kaplarda ve kazanlarda olur.
B
Bu tür patlamada sıvı ya da katı haldeki patlayıcı madde gaz haline dönüşür.
C
Kimyasal patlama borularda emniyet subabı olmadığı takdirde meydana gelebilir.
D
Kimyasal patlamada çok büyük gürültü çıkar.
E
Bu tür patlamada gazlar ya da buhar büyük bir hızla açığa çıkar.
Açıklama:
Kimyasal patlama ile ilgili bilgiler 130 nolu sayfada verilmiştir. Buna göre "Bu tür patlamada sıvı ya da katı haldeki patlayıcı madde gaz haline dönüşür." şıkkı kimyasal patlama ile ilgili olduğu için doğrudur, diğerleri mekanik patlama ile ilgilidir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi yangın söndürme yöntemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Havayı keserek söndürme
B
Yanıcı maddeyi ortadan kaldırarak söndürme
C
Yakarak söndürme
D
Soğutarak söndürme
E
Kurutarak söndürme
Açıklama:
Yangın söndürme yöntemleri 131 nolu sayfada açıklanmıştır. "Kurutarak söndürme" bu yöntemlerden biri değildir.
Soru 4
Aşağıdaki ifadelerin hangisi deprem ile ilgili doğru bilgiyi içermektedir?
Seçenekler
A
Rastgele bağırılarak yardım gelmesini sağlanmalıdır.
B
Arabayla köprü altında kalındıysa, arabanın içinde beklenmelidir.
C
Yaşam boşluğu içeren nesnelerin yanında cenin pozisyonunda yatılmalıdır.
D
Evde hasar oluştuysa hızlı hareketlerle dışarı çıkılmalıdır.
E
Deniz kenarında bulunuluyorsa sahilde yardım beklenebilir.
Açıklama:
Deprem ile ilgili doğru bilgiler 133 sayfada anlatılmıştır." Yaşam boşluğu içeren nesnelerin yanında cenin pozisyonunda yatılmalıdır." şıkkı doğrudur, diğer şıklar yanlış bilgi içermektedir.
Soru 5
Çığ ile ilgili hangi bilgi doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Çığ esnasında oturma pozisyonu alarak bacakları ve kolları birbirine yapıştırmak ve çığ durmadan hemen önce ayağa kalkmak iyi bir yöntemdir.
B
İlk yarım saat içinde eğer büyük bir travma yoksa kazazedenin %90 oranında kurtulma şansı vardır.
C
Donmanın ilk evresi 32 derecenin altına inilince başlar ve hipotermi gözlenir.
D
Donmanın üçüncü evresinde donuk bölgelerin ovulması ve ısıya tutulması gereklidir.
E
Bieps adı verilen hava kesesinin oluşturulmasıyla kazazedeler hayatta kalabilirler.
Açıklama:
Çığ ile ilgili bilgiler 134 nolu sayfada verilmiştir. Buna göre "Çığ esnasında oturma pozisyonu alarak bacakları ve kolları birbirine yapıştırmak ve çığ durmadan hemen önce ayağa kalkmak iyi bir yöntemdir." şıkkı doğrudur, diğerleri yanlış bilgi içermektedir.
Soru 6
Ülkemizde KBRN olaylarında verilen tehlike ikazlarından ------------------ renkli olanı saldırı var anlamına gelir ve dalgalı siren sesi ile verilir.
Seçenekler
A
sarı
B
kırmızı
C
siyah
D
beyaz
E
yeşil
Açıklama:
Ülkemizde KBRN olaylarında verilen tehlike ikazları 137 nolu sayfada açıklanmıştır."kırmızı" şıkkı doğru şekilde tanımlanmıştır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangileri kimyasal ajanlar ile ilgili doğru bilgiyi içerir?
I gıda güvenliğini tehdit eden ajanlar: salmonella,Escherichia, shigella
II toplum sağlığını tehdit eden ajanlar: şarbon, botulizm, tularemi
III solunum ajanları: fosgen
IV mukokutanöz-yakıcı ajanlar: mustard
V sinir ajanları: tabun, soman, sarin, venom
I gıda güvenliğini tehdit eden ajanlar: salmonella,Escherichia, shigella
II toplum sağlığını tehdit eden ajanlar: şarbon, botulizm, tularemi
III solunum ajanları: fosgen
IV mukokutanöz-yakıcı ajanlar: mustard
V sinir ajanları: tabun, soman, sarin, venom
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, IV, V
C
II, III, IV
D
III, IV, V
E
II, IV, V
Açıklama:
Kimyasal ajanlarla ile ilgili bilgiler 140 nolu sayfada verilmiştir. "III, IV, V" ifadeler doğru bilgiyi içermektedir.
Soru 8
Afet farkındalığını arttırmak ve hazırlık aşamalarını hızlandırmak amacıyla kurulan AFAD hangi yılda faaliyete başlamıştır?
Seçenekler
A
2009
B
2006
C
2008
D
2010
E
2007
Açıklama:
AFAD 2009 yılında kurulmuştur, bu bilgi 142 nolu sayfada verilmiştir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi acil ve afet tıbbı konusunda verilecek eğitimin içeriğinde yer almaz?
Seçenekler
A
triyaj yapmak
B
HAP güncellemesini sağlamak
C
travmatize hastalara yardım etmek
D
hastane dışında kurtarma çalışmaları yapmak
E
bilinçsiz hastaya yardım etmek
Açıklama:
HAP güncellemesini sağlamak, acil ve afet tıbbı konusunda verilecek eğitimin içeriğinde yer almaz. Eğitimin içeriği ile ilgili bilgiler146 nolu sayfada verilmiştir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangileri tatbikatlarla ilgili doğru bilgileri içerir?
I Tatbikat gerçeğe uygun bir çerçeve sunan model üzerinden gerçekleştirilir.
II 3 tip tatbikat vardır: programlı, habersiz, görev başı
III Kişisel yetenekleri geliştirmek tatbikat amaçları arasında yer almaz.
IV Tatbikatın değerlendirilmesinde katılımcıları hiyerarşisi göz önünde bulundurulur.
I Tatbikat gerçeğe uygun bir çerçeve sunan model üzerinden gerçekleştirilir.
II 3 tip tatbikat vardır: programlı, habersiz, görev başı
III Kişisel yetenekleri geliştirmek tatbikat amaçları arasında yer almaz.
IV Tatbikatın değerlendirilmesinde katılımcıları hiyerarşisi göz önünde bulundurulur.
Seçenekler
A
III, IV
B
I, III
C
I, IV
D
I, II
E
II, III
Açıklama:
I, II nolu ifadeler tatbikatlarla ilgili doğru bilgileri içerir. Bu bilgiler 150 nolu sayfada verilmiştir.
Soru 11
Yangınların yüzde kaçında su ile soğutarak söndürme prensibi kullanılır?
Seçenekler
A
%50
B
%60
C
%70
D
%80
E
%90
Açıklama:
Yangınların %90’ında su ile soğutarak söndürme prensibi kullanılır.
Soru 12
Genellikle akaryakıt yangınlarında, yangının yüzeyini örtü oluşturan sentetik veya protein esaslı köpük kullanarak örtmeye yönelik söndürme yöntemi hangisidir?
Seçenekler
A
Havayı Keserek Söndürme
B
Soğutarak söndürme
C
Yanıcı maddeyi ortadan kaldırma
D
Yakarak söndürme
E
Ara boşluk oluşturma
Açıklama:
Havayı Keserek Söndürme: Genel olarak örtme, boğma ve oksijen miktarını azaltma prensiplerine dayanmaktadır. Genellikle akaryakıt yangınlarında, yangının yüzeyini örtü oluşturan sentetik veya protein esaslı köpük kullanarak örtmeye yönelik olarak tanımlanan örterek söndürme yöntemi uygun materyaller seçildiğinde bütün yangınların söndürülmesi için geçerli bir yöntemdir.
Soru 13
Sık yapılı mahalle yangınlarında ve orman yangınlarında hangi yöntem etkin olarak kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Havayı keserek söndürme
B
Ara boşluk oluşturma
C
Yanıcı maddeyi ortadan kaldırma
D
Soğutarak söndürme
E
Yakarak söndürme
Açıklama:
Özellikle sık yapılı mahalle yangınlarında ve orman yangınlarında ara boşluk oluşturma yöntemi etkin olarak kullanılmaktadır.
Soru 14
Söndürme cihazlarına ulaşma mesafesi en fazla kaç metre olur?
Seçenekler
A
10
B
15
C
20
D
25
E
30
Açıklama:
Söndürme cihazlarına ulaşma mesafesi en fazla 25 metre olur.
Soru 15
Acil durum ekiplerinden biri olan kurtarma ekibi en az kaçar kişi olarak görevlerini yerine getirir?
Seçenekler
A
2'şer
B
3’er
C
4'er
D
5'er
E
6'şar
Açıklama:
Kurtarma ekibinin görevleri; en az 3’er kişiden, yangın ve diğer acil durumlarda can ve mal kurtarma işlerini yapmaktır.
Soru 16
Tehlike İkazlarından kırmızı ikaz hangi anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Saldırı ihtimali
B
Saldırı tehlikesi
C
Hazırlık ikazı
D
Tehlike geçti
E
Radyoaktif serpinti tehlikesi
Açıklama:
Tehlike İkazlarından kırmızı ikaz saldırı tehlikesi var anlamındadır, dalgalı siren sesi
ile verilir.
ile verilir.
Soru 17
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası gereğince tehlikeli sınıfta bulunan işyerlerinde kaç kişiden 1 kişiye ilk yardım eğitimi alması zorunlu kılınmıştır?
Seçenekler
A
5
B
10
C
15
D
20
E
25
Açıklama:
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Yasası gereğince, işyerlerinde belirli sayıda personelin ilk yardım eğitimi alması zorunlu kılınmıştır. Tehlikeli sınıfta bulunan işyerlerinde 15 kişiden 1 kişiye ilk yardım eğitimi aldırması zorunludur.
Soru 18
İlk yardım eğitimi süresi ne kadardır?
Seçenekler
A
15 saat-1 gün
B
16 saat-2 gün
C
20 saat-3 gün
D
25 saat 3 gün
E
30 saat 3 gün
Açıklama:
İlk yardım eğitimi süresi standarttır ve 16 saat2 gün sürmektedir.
Soru 19
Aşağıdakileren hangisi üçüncü faz döneminde acil ve afet tıbbi uzmanlarından beklenen göçrevlerden biridir?
Seçenekler
A
Triyajla hastaları ayırma
B
İlk yardımda bulunma
C
Serum takma
D
Sedasyon uygulama
E
Ameliyatlara ve tıbbi tedavi uygulamalarına katılma
Açıklama:
Çok sayıdaki afetzedenin hastaneye ulaştırılması, ameliyatlara ve tıbbi tedavi uygulamalarına katılma gibi görevlerde üçüncü faz olarak bu dönemin sorumlulukları arasına girmektedir.
Soru 20
Hastaneler 100-300 arası yatak kapasitesine sahip ise kaç afet timi oluşturmak zorundadır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
6
E
8
Açıklama:
Hastaneler 100-300 arası yatak kapasitesine sahip ise en az iki afet timi oluşturmak zorundadır.
Soru 21
Deprem, sel, heyelan, çığ, yangın, endüstriyel kazalar ve toplu nüfus hareketleri gibi afet ve acil durumlara müdahalede görev alacak hizmet grupları ve koordinasyon birimlerinin rollerini, görev ve sorumluluklarını uzmanlık alanlarına uygun bir biçimde tanımlayan planı ifade eden kısaltma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
TAMP
B
KBRN
C
HKM
D
TAEK
E
UMKE
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: OLAĞAN DIŞI KOŞULLARDA VAKALAR VE BUNLARA MÜDAHALELER
Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP); Deprem, sel, heyelan, çığ, yangın, endüstriyel kazalar ve toplu nüfus hareketleri gibi afet ve acil durumlara müdahalede görev alacak hizmet grupları ve koordinasyon birimlerinin rollerini, görev ve sorumluluklarını uzmanlık alanlarına uygun bir biçimde tanımlar. Afet öncesi, afet sırası ve sonrasındaki müdahale planlamasının temel prensiplerini belirler. TAMP, Türkiye’de yaşanabilecek her tür ve ölçekteki afet ve acil durumlara etkin müdahale için görev alacak, kamu kurumları, özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve gerçek kişileri kapsar.
Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP); Deprem, sel, heyelan, çığ, yangın, endüstriyel kazalar ve toplu nüfus hareketleri gibi afet ve acil durumlara müdahalede görev alacak hizmet grupları ve koordinasyon birimlerinin rollerini, görev ve sorumluluklarını uzmanlık alanlarına uygun bir biçimde tanımlar. Afet öncesi, afet sırası ve sonrasındaki müdahale planlamasının temel prensiplerini belirler. TAMP, Türkiye’de yaşanabilecek her tür ve ölçekteki afet ve acil durumlara etkin müdahale için görev alacak, kamu kurumları, özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve gerçek kişileri kapsar.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi yangın söndürme yöntemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Soğutarak söndürme
B
Oksijen miktarını arttırma
C
Ara boşluk oluşturma
D
Yanıcı maddeyi ortadan kaldırma
E
Yakarak söndürme
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: Yangın Söndürme Yöntemleri
Yangın söndürmede kullanılan yöntemler: Soğutarak söndürme, Ara boşluk oluşturma, Yanıcı maddeyi ortadan kaldırma, Yakarak söndürme, Havayı Keserek Söndürme gibi yöntemlerdir. Havayı Keserek Söndürme yönteminde; genel olarak örtme, boğma ve oksijen miktarını azaltma prensiplerine dayanmaktadır. Örterek söndürme genellikle akaryakıt yangınlarında, yangının yüzeyini örtü oluşturan sentetik veya protein esaslı köpük kullanarak örtmeye yönelik söndürme yöntemidir. Oksijen miktarını azaltma yöntemi yanma ayağındaki oksijen miktarının %14’ün altına düşürerek söndürmeyi gerçekleştirmeye dönük bir uygulamadır.
Yangın söndürmede kullanılan yöntemler: Soğutarak söndürme, Ara boşluk oluşturma, Yanıcı maddeyi ortadan kaldırma, Yakarak söndürme, Havayı Keserek Söndürme gibi yöntemlerdir. Havayı Keserek Söndürme yönteminde; genel olarak örtme, boğma ve oksijen miktarını azaltma prensiplerine dayanmaktadır. Örterek söndürme genellikle akaryakıt yangınlarında, yangının yüzeyini örtü oluşturan sentetik veya protein esaslı köpük kullanarak örtmeye yönelik söndürme yöntemidir. Oksijen miktarını azaltma yöntemi yanma ayağındaki oksijen miktarının %14’ün altına düşürerek söndürmeyi gerçekleştirmeye dönük bir uygulamadır.
Soru 23
Düşük tehlike sınıfında her 500 m2, orta tehlike ve yüksek tehlike sınıfında her 250 m² yapı inşaat alanı için bir adet olmak üzere, uygun tipte kaç kg’lık kuru kimyevi tozlu veya eşdeğeri gazlı yangın söndürme cihazları bulundurulması gereklidir?
Seçenekler
A
2 kg
B
3 kg
C
4 kg
D
5 kg
E
6 kg
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: Yangın Riskine Göre Yangın Söndürme Cihazları
Düşük tehlike sınıfında her 500 m2 , orta tehlike ve yüksek tehlike sınıfında her 250 m² yapı inşaat alanı için bir adet olmak üzere, uygun tipte 6 kg’lık kuru kimyevi tozlu veya eşdeğeri gazlı yangın söndürme cihazları bulundurulması gerekir.
Düşük tehlike sınıfında her 500 m2 , orta tehlike ve yüksek tehlike sınıfında her 250 m² yapı inşaat alanı için bir adet olmak üzere, uygun tipte 6 kg’lık kuru kimyevi tozlu veya eşdeğeri gazlı yangın söndürme cihazları bulundurulması gerekir.
Soru 24
Aşağıdaki ifadelerden hangisi bina dışı bir ortamda, depremle karşılaşma anında yapılması gereken hareketlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Elektrik telleri ve direklerinden uzak durmak
B
Pencereler, binalardan uzak durmak
C
Köprülerden geçmemek
D
Arabayı terk etmemek
E
Açık alanda durmak
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: Deprem
Deprem sırasında dışarıdaysanız, elektrik telleri ve direkleri, pencereler, binalar ve köprüler gibi üzerinize düşebilecek cisimlerden uzak durmalısınız. Araba içinde iseniz arabayı hemen güvenli bir yere çekin ve bekleyin. Araba güvenli bir yerde değil ise arabayı hemen terk edin. Araba bir köprü altında veya otoparkta iken depreme yakalanırsanız hemen arabadan inerek arabanın yanına yatın. Arabanın içinde kalmayın. Arabanın metal aksamı yüzünden araba ezilse bile yanında yaşam boşlukları oluşabilmektedir
Deprem sırasında dışarıdaysanız, elektrik telleri ve direkleri, pencereler, binalar ve köprüler gibi üzerinize düşebilecek cisimlerden uzak durmalısınız. Araba içinde iseniz arabayı hemen güvenli bir yere çekin ve bekleyin. Araba güvenli bir yerde değil ise arabayı hemen terk edin. Araba bir köprü altında veya otoparkta iken depreme yakalanırsanız hemen arabadan inerek arabanın yanına yatın. Arabanın içinde kalmayın. Arabanın metal aksamı yüzünden araba ezilse bile yanında yaşam boşlukları oluşabilmektedir
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi çığ başladığında veya maruz kalındığında yapılması gereken hareketlerden biri değildir?
Seçenekler
A
O alandan çok hızlı bir şekilde ayrılmaya karar vermek
B
Çığın büyüklüğüne göre sabit bir cisme tutunmak
C
Çığ akışı sırasında ağzı olabildiğince açmak
D
Yüzme hareketi yaparak akan karın üstünde kalmaya çalışmak
E
Akış sırasında oturma pozisyonu almaktır
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: Çığ
Çığ başladığında, çığın büyüklüğüne, hızına, patikanın genişliğine, etrafta bulunan araçlara (araba, kar aracı vb.) ve var olan daha güvenli yerlere (büyük ve sabit kayalar, yamaç aşağı girintiler vb.) bağlı olarak, o alandan çok hızlı bir şekilde ayrılmaya karar vermek gerekir. Sabit bir ağaç (yeterince güvenilir olmasa da çığın büyüklüğüne göre çare olabilir), kaya veya başka bir cisme tutunmaya çalışmak, kırılmış ağaç ve kaya parçalarından uzak kalmaya veya korunmaya çalışmak, yerden de destek alarak yüzme hareketi yaparak akan karın üstünde kalmaya çalışmak, ağzı sıkıca kapatmak, eğer mümkünse kafa karın altında kaldığı anda uzun süre nefesi tutmaya çalışmak, önerilen diğer bir yöntem de akış sırasında oturma pozisyonu almaktır. Bu yöntemde bacaklar ve kollar birbirlerine yapıştırılır ve çığ durmadan kısa süre önce, bacaklar ile yeri sertçe iterek (eğer zemin altta ise veya zemin üzerindeki kar sertleşmeye başlamış ise) kalkmaya çalışmak.
Çığ başladığında, çığın büyüklüğüne, hızına, patikanın genişliğine, etrafta bulunan araçlara (araba, kar aracı vb.) ve var olan daha güvenli yerlere (büyük ve sabit kayalar, yamaç aşağı girintiler vb.) bağlı olarak, o alandan çok hızlı bir şekilde ayrılmaya karar vermek gerekir. Sabit bir ağaç (yeterince güvenilir olmasa da çığın büyüklüğüne göre çare olabilir), kaya veya başka bir cisme tutunmaya çalışmak, kırılmış ağaç ve kaya parçalarından uzak kalmaya veya korunmaya çalışmak, yerden de destek alarak yüzme hareketi yaparak akan karın üstünde kalmaya çalışmak, ağzı sıkıca kapatmak, eğer mümkünse kafa karın altında kaldığı anda uzun süre nefesi tutmaya çalışmak, önerilen diğer bir yöntem de akış sırasında oturma pozisyonu almaktır. Bu yöntemde bacaklar ve kollar birbirlerine yapıştırılır ve çığ durmadan kısa süre önce, bacaklar ile yeri sertçe iterek (eğer zemin altta ise veya zemin üzerindeki kar sertleşmeye başlamış ise) kalkmaya çalışmak.
Soru 26
Vücut ısısı kaç ºC’de olursa, vücudun titremesi durma noktasına gelip, kas hareketlerinde de azalmaya- yapamamaya neden olur?
Seçenekler
A
30 ºC
B
32 ºC
C
34 ºC
D
36 ºC
E
38 ºC
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: Çığ
Herhangi bir nedenle vücut ısısı 35 ºC’nin altına indiğinde donma belirtileri başlar. Hipotermi titreme ile başlar. Bu donmanın ilk evresidir ve ısı 35-32 ºC derece arasındadır. Donmanın en hafif şeklidir. Isı 32 ºC’nin altında indiğinde ikinci evre başlar. Artık titreme durmak üzeredir. Bu durum kas hareketinin de azaldığına işarettir. Bu evrede de hızlı müdahale geri dönüşü sağlayabilir. Üçüncü evrede dokular büyük ölçüde geri dönülmez şekilde hasar görebilir. Donmanın etkili olduğu bölge, diğer canlı bölgelerden rengi siyaha kadar gidebilen bir görünümle kolayca ayırt edilebilir.
Herhangi bir nedenle vücut ısısı 35 ºC’nin altına indiğinde donma belirtileri başlar. Hipotermi titreme ile başlar. Bu donmanın ilk evresidir ve ısı 35-32 ºC derece arasındadır. Donmanın en hafif şeklidir. Isı 32 ºC’nin altında indiğinde ikinci evre başlar. Artık titreme durmak üzeredir. Bu durum kas hareketinin de azaldığına işarettir. Bu evrede de hızlı müdahale geri dönüşü sağlayabilir. Üçüncü evrede dokular büyük ölçüde geri dönülmez şekilde hasar görebilir. Donmanın etkili olduğu bölge, diğer canlı bölgelerden rengi siyaha kadar gidebilen bir görünümle kolayca ayırt edilebilir.
Soru 27
Tehlike ikazları içerisinde; ‘saldırı tehlikesi var, dalgalı siren sesi ’ ile verilen ikaz, aşağıdaki hangi renk ile tanımlanır?
Seçenekler
A
Sarı
B
Kırmızı
C
Siyah
D
Mor
E
Beyaz
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer (KBRN) Tehdit Riskleri
Tehlike İkazları; sarı (saldırı ihtimali, üç dakika sürekli düz siren sesi ile verilir), kırmızı (saldırı tehlikesi var, dalgalı siren sesi ile verilir), siyah (radyoaktif serpinti tehlikesi ile kimyasal savaş maddeleri tehlikesi kesik kesik siren sesiyle verilir), beyaz (tehlike geçti anlamındadır) ikaz olmak üzere sıralanır.
Tehlike İkazları; sarı (saldırı ihtimali, üç dakika sürekli düz siren sesi ile verilir), kırmızı (saldırı tehlikesi var, dalgalı siren sesi ile verilir), siyah (radyoaktif serpinti tehlikesi ile kimyasal savaş maddeleri tehlikesi kesik kesik siren sesiyle verilir), beyaz (tehlike geçti anlamındadır) ikaz olmak üzere sıralanır.
Soru 28
Tarımda kullanılan organofosfat böcek öldürücü ilaçlara benzeyen, toksik etkileri daha çok olan bileşiklerden olan ve inhalasyon ve oral yol maruziyetine bağlı ya da deriden emilim yoluyla temas sonucu ölümler ortaya çıkabilen kimyasal ajanlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mukokutanöz-Yakıcı Ajanlar
B
Solunum Ajanları
C
Sinir Ajanları
D
A sınıfı Ajanları
E
Patojen Ajanları
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: Kimyasal Ajan Tehlikeleri
Sinir Ajanları; tarımda kullanılan organofosfat böcek öldürücü ilaçlara benzeyen toksik etkileri daha çok olan bileşiklerdir. İnhalasyon ve oral yol maruziyetine bağlı ya da deriden emilim yoluyla temas sonucu ölümler ortaya çıkabilir. Tabun, Soman, Sarin, Venom olarak bilinen dört bileşik sinir ajanları olarak tanımlanmaktadır. Bu ajanlar, merkezî sinir sistemini aşırı uyarmaktadır. Maruziyet sonrası dekontaminasyon ve ventilasyon desteği (ağızdan ağıza solunum kullanılmamalı) yanı sıra, antidot tedavisi ve destek tedavisi önemlidir.
Sinir Ajanları; tarımda kullanılan organofosfat böcek öldürücü ilaçlara benzeyen toksik etkileri daha çok olan bileşiklerdir. İnhalasyon ve oral yol maruziyetine bağlı ya da deriden emilim yoluyla temas sonucu ölümler ortaya çıkabilir. Tabun, Soman, Sarin, Venom olarak bilinen dört bileşik sinir ajanları olarak tanımlanmaktadır. Bu ajanlar, merkezî sinir sistemini aşırı uyarmaktadır. Maruziyet sonrası dekontaminasyon ve ventilasyon desteği (ağızdan ağıza solunum kullanılmamalı) yanı sıra, antidot tedavisi ve destek tedavisi önemlidir.
Soru 29
Aşağıdaki ifadelerden hangisi ani nükleer radyasyon maruziyetinde yapılması gerekenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kişileri, hızla bölgeden uzaklaştırmak
B
Radyoaktif maddeden arındırmak
C
Tıbbi yönetimin sağlamak
D
Kamuoyunundan saklamak
E
Şüpheli durumda ALO TAEK 172’ yi aramak
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: Acil Müdahale
Ani nükleer radyasyon maruziyetinde çok sayıda kişi kontamine olur. Bu kişilerin çoğu yaralı değil, sadece kontaminedir. Kontamine kişilerin, hastaneye aynı anda müracaat edip sistemi kilitlemelerine izin verilmemelidir. Acil müdahale olarak yapılması gerekenler ise radyasyona maruz kalan kişilerin; hızla bölgeden uzaklaştırılması, radyoaktif maddeden arındırılması, oluşan paniğin tıbbi yönetiminin sağlanması ve kamuoyunun bilgilendirilmesi şeklinde yapılmasıdır. Radyasyona maruziyette arındırma, yanık tedavisi ve iyot kullanımı önemlidir. Şüpheli durumda ALO TAEK (Türkiye Atom Enerjisi Kurumu) 172 aranmalıdır.
Ani nükleer radyasyon maruziyetinde çok sayıda kişi kontamine olur. Bu kişilerin çoğu yaralı değil, sadece kontaminedir. Kontamine kişilerin, hastaneye aynı anda müracaat edip sistemi kilitlemelerine izin verilmemelidir. Acil müdahale olarak yapılması gerekenler ise radyasyona maruz kalan kişilerin; hızla bölgeden uzaklaştırılması, radyoaktif maddeden arındırılması, oluşan paniğin tıbbi yönetiminin sağlanması ve kamuoyunun bilgilendirilmesi şeklinde yapılmasıdır. Radyasyona maruziyette arındırma, yanık tedavisi ve iyot kullanımı önemlidir. Şüpheli durumda ALO TAEK (Türkiye Atom Enerjisi Kurumu) 172 aranmalıdır.
Soru 30
Tehlikenin azaltılması amacıyla kimyasal ajanların etkilerinin minimize edilmesi ya da ortadan kaldırılması işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Triyaj
B
Hiperkalemi
C
Prognoz
D
Mukokutanöz
E
Dekontaminasyon
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: Kimyasal Tehdite Karşı Hastanede Müdahale ve Bakım
Dekontaminasyon; tehlikenin azaltılması amacıyla kimyasal ajanların etkilerinin minimize edilmesi ya da ortadan kaldırılmasıdır.
Dekontaminasyon; tehlikenin azaltılması amacıyla kimyasal ajanların etkilerinin minimize edilmesi ya da ortadan kaldırılmasıdır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi Yangından sorumlu Acil durum ekiplerinin görevlerinden değildir?
Seçenekler
A
Söndürme
B
Kurtarma
C
Koruma
D
İlk yardım
E
Tahliye
Açıklama:
Yangın durumunda görev alan Acil durum ekiplerinin görevleri;
•Söndürme ekibi; yangına derhâl müdahale ederek
yangının genişlemesine mani olmak ve söndürmek,
• Kurtarma ekibi; yangın
ve diğer acil durumlarda can ve mal kurtarma işlerini yapmak,
• Koruma ekibi; kurtarma
ekibince kurtarılan eşya ve evrakı korumak,
yangın nedeniyle ortaya çıkması muhtemel
panik ve kargaşayı önlemek,
• İlk Yardım ekibi; yangın
sebebiyle yaralanan veya hastalanan kişilere
ilk yardım yapmak.
Tahliye
•Söndürme ekibi; yangına derhâl müdahale ederek
yangının genişlemesine mani olmak ve söndürmek,
• Kurtarma ekibi; yangın
ve diğer acil durumlarda can ve mal kurtarma işlerini yapmak,
• Koruma ekibi; kurtarma
ekibince kurtarılan eşya ve evrakı korumak,
yangın nedeniyle ortaya çıkması muhtemel
panik ve kargaşayı önlemek,
• İlk Yardım ekibi; yangın
sebebiyle yaralanan veya hastalanan kişilere
ilk yardım yapmak.
Tahliye
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi Yangın Sırasında Yapılması Gerekenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Herhangi bir alev görülmesi durumunda yangın tüpüyle müdahale edilmelidir.
B
Binadan çıktıktan sonra tekrar binaya girilmelidir
C
Söndürdükten sonra yeniden tutuşmaması için soğutma yapılmalıdır.
D
Yangın sönmediyse itfaiyeye haber verilmelidir.
E
Binada yangın alarmı varsa hemen butona basılmalıdır
Açıklama:
Yangın Sırasında Yapılması Gerekenler;
Herhangi bir duman ve yanık kokusu hissettiğinizde soğukkanlı davranılmalı ve kontrol edilmelidir. Bir alev görülmesi durumunda yangın tüpüyle müdahale ederek hemen söndürülmelidir. Küçük bir alevin 1-2 dakika içinde büyük bir yangına dönüşebileceğini unutulmamalıdır. Söndürdükten sonra yeniden tutuşmaması için soğutma yapılmalıdır. Eğer sönmediyse itfaiyeye haber verilmelidir. Yangının çıktığı yer, açık adresi ve bina tipi mutlaka belirtilmelidir. Binada yangın alarmı varsa hemen butona basılmalıdır. Eğer olay mahalline yakınsanız elektrik ve doğal gaz şalterleri derhâl indirilmelidir. Asla asansöre binilmemelidir. Yangınlarda ölümlerin çoğu alevlerden değil duman nedeniyle gerçekleşir. Yoğun bir duman birikimi olmaya başladığında bulunduğunuz yer terk edilmelidir. Eğer yangın her tarafı sarmış ve size kaçacak yer bırakmamışsa battaniye ve benzeri malzemeleri ıslatarak bir odaya girip ve kapı kenarlarını iyice kapatılmalı.
Binadan çıktıktan sonra tekrar binaya girilmemelidir.
Herhangi bir duman ve yanık kokusu hissettiğinizde soğukkanlı davranılmalı ve kontrol edilmelidir. Bir alev görülmesi durumunda yangın tüpüyle müdahale ederek hemen söndürülmelidir. Küçük bir alevin 1-2 dakika içinde büyük bir yangına dönüşebileceğini unutulmamalıdır. Söndürdükten sonra yeniden tutuşmaması için soğutma yapılmalıdır. Eğer sönmediyse itfaiyeye haber verilmelidir. Yangının çıktığı yer, açık adresi ve bina tipi mutlaka belirtilmelidir. Binada yangın alarmı varsa hemen butona basılmalıdır. Eğer olay mahalline yakınsanız elektrik ve doğal gaz şalterleri derhâl indirilmelidir. Asla asansöre binilmemelidir. Yangınlarda ölümlerin çoğu alevlerden değil duman nedeniyle gerçekleşir. Yoğun bir duman birikimi olmaya başladığında bulunduğunuz yer terk edilmelidir. Eğer yangın her tarafı sarmış ve size kaçacak yer bırakmamışsa battaniye ve benzeri malzemeleri ıslatarak bir odaya girip ve kapı kenarlarını iyice kapatılmalı.
Binadan çıktıktan sonra tekrar binaya girilmemelidir.
Soru 33
Sanayi bölgelerinde normal çalışma durumlarından kaynaklı olarak arıza, bakım ve kaza
hâllerinde patlayıcı ortamlar ile karşı karşıya kalınmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu tip patlama şeklinde oluşan kazalara örnektir?
hâllerinde patlayıcı ortamlar ile karşı karşıya kalınmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu tip patlama şeklinde oluşan kazalara örnektir?
Seçenekler
A
1999'da İzmit- Gölcük Depremi
B
I. Dünya Savaşı'nda Almanlar tarafından Fransızlara karşı klor gazı saldırısı
C
2014’te Manisa’nın Soma ilçesinde maden trafosunun patlaması
D
1986'da Çernobil’deki nükleer santral kazası
E
1945'de Hiroşima'ya nükleer saldırı
Açıklama:
Birçok sanayi bölgesinde normal çalışma durumlarından kaynaklı olarak arıza, bakım ve kaza
hâllerinde patlayıcı ortamlar ile karşı karşıya kalınmaktadır. Bu ortamların oluşmasına yönelik gerekli
tedbirler alınmadığından her yıl birçok endüstriyel
tesiste patlamalar meydana gelmekte ve sonucunda ciddi yaralanmalar, ölümler ve maddi hasarlar
oluşmaktadır. 14 Mayıs 2014’te Manisa’nın Soma
ilçesinde trafonun patlaması sonucunda 201 işçi
hayatını kaybetmiştir
2014’te Manisa’nın Soma ilçesinde maden trafosunun patlaması
hâllerinde patlayıcı ortamlar ile karşı karşıya kalınmaktadır. Bu ortamların oluşmasına yönelik gerekli
tedbirler alınmadığından her yıl birçok endüstriyel
tesiste patlamalar meydana gelmekte ve sonucunda ciddi yaralanmalar, ölümler ve maddi hasarlar
oluşmaktadır. 14 Mayıs 2014’te Manisa’nın Soma
ilçesinde trafonun patlaması sonucunda 201 işçi
hayatını kaybetmiştir
2014’te Manisa’nın Soma ilçesinde maden trafosunun patlaması
Soru 34
Depremlerde enkaz altında kalınması durumunda aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?
Seçenekler
A
Bulunulan durumun farkında olarak nefes alışverişi kontrol edilmelidir.
B
Ağza bir bez parçası kapatarak dumandan ve tozdan korunulmalıdır.
C
Çıkışa doğru ilerlerken olabildiğince çömelinmelidir.
D
Battaniye ve benzeri malzemeleri ıslatarak bulunulan odanın kapı kenarları iyice kapatılmalıdır.
E
Binada senede en az bir kez tahliye tatbikatı yapılmalıdır.
Açıklama:
Depremlerde enkaz altında kalanlar nasıl davranmalıdır? Öncelikle panik yapılmamalıdır. Bulunduğunuz durumun farkında olun ve nefes alışverişinizi kontrol edin. Rastgele bağırmayın, enkaz hâline gelmiş binalarda rastgele bağırıldığında toz
ve duman solunum yolunu kapatırlar. Uzun süreli
bağırmalar enerji kaybına ve ses kısılmasına sebep
olur. Rastgele hareket etmeyin, güvenli bir çıkış görüyorsanız ve yaralı değilseniz hareket edin, dışarı
çıkamıyorsanız olduğunuz yerde kalın, sakin ve sabırlı olun, paniğe kapılmayın. Aktif dinlenme ve
aktif uyku durumuna geçin, nefes alıp-verirken bir ritim tutturun, paniği kontrol etmek için kendinize telkinler verin. Yaşam umudunuzu koruyacak
hayaller kurun. Zihninizde olumsuz düşünceler yaratmayın, sevdiğiniz imgeleri zihninizde canlandırın ilerleyen saatlerde beton bloklara vurarak dışarıya ses vermek için bir araç bulun.
Bulunulan durumun farkında olarak ve nefes alışverişi kontrol edilmelidir.
ve duman solunum yolunu kapatırlar. Uzun süreli
bağırmalar enerji kaybına ve ses kısılmasına sebep
olur. Rastgele hareket etmeyin, güvenli bir çıkış görüyorsanız ve yaralı değilseniz hareket edin, dışarı
çıkamıyorsanız olduğunuz yerde kalın, sakin ve sabırlı olun, paniğe kapılmayın. Aktif dinlenme ve
aktif uyku durumuna geçin, nefes alıp-verirken bir ritim tutturun, paniği kontrol etmek için kendinize telkinler verin. Yaşam umudunuzu koruyacak
hayaller kurun. Zihninizde olumsuz düşünceler yaratmayın, sevdiğiniz imgeleri zihninizde canlandırın ilerleyen saatlerde beton bloklara vurarak dışarıya ses vermek için bir araç bulun.
Bulunulan durumun farkında olarak ve nefes alışverişi kontrol edilmelidir.
Soru 35
Kar tabakası veya tabakalarının iç ve dış kuvvetler etkisi ile yamaç eğimi yönünde gösterdiği akma hareketi, hangi doğa olayının tanımıdır?
Seçenekler
A
Sel
B
Deprem
C
Tsunami
D
Çığ
E
Yıldırım
Açıklama:
Çığ, kar tabakası veya tabakalarının iç ve dış
kuvvetler etkisi ile yamaç eğimi yönünde gösterdiği akma hareketidir
kuvvetler etkisi ile yamaç eğimi yönünde gösterdiği akma hareketidir
Soru 36
Vücudun tümünün veya bir kısmının aşırı soğuğa maruz kalması sonucunda görülen donma olayında, aşağıdaki semptomlardan hangisi görülmez?
Seçenekler
A
Soğuk kan dolaşımını engeller, pıhtılaşma meydana gelir.
B
Donan kişiye dokunmakta tereddüt edilmemelidir.
C
Vücut ısısı düştüğü için hipotermi gözlenmeye başlar.
D
Vücut ısısı 35 ºC’nin altına iner.
E
Deride solukluk gözlenir
Açıklama:
Donma, vücudun tümünün veya bir kısmının aşırı soğuğa maruz kalması olayıdır.
Soğuk dolaşımı engeller, pıhtılaşma meydana gelir. Bu dokuda hasar oluşmasına sebep
olup donma meydana gelir. Vücut ısısı düştüğü için hipotermi gözlenmeye başlar. Hipotermi için mutlaka çok soğuk bir havanın
olmasına da gerek yoktur. Herhangi bir nedenle vücut ısısı 35 ºC’nin altına indiğinde
donma belirtileri başlar. Hipotermi titreme
ile başlar. Bu donmanın ilk evresidir ve ısı
35-32 ºC derece arasındadır. Donmanın en
hafif şeklidir. Fark edildiğinde yapılacak erken bir müdahale geri dönüşü hızlandırır ve
hasta hızla iyileşebilir. Bu tür donmalarda
deride solukluk gözlenir. Kazazede uyuşuk
ve hâlsizdir. Deride kızarıklık gözlenir ve
donan kısımlarda iğne batmış hissi ortaya
çıkar. Bu durum dokuların henüz tahrip
olmadığının da işaretidir. Çabuk fark etme
neticesinde uygulanacak müdahale ile donma kolaylıkla önlenebilir
Donan kişiye dokunmakta tereddüt edilmemelidir.
Soğuk dolaşımı engeller, pıhtılaşma meydana gelir. Bu dokuda hasar oluşmasına sebep
olup donma meydana gelir. Vücut ısısı düştüğü için hipotermi gözlenmeye başlar. Hipotermi için mutlaka çok soğuk bir havanın
olmasına da gerek yoktur. Herhangi bir nedenle vücut ısısı 35 ºC’nin altına indiğinde
donma belirtileri başlar. Hipotermi titreme
ile başlar. Bu donmanın ilk evresidir ve ısı
35-32 ºC derece arasındadır. Donmanın en
hafif şeklidir. Fark edildiğinde yapılacak erken bir müdahale geri dönüşü hızlandırır ve
hasta hızla iyileşebilir. Bu tür donmalarda
deride solukluk gözlenir. Kazazede uyuşuk
ve hâlsizdir. Deride kızarıklık gözlenir ve
donan kısımlarda iğne batmış hissi ortaya
çıkar. Bu durum dokuların henüz tahrip
olmadığının da işaretidir. Çabuk fark etme
neticesinde uygulanacak müdahale ile donma kolaylıkla önlenebilir
Donan kişiye dokunmakta tereddüt edilmemelidir.
Soru 37
Son yüzyılda en sık kullanılan kimyasal savaş ajanı olarak, en son İran-Irak savaşında da kullanılan hardal gazı canlılarda hangi semptomlara neden olur?
Seçenekler
A
Deriden emilim yoluyla ölümler olabilir.
B
Terminal bronşiol ve alveollerin membranlarında yapısal bütünlük bozulur.
C
Pulmoner ödem tablosu gelişebilir.
D
Merkezî sinir sistemi aşırı uyarılır.
E
Ciddi ağrı ve güçsüzlükle birlikte deri, göz ve nazal mukoza yaralanmalarına neden olur.
Açıklama:
Mukokutanöz-Yakıcı Ajanlar; Vezikan terimi
genel olarak deri, gözler ve solunum yollarında
su toplanmasına neden olan kimyasal ajanlar için
kullanılmaktadır. Mustard, en son Irak-İran çatışmasında ve son yüzyılda en sık kullanılan kimyasal
savaş ajanıdır. Mustard (hardal) gazı, ciddi ağrı ve
güçsüzlükle birlikte deri, göz ve nazal mukoza yaralanmalarına neden olur
Ciddi ağrı ve güçsüzlükle birlikte deri, göz ve nazal mukoza yaralanmalarına neden olur.
genel olarak deri, gözler ve solunum yollarında
su toplanmasına neden olan kimyasal ajanlar için
kullanılmaktadır. Mustard, en son Irak-İran çatışmasında ve son yüzyılda en sık kullanılan kimyasal
savaş ajanıdır. Mustard (hardal) gazı, ciddi ağrı ve
güçsüzlükle birlikte deri, göz ve nazal mukoza yaralanmalarına neden olur
Ciddi ağrı ve güçsüzlükle birlikte deri, göz ve nazal mukoza yaralanmalarına neden olur.
Soru 38
UMKE, sağlık kurumlarında afet durumlarında acil müdahale yapmak ile görevli hangi birimin kısaltmasıdır?
Seçenekler
A
Afet ve Acil Durum Ekibi
B
Arama Kurtarma Ekibi
C
Ulusal Medikal Kurtarma Ekibi
D
Biyolojik ajan kontrol ekibi
E
Çevre ve Sosyal Hizmetler Ekibi
Açıklama:
UMKE (Ulusal Medikal Kurtarma Ekibi) temel
eğitimi sertifikasyon programıdır. Sağlık Bakanlığı
ve bağlı kuruluşlarında görev yapan personelden
istekli olanlar arasından seçilen kişilerin bu eğitim
programının yazılı ve uygulamalı sınavlarında başarılı olmaları halinde “UMKE Personeli” olabilmektedir.
eğitimi sertifikasyon programıdır. Sağlık Bakanlığı
ve bağlı kuruluşlarında görev yapan personelden
istekli olanlar arasından seçilen kişilerin bu eğitim
programının yazılı ve uygulamalı sınavlarında başarılı olmaları halinde “UMKE Personeli” olabilmektedir.
Soru 39
Bir acil durum veya afet hâlinde yapılması planlanmış olan müdahale sürecinde yer alan eylemlerin uygunluğunu, yeterliğini ve güncelliğini mümkün olduğunca gerçeğe yakın koşullar altında ve bir senaryoya bağlı kalarak denemek amacıyla yapılan uygulama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Triyaj
B
Tahliye
C
Uygulama
D
Tatbikat
E
Prognoz
Açıklama:
Tatbikat: Bir acil durum veya afet hâlinde yapılması planlanmış olan müdahale sürecinde
yer alan eylemlerin uygunluğunu, yeterliğini ve
güncelliğini mümkün olduğunca gerçeğe yakın
koşullar altında ve bir senaryoya bağlı kalarak
denemek amacıyla yapılan uygulamaya verilen
genel isimdir.
yer alan eylemlerin uygunluğunu, yeterliğini ve
güncelliğini mümkün olduğunca gerçeğe yakın
koşullar altında ve bir senaryoya bağlı kalarak
denemek amacıyla yapılan uygulamaya verilen
genel isimdir.
Soru 40
I. Kardiyopulmoner resüsitasyon
II. Bilinçsiz Hastaya Yardım
III. Triyaj
IV. Afet Yönetimi
Acil ve afet tıbbı konusunda verilecek eğitimler temel olarak yukarıdaki başlıklardan hangilerini kapsamalıdır?
II. Bilinçsiz Hastaya Yardım
III. Triyaj
IV. Afet Yönetimi
Acil ve afet tıbbı konusunda verilecek eğitimler temel olarak yukarıdaki başlıklardan hangilerini kapsamalıdır?
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
I-IV
C
I-II-III
D
II-IV
E
II- III- IV
Açıklama:
Acil ve afet tıbbı konusunda verilecek eğitimler temel olarak aşağıdaki başlıkları kapsamalıdır:
I. Kardiyopulmoner resüsitasyon
II. Bilinçsiz Hastaya Yardım
III. Triyaj
IV. Afet Yönetimi
V. Travmatize Hastalara Yardım
VI. Hastane Dışında Kurtarma Çalışmaları
VII. Kurtarma Teknikleri ve Kurtarma Operasyonlarının Yürütülmes,
IIX. Etik, Deontolojik ve Psikolojik Problemler
IX. İletişim ve Kitle İletişimi
I-II-III-IV
I. Kardiyopulmoner resüsitasyon
II. Bilinçsiz Hastaya Yardım
III. Triyaj
IV. Afet Yönetimi
V. Travmatize Hastalara Yardım
VI. Hastane Dışında Kurtarma Çalışmaları
VII. Kurtarma Teknikleri ve Kurtarma Operasyonlarının Yürütülmes,
IIX. Etik, Deontolojik ve Psikolojik Problemler
IX. İletişim ve Kitle İletişimi
I-II-III-IV
Ünite 6
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi atmosfer kökenli (hidrometeorolojik) bir doğal afet değildir?
Seçenekler
A
Sis
B
Kasırga
C
Hortum
D
Tsunami
E
Kuraklık
Açıklama:
Kasırga, hortum, fırtına, sis, don olayı, yıldırım, sel, taşkın, kuraklık ve yangınlar atmosfer kökenli (hidrometeorolojik) doğal afetlerdir. Oysa tsunami yer kökenli (jeofiziksel) bir doğal afettir.
Soru 2
Olağan dışı durumlarda yaralıya hava yolu oksijen desteği sağlamak amacıyla solunum işlevinin yapay olarak mekanik bir cihaz yardımı ile sağlanması işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Biyopsi
B
Laringoskopi
C
Endoskopi
D
Entübasyon
E
Ventilasyon
Açıklama:
Solunum işlevinin yapay olarak mekanik ventilatör adı verilen bir cihaz ile sağlanması işlemine “Ventilasyon” adı verilir. Bu işlem ile normal akciğer solunum mekaniği taklit edilir.
Soru 3
Savaş koşullarında ateş altında gerçekleştirilen olağan dışı durumlarda kanama kontrolünü sağlamak üzere yapılan turnike işlemi ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
I. Doğru ve etkin uygulandığında ekstremite yaralanmalarında kanamayı durduracaktır.
II. Savaş koşullarında otuz dakika ile bir saat arasında uygulanan turnike işlemi ağrı ve ajitasyonada sebep olur.
III. Turnike uygulamasında yapılacak olan bir yanlış kanamanın artmasına sebep olabilecektir.
IV. Ekstremite proksimallerinde turnike uygulaması mümkün olmayan alanlarda gerçekleşen kanamalarda direkt bası ve mümkün ise gaz bandaj ya da basınçlı bandaj uygulaması yarar sağlayacaktır.
I. Doğru ve etkin uygulandığında ekstremite yaralanmalarında kanamayı durduracaktır.
II. Savaş koşullarında otuz dakika ile bir saat arasında uygulanan turnike işlemi ağrı ve ajitasyonada sebep olur.
III. Turnike uygulamasında yapılacak olan bir yanlış kanamanın artmasına sebep olabilecektir.
IV. Ekstremite proksimallerinde turnike uygulaması mümkün olmayan alanlarda gerçekleşen kanamalarda direkt bası ve mümkün ise gaz bandaj ya da basınçlı bandaj uygulaması yarar sağlayacaktır.
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
I-II-III
C
I-II-IV
D
I-III-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
Turnikeler sadece ekstremitelerde yararlı olabilirler. Doğru ve etkin uygulandığında ekstremite yaralanmalarında dolaşımı durduracaktır. Kanamayı engelleyecektir. Bununla birlikte ekstremitede iskemiye neden olacaktır. Otuz dakika ile bir saat arasında ağrı ve ajitasyonada sebep olacaktır. Olabildiğince kısa sürede turnike çıkartılarak, baskılı basınçlı bandaj uygulanmalıdır. Diğer yandan yanlış uygulanan turnike kanamanın artmasına sebep olabilecektir.
Savaş koşullarında ateş altında gerçekleştirilen olağan dışı durumlarda kanama kontrolünü sağlamak üzere yapılan turnike işlemi ile ilgili olarak aşağıdaki ifadeler doğrudur.
I. Doğru ve etkin uygulandığında ekstremite yaralanmalarında kanamayı durduracaktır.
II. Savaş koşullarında otuz dakika ile bir saat arasında uygulanan turnike işlemi ağrı ve ajitasyonada sebep olur.
III. Turnike uygulamasında yapılacak olan bir yanlış kanamanın artmasına sebep olabilecektir.
IV. Ekstremite proksimallerinde turnike uygulaması mümkün olmayan alanlarda gerçekleşen kanamalarda direkt bası ve mümkün ise gaz bandaj ya da basınçlı bandaj uygulaması yarar sağlayacaktır.
Savaş koşullarında ateş altında gerçekleştirilen olağan dışı durumlarda kanama kontrolünü sağlamak üzere yapılan turnike işlemi ile ilgili olarak aşağıdaki ifadeler doğrudur.
I. Doğru ve etkin uygulandığında ekstremite yaralanmalarında kanamayı durduracaktır.
II. Savaş koşullarında otuz dakika ile bir saat arasında uygulanan turnike işlemi ağrı ve ajitasyonada sebep olur.
III. Turnike uygulamasında yapılacak olan bir yanlış kanamanın artmasına sebep olabilecektir.
IV. Ekstremite proksimallerinde turnike uygulaması mümkün olmayan alanlarda gerçekleşen kanamalarda direkt bası ve mümkün ise gaz bandaj ya da basınçlı bandaj uygulaması yarar sağlayacaktır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi topikal bir hemostatik ajandır?
Seçenekler
A
Chitosan
B
Taze donmuş plazma
C
Trombosit süspansiyonu
D
Antifibrinolitikler
E
Rekombinant faktör VIIa
Açıklama:
Zeolite mineral ve chitosan etkin maddeli ajanlar topikal hemostatik ajanlardır. Sistemik hemostatik ajanlar ise taze donmuş plazma, trombosit süspansiyonu, taze kan, antifibrinolitikler ve henüz Faz III aşamasında olup komplikasyonları tanımlanmamış olan rekombinant faktör VIIa’yı içerir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi olağan dışı durumlarda analjezi oluşturmak için kullanılabilen bir ilaçtır?
Seçenekler
A
Tramadol
B
Trimipramin
C
Tianeptin
D
Psödoefedrin
E
Süksinilkolin
Açıklama:
Olağan dışı durumlarda analjezi oluşturmak için bugüne kadar uluslararası kabul edilmiş düşünce ağrı kontrolünün morfin ile sağlanması yönündeydi. Gerçekten de morfin kullanımı nispeten güvenlidir. Ancak birçok yan etkisi olabilir. Olağan dışı durumlarda lolipop ya da küçük plaka tarzında üretilmiş fentanil ile metoksifluran, ketamin, tramadol ilaç etkin maddeleri ve diğer medikal ajanlar ile gerçekleştirilen inhalasyon uygulaması güncel kullanımdadır.
Soru 6
Olağan dışı durumlarda özellikle açık yaraların mikroorganizmalar ile kontamine olması sonucunda oluşması olası enfeksiyonlara karşı kullanılması gereken ilaç grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Steroidler
B
Antibiyotikler
C
Analjezikler
D
Melanokortin peptidler
E
Hemostatik Ajanlar
Açıklama:
Cerrahi müdahaleden önce antibiyotik uygulaması mümkün olduğu kadar erken olmalıdır. Ancak hastane öncesi alanda antibiyotik uygulaması zor bir işlemdir. Cephe şartlarında ise uzamış tahliye koşulları göz önünde tutulduğunda olguların gecikmesi söz konusudur. Bu nedenle açık yaralanmalar kontamine olabilecektir. Clostridium, Salmonella ya da gram negatif basiller potansiyel tehdit oluşturan önemli ajan patojenler arasındadır. Bunlar basit penisilinler ile tedavi edilemeyecek mikroorganizmalardır. NATO antibiyotiklerin ne zaman, nasıl ve kim tarafından kullanılması gerektiğine dair bir kılavuz hazırlamaktadır. Bu nedenle antibiyotik kullanımı için cephede sıhhi personelin belirlenmesi ve görevlendirmesi gerekmektedir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi olağan dışı durumlarda acil servislerde en sık aksayan noktalardan biri değildir?
Seçenekler
A
İletişim sisteminin çökmesi
B
Kullanılacak malzemelerin yetersizliği
C
Hastane personelinin zamanında ve yeterince bilgilendirilmemesi
D
Kriz merkezini ve afeti yönetecek kişinin önceden belirlenmemesi
E
Hasta, yaralı ve ölülerin kimlik tespitleri ile zaman kaybedilmesi
Açıklama:
Olağan dışı durumlarda acil servislerde acil servislerde en sık aksayan noktalar :
Hasta, yaralı ve ölülerin kimlik tespitleri ile zaman kaybedilmesi
- Hastane personelinin zamanında ve yeterince bilgilendirilmemesi
- Kriz merkezini ve afeti yönetecek kişinin önceden belirlenmemesi
- Hasta, yaralı ve ölülerin kimlik tespitlerinin yeterince yapılmaması
- Kullanılacak malzemelerin yetersizliği
- İletişim sisteminin çökmesi
- Halkla ilişkiler departmanının, basın ve hasta yakınlarını yeterince haberdar edememesi olarak sıralanabilir.
Hasta, yaralı ve ölülerin kimlik tespitleri ile zaman kaybedilmesi
Soru 8
Triyajdaki bir hastanın sistolik kan basıncı 120 mm Hg ve kapiller geri dolumu da normal ise; CRAMS skorlamasına göre bu hastanın dolaşım skoru kaçtır?
Seçenekler
A
0
B
1
C
2
D
3
E
4
Açıklama:
Triyajdaki bir hastanın kapiller geri dolumu normalse veya sistolik kan basıncı 100 mm Hg üzerinde ise dolaşım skoru 2’dir.
Soru 9
Triyajdaki bir hastanın batın ve göğsünde hassasiyet vardır. Sadece ağrılı uyarana yanıt veren hastanın konuşmaları karışık ve saçmadır. Dolaşım skoru 1 ve solunum skoru da 1 olarak tespit edilen hastanın durumu hakkında ne söylenebilir?
Seçenekler
A
CRAMS skoru 2’dir durumu hafiftir.
B
CRAMS skoru 2’dir durumu ciddidir.
C
CRAMS skoru 4’dür durumu ciddidir.
D
CRAMS skoru 5’dir durumu hafiftir.
E
CRAMS skoru 5’dir durumu ciddidir.
Açıklama:
Hasta dolaşım, solunum, batın, motor ve konuşma değerlendirmelerinin her birinden 1 skora sahiptir. Dolayısıyla CRAMS skoru 5’dir. Bu skorlamada 6 veya daha düşük skorlu yaralılar ciddi olarak kabul edilir. Bu nedenle doğru yanıt E seçeneğidir.
CRAMS skoru 5’dir durumu ciddidir.
CRAMS skoru 5’dir durumu ciddidir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi triyajda “Üçüncü Sınıf / Yeşil Kart” kategorisinde yer alır?
Seçenekler
A
Basit kırığı olan yaralılar
B
Tam vücut yanığı olan yaralılar
C
Komplikasyonsuz kafa travması olan yaralılar
D
Açık göğüs ve abdominal yaralanması olan yaralılar
E
Orta derecede kan kaybı olan yaralılar
Açıklama:
Üçüncü Sınıf / Yeşil Kart kategorisi düşük öncelikli yaralanmaları kapsar. “Yürüyen Yaralı” olarak da söz edilebilir. Basit kırıklar, burkulma, kesi, yumuşak doku travması, diğer önemsiz yaralanmalar, minör laserasyonlar, birinci ve ikinci derece yanıklar bu grupta ele alınır.
Basit kırığı olan yaralılar
Basit kırığı olan yaralılar
Soru 11
Size aşağıda verilen teknolojik afetlerden hangisi "istemsiz teknolojik afet" olarak nitelendirilmektedir?
Seçenekler
A
1995 Tokyo metrosu sarin gazı saldırısı
B
1995 Oklahoma bombalaması
C
1996 Atlanta Olimpiyatı bombalı saldırı
D
11 Eylül 2011 Amerika Birleşik Devletleri’ndeki iki farklı hedefe intihar saldırısı.
E
26 Nisan 1986 Çernobil olayı
Açıklama:
Her türlü insan eylemleri sırasında ya da sonucunda yıkım ve kırımlar, bilerek ve isteyerek ya da kaza ve ihmal ile oluşanları
İstemliler, Nükleer savaş, konvansiyonel savaş, kitlesel nüfus hareketleri, sabotajlar (1995 Tokyo metrosu sarin gazı saldırı, 1995 Oklahoma bombalama, 1996 Atlanta Olimpiyatı bombalı saldırı, 11 Eylül 2011 Amerika Birleşik Devletleri’ndeki iki farklı hedefe intihar saldırısı).
İstemsizler, Nükleer kaza (26 Nisan 1986 Çernobil), toksik emisyon, baraj çökmesi, maden ve büyük iş kazaları, ulaşım kazaları.
26 Nisan 1986 Çernobil olayı
İstemliler, Nükleer savaş, konvansiyonel savaş, kitlesel nüfus hareketleri, sabotajlar (1995 Tokyo metrosu sarin gazı saldırı, 1995 Oklahoma bombalama, 1996 Atlanta Olimpiyatı bombalı saldırı, 11 Eylül 2011 Amerika Birleşik Devletleri’ndeki iki farklı hedefe intihar saldırısı).
İstemsizler, Nükleer kaza (26 Nisan 1986 Çernobil), toksik emisyon, baraj çökmesi, maden ve büyük iş kazaları, ulaşım kazaları.
26 Nisan 1986 Çernobil olayı
Soru 12
Olağan dışı olaylar ile ilgili olarak aşağıda verilen yargılardan hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Herhangi bir neden ile ekolojik denge bozulur.
B
Olağan dışılık, büyük can ve mal kayıplarına neden olur.
C
Sonuçlar, yerel toplumun yanıt verme ve uyum kapasitesini aşar.
D
Olağan yaşam değişmez.
E
Dış yardıma gereksinim duyulur.
Açıklama:
Olağan dışı olaylar meydana gelirken;
• Herhangi bir neden ile ekolojik denge bozulur.
• Bu bozukluk olağan yaşamı ortadan kaldırır.
• Bu olağan dışılık, büyük can ve mal kayıplarına neden olur.
• Sonuçlar, yerel toplumun yanıt verme ve uyum kapasitesini aşar.
• Dış yardıma gereksinim duyulur.
• Herhangi bir neden ile ekolojik denge bozulur.
• Bu bozukluk olağan yaşamı ortadan kaldırır.
• Bu olağan dışılık, büyük can ve mal kayıplarına neden olur.
• Sonuçlar, yerel toplumun yanıt verme ve uyum kapasitesini aşar.
• Dış yardıma gereksinim duyulur.
Soru 13
Triyaj kodlamasında, kazazedelerin aciliyet durumuna göre en az aciliyet gösteren kodlamadan en acil olan kodlamaya doğru olan renk sırası aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Siyah-Yeşil-Sarı-Kırmızı
B
Kırmızı-Sarı-Yeşil-Siyah
C
Kırmızı-Yeşil-Sarı-Siyah
D
Siyah-Kırmızı-Sarı-Yeşil
E
Sarı-Yeşil-Kırmızı-Siyah
Açıklama:
Siyah-Yeşil-Sarı-Kırmızı
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri Sessiz Dönem evresinin aşamaları arasında yer alır?
I. Örgütlenme
II. Planlama
III. Alarm sistemi kurma
IV. Yasal düzenleme
I. Örgütlenme
II. Planlama
III. Alarm sistemi kurma
IV. Yasal düzenleme
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, II ve IV
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Sessiz Dönem
Sessiz Dönem’de; örgütlenme, planlama, alarm sistemi kurma, yasal düzenleme, toplumun eğitimi, alt yapının güçlü hâle getirilmesi süreçleri yönetilir.
Sessiz Dönem’de; örgütlenme, planlama, alarm sistemi kurma, yasal düzenleme, toplumun eğitimi, alt yapının güçlü hâle getirilmesi süreçleri yönetilir.
Soru 15
Tıbbi olanakların etkilenmediği olaylarda, triyaj sırasında CRAMS skorlaması kullanılabilir. Bu skorlamaya göre hangi skorlu yararlılar ciddi olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
6 veya daha düşük
B
5 veya daha düşük
C
4 veya daha düşük
D
3 veya daha düşük
E
2 veya daha düşük
Açıklama:
Tıbbi olanakların etkilenmediği olaylarda, triyaj sırasında CRAMS skorlaması kullanılabilir (Şekil 6.5). Bu skorlamada; dolaşım, solunum, batın, motor ve konuşma değerlendirilir. 6 veya daha düşük skorlu yaralılar ciddi olarak kabul edilir.
Soru 16
Birçok ülkede birincil bakının uygulamasınıdaki ilk basamak aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hava yolu açıklığının sağlanması
B
Solunumun devam ettirilmesi
C
Katastrofik (çok kötü durdurulamayan) aktif kanamaların kontrolü
D
Nörolojik yapabilirliğin sağlanması
E
Genel görünümün düzeltilmesi
Açıklama:
Birincil Bakı
Yaralının tıbbi olarak ilk değerlendirilmesi esnasında uygulanan birincil bakı esaslarının sıralanmasında son dönemlerde kabul edilen küçük değişiklikler mevcuttur. İleri travma yaşam desteği (Advances Trauma Life Support®, American Coollege of Surgery, USA) algoritmalarında yer verildiği şekliyle birincil bakı esasları; ABCDE sıralamasıyla yani Airway (hava yolu açıklığı), Breathing (solu- num), Circulation (dolaşım), Disability (nörolojik yapabilirlik) ve Exposure (görünüm) şeklinde uygulanmalıdır. Ancak bu sıralamanın olağan dışı saha koşullarında pratik uygulanabilirliğinde önemli zorluklar vardır. Gerçekçiliği de hemen hemen yoktur. Bu nedenle birçok ülke birincil bakının bu uygulamasını koşullara bağlı olarak değiştirmiştir. Uygulama; C katastrofik (çok kötü durdurulamayan) aktif kanamaların kontrolü, A hava yolu açıklığının sağlanması, B solunumun devam ettirilmesi, C kan dolaşımının sürdürülmesi, D nörolojik yapabilirliğin sağlanması ve E genel görünümün düzeltilmesi şeklinde kısaca C-ABCDE olarak önerilmektedir (Spahn vd., 2007).
Yaralının tıbbi olarak ilk değerlendirilmesi esnasında uygulanan birincil bakı esaslarının sıralanmasında son dönemlerde kabul edilen küçük değişiklikler mevcuttur. İleri travma yaşam desteği (Advances Trauma Life Support®, American Coollege of Surgery, USA) algoritmalarında yer verildiği şekliyle birincil bakı esasları; ABCDE sıralamasıyla yani Airway (hava yolu açıklığı), Breathing (solu- num), Circulation (dolaşım), Disability (nörolojik yapabilirlik) ve Exposure (görünüm) şeklinde uygulanmalıdır. Ancak bu sıralamanın olağan dışı saha koşullarında pratik uygulanabilirliğinde önemli zorluklar vardır. Gerçekçiliği de hemen hemen yoktur. Bu nedenle birçok ülke birincil bakının bu uygulamasını koşullara bağlı olarak değiştirmiştir. Uygulama; C katastrofik (çok kötü durdurulamayan) aktif kanamaların kontrolü, A hava yolu açıklığının sağlanması, B solunumun devam ettirilmesi, C kan dolaşımının sürdürülmesi, D nörolojik yapabilirliğin sağlanması ve E genel görünümün düzeltilmesi şeklinde kısaca C-ABCDE olarak önerilmektedir (Spahn vd., 2007).
Soru 17
- Hava yolu açıklığı
- Dolaşım
- Solunum
- Nörolojik yapabilirlik
- Görünüm
Seçenekler
A
I-II-III-IV-V
B
I-III-II-IV-V
C
I-IV-II-III-V
D
I-V-IV-II-III
E
II-I-III-IV-V
Açıklama:
Advances Trauma Life Support®, American Coollege of Surgery, USA algoritmalarında yer verildiği şekliyle birincil bakı esasları; ABCDE sıralamasıyla yani Airway (hava yolu açıklığı), Breathing (solunum), Circulation (dolaşım), Disability (nörolojik yapabilirlik) ve Exposure (görünüm) şeklinde uygulanmalıdır.
I-III-II-IV-V
I-III-II-IV-V
Soru 18
Aşağıda verilenlerden hangisi "Topikal Hemostatik Ajan" olarak değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
Taze donmuş plazma
B
Chitosan etkin maddeli ajanlar
C
Trombosit süspansiyonu
D
Taze kan
E
Rekombinant faktör VIIa
Açıklama:
Bu ajanların çoğu farklı birçok ülke silahlı kuvvetleri tarafından kullanılmış ya da kullanılmaktadır. Deneyimler farklı farklıdır. Zeolite mineral ve chitosan etkin maddeli ajanlar çeşitli müstahzar formlarda sunulmuştur.
Soru 19
Size aşağıda verilenler acil serviste hasta bakımı ile ilgili olarak verilen yargılardan hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kimlik tespiti, kayıt, dosyalama yapılmalıdır.
B
Hastanın nereye gittiği, yapılan girişimler, sigorta vb. kayıt altına alınmalıdır.
C
Triyaj olay yerinde yapıldığından dolayı, acil servis girişinde tekrar yapılmasına gerek yoktur.
D
Çok acil olmayan bazı yaralanmalar, ortopedik kırıklar, ertesi gün definitif tedavi için immobilizasyon, pansuman yapılıp gönderilebilir.
E
Kan bankalarında 50 Ünite kan hazır bulundurulmalıdır.
Açıklama:
Acil Servis Hasta Bakımı
Acil servis triyaj sorumlusu tarafından hasta bakımında görev planlaması yapılır.
• Kimlik tespiti, kayıt, dosyalama yapılmalıdır.
• Her ne kadar triyaj olay yerinde yapılmış olsa da, acil servis girişinde tekrar yapılmalıdır.
• Hastanın nereye gittiği, yapılan girişimler, sigorta vb. kayıt altına alınmalıdır.
• Çok acil olmayan bazı yaralanmalar, ortopedik kırıklar, ertesi gün definitif tedavi için immo- bilizasyon, pansuman yapılıp gönderilebilir.
• Kan bankalarında 50 Ünite kan hazır bulundurulmalıdır.
Triyaj olay yerinde yapıldığından dolayı, acil servis girişinde tekrar yapılmasına gerek yoktur.
Acil servis triyaj sorumlusu tarafından hasta bakımında görev planlaması yapılır.
• Kimlik tespiti, kayıt, dosyalama yapılmalıdır.
• Her ne kadar triyaj olay yerinde yapılmış olsa da, acil servis girişinde tekrar yapılmalıdır.
• Hastanın nereye gittiği, yapılan girişimler, sigorta vb. kayıt altına alınmalıdır.
• Çok acil olmayan bazı yaralanmalar, ortopedik kırıklar, ertesi gün definitif tedavi için immo- bilizasyon, pansuman yapılıp gönderilebilir.
• Kan bankalarında 50 Ünite kan hazır bulundurulmalıdır.
Triyaj olay yerinde yapıldığından dolayı, acil servis girişinde tekrar yapılmasına gerek yoktur.
Soru 20
850 yatak kapasitesine sahip bir hastane en az kaç tane afet timi oluşturmak zorundadır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
8
Açıklama:
Yeni yönetmeliğe göre, hastaneler, 99 yatak kapasitesine kadar en az bir, 100-300 arası yatak kapasitesine sahip ise en az iki, 301-499 arası yatak kapasitesine sahip ise en az üç, 500-999 arası yatak kapasitesine sahip ise en az dört, 1000-1999 arası yatak kapasitesine sahip ise en az altı, 2000-2999 arası yatak kapasitesine sahip ise en az sekiz, 3000 ve üzeri yatak kapasitesine sahip ise en az 10 afet timi oluşturmak zorunda olacaktır.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi Jeofiziksel Doğal afetlerden birisidir?
Seçenekler
A
Tsunami hareketlerine bağlı olanlar
B
Salgın hastalıklar
C
Terörist saldırılar
D
Kuraklık ve yangınlar
E
Haşere istilaları
Açıklama:
Salgın hastalıklar, terörist saldırılar, kuraklık ve yangınlar ile haşere istilaları Jeofiziksel afetler değildir. Depremler, Tsunami dalgaların yarattığı toprak hareketleri , seller, heyelanlar Jeofizik afetler grubuna girmektedir.
Tsunami hareketlerine bağlı olanlar Jeofiziksel Doğal afetlerden birisidir.
Tsunami hareketlerine bağlı olanlar Jeofiziksel Doğal afetlerden birisidir.
Soru 22
Kendi kendine yeterli soluk alamama durumu olarak da tanımlanabilen solunum cihazına bağlayabilmek için ağızdan nefes borusuna ulaşan boru takma işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ventilasyon
B
Morbidite
C
Entübasyon
D
Mortalite
E
Proksimal havayolu
Açıklama:
Kendi kendine yeterli soluk alamama durumu olarak da tanımlanabilen solunum cihazına bağlayabilmek için ağızdan nefes borusuna ulaşan boru takma işlemine entübasyon denir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi açık yaralanmalar gibi olağandışı durumla karşılaşılan sağlık çalışanlarının öncellikle kullanması gereken ilaçlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Vazopressin
B
Melanokortin
C
Hipertonik salin solüsyonu
D
Steroidler
E
Antibiyotik
Açıklama:
Açık yaralanmalar gibi olağandışı durumla karşılaşılan sağlık çalışanlarının öncellikle kullanması gereken ilaçlar Vazopressin, Melanokortin, Steroidler ile antibiyotiktir. Hipertonik salin solüsyonu açık yaralanmalar gibi olağandışı durumlarla karşılaşan sağlık çalışanların kullanması gereken bir ilaç değildir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi olağandışı durumlarda Süreç ve Sürecin Yönetiminde olan önemli evrelerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Sessiz Dönem
B
Alarm Dönemi
C
İzolasyon Dönemi
D
Dış Yardım Dönemi
E
İkmal Dönemi
Açıklama:
İkmal Dönemi olağandışı durumlarda Süreç ve Sürecin Yönetiminde olan önemli evrelerden birisi değildir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi insanların normal yaşamına geri dönebilmesi için toplumun ve fiziksel çevrenin yeniden düzene sokulması çalışmalarının yürütüldüğü Rehabilitasyon dönemine ait bir yaklaşım değildir?
Seçenekler
A
Hizmet, konu ve iş tanımlarının çıkarılması
B
Uygulama ve eylem planı gibi faaliyetlerde bulunulması
C
Durum, kaynaklar ve olanakların saptanması
D
Organize olma ve organizasyondaki yerini alma gibi faaliyetlerde bulunulması
E
İkmal planları
Açıklama:
Hizmet, konu ve iş tanımlarının çıkarılması; Uygulama ve eylem planı gibi faaliyetlerde bulunulması; Durum, kaynaklar ve olanakların saptanması ve İkmal planları insanların normal yaşamına geri dönebilmesi için toplumun ve fiziksel çevrenin yeniden düzene sokulması çalışmalarının yürütüldüğü Rehabilitasyon dönemine ait uygulamalardır.
Soru 26
Seçmek, önceliklemek, ayıklamak, sınıflandırmak anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sekel
B
Abdomen
C
Nutrisyon
D
Triyaj
E
Rekombinant
Açıklama:
Seçmek, önceliklemek, ayıklamak, sınıflandırmak anlamına gelen kelime Triyaj'dır.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi sık karşılaşan az sayıda yaralının olduğu olaylarda triyaj sırasında CRAMS kuralının sınıflandırılmasında yer almaz?
Seçenekler
A
Görünüm
B
Dolaşım
C
Solunum
D
Motor Fonksiyon
E
Abdomen
Açıklama:
"Görünüm" sık karşılaşan az sayıda yaralının olduğu olaylarda triyaj sırasında CRAMS kuralının sınıflandırılmasında yer almaz.
"Görünüm" ibaresi sık karşılaşan az sayıda yaralının olduğu olaylarda triyaj sırasında CRAMS kuralının sınıflandırılmasında yer almaz.
"Görünüm" ibaresi sık karşılaşan az sayıda yaralının olduğu olaylarda triyaj sırasında CRAMS kuralının sınıflandırılmasında yer almaz.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Hayatın kurtarılması, ekstremitelerin kurtarılmasından önce gelir.
B
Yaralının ilk tıbbi değerlendirilmesi ve öncelikli yaşam kurtarıcı ve sakat kalmayı önleyici tedavisi olay yerinde başlamalıdır.
C
İlk değerlendirmede hava yolu, solunum ve dolaşım/kanama olmayanlar elenmelidir.
D
Asıl tedaviye başlanmadan önce yaralıların hastanelerin acil servislerine sevk edilmelidir.
E
Var olan olanaklar ile en çok sayıda hastaya en iyi bakımı sağlamaktır.
Açıklama:
D seçeneğindeki "Asıl tedaviye başlanmadan önce yaralıların hastanelerin acil servislerine sevk edilmelidir." yanlıştır. Diğer tüm seçenekler Sağlık Kurumlarında Afet ve Kriz Yönetiminde uygulanacak kurallar dahilindedir.
Soru 29
İlk değerlendirme ve resüsitasyonda terör ve savaş sahasında travmalı hastaya hangi kural uygulanır?
Seçenekler
A
A-ABCDE
B
B-ABCDE
C
C-ABCDE
D
D-ABCDE
E
E-ABCDE
Açıklama:
İlk değerlendirme ve resüsitasyonda terör ve savaş sahasında travmalı hastaya C-ABCDE kuralı uygulanır.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi İkinci Sınıf/Sarı Kart grubunda yer alır?
Seçenekler
A
Stabil abdominal yaralanma
B
Kraniofasiyal ağır laserasyonlar
C
Açık göğüs ve abdominal yaralanma
D
Yumuşak doku travması
E
Kontrolsüz arter kanaması
Açıklama:
Kontrolsüz arter kanaması ve açık göğüs ve abdominal yaralanma birinci sınıf / Kırmızı Kart grubunda yer alır. Yumuşak doku travması üçüncü sınıf / Yeşil Kart grubunda yer alır. Kraniofasiyal ağır laserasyonlar ise Dördüncü sınıf / Siyah Kart grubunda yer almaktadır.
Stabil abdominal yaralanma İkinci Sınıf/Sarı Kart grubunda yer alır.
Stabil abdominal yaralanma İkinci Sınıf/Sarı Kart grubunda yer alır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi olağan dışı olaylar sürecinde yaşanan durumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Herhangi bir neden ile ekolojik denge bozulur.
B
Ekolojik denge bozukluğu olağan yaşamı ortadan kaldırır.
C
Olağan dışılık, büyük can ve mal kayıplarına neden olur.
D
Sonuçlar, yerel toplumun yanıt verme ve uyum kapasitesini aşar.
E
Dış yardıma gereksinim duymadan sorunlar çözülür.
Açıklama:
Olağan dışı olaylar meydana gelirken; • Herhangi bir neden ile ekolojik denge bozulur. • Bu bozukluk olağan yaşamı ortadan kaldırır. • Bu olağan dışılık, büyük can ve mal kayıplarına neden olur. • Sonuçlar, yerel toplumun yanıt verme ve uyum kapasitesini aşar. • Dış yardıma gereksinim duyulur.
Cevap E'dir. Dış yardım, hemen hükümet ya da uluslararası düzeydeki yani büyük çaplı yardımlar olarak algılanmamalıdır. Dış kaynaktan yardım; Olayın meydana geldiği yerdeki toplum biriminin (kişi, aile, halk, mülki amir vb.) kendi olanakları ile olay ile baş edemeyerek, komşu köy, kasaba, kentten, merkezî hükûmetten veya uluslararası düzeyden yardıma gereksinim duyulması demektir.
Cevap E'dir. Dış yardım, hemen hükümet ya da uluslararası düzeydeki yani büyük çaplı yardımlar olarak algılanmamalıdır. Dış kaynaktan yardım; Olayın meydana geldiği yerdeki toplum biriminin (kişi, aile, halk, mülki amir vb.) kendi olanakları ile olay ile baş edemeyerek, komşu köy, kasaba, kentten, merkezî hükûmetten veya uluslararası düzeyden yardıma gereksinim duyulması demektir.
Soru 32
Su dolaşımının, su kaynaklarının ve fırtınaların yol açtığı yağışların istatistiklerini konu alan meteoroloji dalına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hidrometeorolojik
B
Meteoroloji
C
Paleontoloji
D
Sismolojik
E
Pedoloji
Açıklama:
Hidrometeorolojik; su dolaşımının, su kaynaklarının ve fırtınaların yol açtığı yağışların istatistiklerini konu alan meteoroloji dalıdır. Cevap A'dır.
Soru 33
- hortum,
- yağmur,
- sis,
- yıldırım,
- sel,
- kuraklık,
- yangınlar.
Yukarıdakilerden hangileri atmosfer kökenli doğal afetlerdendir?
Seçenekler
A
II, V
B
VI, VII
C
I, II, III, IV
D
I, III, IV, V, VI, VII
E
I, II, III, IV, V, VI
Açıklama:
Atmosfer Kökenli Doğal Afetler: Kasırga, hortum, fırtına, sis, don olayı, yıldırım, sel, taşkın, kuraklık ve yangınlar olarak sıralanabilir. Cevap D'dir. Yağmur bir afet değildir.
Soru 34
Morbidite ve mortalite arasındaki temel fark neden kaynaklanmaktadır?
Seçenekler
A
hastalığa yakalanan insan sayısı
B
hastalığa bağlı ölüm oranı
C
tanı koyan personel
D
ölçüt alınan grup
E
tanı konulan hastalık
Açıklama:
Morbidite özel bir grup içinde ve belirlenmiş bir zaman diliminde belli bir hastalığa yakalanan ve tanı konulan hastaların sayısı (veya oranı)dır. Mortalite ise genel popülasyon içinde belli bir hastalığa bağlı ölüm sayısı (veya oranı) olarak tanımlanmaktadır ve iki kavram arası temel fark ölçüt alınan grupla ilgilidir.
Soru 35
Vücudumuzda bulunan herhangi bir yapının çeşitli etkenlerden ötürü gerilmesi neticesinde oluşan yırtıklara hangi isim verilir?
Seçenekler
A
Tromboflebit
B
Rüptür
C
Hipovolemik
D
Hipotansif resüsitasyon
E
Analjezi
Açıklama:
Rüptür, vücudumuzda bulunan herhangi bir yapının çeşitli etkenlerden ötürü gerilmesi neticesinde oluşan yırtıklara verilen isimdir. Cevap B'dir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi olağan dışı durumlarda sürecin yönetim evrelerinden bir değildir?
Seçenekler
A
Zarar Azaltma
B
Hazırlık
C
Müdahale
D
İyileşme
E
Önlem Alma
Açıklama:
Olağan Dışı Durumlarda Sürecin Yönetim Evreleri:
• Zarar Azaltma • Hazırlık • Müdahale • İyileşmedir. Cevap E'dir.
• Zarar Azaltma • Hazırlık • Müdahale • İyileşmedir. Cevap E'dir.
Soru 37
İnsanların normal yaşamına geri dönebilmesi için; toplumun ve fiziksel çevrenin yeniden düzene sokulması çalışmalarının yürütüldüğü döneme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Rehabilitasyon Dönemi
B
Dış Yardım Dönemi
C
İzalasyon DÖnemi
D
Alarm Dönemi
E
Kurumsal İş Dönemi
Açıklama:
Rehabilitasyon Dönemi, insanların normal yaşamına geri dönebilmesi için; toplumun ve fiziksel çevrenin yeniden düzene sokulması çalışmalarının yürütüldüğü dönemdir. Cevap A'dır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi HAP’a göre triyaj alanının taşıması gereken niteliklerden değildir?
Seçenekler
A
Mümkün ise acil servislerin girişinde, güvenliği sağlanmış bir alanda kurulmalı ve tüm hastaların bu tek girişten alınması sağlanmalıdır.
B
Çok sayıda tekerlekli sandalye, sedye ve taşıyıcı personel hazır olmalıdır.
C
Kayıt işlemleri için tıbbi sekreter bulunmalıdır.
D
Hava yolu ve travma stabilizasyonu için gerekli medikal malzeme bulunmalıdır.
E
20 adet uzman doktor bulunmalıdır.
Açıklama:
Hastane Afet ve Acil Durum Planı (HAP) Hazırlama Kılavuzu’nun yayınlanması ile önemli bir eksiklik giderilmiş ve triaj alanları için şu özellikler sıralanmıştır:
• Mümkün ise acil servislerin girişinde, güvenliği sağlanmış bir alanda kurulmalı ve tüm hastaların bu tek girişten alınması sağlanmalıdır, • Çok sayıda tekerlekli sandalye, sedye ve taşıyıcı personel hazır olmalı, • Kayıt işlemleri için tıbbi sekreter bulunmalı, • Hava yolu ve travma stabilizasyonu için gerekli medikal malzeme (boyunluk, travma tahtası, serum setleri, airway, pansuman malzemeleri gibi) bulunmalı, • Hastaların basit müdahale ile taburcu mu olacağı? Yoksa ileri tetkik ve tedavi için sevk mi edileceği? Diğer alanlara gitmesi mi gerekiyor? Hızlıca karar verilmelidir.
• Mümkün ise acil servislerin girişinde, güvenliği sağlanmış bir alanda kurulmalı ve tüm hastaların bu tek girişten alınması sağlanmalıdır, • Çok sayıda tekerlekli sandalye, sedye ve taşıyıcı personel hazır olmalı, • Kayıt işlemleri için tıbbi sekreter bulunmalı, • Hava yolu ve travma stabilizasyonu için gerekli medikal malzeme (boyunluk, travma tahtası, serum setleri, airway, pansuman malzemeleri gibi) bulunmalı, • Hastaların basit müdahale ile taburcu mu olacağı? Yoksa ileri tetkik ve tedavi için sevk mi edileceği? Diğer alanlara gitmesi mi gerekiyor? Hızlıca karar verilmelidir.
Soru 39
CRAMS skorlamasına göre hangi puandaki yaralılar ciddi yaralı kabul edilir?
Seçenekler
A
6
B
7
C
8
D
9
E
10
Açıklama:
CRAMS skorlamasında dolaşım, solunum, batın, motor ve konuşma değerlendirilir. 6 veya daha düşük skorlu yaralılar ciddi olarak kabul edilir.
Soru 40
Triyaj kodlamasındaki renklerin kapsadığı hasta veya yaralılara ilişkin eşleşmelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Birinci Sınıf / Sarı Kart
B
İkinci Sınıf / Kırmızı Kart
C
Üçüncü Sınıf / Mavi Kart
D
Dördüncü Sınıf / Siyah Kart
E
Beşinci Sınıf / Turuncu Kart
Açıklama:
Çok sayıda hasta veya yaralının bulunduğu afet veya kitlesel kazalarda, sağlık personelinin hızlı karar vermesi ve öncelikli hangi hasta veya yaralılara acil yardım uygulanacağını belirlemesi gerekir. Triyaj kodlamasındaki renklerin hangi hasta veya yaralıları kapsayacağı şöyle sıralanabilir:
Birinci Sınıf / Kırmızı Kart
İkinci Sınıf / Sarı Kart
Üçüncü Sınıf / Yeşil Kart
Dördüncü Sınıf / Siyah Kart
Birinci Sınıf / Kırmızı Kart
İkinci Sınıf / Sarı Kart
Üçüncü Sınıf / Yeşil Kart
Dördüncü Sınıf / Siyah Kart
Ünite 7
Soru 1
"Halk sağlığı uygulamalarının planlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi için gerekli olan sağlık verilerinin sürekli, sistematik olarak toplanması, analizi, yorumlanması ve bu bilgilerin ilgili birimlere zamanında yayılımının sağlanması" olarak tanımlanan terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sürveyans
B
Epidemiyoloji
C
Filyasyon
D
Triyaj
E
Sporadik Vaka
Açıklama:
Halk sağlığı açısından sürveyans, halk sağlığı uygulamalarının planlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi için gerekli olan sağlık verilerinin sürekli, sistematik olarak toplanması, analizi, yorumlanması ve bu bilgilerin ilgili birimlere zamanında yayılımının sağlanmasıdır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi acil durum yönetim döngüsünün, müdahale sırasında ve sonrasında gerçekleşen ve bir olaydan sonra “yeni” normal koşullara dönme veya uyum sağlama çabalarını kapsayan fazıdır?
Seçenekler
A
Zararı azaltma
B
Hazırlıklı olma
C
Erken tanı ve uyarma
D
İyileştirme
E
Gözetim
Açıklama:
İyileştirme fazı müdahale sırasında ve sonrasında gerçekleşir ve bir olaydan sonra “yeni” normal koşullara dönme veya uyum sağlama çabalarını kapsar. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 3
"Enfekte fare idrarı ile kontamine olan sel suları ile temas sonrası ------- olguları görülebilir"
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Leptospirozis
B
Suçiçeği
C
Pnömoni
D
Kızamıkçık
E
Tüberküloz
Açıklama:
Sel suları bazı hastalıkların yayılmasını kolaylaştırmaktadır. Sele eşlik eden bulaşıcı hastalıkların birisi de leptospirozistir. Enfekte fare idrarı ile kontamine olan sel suları ile temas sonrası leptospirozis olguları görülebilir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 4
I. Zararı azaltma
II. Hazırlıklı olma
III. Müdahale
IV. İyileştirme
Yukarıdakilerden hangileri acil durum yönetim döngüsünün fazları arasında yer alır?
II. Hazırlıklı olma
III. Müdahale
IV. İyileştirme
Yukarıdakilerden hangileri acil durum yönetim döngüsünün fazları arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Acil durum yönetim döngüsü; zararı azaltma, hazırlıklı olma, müdahale ve iyileştirme olmak üzere dört fazdan oluşmaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 5
Aynı türden bir afetin belli bir coğrafya ya da yerleşim yerindeki birbirini izleyen iki oluşu arasındaki sürece ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Sessiz dönem
B
Alarm dönemi
C
İzolasyon dönemi
D
Dışarıdan yardım dönemi
E
Rehabilitasyon dönemi
Açıklama:
Aynı türden bir afetin belli bir coğrafya ya da yerleşim yerindeki birbirini izleyen iki oluşu arasındaki (inter-disaster) süreç, başka bir deyişle afetin görülmediği dönem o afetin sessiz dönemidir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 6
Afete neden olan olaydan haberdar olunması ile olayın başlamasına kadar geçen süreye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sessiz dönem
B
Alarm dönemi
C
İzolasyon dönemi
D
Dışarıdan yardım dönemi
E
Rehabilitasyon dönemi
Açıklama:
Alarm dönemi, afete neden olan olaydan haberdar olunması ile olayın başlamasına kadar geçen süredir. Diğer bir deyişle, beklendiği dönemdir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 7
Neredeyse tüm su kaynaklı patojenlere karşı etkili, ucuz, kolayca kullanılabilir olan ve yaygın olarak bulunan madde aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Klor
B
Sodyum klorür
C
Antifriz
D
Aseton
E
Hidrojen peroksit
Açıklama:
Klor, neredeyse tüm su kaynaklı patojenlere karşı etkili, ucuz, kolayca kullanılabilir olması ve yaygın olarak bulunması nedeniyle tercih edilmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 8
2011 Van Depremi’nin sonrasında en sık görülen hastalık türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kanlı ishal
B
Suçiçeği
C
Kızamıkçık
D
Akut solunum yolu enfeksiyonları
E
Hepatit A
Açıklama:
2011 Van Depremi’nin sonrasında en sık görülen hastalık türünün akut solunum yolu enfeksiyonları olduğu bildirilmiştir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 9
I. Triyaj ve taşıma
II. Acil tıbbi ve cerrahi tedavilerin yapılması
III. Bulaşıcı hastalıklara karşı gerekli önlemlerin alınması
IV. Temel sanitasyon olanaklarının sağlanması
V. Atıkların uygun koşullarda bertaraf edilmesi
Yukarıdakilerden hangileri afet esnasında yürütülen sağlık hizmetleri arasında yer alır?
II. Acil tıbbi ve cerrahi tedavilerin yapılması
III. Bulaşıcı hastalıklara karşı gerekli önlemlerin alınması
IV. Temel sanitasyon olanaklarının sağlanması
V. Atıkların uygun koşullarda bertaraf edilmesi
Yukarıdakilerden hangileri afet esnasında yürütülen sağlık hizmetleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
III, IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Afet esnasında yürütülen sağlık hizmetleri; triyaj ve taşıma, acil tıbbi ve cerrahi tedavilerin yapılması, bulaşıcı hastalıklara karşı gerekli önlemlerin alınması, temel sanitasyon olanaklarının sağlanması, atıkların uygun koşullarda bertaraf edilmesi, toplumu bilinçlendirmeye yönelik eğitimlerin verilmesi, aşılama, güvenli gıda temini, sağlıklı içme ve kullanma suyu sağlama gibi koruyucu sağlık hizmetlerinin sunulması, ihtiyaç hâlinde sahra hastanelerinin kurulması, cesetlerin uygun şekilde ortadan kaldırılması olarak özetlenebilir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 10
Afet nedenlerini analiz etme, tehlikenin ve risklerin önlenmesi veya büyük kayıplar doğurmaması için alınması gereken tüm önlem ve faaliyetlere yönelik sistematik çalışmaları kapsayan safha aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Olası zarar (risk) azaltma
B
Dışarıdan yardım
C
Erken tanı ve uyarma
D
Müdahale
E
İyileştirme
Açıklama:
Olası zarar (risk) azaltma safhası, afet nedenlerini analiz etme, tehlikenin ve risklerin önlenmesi veya büyük kayıplar doğurmaması için alınması gereken tüm önlem ve faaliyetlere yönelik sistematik çalışmaları kapsayan safhadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi sürveyans çalışmları kapsamında bulunmaz?
Seçenekler
A
Planlama
B
Veri toplama
C
Veri analizi
D
Veri yorumlama
E
Tedavi
Açıklama:
Tedavi aşaması halk sağlığı kapsamında sürveyans çalışmaları bünyesinde bulunan bir eylem değildir. Sürveyans çalışmları kapsamında, halk sağlığı uygulamalarının planlanması, değrelendirilmesi, verilerin toplanması, analizi ve değerlendirilmesi faaliyetleri bulunmaktadır.
Soru 12
Kalabalık yaşam koşullarının zemin hazırladığı, yeterli miktarda su olmaması ve kişisel hijyenin sağlanamaması nedeniyle meydana gelen hastalığın adı nedir?
Seçenekler
A
Tüberküloz
B
Kızamık
C
Meningokoksik menenjit
D
Skabies
E
Kızamıkçık
Açıklama:
Kalabalık yaşam koşullarının zemin hazırladığı diğer bir hastalık grubu ise temas ile bulaşan skabies (uyuz) ve pedikülozis (bitlenme), yeterli miktarda su olmaması ve kişisel hijyenin sağlanamaması nedeniyle
Kalabalık yaşam koşullarının zemin hazırladığı, yeterli miktarda su olmaması ve kişisel hijyenin sağlanamaması nedeniyle meydana gelen hastalığın adı Skabies (uyuz) dir.
Kalabalık yaşam koşullarının zemin hazırladığı, yeterli miktarda su olmaması ve kişisel hijyenin sağlanamaması nedeniyle meydana gelen hastalığın adı Skabies (uyuz) dir.
Soru 13
Omurgalı hayvanlardan insanlara bulaşabilen hastalıklara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Zoonoz
B
Endemik
C
Pandemik
D
Zoner
E
Sporadik
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü'nce de omurgalı canlılardan insanlara, insanlardan hayvanlara bulaşabilen hastalıklara zoonoz hastalıklar adı verilmektedir.
Soru 14
Cİlt ve mukoza zarlarının kemirgen idrarı ile kontamine suyun teması sonrasında spiroketa enfeksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tüberküloz
B
Pedikülozis
C
Leptospirozis
D
Toxoplasmosis
E
Antraks
Açıklama:
Cİlt ve mukoza zarlarının kemirgen idrarı ile kontamine suyun teması sonrasında spiroketal bir ajan olan Leptospirozis enfeksiyonları gözlenebilir.
Soru 15
Afete neden olan olaydan haber alınması ile olayın başlamasına kadar olan süreye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Alarm dönemi
B
Sessiz dönem
C
Rehabilitasyon dönemi
D
İzolasyon dönemi
E
Dışarıdan yardım dönemi
Açıklama:
Afete neden olan olaydan haber alınması ile olayın başlamasına kadar olan süreye alarm dönemi adı verilir.
Soru 16
Birbirleriyle ilişkisi olmayan tek gözlenen vakalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Pandemik
B
Epidemik
C
Endemik
D
Sporadik
E
Tektonik
Açıklama:
Birbirleriyle ilişkisi olmayan tek gözlenen vakalara sporadik vakalar adı verilir.
Soru 17
İnsandan insana bulaşmayan bir hastalık olan tetanoz hastalığının mikrobu aşağıdakilerden hangsidir?
Seçenekler
A
Clostridium perfringers
B
Clostridium tetani
C
Coccidioides immitis
D
Dirofilaria immitis
E
Escherichia coli
Açıklama:
İnsandan insana bulaşmayan bir hastalık olan tetanoz hastalığının mikrobu Clostridium tetani'dir.
Soru 18
Afete neden olan olayın başladığı andan, izolasyonun sonlandığı ana dek geçen süreye ne ad verilir?
Seçenekler
A
İzolasyon
B
Alarm
C
Sessiz
D
Rehabilitasyon
E
Dışarıdan yardım
Açıklama:
Afete neden olan olayın başladığı andan, izolasyonun sonlandığı ana dek geçen süreye izolasyon dönemi adı verilir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi afet yönetimi aşamalarındandır?
Seçenekler
A
Pre-operatif
B
Pro-disaster
C
Post-operatif
D
Operatif
E
Pro-Diseases
Açıklama:
Pro-disaster, Pre-disaster ve disaster dönemleri afet yönetimini aşamalarıdır.
Soru 20
Acil durumlarda kullnılması önerilen ABC kuralında B harfi aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Solunumun değerlendirilmesi
B
Kalbin dinlenmesi
C
Nabızın alınması
D
Kan akımının ölçülmesi
E
Hava yolu açıklığının değerlendirilmesi
Açıklama:
A; Airway; Hava yolu açıklığının değerlendirilmesi
B: Breathing; Solunumun değerlendirilmesi
C; Circulation; Dolaşımın değerlendirilmesi
B: Breathing; Solunumun değerlendirilmesi
C; Circulation; Dolaşımın değerlendirilmesi
Soru 21
Aşağıdaki ifadelerden hangisi halk sağlığı biliminin ilgi alanı içerisinde yer alır?
Seçenekler
A
toplumu olusturan her bireyi strese sokacak olumsuz durumların iyileştirilmesi
B
toplumdaki her bireyin sağlığının korunması için sosyal sistemlerin geliştirilmesi
C
toplumdaki her bireyi etkileyebilecek hava olayların takip edilmesi
D
toplumdaki her bireyi etkileyebilecek çevresel kontaminasyonun önlenmesi
E
lojistik destek sağlanması
Açıklama:
Halk Sağlığı, çevrenin sanitasyonu, toplum
kökenli enfeksiyonların kontrolü, bireyin kişisel
hijyen prensipleri ile eğitimi, hastalıkların erken
teşhisi ve önleyici tedavisi için tıbbi ve hemşirelik
hizmetlerinin organizasyonu ve toplumdaki her
bireyin sağlığının korunması için yeterli bir yaşam standardı sağlayacak sosyal sistemlerin geliştirilmesi; bu faydaları, her vatandaşın sağlığın ve
uzun yaşamın doğuştan hakkı olduğunun farkına
varmasını sağlayacak şekilde düzenlemek için organize toplum çalışmaları ile hastalıkların önlenmesi,
yaşamın uzatılması ve beden ve ruh sağlığı ile çalışma gücünün artırılmasını sağlayan bilim dalıdır.
toplumdaki her bireyin sağlığının korunması için yeterli bir yaşam standardı sağlayacak sosyal sistemlerin geliştirilmesi;
kökenli enfeksiyonların kontrolü, bireyin kişisel
hijyen prensipleri ile eğitimi, hastalıkların erken
teşhisi ve önleyici tedavisi için tıbbi ve hemşirelik
hizmetlerinin organizasyonu ve toplumdaki her
bireyin sağlığının korunması için yeterli bir yaşam standardı sağlayacak sosyal sistemlerin geliştirilmesi; bu faydaları, her vatandaşın sağlığın ve
uzun yaşamın doğuştan hakkı olduğunun farkına
varmasını sağlayacak şekilde düzenlemek için organize toplum çalışmaları ile hastalıkların önlenmesi,
yaşamın uzatılması ve beden ve ruh sağlığı ile çalışma gücünün artırılmasını sağlayan bilim dalıdır.
toplumdaki her bireyin sağlığının korunması için yeterli bir yaşam standardı sağlayacak sosyal sistemlerin geliştirilmesi;
Soru 22
1863 yılında Cenevre’de kurulan, savaşta ve barışta felaketzedelere ve muhtaçlara yardım amacıyla çalışan uluslararası yardım kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kızılay
B
Yeşilay
C
Kızılhaç
D
Dünya Sağlık Örgütü
E
Birleşmiş Milletler
Açıklama:
1863 yılında Cenevre’de kurulan, savaşta ve barışta felaketzedelere ve muhtaçlara yardım amacıyla çalışan uluslararası yardım kuruluşu KIZILHAÇ'tır.
Kızılhaç
Kızılhaç
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi "Acil durum Döngüsü"'nün fazlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Zararı azaltma
B
Hazırlıklı olma
C
İyileştirme
D
Müdahale
E
Olağan dışı durumlar
Açıklama:
Acil durum yönetim döngüsü zararı azaltma, hazırlıklı olma, müdahale ve iyileştirme olmak üzere dört fazdan oluşmaktadır
Olağan dışı durumlar
Olağan dışı durumlar
Soru 24
Acil durum döngüsünün ı müdahale sırasında ve sonrasında gerçekleşen ve bir olaydan sonra
“yeni” niormal koşullara dönme veya uyum sağlama çabalarını kapsayan son aşaması aşağıdakilerden hangisidir?
“yeni” niormal koşullara dönme veya uyum sağlama çabalarını kapsayan son aşaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İyileştirme
B
müdahale
C
Hazırlık faaliyetleri
D
Zararı azaltma
E
Sanitasyon uygulamaları
Açıklama:
İyileştirme; Acil durum döngüsünün ı müdahale sırasında ve sonrasında gerçekleşen ve bir olaydan sonra “yeni” niormal koşullara dönme veya uyum sağlama çabalarını kapsayan son aşamasıdır.
Soru 25
Halk sağlığı açısından Olağan Dışı Durumlarda Epidemiyolojik değerlendirmelerin önemi büyüktür. Aşağıdakilerden hangisi bu değerlendirmelerin kullanıldığı alanlardan biridir?
Seçenekler
A
Hastalık ve sağlık problemlerinin nedenlerinin tespit edilmesinde
B
Advers sağlık olaylarının yükünün ve dağılımının değerlendirmesinde
C
Veri toplayarak ve halk sağlığı uygulayıcılarının ve paydaşlarının kararlarının kalitesini ve eylemlerinin etkinliğini nartırmasında
D
Gelişmekte olan ülkelerde afetlerde karşılaşılan sağlık sorunlarının üstesinden gelinebilmesinde
E
Hem mevcut durumun saptanması hem de olası yeni sorunlara hazırlıklı olunmasında
Açıklama:
Halk sağlığı açısından bir olağan dışı durumun etkisini en aza indirebilmek için, hem olağan dışı
durum öncesinde hem de sonrasında elde edilen verilerin epidemiyolojik değerlendirmeleri büyük önem taşımaktadır. Halk sağlığının temel disiplinlerinden biri olan epidemiyoloji,
• Hastalık ve sağlık problemlerinin nedenlerinin tespit edilmesinde,
• Hastalıkların doğal gelişiminin ortaya çıkarılmasında,
• Toplumların sağlık düzeylerinin belirlenmesi, zaman süreci içindeki değişimin incelenmesi ve diğer toplumlar ile kıyaslanmasında,
• Klinik araştırma sonuçlarının değerlendirilmesinde,
• Sağlık hizmetlerinin etkinliğinin değerlendirilmesinde,
• Kişilerin belirli sağlık problemleri ile karşılaşma risklerinin saptanmasında kullanılmaktadır
durum öncesinde hem de sonrasında elde edilen verilerin epidemiyolojik değerlendirmeleri büyük önem taşımaktadır. Halk sağlığının temel disiplinlerinden biri olan epidemiyoloji,
• Hastalık ve sağlık problemlerinin nedenlerinin tespit edilmesinde,
• Hastalıkların doğal gelişiminin ortaya çıkarılmasında,
• Toplumların sağlık düzeylerinin belirlenmesi, zaman süreci içindeki değişimin incelenmesi ve diğer toplumlar ile kıyaslanmasında,
• Klinik araştırma sonuçlarının değerlendirilmesinde,
• Sağlık hizmetlerinin etkinliğinin değerlendirilmesinde,
• Kişilerin belirli sağlık problemleri ile karşılaşma risklerinin saptanmasında kullanılmaktadır
Soru 26
Asağıdakilerden hangisi halk sağlığı uygulamalarının planlanması, uygulanması ve
değerlendirilmesi için gerekli olan sağlık verilerinin sürekli, sistematik olarak toplanması, analizi,
yorumlanması ve bu bilgilerin ilgili birimlere zamanında yayılımının sağlanması olayının adıdır?
değerlendirilmesi için gerekli olan sağlık verilerinin sürekli, sistematik olarak toplanması, analizi,
yorumlanması ve bu bilgilerin ilgili birimlere zamanında yayılımının sağlanması olayının adıdır?
Seçenekler
A
İnsidans
B
Prevalans
C
Filyasyon
D
Triyaj
E
Sürveyans
Açıklama:
Halk sağlığı açısından sürveyans, halk sağlığı uygulamalarının planlanması, uygulanması ve
değerlendirilmesi için gerekli olan sağlık verilerinin sürekli, sistematik olarak toplanması, analizi,
yorumlanması ve bu bilgilerin ilgili birimlere zamanında yayılımının sağlanmasıdır
değerlendirilmesi için gerekli olan sağlık verilerinin sürekli, sistematik olarak toplanması, analizi,
yorumlanması ve bu bilgilerin ilgili birimlere zamanında yayılımının sağlanmasıdır
Soru 27
Kendisinde bir hastalığa neden olmayan bir patojeni bir konaktan başka bir konağa aktarabilen bütün canlılara verilen genel isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Epidemiyoloji
B
Vektör
C
Ajan
D
Salgın
E
Kızılhaç
Açıklama:
OLAĞAN DIŞI DURUMLARDA HALK SAĞLIĞININ ROLÜ
Kendisinde bir hastalığa neden olmayan bir patojeni bir konaktan başka bir konağa aktarabilen bütün canlılara vektör denir.
Kendisinde bir hastalığa neden olmayan bir patojeni bir konaktan başka bir konağa aktarabilen bütün canlılara vektör denir.
Soru 28
Afet durumlarında yaralı ya da hasta sayısının yerel sağlık kapasitesini aştığı durumlarda olay yeri, hastane ve hastane birimleri arasında yaralanmanın ağırlığı ve prognoz kriterleri üzerinden hastaların bakım önceliklerine ve sevk edilecekleri sağlık kuruluşlarına karar vermek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Epidemiyoloji
B
Vektör
C
Sevk
D
Salgın
E
Triyaj
Açıklama:
OLAĞAN DIŞI DURUMLARDA HALK SAĞLIĞININ ROLÜ
Afet durumlarında yaralı ya da hasta sayısının yerel sağlık kapasitesini aştığı durumlarda olay yeri, hastane ve hastane birimleri arasında yaralanmanın ağırlığı ve prognoz kriterleri üzerinden hastaların bakım önceliklerine ve sevk edilecekleri sağlık kuruluşlarına karar vermek triyajdır.
Afet durumlarında yaralı ya da hasta sayısının yerel sağlık kapasitesini aştığı durumlarda olay yeri, hastane ve hastane birimleri arasında yaralanmanın ağırlığı ve prognoz kriterleri üzerinden hastaların bakım önceliklerine ve sevk edilecekleri sağlık kuruluşlarına karar vermek triyajdır.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi acil durum yönetim döngüsü değildir?
Seçenekler
A
zararı azaltma
B
hazırlıklı olma
C
sevk etme
D
müdahale
E
iyileştirme
Açıklama:
HALK SAĞLIĞI ACİL DURUM YÖNETİM DÖNGÜSÜ
Sevk etme acil durum yönetim döngüsü değildir.
Sevk etme acil durum yönetim döngüsü değildir.
Soru 30
Devlet kurumlarında acil durum müdahale yeteneklerini geliştirmek için gerekli planlama, eğitim ve tatbikatların yürütülmesi acil durum döngüsünün hangi aşamasına karşılık gelmektedir?
Seçenekler
A
zararı azaltma
B
hazırlıklı olma
C
iyileştirme
D
sevk etme
E
müdahale
Açıklama:
HALK SAĞLIĞI ACİL DURUM YÖNETİM DÖNGÜSÜ
Devlet kurumlarında acil durum müdahale yeteneklerini geliştirmek için gerekli planlama, eğitim ve tatbikatların yürütülmesi acil durum döngüsü hazırlıklı olma aşamasıdır.
Devlet kurumlarında acil durum müdahale yeteneklerini geliştirmek için gerekli planlama, eğitim ve tatbikatların yürütülmesi acil durum döngüsü hazırlıklı olma aşamasıdır.
Soru 31
Afet durumunda insan ve hayvan aşılama çabaları, hayvan toplama ve bulaşıcı bir hastalık salgınının veya bir afet durumunda çevresel maruziyet risklerinin etkisini azaltmak için yapılan önlemler hangi acil durum döngüdür?
Seçenekler
A
Zararı azaltma
B
Hazırlıklı olma
C
Sevk etme
D
Müdahale
E
İyileştirme
Açıklama:
HALK SAĞLIĞI ACİL DURUM YÖNETİM DÖNGÜSÜ
Afet durumunda insan ve hayvan aşılama çabaları, hayvan toplama ve bulaşıcı bir hastalık salgınının veya bir afet durumunda çevresel maruziyet risklerinin etkisini azaltmak için yapılan önlemler zararı azaltma acil durum döngüsüdür.
Afet durumunda insan ve hayvan aşılama çabaları, hayvan toplama ve bulaşıcı bir hastalık salgınının veya bir afet durumunda çevresel maruziyet risklerinin etkisini azaltmak için yapılan önlemler zararı azaltma acil durum döngüsüdür.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi epidemiyolojinin görevlerinden değildir?
Seçenekler
A
Hastalık ve sağlık problemlerinin nedenlerinin tespit edilmesi
B
Hastalıkların doğal gelişiminin ortaya çıkarılması
C
Afet sonrası zararı kontrol etmek
D
Sağlık hizmetlerinin etkinliğinin değerlendirilmesi
E
Kişilerin belirli sağlık problemleri ile karşılaşma risklerinin saptanması
Açıklama:
Olağan Dışı Durumlarda Epidemiyoloji
Epidemiyoloji afetin olmadan iyileştirmek, olduktan sonra kontrol altına almakla yükümlüdür. zararın kontrol edilmesi epidemiyolojinin görevlerinden değildir.
Epidemiyoloji afetin olmadan iyileştirmek, olduktan sonra kontrol altına almakla yükümlüdür. zararın kontrol edilmesi epidemiyolojinin görevlerinden değildir.
Soru 33
Günümüzde covid salgınının görülmesi coronavirüs mikrobunun o bölgeye gelişi ile başlamıştır. Bu durum olagan dışı durum sonrasında salgınların ortaya çıkmasına zemin hazırlayan faktörlerden hangisine örnektir?
Seçenekler
A
Enfeksiyon ajanının bölgede bulunması
B
Ekolojik Değişiklikler
C
Nüfus Hareketleri
D
Kalabalık Yasam
E
Birincil sağlık hizmetlerinde duraklama
Açıklama:
OLAĞAN DIŞI DURUMLARDA SALGINLAR VE HALK SAĞLIĞI
Günümüzde covid salgınının görülmesi coronavirüs mikrobunun o bölgeye gelişi ile başlamıştır bu durum enfeksiyon ajanının bölgede bulunmasına karşılık gelir.
Günümüzde covid salgınının görülmesi coronavirüs mikrobunun o bölgeye gelişi ile başlamıştır bu durum enfeksiyon ajanının bölgede bulunmasına karşılık gelir.
Soru 34
Dünyada pek çok ülkede covid salgını başlangıcında hastaneler yeterli gelmemiş, normal hastalıkların tedavisi gecikmiş ve salgının artmasına neden olmuştur. Bu durum olagan dışı durum sonrasında salgınların ortaya çıkmasına zemin hazırlayan faktörlerden hangisine örnektir?
Seçenekler
A
Enfeksiyon ajanının bölgede bulunması
B
Ekolojik Değişiklikler
C
Nüfus Hareketleri
D
Kalabalık Yasam
E
Birincil sağlık hizmetlerinde duraklama
Açıklama:
OLAĞAN DIŞI DURUMLARDA SALGINLAR VE HALK SAĞLIĞI
Dünyada pek çok ülkede covid salgını başlangıcında hastaneler yeterli gelmemiş, normal hastalıkların tedavisi gecikmiş ve salgının artmasına neden olmuştur. Bu durum olagan dışı durum sonrasında salgınların ortaya çıkmasına zemin hazırlayan faktörlerden birincil sağlık hizmetlerinde duraklama ile açıklanabilir.
Dünyada pek çok ülkede covid salgını başlangıcında hastaneler yeterli gelmemiş, normal hastalıkların tedavisi gecikmiş ve salgının artmasına neden olmuştur. Bu durum olagan dışı durum sonrasında salgınların ortaya çıkmasına zemin hazırlayan faktörlerden birincil sağlık hizmetlerinde duraklama ile açıklanabilir.
Soru 35
Salgınları tespit etmek ve öncelikli endemik hastalıkları izlemek Olağan Dışı Durumlar sonrasında Bulaşıcı Hastalıkların Önlenmesinin hangi adımını tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Güvenli su, sanitasyon, saha planlama
B
Birinci basamak sağlık hizmetleri
C
Sürveyans / erken uyarı sistemi
D
Aşılama
E
Sıtma ve dang hummasının önlenmesi
Açıklama:
Salgınları tespit etmek ve öncelikli endemik hastalıkları izlemek Olağan Dışı Durumlar sonrasında Bulaşıcı Hastalıkların Önlenmesinin Sürveyans / erken uyarı sistemine karşılık gelmektedir.
Soru 36
Aynı türden bir afetin belli bir coğrafya ya da yerleşim yerindeki birbirini izleyen iki oluşu arasındaki süreçte afete karşı hazırlıkların ve planların yapıldığı, altyapıyı güçlendirmeye yönelik çalışmaların yürütüldüğü, kurumlar arası koordinasyonun sağlandığı afet yönetimi dönemine ne denir?
Seçenekler
A
Sessiz dönem
B
Alarm dönemi
C
İzolasyon dönemi
D
Rehabilitasyon dönemi
E
Dışardan yardım dönemi
Açıklama:
Aynı türden bir afetin belli bir coğrafya ya da yerleşim yerindeki birbirini izleyen iki oluşu arasındaki süreçte afete karşı hazırlıkların ve planların yapıldığı, altyapıyı güçlendirmeye yönelik çalışmaların yürütüldüğü, kurumlar arası koordinasyonun sağlandığı afet yönetimi dönemine sessiz dönem denir.
Soru 37
Sel ve kasırga gibi doğal kaynaklı olağan dışı durumlar sonrasında vektör üreme alanlarının artışı vektörlerle bulaşan hastalıklarda artışa neden olmuştur, aşağıdakilerden hangisi bu duruma örnek teşkil eder?
Seçenekler
A
Zorunlu göç, savaş ve iç çatışmalar gibi durumlarda büyük çaplı kitlesel göçlerin ciddi sağlık sorunlarına yol açması
B
1983'te Ekvator'da meydana gelen selden sonra sıtma insidansının yedi kat artması
C
Pakistan’a gelen Afgan mültecilerde Plasmodium vivax kaynaklı sıtma olgularına sıkça rastlanması
D
Göçmen kamplarında, Dominik kasırgası (1979) sonrası oluşturulan yerleşim yerlerinde kızamık
salgınları görülmesi
salgınları görülmesi
E
Tayland (1979) ve Sudan’daki (1988) mülteci kamplarında menenjit salgınlarının yol görülmesi
Açıklama:
Özellikle sel, kasırga gibi doğal kaynaklı olağan dışı durum sonrasında vektör üreme alanlarının artışı vektörlerle bulaşan hastalıklarda artışa neden olabilir. Örneğin, sivrisinek üreme alanlarındaki artış ile bölgede endemik olan sıtmanın insidansında yükselme görülebilir. 1983 Ekvator selinden sonra sıtma insidansı yedi kat
artmıştır. Haiti’de (1963) kasırgadan iki ay sonra görülen Plasmodium falciparum sıtma salgını bir yıl devam
etmiştir. Ayrıca sel suları bazı hastalıkların yayılmasını kolaylaştırmaktadır.
1983 Ekvator'da meydana gelen selden sonra sıtma insidansının yedi kat artması
artmıştır. Haiti’de (1963) kasırgadan iki ay sonra görülen Plasmodium falciparum sıtma salgını bir yıl devam
etmiştir. Ayrıca sel suları bazı hastalıkların yayılmasını kolaylaştırmaktadır.
1983 Ekvator'da meydana gelen selden sonra sıtma insidansının yedi kat artması
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi olağan dışı durum sonrasında salgınların ortaya çıkmasına zemin hazırlayan faktörlerlerden değildir?
Seçenekler
A
Endemik hastalıklar
B
Ekolojik değişiklikler
C
Nüfus hareketleri
D
Kalabalık yaşam
E
Altyapı sorunları
Açıklama:
Olağan dışı durum sonrasında salgınların ortaya çıkmasına zemin hazırlayan faktörler;
- Enfeksiyon ajanının bölgede bulunması
- Ekolojik değişiklikler
- Nüfus hareketleri
- Kalabalık yaşam
- Altyapı sorunları
- Birincil sağlık hizmetlerinde duraklama
Endemik hastalıklar
- Enfeksiyon ajanının bölgede bulunması
- Ekolojik değişiklikler
- Nüfus hareketleri
- Kalabalık yaşam
- Altyapı sorunları
- Birincil sağlık hizmetlerinde duraklama
Endemik hastalıklar
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi su yoluyla bulaşan ve yeterli sanitasyon sağlanamayan ortamlarda salgına neden olan hastalıktır?
Seçenekler
A
Kızamık
B
Astım
C
Menenjit
D
Leptospirozis
E
Çiçek
Açıklama:
Su Yoluyla Bulaşan Hastalıklar
Leptospirozis, Diyare, Hepatit A ve E
Leptospirozis, Diyare, Hepatit A ve E
Soru 40
Afetlerden sonra toplumun içerisine düştüğü büyük psikolojik ve sosyoekonomik sıkıntıları gidermek için, afet sonrasında devletin öncelikli olarak alması gereken önlemler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sessiz Dönem- Alarm Dönemi-İzolasyon Dönemi- Rehabilitasyon Dönemi- Rehabilitasyon Dönemi
B
Hayat kurtarmak- Yaralanmaları önlemek- Mal-mülk, kültür ve tabiat varlıklarını korumak- Hizmetleri devam ettirmek- Sürdürülebilir kalkınmayı sağlamak
C
Afet öncesi zarar azaltma- Olası Risk Azaltma- Hazırlıklı Olma- Önleme- Erken Tanı ve Uyarma
D
İlk Yardım ve Ambulans Servisi- Hastaneler servisi- Temel Sağlık Hizmetleri- Ölüleri Tespit ve
Gömme Servisi- Lojistik Destek hizmetleri
Gömme Servisi- Lojistik Destek hizmetleri
E
İyileştirme- Barınma- Temizlenme- Beslenme- Haberleşme ve İletişim- Güvenlik- Bölgesel Tahliye- Tıbbi Bakım ve Tedavi Hizmetleri
Açıklama:
Afet Sonrasında Sağlık Hizmetleri
Toplum, afetlerden sonra oldukça büyük bir psikolojik ve sosyoekonomik sıkıntı içerisine düşer. Bu yüzden afet sonrasında ele alınacak öncelikli konular; barınma, temizlenme, yiyecek-içecek ve diğer zorunlu ihtiyaçların karşılanmasıdır. Bu ihtiyaçların nasıl ve nerelerden karşılanacağı afet öncesi dönemde yapılan afete
hazırlık çalışmalarında belirlenmiştir. Ayrıca hayatın normale dönmesi için hasar gören haberleşme, ulaşım,
enerji, su-kanalizasyon gibi altyapı hizmetleri acilen onarılarak kullanıma açılmalıdır
İyileştirme- Barınma- Temizlenme- Beslenme- Haberleşme ve İletişim- Güvenlik- Bölgesel Tahliye- Tıbbi Bakım ve Tedavi Hizmetleri
Toplum, afetlerden sonra oldukça büyük bir psikolojik ve sosyoekonomik sıkıntı içerisine düşer. Bu yüzden afet sonrasında ele alınacak öncelikli konular; barınma, temizlenme, yiyecek-içecek ve diğer zorunlu ihtiyaçların karşılanmasıdır. Bu ihtiyaçların nasıl ve nerelerden karşılanacağı afet öncesi dönemde yapılan afete
hazırlık çalışmalarında belirlenmiştir. Ayrıca hayatın normale dönmesi için hasar gören haberleşme, ulaşım,
enerji, su-kanalizasyon gibi altyapı hizmetleri acilen onarılarak kullanıma açılmalıdır
İyileştirme- Barınma- Temizlenme- Beslenme- Haberleşme ve İletişim- Güvenlik- Bölgesel Tahliye- Tıbbi Bakım ve Tedavi Hizmetleri
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi bir toplumda sağlık ile olguların (hastalıklar da dahil) kişi, zaman ve yer olarak dağılımını ve bu olguların nedenlerini araştıran bilim dalıdır?
Seçenekler
A
Epidemiyoloji
B
Patoloji
C
Histoloji
D
Sitoloji
E
Fizyoloji
Açıklama:
Epidemiyoloji bir toplumda sağlık ile olguların (hastalıklar da dâhil) kişi, zaman ve yer olarak dağılımını ve bu olguların nedenlerini araştıran bilim dalıdır.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi yaralı ya da hasta sayısının yerel sağlık kapasitesini aştığı durumlarda olay yeri, hastane ve hastane birimleri arasında yaralanmanın ağırlığı ve prognoz kriterleri üzerinden hastaların bakım önceliklerine ve sevk edilecekleri sağlık kuruluşlarına karar vermektir?
Seçenekler
A
Triyaj
B
Seroloji
C
İnvazyon
D
Paramnezi
E
Patoloji
Açıklama:
Triyaj, yaralı ya da hasta sayısının yerel sağlık kapasitesini aştığı durumlarda olay yeri, hastane ve hastane birimleri arasında yaralanmanın ağırlığı ve prognoz kriterleri üzerinden hastaların bakım önceliklerine ve sevk edilecekleri sağlık kuruluşlarına karar vermektir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi acil durum yönetim döngüsünün ve aşamalarının dört fazdan birisi değildir?
Seçenekler
A
Barınma sağlama
B
Hazırlıklı olma
C
Müdahale
D
Zararı azaltma
E
İyileştirme
Açıklama:
Acil durum yönetim döngüsü, zararı azaltma, hazırlıklı olma, müdahale ve iyileştirme olmak üzere dört fazdan oluşmaktadır.
Barınma sağlama
Barınma sağlama
Soru 44
Acil durum yönetim döngüsünde yer alan faaliyetler _____.
Aşağıda verilen hangisi cümleyi doğru tamamlar?
Aşağıda verilen hangisi cümleyi doğru tamamlar?
Seçenekler
A
birbirlerinden bağımsızdır
B
iç içe girmiştir
C
göstermesi gerekir
D
bir sonradakilere yön verir
E
birbirlerini takip etme zorundadır
Açıklama:
Acil durum yönetim döngüsünde yer alan faaliyetler, birbirlerinden bağımsız olmayıp, iç içe girmiş, birbirlerini takip etme zorunluluğu olan ve bir önceki aşamada yapılan çalışmaların etkinliği, bir sonraki aşamadaki çalışmaların başarı ve verimliliğini büyük ölçüde etkileyen ve süreklilik göstermesi gereken faaliyetlerdir.
birbirlerinden bağımsızdır
birbirlerinden bağımsızdır
Soru 45
Aşağıda verilenlerden hangisinde halk sağlığı epidemiyolojiden yararlanmamaktadır?
Seçenekler
A
Hastalıkların doğal gelişiminin ortaya çıkarılmasında.
B
Toplumların sağlık düzeylerinin belirlenmesinde.
C
Klinik araştırma sonuçlarının değerlendirilmesinde
D
Her türlü hastalığa kesin tanı koyulmasında.
E
Kişilerin belirli sağlık problemleri ile karşılaşma risklerinin saptanmasında.
Açıklama:
Halk sağlığının temel disiplinlerinden biri olan epidemiyoloji, hastalık ve sağlık problemlerinin nedenlerinin tespit edilmesinde, hastalıkların doğal gelişiminin ortaya çıkarılmasında, toplumların sağlık düzeylerinin belirlenmesi, zaman süreci içindeki değişimin incelenmesi ve diğer toplumlar ile kıyaslanmasında, klinik araştırma sonuçlarının değerlendirilmesinde, sağlık hizmetlerinin etkinliğinin değerlendirilmesinde, kişilerin belirli sağlık problemleri ile karşılaşma risklerinin saptanmasında kullanılmaktadır.
Her türlü hastalığa kesin tanı koyulmasında.
Her türlü hastalığa kesin tanı koyulmasında.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi olağan dışı durum sonrasında salgınların ortaya çıkmasına zemin hazırlayan bir etken değildir?
Seçenekler
A
Olağan dışı ekolojik değişiklikler.
B
Enfeksiyon ajanının bölgede bulunması.
C
İkincil sağlık hizmetlerinde duraklama.
D
Normalden daha kalabalık yaşam.
E
Olağanüstü nüfus hareketleri.
Açıklama:
Olağan dışı durum sonrasında salgınların ortaya çıkmasına enfeksiyon ajanının bölgede bulunması, ekolojik değişiklikler, nüfus hareketleri, kalabalık yaşam, altyapı sorunları, birincil sağlık hizmetlerinde duraklama zemin hazırlayan faktörlerdir.
İkincil sağlık hizmetlerinde duraklama.
İkincil sağlık hizmetlerinde duraklama.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi su yoluyla bulaşabilen bir hastalık değildir?
Seçenekler
A
İshal
B
Hepatit A
C
Hepatit E
D
Kızamık
E
Leptospirozis
Açıklama:
Kızamık hava damlacıkları yoluyla kalabalık ortamlarda bulaşabilen bir hastalıktır.
Kızamık.
Kızamık.
Soru 48
Aynı türden bir afetin belli bir coğrafya ya da yerleşim yerindeki birbirini izleyen iki oluşu arasındaki (inter-disaster) süreç, başka bir deyişle afetin görülmediği dönem o afetin _____ dönemidir
Aşağıdaklerden hangisi boşluğu doğru tamamlar?
Aşağıdaklerden hangisi boşluğu doğru tamamlar?
Seçenekler
A
alarm
B
dışarıdan yardım
C
izolasyon
D
rehabilitasyon
E
sessiz
Açıklama:
Aynı türden bir afetin belli bir coğrafya ya da yerleşim yerindeki birbirini izleyen iki oluşu arasındaki (inter-disaster) süreç, başka bir deyişle afetin görülmediği dönem o afetin sessiz dönemidir.
Soru 49
Afet durumlarında sağlık hizmetlerinin başarılı yürütülebilmesi için aşağıdakilerden hangisi en az istenir?
Seçenekler
A
Profesyonellik
B
Kurallarda esneklik
C
Lojistik
D
Eylem planları
E
Koordinasyon
Açıklama:
Afet durumlarında sağlık hizmetleri profesyonellik gerektiren, uyulması zorunlu kuralları, lojistiği, eylem planları olan ve koordinasyon ağırlıklı faaliyetlerdir.
Kurallarda esneklik
Kurallarda esneklik
Soru 50
ABC kuralında “B” harfi aşağıdakilerden hangisinin değerlendirilmesine yöneliktir?
Seçenekler
A
Bilincin
B
Hava yolunun açıklığı
C
Nörolojik fonksiyonlar
D
Olası kanamalar
E
Solunum sorunları
Açıklama:
Genel olarak, hastaların öncelikli olarak belirlenmesi “ABC” (“Airway” “Breathing”, “Circulation”) kuralına göre yapılmalıdır: Hava yolu açık değilse yaşam çok kısa sürede tehlikeye gireceği için hava yolu problemi olan hastalar öncelikli olmalıdır. Solunumun var olup olmadığından ya da doku oksijenlenmesinin olup olmadığından emin olunmalıdır. Ardından dolaşım değerlendirilmeli, kanama varsa durdurulmalıdır. Daha sonrasında nörolojik fonksiyon bozuklukları ve genel durum değerlendirilerek bulgulara göre tedavisi yapılmalıdır.
Solunum sorunları
Solunum sorunları
Ünite 8
Soru 1
Ayşe Hanım yakın zamanda bir kaza geçirmiş ve kazanın etkilerini yoğun bir biçimde yaşamakta idi. Kazadan sonra farkedilir biçimde nefes alış verişi değişmiş, her zamankinden farklı bir biçimde çok daha sık bir biçimde nefes alıp vermeye başlamıştı. Bu daha sık nefes alma durumu beraberinde vücut kimyasını da olumsuz bir biçimde etkilemişti. Ayşe Hanım'ın bu olağan dışı durum sonrasında yaşamış olduğu bu belirtiler aşağıdaki durumlardan hangisi gösterir?
Seçenekler
A
Hipertansiyon
B
Konfüzyon
C
Hiperventilasyon
D
Depresyon
E
Travmatik stres
Açıklama:
Ayşe Hanım yakın zamanda bir kaza geçirmiş ve kazanın etkilerini yoğun bir biçimde yaşamakta idi. Kazadan sonra farkedilir biçimde nefes alış verişi değişmiş, her zamankinden farklı bir biçimde çok daha sık bir biçimde nefes alıp vermeye başlamıştı. Bu daha sık nefes alma durumu beraberinde vücut kimyasını da olumsuz bir biçimde etkilemişti.
Ayşe Hanım'ın bu olağan dışı durum sonrasında yaşamış olduğu bu belirtiler, onun hiperventilasyon durumuna sahip olduğu göstermektedir. Hiperventilasyon, vücudun metabolik ihtiyacından daha fazla nefes almasını, böylece normalde karbondioksitten daha fazlasının oluşumunu ve sonuçtada kanın ph'ının artması durumunu içermektedir.
Ayşe Hanım'ın bu olağan dışı durum sonrasında yaşamış olduğu bu belirtiler, onun hiperventilasyon durumuna sahip olduğu göstermektedir. Hiperventilasyon, vücudun metabolik ihtiyacından daha fazla nefes almasını, böylece normalde karbondioksitten daha fazlasının oluşumunu ve sonuçtada kanın ph'ının artması durumunu içermektedir.
Soru 2
Yaşanan büyük ve yıkıcı deprem sonrası, Mehmet Bey yaşadığı bu korkuyu bir türlü üzerinden atamamıştı. Aradan uzun zaman geçmesine rağmen en ufak bir gürültü ve sarsıntı yaşadığında kolayca irkiliyor, depremin her an tekrarlandığı korkusuna kapılıyor, endişe ve stres tepkileri gösteriyor ve bulunduğu ortamdan uzaklaşmaya çalışıyordu. Mehmet Bey'in deprem sonrası yaşamakta olduğu bu psikolojik sıkıntılar hangi kavramla açıklanabilir?
Seçenekler
A
Depresyon
B
Psot-travmatik stres bozukluğu
C
Hipertansiyon ve hiperventilasyon
D
Davranışsal bağışıklık
E
Akut stres problemi
Açıklama:
Yaşanan büyük ve yıkıcı deprem sonrası, Mehmet Bey yaşadığı bu korkuyu bir türlü üzerinden atamamıştı. Aradan uzun zaman geçmesine rağmen en ufak bir gürültü ve sarsıntı yaşadığında kolayca irkiliyor, depremin her an tekrarlandığı korkusuna kapılıyor, endişe ve stres tepkileri gösteriyor ve bulunduğu ortamdan uzaklaşmaya çalışıyordu. Mehmet Bey'in deprem sonrası yaşamakta olduğu bu psikolojik sıkıntılar post-travmatik stres bozukluğu ile açıklanabilir. Post travmatik stres bozukluğu; olayın yeniden yaşanması olgusu, olayı anımsatan durumlardan sürekli kaçınma ve genel tepki verme düzeyinde azalma, aşırı uyarılmışlık belirtilerini içerir.
Soru 3
Psikoloji biliminde, araştırılacak soruları yanıtlamak davranışın dikkatli bir biçimde tanımlanması ile başlar ve bu tanımlama oldukça faydalı bilgiler ortaya koyar. Bununla birlikte psikoloji biliminde bu tanımlama hangi soruyu yanıtlamakta yetersiz kalır?
Seçenekler
A
Kim?
B
Hangisi?
C
Neden?
D
Ne kadar?
E
Nerede?
Açıklama:
Psikoloji biliminde, araştırılacak soruları yanıtlamak davranışın dikkatli bir biçimde tanımlanması ile başlar ve bu tanımlama oldukça faydalı bilgiler ortaya koyar. Bununla birlikte psikoloji biliminde bu tanımlama neden sorularını yanıtlamakta yetersiz kalır. Bunun içinde, davranışı/problemi açıklamak için nedenlerini anlamaya yönelik araştırma faaliyetleri gerçekleştirilir.
Soru 4
Ali Bey işyerinde yaşamış olduğu oldukça stresli son olaylardan sonra yoğun bir mutsuzluk yaşıyordu. İşe karşı eski ilgisini kaybetmiş, yaptığı işten zevk almaz hale gelmişti ve artık eskisi gibi hareket etmiyordu. Ali Bey'in bu yaşamakta olduğu belirtiler hangi kavram ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Post-travmatik stres bozukluğu
B
Depresyon
C
Akut stres problemi
D
Savaş ve kaç tepkisi
E
Kritik olay stresi
Açıklama:
Ali Bey işyerinde yaşamış olduğu oldukça stresli son olaylardan sonra yoğun bir mutsuzluk yaşıyordu. İşe karşı eski ilgisini kaybetmiş, yaptığı işten zevk almaz hale gelmişti ve artık eskisi gibi hareket etmiyordu. Ali Bey'in bu yaşamakta olduğu belirtiler, depresyonun belirtileri olup, depresyon kavramı ile açıklanabilir.
Soru 5
Bir felaket sonrası felaketten etkilenen bireylere felaketi izleyen 48-72 saat içinde grup tartışmaları yoluyla onları hem felaket ile ilgili hem de duygusal yönden cesaretlendirmek için oturumlar gerçekleştirilmiştir. Bu grup tartışması oturumları temelde ne olarak tanımlanabilir?
Seçenekler
A
Psikolojik bilgilendirme
B
Psikolojik ilk yardım
C
Psikolojik sağlamlık
D
Psikososyal müdahale
E
Pskofarmakoloji
Açıklama:
Bir felaket sonrası felaketten etkilenen bireylere felaketi izleyen 48-72 saat içinde grup tartışmaları yoluyla onları hem felaket ile ilgili hem de duygusal yönden cesaretlendirmek için oturumlar gerçekleştirilmiştir. Bu grup tartışması oturumları temelde psikolojik bilgilendirme olarak tanımlanır.
Soru 6
Bir felaket durumunda felaketten etkilenen bireylere, profesyonel danışman veya psikolog olmamakla birlikte danışma ve psikolojik müdahale konusunda bazı eğitimler almış yardımseverler de psikolojik destek sağlamışlardır. Bu psikolojik destek sağlayan kişiler aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilirler?
Seçenekler
A
Medikal personel
B
Paraprofesyoneller
C
Lokal kaynaklar
D
İlk yardım ekibi
E
Psikolojik danışman
Açıklama:
Bir felaket durumunda felaketten etkilenen bireylere, profesyonel danışman veya psikolog olmamakla birlikte danışma ve psikolojik müdahale konusunda bazı eğitimler almış yardımseverler de psikolojik destek sağlamışlardır. Bu psikolojik destek sağlayan kişiler, paraprofesyoneller kavramı ile ifade edilirler.
Soru 7
Bir beldede yaşayanlar sel felaketinin travmatik etkilerini henüz üzerlerinden atamamışlardı. Bireyler kendisi ve diğerlerinin yaşamı konusunda endişelere sahipti ve psikolojik olarak da yaralanmışlardı. Bu bireylerin yaşadıkları durum aşağıdaki kavramlardan hangisi ile betimlenebilir?
Seçenekler
A
Depresyon
B
Davranışsal bağışıklık
C
Kritik olay stresi
D
Hiperventilasyon
E
Konfüzyon
Açıklama:
Bir beldede yaşayanlar sel felaketinin travmatik etkilerini henüz üzerlerinden atamamışlardı. Bireyler kendisi ve diğerlerinin yaşamı konusunda endişelere sahipti ve psikolojik olarak da yaralanmışlardı. Bu bireylerin yaşadıkları durum kronik olay stresi (CIS)'dir.
Soru 8
Deprem felaketi sonrası felaket bölgesine ulaşan yardım ekibi görevlileri, felaketten etkilenen bireylere tıbbı yardım sağlarken diğer yandan bireylerin acil sıkıntılarını da rahatlatmaya çalışmakta ve patolojik sekellerin gelişimini de azaltmaya çalışmaktadırlar. Bu uygulamaları ile yardım ekibi hangi davranışı da sergilemektedirler?
Seçenekler
A
Bilişsel davranışsal tedavi
B
Paraprofesyonel yardımseverlik
C
Özel bakım
D
Psikolojik ilk yardım
E
Psikofarmokoloji
Açıklama:
Deprem felaketi sonrası felaket bölgesine ulaşan yardım ekibi görevlileri, felaketten etkilenen bireylere tıbbı yardım sağlarken diğer yandan bireylerin acil sıkıntılarını da rahatlatmaya çalışmakta ve patolojik sekellerin gelişimini de azaltmaya çalışmaktadırlar. Bu uygulamaları ile yardım ekibi psikolojik ilk yardım davranışı da sergilemektedirler.
Soru 9
I. İstem dışı belirtilerin varlığı
II. Akut stres problemleri
III. Uyarıcıdan kalıcı kurtulma
IV. Bilinçte ve ruh halinde değişiklikler
V. Hareketlilikte belirgin değişiklikler
Yukarıda verilen belirtilerden hangisi Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı (DSM-5)'e göre post-travmatik stres bozukluğunun bir belirtisi olarak değerlendirilemez?
II. Akut stres problemleri
III. Uyarıcıdan kalıcı kurtulma
IV. Bilinçte ve ruh halinde değişiklikler
V. Hareketlilikte belirgin değişiklikler
Yukarıda verilen belirtilerden hangisi Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı (DSM-5)'e göre post-travmatik stres bozukluğunun bir belirtisi olarak değerlendirilemez?
Seçenekler
A
I-III
B
II
C
III-IV
D
I-IV-V
E
III-V
Açıklama:
Akut stres problemleri, Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı (DSM-5)'e göre post-travmatik stres bozukluğunun belirti grubunda yer almaz.
Soru 10
Araştırma sonuçları, 2011 yılı Van-Erciş depremi sonrası yetişkinlerde travma sonrası stres bozukluğunun gelişiminde depresyon, cinsiyet, kayıplar, geçmiş travma deneyimleri gibi travma öncesi ve sonrası risk faktörlerinin önemli olduğunu ortaya koymuştur. Bu araştırma sonuçları bağlamında travma sonrası topluma dayalı çalışmalar temelde nasıl yapılmalıdır?
Seçenekler
A
Lokal kaynaklara ve dış destek gruplarına dayalı yapılmalıdır
B
Yardım görevlilerinin psikolojik ilk yardım bilgilerine dayalı yapılmalıdır
C
Kritik olay stres bilgilendirme toplantılarına dayalı yapılmalıdır
D
Davranışsal bağışıklık sağlamaya yönelik yapılmalıdır
E
Afet öncesi ve sonrası risk faktörlerine dayalı yapılmalıdır
Açıklama:
Araştırma sonuçları, 2011 yılı Van-Erciş depremi sonrası yetişkinlerde travma sonrası stres bozukluğunun gelişiminde depresyon, cinsiyet, kayıplar, geçmiş travma deneyimleri gibi travma öncesi ve sonrası risk faktörlerinin önemli olduğunu ortaya koymuştur. Bu araştırma sonuçları bağlamında travma sonrası topluma dayalı çalışmalar temelde afet öncesi ve sonrası risk faktörlerine dayalı yapılmalıdır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi bireyleri psikolojik olarak daha savunmasız hale getiren olaylardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ev yıkımı
B
Sevilen bir aile üyesinin kaybedilmesi
C
Sosyoekonomik kayıplar
D
Çevresel kayıplar
E
Süreğen hastalık tanısının konulması
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Sağlik Kurumlarinda Afet Ve Kriz Yönetimi başlıklı kitabın 233. sayfasını yeniden inceleyiniz.
Süreğen hastalık tanısının konulması
Süreğen hastalık tanısının konulması
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi olağan dışı koşulların fizyolojik yansımasıdır?
Seçenekler
A
Endişe
B
Korku
C
Depresyon
D
Artmış kan basıncı
E
Saldırganlık
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Sağlik Kurumlarinda Afet Ve Kriz Yönetimi başlıklı kitabın 234. sayfasını yeniden inceleyiniz.
Artmış kan basıncı
Artmış kan basıncı
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi üzüntü, endişe veya çaresizlik hissinin sonuçlarındandır?
Seçenekler
A
Depresyon
B
Saldırganlık
C
Korku
D
Uyku sorunları
E
Stres
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Sağlik Kurumlarinda Afet Ve Kriz Yönetimi başlıklı kitabın 234. sayfasını yeniden inceleyiniz.
Depresyon
Depresyon
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi felaket yönetimi için en verimlisidir?
Seçenekler
A
Felaket için planlama
B
Felaket için organize etme
C
Felaketi engellemek
D
Felaket için düzenleme
E
Felaket için uygulama tedbirleri
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Sağlik Kurumlarinda Afet Ve Kriz Yönetimi başlıklı kitabın 237. sayfasını yeniden inceleyiniz.
Felaketi engellemek
Felaketi engellemek
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi felaketten etkilenmiş insanların kültürel ve dinsel törenlere katılmasını içeren bir sağaltım yöntemidir?
Seçenekler
A
Bilişsel davranışsal terapi
B
Psikolojik ilk yardım
C
Bilgilendirme
D
Toplum temelli uygulama
E
Kritik olan stres yönetimi
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Sağlik Kurumlarinda Afet Ve Kriz Yönetimi başlıklı kitabın 237. sayfasını yeniden inceleyiniz.
Toplum temelli uygulama
Toplum temelli uygulama
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi felaket sonrası yakın aile üyeleri tarafından sunulan ve sosyal destek ile sağlanan yılmazlık becerisidir?
Seçenekler
A
Psikolojik ilk yardım
B
Psikolojik bilgilendirme
C
Toplum temelli uygulama
D
Stres yönetimi
E
Psikolojik sağlamlık
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Sağlik Kurumlarinda Afet Ve Kriz Yönetimi başlıklı kitabın 238. sayfasını yeniden inceleyiniz.
Psikolojik sağlamlık
Psikolojik sağlamlık
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi felaket sonrası lokal kaynak olarak kullanılabilecek ve travma müdahale programı üyesi olabilecek bir gruptur?
Seçenekler
A
Psikolog
B
Paraprofesyonel
C
Psikiyatrist
D
Aile
E
Arkadaş
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Sağlik Kurumlarinda Afet Ve Kriz Yönetimi başlıklı kitabın 238. sayfasını yeniden inceleyiniz.
Paraprofesyonel
Paraprofesyonel
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi travma sonrası stres bozukluğunun semptomlarından değildir?
Seçenekler
A
Majör depresyon
B
İstem dışı belirtilerin varlığı
C
Uyarıcıdan kalıcı kurtulma
D
Bilinçte ve ruh halinde değişiklikler
E
Hareketlilikte belirgin değişiklikler
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Sağlik Kurumlarinda Afet Ve Kriz Yönetimi başlıklı kitabın 241. sayfasını yeniden inceleyiniz.
Majör depresyon
Majör depresyon
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi travma sonrası stres bozukluğunu belirtilerinin genelde görüldüğü zamandır?
Seçenekler
A
Travma sonrası gün
B
Travma sonrası hafta
C
Travma sonrası üç ay
D
Travma sonrası bir yıl
E
Travma sonrası iki yıl
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Sağlik Kurumlarinda Afet Ve Kriz Yönetimi başlıklı kitabın 241. sayfasını yeniden inceleyiniz.
Travma sonrası üç ay
Travma sonrası üç ay
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi felaket sonrası stres oluşumunu tetikleyebilecek kaynak kayıplarından değildir?
Seçenekler
A
Konut
B
Para
C
İş
D
Güven
E
Gıda
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Sağlik Kurumlarinda Afet Ve Kriz Yönetimi başlıklı kitabın 244. sayfasını yeniden inceleyiniz.
Gıda
Gıda
Soru 21
"Unutkanlık, yer ve zaman oryantasyon bozuklukları ve kişinin modunda ve davranışlarında oluşan değişiklikler ile karakterize olan durumudur."
Yukarıda verilen tanım aşağıdaki seçeneklerden hangisine aittir?
Yukarıda verilen tanım aşağıdaki seçeneklerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Konfüzyon
B
Stres
C
Hipertansiyon
D
Terapi
E
Hiperventilasyon
Açıklama:
Konfüzyon: Unutkanlık, yer ve zaman oryantasyon bozuklukları ve kişinin modunda ve davranışlarında oluşan değişiklikler ile karakterize olan durumudur
(Barraclough, 1997).
(Barraclough, 1997).
Soru 22
"Vücudun metabolik ihtiyacından fazla nefes alma, normalde
oluşan karbondioksitten daha fazlasının oluşumu ve sonuçta kan pH’ının artışıdır."
Yukarıda verilen tanım aşağıdaki seçeneklerden hangisine aittir?
oluşan karbondioksitten daha fazlasının oluşumu ve sonuçta kan pH’ının artışıdır."
Yukarıda verilen tanım aşağıdaki seçeneklerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Hiperventilasyon
B
Reaksiyon
C
Hipertansiyon
D
Depresyon
E
Konfüzyon
Açıklama:
Hiperventilasyon: Vücudun metabolik ihtiyacından fazla nefes alma, normalde
oluşan karbondioksitten daha fazlasının oluşumu ve sonuçta kan pH’ının artışıdır
(Folgering, 1999).
oluşan karbondioksitten daha fazlasının oluşumu ve sonuçta kan pH’ının artışıdır
(Folgering, 1999).
Soru 23
"Olağan dışı durumlarda birey aniden kendisine ve çevresine tehlikeli olabilecek aşırı davranışlar gösterirse birey için gözetim ve tedavi gerekir."
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bu davranışların en önemli belirtilerinden biri değildir?
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bu davranışların en önemli belirtilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İştah artışı
B
Aşırı endişe
C
Uyuşukluk
D
Fiziksel reaksiyon
E
Bilişsel yetersizlik
Açıklama:
Olağan dışı durumlarda birey aniden kendisine ve çevresine tehlikeli olabilecek aşırı davranışlar gösterirse birey için gözetim ve tedavi gerekir. Böyle davranışların en önemli belirtileri, aşırı endişe, uyuşukluk, fiziksel reaksiyonlar (hiperventilasyon, hipertansiyon, kusma), bilişsel yetersizlikler (konfüzyon,
kararsızlık, depresyon, intihar düşünceleri), korku veya hayal kırıklığı gibi duygusal belirtilerdir.
kararsızlık, depresyon, intihar düşünceleri), korku veya hayal kırıklığı gibi duygusal belirtilerdir.
Soru 24
Psikoloji terimi köken olarak anlamını hangi dilden almaktadır?
Seçenekler
A
Yunanca
B
Almanca
C
İngilizce
D
Fransızca
E
İspanyolca
Açıklama:
Psikoloji terimi yıllarca bilinmektedir ve anlamını eski Yunan köklerinden almaktadır; “psyche” akıl, “logos” bilgi veya çalışma demektir.
Soru 25
"Kişilerde, çevreye ve daha önce zevk veren aktivitelere olan ilgide azalmadır ve kişiler arası ilişkilerde duygusal dışavurumda azalma ve sosyal geri çekilme ile karakterizedir."
Yukarıda verilen tanım aşağıdaki seneklerden hangisine aittir?
Yukarıda verilen tanım aşağıdaki seneklerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Apati
B
Empati
C
Sempati
D
Kontrol
E
Tanımlama
Açıklama:
Apati: Kişilerde, çevreye ve daha önce zevk veren aktivitelere olan ilgide azalmadır ve kişiler arası ilişkilerde duygusal dışavurumda azalma ve sosyal geri çekilme ile karakterizedir (Erbay ve Yıldırım, 2019).
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi depresyonun en olası belirtilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kilo artışı
B
Endişe
C
Özgüven kaybı
D
Duygusal felç
E
Uyuşukluk
Açıklama:
Endişe, özgüven kaybı, duygusal felç, olumsuz düşünme, uyuşukluk ve kendinden nefret etme depresyonun en olası belirtileridir.
Soru 27
Depresyonun bilinen diğer adı nedir?
Seçenekler
A
Melankoli
B
Apati
C
Empati
D
Korku
E
Endişe
Açıklama:
Melankoli olarak da bilinen depresyon artmış reaktiflik veya inaktiflik ile karakterizedir.
Soru 28
Bir grup tartışmasının "psikolojik bilgilendirme" olarak tanımlanması için alınan süre kriteri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Olaydan sonra 48-72 saat içinde
B
Olay anında
C
Olaydan sonra 1-2 saat içinde
D
Olaydan 12-24 saat içinde
E
Olay öncesinde
Açıklama:
Olaydan 48-72 saat içinde oluşan grup tartışmaları genelde “psikolojik bilgilendirme” olarak tanımlanmaktadır.
Soru 29
"Felaketi engellemek ve felaketle etkili bir şekilde baş edebilmek için planlama, organize etme, düzenleme ve uygulama tedbirlerinin devam eden ve bütünleşmiş klinik sürecidir."
Yukarıda verilen tanım aşağıdaki seçeneklerden hangisine aittir?
Yukarıda verilen tanım aşağıdaki seçeneklerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Felaket yönetimi
B
Hazır olma
C
Acil eylem
D
Rehabilitasyon
E
İyileşme
Açıklama:
Felaket yönetimi, felaketi engellemek ve felaketle etkili bir şekilde baş edebilmek için planlama, organize etme, düzenleme ve uygulama tedbirlerinin devam eden ve bütünleşmiş klinik sürecidir (Math vd., 2015).
Soru 30
ASD belirtileri ne zaman gelişmektedir?
Seçenekler
A
Travmanın ilk 4 haftası içinde
B
Travmanın ilk 6 haftası içinde
C
Travmanın ilk 8 haftası içinde
D
Travmanın ilk 10 haftası içinde
E
Travmanın ilk 12 haftası içinde
Açıklama:
ASD, strese karşı verilen normal bir cevaptır. Belirtiler travmanın ilk 4 haftası içinde gelişmektedir ve sıkıntının belirgin seviyelerine neden olmaktadır.
Soru 31
Vücudun metabolik ihtiyacından fazla nefes alma, normalde oluşan karbondioksitten daha fazlasının oluşumu ve sonuçta kan pH’ının artışına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hipertansiyon
B
Konfüzyon
C
Hiperventilasyon
D
Stres
E
Apati
Açıklama:
Hiperventilasyon: Vücudun metabolik ihtiyacından fazla nefes alma, normalde oluşan karbondioksitten daha fazlasının oluşumu ve sonuçta kan pH’ının artışıdır (Folgering, 1999).
Soru 32
...................................kişilerde, çevreye ve daha önce zevk veren aktivitelere olan ilgide azalma ve kişiler arası ilişkilerde duygusal dışavurumda azalma ve sosyal geri çekilme ile karakterizedir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Stres
B
Hiperventilasyon
C
Kritik olay stresi
D
Apati
E
Konfüzyon
Açıklama:
Apati: Kişilerde, çevreye ve daha önce zevk veren aktivitelere olan ilgide azalmadır ve kişiler arası ilişkilerde duygusal dışavurumda azalma ve sosyal geri çekilme ile karakterizedir (Erbay ve Yıldırım, 2019).
Soru 33
................bir tehdide karşı verilen duygusal bir cevaptır, ..................ise bir uyarıcı (tehdit gibi) zihinsel olarak değerlendirilirken oluşan bilişsel bir süreçtir.
Yukarıdaki boşluğa sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki boşluğa sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Endişe-korku
B
Stres-endişe
C
Konfüzyon-stres
D
Hiperventilasyon-endişe
E
Stres-hiperventilasyon
Açıklama:
Korku ve endişe aynı kavramlar değillerdir. Endişe bir tehdide karşı verilen duygusal bir cevaptır, korku ise bir uyarıcı (tehdit gibi) zihinsel olarak değerlendirilirken oluşan bilişsel bir süreçtir.
Soru 34
"Kişinin kendi hayatı veya diğerlerinin hayatı için korktuğu spesifik korkunç bir olay neticesinde ortaya çıkan psikolojik yaralanma" olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kritik Olay Stresi
B
Hiperventilasyon
C
Konfüzyon
D
Apati
E
Monoamin
Açıklama:
Kritik Olay Stresi (CIS), felaket durumunda görülen ve olayı yaşayanların muhtemelen %100’ünü etkileyen en olası fenomendir. CIS, kişinin kendi hayatı veya diğerlerinin hayatı için korktuğu spesifik korkunç bir olay neticesinde ortaya çıkan psikolojik yaralanma olarak tanımlanmaktadır.
Soru 35
.........................uygun bir şekilde tedavi edilirse birkaç hafta içerisinde çözüme kavuşabilir aksi durumda ve belirtiler bir aydan fazla sürerse...............dönüşür.
Yukarıdaki boşluğa sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki boşluğa sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Stres-Depresyon
B
CIS-PTSD
C
Hiperventilasyon-Stres
D
PTSD-Depresyon
E
Stres-CIS
Açıklama:
CIS uygun bir şekilde tedavi edilirse birkaç hafta içerisinde çözüme kavuşabilir aksi durumda ve belirtiler bir aydan fazla sürerse PTSD’ye dönüşür.
Soru 36
- Strese karşı verilen normal bir cevaptır.
- Belirtiler travmanın ilk 4 haftası içinde gelişmektedir.
- Kronik travmatik strese uzun süreli maruziyet deneyiminden ziyade belirgin spesifik bir travmanın deneyimi ile yüksek oranda ilişkilidir.
Seçenekler
A
Post Travmatik Stres Bozukluğu
B
Post-Travmatik Depresyon
C
Akut Stres Problemi
D
Hiperventilasyon
E
Apati
Açıklama:
ASD, strese karşı verilen normal bir cevaptır. Belirtiler travmanın ilk 4 haftası içinde gelişmektedir ve sıkıntının belirgin seviyelerine neden olmaktadır. Akut stres reaksiyonlarını gösteren bireylerin çoğu PTSD’nin ileri bozukluklarını geliştirmezler. ASD, kronik travmatik strese uzun süreli maruziyet deneyiminden ziyade belirgin spesifik bir travmanın deneyimi ile yüksek oranda ilişkilidir.
Soru 37
Aşağıdaki şıklardan hangisinde Akut Stres Problemi (ASD) ve Post Travmatik Stres Bozukluğu PTSD ile ilgili verilen bilgi yanlıştır?
Seçenekler
A
ASD, PTSD için zemin hazırlayan faktördür ve ASD geçiren kişilerin çoğunun PTSD geçirme eğiliminde olduğu bilinmemektedir.
B
PTSD’de olduğu gibi ASD’de erkeklerde kadınlardan daha yaygın görülmektedir.
C
PTSD geçiren birçok insan PTSD teşhisi konmadan veya tedavisine başlanmadan önce akut stres belirtileri ile teşhis edilmemektedir.
D
ASD, strese karşı verilen normal bir cevaptır.
E
ASD geçici bir rahatsızlıktır ve kişinin hayatında oldukça kısa bir süre var olur ve sonra düzelir. PTSD tersine bireyin hayatının temel özelliği olur.
Açıklama:
PTSD’de olduğu gibi ASD’de kadınlarda erkeklerden daha yaygın görülmektedir.
Soru 38
Felakette ruhsal sağlığın korunmasında en güncel becerileri yansıtmak için araştırma, uzman görüş birliği ve pratik tecrübeler esas alınarak geliştirilen yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
PFA
B
CIS
C
CISM
D
CISD
E
PTSD
Açıklama:
PFA, felakette ruhsal sağlığın korunmasında en güncel becerileri yansıtmak için araştırma, uzman görüş birliği ve pratik tecrübeler esas alınarak geliştirilmiştir.
Soru 39
Bireylerin veya toplumun felaket gibi sıkıntılı durumlara uyum kapasitelerini ifade etmek için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stres yönetimi
B
Psikolojik sağlamlık
C
Paraprofesyonel
D
CIS
E
PTSD
Açıklama:
Psikolojik sağlamlık, yer değişim sonrası hayati dengenin kurulma hızıdır. Psikolojik sağlamlık kavramı bireylerin veya toplumun felaket gibi sıkıntılı durumlara uyum kapasitelerini ifade etmek için kullanılır.
Soru 40
Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı (DSM-5), PTSD için 4 adet belirtiyi tanımlamıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu belirtilerden biri değildir?
Seçenekler
A
İstem dışı belirtilerin varlığı
B
Uyarıcıdan kalıcı kurtulma
C
Bilinçte ve ruh halinde değişiklikler
D
Karar vermede zorlanma, uyuşukluk
E
Hareketlilikte belirgin değişiklikler
Açıklama:
Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı (DSM-5), PTSD için 4 adet belirtiyi tanımlamıştır. Bunlar; istem dışı belirtilerin varlığı, uyarıcıdan kalıcı kurtulma, bilinçte ve ruh halinde değişiklikler ve hareketlilikte belirgin değişikliklerdir.