Sağlık Hizmetlerinde Araştırma ve Değerlendirme - Sağlık Yönetimi

Doğru Cevap: D

Soru 17

Hastanede bulunan sağlık personeli sayısı,
Hastaların memnuniyetsizlik düzeyleri,
Tıbbi cihaz alımları,
Hastanelere yapılan yatırımlar,
Ameliyathanelerin yenilenmesi,
Hekim ve hemşilere yönelik eğitimler,

Aşağıda verilen seçeneklerden hangisi kanıta dayalı tıp anlayışı kapsamında yukarıda verilenleri azaltmada kullanılabilecek bir yöntem değildir?

İnsan kaynakları planları

Finansal göstergeler

Performansa ilişkin kanıtlar

Hastane ihtiyaçlarının analizi

Hastalara uygulanan anketler

Açıklama:

Performans göstergeleri ve performans çıktıları gibi ölçülebilen kanıtların toplanması nedeniyle hangi personelin ne kadar iş yükü olduğu ve bu yükün altından ne ölçüde kalkabildiği bilindiğinden yeni işlerin dağıtımı için en uygun kişiler kolayca belirlenebilir. Diğer seçenekler ise, verilenleri azaltmak için kullanılabilecek çözüm önerileri içermektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Veriler amaca uygun olmalıdır.
Parça parça olmalıdır.
Manipule edilmiş olmalıdır.
Kesin olmalıdır.
Makul bir maliyeti olmalıdır.
Maliyetinin bir önemi yoktur.

Verilerin işe yaraması için gereken özellikler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

II-IV-V

I-IV-V

I-II-V

III-IV-V

I-II-III

Açıklama:

Verilerin işe yaraması için gereken özellikler şunlardır:

Veriler amaca uygun olmalıdır.
Tam olmalıdır.
Kesin olmalıdır.
Makul bir maliyeti olmalıdır.
Zamanında toplanmış olmalıdır.
Doğru biçimde olmalıdır.

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Hastalıkların sınıflandırılması ve kodlanması için WHO tarafından geliştirilmiş olan ICD-10’un kullanılması aşağıdaki bilgi kaynaklarından hangisine örnektir?

Gelenekler

Deneysel yöntem

Otoriteler

Mantık yürütme

Deneme-yanılma

Açıklama:

Günlük hayatımızı kolaylaştıran bilgiler gelenekler, otoriteler, deneme-yanılma, mantık yürütme ve bilimsel yöntem olarak başlıca beş kaynaktan elde edilebilir. Sağlık hizmetlerinin yönetiminde ulusal ve uluslararası kuruluşların kuralları ile ürettiği bilgilerden yararlanılması otoriteler kapsamında bir kaynak örneğidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi veri toplamak için kullanılan sağlık enformasyon sistemleri ile elde edilebilecek bir veridir?

Her birimde hizmet almak için başvuran sayısının tespit edilmesi

Polikliniklerde muayene için bekleme süresinin tespit edilmesi

Hasta memnuniyet oranlarının hesaplanması

Acil vakalar için renk kodu uygulaması yapılması

Bir birimde uygulama sonrası bekleme süresinin belirlenmesi

Açıklama:

Veri toplamak için kullanılan sağlık enformasyon sistemleri ile elde edilebilecek bir veriye örnek olarak her birimde hizmet almak için başvuran sayısının tespit edilmesi gösterilebilir. Diğer seçeneklerde yer alan örnek veriler, "Ad Hoc" -amaca özel araştırmalar sonucunda elde edilebilecek verilere örnektir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi sağlık enformasyon sistemlerinden doğrudan faydalanan paydaşlar arasında değildir?

Hekimlik

Hemşirelik

Fizyoterapistlik

Diyetisyenlik

Reprezantlık

Açıklama:

Hekimlik, hemşirelik, fizyoterapistlik, diyetisyenlik meslek dalları sağlık enformasyon sistemlerinden doğrudan faydalanan paydaşlar arasında sıralanabilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi sağlık hizmetlerinin özellikleri arasında yer almaz?

Soyut olması

Bütün olması

Heterojen olması

Kişiye özel olması

Genel olması

Açıklama:

Sağlık sektörü, her şeyden önce bir hizmet sektörüdür ve hizmetler için geçerli olan soyutluk, heterojenlik ve bütünlük gibi özellikler sağlık hizmetleri için de geçerlidir.
Sağlık hizmetleri soyuttur. Yani, gözle görülemeyen, elle tutulamayan nitelikte olmaları nedeniyle, mal ve ürün üreten diğer sektörlerde olduğu gibi piyasaya sunulmadan önce kontrolden geçmeleri ve hatalı olanların geri çekilmesi gibi bir olasılık yoktur.
Sağlık hizmetlerinin bir diğer özelliği heterojen olmalarıdır. Aynı hastalığa sahip farklı hastaların hizmetten beklentileri farklı olabilmektedir. Yani belirli kalitedeki bir sağlık hizmeti bir hastaya çok iyi gelir iken aynı hastalığa sahip bir başka hastaya iyi gelmeyebilmektedir ve bunu kontrol edebilmenin de yolu yoktur.
Sağlık hizmetleri bütündür. Bütünlük özelliğinin anlamı, hastanın başvuru anından iyileşerek sağlık kuruluşundan ayrılma anına kadar her aşamada verilecek hizmetlerin bir bütün olarak anlam taşımasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Bilimsel anlamda belirli varsayımlara dayanan, mantıksal bir sırası olan, gözlem veya deneyle elde edilen her türlü veri için kullanılan sözcük hangisidir?

Yönetim

Kanıt

Veri

Bilgi

Enformasyon

Açıklama:

Bilimsel anlamda kanıt, belirli varsayımlara dayanan, mantıksal bir sırası olan, gözlem veya deneyle elde edilen her türlü veri için kullanılan bir sözcüktür.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Enformasyon ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Enformasyonun kullanım değeri mutlaka vardır.

Verilerin işlenmiş, anlamlandırılmış hâlidir.

Yeni kişilerin verilerinin eklenmesi ile birlikte enformasyonun yapısı ve niteliği değişir.

Enformasyon, hiçbir işe yaramadan olduğu yerde kalabilir, kaybolabilir, değişebilir.

Enformasyon, anlamlı hâle getirilerek yönetim kararlarına kanıt oluşturmak üzere kullanılabilir.

Açıklama:

Enformasyon, verilerin işlenmiş, anlamlandırılmış hâlidir. Yeni kişilerin verilerinin eklenmesi ile birlikte enformasyonun yapısı ve niteliği değişir. Enformasyon, anlamlı hâle getirilerek yönetim kararlarına kanıt oluşturmak üzere kullanılabileceği gibi, hiçbir işe yaramadan olduğu yerde kalabilir, kaybolabilir, değişebilir de. Enformasyonun kullanım değeri olabilir de olmayabilir de. Mutlaka vardır denilirse yanlış bilgi olur.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıdaki bilgi kaynaklarından hangisi, uzman kişilerden görüş alınması, bazı bilgilerin savunması için o alanda otorite sayılan isimlerin kaynak olarak gösterilmesi ya da egemen olan gücün dayattığı bilgilere bağlı kalınması yoluyla elde edilmiş bilgiye bir örnek olarak verilebilir?

Akupunktür

Bitkisel tıp

Ulusal kalite standartlarının uygulanması

Sivrisineklerin AIDS hastalığını bulaştıracağı düşüncesi

Düşe kalka yürümeyi öğrenme

Açıklama:

Akupunktür, bitkisel tıp gibi geleneksel tedavi yöntemlerinin gelişmesi gelenekler sayesinde olmuştur.
Sağlık hizmetlerinin yönetiminde ulusal ve uluslararası kuruluşların kuralları ile ürettiği bilgilerden yararlanılması da bu anlamda bir kaynak örneğidir. Örneğin, hastalıkların sınıflandırılması ve kodlanması için WHO tarafından geliştirilmiş olan ICD-10’un kullanılması, ulusal kalite standartlarının uygulanması, sağlık insan gücü için ILO tarafından yayınlanmış, Sağlık Bakanlığında karşılığı olan mesleklerin ve iş tanımlarının benimsenmesi bu türde bilgi örnekleridir.
Hayata ilişkin ilk bilgileri düşe-kalka yani deneme-yanılma yolu ile öğrenmişizdir.
Mantık yürütme yoluyla sivrisineklerin AIDS hastalığını bulaştıracağı düşünülse de bunu destekleyen hiçbir kanıt bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Sağlık enformasyon sistemlerinde aşağıdakilerden hangisinin kaydı yapılmaz?

Kişinin yaşı

Öğrenim durumu

Medeni durumu

Kaç kere evlendiği

Sağlık güvencesi

Açıklama:

Sağlık hizmeti verilen her birimde hizmet almak için başvuran kişilerin yaşı, cinsiyeti, mesleği, medeni durumu, öğrenim durumu, sağlık güvencesinin varlığı ve türü, gibi sosyodemografik özelliklerinin; yapılan tetkik ve incelemelerin, konulan tanı ve verilen tedavilerin; gelir ve giderlerin; çalışanlara ilişkin her türlü özelliklerin, elektronik veya kağıt ortamda düzenli olarak kaydedildiği enformasyon sistemleri vardır.

Doğru Cevap: D

Soru 27

I. Polikliniklerde muayene için bekleme süresini azaltmak II. Hasta memnuniyetini arttırmak III. Randevu sistemine geçen bir sağlık kuruluşunda uygulama öncesi ve sonrası bekleme sürelerini hesaplamak IV. Hasta yakınlarını memnun etmek Yukarıdaki amaçlardan hangileri için özel araştırma ve istatistiksel değerlendirme yöntemlerine gerek vardır?

I, II, III

I, II,

II,III

II,IV

II,III,IV

Açıklama:

Polikliniklerde muayene için bekleme süresini azaltmak ve hasta memnuniyetini arttırmak amacıyla randevu sistemine geçen bir sağlık kuruluşunda uygulama öncesi ve sonrası bekleme sürelerinin, hasta memnuniyet oranlarının hesaplanması, karşılaştırılması, aradaki farkın değerlendirilerek yorumlanması için bu amaçlara özel araştırma ve istatistiksel değerlendirme yöntemlerine gerek vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Aşağıdaki bilgilerden hangisinde, kanıta dayalı tıp ile kanıta dayalı sağlık yönetimi uygulamaları arasında usül ve tarz farklılıklarının nedeni yanlış verilmiştir?

Klinik kararlar için kullanılacak kanıtları bulmak ve kullanmak ağırlıklı olarak hekimlerin görevi iken, yönetim alanındaki kanıtlar farklı iş ve mesleklerden kişilerin görev alanına girmektedir.

Klinik amaçlı kanıtlar için yapılacak araştırma türleri arasında hiyerarşik bir güçsıralanması var iken, yönetsel konulardaki her araştırmanın amaca uygunluğu yeterli olabilmektedir.

Tıp ve sağlık bilimleri eğitiminde kantitatif ölçümlere ve deneysel araştırmalara öncelik veren bir bilim anlayışı varken, sosyal bilimler alanındaki yönetim eğitiminde ise sadece deneysel araştırmalara öncelik veren bir anlayış vardır.

Klinik amaçlı kararlar olabildiğince homojen, net, hızla alınması gereken ve genellikle aynı veya benzer işleri yapan kişileri ilgilendiren kararlardır. Yönetsel kararlar ise gerek nitelikleri, gerekse kararların ilgilendirdiği paydaşları açısından heterojen olmaları nedeniyle tartışılması ve üzerinde uzlaşılması gereken kararlardır.

Kanıta dayalı tıbbi uygulamaların sonuçlarının başarılı olup olmadığını kısa sürede görmek, neden-sonuç ilişkisini net olarak değerlendirmek mümkün iken kanıta dayalı yönetim uygulamalarının sonuçlarını görmek zaman alıcı, neden-sonuç ilişkisini değerlendirmek ise karmaşık yorumları gerektirmektedir.

Açıklama:

Kanıta dayalı tıp ile kanıta dayalı sağlık yönetimi uygulamaları arasında usül ve tarz farkı vardır. Bu farklılıklar ve nedenleri şu şekilde özetlenebilir:

Klinik kararlar için kullanılacak kanıtları bulmak ve kullanmak ağırlıklı olarak hekimlerin görevi iken, yönetim alanındaki kanıtlar farklı iş ve mesleklerden kişilerin görev alanına girmektedir.

Klinik amaçlı kanıtlar için yapılacak araştırma türleri arasında hiyerarşik bir güç sıralanması var iken, yönetsel konulardaki her araştırmanın amaca uygunluğu yeterli olabilmektedir.

Hekimlerin ve sağlık personelinin klinik araştırma konularında aldıkları eğitim olabildiğince standart olduğu için ortak bir dilin gelişmesi sağlanmış olmakla birlikte
farklı kökenlerden gelen sağlık yöneticileri için bu dilin geliştirilemediği görülmektedir. Bu durum yöneticilerin kendi aralarındaki iletişimi de, hekimlerleolan iletişimlerini de olumsuz etkileyebilmektedir.
• Tıp ve sağlık bilimleri eğitiminde kantitatif ölçümlere ve deneysel araştırmalaraöncelik veren bir bilim anlayışının, sosyal bilimler alanındaki yönetim eğitiminde ise kalitatif değerlendirmeler ve gözlemsel araştırmalara öncelik veren bir anlayış olması farklı tarz ve yaklaşımların bir başka nedenidir.
• Klinik amaçlı kararlar olabildiğince homojen, net, hızla alınması gereken ve genellikleaynı veya benzer işleri yapan kişileri ilgilendiren kararlardır. Yönetsel kararlar
ise gerek nitelikleri, gerekse kararların ilgilendirdiği paydaşları açısından heterojenolmaları nedeniyle tartışılması ve üzerinde uzlaşılması gereken kararlardır. Bu nedenlerle
her iki alandaki kanıtların nitelik ve ikna edicilikleri de doğal olarak farklıolmaktadır.
• Kanıta dayalı tıbbi uygulamaların sonuçlarının başarılı olup olmadığını kısa sürede görmek, neden-sonuç ilişkisini net olarak değerlendirmek mümkün iken kanıta dayalı yönetim uygulamalarının sonuçlarını görmek zaman alıcı, neden-sonuç ilişkisini değerlendirmek ise karmaşık yorumları gerektirmektedir.

Kanıta dayalı tıp ile kanıta dayalı sağlık yönetimi uygulamaları arasında usül ve tarz farkı vardır. Bu farklılıklar ve nedenleri şu şekilde özetlenebilir:

Klinik kararlar için kullanılacak kanıtları bulmak ve kullanmak ağırlıklı olarak hekimlerin görevi iken, yönetim alanındaki kanıtlar farklı iş ve mesleklerden kişilerin görev alanına girmektedir.

Klinik amaçlı kanıtlar için yapılacak araştırma türleri arasında hiyerarşik bir güç sıralanması var iken, yönetsel konulardaki her araştırmanın amaca uygunluğu yeterli olabilmektedir.

Hekimlerin ve sağlık personelinin klinik araştırma konularında aldıkları eğitim olabildiğince standart olduğu için ortak bir dilin gelişmesi sağlanmış olmakla birlikte
farklı kökenlerden gelen sağlık yöneticileri için bu dilin geliştirilemediği görülmektedir. Bu durum yöneticilerin kendi aralarındaki iletişimi de, hekimlerleolan iletişimlerini de olumsuz etkileyebilmektedir.
• Tıp ve sağlık bilimleri eğitiminde kantitatif ölçümlere ve deneysel araştırmalaraöncelik veren bir bilim anlayışının, sosyal bilimler alanındaki yönetim eğitiminde ise kalitatif değerlendirmeler ve gözlemsel araştırmalara öncelik veren bir anlayış olması farklı tarz ve yaklaşımların bir başka nedenidir.
• Klinik amaçlı kararlar olabildiğince homojen, net, hızla alınması gereken ve genellikleaynı veya benzer işleri yapan kişileri ilgilendiren kararlardır. Yönetsel kararlar
ise gerek nitelikleri, gerekse kararların ilgilendirdiği paydaşları açısından heterojenolmaları nedeniyle tartışılması ve üzerinde uzlaşılması gereken kararlardır. Bu nedenlerle
her iki alandaki kanıtların nitelik ve ikna edicilikleri de doğal olarak farklıolmaktadır.
• Kanıta dayalı tıbbi uygulamaların sonuçlarının başarılı olup olmadığını kısa sürede görmek, neden-sonuç ilişkisini net olarak değerlendirmek mümkün iken kanıta dayalı yönetim uygulamalarının sonuçlarını görmek zaman alıcı, neden-sonuç ilişkisini değerlendirmek ise karmaşık yorumları gerektirmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Tüm hastalık tanılarının uluslararası bir uzlaşma ile sınıfandırıldığı listenin kısaltması aşağıdakilerden hangisidir?

ICD-10

TIC-10

TİG-10

DRD-10

HRG-10

Açıklama:

Tüm hastalık tanılarının uluslararası bir uzlaşma ile sınıfandırıldığı listenin kısaltması ICD-10'dur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

“Kanıta dayalı tıp” kavramı ilk kez ne zaman kullanılmıştır?

1993

1994

1992

1991

1990

Açıklama:

“Kanıta dayalı tıp” kavramı ilk kez 1992 yılında kullanılmıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Belirli varsayımlara dayanan, mantıksal bir sırası olan, gözlem veya deneyle elde edilen her türlü veriye ne ad verilir?

Kanıt

Veri

Bilgi

Tecrübe

Envanter

Açıklama:

Belirli varsayımlara dayanan, mantıksal bir sırası olan, gözlem veya deneyle elde edilen her türlü veriye kanıt adı verilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Verilerin işlenmiş, anlamlandırılmış hâline ne ad verilir?

Veri

Enformasyon

Bilgi

Kanıt

Envanter

Açıklama:

Verilerin işlenmiş, anlamlandırılmış hâline enformasyon denir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi verilerin işe yaraması için sahip olması gereken özelliklerden değildir?

Amaca uygunluk

Tam olması

Kesinlik

Zamanında toplanmış olması

Pahalı olması

Açıklama:

Pahalı olması verilerin işe yaraması için sahip olması gereken özelliklerden biri değildir, veriler makul bir maliyete sahip olmalıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Veri, Enformasyon, Bilgi, İrfan (VEBİ) hiyerarşisine göre en altta hangisi bulunur?

İrfan

Bilgi

Envanter

Veri

Enformasyon

Açıklama:

Veri, Enformasyon, Bilgi, İrfan (VEBİ) hiyerarşisine göre en altta veri yer alır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi günlük hayatımızı kolaylaştıran bilgi kaynaklarından biri değildir?

Gelenekler

Otoriteler

Mantık yürütme

Söylentiler

Bilimsel yöntem

Açıklama:

Söylentiler günlük hayatımızı kolaylaştıran bilgi kaynaklarından biri değildir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Herkes tarafından test edilebilecek objektif gözlemlere, yöntemlere ve olasılık hesaplarına dayanarak bilgiye ulaşma yoluna ne ad verilir?

Mantık yürütme

Bilimsel yöntem

Otoriteler

Deneme-yanılma

Gelenekler

Açıklama:

Herkes tarafından test edilebilecek objektif gözlemlere, yöntemlere ve olasılık hesaplarına dayanarak bilgiye ulaşma yoluna bilimsel yöntem denir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Hastalıkların sınıflandırılması ve kodlanması için WHO tarafından geliştirilmiş olan sisteme ne ad verilir?

ILO

DRD

ICD

HRG

TİG

Açıklama:

Hastalıkların sınıflandırılması ve kodlanması için WHO tarafından geliştirilmiş olan sisteme ICD denir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi klinik amaçlı kararların özelliklerinden biri değildir?

Net olması

Hızlı alınması

Homojen olması

Nitelikli olması

Farklı meslek gruplarını ilgilendirmesi

Açıklama:

Klinik amaçlı kararlar aynı ya da benzer işleri yapan kişileri ilgilendirmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

I. Soyutluk
II. Homojenlik
III. Bütünlük
Sağlık hizmetleri için yukarıdaki özelliklerden hangisinin/hangilerinin olması gereklidir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II, III

Açıklama:

Sağlık sektörü, her şeyden önce bir hizmet sektörüdür ve hizmetler için geçerli olan soyutluk, heterojenlik ve bütünlük gibi özellikler sağlık hizmetleri için de geçerlidir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

I. Daha önceki deneyimler II. Eldeki kaynaklarIII. Toplumsal değerler Yukarıdakilerden hangisi/hangileri sağlık hizmetleri yönetiminde karar verilirken etkili olan unsurlardandır ?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II, III

Açıklama:

Klasik olarak sağlık hizmetleri yönetiminde kararlar verilirken etkili olan başlıca unsurlar
şunlardır:
• Daha önceki deneyimler
• Eldeki kaynaklar
• Toplumsal değerler

Doğru Cevap: E

Soru 41

Bir olayın incelenmesi, bir durumun tanımlanması veya bir görevin yapılması sırasında kaydedilen her türlü yorumlanmamış bulgu, belge ve gözleme ne ad verilir?

Veri

Enformasyon

Bilgi

Hipotez

Teori

Açıklama:

Bir olayın incelenmesi, bir durumun tanımlanması veya bir görevin yapılması sırasında
kaydedilen her türlü yorumlanmamış bulgu, belge ve gözlem veri adını alır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Verilerin işe yaraması için aşağıdaki özelliklerden hangisi aranmaz?

Tam olmalıdır.

Kesin olmalıdır.

Değişken olmalıdır.

Zamanında toplanmış olmalıdır.

Doğru biçimde olmalıdır.

Açıklama:

Verilerin işe yaraması için bazı özelliklere sahip olması gerekir:
• Veriler amaca uygun olmalıdır.
• Tam olmalıdır.
• Kesin olmalıdır.
• Zamanında toplanmış olmalıdır.
• Doğru biçimde olmalıdır.
• Makul bir maliyeti olmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Herkes tarafından test edilebilecek objektif gözlemlere, yöntemlere ve olasılık hesaplarına dayanarak bilgiye ulaşma yoluna ne ad verilir?

Bilimsel yöntem

Mantık yürütme

Deneme-yanılma

Gelenekler

Otoriteler

Açıklama:

Bilimsel yöntem; herkes tarafından test edilebilecek objektif gözlemlere, yöntemlere ve olasılık hesaplarına dayanarak bilgiye ulaşma yoludur.

Doğru Cevap: A

Soru 44

I. Gelenekler
II. Arkadaşlar
III. Deneme-yanılma
IV. Mantık yürütme
V. Bilimsel yöntem
Bilgiler yukarıdaki hangi kaynaklardan elde edilebilir?

I ve II

I, III ve V

I, II ve III

I, II, III ve IV

I, III, IV ve V

Açıklama:

Günlük hayatımızı kolaylaştıran bilgiler başlıca beş kaynaktan elde edilebilir: Gelenekler,
otoriteler, deneme-yanılma, mantık yürütme ve bilimsel yöntem.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Bilgiyi üretme, sezgi yardımı ile kullanarak gerçeğe ulaşma ve doğru hükümler verme becerisi nedir?

Bilgi

Enformasyon

İlim

İrfan

Veri

Açıklama:

Bilgiyi üretme, sezgi yardımı ile kullanarak gerçeğe ulaşma ve doğru hükümler verme becerisi irfan olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Verilerin işlenmiş, anlamlandırılmış haline ne ad verilir?

Veri

Enformasyon

Bilgi

Otorite

Deneme-yanılma

Açıklama:

Enformasyon sözcüğü dilimize Latin dillerindeki “information” sözcüğünün karşılığı olarak girmiştir. Sözlük anlamı “bilgi, danışma” olmakla birlikte, enformasyonun İngilizce “knowledge” karşılığı olan bilgiden farklı bir anlam taşıması nedeniyle ne yazık ki uygun bir Türkçe karşılık bulunana kadar bu sözcüğün kullanılması gerekmektedir. Verilerin işlenmesi, yorumlanması ve bilgiye dönüştürülmeye hazır hâle getirilmesi ile enformasyon oluşmaktadır. Başka bir deyişle kim, ne, ne zaman, nerede sorularına alınan yanıtların bir hikâyeye dönüştürülmüş, anlaşılmaya hazır hâle getirilmiş şeklidir. Daha kısa bir deyişle, verilerin işlenmiş, anlamlandırılmış hâlidir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

I. Sunulan hizmetin aşırı olmaması gerekir. II. Sunulan hizmetin yetersiz olmaması gerekir. III. Sunulan hizmetin hatalı olmaması gerekir. Etkin ve kaliteli sağlık hizmetinden söz edebilmek yukarıdaki bilgilerden hangileri gereklidir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Etkin ve kaliteli sağlık hizmetinden söz edebilmek için sunulan hizmetin aşırı, yetersiz veya hatalı olmaması gerekir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Bir şeyin doğruluğu, gerçekliği konusunda kanı verici belge ve delile ne ad verilir?

Veri

Bilgi

Kanıt

Enformasyon

Deneme-yanılma

Açıklama:

Kanıt, sözlük anlamı ile “Bir şeyin doğruluğu, gerçekliği konusunda kanı verici belge, delil” anlamına gelmektedir (TDK Büyük Türkçe Sözlük). Kanıt ihtiyacı günlük hayatın pek çok alanında karşımıza çıkmaktadır. Özellikle adli ve polisiye olaylarda suçun işlendiğini ya da işlenmediğini göstermek için kanıt aranması bu ihtiyacın en tipik örneğidir. Benzer şekilde, bilimsel konulardaki herhangi bir iddianın doğruluğunun ve gerçekliğinin vurgulanması için herkeste aynı kanaatin oluşmasını sağlayacak kanıtların bulunması ve ortaya konulması gerekmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

“Tıpta hastalık yok hasta vardır” diyen biri sağlık hizmetlerinin hangi özelliğine atıfta bulunmaktadır?

Heterojenlik

Soyutluk

Bütünlük

Kapsamlılık

Ucuzluk

Açıklama:

Sağlık hizmetlerinin bir diğer özelliği heterojen olmalarıdır. Aynı hastalığa sahip farklı hastaların hizmetten beklentileri farklı olabilmektedir. Yani belirli kalitedeki bir sağlık hizmeti bir hastaya çok iyi gelir iken aynı hastalığa sahip bir başka hastaya iyi gelmeyebilmektedir ve bunu kontrol edebilmenin de yolu yoktur. Bu nedenle sunulan hizmetleri standardize etmek, belirli kural ve ilkelere bağlamak, yararlı olsa bile her durumda işe yaramamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi sağlık hizmetlerinin “bütünlük” özelliği ile ilgilidir?

Hastaların bireysel farklılıklarından dolayı aynı tedaviye farklı cevaplar vermesi.

Herhangi bir aşamada yaşanan aksaklığın hizmetin kalitesi hakkında yanlış algıya sebep olması.

Sunulan hizmetlerin maliyetlerinin oldukça yüksek olması

Sağlık hizmetlerinde istenen hizmetlerin aslında hizmet sunucular tarafından talep edilmesi

Sağlık sunucularının aşırı ve gerekli olmayan hizmetleri sunmaya yönelik eğilimleri olması.

Açıklama:

Sağlık hizmetleri bütündür. Bütünlük özelliğinin anlamı, hastanın başvuru anından iyileşerek sağlık kuruluşundan ayrılma anına kadar her aşamada verilecek hizmetlerin bir bütün olarak anlam taşımasıdır. Hizmetlerin herhangi bir aşamasında ortaya çıkabilecek hatalar veya eksiklikler hizmetin tümünün kalitesinin hatalı algılanmasına neden olabilmektedir. Bu nedenle de hizmetlerin sadece tanı ve tedavi özellikleri açısından değil, her yönü ile hastanın bireysel özellikleri, bilimsel gerçekler, inanç ve beklentilerine uygun olması gerekir.

Doğru Cevap: B

Bilimsel anlamda, belirli varsayımlara dayanan, mantıksal bir sırası olan, gözlem veya deneyle elde edilen her türlü veriye ne ad verilir?

Done

Bilgi

Algı

Enformasyon

Kanıt

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi bilginin kaynakları arasında yer almaz?

Gelenekler

Otoriteler

Sezgisel deneyim

Mantık yürütme

Bilimsel yöntem

Açıklama:

Günlük hayatımızı kolaylaştıran bilgiler başlıca beş kaynaktan elde edilebilir: Gelenekler, otoriteler, deneme-yanılma, mantık yürütme ve bilimsel yöntem.

Doğru Cevap: C

Aşağıdakilerden hangisi sağlık kuruluşlarında kanıta dayalı yönetimin ilk adımları arasında sayılamaz?

Herkes tarafından anlaşılamayan ölçümler

İyi belirlenmiş amaçlar

İyi hazırlanmış insan kaynakları planları

Açık ve net bir biçimde hazırlanmış iş tanımları

Kolay okunabilir işe devam çizelgeleri

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Vaka

Toplum

Zaman

Sağlık düzeyini ölçmek için yukarıdaki kavramların hangisi ya da hangilerinin biliniyor olması gerekmektedir?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

I, II ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Toplumun sağlık durumunu değerlendirmede temel yaklaşım hastalıklar/sağlık sorunları ile ilgili ölçümler yapılmasıdır. Epidemiyolojide “vaka/olgu” kavramı hastalık görülmesini ifade eder. Yalnızca hastalık değil, sağlıkla ilgili herhangi bir durum ve ölüm de vaka kavramıyla ifade edilir Ölçüm yapabilmek için aşağıdaki ögeler tanımlanmış olmalıdır:

a) Vaka: Vaka tanımının yapılması çok önemlidir. Bilimsel açıdan doğru, kriterleri net olarak belirlenmiş, farklı yerlerde farklı kişilerce uygulanması kolay, standart bir vaka tanımı yapılmalıdır.

b) Toplum: İncelenen toplum veya alt birimleri net olarak belirlenmiş olmalıdır.

c) Zaman: Verinin toplandığı zaman dilimi belirlenmiş olmalıdır.

Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi hastalık düzeyini ölçmek için kullanılan değişkenlerin ana maddeleri arasında yer alır?

Kişi - Hız - Nüfus

Yer - Nüfus - Doğum

Kişi -Yer - Zaman

Oran -Yer - Doğum

Zaman - Doğum - Nüfus

Açıklama:

Epidemiyolojide sıklıkla karşılaştırmalar yapıldığı belirtilmişti. Bütün ölçütler ve çeşitli tanımlayıcı değişkenler kullanılarak karşılaştırmalar ve değerlendirmeler yapılmaktadır. Bu değişkenler üç ana başlık altında toplanır:
1) Kişi: Yaş, cinsiyet, medeni durum, öğrenim durumu, sosyoekonomik durum, meslek, alışkanlıklar vb.
2) Yer: Kurum, kır, kent, bölge, ülke vb.
3) Zaman: Saat, gün, haa, ay, mevsim, yıl vb.
Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Nedenselliğin ilkeleri düşünüldüğünde aşağıdaki ifadelerden hangisi “doz-yanıt ilişkisi”ni doğru bir şekilde açıklamaktadır?

Hastalığa sebep olan değişkenin sonuçtan önce mevcut olması

Hastalık ile ilgili değişkenler arasında güçlü anlamlı ilişkinin bulunması

Değişken ile sonuç arasında doğrusal bir ilişkinin olması

Sonucun teorik temellerinin akla uygun olması

Hastalığa neden olan tek bir değişkenin bulunması

Açıklama:

Bir ilişkinin nedensel olup olmadığını belirlemek için dokuz kriter vardır. Bu kriterler 50 yıl önce Bradford Hill tarafından yayımlanmıştır. Başlangıçta kullanımı tıp bilimleriyle sınırlı olsa da zamanla sosyoloji, antropoloji ve diğer sosyal bilimlerde de kullanılmaya başlamıştır. Sayılan bu dokuz ilkenin üçüncüsü Doz-yanıt ilişkisidir. Doz-yanıt ilişkisi: Etken ile hastalık arasında aynı yönde doğrusal ilişki olmasıdır. Yani içilen sigara miktarı arttıkça hastalık insidansı artıyorsa nedensellik lehinedir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisinde araştırmaların tasarım aşamasında karıştırıcı faktörlere yönelik alınan önlemler doğru bir biçimde verilmiştir?

Randomizasyon - Sınırlama - Eşleştirme

Standardizasyon - Tabakalandırma - Sınırlama

Eşleştirme - Randomizasyon - Standardizasyon

Sınırlama - Randomizasyon - Standardizasyon

Eşleştirme - Sınırlama - Standardizasyon

Açıklama:

Nedensel ilişkinin araştırıldığı araştırmalarda yanlış sonuçlara ve değerlendirmelere yol açan birtakım faktörler olabilmektedir. Bunlardan biri karıştırıcı faktörlerdir. Karıştırıcılar hem risk faktörünü hem de sonuç ölçütünü etkileyen faktörlerdir. Tasarım aşamasında kullanılan yöntemler; randomizasyon, sınırlama ve eşleştirmedir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Sağlık hizmetlerinin talep ya da profesyonellerin kanaatlerine göre şekillenmesi aşağıdaki sonuçların hangisine sebep olabilmektedir?

Sosyal sağlık adaletinin sağlanması

Aşırı sağlık hizmetinin sunulması

Kaynakların en faydalı şekilde dağıtılması

Uygun sağlık hizmetlerini sunulması

Sorunların tespiti ve müdahalenin sağlanması

Açıklama:

Sağlık hizmetlerinin sunumu çoğu zaman toplumun gerçek ihtiyaçlarına göre değil “talep”e yahut profesyonellerin kanaatlerine göre şekillenmektedir. Bu durum, belirli bir toplum için çok da gerekli olmayan hizmetlerin sunulmasına neden olabildiği gibi ihtiyaç duyulan alanların göz ardı edilmesi ile de sonuçlanabilmektedir. Bu nedenle ihtiyaç belirleme ve öncelik belirleme süreçlerinin eşgüdümlü olarak yürütülmesi önemlidir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi sağlık planlaması döngüsünün başlangıç noktası olarak kabul edilir?

Hastalık yükünün ölçülmesi ve araştırılması

Hastalıkların sebeplerinin belirlenmesi

Değişik müdahalelerin etkilerinin değerlendirilmesi

Kullanılan kaynaklara dayalı müdahalelerin verimliliğinin belirlenmesi

Müdahalelere karar verilmesi ve uygulanması

Açıklama:

Sırasıyla toplum sağlığı sorunlarının belirlenmesi, karşılanmamış ihtiyaçların ortaya çıkarılması, bunları karşılayacak kaynakların oluşturulması ve öncelikli amaçların tanımlanmasıdır. Sağlık planlaması denildiğinde aşağıdaki aşamaların yerine getirilmesi ifade edilmiş olmaktadır:
Hastalık yükünün ölçülmesi ve araştırılması
Hastalıkların sebeplerinin belirlenmesi
Değişik müdahalelerin etkilerinin değerlendirilmesi
Kullanılan kaynaklar bağlamında müdahalelerin verimliliğinin belirlenmesi
Müdahalelere karar verilmesi ve uygulanması
Faaliyetlerin izlenmesi
Hastalık yükünün tekrar ölçülerek bir düşüş oluşup oluşmadığının anlaşılması
Kullanılan kaynaklar bağlamında müdahalelerin verimliliğinin belirlenmesi
Müdahalelere karar verilmesi ve uygulanması
Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 49

İki veya daha çok grubu karşılaştırmada kullanılacak ölçütlerin hayalî özet versiyonunu üretme işlemine .................denilmektedir.
Yukarıdaki tanım aşağıdakilerden hangisi ile doğru olarak tamamlanmaktadır?

Standardizasyon

İstatistiksel modelleme

Tabakalandırma

Eşleştirme

Sınırlama

Açıklama:

Kaba hızlarla karşılaştırma yapılmasının sakıncalarını/eksikliklerini gidermenin ve karıştırıcı faktörlerin etkilerini en aza indirmenin bir diğer yolu standardizasyon işlemidir. İki veya daha çok grubu karşılaştırmada kullanılacak ölçütlerin hayalî özet versiyonunu
üretme işlemine standardizasyon denilmektedir. Bu nedenle doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi sağlığı etkileyen bireysel yaşam tarzı faktörlerindendir?

Gıda güvenliği

Cinsiyet

Gelir düzeyi

Uygun barınma koşulları

Temiz su

Açıklama:

Sayfa 27 deki şekil 2.1 inceleyiniz. Şekilde görülebileceği gibi cinsiyet sağlığı etkileyen bireysel yaşam tarzı faktörlerinden birisidir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 51

I. Toplumun sağlık düzeyi belirlenebilir.
II.Toplumlar veya toplum içindeki gruplar arası karşılaştırmalar yapılabilir.
III. Sağlık politikaları her dönem aynı kalmalıdır.
Epidemiyolojide vaka sayılarını kullanan ölçütler boyutunda yukarıdaki maddelerden hangisi bu ölçütler içerisinde yer alır?

Yanız I

I ve III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Vaka sayılarını kullanan birtakım ölçütler geliştirilmiştir. Bu ölçütler kullanılarak;
• Toplumun sağlık düzeyi belirlenebilir.
• Toplumlar veya toplum içindeki gruplar arası karşılaştırmalar yapılabilir.
• Toplum sağlığının değişimi izlenebilir.
• Sağlık ekonomisi açısından değerlendirmeler yapılabilir.
• Sağlık politikaları geliştirilebilir veya revize edilebilir.
• Böylece, toplumun sağlık düzeyi yükseltilebilir
Dolayısıyla cevap C seçeneğidir. Sağlık politikaları gerektiğinde geliştirilebilir veya revize edilebilir olmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Belirli bir sürede (1 yıl) görülen yeni vaka sayısı aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?

Oran

Hız

Epidemiyoloji

İnsidans

Prevalans

Açıklama:

Belirli bir sürede (1 yıl) görülen yeni vaka sayısıdır veya yeni hastalık görülme hızına insidans denir. Cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Bir hastalığın ne kadar öldürücü olduğunu aşağıdaki seçeneklerden hangisi gösterir?

Neonatal

Prevelans

İnsidans

Morbidite

Fatalite

Açıklama:

Bir hastalığın ne kadar öldürücü olduğunu gösterir. Bir toplumda tedavi edici hizmetlerin
durumuna ve sağlık hizmetlerinin ulaşılabilirliğine dair fikir verir. Genellikle akut
enfeksiyonlar ve salgın hastalıklar için kullanılır. Cevap E seçeneğidir.
Bir hastalığın ne kadar öldürücü olduğunu gösterir. Bir toplumda tedavi edici hizmetlerin durumuna ve sağlık hizmetlerinin ulaşılabilirliğine dair fikir verir. Genellikle akut enfeksiyonlar ve salgın hastalıklar için kullanılır. Cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Nüfus hareketlerinin, göçlerin yaşandığı toplumlarda ve dönemlerde nüfus artışını gösterir. Tanımını açıklayan formül aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Net nüfus artış hızı = Kaba doğum hızı - (Kaba ölüm hızı + Göç hızı)

Net nüfus artış hızı = Kaba ölüm hızı + Göç hızı

Net nüfus artış hızı = Kaba doğum hızı - Kaba ölüm hızı

Net nüfus artış hızı = Göç hızı

Net nüfus artış hızı = Kaba doğum hızı +Göç hızı

Açıklama:

Net Nüfus Artış Hızı sorulmaktadır. Formülü şu şekildedir:
Net nüfus artış hızı = Kaba doğum hızı - (Kaba ölüm hızı + Göç hızı)
Cevap A seçeneğidir.
Net Nüfus Artış Hızı sorulmaktadır. Formülü şu şekildedir:
Net nüfus artış hızı = Kaba doğum hızı - (Kaba ölüm hızı + Göç hızı). Cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Hastalığın muhtemel seyrine, süresine ve sonuçlarına dair tahmine ne denir?

Prognoz

Revelans

İnsidans

Epidemiyoloji

Analoji

Açıklama:

Hastalıkla ilişkilendirilebilen faktörlerin farklı etki şekilleri vardır:
1) Doğrudan hastalık etkeni olma
2) Hastalığın oluşmasını kolaylaştırma
3) Hastalığın yayılmasına neden olma
4) Hastalığın seyrini (prognozunu) etkilemedir.
Prognoz: Hastalığın muhtemel seyrine, süresine ve sonuçlarına
dair tahmindir.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Sigara miktarı arttıkça hastalık insidansı artıyorsa bu aşağıdaki seçeneklerden hangisi ile açıklanabilir?

Zaman ilişkisi

İlişkinin gücü

Tutarlılık

Doz yanıt

Deneysel kanıt

Açıklama:

Doz-yanıt ilişkisi: Etken ile hastalık arasında aynı yönde doğrusal ilişki olmasıdır.
Yani içilen sigara miktarı arttıkça hastalık insidansı artıyorsa nedensellik lehinedir.
Cevap D seçeneğidir. Doz-yanıt ilişkisi: Etken ile hastalık arasında aynı yönde doğrusal ilişki olmasıdır. Yani içilen sigara miktarı arttıkça hastalık insidansı artıyorsa nedensellik lehinedir.

Doğru Cevap: D

Soru 57

I. randomizasyon
II. sınırlama
III. eşleştirme
Yukarıdaki maddelerden hangisi/hangileri tasarım aşamasında kullanılan yöntemlerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Tasarım Aşamasında Kullanılabilecek Yöntemler
Tasarım aşamasında kullanılan yöntemler; randomizasyon, sınırlama ve eşleştirmedir.
Cevap A seçeneğidir.
Randomizasyon
Araştırmaya dahil edilecek kişilerin araştırma gruplarına dağıtılmasında kullanılan bir
işlemdir. Bilgisayar programı veya rastgele sayılar tablosu yardımıyla her kişiye eşit şans
verilerek yani rastgele/random olarak yapılır. Bu sayede çalışma ve kontrol gruplarındaki
kişilerin demografik özellikler açısından birbirine olabildiğince benzemesi sağlanabilir ve
öngörülebilen ve hatta öngörülemeyen karıştırıcı etkiler bertaraf edilebilir. Randomizasyon
ideal bir yöntemdir. Ama ne yazık ki her türlü araştırmada kullanma imkânı yoktur.
Rutin kullanımı deneysel araştırmalardadır.
Sınırlama
Karıştırıcı değişkenle bağlantısı olan kişilerin araştırmaya dahil edilmemesidir. Yukarıdaki
örnekte, sigara içenlerin araştırma grubuna alınmaması sigaranın karıştırıcı etkisini
sürecin başında, uygulama aşamasında bertaraf etmiş olacaktır.
Eşleştirme
Daha önce belirtildiği üzere, epidemiyolojinin temel stratejisi karşılaştırma yapmaktır.
Vaka-kontrol çalışması, kohort çalışması ve deneysel çalışma gibi analitik araştırmalarda
(hastalarla sağlamlar; A, B veya C ilacını kullanan gruplar vb.) iki veya daha çok grup
karşlaştırılır. Bu karşılaştırmalarda karıştırıcı etkileri ortadan kaldırmak amacıyla eşleştirme
işlemi yapılır

Doğru Cevap: E

Soru 58

Toplumun sağlık hizmetleri ihtiyaçlarının ve önceliklerin belirlenmesi uzmanlık gerektiren önemli süreçlerdir.
İhtiyaçların belirlenme aşamalarında aşağıdaki seçeneklerden hangisi ilk sırada yer alır?

Profil çıkarma

Üzerinde çalışılacak önceliklerin belirlenmesi

Belirlenen önceliklere yönelik halk sağlığı programlarının planlanması

Planlanan faaliyetlerin gerçekleştirilmesi

Sonuçların değerlendirilmesi

Açıklama:

Cavap A şıkkıdır. çünkü
Bu sürecin aşamaları aşağıdaki gibidir:
1. Profil çıkarma: Mevcut sağlık durumunu ve bu durumdaki en önemli risk faktörlerini
tespit etme
2. Üzerinde çalışılacak önceliklerin belirlenmesi
3. Belirlenen önceliklere yönelik halk sağlığı programlarının planlanması
4. Planlanan faaliyetlerin gerçekleştirilmesi
5. Sonuçların değerlendirilmesi

Doğru Cevap: A

Soru 59

Epidemiyolojinin farklı tanımlarının ortak noktası nedir?

Toplum

Aile

Birey

Okul

Teknoloji

Açıklama:

GİRİŞ
Epidemiyolojinin farklı tanımları da vardır. Bütün tanımların ortak noktası “toplum”dur.
Epidemiyoloji sağlıkla ilgili olayları “birey” değil “toplum” bağlamında ele alır. Yönetim birden çok kişinin varlığını gerektirir, yani küçük veya büyük ölçekli toplumlarda “yönetim” ihtiyacı ve fonksiyonu söz konusudur. Sağlık yönetimi başından itibaren toplum odaklı olması gerekirken son zamanlara kadar “birey” ağırlıklı gelmiştir.
Bunun çeşitli nedenleri vardır. Muhtemelen en önemli neden sağlık yönetiminin “işletme yönetimi” düzeyinde ele alınmasıdır. İşletme yaklaşımında odak “sağlık hizmeti kullanıcısı birey”dir. “Ağaca odaklanan kişinin ormanı fark edememesi” aforizmasında olduğu gibi
sağlık yönetiminde birey odaklı olmak toplumun sağlığını yükseltme amacına yeterince hizmet etmemektedir. Zamanla “yönetim”in ilgi alanı genişlemiştir. Bu çerçevede yönetim ve epidemiyolojinin temel ortak özelliği toplum odaklı olmasıdır. Dolayısıyla ikisinin harmanlanmasıyla “yönetim epidemiyolojisi” gelişmiştir. Epidemiyoloji ve epidemiyolojik veri başarılı bir sağlık hizmeti yönetimi için temel gereksinimlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi epidemiyolojinin topluma yönelik sağlık hizmetlerin tasarım ve yönetiminde kullanılmasıdır?

Sağlık Epidemiyolojisi

Yönetim Epidemiyolojisi

Birey Epidemiyolojisi

Teknoloji Epidemiyolojisi

Hizmet Epidemiyolojisi

Açıklama:

EPİDEMİYOLOJİNİN SAĞLIK YÖNETİMİNDEKİ YERİ VE SAĞLIK
YÖNETİMİNDE TOPLUM TEMELLİ YAKLAŞIM
Yönetim Epidemiyolojisi, epidemiyolojinin topluma yönelik sağlık hizmetlerin tasarım ve yönetiminde kullanılmasıdır. Yani epidemiyolojinin bir toplumda sağlık ve hastalığın dağılımı
ve belirleyicilerinin incelenmesinde, hastalıklardan korunma ve hastalıkların kontrol altına alınmasında, sağlığın geliştirilmesinde, sağlık hizmetlerinin toplumun ihtiyaçlarına uygun olarak tasarlanmasında ve sağlık politikaları geliştirilmesinde uygulanmasıdır.
Yönetim epidemiyolojisi topluma yönelik sağlık hizmetlerinin planlama ve yönetiminde “çekirdek” bilim dalı hâline gelmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Epidemiyolojide temel strateji nedir?

Kaynaştırma

Olgunlaştırma

Karşılaştırma

Bütünleştirme

İyileştirme

Açıklama:

EPİDEMİYOLOJİNİN SAĞLIK YÖNETİMİNDEKİ YERİ VE SAĞLIK
YÖNETİMİNDE TOPLUM TEMELLİ YAKLAŞIM
Toplum denildiğinde belirli sayıda kişiden oluşan topluluk kastedilmez. Toplum kavramının en yaygın karşılığı “ülke nüfusu, bir ülkede yaşayan herkes”tir. Bu anlamdaki toplum ise alt toplumlardan oluşmaktadır. Epidemiyolojideki anlamıyla toplum, incelenen
insanlar topluluğudur. Toplum büyük veya küçük çaplı olabilir. Bir okulun öğrencilerinden ülke nüfusunun tamamına kadar veya daha büyük toplum tanımlamaları yapılabilir.
İncelenen toplum sıklıkla (iş yeri, ilçe, bölge vb.) coğrafi sınırlarla tanımlanır. Bu tanımlama genellikle sağlık hizmetlerinin yönetimi bakımından da anlamlı olur. Daha sonra incelenen toplumun içinde yaş, cinsiyet vb. değişkenlere göre belirlenen alt gruplar ele
alınır.
Epidemiyolojide temel strateji “karşılaştırma”dır. Kadınlarla erkekler, gençlerle yaşlılar, hastalarla sağlamlar vb. karşılaştırılır, analizler yapılır. Böylece daha kullanışlı sonuçlar üretilir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi Sağlığın Temel Belirleyicileri'nden biri değildir?

Etkili sağlık hizmetlerine ulaşmak

Barış ve güvenlik

Çok sayıda iş başvurusu yapması

Politik olarak sesini duyurabilme

Uygun barınma koşulları

Açıklama:

SAĞLIĞIN BELİRLEYİCİLERİ
Sağlığın temel belirleyicileri

Doğru Cevap: C

Soru 63

Maxcy-Rosenau-Last’in yazdığı “Halk Sağlığı ve Koruyucu Hekimlik” kitabına göre sağlığın belirleyicileridir?

Sağlık durumunda değişikliğe neden olan olgu

Sağlık durumunda değişikliğe neden olan karakteristik veya tanımlanabilen diğer durumlardan oluşan herhangi bir etken

Sağlıklı olmayı sağlayan her türlü önlem ve tedbirler

Hastalık riskini artıran nedenler ve etkenler

Genden yerküreye kadar çekirdekten çevreye yayılan pek çok faktör

Açıklama:

SAĞLIĞIN BELİRLEYİCİLERİ
Birey ve toplum sağlığını etkileyen çok sayıda faktör vardır. Bu faktörlere sağlığın belirleyicileri denilmektedir. Uluslararası Epidemiyoloji Birliğinin (IEA) Epidemiyoloji sözlüğüne göre sağlığın belirleyicisi, “sağlık durumunda değişikliğe neden olan olgu,
karakteristik veya tanımlanabilen diğer durumlardan oluşan herhangi bir etken” olarak tanımlanmaktadır.
Maxcy-Rosenau-Last’in yazdığı “Halk Sağlığı ve Koruyucu Hekimlik” kitabına göre ise “hastalık riskini artıran nedenler ve etkenler”dir.
Sağlık belirleyicileri genel olarak aşağıdaki şekilde gösterilmiştir. “Genden yerküreye” kadar çekirdekten çevreye yayılan pek çok faktör sağlığımızı etkilemektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi, epidemiyoloji uygulamalarının temelini oluşturur?

Sağlığın, sağlıkla ilgili durumların ve hastalıkların ölçülmesi

Sağlığın, bireyle ilgili durumların ve ilgilerinin ölçülmesi

Sağlığın, toplumla ilgili durumların ve ihtiyaçlarının ölçülmesi

Sağlığın, teknolojiyle ilgili durumların ve beklentilerin ölçülmesi

Sağlığın, kurumla ilgili durumların ve iyileştirmelerinin ölçülmesi

Açıklama:

SAĞLIĞIN VE SAĞLIK HİZMETLERİNİN ÖLÇÜLMESİ
Sağlığın, sağlıkla ilgili durumların ve hastalıkların ölçülmesi epidemiyoloji uygulamalarının temelini oluşturmaktadır.
Epidemiyologlar ölçümün nasıl yapılacağını teknik olarak bilseler de yöneticiler konulara vakıf olmadıklarından ve bakış açıları farklı olabildiğinden dünyanın çoğu yerinde toplumların sağlık durumlarının ölçümü yeterli ölçüde yapılamamaktadır.
Yönetim epidemiyolojisi bilgisine ve yaklaşımına sahip olan yeni yönetici profili sayesinde bu konuda da iyileşmeler olacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Epidemiyolojide “vaka/olgu” kavramı neyi ifade eder?

Hastane sayısını

Hastalık görülmesini

Hastalık türlerini

Hastalık oranlarını

Hasta sayısını

Açıklama:

SAĞLIĞIN VE SAĞLIK HİZMETLERİNİN ÖLÇÜLMESİ
Epidemiyolojide “vaka/olgu” kavramı hastalık görülmesini ifade
eder. Yalnızca hastalık değil, sağlıkla ilgili herhangi bir durum ve ölüm de vaka kavramıyla ifade edilir. Bir kişi ya hastadır veya sağlamdır ya ölüdür veya sağdır. Vaka sayılarını kullanan birtakım ölçütler geliştirilmiştir. Bu ölçütler kullanılarak;
• Toplumun sağlık düzeyi belirlenebilir.
• Toplumlar veya toplum içindeki gruplar arası karşılaştırmalar yapılabilir.
• Toplum sağlığının değişimi izlenebilir.
• Sağlık ekonomisi açısından değerlendirmeler yapılabilir.
• Sağlık politikaları geliştirilebilir veya revize edilebilir.
• Böylece, toplumun sağlık düzeyi yükseltilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi, hastalığın muhtemel seyrine, süresine ve sonuçlarına dair tahmindir?

Hastalık etmeni

Yeter neden

Gerekli neden

Prognoz

Risk

Açıklama:

NEDENSELLİK
Hastalıkla ilişkilendirilebilen faktörlerin farklı etki şekilleri vardır:
1) Doğrudan hastalık etkeni olma
2) Hastalığın oluşmasını kolaylaştırma
3) Hastalığın yayılmasına neden olma
4) Hastalığın seyrini (prognozunu) etkileme
Prognoz: Hastalığın muhtemel seyrine, süresine ve sonuçlarına dair tahmindir.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi, klinik deneylerde deneklerin gruplara şansa bağlı olarak atanması işlemidir?

Eşleştirme

Sınırlama

Standardizasyon

Tabakalandırma

Randomizasyon

Açıklama:

BİLGİNİN ARINDIRILMASI VE STANDARDİZASYONU
Randomizasyon
Araştırmaya dahil edilecek kişilerin araştırma gruplarına dağıtılmasında kullanılan bir işlemdir. Bilgisayar programı veya rastgele sayılar tablosu yardımıyla her kişiye eşit şans verilerek yani rastgele/random olarak yapılır. Bu sayede çalışma ve kontrol gruplarındaki kişilerin demografik özellikler açısından birbirine olabildiğince benzemesi sağlanabilir ve öngörülebilen ve hatta öngörülemeyen karıştırıcı etkiler bertaraf edilebilir. Randomizasyon
ideal bir yöntemdir. Ama ne yazık ki her türlü araştırmada kullanma imkânı yoktur.
Rutin kullanımı deneysel araştırmalardadır.
Randomizasyon, Klinik deneylerde deneklerin gruplara şansa bağlı olarak atanması işlemidir.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Epidemiyolojide temel strateji aşağıdakilerden hangisidir?

Karşılaştırma

Örnekleme

Tanımlama

çözüm üretme

gruplama

Açıklama:

Epidemiyolojinin Sağlık Yönetimindeki Yeri ve Sağlık Yönetiminde Toplum Temelli Yaklaşım başlığı altında
Epidemiyolojide temel strateji karşılaştırmadır

Doğru Cevap: A

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi hastalık ölçütleri içinde yer alan kriterler hakkında söylenmesi yanlıştır?

Hız bir bütünün parçalarından birinin bütüne oranıdır.

Oran bir bütünün parçalarından birinin diğerine oranıdır.

İnsidans yeni hastalık görülme hızıdır.

Karşılaştırma amacıyla sadece sayıların kullanılması çoğu zaman yeterlidir.

Prevalans toplam hastalık görülme hızıdır.

Açıklama:

hastalık ölçütleri başlığı altında
hastalık ölçütleri içinde yer alan kriterler hakkında söylenmesi yanlış olan "Karşılaştırma amacıyla sadece sayıların kullanılmasının yeterli olacağı"dır

Doğru Cevap: D

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi nüfus piramidi için söylenmesi yanlıştır?

Çeşitli dönemlere ait nüfus piramitleri incelenerek nüfus yapısının değişimi incelenebilir

Nüfus piramidinden yararlanılarak toplumun sağlık ihtiyaçları belirlenemez.

Nüfus piramidinin şekli nüfus yapısı hakkında fikir verir.

Nüfus piramidi her iki cins için yaş gruplarına göre çubuk grafikler nüfusun yüzdesini gösterir

Nüfus piramidinin dikey ekseninde beş yıllık zaman aralıklarına ayrılmış olarak yaş grubu bulunur

Açıklama:

Nüfus Ölçütleri başlığı altında
Nüfus piramidinden yararlanılarak toplumun sağlık ihtiyaçlarının belirlenemeyeceği yanlıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi epidemiyolojik çalışmalar ile ilgili yanlış ifade edilmiştir ?

Olayları açıklamada etken-kişi-çevre üçlüsü sıklıkla kullanılır

Neden-sonuç ilişkisinde neden sonuçtan önce var olmalıdır.

Sağlık sorunlarında tek etken-tek sonuç ilişkisine nadir rastlanır.

Bir ilişkide nedenselliğin gücü, bulunan sonucun kriterlere uygunluğuna bağlıdır.

Araştırmalardaki iki değişken arasındaki pozitif ilişki nedenselliği kesinleştirmeye yetmektedir

Açıklama:

Nedensellik başlığı altında
Araştırmalardaki iki değişken arasındaki pozitif ilişki nedenselliği kesinleştirmeye yetmekte olduğu düşüncesi epidemiyolojik ilişkiler için yanlıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi nedensel ilişkinin araştırıldığı çalışmalarda doğru sonuca ulaşmak ve sakıncayı ortadan kaldırmak için kullanılan yöntemler hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Tabakalandırma araştırmanın tasarım aşamasında uygulanan bir yöntemdir.

Tabakalandırma işlemi sayesinde karıştırıcı etkiler tabakalara dağıtılmış ve en aza indirgenmiş olur.

İstatistiksel modelleme için verilerin uygun şekilde toplanmış olması ve ileri istatistik bilgi ve uygulaması gerekmektedir.

Kaba hızlarla karşılaştırma yapılmasının sakıncalarını/eksikliklerini gidermenin ve karıştırıcı faktörlerin etkilerini en aza indirmenin bir diğer yolu standardizasyon işlemidir.

Doğrudan ve dolaylı olmak üzere iki tür standardizasyon işlemi vardır.

Açıklama:

Bilginin Arındırılması ve Standardizasyonu başlığı altında
nedensel ilişkinin araştırıldığı çalışmalarda doğru sonuca ulaşmak ve sakıncayı ortadan kaldırmak için kullanılan yöntemler hakkında "Tabakalandırma araştırmanın tasarım aşamasında uygulanan bir yöntem"olduğu yanlıştır

Doğru Cevap: A

Soru 73

Toplumun sağlık hizmetleri ihtiyaçlarının ve önceliklerinin belirlenmesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

İhtiyaç değerlendirme bir sonuç faaliyeti değil bilgiyi kullanarak sağlık hizmetlerini planlama yöntemidir.

İhtiyaç değerlendirme sürecine toplumun katılımı da bu sürecin başarısı için oldukça önemlidir

Öncelikler politik ve ekonomik gündemlerden kaçınılmaz olarak etkilenir.

Önceliklerin belirlenmesi sürecinde temel kriter maliyettir.

Değerlendirmeler yapıldıktan sonra seçenekler arasından kısa vadede uygulanabilirliği yüksek ve uzun vadede de sürdürülebilir olanı seçilmelidir.

Açıklama:

İhtiyaçların ve Önceliklerin Belirlenmesi başlığı altında
Toplumun sağlık hizmetleri ihtiyaçlarının ve önceliklerinin belirlenmesi ile "Önceliklerin belirlenmesi sürecinde temel kriter maliyettir" bilgisi yanlıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 74

Sağlık hizmetlerinde uygun planlamaların yapılabilmesi için ele alınan ihtiyaç çeşitlerinde aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Normatif ihtiyaç

Hissedilen ihtiyaç

Ekonomik ihtiyaç

Belirtilmiş ihtiyaç

Karşılaştırmalı ihtiyaç

Açıklama:

Planlama başlığı altında
Sağlık hizmetlerinde uygun planlamaların yapılabilmesi için ele alınan ihtiyaç çeşitlerinde Ekonomik ihtiyaç yanlıştır

Doğru Cevap: C

Soru 75

Epidemiyolojinin planlamadaki potansiyel yararlarına ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Ölçme ve sayımla rakamsal düşünmeye başlamamıza yardım etmesi

İnsidans ve prevalans ölçütleriyle öncelik sıralaması yapmamıza katkı vermesi

Olguların gecikmeden belirlenmesi yaklaşımı ile hizmetlere değer katması

Verilerin analizinde istatistiksel yöntemlerin kullanımına gerek kalmaması

Elde edilen yararların harcanan maliyetlere değip değmediğinin belirlenmesi

Açıklama:

Planlama başlığı altındadır.
Verilerin analizinde istatistiksel yöntemlerin kullanımı her durumda gereklidir. Dolayısıyla bu seçenek epidemiyolojinin planlamadaki potansiyel yararlarından biri değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Sağlık planlaması denildiğinde yerine getirilmesi gereken aşamalarda aşağıdakilerden hangisi yanlış ifade edilmiştir?

Hastalık yükünün ölçülmesi ve araştırılması

Değişik müdahalelerin etkilerinin değerlendirilmesi

Kullanılan kaynaklar bağlamında müdahalelerin maliyetinin belirlenmesi

Faaliyetlerin izlenmesi

Hastalık yükünün tekrar ölçülerek bir düşüş oluşup oluşmadığının anlaşılması

Açıklama:

Sağlık Planlaması başlığı altındadır.
Kullanılan kaynaklar bağlamında müdahalelerin maliyetinin belirlenmesi Sağlık planlaması denildiğinde yerine getirilmesi gereken aşamalardan değildir

Doğru Cevap: C

Soru 77

Epidemiyolojide vaka sayıları kullanılarak geliştirilen ölçütlerden aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Amaç ele alınan olayı sayılarla ortaya koymaktır.

Amaç bir olayı tanımlamaktır.

Keşfetmenin amaç olduğu araştırmalardır.

Yarı deneysel bir araştırma olabilir.

Bulguların sayılara çevrilmesi amacı gütmezler.

Genellemek bir hedef değildir.

Yukarıda verilenlerden hangileri kalitatif araştırmaları yansıtır?

I-II-III-IV

V-VI

I-II-III

IV-V

III-IV-V

Açıklama:

Kalitatif araştırmaları "Bulguların sayılara çevrilmesi amacı gütmezler" ve "Genellemek bir hedef değildir" ifadeleri yansıtmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

"...................., bağımlı ve bağımsız değişken arasındaki ilişkiyi etkileyen değişkendir." ifadesinde yer alan boşluğa aşağıdaki kavramlardan hangisi gelmelidir?

Kohort

Kısmi değişken

Aracı değişken

Karıştırıcı değişken

Vaka karması

Açıklama:

Karıştırıcı değişken, bağımlı ve bağımsız değişken arasındaki ilişkiyi etkileyen değişkendir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

"Gözlemsel araştırmalar ............... olabileceği gibi uzunlamasına (longitudinal) da olabilir, aynı zamanda geriye dönük olabileceği gibi ................. de olabilir." ifadesinde boş bırakılan alanlara hangi kavramlar getirilmelidir?

prospektif-retrospektif

kesitsel-prospektif

kesitsel-retrospektif

retrospektif-kesitsel

prospektif-kesitsel

Açıklama:

Gözlemsel araştırmalar kesitsel olabileceği gibi uzunlamasına (longitudinal) da olabilir, retrospektif (geriye dönük) olabileceği gibi prospektif (ileriye dönük) de olabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Sağlıkla ilgili hemen her olayda önemli olan demografik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Medeni durum

Yaş

Göz rengi

Eğitim düzeyi

Meslek türü

Açıklama:

Yaş faktörü bilindiği üzere sağlıkla ilgili hemen her olayda en önemli demografik faktörlerden bir tanesidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Neden-sonuç ilişkisi kurulan en zayıf tasarıma sahip araştırmalar gözlemsel araştırmalardır.
Bir değişkendeki artış ile diğerindeki artış neden-sonuç ilişkisine bir kanıt teşkil eder.
Bir değişkendeki azalma ile diğerindeki azalma neden-sonuç ilişkisine bir kanıt teşkil eder.
Bir değişkendeki artış ile diğerindeki azalma neden-sonuç ilişkisine bir kanıt teşkil eder.
Karıştırıcı değişkeni kontrol altına almak neden-sonuç ilişkisi kurmak için önemlidir.

Yukarıda verilen ifadelerden hangileri neden-sonuç ilişkisi göz önüne alındığında doğrudur?

I-V

II-III-IV

I-IV-V

I-II-III

IV-V

Açıklama:

Neden-sonuç ilişkisi kurulan en zayıf tasarıma sahip araştırmalar gözlemsel araştırmalardır.
Karıştırıcı değişkeni kontrol altına almak neden-sonuç ilişkisi kurmak için önemlidir.

Neden sonuç ilişkisi ile yukarıda verilen ifadeler doğru olan ifadelerdir. Diğer ifadelerde yer alan cümleler neden-sonuç ilişkisi kurulması için gereken bir şartı temsil etmektedir. Ancak bu geçen şart ifadeleri neden-sonuç ilişkisi için bir kanıt olarak kullanılamaz. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Kesitsel araştırmalar ile kohort araştırmalar arasındaki farklar düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Kesitsel araştırmalar daha az maliyetli olur.

Kohort araştırmaları daha güçlü kanıtlar sunar.

Kohort araştırmalarda veri birkaç kez toplanır.

Kohort araştırmalarda seçim yanlılığı ile sık karşılaşılır.

Kesitsel araştırma sonuçları genellenemez.

Açıklama:

Kesitsel araştırmalardan farklı olarak, kohort araştırmalarının en temel özelliği, verinin zamanda birden fazla kez toplanmasıdır. Kesitsel araştırmalara göre daha maliyetlidir ancak neden-sonuç ilişkisi açısından kesitsel araştırmalara göre daha güçlü kanıt sağlar. Kohort araştırmalarının en önemli dezavantajları ise,
büyük örneklem gerektirmesi, seçim yanlılığı olasılığı ve karıştırıcı değişkenlerin etkisini kontrol etmedeki güçlüktür. Bu nedenle doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Aşağıda verilen tanım ve kavramların doğru eşlemesi hangisidir?

I- Veriler kişi bazında toplanmadığı halde, bulguların kişi bazında yorumlanmasıdır.

II- Araştırmaya alınan kişilerin özellikleri ile alınmayan kişilerin özellikleri arasında sistematik fark olmasıdır.

III- Araştırma evreni içinde belli özelliğe sahip bir alt gruptur.

A- Ekolojik Yanılgı

B- Seçim Yanlılığı

C- Kohort

D- İnsidans

E- Risk Faktörü

I-A, II-B, III-C

I-A, II-B, III-D

I-D, II-B, III-C

I-E, II-B, III-C

I-A, II-D, III-E

Açıklama:

Ekolojik Yanılgı: Veriler kişi bazında toplanmadığı halde, bulguların kişi bazında yorumlanmasıdır.

Seçim Yanlılığı: Araştırmaya alınan kişilerin özellikleri ile alınmayan kişilerin özellikleri arasında sistematik fark olmasıdır.

Kohort: Araştırma evreni içinde belli özelliğe sahip bir alt gruptur.

Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Gruplara atanmada herkese “eşit şansın” verildiği yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Odds oranı

Randomizasyon

Kohort

İnsidans

Hawthorne

Açıklama:

Gruplara atanmada herkese “eşit şansın” verildiği yönteme randomizasyon denir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Deneysel araştırmalar için aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğrudur?

Kontrol grubu, karşılaştırma grubu ismini alır.

Randomize kontrollü deneyler kontrol grubunun olmadığı tasarımlardır.

Körleme yöntemi, yanlılık oluşumunu arttırır.

Randomizasyon, bireylerin grubu seçmesini sağlar.

Neden-sonuç etkisini gösteren en güçlü araştırma türüdür.

Açıklama:

Deneysel araştırmalar, neden-sonuç etkisini gösteren en güçlü araştırma türüdür. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Kavram olarak belli bir konuyla ilgili verinin bir sistem dahilinde toplanması, analiz edilmesi ve yorumlanmasına ne ad verilir?

Teori

Hipotez

Araştırma

İstatistik

Matematik

Açıklama:

Kavram olarak belli bir konuyla ilgili verinin bir sistem dahilinde toplanması, analiz edilmesi ve yorumlanmasına araştırma denir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Bağımsız değişkenin miktarı değiştikçe bağımlı değişkenin de miktarının değişmesine ne ad verilir?

İstatistiksel ilişki

Neden-Sonuç ilişkisi

Artan değer

Azalan değer

Bağımsız ilişki

Açıklama:

Bağımsız değişkenin miktarı değiştikçe bağımlı değişkenin de miktarının değişmesine İstatistiksel ilişki denir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Bağımlı ve bağımsız değişken arasındaki ilişkiyi etkileyen değişkene ne ad verilir?

Neden-Sonuç İlişkisi

İstatistiksel İlişki

Karıştırıcı Değişken

Sosyal Değer

Sosyal Faktör

Açıklama:

Bağımlı ve bağımsız değişken arasındaki ilişkiyi etkileyen değişkene karıştırıcı değişken denir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

I. Gözlemsel araştırmalar uzunlamasına (longitudinal) olamaz.II. Gözlemsel araştırmalar temelde değişkenler arasında bir ilişki olup olmadığı belirlenmek istenildiğinde kullanılır.III. Gözlemsel araştırmalar kesitsel olabilir. Gözlemsel araştırmalar ile ilgili yukarıdaki bilgilerden hangi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II, III

Açıklama:

Gözlemsel araştırmalar temelde değişkenler arasında bir ilişki olup olmadığı belirlenmek istenildiğinde kullanılır. Gözlemsel araştırmalar kesitsel olabileceği gibi uzunlamasına (longitudinal) da olabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi gözlemsel araştırmalar kategorisindeki araştırma tasarımlarından biri değildir?

Tanımlayıcı araştırmalar

Vaka takdimleri (olgu sunumları)

Vaka serileri

Kesitsel araştırmalar

Sosyolojik araştırmalar

Açıklama:

Gözlemsel araştırmalar kategorisinde çok sayıda araştırma tasarımı vardır. Bu tasarımlar aşağıda belirtilmektedir:
• Tanımlayıcı araştırmalar
• Vaka takdimleri (olgu sunumları)
• Vaka serileri
• Kesitsel araştırmalar
• Kohort araştırmaları
• Vaka-kontrol araştırmaları
• Ekolojik araştırmalar

Doğru Cevap: E

Soru 26

Sağlıkla ilgili belirli bir olayın toplumdaki dağılımını ortaya koyan araştırma çeşidi nedir?

Tanımlayıcı araştırmalar

Vaka takdimleri (olgu sunumları)

Vaka serileri

Kesitsel araştırmalar

Kohort araştırmaları

Açıklama:

Tanımlayıcı araştırmalar, sağlıkla ilgili belirli bir olayın toplumdaki dağılımını ortaya
koyar.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi diğerlerine göre sağlıkla ilgili en önemli demografik faktördür?

Cinsiyet

Yaş

Sosyal faktörler

Yaşam tarzı

Yer

Açıklama:

Yaş faktörü bilindiği üzere, sağlıkla ilgili hemen her olayda en önemli demografik faktörlerden birisidir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

"Tek bir hastadan veya aynı hastalığı olan az sayıdaki hastadan elde edilen bulgular raporlanır. İncelenen vaka sayısı az olmasına rağmen, nadir görülen tıbbi durumlar detaylı bir şekilde incelenir." Tanımı yapılan araştırma tasarımı aşağıdakilerden hangisidir?

Tanımlayıcı araştırmalar

Vaka takdimleri (olgu sunumları)

Vaka serileri

Kesitsel araştırmalar

Kohort araştırmaları

Açıklama:

Vaka takdimlerinde, tek bir hastadan veya aynı hastalığı olan az sayıdaki hastadan elde
edilen bulgular raporlanır. İncelenen vaka sayısı az olmasına rağmen, nadir görülen tıbbi durumlar detaylı bir şekilde incelenir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

I. Kesitsel araştırmaların en temel özelliği, verinin sadece bir kez toplanmasıdır.II. Kesitsel araştırmalar ekonomik ve uygulanması kolaydır.III. Kesitsel araştırmalarda neden-sonuç ilişkisi genellikle kurulamaz.Kesitsel araştırmalar ile ilgili yukarıdaki bilgilerden hangi/hangiler doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II, III

Açıklama:

Kesitsel araştırmaların en temel özelliği, verinin sadece bir kez toplanmasıdır.
Kesitsel araştırmalar ekonomik ve uygulanması kolaydır.
Kesitsel araştırmalarda neden-sonuç ilişkisi genellikle kurulamaz çünkü karıştırıcı etkenlerin kontrol edilmesi güçtür.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Hangi araştırma grubunda araştırma evreni içinden belli özelliğe sahip bir alt grup belirlenir?

Kesitsel araştırmalar

Vaka-kontrol araştırmaları

Ekolojik araştırmalar

Vaka serileri

Kohort araştırmaları

Açıklama:

Kohort araştırmalarında araştırma evreni içinden belli özelliğe sahip bir alt grup belirlenir, bu alt grup kohort olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

I. Olguların neden ve nasıl oluştuklarını ortaya koymak II. Değişkenlerin etki derecelerini sayısal verilerle ortaya koymak III. Konu hakkında derinlemesine bilgi elde etmek Yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri nitel (kalitatif) araştırmaların tasarlanma sebepleri arasında gösterilir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Nitel araştırmalar, hakkında fazla bilgiye sahip olunmayan, neden ve nasıl sorularına derinlemesine cevap aranılan araştırmalar olarak tanımlanabilir. Bu araştırmalarda bulgular sayılara dönüştürülmez çünkü amaç, incelenen olayı sayılarla ortaya koymak değil, konunun sayılarla ifade edilemeyen detaylarını ortaya koymaktır. Nicel araştırmalar ise bir olayın sayısal tekniklerle sistematik olarak incelenmesidir. Amaç, bir olayı tanımlamak, keşfetmek veya açıklamak ve elde edilen bulguları genelleyebilmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Verilerin ne zaman, hangi analiz biriminden ve hangi koşullarla toplanacağının ortaya konmasıyla hazırlanan genel plana ne ad verilir?

Nicel araştırma

Araştırma tasarımı

Deney süreci

Deney grubu

Deneysel araştırma

Açıklama:

Hem nitel hem de nicel araştırmalarda, yapılacak araştırmanın genel bir planının hazırlanması gerekir. Bu plana, araştırma tasarımı adı verilir. Araştırma tasarımı, verilerin ne zaman, hangi analiz biriminden ve hangi koşullarla toplanacağını ortaya koyar. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Bir olayın toplumdaki kişi, yer ve zaman itibarı ile nasıl dağıldığını belirmeye yarayan araştırmalara ne ad verilir?

Ekolojik araştırmalar

Tanımlayıcı araştırmalar

Vaka serileri

Vaka-Kontrol araştırmaları

Kohort araştırmaları

Açıklama:

Sağlıkla ilgili olayların, toplumun her kesiminde, her yerleşim yerinde ve her zaman diliminde eşit şekilde görülmeyeceği görüşünden hareketle tanımlayıcı araştırmalar, sağlıkla ilgili belirli bir olayın toplumda kişi, yer ve zaman itibarıyla nasıl dağıldığını belirlemek amacıyla yapılır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Tek bir hastadan ya da sınırlı sayıdaki hastadan elde edilen bulguların raporlaştırıldığı araştırmalara ne ad verilir?

Ekolojik araştırmalar

Vaka serileri

Vaka-Kontrol araştırmaları

Vaka takdimleri

Kohort araştırmaları

Açıklama:

Vaka takdimlerinde, tek bir hastadan veya aynı hastalığı olan az sayıdaki hastadan elde edilen bulgular raporlanır. İncelenen vaka sayısı az olmasına rağmen, nadir görülen tıbbi durumlar detaylı bir şekilde incelenir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Çin’deki SARS hastalığından ölümler ile hava kirliliği arasında bulunan ilişkide, bölgelerin sosyoekonomik durum, sigara kullanımı, yaş ve cinsiyet gibi değişkenler açısından birbirinden farklı olması rol oynamış olabilir. Yukarıdaki paragraf ekolojik araştırmaların dezavantajlarından öncelikli olarak hangisine bir önek oluşturmaktadır?

Kontrol grubunun oluşturulamaması

Deney grubunun oluşturulamaması

Karıştırıcı değişkenlerin kontrol edilememesi

Deney süreci hakkında bilgi verici olmaması

Veri toplamanın uzun sürmesi

Açıklama:

Ekolojik araştırmaların dezavantajlarından biri karıştırıcı değişkenlerin etkisinin kontrol edilememesidir. Örneğin, Çin’deki SARS hastalığından ölümler ile hava kirliliği arasında bulunan ilişkide, bölgelerin sosyoekonomik durum, sigara kullanımı, yaş ve cinsiyet gibi karıştırıcı değişkenler açısından birbirinden farklı olması rol oynamış olabilir. Bir başka ifadeyle eğer araştırmacılar bu karıştırıcı değişkenleri de dikkate alarak analizleri yapmış olsaydı, aynı bulguyu elde edemeyebilirdi. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Kontrol grubu olmaksızın önleyici sağlık hizmetlerinin sunulduğu bir toplulukta, sunulan hizmetin etkisini bulmaya çalışan bir araştırmacı aşağıdaki araştırma tasarımlarından hangisini kullanarak bir araştırma tasarlanmalıdır?

Ekolojik araştırmalar

Vaka takdimleri

Vaka serileri

Vaka-Kontrol araştırmaları

Kohort araştırmaları

Açıklama:

Vaka serileri, aynı hastalığı olan veya aynı tedaviyi alan hastaların (vakaların) belirli süre ile izlendiği araştırmalardır. Araştırma, retrospektif veya prospektif olabilir. Bu araştırmalar, incelenen vakalarda hastalığın meydana gelmesinde rol oynayabilecek ortak bir özelliğin olup olmadığını tespit etmekte kullanılır. Vaka serileri belirli bir hastalık için uygulanan tedavinin veya koruyucu amaçlı bir müdahalenin etkisini tespit etmek amacıyla da yapılır. Örneğin, aşılama sonrasında çocuklarda aşıya bağlı reaksiyonların görülme durumunun belirlenmesi amacıyla, aşılanan çocuklarda belirli süre ile reaksiyonların gelişip gelişmediği izlenir. Vaka serilerinde, sadece tedavinin veya koruyucu müdahalenin yapıldığı vakalar incelendiği için bir karşılaştırma grubu bulunmaz. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Randomize kontrollü deneylerin yapılamadığı durumlarda kullanılan; en önemli dezavantajlarının büyük örneklem gerektirmesi, seçim yanlılığı olasılığı ve karıştırıcı değişkenlerin etkisini kontrol etmedeki güçlük olan araştırma tasarımı aşağıdakilerden hangisidir?

Vaka serisi

Kohort araştırmaları

Tanımlayıcı araştırmalar

Randomize klinik deney

Saha deneyleri

Açıklama:

Kohort araştırmaları etik sebeplerden dolayı randomize kontrollü deneylerin yapılamadığı durumlarda da kullanılabilir. Kohort araştırmalarının en önemli dezavantajları, büyük örneklem gerektirmesi, seçim yanlılığı olasılığı ve karıştırıcı değişkenlerin etkisini kontrol etmedeki güçlüktür. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

I. Vaka serileri II. Randomize Klinik Deney III. Vaka takdimleri IV. Ekolojik araştırmalar Yukarıdaki araştırmaların hangisi/hangilerinde kesin olarak neden sonuç ilişkisi kurmak mümkündür?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve III

II ve IV

Açıklama:

Deneysel araştırmaların temel amacı, değişkenler arasında neden-sonuç ilişkisi kurabilmektir. Bu da deneysel araştırmaların en önemli avantajıdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

I. Değişken etkisinin tam olarak ortaya konması II. Düşük maliyetli olması III. Büyük bir katılımcı grubu gerektirmemesi Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri deneysel araştırmaların en önemli avantajları arasında yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I ve III

Açıklama:

Deneysel araştırmaların temel amacı, değişkenler arasında neden-sonuç ilişkisi kurabilmektir. Böylece değişken etkisi tam olarak ortaya konmuş olur. Bu da deneysel araştırmaların en önemli avantajıdır. Doğru cevap A'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Deneysel araştırmalarla yarı deneysel araştırmalar arasındaki en temel fark nedir?

Araştırma maliyetinin farklı olması

Gereksinim duyulan araştırmacı sayısının farklı olması

Etik olup olmama durumunun farklılık göstermesi

Araştırma zamanının farklılık göstermesi

Bağımsız değişkenin belirleme şeklinin farklı olması

Açıklama:

Yarı deneysel araştırmalar da deneysel araştırmalar gibi bir müdahalenin etkisinin test edilmesi amacıyla yapılır. Ancak, etkisinin test edileceği müdahale araştırmacının kontrolü dışında gerçekleşir. Bir başka ifadeyle araştırmacı kimlerin hangi grupta yer alacağını belirlerken randomizasyon yöntemini kullanamaz çünkü gruplara ayrılma işlemi başka kişi, örgüt veya otorite tarafından zaten yapılmıştır. Bu tür durumlarda araştırmacının rolü, yapılan müdahalenin etkisinin doğru tespit edilebileceği bir araştırma gerçekleştirmektir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

I.Deneysel tasarımlar mümkün olmadığında kullanılır.
II. Bağımsız değişkene müdahale edilebilir.
III. Randomizasyon ile gruplara atamalar yapılmaz.
Yarı deneysel araştırmalarla ilgili olarak yukarıdaki sayılan özelliklerin hangisi/hangileri dezavantaj olarak değerlendirilebilir?

III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Tablo 3.2 yi inceleyiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Kavram olarak belli bir konuyla ilgili verinin bir sistem dahilinde toplanması, analiz edilmesi ve yorumlanması aşağıdakilerden hangisidir?

Araştırma

Bilimsel araştırma

Nicel araştırma

Nitel araştırma

Gözlemsel araştırma

Açıklama:

Araştırma, kavram olarak belli bir konuyla ilgili verinin bir sistem dahilinde toplanması, analiz edilmesi ve yorumlanmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Bağımsız değişkenin miktarı değiştikçe bağımlı değişkenin de miktarının değişmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Neden-sonuç ilişkisi

İstatistiksel İlişki

Karıştırıcı Değişken

Gerçek ilişki

Yarı deneysel araştırma

Açıklama:

İstatistiksel İlişki: Bağımsız değişkenin miktarı değiştikçe bağımlı değişkenin de miktarının değişmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Sağlıkla ilgili belirli bir olayın toplumdaki dağılımını ortaya koyan araştırmalar aşağıdakilerden hangisidir?

Kohort araştırmaları

Vaka-kontrol araştırmaları

Tanımlayıcı araştırmalar

Kesitsel araştırmalar

Ekolojik araştırmalar

Açıklama:

Tanımlayıcı araştırmalar, sağlıkla ilgili belirli bir olayın toplumdaki dağılımını ortaya koyar.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Epidemiyolojide bir hastalığın görülme sıklığında artış meydana gelmesi ile ilişkili faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal faktörler

Cinsiyet faktörü

Demografik faktör

Risk faktörü

Yaş faktörü

Açıklama:

Risk Faktörü: Epidemiyolojide bir hastalığın görülme sıklığında artış meydana gelmesi ile ilişkili faktördür.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Aynı hastalığı olan veya aynı tedaviyi alan hastaların belirli süre ile izlendiği araştırmalar aşağıdakilerden hangisidir?

Kesitsel araştırmalar

Kohort araştırmaları

Vaka takdimleri

Vaka-kontrol araştırmaları

Vaka serileri

Açıklama:

Vaka serileri, aynı hastalığı olan veya aynı tedaviyi alan hastaların (vakaların) belirli süre ile izlendiği araştırmalardır.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi bilimsel bir araştırmada araştırma sorusunun doğru ve yeterli şekilde cevaplanması için gerekli verilerin ne zaman, hangi analiz biriminden ve hangi koşullarla toplanacağına ilişkin planı tanımlar?

Araştırma projesi

Araştırma tasarımı

Araştırma yönergesi

Nicel araştırma önergesi

Nitel araştırma önergesi

Açıklama:

Araştırma tasarımı, bilimsel bir araştırmada, araştırma sorusunun doğru ve yeterli şekilde cevaplanması için gerekli verilerin ne zaman, hangi analiz biriminden ve hangi koşullarla toplanacağının bir planıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Hangi araştırmalarda sağlıkla ilgili bir olay ile belli bir etkene maruz kalma arasındaki ilişki incelenirken bireyler değil, gruplar, topluluklar veya coğrafik alanların esas alınır?

Gözlemsel araştırmalar

Tanımlayıcı araştırmalar

Kesitsel araştırmalar

Kohort araştırmaları

Ekolojik araştırmalar

Açıklama:

Ekolojik araştırmalarda, sağlıkla ilgili bir olay ile belli bir etkene maruz kalma arasındaki ilişki incelenirken bireyler değil, gruplar, topluluklar veya coğrafik alanlar esas alınır.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Bağımsız değişkenin miktarı değiştikçe bağımlı değişkenin miktarının da değişmesi aşağıdaki kavramlardan hangisiyle tanımlanır?

Kanıta dayalı yönetim

Neden-sonuç ilişkisi

İstatiksel ilişki

Karıştırıcı değişken

Risk faktörü

Açıklama:

İstatistiksel ilişki, bağımsız değişkenin miktarı değiştikçe bağımlı değişkenin de miktarının değişmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi bağımlı ve bağımsız değişken arasındaki ilişkiyi etkileyen değişkendir?

Nicel değişken

Nitel değişken

Sürekli değişken

Süreksiz değişken

Karıştırıcı değişken

Açıklama:

Karıştırıcı değişken, bağımlı ve bağımsız değişken arasındaki ilişkiyi etkileyen değişkendir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi gözlemsel araştırma türlerinden biri değildir?

Nedensel karşılaştırmalı araştırma

Kesitsel araştırma

Kohort araştırması

Vaka-kontrol araştırması

Ekolojik araştırma

Açıklama:

Gözlemsel araştırmalar kategorisinde çok sayıda araştırma tasarımı vardır. Bunlar şöyle sıralanabilir:

Tanımlayıcı araştırmalar

Vaka takdimleri (olgu sunumları)

Vaka serileri

Kesitsel araştırmalar

Kohort araştırmaları

Vaka-kontrol araştırmaları

Ekolojik araştırmalar

Dolayısıyla nedensel karşılaştırmalı araştırma bunlardan biri değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Epidemiyolojide bir hastalığın görülme sıklığında artış meydana gelmesi ile ilişkili durum aşağıdakilerden hangisidir?

Kanıta dayalı yönetim

Risk faktörü

Neden-sonuç ilişkisi

İstatiksel ilişki

Karıştırıcı değişken

Açıklama:

Risk faktörü, epidemiyolojide bir hastalığın görülme sıklığında artış meydana gelmesi ile ilişkili faktördür.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Hangi araştırmaların en temel özelliği, verinin sadece bir kez toplanmasıdır ve elde edilen bulgular, değişkenler arasında bir ilişki olup olmadığı konusunda bilgi verebilir?

Vaka serileri

Kesitsel araştırmalar

Kohort araştırmaları

Vaka kontrol araştırmaları

Ekolojik araştırmalar

Açıklama:

Kesitsel araştırmaların en temel özelliği, verinin sadece bir kez toplanmasıdır. Elde edilen bulgular, değişkenler arasında bir ilişki olup olmadığı konusunda bilgi verebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Aşağıdaki kavramlardan hangisi araştırma evreni içinde belli özelliğe sahip bir alt grubu tanımlar?

İnsidans

Odds

Kohort

Randomizasyon

Körleme

Açıklama:

Kohort: Araştırma evreni içinde belli özelliğe sahip bir alt gruptur.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Aşağıdaki kavramlardan hangisi veriler kişi bazında toplanmadığı halde bulguların kişi bazında yorumlanması durumunu tanımlar?

Tahmini relatif risk

Seçim yanlılığı

Hatılama yanlılığı

Hawthorne etkisi

Ekolojik yanılgı

Açıklama:

Ekolojik yanılgı, veriler kişi bazında toplanmadığı halde bulguların kişi bazında yorumlanmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Kişilerin kendileri ile ilgili bir araştırma yapıldığını bildiklerinde, gerçekte olduğundan daha farklı davranmalarına ne ad verilir?

Hawthorne etkisi

Körleme

Ekolojik yanılgı

Randomizasyon

Plasebo etkisi

Açıklama:

Hawthorne etkisi, kişilerin kendileri ile ilgili bir araştırma yapıldığını bildiklerinde gerçekte olduğundan daha farklı davranmalarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Araştırmaya alınan kişilerin özellikleri ile alınmayan kişilerin özellikleri arasında sistematik fark olmasına ne denir?

Odds oranı

Hatırlama yanlılığı

Seçim yanlılığı

Kohort

İnsidans

Açıklama:

Seçim yanlılığı, araştırmaya alınan kişilerin özellikleri ile alınmayan kişilerin özellikleri arasında sistematik fark olmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Veriler kişi bazında toplanmadığı halde bulguların kişi bazında yorumlanmasına ne denir?

Analiz

Randomizasyon

Hatırlama yanlılığı

Ekolojik yanılgı

Tahmini relatif risk

Açıklama:

Ekolojik yanılgı, veriler kişi bazında toplanmadığı halde bulguların kişi bazında yorumlanmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Kişilerin kendileri ile ilgili bir araştırma yapıldığını bildiklerinde, gerçekte olduğundan daha farklı davranmaları durumuna ne ad verilir?

Randomizasyon

Çift körleme

Körleme

Plasebo etkisi

Hawthorne etkisi

Açıklama:

Hawthorne etkisi, kişilerin kendileri ile ilgili bir araştırma yapıldığını bildiklerinde gerçekte olduğundan daha farklı davranmalarıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi randomize kontrollü deneylerin dezavantajlarından biri değildir?

Karıştırıcı değişkenlerin etkisini kontrol etmek oldukça zordur

Etik sorunlardan dolayı bazı durumlarda yapılması mümkün olmayabilir

Araştırmada bulunan fark “Hawthorne etkisi” sebebiyle gerçek fark olmayabilir

Sonuçlar açısından etkisi uzun sürede ölçülebilecek hastalıklar için maliyetlidir

Tedaviye katılan gönüllüler hedef popülasyonu temsil etmeyebilir

Açıklama:

Araştırma tasarımları içinde iyi yapıldığı taktirde en iyi araştırma tasarımı olmasına rağmen, randomize kontrollü deneylerin birçok dezavantajı vardır. Önemli dezavantajları şunlardır:
• Etik sorunlardan dolayı bazı durumlarda yapılması mümkün olmayabilir. Örneğin, aspeste maruz kalma ile kanser arasında bir ilişki olup olmadığı incelenmek istenildiğinde, deney grubundaki kişileri aspeste maruz bırakmak gerekir. Bu etik olmayacağından bu tür durumlarda, daha önce de bahsedildiği gibi, örneğin kohort araştırması yapılarak hali hazırda aspeste maruz kalanlar zaman içinde kanser görülmesi açısından izlenir.
• Araştırmada bulunan fark, “Hawthorne etkisi” sebebiyle gerçek fark olmayabilir.
• Nadir görülen veya sonuçlar açısından etkisi uzun sürede ölçülebilecek hastalıklar için maliyetlidir.
• Tedaviye katılan gönüllüler hedef popülasyonu temsil etmeyebilir; dolayısıyla bulgular genellenemeyebilir.
"Karıştırıcı değişkenlerin etkisini kontrol etmek oldukça zordur" şeklinde bir dezavantajdan yalnızca bu araştırma türüne özgü olarak söz etmek mümkün değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Randomize kontrollü deneylerde kullanılan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Vaka serisi analizi

Körleme

Kalitatif araştırma

Kantitatif araştırma

Kohort

Açıklama:

Randomize kontrollü deneylerde "körleme" adı verilen bir yöntem kullanılır.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi kalitatif araştırmayı tanımlamaz?

Kalitatif araştırmalarda amaç, neden ve nasıl sorularına cevap bulmaktır

Kalitatif araştırmalarda bulgular sayılara dönüştürülmez

Kalitatif araştırmalarda amaç, incelenen olayı sayılarla ortaya koymak değildir

Kalitatif araştırmalarda amaç, konunun sayılarla ifade edilemeyen detaylarını ortaya koymaktır

Kalitatif araştırmalarda amaç, bir olayın sayısal tekniklerle sistematik olarak incelenmesidir

Açıklama:

konunun "giriş" bölümünde soru yanıtı bulunabilir.
Kalitatif araştırmalarda amaç, bir olayın sayısal tekniklerle sistematik olarak incelenmesidir sözü kantitatif çalışmaların amacıdır. Dolayışıyla doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi tanımlatıcı araştırmaların amaçlarından değildir?

Bu grup araştırmalar, toplumun sağlık düzeyindeki değişiklikleri takip etmeleri için sağlık yöneticilerine önemli bilgi sağlar.

Sağlık hizmetlerinin planlanmasında önemli rol oynar.

Sağlıkla ilgili bir olayın meydana gelmesinde kişilerin hangi özelliklerinden etkilendiğini ortaya çıkarır.

Sağlıkla ilgili belirli bir olayın toplumdaki dağılımını ortaya koyar.

Bu tür araştırmalarda istatistiksel olarak bir ilişkinin test edilmesi mümkün değildir

Açıklama:

sorunun yanıtını tanımlayıcı araştırmalar başlığı altında bulabilirsiniz.
e yanıtı VAKA TAKDİMİ ile ilgili olduğu için yanlıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Sigara, alkol, beslenme ve egzersiz alışkanlıklarında davranış değişikliği yapılarak sağlık düzeyinin korunması ve iyileştirilmesinin çalışıldığı mümkündür. Dolayısıyla, ülkelerin toplumun sağlık düzeyini korumak ve iyileştirmek için üzerinde odaklandıkları bu tür temel kişisel faktörler araştırmalar aşağıdaki değişkenlerden özellikle hangisine odaklanırlar?

Yaş

Eğitim

Cinsiyet

Yaşam tarzı

Sosyal faktörler

Açıklama:

sorunun yanıtı tanımlayıcı araştırmalar başlığı altında bulunabilir.
Sigara, alkol, beslenme ve egzersiz alışkanlıklarında davranış değişikliği yapılarak sağlık düzeyinin korunması ve iyileştirilmesinin çalışıldığı araştırmalar vakaların yaşam tarzı ile ilgilidir.

Doğru Cevap: D

Soru 74

Aşılama sonrasında çocuklarda aşıya bağlı reaksiyonların görülme durumunun belirlenmesi amacıyla, aşılanan çocuklarda belirli süre ile reaksiyonların gelişip gelişmediğinin izlenmesi aşağıdaki araştırma tasarımlarından hangisidir ?

Vaka takdimleri

Vaka serileri

Kesitsel araştırmalar

Kohort araştırmalar

Ekolojik araştırmalar

Açıklama:

Konunun yanıtı vaka serileri başlığı altında bulunabilir.
Aşılama sonrasında çocuklarda aşıya bağlı reaksiyonların görülme durumunun belirlenmesi amacıyla, aşılanan çocuklarda belirli süre ile reaksiyonların gelişip gelişmediğinin izlenmesi vaka serileri türü araştırmalardır.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi vaka kontrol araştırmalarının dezavantajlarından birisi değildir?

Retrospektif olduğu için kohort çalışmasına göre nedensellik ilişkinin kurulması daha zordur

Vakalar sadece sağlık kuruluşlarına başvuran kişiler arasından seçildiğinden, araştırma yapılan vakalar toplumdaki vakaların tamamını temsil etmeyebilir.

Vakaların etkene maruz kalmayı hatırlama olasılıkları kontrollerden daha yüksek olduğu için hatırlama yanlılığı vardır

Karıştırıcı değişkenlerin etkisini kontrol etmek zordur

Uygun bir kontrol grubu oluşturmak zor değildir

Açıklama:

sorunun yanıtı "Vaka- Kontrol Araştırmaları" başlığı altında bulunabilir.
Vaka-kontrol araştırmalarının önemli dezavantajları şunlardır
• Retrospektif olduğu için kohort çalışmasına göre nedensellik ilişkinin kurulması
daha zordur ancak kesitsel araştırmaya göre daha güçlü bir tasarımdır.
• Vakalar sadece sağlık kuruluşlarına başvuran kişiler arasından seçildiğinden, araştırma yapılan vakalar toplumdaki vakaların tamamını temsil etmeyebilir. Bir başka ifadeyle seçim yanlılığı olabilir.
• Vakaların etkene maruz kalmayı hatırlama olasılıkları kontrollerden daha yüksek olduğu için hatırlama yanlılığı vardır. Bu da vaka ve kontrol gruplarındaki kişilerin etkene maruz kalma açısından yanlış sınıflandırılmasına sebep olabilir. Kontrol grubundaki kişiler etkene maruz kaldıkları halde kalmadıklarını belirtebilirler. Dolayısıyla, hastalık ile etkene maruz kalma arasında bulunan ilişki gerçek olmayabilir.
• Karıştırıcı değişkenlerin etkisini kontrol etmek zordur.
• Uygun bir kontrol grubu oluşturmak zor olabilir.
"Uygun bir kontrol grubu oluşturmak zor değildir" maddesi kontrol araştırmalarının dezavantajlarından birisi değildir

Doğru Cevap: E

Soru 76

Sağlıkla ilgili bir olay ile belli bir etkene maruz kalma arasındaki ilişki incelenirken bireylerin değil, grupların, toplulukların veya coğrafi alanların esas alındığı araştırma tasarımı aşağıdakilerden hangisidir ?

Vaka takdimleri

Vaka serileri

Ekolojik araştırmalar

Kesitsel araştırmalar

Kohort araştırmalar

Açıklama:

sorunun yanıtı Ekolojik araştırmalar başlığı altındadır
Sağlıkla ilgili bir olay ile belli bir etkene maruz kalma arasındaki ilişki incelenirken bireylerin değil, grupların, toplulukların veya coğrafi alanların esas alındığı araştırma tasarımı ekolojik araştırmalar ile ilgilidir.

Doğru Cevap: C

Soru 77

Araştırma gruplarına katılımcı atamada herkese eşit şansın verildiği yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Seçim yanlılığı

Randomizasyon

Körleme

Hawthorne etkisi

Plasebo

Açıklama:

sorunun yanıtı deneysel araştırmalar başlığı altında bulunabilir.
Araştırma gruplarına katılımcı atamada herkese eşit şansın verildiği yöntem randomisazyon' dur.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Örneğin, hipertansiyonu (yüksek tansiyonu) olan kişiler için yeni bir ilacın kan basıncının düşürülmesinde eski ilaca göre bir etkisinin olup olmadığının test edildiği bir çalışma için aşağıdaki cümlelerden hangisi yanlıştır?

Bu bir deneysel çalışmadır.

Değişkenler arasında neden-sonuç ilişkisi kurulabilir.

Gruplara atanacak kişiler randomizasyon yöntemi ile seçilir.

Çalışmanın katılımcıları hastalar veya sağlıklı kişiler olabilir.

Kontrol grubuna seçilecek kişilerin vakalara benzer özellik taşıması önemli değildir.

Açıklama:

sorunun yanıtı deneysel araştırmalar başlığı altındadır.
Örneğin, hipertansiyonu (yüksek tansiyonu) olan kişiler için yeni bir ilacın kan basıncının düşürülmesinde eski ilaca göre bir etkisinin olup olmadığının test edildiği bir çalışma için "Kontrol grubuna seçilecek kişilerin vakalara benzer özellik taşıması önemli değildir." denmesi yanlıştır.Benzer özellikler tercih edilir.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Yarı deneysel araştırmalar için aşağıdakilerden hangisi doğrudur ?

Açıklama:

Araştırma sorusunun niteliğine bağlı olarak araştırmanın hedef grubu yani araştırma evreni, araştırmanın
hipotezleri/varsayımları, bağımlı ve bağımsız değişkenlerin neler olduğu, ne tür verilerin toplanması gerektiği, bu verilerin kimler tarafından, hangi araçlar yardımı ile
ve nasıl toplanması gerektiği, toplanan verilerin nasıl analiz edilmesi gerektiği, aranan yanıtları bulabilmek için ne tür hesaplamalar ve yorumların gerektiği belirlenir. Tüm bu
süreçlerin başarılı olması, sorulara doğru yanıtların bulunması, araştırma planının iyi yapılmasına bağlıdır.
ARAŞTIRMA AŞAMALARI
Sağlıkla ilgili araştırmaların başlıca 8 aşaması vardır:
• Konunun belirlenmesi
• Kaynakların taranması
• Amacın ortaya konması
• Uygulamaların planlanması
• Ön uygulamanın yapılması
• Uygulamanın yapılması
• Değerlendirme aşaması
• Rapor ve makale yazılması
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Uygulamaların planlanması aşamasında ;araştırmanın bağımlı ve bağımsız değişkenleri tanımlanmalı, sınanması düşünülen hipotezler kurulmalıdır. Bu aşamada araştırma ile ilgili hangi soruların öncelikli olarak yanıtlanmasına gerek yoktur?

Hangi tarihlerde yapılacak?

Araştırma sonuçları hangi dergide yayınlanacak?

Nerede yapılacak?

Araştırma evreni nedir?

Ne tür analizler yapılacak?

Açıklama:

Araştırmanın bağımlı ve bağımsız değişkenleri tanımlanmalı, sınanması düşünülen hipotezler kurulmalıdır.
Bu aşamada öncelikli olarak şu sorular yanıtlanmalıdır:
• Araştırmanın türü nedir
• Bağımlı ve bağımsız değişkenler nelerdir
• Sınanması düşünülen hipotezler nelerdir
• Hangi tarihlerde yapılacak
• Nerede yapılacak
• Araştırma evreni nedir
• Örnek seçilecek ise hangi yöntemle kaç kişilik örnek seçilecek
•Ne tür veriler toplanacak
•Verileri kimler, nasıl toplayacak
•Hangi gözlem ve ölçümler yapılacak
• Gözlem ve ölçümler için ne tür araç-gereç kullanılacak
• Toplanan veriler kimler tarafından nasıl değerlendirilecek
• Ne tür analizler yapılacak?
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Kişi ya da nesnelere ilişkin, ölçülebilen, gözlenerek tanımlanabilen her türlü özellik ya da durumu tanımlayan terim aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?

Değişken

Ölçek

Tür

Plan

Rapor

Açıklama:

Değişken, kişi ya da nesnelere ilişkin, ölçülebilen, gözlenerek tanımlanabilen her türlü özellik ya da duruma verilen genel isimdir.
Değişken; Kişi ya da nesnelere ilişkin, ölçülebilen, gözlenerek tanımlanabilen her türlü özellik ya
da durumdur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi değişkenleri tanımlamak ve ifade etmek için kullanılan başlıca ölçekler arasında yer almamaktadır?

Sözel Ölçekler

Sayısal Ölçekler

Likert Türü Ölçekler

Yüz İfadesi Ölçekleri

Juster Türü Ölçekler

Açıklama:

Değişkenleri tanımlamak ve ifade etmek için kullanılan başlıca ölçekler şunlardır:
Sözel Ölçekler
Likert Türü Ölçekler
Yüz İfadesi Ölçekleri
Juster Türü Ölçekler
Boyutlu Ölçekler
Boyutlu Benzeri Ölçekler
İkili Ölçekler
Karmaşık Ölçekler
Bileşik Ölçekler
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Değişkenlerin durumunu, miktarını, boyutunu tanımlamak için yapılan her türlü gözlem ve ölçüm sonucu elde edilen değerlerin, tanımlamaların genel adı olarak ele alınan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Değerlendierme

Gözlem

Kaynak

Veri

Ölçek

Açıklama:

Veriler, değişkenlerin niteliğine ve türüne uygun olan bir ölçeğe göre tanımlanır, gruplanır ve ifade edilir.
Veri; değişkenlerin durumunu, miktarını, boyutunu tanımlamak için yapılan her türlü gözlem ve ölçüm sonucu elde edilen değerlerin, tanımlamaların genel adıdır. Araştırmalarda, değişkenlerin farklı değerlerine ilişkin veri toplanır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdaki seçeneklerde sunulan veri çiftlerinden hangisi veri sınıfları arasında yer almamaktadır?

Ham veri -Sınıfanmış veri

Tek boyutlu veri-Çok boyutlu veri

Nicel (kantitatif) veri-Nitel (kalitatif) veri

Sürekli veri-Kesikli veri

Sıralı (ordinal) veri-Sırasız (nominal) veri

Açıklama:

Veri Türleri
Uygun ölçekler yardımı ile değişkenlerin durumu, miktarı, boyutu hakkında veri toplanır.
Toplanan veriler için ölçeklerin türüne ve verilerin toplanma amacına göre çeşitli sınıflandırmalar bulunmaktadır. Bu sınıflandırmaların bir kısmı benzer olmakla birlikte farklı amaçlarla farklı sınıflandırma yöntemleri gerekebildiğinden tümüne ilişkin temel terminolojinin
iyi bilinmesi gerekir.
En sık kullanılan veri sınıflandırma yöntemleri şunlardır:
Sınıflandırma I: -Ham veri-Sınıflanmış veri
Sınıflandırma II: -Nicel (kantitatif) veri-Nitel (kalitatif) veri
Sınıflandırma III: Sürekli veri-Kesikli veri
Sınıflandırma IV: -Sıralı (ordinal) veri-Sırasız (nominal) veri
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Araştırıcının başta gözleri olmak üzere beş duyusunu kullanarak herhangi bir ortamdan veri toplaması olarak ele alınan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Belge İnceleme

Görüşme Yöntemi

Enformasyon Sistemleri

Gözlem Yöntemi

Yüz-yüze görüşme yöntemi

Açıklama:

Gözlemler, doğal ortamlarda ya da yapay ortamlarda yapılabilir. Örneğin, hastane ortamında günlük hizmetler sırasında çalışanların performansına ilişkin gözlemler yapılarak doğal ortam verileri toplanabileceği gibi hastane ortamının aydınlatma, havalandırma,
sosyal faaliyetler, çalışma saatleri ve süreleri gibi çeşitli koşulları değiştirilerek oluşturulacak olan yapay ortamlardan da gözlemle veri toplanabilir.
Gözlem yöntemi, araştırıcının başta gözleri olmak üzere beş duyusunu kullanarak herhangi bir ortamdan veri toplamasıdır. Ağırlıklı olarak gözler kullanıldığı için bu adı taşır.Gözlem yöntemi ile görülebilen, hissedilebilen, işitilebilen ve ölçülebilen tüm değişkenlere ilişkin
veri toplanabilir. Her türlü değişkenlere ilişkin ölçümler de bu anlamda gözlem sayılır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Görüşme yöntemi, kişiler arasında karşılıklı soru-yanıt, tartışma ya da sohbet şeklinde iletişim kurularak veri toplanmasıdır. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bu yöntemin güçlü yanlarından birisi değildir?

Kısa zamanda veri toplanmasını sağlar.

Gözlemlere yer verdiğinden sözle ifade edilemeyen verilerin toplanmasını da sağlar.

Ayrıntılı veri toplanmasını sağlar.

Gerektiğinde ek sorularla derinlemesine veri toplanmasını sağlar.

Okuma yazması olmayan kişilerden de veri toplanmasına olanak sağlar.

Açıklama:

Yüz-yüze görüşme yöntemi:
Veri toplayan ile araştırmaya katılan her kişinin karşı karşıya gelerek görüş alışverişinde bulunması şeklinde gerçekleşir.
Görüşme yönteminin güçlü yanları şunlardır:
• Ayrıntılı veri toplanmasını sağlar.
• Gerektiğinde ek sorularla derinlemesine veri toplanmasını sağlar.
• Okuma yazması olmayan kişilerden de veri toplanmasına olanak sağlar.
• Gözlemlere yer verdiğinden sözle ifade edilemeyen verilerin toplanmasını da sağlar. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Telefonla görüşme yöntemi veri toplayan ile araştırmaya katılan her kişinin telefonla iletişime geçerek görüş alışverişinde bulunması şeklinde gerçekleşir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bu yöntemin güçlü yanlarından birisi değildir?

Zaman ve her türlü maliyet açısından ucuzdur.

Görüşmecinin beden dilinden kaynaklanabilecek iletişim hatalarını engeller.

Sadece telefonu olanlardan veri toplanabilir.

Okuma yazması olmayanlardan da veri toplanmasına olanak sağlar.

Anlaşılmayan soruları açıklama olanağı sağlar.

Açıklama:

Zayıf yanları:
• Telefonun açılmaması nedeniyle tekrarlanan aramalar gerekebilir.
• Görüşülen kişinin beden dilini izleme olanağı yoktur.
• Uzun görüşmeler için uygun bir yöntem değildir.
• Sadece telefonu olanlardan veri toplanabilir.
• Geri arama pek olmadığından sadece evde olanlardan veri toplanabilir.
• Özel hayat gibi hassas konularda doğru yanıt alma olasılığı düşük olur.
Telefonla görüşme yöntemi; veri toplayan ile araştırmaya katılan her kişinin telefonla iletişime geçerek görüş alışverişinde bulunması şeklinde gerçekleşir. Bu yöntemde de görüşmeci eğitimi yapılarak görüşmeler standardize edilmelidir. Bu yöntemin güçlü yanları şunlardır:
• Zaman ve her türlü maliyet açısından ucuzdur.
• Görüşmecinin beden dilinden kaynaklanabilecek iletişim hatalarını engeller.
• Okuma yazması olmayanlardan da veri toplanmasına olanak sağlar.
• Anlaşılmayan soruları açıklama olanağı sağlar. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Odak grup görüşmeleri veya grup tartışmaları; görüşülecek olan kişilerden seçilen 6-8 kişilik grupların uygun bir ortamda bir araya getirilerek önceden hazırlanan bir görüşme kılavuzu doğrultusunda ve bir görüşmeci yönetiminde araştırma konusu olan başlıklar hakkında sohbet ettirilmesi ya da tartıştırılması yolu ile veri toplanmasıdır. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bu yöntemin özelliklerinden birisi değildir?

Özel konuları sorgulamaya uygun değildir.

Baskın kişiliği olan birkaç katılımcı tarafından yönlendirilme olasılığı olabilir.

Görüşmecinin bu konularda deneyimli ve eğitimli olma zorunluluğu vardır.

Grubun toplanmasına elverişli rahat bir tartışma ortamı ve zaman gerektirir.

Tartışmalar ve veri analizi düşük maliyetlidir.

Açıklama:

Odak grup görüşmelerinin dezavantajlı olmalarına neden olan özellikler şunlardır:
•Özel konuları sorgulamaya uygun değildir.
•Grupların kültürel veya demografik özellikler açısından dengeli olması zor olabilir.
•Baskın kişiliği olan birkaç katılımcı tarafından yönlendirilme olasılığı olabilir.
•Görüşmecinin bu konularda deneyimli ve eğitimli olma zorunluluğu vardır.
•Grubun toplanmasına elverişli rahat bir tartışma ortamı ve zaman gerektirirler.
•Gerek tartışmalar gerekse veri analizi zaman alıcı ve yüksek maliyetlidir.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Sağlıkla ilgili araştırmalarda amacın ortaya konması ne zaman yapılmalıdır?

Konu belirlendikten sonra

Kaynaklar tarandıktan sonra

Uygulamalar planlandıktan sonra

Uygulama yapıldıktan sonra

Değerlendirme yapıldıktan sonra

Açıklama:

Seçilen konuya ilişkin kaynaklar ayrıntılı olarak incelendikten sonra amaç saptanır. Bu nedenle doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Araştırmanın türünün, evreninin, hipotezlerinin, bağımlı ve bağımsız değişkenlerinin belirlendiği aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Amacın ortaya konması

Kaynakların taranması

Uygulamanın planlanması

Ön uygulamanın yapılması

Konunun belirlenmesi

Açıklama:

Uygulamaların planlanması aşamasında araştırmanın türü, nerede, hangi zaman diliminde, kimler arasında, ne tür araç-gereç ve yöntemler kullanılarak yapılacağı ayrıntılı olarak tanımlanmalıdır. Araştırma evreninin kimlerden oluşacağı, örneklem seçilip seçilmeyeceği eğer seçilecek ise hangi yöntemle seçileceği, ne tür ve nasıl veri toplanacağı, bu verilerin kimler tarafından toplanacağı, gözlem ve ölçümlerin hangi araç-gereç ile nasıl yapılacağı ve nereye kaydedileceği, toplanan verilerin kimler tarafından nasıl analiz edileceği gibi ayrıntılar belirlenmelidir. Bu nedenle doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Sağlık güvence durumu değişkenini ölçmede yararlanılacak ölçek türü aşağıdakilerden hangisidir?

Sözel ölçek

Sıralı ölçek

Juster türü ölçek

Likert türü ölçek

Boyutlu ölçek

Açıklama:

Nitelikle ilgili değişkenler için sözel ölçekler kullanılır. Nitelikler ölçülebilen özellikler olmadığı için genellikle sayılar yerine sözcüklerle ifade edilirler. Örneğin; cinsiyet, saç rengi, kan grubu, hastalık tanısı, hastane türü, sağlık güvence durumu gibi değişkenleri ölçerek ifade etmek yerine kategorilere ayırarak nitelendirme yapmak daha doğru bir yoldur. Bu nedenle doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Kan trigliserid düzeyi ne tür veriye örnektir?

Nitel-sıralı

Nitel-kesikli

Nitel-sürekli

Nicel-kesikli

Nicel-sürekli

Açıklama:

Değişkenlere ilişkin değerler ölçülmüş ve sayısal olarak ifade edilmiş ise nicel veri toplanmış olur. Nicel veriler miktar belirtirler, ölçme yoluyla toplanırlar ve sayısal olarak ifade edilirler. Sürekli veri ise değişkenlere ilişkin değerler arasında sürekliliğin olduğu ve birbirini izleyen iki değer arasındaki sınırın ölçüm cihazının yada ölçüm biriminin ölçebilme gücü ile tanımlandığı veri türüdür. Kan trigliserid düzeyi hem nicel hem sürekliliği olan veri türüdür. Bu nedenle doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

I.Hastanenin çalışma saatleri II. Temizlik personelinin o gün içerisinde ortaya koyduğu davranış biçimi III.Hastanede yapılan sosyal faaliyet sayısı IV. Hastanenin çalışma süresi Aşağıdakilerden hangisi yapay ortamda yapılan gözleme doğru örnek olarak gösterilebilir?

Sadece I

I ve II

I,II,III

I,III,IV

III,IV

Açıklama:

II, Seçenekte verilen örnek doğal ortamda yapılan bir gözlemdir ve çeldirici olarak verilmiştir. Diğer seçeneklerde verilen ise yapay ortamlarda yapılan gözlemler ile toplanabilen verilerdir. Bu nedenle doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi odak grup görüşmeleri veya grup tartışmalarının zayıf yanlarından birisi değildir?

Görüşmecinin deneyimli ve eğitimli olma zorunluluğu

Özel konuları sorgulamaya uygun olmaması

Karmaşık konuların soruşturulmasına olanak sağlaması

Zaman alıcı ve yüksek maliyetli olması

Kültürel veya demografik özellikler açısından grupların dengeli olmasının zorluğu

Açıklama:

Odak grup görüşmeleri veya grup tartışmalarının zayıf yanları şu şekilde sıralanabilir: a)Özel konuları sorgulamaya uygun değildir. b)Grupların kültürel veya demografik özellikler açısından dengeli olması zor olabilir c)Baskın kişiliği olan birkaç katılımcı tarafından yönlendirilme olasılığı olabilir. d)Görüşmecinin bu konularda deneyimli ve eğitimli olma zorunluluğu vardır e)Grubun toplanmasına elverişli rahat bir tartışma ortamı ve zaman gerektirirler f)Gerek tartışmalar gerekse veri analizi zaman alıcı ve yüksek maliyetlidir.C seçeneğinde verilen bilgi ise grup görüşmesinin güçlü yanlarındandır. Bu nedenle doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi açık uçlu soruların özelliklerinden birisi değildir?

Analiz edilmeleri kolaydır

Nitel veriler için uygundur

Düşünce ve ifade özgürlüğü sağlar

Yanıtlanması uzun sürer

Yanıtların yanlış yorumlanma riski vardır

Açıklama:

Açık uçlu soruların özellikleri şu şekilde sıralanır: a)Nitel veriler için uygundur b)Düşünce ve ifade özgürlüğüne imkan sağlar c)Yanıtlanması uzun sürebilir ve insanları zorlayarak anketi yarım bırakmalarına neden olabilir d)Yanıtların yanlış yorumlanma riski vardır ve analiz edilmeleri zordur. Bu nedenle doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi anket soruları hazırlanırken dikkat edilmesi gereken noktalardan birisi değildir?

Yönlendirici sorulardan kaçınılmalıdır

Bileşik sorular sorulmalıdır

Net ifadeler kullanılmalıdır

Çifte olumsuz mesaj içeren sorulara yer verilmemelidir

İmalı ifadelere yer verilmemelidir

Açıklama:

Anket soruları hazırlanırken dikkat edilmesi gereken noktalar şunlardır: 1-Yönlendirici sorulardan kaçınılmalıdır 2-Kişileri suçlayıcı veya güç durumda bırakacak ifadeler kullanılmamalıdır 3-İmalı ifadelere, herkesin bilemeyeceği mecazi anlamlı sözcüklere, deyimlere yer verilmemelidir 4-Çifte olumsuz mesaj içeren sorulara yer verilmemelidir 5-Net ifadeler kullanılmalıdır 6-İki, üç veya daha fazla sorudan oluşan bileşik sorular sorulmamalıdır. Bu nedenle doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Kullanılan ölçeklerin, teorik olarak ölçmesi gereken durumla, ne denli uyumlu olduğunun ifadesine ne ad verilir?

İçerik geçerliliği

Kriter geçerliliği

Uyum geçerliliği

Yapısal geçerlilik

Öngörü geçerliliği

Açıklama:

Kullanılan ölçeklerin teorik olarak ölçmesi gereken durumla uyumunun, yani teori ve pratiğin ne denli uyumlu olduğunun ifadesine yapısal geçerlilik denir. Yapısal geçerlilik teorik olarak var olduğu düşünülen bir ilişkinin pratikte ne ölçüde var olduğunun değerlendirilmesidir. Bu nedenle doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Aynı kişilere aynı soruların farklı zamanlarda sorulması halinde alınacak yanıtların ne ölçüde tutarlı olduğunu gösteren güvenilirlik ölçütü aşağıdakilerden hangisidir?

Ölçüm tutarlılığı

Ölçümcüler arası tutarlılık

İç tutarlılık

Gözlemciler arası tutarlılık

Test-yeniden test tutarlılığı

Açıklama:

Aynı kişilere aynı soruların farklı zamanlarda sorulması halinde alınacak yanıtların ne ölçüde tutarlı olduğunu gösteren güvenilirlik ölçütüne test-yeniden test tutarlılığı denilir. Bu nedenle doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi Sağlıkla ilgili araştırmaların aşamalarından biridir?

Konunun belirlenmesi

Kaynakların taranması

Amacın ortaya konması

Uygulamaların planlanması

Hepsi

Açıklama:

A, B, C, D şıklarının hepsi ağlıkla ilgili araştırmaların aşamalarından biridir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

"Araştırmanın, türü, nerede, hangi zaman diliminde, kimler arasında, ne tür araç-gereç ve yöntemler kullanılarak yapılacağı ayrıntılı olarak tanımlanmalıdır. Araştırma evreninin kimlerden oluşacağı, örneklem seçilip seçilmeyeceği eğer seçilecek ise hangi yöntemle seçileceği, ne tür ve nasıl veri toplanacağı, bu verilerin kimler tarafından toplanacağı, gözlem ve ölçümlerin hangi araç-gereç ile nasıl yapılacağı ve nereye kaydedileceği, toplanan verilerin kimler tarafından nasıl analiz edileceği gibi ayrıntılar belirlenmelidir." Yukarıda verilen tanım sağlıkla ilgili araştırmaların hangi aşamasına aittir?

Konunun belirlenmesi

Amacın ortaya konması

Uygulamaların planlanması

Değerlendirme aşaması

Rapor ve makale yazılması

Açıklama:

Yukarıda verilen tanım Sağlıkla ilgili araştırmaların "Uygulamaların Planlanması" aşamasına aittir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

"Tutum, eğilim, algı gibi nitelikle ilgili konularda kişilerin subjektif değerlendirmelerini saptamak amacıyla kullanılan ölçeklerdir. Araştırılan konu ile ilgili olarak ifade edilen bir görüşe katılma ya da katılmama durumunun saptanması esasına dayanır." Yukarıda verilen tanım değişkenleri tanımlamak ve ifade etmek için kullanılan başlıca ölçeklerden hangisine aittir?

Sözel Ölçekler

Sıralı Ölçekler

Likert Türü Ölçekler

Yüz İfadesi Ölçekleri

Boyutlu Ölçekler

Açıklama:

Yukarıda verilen tanım Değişkenleri tanımlamak ve ifade etmek için kullanılan başlıca ölçeklerden "Likert Türü Ölçekler" e aittir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi veri sınıflandırma yöntemlerinden biridir?

Ham Veri

Nitel Veri

Sürekli Veri

Kesikli Veri

Hepsi

Açıklama:

A, B, C, D şıklarının hepsi Veri Sınıflandırma yöntemlerinden biridir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Görüşme yöntemi, kişiler arasında karşılıklı soruyanıt, tartışma ya da sohbet şeklinde iletişim kurularak veri toplanmasıdır. Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri yüz-yüze görüşme yönteminin güçlü yanlarınden biridir? I.Ayrıntılı veri toplanmasını sağlar. II.Gerektiğinde ek sorularla derinlemesine veri toplanmasını sağlar. III.Okuma yazması olmayan kişilerden de veri toplanmasına olanak sağlar. IV.Görüşmeci ve tercüman/yorumcu biasına açıktır.

Yalnızca I

I ve II

I ve III

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

I, II, III Yüz-yüze görüşme yönteminin güçlü yanlarınden, IV ise Yüz-yüze görüşme yönteminin zayıf yanlarından biridir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi görüşme yöntemlerinden olan "odak grup görüşmeleri veya grup tartışmaları" nın zayıf yanlarından biridir?

Özel konuları sorgulamaya uygun değildir.

Grupların kültürel veya demografik özellikler açısından dengeli olması zor olabilir.

Baskın kişiliği olan birkaç katılımcı tarafından yönlendirilme olasılığı olabilir.

Grubun toplanmasına elverişli rahat bir tartışma ortamı ve zaman gerektirirler.

Hepsi

Açıklama:

A, B, C, D şıklarının hepsi Görüşme Yöntemlerinden olan "odak grup görüşmeleri veya grup tartışmaları" nın zayıf yanlarındandır. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi anket hazırlama aşamalarından biridir?

Toplanacak bilgilerin ne olduğu

Kullanılacak soru türleri ve soruş şekli

Soruların yanıtlanma şekli

Anketin fiziksel özellikleri

Hepsi

Açıklama:

A, B, C, D şıklarının hepsi anket hazırlama aşamalarından biridir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

I. Anketin açıklayıcı ve kısa bir başlığı olmalıdır. II. Anketin basıldığı kağıt ve baskı kalitesi yapılan işin önem ve ciddiyeti ile uyumlu olmalıdır. III.Gereken yerlerde anketöre veya anketi yanıtlayanlara yol gösterici uyarı ve açıklamalar bulunmalıdır. IV.Sorulara verilecek yanıtların nasıl işaretleneceği açıkça belirtilmelidir. V.Anket, araştırma için gerekli verileri toplayabilecek kadar kapsamlı, görüşülenin gözünü korkutmayacak şekilde kısa olmalıdır. Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri anketin fiziksel özelliklerinden biridir ?

Yalnızca I

I ve II

I, II, IV

I, II, III, IV ve V

Yalnızca V

Açıklama:

I, II, III, IV ve V Anketin fiziksel özelliklerinden biridir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Ön uygulama ile anketin test edilmesi hazırlanan anket basılıp çoğaltılmadan önce araştırma grubuna benzer küçük bir gruba uygulanarak test edilmelidir. Aşağıdakilerden hangisi ön uygulamada durulması gereken konulardan biridir?

Anket soruları anlaşılıyor mu, beklenen yanıtlar alınabiliyor mu ?

Sorular yeterli mi, eksik kalan bir şey var mı, gereksiz soru var mı ?

Kapalı uçlu sorulara beklenmedik yanıtlar alınıyor mu, bunların oranı ne ?

Bir anketin uygulanması ve tamamlanması ne kadar zaman alıyor ?

Hepsi

Açıklama:

A, B, C, D şıklarının hepsi ön uygulamada durulması gereken konulardan biridir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri geçerlilik türlerinden biridir? I. İçerik Geçerliliği II. Kriter geçerliliği III. Yapısal geçerlilik

Yalnızca I

I ve II

II ve III

I, II, III

Yalnızca III

Açıklama:

Sorulan soruların, yapılan gözlem ve ölçümlerin, kullanılan yöntemlerin incelenen konunun özelliğine uygun olması gerekir. Başka bir deyişle araştırılan özelliği saptayabilme yeteneğinin bulunması gerekir. Bu amaçla geçerlilik analizleri yapılır. I, II ve III geçerlilik türlerinden biridir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi sağlıkla ilgili araştırmaların başlıca aşamalarından biri değildir?

Konunun belirlenmesi

Kaynakların taranması

Amacın ortaya konması

Uygulamaların planlanması

Araştırma konusu nedir, hangi sorulara yanıt aranacaktır

Açıklama:

Süreçlerin başarılı olması, sorulara doğru yanıtların bulunması, araştırma planının iyi yapılmasına bağlıdır. Planlama için yukarıda özetlediğimiz araştırma aşamalarının neler olduğu aşağıda sıralanmıştır.

Konunun belirlenmesi
Kaynakların taranması
Amacın ortaya konması

Uygulamaların planlanması

Ön uygulamanın yapılması

Uygulamanın yapılması

Değerlendirme aşaması

Rapor ve makale yazılması

Doğru Cevap: E

Soru 51

Araştırmanın, türü, nerede, hangi zaman diliminde, kimler arasında, ne tür araç-gereç ve yöntemler kullanılarak yapılması gereken planlama hangisidir?

Uygulamaların Planlanması

Amacın Ortaya Konması

Kaynakların Taranması

Konunun Belirlenmesi

Araştırma Aşamaları

Açıklama:

Uygulamaların Planlanması: Araştırmanın, türü, nerede, hangi zaman diliminde, kimler arasında, ne tür araç-gereç ve yöntemler kullanılarak yapılacağı ayrıntılı olarak tanımlanmalıdır. Araştırma evreninin kimlerden oluşacağı, örneklem seçilip seçilmeyeceği eğer seçilecek ise hangi yöntemle seçileceği, ne tür ve nasıl veri toplanacağı, bu verilerin kimler tarafından toplanacağı, gözlem ve ölçümlerin hangi araç-gereç ile nasıl yapılacağı ve nereye kaydedileceği, toplanan verilerin kimler tarafından nasıl analiz edileceği gibi ayrıntılar belirlenmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Uygulama aşamasında toplanan verilerin gerekirse kodlanarak bilgisayar ortamına aktarılması, uygun istatistik programlar ile analiz edilmesi ve elde edilen sonuçların tablo ve grafiklerle özetlenmesi aşamasına ne ad veilir?

Uygulamanın Yapılması

Değerlendirme

Sonuçların Raporlanması

Etik Kurallara Uygunluk

Ön Uygulamanın Yapılması

Açıklama:

Değerlendirme:
Uygulama aşamasında toplanan verilerin gerekirse kodlanarak bilgisayar ortamına aktarılması, uygun istatistik programlar ile analiz edilmesi ve elde edilen sonuçların Tablo ve (grafiklerle özetlenmesi aşamasıdır. Toplanan veriler, veri tabanına girildikten sonra kalite denetimi yapılmalı, eksik ya da yanlış girilen veri olup olmadığı incelenmelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Kişi ya da nesnelere ilişkin, ölçülebilen, gözlenerek tanımlanabilen her türlü özellik ya da durum aşağıdakilerden hangisidir?

Ölçekler

Değişken

Veri

Sözel Ölçekler

Likert Türü Ölçekler

Açıklama:

Değişken: Kişi ya da nesnelere ilişkin, ölçülebilen, gözlenerek tanımlanabilen her türlü özellik ya da durum.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Tutum, eğilim, algı gibi nitelikle ilgili konularda kişilerin subjektif değerlendirmelerini saptamak amacıyla kullanılan ölçekler aşağıdakilerden hagisidir?

Yüz İfadesi Ölçekleri

Likert Türü Ölçekler

Sözel Ölçekler

Juster Türü Ölçekler

Boyutlu Ölçekler

Açıklama:

Likert Türü Ölçekler
Tutum, eğilim, algı gibi nitelikle ilgili konularda kişilerin subjektif değerlendirmelerini saptamak amacıyla kullanılan ölçeklerdir. Araştırılan konu ile ilgili olarak ifade edilen birgörüşe katılma ya da katılmama durumunun saptanması esasına dayanır.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Veri toplama yöntemleri

Ham Verilerin Sınıflandırılması

Sırasız Veri

Kesikli Veri

Sürekli Veri

Açıklama:

Sağlık ve yönetimle ilgili araştırmalarda incelenen konu ile ilgili olarak yanıt aranan başlıca araştırma soruları genellikle, “neden”, “nasıl” soruları ile “ne”, “ne kadar” sorularıdır. Neden ve nasıl sorularının yanıtı için nitel değerlendirmeler yapılarak ne ve ne kadar sorularının yanıtı için ise nicel ifadeler ile verilebilir.

Doğru Cevap: A

Sağlıkla ilgili araştırma yapılması planlanırken belirlenen aşamalar arasında aşağıdakilerden hangisi son sırada yer alır?

Rapor ve makale yazılması

Uygulamaların planlanması

Ön uygulamanın yapılması

Uygulamanın yapılması

Değerlendirme aşaması

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 61

Aşağıdakilerin hangisi sağlık araştırmaları uygulamaların planlanması aşamasında sorulması gereken soruların arasında yer almaz?

Araştırmanın türü nedir?

Bağımlı ve bağımsız değişkenler nelerdir?

Sınanması düşünülen hipotezler nelerdir?

Hangi tarihlerde yapılacak?

Araştırmanın amacı ne?

Açıklama:

Sağlık araştırmaları uygulamaların planlanması aşamasında sorulacak sorular;
• Araştırmanın türü nedir?
• Bağımlı ve bağımsız değişkenler nelerdir?
• Sınanması düşünülen hipotezler nelerdir?
• Hangi tarihlerde yapılacak?
• Nerede yapılacak?
• Araştırma evreni nedir?
• Örnek seçilecek ise hangi yöntemle kaç kişilik örnek seçilecek?
• Ne tür veriler toplanacak?
• Verileri kimler, nasıl toplayacak?
• Hangi gözlem ve ölçümler yapılacak?
• Gözlem ve ölçümler için ne tür araç-gereç kullanılacak?
• Toplanan veriler kimler tarafından nasıl değerlendirilecek?
• Ne tür analizler yapılacak?
tır.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Kişi ya da nesnelere ilişkin, ölçülebilen, gözlenerek tanımlanabilen her türlü özellik ya da duruma verilen genel isim aşağıdakilerden hangisidir?

Ölçek

Değişken

Veri

Data

Ölçüm

Açıklama:

Değişken, kişi ya da nesnelere ilişkin, ölçülebilen, gözlenerek tanımlanabilen her türlü özellik ya da duruma verilen genel isimdir.
Örneğin, kişilerin yaşı, cinsiyeti, boyu, kilosu, sağlık güvencesi; hastanelerin türü, yatak
sayısı, akredite olup olmaması, yönetim biçimi, gibi özelliklerin her birisi birer değişken
örneğidir.

Doğru Cevap: B

Sağlık araştırmalarında aşağıdakilerden hangi ilk üç aşama ile çalışmaya başlanır?

Amacın ortaya konması,

Değerlendirme aşaması,

Uygulamanın yapılması

Konunun belirlenmesi,

Rapor ve makale yazılması,

Kaynakların taranması

Uygulamaların planlanması

Ön uygulamanın yapılması

4-6-1

4-7-6

7-8-3

4-6-5

3-2-5

Açıklama:

doğru yanıt "araştırma aşamaları" başlığı altındadır.
Konunun belirlenmesi (4), Kaynakların taranması (6),
Amacın ortaya konması (1) aşamaları ile sağlık araştırmalarına başlanır.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Sağlık araştırmalarında konu belirme aşamasında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Konu daha önce araştırılmamış ve özgün olmalıdır.

Daha önce araştırılmış bir konu tekrar araştırılabilir.

Konu araştırmacının merakını giderme amaçlı seçilebilir.

Daha önceden araştırılmış konularda taraflılık yapılabilir

Konu mevcut bilginin sınanması amaçlı olabilir.

Açıklama:

doğru yanıt "konunun belirlenmesi" başlığı altındadır.
"Daha önceden araştırılmış konularda taraflılık yapılmamalıdır."
d şıkkı yanlıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Medline, Web of Science gibi veri tabanları sağlık araştırmalarının hangi aşamasında kullanılır?

konu belirleme

kaynak tarama

uygulamanın planlanması

sonuçların raporlanması

değerlendirme

Açıklama:

doğru yanıt "kaynakların taranması" başlığı altında bulunmaktadır.
Medline, Web of Science gibi veri tabanları sağlık araştırmalarının "kaynak tarama" aşamasında kullanılır.

Doğru Cevap: B

Soru 72

Sağlık araştırmalarında bağımlı ve bağımsız değişkenler hangi aşama için tanımlanmalıdır?

konu belirleme

kaynak tarama

uygulamanın planlanması

sonuçların raporlanması

değerlendirme

Açıklama:

doğru yanıt "uygulamaların planlanması" konu başlığı altında bulunmaktadır.
Sağlık araştırmalarında bağımlı ve bağımsız değişkenler uygulamaların planlanması aşamasında tanımlanmalıdır

Doğru Cevap: C

Soru 73

Değişkenleri tanımlamak ve ifade etmek için kullanılan ölçeklerden hangisinde yüzdelik derecelendirmesi kullanılır?

Sıralı Ölçekler

Juster Türü Ölçekler

Boyutlu Ölçekler

Likert Türü Ölçekler

İkili Ölçekler

Açıklama:

doğru yanıt "Juster Türü Ölçekler" başlığı altında bulunmaktadır.
Değişkenleri tanımlamak ve ifade etmek için kullanılan Juster Türü Ölçeklerde yüzdelik derecelendirmesi kullanılır

Doğru Cevap: B

Soru 74

Yaş, uzunluk, ağırlık, hemoglobin, kan kolesterol düzeyi gibi veriler aşağıdaki hangi veri türüne sınıflanırlar?

Sürekli veri

Nitel Veri

Kesikli Veri

Sırasız Veri

Ham veri

Açıklama:

doğru yanıt "veri türleri- sürekli veriler" konu başlığı altında bulunmaktadır.
Yaş, uzunluk, ağırlık, hemoglobin, kan kolesterol düzeyi gibi veriler sürekli veri türüne sınıflanırlar

Doğru Cevap: A

Soru 75

Görüşülen kişinin beden dilini izlemenin mümkün olmadığı veya uzun görüşmeler için uygun olmadığı gerekçesi ile zayıf yanlarının olduğu ama okuma yazması olmayanlar için kullanıldığında uygun olan görüşme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Yüz-yüze görüşme yöntemi

Odak grup görüşmeleri

İnternet yardımı ile web tabanlı görüşme

Telefonla görüşme yöntemi

soru-yanıt görüşme yöntemi

Açıklama:

Doğru yanıt "görüşme yöntemi" başlığı altında bulunmaktadır
Telefonla görüşme yönteminde görüşülen kişinin beden dilini izlemenin mümkün olmadığı ve uzun görüşmeler için uygun olmadığı bilinmektedir, diğer taraftan, okuma yazması olmayanlar için kullanıldığında uygundur.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Posta yolu ile anket uygulama için kabul edilebilir katılım yüzdelik oranları ‘yeterli, iyi ve çok iyi ‘ için aşağıdakilerden hangisidir?

%40 (yüzde kırk), %50 (yüzde elli), %60 (yüzde altmış)

%30 (yüzde otuz), %50 (yüzde elli), %70 (yüzde yetmiş)

%50 (yüzde elli), %65 (yüzde altmışbeş), %75 (yüzde yetmişbeş)

%40 (yüzde kırk), %60 (yüzde altmış), %80 (yüzde seksen)

%50 (yüzde elli), %60 (yüzde altmış), %70 (yüzde yetmiş)

Açıklama:

doğru yanıt "anketin nasıl uygulanacağının kararlaştırılması" konu başlığı altında bulunmaktadır.
Posta yolu ile anket uygulama için kabul edilebilir katılım yüzdelik oranları ‘yeterli, iyi ve çok iyi ‘ için %50 (yüzde elli), %60 (yüzde altmış, %70 (yüzde yetmiş)'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 77

İçerik geçerliliği için kullanılan yöntemler aşağıdakilerden hangisidir?

Yukarıdaki formül evren büyüklüğünün bilinmediği durumlarda aşağıdakilerden hangisini hesaplamak için kullanılır?

Bir değişkenin ortalamasının incelendiği araştırmalarda örnek büyüklüğü hesabı için

Bir değişkenin oranının incelendiği araştırmalarda örnek büyüklüğü hesabı için

N büyüklükteki evrende ortalamayı tahmin etmek için

N büyüklükteki evrende oranı tahmin etmek için

İncelenen değişkenin standart sapmasını bulmak için

Açıklama:

Soruda verilen formül, bir değişkenin "ortalama"sının incelendiği araştırmalarda örnek büyüklüğü hesabı için kullanılır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi örnekleme sürecinin aşamalarındoğru olarak sıralamaktadır?

Seçilen birimlerden veri toplanması-Evrenin tanımlanması -Evrenin listelenmesi-Örnekleme yönteminin belirlenmesi-Örnek büyüklüğünün hesaplanması-Örneklem birimlerinin seçilmesi

Evrenin listelenmesi --Örnekleme yönteminin belirlenmesi-Örnek büyüklüğünün hesaplanması-Evrenin tanımlanması-Örneklem birimlerinin seçilmesi-Seçilen birimlerden veri toplanması

Örnekleme yönteminin belirlenmesi -Evrenin tanımlanması-Evrenin listelenmesi-Örnek büyüklüğünün hesaplanması-Seçilen birimlerden veri toplanması-Örneklem birimlerinin seçilmesi

Örnek büyüklüğünün hesaplanması-Örnekleme yönteminin belirlenmesi- Evrenin tanımlanması-Evrenin listelenmesi-Örneklem birimlerinin seçilmesi-Seçilen birimlerden veri toplanması

Evrenin tanımlanması -Evrenin listelenmesi-Örnekleme yönteminin belirlenmesi-Örnek büyüklüğünün hesaplanması-Örneklem birimlerinin seçilmesi-Seçilen birimlerden veri toplanması

Açıklama:

Örnekleme süreci altı aşamadan oluşur:• Evrenin tanımlanması-• Evrenin listelenmesi-• Örnekleme yönteminin belirlenmesi-• Örnek büyüklüğünün hesaplanması-• Örneklem birimlerinin seçilmesi-• Seçilen birimlerden veri toplanması. Bu nedenle doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi örneklemenin yararlarından biri değildir?

Ulaşılmak istenilen sonuçlara kısa sürede ulaşma olanağı sağlar.

Para, iş gücü, araçgereç anlamındaki maliyetlerin daha az olmasını sağlar.

Toplum içerisinde bazı kişilerin araştırmaya alınmaması nedeniyle ayrımcılık duygularına neden olabilir.

Araştırmaya katılmama, eksik veri toplama, gözlemciler arası farklılık, ölçümgözlem hataları, gibi hataları kontrol altına almak daha kolaydır.

Örneklem hatası araştırıcı tarafından öngörülen ve izin verilen bir hata olduğu için sonuçların yorumu sırasında etkisini ölçme imkanı vardır.

Açıklama:

A, B, D, E şıkları örneklemenin yararlarından C şıkkı ise örneklemenin sakıncalarından biridir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

I. Kota örnekleme
II. Sistematik örnekleme
III. Basit tesadüfi örnekleme
IV. Kartopu örnekleme
V. Tabaklı örnekleme,
VI. Küme örnekleme
Aşağıdakilerden hangisi sağlık bilimlerinde sık kullanılan olasılıklı örnekleme yöntemlerinden biridir?

I,II

I,II,III

I,II, IV

I, III, IV,V, VI

II,III,V,VI

Açıklama:

I. seçenekte verilen Kota örnekleme ve IV. kartopu örnekleme olasılıksız örnekleme yöntemidir. Diğer seçeneklerde verilenlerse olasılıklı örnekleme yöntemlerindendir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

"Araştırılan konu, evrende yer alan kişi ya da birimlerin herhangi bir özelliğine bağlı olarak farklı bir dağılım gösteriyor ise evren bu özelliğe göre tabakalara ayrıldıktan sonra her tabakadan tesadüfi yöntemlerden birisi kullanılarak, gereken sayıda kişi ya da birimin örneğe seçilmesi şeklinde yapılan örnekleme yöntemidir." Yukarıda verilen tanım sağlık bilimlerinde sık kullanılan, olasılıklı örnekleme yöntemlerinden hangisinin tanımıdır?

Basit tesadüfi örnekleme

Sistematik örnekleme

Tabakalı örnekleme

Küme örnekleme

Çok aşamalı örnekleme

Açıklama:

Yukarıda verilen tanım Sağlık bilimlerinde sık kullanılan olasılıklı örnekleme yöntemlerinden Tabakalı Örnekleme' nin tanımıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 15

I. Örnek büyüklüğü fazla ve geniş bir alana yayılıyorsa zaman, iş gücü ve parasal açıdan maliyeti yüksek olur. II. Evrendeki azınlık gruplar tam olarak temsil edilmeyebilir. III. Örneğe seçilen veya seçilmeyen kişilerde ayrımcılık duygularına neden olabilir. Yukarıda zayıf yönleri verilen Olasılıklı Örnekleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Basit tesadüfi örnekleme

Sistematik örnekleme

Tabakalı örnekleme

Küme örnekleme

Çok aşamalı örnekleme

Açıklama:

Yukarıda zayıf yönleri verilen Olasılıklı Örnekleme yöntemi Basit tesadüfi örnekleme' dir.

Doğru Cevap: A

Soru 16

I. Zaman, iş gücü ve parasal anlamda maliyet azalır.
II. Örnekleme sırasında söz konusu olabilecek ayrımcılık duyguları engellenir.
Yukarıda güçlü yönleri verilen Olasılıklı Örnekleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Basit tesadüfi örnekleme

Sistematik örnekleme

Tabakalı örnekleme

Küme örnekleme

Çok aşamalı örnekleme

Açıklama:

Yukarıda güçlü yönleri verilen Olasılıklı Örnekleme yöntemi Küme Örnekleme' dir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi Örnek büyüklüğünün hesaplanması için bilinmesi ve göz önünde tutulması gereken önemli noktalardan biri değildir?

Araştırmanın amacı ve türü.

İncelenen değişkenin ölçüm biçimi.

Elde edilecek sonuçlar için izin verilen hata payı, öngörülen sapma miktarı

Sonuçların savunulacağı güven düzeyi ve kesinliği.

Araştırmanın konusu

Açıklama:

A, , C, D şıklarının hepsi Örnek büyüklüğünün hesaplanması için bilinmesi ve göz önünde tutulması gereken önemli noktalardan biridir. Araştırmanın konusu ise örnek büyüklüğünün hesaplanmasında dikkate alınan bir nokta değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Örneklem dağılımında Evren değerleri için hangi sözcük kullanılmaktadır?

Ortalama

Oran

Standart sapma

Parametre

Standart hata

Açıklama:

Evren değerleri için kullanılan sözcük “parametre”dir. Örneklem dağılımları yardımı ile elde edilen bir istatistik değerin evren parametresinden ne denli farklı olduğu önemlilik testleri ile analiz edilerek anlaşılmaya çalışılır.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Olasılık hesaplarındaki toplama ve çarpma kuralları uygulandığında normal bir paranın on atışta beş kez yazı beş kez de tura gelme olasılığı yüzde kaçtır?

%10

%15.5

%20

%24.6

%30.2

Açıklama:

Normal bir paranın on atışta beş kez yazı beş kez de tura gelme olasılığı %24.6’dır ve en yüksek olasılık budur.

Doğru Cevap: D

Soru 20

İncelenen konunun, yapılan araştırmanın ilişkili olduğu tüm kişi ya da nesneleri tanımlamak için kullanılmasına ne ad verilir?

Kainat

Genel

Evren

Örnek

Evre

Açıklama:

Evren, incelenen konunun, yapılan araştırmanın ilişkili olduğu tüm kişi ya da nesneleri tanımlamak için kullanılan ve İngilizce “population” sözcüğünün karşılığı olan bir terimdir. Bu nedenle bazı yazarlar tarafından popülasyon, hedef grup olarak da kullanılabilmektedir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Araştırma sonuçlarının ilgilendirdiği tüm kişilere "...", araştırmanın yapıldığı küçük gruba “...”, örneğe girecek kişilerin seçilme şekline ise "...” denir. Boşluklara gelecek kavramlar aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Örnek-Evren-Örnek olay

Örnek-Örnek olay-Evren

Evren-Örnekleme-Örnek olay

Evren-Örnek-Örnekleme

Örnekleme-Evren-Örnek

Açıklama:

Araştırma sonuçlarının ilgilendirdiği tüm kişilere “evren”, araştırmanın yapıldığıküçük gruba “örnek”, örneğe girecek kişilerin seçilme şekline ise “örnekleme” denir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisinde örnekleme sürecinin ilk üç aşaması doğru sırayla verilmiştir?

Evrenin listelenmesi-Örnekleme yönteminin belirlenmesi-Örnek büyüklüğünün hesaplanması

Evrenin tanımlanması-Evrenin listelenmesi-Örnek büyüklüğünün hesaplanması

Örnek büyüklüğünün hesaplanması-Evrenin listelenmesi-Örnek büyüklüğünün hesaplanması

Örnek büyüklüğünün hesaplanması-Örnek büyüklüğünün hesaplanması-Evrenin tanımlanması

Evrenin tanımlanması-Evrenin listelenmesi-Örnekleme yönteminin belirlenmesi

Açıklama:

Özet olarak örnekleme süreci altı aşamadan oluşur:
• Evrenin tanımlanması
• Evrenin listelenmesi
• Örnekleme yönteminin belirlenmesi
• Örnek büyüklüğünün hesaplanması
• Örneklem birimlerinin seçilmesi
• Seçilen birimlerden veri toplanması
Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi örnekleme yönteminin yararlarından değildir?

Ulaşılmak istenilen sonuçlara kısa sürede ulaşma olanağı sağlar

Para, iş gücü, araç-gereç anlamındaki maliyetlerin daha az olmasını sağlar.

Örneklem hatası araştırıcı tarafından öngörülen ve izin verilen bir hata olduğu için sonuçların yorumu sırasında etkisini ölçme imkanı vardır.

Görülme sıklığı çok az olan durumların araştırılması sırasında ya çok büyük örneklerle çalışmak gerekir ya da incelenen durumla hiç karşılaşamama riski vardır.

Araştırmaya katılmama, eksik veri toplama, gözlemciler arası farklılık, ölçüm-gözlem hataları gibi hataları kontrol altına almak daha kolaydır.

Açıklama:

D seçeneği örneklemenin sakıncalı yönleri arasında sayılmaktadır.Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi sağlık sektöründe sık kullanılan olasılıksız örnekleme yöntemlerinden değildir?

Amaçlı örnekleme

Kolaycı örnekleme

Kısa vadeli örnekleme

Kota örnekleme

Kartopu örnekleme

Açıklama:

Sağlık sektöründe sık kullanılan olasılıksız örnekleme yöntemleri şunlardır:
• Amaçlı örnekleme
• Kolaycı örnekleme
• Kota örnekleme
• Kartopu örnekleme
Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi sağlık bilimlerinde sık kullanılan başlıca beş tip olasılıklı örnekleme yöntemi arasında yer almamaktadır?

Basit tesadüfi örnekleme

Parçalı örnekleme

Sistematik örnekleme

Tabakalı örnekleme

Küme örnekleme

Evrenin listelenmesi
Evrenin tanımlanması
Örnek büyüklüğünün hesaplanması
Örneklem birimlerinin seçilmesi
Örnekleme yönteminin belirlenmesi
Seçilen birimlerden veri toplanması

Örnekleme süreci hangisinde doğru sırayla verilmiştir?

I-III-VI-V-IV-II

II-I-V-III-IV-VI

III-VI-V-II-I-IV

IV-I-V-III-VI-II

V-III-I-IV-VI-II

Açıklama:

Örnekleme süreci altı aşamadan oluşur: Evrenin tanımlanması, Evrenin listelenmesi, Örnekleme yönteminin belirlenmesi, Örnek büyüklüğünün hesaplanması, Örneklem birimlerinin seçilmesi, Seçilen birimlerden veri toplanması. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi olasılıksız örnekleme yöntemlerinden birisidir?

Kolaycı örnekleme

Basit tesadüfi örnekleme

Sistematik örnekleme

Çok aşamalı örnekleme

Tabakalı örnekleme

Açıklama:

Sağlık sektöründe sık kullanılan olasılıksız örnekleme yöntemleri şunlardır:

Amaçlı örnekleme

Kolaycı örnekleme

Kota örnekleme

Kartopu örnekleme

Sağlık bilimlerinde sık kullanılan başlıca beş tip olasılıklı örnekleme yöntemi vardır:

Basit tesadüfi örnekleme

Sistematik örnekleme

Tabakalı örnekleme

Küme örnekleme

Çok aşamalı örnekleme

Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Daha çok epidemiyolojik saha araştırmalarında kullanılan, evreni önce coğrafi durum, nüfus yoğunluğu gibi herhangi bir özelliğine göre alt gruplara ayıran olasılıklı örnekleme yöntemi hangisidir?

Sistematik örnekleme

Çok aşamalı örnekleme

Tabakalı örnekleme

Küme örnekleme

Basit tesadüfi örnekleme

Açıklama:

Küme Örnekleme: Daha çok epidemiyolojik saha araştırmalarında kullanılan küme örnekleme yönteminde örnekleme birimleri kişiler değil kümelerdir. Evren önce coğrafi durum, nüfus yoğunluğu gibi herhangi bir özelliğine göre alt gruplara yani kümelere ayrılır. Daha sonra tesadüfi yöntemlerden birisi kullanılarak kümeler arasından örnek seçilir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi basit tesadüfi örneklemenin güçlü yanlarından birisidir?

Örneğe seçilen veya seçilmeyen kişilerde ayrımcılık duygularına neden olabilir.

Örneğin evrene eşit olarak dağılması sağlanır, temsil gücü artar.

Evrendeki her birimin örneğe girme olasılığı eşit olduğundan örneğin evreni temsil gücü fazladır.

Evrendeki azınlık gruplar tam olarak temsil edilmeyebilir.

Tasarım etkisinin büyük olması nedeniyle örnek büyüklüğünün dikkatle hesaplanması gerekir.

Açıklama:

A ve D şıkkı basit tesadüfi örneklemenin zayıf yanları arasında sayılabilir. B şıkkı sistematik örneklemenin güçü yanları arasında sayılabilir. E şıkkı küme örneklemenin zayıf yanları arasında sayılabilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi tabakalı örneklemenin zayıf yanlarından birisidir?

Örneğin evrene eşit olarak dağılması sağlanır, temsil gücü artar.

Azınlık grupların örnekte yeterince temsil edilmesine çalışılırken diğer grupların temsil gücü azalır.

Örneklem hatası fazla olduğundan evreni temsil etme gücü diğer yöntemlerden daha azdır.

Evrendeki birimlerin listesi tekrarlayan bir iç düzene sahip ise farkında olmadan taraf tutulmuş olur.

Tasarım etkisinin büyük olması nedeniyle örnek büyüklüğünün dikkatle hesaplanması gerekir.

Açıklama:

A şıkkı sistematik örneklemenin güçlü yanları arasında sayılabilirken D şıkkı zayıf yanlarından birisidir. C ve E şıkları küme örneklemenin zayıf yanlarıdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi örnek büyüklüğünü hesaplamada dikkat edilmesi gereken noktalardan birisi değildir?

Örnekleme yöntemi

Araştırmanın amacı ve türü

İncelenen değişkenin ölçüm biçimi

Öngörülen sapma miktarı

Evren büyüklüğü

Açıklama:

Örnek büyüklüğünün hesaplanması için bilinmesi ve göz önünde tutulması gereken başlıca önemli noktalar şunlardır:

Araştırmanın amacı ve türü

İncelenen değişkenin ölçüm biçimi

İncelenen değişken için evrende öngörülen değer veya yaygınlığı

Doğru Cevap: A

Soru 37

Bir rehberlik araştırma merkezine okul öncesi dönemde konuşma bozukluğu şikayeti ile yapılan başvuru sayısının aylık ortalama 13, standart sapmasının 4 olup olmadığı, en fazla 0.5'lik bir sapma, yani örneklem hatası ile bulunmak isteniyor. İlçedeki okul öncesi çocuklarının sayısı bilinmediğinde en küçük örnek büyüklüğü ne olmalıdır?

274

382

129

246

356

Açıklama:

Bu örnekte: s=4, d=0.5 olduğundan:
n = (1.96)² x (4)² / (0.5)² = 245.8'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Araştırmanın yapıldığı küçük gruba ne ad verilir?

Kainat

Evren

Örnek

Soru

Şema

Açıklama:

Araştırma sonuçlarının ilgilendirdiği tüm kişilere “evren”, araştırmanın yapıldığı küçük gruba ise “örnek” denilir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Örnek büyüklüğü hesabı sırasında kullanılan formül ve yöntemler aslında hangi örnekleme yöntemi için geçerlidir?

Küme örnekleme

Tabakalı örnekleme

Basit tesadüfi örnekleme

Sistematik örnekleme

Çok aşamalı örnekleme

Açıklama:

Örnek büyüklüğü hesabı sırasında kullanılan formül ve yöntemler özünde olasılık hesaplarına dayanmakta olup, evrendeki her birimin örneğe girme olasılığının eşit olduğu basit tesadüfi örnekleme yöntemi için geçerlidir. Diğer örnekleme yöntemlerinin kullanılması halinde, örneğin küme örnekleme, tabakalı örnekleme yöntemi kullanılıyor ise, saptanan örnek büyüklüğünün bu yöntemlere göre istatistiksel olarak yeniden ayarlanması, hesaplanacak olan bir katsayı ile çarpılması gerekir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi örnekleme sürecinin aşamalarından biri değildir?

Evrenin tanımlanması

Evrenin ölçülmesi

Örnekleme yönteminin belirlenmesi

Örnek büyüklüğünün hesaplanması

Örneklem birimlerinin seçilmesi

Açıklama:

Örnekleme süreci altı aşamadan oluşur:

Evrenin tanımlanması

Evrenin listelenmesi

Örnekleme yönteminin belirlenmesi

Örnek büyüklüğünün hesaplanması

Örneklem birimlerinin seçilmesi

Seçilen birimlerden veri toplanması

Doğru Cevap: B

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi örneklemenin sakıncalarından biridir?

Ulaşılmak istenilen sonuçlara kısa sürede ulaşma olanağı sağlar.

Para, iş gücü, araç gereç anlamındaki maliyetlerin daha az olmasını sağlar.

Görülme sıklığı çok az olan durumların araştırılması sırasında ya çok büyük örneklerle çalışmak gerekir ya da incelenen durumla hiç karşılaşamama riski vardır.

Sağlıkla ilgili konular çok değişkenli olduğu için küçük gruplar sayesinde değişkenlerin etkisinin kontrolü daha kolay olur, daha kesin sonuçlar elde edilir.

Araştırmaya katılmama, eksik veri toplama, gözlemciler arası farklılık, ölçüm/gözlem hataları, gibi hataları kontrol altına almak daha kolaydır.

Açıklama:

Sakıncaları:

Her zaman örneklem hatası olması söz konusudur.
Toplum içerisinde bazı kişilerin araştırmaya alınmaması nedeniyle ayrımcılık duygularına neden olabilir.

• Görülme sıklığı çok az olan durumların araştırılması sırasında ya çok büyük örneklerle çalışmak gerekir ya da incelenen durumla hiç karşılaşamama riski vardır.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Bir araştırma için gönüllülerin seçilmesi aşağıdaki örneklemelerden hangisidir?

Basit tesadüfi

Sistematik

Tabakalı

Küme

Olasılıksız

Açıklama:

Olasılıksız örnekleme yöntemlerinde evrendeki kişilerin örneğe ne olasılıkla seçileceği bilinmez. Çoğu zaman evren de tam olarak bilinemez. Herhangi bir araştırma için gönüllülerin seçilmesi, sokakta karşılaşılanların seçilmesi, bir sağlık kuruluşunda başvuran kişilerin seçilmesi, telefon rehberinden bazı numaraların seçilmesi, olasılıksız örnekleme yöntemlerine örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi sağlık sektöründe sık kullanılan olasılıksız örnekleme yöntemlerinden birisidir?

Sistematik örnekleme

Tabakalı örnekleme

Kartopu örnekleme

Küme örnekleme

Çok aşamalı örnekleme

Açıklama:

Sağlık sektöründe sık kullanılan olasılıksız örnekleme yöntemleri şunlardır:

Amaçlı örnekleme
Kolaycı örnekleme
Kota örnekleme
Kartopu örnekleme

Doğru Cevap: C

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi eksik veri sorununu önlemek için alınabilecek önlemlerden birisi değildir?

Kendisine ulaşılamayan kişilere ulaşmak için birkaç kez girişimde bulunulmalı

Birkaç kez aramanın sonucunda hala ulaşılamıyor ise ulaşılamama nedeni kaydedilmeli

Sonuçlar yorumlanırken ulaşılamayan katılımcılarla ilgili bilgiler dikkate alınmalı

Kişilerin araştırma devam ederken bırakıp bırakmama olasılıkları göz önünde bulundurulmalı

Katılımcıların kaybına yol açmayacak şekilde araştırma konuları belirlenmeli

Açıklama:

Her araştırmada karşılaşılabilen katılmama sorunu ile eksik veri sorununu önlemek için araştırmacıların daha işin başında gerekli önlemleri alması gerekir. Örneğin, kendisine ulaşılamayan kişilere ulaşmak için birkaç kez girişimde bulunulmalı, gene ulaşılamıyor ise ulaşılamama nedeni kaydedilmeli, sonuçlar yorumlanırken bunlar da göz önünde tutularak yorum yapılmalıdır. Araştırmaya katılmayı kabul ettiği halde bazı kişilerin veri toplama aşamasında vazgeçme ya da yarıda bırakma olasılığı olup olmadığı, ön uygulama aşamasında dikkatli bir şekilde incelenmeli ve önlem alınmalıdır. Kişiler genellikle ken- dilerine sorulan bazı rahatsız edici sorulardan, bazı özel bilgilerin istenmesinden, ya da veri toplama sürecinin uzun sürmesinden dolayı araştırmayı yarıda bırakabilmekte veya katılmayı reddedebilmektedirler. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Aşağıdaki örnekleme yöntemlerinden hangisi, örneğe seçilecek bazı kişiler veya gruplar için yanlı davranılmasını; örneğin evrende azınlıkta olan bazı grupların belli oranda temsilini esas alır?

Kolaycı örnekleme

Kota örnekleme

Amaçlı örnekleme

Kartopu örnekleme

Sistematik örnekleme

Açıklama:

Kota örnekleme, örneğe seçilecek bazı kişiler veya gruplar için yanlı davranılması esasına dayanan bir yöntemdir. Eğer yapılan araştırmada toplanacak verilerin bir kısmı evrende azınlıkta olan veya bulunması zor olan bazı gruplardan toplanacaksa ve bu grupların seçilecek örnek içerisinde belirli bir oranda temsil edilmesi gerekiyorsa bunlar için bir kota belirlenerek kota örneklemesi yapılır.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi sağlık sektöründe sık kullanılan olasılıklı örnekleme yöntemlerinden biridir?

Basit tesadüfi örnekleme

Amaçlı örnekleme

Kolaycı örnekleme

Kota örnekleme

Kartopu örnekleme

Açıklama:

Sağlık bilimlerinde sık kullanılan başlıca beş tip olasılıklı örnekleme yöntemi vardır:

Basit tesadüfi örnekleme

Sistematik örnekleme

Tabakalı örnekleme

Küme örnekleme

Çok aşamalı örnekleme

Doğru Cevap: A

Soru 47

Hangi örnekleme yönteminin güçlü yanları zaman, iş gücü ve parasal anlamda maliyetin azalması ve örnekleme sırasında söz konusu olabilecek ayrımcılık duygularının engellenmesidir?

Küme

Tabakalı

Basit tesadüfi

Çok aşamalı

Sistematik

Açıklama:

Küme örnekleme yöntemi, özellikle çok merkezli çalışmalarda, büyük bir alana yayılmış kalabalık evrenlerde yapılması gereken araştırmalarda oldukça yararlı ve üstünlükleri olan bir yöntemdir. Küme örneklemenin güçlü yanları şunlardır: Zaman, iş gücü ve parasal anlamda maliyet azalır. Örnekleme sırasında söz konusu olabilecek ayrımcılık duyguları engellenir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdaki örnekleme yöntemlerinden hangisinde evrendeki birim sayısı listelenerek her birime bir sıra numarası verilir, evrendeki birim sayısı örnekte yer alacak birim sayısına bölünerek örneklem aralığı bulunur ve tesadüfi bir başlangıç numarası saptandıktan sonra her k'inci birim (k=Örneklem aralığı) örneğe alınır?

Kartopu

Sistematik

Tabakalı

Küme

Çok aşamalı

Açıklama:

Sistematik örneklemede evrendeki birim sayısı listelenerek her birime bir sıra numarası verilir, evrendeki birim sayısı örnekte yer alacak birim sayısına bölünerek örneklem aralığı bulunur ve tesadüfi bir başlangıç numarası saptandıktan sonra her k'inci birim (k=Örneklem aralığı) örneğe alınır.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Basit tesadüfi örnekleme yöntemi için hesaplanan örnek büyüklüğünün diğer örnekleme yöntemleri için kullanılmak istenilmesi halinde örneklem büyüklüğünün hesaplanacak olan bir katsayı ile çarpılması gerekir. Bu katsayıya ne ad verilir?

Örnekleme hatası

Öngörülen oran

Örneklem dağılımı

Tasarım etkisi

Örneklem kestirisi

Açıklama:

Örnek büyüklüğü hesabı sırasında kullanılan formül ve yöntemler özünde olasılık hesaplarına dayanmakta olup, evrendeki her birimin örneğe girme olasılığının eşit olduğu basit tesadüfi örnekleme yöntemi için geçerlidir. Diğer örnekleme yöntemlerinin kullanılması halinde, örneğin küme örnekleme, tabakalı örnekleme yöntemi kullanılıyor ise, saptanan örnek büyüklüğünün bu yöntemlere göre istatistiksel olarak yeniden ayarlanması, hesaplanacak olan bir katsayı ile çarpılması gerekir. Bu katsayıya “tasarım etkisi” adı verilir. Örneğin, küme örnekleme yöntemi kullanılması hâlinde söz konusu olabilecek tasarım etkisi kabaca 2 olabileceğinden, formülle hesaplanmış olan örnek büyüklüğünün iki katının alınması gerekir

Doğru Cevap: D

Soru 50

Araştırma sonuçlarının ilgilendirdiği tüm kişilere ne ad verilir?

Evren

Örnek

Küme

Varyans

Veri

Açıklama:

Araştırma sonuçlarının ilgilendirdiği tüm kişilere “evren”, araştırmanın yapıldığı küçük gruba ise “örnek” denilir.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Seçilen birimlerden veri toplanması

Örnek büyüklüğünün hesaplanması

Örneklem birimlerinin seçilmesi

Örnekleme yönteminin belirlenmesi

Evrenin listelenmesi

Evrenin tanımlanması

Yukarıda verilen örnekleme süreci aşamaları aşağıdakilerden hangisinde doğru şekilde sıralanmıştır?

II, III, I, VI, V, IV

I, VI, V, IV, II, III

VI, V, IV, II, III, I

V, IV, II, III, I, VI

III, I, VI, V, IV, II

Açıklama:

Örnek büyüklüğü belirlendikten sonra örneklem birimleri seçilerek seçilen birimlerden
veri toplanma aşamasına geçilir.
Özet olarak örnekleme süreci altı aşamadan oluşur:
• Evrenin tanımlanması
• Evrenin listelenmesi
• Örnekleme yönteminin belirlenmesi
• Örnek büyüklüğünün hesaplanması
• Örneklem birimlerinin seçilmesi
• Seçilen birimlerden veri toplanması

Örnekleme süreci altı aşamadan oluşur ve şu şekilde sıralanır:
• Evrenin tanımlanması
• Evrenin listelenmesi
• Örnekleme yönteminin belirlenmesi
• Örnek büyüklüğünün hesaplanması
• Örneklem birimlerinin seçilmesi
• Seçilen birimlerden veri toplanması

Doğru Cevap: C

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi örneklemenin sakıncalarındandır?

Ulaşılmak istenilen sonuçlara kısa sürede ulaşma olanağı sağlar.

Toplum içerisinde bazı kişilerin araştırmaya alınmaması nedeniyle ayrımcılık duygularına neden olabilir.

Para, iş gücü, araç-gereç anlamındaki maliyetlerin daha az olmasını sağlar.

Sağlıkla ilgili konular çok değişkenli olduğu için küçük gruplar sayesinde değişkenlerin
etkisinin kontrolü daha kolay olur, daha kesin sonuçlar elde edilir.

Araştırmaya katılmama, eksik veri toplama, gözlemciler arası farklılık, ölçüm/gözlem
hataları, gibi hataları kontrol altına almak daha kolaydır.

Açıklama:

Yararları:
• Ulaşılmak istenilen sonuçlara kısa sürede ulaşma olanağı sağlar.
• Para, iş gücü, araç-gereç anlamındaki maliyetlerin daha az olmasını sağlar.
• Sağlıkla ilgili konular çok değişkenli olduğu için küçük gruplar sayesinde değişkenlerin
etkisinin kontrolü daha kolay olur, daha kesin sonuçlar elde edilir.
• Araştırmaya katılmama, eksik veri toplama, gözlemciler arası farklılık, ölçüm/gözlem
hataları, gibi hataları kontrol altına almak daha kolaydır.
• Örneklem hatası araştırıcı tarafından öngörülen ve izin verilen bir hata olduğu için
sonuçların yorumu sırasında etkisini ölçme imkanı vardır.
Sakıncaları:
• Her zaman örneklem hatası olması söz konusudur.
• Toplum içerisinde bazı kişilerin araştırmaya alınmaması nedeniyle ayrımcılık duygularına
neden olabilir.
• Görülme sıklığı çok az olan durumların araştırılması sırasında ya çok büyük örneklerle
çalışmak gerekir ya da incelenen durumla hiç karşılaşamama riski vardır

Doğru Cevap: B

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi sağlık sektöründe sık kullanılan olasılıklı örnekleme yöntemlerinden biridir?

Kartopu

Kota

Kolaycı

Amaçlı

Küme

Açıklama:

Sağlık sektöründe sık kullanılan olasılıksız örnekleme yöntemleri şunlardır:
• Amaçlı örnekleme
• Kolaycı örnekleme
• Kota örnekleme
• Kartopu örnekleme
Sağlık bilimlerinde sık kullanılan başlıca beş tip olasılıklı örnekleme yöntemi vardır:
• Basit tesadüfi örnekleme
• Sistematik örnekleme
• Tabakalı örnekleme
• Küme örnekleme
• Çok aşamalı örnekleme

Doğru Cevap: E

Soru 54

Aşağıdaki örnekleme yöntemlerinden hangisinde "tesadüfi sayılar tablosu" kullanılır?

Basit tesadüfi

Sistematik

Kartopu

Tabakalı

Çok aşamalı

Açıklama:

Basit Tesadüfi Örnekleme
Tesadüfi sözcüğü yerine aynı anlama gelen “rastlantısal”, “rastgele” sözcükleri de
kullanılabilir. Basit tesadüfi örnekleme yöntemini uygulamak için bu amaçla hazırlanmış
“tesadüfi sayılar tabloları” ndan yararlanılır. Bir örneği aşağıda verilmiş olan bu tabloları
biyoistatistik kitaplarında ek olarak bulmak mümkün olduğu gibi, bilgisayar yardımı ile
geliştirmek te mümkündür.
Basit tesadüfi örnekleme yöntemini uygulamak için bu amaçla hazırlanmış “tesadüfi sayılar tabloları”ndan yararlanılır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Zaman, iş gücü ve parasal anlamda maliyet azalır.

Örnekleme sırasında söz konusu olabilecek ayrımcılık duyguları engellenir.

Her tabakadaki her birimin seçilme olasılığı eşittir.

Her tabakanın örnek içerisinde yeterince temsil edilmesini sağlar.

Evrendeki azınlık grupların temsil edilmesi sağlanır.

Yukarıdakilerden hangileri tabakalı örneklemenin güçlü yanlarını ifade eder?

I, II, III

III, IV, V

II, III, IV

I, III, V

II, IV, V

Açıklama:

Tabakalı örneklemenin güçlü yanları:
• Her tabakadaki her birimin seçilme olasılığı eşittir.
• Her tabakanın örnek içerisinde yeterince temsil edilmesini sağlar.
• Evrendeki azınlık grupların temsil edilmesi sağlanır.
Tabakalı örneklemenin zayıf yanları:
• Her tabaka için ayrı hesaplama ve seçim gerektirir.
• Azınlık grupların örnekte yeterince temsil edilmesine çalışılırken diğer grupların
temsil gücü azalır.
Tabakalı örneklemenin güçlü yanları şunlardır:
• Her tabakadaki her birimin seçilme olasılığı eşittir.
• Her tabakanın örnek içerisinde yeterince temsil edilmesini sağlar.
• Evrendeki azınlık grupların temsil edilmesi sağlanır.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aritmetik ortalama ± standart sapma normal dağılım gösteren nicel verileri göstermek için kullanılır.
Normal dağılmayan nicel verilerin gösteriminde ortanca (median) ile birlikte 1. ve 3. çeyrek (quartile) kullanılır.
Normal dağılmayan nicel verilerin gösteriminde aritmetik ortalama ± standart sapma kullanılır.
Normal dağılmayan nicel verilerin gösteriminde en küçük değer ile en büyük değer belirtilmemelidir.
Normal dağılan nicel verilerin gösteriminde en küçük değer ile en büyük değer belirtilmelidir.

Nicel verilerin özetlenmesi ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I-II-IV-V

I-II-III

I-III-IV-V

I-II-V

III-IV-V

Açıklama:

Aritmetik ortalama ± standart sapma normal dağılım gösteren nicel verileri göstermek için kullanılır.
Normal dağılmayan nicel verilerin gösteriminde ortanca (median) ile birlikte 1. ve 3. çeyrek (quartile) kullanılır.
Normal dağılan ve dağılmayan nicel verilerin gösteriminde en küçük değer ile en büyük değer mutlaka belirtilmelidir.

Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

I- En büyük değerden en küçük değerin çıkarılması ile bulunur. II- Dağılımda en çok kişinin aldığı değerdir. III- Elde edilen bütün ölçüm sonuçlarının toplanarak kişi sayısına bölünmesi ile elde edilir. Dağılım aralığı Tepe değeri Aritmetik ortalama Ortanca Varyans Yukarıda verilen kavram ve tanımların doğru eşleştirilmesi aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

I-A, II-B, III-C

I-C, II-B, III-A

I-E, II-D, III-C

I-D, II-B, III-C

I-A, II-C, III-E

Açıklama:

Dağılım aralığı, en büyük değerden en küçük değerin çıkarılması ile bulunur.

Tepe değeri, dağılımda en çok kişinin aldığı değerdir.

Elde edilen bütün ölçüm sonuçlarının toplanarak kişi sayısına bölünmesi ile aritmetik ortalama elde edilir.

Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıdakiler seçeneklerden hangisinde nicel verilerin özetlenmesinde kullanılan ölçütler ile ilgili verilen bilgiler yanlıştır?

Standart sapma varyansın kareköküdür.

Varyans standart sapmanın karesidir.

Üst çeyrek toplam kişi sayısının % 75. kişisinin aldığı değerdir.

En büyük değerden en küçük değeri çıkarttığımızda tepe değeri ile elde edilir.

Toplam kişi sayısının % 25. kişisinin aldığı değere 25. Persantil denir.

Açıklama:

En büyük değerden en küçük değer çıkartıldığında dağılım aralığı elde edilir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Bir dağılım aşağı yukarı simetrikse aşağıdakilerden hangisi o dağılıma ait bir özellik değildir?

Ortalama, merkezî değerdir.

Gözlemlerin kabaca % 70’i ortalamanın bir standart sapma mesafesi içinde sağ ve solunda kalacak sınırların içine düşer.

Gözlemlerin kabaca % 95’i ortalamanın iki standart sapma mesafesi içinde sağ ve solunda kalacak sınırların içine düşer.

Gözlemlerin kabaca % 99’u ortalamanın üç standart sapma mesafesi içinde sağ ve solunda kalacak sınırların içine düşer.

Aritmetik ortalama, ortanca ve tepe değeri birbirine yakın değerlerden oluşmaz.

Açıklama:

Aritmetik ortalama, ortanca ve tepe değeri birbirine yakın değerlerden oluşmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

"Eğitim seviyesi arttıkça, refah düzeyi artmaktadır." ifadesi aşağıdaki seçeneklerden hangisi ile doğru olarak açıklanabilir?

Aralarında negatif korelasyon vardır.

Aralarındaki korelasyon sayısı 0'dır.

Refah düzeyi bağımsız değişkendir.

Eğitim seviyesi bağımsız değişkendir.

Eğitim seviyesi bağımlı değişkendir.

Açıklama:

"Eğitim seviyesi arttıkça, refah düzeyi artmaktadır." ifadesine göre eğitim seviyesi refah düzeyini açıklamaktadır. Yani bu ilişkinin bağımsız değişkeni eğitim seviyesidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Beyaz yakalı ve mavi yakalı bireyleri ele alan bir araştırma incelenen diğer değişkenler, iş doyumları, yaşam doyumları ve depresyon düzeyleridir. Bu değişkenleri araştırmadaki bağımlı ve bağımsız rolleri açısından ele aldığımızda aşağıdakilerden hangisi doğru bir ifade olur?

Beyaz yakalı bireyler bağımlı değişkendir.

Mavi yakalı bireyler bağımlı değişkendir.

Depresyon bağımsız değişkenlerden biridir.

Toplam 5 değişken analize konu olmuştur.

Bağımlı değişken 3 tanedir.

Açıklama:

Bu araştırmada ele alınan bağımlı değişkenler iş doyumları, yaşam doyumları ve depresyon düzeyleridir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Bir sınıftaki erkek ve kız öğrencilerin haftalık ders çalışma süreleri saat cinsinden sırasıyla:
Erkekler: 8, 10, 11, 12, 12, 15, 16, 20, 30
Kızlar: 8, 16, 18, 20, 29, 29, 30
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Kız ve erkek öğrencilerin dağılım aralığı eşittir.

Kız öğrencilerin ortancası 29'dur.

Erkek öğrencilerin tepe değeri 12'dir.

Erkek öğrencilerin ortalaması 14,88'dir.

Kız öğrencilerin ortalaması 21,42'dir.

Açıklama:

Bir veri grubunda en çok tekrarlanan değere tepe değeri, o veri grubunun küçükten büyüğe sıralanması ile elde edilen sıralamada ortada yer alan değere ortanca denir. Bu tanımlara göre, kız öğrencilerin ortancası 20; tepe değeri 29'dur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Güven aralığı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

%95 güven aralığı sıfır (0)’ı içerdiği zaman gözlenen fark istatistiksel olarak anlamlıdır.

%95 güven aralığı sıfır (0)’ı içermediği zaman gözlenen fark istatistiksel olarak anlamsızdır.

%95 güven aralığı sıfır (0)’ı içerdiği zaman gözlenen fark istatistiksel olarak anlamsızdır.

%95 güven aralığını hesaplamak için gözlenen farkı farkın standart hatası ile çarpmak yeterlidir.

%95 güven aralığı sıfır (0)’ı içermediği zaman gözlenen fark istatistiksel olarak anlamsızdır.

Açıklama:

%95 güven aralığı sıfır (0)’ı içerdiği zaman gözlenen fark istatistiksel olarak anlamsızdır. Bir başka deyişle, %95 güven aralığı sıfır (0)’ı içermediği zaman gözlenen fark istatistiksel olarak anlamlıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi iki seçenekli nitel değişken örneğidir?

Bir araştırmaya 5 ayrı hastaneden katılan hasta sayısı

Bir yıl içerisinde hastaneye yatan kişilerin kan grubu ARH+ olanların sayısı

Araştırmaya katılan kişilerin aylık gelir düzeyleri

Yoğun bakım ünitesinde bir ay içinde yatan hastaların cinsiyet dağılımı

Çalışmaya alınan toplam hasta sayısı

Açıklama:

VERİLERİN TANIMLANMASI başlıklı bölümden alınmıştır.
Nitel veriler sayısal değildir. Örneğin, araştırmaya alınan hastaların doğum yeri nitel bir değişkendir ve bu değişkene ilişkin veriler yani şehir, köy, kasaba adlarının hepsi birer veridir. Ancak bu şehir isimleri 1,5; 5; 1500 gibi sayısal olmayan karakterdedir. Nitel verilerin kaç tür kategorisi olduğuna göre değişik adlandırması yapılmaktadır. Sadece iki seçenekten oluşan veriler vardır. İki seçenekli değişkenlere cinsiyet (erkek ve kadın seçenekleri), sağkalım (sağ kaldı, öldü seçenekleri) gibi örnekler verilebilir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi verilerin özetlenmesinde kullanılan tablolara ait bir özelliktir?

Birden çok değişkenin verisi sunulacaksa eksenlerde ya da pasta diliminde değişik renkler veya tarama stilleri kullanmalıdır.

Nicel bir veri sunuluyorsa x ve y eksenleri uygun şekilde ölçüme ayrılmalıdır.

Değişken isimleri ana başlıkta yer alırken, değişkenin kategorilerinin isimleri de satırlarda ve/veya sütunlardaki ilk kutular içinde yer almalıdır.

Her bir eksenin kendine ait başlığı bulunmalıdır.

Çubuklar kullanılmışsa her çubuğun, pasta dilimi kullanılmışsa her dilimin neyi gösterdiği mutlaka belirtilmelidir.

Açıklama:

Nitel Verilerin Grafiklerinin Oluşturulması başlıklı bölümden alınmıştır.
Tabloların kendi içinde bilgi bütünlüğü bulunması gerekmektedir. Başka bir deyişle metni okumaya fırsatı olmayan ve araştırmanın ayrıntılarını bilmeyen bir okuyucu bu tabloya bakarak kapsamdaki bilgileri elde edebilmelidir. Tablolar satırlar ve sütunlardan oluşurken grafiklerin pek çok çeşidi olmakla birlikte genellikle x ve y ekseni içermekte ya da pasta dilimi şeklinde sunulmaktadır. Seçenekler incelendiğinde, C seçeneğinde yer alan özelliğin tabloya ait olduğu görülmektedir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Nicel verilerin özetlenmesinde ölçümlerde gözlenen en büyük değerden en küçük değerin çıkarılması ile aşağıdakilerden hangisi belirlenmiş olmaktadır?

Aritmetik ortalama

Dağılım aralığı

Standart sapma

Ortanca

Tepe değeri

Açıklama:

Nicel Verilerin Özetlenmesi başlıklı bölümden alınmıştır.
Nicel verilerin özetlenmesinde genel olarak yaklaşım iki türlüdür. Özetleme yapabilmek için iki yoldan birini seçmek gerekecektir.
1. Aritmetik Ortalama ±Standart Sapma ile ifade edilerek,
2. Ortanca (Median) ile birlikte 1. ve 3. Çeyrek (Quartile) ile ifade edilerek
Her iki durumda da yapılan ölçümlerde gözlenen en küçük değeri, en büyük değeri de belirtmelidir. Böylece dağılımın hangi aralık içinde kaldığı anlatılmış olur. En büyük değerden en küçük değerin çıkarılması ile Dağılım Aralığı (Range) bulunmuş olur. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi normal dağılıma uygunluğu sınamak için kullanılmaktadır?

Tek Örnekte Kolmogorov-Smirnov Testi

Tek Yönlü Varyans Analizi

Ki-Kare

t-Testi

Spearman'ın Korelasyon Analizi

Açıklama:

Nicel Değişkenleri Ortalama ve Standart Sapma ile Özetlemek başlıklı bölümden alınmıştır.
Dağılımın genel özelliklerine bakılarak bir karara ulaşmak nicel değişkenlerin özetlenmesinde önemli bir noktayı oluşturmaktadır. Aritmetik ortalama, ortanca ve tepe değeri birbirine eşit veya çok yakın değerlerde ise dağılımın normal dağılım özellikleri gösterdiği düşünülerek aritmetik ortalama ve standart sapma ile özetleme yolu seçilir. Aslında daha ince ayrıntıları gözeterek analizler yapılacaksa normal dağılıma uygunluk testleri ile dağılımın sınanması yoluna gidilebilir. Bu sınamalarda Tek Örnekte Kolmogorov-Smirnov Testi ve Lilliefors Testi olarak iki test yaygın kullanılmaktadır. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Yapılan bir araştırmanın sonuçları incelendiğinde aşağıdakilerden hangisi dağılımın normal dağılıma uymadığını düşünmemize neden olur?

Dağılımın simetrik olması

Aritmetik ortalama, ortanca ve tepe değerinin birbirine yakın değerlerden oluşması

Grafikte ortada bir yığılma olması

Çan eğrisinin teorik izine yakın şekilde bir grafik elde edilmesi

Standart sapmanın aritmetik ortalamasından büyük olması

Açıklama:

Normal Dağılım ve Standart Hata başlıklı bölümden alınmıştır.
Bir araştırma sonuçlarının dağılımının normal dağılıma uyduğu yönünde görüşe ulaşmamız için gereken nedenler şunlardır:
• Araştırmada ele alınan kişi sayısı 20'den fazladır.
• Dağılım simetriktir.
• Ortada yığılma vardır ve bu tepe eğrisi yalnızca bir kümeden oluşmaktadır, yani iki ayrı tepe oluşumu yoktur.
• Standart sapması aritmetik ortalamasından küçüktür.
• Aritmetik ortalama, ortanca ve tepe değeri birbirine yakın değerlerden oluşmaktadır.
• Çan eğrisinin teorik izine yakın şekilde bir grafik elde edilmiştir.
Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Bir araştırmada elde edilen sonucun belirli bazı etkenlerin birbiriyle ilişkisinden mi, yoksa şans eseri mi ortaya çıktığını anlamaya yarayan matematiksel araç aşağıdakilerden hangisidir?

Bağımlı değişken

İstatistiksel anlamlılık

Oran

Standart hata

Örneklem varyasyonu

Açıklama:

İstatistiksel Anlamlılık başlıklı bölümden alınmıştır.
İstatistiksel anlamlılık bir araştırmada elde edilen sonucun belirli bazı etkenlerin birbiriyle ilişkisi olduğundan mı, yoksa yalnızca şans eseri mi ortaya çıktığını anlamaya yarayan bir matematiksel araçtır. Sağlık alanında da diğer bütün alanlarda olduğu gibi bu yaklaşım çok sıklıkla kullanılmaktadır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Yapılan bir araştırmada seçeneklerde yer alan değişkenler incelenmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu araştırmada bağımsız bir değişkendir?

Hastanın cinsiyeti

Hastanın boyu

Hastanın eğitim durumu

Hastanın mesleği

Hastanın gelir düzeyi

Açıklama:

İKİ DEĞİŞKENİN BİRLİKTE ELE ALINMASI başlıklı bölümden alınmıştır.
Bazı değişkenler diğerleri ne durumda olursa olsun kendi dinamikleri içinde oluşmakta ve başka değişkenlerin bunları etkilemeleri
söz konusu olmamaktadır. Örneğin, hastaların cinsiyeti diğer değişkenler ne olursa olsun değişmez. Hastanın sigara içip içmemesi, hastanın boyu, hastanın eğitim durumu, hastanın mesleği vb. değişkenler cinsiyetin belirlenmesine etki edemezler. Çünkü hasta ya kadın ya da erkek olarak dünyaya zaten gelmiş bulunmaktadır. Ancak cinsiyetin kadın veya erkek oluşu sayılan diğer değişkenleri etkileyebilir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Bir çalışmada bilimsel bir sistematik hatanın olup olmadığını sorgulayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Standart sapma

İstatistiksel anlamlılık

Varyans

Bias

Standart hata

Açıklama:

İKİ ORANIN KARŞILAŞTIRILMASI başlıklı bölümden alınmıştır.
Bilimsel bir sistematik hatanın olup olmadığını sorgulayan kavrama bias denir. Biasların önemli bir kısmı araştırmacının titizliği ve deneyimi ile önlenebilir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi bilimsel bir araştırmada kurulan hipotezin yanlış olduğunu ifade etmektedir?

p<0,00001

p<0,0001

p<0,001

p<0,01

p<0,05

Açıklama:

İKİ ORANIN KARŞILAŞTIRILMASI başlıklı bölümden alınmıştır.
Yerleşik uygulamaya göre, p<0,05 değeri hipotezin yanlış olduğunu söylemeye yeter. Yüzdeler arasındaki fark 0,05 düzeyinde istatistiksel olarak anlamlıdır. Birçok kişi Ho hipotezini reddederken veya kabul ederken p’nin 0,05’ten büyük veya küçük olduğunu temel alır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Aynı kişiler, aynı toplum, aynı materyal vb. üzerinde ölçümü yapılan birden çok özellik arasındaki ilişki korelasyon analizi ile saptanmaktadır. Seçeneklerde verilen saçılım grafiklerinden hangisinde iki özellik arasında ilişki görülmemektedir?

Açıklama:

NİCEL DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ İLİŞKİLER başlıklı bölümden alınmıştır.
Doğrusal korelasyon olmadığı zaman noktalar kadran üzerinde öylesine dağılmış bir görüntü verir (E seçeneği). Korelasyon varsa bu ya yukarı doğru tırmanan bir şekle girer (pozitif korelasyon, biri arttıkça diğeri de artıyor) ya da aşağı doğru düşen bir şekle girer (negatif korelasyon, biri arttıkça diğeri azalıyor). Artsa da azalsa da saçılan noktalar bir sanal çizgi etrafında ne kadar güzel hizaya dizilmişse başka bir deyişle elipsin karnı ne kadar daralıp çizgi şekline yaklaşmışsa korelasyon katsayısı (r) o kadar 1’e doğru yaklaşmış yani korelasyon güçlenmiş demektir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Olguların ortaya çıkış sıklığı veya ölçülerine dayanarak bilinmeyen durumlara ilişkin daha isabetli tahminlerde bulunma yaklaşımından doğan bilim dalına ne ad verilir?

Biyoloji

Kimya

İstatistik

Matematik

Fizik

Açıklama:

Olguların ortaya çıkış sıklığı veya ölçülerine dayanarak bilinmeyen durumlara ilişkin
daha isabetli tahminlerde bulunma yaklaşımından doğan bilim dalına istatistik denir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Araştırmada ele alınan toplam birim sayısına ne ad verilir?

Örneklem büyüklüğü

Nitel analiz

Nicel analiz

Değişken

Sıklık

Açıklama:

Araştırmada ele alınan toplam birim sayısına örneklem büyüklüğü denmektedir. Veriler bu örneklemde yer alan birimler üzerinde ya kan basıncı gibi ölçüm yapılarak ya da sayım yapılarak yaş gibi yaşanan yılların sayılması ile elde edilir.
Doğru cevap "A" şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 43

I. Araştırmaya alınan hastaların doğum yeri nitel bir değişkendir.
II. Nicel değişkenler ölçüm yapılarak incelenir.
III. Araştırmada ölçüm ile ya da sayım ile verisi elde edilen bu özelliklerin her birine değişken denir.
Yukarıdaki bilgilerden hangi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Araştırmaya alınan hastaların doğum yeri nitel bir değişkendir.
Nicel değişkenler ölçüm yapılarak incelenir.
Araştırmada ölçüm ile ya da sayım ile verisi elde edilen bu özelliklerin her birine değişken denir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi tablo hazırlarken dikkat edilmesi gerekenlerden biri değildir?

Tablolar tek bir değişkenin verilerini veya birden fazla değişkenin verilerini bir arada özetlemek üzere hazırlanabilir.

Tablonun hangi değişkenin ne verisini içerdiği başlıkta belirtilmelidir.

Tablolarda mümkün olduğunca kısaltmalar veya simgeler kullanılmalıdır.

Sade ve gereksiz çizgilerden arındırılmış tablolar önerilir.

Metinde ifade edilmemiş hiçbir bilgi doğrudan tablo ile verilip geçilmemelidir.

Açıklama:

Tablolar tek bir değişkenin verilerini veya birden fazla değişkenin verilerini bir arada özetlemek üzere hazırlanabilir.
Tablonun hangi değişkenin ne verisini içerdiği başlıkta belirtilmelidir.
Sade ve gereksiz çizgilerden arındırılmış tablolar önerilir.
Metinde ifade edilmemiş hiçbir bilgi doğrudan tablo ile verilip geçilmemelidir.
Tablolarda mümkün olduğunca kısaltmalar veya simgeler kullanılmamalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Aritmetik ortalama hesaplaması aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Aritmetik Ortalama = Tüm Verilerin Toplamı / Veri Sayısı

Aritmetik Ortalama = Veri Sayısı / Tüm Verilerin Toplamı

Aritmetik Ortalama = Veri Sayısı x Tüm Verilerin Toplamı

Aritmetik Ortalama = Tüm Verilerin Toplamı / Ortanca

Aritmetik Ortalama = Tüm Verilerin Toplamı x Ortanca

Açıklama:

Aritmetik ortalama hesaplaması;
Aritmetik Ortalama = Tüm Verilerin Toplamı / Veri Sayısı
Doğru cevap "A" şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Dağılımda en çok kişinin aldığı değere ne ad verilir?

Dağılım aralığı

Aritmetik ortalama

Ortanca

Tepe değeri

Varyans

Açıklama:

Dağılımda en çok kişinin aldığı değere tepe değeri adı verilir.

Doğru Cevap: D

Katılımcı sayısının 20’den fazla olması
Tepe eğrisinin iki ayrı kümeden oluşması
Standart sapmanın aritmetik ortalamadan küçük olması
Aritmetik ortalama, ortanca ve tepe değerin birbirine yakın olması

Yukarıda verilen durumlardan hangisi ya da hangilerini olması halinde dağılımın normal olduğundan söz edilebilir?

I ve II

I ve IV

I, II ve III

I, III ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Bu dağılımın normal dağılıma uyduğu yönünde görüşe ulaşmamız için nedenler şunlardır:
Araştırmada ele alınan kişi sayısı 20’den fazladır
Dağılım simetriktir.
Ortada yığılma vardır ve bu tepe eğrisi yalnızca bir kümeden oluşmaktadır, yani iki ayrı tepe oluşumu yoktur.
Standart sapması aritmetik ortalamasından küçüktür.
Aritmetik ortalama, ortanca ve tepe değeri birbirine yakın değerlerden oluşmaktadır.
Çan eğrisinin teorik izine yakın şekilde bir grafik elde edilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Standart hata ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Standart hata tepe değeri ile doğru orantılıdır

İlk çeyreğin standart hatası her zaman ikinci çeyrekten daha büyüktür.

Katılımcı sayısı arttıkça standart hata azalır.

Aritmetik ortalama ile standart hata ters orantılıdır.

Dağılım aralığı arttıkça standart hata azalır.

Açıklama:

Örneklem büyüklüğü arttıkça standart hata azalmaktadır. Eğer örneklem büyüklüğü evrenin tamamını kapsayacak hâle gelirse standart hata sıfır olur, yani hiç tahmin hatası yapmaksızın kesin değeri bulmuş oluruz.

Doğru Cevap: C

Veri elde etme ve analizi ile ilgili daha fazla bilgiye ihtiyaç duyulduğunda aşağıdakilerden hangisi başvurulabilecek kaynaklardan biri değildir?

Bu tekniklerle ilgili daha fazla uğraşmış bilim insanları

İnternet

Okunan kaynağın yazarından bilgi talebi

Yöntem ve teknikler ile ilgili kitap ve yayınları okumak

Çevremizdeki insanlardan yardım talep etmek

Açıklama:

Günümüzde veri elde etme açısından bilgi sistemlerinin, istatistik analiz yürütme açısından da yazılım programlarının yoğun olarak kullanılmaya başlaması nedeniyle sayısız yöntem ve teknik geliştirilmiştir ve her gün yenileri geliştirilmektedir. Bu durumda yalnızca analiz yöntemleriyle uğraşsa bile bir bilim insanı, kendi deneyimi dışında konu ve tekniklerle sık sık karşılaşabilmektedir. Böylece çalışmalar bireysel olmaktan çok takım oyunu hâlinde kurgulanmakta ve herkes üstlendiği kısmı en iyi yapmaya çalışmaktadır. Sağlık alanında yeni konuların, yeni tablo ve grafik tekniklerin, yeni analiz yöntemlerinin, yeni tür verilerin karşımıza çıkması çok doğaldır. Bu konu veya teknikle daha fazla uğraşmış bilim insanlarını bulup yardım almak, İnternet’ten bu yeni tekniği öğrenmek, gereğinde okuduğumuz yayının yazarına e-posta yazarak ondan daha fazla bilgi edinmek hep kullanılan yollardır.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Normal dağılım eğrisine sahip olan sonuçların özellikleri arasında değildir ?

Nicel değişkenlerin dağılımıdır.

Simetriktir.

Teorik olarak aritmetik ortalama, ortanca ve tepe değeri birbirine eşittir.

İki ayrı tepe noktası vardır.

Merkezî değerden sağa ve sola bir standart sapma mesafesinde gidilerek oluşturulan sınırlar içine dağılımdaki toplam birim sayısının % 68’i düşer.

Açıklama:

Bir dağılım normal dağılıma uyarsa aşağıdaki gerçekleri üzerinde taşıyor demektir:
• Nicel değişkenlerin dağılımıdır.
• Simetriktir.
• Teorik normal dağılımda aritmetik ortalama, ortanca ve tepe değeri birbirine eşittir.
• Merkezî değerden sağa ve sola bir standart sapma mesafesinde gidilerek oluşturulan sınırlar içine dağılımdaki toplam birim sayısının % 68’i düşer. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Merkezi değer ölçütü olarak tanımlanan, dağılımda en çok kişinin aldığı değere ne denir ?

Tepe değeri

Dağılım aralığı

Varyans

Standart sapma

Çan eğrisi

Açıklama:

Tepe değeri dağılımda en çok kişinin aldığı değerdir. Sıklık inceleyen grafik (histogram) çizildiğinde grafiğin en tepe noktaya eriştiği yer olarak görünecektir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Araştırmada ölçüm ile ya da sayım ile verisi elde edilen özelliklerin her birine ne sim verilir?

Değişken

Varyans

Frekans

Analiz

Birim

Açıklama:

Veriler bu örneklemde yer alan birimler üzerinde ya kan basıncı gibi ölçüm
yapılarak ya da sayım yapılarak yaş gibi yaşanan yılların sayılması ile elde edilir. Araştırmada ölçüm ile ya da sayım ile verisi elde edilen bu özelliklerin her birine değişken denir.

Doğru Cevap: A

Soru 63

I. Gözlem sayısı 5’in üzerine çıkan bir çoğunluğa ulaşmışsa,
II. Standart sapma aritmetik ortalamadan daha küçük bir matematiksel değerde kalmamışsa,
III. Aritmetik ortalama, ortanca ve tepe değeri birbirine eşit veya çok yakın değerlerdeyse
Yukardakiifadekerden hangisi/hangileri yerine getiriliyorsa bir dağılımın
normal dağılıma uyduğu kanaatine varılır?

II ve III

I, II ve III

I ve II

I ve III

Yalnız I

Açıklama:

Dağılımın genel özelliklerine bakılarak bir karara ulaşmak için bu aşama önemli bir noktayı oluşturmaktadır. Genel olarak aşağıdaki üç koşulu yerine getiriyorsa bir dağılımın
normal dağılıma uyduğu kanaatine varılır.
1. Gözlem sayısı 20’nin üzerine çıkan bir çoğunluğa ulaşmışsa,
2. Standart sapma aritmetik ortalamadan daha küçük bir matematiksel değerde kalmamışsa,
3. Aritmetik ortalama, ortanca ve tepe değeri birbirine eşit veya çok yakın değerlerde
ise
Dağılımın genel özelliklerine bakılarak bir karara ulaşmak için bu aşama önemli bir noktayı oluşturmaktadır. Genel olarak aşağıdaki üç koşulu yerine getiriyorsa bir dağılımın normal dağılıma uyduğu kanaatine varılır.
1. Gözlem sayısı 20’nin üzerine çıkan bir çoğunluğa ulaşmışsa,
2. Standart sapma aritmetik ortalamadan daha küçük bir matematiksel değerde kalmamışsa,
3. Aritmetik ortalama, ortanca ve tepe değeri birbirine eşit veya çok yakın değerlerde
ise

Doğru Cevap: A

Soru 64

Elde edilen bütün ölçüm sonuçları toplanarak kişi sayısına bölünürse aşağıdakilerden hangisi bulunmuş olur?

Korelasyon katsayısı

Varyans katsayısı

Ortanca

Geometrik ortalama

Aritmetik ortalama

Açıklama:

Aritmetik ortalama, dağılımın merkezî yani en fazla kişinin boy uzunluğunun hangi değerler civarında yığıldığı hakkında bize bilgi verir. Elde edilen bütün ölçüm sonuçları toplanarak kişi sayısına bölünürse aritmetik ortalama bulunmuş olur

Doğru Cevap: E

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi varyansın kare köküdür?

Değişken

Standart sapma

Dağılım aralığı

Standart hata

Çeyrek

Açıklama:

Standart sapma varyansın kare köküdür.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi özetleri yayımlarken Dikkat Edilmesi Gerekenler arasında yer almaz?

Özetin dayandığı gözlem sayısını (n) her zaman belirtmenize gerek yoktur.

Eğer merkezî değeri vermede ortancayı kullanıyorsanız, aynı zamanda alt ve üst
çeyrekleri de vermeyi ihmal etmeyiniz.

Eğer merkezî değeri vermede ortalamayı kullanıyorsanız, aynı zamanda standart
sapmayı da vermeyi ihmal etmeyiniz

Her zaman dağılımın en küçük ve en büyük değerlerini de yayımlayınız

İkili seçeneklerde (ya A şıkkı ya B şıkkı şeklindeki durumlarda) A’nın veya B’nin
yüzdesini yayımlayınız ama ikisini birden yayımlamayınız.

Açıklama:

Özetleri Yayımlarken Dikkat Edilmesi Gerekenler:
• Özetin dayandığı gözlem sayısını (n) her zaman belirtiniz.
• İkili seçeneklerde (ya A şıkkı ya B şıkkı şeklindeki durumlarda) A’nın veya B’nin
yüzdesini yayımlayınız ama ikisini birden yayımlamayınız. Çünkü okuyucu kalan
kısmın diğer seçeneğe ait kısım olduğunu kolayca düşünebilir ve boş yere yazı fazlalığı ile uğraşmaya gerek yoktur.
• Eğer merkezî değeri vermede ortancayı kullanıyorsanız, aynı zamanda alt ve üst
çeyrekleri de vermeyi ihmal etmeyiniz.
• Eğer merkezî değeri vermede ortalamayı kullanıyorsanız, aynı zamanda standart
sapmayı da vermeyi ihmal etmeyiniz.
• Her zaman dağılımın en küçük ve en büyük değerlerini de yayımlayınız.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Çalışmalarda ideal olanı inceleme konusunu taşıyan bütün birimleri (örneğin, diyabet
hastalığını inceliyorsak bütün diyabet hastalarını) ele almaktır. Ancak evrendeki milyonlarca bazen milyarlarca birimi ele almaya zaman, emek ve finansal kaynak yetmez. Bu nedenle incelenmek istenen durumu taşıyan bir grup oluşturulur ve bu gruba ..................... denir.
Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Rastgele seçilim

Evren

Paremetre

Örneklem

Değişken

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 68

Evrenin bütün birimleri ölçüme alınmadığı için bir yanılma payımız oluşacaktır. Bu yanılma payı aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Standart hata

Standart ölçüm

Standart sapma

Değişken

Standart parametre

Açıklama:

Evrenin bütün birimleri ölçüme alınmadığı için bir yanılma payımız oluşacaktır. Bu yanılma payını ölçmek üzere standart hata kullanılır.

Doğru Cevap: A

Soru 69

• Nicel değişkenlerin dağılımıdır.
• Asimetriktir.
• Teorik normal dağılımda aritmetik ortalama, ortanca ve tepe değeri birbirine eşittir.
• Merkezî değerden sağa ve sola bir standart sapma mesafesinde gidilerek oluşturulan sınırlar içine dağılımdaki toplam birim sayısının % 68’i düşer.

Merkezî değerden sağa ve sola 1,96 ile standart sapma çarpılarak bulunan değermesafesinde gidilerek oluşturulan sınırlar içine dağılımdaki toplam birim sayısının % 95’i düşer.

Bilim adamlarının ortaya koyduklarına göre bir dağılım normal dağılıma uyarsa yukardakilerden kaç tanesini üzerinde taşıyor demektir?

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri tablo oluşturulurken dikkat edilmesi gerekenler arasında yer alır?

Tablolar sadece tek bir değişkenin verilerin özetlemek için kullanılır.

Tablolarda sıklıkla kısaltmalar ve simgeler yer almalıdır.

Tablolarda virgülden (,) sonra gelen sayılarda aynı sayıda basamak değeri olmalıdır.

%80-%20

%20-%80

%70-%30

%30-%70

%60-%40

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 6

Gelişmelerin rutin kontrolü amacıyla elde edilen verileri kaydetmek için tasarlanan çizelgelere ne ad verilir?

Çetele Tablosu

Saçılma (Dağılma-Serpilme) Diyagramı

Histogram

Pareto Analizi

Neden-Sonuç Diyagramı (İshikawa Diayagramı)

Açıklama:

Gelişmelerin rutin kontrolü amacıyla elde edilen verileri kaydetmek için tasarlanan çizelgelerdir. Çetele tablosu olarak da ifade edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

.......... genellikle dağılım şeklini, merkez değerini ve dağılımın tabiatını analiz ederek problemleri belirlemede kullanılır. Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Saçılma (Dağılma-Serpilme) Diyagramı

Kontrol Çizelgeler

Pareto Analizi

Neden-Sonuç Diyagramı

Histogram

Açıklama:

Histogram genellikle dağılım şeklini, merkez değerini ve dağılımın tabiatını analiz ederek problemleri belirlemede kullanılır.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Konu veya problemin unsurları arasındaki sebep-sonuç ilişkilerinin resimli sunumuna ne ad verilir?

Hata Modu Etki Analiz

Matris Diyagram

Ağaç Diyagramı

İlişkiler Diyagramı

İlgi Diyagramı

Açıklama:

İlişkiler diyagramı konu veya problemin unsurları arasındaki sebep-sonuç ilişkilerinin resimli sunumudur.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Organizasyondaki uygulamaları ve inançları tartışmak ve anlamak için kişilere yapılandırılmış metot sunan bir sorgulama sürecine ne ad verilir?

Kök Neden Analizi

Nominal Grup Tekniği

Poke-Yoke Analizi

Güç Alanı Analizi

Hata Modu Etki Analizi

Açıklama:

Kök neden analizi, organizasyondaki uygulamaları ve inançları tartışmak ve anlamak için kişilere yapılandırılmış metot sunan bir sorgulama sürecidir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi stratejik odaklı kıyaslamaya örnek olarak gösterilebilir?

Fiyat

Pazara teslim zamanı

Güvenirlik

Teknik özellik

Yeni hizmet geliştirme

Açıklama:

Stratejik kıyaslama: Bu tip kıyaslama işlemsel düzeyde değil, yeni hizmet geliştirme, yeni pazarlara girme gibi organizasyonel stratejiler, temel yetenekler gibi konularda yapılır.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Müşteri tatminini sağlayabilmek ve sürekli bir gelişmeyi gerçekleştirebilmek amacıyla bir işletmenin kârlılığı, amaçları ve rekabeti gibi stratejilerle insan, malzeme ve bilgi kaynakları arasında uygun bir bağlantının oluşturulması aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?

Sağlık hizmetlerinde kalite

İstatistiksel proses kontrol

Toplam kalite yönetimi

Tıbbi bakım kalitesi

Sürekli iyileştirme

Açıklama:

SAĞLIK HİZMETLERİNDE KALİTE KAVRAMI başlıklı bölümden alınmıştır.
Toplam Kalite Yönetimi işletmelerin hem ürün ve hizmetlerinin kalitesinin iyileştirilmesinde hem de rekabet güçlerini ve müşterilerine oluşturdukları değerleri arttırmak için faaliyetlerini iyileştirmede kullandıkları bir yaklaşımdırToplam kalite yönetimi veya stratejik kalite yönetimi, müşteri tatminini sağlayabilmek ve sürekli bir gelişmeyi gerçekleştirebilmek amacıyla bir işletmenin kârlılığı, amaçları ve rekabeti gibi stratejileriyle insan, malzeme ve bilgi kaynakları arasında uygun bir bağlantının oluşturulması olarak tanımlanmaktadır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

I. Bütün çalışanların katılımını sağlamak
II. İşletmenin hedeflerini koymak ve bu doğrultuda yapısını geliştirmek
III. İşletmenin karlılığını maksimuma çıkartmak
IV. Müşteri ihtiyaç ve beklentilerini hızlı, sürekli ve hatasız olarak karşılamak
Yukarıdakilerden hangileri kalite yönetiminin amaçlarındandır?

II-III-IV

I-III-IV

II ve IV

I-II-IV

II ve III

Açıklama:

SAĞLIK HİZMETLERİNDE KALİTE KAVRAMI başlıklı bölümden alınmıştır.
Toplam kalite yönetimi veya stratejik kalite yönetimi, müşteri tatminini sağlayabilmek ve sürekli bir gelişmeyi gerçekleştirebilmek amacıyla bir işletmenin kârlılığı, amaçları ve rekabeti gibi stratejileriyle insan, malzeme ve bilgi kaynakları arasında uygun bir bağlantının oluşturulması olarak tanımlanmaktadır.
Amaçları;
1. İşletmenin hedeferini koymak ve bu doğrultuda yapısını geliştirmek
2. Bütün çalışanların katılımını sağlamak
3. Kaynak israfını azaltmak ve maliyetleri düşürmek
4. Müşteri ihtiyaç ve beklentilerini hızlı, sürekli ve hatasız olarak karşılamak
5. İstatistiksel tekniklerden yararlanarak süreci kontrol etmek
Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi sağlık hizmetlerinde klinik kaliteyi iyileştirmek için yapılacak sağlık reformlarından birisi olamaz?

Kalitenin düzenli olarak ölçülmesi

Reformlarda hasta odaklı yaklaşım

Organizasyonda yer alan herkesin görüşünün alınması

Stratejik planlama yapılması

Kaliteyi yükseltebilmek adına kar odaklı stratejik planlama yapılması

Açıklama:

SAĞLIK HİZMETLERİNDE KALİTE KAVRAMI başlıklı bölümden alınmıştır.
Toplam kalite yönetimi, sağlık hizmetlerinde klinik kaliteyi iyileştirmek için yapılacak sağlık reformlarında dört ana prensip ortaya konmaktadır. Bunlar;
-Yönetebilmek için kaliteyi ölçmek,
-Tatmin edebilmek için hastaya odaklan,
-Sinerjinin avantajlarından yararlanabilmek için organizasyondaki herkesin aklını kullan,
-Uzun vadeli düşünebilmek ve kısa vadeli hareket edebilmek için stratejik planlama yap şeklinde ifade edilmektedir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Donobedian'ın sınıflandırmasına göre hastanın sağlık durumunda gözlenen değişiklikler aşağıdakilerden hangisinin ölçüsüdür?

Sonuç ölçüleri

Performans ölçüleri

Yapısal ölçüler

Kalite ölçüleri

Süreç ölçüleri

Açıklama:

Ölçme ve Ölçüm başlıklı bölümden alınmıştır.
Donobedian sağlık hizmetlerinde geleneksel ölçüm çerçevesini yapı, süreç ve sonuç olarak ifade etmektedir. Donobedian sağlık bakım kalitesini; kaynakların nicel ve nitel karşılığını içeren sağlık hizmetleri yapı kalitesi, doğru girdi faktörlerini seçmek ve birleştirek için sağlık sunucularının yeterliliği ve istekliliğini ifade eden süreç kalitesi, hastanın tedavi sonuçlarından memnuniyeti kadar tıbbi müdahale yapılan hastanın sağlık durumunda şimdiki ve gelecekteki değişiklikleri içeren ve tedavi sonuçlarını gösteren sonuç kalitesi olmak üzere üç kategori olarak sınıflandırmaya çalışmıştır. Donobedian bakım sonuçları, süreçleri ve bakımın verileceği yapı arasında nedensel bağlantı hakkında detaylı bilgiye ihtiyaç olduğunu belirtmiştir.
• Yapısal ölçüler; doktorların, hemşirelerin ve sistemin doğasında bulunan özelliklerle;
personel, bina ve donanımın ve tıbbi bakım sunumuyla ilgili politikaların
yeterliliğiyle ilgilidir.
• Süreç ölçüleri; hasta ile ilgili tüm süreçleri (tanı, tedavi, rehabilitasyon vb.) kapsar.
• Sonuç ölçüleri; hastanın sağlık durumunda gözlenen değişiklikleri ortaya koyar.
Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Bakım kalitesinin ölçülebilir yönü olan ve belirli sağlık kararları, hizmetleri ve sonuçlarının uygunluğunu değerlendirmek için sistematik olarak geliştirilmiş olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Standart

Kriter

Değerlendirme

Performans

Referans

Açıklama:

Ölçme ve Ölçüm başlıklı bölümden alınmıştır.
Ölçümün farklı tipleri vardır. Ne ölçüleceği ve niçin ölçüleceğine bağlı olarak kriterleri, standartları ve indikatörleri seçebiliriz. Kriter, bakım kalitesinin ölçülebilir yönüdür ve belirli sağlık kararları, hizmetleri ve
sonuçlarının uygunluğunu değerlendirmek için sistematik olarak geliştirilmiş bir ifade olarak tanımlanmaktadır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Amacı “çabalarımızı hangi problem üzerine yoğunlaştırmalıyız?” sorusuna cevap bulmak olan kalite aracı aşağıdakilerden hangisidir?

İshikawa Diayagramı

Saçılma Diyagramı

Pareto Analizi

Süreç Akış Diyagramları

Kontrol Çizelgeleri

Açıklama:

TEMEL KALİTE ARAÇLARI başlıklı bölümden alınmıştır.
Pareto analizi, değişik sayıdaki önemli nedenleri daha az önemde olan nedenlerden ayırmak için yararlanılan bir metotdur. Tüm nedenlerin sayısal olarak %20’sinin çözümü sistemdeki sorunların %80’ninin çözümünü sağlar prensibine dayanır. Başka bir ifade ile maliyetlerde %20 artış sistemde %80 iyileşme sağlar. Daha ziyade maliyet ve hata analizlerinde kullanılır. Pareto analizi “çabalarımızı hangi problem üzerine yoğunlaştırmalıyız?” sorusuna cevap niteliğindedir. Pareto diyagramı en sık yapılan fakat en önemli olması gerekmeyen hata veya uygunsuzluğa dikkati yönlendirecektir. Pareto diyagramı kategorik önceliklere göre organize edilen veri niteliği için frekans dağılımıdır. Pareto olası pek çok süreç değişkeni arasından kilit süreç değişkenini seçmek için kullanılmaktadır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

İleri kalite araçlarından biri olan Matriks diyagramlarının kullanılma amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Bilinen ve olası problemleri olmadan önce tanımlamak ve düzeltme önceliği sağlamak

Belirli bir konu hakkında çok sayıdaki fikirleri, düşünceleri ve ilişkileri gruplandırmak

Konu veya problemin unsurları arasındaki sebep-sonuç ilişkilerinin resimli sunumunu sağlamak

Bir amaca varmak veya bir problemi çözmek için sistemli bir düşünme tarzı oluşturmak

İşlerin, fonksiyonların ve karakteristiklerin aralarındaki ilişki ve kolerasyon kaynağını kurmak ve onların nispi önemini göstermek

Açıklama:

İLERİ KALİTE ARAÇLARI başlıklı bölümden alınmıştır.
Matriks diyagramlarının amacı işlerin fonksiyonların ve karakteristiklerin aralarındaki ilişki ve kolerasyon kaynağını kurmak ve onların nispi önemini göstermektir. Matriks diyagramının özelliği, seriler arasındaki en kuvvetli bağlantıyı ve kesiştikleri noktalar ile belirgin bir şekilde açıkça göstermesidir. Problemin bir bütün olarak görülmesini sağlar. Matriksler spesifik kombinasyonların görülmesini ve birbirleri ile ilişkili olan faktörlerin belirlenmesini sağlayarak problemin çözümünde etkili bir strateji geliştirmeyi temin eder. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Bir organizasyonda değişime karşı olan güçleri tanımlama ve tasvir etmenin sistematik yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Güç Alanı Analizi

Ağaç Diyagramı

İlişkiler Diyagramı

İlgi Diyagramı

Hata Modu Etki Analizi

Açıklama:

İLERİ KALİTE ARAÇLARI başlıklı bölümden alınmıştır.
Güç alanı analizi bir organizasyonda değişime karşı olan güçleri tanımlama ve tasvir etmenin sistematik yoludur. Belirli güçler uygulanacak alana bağlı olarak farklı olacaktır. Bu analizi yapmak için öncelikle mevcut durum tanımlanır, olması arzu edilen durum ortaya konur ve engelleyici unsurlar tespit edilir. Genellikle nitel verilerin analizinde kullanılır. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 19

I. Sürecin seçimi
II. Sürecin standartlaştırılması
III. Sürecin istatistiksel olarak kontrol altına alınması
IV. Sürecin yeterlilik çalışması
V. Sürecin geliştirilmesi
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde istatistiksel süreç kontrolü basamakları doğru şekilde sıralanmıştır?

I, IV, III, II, V

I, V, IV, III, II

III, II, I, V, IV

I, III, IV, II, V

IV, V, I, III, II

Açıklama:

İSTATİSTİKSEL SÜREÇ KONTROLÜ başlıklı bölümden alınmıştır.
İstatistiksel süreç kontrolü sadece bir araç olmayıp aynı zamanda kalite problemlerine sebep olan değişkenliklerin azaltılması için bir stratejidir. İstatistiksel süreç kontrolü hem görselleştirme aracıdır hem de süreç yönetimi problemlerine bilimsel bir çözüm sağlar. İstatistiksel tekniklerle belirli verilerin değerlendirilmesi ve düzeltici çalışmaların kusurlar oluşmadan önce yapılabilmesi mümkün olmaktadır. Genel olarak istatistiksel süreç kontrolü beş aşamadan meydana gelir.
• Sürecin seçimi
• Sürecin istatistiksel olarak kontrol altına alınması
• Sürecin yeterlilik çalışması
• Sürecin standartlaştırılması
• Sürecin geliştirilmesi
Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Dünya çapında sektör veya konu farkı gözetilmeksizin bir işi, bir süreci, bir ürün/hizmeti en iyi gerçekleştiren, konusunda ün kazanmış, başarılı olduğu kabul edilen örneğin araştırılması şeklindeki kıyaslama çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

Fonksiyonel kıyaslama

Rekabetçi kıyaslama

Stratejik kıyaslama

İşletme içi kıyaslama

Genel kıyaslama

Açıklama:

KIYASLAMA (BENCHMARKİNG) başlıklı bölümden alınmıştır.
Kıyaslama, hızla değişen rekabet koşullarında kaliteyi sağlamak ve rekabet gücünü arttırmak için öğrenmenin ve gelişmenin sonsuz süreçler olduğunun bilincine varıp, kendi işletmemizi diğer işletmelerle sektör farkı gözetmeksizin kıyaslayarak, taklide yer vermeden yaratıcılık katarak en iyi uygulamaların işletmemizin koşullarına, yapısına, amaç ve kültürüne göre uyarlanmasını öngören ve sürekli yenilenen bir yönetim aracı olarak tanımlanabilir. Genel kıyaslama: Dünya çapında sektör veya konu farkı gözetilmeksizin bir işi, bir süreci, bir ürün/hizmeti en iyi gerçekleştiren, konusunda ün kazanmış, başarılı
olduğu kabul edilen örneğin araştırılmasıdır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Sağlık hizmetleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Sağlık hizmetlerinin 10 yıl arayla uygulanması esastır.

Sağlık hizmetlerinde esas olan bireylerin duygusal olarak iyi olma halidir.

Sağlık hizmetlerinde esas olarak sağlık çalışanlarının memnuniyeti önemlidir.

Sağlık hizmetlerinde zaman kavramı önemli değildir.

Sağlık hizmetlerini en düşük maliyetle sunmak önemli bir faktördür.

Açıklama:

Ülkelerin sosyoekonomik kalkınmışlık düzeylerinin en önemli göstergelerinden birisi de sağlık hizmetleridir. Sağlık hizmetlerinin temel amacı toplumun ihtiyacı olan sağlık hizmetlerini, müşterinin istediği kalitede, istediği zamanda ve mümkün olan en düşük
maliyetle sunmaktır. Sağlık hizmetleri kalitesini yalnız tıbbi faaliyetler açısından ele alan bir tanıma göre, kalite bir hastalık ya da durumun bir fonksiyonu olarak bireyin sağlık durumunda meydana gelebilecek bir gerilemeyi en azından durduracak ya da iyileşme sağlayacak belli faaliyetlerin yerine getirilmesidir. Sağlık hizmetlerinde kalite başka bir tanıma göre; birey ve topluma sunulan sağlık hizmetlerinin arzulanan sağlık çıktılarına ulaşma ihtimalini arttırma ve günün profesyonel bilgi birikimi ile tutarlı olma derecesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Herhangi bir niteliği gözlemek ve gözlem sonucunu sayı veya sıfatlarla
ifade etmek aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?

Ölçme

Ölçüm

Ölçek

Ölçme hatası

Yapısal ölçüt

Açıklama:

Ölçme geniş anlamıyla herhangi bir niteliği gözlemek ve gözlem sonucunu sayı veya sıfatlarla ifade etmektir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi temel kalite araçlarındandır?

Ölçme tablosu

Kalite diyagramı

Pareto analizi

İçerik analizi

Bütünleştirme analizi

Açıklama:

TEMEL KALİTE ARAÇLARI:
Neden-Sonuç Diyagramı (İshikawa Diayagramı)
Pareto Analizi
Kontrol Çizelgeleri (Çetele Tablosu)
Saçılma (Dağılma-Serpilme) Diyagramı
Histogram
Süreç Akış Diyagramları

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi ileri kalite araçlarındandır?

Süreç neden analizi

İşlevsel Grup tekniği

Norma dayalı grup çalışması

Ağaç diyagramı

Sürece dayalı bileşen analizi

Açıklama:

İLERİ KALİTE ARAÇLARI
İlgi Diyagramı (Affinity Diagram)
İlişkiler Diyagramı
Ağaç Diyagramı
Matris Diyagram
Hata Modu Etki Analizi (Failure Mode Efect Analysis)
Güç Alanı Analizi (Force Field Analysis)
Poke-Yoke Analizi
Nominal Grup Tekniği
Kök Neden Analizi

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi istatistikte süreç kontrolünün aşamalarından biridir?

Sürecin kar-zarar hesabı

Sürecin seçimi

Sürecin sonucundaki ürünün özelliği

Sürecin hangi araçlarla biteceği

Sürecin kimlerden oluştuğu

Açıklama:

Genel olarak istatistiksel süreç kontrolü beş aşamadan meydana gelir.
• Sürecin seçimi
• Sürecin istatistiksel olarak kontrol altına alınması
• Sürecin yeterlilik çalışması
• Sürecin standartlaştırılması
• Sürecin geliştirilmesi

Doğru Cevap: B

Soru 26

Kıyaslama türleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Kıyaslamada ürün ya da hizmetler doğrudan karşılaştırılabilir.

Kıyaslama ayrılan araç-gerece göre yapılabilir.

Kıyaslama odaklanılan noktaya göre ayrılır.

Kıyaslama seçilen ortağa göre ayrılır.

Kıyaslamada en iyi birim örnek alınabilir.

Açıklama:

Kıyaslama seçilen ortağa göre dörde ayrılır:
1. İşletme içi kıyaslama: Bir organizasyondaki en iyi birimin örnek alınmasıdır. Her türlü iş süreci, fonksiyon, ürün veya hizmet karşılaştırma konusu olabilir.
2. Rekabetçi kıyaslama: Doğrudan rakipler arasında yapılan kıyaslama çalışmasıdır. Örneğin bir hastanenin başka bir hastaneyi kendine kıyas ortağı olarak almasıdır.
3. Fonksiyonel kıyaslama: İşletmenin doğrudan rakibi olan veya olmayan işletmelerin fonksiyonel alanlardaki faaliyetleri ile ilgili kıyaslamadır. Örneğin pazarlama, insan kaynakları gibi.
4. Genel kıyaslama: Dünya çapında sektör veya konu farkı gözetilmeksizin bir işi, bir süreci, bir ürün/hizmeti en iyi gerçekleştiren, konusunda ün kazanmış, başarılı olduğu kabul edilen örneğin araştırılmasıdır.
Odaklanılan noktaya göre kıyaslama üçe ayrılır.
1. Süreç odaklı kıyaslama: Kıyas ortağının seçilen bir süreci nasıl gerçekleştirdiği incelenir. Sürecin hem kendisi hem de sonuçlarına odaklanılır.
2. Performans odaklı kıyaslama: Ürün/hizmetin doğrudan karşılaştırılması yapılır. Fiyat, pazara teslim zamanı, güvenilirlik, teknik özellikler gibi.
3. Stratejik kıyaslama: Bu tip kıyaslama işlemsel düzeyde değil, yeni hizmet geliştirme, yeni pazarlara girme gibi organizasyonel stratejiler, temel yetenekler gibi konularda yapılır.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Stratejiyi aksiyona dönüştürmeye yardım eden, vizyon ve stratejiden kökenini alan bir ölçüm sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Neden-Sonuç Diyagramı

Stratejik Yönelim

Ayrımlı Dağılım

Dengeli Puan Cetveli

Finansal perspektif

Açıklama:

Performans ölçümleri işletmenin gelecekte amaçlarına nasıl ve ne düzeyde ulaşabileceğinin de göstergesi olacaktır. Kaplan ve Norton tarafından ortaya atılan Dengeli Puan Cetveli stratejiyi aksiyona dönüştürmeye yardım eden, vizyon ve stratejiden kökenini alan bir ölçüm sistemidir

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi, bir bölge ya da ülkenin sağlık göstergelerini değerlendirmek için kullanılan ölçütlerdendir?

Doğurganlık

Yaygınlık

Sağlığa ayrılan bütçe

Sağlıkta teknolojik gelişmeler

Anne doğum yaşı

Açıklama:

Bir bölge ya da ülkenin sağlık düzeyi hakkında değerlendirme ve yorum yapabilmek için insanların sağlık durumlarının ölçülmesi ve bu amaçla ortak göstergelerin kullanılması gereklidir. Bu amaçla geliştirilen başlıca ölçütler; doğurganlık, hastalık ve ölüm ölçütleridir.Sağlık düzeyini gösteren bir başka grup ölçüt de sağlık hizmetlerine ilişkin ölçütlerdir. Bir ülkede nüfusa düşen hekim, hemşire, ebe ve her türlü sağlık personeli sayısı, hastane yatak sayısı, bu yatakların işgal oranı, sağlık hizmetlerinin kullanımı gibi ölçütler sayılabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Sağlık göstergeleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Toplumun sağlık statülerini iyileştirmek amacı vardır.

Sağlık hizmetlerinin hakkaniyetli şekilde sunulmasını amaçlar.

Sağlık hizmetlerinde çıktı ve sonuçlarda ölçülmelidir.

Sistemin başarısı doktor, hemşire gibi personel sayısı ile doğrudan ölçülür.

Kaynak kullanımı önemlidir.

Açıklama:

Sağlık göstergeleri toplumların sağlık statülerini iyileştirmek, hakkaniyetli bir şekilde sunabilmek, kaynakları en etkili ve verimli biçimde kullanabilmeyi sağlar. Sağlık bir ülkedeki refahın, gelişmişliğin en önemli göstergelerinden birisidir. Sağlık politikalarının
belirlenmesi için pek çok göstergeden yararlanılır. Sistemin başarısı için sadece girdi kriterlerinin (doktor, hemşire sayısı gibi) ölçülmesi yeterli değildir, çıktı ve sonuçların da ölçülmesi gerekir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Neonatal dönem ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Belirli bir toplumda, bir yıl içerisinde meydana gelen canlı doğumların sayısına denilmektedir.

Belirli bir toplumda bir yıl içerisinde meydana gelen canlı doğum sayısına denilmektedir.

Yaşamın ilk 24 ayına denilmektedir.

0-59 ay içindeki çocuklara denilmektedir.

Yaşamın ilk 4 haftasındaki döneme denilmektedir.

Açıklama:

Neonatal Ölüm Hızı: Yaşamın ilk ayına (ilk 4 haftası veya ilk 28 günü) neonatal dönem (yeni doğan dönemi) denir. Belirli bir süre içinde canlı doğup da yaşamın ilk 4 haftası içerisinde ölen bebeklerin aynı süre içindeki canlı doğum sayısına bölünmesi ile hesaplanır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi sağlık hizmetlerinde kalitenin amaçlarından birisi değildir?

İşletmenin hedeflerini koymak ve bu doğrultuda yapısını geliştirmek

Yöneticilerin katılımını sağlamak

Kaynak israfını azaltmak ve maliyetleri düşürmek

Müşteri ihtiyaç ve beklentilerini hızlı, sürekli ve hatasız olarak karşılamak

İstatistiksel tekniklerden yararlanarak süreci kontrol etmek

Açıklama:

Kalite Sisteminin Amaçları;
1. İşletmenin hedeflerini koymak ve bu doğrultuda yapısını geliştirmek
2. Bütün çalışanların katılımını sağlamak
3. Kaynak israfını azaltmak ve maliyetleri düşürmek
4. Müşteri ihtiyaç ve beklentilerini hızlı, sürekli ve hatasız olarak karşılamak
5. İstatistiksel tekniklerden yararlanarak süreci kontrol etmek

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi sağlık hizmetlerinde kalite sisteminin ilkelerinden birisi değildir?

Çalışan odaklılık

Liderlik

Sürekli gelişme

Stratejik kalite planlaması

Sürekli eğitim

Açıklama:

Kalite sisteminin İlkeleri;
1. Müşteri odaklılık
2. Liderlik
3. Sürekli gelişme
4. Stratejik kalite planlaması
5. Sürekli eğitim
6. Katılım ve ortaklıklar
7. Gerçek temelli yönetimdir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Donobedian sağlık hizmetlerinde geleneksel ölçüm çerçevesinde doktorların, hemşirelerin ve sistemin doğasında bulunan özellikler hangisi kapsamında değerlendirilir?

Yapısal

Süreç

Sonuç

Gelişme

Nedensel

Açıklama:

Donobedian bakımsonuçları, süreçleri ve bakımın verileceği yapı arasında nedensel bağlantı hakkında detaylı bilgiye ihtiyaç olduğunu belirtmiştir.
• Yapısal ölçüler; doktorların, hemşirelerin ve sistemin doğasında bulunan özelliklerle; personel, bina ve donanımın ve tıbbi bakım sunumuyla ilgili politikaların
yeterliliğiyle ilgilidir.
• Süreç ölçüleri; hasta ile ilgili tüm süreçleri (tanı, tedavi, rehabilitasyon vb.) kapsar.
• Sonuç ölçüleri; hastanın sağlık durumunda gözlenen değişiklikleri ortaya koyar
Donobedian bakım sonuçları, süreçleri ve bakımın verileceği yapı arasında nedensel bağlantı hakkında detaylı bilgiye ihtiyaç olduğunu belirtmiştir.
• Yapısal ölçüler; doktorların, hemşirelerin ve sistemin doğasında bulunan özelliklerle; personel, bina ve donanımın ve tıbbi bakım sunumuyla ilgili politikaların yeterliliğiyle ilgilidir.
• Süreç ölçüleri; hasta ile ilgili tüm süreçleri (tanı, tedavi, rehabilitasyon vb.) kapsar.
• Sonuç ölçüleri; hastanın sağlık durumunda gözlenen değişiklikleri ortaya koyar

Doğru Cevap: A

Soru 34

Değişik sayıdaki önemli nedenleri daha az önemde olan nedenlerden ayırmak için yararlanılan metot aşağıdakilerden hangisidir?

Pareto analizi

Ishikawa Diayagramı

Çetele tablosu

Saçılma diyagramı

Histogram

Açıklama:

Pareto analizi, değişik sayıdaki önemli nedenleri daha az önemde olan nedenlerden ayırmak için yararlanılan bir metotdur. Tüm nedenlerin sayısal olarak %20’sinin çözümü sistemdeki sorunların %80’ninin çözümünü sağlar prensibine dayanır. Başka bir ifade ile
maliyetlerde %20 artış sistemde %80 iyileşme sağlar. Daha ziyade maliyet ve hata analizlerinde kullanılır
Pareto analizi, değişik sayıdaki önemli nedenleri daha az önemde olan nedenlerden ayırmak için yararlanılan bir metottur. Tüm nedenlerin sayısal olarak %20’sinin çözümü sistemdeki sorunların %80’ninin çözümünü sağlar prensibine dayanır. Başka bir ifade ile maliyetlerde %20 artış sistemde %80 iyileşme sağlar. Daha ziyade maliyet ve hata analizlerinde kullanılır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Bir çift olarak ortaya çıkan iki bileşik veri kümesi arasındaki ilişkilerin belirtilmesi için kullanılan grafikle gösterme tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Pareto

Histogram

Çetele

Matris

Saçılma

Açıklama:

Birbiri ile ilişkili iki ayrı veri saçılma diyagramı ile analiz edilir. Saçılma diyagramı bir çift
olarak ortaya çıkan iki bileşik veri kümesi arasındaki ilişkilerin belirtilmesi için kullanılan
bir grafikle gösterme tekniğidir. Bu iki veri arasında ilişki olup olmadığı ve varsa ilişkinin
nasıl olduğu konusunda bilgi verir. Saçılma grafikleri süreç sırasında kontrol edilebilen
değişkenlerin, hizmette görülen olumsuzluklar üzerinde etkilerini belirlemede kullanılır
Birbiri ile ilişkili iki ayrı veri saçılma diyagramı ile analiz edilir. Saçılma diyagramı bir çift olarak ortaya çıkan iki bileşik veri kümesi arasındaki ilişkilerin belirtilmesi için kullanılan bir grafikle gösterme tekniğidir. Bu iki veri arasında ilişki olup olmadığı ve varsa ilişkinin nasıl olduğu konusunda bilgi verir. Saçılma grafikleri süreç sırasında kontrol edilebilen değişkenlerin, hizmette görülen olumsuzluklar üzerinde etkilerini belirlemede kullanılır.

Doğru Cevap: E

Soru 36

I. 1960’larda Jiro Kawakita tarafından geliştirilmiştir.
II. KJ metodu olarak bilinen bir tekniktir.
III. Belirli bir konu hakkında çok sayıdaki fikirleri, düşünceleri ve ilişkileri gruplandırmak amacıyla kullanılmaktadır.
IV. Bu diyagram üyeleri birlikte çalışmaya alışkın ve büyüklüğü en fazla 8 üyeyle sınırlı takımlarda en iyi şekilde uygulanır
Yukarda özellikleri verilen ileri kalite aracı aşağıdakilerden hangisidir?

İlgi diyagramı

İlişki diyagramı

Araç diyagramı

Matris diyagramı

Hata modu etki analizi

Açıklama:

İlgi diyagramı 1960’larda Jiro Kawakita tarafından geliştirilmiş ve KJ metodu olarak bilinen bir tekniktir. Belirli bir konu hakkında çok sayıdaki fikirleri, düşünceleri ve ilişkileri gruplandırmak amacıyla kullanılmaktadır. Bu diyagram üyeleri birlikte çalışmayaalışkın ve büyüklüğü en fazla 8 üyeyle sınırlı takımlarda en iyi şekilde uygulanır. Amacıüretim, hizmet veya karmaşık bir konu ya da problemle ilişkilendirerek bilgiyi tamamlamak, düzenlemek ve geliştirmektir. Problem çok basit ve çözüm için zaman az ise budiyagram kullanılmaz.
İlgi diyagramı 1960’larda Jiro Kawakita tarafından geliştirilmiş ve KJ metodu olarak bilinen bir tekniktir. Belirli bir konu hakkında çok sayıdaki fikirleri, düşünceleri ve ilişkileri gruplandırmak amacıyla kullanılmaktadır. Bu diyagram üyeleri birlikte çalışmaya alışkın ve büyüklüğü en fazla 8 üyeyle sınırlı takımlarda en iyi şekilde uygulanır. Amacı üretim, hizmet veya karmaşık bir konu ya da problemle ilişkilendirerek bilgiyi tamamlamak, düzenlemek ve geliştirmektir. Problem çok basit ve çözüm için zaman az ise bu diyagram kullanılmaz.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Kontrol tablosu çizebilmek için öncelikle ne yapmak gerekir?

Veri tipine karar vermek

Sonuçları doğru yorumlamak

Uygun veri toplamak

Müşterinin ihtiyaçlarını tespit etmek

Objektif bir konu seçmek

Açıklama:

Kontrol tablosu çizebilmek için öncelikle veri tipine karar verilmesi gerekir. Elimizdeki veri hangi tip bir veridir? Ölçülebilen (sürekli, değişken) veya nitel veri olarak ikiye
ayrılır. Ölçülebilen sürekli veriler ise alt grup sayısına göre yeniden kategorize edilir. Alt
gruplar için gözlem sayısı 1 ise, XMR, 1-10 arası ise, XR, 10’dan fazla ise, XS
tabloları çizilir.

Doğru Cevap: A

Aşağıdakilerden hangisi toplam kalite yönetiminin amaçlarından biri değildir?

İşletmenin hedeflerini koymak ve bu doğrultuda yapısını geliştirmek

Bütün çalışanların katılımını sağlamak

Kaynak israfını azaltmak ve maliyetleri düşürmek

İstatistiksel tekniklerden yararlanarak süreci kontrol etme

Stratejil kalite planlanması ve uygulanması

Açıklama:

Amaçları;

İşletmenin hedeflerini koymak ve bu doğrultuda yapısını geliştirmek
Bütün çalışanların katılımını sağlamak
Kaynak israfını azaltmak ve maliyetleri düşürmek
Müşteri ihtiyaç ve beklentilerini hızlı, sürekli ve hatasız olarak karşılamak
İstatistiksel tekniklerden yararlanarak süreci kontrol etmek.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi toplam kalitenin bilinçli ve sistematik bir biçimde sağlanmasının iki temel şartından biridir?

İşletmenin hedeflerini koymak ve bu doğrultuda yapısını geliştirmek

Bütün çalışanların katılımını sağlamak

Kaynak israfını azaltmak ve maliyetleri düşürmek

İstatistiksel tekniklerden yararlanarak süreci kontrol etme

Analizlerle hatalara neden olan faktörlerin bulunması ve ortadan kaldırılması

Açıklama:

Toplam kalitenin bilinçli ve sistematik bir biçimde sağlanmasının iki temel şartı vardır.
Bunlar:

Bilimsel ve objektif analizlerle hatalara neden olan faktörlerin bulunması ve ortadan kaldırılması,
Bu hataların meydana gelmesine neden olan sistemi geliştirmeye dönük bir yönetim anlayışıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Belirli bir amacın gerçekletirilebilmesi için gerekli ve yeterli nicelik ve nitelik düzeyi olarak tanımlanan kavram aşağaıdakilerden hangisidir?

Kalite

Ölçme

Standart

Kriter

Ölçüm

Açıklama:

Standart kavramı; “belirli bir amacın gerçekletirilebilmesi için gerekli ve yeterli nicelik ve nitelik düzeyi” olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Ölçme sonuçlarını bir ölçüte veya ölçütlere vurarak ölçülen nitelik hakkında bir değer yargısına varma sürecine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Kalite

Değerlendirme

Standart

Kriter

Kontrol

Açıklama:

Değerlendirme ise ölçme sonuçlarını bir ölçüte veya ölçütlere vurarak ölçülen nitelik hakkında bir değer yargısına varma sürecidir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi katile değerlendirme sürecinde kullanılan temel kalite araçlarından biri değildir?

Neden-Sonuç Diyagramı (İshikawa Diayagramı)

Pareto Analizi

Kontrol Çizelgeleri (Çetele Tablosu)

Saçılma (Dağılma-Serpilme) Diyagramı

İlgi Diyagramı (Affinity Diagram)

Açıklama:

Neden-Sonuç Diyagramı (İshikawa Diayagramı)
Pareto Analizi
Kontrol Çizelgeleri (Çetele Tablosu)
Saçılma (Dağılma-Serpilme) Diyagramı
Histogram
Süreç Akış Diyagramları.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Değişik sayıdaki önemli nedenleri daha az önemde olan nedenlerden ayırmak için yararlanılan temel kalite aracı metotudu aşağıdakilerden hangisidir?

Neden-Sonuç Diyagramı (İshikawa Diayagramı)

Pareto Analizi

Kontrol Çizelgeleri (Çetele Tablosu)

Saçılma (Dağılma-Serpilme) Diyagramı

Histogram

Açıklama:

Pareto analizi, değişik sayıdaki önemli nedenleri daha az önemde olan nedenlerden ayırmak için yararlanılan bir metotdur.

Doğru Cevap: B

Soru 47

1960’larda Jiro Kawakita tarafından geliştirilmiş ve KJ metodu olarak bilinen belirli bir konu hakkında çok sayıdaki fikirleri, düşünceleri ve ilişkileri gruplandırmak amacıyla kullanılan ileri kalite aracı aşağıdakilerden hangisidir?

İlişkiler Diyagramı

İlgi Diyagramı (Affinity Diagram)

Kök Neden Analizi

Matris Diyagram

Poke-Yoke Analizi

Açıklama:

İlgi Diyagramı (Affinity Diagram)
İlgi diyagramı 1960’larda Jiro Kawakita tarafından geliştirilmiş ve KJ metodu olarak bilinen bir tekniktir. Belirli bir konu hakkında çok sayıdaki fikirleri, düşünceleri ve ilişkileri gruplandırmak amacıyla kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi ortağa göre seçilen kıyaslama türlerinden biri değildir?

İşletme içi kıyaslama

Rekabetçi kıyaslama

Fonksiyonel kıyaslama

Süreç odaklı kıyaslama

Genel kıyaslama

Açıklama:

Kıyaslama seçilen ortağa göre dörde ayrılır:

İşletme içi kıyaslama: Bir organizasyondaki en iyi birimin örnek alınmasıdır. Her türlü iş süreci, fonksiyon, ürün veya hizmet karşılaştırma konusu olabilir.
Rekabetçi kıyaslama: Doğrudan rakipler arasında yapılan kıyaslama çalışmasıdır.
Fonksiyonel kıyaslama: İşletmenin doğrudan rakibi olan veya olmayan işletmelerin fonksiyonel alanlardaki faaliyetleri ile ilgili kıyaslamadır.
Genel kıyaslama: Dünya çapında sektör veya konu farkı gözetilmeksizin bir işi, bir süreci, bir ürün/hizmeti en iyi gerçekleştiren, konusunda ün kazanmış, başarılı olduğu kabul edilen örneğin araştırılmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Odaklanılan noktaya göre kıyaslama işlemsel düzeyde değil, yeni hizmet geliştirme, yeni pazarlara girme gibi organizasyonel stratejiler, temel yetenekler gibi konularda yapılan türü aşağıdakilerden hangisidir?

İşletme içi kıyaslama

Rekabetçi kıyaslama

Fonksiyonel kıyaslama

Genel kıyaslama

Stratejik kıyaslama

Açıklama:

Stratejik kıyaslama: Bu tip kıyaslama işlemsel düzeyde değil, yeni hizmet geliştirme, yeni pazarlara girme gibi organizasyonel stratejiler, temel yetenekler gibi konularda yapılır.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Belirli bir toplumda bir yıl içerisinde meydana gelen canlı doğum sayısının, aynı toplumun yıl ortası nüfusuna oranının binle çarpılmasıyla bulunan doğum hızı aşağıdakilerden hangisidir?

Bebek Doğum Hızı

Neonatal Doğum Hızı

Perinatal Doğum Hızı

Anne Doğum Hızı

Kaba Doğum Hızı

Açıklama:

Kaba Doğum Hızı: Belirli bir toplumda bir yıl içerisinde meydana gelen canlı doğum sayısının, aynı toplumun yıl ortası nüfusuna oranının binle çarpılmasıyla bulunur.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Toplam Kalite Yönetimi’nin iki anahtar kavramından ilki aşağıdakilerden hangisidir?

Kalite politikası

İstatistiksel proses kontrol

Sürekli iyileştirme

Rekabet avantajı

Tıbbi bakım kalitesi

Açıklama:

Toplam Kalite Yönetimi’nin iki anahtar kavramından ilki istatistiksel proses kontrol diğeri de sürekli
iyileştirmedir. Her ne kadar bu iki kavram işletmelerin rekabet avantajı kazanmasında
işletmeye yardımcı olsa da günümüz işletme çevresinde değişim ve yenilik yönetimi işletmenin hayatta kalabilmesinde daha önemli hâle gelmiştir.Tıbbi bakım kalitesi, bakım sürecinin bütün safhalarında beklenen kazanç ve kayıp dengelerini göz önüne aldıktan sonra hasta iyiliğini ifade eden kapsamlı bir ölçüyü arttırması eklenen bakım türüdür.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi toplam kalite yönetiminin amaçları arasında yer almaz?

Stratejik kalite planlaması

Bütün çalışanların katılımını sağlamak

Kaynak israfını azaltmak ve maliyetleri düşürmek

İstatistiksel tekniklerden yararlanarak süreci kontrol etmek

Bilimsel ve objektif analizlerle hatalara neden olan faktörleri bulmak

Açıklama:

Amaçları;
1. İşletmenin hedeflerini koymak ve bu doğrultuda yapısını geliştirmek
2. Bütün çalışanların katılımını sağlamak
3. Kaynak israfını azaltmak ve maliyetleri düşürmek
4. Müşteri ihtiyaç ve beklentilerini hızlı, sürekli ve hatasız olarak karşılamak
5. İstatistiksel tekniklerden yararlanarak süreci kontrol etmek
Bilimsel ve objektif analizlerle hatalara neden olan faktörlerin bulunması ve ortadan kaldırılması,
2. Bu hataların meydana gelmesine neden olan sistemi geliştirmeye dönük bir yönetim anlayışı ise Toplam kalitenin bilinçli ve sistematik bir biçimde sağlanmasının iki temel şartıdır. Bu nedenle cevap E seçeneğidir

Doğru Cevap: E

Soru 53

Değişik sayıdaki önemli nedenleri daha az önemde olan nedenlerden ayırmak için yararlanılan metoda ne ad verilir?

Kontrol Çizelgeleri

Dağılma-Serpilme Diyagramı

Histogram

Pareto Analizi

Süreç Akış Diyagramları

Açıklama:

Kontrol Çizelgeleri (Çetele Tablosu) Gelişmelerin rutin kontrolü amacıyla elde edilen verileri kaydetmek için tasarlanan çizelgelerdir. Saçılma (Dağılma-Serpilme) Diyagramı
Birbiri ile ilişkili iki ayrı veri saçılma diyagramı ile analiz edilir. Saçılma diyagramı bir çift
olarak ortaya çıkan iki bileşik veri kümesi arasındaki ilişkilerin belirtilmesi için kullanılan
bir grafikle gösterme tekniğidir. Kalite karakteristiklerindeki sapmalar “dağılım” olarak adlandırılır ve sıklıkları bir tepe olarak gösteren şekil histogram olarak ifade edilir. Süreç Akış Diyagramları
Sürecin yol haritası olarak ifade edilebilir. Sürecin tüm adımlarının bir grafik üzerinde
gösterilmesidir. Pareto analizi, değişik sayıdaki önemli nedenleri daha az önemde olan nedenlerden ayırmak için yararlanılan bir metotdur. Cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi ölçme ve değerlendirme yapabilmek için veri toplanması amaçlarından değildir?

Neden -sonuç ilişkisini açıklamak

Süreci kontrol edebilmek

Bir süreçteki mevcut değişkenliği anlamak

Ortak bir referans noktası sağlamak

Tahmin için sağlam bir temel oluşturmak

Açıklama:

Ölçme ve değerlendirme yapabilmek için öncelikle veri toplanması gerekmektedir.
Kalite geliştirme bakış açısı ile veri takımın faaliyet gösterebilmesi için toplanmalıdır.
Özellikle:
• Bir süreçteki mevcut değişkenliği anlamak,
• Süreci kontrol edebilmek,
• Ortak bir referans noktası sağlamak,
• Tahmin için sağlam bir temel oluşturmak için veri toplanmalıdır.
Neden sonuç ilişkisini açıklamak bunların arasında yer almadığı için cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Kaoru İshikawa tarafından 1960’larda kalite yönetim tekniği olarak ortaya atılan araç aşağıdakilerden hangisidir?

Pareto analizi

Neden-Sonuç Diyagramı

Kontrol Çizelgeleri

Saçılma Diyagramı

Histogram

Açıklama:

Pareto analizi, değişik sayıdaki önemli nedenleri daha az önemde olan nedenlerden ayırmak için yararlanılan bir metotdur. Kontrol Çizelgeleri (Çetele Tablosu) Gelişmelerin rutin kontrolü amacıyla elde edilen verileri kaydetmek için tasarlanan çizelgelerdir. Saçılma (Dağılma-Serpilme) Diyagramı ; Birbiri ile ilişkili iki ayrı veri saçılma diyagramı ile analiz edilir. Saçılma diyagramı bir çift olarak ortaya çıkan iki bileşik veri kümesi arasındaki ilişkilerin belirtilmesi için kullanılan bir grafikle gösterme tekniğidir.Kalite karakteristiklerindeki sapmalar “dağılım” olarak adlandırılır ve sıklıkları bir tepe olarak gösteren şekil histogram olarak ifade edilir. Histogram genellikle dağılım şeklini, merkez değerini ve dağılımın tabiatını analiz ederek problemleri belirlemede kullanılır .Neden-Sonuç Diyagramı (İshikawa Diayagramı) Yedi temel kalite aracından biridir. Kaoru İshikawa tarafından 1960’larda kalite yönetim tekniği olarak ortaya atılmıştır. Neden-sonuç diyagramı veya şeklinden dolayı balık kılçığı diyagramı, bir problemin olası nedenlerini açıkça belirleyerek oluşturulur ve bilginin organize edilmesini kolaylaştırır.
Doğru cevap B seçeneğidir.

1960’larda Jiro Kawakita tarafından geliştirilmiş ve KJ metodu olarak bilinen bir teknik aşağıdakilerden hangisidir?

Ağaç Diyagramı

İlgi Diyagramı

İlişkiler Diyagramı

Matris Diyagram

Hata Modu Etki Analizi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 67

McDermott ve arkadaşları tarafından ortaya konulmuş, FMEA sağlık hizmetlerinde bilinen ve olası problemleri olmadan önce tanımlamak ve düzeltme önceliği sağlamak için kullanılan ileri kalite araçları aşağıdakilerden hangisidir?

Hata Modu Etki Analizi

Güç Alanı Analizi

Matris Diyagram

Poke-Yoke Analizi

Nominal Grup Tekniği

Açıklama:

Hata modu etki analizi McDermott ve arkadaşları tarafından ortaya konulmuştur. FMEA sağlık hizmetlerinde bilinen ve olası problemleri olmadan önce tanımlamak ve düzeltme önceliği sağlamak için kullanılır. FMEA riskleri tahmin ederek hataları önlemeye yönelik güçlü bir analiz tekniğidir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Sağlık hizmetleri araştırma ve değerlendirmede kontrol grafiklerinin genel sınıﬂandırılmasınde, haftalık bütün reçetelerde hata oranı hangi tablo tipinde yer alır?

np tablosu

X-S tablosu

X-mR tablosu

u tablosu

p tablosu

Açıklama:

Nitel veri durumunda öncelikle hata sayısı veya hata oranına göre kategorize edilir. Başka bir ifade ile olan veya olmayanın her ikisinin de sayılıp sayılamadığına göre kategorize edilir. Örneğin; haftalık bütün reçetelerde hata oranı p tablosunda yer alır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Sağlık Hizmetlerinde Kalite, Kullanım Ölçütleri ve Sağlık Düzeyi Göstergelerinde aşağıdakilerden hangisi, Odaklanılan noktaya göre kıyaslama türlerindendir?

İşletme içi kıyaslama

Stratejik kıyaslama

Fonksiyonel kıyaslama

Rekabetçi kıyaslama

Genel kıyaslama

Açıklama:

Odaklanılan noktaya göre kıyaslama üçe ayrılır. Bunlar; Süreç odaklı kıyaslama, Performans odaklı kıyaslama, Stratejik kıyaslama'dır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Sağlık hizmetlerinde araştırma ve değerlendirme, hasta bakım ünitesi puan kartında aşağıdakilerden hangisi klinik kalite başlığı altında yer alır?

Genel hemşirelik hizmetleri

Taburculuk süreci konusunda bildirim

Testler konusunda hemşire bilgisi

Özellikli yatak kullanımı

Bütçeden sapma

Açıklama:

Sağlık hizmetlerinde araştırma ve değerlendirme, hasta bakım ünitesi puan kartında, Testler konusunda hemşire bilgisi klinik kalite başlığı altında yer alır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 71

I. İşletmenin hedeflerini koymak ve bu doğrultuda yapısını geliştirmek
II. Bütün çalışanların katılımını sağlamak
III. Kaynak israfını azaltmak ve maliyetleri düşürmek
IV. Müşteri odaklı olmak
Yukarıdakilerden hangileri toplam kalite yönetimi veya stratejik kalite yönetiminin amaçları arasındadır?

Yalnız I

Yalnız I ve II

I, II ve III

II, III ve IV

Yalnız IV

Açıklama:

Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 72

I. İnandırıcılık
II. Doğruluk
III. Faydalılık
IV. İlgililik
V. Yapılabilirlik
Yukarıdakilerden hangileri kalite ölçümünün istenen özellikleri arasındadır?

Yalnız I

Yalnız I ve II

I, II ve III

II, III ve IV

II, III, IV ve V

Açıklama:

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Ölçme sonuçlarını bir ölçüte veya ölçütlere vurarak ölçülen nitelik hakkında bir değer yargısına varma sürecine ne denir?

Kriter

Standart kavramı

Ölçüm

Değerlendirme

Sonuç

Açıklama:

Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 74

Kaoru İshikawa tarafından 1960’larda ortaya atılan kalite yönetim tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

Neden-sonuç diyagramı

Pareto analizi

Kontrol çizelgeleri

Saçılma

Histogram

Açıklama:

Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 75

Değişik sayıdaki önemli nedenleri daha az önemde olan nedenlerden ayırmak için yararlanılan bir metot aşağıdakilerden hangisidir?

Neden-sonuç diyagramı

Pareto analizi

Kontrol çizelgeleri

Saçılma

Histogram

Açıklama:

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 76

İstatistiksel süreç kontrolünün amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Üretilen hizmeti kontrol etmek

Üretilen ürünü kontrol etmek

Sistemi kontrol etmek

Üretilen hizmetin özelliklerini kontrol etmek

Üretilen ürünün özelliklerini kontrol etmek

Açıklama:

Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 77

I. Sürecin seçimi
II. Sürecin istatistiksel olarak kontrol altına alınması
III. Sürecin amaçlarının belirlenmesi
IV. Sürecin yeterlilik çalışması
Yukarıdakilerden hangileri istatiksel süreç kontrolünün aşamaları arasındadır?

Yalnız I

Yalnız I ve II

I, II ve III

II, III ve IV

I, II ve IV

Açıklama:

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Hedef kitleyi iknaya çalışmamak
Akademik değil profesyonel üslup kullanmak
İleri sürülen görüşleri bir kanıta dayandırmak
Belli bir probleme odaklanmak
Basit ve anlaşılır bir dil kullanmak

Yukarıda verilen özellikler araştırma sonuçlarının duyurulmasında kullanılan hangi araca aittir?

Araştırma raporları

Basın bildirisi

Araştırma makalesi

Politika özeti

Araştırma bülteni

Açıklama:

Doğru yanıt D seçeneğidir. Bir araştırma projesinin sonuçları ve bu sonuçlardan çıkarılan politika önerilerini uzman olmayan muhataplara aktarmak için hazırlanan kısa belgedir. Politika özetleri, hedef kitleleri iknaya çalışmamalı, akademik değil profesyonel bir üslup kullanmalıdır. İleri sürülen görüşler kanıta dayanmalı, belli bir problem ya da problemin bir kısmına odaklanmalıdır. Kısa ve özlü olmalı, basit ve anlaşılır bir dille yazılmalı, beş-on sayfayı geçmeyen pratik ve uygulanabilir görüşler içermelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bir rapor hazırlanırken dikkat edilmesi gereken özellikler arasında yer alır?
I. En iyi yöntemleri kullanarak, en iyi araştırmayı yapmayı istemek
II. Araştırma raporu hazırlamak bilimsel bir iştir ve birikim gerektir ilkesine uymak
III. Yönetimle ilgili araştırmalarda nitel yöntemlere olabildiğince yer vermek
IV. Raporun her aşamasında objektif olmak
V. Rapor bittikten sonra toplanan veri ve dokümanları daha sonra kullanmak için saklamak

I ve II

I,II,V

I,III,IV

II,IV,V

III,IV,V

Açıklama:

Doğru yanıt E seçeneğidir. I ve II seçeneklerde verilen yanıtlar doğru değildir. Çünkü en iyi yöntemlerin kullanılarak en iyi araştırmanın yapılması tabii ki arzu edilen bir husustur. Ancak “En iyi, iyinin düşmanıdır” sözünü de akılda tutarak asıl amacın işe yarayacak, olabildiğince kaliteli bilgilere, kanıtlara ulaşmak olduğu unutulmamalıdır. Araştırma raporu hazırlamanın bilimsel bir iş olduğu ve birikim gerektirdiği ön yargısından kurtulmak, çalıştığı alanla ilgili olarak herkesin bu konuda yetkin hâle gelebileceğini akılda tutmak gerekir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Raporu kim talep etmiş?
Neden bu rapora ihtiyaç duyulmuş?
Araştırma sonuçlarından çıkarılmak istenen ne?
Rapor kime sunulacak?
Yukarıdaki sorular raporun hangi aşamasında sorulur?

Ön hazırlık

Özet

Giriş

Gereç ve yöntemler

Sonuç

Açıklama:

Doğru yanıt A seçeneğidir. Araştırma sonunda rapor yazımına başlamadan önce bir çerçeve plan yapılmalıdır. Raporu kimin talep ettiği, neden bu rapora ihtiyaç duyulduğu, araştırma sonucundan çıkarılmak istenenin ne olduğu, bu raporun nasıl kullanılacağı ve kimlere sunulacağı sorularına cevap verilmesi, raporun kapsam ve şeklinin belirlenmesine yardımcı olur.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Bir bilimsel araştırma raporunda, hipotezin nasıl test edildiği, hangi bölümde ele alınır?

Giriş

Gereç ve yöntemler

Bulgular

Tartışma

Öneriler

Açıklama:

Bilimsel yöntem, bir hipotez ortaya koyma, hipotezi test etme ve test sonucunda elde edilen bulguların başlangıçtaki hipotezi destekleyip desteklemediğine karar vermeyi gerektirmektedir. Bilimsel bir araştırmanın raporu, bu bilimsel yöntemi yansıtacak şekilde hazırlanır. Giriş metninde hipotez ortaya konur. Ardından hipotezin nasıl test edildiğini gösteren Gereç ve Yöntem bölümü yer alır. Bulgular başlığı altında, test sonucunda elde edilen yorumlanmamış ham veriler yer alır. Tartışma veya Sonuçlar bölümü, elde ettiğiniz bulguların hipotezinizi destekleyip desteklemediğini konu edinir. Bu nedenle doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Bir raporu okuyanların araştırmacının görüşleriyle ilk tanıştığı bölüm, aşağıdakilerinden hangisidir?

Gereç ve yöntemler

Kaynakça

Giriş

Tartışma ve sonuç

Özet

Açıklama:

Doğru yanıt C seçeneğidir. Çünkü Giriş bölümü raporu okuyanların araştırmacının görüşleriyle ilk tanıştığı yerdir. İyi bir Giriş bölümü konuya hâkimiyeti yansıtır; okuyanları raporu bütünüyle incelemeye teşvik eder. Rapora ilgi duyan insanların çoğunluğu sadece özet, giriş ve sonuç bölümlerini okumaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Anket soruları
Görüşme notları
Yetkili birimlerden alınan izinler
Bilgi formları

Yukarıda verilen bilgiler raporun hangi kısmında yer alır?

Özet

Bulgular

Ekler

Sonuç

Öneriler

Açıklama:

Doğru yanıt C seçeneğidir. Anket soruları, görüşme notları, bilgi formları ve ölçekler gibi veri toplama araçları, gereken durumlarda etik kurul kararı ve üst yönetim izni, özellikle nitel verilerin toplandığı araştırmalarda, vaka örnekleri, görüşme dökümleri gibi çeşitli belgeler ile resimler, şekiller, tablolar, grafikler, ek olabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi karmaşık sorunlarda karar verirken kullanılan yöntemlerden biri olan karar analizinin aşamalarından biri değildir?

Sorunun tanımlanması

Olası seçeneklerin ve olası olayların listelenmesi

Her seçeneğin her olay için elde edeceği yararları gösteren karar tablosunun oluşturulması

Bir karar yönteminin seçilmesi

Seçeneklerin ağaca benzer bir görüntü içinde düzenlenmesi

Açıklama:

Karar analizi, sorunun tanımlanması, olası seçeneklerin ve olası olayların listelenmesi, her seçeneğin her olay için elde edeceği yararları gösteren karar tablosunun oluşturulması ve sonuçta bir karar yönteminin seçilmesi aşamalarından oluşmaktadır. Karar ağacı ise bir problemin mantıksal yapısını gösteren akış şemasıdır ve karmaşık sorunları çözerken kullanılan bir diğer yöntemdir. Seçenekler bu yöntemde ağaca benzer bir görüntü içinde düzenlenir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi araştırma sonuçlarının uygulamaya aktarılmasını kolaylaştıran faktörlerden biri değildir?

Araştırmacıların mevcut bulgularla kıyaslayarak yeni çözüm önerileri ortaya koyması

Uygulayıcıların kendi ihtiyaçlarına cevap verecek olan araştırma sonuçlarını talep etmesi

Araştırmacıların doğrudan uygulayıcılarla bilgi alışverişinde bulunup onların içinde bulundukları durumu gözeterek sonuçları analiz etmesi

Yöneticilerin farklı kaynaklardan aşırı bilgiyle yüklenmiş olması

Araştırma sonuçlarının duyurulması için hedefe yönelik mesajlar üretilmesi

Açıklama:

Araştırmacıların mevcut bulgularla kıyaslayarak yeni çözüm önerileri ortaya koyması, uygulayıcıların kendi ihtiyaçlarına cevap verecek olan araştırma sonuçlarını talep etmesi, araştırmacıların doğrudan uygulayıcılarla bilgi alışverişinde bulunup onların içinde bulundukları durumu gözeterek sonuçları analiz etmesi, araştırma sonuçlarının duyurulması için hedefe yönelik mesajlar üretilmesi araştırma sonuçlarının uygulamaya aktarılmasını kolaylaştıran faktörlerdir. Yöneticilerin farklı kaynaklardan aşırı bilgiyle yüklenmiş olması araştırma sonuçlarının uygulamaya aktarılmasını zorlaştıran bir faktördür. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi araştırma sonuçlarının duyurulması ve yaygınlaştırılmasında kullanılan araçlardan biri değildir?

Araştırma bülteni

Araştırma makalesi

Araştırmanın özet dökümanı

Araştırma raporu

Araştırma bildirisi

Açıklama:

Araştırma sonuçlarının duyurulması ve yaygınlaşmasında kullanılan başlıca araçlar araştırma bülteni, araştırma özet dokümanı, ilan, poster, broşür ve duyurular, basın bildirileri, kurumsal web sayfaları, toplantı ve kongre sunumları, politika özeti, araştırma makalesi ve araştırma raporudur. Araştırma bildirisi bunlardan biri değildir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Aşağıdaki araştırma sonuçlarının duyurulması ve yaygınlaşmasında kullanılan araçlardan hangisi kısa belgeler olması nedeniyle araştırmanın bilgisi çok basitleştirilerek, tablo, grafik ve şekillerle sunulur?

Araştırma raporları

Politika özeti

El ilanları ve broşürler

Basın bildirisi

Araştırma özet dökümanı

Açıklama:

El ilanları, posterler, broşürler veya özet duyuru metinlerinde, kısa ve tercihen göze hitap eden bilgiler yer alır. Çok kısa belgeler olması nedeniyle araştırmanın bilgisi çok basitleştirilerek sunulmak zorundadır. Bu yüzden daha ziyade görsel olarak mesaj veren tablo, grafik ve şekillere yer verilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

I. Paydaşları düzenli bilgilendirerek araştırmayla ilgili spekülasyonların yapılmasını engeller.
II. Araştırmaya katılanlar ve paydaşlarla sürekli irtibat sağlanmasını temin eder.
III. Çeşitli haber ajansları ve yayın kuruluşları, bu bültenleri kaynak alarak proje ve araştırmanın daha geniş kitlelere duyurulmasını sağlar.
Yukarıdaki özellikler araştırma sonuçlarının duyurulması ve yaygınlaşmasında kullanılan hangi araca aittir?

Araştırma bülteni

Araştırmanın özet dökümanı

Basın bildirisi

Kurumsal web sayfaları

Araştırma makalesi

Açıklama:

Araştırma bülteni paydaşları düzenli bilgilendirerek araştırmayla ilgili spekülasyonların yapılmasını engellediği gibi, araştırmaya katılanlar ve paydaşlarla sürekli irtibat sağlanmasını temin etmektedir. Ayrıca çeşitli haber ajansları ve yayın kuruluşları, bu bültenleri kaynak alarak proje ve araştırmanın daha geniş kitlelere duyurulmasını sağlayabilmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

I.Duygusal uslüp kullanılmamalıdır.
II. Sadece tıp mensuplarının anlayacağı jargon kullanılmalıdır.
III. Sade bir dil ve mümkün olduğunca kısa cümleler kullanılmalıdır.
IV. Subjektif bir tutum sergilenmelidir.
Yukarıdakilerden hangileri raporlama ile ilgili doğru bilgilerdir?

I ve II

I, II ve IV

I ve III

I, III ve IV

III ve IV

Açıklama:

Rapor kolay okunan anlaşılır bir dille yazılmalıdır.Konuya yabancı olanların bile kolay okuyup anlayabileceği bir metin olmalı; bu yüzden olabildiğince sade bir dil ve mümkün olduğunca kısa cümleler kullanılmalıdır. Rapor yazarken hiçbir zaman duygusal bir üslup kullanılmamalı, olabildiğince nesnel (objektif) bir tutum sergilemelidir. Yazının akıcılığını sağlamak için bağlaçlar ve ilişki cüm- lecikleri kullanmakta yarar vardır. Sadece sağlık uzmanlarının, ya da tıp mensuplarının anlayacağı jargon kullanmaktan kaçınmalıdır; uzmanlık alanına özgü kavramlar kullanılıyorsa açıklamaları verilmelidir. Ancak bu şekilde açıklamalar çok fazla olursa rapor amacı dışına çıkma riski taşır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi rapor için bilgi derlerken kullanılan ikincil bilgi kaynağıdır?

Testler

İstatistikler

Anketler

Görüşmeler

Diyaloglar

Açıklama:

Rapor için bilgi derlerken iki çeşit bilgi kaynağına başvurulabilir. Birincil bilgi kaynağı testler, anketler, görüşmeler, diyaloglar gibi kaynaklardır. İkincil bilgi kaynağı basılı materyaller, önceden hazırlanmış raporlar ve istatistiklerdir.
Doğru cevap "B" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde raporun bölümleri doğru sırayla verilmiştir?

Başlık sayfası, içindekiler, özet, giriş, gereç ve yöntem, bulgular, tartışma ve sonuç, öneriler, kaynaklar, ekler

Başlık sayfası, içindekiler, özet, giriş, bulgular, öneriler, kaynaklar, ekler, tartışma ve sonuç, gereç ve yöntem

İçindekiler, başlık sayfası, giriş, gereç ve yöntem, öneriler, kaynaklar, ekler, özet, bulgular, tartışma ve sonuç

Başlık sayfası, içindekiler, giriş, gereç ve yöntem, tartışma ve sonuç, öneriler, bulgular, kaynaklar, ekler, özet

İçindekiler, başlık sayfası, özet, giriş, gereç ve yöntem, tartışma ve sonuç, öneriler , ekler, bulgular, kaynaklar

Açıklama:

Başlık sayfası, içindekiler, özet, giriş, gereç ve yöntem, bulgular, tartışma ve sonuç, öneriler, kaynaklar, ekler sırasıyla raporun bölümleridir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

I. Politika özetinin tartışılacak ana çatısını oluşturabilir.
II. Alternatif duyuru araçlarına kaynaklık edebilir.
III. Hakemli dergide yayınlanır.
Yukarıdakiler araştırma sonuçlarının duyurulması ve yaygınlaştırmasında kullanılan araçlardan hangisine ait özelliklerdir?

Araştırma bülteni

Basın bildirisi

Politika özeti

Araştırma raporları

Araştırma makalesi

Açıklama:

Araştırma makalesi politika özetinin tartışılacak ana çatısını oluşturabilir, alternatif duyuru araçlarına kaynaklık edebilir, hakemli dergide yayınlanır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Bir araştırma raporunun hangi bölümünde bulguların hipotezi destekleyip desteklemediği, beklenenden farklı bir durumla karşılaşılıp karşılaşılmadığı, elde edilen bulguların aynı konuyu araştıran başka çalışmalara göre durumu ile araştırma sonuçlarının teorik ve pratik etkilerinden bahsedilir?

Gereç ve yöntem

Tartışma ve sonuç

Özet

Bulgular

Giriş

Açıklama:

Araştırma raporunun tartışma ve sonuç bölümünde bulguların hipotezi destekleyip desteklemediği, beklenenden farklı bir durumla karşılaşılıp karşılaşılmadığı, elde edilen bulguların aynı konuyu araştıran başka çalışmalara göre durumu ile araştırma sonuçlarının teorik ve pratik etkilerinden bahsedilir. Doğru cevap "B" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Karar analizi aşağıdakilerden hangisidir?

Herhangi bir karar alma sürecine yardımcı olmak amacıyla problem ya da karar konusunun bileşenleri ve mantıksal yapısını gösteren akış şemasıdır.

Sorunların çözümü için analitik ve sistematik bir yoldur.

Olası sonuçları ön görmek ve buna göre farklı tercihler yapmaktır.

İsabetli kararlarla iyi sonuçlara ulaşma becerisidir.

Bilgiyi karar sürecinde kullanabilme gücüdür.

Açıklama:

ARAŞTIRMA SONUÇLARININ KULLANIMI başlıklı bölümden alınmıştır.
Karmaşık sorunlarda karar verirken karar analizi ve karar ağacı gibi yöntemlere başvurulabilir. Karar analizi, sorunun tanımlanması, olası seçeneklerin ve olası olayların listelenmesi, her seçeneğin her olay için elde edeceği yararları gösteren karar tablosunun oluşturulması ve sonuçta bir karar yönteminin seçilmesi aşamalarından oluşmaktadır. Sorunların çözümü için analitik ve sistematik bir yoldur. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Araştırmalar hakkında verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Araştırmayı sadece araştırmacılar yapmalıdır.

Araştırmalardan elde edilen verilerin analizi çok farklı yöntemlerle yapılabilir.

Araştırma sonuçlarının duyurularak yaygınlaştırılması sağlanmalıdır.

Araştırma verileri kendi özelliklerine uygun analizler için düzenlenmelidir.

Araştırmayı talep eden yöneticinin konu hakkında yeterince fikir sahibi olması beklenir.

Açıklama:

ARAŞTIRMA SONUÇLARININ KULLANIMI başlıklı bölümden alınmıştır.
Araştırmalar, kapsam ve içeriğine bağlı olarak yetkili kurumda görevli kişiler tarafından yapılabileceği gibi, akademisyenler veya bu konularda profesyonel hizmet veren araştırma şirketleri tarafından da yapılabilir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi araştırma sonuçlarının uygulamaya aktarılmasını zorlaştıran faktörlerdendir?

Uygulayıcıların kendi ihtiyaçlarına cevap verecek olan araştırma sonuçlarını talep etmesi

Araştırma sonuçlarının duyurulması için hedefe yönelik mesajlar üretilmesi

Araştırmacıların uygulayıcılarla kişisel diyalog kurup güven tesis etmesi

Araştırmacıların mevcut bulgularla kıyaslayarak yeni çözüm önerileri ortaya koyması

Yöneticilerin farklı kaynaklardan aşırı bilgiyle yüklenmiş olması

Açıklama:

SONUÇLARIN DUYURULMASI VE YAYGILAŞTIRILMASI başlıklı bölümden alınmıştır.
Araştırma sonuçlarının uygulamaya aktarılmasını zorlaştıran faktörler:
1. Uygulayıcıların araştırmadan elde edilen kanıtları algılayış zafiyeti
2. Kurum kültürü
3. Araştırma sonuçlarını analiz etme ve mevcut duruma uyarlama konusunda uygulayıcıların beceri azlığı
4. Araştırmanın zaman alıcı ve maliyetli olması
5. Yöneticilerin farklı kaynaklardan aşırı bilgiyle yüklenmiş olması
Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Araştırmaya ilişkin bilgileri proje aşamasından itibaren hedef kitlelere ulaştırmayı amaçlayan, uygun duyuru araçlarının tasarlanması ve hazırlanması aşağıdakilerden hangisidir?

Sonuçların paylaşılması

Karar analizi

Yaygınlaştırma stratejisi

Sonuç elde etme

Raporlama

Açıklama:

SONUÇLARIN DUYURULMASI VE YAYGILAŞTIRILMASI başlıklı bölümden alınmıştır.
Bilgiyi hedef kitlelere ulaştırma yani yaygınlaştırma stratejisi, başlangıçtan itibaren araştırma projesinin bir parçası olarak kabul edilmelidir. En başarılı yaygınlaştırma stratejileri projeye başlanmadan önce tasarlanan stratejilerdir. Yaygınlaştırma stratejisi geliştirirken konuya ve alana özel adımların atılması gerekebilir. Hangi yöntem ve araç kullanılırsa kullanılsın, sonuçta belli bir araştırmanın sonuçlarının belirli bir muhatap kitleye aktarılması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Paydaşları düzenli bilgilendirerek araştırmayla ilgili spekülasyonların yapılmasını engelleyen ve araştırmaya katılanalar ve paydaşlarla sürekli irtibat sağlanmasını temin eden yaygınlaştırma aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Araştırma bülteni

Kurumsal web sayfaları

Basın bildirisi

Posterler

Araştırmanın özet dokümanı

Açıklama:

SONUÇLARIN DUYURULMASI VE YAYGILAŞTIRILMASI başlıklı bölümden alınmıştır.
Uzun süreli ve kapsamlı araştırmalarda araştırma sürerken araştırmada rol alan kişileri ve ilgili kuruluşları düzenli olarak bilgilendirmek ve bilgilerini güncellemek, araştırmaya ilgiyi diri tutmak bakımından etkili bir yoldur. Bu amaçla belli aralıklarla kısa araştırma bültenleri yayınlanmaktadır. Böyle bültenler, paydaşları düzenli bilgilendirerek araştırmayla ilgili spekülasyonların yapılmasını engellediği gibi, araştırmaya katılanalar ve paydaşlarla sürekli irtibat sağlanmasını temin etmektedir. Ayrıca çeşitli haber ajansları ve yayın kuruluşları, bu bültenleri kaynak alarak proje ve araştırmanın daha geniş kitlelere duyurulmasını sağlayabilmektedir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde sağlık araştırmalarında raporlama ile ilgili yanlış bir bilgi verilmiştir?

Yönetimle ilgili araştırmalarda nitel yöntemlere olabildiğince çok yer verilmelidir.

Rapor tamamlandıktan sonra veriler ve dokümanlar atılabilir.

Her aşamada objektif olunmalıdır.

Araştırma raporunu çalıştığı alanla ilgili olarak rapor konusunda yetkin herkes hazırlayabilir.

Amaç işe yarayacak, olabildiğince kaliteli bilgilere, kanıtlara ulaşmak olmalıdır.

Açıklama:

RAPOR HAZIRLAMA başlıklı bölümden alınmıştır.
Rapor tamamlandıktan sonra veriler ve dokümanlar atılmamalı, daha sonra ikincil veri analizleri ya da başka amaçlarla kullanılma olasılığı olması nedeniyle uygun bir yerde saklanmalıdır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Bir raporda hipotezin test ediliş biçiminin anlatıldığı kısım aşağıdakilerden hangisidir?

Bulgular

Özet

Gereç ve yöntem

Tartışma ve sonuç

Öneriler

Açıklama:

RAPOR HAZIRLAMA başlıklı bölümden alınmıştır.
Yöntem bölümünde ileri sürülmüş olan hipotezin nasıl test edildiğini göstermektedir. Bu bölümü okuyanların aynı yöntemleri uygulayabilmesini sağlayacak netlikte anlatılmalıdır. Öyleki, başkalarının aynı yöntemi uygulamaları hâlinde benzer bulguları elde edebilmeleri beklenir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Raporlarda, elde edilen bulguların ne işe yaradığını anlatan bölüm aşağıdakilerden hangisidir?

Tartışma ve sonuç

Bulgular

Gereç ve yöntem

Giriş

Kaynaklar

Açıklama:

RAPOR HAZIRLAMA başlıklı bölümden alınmıştır.
Tartışma bölümü raporu hazırlayanın en serbest davranacağı kısımdır. Araştırmanın, yapılan deney ya da müdahelenin şekline göre değişen bir tutumla ele alınabilir. Ulaşılan bulguların önemine değinilir ve bu bulguların tartışılıp yorumlanması yapılır. Elde edilen verilerin amaca hizmet edip etmediği tartışılır. Kısa söylemek gerekirse elde edilen bulguların ne işe yaradığı anlatılır. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Araştırma sonunda rapor yazımı ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Uygun kaynaklardan gerekli bilgiyi toplayıp derledikten sonra raporun amacına yönelik kritik bilgi ve bulgular da derlenmelidir.

Eğer amaç iyi ortaya konursa, tartışılacak bilgiyi derlemek ve raporun muhataplarını tanımlamak kolaylaşacaktır.

Raporun nasıl kullanılacağı ve kimlere sunulacağı önceden düşünülmelidir.

Rapor hazırlayan kişiden beklenen sadece bulgu aktarımıdır.

Araştırma sonunda rapor yazımına başlamadan önce bir çerçeve plan yapılmalıdır.

Açıklama:

RAPOR HAZIRLAMA başlıklı bölümden alınmıştır.
Rapor hazırlayan kişiden beklenen sadece bir bulgu aktarımı değil, elindeki bulguya dayalı analiz yapılmasıdır. Talep edilen raporun tipi, kapsamı, hangi bilgi ve bulguların öğrenilmek istendiği, çözülmesi gereken problemin ne olduğu, raporun neyi amaçladığı, hangi kritik hususlara değinilmesi gerektiği ve bütün bunlar için raporu hazırlayan kişinin hangi bilgilere ihtiyaç duyduğu netleştirilmelidir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

I. Tartışma ve sonuç
II. Özet
III. Bulgular
IV. Gereç ve yöntem
V. Giriş
Bilimsel araştırma raporlarında etkili bilgi aktarımının sağlanması için yukarıdaki rapor bölümleri nasıl sıralanmalıdır?

II-V-IV-III-I

V-II-IV-III-I

III-IV-II-V-I

IV-II-III-I-V

I-III-IV-II-V

Açıklama:

RAPOR HAZIRLAMA başlıklı bölümden alınmıştır.
Bilimsel yöntem, bir hipotez ortaya koyma, hipotezi test etme ve test sonucunda elde edilen bulguların başlangıçtaki hipotezi destekleyip desteklemediğine karar vermeyi gerektirmektedir. Bilimsel bir araştırmanın raporu, bu bilimsel yöntemi yansıtacak şekilde hazırlanır. Giriş metninde hipotez ortaya konur. Ardından hipotezin nasıl test edildiğini gösteren Gereç ve Yöntem bölümü yer alır. Bulgular başlığı altında, test sonucunda elde edilen yorumlanmamış ham veriler yer alır. Tartışma veya Sonuçlar bölümü, elde ettiğiniz bulguların hipotezinizi destekleyip desteklemediğini konu edinir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Yapılacak işler konusunda durum değerlendirmesiyle mevcut seçenekler arasından bir seçim, sıralama ya da sınıflandırma yaparak belirsizlikleri yok edecek bir sonuca yönelmek ne anlama gelmektedir?

Karar analizi

Karar ağacı

Raporlaştırma

Karar verme

Yaygınlaştırma

Açıklama:

Karar verme, yapılacak işler konusunda durum değerlendirmesiyle mevcut seçenekler arasından bir seçim, sıralama ya da sınıflandırma yaparak belirsizlikleri yok edecek bir sonuca yönelmek demektir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi karar vericinin davranışını yönlendiren sürece etkili olan başlıca değişkenlerden biri değildir?

Karar vericinin önünde her karar için çok sayıda seçenek bulunur.

Tercih edilen her seçeneğin neden olacağı bir dizi sonuç söz konusudur.

Sonuçların neler olacağı konusunda her zaman bir kesinlik vardır.

Karar vericinin olası sonuçları ön görme ve buna göre farklı tercihleri yapması söz konusudur.

Karar verici, her biri farklı ve belirsiz sonuçlara giden alternatif yollardan birisini seçme durumundadır.

Açıklama:

Karar vericinin davranışını yönlendiren sürece etkili olan başlıca değişkenler şunlardır: 1. Karar vericinin önünde her karar için çok sayıda seçenek bulunur. 2. Tercih edilen her seçeneğin neden olacağı bir dizi sonuç söz konusudur. 3. Sonuçların neler olacağı konusunda her zaman bir belirsizlik vardır. 4. Karar vericinin olası sonuçları ön görme ve buna göre farklı tercihleri yapması söz konusudur. 5. Karar verici, her biri farklı ve belirsiz sonuçlara giden alternatif yollardan birisini seçme durumundadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Sorunun tanımlanması, olası seçeneklerin ve olası olayların listelenmesi, her seçeneğin her olay için elde edeceği yararları gösteren karar tablosunun oluşturulması ve sonuçta bir karar yönteminin seçilmesi aşamalarından oluşan sorunların çözümü için analitik ve sistematik bir yol olarak tanımlanan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Karar analizi

Karar ağacı

Veri analizi

Yaygınlaştırma stratejisi

Durum değerlendirmesi

Açıklama:

Karar analizi: Sorunun tanımlanması, olası seçeneklerin ve olası olayların listelenmesi, her seçeneğin her olay için elde edeceği yararları gösteren karar tablosunun oluşturulması ve sonuçta bir karar yönteminin seçilmesi aşamalarından oluşan sorunların çözümü için analitik ve sistematik bir yol olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi araştırma sonuçlarının uygulamaya aktarılmasını kolaylaştıran faktörlerden biridir?

Araştırmanın zaman alıcı ve maliyetli olması

Uygulayıcıların araştırmadan elde edilen kanıtları algılayış zafiyeti

Araştırma sonuçlarını analiz etme ve mevcut duruma uyarlama konusunda uygulayıcıların beceri azlığı

Yöneticilerin farklı kaynaklardan aşırı bilgiyle yüklenmiş olması

Uygulayıcıların kendi ihtiyaçlarına cevap verecek olan araştırma sonuçlarını talep etmesi

Açıklama:

Uygulayıcıların kendi ihtiyaçlarına cevap verecek olan araştırma sonuçlarını talep etmesi araştırma sonuçlarının uygulamaya aktarılmasını kolaylaştıran faktörlerdendir. Diğer seçenekler araştırma sonuçlarının uygulamaya aktarılmasını zorlaştıran faktörlerdir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi araştırma sonuçlarının uygulamaya aktarılmasını zorlaştıran faktörlerden biridir?

Araştırmacıların uygulayıcılarla kişisel diyalog kurup güven tesis etmesi

Kurum kültürü

Araştırma sonuçlarının duyurulması için hedefe yönelik mesajlar üretilmesi

Araştırmacıların mevcut bulgularla kıyaslayarak yeni çözüm önerileri ortaya koyması

Araştırmacıların doğrudan uygulayıcılarla bilgi alışverişinde bulunup onların içinde bulundukları durumu gözeterek sonuçları analiz etmesi

Açıklama:

Kurum kültürü araştırmanın sonuçlarının uygulamaya aktarılmasını zorlaştıran faktörlerden biridir. Diğer seçenekte verilenler araştırmanın sonuçlarının uygulamaya aktarılmasını kolaylaştıran faktörlerdendir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Bir araştırma projesinin sonuçları ve bu sonuçlardan çıkarılan politika önerilerini uzman olmayan muhataplara aktarmak için hazırlanan kısa belgeye ne ad verilir?

Araştırma bülteni

Basın bildirisi

Politika özeti

El ilanları

Araştırma makalesi

Açıklama:

Politika özeti: Bir araştırma projesinin sonuçları ve bu sonuçlardan çıkarılan politika önerilerini uzman olmayan muhataplara aktarmak için hazırlanan kısa belgedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Araştırma sonuçlarının duyurulmasında ve yaygınlaştırılmasında kullanılan uzun süreli ve kapsamlı araştırmalarda araştırma sürerken araştırmada rol alan kişileri ve ilgili kuruluşları düzenli olarak bilgilendirmek ve bilgilerini güncellemek, araştırmaya ilgiyi diri tutmak amacıyla yayınlanan belge aşağıdakilerden hangisidir?

Kurumsal web sayfaları

Araştırma makalesi

Araştırmanın özet dökümanı

Araştırma bülteni

Basın bildirisi

Açıklama:

Uzun süreli ve kapsamlı araştırmalarda araştırma sürerken araştırmada rol alan kişileri ve ilgili kuruluşları düzenli olarak bilgilendirmek ve bilgilerini güncellemek, araştırmaya ilgiyi diri tutmak bakımından etkili bir yoldur. Bu amaçla belli aralıklarla kısa araştırma bültenleri yayınlanmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Aşağıdakilerden araştırma raporu için bilginin derlenmesinde başvurulan ikincil bilgi kaynaklarından biridir?

Testler

Anketler

Görüşmeler

Diyaloglar

İstatistikler

Açıklama:

Bilginin derlenmesi, sıralanması, değerlendirilmesi ve düzenlenmesi rapor yazanın özen göstermesi gereken kritik hususlardır. Rapor için bilgi derlerken iki çeşit bilgi kaynağına başvurulabilir. Birincil bilgi kaynağı testler, anketler, görüşmeler, diyaloglar gibi kaynaklardır. İkincil bilgi kaynağı basılı materyaller, önceden hazırlanmış raporlar ve istatistiklerdir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Araştırma raporunun hangi bölümünde çalışmanın arka plan bilgilerine, tartışılacak probleme ve araştırmanın amacına yer verilir?

Giriş

Gereç ve Yöntem

Bulgular

Tartışma

Öneriler

Açıklama:

Giriş bölümünde çalışmanın arka plan bilgileri verilir, tartışılacak problem kısaca anlatılır ve araştırmanın amacı belirtilir hipotez ve hipotezler açıklanır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Araştırmada elde edilen sonuçların ışığında durumu daha iyi hale getirmek için nasıl bir eyleme geçilmesi gerektiği hususundaki görüşlere araştırma raporunun hangi bölümünde yer verilir?

Özet

Giriş

Öneriler

Tartışma

Bulgular

Açıklama:

Araştırmada elde edilen sonuçların ışığında durumu daha iyi hale getirmek için nasıl bir eyleme geçilmesi gerektiği hususundaki görüşler, önerileri oluşturur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi sağlık araştırmalarında karar vericinin davranışını yönlendiren sürece etkili olan başlıca değişkenlerden birisi değildir?

Karar vericinin önünde her karar için sadece tek bir seçenek olması

Tercih edilen her seçeneğin neden olacağı bir dizi sonuç söz konusu olması

Sonuçların neler olacağı konusunda her zaman bir belirsizlik olması

Karar vericinin olası sonuçları ön görme ve buna göre farklı tercihleri yapması söz
konusu olması

Karar verici, her biri farklı ve belirsiz sonuçlara giden alternatif yollardan birisini
seçme durumunda olması

Açıklama:

Karar vericinin davranışını yönlendiren sürece etkili olan başlıca değişkenler şunlardır:
1. Karar vericinin önünde her karar için çok sayıda seçenek bulunur.
2. Tercih edilen her seçeneğin neden olacağı bir dizi sonuç söz konusudur.
3. Sonuçların neler olacağı konusunda her zaman bir belirsizlik vardır.
4. Karar vericinin olası sonuçları ön görme ve buna göre farklı tercihleri yapması söz
konusudur.
5. Karar verici, her biri farklı ve belirsiz sonuçlara giden alternatif yollardan birisini
seçme durumundadır.
Cevap A dır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Herhangi bir karar alma sürecine yardımcı olmak amacıyla problem ya da karar konusunun bileşenleri ve mantıksal yapısını gösteren akış şemasına verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Karar analizi

Karar ağacı

Karar şeması

Karar sapması

Karar değerlendirmesi

Açıklama:

Karmaşık sorunlarda karar verirken karar analizi ve karar ağacı gibi yöntemlere başvurulabilir.
Karar analizi, sorunun tanımlanması, olası seçeneklerin ve olası olayların listelenmesi,
her seçeneğin her olay için elde edeceği yararları gösteren karar tablosunun
oluşturulması ve sonuçta bir karar yönteminin seçilmesi aşamalarından oluşmaktadır.
Karar ağacı ise bir problemin mantıksal yapısını gösteren akış şemasıdır. Seçenekler ağaca
benzer bir görüntü içinde düzenlenir. Sorunla ilgili araştırma alanını alt gruplara ayıran
karar ağaçları, sınıflandırma, kümeleme ve tahmin modellerinde kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Aşağıdaki sorulardan hangisinde nitel veri toplanır?

Kim

Nerede

ne zaman

Nasıl

Açıklama:

Araştırmada sayısal yani nicel veya nitel veri toplanır. Araştırıcının cevap aradığı sorulardan
“ne”, “kim”, “nerede”, “ne zaman” türündeki soruların cevabı olarak genellikle nicel;
“nasıl”, “neden” sorularının cevabı olarak da nitel türde veri toplanır. Verilerin nicel veya
nitel oluşuna göre kullanılması gereken özetleme, sunum ve analiz yöntemleri farklılık
gösterir. Verilerin kendi özelliklerine uygun analizler için düzenlenmiş olması bu nedenle
önemlidir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi araştırma sonuçlarının uygulamaya aktarılmasını kolaylaştıran faktörlerden birisidir?

Kurum kültürü

Araştırma sonuçlarını analiz etme ve mevcut duruma uyarlama konusunda uygulayıcıların
beceri azlığı

Araştırmanın zaman alıcı ve maliyetli olması

Araştırma sonuçlarının duyurulması için hedefe yönelik mesajlar üretilmesi

Yöneticilerin farklı kaynaklardan aşırı bilgiyle yüklenmiş olması

Açıklama:

Bir araştırmanın sonuçlarının kavranıp elde edilen bulguların uygulamaya aktarılması
bir süreç gerektirmektedir. Araştırma sonuçlarının uygulamayı etkileme sürecini kolaylaştıran
ve zorlaştıran bazı faktörler mevcuttur.
A. Araştırma sonuçlarının uygulamaya aktarılmasını kolaylaştıran faktörler:
1. Araştırmacıların mevcut bulgularla kıyaslayarak yeni çözüm önerileri ortaya
koyması
2. Uygulayıcıların kendi ihtiyaçlarına cevap verecek olan araştırma sonuçlarını
talep etmesi
3. Araştırmacıların doğrudan uygulayıcılarla bilgi alışverişinde bulunup onların
içinde bulundukları durumu gözeterek sonuçları analiz etmesi
4. Araştırma sonuçlarının duyurulması için hedefe yönelik mesajlar üretilmesi
5. Araştırmacıların uygulayıcılarla kişisel diyalog kurup güven tesis etmesi.
B. Araştırma sonuçlarının uygulamaya aktarılmasını zorlaştıran faktörler:
1. Uygulayıcıların araştırmadan elde edilen kanıtları algılayış zafiyeti
2. Kurum kültürü
3. Araşt

Doğru Cevap: D

Raporu yazan kişinin bulguları veya düşüncesini aktarımında temel teşkil etmeyen ancak analizlerini ve çıkarımlarını destekler mahiyette olan genellikle uzun ve tekrarlayan bilgilere,raporun hangi bölümünde yer verilir?

İçindekiler

Özet

Kaynakça

Tartışma

Açıklama:

Ekler
Raporu yazan kişinin bulguları veya düşüncesini aktarımında temel teşkil etmeyen ancak
analizlerini ve çıkarımlarını destekler mahiyette olan genellikle uzun ve tekrarlayan bilgilere,
doğrudan rapor metninde değil, Ekler bölümünde yer verilir.
Destekleyici bilginin tamamı bu bölümde ek hâlinde verilip, içinden alıntılanan bir
kısmına rapor metninde yer verilebilir. Anket soruları, görüşme notları, bilgi formları ve
ölçekler gibi veri toplama araçları, gereken durumlarda etik kurul kararı ve üst yönetim
izni, özellikle nitel verilerin toplandığı araştırmalarda, vaka örnekleri, görüşme dökümleri
gibi çeşitli belgeler ile resimler, şekiller, tablolar, grafikler, ek olabilir. Her eke metinde atıf
yapılmalı ve ekler metinde geçiş sırasıyla numaralanarak listelenmelidir

Doğru Cevap: A

Soru 51

Karar verme ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

karar verme sorun çözme sürecidir

karar verme yönetim işlevidir.

karar verme iyi sonuçlara ulaşma becerisidir.

karar analizi kısmı problemin mantıksal yapısını gösterir.

karar süreci riskli sonuçları olma faktörlerini taşır.

Açıklama:

doğru yanıt "karar verme süreçlerinde kullanım" başlığı altındadır.
Karar verme ile ilgili yanlış:problemin mantıksal yapısı karar analizinde değil karar ağacında gösterilir.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Hasta memnuniyetinin ölçüldüğü bir araştırmada aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

araştırmada memnuniyet düzeyi düşük hastaların özelliklerini saptamak

hastaların demografik özelliklerinin saptamak

hastaların sosyoekonomik özelliklerini saptamak

hastaların sağlık durumlarını saptamak

hizmet süreçleri ile ilgili verileri toplamak

Açıklama:

doğru yanıt "sağlık araştırmalarının yönetimi" başlığı altında bulunur.
Hasta memnuniyetinin ölçüldüğü bir araştırmada memnuniyet düzeyi düşük hastaların özelliklerini saptamamak yanlıştır

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi araştırma sonuçlarının uygulamaya aktarılmasını zorlaştıran faktörlerdendir?

mevcut bulgular ile çözüm önerilerine ulaşmak

ihtiyaçlara cevap veren sonuçların talep edilmesi

uygulayıcılar ile diyalog kurularak güven sağlamak

kurum kültürü sonuçlarını uygulamaya aktarmak

sonuçların duyurusu için hedefe yönelik mesajlar üretmek

Açıklama:

DOĞRU YANIT "araştırma sonuçlarının uygulamaya aktarılması" başlığı altındadır.
"kurum kültürü sonuçlarını uygulamaya aktarmak" araştırma sonuçlarının uygulamaya aktarılmasını zorlaştıran faktörlerdendir

Doğru Cevap: D

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi yaygınlaştırma stratejisinin geliştiren basamaklarından değildir?

önceki yaygınlaştırma tecrübelerinin gözden geçirilmesi

yaygınlaştırma araçlarının incelenmesi

araştırmaya ilgi duyanların incelenmeye alınmaması

kitleye uygun mesajların geliştirilmesi

yaygınlaştırmanın zamanı ve fırsat aralığının gözetilmesi

Açıklama:

doğru yanıt "yaygınlaştırma stratejisinin geliştirilmesi" başlığı altında bulunur.
"araştırmaya ilgi duyanların incelenmeye alınmaması" yaygınlaştırma stratejisinin geliştiren basamaklarından değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi yaygınlaştırma araçlarının özelliklerinden değildir?

kolay okunacak harf karakterinin seçilmesi

bulguların maddeler halinde verilmesi

dokümanların kolay okunması için çekiciliğinin olması

metin içeriği yanı sıra grafik tasarımına önem verilmesi

koyu renkli ve altı çizili başlıkların kullanılmaması

Açıklama:

DOĞRU YANIT "yaygınlaştırma stratejisinin geliştirilmesi" başlığı altındadır.
koyu renkli ve altı çizili başlıkların kullanılmaması yaygınlaştırma araçlarının özelliklerindendir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Çok kısa belgeler olması nedeniyle araştırma bilgilerinin basitleştirilerek görsel tablo ve grafiklerle sunulduğu duyuru aşağıdakilerden hangisidir?

araştırma dokümanları

el ilanları ve broşürler

araştırma bülteni

basın bildirisi

konferanslar

Açıklama:

DOĞRU YANIT "araştırma sonuçlarının duyurulması ve yaygınlaştırılmasında kullanılan araçlar " başlığı altında bulunur
"el ilanları ve broşürler" çok kısa belgeler olması nedeniyle araştırma bilgilerinin basitleştirilerek görsel tablo ve grafiklerle sunulduğu duyurulardır

Doğru Cevap: B

Soru 57

Seçkin ve geniş bir hedef kitleye araştırma sonuçlarının ulaşması açısından etkili olan yayın tipi aşağıdakilerden hangisidir?

araştırma bülteni

araştırma özeti

el ilanları

kurumsal web sayfaları

yerel etkinlikler

Açıklama:

doğru yanıt "araştırma sonuçlarının duyurulması ve yaygınlaştırılmasında kullanılan araçlar" başlığı altında bulunur.
"kurumsal web sayfaları" seçkin ve geniş bir hedef kitleye araştırma sonuçlarının ulaşması açısından etkili olan yayın tipi'dir

Doğru Cevap: D

Soru 58

Raporlama için bilgilerin derlenmesinde gereken bilgi kaynaklarından aşağıdakilerden hangileri ikincil bilgi kaynaklarından değildir?
i. anketler ii. basılı materyal iii. önceki raporlar iv. istatistikler v. diyaloglar

i, v

i, ii

iv, v

i, iii

iii, v

Açıklama:

doğru yanıt "rapor hazırlama" başlığı altında bulunur.
Rapor için bilgilerin derlenmesinde gereken bilgi kaynaklarından "anketler ve diyaloglar" ikincil bilgi kaynağı değildir

Doğru Cevap: A

Soru 59

Rapor yazımında hipotezin ortaya konduğu bölüm hangisidir?

başlık sayfası

içindekiler

özet

giriş

gereç ve yöntem

Açıklama:

Doğru yanıt "rapor bölümleri" başlığı altında bulunur.
Rapor yazımında hipotezin ortaya konduğu bölüm "giriş"tir.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Hipotezin nasıl test edildiği raporun hangi kısmında yer alır?

giriş

gereç ve yöntem

bulgular

tartışma ve sonuç

özet

Açıklama:

DOĞRU YANIT "rapor bölümleri" başlığı altında bulunur.
Hipotezin nasıl test edildiği raporun gereç ve yöntem kısmında yer alır.

Doğru Cevap: B

Sağlık Hizmetlerinde Araştırma ve Değerlendirme - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler