Sağlık İşletmelerinde Davranış - Sağlık Yönetimi

Ünite 1

Soru 1

Doğuştan gelen, sonradan öğrenilmemiş, tamamen fizyolojik kökenli, fizyolojik kökenli ancak kökenden bağımsız sürebilen ve fizyolojik kökeni olmayan güdüler olmak üzere üç alt kategoriye ayrılan güdüler aşağıdakilerden hangisidir?

Birincil güdüler

İç güdüler

Sosyal güdüler

İkincil güdüler

İnsani güdüler

Açıklama:

Birincil güdüler: Doğuştan gelen, sonradan öğrenilmemiş güdülerdir. Tamamen fizyolojik kökenli, fizyolojik kökenli ancak kökenden bağımsız sürebilen ve fizyolojik kökeni olmayan güdüler olmak üzere üç alt kategoriye ayrılır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Davranış Bilimlerinin başlıca özelliklerinden biri değildir?

Ekonomik amaçların gerçekleştirilmesini kapsamı dışında bırakır

Normatif ve değer merkezlidir

Uygulamalı bir bilimdir

İnsancıl ve iyimserdir

Kişilerarası ilişkilerin yeterliliğinin gelişmesine odaklanır

Açıklama:

Davranış bilimlerinin başlıca özellikleri şu şekilde sıralanabilir (Şencan, 1990); • Uygulamalı bir bilimdir, • Normatif ve değer merkezlidir, • İnsancıl ve iyimserdir, • Ekonomik amaçların gerçekleştirilmesine yöneliktir, • Kişilerarası ilişkilerin yeterliliğinin gelişmesine odaklanır, • Örgütü bir sistem olarak ele alır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi psikolojinin amaçlarından biri değildir?

Değerlendirme

Betimleme

Açıklama

Yordama

Kontrol

Açıklama:

Psikoloji biliminin temel amaçları dört aşamada sınıflandırılabilir (Özkalp, 2004);
• Betimleme: Birbiriyle ilişkili olan ya da olmayan davranışların ve davranışları belirleyen koşulların saptanmasını içerir. Örneğin, psikologlar otizmli çocukların dil öğrenmede yaşadıkları zorluklar gibi davranışlarını ve zihinsel süreçlerini betimlemeye başladıkça otizmli çocukların nasıl davrandıklarını da anlamaya başlarlar.
• Açıklama: Bu amaç, davranışları açıklayan genel ilkelerin ve kuramların oluşturulmasını içerir. Davranışın betimlenmesi sonrasında psikologlar davranışı açıklamayı amaçlar.
• Yordama: Psikolojinin üçüncü amacı, organizmaların belirli durumlarda nasıl davranacağını öngörmektir. Eğer davranışları yordamak mümkün olursa dördüncü amaç olan kontrol de gerçekleştirilebilecektir.
• Kontrol: Psikolojinin dördüncü amacı, bir organizmanın davranışlarını kontrol edebilmektir. Kontrol fikrinin hem olumlu hem de olumsuz tarafları bulunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

"Tutumlar doğrudan kişisel .......... ile ilgilidir."
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan alana aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Deneyim

İnanç

Beceri

Kalite

Alışkanlıklar

Açıklama:

Kişisel deneyim; Tutumlar doğrudan deneyimle ilgilidir. Deneyim sahibi olan kişilerin tutum davranış ilişkisi ile deneyim sahibi olmayanın ilişkisi farklılık gösterir.

Doğru Cevap: A

Soru 5

İletişim sürecinde mesajı gönderen kişi aşağıdakilerden hangisi ile anılır?

Kaynak

Alıcı

Geri bildirm

Kodlama

İletişim kanalı

Açıklama:

İletişim sürecinde kaynak, mesaj gönderen kişidir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi iletişim sürecinde kullanılan mesajın taşıması gereken niteliklerden biri değildir?

Alıcı mesajı kodlamalıdır

Mesaj açık ve anlaşılır olmalıdır

Mesaj doğru zamanda iletilmelidir

Mesaj uygun kanalı izlemelidir

Mesaj, kaynak ve alıcı arasında kalmalıdır

Açıklama:

Mesaj anlaşılır olmalıdır: Anlaşılabilir olma hem alıcının hem de kaynağın bilgisi, yeteneği ve kültürel özellikleri ile doğrudan ilintilidir. Anlaşılamayan mesajların hem algılanması hem de içerdiği kodun çözülmesi mümkün değildir (Sultanlı, 2019). • Mesaj açık olmalıdır: Özellikle istenilen ve beğenilen davranış açısından önemli olan mesajın açık olması, kaynağın gönderdiği mesaj aracılığı ile alıcıdan ne istediğini belirtmesini sağlamaktadır. • Mesaj doğru zamanda iletilmelidir: Mesaj ve mesajın içeriği, doğru yer ve zamanda iletilmesi durumunda etkin olmaktadır. Bu nedenle özellikle mesajın gönderileceği zamana özellikle dikkat etmek gereklidir. • Mesaj uygun kanalı izlemelidir: İletişimin gerçekleştiği ortamda düzenlenmiş bir iletişim ağı vardır. Mesaj bu ağ (kanal) izleyerek alıcıya ulaşır. Mesaj uygun yolu izlemeden alıcıya varırsa, etkinliğini kaybeder; alıcıya kaynak arasındaki ilişik yetersiz olur. • Mesaj, kaynak ve alıcı arasında kalmalıdır: Mesaj, kaynaktan alıcıya ulaşıncaya kadar değişik kişi ve kademelerden geçebilir. Mesajın kaynaktan alıcıya ulaşması sırasında aktarıcılar mesajın içeriğini gerektiği gibi kavramadan veya etkilendikleri biçimde yeni bir kaynak durumuna geçip, alıcıya farklı mesaj gönderebilir. Bu durumda mesaj kaynağın gönderdiğinin yanında, ilave anlamlar kazanır. Alıcı, bu mesajla karşılaşınca beklenmeyen davranışlar gösterebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Gönderilen mesajlar alıcıya ulaştıktan sonra, alıcı bu mesajları aslına uygun ve anlamlı bir şekilde yorumlar. İşte bu algılama ve yorumlama işlemine ne ad verilir?

Kod çözümleme

Kodlama

Anlama

Algılama

Yorumlama

Açıklama:

Kod Çözme: Gönderilen mesajlar alıcıya ulaştıktan sonra, alıcı bu mesajları aslına uygun ve anlamlı bir şekilde yorumlar. İşte bu algılama ve yorumlama işlemine çözümleme adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi göndericinin muhatabını yanıltarak kasıtlı bir biçimde mesajını değiştirerek alıcıya ulaştırması durumunun adı ve örneğidir?

Filtreleme/ Bir çalışanın amirine duymak istediği şeyleri söylemesi

Algıda seçicilik/ Amirin kendisine verilen bilgilerden sadece birbiriyle ilişkili bir bölüme odaklanması

Açıklık / Bir hatanın tüm olduğu gibi aktarılması

Filtreleme/ Aktarılması gereken bilgilerin parça parça fakat tamamının aktarılması

Kehanet / Gerçekte olmayan durumların algılanması

Açıklama:

Filtreleme: Göndericinin muhatabını yanıltarak kasıtlı bir biçimde mesajını değiştirerek alıcıya ulaştırması durumudur. Bir çalışanın üstüne duymak istediği şeyleri söylemesi buna bir örnek teşkil eder.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Katılan bireylerde bıraktığı izlenime göre iletişim, aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Etkilerine göre Iiletişim

Yönüne göre iletişim

İlişki sistemlerine göre iletişim

Kullanılan kodlara iletişim

Mesajın iletim şekline göre iletişim

Açıklama:

Etkilerine Göre İletişim
Olumlu iletişim katılan bireylerde olumlu etki bırakan, tarafların gereksinimlerini karşılayıp bireylerde hoş duygular yaşatan iletişimdir. Olumlu iletişimde bireyler arasında doyum sağlanır ve kendilerini iyi hissederler. Olumsuz iletişim ise taraflar üzerinde olumsuz etki bırakan, bireylere hoş duygular yaşatmayan iletişimdir. Olumsuz iletişimde tarafların birbirine karşı saygı ve kabul etme yerine eleştiri ve birbirini suçlama vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisinde benliğin işlevlerinin tamamı doğru şekilde yer almıştır?

Örgütleyici işlev, duygusal işlev ve yönetici işlev

Sosyal işlev, duygusal işlev ve yönetici işlev

Örgütleyici işlev, psikolojik işlev ve yönetici işlev

Örgütleyici işlev, duygusal işlev ve yürütücü işlev

Sosyal işlev, duygusal işlev ve yürütücü işlevdir

Açıklama:

Benliğin başlıca üç işlevi bulunur. Bunlar örgütleyici işlev, duygusal işlev ve yönetici işlevdir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Bir eylemin sebebi olarak tanımlanabilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Davranış

Güdü

Tutum

Algı

Hareket

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 12

Sosyal güdülerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sosyal güdüler doğuştan gelen, sonradan öğrenilmemiş güdülerdir.

Sosyal güdüler tamamen fizyolojik kökenlidir.

Sosyal güdüler fizyolojik kökenli, ancak kökenden bağımsız sürebilen güdülerdir.

Sosyal güdüler tüm canlı türlerinde bulunan güdülerdir.

Sosyal güdüler öğrenme yoluyla sonradan kazanılan güdülerdir.

Açıklama:

Güdü, bir eylemin sebebi olarak tanımlanabilir. Örneğin; bir çalışanın işinde terfi almak için kendisine verilen işi en mükemmel şekilde yapmaya çalışması birer güdü örneğidir. Güdüler, organizmanın dengesini koruyucu içsel faktörlerdir ve muhtemelen organizmanın içinde maddi ve potansiyel olarak bulunurlar. Bir güdü ya da güdüsel davranıştan söz edebilmemiz için aynı zamanda davranışın bir hedef ya da hedeflere yönelmesi de gerekmektedir. Bir davranışın hangi hedef ya da hedeflere yöneleceğini bu davranışı başlatan güdünün türü belirler. Dolayısıyla güdüler şu iki sınıf altında toplanabilir:
• Birincil güdüler: Doğuştan gelen, sonradan öğrenilmemiş güdülerdir. Tamamen fizyolojik kökenli, fizyolojik kökenli ancak kökenden bağımsız sürebilen ve fizyolojik kökeni olmayan güdüler olmak üzere üç alt kategoriye ayrılır.
• Sosyal güdüler: Öğrenme yoluyla sonradan kazanılan ve canlılar dünyasında sadece insan türüne özgü olan güdülerdir. Bağlanma ve başarı gibi güdüler, sosyal güdül
Sosyal güdüler öğrenme yoluyla sonradan kazanılan güdülerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Psikoloji

Bilgisayar bilimleri

Eczacılık

Biyoloji

Fizik

Açıklama:

İnsan davranışları birçok etki ve güdü neticesinde ve belirli bir sistematik, mantık çerçevesinde ortaya çıkmaktadır. İşte davranış bilimleri de farklı disiplinlerin de yardımıyla bu niteliklerden hareketle insanı ve davranışlarını anlamaya odaklanmıştır. Bu disiplinler içerisinde davranış bilimlerinin ağırlıklı olarak yoğunlaştığı alanlar antropoloji, psikoloji ve sosyolojidir. Bununla birlikte ekonomi, işletme, siyasal bilimler, hukuk ve tarih gibi diğer sosyal bilim disiplinleri de davranış bilimleriyle yakın etkileşim içerisindedir. Bu nedenle doğru seçenek (A) "Psikoloji"dir.
İnsan davranışları birçok etki ve güdü neticesinde ve belirli bir sistematik, mantık çerçevesinde ortaya çıkmaktadır. İşte davranış bilimleri de farklı disiplinlerin de yardımıyla bu niteliklerden hareketle insanı ve davranışlarını anlamaya odaklanmıştır (Yaylacı vd., 2013). Bu disiplinler içerisinde davranış bilimlerinin ağırlıklı olarak yoğunlaştığı alanlar antropoloji, psikoloji ve sosyolojidir. Bununla birlikte ekonomi, işletme, siyasal bilimler, hukuk ve tarih gibi diğer sosyal bilim disiplinleri de davranış bilimleriyle yakın etkileşim içerisindedir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Davranış bilimlerinin modern anlamda gelişimi hangi yıllardan itibaren başlamıştır?

1940’lı yıllardan itibaren

1950’li yıllardan itibaren

1960’lı yıllardan itibaren

1970’li yıllardan itibaren

1980’li yıllardan itibaren

Açıklama:

Birçok farklı disiplinden etkilenen bir bilim olan davranış bilimlerinin gelişmesindeki en büyük etkenlerden biri Amerika Birleşik Devletleri’nde (A.B.D) kamu ve özel sektörün bilimsel araştırmalara ayırdığı kaynağın sosyal psikoloji araştırmalarının desteklenmesinde kullanılmaya başlaması olmuştur. Dolayısıyla davranış bilimleri kavramının da ilk kullanımı 1950’li yıllarda Ford Vakfının Davranış Bilimleri Programı’na verdiği destekle birlikte görülmektedir.
Davranış bilimlerinin modern anlamda gelişimi ise 1950’li yıllardan itibaren başlamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi psikoloji biliminin davranışlara yönelik temel amaçlarından biri değildir?

Betimleme

Açıklama

Yordama

Kontrol

Tedavi

Açıklama:

Psikoloji biliminin temel amaçları dört aşamada sınıflandırılabilir;
• Betimleme: Birbiriyle ilişkili olan ya da olmayan davranışların ve davranışları belirleyen koşulların saptanmasını içerir. Örneğin, psikologlar otizmli çocukların dil öğrenmede yaşadıkları zorluklar gibi davranışlarını ve zihinsel süreçlerini betimlemeye başladıkça otizmli çocukların nasıl davrandıklarını da anlamaya başlarlar.
• Açıklama: Bu amaç, davranışları açıklayan genel ilkelerin ve kuramların oluşturulmasını içerir. Davranışın betimlenmesi sonrasında psikologlar davranışı açıklamayı amaçlar.
• Yordama: Psikolojinin üçüncü amacı, organizmaların belirli durumlarda nasıl davranacağını öngörmektir. Eğer davranışları yordamak mümkün olursa dördüncü amaç olan kontrol de gerçekleştirilebilecektir.
• Kontrol: Psikolojinin dördüncü amacı, bir organizmanın davranışlarını kontrol edebilmektir. Kontrol fikrinin hem olumlu hem de olumsuz tarafları bulunmaktadır.
"Tedavi" bu amaçlar arasında yer almadığından
Psikoloji biliminin temel amaçları dört aşamada sınıflandırılabilir (Özkalp, 2004);

Betimleme

Açıklama

Yordama

Kontrol

Doğru Cevap: E

Soru 16

Davranış bilimlerinin toplum açısından davranışı anlamlandırabilmesi ve açıklayabilmesine imkân tanıyan bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Psikoloji

Sosyoloji

Antropoloji

Ekonomi

Tarih

Açıklama:

Davranışsal incelemeler, temel davranış konuları olan kişiler, gruplar, görevler ve hedefler, yönetsel kontrol ve çevre açısından psikoloji, sosyoloji ve siyasal bilimler, yönetim, iktisat ve antropoloji gibi alanlarla ilişki içerisindedir. Davranış bilimleri araştırma sonuçlarının özellikle endüstri uygulamaları açısından önemi büyüktür. Tüm bu alanlar içerisinde davranış bilimlerinin temel kavram ve değerlerini şekillendiren bilim dalları psikoloji, sosyoloji ve antropoloji olarak sıralanabilir. Psikoloji, davranış bilimleri açısından birey davranışlarını anlamlandırabilmek ve açıklayabilmek adına yararlanılan bilim dalı iken, sosyoloji davranış bilimlerinin toplum açısından davranışı anlamlandırabilmesi ve açıklayabilmesine imkân tanımaktadır. Diğer taraftan antropoloji ise davranış bilimleri ile kültür ve çevre ilişkisinin kurulmasına ve davranışın kültürel boyutunun tanımlanmasına olanak sağlamaktadır.
Psikoloji, davranış bilimleri açısın- dan birey davranışlarını anlamlandırabilmek ve açıklayabilmek adına yararlanılan bilim dalı iken sosyoloji davranış bilimlerinin toplum açısından davranışı anlamlandırabilmesi ve açıklayabilmesine imkân tanımaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Bireyin tutuma konu olan canlı-cansız, soyut-somut olan şeylere karşı heyecanlarını ifade eden, kişiden kişiye değişen ve gerçeklerle açıklanamayan tutum bileşeni aşağıdakilerden hangisidir?

Bilişsel bileşen

Davranışsal bileşen

Algısal bileşen

Duygusal bileşen

Teorik bileşen

Açıklama:

Tutumların duygusal bileşeni; insanın tutum nesnesine ilişkin duygu ve değerlendirmelerinden oluşur. Başka bir deyişle duygusal bileşen, bireyin tutuma konu olan canlı-cansız, soyut-somut olan şeylere karşı heyecanlarını ifade etmektedir. Kişi arzuladığı amaçlarla ilişkilendirdiği tutum konusundan hoşlanır, arzulamadıklarından hoşlanmaz. Duygusal öge bireyin değerler sistemi ile yakından ilişkilidir. Tutum objesinin olumlu ya da olumsuz duyguların doğmasına neden olur. Tutumu inanç ve değerlerden ayıran en önemli özellik tutumların duygusal bileşeninin olmasıdır. Duygusal bileşen, kişinin tutum objesine karşı gözlenebilen duygulardır. Örneğin, kişinin tutum nesnesini gördüğü zaman kalbinin çarpmasının hızlanması, heyecanlanması, terlemesi gibi fizyolojik tepkiler duygusal ögeyi ifade etmektedir. Kısaca duygusal bileşen kişiden kişiye değişen ve gerçeklerle açıklanamayan, sevme ya da sevmeme yönünü oluşturan duygusal bir durumdur. Algılama, dünyaya açılan kişisel bir pencere ise tutumları kişiye açılan
Tutumların duygusal bileşeni; insanın tutum nesnesine ilişkin duygu ve değerlendirmelerinden oluşur. Başka bir deyişle duygusal bileşen, bireyin tutuma konu olan canlı-cansız, soyut-somut olan şeylere karşı heyecanlarını ifade etmektedir. Doğru seçenek (D)dir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Kişilik kavramı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kişilik, insanların birbirine benzer yönlerini tanımlayan en önemli faktördür.

Kişilik, bireyin sürekli değişen özelliklerinin tümünü ifade eder.

Kişilik ölçülemediğinden bireyler için sakin, atak, uyumlu gibi değerlendirmeler yapılamaz.

Kişilik süreklilik göstermez. Normal bir insanın kişiliği zamanla değişir.

Kişilik, insanın başkalarına benzemeyen kendine özgün biçimde geliştirdiği ilişkilerin yapısıdır.

Açıklama:

İnsanları birbirinden ayıran veya onları diğerlerinden farklı kılan en önemli faktör kişiliktir. İnsan, anlaşılması kolay bir canlı değildir. İnsandan insana, hatta toplumdan topluma birtakım düşünce, davranış ve yaklaşım farklarının doğması önlenememektedir. Demek ki insan, “bireysel” bir yaratıktır. Ona bu bireyselliğini kazandıran özellikler “kişilik” dediğimiz, onun kendisi ve çevresiyle, başkalarına benzemeyen kendine özgün biçimde geliştirdiği ilişkilerin yapısıdır. Bir diğer ifade ile kişilik, bireyin belirgin, değişmeyen ve tutarlı olan özelliklerinin tümünü ifade eder. Kişilik; dinamik, her zaman hareket hâlinde olan bir yapı olmakla birlikte, oldukça sürekli ve kararlı bir nitelik taşır. Özelliklerinin sürekli ve kararlı olması nedeniyle bireye özgü nitelikler belirlenebilmekte, ölçülebilmekte ve bireyler için sakin, atak, uyumlu gibi değerlendirmeler yapılabilmektedir. Bir kimsenin kişiliği süreklilik gösterir. Normal bir insanın kişiliği zamanla pek değişmez.
İnsanları birbirinden ayıran veya onları diğer- lerinden farklı kılan en önemli faktör kişiliktir. İnsan, anlaşılması kolay bir canlı değildir. İnsandan insana, hatta toplumdan topluma birtakım düşünce, davranış ve yaklaşım farklarının doğması önlenememektedir. Demek ki insan, “bireysel” bir yaratıktır. Ona bu bireyselliğini kazandıran özellikler “kişilik” dediğimiz, onun kendisi ve çevresiyle, başkalarına benzemeyen kendine özgün biçimde geliştirdiği ilişkilerin yapısıdır. Bir diğer ifade ile kişilik, bireyin belirgin, değişmeyen ve tutarlı olan özelliklerinin tümünü ifade eder. Kişilik; dinamik, her zaman hareket hâlinde olan bir yapı olmakla birlikte, oldukça sürekli ve kararlı bir nitelik taşır.
Doğru seçenek (E)dir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Duyumları yorumlama, onları anlamlı biçime getirme süreci aşağıdakilerden hangisidir?

Davranış

Güdü

Tutum

Algı

Öğrenme

Açıklama:

Algı; çevrenin, insanların, nesnelerin, kokuların, seslerin, hareketlerin, tatların ve renklerin gözlemlenmesiyle ilgilidir. Duyumları yorumlama, onları anlamlı biçime getirme sürecidir. Doğru seçenek (D)dir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

İletişimin sağlıklı kurulabilmesi için her şeyden önce göndericinin .......... alıcı tarafından algılanabilir ve anlaşılabilir sembollere dönüştürmesi (kodlaması) ve uygun bir .......... aracılığıyla göndermesi gerekir. Aynı şekilde alıcının da mesajın kodunu açması, algılaması ve .......... bulunarak iletişim sürecini tamamlaması gerekir.
Yukarıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi sıralı ve doğru bir şeklide tamamlar?

mesajı, geribildirim, kanalda

kanalı, geribildirim, mesajda

geribildirimi, kanal, mesajda

kanalı, mesaj, geribildirimde

mesajı, kanal, geribildirimde

Açıklama:

İletişimin sağlıklı kurulabilmesi için her şeyden önce göndericinin mesajı alıcı tarafından algılanabilir ve anlaşılabilir sembollere dönüştürmesi (kodlaması) ve uygun bir kanal aracılığıyla göndermesi gerekir. Aynı şekilde alıcının da mesajın kodunu açması, algılaması ve geribildirimde bulunarak iletişim sürecini tamamlaması gerekir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Bir davranışın hangi hedef ya da hedeflere yöneleceğini aşağıdaki seçeneklerden hangisi belirlemektedir?

Güdünün türü

Uyarıcının türü

Etkinin türü

Kişinin potansiyeli

Yetiştirilme tarzı

Açıklama:

Bir davranışın hangi hedef ya da hedeflere yöneleceğini bu davranışı başlatan güdünün türü belirler. Doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

I.Davranış bilimleri normatif ve değer merkezlidir.
II.Davranış bilimlerinin ağırlıklı olarak yoğunlaştığı alanlar antropoloji, psikoloji ve sosyolojidir.
III.Davranış bilimlerinin modern anlamda gelişimi 1970'li yıllardan itibaren başlamıştır.
IV.Davranış bir organizmanın dıştan gelen belirli uyarıcılara karşı oluşturduğu ya da gösterdiği tepkidir.
V.Sosyal güdüler öğrenme yoluyla sonradan kazanılan ve canlılar dünyasında sadece insan türüne özgü olan güdülerdir.
Yukarıda verilen ifadelerden hangi/hangileri doğrudur?

Yalnız I ve III

Yalnız III ve IV

Yalnız I, II ve III

Yalnız II, IV ve V

Yalnız I, II ve V

Açıklama:

Davranış bilimlerinin özelliklerinden birisi normatif ve değer merkezli olmasıdır. Davranış bilimlerinin ağırlıklı olarak yoğunlaştığı alanlar antropoloji, psikoloji ve sosyolojidir. Davranış bilimlerinin modern anlamda gelişimi ise 1950’li yıllardan itibaren başlamıştır. Davranış, bir organizmanın içten ve dıştan gelen belirli uyarıcılara karşı oluşturduğu ya da gösterdiği tepkidir. Sosyal güdüler: Öğrenme yoluyla sonradan kazanılan ve canlılar dünyasında sadece insan türüne özgü olan güdülerdir. Doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi psikoloji biliminin temel amaçları içerisinde yer almaz?

Betimleme

Açıklama

Yordama

Kontrol

Odaklanma

Açıklama:

Psikoloji biliminin temel amaçları dört aşamada sınıflandırılabilir; betimleme, açıklama, yordama ve kontrol. Doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

I.Tutum bireyin çevresindeki herhangi bir olgu veya nesneye ilişkin sahip olduğu tepki eğilimidir.
II.İnançlar, bireylerin kendi iç dünyaları ile ilgili algılarının ve tanımların meydana getirdiği sürekli duygulardır.
III.Tutumun duygusal ve bilişsel olmak üzere iki bileşeni bulunmaktadır.
IV.Tutumların duygusal bileşeni; insanın tutum nesnesine ilişkin davranışlarından oluşur.
V.İlk karşılaşılan durumdan farklı olarak davranma söz konusu olduğu zaman tutum oluşmuş demektir.
Yukarıdaki ifadelerden hangi/hangileri doğrudur?

Yalnız I ve III

Yalnız III ve IV

Yalnız I, II ve III

Yalnız II, IV ve V

Yalnız I, II ve V

Açıklama:

Tutum kavramı genel olarak bireyin çevresindeki herhangi bir olgu veya nesneye ilişkin sahip olduğu tepki eğilimini ifade eder. İnançlar, bireylerin kendi iç dünyaları ile ilgili algılarının ve tanımların meydana getirdiği sürekli duygulardır. Tutum tanımı incelendiğinde tutumların üç temel bileşeni olduğu kolaylıkla anlaşılabilir. Bu bileşenler duygusal, bilişsel ve davranışsal bileşenlerdir. Tutumların duygusal bileşeni; insanın tutum nesnesine ilişkin duygu ve değerlendirmelerinden oluşur. İlk karşılaşılan durumdan farklı olarak davranma söz konusu olduğu zaman tutum oluşmuş demektir. Doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Tutum ve davranış arasındaki uyumsuzluk daha çok hangi değişkenden kaynaklanmaktadır?

Tutumun önemi

Davranışla bağı

Ulaşılabilirlik

Sosyal baskılar

Kişisel deneyim

Açıklama:

Tutum ile davranış arasındaki ilişkiyi biçimlendiren değişkenler şunlardır; tutumun önemi, davranışla bağı, ulaşılabilirlik, sosyal baskılar ve kişisel deneyim. Sosyal baskılar; Tutum ve davranış arasındaki uyumsuzluk daha çok bunlar üzerindeki sosyal baskıların yoğun olmasından kaynaklanır. Bireyin gösterdiği davranış hem tutum hem de çevrenin etkisi altındadır. Çevrenin etkisi güçlü ise, tutumun davranış üzerindeki etkisi az olacaktır. Bu nedenle bireyin tutumu ile davranışı farklılık gösterebilir. Doğru seçenek D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi iletişiminin özelliklerinden değildir?

Bilinçli ya da bilinçsiz olarak gerçekleşebilir.

Kullanılan sembollere, alıcı ve kaynak farklı anlamlar verebilir.

Sözel olmayan iletişim duyu organlarıyla algılanabilir.

Geri bildirime gereksinim duymayan çift yönlü eylemdir.

Meydana geldiği ortamdan etkilenir.

Açıklama:

İletişimin temel özellikleri şunlardır: • Bilinçli ya da bilinçsiz olarak gerçekleşebilir. • Kullanılan sembollere, alıcı ve kaynak farklı anlamlar verebilir. • Sözcüklerle ve beden diliyle gerçekleşir. • Sözel olmayan iletişim duyu organlarıyla algılanabilir. • Geri bildirime gereksinim duyan çift yönlü eylemdir. • Meydana geldiği ortamdan etkilenir. Doğru seçenek D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Mesajın kaynağın gönderdiğinin yanında ilave anlamlar kazanmaması için, hangi özelliğin korunması gerekmektedir?

Mesaj anlaşılır olmalıdır

Mesaj açık olmalıdır

Mesaj doğru zamanda iletilmelidir

Mesaj uygun kanalı izlemelidir

Mesaj, kaynak ve alıcı arasında kalmalıdır

Açıklama:

Genel olarak iletişimin etkinliği açısından mesajın taşıması gereken özellikler şöyle sıralanabilir: • Mesaj anlaşılır olmalıdır • Mesaj açık olmalıdır • Mesaj doğru zamanda iletilmelidir • Mesaj uygun kanalı izlemelidir • Mesaj, kaynak ve alıcı arasında kalmalıdır: Mesaj, kaynaktan alıcıya ulaşıncaya kadar değişik kişi ve kademelerden geçebilir. Mesajın kaynaktan alıcıya ulaşması sırasında aktarıcılar mesajın içeriğini gerektiği gibi kavramadan veya etkilendikleri biçimde yeni bir kaynak durumuna geçip, alıcıya farklı mesaj gönderebilir. Bu durumda mesaj kaynağın gönderdiğinin yanında, ilave anlamlar kazanır. Alıcı, bu mesajla karşılaşınca beklenmeyen davranışlar gösterebilir. Doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Kültürün özellikleri ile ilişkili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Kültür, öğrenilebilen bilgi, davranış ve alışkanlıklardır.

Kültür, dil aracılığıyla nesiller boyu aktarılabilen bir özellik taşır.

Kültürün öğretileri toplumdan topluma değişiklik gösterir.

Kültür bütünleştirici olduğu kadar ayrıştırıcı güce de sahiptir.

Kültür kavramı hayatla ilgili somut bir kavramdır.

Açıklama:

Kültürün özelliklerinin aşağıdaki gibi gruplanabileceğini belirtmektedir: • Kültür, öğrenilebilen bilgi, davranış ve alışkanlıklardır. • Kültür, dil aracılığıyla nesiller boyu aktarılabilen bir özellik taşır. • Kültürün öğretileri toplumdan topluma değişiklik gösterir. • Kültür toplumsal yaşamda oluşan bir unsur olmakla birlikte aynı zamanda bireysel tutum ve davranışlar kültürel doku içinde önemli bir yer tutar. • Kültür, yaşamsal ve toplumsal gereksinimleri karşılayan, işlevsel bir unsurdur. • Kültür bütünleştirici olduğu kadar ayrıştırıcı güce de sahiptir. • Kültür kavramı hayatla ilgili soyut bir kavramdır. Doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

I.Öziletişimde araç, söz, mimik ve jestlerdir.
II.Kitle iletişimde kaynak, kuruluşlardır.
III.Kişilerarası iletişimde araç, kitle iletişim araçlarıdır.
IV.Kişilerarası iletişimde hedef, diğer bireylerdir.
V.Kitle iletişimde geri bildirim, hızlıdır.
İlişki sistemlerine göre iletişim ile ilgili olarak yukarıdaki ifadelerden hangi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II ve IV

Yalnız I ve III

Yalnız I, III ve V

Yalnız II, IV ve V

Açıklama:

İlişki Sistemlerine Göre İletişim: Öz İletişimde; kaynak birey, araç düşünce, hedef bireyin kendisi (bilinen), geri bildirim otomatik, anındadır. Kişilerarası iletişimde; kaynak birey ile birey, araç söz, mimik ve jestler, hedef diğer bireyler (daha az bilinen), geri bildirim hızlıdır. Kitle iletişimde; kaynak kuruluşlar, araç kitle iletişim araçları, hedef bütün toplum veya toplumlar (çok daha az bilinen) geri bildirim yavaştır. Doğru seçenek B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

İletişim sürecinde kişilerle ilgili varılan öngörüler ya da beklentiler, kişinin davranışlarını da bu öngörüler ya da beklentiler doğrultusunda gerçekleştirmesine sebep olmaktadır. Bu durum etkili iletişime engel olan hangi faktörden kaynaklanmaktadır?

Algıda seçicilik

Aşırı bilgi yüklemesi

Kehanet teorisi

Değiştirme çabası

Mesaj verme şekli

Açıklama:

Etkili bir iletişime engel olan çok sayıda faktör söz konusudur. Bu faktörler şöyle sıralanabilir; Filtreleme, Algıda seçicilik, Duygular, Kullanılan dil, Aşırı bilgi yüklemesi, Fiziksel faktörler, Kültürel faktörler, Mesaj verme şekli, Kehanet teorisi ve Değiştirme çabası. Kehanet teorisinde iletişim sürecinde kişilerle ilgili varılan öngörüler ya da beklentiler, kişinin davranışlarını da bu öngörüler ya da beklentiler doğrultusunda gerçekleştirmesine sebep olmaktadır. Gerçek olmayan özellikler algılandığında ve kişi bu yönde davranış sergilediğinde iletişim sürecinde yanlış anlaşılmalar ortaya çıkmaktadır. Kişi bu yanlış algısı ile diğer kişileri de etkileyebilmekte ve iletişimde zincirleme bir hataya sebebiyet verebilmektedir. Doğru seçenek C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Psikolojide davranışları etkileyen etmenlere ne ad verilir?

Uyarıcı

Güdü

İç tepki

Dış tepki

Uyaran

Açıklama:

Konu Başlığı:
DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN TANIMI, AMACI VE TARİHSEL GELİŞİMİ- Davranış Kavramı ve Davranış Bilimlerinin Tanımı
Psikolojide davranışları etkileyen etmenlere uyarıcı adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Güdüler, organizmanın dengesini koruyucu nasıl faktörlerdir?

İçsel faktörler

Tepki faktörleri

Uyarıcı faktörler

Uyaran faktörler

Davranışsal faktörler

Açıklama:

Konu Başlığı:
DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN TANIMI, AMACI VE TARİHSEL GELİŞİMİ- Davranış Kavramı ve Davranış Bilimlerinin Tanımı
Güdüler, organizmanın dengesini koruyucu içsel faktörlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Güdüler hangi sınıflar altında toplanabilir?

Birincil güdüler
İkincil güdüler
Sosyal güdüler
Davranışsal güdüler

I ve III

II ve IV

I ve II

I, II ve III

II, III ve IV

Açıklama:

Konu Başlığı:
DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN TANIMI, AMACI VE TARİHSEL GELİŞİMİ- Davranış Kavramı ve Davranış Bilimlerinin Tanımı
Bir davranışın hangi hedef ya da hedeflere yöneleceğini bu davranışı başlatan güdünün türü belirler. Dolayısıyla güdüler şu iki sınıf altında toplanabilir:

Birincil güdüler: Doğuştan gelen, sonradan öğrenilmemiş güdülerdir. Tamamen fizyolojik kökenli, fizyolojik kökenli ancak kökenden bağımsız sürebilen ve fizyolojik kökeni olmayan güdüler olmak üzere üç alt kategoriye ayrılır.
Sosyal güdüler: Öğrenme yoluyla sonradan kazanılan ve canlılar dünyasında sadece insan türüne özgü olan güdülerdir. Bağlanma ve başarı gibi güdüler, sosyal güdülere örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi davranış bilimlerinin başlıca özelliklerindendir?

Uygulamalı bir bilimdir, insancıl ve iyimserdir,
Normatif ve değer merkezlidir,
Ekonomik amaçların gerçekleştirilmesine yöneliktir,
Kişilerarası ilişkilerin yeterliliğinin gelişmesine odaklanır,
Örgütü bir sistem olarak ele alır,

I, II, III, IV ve V

I, III ve IV

I, II ve V

II ve III

I ve IV

Açıklama:

Konu Başlığı:
DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN TANIMI, AMACI VE TARİHSEL GELİŞİMİ- Davranış Bilimlerinin Amacı ve Önemi
Davranış bilimlerinin başlıca özellikleri şu şekilde sıralanabilir:

Uygulamalı bir bilimdir,
Normatif ve değer merkezlidir,
İnsancıl ve iyimserdir,
Ekonomik amaçların gerçekleştirilmesine yöneliktir,
Kişilerarası ilişkilerin yeterliliğinin gelişmesine odaklanır,
Örgütü bir sistem olarak ele alır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Davranış bilimlerini oluşturan bilimler nelerdir?

Psikoloji ve Davranış Bilimleri
Sosyoloji ve Davranış Bilimleri
Antropoloji ve Davranış Bilimleri

I, II ve III

I ve II

I ve III

II ve III

Yalnız I

Açıklama:

Konu Başlığı: DAVRANIŞ BİLİMLERİNİ OLUŞTURAN BİLİMLER
DAVRANIŞ BİLİMLERİNİ OLUŞTURAN BİLİMLER
Psikoloji ve Davranış Bilimleri
Sosyoloji ve Davranış Bilimleri
Antropoloji ve Davranış Bilimleri

Doğru Cevap: A

Soru 36

Psikoloji biliminin temel amaçlarının sınıflandırılması için hangisi doğrudur ?

Betimleme
Açıklama
Yordama
Kontrol
Raporlama

I, II, III ve IV

II, III, IV ve V

I, II, III ve V

I, II ve IV

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Konu Başlığı DAVRANIŞ BİLİMLERİNİ OLUŞTURAN BİLİMLER- Psikoloji ve Davranış Bilimleri
Psikoloji biliminin temel amaçları dört aşamada sınıflandırılabilir :

Betimleme: Birbiriyle ilişkili olan ya da olmayan davranışların ve davranışları belirleyen koşulların saptanmasını içerir. Örneğin, psikologlar otizmli çocukların dil öğrenmede yaşadıkları zorluklar gibi davranışlarını ve zihinsel süreçlerini betimlemeye başladıkça otizmli çocukların nasıl davrandıklarını da anlamaya başlarlar.
Açıklama: Bu amaç, davranışları açıklayan genel ilkelerin ve kuramların oluşturulmasını içerir. Davranışın betimlenmesi sonrasında psikologlar davranışı açıklamayı amaçlar.
Yordama: Psikolojinin üçüncü amacı, organizmaların belirli durumlarda nasıl davranacağını öngörmektir. Eğer davranışları yordamak mümkün olursa dördüncü amaç olan kontrol de gerçekleştirilebilecektir.
Kontrol: Psikolojinin dördüncü amacı, bir organizmanın davranışlarını kontrol edebilmektir. Kontrol fikrinin hem olumlu hem de olumsuz tarafları bulunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Sosyoloji ve psikoloji alanları arasında bir köprü oluşturarak boşluğu dolduran sosyal psikolojinin hangi ana alt alanları bulunmaktadır?

Sosyolojik sosyal psikoloji
Psikolojik sosyal psikoloji
Politik etkileşimcilik
Sembolik etkileşimcilik

I, II ve IV

II, III ve IV

I, III ve IV

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Konu Başlığı:
DAVRANIŞ BİLİMLERİNİ OLUŞTURAN BİLİMLER- Psikoloji ve Davranış Bilimleri
Sosyoloji ve psikoloji alanları arasında bir köprü oluşturarak boşluğu dolduran sosyal psikolojinin üç ana alt alanı bulunmaktadır;

Sosyolojik sosyal psikoloji: Bağlantılar ve ilişkiler bağlamında insanların sosyal davranışlarıyla ilgilenir. Bu alt alan sosyolojiye daha yakın bir çizgide yer alır.
Psikolojik sosyal psikoloji: İnsanların sosyal davranışlarıyla bireylerin zihinsel durumları açısından ilgilenen alt alandır. Kişilik psikolojisiyle benzerlikler gösterir.
Sembolik etkileşimcilik: Sosyolojinin ana perspektiflerinden biri olarak sosyal davranışlara insanların hareketlerine neden olan subjektif anlamlar olarak yaklaşır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Davranış bilimleri, hangi varsayımı/varsayımları psikoloji biliminden yararlanarak oluşturmuştur?

İnsanlar farklı şekillerde güdülenir ve harekete geçerler,
İnsanlar her zaman akılcı davranmazlar,
İnsanlar birbirine bağlıdır. Bu bakımdan, bireysel davranışların genellikle sergilendikleri çevredeki sosyal şartlarla açıklanması gerekir.

I, II ve III

I ve III

II ve III

Yalnız I

Yalnız III

Açıklama:

Konu Başlığı:
DAVRANIŞ BİLİMLERİNİ OLUŞTURAN BİLİMLER- Psikoloji ve Davranış Bilimleri
Davranış bilimleri, şu varsayımları psikoloji biliminden yararlanarak oluşturmuştur (Tutar, 2018);

İnsanlar farklı şekillerde güdülenir ve harekete geçerler,
İnsanlar her zaman akılcı davranmazlar (sınırlı rasyonellik),
İnsanlar birbirine bağlıdır. Bu bakımdan, bireysel davranışların genellikle sergilendikleri çevredeki sosyal şartlarla açıklanması gerekir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

İletişimin temel özellikleri nelerdir?

Bilinçli ya da bilinçsiz olarak gerçekleşebilir.
Kullanılan sembollere, alıcı ve kaynak farklı anlamlar verebilir.
Sözcüklerle ve beden diliyle gerçekleşir.
Sözel olmayan iletişim duyu organlarıyla algılanabilir.
Geri bildirime gereksinim duyan çift yönlü eylemdir.
Meydana geldiği ortamdan etkilenir.

I, II, III, IV, V ve VI

II, III, IV ve V

I, III, IV ve V

I, II, III ve V

I, II ve IV

Açıklama:

Konu Başlığı:
DAVRANIŞ BİLİMLERİNE İLİŞKİN TEMEL KAVRAMLAR - İletişim
İletişimin temel özellikleri ise aşağıdaki gibidir:

Bilinçli ya da bilinçsiz olarak gerçekleşebilir.
Kullanılan sembollere, alıcı ve kaynak farklı anlamlar verebilir.
Sözcüklerle ve beden diliyle gerçekleşir.
Sözel olmayan iletişim duyu organlarıyla algılanabilir.
Geri bildirime gereksinim duyan çift yönlü eylemdir.
Meydana geldiği ortamdan etkilenir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Tutum ile davranış arasındaki ilişkiyi biçimlendiren değişkenler nelerdir?

Kişisel deneyim
Tutumun önemi
Davranışla bağı
Sosyal baskılar
Ulaşılabilirlik

I, II, III, IV ve V

I, II, III ve IV

I, II, III ve V

I, II, IV ve V

I, III, IV ve V

Açıklama:

Konu Başlığı: DAVRANIŞ BİLİMLERİNE İLİŞKİN TEMEL KAVRAMLAR-Tutum Bileşenleri-Tutum Davranış İlişkisi
Tutum ile davranış arasındaki ilişkiyi biçimlendiren değişkenler,

Tutumun önemi; Temel değerlerimiz, ilgilerimiz, değer verdiğimiz kişi veya konular hakkındaki tutumlarımız davranışlarımızla güçlü bir ilişki içindedir.
Davranışla bağı; Belirli tutumlar belirli davranışları öngörme eğilimde iken, genel tutumlar genel davranışları öngörme eğilimindedir.
Ulaşılabilirlik; Sık tekrarlanan, kolayca hatırlanan tutumların davranışları biçimlendirme olasılıkları yüksektir.
Sosyal baskılar; Tutum ve davranış arasındaki uyumsuzluk daha çok bunlar üzerindeki sosyal baskıların yoğun olmasından kaynaklanır. Bireyin gösterdiği davranış hem tutum hem de çevrenin etkisi altındadır. Çevrenin etkisi güçlü ise, tutumun davranış üzerindeki etkisi az olacaktır. Bu nedenle bireyin tutumu ile davranışı farklılık gösterebilir.
Kişisel deneyim; Tutumlar doğrudan deneyimle ilgilidir. Deneyim sahibi olan kişilerin tutum davranış ilişkisi ile deneyim sahibi olmayanın ilişkisi farklılık gösterir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

I.Arkeoloji
II.Antropoloji
III.Sosyoloji
IV.Psikoloji
V.Biyoloji
Yukarıdakilerin hangileri davranış bilimleri kapsamında tanımlanabilir?

I, II, III

II, III, IV

III, IV, V

I, III, V

II ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 42

Aşağıdaki ifadelerden hangisi psikoloji biliminin "yordama" amacına karşılık gelir?

Otizmli çocukların dil öğrenmede yaşadıkları zorlukların incelenmesi

Sosyal medya kullanımı ile depresyon arasındaki ilişkinin incelenmesi

Narsist bireylerin davranışlarının ardındaki nedenlerin belirlenmesi

Teknoloji bağımlılığının gelecekte oluşturabileceği sorunların belirlenmesi

Ergen davranışları ile ergen güdüleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Açıklama:

Betimleme, mevcut durum üzerinden nedir, kimdir, nasıldır sorularına yanıt arar. Açıklama, neden olur sorusunun yanıtıdır. Yordama, gelecekte ne olacak sorusuna işaret eder. Kontrol ise istendik yönde o şeyi oluşturabilmeyi tanımlar.
Psikoloji biliminin temel amaçları bağlamında yordama, organizmaların belirli durumlarda nasıl davranacağını öngörmeyi içerir.
Bu bağlamda teknoloji bağımlılığının gelecekte oluşturabileceği sorunların belirlenmesi yordama, yani geleceğe tahmine yönelik bir araştırma konusudur.

Doğru Cevap: D

Soru 43

I. Sosyalleşme
II. Sosyobiyoloji
III. Kişisel gelişim
IV. Aile yaşamı
V. Kültürel gelişim
Yukarıdakilerden hangileri sosyal psikolojinin ilgilendiği temel konulardandır?

I, II, III

II, III, IV

III, IV, V

I, III, V

II ve IV

Açıklama:

Sosyal psikolojinin ilgilendiği temel konular arasında sosyalleşme (kurallar, roller, değerler, inanışlar), sosyobiyoloji, cinsiyet rolleri, kişisel gelişim, iletişim, sosyal etkileşim, sosyal algı ve sosyal biliş sayılabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 44

I. Psikoloji
II. Antropoloji
III. Sosyoloji
K. Bir bütün içerisinde insanların ilişkilerini, bu ilişkilerin nasıl yaratılıp korunduğunu ve değiştiğini analiz eder.
L. Temelde insan ve onun kültürlerini ele alan en kapsamlı bilim dalıdır.
M. İnsan davranışları ve zihinsel süreçlerin bilimsel çalışmasıdır.
Yukarıdaki kavram ve onlara ait tanımlar aşağıdakilerden hangisiyle sırasıyla doğru şekilde eşleştirilmiştir?

I-K, II-L, III-M

I-M, II-L, III-K

I-L, II-K, III-M

I-K, II-M, III-L

I-L, II-K, III-M

Açıklama:

I. Psikoloji - M. İnsan davranışları ve zihinsel süreçlerin bilimsel çalışmasıdır.
II. Antropoloji - L. Temelde insan ve onun kültürlerini ele alan en kapsamlı bilim dalıdır.
III. Sosyoloji - K. Bir bütün içerisinde insanların ilişkilerini, bu ilişkilerin nasıl yaratılıp korunduğunu ve değiştiğini analiz eder.

Doğru Cevap: B

Soru 45

I.Güdü
II.Tutum
III.Davranış
K.Bir organizmanın içten ve dıştan gelen belirli uyarıcılara karşı oluşturduğu ya da gösterdiği tepkidir.
L.Bir eylemin sebebi olarak tanımlanabilir.
M.Bireyin çevresindeki herhangi bir olgu veya nesneye ilişkin sahip
olduğu tepki eğilimidir.
Yukarıdaki kavramlar ve bunların tanımları aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla doğru bir şekilde eşleştirilmiştir?

I-K, II-L, III-M

I-M, II-L, III-K

I-L, II-M, III-K

I-K, II-M, III-L

I-L, II-K, III-M

Açıklama:

I.Güdü - L.Bir eylemin sebebi olarak tanımlanabilir.
II.Tutum - M.Bireyin çevresindeki herhangi bir olgu veya nesneye ilişkin sahip
olduğu tepki eğilimidir.
III.Davranış- K.Bir organizmanın içten ve dıştan gelen belirli uyarıcılara karşı oluşturduğu ya da gösterdiği tepkidir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Bir su kayağı ya da rüzgâr sörfü resmi gibi güzel bir manzara resmini incelediğinizi düşünün. Bu resmi ilk gördüğünüzde, oldukça güçlü bir duygusal tepki verebilirsiniz. Ancak, kısa bir süre içinde aynı resme tekrar tekrar bakınca, duygusal tepkinizin zamanla zayıfladığını görürsünüz. Bu durum, aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanabilir?

Öğrenme

Algı değişikliği

Alışma

Değişme

Güdülenme

Açıklama:

Bir su kayağı ya da rüzgâr sörfü resmi gibi güzel bir manzara resmini incelediğinizi düşünün. Bu resmi ilk gördüğünüzde, oldukça güçlü bir duygusal tepki verebilirsiniz. Ancak, kısa bir süre içinde aynı resme tekrar tekrar bakınca, duygusal tepkinizin zamanla zayıfladığını görürsünüz. Bu durum, alışmayla açıklanmaktadır. Alışma, uyarıcı tekrar tekrar sunulduğunda davranışsal tepkilerde meydana gelen azalmadır. Alışma, çevremizdeki yeni olaylara odaklanmamıza yardımcı olur.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Çalan telefonu açtınız ve sizi bir kargo şirketinden aradılar. Kargo yetkilisi bugün size teslim edilen paketin başkasına ait olduğunu ve karışıklık için özür dilediklerini söyledi. Siz de bugün herhangi bir kargo almadığınızı ve bir yanlışlık olduğunu belirttiniz.
Yukarıdaki görüşme bir iletişim süreci bağlamında değerlendirilirse, sizi arayan kargo şirketi yetkilisi aşağıdakilerden hangisine karşılık gelir.

Kaynak

Kodlama

Kanal

Geribildirim

Alıcı

Açıklama:

İletişim sürecinde kaynak; mesaj gönderen, duygu ve düşüncelerini aktarma niyetiyle iletişimi başlatan kişidir. Dolayısıyla sizi telefonla arayarak görüşmeyi başlatan kişi, yani kargo şirketi yetkilisi burada "kaynak kişi" konumundadır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Ali ile Ayşe'nin bugün evlilik yıldönümleriydi ama Ali bunu unutmuş gibi görünüyordu. Ayşe de bu unutkanlığı nedeniyle içten içe ona kızmış ve küsmüştü. Ali, "yemek ne zaman hazır olacak?" diye sorduğunda, Ayşe oralı bile olmadı, duymazdan geldi. Bu durumu fark eden Ali ise ona bakmaya devam ederek ne olduğunu anlamaya çalıştı.
Yukarıdaki ilişki bir iletişim süreci bağlamında değerlendirilirse, Ayşe'nin Ali'nin sorusu üzerine sessiz kalma ve küsme davranışı aşağıdakilerden hangisine karşılık gelir?

Kaynak

Alıcı

Geribildirim

Etki

Kanal

Açıklama:

Geri bildirim, bir kaynağın mesajına yönelik alıcının gözlemlenebilir cevabıdır. Bu tür yanıtlar ya sözlü bir nitelikte olabilir (örneğin, sizinle aynı fikirdeyim.) veya sözsüz bir nitelikte olabilir (örneğin; kaşlarını çatmak, anlaşmazlık içinde başını sallayarak, başkasını kabul etmemek).
Bu örnekte Ayşe suskun kalarak ve küsme davranışı ile Ali'ye bir geribildirimde bulunmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Okuduğunuz bir kitap, izlediğiniz bir film, dinlediğiniz radyo gibi kaynağın aktif, alıcının pasif konumda olduğu iletişim türü aşağıdakilerden hangisidir?

Tek yönlü iletişim

Çift yönlü iletişim

İçsel iletişim

Grup iletişimi

Kişisel iletişim

Açıklama:

Tek yönlü iletişim, kaynaktan alıcıya doğru tek yönlü gerçekleştirilen iletişim türüdür. Burada alıcı sadece gönderilen mesajları alır ve kendisi bu mesaja herhangi bir cevap üretmez ve sürece katılmaz. Kaynak aktif, alıcı pasif durumdadır. Bu süreçte geribildirim ögesi bulunmamaktadır. Tek yönlü iletişime okunan kitap, anlatılan ders, izlenen film, dinlenen radyo vb. verilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 50

I. Olaylara karşımızdaki kişinin bakış açısıyla bakmaya çalışmak
II. Karşımızdakinin duygu ve düşüncelerini doğru anlamak
III. Karşımızdaki kişiyi anladığımızı ona ifade etmek
IV. Ona karşı daha saygılı ve nazik söz ve eylemlerde bulunmak
V. Karşımızdaki kişiye ihtiyacı olan yardımı gerçekleştirmek
Yukarıdaki ifadelerden hangileri empatinin üç kuralını tanımlar?

I, II, III

II, III, IV

III, IV, V

I, II, V

I, III, IV

Açıklama:

Empatinin üç kuralı şunlardır:
• Bir insanın kendisini karşısındaki kişinin yerine koyarak, olaylara onun bakış açısıyla bakmaya çalışmak
• Karşısındakinin duygu ve düşüncelerini doğru olarak anlamak ve hissetmek
• Karşısındaki kişiyi anladığını o kişiye ifade etmek.
Dolayısıyla şöyle özetleyebiliriz:
I. Olaylara karşımızdaki kişinin bakış açısıyla bakmaya çalışmak
II. Karşımızdakinin duygu ve düşüncelerini doğru anlamak
III. Karşımızdaki kişiyi anladığımızı ona ifade etmek

Doğru Cevap: A

Soru 51

Bir hastanede analiz başına ek ücret alan bir laborantın daha fazla ek ücret almak adına kapasitesinin üstünde analiz yapması aşağıdakilerden hangisine bir örnektir?

Güdü

Uyaran

Tutum

Davranış

Uyarıcı

Açıklama:

Güdü, bir eylemin sebebi olarak tanımlanabilir. Güdüler, organizmanın dengesini koruyucu içsel faktörlerdir ve muhtemelen organizmanın içinde maddi ve potansiyel olarak bulunurlar. Bir güdü ya da güdüsel davranıştan söz edebilmemiz için aynı zamanda davranışın bir hedef ya da hedeflere yönelmesi de gerekmektedir. Örneğin; bir çalışanın işinde terfi almak için kendisine verilen işi en mükemmel şekilde yapmaya çalışması birer güdü örneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Reflexler aşağıdaki davranış biçimlerinden hangisine dahildir?

Mikro davranış

Otomatize davranış

Kasıtlı davranış

Makro davranış

Harici davranış

Açıklama:

Davranışlar olağan olabileceği gibi duygusal, otomatize, kasıtlı veya harici, dahili ya da mikro ve makro şekillerde gerçekleşebilir. Otomatize davranışlar biyolojik yanıtlar yani reflexler, davranışsal tekrarlardan kaynaklanan alışkanlıklar veya şartlanma yoluyla öğrenilen yanıtlardan oluşabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Davranış bilimleri ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?

Davranış bilimleri teorik temelli bir bilimdir.

Davranış bilimleri sadece antropoloji ile ilişkilidir.

Davranış bilimleri soyut kavramlar üzerine odaklanır.

Davranış bilimleri ekonomik amaçların gerçekleştirilmesine hizmet etmez.

Davranış bilimleri normatif ve değer merkezlidir.

Açıklama:

Davranış bilimleri, odağına insanı ve insan davranışlarını alan ve insanları belirli davranışlara yönelten nedenleri ve bu davranışların sonuçlarını irdeleyen bilimler topluluğudur. Bu yapısı ile birden fazla disiplini etkileyen ve etkilenen bir bilim dalı olarak gerek gündelik yaşamda insan karşılaştığı olay ve olguları gerekse iş ve çalışma hayatındaki sosyal ve duygusal çeşitli sorunları ve çözüm yollarını daha iyi tanımlamayı amaçlamaktadır. Disiplinler içerisinde davranış bilimlerinin ağırlıklı olarak yoğunlaştığı alanlar antropoloji, psikoloji ve sosyolojidir. Bununla birlikte ekonomi, işletme, siyasal bilimler, hukuk ve tarih gibi diğer sosyal bilim disiplinleri de davranış bilimleriyle yakın etkileşim içerisindedir. Davranış bilimleri, uygulamalı bir bilimdir, normatif ve değer merkezlidir, insancıl ve iyimserdir, ekonomik amaçların gerçekleştirilmesine yöneliktir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Davranış bilimleri “insanlar farklı şekillerde güdülenir ve harekete geçerler” varsayımını aşağıda verilen bilimlerden hangisinden faydalanarak oluşturmuştur?

Sosyoloji

Antropoloji

Ekonomi

Psikoloji

Biyoloji

Açıklama:

Davranış bilimleri, şu varsayımları psikoloji biliminden yararlanarak oluşturmuştur;

İnsanlar farklı şekillerde güdülenir ve harekete geçerler,
İnsanlar her zaman akılcı davranmazlar (sınırlı rasyonellik),
İnsanlar birbirine bağlıdır. Bu bakımdan, bireysel davranışların genellikle sergilendikleri çevredeki sosyal şartlarla açıklanması gerekir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

İnsan davranışlarının toplumsal bir bağlamda ortaya çıktığı görüşü dikkate alındığında davranış bilimi aşağıda verilen bilimlerden hangisinden daha çok yararlanmaktadır?

Sosyoloji

Antropoloji

Siyaset

Hukuk

Tarih

Açıklama:

Sosyoloji, diğer deyimiyle toplumbilim, bir bütün içerisinde insanların bütün ilişkilerini inceleyen, bu ilişkilerin nasıl yaratılıp korunduğunu ve değiştiğini analiz eden sosyal bir bilimdir. İnsanların bazı şeyleri neden veya niçin yaptıklarına baktığımızda, sosyologlar, bu bireylerin o toplum içinde nerede bulunduklarına bakarlar. Sosyolojik açıdan önemli olan, insan davranışlarının toplumsal bir bağlamda ortaya çıktığı gerçeğidir. Bireyleri çevreleyen kurumlar ile birlikte kültürün oluşturduğu bağlam, onların düşüncelerinin yanı sıra davranışlarını da biçimlendirmektedir. Bu bağlamda insan davranışı incelenirken sosyolojinin verilerinden yararlanılması bir zorunluluktur.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Davranış bilimi ile ekonomi arasındaki ortak ilişki aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Toplumda ortak dilbiliminin gelişmesine hizmet etmek

Ekonomik amaçların gelişmesine yönelik hizmet etmek

Geçmiş uygarlıkların araştırılması ile davranış evrimini aydınlatmak

İnsan davranışının ana nedeninin sorgulamak ve yanıt bulmak

İnsan sosyalizasyonunu araştırmak ve toplumu anlamak

Açıklama:

Davranış bilimleri ağırlıklı olarak antropoloji, psikoloji ve sosyolojiye odaklanır. Bununla birlikte ekonomi, işletme, siyasal bilimler, hukuk ve tarih gibi diğer sosyal bilim disiplinleri de davranış bilimleriyle yakın etkileşim içerisindedir. Davranış bilimlerinin başlıca özellikleri arasında ekonomik amaçların gerçekleştirilmesine yönelik eylemleri dikkat çekmektedir. Bu doğrultuda, davranış bilimi ile ekonomi arasındaki yakın ilişki ekonomik amaçların gelişmesine yönelik eylemleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Aşağıdaki bilim insanlarından hangisi tutumu bir “danışma çerçevesi” olarak tanımlamıştır?

Lambert

Kartz

Doob

Maier

Alport

Açıklama:

Tutum, bireyin bir durum, olay ya da olgu karşısında ortaya koyması beklenen olası davranış biçimi olarak tanımlanabilir. Bilim insanları tutumu farklı biçimlerde tanımlamışlardır. Maier tutum kavramına yeni bir yaklaşım getirerek, tutumu bir “danışma çerçevesi” olarak tanımlamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi “belirli bir ortamda varlıklarını sürdürmek için çeşitli araç gereçler bulan, bu konuda belirli bilgiler üreten, işbölümü yapan, değer ve inançlar üreterek toplumu kaynaştırmayı amaçlayan insanların etkinliği” ifadesini karşılamaktadır?

Kişilik

İletişim

Tutum

İnanç

Algılama

Açıklama:

İletişim, belirli bir ortamda varlıklarını sürdürmek için çeşitli araç gereçler bulan, bu konuda belirli bilgiler üreten, işbölümü yapan, değer ve inançlar üreterek toplumu kaynaştırmayı amaçlayan insanların etkinliği olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Kişinin kendini başka herkesten ve her şeyden ayrı, eşsiz bir bütünlük olarak hissetmesi, bunun bilincinde olması aşağıdaki terimlerden hangisini açıklamaktadır?

Kültür

Tutum

Davranış

Kişilik

Benlik

Açıklama:

Benlik, kişinin kendini başka herkesten ve her şeyden ayrı, eşsiz bir bütünlük olarak hissetmesi, bunun bilincinde olması olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: E

Soru 60

İletişim süreci ile ilgili aşağıda verilen eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

Kaynak - mesajı alan kişi

Mesaj - bir şeyi iletmeyi isteyen göndericinin ürettiği sözel, görsel ve görsel işitsel semboller

Enformasyon - bir kişiden kişiye mesaj gönderilmesini sağlayan bir araç

Geri bildirim- gönderilen mesajlar alıcıya ulaştıktan sonra, alıcı bu mesajları aslına uygun ve anlamlı bir şekilde yorumlanması

Kod çözme- etkin iletişim eksikliği

Açıklama:

İletişim süreci, mesaj, kaynak, kodlama, iletişim kanalı, kod çözme, alıcı ve geri bildirim unsurlarından oluşmaktadır. Mesaj, bir şeyi iletmeyi isteyen göndericinin ürettiği sözel, görsel ve görsel işitsel sembollerdir.

Doğru Cevap: B

Ünite 2

Soru 1

Toplum sağlığı ve aile sağlığı merkezi birimleri hangi grupta yer alan sağlık kuruluşlarına örnek olarak gösterilmektedir?

Birinci basamak

İkinci basamak

Üçüncü basamak

Dördüncü basamak

Diğer sunucular

Açıklama:

Doğru yanıt A seçeneğidir. Sağlık Bakanlığınca yayımlanan genelgeye göre, sağlık hizmeti sunucuları birinci basamak sağlık kuruluşları, ikinci basamak sağlık kurumları, üçüncü basamak sağlık kurumları ve diğer sağlık hizmet sunucuları olarak sınıflandırılmıştır. Birinci basamak sağlık kuruluşları, hastaların ayaktan veya yataklı teşhis ve tedavilerinin yapıldığı sağlık kuruluşlarıdır. Toplum sağlığı merkezi, aile sağlığı merkezi, halk sağlığı laboratuvarları, 112 acil sağlık hizmeti birimleri, işyeri sağlık ve güvenlik hizmeti sunulan birimler, evde bakım hizmetleri sunan merkezler ve mediko-sosyal birimleri birinci basamak sağlık kuruluşlarına örnek olarak verilebilir.
Doğru yanıt A seçeneğidir. Sağlık Bakanlığınca yayımlanan genelgeye göre, sağlık hizmeti sunucuları birinci basamak sağlık kuruluşları, ikinci basamak sağlık kurumları, üçüncü basamak sağlık kurumları ve diğer sağlık hizmet sunucuları olarak sınıflandırılmıştır. Birinci basamak sağlık kuruluşları, hastaların ayaktan veya yataklı teşhis ve tedavilerinin yapıldığı sağlık kuruluşlarıdır. Toplum sağlığı merkezi, aile sağlığı merkezi, halk sağlığı laboratuvarları, 112 acil sağlık hizmeti birimleri, işyeri sağlık ve güvenlik hizmeti sunulan birimler, evde bakım hizmetleri sunan merkezler ve mediko-sosyal birimleri birinci basamak sağlık kuruluşlarına örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Müşteri memnuniyetiyle sonuçlanan süreçleri koordine etmenin temeli olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Eşgüdümleme

Matriks organizasyon

Örgüt kültürü

Değer stratejisi

İnandırıcı koordinasyon

Açıklama:

Doğru yanıt D seçeneğinde yer alan değer stratejisidir. Değer stratejisi, “müşteri memnuniyetiyle sonuçlanan süreçleri koordine etmenin temeli” olarak tanımlanmıştır. Bu durum şöyle açıklanabilir: Cerrahi operasyon geçirecek bir hasta olduğunu düşünün. Hastanın durumunda normalden sapma olduğunda önceden planlanmış yöntemlerin değiştirilmesi maliyetleri artırarak verimliliği düşürebilir. Ancak burada hastanın sağlığı her şeyden önemlidir. Değerlilik faktörü uyumu arttırarak, hedeflere ulaşmayı olumlu yönde etkiler. Böylece hedeflerin kendi arasındaki koordinasyonu da sağlanmış olur.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Yöneticiye itaat etme ilkesine dayanan koordinasyon çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

İnandırıcı koordinasyon

Hiyerarşiye dayanan koordinasyon

Komiteler yoluyla koordinasyon

Yapı ve görevle ilgili koordinasyon

İç ve dış koordinasyon

Açıklama:

Doğru yanıt B seçeneğinde verilmiştir. Koordinasyon çeşitli yöntemler ile sağlanabilir. Bunlar; hiyerarşiye dayanan koordinasyon, inandırıcı koordinasyon, komiteler yoluyla koordinasyon, yatay ve dikey koordinasyon, yapı ve görevle ilgili koordinasyon, iç ve dış koordinasyondur. Bir örgütün üst kademesinde bulunan yönetici; emrinde bulunan çalışanları uyumlu çalıştırmak, iç bütünlüğü korumak ve çalışanlar arasındaki çatışmaları önlemek yükümlülüğündedir. Yöneticinin astları üzerinde sahip olduğu yetki ve otorite, koordinasyonu sağlamada önemli kolaylık sağlar. Ancak hiyerarşiye dayanan bu tür koordinasyon çalışanın kendisine söyleneni yapma ve yöneticiye itaat etme ilkesine dayanan bir koordinasyondur.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Hastane ile hastane çevresi arasındaki uyumun sağlanması hangi koordinasyon çeşidi kapsamında ele alınır?

Hiyerarşiye dayanan koordinasyon

İnandırıcı koordinasyon

Komiteler yoluyla koordinasyon

Yapı ve görevle ilgili koordinasyon

İç ve dış koordinasyon

Açıklama:

Doğru yanıt E seçeneğidir. Koordinasyon çeşitli yöntemler ile sağlanabilir. Bunlar; hiyerarşiye dayanan koordinasyon, inandırıcı koordinasyon, komiteler yoluyla koordinasyon, yatay ve dikey koordinasyon, yapı ve görevle ilgili koordinasyon, iç ve dış koordinasyondur. Örgütün iki tür çevresi vardır. Bunlardan biri iç çevresi, diğeri de örgütün dış çevresidir. Örgütün iç çevresini örgütün sınırları içindeki çevre oluşturur. Dış koordinasyon ise farklı örgütler arasındaki koordinasyondur. Örgütün dış çevre ile uyumlu ve dengeli ilişkiler oluşturma çabalarına dış koordinasyon adı verilir. Hastane ile hastane çevresi arasındaki uyum da dış koordinasyon ile sağlanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Bir iletişim sürecinde “ne söyledi” sorusu hangi bileşenle ifade edilir?

Geribildirim

Kaynak

Mesaj

Kanal

Alıcı

Açıklama:

İletişim, toplumun temelini oluşturan bir sistem, örgütsel ve yönetsel yapının düzenli işleyişini sağlayan bir araç, bireysel davranışları görüntüleyen ve etkileyen bir teknik, sosyal süreçler bakımından zorunlu bir bilim, sosyal uyum için gerekli bir süreçtir. İletişimin gerçekleşebilmesi için kaynak, mesaj, kanal, alıcı ve geri bildirimden oluşan iletişim süreci bileşenleri gereklidir. Bu süreçte kim sorusu kaynakla; ne söyledi mesajla; hangi yolla sorusu kanalla; kime sorusu alıcıyla; ne etkisi oldu sorusu geribildirimle ilişkilidir. Dolayısıyla doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Organizasyonlardaki iletişim süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Organizasyonda genel eğilim dikey iletişim yönündedir.

İletişim, yönetim fonksiyonlarının işlerliğinde etkin rol oynar.

Örgütlerde politikalar, bilgiler yukarıdan aşağıya doğru çalışır.

Astlara öneride bulunmak, zıt görüşleri almak iki yönlü bir iletişimdir.

Örgütlerde kişiler arası iletişimde elektronik iletişim esas alınır.

Açıklama:

Doğru yanıt E seçeneğidir. İşleyiş yönü bakımından iletişim, tek yönlü iletişim veya iki yönlü iletişim olmak üzere ikiye ayrılır. Tek yönlü iletişim daha çok organizasyonlarda kullanılan, yukarıdan aşağıya doğru mesajların iletildiği iletişim biçimidir. Organizasyonlarda genel eğilim, dikey iletişim yönündedir. Örgütlerde politikalar, planlar, stratejiler ve bilgiler yukarıdan aşağıya doğru akarken; aşağıdan yukarıya doğru ise; düşünceler, öneriler ve şikâyetler iletilir. İki yönlü iletişimde ise kaynak ile alıcı arasında geribildirimin alındığı, karşılıklı etkileşim söz konusudur. Astlara bir öneride bulunmak, soru veya zıt düşünceler almak, iki yönlü iletişim örneğidir. Örgütlerde kişiler arasında kullanılan iletişim biçimleri sözlü, sözsüz ve yazılı iletişim ve elektronik iletişim olmak üzere dörde ayrılır. Dolayısıyla yalnızca elektronik iletişimin esas alındığı söylenemez.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi yukarıdan aşağıya dikey iletişim kanalları örneklerinden biri değildir?

Talimatlar

Prosedürler

Eksikliklerle ilgili astların önerileri

Personel el kitapları

Süreli yayınlar

Açıklama:

Örgüt içi iletişim genel olarak formal ve informal iletişim olarak ikiye ayrılır. Formal iletişim, kapsamı ve biçimi belirlenmiş olan örgüt içindeki resmî ilişkilerin bir sonucu olarak ortaya çıkan iletişim biçimlerini ifade eder. Formal iletişim de kendi içinde dikey, yatay ve çapraz iletişim biçimlerini (iletişim kanallarını) barındırır. Prosedürler, talimatlar, yönetim kararları, süreli yayınlar, personel el kitapları yukarıdan aşağıya dikey iletişim kanallarına örnek olarak verilebilir. Çalışma koşullarına ilişkin uygulamalarda oluşan hataların, eksikliklerin iyileştirilmesi için yapılan öneriler de aşağıdan yukarıya dikey iletişime örnektir. Buna göre doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Hasta ilişkileri müdürünün gelen hasta şikayetleri üzerine ilgili birimde çalışanlardan bilgi alması hangi iletişim biçimine örnektir?

Tek kanallı iletişim

Küme zinciri

Dikey iletişim

Çapraz iletişim

Yatay iletişim

Açıklama:

Doğru yanıt D seçeneğinde yer alan çapraz iletişimdir. Örgüt içi iletişim genel olarak formal ve informal iletişim olarak ikiye ayrılır. Formal iletişim, kapsamı ve biçimi belirlenmiş olan örgüt içindeki resmî ilişkilerin bir sonucu olarak ortaya çıkan iletişim biçimlerini ifade eder. Formal iletişim de kendi içinde dikey, yatay ve çapraz iletişim biçimlerini (iletişim kanallarını) barındırır. Çapraz iletişim, bir örgütte farklı birimlerde çalışan ast ve üstler arasındaki iletişim olup, sorun çözme, süreç geliştirme, bilgilendirme işlevleri sırasında gerçekleşen iletişim şeklidir. Yani bir yöneticinin kendi bölümü dışında çalışan diğer iş görenlerle yazılı veya sözlü iletişim kurmasıdır. Dolayısıyla hasta ilişkilerinden sorumlu idarecinin, sorunun çözümü için doğrudan şikayetin geldiği birimde çalışanlardan bilgi alma yoluna gitmesi çapraz iletişim biçimine bir örnektir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Doktorun hemşireye, hemşirenin hastaya vereceği tedavi veya tedavinin gidişi ile ilgili hizmetler için talimat verme yetkisine sahip olduğu hastane iletişimi aşağıdakilerden hangisidir?

Üst-ast iletişimi

Tedavi verme iletişimi

Denetleyici iletişim

Koordinasyon iletişimi

Denetim iletişimi

Açıklama:

Doğru yanıt B seçeneğidir. Hastane iletişimi, sağlık kurumlarının yönetiminden itibaren, personelle hastalar arasında gerçekleşen kurum içindeki iletişimi kapsamaktadır. Hayran ve Sur (1997) hastane iletişimini; üst-ast iletişimi, tedavi verme iletişimi, denetleyici iletişim, koordinasyon iletişimi ve denetim iletişimi olarak sınıflandırmışlardır. Sorunun doğru yanıtı olan tedavi verme iletişiminde, doktorlar, hemşirelerin yapacağı işi tanımlarlar ama hemşirelik hizmetlerinden sorumlu tutulamazlar. Doktor, hemşireye, hemşirenin hastaya vereceği tedavi veya tedavinin gidişi ile ilgili hizmetler için talimat verme yetkisine sahiptir. Doktorlar bu alanda tam yetkili ve uzmanlığına dayanan bir otoriteye sahiptir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Hastanın hedeflerinin ilgisiz olabileceği, bu nedenle hekimin, çeşitli nedenlerle hastanın hedeflerinden bağımsız olarak bazı hedefler belirlemesi gerektiğini öne süren model aşağıdakilerden hangisidir?

Araçsal model

Müzakereci model

Yorumlayıcı model

Bilgilendirici model

Paternalist model

Açıklama:

Doğru yanıt A seçeneğidir. Hekim-hasta ilişkisine yönelik E.J. Emanuel ve L.L. Emanuel, hekim ve hasta arasındaki ilişki modellerini paternalistik, bilgilendirici, yorumlayıcı ve uzlaşmacı modeller olmak üzere dörde ayırarak incelemiştir. E.J. Emanuel ve L.L. Emanuel ortaya koydukları ve diğer seçeneklerde belirtilen dört modelin hasta özerkliği konusunda tek başlarına yeterli olmayabileceğini kabul etmişlerdir. Bu nedenle bu dört modele beşinci bir model olarak araçsal modelin eklenebileceğini ifade etmişlerdir. Bu model kapsamında, hastanın değerlerinin ve hedeflerinin alakasız olabileceğini, bu nedenle hekimin, toplumun iyiliği veya bilimsel bilginin ilerlemesine katkıda bulunmak gibi hastanın hedeflerinden bağımsız olarak bazı hedefler belirlemesi ve hedeflemesi gerektiğini ifade etmişlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi tedavi edici sağlık hizmetine bir örnektir?

Kişilere yönelik yapılan bağışıklama

Erken tanı testleri

Aile planlaması

Sağlıklı beslenme alışkanlıklarının kazandırılması

Cerrahi müdahaleler

Açıklama:

SAĞLIK KURUMLARINDA KOORDİNASYON
Koruyucu sağlık hizmetleri, toplumu hastalık etkenlerinden uzak tutmaya veya hastalık etmenlerini yok etmeye yönelik hizmetlerdir. Kişilere yönelik yapılan bağışıklama, erken tanı testleri, aile planlaması, beslenme durumlarını iyileştirmeye yönelik gıda güvenliği ve sağlıklı beslenme alışkanlıklarının kazandırılması, sağlık eğitimi hizmetleri, fiziksel, biyolojik ve sosyal çevreye yönelik olumsuzlukların neden olduğu sağlık problemlerini önlemek için çevreye yönelik müdahaleleri kapsayan hizmetlerin tamamıdır. Tedavi edici sağlık hizmetleri, uzman hekim sorumluluğunda hemşire ve diğer sağlık ekibi üyelerinin işbirliği ile sunulan hizmetlerdir. Tedavi edici sağlık hizmetleri ayaktan ve yataklı tedavi olmak üzere iki gruba ayrılır. Rehabilitasyon hizmetleri, hastalık veya kaza sonucu kişilerin kaybettiği bedensel ve zihinsel becerilerinin tekrar kazandırılmasına yönelik hizmetlerdir. Rehabilitasyon hizmetleri, tıbbi, sosyal, eğitsel ve mesleki faaliyetler aracılığıyla kaza veya hastalık sonucu sakatlanan kişilere işlevsel beceriler kazandırmayı hedefler.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Sağlık hizmeti sunucusu olarak, 112 acil sağlık hizmeti birimi aşağıdakilerden hangisinde yer almaktadır?

Birinci basamak

İkinci basamak

Üçüncü basamak

Dördüncü basamak

Diğer sağlık hizmet sunucuları

Açıklama:

SAĞLIK KURUMLARINDA KOORDİNASYON
Sağlık hizmeti sunucuları birinci basamak sağlık kuruluşları, ikinci basamak sağlık kurumları, üçüncü basamak sağlık kurumları ve diğer sağlık hizmet sunucuları olarak sınıflandırılmıştır. Birinci basamak sağlık kuruluşları, hastaların ayaktan veya yataklı teşhis ve tedavilerinin yapıldığı sağlık kuruluşlarıdır. Toplum sağlığı merkezi, aile sağlığı merkezi, halk sağlığı laboratuvarları, 112 acil sağlık hizmeti birimleri, işyeri sağlık ve güvenlik hizmeti sunulan birimler, evde bakım hizmetleri sunan merkezler ve mediko-sosyal birimleri birinci basamak sağlık kuruluşlarına örnek olarak verilebilir

Doğru Cevap: A

Soru 13

Hastaneler …………………..yapısına sahip olup, fonksiyonel ve proje
yöneticisi olmak üzere iki tip yönetici mevcuttur.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki cümleyi en doğru şekilde tanımlamaktadır?

Otorite organizasyon

Matriks organizasyon

Komite organizasyon

Proje organizasyon

Hibrit organizasyon

Açıklama:

SAĞLIK KURUMLARINDA KOORDİNASYON
Hastaneler matriks organizasyon yapısına sahip olup, fonksiyonel yönetici ve proje yöneticisi olmak üzere iki tip yönetici bulunmaktadır. Fonksiyonel yönetici, gruplandırılmış birtakım faaliyetlerin, dolayısıyla o bölümün yönetimini üstlenmiş yöneticidir. Proje yöneticisi ise, belirli bir malın/hizmetin üretilmesiyle ilgili faaliyetlerin planlanması, organizasyonu ve yürütülmesi sorumluluğunu üstlenmiştir. Matriks organizasyon yapısında, personel her iki yöneticiye de bağlı bulunmaktadır. Dolayısıyla proje yöneticisi ile fonksiyonel yönetici, personeli aynı olan idarecilerdir. Hastanelerin matriks organizasyona sahip olması, kurum içi ve kurumlar arasında koordinasyon ve iletişimin ne kadar önemli olduğunu göstermektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Bir işin daha etkili bir şekilde yapılabilmesi için en uygun zamanda ve şekilde, en uygun araç-gereç kullanılarak amaçlar, faaliyetler, organlar ve bireyler arasında uyum ve işbirliğinin sağlanmasına ne ad verilir?

Örgüt

Organizasyon

Koordinasyon

İletişim

Komite

Açıklama:

SAĞLIK KURUMLARINDA KOORDİNASYON
Koordinasyon (eşgüdümleme); bir işin daha etkili bir şekilde yapılabilmesi için en uygun zamanda, en uygun şekilde ve en uygun araç-gereç kullanılarak amaçlar, faaliyetler, organlar ve bireyler arasında uyum ve işbirliğinin sağlanmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi koordinasyonun sağladığı yararlardan biri değildir?

Organizasyonda meydana gelen karışıklıkların önlenmesi

Belirlenen amaç ve hedeflere ulaşmak

Sağlık yönetimlerinde yasal düzenlemeler oluşturmak

Hastane performansı ve hasta memnuniyetinin sağlanması

Çalışanlar arasında ilişkilerin geliştirilmesi ve sorunların çözülmesi

Açıklama:

SAĞLIK KURUMLARINDA KOORDİNASYON
Koordinasyon organizasyonda meydana gelen karışıklıkların önlenmesi, belirlenen amaç ve hedeflere ulaşmak için uygulanacak planlardan sapma olmaksızın uygulanması, çalışanlar arasında ilişkilerin geliştirilmesi ve sorunların çözülmesinde önemlidir. Koordinasyon fonksiyonunun yerine getirilmesinde yöneticilere büyük görevler düşer. Bu nedenle yöneticilik koordinatörlük olarak da tanımlanabilir. Bir hizmet verilirken ya da bir üretim yapılırken koordinasyonun zayıf olduğu durumlarda amaç ve hedeflere ulaşmak imkânsızdır.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Örgütün farklı kademelerinde bulunan birimlerinde, ast ve üstlerin aralarındaki iletişim bağlantısı ve iş birliği hangi tip koordinasyona örnektir?

Komiteler yoluyla koordinasyon

Yatay koordinasyon

Yapı ve görevle ilgili koordinasyon

Dikey koordinasyon

İnandırıcı koordinasyon

Açıklama:

SAĞLIK KURUMLARINDA KOORDİNASYON
Örgütün farklı kademelerinde bulunan bilimlerde, ast ve üstlerin aralarındaki iletişim bağlantısına ve iş birliğine dikey koordinasyon denir. Örneğin İl Sağlık Müdürlüğü ile İlçe Sağlık Müdürlüğü arasındaki ilişki dikey koordinasyondur. Dikey koordinasyonda üst yönetici, örneğin İl Sağlık Müdürü, başkanların yaptığı işlemleri biçimsel olarak denetler. Başkanlar da aynı şekilde yardımcıları ve alt birimleri üzerinde bu yetkiyi kullanarak dikey eş güdümlemeyi sağlar.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Bir ilde hastane ve İl Sağlık Müdürlüğü satın alma birimleri arasındaki ilişki hangi tip koordinasyona örnektir?

Komiteler yoluyla koordinasyon

Yatay koordinasyon

Dikey koordinasyon

Yapı ile ilgili koordinasyon

Hiyerarşiye Dayanan Koordinasyon

Açıklama:

SAĞLIK KURUMLARINDA KOORDİNASYON
Örgütsel hiyerarşide aynı seviyede bulunan birimlerin ve görevlilerinin aralarındaki iletişim bağlantısına ve iş birliğine yatay koordinasyon denir. Yatay koordinasyonda her yöneticinin sorumlu olduğu bölüm kendi bölümü olup, dikey koordinasyondaki gibi diğer bölümler üzerinde yetki kullanma hakları yoktur. Örneğin, bir ildeki bütün devlet hastaneleri arasındaki veya hastane ve İl Sağlık Müdürlüğü satın alma birimleri arasındaki ilişki yatay koordinasyona örnektir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

İletişim süreci ile ilişkili aşamalar aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak sıralanmıştır?

Kaynak- mesaj- kanal- alıcı- geri bildirim

Kaynak- alıcı- mesaj- kanal- geri bildirim

Mesaj- kaynak - kanal- alıcı- geri bildirim

Mesaj- kanal- kaynak - alıcı- geri bildirim

Kaynak- alıcı -kanal- mesaj - geri bildirim

Açıklama:

SAĞLIK KURUMLARINDA KOORDİNASYON
İletişimin gerçekleşebilmesi için kaynak, mesaj, kanal, alıcı ve geri bildirimden oluşan iletişim süreci bileşenleri gereklidir. İletişim kaynağın (gönderici, verici) mesajı düzenleyerek (kodlama) onu ne şekilde göndereceğini düşünmesi ile başlar. Alıcının gönderilen mesajı algılayacak ya da kodlanan mesajı çözümleyecek yetenekte olması gerekir. İletişim sürecinde verici bir mesaj oluşturur ve bunu alıcıya (hedef) aktarır. Alıcı bu mesajı yorumlar ve vericiye tatmin edici bir şekilde yanıtlar (geri bildirim: feed-back).

Doğru Cevap: A

Soru 19

Bir sağlık kurumundaki Hasta İlişkileri Müdürünün hasta şikâyeti üzerine servis hemşiresi ile yazılı ve sözlü iletişim araçlarını kullanarak yapmış olduğu iletişim aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Dikey iletişim

Yatay iletişim

Tek kanallı iletişim

Üst-Ast iletişim

Çapraz iletişim

Açıklama:

İLETİŞİM VE ÖRGÜTSEL İLETİŞİM KAVRAMLARI
Çapraz iletişim, bir örgütte farklı birimlerde çalışan ast ve üstler arasındaki iletişim olup, sorun çözme, süreç geliştirme, bilgilendirme işlevleri sırasında gerçekleşen iletişim şeklidir. Yani bir yöneticinin kendi bölümü dışında çalışan diğer iş görenlerle yazılı veya sözlü iletişim kurmasıdır . Bir sağlık kurumundaki Hasta İlişkileri Müdürünün hasta şikâyeti üzerine servis hemşiresi, sorumlusu ve ilgili diğer çalışan ve sorumlular ile yazılı, sözlü iletişim araçları ile çapraz iletişim kanalını kullanması; yine Tıp Fakültesi Dekanının yeni onarımdan geçen böbrek taş kırma aletinin nasıl sonuç verdiğini öğrenmek için doğrudan ilgili birimde görevli teknisyenden bilgi alması çapraz iletişime örnektir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

E.J. Emanuel ve L.L. Emanuel’e göre , hekim ve hasta arasındaki ilişki modellerinden hangisinde hastanın değer yargıları ve özgür seçimi ön planda olup, hastanın beklenti ve değerlerine en uygun tıbbi müdaheleyi seçme imkânını sunmaktadır?

Paternalistik model

Bilgilendirici model

Yorumlayıcı model

Müzakereci model

Araçsal model

Açıklama:

KURUMSAL İLETİŞİM KAVRAMI VE SAĞLIK KURUMLARINDA İLETİŞİM
Bilgilendirici model: Bu modelde hekim, hastaya hastalığı ile ilgili seçim yapabilmesi için tüm seçenekleri sunar ve hastanın beklenti ve değerlerine en uygun tıbbi müdaheleyi seçme imkânı sağlar. Hasta seçimini yapar ve hekim bu tercihi uygular. Hastanın kendisi için en iyi olan seçimi yapabilmesi tam anlamıyla bilgilendirilmesi ile mümkün olduğundan, hekim tüm bilgilerini hastaya aktarmalıdır. Hastalığı ve tedavi süreci ile ilgili tüm bilgilere sahip olan hasta uygulanacak tedavi yöntemini kendisinin belirlemesiyle birlikte hasta, kendi kişisel özerkliğini korumuş olacaktır. Bilgilendirici model paternalist modelin tam tersi bir düşünceyi ortaya koymaktadır. Patrenalist modelde dikkate alınmayan hastanın değer yargıları ve özgür seçimi bu modelde tam olarak ortaya çıkmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Şehir merkezlerinde olan KETEM isimli merkezlerde kadın ve erkeklerde kanser işaretlerine bakılır ve erken teşhisler sağlanır.
KETEM'in bu hizmeti hangi sağlık hizmet türünü temsil etmektedir?

Koruyucu sağlık hizmeti

Tedavi edici sağlık hizmeti

İyileştirici sağlık hizmeti

Rehabilite edici sağlık hizmeti

Tamamlayıcı sağlık hizmeti

Açıklama:

Sağlığın korunması ve hastalıkların tedavisi ve rehabilitasyonu için yapılan çalışmaların tümüne “sağlık hizmetleri” denilir. Bu tanıma bakıldığında; sağlık hizmetlerinin koruyucu, tedavi edici ve rehabilite edici sağlık hizmetleri olmak üzere türü bulunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Yaşadığı bel sorunuyla ilgili gerekli tıbbi tedaviyi gören Sezgin beye doktoru tedavinin etkisini sürekli kılmak ve nüksü önlemek için bir dizi egzersiz ile ilgili bilgilendirme yapar, nasıl yapılacağını gösterir ve hareketleri unutmaması için bir de el broşürü verir.
Sezgin beyin doktorunun vermiş olduğu bu sağlık hizmeti, hangi sağlık hizmet türüne girmektedir?

Tedavi edici sağlık hizmeti

Rehabilite edici sağlık hizmeti

Koruyucu sağlık hizmeti

Önleyici sağlık hizmeti

Tamamlayıcı sağlık hizmeti

Açıklama:

Tedavi edici sağlık hizmetleri ayaktan ve yataklı tedavi olmak üzere iki gruba ayrılır. Rehabilitasyon hizmetleri, hastalık veya kaza sonucu kişilerin kaybettiği bedensel ve zihinsel becerilerinin tekrar kazandırılmasına yönelik hizmetlerdir. Rehabilitasyon hizmetleri, tıbbi, sosyal, eğitsel ve mesleki faaliyetler aracılığıyla kaza veya hastalık sonucu sakatlanan kişilere işlevsel beceriler kazandırmayı hedefler.

Doğru Cevap: B

Soru 23

...................... “müşteri memnuniyetiyle sonuçlanan süreçleri
koordine etmenin temeli” olarak tanımlanmıştır.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerde hangisi en iyi şekilde tamamlar?

İşbirliği

Eşgüdüm

Değer stratejisi

Verimlilik

Denetim stratejisi

Açıklama:

Başarı, daha fazla hasta görmek değil, en yüksek risk altındaki hastalara bakmak ve sağlıklı olanların sağlığını korumak için iyi bir koordinasyon ve iletişim sağlamaktır. Böyle durumlarda değer stratejisi benimsenmelidir. Değer stratejisi, “müşteri memnuniyetiyle sonuçlanan süreçleri koordine etmenin temeli” olarak tanımlanmıştır. Dolayısıyla doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi koordinasyonun örgütsel amaçları açısından etkin bir şekilde yerine getirilmesi amacıyla olması gereken koşullardan ayrışır?

İyi ve basit bir organizasyon yapısı oluşturulması

İşletme plan ve programlarının uyumlaştırılması

İyi bir iletişim sisteminin kurulması

Dış denetim mekanizmasının devreye sokulması

Örgüt içinde işbirliği anlayışının geliştirilmesi

Açıklama:

Koordinasyonun örgütsel amaçlar açısından etkin bir şekilde yerine getirilmesi için;
• İyi ve basit bir organizasyon yapısı oluşturulması,
• İşletme plan ve programlarının uyumlaştırılması,
• İyi bir iletişim sisteminin kurulması,
• Örgüt içinde işbirliği anlayışının geliştirilmesi,
• Hiyerarşik yapı içinde her kademenin gönüllü olarak koordinasyona katılımlarının
özendirilmesi gerekmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

MediDeva Sağlık kurumlarında emir veya otorite kullanmak yerine yerine, iş bölümü ve görevlerinde çalışanların gönüllülüğü dikkate alınmaktadır. Bunun sonucu olarak bu kuruluşa bağlı hastanelerde örgütün ortak amaçları çerçevesinde, kendiliğinden bir eşgüdüm oluşmuştur.
Buna göre, bu sağlı kuruluşunda hangi koordinasyon türü kullanılmaktadır?

Yapı ve Görevle İlgili Koordinasyon

Yatay ve Dikey Koordinasyon

Komiteler Yoluyla Koordinasyon

Hiyerarşiye Dayanan Koordinasyon

İnandırıcı Koordinasyon

Açıklama:

Koordinasyon sağlama yollarını altı grupta toplayabiliriz. Bunlardan biri olan inandırıcı, diğer adıyla gönüllü koordinasyon, yetki ve otorite kullanmak veya emir vermek
yerine, çalışanların inandırılmak ve ikna edilmek suretiyle uyum içinde hareket etmelerini sağlamaya yönelik koordinasyondur. Emir veya otorite yerine çalışanların gönüllülüğü temeline dayanır ve böylece örgütün ortak amaçları çerçevesinde, kendiliğinden bir eşgüdüm oluşmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi işletmelerde koordinasyon işlevinin yerine getirilmesi sürecinde uyulması gereken ilkeler arasında sayılamaz?

İç denetim için gerekli sistemler kurulmuş olmalıdır.

Bir sorun ile ilgili bütün etkenlerin karşılıklı olarak birbirleri üzerinde olan etkileri göz
önüne alınmalıdır.

Sorumlu kişiler arasında doğrudan görüşmeler ile koordinasyon sağlanmalıdır.

Koordinasyon sürekli bir işlem olarak düşünülmelidir.

Planlama yaparken ve politikalar karşılaştırırken daha başlangıçta koordinasyon sağlanmalıdır.

Açıklama:

İşletmelerde koordinasyon fonksiyonunun yerine getirilmesi sürecinde uyulması gereken ilkeler şunlardır:
• Sorumlu kişiler arasında doğrudan görüşmeler
ile koordinasyon sağlanmalıdır.
• Koordinasyon sürekli bir işlem olarak düşünülmelidir.
• Planlama yaparken ve politikalar karşılaştırırken
daha başlangıçta koordinasyon sağlanmalıdır.
• Bir sorun ile ilgili bütün etkenlerin karşılıklı
olarak birbirleri üzerinde olan etkileri göz
önüne alınarak koordinasyon yapılmalıdır.
Dolayısıyla doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi koordinasyonun örgüte sağladığı yararlar arasında yer almaz?

Örgütsel gelişmeye katkı sağlar

Kurumun diğer kurumlar ile işbirliğini geliştirir

Yeni fikirlerin yayılmasına ve gelişmesine olanak verir

Karışıklık ve tekrarlar önlenebilir

İşlerin düzenli bir şekilde yapılmasını, çalışanların şevkini artırır

Açıklama:

Koordinasyon;

Örgütsel gelişmeye katkı sağlar,
Yeni fikirlerin yayılmasına ve gelişmesine olanak verir,
Sorunlar kime/hangi birime ait olursa olsun, diğer kişiler/birimler tarafından da gerçek anlamda anlaşılır,
Karışıklık ve tekrarlar önlenebilir,
Mevcut politika, plan ve ilkeler tüm örgüt çalışanları tarafından aynı şekilde anlaşılır.
İşlerin düzenli bir şekilde yapılmasını, çalışanların şevkini artırır.

Dolayısıyla doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Bir örgütte aynı düzeydeki kişi ve birimler arasında gerçekleştirilen iletişimdir. Bu iletişim türü yoluyla örgütçe gerçekleştirilecek etkinliklerin birimler arası eş güdüm sağlanır?
Yukarıda tanınan iletişim türü aşağıdakilerden hangisidir?

İnformal iletişim

Örgütsel iletişim

Yatay iletişim

Çapraz iletişim

Dikey iletişim

Açıklama:

Yatay iletişim, bir örgütte aynı düzeydeki kişi ve birimler arasında gerçekleştirilen iletişimdir. İki yönetici arasındaki iletişim yatay iletişime örnektir. En önemli işlevi, örgütçe gerçekleştirilecek etkinliklerin birimler arası eş güdümünü sağlamaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Geçmişte yaşadığı olumsuz deneyimler nedeniyle kadınlara karşı olumsuz tutumlar geliştiren Kenan bey, bulunduğu klinikte yeni göreve başlayan Seyhan hanımın birçok mesajını olumsuz algılamakta ve ona karşı olumsuz duygular beslemektedir.
Buna göre, Kenan beyin Seyhan hanımla olan iletişiminde sergilediği iletişim engeli aşağıdakilerden hangisidir?

Fiziksel Engeller

Örgütsel Engeller

Nörofizyolojik Engeller

Psikolojik ve Sosyal Engeller

Teknik Engeller

Açıklama:

Psikolojik ve Sosyal Engeller: İletişim sürecine katılan bireylerin, kendi kişisel özelliklerinden kaynaklanmaktadır. Bu engel ve bozukluklar, bireylerin sahip oldukları duygu, düşünce ve değer yargılarından; onların amaçları, tutum ve davranışları, düşünce çerçeveleri, iletişimin konusuna duydukları ilgiye; algılama ve dinleme becerilerinden içinde yetiştikleri sosyo-kültürel ortamın farklılığına kadar geniş bir alanı kapsar

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi sağlık kurumlarında iç iletişim ağının sağladığı avantajlar arasında sayılamaz?

Gelişmiş bilgi akışı ve bilgi yönetimidir

Çalışma ilişkilerini düzene sokma

Olası etki ve grup reaksiyonlarının öncesinde görülebilmesi

Yorum, öneri ve tavsiyelerin sağlanması

Hasta şikayetlerinin azalması

Açıklama:

Sağlık kurumlarında iç iletişim ağının sağladığı avantajlar arasında;

Yorum, öneri ve tavsiyelerin sağlanması,
Olası etki ve grup reaksiyonlarının öncesinde görülebilmesi,
Farklı fikir ve stratejileri ortaya çıkmasını,
Destek ve etki genişletme,
Çalışma ilişkilerini düzene sokma,
Gelişmiş bilgi akışı ve bilgi yönetiminin olması bulunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi, sağlık hizmeti sunucusu olarak ikinci basamak sağlık kuruluşları arasında yer alır?

Ağız ve diş sağlığı merkezleri

Toplum sağlığı merkezleri

112 Acil sağlık hizmet birimleri

Aile sağlığı merkezleri

Evde bakım hizmeti sunan merkezler

Açıklama:

İkinci basamak sağlık kurumları, ayaktan veya yataklı teşhis, tedavi ve rehabilitasyon hizmeti verilen sağlık kurumlarıdır. Eğitim ve araştırma hastanesi olmayan devlet hastaneleri, entegre ilçe hastaneleri, Sağlık Bakanlığına bağlı ağız ve diş sağlığı merkezleri, kamu kurumlarına ait olup Bakanlıkça ruhsatlandırılmış olan hastaneler, tıp merkezleri ve özel dal merkezleri ve ruhsat almış özel hastaneler ikinci basamak sağlık kurumları örnekleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Sağlık hizmeti sunucusu olarak, Sağlık Bakanlığına bağlı eğitim ve araştırma hastaneleri ile devlet ve vakıf üniversitelerine ait hastaneler, hangi grupta yer alır?

Birinci basamak sağlık kuruluşları

İkinci basamak sağlık kuruluşları

Üçüncü basamak sağlık kuruluşları

Dördüncü basamak sağlık kuruluşları

Diğer sağlık hizmet sunucuları

Açıklama:

Üçüncü basamak sağlık kurumları, ileri tetkik ve özel tedavi gerektiren hastalıklar için yüksek teknoloji içeren ve/veya eğitim ve araştırma hizmetlerinin verilebileceği altyapıya sahip sağlık kurumlarıdır. Sağlık Bakanlığına bağlı eğitim ve araştırma hastaneleri ile devlet ve vakıf üniversitelerine ait hastaneler üçüncü basamak sağlık hizmeti veren kurumlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Bir ildeki bütün devlet hastaneleri arasındaki veya hastane ve İl Sağlık Müdürlüğü satın alma birimleri arasındaki ilişki aşağıdaki hangi koordinasyona örnektir?

Yapıyla ilgili koordinasyon

Görevle ilgili koordinasyon

İç Koordinasyon

Dış koordinasyon

Yatay koordinasyon

Açıklama:

Örgütsel hiyerarşide aynı seviyede bulunan birimlerin ve görevlilerinin aralarındaki iletişim bağlantısına ve iş birliğine yatay koordinasyon denir. Yatay koordinasyonda her yöneticinin sorumlu olduğu bölüm kendi bölümü olup, dikey koordinasyondaki gibi diğer bölümler üzerinde yetki kullanma hakları yoktur (Baştürk, 2019). Örneğin, bir ildeki bütün devlet hastaneleri arasındaki veya hastane ve İl Sağlık Müdürlüğü satın alma birimleri arasındaki ilişki yatay koordinasyona örnektir (Akgün, 2019).

Doğru Cevap: E

Soru 34

Bir Tıp Fakültesi Dekanının, yeni onarımdan geçen böbrek taş kırma aletinin nasıl sonuç verdiğini öğrenmek için, doğrudan ilgili birimdeki görevli teknisyenden bilgi alması, hangi iletişim türüne örnektir?

Yatay iletişim

Dikey iletişim

Formal iletişim

İnformal iletişim

Çapraz iletişim

Açıklama:

Tıp Fakültesi Dekanının yeni onarımdan geçen böbrek taş kırma aletinin nasıl sonuç verdiğini öğrenmek için doğrudan ilgili birimde görevli teknisyenden bilgi alması çapraz iletişime örnektir. Dekan burada hiyerarşiyi devreden çıkarmakla hem bilgiye daha çabuk ulaşma, hem de hiyerarşideki kanalları gereksiz yükten kurtarmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi, Hayran ve Sur (1997) tarafından yapılan hastane iletişimi sınıflandırmasında yer almaz?

Üst-ast iletişimi

Tedavi verme iletişimi

Denetleyici iletişim

Koordinasyon iletişimi

İki yönlü iletişim

Açıklama:

Hayran ve Sur (1997) tarafından hastane iletişimi; üst-ast iletişimi, tedavi verme iletişimi, denetleyici iletişim, koordinasyon iletişimi ve denetim iletişimi olarak sınıflandırılmıştır (Hayran ve Sur, 1997; Tanrıverdi, 2014). İşleyiş yönü bakımından iletişim, tek yönlü iletişim ve iki yönlü iletişim olmak üzere ikiye ayrılır.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Hayran ve Sur’a (1997) göre doktorların, hemşirelerin yapacağı işi tanımladıkları ama hemşirelik hizmetlerinden sorumlu tutulmadıkları hastane iletişimi sınıflaması aşağıdakilerden hangisidir?

Tedavi verme iletişimi

Üst-ast iletişimi

Denetleyici iletişim

Koordinasyon iletişimi

Denetim iletişimi

Açıklama:

Tedavi verme iletişiminde, doktorlar, hemşirelerin yapacağı işi tanımlarlar ama hemşirelik hizmetlerinden sorumlu tutulamazlar. Onun için bu ilişkinin tedavi verme ilişkisi içinde tanımlanması gerekir. Doktor, hemşireye, hemşirenin hastaya vereceği tedavi veya tedavinin gidişi ile ilgili hizmetler için talimat verme yetkisine sahiptir. Doktorlar bu alanda tam yetkili ve uzmanlığına dayanan bir otoriteye sahiptir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Hayran ve Sur’a (1997) göre, hastanelerde özellikle hemşireler arası ilişkilerde görülen; üstün, astın işini yönetmede yardıma gerek duyduğunda süpervizörün, üste yardım ettiği, asta görev verdiği, astın sorunları ile ilgilendiği hastane iletişimi sınıflaması aşağıdakilerden hangisidir?

Tedavi verme iletişimi

Üst-ast iletişimi

Denetleyici iletişim

Koordinasyon iletişimi

Denetim iletişimi

Açıklama:

Denetleyici iletişimde, hastanelerde özellikle hemşireler arası ilişkilerde görülür. Üst, astın işini yönetmede yardıma gerek duyduğunda süpervizör, üste yardım eder, asta görev verir, astın sorunları ile ilgilenir, astın performansını denetler ve değerlendirir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Parsons’un Hekim-Hasta İlişkisi Modeli için aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Toplumda her bireyin bir işlevinin olması

Toplumun çeşitli rolleri olan mekanizmadan oluşması

Bireyin, belirlenmiş davranış kalıplarına uygun hareket etme beklentisi

Hekimin bilgi ve becerisini hasta yararına kullanma beklentisi

Hekimin otoritesinin hastaya göre belirgin biçimde zayıflama göstermesi

Açıklama:

Parsons, hekim ve hasta arasında asimetrik bir bilginin var olduğunu ve bu durumun iletişime zarar verdiğini iddia etmektedir (Tengilimoğlu vd., 2018a; Okay, 2009). ...Parsons’ın modelinde, hekimin otoritesinin belirgin biçimde öne çıkması aynı ölçüde hasta rolünü de hekime bağımlı kılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi, E.J. Emanuel ve L.L. Emanuel’in geliştirdiği Hekim-Hasta İlişkisi Modelleri arasında yer almaz?

Paternalistik model

Bilgilendirici model

Yorumlayıcı model

Uzlaşmacı model

Çatışmacı model

Açıklama:

Hekim-hasta ilişkisine yönelik E.J. Emanuel ve L.L. Emanuel, hekim ve hasta arasındaki ilişki modellerini paternalistik, bilgilendirici, yorumlayıcı ve uzlaşmacı modeller olmak üzere dörde ayırarak incelemiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

E.J. Emanuel ve L.L. Emanuel’in geliştirdikleri hekim ve hasta arasındaki ilişki modellerinden hangisinde, hekim hastaya seçenekleri sunmadan önce hastanın değer yargılarını ortaya çıkarması için hastaya yardımcı olmakta, ne istediğini anlamakta ve bunları yansıtan seçeneği seçmesi için hastaya yardımcı olmaktadır?

Paternalistik model

Bilgilendirici model

Yorumlayıcı model

Uzlaşmacı model

Çatışmacı model

Açıklama:

Yorumlayıcı model genel hatlarıyla bilgilendirici modele benzemektedir. Ancak bu modelde hekim hastaya seçenekleri sunmadan önce hastanın değer yargılarını ortaya çıkarması için hastaya yardımcı olmakta, ne istediğini anlamakta ve bunları yansıtan seçeneği seçmesi için hastaya yardımcı olmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Tanımı dikkate alındığında, örgütün temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Ortak bir amaç ya da eylemi gerçekleştirmek

Ortak bir sonucun içinde yer almak

Sonucun sorumluluğunu paylaşmak

Bir araya gelerek verimli vakit geçirmek

Kurumsal kimlik kazanmak

Açıklama:

Sağlık Kurumlarında Koordinasyon
Örgüt ortak bir amacı ya da eylemi gerçekleştirmek için bir araya gelmiş kurumların ya da kişilerin oluşturduğu birliktir. Bu yönüyle en temel amacı ortak bir amaç veya eylemi gerçekleştirmektir. Diğer seçenekler amaç değil doğal sonuçtur. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

I. Sağlığın korunması
II. Hastalığın tedavisi
III. Hastalık üretilmesi
IV. Rehabilitasyon
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri 'sağlık hizmetleri' kapsamındadır?

I-II-III

I-II-IV

I-III

II-III

III-IV

Açıklama:

Sağlık Kurumlarında Koordinasyon
Sağlığın korunması ve hastalıkların tedavisi ve rehabilitasyonu için yapılan çalışmaların tümüne “sağlık hizmetleri” denilir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Çinli bilge Konfüçyüs'ün "Hekimin asli görevi hastayı iyileştirmek değil, hasta olmasını engellemektir." sözü günümüzde hangi sağlık hizmetine karşılık gelmektedir?

Tedavi edici

İyileştirici

Koruyucu

Habilite edici

Rehabilite edici

Açıklama:

SAĞLIK KURUMLARINDA KOORDİNASYON
"Hekimin asli görevi hastayı iyileştirmek değil, hasta olmasını engellemektir." sözünde açıkça hastalık öncesi vurgulanmaktadır, Yani hasta olmadan korumak esastır. Bu da günümüzde koruyucu sağlık hizmetleri içindedir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi koruyucu sağlık hizmetleri için uygun bir uygulama örneğidir?

Kovid-19 virüsü kapmış birine ilaç vermek

Kovid-19 virüsü kapmış birini entübe etmek

Kovid-19 virüsü kapmış birinin bağışıklığını güçlendirmek

Kovid-19 aşısını yaygınlaştırmak

Kovid-19 virüsü olan kişilerin oksijen almasını sağlamak

Açıklama:

SAĞLIK KURUMLARINDA KOORDİNASYON
Aşı, hastayı iyileştirmez, ancak kişinin hasta olmasını önleyebilir. Bu nedenle Kovid-19 aşısını yaygınlaştırmak koruyucu sağlık hizmetidir, ancak diğerleri tedavi edici veya rehabilite edici uygulamalardır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Örgütsel kaynakların ve faktörlerin uyumlaştırılma süreci ...................... olarak adlandırılır. Cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Örgüt

Örgüt kültürü

Organizasyon

Örgütlenme

Koordinasyon

Açıklama:

SAĞLIK KURUMLARINDA KOORDİNASYON
Koordinasyon (eşgüdümleme); bir işin daha etkili bir şekilde yapılabilmesi için en uygun zamanda, en uygun şekilde ve en uygun araç-gereç kullanılarak amaçlar, faaliyetler, organlar ve bireyler arasında uyum ve işbirliğinin sağlanmasıdır. Daha kısa bir tanımla koordinasyon, Örgütsel kaynakların ve faktörlerin uyumlaştırılma sürecidir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Koordinasyonu işbirliğinden ayıran en önemli özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Bilinçli çaba gerektirme

Bir arada olma

Birlikte çalışmaya istekli olma

Ortak bir amaca dönük olma

Farklı uzmanları içerme

Açıklama:

Örgütsel Koordinasyon Kavramı
Koordinasyon ve işbirliği çoğu zaman eş anlamlı olarak kullanılsa da aralarında farklılıklar bulunmaktadır. Koordinasyonda işbirliği gerekli olmakla birlikte yeterli değildir. İşbirliği kişilerin birbirlerine yardımcı olmaları konusunda istekli olmalarını ifade ederken, koordinasyon ise katılanların istekli olmalarından daha fazlasını kapsayan bir durumdur ve işbirliği yanında bilinçli bir çaba gerektirir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Değer temelli strateji uygulayan bir hastanede aşağıdakilerden hangisinin yapılması beklenmez?

Yüksek risk altındaki hastalar müdahale için tespit edilir.

Hastanenin kazancı öncelenir.

Hasta eğitim hizmetleri yaygınlaştırılır.

Bakım hizmetleri koordine edilir.

Kanıta dayalı olmayan tedaviler dışlanır.

Açıklama:

Sağlık İşletmelerinde Koordinasyon Kavramı
Değer temelli strateji; yüksek risk altındaki hastaların erken müdahale için tespit edildiği, hasta eğitim hizmetlerinin yaygınlaştırıldığı, bakımın koordine edildiği ve gereksiz, kanıta dayalı olmayan tedavilerin ortadan kaldırıldığı önleyici bir klinik yaklaşımdır. Esas amaç insan hayatıdır, hastane kazancı değildir. Bu nedenle doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Koordinasyonun hastanenin örgütsel amaçlarına etkin bir şekilde hizmet etmesi için aşağıdakilerden hangisi gerekli değildir?

İyi ve basit bir organizasyon yapısı oluşturulması

İşletme plan ve programlarının uyumlaştırılması

Uzmanlıkların önem derecesine göre ayrılması

İyi bir iletişim sisteminin kurulması

Örgüt içinde işbirliği anlayışının geliştirilmesi

Açıklama:

Koordinasyon Teknikleri
C dışındaki tüm seçenekler koordinasyonun hastanenin örgütsel amaçlarına etkin bir şekilde hizmet etmesi için gereklidir. Uzmanlıkların önem derecesine göre ayrılması, uzmanlar arasında bir ayrımcılık riski taşımaktadır. Bu nedenle doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdaki çiftlerden hangileri arasındaki ilişki yatay koordinasyon için uygun örnektir?

Sağlık Bakanlığı-İl Sağlık Müdürlüğü

İl Sağlık Müdürlüğü-İlçe Sağlık Müdürlüğü

Başhekimlik-Bölüm Başkanlığı

A Devlet Hastanesi-B Devlet Hastanesi

Bölüm Başkanlığı-Uzman Doktor

Açıklama:

Koordinasyon Çeşitleri
Örgütün farklı kademelerinde bulunan bilimlerde, ast ve üstlerin aralarındaki iletişim bağlantısı ve iş birliği dikey koordinasyondur. A, B, C, E seçenekleri buna örnektir. Örgütsel hiyerarşide aynı seviyede bulunan birimlerin ve görevlilerinin aralarındaki iletişim bağlantısına ve iş birliğine yatay koordinasyon denir. D seçeneği tam olarak bunun örneğidir. Dolayısıyla doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Bir iletişimde 'ifade edilen' aşağıdaki kavramlardan hangisidir?

Kaynak

Kanal

Alıcı

Geribildirim

Mesaj

Açıklama:

İletişim Süreci
Bir iletişim sürecinde söylenen veya daha geniş anlamıyla ifade edilen şey "mesaj" olarak adlandırılır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Toplumu hastalık etkenlerinden uzak tutma hizmetleri.
Hastalık etmenlerini yok etme hizmetleri.
Uzman hekim ve sağlık ekibi tarafından sunulan hizmetler.
Yataklı ve ayakta sunulan tedavi hizmetleri.
Kaybedilen bedensel ve zihinsel becerilerin yeniden kazandırılması hizmetleri.

Yukarıda verilenlerden hangileri koruyucu sağlık hizmetleri sınıfı kapsamındadır?

I-II

II-III

III-IV

IV-V

I-V

Açıklama:

Sağlık Kurumlarında Koordinasyon
Toplumu hastalık etkenlerinden uzak tutma ve hastalık etmenleri yok etme hizmetleri koruyucu sağlık hizmetlerindendir. Uzman hekim ve sağlık ekibi tarafından sunulan hizmetler ve yataklı ve ayakta sunulan tedavi hizmetleri tedavi edici hizmetler kapsamındandır. Kaybedilen bedensel ve zihinsel becerilerin yeniden kazandırılması hizmetleri. İse rehabilitasyon hizmetleridir. Bu durumda sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi salgın dönemlerinde sağlık bakanlığına bağlı araştırma ve uygulama hastanelerinde görevli bir bölgedeki enfeksiyon uzmanı hekimlerden seçilen bir bilim kurulunun oluşturulmasındaki koordinasyon çeşididir?

Yatay ve Dikey Koordinasyon

Komiteler Yoluyla Koordinasyon

Gönüllü Koordinasyon

Yapı ve Görevle İlgili Koordinasyon

İç ve Dış Koordinasyon

Açıklama:

Sağlık Kurumlarında Koordinasyon
Sağlık Bakanlığı bünyesindeki araştırma ve uygulama hastanesindeki enfeksiyon hastalıkları uzmanlarından oluşturan bölgesel düzeydeki bilim kurulu yatay ve dikey koordinasyon kapsamında değerlendirilir. Bu örnek yatay koordinasyon örneğidir. Örneğin, bir ildeki bütün devlet hastaneleri arasındaki veya hastane ve İl Sağlık Müdürlüğü satın alma birimleri arasındaki ilişki yatay koordinasyona örnektir. Bir ildeki satın alma birimleri arasındaki koordinasyon bölgesel düzeyde enfeksiyona uzmanı hekimler arasındaki koordinasyon benzerdir. Bu nedenle sorunun cevabı A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi koordinasyonun sağladığı yararlardan biri değildir?
.

Koordinasyon, örgütsel gelişmeye katkı sağlar.

Yeni fikirlerin yayılmasına ve gelişmesine olanak sağlar.

Sorunların birimler tarafından gerçek anlamda anlaşılmamasını sağlar.

Karışıklık ve tekrarları önlenebilmesini sağlar.

Mevcut politikaların tüm çalışanlar tarafından aynı şekilde anlaşılmasını sağlar.

Açıklama:

Sağlık Kurumlarında Koordinasyon
Koordinasyon, bağımsız bir yönetim fonksiyonu olmayıp diğer yönetim süreçlerine geçmekte ve onların etkinliğini de artırmaktadır. Bu bakımdan örgüte sağladığı yararları kısaca aşağıdaki gibi özetlenebilir:

Koordinasyon, örgütsel gelişmeye katkı sağlar,
Yeni fikirlerin yayılmasına ve gelişmesine olanak verir,
Sorunlar kime/hangi birime ait olursa olsun, diğer kişiler/birimler tarafından da gerçek anlamda anlaşılır,
Karışıklık ve tekrarlar önlenebilir,
Mevcut politika, plan ve ilkeler tüm örgüt çalışanları tarafından aynı şekilde anlaşılır.
İşlerin düzenli bir şekilde yapılmasını, çalışanların şevkini artırır.

Sorunun doğru cevabı C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi iletişim sürecinde geribildirim aşamasında yanıtı aranacak sorudur?

Söylenenin ne etkisi oldu?

Kim söyledi?

Ne söyledi?

Hangi yolla söyledi?

Kime söyledi?

Açıklama:

İletişim ve Örgütsel İletişim Kavramları
İletişim sürecinde kim söyledi? sorusunun cevabı “kaynak”; ne söyledi? sorusunun cevabı “mesaj”; hangi yolla söyledi? sorusunun cevabı “kanal”; kime söyledi? sorusunun cevabı “alıcı” ve söylenenin ne etkisi oldu? Sorusunun cevabı “geribildirim” olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu nedenle sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi bir sağlık kurumundaki Hasta İlişkileri Müdürünün hasta şikâyeti üzerine servis hemşiresi, sorumlusu ve ilgili diğer çalışan ve sorumlular ile yazılı, sözlü iletişim araçları ile kullanarak girdiği iletişimin adıdır?

Çapraz

Dikey

Yatay

İnformal

Formal

Açıklama:

İletişim ve Örgütsel İletişim Kavramları
Bir sağlık kurumundaki Hasta İlişkileri Müdürünün hasta şikâyeti üzerine servis hemşiresi, sorumlusu ve ilgili diğer çalışan ve sorumlular ile yazılı, sözlü iletişim araçları ile çapraz iletişim kanalını kullanmaya örnek verilebilir. Bu nedenle sorunun cavbı A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi iletişimi etkileyen örgütsel engellerden biri değildir?

Kişisel özellikler.

Örgüt büyüklüğü.

Fiziksel yapı.

Geribildirim yetersizliği.

Zaman baskısı.

Açıklama:

İletişim ve Örgütsel İletişim Kavramları
Örgütler yaşamsal faaliyetlerini sürdürmek için etkili ve kaliteli bir iletişime sahip olmalıdırlar. Örgüt büyüklüğü ve fiziksel yapısı, aşırı bilgi yüklemesi, geribildirim yetersizliği, statü farklılıkları, yönetim tarzı, hiyerarşi, rol ilişkileri, zaman baskısı gibi engeller örgütlerde iletişimi engelleyen etmenlerdir. Bu durumda sorunun cevabı A seçeneğidir. Çünkü kişisel özellikler iletişimi engelleyen psikolojik ve sosyal engeller arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisinde bir sağlık kurumundaki kurumsal iletişim faaliyetlerinin sonuçlarının etkilediği öncelikli konulardır?

Kurum kimliği - Kurum imajı - Kurum itibarı

Kurum kimliği - Kurum imajı - Kurum hisseleri

Kurum kimliği - Kurum itibarı - Kurum hisseleri

Kurum imajı - Kurum itibarı - Kurum hisseleri

Kurum imajı - Kurum itibarı - Kurum politikası

Açıklama:

İletişim ve Örgütsel İletişim Kavramları
Kurumsal iletişim faaliyetleri sağlık kurumlarında sonuçları itibarıyla birçok konuyu etkileyebilmektedir. Çalışmalar kurumsal iletişimin, kurum kimliğinin, imajının ve itibarının oluşmasında önemli bir yere sahip olduğunu göstermektedir. Bu nedenle sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Yorum, öneri ve tavsiyeleri sağlama.

Farklı fikir ve stratejileri ortaya çıkmasını sağlama.

Çalışma ilişkilerini düzene sokma.

Gelişmiş bilgi akışı ve bilgi yönetimi olma.

Yukarıda kimi özellikleri verilen iletişim türü aşağıdakilerden hangisinde üstünlük sağlar?

İç iletişim

Dış iletişim

Hastane iletişimi

Üst iletişim

Ast iletişim

Açıklama:

Kurumsal İletişim Kavramı ve Sağlık Kurumlarında İletişim
Sağlık kurumlarında iç iletişim ağının sağladığı avantajları maddeler hâlinde sıralayabiliriz. Bunlar;

Yorum, öneri ve tavsiyelerin sağlanması,

Olası etki ve grup reaksiyonlarının öncesinde görülebilmesi,

Farklı fikir ve stratejileri ortaya çıkmasını,

Destek ve etki genişletme,

Çalışma ilişkilerini düzene sokma,

Gelişmiş bilgi akışı ve bilgi yönetimidir

Bu durumda sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 59

İletişimde teknik sözcükler kullanma.
Rahatsız edilmeme izlenimi bırakma.
Soruları duymazdan gelme.
Söz kesme veya sözünü tamamlayarak sonlandırma.

Yukarıda kimi özellikleri verilen iletişim engelleri aşağıdakilerden hangileri arasında gerçekleşmektedir?

Hekim ve hasta

Hekim ve hekim

Hastane yönetimi ve sağlık çalışanı

Hekim ve diğer sağlık çalışanları

Sağlık yöneticisi ve hastalar

Açıklama:

Kurumsal İletişim Kavramı ve Sağlık Kurumlarında İletişim
Hekimlerin veya sağlık personelinin iletişim biçimine bağlı olarak hastaların muayene sürecine katılımını kısıtlayan ve cesaretlerini kıran davranışlarını şu şekilde sıralamak mümkündür:

Hastanın ilgisini söndüren teknik sözcüklerle dolu bir dil kullanma,
Saate bakma ya da bekleyen hasta listesine göz atma,
Hasta üzerinde bir şeyler düşündüğünü ve rahatsız edilmemesi gerektiği izlenimi bırakacak biçimde kendi kendine bir şeyler mırıldanma,
Hastanın sözünü kesme ya da tamamlayarak sonlandırma,
Hastaya vizitenin bittiğini söylemeden hemen uzaklaşma,
Hastanın sorularını duymazdan gelme,
Hastayı dinlememe belirtileri verme.

Sorunun doru cevabı A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi hasta beklentileri doğrultusunda hizmet sunmak için kullanılan sağlık bilgi sisteminin işlevlerinden biri değildir?

Hastaların sağlık kurumuna olan ilgisini belirlemek.

Hasta hakkındaki her türlü veriyi bilgisayar ortamında toplamak.

Hasta hakkında toplanan veriyi istediği gibi sınıflandırmak.

Randevuları ayarlamak, faturaları hazırlamak ve fiyatları belirlemek.

Klinik karar vermek, epidemiyolojik araştırmaları planlamak.

Açıklama:

Kurumsal İletişim Kavramı ve Sağlık Kurumlarında İletişim
Hastaneler teknolojik imkânları kullanarak, hastaların beklentileri doğrultusunda hizmet sunmak için sağlık bilgi sistemi olarak dört fonksiyonu yerine getirirler. Bunlar;

Hasta hakkındaki her türlü verinin bilgisayar ortamında toplanması.

Toplanan bu verilerin istekleri doğrultusunda sınıflandırılması.

Yönetsel ve iletişimsel fonksiyonlar sağlamak, çeşitli departmanlar arasında mesaj göndermek, randevuları ayarlamak, çeşitli prosedürleri programlamak, faturaları hazırlamak, fiyatları belirlemek vb.

Klinik karar vermek, epidemiyolojik araştırmaları planlamak, medikal bakım değerlendirilmesi, klinik bakım kalite güvencesi için faydalı bilgiler sağlamaktır.

Doğru Cevap: A

Ünite 3

Soru 1

Sağlık işletmelerinde yeni doğan ve çocuk güvenliğini ifade eden kod aşağıdakilerden hangisidir?

Beyaz kod

Mavi kod

Kırmızı kod

Pembe kod

Siyah kod

Açıklama:

Mavi kod, temel yaşam desteği sürecinin güvence altına alınmasını ifade eder; pembe kod, yeni
doğan ve çocuk güvenliğini; beyaz kod, kurum personeline, hasta ve hasta yakınlarına karşı
fiziksel saldırı, cinsel taciz ve şiddet durumlarında kullanılacak olan güvenlik prosedürlerini
belirler ve kırmızı kod ise hastanede çıkabilecek herhangi bir yangın tehlikesi hâlinde, yangına
en hızlı şekilde müdahale edilerek oluşabilecek tehlikeleri ve zararları en aza indirmek ve/veya
önlemek amaçlı oluşturulan acil uyarı kodudur.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Aşağıdaki ekip oluşum aşamalarından hangisi ekip üyelerinin tanışma ve yönelmesini ve ekibin hedef ve amaçlarını tartışıp anlamaya çalışmalarını içerir.

Çatışma

Tartışma

Şekillendirme

Biçimlendirme

Başarma

Açıklama:

Şekillendirme: Ekip üyelerinin tanışma ve yönelme aşamasıdır. Ekip üyeleri ekibin hedef ve amaçlarını tartışıp anlamaya çalışırlar. Ekip üyeleri, bu aşamada çalıştığı kurumdaki diğer ekipler hakkında
bilgi almaya çalışırlar. En önemlisi de bu aşamada ekip kavramının anlaşılması ve sağlık hizmetlerinde
ekip olmanın gerekliliğinin ekipte bulunan üyeler tarafından benimsenmesidir

Doğru Cevap: C

Soru 3

Başarılı bir ekip oluşturup, iyi bir ekip çalışması ortaya konulabilmesi için; ekip üyelerinde bulunması arzu edilir bir özellik değildir?

Kötümser olmak ve zorluklara odaklanmak

Kendini yenilemek

Değişmeye gelişmeye açık olmak.

Önyargısız olmak

Bildiklerini başkalarıyla paylaşmak

Açıklama:

Ekip çalışmasının başarısı, ekibi oluşturan üyelerin tek tek başarısına bağlıdır. Başarılı bir ekip
oluşturup, iyi bir ekip çalışması ortaya konulabilmesi için; ekip üyelerinin birtakım özelliklere sahip
olması gerekmektedir.
Bunlar şu şekilde sıralanabilir:
• Ekip üyesi iyimser olmalıdır, zorlukları
nasıl yeneceğine ve nasıl yararlı olacağına
odaklanmalıdır,
• Yüksek ve sürekli bir iç motivasyona sahip
olmalıdır,
• Yaptığı işi seven, işine bağlı bir birey olmalıdır,
• Ekip üyeleri birbirine güven duymalıdır,
• Ekip üyeleri birbirine destek olmalıdır,
• Ekip üyeleri birbirine saygılı ve hoşgörülü
olmalıdır,
• Ekip üyeleri bilgilerini paylaşmalıdır,
• Ekip üyeleri ön yargısız ve açık fikirli olmalıdır.
• Kendini sürekli olarak yenilemelidir.
• Değişime ve gelişime açık olmalıdır.
• Olumlu, yapıcı ve ekip çalışmasına yatkın
olması gerekmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Aşağıdaki ekip oluşum aşamalarından hangisinde ekip üyeleri, ekibin çalışma yöntemlerini kararlaştırır ve geliştirir?

Çatışma

Şekillendirme

Bçimlenme

Başarma

Uygulama

Açıklama:

Biçimlenme: Ekip üyeleri, ekibin çalışma yöntemlerini kararlaştırır ve geliştirir. Ekip kendi kural, prensip ve normlarını belirlerler ve üyelerin
rollerini tanımlar. Elemanlar arasında bir ekip
ruhu gelişir. Fikir ayrılıkları ve farklılıklar olumlu ve gerekli karşılanır.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi etkili ekibin özelliklerine katkıda bulunan bir özellik olarak düşünülemez?

Doğal ve rahatlatıcı bir atmosfer olmalıdır.

Bazı üyelerin tartışmalara katılması engellenmelidir.

Görev ve sorumlulukların üyeler tarafından benimsenmelidir.

Eleştiriler yapıcı ve sorun gidermeye yönelik olmalıdır.

Ekipte grup fikrine karşı çıkma özgürlüğü de bulunmalıdır.

Açıklama:

Etkili ekibin özelliklerine aşağıdaki unsurlarda katkıda bulunmaktadır:
• Doğal ve rahatlatıcı bir atmosfer olmalıdır.
• Her üyenin tartışmalara katılımı sağlanmalıdır.
• Görev ve sorumlulukların üyeler tarafından
benimsenmesi verimi artırır.
• Üyelerin birbirlerini dinlemesi, saygı duyması gerekir.
• Grup fikrine karşı çıkma özgürlüğünün de
bulunması gerekir.
• Kararların uzlaşma yoluyla alınması faydalı
olur.
• Eleştirilerin yapıcı ve sorun gidermeye yönelik olması gerekir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Etkili bir kaynak yönetiminin aşağıdakilerin hangisine katkıda bulunduğu söylenemez?

Hedeflerin başarılmasına

Kaynakların korunmasına

Etkin yönetime

Hataların gizlenmesine

Organizasyonun kontrolüne

Açıklama:

Temel olarak ekip kaynak yönetimi eğitimi şu konuların başarısına katkı sağlamaktadır:
1. Hedeflerin başarılması
2. Kaynakların korunması
3. Eğitimde etkinlik
4. Etkin yönetim
5. Hataların fark edilmesi
6. Organizasyon kontrolü

Doğru Cevap: D

Soru 7

Bir gruba veya grup üyesine, başkaları tarafından sosyal olarak tanımlanmış pozisyon veya mevki olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Lider

Ekip

Grup

Statü

Müdür

Açıklama:

Statü: Bir gruba veya grup üyesine, başkaları tarafından sosyal olarak tanımlanmış pozisyon veya mevkidir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

İkiden fazla kişinin bir araya gelerek çalışmaları sonucunda, tek tek çalışmaları
hâlinde oluşturacakları etkilerin toplamından daha fazla etki elde etme durumu olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Uyum

Ahenk

Enerji

Otonomi

Sinerji

Açıklama:

Sinerji: İkiden fazla kişinin bir araya gelerek çalışmaları sonucunda, tek tek çalışmaları
hâlinde oluşturacakları etkilerin toplamından daha fazla etki elde etme durumudur

Doğru Cevap: E

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi birey kaynaklı olarak ekip çalışmasını olumsuz etkileyen bir faktör olarak düşünülemez?

Meslek üyelerinin benzer eğitim düzeyinde olması

Meslek üyelerinin farklı kültürlerden gelmesi,

Ekip üyelerinin birbirini rol ve görevlerini bilmemeleri,

Meslek üyelerindeki otonomi eksikliği,

Çalışanlar arasındaki rekabet,

Açıklama:

Bireylerden kaynaklanan olumsuz etkileri şöyle sıralayabiliriz:
• Meslek üyelerinin farklı eğitim düzeyinde
olması,
• Meslek üyelerinin farklı kültürlerden gelmesi,
• Ekip üyelerinin birbirini rol ve görevlerini
bilmemeleri,
• Meslek üyelerindeki otonomi eksikliği,
• Otoriterinin paylaşılmak istenmemesi,
• Çalışanlar arasındaki rekabet,
• Çalışanlar arasındaki iletişim eksikliği,
• Görev ve sorumlulukların yerine getirilmemesi,
• Meslek üyelerini sosyal konum eşitliğine
inanmaması,
• Bencillik ekip oyununa katılma; ekip arkadaşlarına yardım etme anlayışı olmaması.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi başka bir kişi ya da durumdan bağımsız karar verme ve kendi kendini yönetebilme yetisi olarak tanımlanmaktadır?

Otorite

Statü

Otonomi

Sinerji

Liderlik

Açıklama:

Otonomi: Başka bir kişi ya da durumdan bağımsız karar verme ve kendi kendini yönetebilme yetisi.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Belirli bir amaç için bir araya gelmiş, genellikle bireysel sorumluluk gerektiren görevler için oluşturulmuş topluluk aşağıdakilerden hangisidir?

Grup

Ekip

Sağlık ekibi

Mavi Kod Ekibi

Palyatif Yönetim Ekibi

Açıklama:

Grup: Belirli bir amaç için bir araya gelmiş, genellikle bireysel sorumluluk gerektiren görevler için oluşturulmuş topluluktur.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Otonomi nedir?

Yeni fikirlerle alay etmek.

Çalışanlar arasındaki rekabet.

Kurumsal destek görmeme.

Başka bir kişi ya da durumdan bağımsız karar verme ve
kendi kendini yönetebilme yetisi.

Çalışanlar arasındaki iletişim eksikliği.

Açıklama:

Otonomi: Başka bir kişi ya da durumdan bağımsız karar verme ve
kendi kendini yönetebilme yetisi.

Doğru Cevap: D

Soru 13

DÖDÖ' nün açılımı nedir?

Değerlendirme, Öneri, Durum, Öykü.

Durum, Öykü, Değerlendirme, Öneri.

Durum, Öneri, Değerlendirme, Öykü.

Değerlendirme, Öneri, Destek, Ödül.

Durum, Öneri, Destek, Ödül.

Açıklama:

DÖDÖ (Durum, Öykü, Değerlendirme, Öneri) olarak kısaltılarak kullanılması önerilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi bir ekip liderinin fonksiyonlarından biri değildir?

Ekip faaliyetlerini düzenlemek

Ekip ideolojilerini belirlemek

Etkin yönetim

Ekibi iyi bir şekilde temsil etmek

Belirli periyotlarla ekip toplantıları düzenleyerek, sürekli bir geri bildirim almak

Açıklama:

Etkin yönetim

Doğru Cevap: C

Soru 15

İyi bir ekip çalışması ortaya konulabilmesi için; ekip üyelerinin sahip olması gereken bazı özellikler vardır. Aşağıdaki şıklardan hangisi bu özelliklerden biri değildir?

Ekip üyesi iyimser olmalıdır, zorlukları
nasıl yeneceğine ve nasıl yararlı olacağına
odaklanmalıdır

Problem çözme becerilerinin geliştirilmesi

Yüksek ve sürekli bir iç motivasyona sahip
olmalıdır

Kendini sürekli olarak yenilemelidir

Olumlu, yapıcı ve ekip çalışmasına yatkın
olması gerekmektedir

Açıklama:

ekip kaynak yönetimi eğitiminin konu başlıkları insan faktörünün anahtar kelimelerine odaklanır
Ekip yapısı ve ikliminin sürdürülmesi
• Problem çözme becerilerinin geliştirilmesi
• Ekip iletişimi
• Planların uygulanması ve iş yükü yönetimi

Doğru Cevap: B

Soru 16

Sağlık işletmelerindeki renk kodlarından " kırmızı kod" ne anlama gelir?

Temel yaşam desteği sürecinin güvence altına alınmasını ifade eder

Hastanede çıkabilecek herhangi bir yangın tehlikesi hâlinde, yangına
en hızlı şekilde müdahale edilerek oluşabilecek
tehlikeleri ve zararları en aza indirmek ve/veya
önlemek amaçlı oluşturulan acil uyarı kodudur

Yeni doğan ve çocuk güvenliğini ifade eder

Kurum personeline, hasta ve hasta yakınlarına karşı
fiziksel saldırı, cinsel taciz ve şiddet durumlarında kullanılacak olan güvenlik prosedürlerini ifade eder

Hemşireler, eczacılar, diyetisyenler, sosyal hizmet uzmanları ve
hekimlerden oluşan ekibi ifade eder

Açıklama:

kırmızı kod ise hastanede çıkabilecek
herhangi bir yangın tehlikesi hâlinde, yangına
en hızlı şekilde müdahale edilerek oluşabilecek
tehlikeleri ve zararları en aza indirmek ve/veya
önlemek amaçlı oluşturulan acil uyarı kodudur

Doğru Cevap: B

Soru 17

Temel olarak ekip kaynak yönetimi eğitimi, aşağıdaki
konulardan hangisinin başarısına katkı sağlamaktadır?

Hedeflerin başarılması

Hasta bakımında süreklilik sağlanması

Sağlık işletmesinin prestiji ve verimliliğinin artması

Geri bildirimde bulunurken denetleme ve
değerlendirme fırsatı doğması

Çalışanların zamanı daha etkin kullanmasına yararı olur ve hata yapma riskini ortadan kaldırmaktadır

Açıklama:

Temel olarak ekip kaynak yönetimi eğitimi şu
konuların başarısına katkı sağlamaktadır:
Hedeflerin başarılması

Doğru Cevap: A

Soru 18

Ekip çalışması, bireyden, sağlık işletmesinden yada yöneticiden
kaynaklanan bazı faktörler nedeniyle olumsuz
etkilenmektedir. Aşagıdaki şıklardan hangisi sağlık işletmesi kaynaklıdır?

Meslek üyelerinin farklı kültürlerden gelmesi

Sağlık politikalarının sürekli değişmesi

Yeni fikirlerle alay etmek

Otoriterinin paylaşılmak istenmemesi

Konuya değil kişilere odaklanılması

Açıklama:

Sağlık işletmesinden kaynaklanan olumsuz etkileri şöyle sıralayabiliriz:
• Sağlık politikalarının sürekli değişmesi

Doğru Cevap: B

Soru 19

Ekip çalışmasını olumsuz etkileyen, birey kaynaklı şık, aşağıdakilerden hangisidir?

Ekip üyelerinin birbirinin rol ve görevlerini
bilmemeleri

Meslektaşlar arası rekabet performansa dayalı sistem

Kurumsal destek görmeme

Yeni fikirlerle alay etmek

Konuya değil kişilere odaklanılması

Açıklama:

Bireylerden kaynaklanan olumsuz etkileri şöyle
sıralayabiliriz: Ekip üyelerinin birbirini rol ve görevlerini
bilmemeleri

Doğru Cevap: A

Soru 20

Ortak bir amaç için bir araya gelmiş, en az iki kişiden oluşan topluluk ifadesi aşağıdakilerden hangisini açıklar?

Grup

Ekip

Ekip kaynak yönetimi (EKY)

Lider

Statü

Açıklama:

Ekip: Ortak bir amaç için bir araya gelmiş, en az iki kişiden oluşan topluluk.

Doğru Cevap: B

Soru 21

I.Gruplar bağımsız çalışır, ekipler ise birlikte çalışır ve birbirlerine destek olurlar.
II.Gruplarda ortak bir hedef bulunurken, ekiplerde ortak bir hedef genellikle bulunmaz.
III.Gruplarda genellikle bir lider bulunmaz iken, ekiplerde lider bulunmaktadır.
IV.Grup üyelerinde uzmanlık aranırken, ekip üyelerinin belli konularda uzman olması gerekmemektedir.
V.Grup üyeleri arasında bağlılık beklenmezken, ekip üyeleri arasında bağlılık çok önemli bir etkendir.
Grup ve ekip arasındaki farklılıklara göre yukarıdaki ifadelerden hangi/hangileri doğrudur?

Yalnız I ve III

Yalnız II ve IV

Yalnız II, IV ve V

Yalnız I, III ve V

Yalnız I, II, III ve V

Açıklama:

Grup ve ekip arasındaki farkları maddeler hâlinde, karşılaştırmalı olarak şu şekilde açıklayabiliriz: • Gruplar bağımsız çalışır, ekipler ise birlikte çalışır ve birbirlerine destek olurlar. • Gruplarda ortak bir hedef çoğunlukla bulunmaz iken, ekiplerde ortak bir hedef genellikle bulunmaktadır. • Gruplarda genellikle bir lider bulunmaz iken, ekiplerde lider bulunmaktadır. • Gruplarda birbirini tamamlayan yeteneklere sahip kişilerin bulunması genellikle beklenmezken, ekip üyeleri birbirlerinden farklı yeteneklere ve sahip kişilerden oluşmaktadır. • Gruplarda her birey kendi üzerine düşen görevin sorumluluğunu üstlenmektedir, ekiplerde ise; üyeler ortak sorumluluk yüklenmektedir. • Grup üyelerinde herhangi bir uzmanlık aranmazken, ekip üyelerinin belli konularda uzman olması gerekmektedir. • Grup üyeleri arasında bağlılık beklenmezken, ekip üyeleri arasında bağlılık çok önemli bir etkendir. • Grup üyeleri her zaman uyum içinde çalışmak zorunda değildir, ancak; ekip üyeleri çalışmaları sırasında uyum içinde olmalıdır. • Gruplarda bireysellik ön planda iken, ekiplerde hem bireysellik hem de karşılıklı sorumluluk söz konusudur. Doğru seçenek D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Temel yaşam desteği sürecinin güvence altına alınmasını ifade eden kod aşağıdakilerden hangisidir?

Mavi kod

Pembe kod

Beyaz kod

Kırmızı kod

Siyah kod

Açıklama:

Mavi kod, temel yaşam desteği sürecinin güvence altına alınmasını ifade eder; pembe kod, yeni doğan ve çocuk güvenliğini; beyaz kod, kurum personeline, hasta ve hasta yakınlarına karşı fiziksel saldırı, cinsel taciz ve şiddet durumlarında kullanılacak olan güvenlik prosedürlerini belirler ve kırmızı kod ise hastanede çıkabilecek herhangi bir yangın tehlikesi hâlinde, yangına en hızlı şekilde müdahale edilerek oluşabilecek tehlikeleri ve zararları en aza indirmek ve/veya önlemek amaçlı oluşturulan acil uyarı kodudur. Doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Enerjinin olumluya doğru değişim göstererek performansın artmaya başladığı ekip oluşum aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Şekillendirme

Tartışma

Biçimlenme

Başarma

Uygulama

Açıklama:

Sağlık hizmetlerinde ekip oluşum aşamaları şu şekilde sıralayabilir: Şekillendirme, Tartışma/Çatışma, Biçimlenme, Başarma/Uygulama. Biçimlenme aşamasında çatışmalar sonlanmıştır. Bu aşamaya gelindiğinde; ekip üyelerinin arasında uyum, destek ve saygı gelişir. Üyelerin kendilerine ve takıma güvenleri artar. Daha açık ve rahat davranırlar, fikirlerini söylerler. Sorumluluk ve kontrol paylaşılır. Memnuniyetsizlik azalır. İnsanlar birbirlerini anlamaya ve nasıl yardım edeceklerini konuşmaya başlarlar. Bilgi paylaşımı ve akışı etkinleşir. Enerji olumluya doğru değişim gösterir ve performans artmaya başlar. Ağırlıklı dil gerçek anlamda biz olmaya başlar. Doğru seçenek C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi etkili ekibin özelliklerine katkıda bulunan unsurlardan değildir?

Doğal ve rahatlatıcı bir atmosfer olmalıdır.

Her üyenin tartışmalara katılımı sağlanmalıdır.

Grup fikrine karşı çıkma özgürlüğünün de bulunması gerekir.

Kararların uzlaşma yoluyla alınması faydalı olur.

Lider egemenliğinin olması gerekir.

Açıklama:

Etkili ekibin özelliklerine aşağıdaki unsurlar da katkıda bulunmaktadır:• Doğal ve rahatlatıcı bir atmosfer olmalıdır. • Her üyenin tartışmalara katılımı sağlanmalıdır. • Görev ve sorumlulukların üyeler tarafından benimsenmesi verimi artırır. • Üyelerin birbirlerini dinlemesi, saygı duyması gerekir. • Grup fikrine karşı çıkma özgürlüğünün de bulunması gerekir. • Kararların uzlaşma yoluyla alınması faydalı olur. • Eleştirilerin yapıcı ve sorun gidermeye yönelik olması gerekir. • Ekipteki üyeler arasında rekabetçilikten çok iş birliği ve yüksek derecede içsel bağımlılık olmalıdır. • Lider egemenliğinin olmaması gerekir. Doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Ekip kaynak yönetimi eğitimi aşağıdaki konulardan hangisinin başarısına katkı sağlamamaktadır?

Kaynakların etkin dağıtımı

Eğitimde etkinlik

Etkin yönetim

Hataların fark edilmesi

Organizasyon kontrolü

Açıklama:

Temel olarak ekip kaynak yönetimi eğitimi şu konuların başarısına katkı sağlamaktadır: 1. Hedeflerin başarılması 2. Kaynakların korunması 3. Eğitimde etkinlik 4. Etkin yönetim 5. Hataların fark edilmesi 6. Organizasyon kontrolü Doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi ekip çalışmasını etkileyen, sağlık işletmesinden kaynaklanan olumsuz faktörlerdendir?

Başarısızlıkla karşılaşıldığında çözüm aramak yerine cezaların gündeme gelmesi

Görev ve sorumlulukların yerine getirilmemesi

Otoritenin paylaşılmak istenmemesi

Yeni fikirlerle alay etmek

Hizmet içi eğitimlere yeterince önem verilmemesi

Açıklama:

Ekip ile çalışmanın faydaları fazla olmasına rağmen bireyden, sağlık işletmesinden, yöneticiden kaynaklanan bazı faktörler nedeniyle ekip olumsuz etkilenmektedir. Sağlık işletmesinden kaynaklanan olumsuz etkileri şöyle sıralayabiliriz: • Sağlık politikalarının sürekli değişmesi • Kurumsal destek görmeme • Belli meslek gruplarının ekibin karar verme sürecinde baskın olma çabaları • Meslek üyelerinin rol ve görev belirsizliği • Ekip liderinin ekibin amacına uygun belirlenmemesi • Meslektaşlar arası rekabet performansa dayalı sistem • Konuya değil kişilere odaklanılması • Kabul görmeyen görüşlerde ısrarcı olunması • Yasal ya da ahlaki yaptırımların olması • Sağlık ekibi ve işletme iletişiminin eksik olması • Hizmet içi eğitimlere yeterince önem verilmemesi Doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Başka bir kişi ya da durumdan bağımsız karar verme ve kendi kendini yönetebilme yetisi aşağıdakilerden hangisidir?

Otonomi

Statü

Sinerji

Liderlik

Tasarruf

Açıklama:

Otonomi: Başka bir kişi ya da durumdan bağımsız karar verme ve kendi kendini yönetebilme yetisi. Doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi vertikal ekip tipine örnektir?

Beyaz Kod Yönetim Ekibi

Akılcı İlaç Yönetim Ekibi

Hemşirelik Hizmetleri Yönetim Ekibi

Tıbbi Cihaz Kalibrasyon ve Yönetim Ekibi

Acil Durum ve Afet Yönetim Ekibi

Açıklama:

Sağlık işletmelerinden özellikle hastanelerde kurulan horizontal yani disiplinler arası ekip tiplerine şu şekilde örnekler verebiliriz: • Çalışan Görüş Öneri Değerlendirme Ekibi • Hasta ve Yakını Görüş Öneri Değerlendirme Ekibi • Pembe Kod Ekibi • Mavi Kod Ekibi • Kırmızı Kod Ekibi • Beyaz Kod Yönetim Ekibi • Akılcı İlaç Yönetim Ekibi • Nütrisyon Ekibi • Tıbbi Cihaz Kalibrasyon ve Yönetim Ekibi • Atık Yönetim Ekibi • Bilgi Güvenliği Sorumlu Ekibi • Palyatif Yönetim Ekibi • Acil Durum ve Afet Yönetim Ekibi Disiplinler içi ekip, her biri belli alanlarda uzmanlaşmış ya da yeterlilik kazanmış aynı meslekten üyelerden oluşur. Ayrıca, bir ekip içinde belli alanlarda uzmanlaşmış ekipler de bulunabilir. Vertikal ekipler de denilen disiplinler içi ekipler, bir hizmet alanına ait üyelerden oluşur, fakat direk hizmet sağlayıcı ve uygulayıcı yönetici aralığında görevler değişebilmektedir. Bir hastanedeki vertikal ekip, kök hücre nakil ünitesi hemşiresi, hemşire, birim süpervizörü ve hemşire yöneticisini içerebilir. Başka bir örnek vermek gerekirse; hemşirelik hizmetleri yönetim ekibi, servis hemşireleri, servis sorumlu hemşireleri, gözetmenler, hemşirelik müdür yardımcısı ve hemşirelik müdüründen oluşmaktadır. Doğru seçenek C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi ekip yönetiminde karşılaşılan sorunlardan değildir?

Meslekler arasındaki iletişim yetersizlikleri

Ekip üyeleri arasındaki rol karmaşası

Sorumluluk bilincinin eksikliği

Yeterli personel sayısının olmaması

Sağlık ekibi üyeleri arasında benmerkezciliğin olmaması

Açıklama:

Ekip Yönetiminde Karşılaşılan sorunlar maddeler hâlinde özetlenecek olursa: • Meslekler arasındaki iletişim yetersizlikleri • Sağlık ekibi üyeleri arasındaki benmerkezcilik • Ekip üyeleri arasındaki rol karmaşası • Bazı meslek üyelerinin kendilerini diğerlerinden üstün görmesi • Ekip üyeleri arasındaki anlaşmazlıklar • Meslekler arasındaki çekişmeler • Ekip anlayışına yönelik eğitim yetersizliği • Sorumluluk bilincinin eksikliği • Ekip çalışmasının yararları ve önemi konusundaki bilgi yetersizliği • Meslek üyelerinin birbirlerinin bilgi ve becerilerine yeterince güvenmemeleri • Yeterli personel sayısının olmaması Doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi bir ekip liderinden yerine getirmesi beklenilen fonksiyonlardan değildir?

Birden fazla davranış modeli belirlemek

Ekip faaliyetlerini düzenlemek

Ekip ideolojilerini belirlemek

Ekip üyeleri arasındaki tartışmaları yönlendirmek

Sürekli geri bildirim almak

Açıklama:

Bir ekip liderinin aşağıdaki fonksiyonları yerine getirmesi beklenir. • Bir davranış modeli belirlemek, • Ekip faaliyetlerini düzenlemek, • Ekip ideolojilerini belirlemek, • Ekip üyelerini dinlemek ve onlara saygı göstermek, • Ekibi iyi bir şekilde temsil etmek, • Ekip üyeleri arasındaki tartışmaları yönlendirmek • Belirli periyotlarla ekip toplantıları düzenleyerek, sürekli bir geri bildirim almalıdır. Doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

"Ekip" ve "Grup" kavramları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ekiplerde genellikle bir lider bulunmaz

Gruplarda ortak bir hedef çoğunlukla bulunur.

Ekip üyelerinin belli konularda uzman olması gerekmektedir.

Ekip üyeleri arasında bağlılık beklenmez.

Grup üyeleri her zaman uyum içinde çalışmak zorundadır.

Açıklama:

Ekip ve grup kavramları uzun yıllar aynı anlamlarda kullanılmış, ancak; bu iki kavram arasında işleyiş, anlam ve amaçlar bakımından birtakım farklılıklar bulunduğu zamanla ortaya çıkmıştır. Bunları karşılaştırmalı olarak şu şekilde açıklayabiliriz:
• Gruplar bağımsız çalışır, ekipler ise birlikte çalışır ve birbirlerine destek olurlar. • Gruplarda ortak bir hedef çoğunlukla bulunmaz iken, ekiplerde ortak bir hedef genellikle bulunmaktadır. • Gruplarda genellikle bir lider bulunmaz iken, ekiplerde lider bulunmaktadır. • Gruplarda birbirini tamamlayan yeteneklere sahip kişilerin bulunması genellikle beklenmezken, ekip üyeleri birbirlerinden farklı yeteneklere ve sahip kişilerden oluşmaktadır. • Gruplarda her birey kendi üzerine düşen görevin sorumluluğunu üstlenmektedir, ekiplerde ise; üyeler ortak sorumluluk yüklenmektedir. • Grup üyelerinde herhangi bir uzmanlık aranmazken, ekip üyelerinin belli konularda uzman olması gerekmektedir. • Grup üyeleri arasında bağlılık beklenmezken, ekip üyeleri arasınd
Doğru seçenek (C)dir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Sağlık işletmelerinde ekip; ortak bir hedef için, sağlık mesleklerinden üyelerin bir araya geldikleri hasta ve hasta yakınlarına kaliteli sağlık bakımının verilmesi için, ekip üyelerinin bilgi ve deneyimlerini sürekli paylaştığı, .................... kararların alındığı ve kararların ................... uygulandığı bir birliktir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi sıralı ve doğru bir şekilde tamamlar?

doğru, hemen

ortak, birlikte

hızlı, birlikte

bireysel, hemen

günlük, aynı gün

Açıklama:

Sağlık işletmelerinde ekip; ortak bir hedef için, sağlık mesleklerinden üyelerin bir araya geldikleri hasta ve hasta yakınlarına kaliteli sağlık bakımının verilmesi için, ekip üyelerinin bilgi ve deneyimlerini sürekli paylaştığı, ortak kararların alındığı ve kararların birlikte uygulandığı bir birliktir. Doğru seçenek (B)dir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Ameliyathanede, cerrahi ekip üyeleri steril ve nonsteril olarak sınıflandırılabilirler. Aşağıdakilerden hangisi steril cerrahi ekip üyelerindendir?

Anestezi uzmanı

Sirküle hemşire

Anestezi asistanı

Asistan cerrah

Diğer çalışanlar

Açıklama:

Ameliyathanede, cerrahi ekip üyeleri steril ve nonsteril olarak sınıflandırılabilirler. Steril cerrahi ekip üyeleri cerrah, asistan cerrah ve steril hemşiredir. Nonstreril cerrahi ekip üyeleri ise; anestezi uzmanı, sirküle hemşire, anestezi asistanı ve diğer çalışanlardır. Buna göre doğru seçenek (D)dir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Mavi kod
Pembe kod
Beyaz kod

Kırmızı kod

K. Yeni doğan ve çocuk güvenliği
L. Temel yaşam desteği sürecinin güvence altına alınması
M. Hastanede çıkabilecek herhangi bir yangın tehlikesi hâlinde, yangına en hızlı şekilde müdahale
N. Kurum personeline, hasta ve hasta yakınlarına karşı fiziksel saldırı, cinsel taciz ve şiddet durumlarında kullanılacak olan güvenlik prosedürleri

Yukarıdaki acil uyarı kodları ve bunların anlamları arasındaki doğru eşleştirmeler aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

1-K, 2-L, 3-M, 4-N

1-N, 2-K, 3-L, 4-M

1-M, 2-K, 3-N, 4-L

1-L, 2-K, 3-N, 4-M

1-K, 2-L, 3-N, 4-M

Açıklama:

Mavi kod, temel yaşam desteği sürecinin güvence altına alınmasını ifade eder; pembe kod, yeni doğan ve çocuk güvenliğini; beyaz kod, kurum personeline, hasta ve hasta yakınlarına karşı fiziksel saldırı, cinsel taciz ve şiddet durumlarında kullanılacak olan güvenlik prosedürlerini belirler ve kırmızı kod ise hastanede çıkabilecek herhangi bir yangın tehlikesi hâlinde, yangına en hızlı şekilde müdahale edilerek oluşabilecek tehlikeleri ve zararları en aza indirmek ve/veya önlemek amaçlı oluşturulan acil uyarı kodudur. Doğru seçenek (D)dir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Ekip üyelerinin çalışma yöntemlerini kararlaştırıp geliştirdiği ve ekibin kendi kural, prensip ve normlarını belirleyerek üyelerin rollerini tanımladığı aşama aşağıdaki ekip oluşum aşamalarından hangisidir?

Şekillendirme

Tartışma/Çatışma

Biçimlenme

Başarma

Uygulama

Açıklama:

Biçimlenme aşamasında ekip üyeleri, ekibin çalışma yöntemlerini kararlaştırır ve geliştirir. Ekip kendi kural, prensip ve normlarını belirlerler ve üyelerin rollerini tanımlar. Elemanlar arasında bir ekip ruhu gelişir. Doğru seçenek (C)dir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Ekip oluşturma aşamalarından "Başarma/Uygulama" aşamasında aşağıdaki davranış biçimlerinden hangisi görülmektedi?

Ekip üyeleri, ekibin çalışma yöntemlerini kararlaştırır ve geliştirir.

Liderlik paylaşılır. Duygusal paylaşım başlamıştır, üyeler birbirlerini tanır ve saygı duyarlar.

Enerji yüksektir, gerilim vardır, fakat performans düşüktür. Öne çıkmak, hâkimiyet kurmak isteyenler kendilerini gösterirler.

Ekip üyeleri ekibin hedef ve amaçlarını tartışıp anlamaya çalışırlar.

Bireyler kendilerine yer edinmek isterler. Grup üyeleri farklı beklentilere sahiptir.

Açıklama:

Başarma/Uygulama aşamasında üyeler artan bir iş birliği ve verim içinde çalışırlar. Kişiler neyi nasıl yapacakları, rollerinin neler olduğu ve uyulması gereken kuralları bildikleri için performanslarını arttırarak faaliyetlerini sürdürürler. Üyelerin hangi alanda ne kadar başarı sağlayacakları görülmüş ve problemleri çözmenin devamında iyileştirme faaliyetlerine başlanmıştır. Ekip kendini güçlü hisseder ve ekibin performansı, verimliliği artmıştır. Coşku ve verimlilik yüksektir. Liderlik paylaşılır. Duygusal paylaşım başlamıştır, üyeler birbirlerini tanır ve saygı duyarlar. Sorulan soru “Nasıl daha iyi oluruz?” sorusudur.
Doğru seçenek (B)dir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

İnsan, bilgi, yazılım, prosedürler vb. gibi eldeki tüm kaynakların optimum düzeyde kullanımını sağlayan eğitim programlarından oluşan ekip kaynak yönetimi (EKY) yaklaşımı, ilk olarak hangi sektör için geliştirilmiş bir yaklaşımdır?

Sağlık

Tarım

Sanayi

Havacılık

Medya

Açıklama:

EKY, havacılık sektöründe uygulanan alanlarda başarılı sonuçlar elde edilince yüksek risk barındıran birçok sektörde de uygulanmaya başlanmıştır. EKY eğitim programlarının uygulandığı yüksek risk barındıran tıp, demir yolu, nükleer enerji ve petrokimya gibi alanlarda da uygulama sonrası hata oranlarının yüksek oranda azaldığı gözlemlenmiştir.
Ekip kaynak yönetimi (EKY), kokpit ekibi kaynaklı tüm kazaları engellemek amacıyla havacılık sektörü için geliştirilmiş bir yaklaşımdır. EKY yaklaşımı insan, bilgi, yazılım, prosedürler vb. gibi eldeki tüm kaynakların optimum düzeyde kullanımını sağlayan eğitim programlarıdır. Doğru seçenek (D)dir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi ekip çalışması için gerekli bireysel koşullardandır?

Ekip çalışmasına yatkınlık

Adil ve tarafsız yönetim anlayışı

Yetki ve sorumlulukların tanımlanması

Ekip içindeki rollerin belirlenmesi

Ekip liderlerinin belirli normlara göre yetkilendirmesi

Açıklama:

Ekip çalışması için gerekli bireysel koşullar şöyle açıklanmaktadır: Meslek öncesi eğitim, hatta öğrencilik yıllarında başlayan eğitim süreçleri olmalıdır. Kendini geliştirme için gerekli olan hizmet içi eğitimlerin arttırılması ve periyodik olarak tekrarlanması gerekmektedir. Mesleki değer ve normların geliştirilmesi ve standartizasyonunun kurum yönetimi tarafından sağlanması gerekmektedir. Ekip çalışmasına yatkınlık, tartışmaya, eleştiriye açık olma gibi kişisel özellikleri baskın çalışanlardan ekipler oluşturulmalıdır.
Doğru seçenek (A)dır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

SBAR, bir sağlık çalışanının diğer sağlık çalışanına hastayla ilgili acilen iletmesi gereken bir bilginin hızlıca, tam, net ve açık bir biçimde iletilmesini sağlayan iletişim adımlarının İngilizce baş harflerinden oluşan bir iletişim tekniği olup, Türkçe baş harflerine göre DÖDÖ olarak kısaltılarak kullanılması önerilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi Türkçe kısaltmada yer alan harflerin karşılığı olan kavramlardan birisidir?

Düşme

Ölüm

Öykü

Öfke

Dalgınlık

Açıklama:

SBAR, bir sağlık çalışanının diğer sağlık çalışanına hastayla ilgili acilen iletmesi gereken bir bilginin hızlıca, tam, net ve açık bir biçimde iletilmesini sağlayan iletişim adımlarının İngilizce baş harflerinden oluşan bir iletişim tekniğidir. Türkçe baş harflerine göre DÖDÖ (Durum, Öykü, Değerlendirme, Öneri) olarak kısaltılarak kullanılması önerilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Ekip ile çalışmanın faydaları fazla olmasına rağmen bireyden, sağlık işletmesinden, yöneticiden kaynaklanan bazı faktörler nedeniyle ekip olumsuz etkilenmektedir. Aşağıdakilerden hangisi yöneticilerden kaynaklanan olumsuz etkilerden biridir?

Çözüm aramak yerine cezaların gündeme getirilmesi

Ekip üyelerinin farklı eğitim düzeyinde olması

Ekip üyelerinin farklı kültürlerden gelmesi

Ekip üyelerinin birbirini rol ve görevlerini bilmemeleri

Ekip üyelerinin rol ve görev belirsizliği

Açıklama:

Yöneticilerden kaynaklanan olumsuz etkileri şöyle sıralayabiliriz: • Yüksek performanslı bir ekibin, kendi geleceğini tehdit edebileceğinden endişe duyulması • Yeni fikirlerle alay etmek • Karar alma ve iş görme konusunda ekibe yetki vermeyerek de ekip çalışmasına engeller çıkarılması • Ekiplerin başarısızlıkla karşı karşıya geldiği durumlarda, çözüm aramak yerine cezaların gündeme getirilmesi.
Doğru seçenek (A)dır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Ekip, belirli hedeflere ulaşmak için bir araya gelmiş, birbirine bağımlı ve uyumlu, en az kaç kişi tarafından oluşturulan bir topluluktur?

Açıklama:

Ekip, belirli hedeflere ulaşmak için bir araya gelmiş, birbirine bağımlı ve uyumlu, en az iki kişi tarafından oluşturulan topluluktur. Doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Kurum personeline, hasta ve hasta yakınlarına karşı fiziksel saldırı, cinsel taciz ve şiddet durumlarında kullanılacak olan güvenlik prosedürlerini belirleyen ekip hangi uyarı koduna sahiptir?

Mavi kod

Pembe kod

Beyaz kod

Kırmızı kod

Yeşil kod

Açıklama:

Mavi kod, temel yaşam desteği sürecinin güvence altına alınmasını ifade eder; pembe kod, yeni doğan ve çocuk güvenliğini; beyaz kod, kurum personeline, hasta ve hasta yakınlarına karşı fiziksel saldırı, cinsel taciz ve şiddet durumlarında kullanılacak olan güvenlik prosedürlerini belirler ve kırmızı kod ise hastanede çıkabilecek herhangi bir yangın tehlikesi hâlinde, yangına en hızlı şekilde müdahale edilerek oluşabilecek tehlikeleri ve zararları en aza indirmek ve/veya önlemek amaçlı oluşturulan acil uyarı kodudur. Doğru seçenek C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi ekip çalışmasının başarı ile devam ettirilmesi için dikkat edilmesi gereken hususlardan değildir?

Hasta ve ailesinin sağlık ekibinin merkezinde olduğunun önemini anlamak,

Ekip üyelerine eğitimlerine uygun görev vermek ve görev tanımlarını yazılı olarak belirlemek,

Görev yetki ve sorumluluklarının sınırlarını belirlemek,

Ekip üyelerinin eğitimlerine öğrenci iken başlamak, hizmet içi eğitimlerle sürdürmek,

Ekip üyelerinin kendi üzerine düşen görevlerde bağımsız çalışmalarını desteklemek,

Açıklama:

Ekip çalışmasının başarılı ile devam ettirilmesi için dikkat edilmesi gereken birtakım hususlar vardır. Bunları maddeler hâlinde sıralamaya çalışırsak: • Hasta ve ailesinin sağlık ekibinin merkezinde olduğunun önemini anlamak, • Ekip üyelerine eğitimlerine uygun görev vermek ve görev tanımlarını yazılı olarak belirlemek, • Görev yetki ve sorumluluklarının sınırlarını belirlemek, • Ekip üyelerinin eğitimlerine öğrenci iken başlamak, hizmet içi eğitimlerle sürdürmek ve konferanslar, çalıştay gibi iletişime olanak veren aktivitelerle ekip dinamiğini canlı tutmak. Doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Ekip oluşturma aşamalarından tartışma/çatışma aşamasında aşağıdaki davranış biçimlerinden hangisi görülmektedir?

Ekip üyeleri ekibin hedef ve amaçlarını tartışıp anlamaya çalışırlar.

Ekip üyeleri, ekibin çalışma yöntemlerini kararlaştırır ve geliştirir.

İnsanlar birbirlerini anlamaya ve nasıl yardım edeceklerini konuşmaya başlarlar.

Bu aşamada beklentilerle gerçekler arasında farklılıklar olduğu ekip üyelerince anlaşılmaya başlamıştır.

Kişiler neyi nasıl yapacaklarını, rollerinin neler olduğunu bildikleri için performanslarını arttırarak faaliyetlerini sürdürürler.

Açıklama:

Tartışma/Çatışma: Tüm üyelerin belli rol ve beklentileri vardır. Bu evrede çatışma ve anlaşmazlıkların çıkma nedenlerinin başında rollerin belirsizliği gelmektedir. Görev tanımlarının ve görev sınırlarının tam olarak çizilmemiş olması karmaşıklığı ortaya çıkarmaktadır. Motivasyon, güven ve takdir eksiklikleri de sorunların devam etmesine neden olmaktadır. Bu aşamada beklentilerle gerçekler arasında farklılıklar olduğu ekip üyelerince anlaşılmaya başlamıştır. Bunun sonucunda mevcut otoriteye karşı güvensizlikler belirmeye başlamaktadır. Ekip üyeleri bazı konularda kendilerini yetersiz hissedebilmektedir. Rekabet ve güvensizlikler bu süreci uzatıp zorlaştırmaktadır. Enerji yüksektir, gerilim vardır, fakat performans düşüktür. Öne çıkmak, hâkimiyet kurmak isteyenler kendilerini gösterirler. Bazen kızgınlık, amaca ve göreve karşı isteksizlik olur. Ağırlıklı dil “Ben” den, kutuplaşmayı anlatan “Biz” e değişir. Bilgi paylaşılmaz, saklanır. Herkes konuşur, kimse diğerini dinlemez. İletişim sorunu yaşanır. Fikirler değil kişilikler tartışılır. Doğru seçenek D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Ekip oluşturma aşamalarından başarma/uygulama aşamasında aşağıdaki davranış biçimlerinden hangisi görülmektedir?

Bu aşamada üyeler, liderlerin gücünü kabullenirken, temel kuralların ve kendinden beklenenlerin neler olduğunu anlamaya çalışırlar.

Bu evrede çatışma ve anlaşmazlıkların çıkma nedenlerinin başında rollerin belirsizliği gelmektedir.

Bu aşamada beklentilerle gerçekler arasında farklılıklar olduğu ekip üyelerince anlaşılmaya başlamıştır.

Bu aşamaya gelindiğinde; tatminsizlik azalır, fikir ayrılıkları, amaçlar ve gerçekler ışığında çözülür, kutuplaşma
azalmaktadır.

Üyelerin hangi alanda ne kadar başarı sağlayacakları görülmüş ve problemleri çözmenin devamında iyileştirme faaliyetlerine başlanmıştır.

Açıklama:

Başarma/Uygulama: Üyeler artan bir iş birliği ve verim içinde çalışırlar. Kişiler neyi nasıl yapacakları, rollerinin neler olduğu ve uyulması gereken kuralları bildikleri için performanslarını arttırarak faaliyetlerini sürdürürler. Üyelerin hangi alanda ne kadar başarı sağlayacakları görülmüş ve problemleri çözmenin devamında iyileştirme faaliyetlerine başlanmıştır. Ekip kendini güçlü hisseder ve ekibin performansı, verimliliği artmıştır. Coşku ve verimlilik yüksektir. Liderlik paylaşılır. Duygusal paylaşım başlamıştır, üyeler birbirlerini tanır ve saygı duyarlar. Sorulan soru “Nasıl daha iyi oluruz?” sorusudur. Doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi etkili ekibin özelliklerine katkıda bulunan unsurlardan değildir?

Üyelerin birbirlerini dinlemesi, saygı duyması gerekir, kararların uzlaşma yoluyla alınması faydalı olur.

Doğal ve rahatlatıcı bir atmosfer olmalı, her üyenin tartışmalara katılımı sağlanmalıdır.

Görev ve sorumlulukların üyeler tarafından benimsenmesi verimi artırır.

Eleştirilerin yapıcı ve sorun gidermeye yönelik olması gerekir.

Ekipteki üyeler arasında iş birliği ve yüksek derecede içsel bağımlılıktan çok rekabetçilik olmalıdır.

Açıklama:

Etkili ekibin özelliklerine şu unsurlar katkıda bulunmaktadır: • Doğal ve rahatlatıcı bir atmosfer olmalıdır. • Her üyenin tartışmalara katılımı sağlanmalıdır. • Görev ve sorumlulukların üyeler tarafından benimsenmesi verimi artırır. • Üyelerin birbirlerini dinlemesi, saygı duyması gerekir. • Grup fikrine karşı çıkma özgürlüğünün de bulunması gerekir. • Kararların uzlaşma yoluyla alınması faydalı olur. • Eleştirilerin yapıcı ve sorun gidermeye yönelik olması gerekir. • Ekipteki üyeler arasında rekabetçilikten çok iş birliği ve yüksek derecede içsel bağımlılık olmalıdır. • Lider egemenliğinin olmaması gerekir. Doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi sağlık ekip üyelerinin eğitiminin konu başlıkları içerisinde yer almaktadır?

Hedeflerin başarılması

Kaynakların korunması

Hataların fark edilmesi

Organizasyon kontrolü

Ekip becerilerinin geliştirilmesi

Açıklama:

Eğitimin konu başlıkları insan faktörünün anahtar kelimelerine odaklanır ve şöyle sıralanabilir:
• Ekip yapısı ve ikliminin sürdürülmesi
• Problem çözme becerilerinin geliştirilmesi
• Ekip iletişimi
• Planların uygulanması ve iş yükü yönetimi
• Ekip becerilerinin geliştirilmesi

Doğru Cevap: E

Soru 48

I. Etkili bir ekip çalışması uygulayabilmek için bireysel ve yönetsel koşulların yerine getirilmesi gerekmektedir.
II. Bir gruba veya grup üyesine, başkaları tarafından sosyal olarak tanımlanmış pozisyon ve mevkiye statü denilmektedir.
III. Ekip çalışmasını olumsuz etkileyen "yeni fikirlerle alay etmek" bireylerden kaynaklanmaktadır.
IV. Ekip çalışmasını olumsuz etkileyen "kurumsal destek görmeme" sağlık işletmesinden kaynaklanmaktadır.
V. Ekip çalışmasını olumsuz etkileyen "başarısızlık durumunda cezaların gündeme getirilmesi" yöneticilerden kaynaklanmaktadır.
Yukarıdaki ifadelerden hangi/hangileri doğrudur?

Yalnız II, III ve IV

Yalnız I, IV ve V

Yalnız I, II ve IV

Yalnız II, III, IV ve V

Yalnız I,II, IV ve V

Açıklama:

Yöneticilerden kaynaklanan olumsuz etkileri şöyle sıralayabiliriz: • Yüksek performanslı bir ekibin, kendi geleceğini tehdit edebileceğinden endişe duyulması • Yeni fikirlerle alay etmek • Karar alma ve iş görme konusunda ekibe yetki vermeyerek de ekip çalışmasına engeller çıkarılması • Ekiplerin başarısızlıkla karşı karşıya geldiği durumlarda, çözüm aramak yerine cezaların gündeme getirilmesi. Doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi grup ve ekip arasındaki farklar açısından yanlıştır?

Gruplar birlikte çalışır, ekipler ise bağımsız çalışır .

Gruplarda ortak bir hedef çoğunlukla bulunmaz iken, ekiplerde ortak bir hedef genellikle bulunmaktadır

Gruplarda her birey kendi üzerine düşen görevin sorumluluğunu üstlenmektedir,
ekiplerde ise; üyeler ortak sorumluluk yüklenmektedir

Grup üyeleri her zaman uyum içinde çalışmak zorunda değildir, ancak; ekip üyeleri
çalışmaları sırasında uyum içinde olmalıdır.

Gruplarda bireysellik ön planda iken, ekiplerde hem bireysellik hem de karşılıklı sorumluluk söz konusudur

Açıklama:

3. üniteye bakınız
Gruplar bağımsız çalışır, ekipler ise birlikte
çalışır ve birbirlerine destek olurlar.

Doğru Cevap: A

Soru 50

bölge tabanlı hizmet uygulamalarında; kentsel bölgelerde altyapısı ile personel uygun olan ve nüfusu 10.000’i aşan sağlık ocaklarında, sağlık ocağının hizmet bölgesi alt bölgelere ayrılarak, hizmetler “Bölge Tabanlı” olarak sunulur. Bu uygulamada ekiplerin oluşturulmasına ilişkin aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?

en az iki hekim, bir hemşire ve iki ebeden meydana gelen ekipler oluşturulmaktadır

en az bir hekim, bir hemşire ve iki ebeden meydana gelen ekipler oluşturulmaktadır

en az bir hekim, iki hemşire ve iki ebeden meydana gelen ekipler oluşturulmaktadır

en az iki hekim ve iki hemşireden meydana gelen ekipler oluşturulmaktadır

en az bir hekim, bir hemşire ve bir ebeden meydana gelen ekipler oluşturulmaktadır

Açıklama:

3. üniteye bakınız
bölge tabanlı hizmet uygulamalarında; kentsel bölgelerde altyapısı ile personel uygun olan ve nüfusu 10.000’i aşan sağlık ocaklarında, sağlık ocağının hizmet bölgesi alt bölgelere ayrılarak, hizmetler “Bölge Tabanlı” olarak sunulur. Bu uygulamada en az bir
hekim, bir hemşire ve iki ebeden meydana gelen ekipler oluşturulmaktadır

Doğru Cevap: B

Soru 51

I. Çalışan Görüş Öneri Değerlendirme Ekibi
II. Hasta ve Yakını Görüş Öneri Değerlendirme Ekibi
III. Pembe Kod Ekibi
IV. Yeşil Kod Ekibi
V. Kırmızı Kod Ekibi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri sağlık işletmelerinden özellikle hastanelerde kurulan horizontal yani disiplinler arası ekip tiplerine örnektir?

Yalnız II ve III

Yalnız II, III ve IV

Yalnız I, II, III ve V

Yalnız IV ve V

Yalnız III, IV ve V

Açıklama:

3. Üniteye bakınız
Sağlık işletmelerinden özellikle hastanelerde
kurulan horizontal yani disiplinler arası ekip tiplerine şu şekilde örnekler verebiliriz (Sağlık Bakanlığı, Sağlıkta Kalite Standartları, 2020):
• Çalışan Görüş Öneri Değerlendirme Ekibi
• Hasta ve Yakını Görüş Öneri Değerlendirme Ekibi
• Pembe Kod Ekibi
• Mavi Kod Ekibi
• Kırmızı Kod Ekibi
• Beyaz Kod Yönetim Ekibi
• Akılcı İlaç Yönetim Ekibi
• Nütrisyon Ekibi
• Tıbbi Cihaz Kalibrasyon ve Yönetim Ekibi
• Atık Yönetim Ekibi
• Bilgi Güvenliği Sorumlu Ekibi
• Palyatif Yönetim Ekibi
• Acil Durum ve Afet Yönetim Ekibi

Doğru Cevap: C

Soru 52

Temel yaşam desteği sürecinin güvence altına alınmasını ifade eden ekip tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Sarı Kod

Pembe Kod

Kırmızı Kod

Mavi kod

Beyaz Kod

Açıklama:

3. üniteye bakınız
Mavi kod, temel yaşam desteği sürecinin güvence altına alınmasını ifade eder;

Doğru Cevap: D

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisinde "Sağlık İşletmelerinde Ekip Oluşum Aşamaları" doğru bir şekilde verilmiştir?

Şekillendirme-Tartışma/Çatışma-Biçimlenme-Başarma/Uygulama

Tartışma/Çatışma-Şekillendirme-Biçimlenme-Başarma/Uygulama

Biçimlenme-Şekillendirme-Tartışma/Çatışma-Başarma/Uygulama

Planlama-Biçimlenme-Şekillendirme-Tartışma/Çatışma-Başarma/Uygulama

Biçimlenme-Tartışma/Çatışma-Şekillendirme-Başarma/Uygulama

Açıklama:

3. Üniteye bakınız
Şekillendirme-Tartışma/Çatışma-Biçimlenme-Başarma/Uygulama

Doğru Cevap: A

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi sağlık işletmelerinde etkili ekibin özelliklerinden değildir?

Doğal ve rahatlatıcı bir atmosfer olmalıdır.

Ekip liderinin aldığı kararlara tüm ekip üyelerinin uyması

Her üyenin tartışmalara katılımı sağlanmalıdır.

Eleştirilerin yapıcı ve sorun gidermeye yönelik olması gerekir

Görev ve sorumlulukların üyeler tarafından benimsenmesi verimi artırır

Açıklama:

3. üniteye bakınız
Sağlık İşletmelerinde Etkili Ekibin Özellikleri
• Doğal ve rahatlatıcı bir atmosfer olmalıdır.
• Her üyenin tartışmalara katılımı sağlanmalıdır.
• Görev ve sorumlulukların üyeler tarafından benimsenmesi verimi artırır.
• Üyelerin birbirlerini dinlemesi, saygı duyması gerekir.
• Grup fikrine karşı çıkma özgürlüğünün de bulunması gerekir.
• Kararların uzlaşma yoluyla alınması faydalı olur.
• Eleştirilerin yapıcı ve sorun gidermeye yönelik olması gerekir
Ekipteki üyeler arasında rekabetçilikten çok iş birliği ve yüksek derecede içsel bağımlılık olmalıdır.
• Lider egemenliğinin olmaması gerekir

Doğru Cevap: B

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi sağlık hizmeti sunumunda ekiplerin önemini vurgulamamaktır?

Sağlık ekiplerinden yararlanma yatış sürelerini düşürür

Sağlık ekiplerinden yararlanma hizmet sunumunu geliştirir

Sağlık ekiplerinden yararlanma maliyetleri arttırır

Sağlık ekiplerinden yararlanma hasta memnuniyetini arttırır

Sağlık ekiplerinden yararlanma çalışan motivasyonunu arttırır

Açıklama:

3. üniteye bakınız
Sağlık hizmeti sunumunda ekiplerin yatış süreleri ve maliyetleri düşürdüğü, hizmet sunumunu geliştirdiği, hasta memnuniyetini, çalışan motivasyonunu ve yeniliği artırdığı belirtilmektedir

Doğru Cevap: C

Soru 56

Denver (ABD) şehrinin Kayser Permanente Hastanesi’nde hasta güvenliğinden sorumlu Dr. Micheal Leonard standart bir modeli uygulamaya koymuştur. Bu uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

ARBES

BARES

SEBAR

SBAR

SAREB

Açıklama:

3. üniteye bakınız
Denver (ABD) şehrinin Kayser Permanente Hastanesi’nde hasta güvenliğinden sorumlu Dr. Micheal Leonard standart bir modeli uygulamaya koymuştur. Bu uygulama “Situation, Background, Assessment, Recommendation” kelimelerinin baş harflerinden oluşturulan SBAR olarak adlandırılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Sağlık politikalarının sürekli değişmesi
Kurumsal destek görmeme
Belli meslek gruplarının ekibin karar verme sürecine katkı sağlaması
Meslek üyelerinin rol ve görev belirsizliği
Ekip liderinin ekibin amacına uygun belirlenmemesi

Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri sağlık işletmesinden kaynaklanan olumsuz etkilerdendir?

Yalnız II, III ve V

Yalnız III ve IV

Yalnız II, IV ve V

Yalnız II, III, IV ve V

Yalnız I, II, IV ve V

Açıklama:

3. Üniteye bakınız
Sağlık işletmesinden kaynaklanan olumsuz etkileri şöyle sıralayabiliriz:
• Sağlık politikalarının sürekli değişmesi
• Kurumsal destek görmeme
• Belli meslek gruplarının ekibin karar verme
sürecinde baskın olma çabaları
• Meslek üyelerinin rol ve görev belirsizliği
• Ekip liderinin ekibin amacına uygun belirlenmemesi
• Meslektaşlar arası rekabet performansa dayalı sistem
• Konuya değil kişilere odaklanılması
• Kabul görmeyen görüşlerde ısrarcı olunması
• Yasal ya da ahlaki yaptırımların olması
• Sağlık ekibi ve işletme iletişiminin eksik olması
• Hizmet içi eğitimlere yeterince önem verilmemesi

Doğru Cevap: E

Soru 58

I. Sağlık hizmetindeki boşluk ve tekrarlar azalmaktadır.
II. Maliyet ve hastaların hastanede kalış süreleri azalmaktadır.
III. Sağlık işletmesinin yüksek verimle çalışması sağlanmaktadır.
IV. Çalışanların motivasyonu, iş birliği ve memnuniyeti artmaktadır.
V. Ekip üyelerinin problem çözme, kritik düşünme yetenekleri gelişerek iletişimleri artmaktadır.
Sağlık işletmelerinde ekip çalışmasının üstünlükleri ile ilgili olarak yukarıdaki ifadelerden hangi/hangileri tam olarak doğrudur?

Yalnız I ve III

Yalnız II ve IV

Yalnız I, IV ve V

Yalnız II, III ve IV

Yalnız II, IV ve V

Açıklama:

Sağlık hizmeti, disiplinler arası iletişime bağlı olarak yürütülen bir ekip işidir. Etkin bir ekip çalışmasının hastaya, sağlık işletmesine ve çalışanlara sağladığı birtakım üstünlükler ve yararlar vardır. Bunlar şu şekilde belirtilebilir: • Hasta bakımının kalitesi artmaktadır, hasta bütüncül ve profesyonel bir bakım almaktadır. • Hasta bakımında süreklilik sağlanmaktadır. • Hastaların sağ kalım süreleri artmaktadır, hastalar daha kısa sürede iyileşmektedir. • Maliyet ve hastaların hastanede kalış süreleri azalmaktadır. • Sağlık hizmetindeki boşluk ve tekrarlar ortadan kalkmaktadır. • Hasta memnuniyeti artmaktadır. • Sağlık işletmesinin prestiji ve verimliliği artmaktadır. • Sağlık işletmesinin eksiksiz ve tam verimle çalışması sağlanmaktadır. • Ekip üyelerinin problem çözme, kritik düşünme yetenekleri gelişerek iletişimleri artmaktadır. Bu sayede çalışanların kişisel ve mesleki gelişimlerine katkı sağlanmaktadır. • Çalışanların zamanı daha etkin kullanmasına yararı olur ve hata yapma riskini ortadan kaldırmaktadır. • Geri bildirimde bulunurken denetleme ve değerlendirme fırsatı doğar, • Çalışanların motivasyonu, iş birliği ve memnuniyeti artmaktadır. Doğru seçenek E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Kurum personeline, hasta ve hasta yakınlarına karşı fiziksel saldırı, cinsel taciz ve şiddet durumlarında kullanılacak olan güvenlik prosedürlerini belirleyen ekip tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Akılcı İlaç Yönetim Ekibi

Mavi Kod Ekibi

Pembe Kod Ekibi

Çalışan Görüş Öneri Değerlendirme Ekibi

Beyaz Kod Ekibi

Açıklama:

3. Üniteye bakınız
Beyaz kod, kurum personeline, hasta ve hasta yakınlarına karşı fiziksel saldırı, cinsel taciz ve şiddet durumlarında kullanılacak olan güvenlik prosedürlerini belirler.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi bir ekip liderinin yerine getirmesi gereken fonksiyonlardan değildir?

Ekip faaliyetlerini gerçekleştirmek,

Ekip ideolojilerini belirlemek,

Bir davranış modeli belirlemek,

Ekip üyeleri arasındaki tartışmaları yönlendirmek,

Ekip üyelerini dinlemek ve onlara saygı göstermek,

Açıklama:

Bir ekip liderinin aşağıdaki fonksiyonları yerine getirmesi beklenir. • Bir davranış modeli belirlemek, • Ekip faaliyetlerini düzenlemek, • Ekip ideolojilerini belirlemek, • Ekip üyelerini dinlemek ve onlara saygı göstermek,
• Ekibi iyi bir şekilde temsil etmek, • Ekip üyeleri arasındaki tartışmaları yönlendirmek, • Belirli periyotlarla ekip toplantıları düzenleyerek, sürekli bir geri bildirim almalıdır. Doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Ünite 4

Soru 1

"Bireyin bir hedefe ulaşmak için insan sistemlerini kasten etkilemeye çalıştığı bir süreç" olarak tanımlanan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Liderlik

Yönetim

Atfetme

Motivasyon

Araçsallık

Açıklama:

Liderlik, tanımlanması zor bir kavramdır. Bu alanda çalışan çoğu bilim insanının hemfikir olacağı yalnızca temel unsurları içeren yalın bir tanımı şu şekildedir: Liderlik, bireyin bir hedefe ulaşmak için insan sistemlerini kasten etkilemeye çalıştığı bir süreçtir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

“------- bir yöneticinin yapılacak işi tanımlama ve organize etme derecesi ve yönetici tarafından belirlenen hedeflere ulaşmaya odaklanma derecesidir."
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Yapıyı harekete geçirme

Kişileri dikkate alma

Nedensellik yükleme

Liderlik tarzı

Geri bildirim

Açıklama:

Yapıyı harekete geçirme (initiating structure), bir yöneticinin yapılacak işi tanımlama ve organize etme derecesi ve yönetici tarafından belirlenen hedeflere ulaşmaya odaklanma derecesidir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Liderlik davranışının hedef / görev başarısını ve takipçinin ihtiyaçlarının karşılanmasını dengelediği stil aşağıdakilerden hangisidir?

Yüksek üretim ve düşük insan yönelimi

Yüksek üretim ve yüksek insan yönelimi

Düşük üretim ve yüksek insan yönelimi

Düşük üretim ve düşük insan yönelimi

Orta üretim ve orta insan yönelimi

Açıklama:

Orta üretim ve orta insan yönelimi: Liderlik davranışı, hedef / görev başarısını ve takipçinin ihtiyaçlarının karşılanmasını dengeler. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 4

“------- perspektifinin çağdaş gelişimi, Harvard Business Review dergisinde, etkili liderliğin üç temel beceriye sahip olmaya / geliştirmeye dayandığını öne süren Katz’ın bir makalesine kadar uzanmaktadır.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Beceri

Özellik

Stil

Durumsal

Dönüşümsel

Açıklama:

Beceri perspektifinin çağdaş gelişimi, Harvard Business Review dergisinde, etkili liderliğin üç temel beceriye sahip olmaya / geliştirmeye dayandığını öne süren Katz’ın (1955) bir makalesine kadar uzanmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 5

“Liderliğin odağı genellikle ------- olarak adlandırılan insan sistemleridir."
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Takipçi

Yönetici

Danışman

Prototip

Rol model

Açıklama:

Liderliğin odağı genellikle takipçi olarak adlandırılan insan sistemleridir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

“James McGregor Burns, Leadership adlı klasik çalışmasında iki tür politikacı tanımladı: ------- ve dönüşümsel.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Entegre

Etkileşimsel

Liberal

Otokratik

Demokratik

Açıklama:

James McGregor Burns, Leadership adlı klasik çalışmasında iki tür politikacı tanımladı: etkileşimsel ve dönüşümsel. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

"Bir yöneticinin takipçileri etkileme şekli" olarak tanımlanan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Odak

Hedef

Yaklaşım

Motivasyon

Beceri

Açıklama:

Yaklaşım, bir yöneticinin takipçileri etkileme şeklidir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Sağlık Hizmetleri Liderlik Modeli kaç boyuttan oluşmaktadır?

Açıklama:

“Sağlık Hizmetleri Liderlik Modeli” olarak adlandırılan model, dokuz liderlik boyutundan oluşmaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

“İlk ------- odaklı liderlik çalışmalarından biri Lewin, Lippitt ve arkadaşları (1939) tarafından Iowa Üniversitesinde gerçekleştirildi.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Davranış

Beceri

Durum

Problem

Amaç

Açıklama:

İlk davranış odaklı liderlik çalışmalarından biri Lewin, Lippitt ve arkadaşları (1939) tarafından Iowa Üniversitesinde gerçekleştirildi. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Etkisiz liderlerin aksine etkili liderlerde olan, "genel algısal, kavramsal ve problem çözme yeteneği" olarak tanımlanan özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Zekâ

Sosyallik

İnisiyatif

Güven

Cesaret

Açıklama:

Etkisiz liderlerin aksine etkili liderlerde olan, "genel algısal, kavramsal ve problem çözme yeteneği" olarak tanımlanan özellik zekâdır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi liderliğin odağı olan takipçiler grubunda yer almamaktadır?

Vatandaşlar

Bir grubun üyeleri

Nesneler

Bir kuruluştaki insanlar

Bir ulusun nüfusu

Açıklama:

Liderliğin odağı genellikle takipçi olarak adlandırılan insan sistemleridir. Sistem; bir birey, bir grubun üyeleri, bir kuruluştaki insanlar, bir toplumun vatandaşları veya bir ulusun nüfusu olabilir. Liderlik, lider ve ne sebeple olursa olsun takip etmeyi seçenler arasında etkileşim olmadan var olamaz.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Liderliğin kognitif hedefleri aşağıdaki boyutlardan hangisine yöneliktir?

Düşünceler
Duygular
Davranışlar

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Liderlik takipçilerin (sistemlerdeki insanların) düşüncelerini, duygularını ve davranışlarını etkiler. Bunlar, liderliğin kognitif, duygusal ve davranışsal hedefleridir. Kognitif hedefler düşüncelerle ilgili boyuta yöneliktir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Liderlik tanımındaki kuralcı yaklaşım katılımcı yaklaşımdan farklı olarak hangi adımı vurgulamaktadır?

Problemin tanınması/belirlenmesi

Problemin tanımlanması/açıklanması

Çözümün oluşturulması

Çözüm için takipçilerin etkilenmesi

Takipçilerle fırsatların yakalanması

Açıklama:

Kuralcı yaklaşımda lider: (1) problemi veya fırsatı tanır, (2) onu tanımlar, (3) bir çözüm formüle eder ve (4) bu çözümü kabul etmeleri için takipçileri etkiler. Yaklaşım, lider merkezlidir ve takipçilerin liderin çözümünü / hedefini kabul etmelerini sağlayarak 4. adımı vurgulamaktadır. Katılımcı bir yaklaşım kullanarak ise, lider sistem üyeleri ile dört adımda tanıma, tanımlama, formülasyon ve etki sürecini sürdürür; yaklaşım takipçi merkezlidir. Lider sadece sonucu değil, sorun çözme ve takipçilerle fırsat yakalama sürecini de etkiler.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Liderlik tesadüfi değildir, kasıtlıdır.

Liderler, vizyon sahibi olmalı ve vizyonu gerçekleştirmek için stratejiler geliştirmelidirler.

Liderlik, lider ve her ne sebeple olursa olsun takip etmeyi seçenler arasında etkileşim olmadan var olur.

Liderler, farklı işler yapan farklı bireyler için ortak bir amaç yaratırlar ve onlara paylaşılan değerlere inanmaları için ilham verirler.

Liderler, bireylerin katkılarına ve fikirlerine değer vererek ekip çalışmasını teşvik ederler.

Açıklama:

Liderlik, lider ve her ne sebeple olursa olsun takip etmeyi seçenler arasında etkileşim olmadan var olamaz. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Liderlik perspektiflerinden olan, liderliği “Büyük adam” düşüncesi ile açıklayan, liderlerin doğuştan sahip oldukları özellikleri sayesinde olağanüstü işler başararak büyük izler bıraktığını varsayan perspektif aşağıdakilerden hangisidir?

Dönüşümsel perspektif

Özellik perspektifi

Beceriler perspektifi

Davranışsal / stil perspektifi

Durumsal perspektif

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 16

Liderlik perspektiflerinden olan beceriler perspektifine göre üst yönetimdeki üç becerinin önem düzeyi aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
1. Teknik K. Yüksek
2. Kavramsal L. Orta
3. İnsan M. Düşük

1-K; 2-L; 3-M

1-M; 2-K; 3-M

1-L; 2-M; 3-K

1-M; 2-K; 3-K

1-K; 2-M; 3-K

Açıklama:

Liderlik perspektiflerinden olan beceriler perspektifine göre üst yönetimdeki liderlerin teknik becerisi düşük; kavramsal ve insani beceri ise yüksektir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi Mumford ve arkadaşları’nın 1.800 askerî subaydan oluşan bir örneklemle gerçekleştirdiği araştırmaya dayanan becerilere yönelik liderlik modelindeki bireysel özelliklerdendir?

Problem Çözme
Motivasyon
Kognitif
Kişilik
Sosyal Yargı

I, II ve III

I, III ve IV

I, IV ve V

II, III ve IV

III, IV ve V

Açıklama:

Mumford ve arkadaşları’nın 1.800 askerî subaydan oluşan bir örneklemle gerçekleştirdiği araştırmaya dayanan becerilere yönelik liderlik modelindeki bireysel özellikler motivasyon, kognitif ve kişilik özellikleridir. Sosyal yargı ve problem çözme becerileri ise becerilerdendir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Michigan Üniversitesinde Likert ve arkadaşları tarafından “iş merkezli” ve “çalışan merkezli” olmak üzere belirlenen iki liderlik davranışı hangi liderlik perspektifi kapsamında incelenmektedir?

Dönüşümsel perspektif

Özellik perspektifi

Beceriler perspektifi

Durumsal perspektif

Davranışsal / stil perspektifi

Açıklama:

Michigan Üniversitesinde Likert ve arkadaşları tarafından “iş merkezli” ve “çalışan merkezli” olmak üzere belirlenen iki liderlik davranışı hDavranışsal / stil perspektifi kapsamında incelenmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Liderlik davranışlarını bipolar olarak kavramsallaştıran, açıkça tüm durumlarda eşit derecede etkili tek bir stilin olmadığını belirten, belirli bir stilin etkililiğinin liderin özellikleri, takipçiler ve liderlerin ve takipçilerin etkileşimde bulunduğu durum olmak üzere üç faktöre bağlı olduğunu belirttiği model aşağıdakilerden hangisidir?

Durumsal perspektif

Dönüşümsel perspektif

Özellik perspektifi

Beceriler perspektifi

Davranışsal / stil perspektifi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 20

Sağlık sistemleri karmaşık, sayısız meslek grubundan ve bölümden oluştuğu için etkili bir liderin farklı ekiplerde ve organizasyonlarda işlerin nasıl yapıldığını anlaması, riskleri paylaşabilmesi ve etkili bir şekilde iş birliği yapabilmesinin gerektirdiği açıklaması “Sağlık Hizmetleri Liderlik Modeli”ndeki hangi boyutun önemini vurgulamaktadır?

Ortak bir amaç için ilham vermek

Hizmetle bağlantılı olmak

Bilgiyi değerlendirmek

Vizyonu paylaşmak

Ekibin katılımını sağlamak

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 21

Liderlik ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Liderlik tesadüfi değil, aksine kasıtlıdır.

Bireyler, gruplar ve kuruluşlar liderlik ederler.

Liderliğin amacı hedefe ulaşmaktır.

Liderliğin odağı genellikle takipçi olarak adlandırılan insan sistemleridir.

Liderlik takipçilerin düşüncelerini, duygularını ve davranışlarını etkiler.

Açıklama:

Sadece bireyler liderlik ederler. Liderlik odağı bir kişidir. Cansız nesneler, gruplar ve kuruluşlar liderlik etmezler. Bu nedenle doğru yanıt b şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Liderlik düşünme, teorileştirme ve araştırma kaç perspektife ayrılır?

Bir

İki

Üç

Dört

Beş

Açıklama:

Liderlik düşünme, teorileştirme ve araştırma özellik perspektifi, beceriler perspektifi, davranışsal/stil perspektifi/ durumsal perspektif ve dönüşümsel perspektif olmak üzere beş perspektife ayrılır. Bu nedenle doğru yanıt e şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 23

“Büyük Adam” düşüncesi aşağıdaki hangi liderlik perspektifinde ele alınır?

Beceriler perspektifi

Davranışsal/stil perspektifi

Özellik perspektifi

Durumsal perspektif

Dönüşümsel perspektif

Açıklama:

“Büyük Adam”, özellik perspektifi içinde yer alan bir kavramdır. Büyük Adam düşüncesine göre lidelerin bazı özelliklere doğuştan sahip oldukları ve bu özellikleri sayesinde olağanüstü işler başararak büyük izler bıraktığı varsayılmaktadır. Bu nedenle doğru yanıt c şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 24

“Bir görevi üstlenme ve tamamlama arzusu” aşağıdaki hangi karakteristik liderlik özelliğine aittir?

Zeka

Açıkça anlatım kabiliyeti

Güven

İnisiyatif ve sebat

Sosyallik

Açıklama:

Bir görevi üstlenme ve tamamlama arzusu inisiyatif ve sebat özelliğinde yer alır. bu nedenle doğru yanıt d şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 25

“Liderlik davranışı hedef/görev başarısını ve takipçinin ihtiyaçlarının karşılanmasını dengeler” ifadesi aşağıdaki hangi yönelimi kapsar?

Orta üretim ve orta insan yönelimi

Düşük üretim ve düşük insan yönelimi

Yüksek üretim ve düşük insan yönelimi

Düşük üretim ve yüksek insan yönelimi

Yüksek üretim ve yüksek insan yönelimi

Açıklama:

Liderlik davranışı hedef/görev başarısını ve takipçinin ihtiyaçlarının karşılanmasını dengeler ifadesi “orta üretim ve orta insan yönelimi”ni kapsamaktadır. Bu nedenle doğru yanıt a şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

İlk kapsamlı durumsal liderlik teorisi kim tarafından geliştirilmiştir?

Likert

Lewin

Lippitt

Blake ve Mouton

Fiedler

Açıklama:

İlk kapsamlı dairelik teorisi Fred Fiedler tarafından geliştirilmiştir. Bu nedenle doğru yanıt e şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi “etkileşimsel liderlik” özelliklerinden değildir?

Kurallar dahilinde oynamak

Karşılıklı bağımlılık

Kuralları değiştirmek

Kısasa kısas

Süregelen düzenin korunması

Açıklama:

Kuralları değiştirmek dönüşümsel liderlik özelliklerindendir. Bu nedenle doğru yanıt c şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi “etkileşimsel liderlik” özelliklerindendir?

Süregelen düzenin bozulması

Dayanışma

Kuralları değiştirmek

Olağanüstü

Sıradan

Açıklama:

Performansın sıradan olması etkileşimsel liderlik özelliği içindedir. Bunun dışındaki tüm maddeler dönüşümsel liderlik özelliklerindendir. Bu nedenle doğru yanıt e şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi “liderler herkesin üzerinde çalıştığı şeyin canlı ve çekici bir resmini net, tutarlı ve dürüst bir şekilde aktarırlar” ifadesine karşılık gelir?

Bilgiyi değerlendirmek

Vizyonu paylaşmak

Dikkatle liderlik etmek

Sonuçlar için etki yaratmak

Hizmetle bağlantılı olmak

Açıklama:

Liderlerin herkesin üzerinde çalıştığı şeyin canlı ve çekici bir resmini net, tutarlı ve dürüst bir şekilde aktarmaları, vizyonu paylaşmak boyutu içinde değerlendirilir. Bu nedenle doğru yanıt b şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi yönetimsel anlayışa aittir?

Otorite ilişkileri hiyerarşiktir.

Otorite ilişkileri eşit oranda yetkiye sahiptir.

Geri bildirim anlık ve somuttur.

Belirsizliğe tolerans düşüktür.

Sorumluluk bireyseldir.

Açıklama:

Otorite ilişkilerinin hiyerarşik (dikey) olması yönetimsel anlayışın özelliğidir.Bu nedenle doğru yanıt a şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

"Hepimiz bilmeden başkalarını her gün birçok kez etkiliyoruz. Bunlar, liderlik eylemleri değildir; sadece olaylardır." şeklindeki ifade, liderlik kavramının hangi özelliğini vurgulamaktadır?

Liderliğin amacı hedefe ulaşmaktır.

Liderlik takipçilerin düşüncelerini, duygularını ve davranışlarını etkiler.

Sadece bireyler liderlik ederler.

Liderliğin odağı genellikle takipçi olarak adlandırılan insan sistemleridir.

Liderlik tesadüfi değildir, aksine kasıtlıdır.

Açıklama:

LİDERLİK
Liderlik tesadüfi değildir, aksine kasıtlıdır: Hepimiz bilmeden başkalarını her gün birçok kez etkiliyoruz. Bunlar, liderlik eylemleri değildir; sadece olaylardır.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Liderlik perspektifleri kaça ayrılır?

Açıklama:

LİDERLİK PERSPEKTİFLERİ VE TEORİLERİ
Liderlik düşünme, teorileştirme ve araştırmanın büyük çoğunluğu beş perspektife (genellikle “tarz” olarak adlandırılan) ayrılır (Pointer, 2006):
• Özellik perspektifi
• Beceriler perspektifi
• Davranışsal / stil perspektifi
• Durumsal perspektif
• Dönüşümsel perspektif

Doğru Cevap: D

Soru 33

Etkili liderliğin üç temel beceriye sahip olmaya dayandığı söylenmektedir. Buna göre, bu üç beceri aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Zeka - Teknik - Sosyallik

Kavramsal - İnsan - Güven

Teknik - Kavramsal - İnsan

Teknik - Kavramsal - Zeka

Açıkça anlatım kabiliyeti - Kavramsal - İnsan

Açıklama:

LİDERLİK PERSPEKTİFLERİ VE TEORİLERİ
Beceri perspektifinin çağdaş gelişimi, Harvard Business Review dergisinde, etkili liderliğin üç temel beceriye sahip olmaya / geliştirmeye dayandığını öne süren Katz’ın (1955) bir makalesine kadar uzanmaktadır (Pointer, 2006):
• Teknik - ürün / hizmet üreten ve müşterilere hizmet veren kuruluşun çalışması ile ilgili yeterlilikler (nesneler üzerinde etki),
• Kavramsal - soyutlamaların tanımlanması ve manipüle edilmesi ile ilgili yeterlilikler (fikirler üzerindeki etki),
• İnsan - başkalarıyla etkileşim ve çalışma ile ilgili yeterlilikler (insanlar üzerinde / insanlarla etkileşim).

Doğru Cevap: C

Soru 34

Liderlik konusunda, "Büyük adam" özellikleriyle ilgili ilk çalışmalar aşağıdaki meslek gruplarından hangilerini kapsıyordu?

Öğretmenler ve müdürler

Askeri komutanlar ve siyasi görevi olanlar

İşçiler ve yöneticiler

Doktorlar ve hemşireler

Bilim insanları ve sanatçılar

Açıklama:

LİDERLİK PERSPEKTİFLERİ VE TEORİLERİ
İnsanlar yüzyıllardır “Büyük adam” özelliklerine bakıyorlar; bu perspektifi kullanan bilim, yirminci yüzyılın tamamına yayılmıştır. İlk çalışmalar neredeyse tamamen askeri komutanlara ve siyasi görevi olanlara odaklandı.

Doğru Cevap: B

Soru 35

"Bir görevi üstlenme ve tamamlama arzusu" şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İnisiyatif ve sebat

Zekâ

Açıkça anlatım kabiliyeti

Güven

Sosyallik

Açıklama:

LİDERLİK PERSPEKTİFLERİ VE TEORİLERİ
İnisiyatif ve sebat - bir görevi üstlenme ve tamamlama arzusudur.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Durumsal model olarak tasarlanan LEAD modeli kimler tarafından geliştirilmiştir?

Vader ve Alliger (1986)

Van Vleet ve Yukl (1989)

Hersey ve Blanchard (1977)

Mumford ve arkadaşları (2000)

Stodgill ve Coons (1957)

Açıklama:

LİDERLİK PERSPEKTİFLERİ VE TEORİLERİ
LEAD modeli Hersey ve Blanchard (1977) tarafından Ohio Üniversitesinde Liderlik Çalışmaları Merkezine bağlıyken geliştirildi.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Liderlik tarzı kaç davranışsal boyutla tanımlanır?

Açıklama:

LİDERLİK PERSPEKTİFLERİ VE TEORİLERİ
Liderlik tarzı üç davranışsal boyutla tanımlanır (Pointer, 2006):

Odak
Hedef
Yaklaşım

Doğru Cevap: B

Soru 38

İlk davranış odaklı liderlik çalışması kimler tarafından gerçekleştirilmiştir?

Vader ve Alliger (1986)

Mann ve Lord (1959)

Vleet ve Yukl (1989)

Lewin, Lippitt ve arkadaşları (1939)

Stodgill ve Coons (1957)

Açıklama:

LİDERLİK PERSPEKTİFLERİ VE TEORİLERİ
İlk davranış odaklı liderlik çalışmalarından biri Lewin, Lippitt ve arkadaşları (1939) tarafından Iowa Üniversitesinde gerçekleştirildi.

Doğru Cevap: D

Soru 39

"Liderler, herkesin üzerinde çalıştığı şeyin canlı ve çekici bir resmini net, tutarlı ve dürüst bir şekilde aktarırlar" biçimindeki açıklama hangi liderlik boyutunu ifade etmektedir?

Vizyonu paylaşmak

Ortak bir amaç için ilham vermek

Dikkatle liderlik etmek

Hizmetle bağlantılı olmak

Ekibin katılımını sağlamak

Açıklama:

SAĞLIK İŞLETMELERİ VE LİDERLİK
Vizyonu paylaşmak: Liderler, herkesin üzerinde çalıştığı şeyin canlı ve çekici bir resmini net, tutarlı ve dürüst bir şekilde aktarırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 40

"Liderler bilgiye açık ve tetiktedirler, şu anda neler olduğunu araştırırlar, böylece iyileştirme için nasıl teklifler geliştirecekleri konusunda bilinçli bir şekilde düşünebilirler" şeklindeki ifade hangi liderlik boyutuyla ilişkilidir?

Yeteneği geliştirmek

Sonuçlar için etki yaratmak

Bilgiyi değerlendirmek

Hizmetle bağlantılı olmak

Ekibin katılımını sağlamak

Açıklama:

SAĞLIK İŞLETMELERİ VE LİDERLİK
Bilgiyi değerlendirmek: Liderler bilgiye açık ve tetiktedirler, şu anda neler olduğunu araştırırlar, böylece iyileştirme için nasıl teklifler geliştirecekleri konusunda bilinçli bir şekilde düşünebilirler.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Aşağıdaki liderlik perspektiflerinden hangisinde “Başarılı liderleri başarısız liderlerden ve etkili liderliği etkisiz liderlikten ayıran özellikler nelerdir?" sorusuna yanıt aranmıştır?

Özellik Perspektifi

Beceriler perspektifi

Davranışsal/ stil perspektifi

Durumsal perspektif

Dönüşümsel perspektif

Açıklama:

Bireyler liderlik ettiğinden, onlara ve özelliklerine bakmak doğal ve mantıklıdır. Özellik perspektifinin sorduğu soru şudur: Başarılı liderleri başarısız liderlerden ve etkili liderliği etkisiz liderlikten ayıran özellikler nelerdir?

Doğru Cevap: A

Soru 42

Blake ve Mouton’e (1982) göre grup üretkenliği ve memnuniyeti açısından en iyi sonuçların sağladığını ve en etkili olan tarz aşağıdakilerden hangisidir?

Yüksek üretim ve düşük insan yönelimi

Yüksek üretim ve yüksek insan yönelimi

Düşük üretim ve yüksek insan yönelimi

Düşük üretim ve düşük insan yönelimi

Orta üretim ve orta insan yönelimi

Açıklama:

Blake ve Mouton (1982) yüksek üretim ve yüksek insan odaklı tarzın en etkili olduğunu ve duruma bakılmaksızın en iyi sonuçları (grup üretkenliği ve memnuniyeti) sağladığını iddia etmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi, liderlik davranışının, hedef / görev başarısını ve takipçinin ihtiyaçlarının karşılanmasını dengelediği stildir?

Yüksek üretim ve düşük insan yönelimi

Yüksek üretim ve yüksek insan yönelimi

Düşük üretim ve yüksek insan yönelimi

Düşük üretim ve düşük insan yönelimi

Orta üretim ve orta insan yönelimi

Açıklama:

Orta üretim ve orta insan yönelimi: Liderlik davranışı, hedef / görev başarısını ve takipçinin ihtiyaçlarının karşılanmasını dengeler.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi, geliştirilmiş durumsal modellerden biri değildir?

Etkin liderlik (leadership match)

Yol-amaç (path-goal)

Liderlik etkinliği / uyarlanabilirliği (LEAD)

Atfetme (nedensellik yükleme) teorisi (attribution theory)

Yönetimsel Izgara (Managerial Grid)

Açıklama:

Ohio ve Michigan çalışmaları davranışsal perspektif için teorik temeller sağlarken, bu literatürün çoğu derlemesinde çoğu zaman başka çalışmalara atıfta bulunulur. Örneğin Blake ve Mouton (1978), önceki araştırmalardan yararlandı ve aynı adlı kitaplarında popüler olan Managerial Grid (Yönetimsel Izgara) modelini formüle etti.

Doğru Cevap: E

Soru 45

__________, beklenti motivasyon teorisine dayanmaktadır. Beklenti teorisi, birisinin neden diğerinden daha çok bir şeyi yapmaya motive edildiğiyle ilgilenir. Burada vurgu çaba, performans, ödül, motivasyon ve aralarındaki ilişkilere yapılmaktadır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

İlk durumsallık modeli

Entegre liderlik modeli

Etkin liderlik modeli

Yol-Amaç modeli

LEAD Modeli

Açıklama:

Yol-Amaç modeli, beklenti motivasyon teorisine dayanmaktadır. Beklenti teorisi, birisinin neden diğerinden daha çok bir şeyi yapmaya motive edildiğiyle ilgilenir. Burada vurgu çaba, performans, ödül, motivasyon ve aralarındaki (beklentiler, araçlar ve değerler) ilişkilere yapılmaktadır. Beklentiler, belirli bir çaba düzeyinin belirli bir performans düzeyiyle sonuçlanacağı inancını; araçsallık, bu çabadan kaynaklanan çeşitli sonuçların ilişkilerini; ve değer ise bireyin tercihini ifade eder. Beklenti motivasyon teorisi bu tür ilişkileri tanımlarken, liderliğin yol-amaç modeli onları etkileyen faktörlere odaklanır.

Doğru Cevap: D

Soru 46

I. Amaç, süregelen düzenin korunmasıdır.
II. Olağanüstü performans seviyesinin görüldüğü öne sürülür.
III. Yönetici-takipçi etkileşimleri boyutunda dayanışma söz konusudur.
IV. Var olan kuralların değiştirilmesi esastır.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri, dönüşümsel liderlik özellikleri arasında yer alır?

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

II-IV

II-III-IV

Açıklama:

Süregelen düzenin korunması etkileşimsel liderlik için söz konusudur. Tablo 4.2

Doğru Cevap: E

Soru 47

I. Ödül odağı boyutunda sistem (sistemik faydaları optimize eden) söz konusudur.
II. Performans seviyesinin sıradanlığı söz konusudur.
III. Yönetici-takipçi etkileşimleri boyutunda karşılıklı bağımlılık söz konusudur.
IV. Var olan düzenin sınırlarını korumak ve kurallara uyum esastır.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri, etkileşimsel liderlik özellikleri arasında yer alır?

I-II-III-IV

I-II-IV

I-III-IV

II-IV

II-III-IV

Açıklama:

Etkileşimsel liderlikte ödül odağı boyutunda sistem değil, kendisi (kişisel faydaları en üst düzeye çıkaran) söz konusudur.

Doğru Cevap: E

Soru 48

I. Yüksek etik standartlara dayalı yüksek güven ilişkileri geliştirme yeteneği
II. Alçak gönüllülükle harmanlanmış özgüven
III. Değişim sürecine ve içeriğine saygı gösterme
IV. Yönetim hiyerarşisinin gücü, yaptırımı ve desteği
Değişim ajanları, değişimi etkin bir şekilde yönetmeleri için yukardaki becerilerden hangilerine gereksinim duyarlar?

I-II-III-IV

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

II-III-IV

Açıklama:

Değişim ajanları, değişimi etkin bir şekilde yönetmeleri için; yönetim hiyerarşisinin gücü, yaptırımı ve desteği olmaksızın bağımsız olarak çalışma yeteneğine gereksinim duyarlar.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdaki ifadelerden hangisi klinik anlayış için yanlıştır?

Birincil bağlılığın hastalara oluşu

Otorite ilişkilerinde eşit oranda yetkiye sahip olma isteği

Zaman dilimi boyutunda kısa vadeye odaklanma

Belirsizliğe toleransın oldukça düşük olması

Geri bildirimin gecikmesi veya belirsizliğinin söz konusu olması

Açıklama:

Klinik anlayışta geri bildirimler anlık ve somuttur. Yönetimsel anlayışta yönetim zaman dilimleri uzundur (önemli bir şeyi başarmak sonsuza kadar sürer) ve geri bildirim tipik olarak gecikir veya belirsizdir. Sonuç olarak, yöneticiler belirsizliğe karşı yüksek bir toleransa sahiptirler (Pointer, 2006).

Doğru Cevap: E

Soru 50

I. Birincil bağlılığın kuruluşa oluşu
II. Belirsizliğe toleransın oldukça düşük olması
III. Yönetimin zaman dilimlerinin uzun oluşu
IV. Sorumluluğun ortak oluşu
V. Otoriter ilişkilerin hiyerarşik oluşu
Yukardaki ifadelerden hangileri yönetimsel anlayış için doğrudur?

I-II-III-IV

I-II-III-V

I-III-IV-V

II-III-IV-V

I-IV-V

Açıklama:

Genellikle hastalığın gidişatı (zaman sınırlı) ile ilgilenen hekimler kısa vadeye odaklanmak üzere eğitilirler; performanslarıyla ilgili aldıkları geri bildirimler genellikle anlık ve somuttur (yani hasta iyileşir veya kötüleşir, yaşar veya ölür), klinik anlayışta belirsizliğe toleransları oldukça düşüktür. Öte yandan yöneticiler, bağlılıklarını belirli bireylere veya gruplara değil, kuruluşa borçludurlar.

Doğru Cevap: C

Soru 51

“Liderlik icra ederken kendini gösterir, liderlik bir nevi gösteri sanatıdır” ifadesi hangi liderlik özelliği kapsamında yer almaktadır?

Liderliğin amacı hedefe ulaşmaktır.

Liderlik bir süreçtir.

Sadece bireyler liderlik ederler.

Liderliğin odağı genellikle takipçi olarak adlandırılan insan sistemleridir.

Liderlik takipçilerin düşüncelerini, duygularını ve davranışlarını etkiler.

Açıklama:

Liderlik bir süreçtir. Bir eylem kelimesidir. Liderlik icra ederken kendini gösterir, liderlik bir nevi gösteri sanatıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Başarılı liderleri başarısız liderlerden ve etkili liderliği etkisiz liderlikten ayıran özelliklerin neler olduğunu araştıran perspektif hangisidir?

Beceriler perspektifi

Davranışsal / stil perspektifi

Özellik perspektifi

Durumsal perspektif

Dönüşümsel perspektif

Açıklama:

Liderlik Perspektifleri ve Teorileri
Bireyler liderlik ettiğinden, onlara ve özelliklerine bakmak doğal ve mantıklıdır. Özellik perspektifinin sorduğu soru şudur: Başarılı liderleri başarısız liderlerden ve etkili liderliği etkisiz liderlikten ayıran özellikler nelerdir?

Doğru Cevap: C

Soru 53

Liderlik davranışının, yalnızca hedef ve görev başarısına odaklandığı, açık yönlendirme ve sıkı kontrol yoluyla üretkenliği en üst düzeye çıkarıldığı liderlik stili hangisidir?

Yüksek üretim ve düşük insan yönelimi

Yüksek üretim ve yüksek insan yönelimi

Düşük üretim ve yüksek insan yönelimi

Düşük üretim ve düşük insan yönelimi

Orta üretim ve orta insan yönelimi

Açıklama:

Davranışsal / Stil Perspektifi
Bir liderin davranışı her iki boyutta da düşükten yükseğe değişebilir ve bu da beş farklı stille sonuçlanır (Pointer, 2006):

Yüksek üretim ve düşük insan yönelimi: Liderlik davranışı, yalnızca hedef ve görev başarısına odaklanır ve açık yönlendirme ve sıkı kontrol yoluyla üretkenliği en üst düzeye çıkarır.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi orta üretim ve orta insan yönelimi olan liderlik stilinde görülen davranışlardan biridir?

Hedef ve görev merkezlidir, ancak yüksek derecede takipçi katılımı arar.

Hedef ve görev başarısı zarar görse bile tatmin edici ilişkiler kurmaya odaklanır.

Yalnızca hedef ve görev başarısına odaklanır ve açık yönlendirme ve sıkı kontrol yoluyla üretkenliği en üst düzeye çıkarır.

Liderlik davranışı ne hedefe ve görevin başarılmasına ne de takipçilerin ihtiyaçlarını karşılamaya odaklanır

Liderlik davranışı, hedef / görev başarısını ve takipçinin ihtiyaçlarının karşılanmasını dengeler.

Açıklama:

Davranışsal / Stil Perspektifi
Bir liderin davranışı her iki boyutta da düşükten yükseğe değişebilir ve bu da beş farklı stille sonuçlanır (Pointer, 2006):

Yüksek üretim ve düşük insan yönelimi: Liderlik davranışı, yalnızca hedef ve görev başarısına odaklanır ve açık yönlendirme ve sıkı kontrol yoluyla üretkenliği en üst düzeye çıkarır.
Yüksek üretim ve yüksek insan yönelimi: Liderlik davranışı hedef ve görev merkezlidir, ancak yüksek derecede takipçi katılımı arar.
Düşük üretim ve yüksek insan yönelimi: Liderlik davranışı, hedef ve görev başarısı zarar görse bile tatmin edici ilişkiler kurmaya odaklanır.
Düşük üretim ve düşük insan yönelimi: Liderlik davranışı ne hedefe ve görevin başarılmasına ne de takipçilerin ihtiyaçlarını karşılamaya odaklanır; liderlik rolünün yerine getirilmesi için minimum enerji harcanır.
Orta üretim ve orta insan yönelimi: Liderlik davranışı, hedef / görev başarısını ve takipçinin ihtiyaçlarının karşılanmasını dengeler.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi liderlikte beceriler perspektifinde sosyal yargı içinde yer alan becerilerden biridir?

İyi tanımlanmamış organizasyonel problemleri tanımlama

Bilgiyi tutarlı zihinsel modeller / haritalar hâlinde düzenleme yeteneği

Problemi anlama, belirleme ve çözme yeteneği

İnsanları ve sosyal sistemlerde nasıl etkileşime girdiklerini anlama yeteneği

Bilgi biriktirme yeteneği

Açıklama:

Beceriler Perspektifi
Bireysel özellikler (kognitif, motivasyonel ve kişilik), bir yöneticinin etkili liderlik davranışlarıyla sonuçlanan özel beceriler geliştirmesini kolaylaştırır. Mumford tarafından belirlenen beceriler Katz’ınkilerle örtüşmektedir (Pointer, 2006):

Problem çözme - iyi tanımlanmamış organizasyonel problemleri tanımlama, anlama, belirleme ve çözme yeteneği

Sosyal yargı - insanları ve sosyal sistemlerde nasıl etkileşime girdiklerini anlama yeteneği

Bilgi - bilgi biriktirme ve bilgiyi tutarlı zihinsel modeller / haritalar hâlinde düzenleme yeteneği

Doğru Cevap: D

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi Durumsal Perspektif içinde yer alan modellerden biri değildir?

Yol-Amaç Modeli

Etkin Liderlik Modeli

Dönüşümsel Model

LEAD (Liderlik Etkinliği / Uyarlanabilirliği) Modeli

Atfetme (Nedensellik Yükleme) Teorisi

Açıklama:

Durumsal Perspektif
Bir dizi durumsal model geliştirilmiştir ve bunlardan bazıları şöyledir; etkin liderlik (leadership match), yol-amaç (path-goal), liderlik etkinliği / uyarlanabilirliği (LEAD) ve atfetme (nedensellik yükleme) teorisi (attribution theory). Dönüşümsel perspektif ise liderlikte farklı bir bakış açısını ifade etmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

…………. ………….., belirli bir bağlamda, belirli bir hedefe belirli bir süre boyunca ulaşmaya çalışan bir takipçinin motivasyonunu artırmak için nüfuzunu kullanan yöneticiyi göz önünde bulundurur.
Yukarıda verilen boşluğa hangi sözcük/sözcükler gelmelidir?

Dönüşümsel Model

Yol-Amaç Modeli

Etkin Liderlik Modeli

LEAD (Liderlik Etkinliği / Uyarlanabilirliği) Modeli

Atfetme Teorisi

Açıklama:

Yol-amaç modeli, belirli bir bağlamda, belirli bir hedefe belirli bir süre boyunca ulaşmaya çalışan bir takipçinin motivasyonunu artırmak için nüfuzunu kullanan yöneticiyi göz önünde bulundurur.

Doğru Cevap: B

Soru 58

I. Kuralları değiştirmek
II. Karşılıklı bağımlılık
III. Dayanışma
IV. Yüksek düzey (sosyal ve özgerçekleştirim)
V. Sıradan
Yukarıda verilen özelliklerden hangisi dönüşümsel liderlik kapsamında yer almaktadır?

I ve II

Yalnızca II

II ve III

II, III ve V

I, III ve IV

Açıklama:

Dönüşümsel Perspektif
Dönüşümsel liderlik özellikleri
Süregelen düzenin bozulması
Kuralları değiştirmek
Sistem (sistemik faydaları optimize eden)
Daha iyisi
Dayanışma
Yüksek düzey (sosyal ve özgerçekleştirim)
Olağanüstü

Doğru Cevap: E

Soru 59

I. Odak
II. Kurallar
III. Ödül Yönetimi
IV. Hedef
V. Yaklaşım
Yukarıda verilen liderlik tarzı davranış boyutlarından hangisi/hangileri Entegre Liderlik modelinde yer almaktadır?

I ve II

Yalnızca II

I ve III

II, III ve IV

I, IV ve V

Açıklama:

Entegre Liderlik Modeli
Liderlik tarzı üç davranışsal boyutla tanımlanır (Pointer, 2006):

Odak, bir yöneticinin etki girişimlerinin yönüdür. Dışsal liderlik, yöneticinin sorumlu (üstlerine veya akranlarına karşı) olduğu kuruluş bileşeni sınırlarının dışına odaklanır. İçsel liderlik, astlara (aşağıya doğru) yöneliktir (Pointer, 2006).
Hedef, bir yöneticinin nüfuz kullanırken başarmayı umduğu şeydir. Dönüşümsel liderlik, hem aranan hedeflerin doğasını hem de yönetici-takipçi etkileşimlerini değiştirmeye çalışır; amaç mevcut durumu aşmaktır. Etkileşimsel liderlik, tanımlanan kurallar dahilinde belirtilen hedeflere verimli bir şekilde ulaşarak yönetici-takipçi değiş tokuş ilişkilerinin sonucunu optimize etmeye çalışır (Pointer, 2006).
Yaklaşım, bir yöneticinin takipçileri etkileme şeklidir. Direktif verici (yapıyı harekete geçiren, iş merkezli) liderliği uygularken, bir yönetici görevi tanımlar ve nasıl yapılacağını belirler. Odak noktası, hedefin başarılmasıdır ve yönetici-takipçi veya takipçi-takipçi ilişkilerine çok az dikkat edilir. Bir yönetici, kolaylaştırıcı (kişileri dikkate alan, çalışan merkezli) liderliği uygularken, takipçileri kendilerini etkileyen kararlar almaya dahil eder ve ihtiyaçlarını karşılamaya büyük önem verir (Pointer, 2006).

Doğru Cevap: E

Soru 60

Sağlık Hizmetleri Liderlik Modelinde, liderlerin herkesin üzerinde çalıştığı şeyin canlı ve çekici bir resmini net, tutarlı ve dürüst bir şekilde aktarmaları hangi boyut kapsamında yer almaktadır?

Vizyonu paylaşmak

Ortak bir amaç için ilham vermek

Hizmetle bağlantılı olmak

Ekibin katılımını sağlamak

Hesabı tutmak

Açıklama:

“Sağlık Hizmetleri Liderlik Modeli” olarak adlandırılan bu model, sağlık ve bakım alanında çalışanların daha iyi liderler olmalarına yardımcı olmayı amaçlamaktadır. Bu model, dokuz liderlik boyutundan oluşmaktadır (Şekil 4.7) (NHS Leadership Academy, 2013):

Ortak bir amaç için ilham vermek
Dikkatle liderlik etmek
Bilgiyi değerlendirmek
Hizmetle bağlantılı olmak
Vizyonu paylaşmak: Liderler, herkesin üzerinde çalıştığı şeyin canlı ve çekici bir resmini net, tutarlı ve dürüst bir şekilde aktarırlar.
Ekibin katılımını sağlamak
Hesabı tutmak
Yeteneği geliştirmek
Sonuçlar için etki yaratmak

Doğru Cevap: A

Ünite 5

Soru 1

Çatışmayı tanımlayabilme ve çatışmayı adil, mantıklı, tutarlı ve verimli bir şekilde ele alma pratiğini tanımlayan kelime grubu hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Çatışma prensibi

Çatışma potansiyeli

Çatışma yönetimi

Açık çatışma

Çatışma çözümü

Açıklama:

ÇATIŞMA YÖNETİMİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR isimli bölümü inceleyiniz.
Çatışma yönetimi, çatışmayı tanımlayabilme ve çatışmayı adil, mantıklı, tutarlı ve verimli bir şekilde ele alma pratiğidir. Bu açıklamaya göre doğru seçenek 'C' seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Çatışmada, çatışma durumundaki tarafların çatışmaya konu olan durum ya da olay hakkındaki duygularını ifade eden aşama hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Potansiyel çatışma

Algılanan Çatışma

Hissedilen Çatışma

Açık Çatışma

Bireysel Çatışma

Açıklama:

ÇATIŞMA YÖNETİMİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR isimli bölümü inceleyiniz.
Hissedilen çatışma, yani çatışmanın hissedilmesi, çatışma durumundaki tarafların çatışmaya konu olan durum ya da olay hakkındaki duygularını ifade etmektedir. Anlaşmazlıklar, çatışmalar, yanlış anlamalar gibi durumlar sonucu tarafların gerginlik, kaygı, kızgınlık gibi duygu durumları yaşaması ile çatışma algılanan çatışmadan hissedilen çatışmaya dönüşmektedir. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'C' sevabıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 3

A. Veriler
B. Yapısal ögeler
C. Değerler
1. Yetki ve güç dengesizlikleri
2. Yaşam biçimi, ideoloji ya da din farklılığı
3. Bilgi yetersizliği ya da yanlış bilgi
Yukarıda verilen kaynağın ilgili olduğu boyut (A, B, C) ve çatışma kaynakları (1, 2, 3) ifadelerinin doğru eşleştirmesi hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

A-1, B-2, C-3

A-1, B-3, C-2

A-2, B-1, C-3

A-2, B-3, C-1

A-3, B-1, C-2

Açıklama:

Çatışma Kaynakları isimli bölümü inceleyiniz.

Tablo incelendiğinde A-3, B-1, C-2 eşleşmesinin doğru olduğu görülmektedir. Bu açıklamaya göre doğru seçenek 'E' seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Seçeneklerde verilenlerden hangisi Neo-klasik davranışsal yaklaşım yönteminin özelliklerinden biridir?

Çatışmalar zararlıdır

Tüm çatışmalar örgütün verimliliğini ve işleyişini olumsuz etkiler

Çatışma, mutlaka ortadan kaldırılması ya da en aza indirilmesi gereken bir olgudur

Çatışma örgütlerin genel doğası gereği ortaya çıkar

Yönetim işlevlerinin tam ve doğru bir şekilde yerine getirildiği durumlarda çatışmalar en aza indirilebilir

Açıklama:

Tablo 5.2 Çatışma Yönetimi Yaklaşımlarının Karşılaştırılması, inceleyiniz.
A, B, C ve E seçeneğinde verilen ifadeler Klasik geleneksel yaklaşım yönteminin özellikleri iken D seçeneğinde verilen 'Çatışma örgütlerin genel doğası gereği ortaya çıkar' bilgi ise direkt Neo-klasik davranışsal yaklaşım yönteminin bir özelliğidir. Bu açıklamaya göre doğru seçenek 'D' seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Seçeneklerde verilen hangi türündeki çatışma yönetiminde yönetici kazan-kaybet anlayışından kurtularak kazan-kazan aranışındadır?

Uyumlu (accommodating) çatışma

Kaçınmacı (avoiding) çatışma

İş birlikçi (collaborating) çatışma

Rekabetçi (competing) çatışma

Uzlaşmacı (compromising) çatışma

Açıklama:

Çatışma Türleri ve Çatışma Yönetim Stratejileri isimli bölümü inceleyiniz.
İş birlikçi (collaborating) türündeki çatışma yönetiminde yönetici kazan-kaybet anlayışından kurtularak kazan-kazan aranışındadır. Bu sebeple ulaşılmak istenilen amaç uğruna ortaklık kurabilir ve iş birliği yapabilir. Bu tür çatışmalar genellikle karmaşık durumlarda çözülmesi için aranılan yeni yollarda ortaya çıkar. Yüksek girişkenlik, yüksek iş birliği vardır. Bu açıklamaya göre doğru seçenek 'C' seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Hasta ve yaşlıların, hastalıktan şüphe edenlerin ve sağlık durumlarını kontrol ettirmek isteyenlerin, ayakta veya yatarak izleme, muayene, teşhis tedavi ve rehabilite edildikleri, aynı zamanda doğum yapılan kurumlara ne ad verilir?

Sağlık ocağı

Aile sağlık merkezi

Sağlık kurumu

Sağlık işletmesi

Sağlık hizmeti

Açıklama:

SAĞLIK İŞLETMELERİNDE ÇATIŞMA YÖNETİMİ isimli bölümü inceleyiniz.
Hasta ve yaşlıların, hastalıktan şüphe edenlerin ve sağlık durumlarını kontrol ettirmek isteyenlerin, ayakta veya yatarak izleme, muayene, teşhis tedavi ve rehabilite edildikleri, aynı zamanda doğum yapılan kurumlara sağlık işletmesi denir. Bu açıklamaya göre doğru seçenek 'C' seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Seçeneklerde verilen hangi tekniğin temelinde “üzerinde anlaşabileceğimiz konularda birlikte olalım, anlaşamadığımız konuları ise tartışmayalım” düşüncesi vardır?

Yumuşatma

Kaçınma

Uzlaşma

Güç Kullanma

Kura Çekme

Açıklama:

Çatışmalara Geçici Çözüm Öneren Teknikler isimli bölümü inceleyiniz.
Yumuşatma: Yumuşatma tekniğinin temelinde “üzerinde anlaşabileceğimiz konularda birlikte olalım, anlaşamadığımız konuları ise tartışmayalım” düşüncesi vardır. Bu tarz stratejilerde yönetici, tarafları çatışmadan vazgeçmeleri için ikna etmeye çalışır. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'A' dır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Seçenekelrde verilen çatışmalara kalıcı çözüm öneren tekniklerden hangisinin amacı çatışmanın profesyonel sınırlar içerisinde kalması, takıntı hâline gelmesinin önlenmesidir?

Problem Çözme

Kaynakların Artırılması

Davranış Değiştirmek

Kapsamlı Amaçlar Belirlemek

Yapısal Değişkenlerde Değişiklik

Açıklama:

Çatışmalara Kalıcı Çözüm Öneren Teknikler isimli bölümü inceleyiniz.
Davranış Değiştirmek: Yöneticinin çatışma taraflarının davranışlarını yönetmesidir. Burada amaç çatışmanın profesyonel sınırlar içerisinde kalması, takıntı hâline gelmesinin önlenmesidir. Böylece yönetici, çatışma taraflarının olumsuz duygusal tetikleyicileri engelleyebilme, geleceğe odaklanabilme ve yeni yaklaşımlar sergileyebilme gibi davranışlar geliştirmelerini sağlayabilir. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'C' cevabıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Seçeneklerde verilen durumlardan hangisi kişilerin birden fazla kişiye karşı sorumlu olmalarıyla beraber karışıklıkları artırarak çatışmalara neden olabilir?

İletişim Yetersizliği

Yönetim Alanı İle İlgili Belirsizlikler

Matriks Yapı

Kararlara Katılmama

Kaynakların Kıtlığı

Açıklama:

Hastanelerde Çatışma Nedenleri isimli bölümü inceleyiniz.
Matriks yapı içerisinde yer alan çalışanların çeşitli problemlerle karşılaşmaları muhtemeldir. Özellikle iki ayrı yöneticiye bağlı olmak bazı karışıklıklar ve çatışmalar yaşanmasına neden olmaktadır. Ayrıca yapılması gereken işlerle ilgili sürekli değişikliklerin olması, çalışanlar ile yöneticiler arasında çatışmalara neden olmaktadır. Bununla birlikte matriks yapının neden olduğu, kişilerin birden fazla kişiye karşı sorumlu olmaları da benzer karışıklıkları artırarak çatışmalara neden olmaktadır. Genellikle hekimler ve hemşireler arasında yaşanan problemlerin başında sağlık işletmelerinin matriks organizasyon yapısına sahip olmaları gelmektedir. Servisteki hastalara verilen sağlık hizmetlerinde hemşireler hem hekimin teşhis ve tedavi planını uygulamakla hem de hastanın bakım gereksinimlerine göre kendi işlerini yapmakla yükümlüdürler. Hekimler hastalara gereken tedavi planını hazırlayıp sonuçları takip ederler. Hemşireler ise bu teşhis ve tedavi planının hastaya uygulanışından ötürü hekimlere karşı sorumludurlar. Bu açıklamaya göre doğru seçenek 'C' seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Seçeneklerde verilen çatışmalara geçici çözüm öneren tekniklerden hangisinde bireyin konuya ilgi göstermemesi durumu mevcuttur?

Uzlaşma

Yumuşatma

Güç Kullanma

Kura Çekme

Kaçınma

Açıklama:

Çatışmalara Geçici Çözüm Öneren Teknikler isimli bölümü inceleyniz.
Kaçınma: Çatışmada bireyin konuya ilgi göstermemesidir. Kaçınmada, eylemsizlik, görmezden gelme, duyarsızlık ve tepkisizlik vardır. Yönetici, çatışmanın çözümünde aktif rol oynamamayı, çatışmayı görmezden gelmeyi, çatışmanın kendiliğinden çözüleceğini düşünür. Yönetici çatışmayı önemsemediği ve ciddiye almadığı için bu yaklaşımı kullanma eğilimindedirler. Bu yaklaşımın uzun dönemde örgütün etkinliğini azaltıcı etkisi vardır. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'E'dir

Doğru Cevap: E

Soru 11

"Çatışma" kavramı ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Çatışma, yönetim bilimlerinde ele alınan bir konudur.

Çatışma örgüt içinde kıt kaynakların paylaşımından doğar.

Çatışmayı yönetmek uygun koşullar altında çatışmayı teşvik edebilir.

Örgüt içinde statü farklılıkları çatışmaya neden olabilir.

Örgüt içinde çatışma, olumsuz ve zararlı bir kavram olarak algılanmamalıdır.

Açıklama:

Çatışma, yönetim bilimlerinden psikolojiye, sosyolojiden siyasete, eğitimden antropolojiye ve ekonomiye kadar pek çok alanda farklı şekillerde ele alınan bir konudur. Çatışma, örgüt içindeki iki veya daha fazla kişi ya da grubun kıt kaynakların paylaşılmasından doğabilir. Aynı zamanda görevlerin dağıtımı ile yine söz konusu kişi veya gruplar arasındaki statü, amaç, değer ya da algı farklılıklarından kaynaklanan anlaşmazlıklara veya uyuşmazlıklara da çatışma denir. Çatışmayı yönetmek demek yalnızca o çatışmayı çözmek ya da sonlandırmak anlamına gelmez. Aksine, uygun koşullar altında ise çatışmayı yönetmek çatışmayı teşvik edici de olabilir. Çatışma tamamen olumsuz ve zararlı bir kavram olarak görülmemelidir. Aksine çatışma, onu ortaya çıkaran sebeplere ve olumsuzluklara odaklanılarak sürecin iyi yönetilmesi ve bu süreçten fayda çıkarılması gereken bir olgudur.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Tarafların gerginlik, kaygı, kızgınlık gibi duygu durumları yaşaması çatışma aşamalarından hangisini ifade eder?

Potansiyel çatışma

Algılanan çatışma

Hissedilen çatışma

Dinamik çatışma

Açık çatışma

Açıklama:

Hissedilen çatışma, yani çatışmanın hissedilmesi, çatışma durumundaki tarafların çatışmaya konu olan
durum ya da olay hakkındaki duygularını ifade etmektedir. Anlaşmazlıklar, çatışmalar, yanlış anlamalar
gibi durumlar sonucu tarafların gerginlik, kaygı, kızgınlık gibi duygu durumları yaşaması ile çatışma algılanan çatışmadan hissedilen çatışmaya dönüşmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi çatışma kaynaklarından biri olan "yapısal öğeler" ile ilgilidir?

Bilgi yetersizliği ya da yanlış bilgi

Verilerin farklı yorumlanması

Değerlendirme süreçlerinin farklılığı

Yetki ve güç dengesizlikleri

Nelerin önemli/ilgili olduğuna ilişkin görüş farklılığı

Açıklama:

Yapısal Ögeler:

Yapıcı olmayan davranış veya etkileşim biçimi

Kaynakların dağılımında, sahipliğinde ve kontrolünde eşitsizlikler

Yetki ve güç dengesizlikleri

İş birliğini engelleyici çevresel, fiziksel ya da coğrafi etkenler

Zaman sınırlılıkları

Doğru Cevap: D

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi çatışma yönetimi yaklaşımlarından Neo-klasik-Davranışsal yaklaşımın çatışma ile ilgili görüşlerinden biridir?

Tüm çatışmalar örgütün verimliliğini ve işleyişini olumsuz etkiler.

Çatışma, mutlaka ortadan kaldırılması ya da en aza indirilmesi gereken bir olgudur.

Çatışmalar işletmelerin, örgütlerin ilerlemesi ve kendini geliştirmesi açısından önemli ve gereklidir.

Yönetimin görevi çatışmaları ortadan kaldırmak değil, onları örgütsel ve bireysel amaçlara ulaşmada bir araç olarak kullanmaktır.

Bir örgütte çatışma olması o örgütün bazı sorunlularının olduğuna işaret eder. Bu da söz konusu sorunlara çözüm getirilmesi açısından önemlidir.

Açıklama:

Neo-klasik-Davranışsal Yaklaşım'a göre:

Çatışma örgütlerin genel doğası gereği ortaya çıkar.

Bu sebeple çatışmakaçınılmazdır. Çatışma örgüt içerisindeki bireylerin uyumsuzluğundan kaynaklanır.

Bir örgütte çatışma olması o örgütün bazı sorunlularının olduğuna işaret eder. Bu da söz konusu sorunlara çözüm getirilmesi açısından önemlidir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Geçici bir çözüme ihtiyaç duyulan veya her iki tarafın da eşit derece önemli hedeflerinin olduğu durumlarda uygulanabilen, içinde orta seviye girişkenlik, orta seviye iş birliği olan çatışma türü aşağıdakilerden hangisidir?

Uyumlu

Uzlaşmacı

Rekabetçi

Kaçınmacı

İşbirlikçi

Açıklama:

Uzlaşmacı (compromising) türündeki çatışma yönetiminde ne kazanan ne de kaybeden vardır. Bu anlayışta ortak bir karara varabilmek için her iki tarafın da bazı fedakarlıklar göstermesi gerekmektedir. Geçici bir çözüme ihtiyaç duyulan veya her iki tarafın da eşit derece önemli hedeflerinin olduğu durumlarda uygulanabilir. Orta seviye girişkenlik, orta seviye iş birliği vardır.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi çatışma yönetim modelleri içerisinde "çatışmaya kalıcı çözümler getiren modeller" ile ilgilidir?

Kaçınma

Güç kullanma

Kapsamlı amaçlar belirleme

Uzlaşma

Kura çekme

Açıklama:

Çatışmalara Kalıcı Çözümler Getiren Modeller:

Problem Çözme
Kapsamlı Amaçlar Belirleme
Kaynakların Arttırılması
Yapısal Değişkenlerde Değişiklik
Davranış Değiştirme
Örgütsel Ayna

Doğru Cevap: C

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi sağlık işletmelerini diğer işletmelerden ayıran özelliklerden biri değildir?

Sağlık işletmelerinde hizmetin hayati bir yönü vardır, ikame edilemezdir, ertelenmeye müsait değildir.

Verilecek hizmetin kapsamını tüketici değil öncelikle sağlık çalışanları belirler.

Diğer işletmelere göre uzmanlaşma seviyesi ve işlevsel bağımlılığı yüksektir.

Sağlık işletmelerinde çok farklı meslek ve eğitim grubundan çalışanlar vardır.

Sağlık işletmelerinde çalışanların gelir düzeyleri birbirlerinden çok farklıdır.

Açıklama:

Sağlık işletmelerinde sunulan hizmet diğer hizmet gruplarına göre farklıdır. Dolayısıyla sağlık işletmelerinin de diğer işletmelere göre daha farklı özellikleri vardır. Öncelikle sağlık işletmelerinde hizmetin hayati bir yönü vardır, ikame edilemezdir, ertelenmeye müsait değildir. Verilecek hizmetin kapsamını tüketici değil öncelikle sağlık çalışanları belirler. Sağlık işletmelerinin diğer işletmelere göre uzmanlaşma seviyesi ve işlevsel bağımlılığı yüksektir. İkili (matriks yapı) bir otorite hattının olması, denetim mekanizmasının etkin kurulamaması, hata ve belirsizlikler karşısında tolerizasyonun düşük olması gibi farklılıklar bulunmaktadır. Bununla birlikte özellikle hastanelerde çok farklı meslek ve eğitim grubundan çalışanlar vardır. Farklı uzmanlık alanlarına sahip sağlık çalışanları da aynı çalışma ortamında kolektif bir çalışma zorunluluğuna tabidir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Sorumluluk sınırının net olmaması nedeniyle yetki sınırlarını aşma ya da kullanmadan dolayı çatışma doğması olasılığ, sağlık işletmelerinde ortaya çıkan çatışma nedenlerinden hangisi ile ilişkilidir?

Yönetim alanı ile ilgili belirsizlikler

İletişim yetersizliği

Karşılıklı görev bağımlılığı

Yönetici tarzı farklılıkları

Kararlara katılmama

Açıklama:

Yönetim Alanı İle İlgili Belirsizlikler: Sorumluluk sınırının net olmaması nedeniyle yetki sınırlarını aşma ya da kullanmadan dolayı çatışma doğması olasılığı vardır. Böyle durumlarda daha fazla sorumluluk alma ya da sorumluluktann kaçma söz konusu olmaktadır. Yöneticilerin sahip olduğu yetki, görev ve sorumlulukların sınırı olmalıdır. Yetersiz müdahale ya da aşırı müdahaleler çatışma ortamı yaratabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi çatışmalara geçici çözüm öneren tekniklerden biri değildir?

Yumuşatma

Davranış değiştirme

Güç kullanma

Kura çekme

Kaçınma

Açıklama:

Çatışmalara Geçici Çözüm Öneren Teknikler: Yumuşatma, Kaçınma, Uzlaşma, Güç kullanma, Kura çekme ve Oylamadır.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Yapılan işlerin daha gerçekçi bir şekilde değerlendirildiği ve kişilere fazla yük yüklenmesinin de önüne geçildiği çatışmalara kalıcı çözüm öneren teknik aşağıdakilerden hangisidir?

Problem çözme

Kaynakların arttırılması

Yapısal değişkenlerde değişiklik

Rol analizi

Kapsamlı amaçlar belirleme

Açıklama:

Rol Analizi: Örgüt çalışanlarının kurum içindeki rollerinin analiz edilerek olası rol karmaşasının ortadan kaldırılmaya çalışılmasıdır. Böylece yapılan işler daha gerçekçi bir şekilde değerlendirilir ve kişilere fazla yük yüklenmesinin de önüne geçilmiş olur.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Çatışma yönetimi kavramının çatışma çözmeden en önemli farkı aşağıdakilerden hangisidir?

Gerektiğinde çatışmayı teşvik etmeyi de içermesi

Çatışan değerlerin sonucunda ortaya çıkması

Çelişen iki istekten kaynaklanması

İki veya daha fazla grubun bir kaynağa sahip olmak istemesine dayanması

Bir gerilimi gidermeyi hedeflemesi

Açıklama:

Giriş
Çatışmayı yönetmek demek yalnızca o çatışmayı çözmek ya da sonlandırmak anlamına gelmez. Aksine, uygun koşullar altında ise çatışmayı yönetmek çatışmayı teşvik edici de olabilir. Oysa çatışma çözmede çatışmasının sonlandırılması vardır. B, C, D, E seçenekleri çatışma çözme ve çatışma yönetiminin ortak özellikleridir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Sağlık işletmelerinde çatışmanın kaçınılmaz olmasının yönetimle ilgili nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Çalışanların farklı uzmanlıklarının olması

Yönetim organizasyon yapısının karmaşık olması

İnsan isteklerini karşılamaya yönelik olması

Çalışan ve hastaları içermesi

Çatışmaların her daim sonlandırılmak istenmesi

Açıklama:

Giriş
B ve C seçenekleri sadece sağlık sektörü için değil tüm örgütler için geçerlidir. A ve D ise sağlık işletmeleriyle ilgili olup çatışmayla doğrudan ilgili değildir. Sağlık işletmelerinde yönetim organizasyon yapısı karmaşık, matriks yapılı olduğundan çatışma neredeyse kaçınılmaz görülmektedir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Çatışma yönetimi bir problem çözme süreci olarak değerlendirilse sürecinin ilk aşaması aşağıdakilerden hangisi olurdu?

Çatışmayı ortadan kaldırma

Çatışmaya neden olan faktörleri kontrol etme

Çatışmayı tanımlama

Çatışma yaşayan kişilerle konuşma

Çatışmaya fırsat vermeme

Açıklama:

ÇATIŞMA YÖNETİMİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR
Çatışma yönetimi bir problem çözme süreci olarak da ele alınabilir. Bu yönüyle etkili bir çatışma yönetimi için ilk aşama çatışmanın (problemin) tanımlanmasıdır. Çatışmanın ne olduğu tam olarak tanımlanmadan yönetimi mümkün değildir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Çatışmayı ortadan kadırmayı amaçlamak ............................., çatışmayı çatışmayı örgütün etkinliğine katkıda bulunacak şekilde ele almak ........................... kavramları ile açıklanabilir.
Cümledeki boşluklara sırasıyla aşağıdaki ifade çiftlerinden hangisi gelmelidir?

Çatışma-potansiyel çatışma

Potansiyel çatışma-algılanan çatışma

Örgütsel bağlılık-çatışma

Çatışma çözme-çatışma yönetimi

Çatışma yönetimi-verimlilik

Açıklama:

ÇATIŞMA YÖNETİMİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR
Çatışmayı çözümlemek ile çatışmayı yönetmek iki farklı kavramdır. Çatışma çözmek, çatışmayı ortadan kaldırmayı hedefler. Çatışmayı yönetmek çatışmanın olumsuz etkilerini en aza indirerek söz konusu çatışmayı örgütün etkinliğine katkıda bulunabilecek şekilde olumlu etkilerinin artırılması suretiyle yönetimidir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Grafiğe göre iş performansı (organizasyonel performans) ile çatışma arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

İş performansı arttıkça çatışma azalır.

İş performansı ile çatışma arasında açık bir ilişki yoktur.

İş performansı ile çatışma arasında anlamsız bir ilişki vardır.

Çatışma arttıkça iş performansı sürekli artar.

Çatışma ile iş performansınının belli bir noktaya kadar olumlu ilişkileri vardır.

Açıklama:

ÇATIŞMA YÖNETİMİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR/
Performans ve Çatışma İlişkisi
Grafiğe göre çatışma ile iş performansınının belli bir noktaya kadar olumlu ilişkileri vardır. Ancak belli noktadan sonra çatışmanın artması iş performansını düşürmektedir veya tersinden iş performansının artması çatışmayı düşürüyor olabilir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi modern-etkileşimsel yaklaşımların çatışma yönetimiyle ilgili görüşünü temsil etmektedir?

Çatışma, performansı belli bir ölçüye kadar arttırır.

Çatışma ortadan kaldırılmalıdır.

Çatışma ile performans arasında anlamlı bir ilişki yoktur.

Çatışma tüm sorunların kaynağıdır.

Çatışmalar yönetilmez, çözülür.

Açıklama:

ÇATIŞMA YÖNETİMİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR
Modern-etkileşimsel yaklaşıma göre çatışmalar, çalışanların performansını belli bir ölçüye kadar arttırmaktadır. Araştırmalara göre uygun zamanda, belirli sınırlar dahilinde ortaya çıkan çatışmaların etkin bir yönetim ile organizasyona fayda sağladığı görülmektedir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Christopher'a göre aşağıdaki çatışma kaynaklarından hangisi 'yapısal ögeler' kapsamında ele alınmaktadır?

Bilgi yetersizliği

Yetki ve güç dengesizlikleri

Psikolojik çıkarlar

Manevi değeri olan amaçlar

İdeolojik farklılıklar

Açıklama:

Çatışma Kaynakları (bk. Tablo 5.1)
Christopher’a göre çatışma kaynakları ilişkiler, veriler, çıkarlar, yapısal ögeler ve değerler başlıkları altında toplanmıştır. Yetki ve güç dengesizlikleri yapısal ögeler içinde iken diğer seçenekler sırasıyla veriler, çıkarlar ve değerler başlıklarına aittir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi neo-klasik-davranışsal yaklaşımın görüşlerinden biridir?

Çatışmalar zararlıdır.

Çatışmalar ortadan kaldırılmalıdır.

Çatışma örgütün doğasında vardır.

Görevler belirlenirse çatışmalar ortadan kalkar.

İyi bir yönetimle çatışmalar artadan kaldırılır.

Açıklama:

Çatışmaya İlişkin Yönetsel Yaklaşımlar
Neo-klasik-davranışsal yaklaşıma göre çatışma örgütlerin genel doğası gereği ortaya çıkar ve kaçınılmazdır. Diğer seçenekler klasik-geleneksel yaklaşımın görüşleridir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Thomas ve Kilmann çatışma türü şemasına göre, kurumu için maksimum fayda sağlamayı hedefleyen bir yönetici hangi yönetim tarzını benimsemelidir?

Rekabetçi

Kaçınmacı

Uyumlu

İş birlikçi

Uzlaşmacı

Açıklama:

Çatışma Türleri ve Çatışma Yönetim Stratejileri
İş birlikçi türündeki çatışma yönetiminde yönetici kazan-kaybet anlayışından kurtularak kazan-kazan aranışında olur ve bu durum karşılıklı fayda getirir. Kazan-kazan ilkesi kurumsal faydayı en üst düzeye çıkarabilir. Çeldiricilerden uyum neye uyulduğu ile anlamlı ya da anlamsızdır. Aynı durum uzlaşmacılıkla ilgili de geçerlidir. İş birliğinde uyumun ötesinde ortak bir eylem vardır. Bu nedenle Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi çatışmalara kalıcı çözüm öneren tekniklerden biri değildir?

Problem çözme

Kaynakların artırılması

Davranış değiştirme

Kapsamlı amaçlar belirleme

Rol değişiklikleri

Açıklama:

Çatışmalara Kalıcı Çözüm Öneren Teknikler
A, B, C, D seçenekleri işe koşulduğunda çatışmalar giderilmiş, kalıcı çözüm sağlanmış olur. Ancak rol değişikliğinin kalıcı çözümü garanti etmesi beklenemez. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Henüz çatışma nedeni somut bir şekilde ortaya konamamış olsa dahi taraflar çatışmanın varlığının ayrımındadırlar. Bu aşamadaki çatışma tarafların durumları ve olayları anlama ve yorumlama tarzı ile ilgilidir.
Yukarıda tanımlanan çatışma türü aşağıdakilerden hangisidir?

Algılanan çatışma

Hissedilen çatışma

Potansiyel çatışma

Açık çatışma

Pasif çatışma

Açıklama:

Algılanan çatışma, yani çatışmanın algılanmaya başlanması, organizasyon içindeki çatışmayı yaratan etkenlerin birey ya da gruplar tarafından fark edilmeye başlanmasıdır. Henüz çatışma nedeni somut bir şekilde ortaya konamasa bile çatışmanın varlığı algılanmaktadır. Bu aşamadaki çatışma tarafların durumları ve olayları anlama ve tarzı ile ilgilidir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşırı duygusallık
İşlemsel çıkar farklılıkları
Zaman sınırlılıkları
Yetki ve güç dengesizlikleri

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri çatışma kaynaklarından "yapısal öğeler" alt boyut içinde yer alan kaynaklardandır?

Yalnız I

Yalnız II

III ve IV

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Çatışmanın farklı kaynakları bulunmaktadır. Bu kaynaklardan olan yapısal öğeler boyutunda yer alan kaynaklar şunlardır: Yapıcı olmayan davranış veya etkileşim biçimi; kaynakların dağılımında, sahipliğinde ve kontrolünde eşitsizlikler; yetki ve güç dengesizlikleri; İş birliğini engelleyici çevresel, fiziksel ya da coğrafi etkenler; zaman sınırlılıkları

Doğru Cevap: C

Soru 33

Bu tür çatışma yönetiminde yönetici çatışmadan kaçınmayı bir çözüm olarak görebilir. Bu tür çatışma ne çalışanlara ne de yöneticilere istenilen amaca ulaşmada yardımcı olur. Yalnızca, yöneticinin kazanma ihtimalinin düşük olduğu ya da söz konusu anlaşmazlığın önemsiz olduğu durumlarda işe yarayabilir. Düşük girişkenlik, düşük iş birliği vardır.
Yukarıda tanımlanan çatışma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Uyumlu

Kaçınmacı

İş birlikçi

Rekabetçi

Uzlaşmacı

Açıklama:

Kaçınmacı çatışma yönetiminde yönetici çatışmadan kaçınmayı bir çözüm olarak görebilir. Bu tür çatışma ne çalışanlara ne de yöneticilere istenilen amaca ulaşmada yardımcı olur. Yalnızca, yöneticinin kazanma ihtimalinin düşük olduğu ya da söz konusu anlaşmazlığın önemsiz olduğu durumlarda işe yarayabilir. Düşük girişkenlik, düşük iş birliği vardır.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi çatışmalara kalıcı çözümler getiren modellerden biridir?

Uzlaşma

Kazan-Kaybet

Güç (yetki) kullanma

Kaynakların arttırılması

Yumuşatma

Açıklama:

Çatışma Yönetim Stratejileri 3 gruba ayrılabilir: rekabete dayalı çatışma yönetimi, çatışmalara geçici çözümler getiren modeller ve çatışmalara kalıcı çözümler getiren modeller. Çatışmalara kalıcı çözümler getiren modeller arasında;
Problem Çözme
Kapsamlı Amaçlar Belirleme
Kaynakların Arttırılması
Yapısal Değişkenlerde Değişiklik
Davranış Değiştirme
Örgütsel Ayna
yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 35

"Faaliyetler arasındaki denge ve organizasyon sağlanamadığı takdirde kurumda karmaşa, anlaşmazlık ve çatışma kaçınılmaz olacaktır. Bu sebeple hastanelerdeki işlerin yürütülen diğer işler arasındaki ilişkisinin çok yönlü ve senkronize bir biçimde yürütülmesi ortak amaca (hastanenin sağlıklı bir biçimde işlerini yürütmesi amacına) varmadaki en
önemli adımlardan biridir."
Yukarıda hastanelerde yaşanan çatışma nedenlerinden hangisi tanımlanmaktadır?

Amaç, Çıkar ve Değer Farklılıkları

Etkin Ekip Çalışmasının Uygulanamaması

Yönetici Tarzı Farklılıkları

Yönetim Alanı İle İlgili Belirsizlikler

Karşılıklı Görev Bağımlılığı (İşlevsel Bağlılık)

Açıklama:

Hastanelerde en sık karşılaşılan karşılaşılan çatışma nedenleri arasında iletişim yetersizliği, karşılıklı görev bağımlılığı (işlevsel bağlılık), yönetim alanı ile ilgili belirsizlikler gibi nedenler yer almaktadır. Karşılıklı Görev Bağımlılığı (İşlevsel Bağlılık) nedenine göre hastaneler temel faaliyetleri bakımından tüm birimlerin birbiriyle koordineli bir biçimde iletişim kurmalarını dolayısıyla bağımlı olmalarını gerektiren örgütsel yapılardır. Çünkü her bir faaliyet bir diğer faaliyet birimini önemli ölçüde etkilemektedir. Faaliyetler arasındaki denge ve organizasyon sağlanamadığı takdirde kurumda karmaşa, anlaşmazlık
ve çatışma kaçınılmaz olacaktır. Bu sebeple hastanelerdeki işlerin yürütülen diğer işler arasındaki ilişkisinin çok yönlü ve senkronize bir biçimde yürütülmesi ortak amaca (hastanenin sağlıklı bir biçimde işlerini yürütmesi amacına) varmadaki en önemli adımlardan biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Bu çatışma türünde çatışma yaşandığında taraflar ikna edilerek çatışmadan
çekilir ve hiçbir taraf istediğini alamaz. Bu strateji uygulandığında hiçbir tarafın dediği kabul edilmez.
Yukarıda tanımlanan çatışma çözme modeli aşağıdakilerden hangisidir?

Kaybet-kaybet

Kaybet-kazan

Kazan-kaybet

Kazan-kazan

Kaybeden yok

Açıklama:

Kaybet-kaybet modelinde ise; çatışmaya giren tarafların hepsinin kaybetmesi söz konusudur. Çatışma yaşandığında taraflar ikna edilerek çatışmadan çekilir ve hiçbir taraf istediğini alamaz. Bu strateji uygulandığında hiçbir tarafın dediği kabul edilmez. Bir diğer yol ise çatışan tarafların kurumun düzenleyici kural ve mevzuat çerçevesinde çatışmanın çözümü için yönetime başvurmasını sağlamaktır. Bu durumda da taraflar istediklerini
elde edemeyecektir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi çatışmalarda geçici çözümler üreten yöntemler arasındadır?

Problem çözücü

Kaçınma

Kaynakların arttırılması

Davanış değiştirmek

Rol analizi

Açıklama:

Çatışmalara yaklaşımda kullanılan yöntemlerin bir kısmı çatışmalara kalıcı çözümler getirirken, diğer bir kısmı da geçici çözümler üretir. Geçici çözümler üreten yöntemler arasında yumuşatma, kaçınma, uzlaşma, güç kullanma gibi yöntemler bulunmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 38

...................... bağımsız grupların, karşı taraftaki grupların perspektifini anlayabilmeleri için kullanılan bir tekniktir.
Yukarıdaki boşluğu en iyi aşağıdakilerden hangisi en iyi şekilde doldurur?

Rol analizi

Yapısal değişkenlerde değişiklik

Örgütsel ayna

Oylama

Kura çekme

Açıklama:

Örgütsel Ayna yöntemi, bağımsız grupların, karşı taraftaki grupların perspektifini anlayabilmeleri için kullanılan bir tekniktir. Böylece çatışma tarafları, karşı tarafın bakış açısını anlar ve daha efektif çalışır.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi çatışma yönetim sürecindeki öğeler arasında yer almaz?

Geri bildirim

Teşhis

Müdahale

İş birliği

Etkinlik

Açıklama:

Çatışma yönetim sürecinde yer alan öğeler teşhis, müdahale, çatışma, etkinlik ve geri bildirim bulunmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi Rahim ve Bonoma ise Thomas ve Kilmann tarafından iki boyutta tanımlanan çatışma çözme tarzları arasında yer almaz?

Kaçınma

Ödün verme

Tümleştirme

Hükmetme

Yatıştırma

Açıklama:

Rahim ve Bonoma ise Thomas ve Kilmann tarafından iki boyutta tanımlanan çatışma çözme tarzları arasında hükmetme, ödünleme, uzlaşma, kaçınma ve tümleştirmedir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Karip’ in tanımına göre aşağıdakilerden hangisi çatışmanın tanım kavramında yer almaz.

Güç

Statü

İnançlar

Çıkarlar

Para

Açıklama:

Karip (2003), çatışmayı kaynaklar, güç, statü, inançlar, çıkarlar ve diğer isteklere sahip olma çekişmesi olarak görülebilecek toplumsal bir süreç olarak tanımlamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Organizasyon içindeki henüz mevcut olmayan fakat çatışmaya neden olabilecek durumların var olduğu çatışma hangisidir?

Potansiyel Çatışma

Algılanan Çatışma

Hissedilen Çatışma

Açık Çatışma

Karşılıklı çatışma

Açıklama:

Potansiyel çatışma, yani çatışma potansiyelinin mevcudiyeti, organizasyon içindeki henüz mevcut olmayan fakat çatışmaya neden olabilecek durumların var olduğu potansiyel bir çatışmayı işaret etmektedir. Organizasyon içinde şayet amaçlar, çıkarlar, değerler hakkında önemli farklılıklar varsa veya sınırlı kaynaklar söz konusuysa bütün bunlar çatışma potansiyeli taşıyan durumlardır

Doğru Cevap: A

Soru 43

Çatışma kaynaklarından Yetki ve güç dengesizlikleri hangi çatışma kaynağına örnektir

İlişkiler

Veriler

Çıkarlar

Yapısal öğeler

Değerler

Açıklama:

Kaynağın İlgili Olduğu Boyut	Çatışma Kaynakları
İlişkiler	Aşırı duygusallık Yanlış algılama, önyargı ve kalıp yargılar
Veriler	Bilgi yetersizliği ya da yanlış bilgi Verilerin farklı yorumlanması Değerlendirme süreçlerinin farklılığı Nelerin önemli/ilgili olduğuna ilişkin görüş farklılığı
Çıkarlar	Çıkarlar üzerinde algılanan ya da gerçekten var olan rekabet İşlemsel çıkar farklılıkları Psikolojik çıkar farklılıkları
Yapısal Ögeler	Yapıcı olmayan davranış veya etkileşim biçimi Kaynakların dağılımında, sahipliğinde ve kontrolünde eşitsizlikler Yetki ve güç dengesizlikleri İş birliğini engelleyici çevresel, fiziksel ya da coğrafi etkenler Zaman sınırlılıkları
Değerler	Düşünce ve davranışları değerlendirmede ölçüt farklılıkları Manevi değeri olan amaç ayrılıkları Yaşam biçimi, ideoloji ya da din farklılığı

Doğru Cevap: D

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Klasik-Geleneksel Yaklaşım tanımlarından biri değildir?

Çatışmalar zararlıdır

Tüm çatışmalar örgütün verimliliğini ve işleyişini olumsuz etkiler

Çatışma, mutlaka ortadan kaldırılması ya da en aza indirilmesi gereken bir olgudur

Görev, sorumluluk ve kuralların, yöntem ve yetki ilişkilerinin açık bir şekilde belirlendiği durumlarda çatışmalar ortadan kaldırılabilir

Yönetimin görevi çatışmaları ortadan kaldırmak değil, onları örgütsel ve bireysel amaçlara ulaşmada bir araç olarak kullanmaktır

Açıklama:

Klasik-Geleneksel Yaklaşım

• Çatışmalar zararlıdır.
• Tüm çatışmalar örgütün verimliliğini ve işleyişini olumsuz etkiler.
• Çatışma, mutlaka ortadan kaldırılması ya da en aza indirilmesi gereken bir olgudur.
• Görev, sorumluluk ve kuralların, yöntem ve yetki ilişkilerinin açık bir şekilde belirlendiği durumlarda çatışmalar ortadan kaldırılabilir.
• Yönetim işlevlerinin tam ve doğru bir şekilde yerine getirildiği durumlarda çatışmalar en aza indirilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Çatışma yönetiminde kazan-kaybet bakış açısı hakim olan, Yüksek girişkenlik, düşük iş birliği olan çatışma türü hangisidir?

Uyumlu

Kaçınmacı

Rekabetçi

İşbirlikçi

Uzlaşmacı

Açıklama:

Rekabetçi (competing) türündeki çatışma yönetiminde kazan-kaybet bakış açısı hakimdir. Diğer çalışanların aleyhine bile olsa yönetici bu çatışma türünde ulaşmak istediği amaçlar uğruna son derece iddialı hareket edebilir ve iş birliğine yanaşmayabilir. Yüksek girişkenlik, düşük iş birliği vardır.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Hangisi sağlık kuruluşlarının genel örgütsel yapısı, süreci ve çıktıları ile ilişkili değildir?

Sağlık kurumlarında yapılan işler karmaşık ve değişkendir

Sağlık kurumlarında yapılan faaliyetlerin çoğu acil ve ertelenemez niteliktedir

Yapılan işler, hata ve belirsizliklere karşı çok duyarlıdır ve toleransı azdır

Sağlık kurumlarında farklı uzmanlık grupları arasında karşılıklı bütünleyici bağımlılık (işlevsel bağımlılık) düzeyi yüksektir

Hastaneler başta olmak üzere tüm sağlık kurumlarında, denetim ve çatışma sorunlarına yol açabilen tekli otorite hattı bulunur

Açıklama:

Sağlık kuruluşlarının genel örgütsel yapısı, süreci ve çıktıları aşağıdaki gibidir (Kavuncubaşı, 2007; Gümüş vd., 2013);
• Çıktının tanımlanması ve ölçümü zordur.
• Sağlık kurumlarında yapılan işler karmaşık ve değişkendir.
• Sağlık kurumlarında yapılan faaliyetlerin çoğu acil ve ertelenemez niteliktedir.
• Yapılan işler, hata ve belirsizliklere karşı çok duyarlıdır ve toleransı azdır.
• Sağlık kurumlarında uzmanlaşma düzeyi yüksektir.
• Sağlık kurumlarında farklı uzmanlık grupları arasında karşılıklı bütünleyici bağımlılık (işlevsel bağımlılık) düzeyi yüksektir.
• Hastaneler başta olmak üzere tüm sağlık kurumlarında, denetim ve çatışma sorunlarına yol açabilen ikili otorite hattı bulunur.
• Sağlık kurumlarında insan kaynakları profesyonel kişilerden oluşur ve bu kişiler kurumsal hedeflerden daha çok mesleki hedeflere önem verir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Çatışmaya taraf olan grupların kendi otoritelerini ve menfaatlerini arttırarak karşı tarafın konumunu görmemek eğiliminde olması aşağıdaki hangi modele uymaktadır

Kazan-kaybet

Kazan-kayıp

Kaybet-kaybet

Kazan-kazan

Kaybet-kaybet-kazan

Açıklama:

Kazan-kaybet modelinde; çatışmaya taraf olan gruplar kendi otoritelerini ve menfaatlerini arttırarak karşı tarafın konumunu görmemek eğilimindedir. Eğer kişi kendisini rakibinden daha kuvvetli hissediyorsa, bu doğru bir yaklaşım olabilir (Kılınç, 1996).

Doğru Cevap: A

Soru 48

Yönetici çatışmanın bütün taraflarını haklı buluyor ve onların uzmanlaşmalarının gerekli olduğunu düşünüyorsa aşağıdaki yöntemlerden hangisini kullanır?

Yumuşatma

Kaçınma

Güç Kullanma

Kura Çekme

Oylama

Açıklama:

Kura Çekme: Yönetici çatışmanın bütün taraflarını haklı buluyor ve onların uzmanlaşmalarının gerekli olduğunu düşünüyorsa, bu yöntemi kullanarak, çözüm için tarafların durumu kabullenmelerini önerebilir. Bu durumda, kaybeden taraf ya durumu kabullenecek ancak daha düşük motivasyonla çalışmaya devam edecek ya da prestijinin azaldığını öne sürerek örgütten ayrılacaktır. Bu açıdan kura çekme yönteminin bazı sakıncaları vardır (Akova ve Akın, 2015).

Doğru Cevap: D

Soru 49

Bağımsız grupların, karşı taraftaki grupların perspektifini anlayabilmeleri için kullanılan teknik aşağıdakilerden hangisidir?

Yapısal Değişkenlerde Değişiklik

Örgütsel Ayna

Rol Analizi

Problem Çözme

Davranış Değiştirmek

Açıklama:

Örgütsel Ayna: Bağımsız grupların, karşı taraftaki grupların perspektifini anlayabilmeleri için kullanılan bir tekniktir. Böylece çatışma tarafları, karşı tarafın bakış açısını anlar ve daha efektif çalışır (Şahin ve Çekmecelioğlu, 2016).

Doğru Cevap: B

Soru 50

Çatışan tarafların alt amaçlarından daha büyük ve önemli görülen amaçlar tespit etmek için kullandıkları yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Kapsamlı Amaçlar Belirlemek

Davranış Değiştirmek

Problem Çözme

Kaynakların Artırılması

Yapısal Değişkenlerde Değişiklik

Açıklama:

Kapsamlı Amaçlar Belirlemek: Bu yöntemde çatışan tarafların alt amaçlarından daha büyük ve önemli görülen amaçlar tespit edilir. Böylece çatışan tarafların aralarındaki farklılıkları bir kenara bırakması ve daha büyük amaçlar doğrultusunda bir araya gelmeleri ve iş birliği yapmaları teşvik edilmiş olur (Koçel, 2005). Yöneticilerin özellikle kriz dönemlerinde bu yolu izledikleri görülmektedir. Ancak krizin sona ermesi durumunda, çatışmalar tekrar çıkacaktır. İletişim bozukluklarında kullanılabilecek etkili yöntemlerden birisidir (Şahin ve Çekmecelioğlu, 2016)

Doğru Cevap: A

Soru 51

Organizasyon içindeki çatışmayı yaratan etkenlerin birey ya da gruplar tarafından fark edilmeye başlandığı, henüz çatışma nedeni somut bir şekilde ortaya konamasa bile çatışmanın varlığının algılandığı aşama hangisidir?

Açık Çatışma

Potansiyel Çatışma

Algılanan Çatışma

Hissedilen Çatışma

Tehdit Yoluyla Çatışma

Açıklama:

Çatışma Yönetimi İle İlgili Temel Kavramlar
Çatışma dinamik bir süreçtir. Dolayısıyla çatışmayı bir süreç olarak değerlendirmek, çatışma yönetimi açısından önemlidir. Çatışmanın ortaya çıkış şekillerine göre dört aşaması vardır:
Potansiyel çatışma, yani çatışma potansiyelinin mevcudiyeti, organizasyon içindeki henüz mevcut olmayan fakat çatışmaya neden olabilecek durumların var olduğu potansiyel bir çatışmayı işaret etmektedir. Organizasyon içinde şayet amaçlar, çıkarlar, değerler hakkında önemli farklılıklar varsa veya sınırlı kaynaklar söz konusuysa bütün bunlar çatışma potansiyeli taşıyan durumlardır (Gordon, 1991).
Algılanan çatışma, yani çatışmanın algılanmaya başlanması, organizasyon içindeki çatışmayı yaratan etkenlerin birey ya da gruplar tarafından fark edilmeye başlanmasıdır (Tikici, 2005). Henüz çatışma nedeni somut bir şekilde ortaya konamasa bile çatışmanın varlığı algılanmaktadır. Bu aşamadaki çatışma tarafların durumları ve olayları anlama ve yorumlama tarzı ile ilgilidir.
Hissedilen çatışma, yani çatışmanın hissedilmesi, çatışma durumundaki tarafların çatışmaya konu olan durum ya da olay hakkındaki duygularını ifade etmektedir. Anlaşmazlıklar, çatışmalar, yanlış anlamalar gibi durumlar sonucu tarafların gerginlik, kaygı, kızgınlık gibi duygu durumları yaşaması ile çatışma algılanan çatışmadan hissedilen çatışmaya dönüşmektedir.
Açık çatışma, çatışma hâlindeki birey veya grupların fiilen gösterdikleri davranışlara işaret eder ve çatışma dışarıdan açıkça fark edilir. Bu aşamada taraflar taktikler geliştirerek karşı tarafın amaçlarına ulaşmasını engellemeye çalışırlar. Açık çatışma üç şekilde açığa çıkabilir; sözlü ve diğer iletişim yollarıyla, güç ve şiddet kullanmadan tehdit yoluyla ve doğrudan şiddet ve saldırganlık yoluyla.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi çatışma kaynaklarından yapısal ögeler boyutunda yer alan özelliklerden biridir?

Yetki ve güç dengesizlikleri

Verilerin farklı yorumlanması

Değerlendirme süreçlerinin farklılığı

İşlemsel çıkar farklılıkları

Yaşam biçimi, ideoloji ya da din farklılığı

Açıklama:

Kaynağın İlgili Olduğu Boyut	Çatışma Kaynakları
Yapısal Ögeler	Yapıcı olmayan davranış veya etkileşim biçimi Kaynakların dağılımında, sahipliğinde ve kontrolünde eşitsizlikler *Yetki ve güç dengesizlikleri* İş birliğini engelleyici çevresel, fiziksel ya da coğrafi etkenler Zaman sınırlılıkları

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Neo-klasik-Davranışsal Yaklaşımın çatışma yönetimine ilişkin görüşlerinden biridir?

Çatışmalar zararlıdır.

Tüm çatışmalar örgütün verimliliğini ve işleyişini olumsuz etkiler.

Çatışma örgüt içerisindeki bireylerin uyumsuzluğundan kaynaklanır.

Çatışmalar işletmelerin ilerlemesi ve kendini geliştirmesi açısından önemli ve gereklidir.

Her çatışma zararlı ya da olumsuz bir etkiye sahip değildir.

Açıklama:

Çatışmaya İlişkin Yönetsel Yaklaşımlar
Neo-klasik-Davranışsal Yaklaşım

Çatışma örgütlerin genel doğası gereği ortaya çıkar.
Bu sebeple çatışma kaçınılmazdır. Çatışma örgüt içerisindeki bireylerin uyumsuzluğundan kaynaklanır.
Bir örgütte çatışma olması o örgütün bazı sorunlularının olduğuna işaret eder. Bu da söz konusu sorunlara çözüm getirilmesi açısından önemlidir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Çatışma yönetiminde yöneticinin kazan-kaybet anlayışından kurtularak kazan-kazan arayışına girdiği ve ulaşılmak istenilen amaç uğruna ortaklık kurabilen çatışma türü hangisidir?

Uyumlu

Kaçınmacı

İş birlikçi

Rekabetçi

Uzlaşmacı

Açıklama:

Çatışma Türleri ve Çatışma Yönetim Stratejileri
İş birlikçi (collaborating) türündeki çatışma yönetiminde yönetici kazan-kaybet anlayışından kurtularak kazan-kazan aranışındadır. Bu sebeple ulaşılmak istenilen amaç uğruna ortaklık kurabilir ve iş birliği yapabilir. Bu tür çatışmalar genellikle karmaşık durumlarda çözülmesi için aranılan yeni yollarda ortaya çıkar. Yüksek girişkenlik, yüksek iş birliği vardır.

Doğru Cevap: C

Soru 55

………….. türündeki çatışma yönetiminde ne kazanan ne de kaybeden vardır. Orta seviye girişkenlik, orta seviye iş birliği vardır.
Yukarıda verilen boşluğa hangi kavram gelmelidir?

Kaçınmacı

Uyumlu

Rekabetçi

İş birlikçi

Uzlaşmacı

Açıklama:

Çatışma Türleri ve Çatışma Yönetim Stratejileri
Uzlaşmacı türündeki çatışma yönetiminde ne kazanan ne de kaybeden vardır. Orta seviye girişkenlik, orta seviye iş birliği vardır.

Doğru Cevap: E

Soru 56

I. Ölçme
II. Yapısal Yaklaşım
III. Analiz
IV. Çatışma Miktarı
V. Örgütsel Etkililik
Yukarıda verilen ifadelerden hangisi/hangileri çatışma yönetimi sürecinin teşhis aşamasında yer almaktadır.

Yalnız I

I ve II

I ve III

II, III ve IV

II, IV ve V

Açıklama:

Çatışma Yönetim Süreci
Teshis
• Ölçme
• Analiz
Çatışmanın tespit sürecinde yapılacak analiz ve ölçümler de çatışmaya ne şekilde yaklaşılması gerektiğini belirlemede faydalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi çatışmalara geçici çözüm öneren stratejilerden biridir?

Problem Çözme

Kaynakların Artırılması

Davranış Değiştirmek

Uzlaşma

Kapsamlı Amaçlar Belirlemek

Açıklama:

Çatışma Çözüm Stratejileri ve Teknikleri
Çatışmalara Geçici Çözüm Öneren Teknikler
Yumuşatma
Kaçınma
Uzlaşma
Güç Kullanma
Kura Çekme
Oylama

Doğru Cevap: D

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi çatışmalara kalıcı çözüm öneren tekniklerden biridir?

Yumuşatma

Güç Kullanma

Kura Çekme

Oylama

Rol Analizi

Açıklama:

Çatışma Çözüm Stratejileri ve Teknikleri
Çatışmalara Kalıcı Çözüm Öneren Teknikler
Problem Çözme
Kapsamlı Amaçlar Belirleme
Kaynakların Arttırılması
Yapısal Değişkenlerde Değişiklik
Davranış Değiştirme
Örgütsel Ayna
Rol Analizi

Doğru Cevap: E

Soru 59

…….. …….., bağımsız grupların, karşı taraftaki grupların perspektifini anlayabilmeleri için kullanılan bir tekniktir. Böylece çatışma tarafları, karşı tarafın bakış açısını anlar ve daha efektif çalışır.
Yukarıda verilen boşluğa hangi kavram gelmelidir?

Rol Analizi

Örgütsel Ayna

Kura Çekme

Problem Çözme

Davranış Değiştirme

Açıklama:

Çatışma Çözüm Stratejileri ve Teknikleri
Örgütsel Ayna, bağımsız grupların, karşı taraftaki grupların perspektifini anlayabilmeleri için kullanılan bir tekniktir. Böylece çatışma tarafları, karşı tarafın bakış açısını anlar ve daha efektif çalışır

Doğru Cevap: B

Soru 60

Çatışmanın profesyonel sınırlar içerisinde kalması, takıntı hâline gelmesinin önlenmesi için yöneticinin çatışma taraflarının davranışlarını yönetmesi hangi çatışma çözme tekniğine girmektedir?

Problem Çözme

Kapsamlı Amaçlar Belirlemek

Davranış Değiştirme

Yapısal Değişkenlerde Değişiklik

Uzlaşma

Açıklama:

Çatışma Çözüm Stratejileri ve Teknikleri
Davranış Değiştirmek: Yöneticinin çatışma taraflarının davranışlarını yönetmesidir. Burada amaç çatışmanın profesyonel sınırlar içerisinde kalması, takıntı hâline gelmesinin önlenmesidir. Böylece yönetici, çatışma taraflarının olumsuz duygusal tetikleyicileri engelleyebilme, geleceğe odaklanabilme ve yeni yaklaşımlar sergileyebilme gibi davranışlar geliştirmelerini sağlayabilir

Doğru Cevap: C

Ünite 6

Soru 1

Bir organizmanın uyarımlar a karşı yaptığı, görülen, görülmeyen her türlü bedensel, fizyolojik, zihinsel ve duygusal tepkiler aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?

Davranım

Davranış

Etik

Etik Davranış

Etik İklim

Açıklama:

Davranım

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi bireysel etkiler arasında yer alır?

Ekonomik durum

Ahlaki değerler

Etik Kodalar

Etik Davranışlar

Yasal Etkiler

Açıklama:

Ahlaki değerler

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi, iş hayatında evrensel doğruları ifade eden yazılı kuralları tanımlar?

Etik iİklim

Ahlaki geğerler

Örgüt iklimi

Etik kod

Örgüt kültürü

Açıklama:

Etik kod

Doğru Cevap: D

Soru 4

Sağlık işletmelerinde “örgüt kültürü” kavramı aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?

Aile, eğitim, din, kişilik gibi değerleri içeren davranışlar bütünüdür.

Belli bir ortamdaki kötü yada yanlış davranış yerine ahlaki bakımdan iyi ve doğru olarak kabul edilen davranışlardır.

Grubun ya da toplumun belli bir statüde ya da kimliğe sahip olan kişilerden beklediği tutum, davranış, normlar, silsilesidir.

Bir örgütteki doğru davranışın ne olduğu ve etik sorunların nasıl ele alınacağına ilişkin paylaşılan anlayışlardır.

Bütün çalışanların bildiği, paylaştığı ve uyduğu, ama hiçbir yerde yazılı olmayan bir takım değer, inanç, tutum ve varsayımlardır.

Açıklama:

Bütün çalışanların bildiği, paylaştığı ve uyduğu, ama hiçbir yerde yazılı olmayan bir takım değer, inanç, tutum ve varsayımlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 5

İşletme için doğru davranışın ne olduğu ve etik sorunların nasıl ele alınacağına ilişkin paylaşılan anlayışlara ne ad verilir?

Etik Kodalar

Yasal Etkiler

Örgüt iklimi

Etik iklim

Örgüt kültürü

Açıklama:

Etik iklim

Doğru Cevap: D

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi sağlık işletmelerinde "etik iklimi" etkileyen etmenler arasında yer almaz?

Ekonomik sorumluluk

Şirket karı

Kişisel çıkar

Çalışma verimliliği

Sosyal sorumluluk

Açıklama:

Ekonomik sorumluluk

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi sağlık işletmelerinde etik davranmaya veya etik davranışa temel oluşturan ilkelerden birisidir?

Kültürel ahlak ilkesi

Yarar sağlama ilkesi

Ekonomik fayda ilkesi

Kamu tutum ilkesi

Karar verme ilkesi

Açıklama:

Yarar sağlama ilkesi

Doğru Cevap: B

Soru 8

Yarar sağlama, zarar vermeme, özerkliğe saygı, adalet, gizlilik, dürüstlük ve doğruluk ve aydınlatılmış olma olarak tanımlanan kavram, aşağıdakilerden hangisi ile ilişkilidir?

Tıp etiği

Kamu etiği

Hukuk etiği

İşletme etiği

Ekonomik etik

Açıklama:

Tıp etiği

Doğru Cevap: A

Soru 9

Hastanın gideceği sağlık kurumunu, kendi doktorunu, tedavisini, kullanacağı ilacı seçme hakkı aşağıdaki ilkeler den hangisi ile tanımlanır?

Aydınlatılmış onam ilkesi

Gizlilik ilkesi

Adalet ilkesi

Zarar vermeme ilkesi

Özerkliğe saygı ilkesi

Açıklama:

Özerkliğe saygı ilkesi

Doğru Cevap: E

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi tıp etiği ve yönetim etiğinin ortak ilkesidir?

Şeffaflık

Dürüstlük

Zarar vermeme

Özerkliğe saygı

Aydınlatılmış onam

Açıklama:

Dürüstlük

Doğru Cevap: B

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi etik davranışların yazılı olarak yer aldığı belgedir?

Etik davranış

Etik iklim

Etik kod

Davranış

Örgüt iklimi

Açıklama:

Etik davranışların yazılı olarak yer aldığı belge etik kodlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi örgütlerde etik davranışı etkileyen örgütsel etkilerden biridir?

Eğitim

Rol modelleri

Din

Aile

Medya/Eğlence

Açıklama:

Örgütsel Etkiler
• Etik Kodlar
• Örgüt Kültürü
• Rol Modelleri
• Sonuçlara Ulaşacak Algılanan Baskı
• Ödüllendirme ve Cezalandırma

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangileri meslek etiğinin temelini oluşturan temel değerlerdir?

Performans, güven, inovasyon

Müşteri odaklılık, iş birliği ve iletişime açıklık

Sorumluluk, performans ve inovasyon

Doğruluk, saygı ve dürüstlük

Saygı, güven ve iletişime açıklık

Açıklama:

"Doğruluk, saygı ve dürüstlük” meslek etiğinin temelini oluşturan temel değerlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

"Bir işyerinde çalışanlar bir arkadaşları için “Ali'yi öldürsen yalan söylemez” biçiminde bir açıklama yapmış olsunlar. Burada çalışma arkadaşları tarafından bir kişinin dürüstlüğüne vurgu yapılmaktadır." Aşağıdakilerden hangisi bu örnekte belirtilen etik davranışı etkileyen hangi etmene örnektir?

Cinsiyet

Kişilik

Değer

Eğitim

Din

Açıklama:

Bireysel etkilerden kişiliktir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi etik eğitiminin amaçlarından biri değildir?

Ahlaki davranışları geliştirir.

Ahlaki tecrübeyi arttırır.

Ahlaki davranış edinmeyi güçlendirir.

Çalışanların etik farkındalıklarını geliştirir.

Kişisel gelişimi artırır.

Açıklama:

Etik eğitimi ile şu davranışlar amaçlanmaktadır:
• Etik eğitimi, ahlaki davranış edinmeyi güçlendirir.
• Etik eğitimi, ahlaki davranışları geliştirir.
• Etik eğitimi, ahlaki tecrübeyi arttırır.
Çalışanların etik farkındalıklarını geliştirir, etik konusunda duyarlılık göstermelerini sağlar, karşılaşılan etik ikilemler / sorunlar karşısında işletme ve çevresi için en doğru etik kararlar verebilmeleri sağlar.
Kişisel gelişimi artırır.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi işletmenin etik iklimini etkileyen durumlardan biridir?

Dini değer

Bireysel saygınlık

Takımların ilgi alanları

Kişisel eğitim

Aileye sorumluluk

Açıklama:

İşletmenin etik iklimini etkileyen durumlar:
• Kişisel çıkar
• Şirket kârı
• Çalışma verimliliği
• Bireysel arkadaşlıklar
• Takımların ilgi alanları
• Sosyal sorumluluk
• Kişisel ahlak
• Kurallar ve standart prosedürler
• Kanunlar ve mesleki kodlar

Doğru Cevap: C

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi sağlık işletmelerinde etik davranmaya temel oluşturan ilkelerden biri değildir?

Özerkliğe saygı

Gizlilik

Adalet

Şeffaflık

Yarar sağlama

Açıklama:

Sağlık işletmelerinde etik davranmaya veya etik davranışa temel oluşturan ilkeler:

yarar sağlama,

zarar vermeme,

özerkliğe saygı,

adalet,

gizlilik,

dürüstlük

doğruluk

aydınlatılmış onam

Şeffaflık

Doğru Cevap: D

Soru 18

"Hastanın gideceği sağlık kurumunu, kendi doktorunu, tedavisini, kullanacağı ilacı seçme hakkı vardır." ifadesi aşağıdakilerden hangi etik ilkesinin kapsamındadır?

Yarar sağlama

Özerkliğe saygı

Gizlilik

Doğruluk

Dürüstlük

Açıklama:

Bu ilkeler:

yarar sağlama,

zarar vermeme,

özerkliğe saygı,

adalet,

gizlilik,

dürüstlük

doğruluk

aydınlatılmış onam

Doğru Cevap: B

Soru 19

"Hakkaniyet, ödüllendirme ve cezalandırma, rüşvet" gibi konuların yer aldığı etik eğitimin değerlendirme boyutunda aşağıdakilerden hangileri kullanılabilir?

Rubrikler

Ölçekler

Gözlemler

Muhakemeler

Sorgulamalar

Açıklama:

1. Gözlemler: Katılımcı gözlem, yapılandırılmış gözlem
2. Görüşmeler: Odak grup, yarı-yapılandırılmış görüşme

Doğru Cevap: C

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi bir işletmede etik davranışların sergilenmesini etkileyen etmenlerden biri değildir?

Çalışılan endüstri ya da meslekteki etik uygulamalar

Üstlerin davranışları

Örgüt içindeki bireylerin davranışları

Kültürel yaklaşımlar

Toplumun ahlaki iklimi

Açıklama:

Bir işletmede beş önemli etmen etik davranışların sergilenmesini etkilemektedir. Bu etmenler:
• Üstlerin davranışları,
• Örgüt içindeki bireylerin davranışları,
• Çalışılan endüstri ya da meslekteki etik uygulamalar,
• Toplumun ahlaki iklimi,
• Biçimsel örgütsel politikaların varlığı.
Kültürel yaklaşımlar

Doğru Cevap: D

Soru 21

Aşağıdaki sözlerden hangisini rehber edinen yöneticinin kurumunda etik dışı bir davranışın tekrarlanma olasılığı diğerlerine göre daha düşüktür?

Bir kere yapılan yanlış hata, birden fazla yapılan kasıtlı kötülüktür.

Bu defalık görmezden geliyorum.

Bu sorunu aramızda çözelim, yayılmasına gerek yok.

Kol kırılır yen içinde kalır.

Şimdi bunu cezalandırsak ne olacak ki!

Açıklama:

Giriş
B, C, D, E seçenekleri yapılan bir edik dışı davranışı hata olarak algılayıp görmezden gelinmesini, yaptırım uygulanmamasını öngörmektedir. Bu nedenle bunlara inanan yöneticinin kururumunda etik dışı davranışlar artabilir. Bir kere yapılan yanlış hata, birden fazla yapılan kasıtlı kötülüktür diye düşünen yöneticinin kurumunda etik dışı davranma eğilimi azalabilir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi etik davranışın sürekliliği açısından en önemli koşul olarak değerlendirilebilir?

Davranışın gözlenebilir olması

Davranışın içselleştirilmiş olması

Etik dışı davranışa yaptırım uygulanması

Davranışın kültürel değerlere bağlı olması

Davranışın ölçülebilir olması

Açıklama:

Giriş
Ölçülebilirlik ve gözlenebilirlik davranış tanımı açısından önemlidir ancak süreklilik açısından pek önemli değildir. Yaptırım uygulama davranışın dışa bağlı kontrol edildiğini gösterir ve kontrol kalktığında davranış yine baş gösterir. Kültüre bağlılık etiğin garantisi değildir. Ancak davranış içselleşirse süreklilik kazanabilir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Etiğin iş dünyasında kullanımına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Her meslek grubunun kendi mesleki etik ilkeleri vardır.

Her iş yerinin kendine has etik ilkeleri vardır.

İş etiği diye özel bir etik yoktur, etiğin iş ortamlarında kullanımı vardır.

Etik davranışlar bir hastaneden diğerine göre değişir.

Etik davranışlar işyerlerinin kültürüyle uyumlu olmaldır.

Açıklama:

Giriş
Sağlık işletmelerinde etik davranışlar yönetim ve tedavi süreçlerinde daha belirgin hissedilebilir. Burada meslek / iş etiği önemli bir işlev görmektedir. Şunu da belirtmek gerekmektedir. Meslek etiğini iş dünyasına ait özel bir etik gibi algılamak yanlış bir algı olarak değerlendirilebilir. Tek bir etik vardır, bunun farklı meslek, iş, iş yeri gibi ortamlarda kullanımı söz konusudur. Ayrıca bir meslek veya iş etiğinden söz etmek doğru değildir. Ayrıca etik iş yeri kültürüne uymak zorunda değildir, her şeyin üstündedir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi etik ile ahlak arasındaki farkı en iyi ifade eder?

Etik durağan ahlak değişkendir.

Etik yazılı ahlak sözlüdür.

Etik bilimsel ahlak edebidir.

Etik evrensel ahlak kültüreldir.

Etik topluma ahlak hukuka dayanır.

Açıklama:

DAVRANIŞ, ETİK VE ETİK DAVRANIŞ
Etik ile ahlak kavramları birbiriyle yakın ilişkilidir. En belirgin ayrım etiğin evrensel değerler olması, ahlakın görece kültürel, yerel boyurunun yüksek olmasıdır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdaki ifadelerden hangisi etiğin doğrudan toplum yaşamıyla ilgili yönünü örneklemektedir?

Etik ahlak felsefesidir.

Spinoza'nın etik ile ilgili önemli görüşleri vardır.

Sağlık çalışanları hasta mahremiyetine önem vermelidir.

Tıp fakülteleri yeterliği temel almalıdır.

İnsanlar kişisel çıkarları yalan söylememelidir.

Açıklama:

DAVRANIŞ, ETİK VE ETİK DAVRANIŞ
Etik üç biçimde ortaya çıkar: felsefe alanı, meslek etiği ve toplumsal davranış. A ve B felsefe alanı, C ve D meslek etiği ile ilgilidir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

'Kötü' ve 'yanlış' ................ davranış, 'iyi' ve 'doğru' ................ davranış için uygun kavramlardır.
Cümledeki boşluklara sırasıyla aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

etik dışı-etik

etik-ahlaki

etik-estetik

ahlaki-toplumsal

toplumsal-etik

Açıklama:

DAVRANIŞ, ETİK VE ETİK DAVRANIŞ
'Kötü' ve 'yanlış' etik dışı davranış, 'iyi' ve 'doğru' ise etik davranış için uygun kavramlardır. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi örgütlerde etik gelişiminin en üst aşamasında gerçekleştirilen bir uygulamadır?

Çalışanların yasalara uyması

Etik karar alma sürecinin işletilmesi

Yasalara uymayan çalışanlara yaptırım uygulanması

Çalışanların iş yerindeki yönergeler çerçevesinde çalışması

Çalışanların etik kurallara uymasının sağlanması

Açıklama:

SAĞLIK İŞLETMELERİNDE ETİK DAVRANIŞ GELİŞTİRME
Yasalara, örgüt yönergelerine uyup uymama en alt aşamayla ilgilidir. Bu nedenle A, C ve D elenmektedir. Çalışanların etik kurallara uyması ikinci aşamadır. En üst aşamada etik karar alma vardır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Bir iş yeri Covid-19 pandemisi tedbirleri kapsamında yasal zorunluluk olmaksızın evden çalışma kararı alıp çalışanlarına tam maaş vermişse etik gelişiminde hangi aşamadadır?

Yasalara uyma

Etik kurallara uyma

Etik karar alma

Örgüt amaçlarını önceleme

Yasaların tanıdığı haklardan yararlanma

Açıklama:

SAĞLIK İŞLETMELERİNDE ETİK DAVRANIŞ GELİŞTİRME
Burada iş yeri çalışan sağlığını her şeyin üstünde tutmuş, yasalar izin verdiği halde iş yerine gelmeyi zorunlu tutmamıştır. Açıkça etik karar alma sürecini işletmiştir. Doğru yanıt C seçenğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Fortune Global 200’ün araştırmasında şirketlerin en çok atıf yaptıkları değer aşağıdakilerden hangisidir?

Saygı

Güven

Dürüstlük

Doğruluk

Performans

Açıklama:

SAĞLIK İŞLETMELERİNDE ETİK DAVRANIŞ GELİŞTİRME
(bk. Tablo 6.1, s.158)
Araştırmaya göre %50 ile doğruluk en üst sırada iken, bunu saygı, dürüstlük, sorumluluk, güven... izlemektedir. Performans ise alt sıralardadır. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Bir sağlık kuruluşunda yeni bir tedavi uygulaması geliştirilirken aşağıdaki etik ilkelerden hangisinin öncelikli dikkate alınması gerekir?

Yarar sağlama

Özerkliğe saygı

Adalet

Gizlilik

Zarar vermeme

Açıklama:

SAĞLIK İŞLETMELERİNDE ETİK DAVRANIŞ İLKELERİ
Tüm etik ilkeler sağlık kuruluşlarında önemlidir. Ancak yeni bir müdahale geliştirilirken ilk soru "Yararlı olacak mı?" değil, "Zarar verir mi?" olmalıdır. Zararı elimine etmeden yarar düşünülemez. İlkenin arkasında "Önce zarar verme!" mottosu vardır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

……………., bir kişinin içinde bulunduğu toplumsal, ekonomik ve kültürel koşullar dolayısıyla geliştirdiği ve onu aynı durumdaki kimselere yaklaştıran davranımların tümüdür.
Yukarıda verilen ifadedeki boşluğa hangi kavram gelmelidir?

Kişilik

Benlik

Davranış

Duygu

Algı

Açıklama:

Davranış, Etik ve Etik Davranış
Davranışa ilişkin başka tanımlar da bulunmaktadır. Bunlardan birincisi, bir kişinin içinde bulunduğu toplumsal, ekonomik ve kültürel koşullar dolayısıyla geliştirdiği ve onu aynı durumdaki kimselere yaklaştıran davranımların tümüdür. İkincisi ise, bir kimse ya da bir olay karşısında takınılan tutumdur.

Doğru Cevap: C

Soru 32

“Bütün çalışanların bildiği, paylaştığı ve uyduğu, ama hiçbir yerde yazılı olmayan birtakım değer, inanç, tutum ve varsayımlar” ifadesini tanımlayan kavram hangisidir?

Etik iklim

Örgüt kültürü

Örgüt iklimi

Etik davranış

Toplum motivasyonu

Açıklama:

Sağlık İşletmelerinde Etik Davranış Geliştirme
Örgüt kültürü, bütün çalışanların bildiği, paylaştığı ve uyduğu, ama hiçbir yerde yazılı olmayan birtakım değer, inanç, tutum ve varsayımlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi örgütlerin etik gelişiminde birinci aşamada yasal olmayan davranışların sadece örgütle ilgili kısmının incelendiği durumda görülen özelliklerden biridir?

Hiçbir yasa çiğnenmediği sürece, örgüt istediği gibi davranmaya özgürdür.

Etik kurallar vardır. Ancak bu etik kurallar sadece yol göstericidir.

Herhangi bir etik davranış uygun olmasa da eğer yasal ise görmezden gelinebilir.

Kararların doğruluğu etik bir davranış olması ile ispatlanır.

Etik amaç ve ilkelerin kabul edildiği gözlenir.

Açıklama:

Sağlık İşletmelerinde Etik Davranış Geliştirme
Örgütlerin etik gelişimi için aşağıdaki aşamalar önerilebilir (Kırel, 2018):

Aşama: En alt aşama, yasal olmayan davranışların sadece örgütle ilgili kısmının incelendiği aşamadır. Hiçbir yasa çiğnenmediği sürece, örgüt istediği gibi davranmaya özgürdür. Bu aşama, “yasal olmak koşuluyla etik dışı davranılabilir” biçiminde yorumlanabilir. Örneğin sağlık işletmesinin faaliyet gösterdiği ülkenin yasaları; ötenazi, kürtaj, anne karnında cinsiyet belirleme vb. müdahalelere izin veriyor olabilir. Bunları gerçekleştirmek yasal olurken etik olup olmadığı tartışılacaktır ve etik sorunlar oluşturacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi örgütlerde etik davranışı etkileyen etmenlerden biri olan örgütsel etkiler içinde yer alan özelliklerden biridir?

Din

Medya/Eğlence

Ahlâki Değerler

Tarihi Güçlendirmek

Etik kodlar

Açıklama:

Sağlık İşletmelerinde Etik Davranış Geliştirme
Örgütsel Etkiler

Etik Kodlar
Örgüt Kültürü
Rol Modelleri
Sonuçlara Ulaşacak Algılanan Baskı
Ödüllendirme ve Cezalandırma

Doğru Cevap: E

Soru 35

I. Kişilik
II. Ahlâki Değerler
III. Ödüllendirme ve Cezalandırma
IV. Tarihi Güçlendirmek
V. Medya/eğlence
Yukarıda verilen seçeneklerden hangisi/hangileri örgütlerde etik davranışı etkileyen bireysel etkiler içinde yer almaktadır?

Yalnız I

I ve III

II ve III

I, II ve IV

III ve V

Açıklama:

Sağlık İşletmelerinde Etik Davranış Geliştirme
Bireysel Etkiler
• Kişilik
• Değerler
• Ahlâki Değerler
• Tarihi Güçlendirmek
• Cinsiyet
• Rol beklentisi

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi örgütlerde etik davranış modeli kapsamında çalışanların göstermiş oldukları minimum standartların üstündeki ahlaki davranışlardan biridir?

Dürüstlük

Kurumsal hayırseverlik

İşini üretken yapmak

İnsanlara saygı duymak

İşini iyi yapmak

Açıklama:

Sağlık İşletmelerinde Etik Davranış Geliştirme
Çalışanların göstermiş oldukları etik davranışları farklı biçimlerde sınıflandırılmaktadır. Örneğin; Treviño, Den Niewenboer ve Kish- Gephart (2014), tarafından çalışanların ahlakla ilgili davranışları üç gruba ayrılarak incelenmiştir. Buna göre çalışanların davranışları; (i) Ahlaki olmayan davranışlar (hırsızlık, mobbing, sabotaj vb.), (ii) minimum ahlaki standartları karşılayan davranışlar (dürüstlük, insanlara saygı duymak, işini iyi yapmak vb.) ve (iii) minimum standartların üstündeki ahlaki davranışlar (kurumsal hayırseverlik, örgütte ahlaki olmayan davranışın kamuoyuna ifşası vb.) olarak gruplandırılabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Farklı çerçevelere özgü temel yaklaşımlara ve davranışlara yön gösteren ve ölçüt oluşturan, en genel, temel ve soyut kurallar bütününü tanımlayan kavram hangisidir?

Etik ilke

Etik iklim

Örgüt kültürü

Örgüt iklimi

Etik eğitimi

Açıklama:

Sağlık İşletmelerinde Etik Davranış İlkeleri
Burada etik ilkeyi tanımlamak gerekirse, etik ilke; “farklı çerçevelere özgü temel yaklaşımları ve davranışlara yön gösteren ve ölçüt oluşturan, en genel, temel ve soyut kuralları ifade eden ilke kavramı, genel olarak değer ile anlamdaş değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Sağlık işletmelerinde hastaya verilecek tedavi sonucunda riskleri dengeleme, risk düzeyinin beklenen faydadan daha az olmasını sağlama konusuyla ilişkili etik ilke hangisidir?

Zarar vermeme

Özerkliğe saygı

Yarar sağlama

Gizlilik

Aydınlatılmış onam

Açıklama:

Sağlık İşletmelerinde Etik Davranış İlkeleri
Yarar sağlama ilkesi, hastaya verilecek tedavi sonucunda riskleri dengeleme, risk düzeyinin beklenen faydadan daha az olmasını sağlamaktır. Hastaya hastalığın ilerlemesini durdurma veya yavaşlatma, iyileştirme vb. şekilde fayda sağlamayacak hiçbir uygulamanın gerçekleştirilmemesidir. Bu ilke gereği, uygulanan tedavi ile hastanın sağlık adına kazanımlarının, katlandığı acı ve ıstıraplardan daha fazla olması gerekir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Sağlık işletmelerinde hastaya uygulanacak her türlü tıbbi müdahalenin ne olduğu, nelere neden olacağı, neyi etkileyeceği gibi bütün bilgileri içeren ve sonunda hastanın onayladığını belirten bir belgenin hazırlanmasını gerekli kılan ilke hangisidir?

Yarar sağlama ilkesi

Aydınlatılmış onam ilkesi

Gizlilik ilkesi

Dürüstlük ve doğruluk ilkesi

Zarar vermeme ilkesi

Açıklama:

Sağlık İşletmelerinde Etik Davranış İlkeleri
Aydınlatılmış onam ilkesi, özerkliğe saygı ilkesiyle oldukça yakın olup hekim-hasta arasındaki güvene dayanan bir ilkedir. Bu ilke hastaya uygulanacak her türlü tıbbi müdahalenin ne olduğu, nelere neden olacağı, neyi etkileyeceği gibi bütün bilgileri içeren ve sonunda hastanın onayladığını belirten bir belgenin hazırlanmasını gerekli kılar. Bu ilkeye istinaden “aydınlatılmış onam formu” hazırlanarak hastaya ya da hasta yakınına imzalatılmasını takip eden süreçte tıbbi müdahale yapılması mümkün olabilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi sağlık hizmetlerinde adalet ilkesi ile ilgili özelliklerden biridir?

Karar verme yeterliliğine sahip bireylerin her kararlarına saygı duyma, tercihlerini kabul etmek

Her türlü müdahalenin öncelikle hastanın durumunu daha kötüye götürmemesi

Hastanın onayı olmadan, uygulanan tedavi, hastalığın türü ve seyri konularında kimseye bilgi verilmemesi

Herkesin kendi hastalık derecesi ve önceliğine göre hizmet alması

Hastalara karşı açık olmak, doğru, anlaşılır ve eksiksiz bilgi vermek

Açıklama:

Sağlık İşletmelerinde Etik Davranış İlkeleri
Adalet ilkesi, sağlık hizmetlerine ihtiyacı olan herkesin aynı hizmetlere ulaşma şansının olması, hastalar arasında ayrım yapılmamasına dayan bir ilkedir. Bu ilke, acil durumlarda hastaların sigorta durumu, geliri gözetilmeksizin temel sağlık hizmetlerine ait bütün tedavi imkânlarının her hastaya sunulmasını kapsamaktadır. Bu ilke, herkese eşit hizmet verilmesinden öte herkesin kendi hastalık derecesi ve önceliğine göre hizmet almasını gerektirir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Sims; "İşletmelerin 21. yüzyılda çeşitli değişimler ve zorluklarla karşılaşacaklarını, bununla baş edebilen şirketlerin ayakta kalabileceğini" ileri sürmüştür. Bu süreçte baş edilmesi gereken değişim ve zorluklarla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Tekdüzelik içeren bir iş gücünü yönetme

Çalışan motivasyonu ve bağlılığı

Uluslararası rekabet

Yeni teknolojiler

Etik davranışlar

Açıklama:

DAVRANIŞ, ETİK VE ETİK DAVRANIŞ
"Tekdüzelik içeren bir iş gücünü yönetme" ifadesi yanlıştır. Sims'e göre bu ifadenin "Çeşitlilik içeren bir iş gücünü yönetme" biçiminde olması gerekmektedir.

Doğru Cevap: A

Ünite 7

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi bireyleri doğal nitelik taşıyan gereksinimlere yönelten bilinçsiz davranışlardır?

Dürtü

Motivasyon

İçgüdüler

Fizyolojik güdüler

Psikolojik güdüler

Açıklama:

İçgüdüler bireyleri doğal nitelik taşıyan gereksinimlere yönelten bilinçsiz davranışlardır. İçgüdü akla dayanmayan bilinçdışı vuku bulan davranışlar bütünüdür. Bu nedenle doğru yanıt c şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi motivasyon ile ilgili yanlış bir ifadedir?

Motivasyon bir işi zevk alarak yapmamızı sağlayan güçtür.

Bir kişiyi bir şeyi tutkuyla yapma isteği için zorlamak mümkündür.

Motivasyon belirli bir yönde davranmayı isteme ve böyle bir şeyin niyetinde olmaktır.

Yüksek performans yüksek motivasyonla ilişkilendirilir.

Bireysel ve çevresel faktörler motivasyonu etkiler.

Açıklama:

”Birisini bir şey yapmaya zorlayabilirsiniz; ama bir şeyi tutkuyla yapmak istemeye zorlayamazsınız” ifadesi önemlidir. Bu nedenle doğru yanıt b şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

İhtiyaçlar Hiyerarşisi Teorisi aşağıdaki isimlerden hangisine aittir?

Maslow

Pavlov

Mc Clelland

Herzberg

Alderfer

Açıklama:

İhtiyaçlar Hiyerarşisi Teorisi Abraham Maslow’a aittir. Bu nedenle doğru yanıt a şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

İhtiyaçlar Hiyerarşisi Teorisi’ne göre aşağıdan yukarıya doğru düşünüldüğünde “sosyal ihtiyaçlar” kaçıncı sırada yer alır?

1. Sıra

2. Sıra

3. Sıra

4. Sıra

5. Sıra

Açıklama:

Abraham Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Teorisi’ne göre sıralama 1. Fizyolojik İhtiyaçlar 2. Güvenlik İhtiyacı 3. Sosyal İhtiyaçlar 4. Kendini Gösterme İhtiyacı 5. Kendini Gerçekleştirme İhtiyacı olarak yapılmıştır. Bu nedenle doğru yanıt c şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi Hijyen Faktörleri içinde yer almaz?

Çalışma Koşulları

Maaş

Statü

İlerleme Olanakları

İş Güvenliği

Açıklama:

İlerleme olanakları Motive Edici Faktörler arasındadır. Bu nedenle doğru yanıt d şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Motive Edici Faktörler içinde yer alır?

Ücret

Ast - üst ilişkileri

İşletme politikası

Maaş

Tanınma

Açıklama:

Tanınma, Motive Edici Faktörler içindedir. Bu nedenle doğru yanıt e şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Alderfer’in belirlediği “gelişme İhtiyacı” Maslow’un belirlediği hangi ihtiyaçla benzerlik gösterir?

Fiziksel ihtiyaçlar

Güvenlik ihtiyacı

Sosyal ihtiyaçlar

Kendini gösterme ihtiyacı

Kendini gerçekleştirme ihtiyacı

Açıklama:

Alderfer’in “gelişme ihtiyacı” kişinin kendisi veya çevresi üzerinde yaratıcı, üretici etkiler yapması, yeteneklerini kullanma, yeni yetenekler geliştirme ihtiyaçlarını ifade eder. Bu, Maslow’un “kendini gerçekleştirme ihtiyacı” ne kapsayıp, benzerlik gösterir. Bu nedenle doğru yanıt e şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 8

”Etki Kanunu” aşağıdaki isimlerden hangisi tarafından geliştirilmiştir?

Edward Thorndike

Abraham Maslow

Frederick Herzberg

David Mc Clelland

Clayton Alderfer

Açıklama:

Etki Kanunu Edward Thorndike tarafından geliştirilmiştir. Bu nedenle doğru yanıt a şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Stacy Adams’ın “Eşitlik Teorisi’ kaç yılında ortaya konmuştur?

1950

1960

1970

1980

1990

Açıklama:

Stacy Adams’ın “Eşitlik Teorisi” 1960 yılında ortaya konmuştur. Bu nedenle doğru yanıt b şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Ekonomik Motivasyon Araçları’ndan değildir?

Ücret

Ekonomik ödüller

Kara katılma

Çalışmada bağımsızlık

Pirimli ücret

Açıklama:

Çalışmada bağımsızlık Psikososyal Motivasyon Araçları içindedir. Bu nedenle doğru yanıt d şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 11

..........., cemiyet hayatı yaşayan bireyde; eğitim, öğrenme, tekrar ve alışkanlıklar sonucu meydana gelen iç itilmeleri etkileyen kuvvet ve etmenlerdir. Cümlesinde verilen boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi getirilmelidir?

Fizyolojik güdüler

İçgüdüler

Toplumsal güdüler

Psikolojik güdüler

Dürtü

Açıklama:

İçgüdüler; bireyleri doğal nitelik taşıyan gereksinimlere yönelten bilinçsiz davranışlardır. İçgüdü akla dayanmayan bilinç dışı vuku bulan davranışlar bütünüdür. Cevabınız doğru değilse Motivasyon Kavramı başlığını yeniden gözden geçiriniz.
Sorumuzun doğru cevabı C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi motivasyon sistemi için gerekli şartlardan biri değildir?

Yönetici, çalışanları bireysel olarak değerlendirmemelidir.

Yöneticilerin en önemli görevlerinden birisi çalışanları anlamaktır.

Yöneticinin takım ruhu oluşturma görevinin yanı sıra çalışan bireyleri tek tek de tanıması önemlidir.

Yönetici çalışanların modelidir

Yöneticinin çalışanlarını tanıması ve kişisel özelliklerine göre davranışlarda bulunması gerekmektedir.

Açıklama:

Yönetici, çalışanları bireysel olarak değerlendirmelidir. Yönetici, bu değerlendirme sonucu görev kişiliği gelişmemiş olan çalışanları belirleyip örgütten uzaklaştırmalıdır.
Sorumuzun doğru cevabı A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Motivasyon sürecinin hangi aşamasında bireyin ihtiyacı doğduğunda ve bu ihtiyacı gerçekleştirmek için uyarıldığında belirli bir davranışta bulunma aşamasına gelinir.

İhtiyaç

Uyarılma

Davranış

Tatmin

Geribildirim

Açıklama:

Davranış: Bireyin ihtiyacı doğduğunda ve bu ihtiyacı gerçekleştirmek için uyarıldığında belirli bir davranışta bulunma aşamasına gelinir
Sorumuzun doğru cevabı C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Kapsam Teorileri için doğru bir ifade değildir?

Kapsam teorileri, ihtiyaçları göz önünde bulundurarak motivasyonu etkileyen faktörleri açıklamaya çalışırlar.

İhtiyaçlar kişileri belirli bir şekilde davranmaya yönlendiren fiziksel veya psikolojik unsurlardır.

Bu teoriler kişinin içinden gelen ve kendisini davranışa yönlendiren faktörlere önem verir ve onları anlamaya çalışır.

Kişilerin tatmin olmak ve iyi performans gösterebilmek için sahip olmaları gereken dürtüleri ve amaçlarıyla ilgilenir.

İnsanların işlerinden ne istedikleri ve kendilerini işlerinde iyi ve kötü hissettikleri durumları tanımlamaları üzerinde çalışmıştır.

Açıklama:

E şıkkında yer alan ifade Frederick Herzberg’in Çift Faktör (Hijyen - Motivasyon) Teorisiyle ilgilidir.
Sorumuzun doğru cevabı E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Bireylerin toplumsal statü elde etmek, yapılan işle ilgili geri bildirim almak istemeleri hangi ihtiyacı ile ilgilidir?

Güvenlik İhtiyacı

Kendini Gösterme İhtiyacı

Sosyal İhtiyaç

Kendini Gerçekleştirme İhtiyacı

Fizyolojik İhtiyaç

Açıklama:

Kendini Gösterme İhtiyacı, saygınlık, statü sahibi olma, tanınma, prestij kazanma, kendine güven duyma gibi ihtiyaçlardır. Kişinin kendi öz saygınlığını kazanması da bu kapsamda ele alınabilir. Toplumsal statü elde etmek, yapılan işle ilgili geri bildirim almak vb. faktörler iş yerindeki bazı kendini gösterme ihtiyaçlarına örnek olabilir.
Sorumuzun doğru cevabı B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi sonuçsal şartlandırma yaklaşımını bir motivasyon aracı olarak kullanmak isteyen bir yöneticinin yapmaması gerekenlerden biridir?

Örgüt içinde arzu edilmeyen davranışlar açıkça belirlenmelidir.

Mümkün olan her fırsatta ödüllendirme yapılmalıdır.

Davranışa hemen karşılık verilmelidir.

Performansa göre ödül verilmelidir. Bu anlamda herkese aynı ödül verilmelidir.

Diğerlerinin önünde ceza verilmemelidir.

Açıklama:

Performansa göre ödül verilmelidir. Bu anlamda herkese aynı ödül verilmemelidir. Cevabınız doğru değilse Davranışsal Şartlandırma (Sonuçsal Şartlandırma - Edimsel Şartlandırma) Teorisi başlığını tekrar gözden geçiriniz.
Sorumuzun doğru cevabı D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Kişilerin kendileri için belirledikleri amacın ulaşılabilirlik derecesi, aşağıdaki hangi teoriyle ilgilidir?

Amaç Teorisi

Eşitlik Teorisi

Vromm'un Bekleyiş Teorileri

Lowler ve Porter Bekleyiş Teorisi

Davranışsal Şartlandırma Teorisi

Açıklama:

Amaç Teorisi, kişilerin kendileri için belirledikleri amacın ulaşılabilirlik derecesidir. Teorinin iki temel önermesi vardır. Bunlardan ilki bireyin kendisi için belirlediği amaçlar büyük ölçüde onun davranışlarını etkiler. Bireyi fiziksel ve düşünsel enerjisini saptadığı amaca kanalize eder. Bu nedenle, iş başarımını etkileyen önemli bir güdüsel etmen bireyin amaç ve niyetleridir. İkincisi dışarıdan, örgütçe verilen özendiriciler, işgörenlerin amaçlarıyla, niyetlerini etkileyerek, iş başarımı üzerinde etkili olur. Bir başka ifadeyle amaçlar, özendiricilerle işgören davranışları arasındaki ilişkide aracı rol üstlenir
Sorumuzun doğru cevabı A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi Örgütsel-Yönetsel Araçlardan biridir?

Statü ve Değer

Güvenlik

Amaç Birliği

Çevreye Uyum

Kendine güven

Açıklama:

Cevabını doğru değilse Örgütsel-Yönetsel Araçlar başlığını yeniden gözden geçiriniz.
Sorumuzun doğru cevabı C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Sağlık kurumları amaçlarına ulaşmak ve fonksiyonlarını yerine getirebilmek için sağlık hizmetlerinin üretiminde belirli üretim unsurlarını kullanmak durumundadırlar. Aşağıdakilerden hangisi bu unsurlardan biri değildir?

İnsan gücü

Para

Zaman

Eğitim

Makine

Açıklama:

Sağlık kurumları amaçlarına ulaşmak ve fonksiyonlarını yerine getirebilmek için sağlık hizmetlerinin üretiminde belirli üretim unsurlarını kullanmak durumundadırlar. Bu üretim unsurları insan gücü, para, zaman, makine, malzeme, yer ve binadır.
Sorumuzun doğru cevabı D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi Psiko-Sosyal Motivasyon Araçlarından biridir?

Çalışmada Bağımsızlık

Ücret

Amaç Birliği

İletişim

İş Genişletme ve Zenginleştirme

Açıklama:

Cevabınız doğru değilse Psiko-Sosyal Motivasyon Araçları başlığını yeniden gözden geçiriniz.
Sorumuzun doğru cevabı A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdaki aşamalardan hangileri motivasyon sürecinde yer almaktadır?
I. İhtiyaç
II. Uyarılma
III. Davranış
IV. Tatmin

I ve II

III ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Motivasyon sürecinde dört temel aşama vardır:
- İhtiyaç: Motivasyon, belirli şeylere karşı duyulan gereksinim ile başlar.
- Uyarılma: Bireyde gereksinmenin giderilebilmesi için, herhangi bir gücün oluşmasıdır.
- Davranış: Bireyin ihtiyacı doğduğunda ve bu ihtiyacı gerçekleştirmek için uyarıldığında belirli bir davranışta bulunma aşamasına gelinir.
- Tatmin: Bireyin gösterdiği davranış, ihtiyacını gerçekleştirdiği ölçüde birey tatmine ulaşır.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

“İnsancıl görüşü temsil eden A. Maslow’a göre insanı davranışa iten nedenler onun “-------”dır.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

ihtiyaçları

dürtüleri

güdüleri

değerleri

amaçları

Açıklama:

İnsancıl görüşü temsil eden A. Maslow’a göre insanı davranışa iten nedenler onun “ihtiyaçları”dır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

“------- “kişilerin belirli bir amacı gerçekleştirmek üzere kendi arzu ve istekleri ile davranmaları ve çaba göstermeleri” şeklinde tanımlamak mümkündür.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Motivasyonu

İhtiyacı

Özveriyi

Performansı

Tatmini

Açıklama:

Motivasyonu “kişilerin belirli bir amacı gerçekleştirmek üzere kendi arzu ve istekleri ile davranmaları ve çaba göstermeleri” şeklinde tanımlamak mümkündür. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 24

“Clayton Alderfer’ın ------- ihtiyaçlar hiyerarşisini basitleştirerek geliştirmiş olduğu motivasyon yaklaşımıdır.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Maslow’un

David Mc. Clelland’ın

Vroom’un

Lawler-Porter’ın

Stacy Adams’ın

Açıklama:

Clayton Alderfer’ın Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisini basitleştirerek geliştirmiş olduğu motivasyon yaklaşımıdır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 25

“-------, Pavlov’un köpekler üzerinde yaptığı deneyler sonucu geliştirilmiştir.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Klasik Şartlandırma

İhtiyaçlar Hiyerarşisi Teorisi

Bekleyiş Teorisi

Eşitlik Teorisi

Amaç Teorisi

Açıklama:

Klasik şartlandırma, Pavlov’un köpekler üzerinde yaptığı deneyler sonucu geliştirilmiştir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

“Mc. Clelland insan ihtiyaçlarını -------, bağlılık ve güçlülük olmak üzere üç ihtiyaç grubunda toplanmıştır.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

araçsallık

başarı

güvenlik

var olma

fizyolojik

Açıklama:

Mc. Clelland insan ihtiyaçlarını başarı, bağlılık ve güçlülük olmak üzere üç ihtiyaç grubunda toplanmıştır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

"Kişinin belirli bir çaba sarf ederek elde edeceği ödülü arzulama derecesi"ni ifade eden terim aşağıdakilerden hangisidir?

Valens

Bekleyiş

Tatmin

İhtiyaç

Araçsallık

Açıklama:

Valens, kişinin belirli bir çaba sarf ederek elde edeceği ödülü arzulama derecesini ifade eder. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 28

“Stacy Adams’ın 1960’larda ortaya koyduğu “-------” adil olma kavramı üzerinde durmaktadır.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?

Eşitlik Teorisi

Bekleyiş Teorisi

Amaç Teorisi

İhtiyaçlar Hiyerarşisi Teorisi

ERG Yaklaşım Teorisi

Açıklama:

Stacy Adams’ın 1960’larda ortaya koyduğu “Eşitlik Teorisi” adil olma kavramı üzerinde durmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi ekonomik motivasyon araçlarından biridir?

Ücret

Kendine Güven

Sosyal İmkânlar

Güvenlik

Çevreye Uyum

Açıklama:

Ekonomik motivasyon araçlarının en önemlisi ücrettir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi "Kapsam Teorileri" arasında yer almaktadır?

Amaç Teorisi

Eşitlik Teorisi

Davranışsal Şartlandırma

Bekleyiş Teorisi

Çift Faktör Teorisi

Açıklama:

Kapsam Teorileri içinde en çok bilinen dört tanesi şunlardır; Abraham Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Teorisi, Frederick Herzberg’in Çift Faktör Teorisi (Hijyen - Motivasyon Teorisi), David Mc. Clelland’ın Başarma İhtiyacı Teorisi, ve Clayton Alderfer’in ERG Yaklaşım Teorisi’dir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

Motivasyon doğrudan gözlenemediği için davranışlarla ilişkilendirilir.

Motivasyon davranışları başlatan içsel istektir.

Motivasyonun davranışları başlatan güçtür.

Motivasyon dışsal faktörlerce yönlendirildiği için amaçlı değildir.

Motivasyon davranışları teşvik eden dışsal faktörleri kapsar.

Açıklama:

Motivasyon doğrudan gözlenemediği için davranışlarla ilişkilendirilerek belirlenir ve ölçülür. Motivasyon davranışları başlatan içsel istek ve güçtür. Motivasyon davranışları teşvik eden dışsal faktörleri de kapsamaktadır. Motivasyon dışsal faktörlerce yönlendirilen ancak amaçlı ve hedef yönelimli bir süreçtir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Motivasyon kavramını açıklamak için kullanılan, genellikle daha ilkel olan ve bireyin kontrol etmesinin güç olduğu uyumak, yemek vb. gibi ihtiyaçlarının karşılanmasını temsil eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Dürtü

Güdü

Gereksinim

Refleks

İstek

Açıklama:

Dürtü; belirli bir hedef doğrultusunda organizmayı diriltip harekete geçiren güçtür. Güdü de benzer biçimde tanımlanmakla birlikte, yapısal olarak dürtü ve gereksinim kavramlarını da kapsar. Güdülenme, gereksinim ve dürtüden meydana gelen iki ayağı olan bir süreç olarak tanımlanmaktadır. Dürtü genellikle daha ilkel olan ve bireyin kontrol etmesinin güç olduğu uyumak, yemek vb. gibi fiziksel gereksinimlerin karşılanmasını temsil eder.

Doğru Cevap: A

Soru 33

İnsanların nefes alıp verme süreçlerini öğrenme süreci sonunda değiştirememesi içgüdüsel davranışların hangi özelliğinin temel göstergesidir?

Evrensel oluşu
Öğrenme süreci sonunda değişmemesi
Fizyolojik sebebinin bulunmayışı

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

II ve III

Açıklama:

İnsanların nefes alıp verme süreçlerini öğrenme süreci sonunda değiştirememesi içgüdüsel davranışların öğrenme süreci sonunda değişmemesi özelliğinin temel göstergesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Hangi güdülerin analizini yapmak diğerlerine göre daha zordur?

İçgüdüler

Fizyolojik güdüler

Psikolojik güdüler

Toplumsal güdüler

Dürtüler

Açıklama:

Psikolojik güdüler; bireyin çok çeşitli nedenlerle, davranışlarını belli bir şekilde ve belli bir yönde etkileyen kuvvetlere kişisel güdüler denir. Bu tür güdüler, bireyin kişilik yapısı ve davranış özellikleriyle bütünleşen güdülerdir. Psikolojik gereksinimlerden kaynaklanan güdülerin analizini yapmak toplumsal ve fizyolojik güdülerin analizine göre daha zordur.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Motivasyon süreci aşağıdaki aşamalardan hangisi ile başlar?

İhtiyacın uyarılması

İhtiyacın tatmini

Harekete geçme

Davranış

Tatmin edilmemiş ihtiyaç

Açıklama:

Motivasyon süreci tatmin edilmemiş ihtiyaç aşaması ile başlar.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi içsel faktörlere ağırlık veren Kapsam Teorilerinden birisidir?

İhtiyaçlar Hiyerarşisi Teorisi

Davranışsal Şartlandırma Teorisi

Bekleyiş Teorileri

Eşitlik Teorisi

Amaç Teorisi

Açıklama:

İhtiyaçlar Hiyerarşisi Teorisi içsel faktörlere ağırlık veren Kapsam Teorilerinden birisidir. Diğerleri ise dışsal faktörlere ağırlık veren Süreç Teorileridir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi dışsal faktörlere ağırlık veren Süreç Teorilerinden birisidir?

İhtiyaçlar Hiyerarşisi Teorisi

Davranışsal Şartlandırma Teorisi

Çift Faktör Teorisi

Başarma İhtiyacı Teorisi

ERG Yaklaşım Teorisi

Açıklama:

Davranışsal Şartlandırma Teorisi dışsal faktörlere ağırlık veren Süreç Teorilerindendir. Diğerleri ise içsel faktörlere ağırlık veren Kapsam Teorileridir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

İnsanların iş yaşamında sağladığı güvence nedeniyle geliri düşük olsa da devlet sektörü ya da kurumsallaşmış yapıları tercih etmesi Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisindeki hangi ihtiyacın sonucudur?

Sosyal ihtiyaçlar

Fizyolojik ihtiyaçlar

Güvenlik ihtiyaçları

Kendini gösterme ihtiyacı

Kendini gerçekleştirme ihtiyacı

Açıklama:

İnsanların iş yaşamında sağladığı güvence nedeniyle geliri düşük olsa da devlet sektörü ya da kurumsallaşmış yapıları tercih etmesi Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisindeki Güvenlik ihtiyaçlarının sonucudur.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

Prim, çalışanları daha fazla ve daha verimli çalışmaya özendirmek amacıyla verilen ek ücrettir.

Prim uygulamaları şirketlere ve gruplara göre değişiklik gösterir.

Prim sisteminin belirli şartlara dayanması gerekir.

Prim, periyodik olarak her çalışana maaşının belirli bir katı kadar para verilmesidir.

Prim sisteminin adil olması gerekir.

Açıklama:

Çalışanların almış oldukları sabit ücretin dışında, daha fazla ve daha verimli çalışmaya özendirmek amacıyla verilen ek ücrete prim ismi verilir. Kişilere, gruplara ve şirketlere göre değişen uygulamaları olan prim sisteminde, fonksiyonlarına veya çalıştıkları saatlere karşılık temel bir ücret alırlar ve üretilen ya da satılan mallara göre bu kişilere ekstra prim verilir. Bu tip bir sistemin temel yararı çalışanlara daha çok gayret sarf etmeleri için ilham vermesidir, bu sayede alacakları para artacaktır. Primler tamamen performans değerlendirme sonuçlarına bağlanabileceği gibi, kısmen bu sonuçlara, kısmen de bölümün, projenin ve şirketin performans ve verimliliğine bağlanabilir. Prim sisteminde dikkat edilmesi gereken hususlardan biri de primin her çalışana performansı ölçüsünde farklı uygulanmasıdır. Periyodik olarak her çalışana maaşının belirli bir katı kadar para verilmesi, bunun sabit ücretin bir parçası olarak algılanmasına yol açar ve primin motive edici bir fonksiyonu kalmaz. Prim sisteminin belirli şartlara dayanması ve adil olması gerekir. Aksine uygulama, bir kısım personelin desteklendiği izlenimini verir ve prim sisteminin motivasyon arttırıcı özelliği tersine işlemeye başlar.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi personelin motivasyonunu arttırmaya yönelik parametreler içerisindeki psiko-sosyal motivasyon araçlarından birisidir?

İletişim

Kâra katılma

Çalışmada Bağımsızlık

Eğitim ve Yükselme

İş Genişletme

Açıklama:

Çalışmada Bağımsızlık personelin motivasyonunu arttırmaya yönelik parametreler içerisindeki psiko-sosyal motivasyon araçlarından birisidir.

Doğru Cevap: C

Ünite 8

Soru 1

Sağlık sektöründe mobbing'e en çok maruz kalan meslek grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Hemşireler

Doktorlar

Sağlık memurları

Psikologlar

Fizyoterapistler

Açıklama:

Sağlık sektöründe en çok hemşireler daha sonra ise hekimler ve sağlık memurları mobbing'e maruz kalmaktadırlar. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Kadınların liderlik pozisyonlarına ait olmadıklarını savunmak ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cinsel baskı söz konusudur.

Cinsiyet tacizi söz konusudur.

Cinsel ilgi söz konusudur.

Psikolojik taciz söz konusudur.

Mobbing söz konusudur.

Açıklama:

Kadınların liderlik pozisyonlarına ait olmadıkları, bilimsel bir kariyer yapacak kadar potansiyellerinin olmadığı gibi yorumlar cinsiyet tacizi kapsamında değerlendirilmektedir. Doru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi cinsel taciz ile daha çok oranlarda karşı karşıya kalan gruplardan biri değildir?

Görünüm açısından daha kadınsı olan kadınlar

Cinsiyet eşitliği inançlarını destekleyen kadınlar

Kişilik açısından daha erkeksi kadınlar

Yeterince erkek değil olarak algılanan erkekler

Davranış açısından daha erkeksi kadınlar

Açıklama:

Cinsiyet eşitliği inançlarını destekleyen kadınlar, görünüm, davranış ve kişilik açısından daha erkeksi olan kadınlar ve yeterince erkek değil olarak algılanan erkekler daha yüksek oranlarda cinsel taciz ile karşı karşıya gelmektedirler. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Sağlık işletmelerinde ameliyat ve acil tıpta daha çok cinsel taciz yaşanmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Ortamların izole olması

Vardiyalı çalışmak

Ortamların hiyerarşik ve otoriter doğası

Rotasyonlu çalışmak

Bilişsel bozukluğu olan hastalarla çalışmak

Açıklama:

Ameliyat ve acil tıp ortamlarının hiyerarşik ve otoriter doğası cinsel taciz oranlarının artmasına yol açmaktadır. Bu ortamların hiyerarşik ve otoriter doğası kadın ve erkek arasındaki güç farkını normalleştirmekte ve taciz edici ve küçük düşürücü davranışların önemsiz ve işin bir parçası olarak algılanabileceği bir bağlam oluşturmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi bir işyerinde planlı ve sistematik bir baskı yaratarak, kişi yada kişilere uygulanan duygusal suç sürecini ifade etmek için kullanılan bir kavramdır?

Mobbing

Cinsel taciz

Şiddet

Cinsiyet tacizi

Cinsel baskı

Açıklama:

Mobbing bir işyerinde planlı ve sistematik bir baskı yaratarak, kişi yada kişilere uygulanan duygusal suç sürecini ifade etmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Elif yıllarca işyerinde yöneticileri tarafından mobbing'e maruz kalmıştır. Daha sonra kendisi terfi alıp, yönetici olduğunda çalışanlara mobbing uygulamaya başlamıştır. Elif'in mobbing davranışı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Elif'in mobbing davranışı öğrenilmiştir.

Elif aşağıdan yukarıya mobbing uygulamaktadır.

Elif'in empati yoksunu bir kişi olması mobbing uygulamasına neden olmaktadır.

Elif yatay mobbing uygulamaktadır.

Elif'in mobbing davranışları duygusal olarak dengesiz olmasından kaynaklanmaktadır.

Açıklama:

Mobbing kurbanı olan bazı kişiler, belirli bir güce eriştiklerinde kendi mobbing tecrübelerinden intikam alırcasına diğerlerine mobbing uygulamak için her hakkı kendilerinde görebilmektedirler. Bu anlamda mobbing öğrenilmiştir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Bir işyerinde çalışanlardan bazıları yöneticinin talimatlarına uymamakta ve kasıtlı olarak hata yapmaktadırlar. Bu duruma ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Yukarıdan aşağıya mobbing sözkonusudur.

Aşağıdan yukarıya mobbing sözkonusudur.

Yatay mobbing sözkonusudur.

Yönetici empatiden yoksundur.

Yönetici güçle beslenen bir kişidir.

Açıklama:

Aşağıdan yukarıya mobbing'de çalışanların yöneticinin otoritesini sorgulamasıyla gerçekleşmektedir. Çalışanlar yöneticinin talimatlarını yerine getirmemekte ve kasıtlı olarak hata yapmaktadırlar. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

I. Uzun süre uygulanması
II. Taraflar arası güç dengesizliğinin olması
III. Sistematik olması
IV. Saldırgan tutum içermesi
Mobbing'in nitelendirilmesini belirleyen etmenler aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

I,II ve IV

I ve II

I,II ve III

Sadece IV

III ve IV

Açıklama:

Mobbing'in nitelendirilmesini belirleyen etmenler; saldırgan tutumların uzun süre ve sistematik olarak uygulanması, taraflar arası güç dengesizliğinin olmasıdır. Saldırgan tutumlar kısa süreli olup devamlılık oluşturmuyorsa mobbing olarak nitelendirilmemektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi Sağlık ve Şiddet üzerine Dünya Raporunda şiddetin doğasına göre yapılan kategorilerden biri değildir?

Fiziksel şiddet

Psikolojik şiddet

Cinsel şiddet

İhmal

Toplu şiddet

Açıklama:

Sağlık ve Şiddet üzerine Dünya Raporunda şiddetin doğasına göre şiddet fiziksel, psikolojik, cinsel ve ihmal olmak üzere dört kategoriye ayrılmıştır. Toplu şiddet ise şiddetin kimin işlediğine göre yapılan kategorilerden biridir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Şiddet içeren olaylar gerçekleştiğinde acil servisler gibi hızlı müdahalelere odaklanarak zararı azaltmayı amaçlayan önleme çalışması aşağıdakilerden hangisidir?

Öncelikli koruma

İkincil önleme

Üçüncül önleme

Krize müdahale

Birincil önleme

Açıklama:

İkincil önleme, şiddet içeren olaylar gerçekleştiğinde acil servisler gibi hızlı müdahalelere odaklanarak zararı azaltmayı amaçlamaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

“ ……………., bir kişiyi ırkı, ten rengi, dini, cinsiyeti, ulusal kökeni, yaşı veya engelliliği nedeniyle aşağılayan, düşmanlık veya nefret gösteren sözlü veya fiziksel davranışlardır.” Boşluğu doğru olarak tamamlayacak ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Şiddet

Mobbing

Taciz

Soykırım

Terör

Açıklama:

Konu: Giriş
Taciz, bir kişiyi (veya o kişinin akrabalarını, arkadaşlarını veya iş arkadaşlarını) ırkı, ten rengi, dinî, cinsiyeti, ulusal kökeni, yaşı veya engelliliği nedeniyle aşağılayan, düşmanlık veya nefret gösteren sözlü veya fiziksel davranışlardır. Taciz eden kişiler göz korkutucu, düşmanca veya saldırgan bir çalışma ortamı yaratma amacına veya etkisine sahip olabilir, bireyin iş performansına makul olmayan bir şekilde müdahale etme amacına veya etkisine sahip olabilir veya bireyin iş fırsatlarını olumsuz etkileme gibi durumlar meydana getirebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

“…………., bir veya daha fazla kişi tarafından doğrudan veya dolaylı olarak üçüncü bir kişiyi hedef alan olumsuz veya düşmanca davranışlardır. ” Boşluğu doğru olarak tamamlayacak ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Şiddet

Psikolojik taciz

Alay etme

Yok sayma

Rahatsız etme

Açıklama:

Konu: Giriş
Psikolojik taciz, bir veya daha fazla kişi tarafından doğrudan veya dolaylı olarak üçüncü bir kişiyi hedef alan olumsuz veya düşmanca davranış olarak tanımlanır. Psikolojik taciz veya mobbing, bir duruma tepki vermenin veya bir kişiye karşı davranışta bulunmanın etik olmayan veya yıkıcı bir yoludur. Bu, uzun bir süre boyunca tekrar tekrar ve sistematik olarak ortaya çıkan ve bir kişiye saldırmayı veya aşağılamayı, onu izole etmeyi veya dışlamayı ve kademeli olarak iş yerinden veya eğitim programından çıkarmayı amaçlayan bir davranıştır. Bireysel olarak ele alındığında zararsız görünebilen, ancak tekrarları yoluyla hedeflenen kişi üzerinde yıkıcı bir etkiye sahip olan olayların bir kombinasyonunu ifade eder.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Değişen toplumsal değerleri, cinsiyet rolü beklentilerini ve nihayetinde cinsiyete dayalı tacizi tetikleyen kadın ve erkek arasındaki güç dengesizliklerini kapsayan hareket aşağıdakilerden hangisidir?

#TimesUp

#LasTesis

#GirlsLikeUs

#MeToo

#NiunaMenos

Açıklama:

Konu: Sağlık İşletmelerinde Taciz
Sayfa: 215- 219
Yaşanılan bu kötü deneyimleri anlayabilmek için tacizin bildirmesinin ötesi araştırılmalıdır. #MeToo girişimi, değişen toplumsal değerleri, cinsiyet rolü beklentilerini ve nihayetinde cinsiyete dayalı tacizi tetikleyen kadın ve erkek arasındaki güç dengesizliklerini kapsayan daha büyük bir bulmacanın bir parçasıdır.
#MeToo (Ben De) dünyada en çok duyulan hashtag’lerden biri olmuştur. #MeToo twitter akımını takip etmek ve burada paylaşım yapmak kadınların başa çıkma sürecinin bir parçası hâline geldi. #MeToo hareketi, kadınların cinsel taciz deneyimlerini paylaşmalarına, müttefiklerinden destek almalarına izin vermiştir ve organizasyonlara kadar nüfuz eden kadın düşmanı ve cinsiyetçi kültürlere ışık tutmaktadır. Bu kolektif öfke hareketine bazı kuruluşlar suçlanan yüksek profilli failleri işten çıkararak yanıt verdiler. Bu hareket, tacize karşı sistemik ve toplumsal değişimde bir katalizör görevi görmüştür. Ancak #MeToo hareketi daha büyük bir bulmacanın yalnızca bir parçasıdır. Paylaşılan her durum için binlerce kişi sessiz kalmıştır. Sosyal medyada tweetler ve gönderiler aracılığıyla hikâyelerini paylaşan kurbanların çoğalması tam bir çözüm sağlayamamış ya da kurbanların yaşadığı tacizlerin sona ereceğine dair herhangi bir garanti vermemiştir. Aslında bazı kurbanlar işlerini kaybetme, misilleme yapılması ve dışlanma korkularıyla faillerini alenen kınamamaktadırlar.
2021 yılında hâlâ cinsel taciz ve saldırılara karşı paylaşım, kamusal tartışma ve politikalar, bu hashtag ile anılıyor.
Taciz, “düşmanca veya kötü iş ortamı yaratmaya yönelik” gerçekleştirilen yaygın ve şiddetli konuşma veya eylemdir. 1964 Medeni Haklar Yasası’nın VII. maddesi; ırk, din, cinsiyet ve ulusal köken temelinde tacizi yasaklamaktadır. Ayrıca yaş, engellilik, askerlik, cinsel eğilim ve medeni durum, cinsiyet tanımlaması (karşı cinsin kıyafetlerini giyme veya cinsiyet değişikliği), politik inançlar, suç geçmişi, meslek veya gelir kaynağı, yurttaşlık durumu gibi konular hakkında da tacize sıklıkla rastlanmaktadır. Tacizin bahsedildiği gibi birçok çeşidi olmasına rağmen, pek çok insan cinsel tacizin tek tip olduğuna inanmaktadır. Çünkü, cinsel taciz insanların hem normal hem de iş yaşamlarında en çok maruz kaldığı taciz tipidir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

I. Cinsel baskı
II.Düşmanca yaklaşım
III. İstenmeyen cinsel ilgi
IV.İstenen cinsel ilgi
V. Cinsiyet tacizi
Yukarıda cinsel taciz kategorileri ile ilgili verilen bilgiler aşağıdaki hangi seçenekte doğru ve tam olarak sıralanmıştır?

I ve III

III ve V

II, III ve V

I, III ve V

II, IV ve V

Açıklama:

Konu: Sağlık İşletmelerinde Taciz / Cinsel Taciz
Üç bölümden oluşan bir sınıflandırma sistemi, cinsel tacizi farklı ancak ilişkili kategorilere ayırır. Bunlar, cinsel baskı, istenmeyen cinsel ilgi ve cinsiyet tacizidir.
Cinsel baskı, cinsel gelişmeleri gerektirir ve çalışma (veya öğrenciler için eğitim) koşullarını cinsel işbirliğine bağlı hâle getirir (Johnson, Widnall ve Benya, 2018). İstenmeyen cinsel ilgi, aynı zamanda cinsel gelişmeyi de beraberinde getirir ancak profesyonel ödüller veya itaate zorlamak için tehditler eklemez. Bu kategoride, hoş karşılanmayan, karşılıksız ve hedefe saldırgan olan romantik veya cinsel ilgi ifadeleri yer alır. Örneğin; istenmeyen dokunma, sarılma, okşama ve cesaret kırılmasına rağmen randevu veya cinsel davranış için ısrarcı talepler yer alır ve saldırı içerebilir (Fitzgerald, Gelfand ve Drasgow, 1995; Fitzgerald, Swan ve Magley, 1997). Cinsiyet tacizi iki tür olarak tanımlanmaktadır: cinsiyetçi düşmanlık ve kaba taciz. Kadınlara yönelik olan cinsiyet tacizinin cinsiyetçi düşmanlık biçimine örnek olarak kadınlar hakkında aşağılayıcı şakalar veya yorumlar, kadınların liderlik pozisyonlarına ait olmadıkları veya bilimsel bir kariyerde başarılı olacak kadar akıllı olmadıkları yorumları ve kadınları sabote etmek sayılabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

“Sağlık kuruluşlarının ………….. yapısı, kadın ve erkek arasındaki güç farkını normalleştirir ve buna göre taciz edici ve küçük düşürücü davranışların önemsiz ve “işin bir parçası” şeklinde algılanabileceği bir bağlam sağlar.” Boşluğu doğru olarak tamamlayacak ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Patriyarkal

Hiyerarşik

Şiddete yatkın

Özerk

Bütünsel

Açıklama:

Konu: Sağlık İşletmelerinde Taciz
Sağlık kuruluşlarının hiyerarşik yapısı, kadın ve erkek arasındaki güç farkını normalleştirir ve buna göre taciz edici ve küçük düşürücü davranışların önemsiz ve “işin bir parçası” şeklinde algılanabileceği bir bağlam sağlar. Hiyerarşik bu durum doktorların hemşireleri taciz etmesine izin verebilir ancak aynı zamanda hastalar, aileler ve personel gibi dış taraflara da statüyü düşürücü (ve çoğunlukla kadın) bir sinyal görevi görebilir ve çalışanlara çok değer verilmediği ve onları taciz etmenin kabul edilebilir olduğu izlenimi yaratabilir

Doğru Cevap: B

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi taciz ile ilgili organizasyonel kültürü değiştirmek için atılacak adımlar arasında yer almaz?

Olayın fark edilmesi

Olayın bir sorun olarak yorumlanması

Olayın sönümlenmesinin beklenmesi

Bir şey yapmak için kişisel sorumluluk üstlenilmesi

Nasıl müdahale edileceğine karar verilmesi

Açıklama:

Konu: Sağlık İşletmelerinde Taciz
Taciz ile ilgili organizasyonel kültürü değiştirmek için organizasyon üyeleri veya iş arkadaşları kendilerini rahat ve sorunlu durumlara müdahale etmek için sesini yükseltmeye yetkili hissetmelidir. Bu durumda beş adım vardır. Bunlar:
(1) Olayın fark edilmesi
(2) Olayın bir sorun olarak yorumlanması
(3) Bir şey yapmak için kişisel sorumluluk üstlenilmesi
(4) Nasıl müdahale edileceğine karar verilmesi
(5) Harekete geçilmesi (Holland, Rabelo ve Cortina, 2016).
Güçlü, kamuoyuna duyurulmuş ve harekete geçirilmiş taciz karşıtı önlem oluşturulması ve iş arkadaşlarının taciz olması durumunda müdahale etmeye teşvik edilmesi, cinsel tacizi azaltmak için kurumsal kültürü iyileştirmenin ilk adımlarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 17

“………………, bir iş yerinde çalışan bir ya da daha fazla kişi üzerinde planlı ve sistematik bir baskı yaratarak, bir ya da daha fazla kişiye uygulanan duygusal bir suç sürecini ifade etmektedir.” Boşluğu doğru olarak tamamlayacak ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Şiddet

Mobbing

Taciz

Soykırım

Terör

Açıklama:

Konu: Sağlık İşletmelerinde Mobbing
Leymann’a göre mobbing, bir iş yerinde çalışan bir ya da daha fazla kişi üzerinde planlı ve sistematik bir baskı yaratarak, bir ya da daha fazla kişiye uygulanan duygusal bir suç sürecini ifade etmektedir. Bu süreç yıldırma, gözdağı, şantaj, aşağılama ve tehdit gibi birtakım taktiklerle başlayabilmektedir ve işten istifaya sebep olmaktadır (Leymann, 1996).
Uluslararası Çalışma Örgütü’ne (ILO) göre, mobbing iş yerlerinde artık önemli ve yaygın bir problem hâline gelmiştir. Mobbing’le karşı karşıya gelen kurban, psikolojik taciz, dışlama, gözdağı, kurumsal kaynaklardan yoksun bırakılma gibi negatif tavır ve davranışlar ile mücadele etmeye çalışmaktadır (A. Yıldırım ve D. Yıldırım, 2007). Mobbing’in kaynağı olan iki önemli faktör vardır. Bunlar, mobbing yapan kişinin kişisel özellikleri ve mobbing’i olası kılan bir çalışma ortamının organizasyon yapısıdır. Mobbing yapan kişiler, genel anlamda aşırı denetleyici, benmerkezci, duygusal olarak dengesiz, gücü seven, güçle beslenen ve başkalarına karşı empati ve vicdanı olmayan kişiler olarak tanımlanırlar. Genellikle, mobbing kurbanları kendilerine mobbing yapanların geçmiş kariyer yaşantılarında başkaları tarafından yapılan mobbing’den çektiklerini ve bu kurbanlara mobbing yapanlar belirli bir güce sahip olduklarında, kendi mobbing tecrübelerinden intikam alırcasına diğerlerine mobbing uygulamak için her hakkı kendilerinde gördüklerini gözlemlediklerini iddia etmektedirler. Bu anlamda mobbing bir yandan “öğrenilmiş” iken, diğer yandan işyerlerinde engellenmediği sürece kaçınılmaz olarak bir nesilden diğerine aktarılabilecek bir durumdur.

Doğru Cevap: B

Soru 18

İntihar düşünceleri veya eylemi ve kendine zarar verme biçimlerini içeren şiddet türü aşağıdakilerden hangisidir?

Kendi kendine yönlendirilmiş şiddet

Toplu şiddet

Gençlik şiddeti

İşyerinde şiddet

Yakın partner şiddeti

Açıklama:

Konu: Sağlık İşletmelerinde Şiddet
Kendi Kendine Yönlendirilmiş Şiddet; İntihar düşünceleri veya eylemi ve kendine zarar verme biçimlerini içeren geniş bir terimdir: Ölümcül intihar davranışı terimi ölümle sonuçlanan intihar eylemleri için sıklıkla kullanılır. Ölümcül olmayan intihar davranışı, intihara teşebbüs, kendini öldürme kastı olmadan intihara teşebbüs (parasuicide) ve kendine zarar verme ölümle sonuçlanmayan intihar eylemlerini tanımlamaktadır. İntihar düşüncesi, kendi hayatını isteyerek sona erdirmeyi tanımlamak için klinik olarak kullanılmaktadır. Kendi kendini yaralama ise bilinçli intihar niyeti olmadan, doğrudan ve kasten vücut kısımlarında yıkım veya değişiklik yaratmayı ifade etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Bireysel riski dikkate alınmaksızın genel nüfu veya grupları ele alan, şiddetin önlenmesine yönelik müdahale türü aşağıdakilerden hangisidir?

Birincil önleme

İkincil önleme

Üçüncül önleme

Evrensel müdahaleler

Belirtilen müdahaleler

Açıklama:

Konu: Sağlık İşletmelerinde Şiddet
Şiddete odaklanmanın ve açık bir şekilde tanımlamanın en önemli sonucu daha kesin bir şekilde şiddetin ölçeğini, biçimlerini ve nedenlerini anlama ve oluşmasını önlemek için kapsamını genişletme veya etkilerini değiştirme potansiyelidir.
Şiddeti ele alan evrensel müdahaleler, bireysel riski dikkate alınmaksızın genel nüfus veya grupları (belirli cinsiyet veya yaş aralığı gibi) ele almaktadır. Örnekler arasında okullarda zorbalığa karşı eğitim ve öğretim programlarının geliştirilmesi ve alkole bağlı şiddeti önlemek için alkol satışlarının düzenlenerek fiyatlarının artırılması ile nüfusun alkol tüketiminin azaltılması yer almaktadır .

Doğru Cevap: D

Soru 20

Ev içi şiddet failleri veya cinsel suçlular gibi tespit edilebilir sorunları olan yüksek riskli bireylere odaklanılan, şiddetin önlenmesine yönelik müdahale türü aşağıdakilerden hangisidir?

Birincil önleme

İkincil önleme

Üçüncül önleme

Evrensel müdahaleler

Belirtilen müdahaleler

Açıklama:

Konu: Sağlık İşletmelerinde Şiddet
Şiddete odaklanmanın ve açık bir şekilde tanımlamanın en önemli sonucu daha kesin bir şekilde şiddetin ölçeğini, biçimlerini ve nedenlerini anlama ve oluşmasını önlemek için kapsamını genişletme veya etkilerini değiştirme potansiyelidir.
Belirtilen müdahaleler, ev içi şiddet failleri veya cinsel suçlular gibi tespit edilebilir sorunları olan yüksek riskli bireylere odaklanır. Örneğin, bazı hapishaneler şiddet suçluları için zorunlu programlar yürütmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Rahatsız edici, aşağılayıcı veya göz korkutucu, istenmeyen cinsel davranışlara ne denir?

cinsel ilgi

cinsel taciz

mobbing

psikolojik taciz

şiddet

Açıklama:

Yazılı, sözlü, fiziksel, yüz yüze veya çevrim içi olabilir. Hem erkekler hem de kadınlar cinsel taciz mağduru olabilirler; ama kadınlar bu sıkıntıyla pek çok meslek alanında daha sık karşılaşmaktadırlar.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Uzun bir süre boyunca tekrar tekrar ve sistematik olarak ortaya çıkan ve bir kişiye saldırmayı veya aşağılamayı, onu izole etmeyi veya dışlamayı ve kademeli olarak iş yerinden veya eğitim programından çıkarmayı amaçlayan davranışa ne denir?

cinsel baskı

cinsel taciz

mobbing

iş performansı

şiddet

Açıklama:

Psikolojik taciz veya mobbing, bir veya daha fazla kişi tarafından doğrudan veya dolaylı olarak üçüncü bir kişiyi hedef alan olumsuz veya düşmanca davranış olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Sağlık sektöründe en çok mobbing’e maruz kalanlar kimdir?

hemşireler

doktorlar

cerrahlar

sağlık memurları

idareciler

Açıklama:

Sağlık sektöründe mobbing’e maruz kalanların daha çok hemşireler, sonrasında ise hekimler ve sağlık memurları oldukları görülmüştür. Meslekte hizmet süresi az olanların daha fazla mobbing’e maruz kaldığı ve üst yönetimde olanların astlarına daha fazla mobbing uyguladığı görülmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Bir başkasını rahatsız eden, aşağılayan, korkutan, utandıran veya göz korkutucu, düşmanca ve saldırgan bir çalışma ortamı yaratan sözler, jestler veya eylemlere ne denir?

İlgisiz davranış

Çelişkili davranış

Taciz

İlkesizlik

Uyumsuzluk

Açıklama:

Taciz, başka bir kişiye yapılan saldırı veya aşağılama olarak algılanabilecek her türlü uygunsuz ve istenmeyen davranıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Kadınlar hakkında aşağılayıcı şakalar veya yorumlar, kadınların liderlik pozisyonlarına ait olmadıkları veya bilimsel bir kariyerde başarılı olacak kadar akıllı olmadıkları yorumları ve kadınları sabote etmek ne olarak sayılmaktadır?

cinsel baskı

cinsiyetçi düşmanlık

kaba taciz

istenmeyen cinsel ilgi

düşmanca çalışma ortamı

Açıklama:

Yukarıdaki açıklama kadınlara yönelik olan cinsiyet tacizinin cinsiyetçi düşmanlık biçimine örnek olarak verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Bu kişiler, genel anlamda aşırı denetleyici, benmerkezci, duygusal olarak dengesiz, gücü seven, güçle beslenen ve başkalarına karşı empati ve vicdanı olmayan kişiler olarak tanımlanırlar. Yukarıdaki açıklamalar kime yöneliktir?

kışkırtıcı kişiler

cinsel ilgi gösteren kişiler

cinsel baskı yapan kişiler

mobbing yapan kişiler

şiddete eğilimli kişiler

Açıklama:

Mobbing’in kaynağı olan iki önemli faktör vardır. Bunlar, mobbing yapan kişinin kişisel özellikleri ve mobbing’i olası kılan bir çalışma ortamının organizasyon yapısıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Bir çalışanın kurumun üst yönetimi, yöneticileri tarafından mağdur edilmesi ne tür bir mobbing çeşididir?

yukarıdan aşağıya mobbing

aşağıdan yukarıya mobbing

yatay mobbing

mobbing izleyicisi

mobbing mağduru

Açıklama:

Yukarıdan aşağıya mobbing (dikey mobbing) uygulayan bir kişinin, kendi otoritesine veya kontrol alanına yönelik bir tehdit fark ettiğinde genellikle mobbing’e yöneldiği kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Kişinin, meslektaşları tarafından mağdur edilmesi ve mobbing ile karşı karşıya kalması ne tür bir mobbing çeşidir?

yukarıdan aşağıya mobbing

aşağıdan yukarıya mobbing

yatay mobbing

mobbing izleyicisi

mobbing mağduru

Açıklama:

Bir iş yerinde yakın zamanda işe alınan, atanan veya terfi ettirilen yeni bir kişi, o kişinin kişiliği ve uzmanlık nitelikleri nedeniyle başkaları tarafından grup içindeki bilinen ve kabul edilen iç dengeleri bir şekilde bozma tehdidi olarak algılanır.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Genellikle; dürüst, çalışkan, kendilerini başkalarına beğendirme ihtiyacı içinde olmayan, özgüveni yüksek, girişken, çalışkan ve nitelikli, kısmen yargılayıcı; ancak suçlayıcı olmayan, kişilerle ve olaylarla değil, düşüncelerle uğraşmayı amaç edinmiş insanlar mobbing süreci içerisinde rol alan hangi kişilerdir?

mobbing izleyicileri

mobbing mağdurları

mobbing uygulayıcıları

kaba taciz uygulayanlar

cinsiyetçi düşmalık uygulayanlar

Açıklama:

Mobbing’e ait diğer bir unsur da mobbing’i gerçekleştiren ve mobbing’e uğrayan kişiler arasındaki güç dengesizliğidir. Bu güç dengesizliği, tarafların iş kurumunda farklı pozisyonlarda çalışması, mağdurun özgüven problem ve kişilik problemlerinin olması gibi pek çok farklı nedene dayanabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Personelin iş yeri ortamında işe gidip-gelme saatlerine, güvenliklerine, sağlıklarına ve mutluluklarına açık veya kapalı bir şekilde müdahale edilmesi gibi saldırgan, suistimal veya tehdit edici olaylar aşağıdakilerden hangisidir?

gençlik şiddeti

iş yerinde şiddet

toplu şiddet

cinsel şiddet

cisiyete dayalı şiddet

Açıklama:

İş yerinde zorbalık profesyonel statüye, kişisel duruşa yönelik tehditler, izolasyon, fazla çalışma ve istikrarsızlaştırma içerebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?

Taciz, bir kişiyi (veya o kişinin akrabalarını, arkadaşlarını veya iş arkadaşlarını) ırkı, ten rengi, dinî, cinsiyeti, ulusal kökeni, yaşı veya engelliliği nedeniyle aşağılayan, düşmanlık veya nefret gösteren sözlü veya fiziksel davranışlardır.

Taciz türlerinden cinsel taciz en az karşılaşılanıdır.

Sağlık sektöründe mobbing’e maruz kalanların daha çok hemşireler, sonrasında ise hekimler ve sağlık memurları oldukları görülmüştür.

Meslekte hizmet süresi az olanların daha fazla mobbing’e maruz kaldığı ve üst yönetimde olanların astlarına daha fazla mobbing uyguladığı görülmektedir.

Sağlık hizmetlerinde cinsel taciz sorunun yüksek yaygınlığı dünyanın birçok ülkesinde bildirilmiştir ve özellikle bu durumu hemşireler diğer meslekteki kadınlara kıyasla daha fazla yaşamaktadırlar.

Açıklama:

SAĞLIK İŞLETMELERİNDE TACİZ
Taciz türlerinden cinsel taciz en sık karşılaşılanıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerden hangileri doğrudur?
I. Kadın hemşirelerin, hekimlerin ve öğrencilerin %50’den azı cinsel taciz yaşamaktadır.
II. Bir hemşirenin cinsel tacize uğrama riskini artırabilecek faktörler arasında çalışma rotasyonları, akşam / gece vardiyaları ve acil servislerde çalışma yer almaktadır.
III. Kadınlar “suçlama korkusu, inançsızlık, eylemsizlik, misilleme, aşağılama, dışlanma ve kişinin kariyerine ve itibarına zarar verme” nedenleri olarak tacizi bildirmemeyi tercih etmektedirler.

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

SAĞLIK İŞLETMELERİNDE TACİZ
Kadın hemşirelerin, hekimlerin ve öğrencilerin %50’den fazlası cinsel taciz yaşamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Zorbalık anlamına gelen “mobbing” kelimesi fiziksel şiddet ve davranışları içerdiğine işaret etmiştir ve okul çağındaki gençlerin ve çocukların davranışlarını ifade etmek için kullanılması gerektiğini ve yetişkin bireylerin davranışlarını tanımlamak için “bullying” kelimesinin kullanılmasının daha uygun olduğunu savunmuştur.

Mobbing’in kaynağı olan iki önemli faktör vardır. Bunlar, mobbinge uğrayan kişinin kişisel özellikleri ve mobbing’i olası kılan bir çalışma ortamının organizasyon yapısıdır.

Mağdura yönelik psikolojik taciz davranışları kısa vadeli, sistematik ve plansız davranışlardır.

Mobbing bir yandan “öğrenilmiş” iken, diğer yandan işyerlerinde engellenmediği sürece kaçınılmaz olarak bir nesilden diğerine aktarılabilecek bir durumdur.

Dikey mobbing de kişi, meslektaşları tarafından aynı düzeyde uygulanan mobbing ile karşı karşıyadır.

Açıklama:

SAĞLIK İŞLETMELERİNDE MOBBİNG
Mobbing bir yandan “öğrenilmiş” iken, diğer yandan işyerlerinde engellenmediği sürece kaçınılmaz olarak bir nesilden diğerine aktarılabilecek bir durumdur.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Sağlık ve Şiddet üzerine Dünya Raporu şiddeti doğasına göre dört kategoriye ayırmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir ?

Kişiler arası

Fiziksel

Cinsel

Psikolojik

Yoksunluk/ihmal

Açıklama:

SAĞLIK İŞLETMELERİNDE ŞİDDET
Sağlık ve Şiddet üzerine Dünya Raporu (WRVH) şiddeti doğasına göre dört kategoriye (fiziksel, cinsel, psikolojik ve yoksunluk veya ihmal içeren) ayırmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Tamamen veya kısmen ulusal, etnik, ırksal veya dini grupları yok etmek amacıyla uygulanan grubun üyelerini öldürme, grubun üyelerinde ciddi bedensel veya zihinsel zararlara neden olma gibi eylemleri içeren şiddet aşağıdakilerden hangisidir?

Gençlik şiddeti

Yapısal şiddet

Silahlı çatışma

Terörizm

Soykırım

Açıklama:

SAĞLIK İŞLETMELERİNDE ŞİDDET
Soykırım : Tamamen veya kısmen ulusal, etnik, ırksal veya dini grupları yok etmek amacıyla uygulanan grubun üyelerini öldürme, grubun üyelerinde ciddi bedensel veya zihinsel zararlara neden olma, grubun fiziksel yıkımını tamamen veya kısmen oluşturacak şekilde kasıtlı olarak vurma, grup içinde doğumları önlemeye yönelik tedbirler alma, gruptan çocuklarını alıp zorla başka bir gruba nakil etme gibi eylemleri içermektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Şiddet içeren olaylar gerçekleştiğinde acil servisler gibi hızlı müdahalelere odaklanarak zararı azaltmayı amaçlayan önleme türü aşağıdakilerden hangisidir?

Öncelikli korunma

İkincil önleme

Üçüncül önleme

Evrensel müdahale

Belirtilen müdahale

Açıklama:

SAĞLIK İŞLETMELERİNDE ŞİDDET
İkincil önleme şiddet içeren olaylar gerçekleştiğinde acil servisler gibi hızlı müdahalelere odaklanarak zararı azaltmayı amaçlamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Afrika’daki ayrımcılığa dayanan ırk temelli sistemin, adaletsiz yasalar ve sistemler ile çoğunluğu siyahi olan kesimi güçsüzleştirmesi, ötekileştirmesi ve haklarından mahrum bırakması aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Yapısal şiddet

Terörizm

Soykırım

Gençlik şiddeti

Çocuğa kötü muamele

Açıklama:

SAĞLIK İŞLETMELERİNDE ŞİDDET
Afrika’daki ayrımcılığa dayanan ırk temelli sistem, adaletsiz yasalar ve sistemler ile çoğunluğu siyahi olan kesimi güçsüzleştirdiği, ötekileştirdiği ve haklarından mahrum bıraktığı klasik bir yapısal şiddet örneğidir (Rutherford, 2007).

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi doğru değildir ?

ABD’de, sağlık hizmetlerinde görev yapanların şiddete maruz kalma riskleri diğer hizmet sektörlerinde çalışanlara göre 16 kat daha fazladır.

Avustralya’da, sağlık görevlilerinin %67,2’si 2001 yılı içinde fiziksel ya da psikolojik şiddete maruz kalmıştır.

Sağlık sektöründe sözlü şiddet fiziksel şiddetten daha yaygın görülmektedir

Mobbing, sağlık sektöründe sadece belli meslek gruplarını ve çalışma ortamlarını etkilemektedir.

Saldırılara en fazla maruz kalanlar ambulans görevlileri, hemşireler ve doktorlardır.

Açıklama:

SAĞLIK İŞLETMELERİNDE MOBBİNG
Mobbing, sağlık sektöründeki bütün meslek gruplarını ve çalışma ortamlarını etkilemektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Taciz ile ilgili organizasyonel kültürü değiştirmek için organizasyon üyeleri veya iş arkadaşları kendilerini rahat ve sorunlu durumlara müdahale etmek için sesini yükseltmeye yetkili hissetmelidir. Aşağıdakilerden hangisi bu durumda yapılacak adımlardan biri değildir ?

Olayın fark edilmesi

Olayın bir sorun olarak yorumlanması

Bir şey yapmak için kişisel sorumluluk üstlenilmesi

Nasıl müdahale edileceğine karar verilmesi

Harekete geçmek için uzun süre beklenmesi

Açıklama:

SAĞLIK İŞLETMELERİNDE TACİZ
Taciz ile ilgili organizasyonel kültürü değiştirmek için organizasyon üyeleri veya iş arkadaşları kendilerini rahat ve sorunlu durumlara müdahale etmek için sesini yükseltmeye yetkili hissetmelidir. Bu durumda beş adım vardır. Bunlar: (1) olayın fark edilmesi (2) olayın bir sorun olarak yorumlanması (3) bir şey yapmak için kişisel sorumluluk üstlenilmesi (4) nasıl müdahale edileceğine karar verilmesi (5) harekete geçilmesi

Doğru Cevap: E

Soru 40

Bazı hapishanelerin şiddet suçluları için zorunlu programlar yürütmesi aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Evrensel müdahale

Öncelikli korunma

Belirtilen müdahale

İkincil önleme

Üçüncül önleme

Açıklama:

SAĞLIK İŞLETMELERİNDE ŞİDDET
Belirtilen müdahaleler, ev içi şiddet failleri veya cinsel suçlular gibi tespit edilebilir sorunları olan yüksek riskli bireylere odaklanır. Örneğin, bazı hapishaneler şiddet suçluları için zorunlu programlar yürütmektedir (Rutherford, 2007).

Doğru Cevap: C

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi sağlık kurumlarında diğerlerine göre daha yaygın olan taciz türüdür?

Cinsel taciz

Fiziksel taciz

Psikolojik taciz

Dinsel taciz

Irkçı taciz

Açıklama:

Sağlık İşletmelerinde Taciz
Sağlık işletmelerinde de taciz olaylarına özellikle cinsel taciz vakalarına sıklıkla rastlanmaktadır. Sağlık hizmetlerinde cinsel taciz sorunun yüksek yaygınlığı dünyanın birçok ülkesinde bildirilmiştir ve özellikle bu durumu hemşireler diğer meslekteki kadınlara kıyasla daha fazla yaşamaktadırlar. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi işyerinde taciz davranışına girmez?

İstenmeyen cinsel davranışlar

İşle ilgili konulardaki anlaşmazlıklar

Aşağılayan ve utandıran eylemler

Düşmanca saldırgan sözler

Nefret gösteren jestler

Açıklama:

"B" seçeneğinde verilen "İşle ilgili konulardaki anlaşmazlıklar" tacize girmez. Diğer seçeneklerde verilenler işyerinde yaşayan taciz davranışlarıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi bir hemşirenin cinsel tacize uğrama riskini artıran etmenlerden biri değildir?

Hemşire olması

Dönüşümlü (rotasyonlu) çalışması

Akşam vardiyası

Gece vardiyası

Acil servislerde çalışması

Açıklama:

Sağlık İşletmelerinde Taciz
Bir hemşirenin cinsel tacize uğrama riskini artırabilecek diğer faktörler arasında çalışma rotasyonları, akşam/gece vardiyaları ve acil servislerde çalışma yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Twitter’da kadınların cinsel taciz deneyimlerini paylaştıkları hareketin adıdır?

#MeToo

#Too

#WeToo

#TooMe

#MeToMe

Açıklama:

Sağlık İşletmelerinde Taciz
#MeToo twitter akımını takip etmek ve burada paylaşım yapmak kadınların başa çıkma sürecinin bir parçası hâline geldi. #MeToo hareketi, kadınların cinsel taciz deneyimlerini paylaşmalarına, müttefiklerinden destek almalarına izin vermiştir ve organizasyonlara kadar nüfuz eden kadın düşmanı ve cinsiyetçi kültürlere ışık tutmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi mobbing kavramını ilk defa kullanmıştır?

Kuş bilimciler

Psikologlar

Psikaytırlar

Hekimler

Sosyologlar

Açıklama:

Sağlık İşletmelerinde Mobbing
Mobbing, ilk olarak kuşların sergiledikleri “kararsız kalabalık” hareketine değinmek için kuşbilimciler tarafından kullanılmıştır. Fakat, bu terim sonradan İsveçli psikolog Heinz Leymann tarafından alınarak ilk olarak 1980’lerde insan davranışını ifade etmek amaçlı kullanılmıştır. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi bir kişi bir örgüt içindeki konumunun bilinciyle ve gerektiğinde bu konumunu acımasızca kullanan kişiye verilen addır?

Mobber

Mobbing

Bulling

Bully

Despot

Açıklama:

Sağlık İşletmelerinde Mobbing
Bir kişi bir örgüt içindeki konumunun bilincindeyse ve gerektiğinde onu acımasızca kullanmaya çalışırsa, bu kişi büyük olasılıkla bir mobberdir. Bu durumda sorunun cevabı A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi sağlık işletmelerinde mobbing’in çok fazla olmasına rağmen bildirimin az olmasının temel nedenidir?

Yasaların çalışanları destekleyecek yapıda olmaması.

Sağlık işletmelerinde mobbing’in işin bir parçası olması.

Mobbing’e uğrayanların daha çok hekim dışı çalışanlar olması.

Mobbing mağdurlarının örgütlü davranmaması.

Sağlık çalışanlarının mobbing haberlerini medyada çok yer alması.

Açıklama:

Sağlık İşletmelerinde Mobbing
Yapılan diğer çalışmalar ise sağlık işletmelerinde mobbing’in çok fazla ve sürekli olduğunu ancak az bildirildiğini ya da bildirilmediğini göstermektedir. Bu durum da pek çok nedeni barındırabilir. Bunlardan en önemlisi ülkemizdeki yasaların çalışanları destekleyecek yapıya ve düzene sahip olmamasıdır

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından şiddetin doğasına göre yapılan sınıflama içinde yer almaz?

Toplu

Fiziksel

Cinsel

Psikolojik

İhmal

Açıklama:

Sağlık İşletmelerinde Şiddet
Sağlık ve Şiddet üzerine Dünya Raporu (WRVH) şiddeti kimin işlediğine göre üç kategoriye (kendi kendine yönlendirilmiş, kişiler arası ve toplu) ve şiddetin doğasına göre dört kategoriye (fiziksel, cinsel, psikolojik ve yoksunluk veya ihmal içeren) ayırmaktadır. Sorunun doğru cevabı A Seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Mağdurları ve failleri tedavi etmeyi ve rehabilite etmeyi amaçlar.
Şiddet sonrasında rehabilitasyon gibi uzun süreli bakıma odaklanır.
İstismara uğramış çocuklar için psikolojik tedaviler örnek verilebilir.

Aşağıdakilerden hangisi yukarıda kimi özellikleri verilen şiddeti önleme türüdür?

Üçüncül önleme

Birincil önleme

İkincil önleme

Evrensel müdahaleler

Belirtilen müdahaleler

Açıklama:

Sağlık İşletmelerinde Şiddet
Üçüncül koruma, mağdurları ve failleri tedavi etmeyi ve rehabilite etmeyi amaçlamaktadır. Yaklaşımlar şiddet sonrasında rehabilitasyon, reintegrasyon ve travmayı azaltmak veya şiddetle ilişkili uzun vadeli sakatlığı azaltmak gibi uzun süreli bakıma odaklanır. Örnekler arasında istismara uğramış çocuklar için psikolojik tedaviler, yakın partner, ev içi veya aile içi şiddet mağdurları için tarama ve destek hizmetleri ve işkence mağdurlarının ihtiyaçlarının özel olarak tanınması yer almaktadır. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi şiddeti önlemede işe koşulan belirtilen müdahale programının hedef kitlesidir?

Ev içi şiddet veya cinsel suça eğilimli yüksek riskli bireyler.

Alkol tüketimi azaltmaya yönelik alkole eğilimli bireyler.

Tedavileri yapılmak için istismara uğramış çocuklar.

Mülteci kamplarında cinsel istismar riski taşıyan bireyler.

Yoksulluk ve eşitsizlikler nedeniyle şiddete maruz kalmış bireyler.

Açıklama:

Sağlık İşletmelerinde Şiddet
Belirtilen müdahaleler, ev içi şiddet failleri veya cinsel suçlular gibi tespit edilebilir sorunları olan yüksek riskli bireylere odaklanır. Örneğin, bazı hapishaneler şiddet suçluları için zorunlu programlar yürütmektedir. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi şiddetle ilgili yayımlanmış kılavuzların neredeyse tamamında önleyici tedbir olarak önerilmektedir?

Eğitim

Yasal düzenleme

İzleme

Kamuoyu baskısı

Güvenlikçi tedbirler

Açıklama:

Sağlık İşletmelerinde Şiddet
Şiddetle ilgili yayınlanmış kılavuzların neredeyse tamamı, önleyici tedbir olarak eğitimin önemini ortaya koymaktadır. Çok sayıda kurum ve kuruluş, personel gruplarının farklı ihtiyaçlarını karşılamak için farklı türlerde eğitimi savunmuştur. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Mobbing mağdurlarının çoğunluğunun yaşadıkları mobbingi bir üst amirlerine anlatmakta zorlanmalarının nedenlerinden biri değildir?

Sosyal baskı

İtibarın kaybedilme riski

İşin kaybedilme riski

Durumdan rahatsız olmamaları

Çok fazla seçeneklerinin olmadığını düşünmeleri

Açıklama:

Mobbing ile başa çıkma yolları açısından mağdurlar, genel olarak çok fazla seçenekleri olmadığını ve mobbing ile başa çıkmanın ve buna karşı savaşmanın sınırlı yollarını gördüklerini söylemektedirler. Mobbing mağdurları genellikle işlerini kaybetme korkusuyla çatışmaktan kaçınırlar ve mobbing sürecini kabul
ederek çalışma hayatlarına devam etmeye çalışırlar. Ancak, bu genellikle mağdurların durumu kabul edip “etkisiz” pozisyonlarda çalışmaya devam etmeleri, kendi istekleri veya kurum kararıyla işlerini bırakmaları veya “en iyi şansla” aynı yapıdaki başka bir birime transfer edilmesiyle sonuçlanır.
Mobbing mağdurlarının çok az bir kısmı bu konuyu bir üst amirlerine aktaracak cesarete sahip olmaktadır. Bunun altında yatan en önemli nedenler sosyal baskı, itibarın ya da işin kaybedilme riski olarak sıralanabilir. Mobbing durumunda yöneticiler beklenene göre daha pasif kalmakta veya üst yönetimi
ekarte ederek kendisinin uygun gördüğü çözüm önerisini uygulamaya çalışmaktadır. Bu çözümler genel
Mobbing ile başa çıkma yolları açısından mağdurlar, genel olarak çok fazla seçenekleri olmadığını ve mobbing ile başa çıkmanın ve buna karşı savaşmanın sınırlı yollarını gördüklerini söylemektedirler. Mobbing mağdurları genellikle işlerini kaybtme korkusuyla çatışmaktan kaçınırlar ve mobbing sürecini kabul
ederek çalışma hayatlarına devam etmeye çalışırlar. Ancak, bu genellikle mağdurların durumu kabul edip “etkisiz” pozisyonlarda çalışmaya devam etmeleri, kendi istekleri veya kurum kararıyla işlerini bırakmaları veya “en iyi şansla” aynı yapıdaki başka bir birime transfer edilmesiyle sonuçlanır.
Mobbing mağdurlarının çok az bir kısmı bu konuyu bir üst amirlerine aktaracak cesarete sahip olmaktadır. Bunun altında yatan en önemli nedenler sosyal baskı, itibarın ya da işin kaybedilme riski olarak sıralanabilir. Mobbing durumunda yöneticiler beklenene göre daha pasif kalmakta veya üst yönetimi
ekarte ederek kendisinin uygun gördüğü çözüm önerisini uygulamaya çalışmaktadır. Bu çözümler genelde kısa vadeli olup, mobbing mağdurunun çalışma ortamının değiştirilmeye çalışılması ile sonuçlanmaktadır. Bu çözüm önerisi mobbing mağdurları tarafından memnuniyetsizlikle karşılanmaktadır.
Doğru cevap D seçeneğinde verilmiştir. Mağdurlar bu durumdan rahatsız olmaktadır ancak yukarıda verilen nedenlerden dolayı bildirmekte zorlanabilmektedirler.

Doğru Cevap: D

Soru 53

İş arkadaşları, amirler ve yöneticiler gibi mobbing sürecine doğrudan doğruya karışmayan ancak bir şekilde süreci algılayan bazen de sürece katılan kişilere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Mobbing mağdurları

Mobbing uygulayıcıları

Mobbing izleyicileri

Yöneticiler

İş arkadaşları

Açıklama:

İş arkadaşları, amirler ve yöneticiler gibi mobbing sürecine doğrudan doğruya
karışmayan ancak bir şekilde süreci algılayan bazen de sürece katılan kişilere verilen ad mobbing izleyicileridir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Mobbing sürecinde yer alan, çalışılması zor, düşmanlık duyguları yüksek, güçlü düşmanlarını zayıflatmak ve yok etmek için ellerinden geleni yapan ve düşmansız da duramayan kişilere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Mobbing mağdurları

Mobbing uygulayanlar

Mobbing izleyicileri

Kurum yöneticileri

Üst amirler

Açıklama:

Mobbing uygulayanlar: Çalışılması zor kişilerdir. Düşmanlık duyguları yüksek insanlardır. Güçlü düşmanlarını zayıflatmak ve yok etmek için ellerinden geleni yaparlar; ancak düşmansız da duramazlar.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri sağlık sektöründe mobbinglerin fazla olmasının nedenlerindendir?
I- Kadın çalışanların sayısının fazla olması
II- Sağlık sektöründe çalışan erkeklerin eğitim seviyesinin düşük olması
III-Kadın çalışanların daha düşük seviyelerde işlerde çalışmaları
IV- Hemşirelerin çoğunlukla kadınlardan oluşması
V- Sağlık sektörünün hiyerarşik bir yapıya sahip olması

I, II ve III

I, II, III ve IV

I, II, III ve V

I, III, IV ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Sağlık sektöründe mobbinglerin fazla olmasının nedenlerinden bazıları şunlardır:
I- Kadın çalışanların sayısının fazla olması
III-Kadın çalışanların daha düşük seviyelerde işlerde çalışmaları
IV- Hemşirelerin çoğunlukla kadınlardan oluşması
V- Sağlık sektörünün hiyerarşik bir yapıya sahip olması
Doğru cevap D seçeneğinde verilmiştir. "II- Sağlık sektöründe çalışan erkeklerin eğitim seviyesinin düşük olması" nedenler arasında değildir. Tersine, erkek çalışanların eğitim seviyesinin daha yüksektir ve bu da hiyerarşik yapıya katkı sağlamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri sağlık sektöründe mobbinglerin fazla olmasının nedenlerindendir?
I-Sağlık sektöründe hiyerarşik bir yapının olmaması
II-Sağlık çalışanların izole ortamlarda çalışmaları
III-Erkek çalışanların daha yüksek seviyelerde işlerde çalışmaları
IV-İki güne varan vardiyalarla nöbet tutma nedeniyle koşulların yıpratıcı olması
V-Hemşirelerin erken yaşta çalışma hayatına başlamaları

I, II ve III

I, III ve IV

II, III, IV ve V

I, II, III ve IV

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Sağlık sektöründe mobbinglerin fazla olmasının nedenlerinden bazıları şunlardır:
II-Sağlık çalışanların izole ortamlarda çalışmaları
III-Erkek çalışanların daha yüksek seviyelerde işlerde çalışmaları
IV-İki güne varan vardiyalarla nöbet tutma nedeniyle koşulların yıpratıcı olması
V-Hemşirelerin erken yaşta çalışma hayatına başlamaları
Doğru cevap C seçeneğinde verilmiştir. "I-Sağlık sektöründe hiyerarşik bir yapının olmaması" nedenlerden biri değildir, tam tersine hiyerarşik bir yapı vardır ve bu yapı mobbinglerin artmasına neden olmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi sağlık sektöründe genel olarak mobbinge maruz kalma ithimalini artıran etkenlerden biri değildir?

Yaş

Cinsiyet

Eğitim durumu

Mesleki kıdem

Boy

Açıklama:

Yaş (genç yaşta olmak), cinsiyet (kadın olmak), eğitim durumu (düşük olması), mesleki kıdem (mesleğe yeni başlamış olmak) mobbinge maruz kalma ihtimalini etkileyen etkenlerdir. Ancak boy nadiren mobbinge maruz kalmaya neden olabilse de, mobbinge maruz kalma ihtimalini genel olarak etkileyen bir durum değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Kendilerini bir topluluğun üyesi olarak tanımlayan kişiler tarafından başka bir
gruba veya bir grup kişiye karşı politik, ekonomik veya sosyal hedeflere ulaşmak amacıyla uygulanan ve şiddetin araçsal olarak kullanıldığı şiddet türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cinsiyete dayalı şiddet

Toplu şiddet

Yapısal şiddet

Kişiler arası şiddet

İş yerinde şiddet

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 59

Cinsiyete dayalı şiddet

Cinsel şiddet

Yakın partner şiddeti

Aile içi şiddet

Yapısal şiddet

Açıklama:

Genelde kadınları ikincil statüde gören ve bu eşitsiz güç dengesinin korunmasına
hizmet eden anlayışın hakim olduğu durumlarda gerçekleşen; kadınlara karşı kamusal alanda veya özel hayatta uygulanan fiziksel, cinsel, psikolojik zarar verme veya acı çekme ile sonuçlanan veya sonuçlanması niyetiyle yapılan tehdit, zorlama veya özgürlüğün keyfi olarak yoksun bırakılması eylemlerini içeren her türlü şiddet cinsiyete dayalı şiddetin tanımıdır.
Genelde kadınları ikincil statüde gören ve bu eşitsiz güç dengesinin korunmasına hizmet eden anlayışın hakim olduğu durumlarda gerçekleşen; kadınlara karşı kamusal alanda veya özel hayatta uygulanan fiziksel, cinsel, psikolojik zarar verme veya acı çekme ile sonuçlanan veya sonuçlanması niyetiyle yapılan tehdit, zorlama veya özgürlüğün keyfi olarak yoksun bırakılması eylemlerini içeren her türlü şiddet cinsiyete dayalı şiddetin tanımıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Sömürücü ve adaletsiz sosyal, politik ve ekonomik sistemlerden kaynaklanan fiziksel ve psikolojik zararı ifade eden; adaletsiz yasalar ve sistemler ile bir grubu güçsüzleştiren, ötekileştiren ve haklardan mahrum bırakan şiddet türü aşağıdakilerden hangisidir?

Yapısal şiddet

İş yerinde şiddet

Toplu şiddet

Kişilerarası şiddet

Soykırım

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Sağlık İşletmelerinde Davranış - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler