Sağlık Alanında İstatistik - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
I- Örneklem verilerine dayalı olarak hesaplanan değerler birer parametredir.
II- Farklı zamanlarda farklı değerler alabilen birimlerin herhangi bir özelliğine veri adı verilir.
III- Biyoloji ve sağlık bilimleriyle ilgili problemlerin çözümünde istatistiksel yöntemlerin uygulanmasına biyometri adı verilir.
IV- Birimlerden toplanan, analiz edilen ve özetlenen sayısal bilgilere istatistik adı verilir.
V-Hastaların kan basıncı değerleri sürekli değişkendir.
Yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
II- Farklı zamanlarda farklı değerler alabilen birimlerin herhangi bir özelliğine veri adı verilir.
III- Biyoloji ve sağlık bilimleriyle ilgili problemlerin çözümünde istatistiksel yöntemlerin uygulanmasına biyometri adı verilir.
IV- Birimlerden toplanan, analiz edilen ve özetlenen sayısal bilgilere istatistik adı verilir.
V-Hastaların kan basıncı değerleri sürekli değişkendir.
Yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-II-III
B
II-III-IV
C
I-IV-V
D
III-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
Örneklem verilerine dayalı olarak hesaplanan tanımlayıcı ölçülere istatistik adı verilir. Parametre değerleri anakütle için hesaplanır. Farklı zamanlarda farklı değerler alabilen birimlerin herhangi bir özelliğine değişken adı verilir. Birimlerden toplanan, analiz edilen ve özetlenen sayısal bilgilere ise veri adı verilir. Dolayısıyla soru kökünde verilen I-II ve IV yanlış ifadelerdir. III ve V doğru ifadelerdir.
Soru 2
I- Değişkenlerin derecesinin belirlenerek, sonuçların sayısal olarak ifade edilmesine ölçek adı verilir.
II- Verilerin içerdiği bilgi miktarı belirlenirken ve eldeki verilere en uygun veri özetleme ya da istatistiksel analiz tekniğine karar verilirken ölçme düzeyinden yararlanılır.
III- Üniversite adaylarının aldığı LYS (Lisans Yerleştirme Sınavı) puanları sıralamalı ölçek ile
ölçülmektedir.
IV- Yüksek seviyeli bir ölçeği (oransal ölçek ya da eşit aralıklı ölçek), kendisinden daha düşük seviyeli bir ölçeğe (sıralayıcı ya da sınıflayıcı ölçek) dönüştürmek mümkündür.
V- Sınıflama, sıralama, eşit aralıklı ve oransal ölçekler isimsel, sıralı ve sürekli veriler olmak üzere üç tip veri ölçmektedir.
Yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
II- Verilerin içerdiği bilgi miktarı belirlenirken ve eldeki verilere en uygun veri özetleme ya da istatistiksel analiz tekniğine karar verilirken ölçme düzeyinden yararlanılır.
III- Üniversite adaylarının aldığı LYS (Lisans Yerleştirme Sınavı) puanları sıralamalı ölçek ile
ölçülmektedir.
IV- Yüksek seviyeli bir ölçeği (oransal ölçek ya da eşit aralıklı ölçek), kendisinden daha düşük seviyeli bir ölçeğe (sıralayıcı ya da sınıflayıcı ölçek) dönüştürmek mümkündür.
V- Sınıflama, sıralama, eşit aralıklı ve oransal ölçekler isimsel, sıralı ve sürekli veriler olmak üzere üç tip veri ölçmektedir.
Yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-II-III
B
II-III-IV
C
II-IV-V
D
III-IV-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
Değişkenlerin derecesinin belirlenerek, sonuçların sayısal olarak ifade edilmesine ölçme adı verilir. Üniversite adaylarının aldığı LYS (Lisans Yerleştirme Sınavı) puanları eşit aralıklı ölçek ile
ölçülmektedir. Dolayısıyla soru kökünde verilen I ve III yanlış ifadelerdir. II, IV ve V doğru ifadelerdir.
ölçülmektedir. Dolayısıyla soru kökünde verilen I ve III yanlış ifadelerdir. II, IV ve V doğru ifadelerdir.
Soru 3
I-Deney ve araştırma sonucunda elde edilen ve ilgilenilen değişkenin herhangi bir özelliğine göre sıralanmış veri kümesine ham veri adı verilir.
II-Değişkenlerin farklı düzeylerinin kaçar kez tekrarlandığını gösteren sayılara frekans (sıklık) adı verilir.
III-İncelenmesi gereken iki değişkenin birlikte değişimi kontenjans tabloları aracılığıyla görülebilir.
IV- Gruplanmış frekans serisi oluşturulurken sınıf sayısının belirlenmesinde sıklıkla Sturges kuralından yararlanılır.
V-Kümülatif frekans serisinde -den çok sütunu var ise veriler küçükten büyüğe sıralanmıştır.
Yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
II-Değişkenlerin farklı düzeylerinin kaçar kez tekrarlandığını gösteren sayılara frekans (sıklık) adı verilir.
III-İncelenmesi gereken iki değişkenin birlikte değişimi kontenjans tabloları aracılığıyla görülebilir.
IV- Gruplanmış frekans serisi oluşturulurken sınıf sayısının belirlenmesinde sıklıkla Sturges kuralından yararlanılır.
V-Kümülatif frekans serisinde -den çok sütunu var ise veriler küçükten büyüğe sıralanmıştır.
Yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-V
B
II-III-IV
C
I-II-III
D
III-IV-V
E
I-III-IV
Açıklama:
Verilerin birimlerden toplandığı ve bir liste biçiminde sunulduğu ilk hâline ham veri adı verilir. Deney ve araştırma sonucunda elde edilen ve ilgilenilen değişkenin herhangi bir özelliğine göre sıralanmış veri kümesine basit seri adı verilir. Küçükten büyüğe doğru oluşturulan kümülatif frekans serisinde -den az adı verilen yeni bir sütun bulunurken büyükten küçüğe doğru oluşturulan kümülatif frekans serileri için -den çok adı verilen sütun bulunur. Soru kökünde verilen I ve V yanlıştır. II, III ve IV doğrudur.
Soru 4
I-Kontenjans tabloları değişkenleri için parçalı sütun grafiği kullanılabilir.
II-Histogram grafikleri isimsel veriler için sıklıkla kullanılır.
III-İki değişken arasındaki ilişkinin varlığı görmek için dal-yaprak grafiği kullanılır.
IV-Dal-yaprak grafiği sınıf aralığının frekansını belirten sütunlar
yerine veri değerlerini kullanır.
V-Aylara göre ülkemize gelen turist sayıları çizgi grafiği üzerinde gösterilebilir.
Yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
II-Histogram grafikleri isimsel veriler için sıklıkla kullanılır.
III-İki değişken arasındaki ilişkinin varlığı görmek için dal-yaprak grafiği kullanılır.
IV-Dal-yaprak grafiği sınıf aralığının frekansını belirten sütunlar
yerine veri değerlerini kullanır.
V-Aylara göre ülkemize gelen turist sayıları çizgi grafiği üzerinde gösterilebilir.
Yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-II-III
B
II-III-IV
C
III-IV-V
D
I-III-V
E
I-IV-V
Açıklama:
Sütun grafikleri en fazla isimsel veriler için kullanılmaktadır. Saçılım grafiği, iki değişken arasındaki ilişkinin varlığını görsel olarak araştırmak amacıyla oluşturulur. Soru kökünde verilen II ve III yanlış diğerleri doğrudur.
Soru 5
Aşağıdaki değişken türlerinden hangisi diğerlerinden farklıdır?
Seçenekler
A
Hastaların ağırlıkları
B
Hastaların cinsiyetleri
C
Yoğun bakımdaki yatak sayısı
D
Covid-19 tanılı hasta sayısı
E
Hastanedeki tıbbı bölümler
Açıklama:
Gözlem değerleri belli bir sayı aralığı içerisinde kesirli ondalık sayılar olarak ifade edilebilen nicel değişkenlere sürekli değişken adı verilir. Ağırlık da bir sürekli değişkendir. Diğer seçeneklerde yer alan değişkenlerin alacağı değerler sadece tamsayı olarak belirtilebilen kesikli değişkenlerdir.
Soru 6
Seçilen bir örnek verisine dayalı olarak araştırma konusu topluluğa ilişkin bilgi sağlamak amacıyla kullanılan yöntemleri içeren istatistik dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çıkarımsal istatistik
B
Tanımlayıcı istatistik
C
Teorik istatistik
D
Uygulamalı istatistik
E
Matematiksel istatistik
Açıklama:
Seçilen bir örnek verisine dayalı olarak araştırma konusu topluluğa ilişkin bilgi sağlamak amacıyla kullanılan yöntemleri içeren istatistik dalı çıkarımsal istatistiktir. Doğru cevap A'dır.
Soru 7
Verilerin toplanması, düzenlenmesi, sunulması, analiz edilmesi ile ilgili konuları içeren istatistik dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çıkarımsal istatistik
B
Tanımlayıcı istatistik
C
Biyoistatistik
D
Matematiksel istatistik
E
Teorik istatistik
Açıklama:
Verilerin toplanması, düzenlenmesi, sunulması, analiz edilmesi ile ilgili konuları içeren istatistik dalı tanımlayıcı istatistiktir. Doğru cevap B'dir.
Soru 8
Hakkında bilgi toplanmak istenilen, üzerinde özellikleri ile ilgili ölçüm, sayım ya da gözlemlerin yapılabildiği canlı varlıklar, nesneler ya da olayların her birine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Veri
B
Değişken
C
Parametre
D
Birim
E
Örneklem
Açıklama:
Hakkında bilgi toplanmak istenilen, üzerinde özellikleri ile ilgili ölçüm, sayım ya da gözlemlerin yapılabildiği canlı varlıklar, nesneler ya da olayların her birine birim adı verilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 9
Ölçme yoluyla elde edilen ve sayısal olarak gösterilebilen veriler aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?
Seçenekler
A
Sıralayıcı veri
B
Kesikli veri
C
Nitel veri
D
Kategorik veri
E
Nicel veri
Açıklama:
Ölçme yoluyla elde edilen ve sayısal olarak gösterilebilen veriler nicel veri olarak adlandırılır. Doğru cevap E'dir.
Soru 10
Yukarıda verilen grafik türü aşağıdakilerden hangisidir?Seçenekler
A
Çizgi grafiği
B
Sütun grafiği
C
Histogram
D
Dal-yaprak grafiği
E
Saçılım grafiği
Açıklama:
Soruda verilen grafik bir saçılım grafiğidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 11
Aşağıdaki grafik türlerinden hangisi iki değişken arasındaki ilişkinin varlığını görsel olarak araştırmak amacıyla oluşturulmaktadır?
Seçenekler
A
Çizgi grafiği
B
Sütun grafiği
C
Histogram
D
Saçılım grafiği
E
Dal-yaprak grafiği
Açıklama:
İki değişken arasındaki ilişkinin varlığını görsel olarak araştırmak amacıyla oluşturulan grafik türü, saçılım grafiğidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 12
Değişkenlerden birinin farklı düzeylerinin tablonun satırlarına, diğerlerininkilerin de sütunlara yerleştirilmesi yoluyla oluşturulan tablo türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Frekans tablosu
B
Kümülatif frekans tablosu
C
Gruplanmış frekans tablosu
D
Kontenjans tablosu
E
Saçılım tablosu
Açıklama:
Değişkenlerden birinin farklı düzeylerinin tablonun satırlarına, diğerlerininkilerin de sütunlara yerleştirilmesi yoluyla oluşturulan tablo türü kontenjans tablosudur. Doğru cevap D'dir.
Soru 13
Bir ana kütlenin ölçülebilen herhangi bir özelliğinin almış olduğu sayısal değerlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Birim
B
Veri
C
Parametre
D
İstatistik
E
Örneklem
Açıklama:
Bir ana kütlenin ölçülebilen herhangi bir özelliğinin almış olduğu sayısal değerlere parametre adı verilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi bir örneklem istatistiğidir?
Seçenekler
A
s
B
µ
C
П
D
θ
E
α
Açıklama:
s ile gösterilen örneklem standart sapmasıdır. Dolayısıyla bir örneklem istatistiğidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 15
Sayıların yalnızca birimlerin ait olduğu sınıfı belirtmek üzere kullanıldığı ölçek türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sınıflayıcı ölçek
B
Sıralayıcı ölçek
C
Aralıklı ölçek
D
Eşit aralıklı ölçek
E
Oransal ölçek
Açıklama:
Sayıların yalnızca birimlerin ait olduğu sınıfı belirtmek üzere kullanıldığı ölçek türü sınıflayıcı ölçektir. Doğru cevap A'dır.
Soru 16
İstatistik, doğa bilimleri ve sosyal bilimler gibi çok farklı ve geniş kullanım alanları olan ve diğer tüm bilim dallarına yardımcı bir bilim dalıdır. Herhangi bir durumda bilinçli bir karar verebilmek için, aşağıdaki seçeneklerden hangisine gerek yoktur?
Seçenekler
A
Bilginin faydalı ve aydınlatıcı olacak şekilde özetlenebilmesi,
B
Mevcut bilgilerin analiz edilebilmesi,
C
Mevcut bilgilerin analiz edilemeden rastgele verilmesi.
D
Mevcut bilginin yeterli mi yoksa ek bilgiye mi gereksinim duyulduğunun belirlenebilmesi
E
Sonuca varılabilmesi ve yanlış sonuç elde etme riski değerlendirilirken çıkarımlarda bulunulabilmesi gerekir.
Açıklama:
Herhangi bir bilimsel araştırmada elde edilen verilerin düzenlenmesi ve özetlenmesi ve verilerin sadece küçük bir bölümünün incelenerek, verinin tamamına ilişkin karara varılması amaçlanır.
İstatistiksel tekniklerin günlük yaşantılarımızı etkileyen kararları almada kullanılabiliyor olması ikinci bir neden olarak belirtilebilir. Herhangi bir durumda bilinçli bir karar verebilmek için:
• Mevcut bilginin yeterli mi yoksa ek bilgiye mi gereksinim duyulduğunun belirlenebilmesi,
• Eğer gerekli ise toplanan bu ek bilginin yanıltıcı sonuçlara yol açmaması,
• Bilginin faydalı ve aydınlatıcı olacak şekilde özetlenebilmesi,
• Mevcut bilgilerin analiz edilebilmesi,
• Sonuca varılabilmesi ve yanlış sonuç elde etme riski değerlendirilirken çıkarımlarda
bulunulabilmesi gerekir.
Mevcut bilgilerin analiz edilmeden rastgele verilmesi bilinçli ve doğru kararlar alınması için uygun değildir. Doğru cevap C'dir.
İstatistiksel tekniklerin günlük yaşantılarımızı etkileyen kararları almada kullanılabiliyor olması ikinci bir neden olarak belirtilebilir. Herhangi bir durumda bilinçli bir karar verebilmek için:
• Mevcut bilginin yeterli mi yoksa ek bilgiye mi gereksinim duyulduğunun belirlenebilmesi,
• Eğer gerekli ise toplanan bu ek bilginin yanıltıcı sonuçlara yol açmaması,
• Bilginin faydalı ve aydınlatıcı olacak şekilde özetlenebilmesi,
• Mevcut bilgilerin analiz edilebilmesi,
• Sonuca varılabilmesi ve yanlış sonuç elde etme riski değerlendirilirken çıkarımlarda
bulunulabilmesi gerekir.
Mevcut bilgilerin analiz edilmeden rastgele verilmesi bilinçli ve doğru kararlar alınması için uygun değildir. Doğru cevap C'dir.
Soru 17
"Sayısal verileri toplama, düzenleme, sunma, analiz etme ve yorumlama ile ilgilenen bilim dalıdır." Bu bilim dalına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İstatistik
B
Fizik
C
Kimya
D
Geometri
E
Tıp
Açıklama:
Tanım olarak vermek gerekirse istatistik; belli bir amaç için verilerin toplanması, düzenlenmesi, tablo ve grafiklerle gösterilmesi, analiz edilmesi ve elde edilen sonuçların yorumlanması konularını içeren ve daha etkili kararlar almada yardımcı olan bir bilim dalıdır.
İstatistik, sayısal verileri toplama, düzenleme, sunma, analiz etme ve yorumlama ile ilgilenen bilim dalıdır. Doğru cevap A'dır.
İstatistik, sayısal verileri toplama, düzenleme, sunma, analiz etme ve yorumlama ile ilgilenen bilim dalıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 18
Verilerin toplanması, düzenlenmesi, sunulması, analiz edilmesi ile ilgili konuları içeren istatistik dalına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Örneklem
B
Ana kütle
C
Biyometri
D
Çıkarımsal İstatistik
E
Tanımlayıcı İstatistik
Açıklama:
Tanımlayıcı istatistik, sayısal verilerin bilgi sağlayacak
bir şekilde düzenlenmesi, özetlenmesi ve sunulması
yöntemlerini içeren istatistik dalıdır.
Verilerin toplanması, düzenlenmesi, sunulması, analiz edilmesi ile ilgili konuları içeren istatistik dalına tanımlayıcı istatistik adı verilir. Doğru cevap E'dir.
bir şekilde düzenlenmesi, özetlenmesi ve sunulması
yöntemlerini içeren istatistik dalıdır.
Verilerin toplanması, düzenlenmesi, sunulması, analiz edilmesi ile ilgili konuları içeren istatistik dalına tanımlayıcı istatistik adı verilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 19
Seçilen bir örnek verisine dayalı olarak araştırma konusu topluluğa ilişkin bilgi sağlamak amacıyla kullanılan yöntemlere verilen ad hangisidir?
Seçenekler
A
Veri
B
Biyoistatistik
C
Çıkarımsal İstatistik
D
Değişken
E
Parametre
Açıklama:
Bir diğer istatistik dalı çıkarımsal istatistiktir. Çıkarımsal istatistikte temel olarak amaç, ilgilenilen topluluktan seçilen bir alt grup yardımıyla o topluluğa ilişkin bilgi sağlamaktır.
Çıkarımsal istatistik, seçilen bir örnek verisine dayalı olarak araştırma konusu topluluğa ilişkin bilgi sağlamak amacıyla kullanılan yöntemlerdir. Doğru cevap C'dir.
Çıkarımsal istatistik, seçilen bir örnek verisine dayalı olarak araştırma konusu topluluğa ilişkin bilgi sağlamak amacıyla kullanılan yöntemlerdir. Doğru cevap C'dir.
Soru 20
Hangisi istatistiksel yöntemlerin biyoloji ve sağlık bilimleriyle ilgili problemlerin çözümünde uygulandığı bilim dalına verilen addır?
Seçenekler
A
Biyoistatistik (Biyometri)
B
Ana Kütle
C
Sınıayıcı Ölçek
D
Oransal Ölçek
E
Parametre
Açıklama:
İstatistiksel yöntemlerin biyolojik bilimlerle ilgili problemlerin
çözümünde uygulandığı bilim dalına biyoistatistik adı verilir.
Genel anlamıyla, biyoloji ve sağlık bilimleriyle ilgili problemlerin çözümünde istatistiksel yöntemlerin uygulanmasına biyoistatistik ya da biyometri adı verilir. Doğru cevap A'dır.
çözümünde uygulandığı bilim dalına biyoistatistik adı verilir.
Genel anlamıyla, biyoloji ve sağlık bilimleriyle ilgili problemlerin çözümünde istatistiksel yöntemlerin uygulanmasına biyoistatistik ya da biyometri adı verilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 21
Hakkında bilgi toplanmak istenilen, üzerinde özellikleri ile ilgili ölçüm, sayım ya da gözlemlerin yapılabildiği canlı varlıklar, nesneler ya da olayların her birine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Veri
B
Birim
C
Kütle
D
Örneklem
E
Sonsuz Ana Kütle
Açıklama:
İstatistikte birim; canlı bir varlık, bir nesne, bir olay veya olgu olarak
karşımıza çıkabilir
Hakkında bilgi toplanmak istenilen, üzerinde özellikleri ile ilgili ölçüm, sayım ya da gözlemlerin yapılabildiği canlı varlıklar, nesneler ya da olayların her birine birim adı verilir. Doğru cevap B'dir.
karşımıza çıkabilir
Hakkında bilgi toplanmak istenilen, üzerinde özellikleri ile ilgili ölçüm, sayım ya da gözlemlerin yapılabildiği canlı varlıklar, nesneler ya da olayların her birine birim adı verilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 22
Bir ana kütledeki birimlerin tamamına ulaşılamadığı durumlarda, ana kütleyi iyi temsil edecek şekilde ve daha az sayıda birim alarak oluşturulan alt kümeye verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sonsuz Ana Kütle
B
Sonlu Ana Kütle
C
Değişken
D
Örneklem
E
Nicel değişken
Açıklama:
Sağlık alanında istatistikte kullanılan veriler genellikle birimlerden alınan ölçüm ya da gözlem değerlerine dayalı olarak elde edilmektedir. Sonlu bir ana kütlede çok fazla sayıda birim bulunmuyorsa ve bu birimlerin tamamına ulaşmak zaman, maliyet, işgücü vb. gibi
kayıplara yol açmıyorsa ana kütledeki tüm birimler dikkate alınarak araştırma gerçekleştirilebilir.
Buna göre, bir araştırma ana kütledeki tüm birimler ele alınarak gerçekleştiriliyorsa buna tam sayım adı verilmektedir.
Bir ana kütledeki birimlerin tamamına ulaşılamadığı durumlarda, ana kütleyi iyi temsil edecek şekilde ve daha az sayıda birim alarak oluşturulan alt kümeye örneklem adı verilir. Doğru cevap D'dir.
kayıplara yol açmıyorsa ana kütledeki tüm birimler dikkate alınarak araştırma gerçekleştirilebilir.
Buna göre, bir araştırma ana kütledeki tüm birimler ele alınarak gerçekleştiriliyorsa buna tam sayım adı verilmektedir.
Bir ana kütledeki birimlerin tamamına ulaşılamadığı durumlarda, ana kütleyi iyi temsil edecek şekilde ve daha az sayıda birim alarak oluşturulan alt kümeye örneklem adı verilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 23
Bir ana kütlenin ölçülebilen herhangi bir özelliğinin almış olduğu sayısal değerlere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İstatistik
B
Parametre
C
Veri
D
Birim
E
Kütle
Açıklama:
Örnek olarak, sonraki ünitede ayrıntılı olarak incelenecek olan ana
kütle aritmetik ortalaması ya da ana kütle standart sapması, ana kütledeki tüm birimler ele alınarak hesaplandığı için birer parametredir.
Bir ana kütlenin ölçülebilen herhangi bir özelliğinin almış olduğu sayısal değerlere parametre adı verilir. Doğru cevap B'dir.
kütle aritmetik ortalaması ya da ana kütle standart sapması, ana kütledeki tüm birimler ele alınarak hesaplandığı için birer parametredir.
Bir ana kütlenin ölçülebilen herhangi bir özelliğinin almış olduğu sayısal değerlere parametre adı verilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 24
“Ölçmeye konu olan özelliklerin sınıflanması, sıralanması, derecelenmesi ya da miktar ve derecelerinin belirlenebilmesi için uyulması gereken kurallarla kısıtlamaları belirleyen ölçme araçlarına ölçek denir.” Aşağıdakilerden hangisi ölçek türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sınıflayıcı Ölçek
B
Sıralayıcı Ölçek
C
Oransal Ölçek
D
Değişken
E
Oransal Ölçek
Açıklama:
Ölçek Türleri:
• Sınırlayıcı Ölçek
• Sıralayıcı Ölçek
• Eşit Aralıklı Ölçek
• Oransal Ölçek
“Ölçmeye konu olan özelliklerin sınıflanması, sıralanması, derecelenmesi ya da miktar ve derecelerinin belirlenebilmesi için uyulması gereken kurallarla kısıtlamaları belirleyen ölçme araçlarına ölçek denir.” Ölçekler değişkene atanan sayısal değerlerin içerdiği bilgiye göre belirlenmektedir. Ölçme düzeyi olarak; sınayıcı ölçek, sıralayıcı ölçek, eşit aralıklı ölçek ve oransal ölçek olmak üzere dört farklı ölçek türü bulunur. Sınıflayıcı ve sıralayıcı ölçekler nitel verilerde kullanılırken, eşit aralıklı ve oransal ölçekler nicel verilerde kullanılır. Değişken kavramı bir ölçek türü değildir. Doğru cevap D'dir.
• Sınırlayıcı Ölçek
• Sıralayıcı Ölçek
• Eşit Aralıklı Ölçek
• Oransal Ölçek
“Ölçmeye konu olan özelliklerin sınıflanması, sıralanması, derecelenmesi ya da miktar ve derecelerinin belirlenebilmesi için uyulması gereken kurallarla kısıtlamaları belirleyen ölçme araçlarına ölçek denir.” Ölçekler değişkene atanan sayısal değerlerin içerdiği bilgiye göre belirlenmektedir. Ölçme düzeyi olarak; sınayıcı ölçek, sıralayıcı ölçek, eşit aralıklı ölçek ve oransal ölçek olmak üzere dört farklı ölçek türü bulunur. Sınıflayıcı ve sıralayıcı ölçekler nitel verilerde kullanılırken, eşit aralıklı ve oransal ölçekler nicel verilerde kullanılır. Değişken kavramı bir ölçek türü değildir. Doğru cevap D'dir.
Soru 25
İki-yönlü frekans tablosu olarak da bilinen tablonun diğer adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çizgi Grafiği
B
Kontenjans Tablosu
C
Kümülatif Frekans Serisi
D
Sütun Grafiği
E
Histogram
Açıklama:
Kontenjans tablosunda yer alacak değişkenlerin kategorik ya da kategorik değişkene dönüştürülebilir olması gerekir. Ele alınan iki değişkenden birisine satırda, diğerine ise sütunda yer vererek bir tablo oluşturulur.
Eğer incelenmesi gereken iki değişken bulunuyorsa bu iki değişkenin birlikte değişiminin tek bir tabloda gösterilmesi amacıyla değişkenlerden birinin farklı düzeylerinin tablonun satırlarına, diğerininkilerin de tablonun sütunlarına yerleştirilmesi yoluyla oluşturulan tablo türüne kontenjans tablosu ya da iki-yönlü frekans tablosu adı verilir.
Eğer incelenmesi gereken iki değişken bulunuyorsa bu iki değişkenin birlikte değişiminin tek bir tabloda gösterilmesi amacıyla değişkenlerden birinin farklı düzeylerinin tablonun satırlarına, diğerininkilerin de tablonun sütunlarına yerleştirilmesi yoluyla oluşturulan tablo türüne kontenjans tablosu ya da iki-yönlü frekans tablosu adı verilir.
Soru 26
Sayısal verileri toplama, düzenleme, sunma, analiz etme ve yorumlama konularını içeren ve etkili karar almaya yardımcı olan bilim dalına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Değerlendirme
B
Veri
C
Değişken
D
İstatistik
E
Ölçme
Açıklama:
Belli bir amaç için verilerin toplanması, düzenlenmesi, tablo ve grafiklerle gösterilmesi, analiz edilmesi ve elde edilen sonuçların yorumlanması konularını içeren ve daha etkili kararlar almada yardımcı olan bir bilim dalına istatistik denir. Doğru cevap D'dir.
Soru 27
Sayısal verilerin bilgi sağlayacak şekilde düzenlenmesi, özetlenmesi sunulması yöntemlerini içeren istatistik dalına......., seçilen bir örnek verisine dayalı olarak araştırma konusu topluluk hakkında bilgi sağlamak amacıyla kullanılan yöntemleri içeren istatistik dalına ise...... denir.
Verilen paragrafta noktalı alanlara gelmesi gereken tanımlar aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Verilen paragrafta noktalı alanlara gelmesi gereken tanımlar aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
İstatistik-Biyometri
B
Biyoistatistik-Örneklem
C
Tanımlayıcı İstatistik-Çıkarımsal İstatistik
D
Örnek Kütle- Ana Kütle
E
Parametre-İstatistik
Açıklama:
Verilerin toplanması, düzenlenmesi, sunulması, analiz edilmesi ile ilgili konuları içeren istatistik dalına tanımlayıcı istatistik, seçilen bir örnek verisine dayalı olarak
araştırma konusu topluluğa ilişkin bilgi sağlamak amacıyla kullanılan yöntemlerdre ise çıkarımsal istatistik adı verilir. Doğru cevap C'dir.
araştırma konusu topluluğa ilişkin bilgi sağlamak amacıyla kullanılan yöntemlerdre ise çıkarımsal istatistik adı verilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 28
Bir ilde bir yıl içerisinde yaşanan trafik kazalarının sonuçlarına ilişkin bir araştırmanın birimi nedir?
Seçenekler
A
İlde bir yıl içerisinde yaşanan toplam trafik kazası sayısı
B
İlde bir yıl içerisinde yaşanan her bir maddi hasarlı trafik kazası
C
İlde bir yıl içerisinde yaşanan her bir trafik kazası
D
İlde bir yıl içerisinde yaşanan her bir ölümlü trafik kazası
E
İlde bir yıl içerisinde yaşanan her bir yaralamalı trafik kazası
Açıklama:
Hakkında bilgi toplanmak istenilen, üzerinde özellikleri ile ilgili ölçüm, sayım ya da gözlemlerin yapılabildiği canlı varlıklar, nesneler ya da olayların her birine birim adı verilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 29
İncelenen değişkenin zaman içinde aldığı değerleri göstermek amacıyla kullanılan grafiğe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Zaman Grafiği
B
Çizgi Grafiği
C
Sütun Grafiği
D
Histogram
E
Daire Grafiği
Açıklama:
Çizgi grafiği, incelenen değişkenin zaman içerisinde aldığı değerleri göstermek amacıyla kullanılabilir.Doğru cevap B'dir.
Soru 30
Koşullara bağlı olarak farklı zamanlarda farklı değerler alabilen birimlerin herhangi bir özelliğine ya da karakteristiğine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Özellik
B
Parametre
C
Kitle
D
Evren
E
Değişken
Açıklama:
Koşullara bağlı olarak farklı zamanlarda farklı değerler alabilen birimlerin herhangi bir özelliğine ya da karakteristiğine değişken adı verilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi kesikli değişkendir?
Seçenekler
A
Kan basıncı
B
Bir hastanedeki yatak sayısı
C
Vücut ağırlığı
D
Boy
E
Cinsiyet
Açıklama:
Alacağı değerler sadece tamsayı olarak belirtilebilen nicel değişkenlere kesikli değişken adı verilir. Bir hastanedeki yatak sayısı tamsayı ile ifade edilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 32
Aşağıda verilen ifadelerden hangisi ölçek türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Oransal aralıklı
B
Sıralayıcı
C
Sınıflayıcı
D
Oransal
E
Eşit aralıklı
Açıklama:
Ölçme düzeyi olarak; sınıflayıcı ölçek, sıralayıcı ölçek, eşit aralıklı ölçek ve oransal ölçek olmak üzere dört farklı ölçek türü bulunur. Oransal aralıklı ölçek türü bulunmamaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 33
İki değişkenin birlikte değişiminin tek bir tabloda gösterilmesi amacıyla, değişkenlerden birinin tablonun satırına diğerinin sütununa yerleştirilmesi ile elde edilen tabloya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Histogram
B
Sütun grafiği
C
Kontenjans tablosu
D
Dal-yaprak grafiği
E
Saçılım grafiği
Açıklama:
İncelenmesi gereken iki değişken bulunuyor ve bu iki değişkenin birlikte değişiminin tek bir tabloda gösterilmesi amacıyla değişkenlerden birinin farklı düzeylerinin tablonun satırlarına, diğerininkilerin de tablonun sütunlarına yerleştirilmesi yoluyla oluşturulan tablo türüne kontenjans tablosu ya da iki-yönlü frekans tablosu adı verilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 34
Büyüklük sırasına konulmuş verilerin birden fazla kullanılması durumunda ilgilenilen değişkenin aldığı değerlerin tekrar sayılarını gösterecek şekilde elde edilen seriye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Basit seri
B
Bileşik seri
C
Çok değişkenli seri
D
Çapraz tablo
E
Frekans serisi
Açıklama:
Büyüklük sırasına konulmuş verilerin birden fazla kullanılması durumunda ilgilenilen değişkenin aldığı değerlerin tekrar sayılarını gösterecek şekilde elde edilen seriye frekans serisi adı verilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 35
Deney ve araştırma sonucunda elde edilen ve ilgilenilen değişkenin herhangi bir özelliğine göre sıralanmış veri kümesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Veri seti
B
Bileşik seri
C
Basit seri
D
Değişken
E
Frekans serisi
Açıklama:
Deney ve araştırma sonucunda elde edilen ve ilgilenilen değişkenin herhangi bir özelliğine göre sıralanmış veri kümesine basit seri adı verilir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi istatistik kavramının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bilgiyi faydalı ve aydınlatıcı olacak şekilde özetlemesi
B
Hem doğa bilimlerinde hem de sosyal bilimlerde kullanılması
C
Oran veya ilişki katsayısı gibi hesaplanan sayısal bilgileri ifade etmesi
D
Araştırma konusu olan ana kütlenin tüm birimlerine ulaşma ihtiyacı duyması
E
Verilerin toplanmasını, düzenlenmesini, analiz edilmesini ve elde edilen sonuçların yorumlanmasını kapsaması
Açıklama:
Herhangi bir bilimsel araştırmada elde edilen verilerin düzenlenmesi, özetlenmesi ve verilerin sadece küçük bir bölümünün incelenerek, verinin tamamına ilişkin karara varılması amaçlanır. Karar almada kullanılan araçlardan biri de istatistiktir. Ayrıca, istatistik doğa bilimleri ve sosyal bilimler gibi farklı ve geniş kullanım alanları olan bir bilim dalıdır. Buna ek olarak, istatistik sayısal bilgi anlamında da kullanılır. Özetle, A, B, C ve E şıkları istatistik kavramının özelliklerini sıralamaktadır. Buna karşılık istatistik, araştırma konusu olan ana kütlenin tüm birimlerine ulaşma ihtiyacı duymaz. Zira, çıkarımsal istatistikte temel amaç, ilgilenilen topluluktan seçilen bir alt grup yardımıyla o topluluğa ilişkin bilgi sağlamaktır. Doğru cevap D'dir.
Soru 37
Bir araştırmada, Eskişehir’de bulunan perakende marketlerin 2017 yılındaki ortalama ciroları belirlenmek istenmektedir. Bu araştırmanın birimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eskişehir’de bulunan perakende marketlerin tümü
B
Araştırmada incelenecek olan perakende marketlerin her biri
C
Araştırma için görüşülen marketlerden elde edilen ciro bilgileri
D
Veri toplamak için her semtten rassal olarak seçilen perakende marketlerin oluşturduğu alt grup
E
Araştırma kapsamındaki her bir marketten elde edilmek istenen ciro bilgisi
Açıklama:
Bir araştırmada ilgilenilen tüm birimlerin oluşturduğu topluluğa ana kütle denir. Eskişehir’de bulunan perakende marketlerin tümü ana kütledir. Hakkında bilgi toplanmak istenilen, üzerinde özellikleri ile ilgili ölçüm, sayım ya da gözlemlerin yapılabildiği canlı veya cansız varlıkların, nesnelerin, olayların, olguların ya da kurumların her birine birim adı verilir. Araştırmada incelenecek olan perakende marketlerin her biri, bu araştırmanın birimidir. Bir araştırmada incelenen birimlerden elde edilen sayısal ölçüm değerlerine veri denir. Bu araştırmanın verileri, araştırma için görüşülen marketlerden elde edilen ciro bilgileridir. İlgilenilen ana kütleyi en iyi şekilde yansıtan ve daha az sayıda birimden oluşan alt gruba örneklem adı verilir. Bundan ötürü, araştırma verisi toplamak için Eskişehir’deki her bir semtten rassal olarak seçilen perakende marketlerin oluşturduğu alt grup bir örneklem oluşturur. Son olarak, koşullara bağlı olarak farklı zamanlarda farklı değerler alabilen birimlerin herhangi bir özelliğine değişken denir. Ciro bilgisi, bu araştırmanın değişkenidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 38
Bir ilde toplam üç üniversite bulunmaktadır. Bu üniversitelerde çalışan tüm öğretim elemanlarının sayısı 1000’dir. Önceki ay itibariyle, bu üç üniversitede çalışan tüm öğretim elemanlarının yaş ortalaması 40 yaş olarak hesaplanmıştır. Hesaplanan yaş ortalaması sayısal değerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Parametre
B
Ana kütle
C
İstatistik
D
Örneklem
E
Değişken
Açıklama:
Bir ana kütlenin ölçülebilen herhangi bir özelliğinin almış olduğu sayısal değerlere parametre adı verilir. Dolayısıyla parametre, ana kütledeki bütün birimler ele alınıp hesaplanan sayısal ya da oransal bir değerdir. Soru kökünde, ildeki tüm öğretim elemanlarının yaşları ele alınarak yaş ortalaması hesaplandığı için, 40 yaş sayısal değeri bir parametredir. Ana kütle, bir araştırmada ilgilenilen tüm birimlerin oluşturduğu topluluğa denir. Soru kökündeki ana kütle, 1000 öğretim elemanının tümüdür. İlgilenilen ana kütleyi en iyi şekilde yansıtan ve daha az sayıda birimden oluşan alt gruba örneklem denir. Soru kökünde, ildeki toplam 1000 öğretim elemanı arasından rassal olarak 200 öğretim elemanı seçilseydi, bu alt grup bir örneklem olacaktı. İstatistik ise, örneklem verilerine dayalı olarak hesaplanan herhangi bir tanımlayıcı ölçüye denir. Dolayısıyla istatistik, ana kütleden herhangi bir yolla seçilen bir örneklemdeki birimler ele alınıp hesaplanan sayısal ya da oransal bir değerdir. Seçilen 200 öğretim elemanının oluşturduğu örneklemin yaş ortalaması hesaplansaydı, elde edilen sayısal yaş ortalaması değeri bir istatistik olacaktı. Koşullara bağlı olarak farklı zamanlarda farklı değerler alabilen birimlerin herhangi bir özelliğine ya da karakteristiğine değişken adı verilir. Soru kökündeki değişken yaştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 39
Ölçme düzeyleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sürekli veriler, eşit aralıklı ölçekler veya oransal ölçekler ile ölçülür.
B
İstatistiksel analiz tekniğine karar verirken ölçme düzeyi belirleyicidir.
C
Kullanılacak ölçek türü, ölçülen değişkenin mutlak özelliğe göre seçilir.
D
Yüksek seviyeli bir ölçek, kendisinden daha düşük seviyeli bir ölçeğe dönüştürebilir.
E
Sınıflayıcı ve sıralayıcı ölçekler nitel verileri ölçmek için kullanılır.
Açıklama:
Sınıflayıcı ölçek, sıralayıcı ölçek, eşit aralıklı ölçek ve oransal ölçek olmak üzere dört farklı ölçek türü bulunur. Bu ölçek türleri üç tip veri ölçer. Sınıflayıcı ölçek, isimsel verileri; sıralayıcı ölçek, sıralı verileri; eşit aralıklı veya oransal ölçekler, sürekli verileri ölçer. Bundan ötürü, A şıkkındaki ifade doğrudur. Verilerin içerdiği bilgi miktarı belirlenirken ve eldeki verilere en uygun veri özetleme ya da istatistiksel analiz tekniğine karar verilirken ölçme düzeyinden yararlanılır. Bu nedenle, B şıkkında yer alan ifade de doğrudur. Kullanılan ölçek, ölçülen özelliğin kendisinden daha çok, ölçüm yöntemine ya da bunun kullanımına bağlıdır. Başka bir ifadeyle, aynı değişken farklı ölçeklerle ölçülebilir. Örneğin, “yaş” değişkeni yıl cinsinden ölçüldüğünde kullanılan ölçek oransal ölçektir. Aynı değişken “genç”, “orta yaşlı” ve “yaşlı” kategorilerine ayrıldığında ise, kullanılan ölçek sıralayıcı ölçek olacaktır. Bir de özellikle, demografide sıklıkla kullanılan ekonomik olarak üretkenliğe göre bir sınıflama yapılacaksa üretken yaş (15 - 64 arası) ve bağımlı yaş (15 altı ve 64 üstü) grupları sınıflayıcı ölçek ile ölçülmüş olacaktır. Dolayısıyla, C şıkkındaki ifade yanlıştır. “Yaş” değişkeni örneğinde, oransal bir ölçeğin sıralayıcı ve sınıflayıcı ölçeklere dönüştürülebildiğini gördük. Sonuç olarak, D şıkkındaki ifade doğrudur. Sınıflayıcı ve sıralayıcı ölçekler nitel verileri ölçmek için kullanılırken, eşit aralıklı ve oransal ölçekler nicel verileri ölçmek için kullanılır. E şıkkındaki ifade de doğrudur.
Soru 40
"Bir işletmede çalışanların evli olup olmamasına göre ayrılması __________ ölçekle, aldıkları maaş tutarına göre listelenmesi ise ___________ ölçekle ölçülür." ifadesindeki boşluklara sırası ile aşağıda verilen kavram ikililerinden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Sınıflayıcı / Sıralayıcı
B
Sıralayıcı / Eşit aralıklı
C
Sıralayıcı / Oransal
D
Eşit aralıklı / Oransal
E
Sınıflayıcı / Oransal
Açıklama:
Sınıflayıcı ölçek, birimlerin araştırma konusu değişkenlere ilişkin olarak belli sınıflara ayrılmasında kullanılan ölçek türüdür. Bu ölçekte yalnızca birimlerin eşit olup olmaması ya da hangi sınıfta yer aldığı ile ilgilenilir. Çalışanların evli olup olmamasına göre ayrılması, “evli olması” ve “evli olmaması” diye iki sınıfa ayrılmasını gerektirir. Bu iki durumun önem veya değer derecesi belirtilmemiştir; herhangi bir ölçüm de yapılmamıştır. Bu nedenlerle, soru kökünün ilk kısmında sıralayıcı, eşit aralıklı veya oransal ölçekler kullanılamaz; değişken, sınıflayıcı ölçekle ölçülür. Ölçüm sonuçları arasındaki aralık sabit bir ölçü birimiyle belirtilebiliyorsa ve iki ölçüm sonucunun birbirine oranı anlamlı ise incelenen değişkene ilişkin ölçeğe oransal ölçek adı verilir. Maaş tutarları sabit bir birim olan para birimiyle ölçülmektedir ve birbirlerine anlamlı bir şekilde oranlanabilir. Sözgelimi, bir müdürün bir uzmandan iki kat daha fazla maaş aldığı saptanabilir. Bu nedenle, işletme çalışanlarının aldıkları maaş tutarına göre listelenmesi oransal ölçekle ölçülür. Doğru cevap E'dir.
Soru 41
Verilerin toplanması, düzenlenmesi, sunulması, analiz edilmesi ile ilgili konuları içeren istatistik dalına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Biyometri
B
Biyoistatistik
C
Tanımlayıcı istatistik
D
Çıkarımsal istatistik
E
Deneysel istatistik
Açıklama:
Verilerin toplanması, düzenlenmesi, sunulması, analiz edilmesi ile ilgili konuları içeren istatistik dalına tanımlayıcı istatistik denir. Doğru cevap C'dir.
Soru 42
Bilimsel bir araştırmada incelenecek olan tüm birimlerin oluşturduğu topluluğa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Birim
B
Veri
C
İstatistik
D
Ana kütle
E
Örneklem
Açıklama:
Bilimsel bir araştırmada incelenecek olan tüm birimlerin oluşturduğu topluluğa ana kütle denir. Doğru cevap D'dir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi istatistikteki ölçek türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sınıflayıcı
B
Sınırlayıcı
C
Eşit aralıklı
D
Oransal
E
Kitlesel
Açıklama:
Kitlesel ölçek istatistikteki ölçek türlerinden biri değildir. Doğru cevap E'dir.
Soru 44
Hangi ölçek türünde sıfır (0) değeri gerçek sıfır değerini yani ölçülen özelliğin yokluğunu ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Oransal
B
Aralıklı
C
Sıralayıcı
D
Sınıflayıcı
E
Değişken
Açıklama:
Oransal ölçekte sıfır değeri gibi sabit bir başlangıç noktası bulunur ve bu noktanın sabit bir değer olması, ölçümlerin oransal olarak karşılaştırılabilmesine olanak tanır. Örneğin 0 cm’lik bir uzunluk, ölçülen birimin herhangi bir uzunluğu olmadığı anlamına gelmektedir. Kullanılan sıfır değeri gerçek sıfırdır. Yani ölçülen özelliğin yokluğunu ifade etmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 45
Koşullara bağlı olarak farklı zamanlarda farklı değerler alabilen birimlerin herhangi bir özelliğine ya da karakteristiğine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Veri
B
Değişken
C
İstatistik
D
Örneklem
E
Parametre
Açıklama:
Koşullara bağlı olarak farklı zamanlarda farklı değerler alabilen birimlerin herhangi bir özelliğine ya da karakteristiğine değişken adı verilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 46
Bir veri kümesinde, her gruba ait frekans değerinin toplam frekans içerisindeki yüzdesini gösterecek şekilde düzenlenmiş hali aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Basit seri
B
Frekans serisi
C
Oransal frekans dağılımı
D
Kümülatif frekans serisi
E
Kontenjans tablosu
Açıklama:
Deney ve araştırma sonucunda elde edilen ve ilgilenilen değişkenin herhangi bir özelliğine göre sıralanmış veri kümesine basit seri adı verilir. Büyüklük sırasına konmuş birimlerin birden fazla kullanılması durumunda, ilgilenilen değişkenin aldığı değerlerin tekrarlanma sayılarını da gösterecek şekilde elde edilen seriye frekans serisi denir. Frekans ya da gruplanmış frekans serilerinde her gruba ait frekans değerinin toplam frekans içerisindeki yüzdesini gösterecek şekilde düzenlenen seriye oransal frekans dağılımı veya oransal frekans serisi adı verilir. Bazı araştırmalarda araştırma sonuçları yorumlanırken, kaç adet gözlem sonucunun bir değerden daha yüksek veya daha düşük olduğu saptanmak istenebilir. Bu sorunun daha kolay cevaplanabilmesi için, kümülatif frekans serisi oluşturulur. Kümülatif frekans serileri küçükten büyüğe ya da büyükten küçüğe doğru oluşturulabilir. Küçükten büyüğe doğru oluşturulan kümülatif frekans serisinde -den az adı verilen yeni bir sütun bulunurken, büyükten küçüğe doğru oluşturulan kümülatif frekans serileri için -den çok adı verilen sütun bulunur. Eğer incelenmesi gereken iki değişken bulunuyorsa, bu iki değişkenin birlikte değişiminin tek bir tabloda gösterilmesi amacıyla değişkenlerden birinin farklı düzeylerinin tablonun satırlarına, diğerininkilerin de tablonun sütunlarına yerleştirilmesi yoluyla oluşturulan tablo türüne kontenjans tablosu denir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 47
Sturges kuralının işlevi aşağıdakilerden hangisinde belirtilmiştir?
Seçenekler
A
Bir ana kütlenin ölçülebilen herhangi bir özelliğinin almış olduğu sayısal değerleri belirlemek
B
Gruplanmış frekans serisi oluşturulurken sınıf sayısını belirlemek
C
Ölçmeye konu olan özellikleri sınıflamak, sıralamak ve derecelendirmek
D
Araştırma sonucunda elde edilen verileri, değişkenin bir özelliğine göre sıralamak
E
Basit bir seride birimlerin aldığı değerlerin tekrarlanma sayılarını göstermek
Açıklama:
Bir ana kütlenin ölçülebilen herhangi bir özelliğinin almış olduğu sayısal değerlerin belirlenmesi, parametrenin belirlenmesiyle ilgilidir. Gruplanmış frekans serisi oluşturulurken sınıf sayısını belirlemek, Sturges kuralının işlevidir. Ölçmeye konu olan özellikleri sınıflamak, sıralamak ve derecelendirmek ölçeklerin işlevidir. Araştırma sonucunda elde edilen verileri, değişkenin bir özelliğine göre sıralamak basit serinin işlevidir. Basit bir seride birimlerin aldığı değerlerin tekrarlanma sayılarını göstermek, frekans serisinin işlevidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 48
I. Birlikte değişen iki farklı değişken tek bir tabloda gösterilebilir. II. Kontenjans tablosu, yalnız frekans serilerinin gösteriminde kullanılır. III.Değişkenler, kategorik ya da kategorik değişkene dönüştürülebilir olmalıdır. Kontenjans tablosuyla ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Eğer incelenmesi gereken iki değişken bulunuyorsa, bu iki değişkenin birlikte değişiminin tek bir tabloda gösterilmesi amacıyla değişkenlerden birinin farklı düzeylerinin tablonun satırlarına, diğerininkilerin de tablonun sütunlarına yerleştirilmesi yoluyla oluşturulan tablo türüne kontenjans tablosu ya da iki-yönlü frekans tablosu denir. Kontenjans tablosunda yer alacak değişkenlerin kategorik ya da kategorik değişkene dönüştürülebilir olması gerekir. Günümüzde bilgisayar paket programları yardımıyla sürekli değişkenler kolayca sınıflandırılabilmekte ve veri setleri frekans serisi ya da kontenjans tablosu hâline dönüştürülebilmektedir. Buna karşılık, frekans serileri dışında başka türde veriler de kontenjanstablosu biçiminde sunulabilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 49
Aşağıdaki grafik türlerinden hangisi sürekli veriler için kullanıldığında “histogram” adını alır?
Seçenekler
A
Sütun grafiği
B
Çizgi grafiği
C
Dal-yaprak grafiği
D
Saçılım grafiği
E
Pasta grafiği
Açıklama:
Sütun grafiği, uygun frekans serisi oluşturulan verilerin görsel olarak da açıklanabilmesini sağlayan grafik türlerinden biridir. Sütun grafikleri en fazla isimsel veriler için kullanılır. Aynı zamanda sütun grafikleri sıralı ve sürekli veriler için de oluşturulabilir. Bu grafik türü sürekli veriler için kullanıldığında sütun grafiği yerine “histogram” adını almaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 50
Aşağıdaki grafik türlerinden hangi ikisi eldeki verilerin simetrik dağılıp dağılmadığını gösterir?
Seçenekler
A
Saçılım grafiği - Sütun grafiği
B
Çizgi grafiği - Dal-yaprak grafiği
C
Histogram - Saçılım grafiği
D
Çizgi grafiği - Pasta grafiği
E
Dal-yaprak grafiği - Histogram
Açıklama:
Simetrik grafikler ortadan ikiye katlandığında birbirinin yansıması olan grafiklerdir. Histogram ya da dal-yaprak grafikleri eldeki verilerin simetrik dağılıp dağılmadığını gösterir. Histogram grafikleri sütun grafiklerine benzer. Ancak, eşit aralıklı ya da oransal ölçekli değişkenler için kullanılan bir grafik türüdür. Grafikte, tüm sınıf aralıklarının üzerinde bitişik dikdörtgenler yer alır ve herhangi bir dikdörtgenin alanı, o sınıf aralığındaki gözlem sayısı ile orantılıdır. Dal-yaprak grafiğinin histogramdan farkı; sınıf aralığının frekansını belirten sütunların yerine veri değerlerini kullanmasıdır. Bununla birlikte, histogram genelde büyük veri setleri için kullanılırken, dal-yaprak grafiği nispeten küçük veri setleri için oluşturulur.
Soru 51
Bir ana kütlenin ölçülebilen herhangi bir özelliğinin almış olduğu sayısal değerlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Değişken
B
Parametre
C
Birim
D
İstatistik
E
Ana kütle
Açıklama:
Bir ana kütlenin ölçülebilen herhangi bir özelliğinin almış olduğu sayısal değerlere parametre denir. Doğru cevap B'dir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi sürekli değişken değildir?
Seçenekler
A
Kan basıncı
B
Vücut ağırlığı
C
İçme suyunun pH'ı
D
Bir hastanedeki yatak sayısı
E
Boy
Açıklama:
Bir hastanedeki yatak sayısı kesikli değişkendir. Doğru cevap D'dir.
Soru 53
Büyüklük sırasına konmuş birimlerin birden fazla kullanılması durumunda ilgilenilen değişkenin aldığı değerlerin tekrarlanma sayılarını da gösterecek şekilde elde edilen seriye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Basit seri
B
Kontenjan serisi
C
Frekans serisi
D
Kümülatif seri
E
Gruplanmış seri
Açıklama:
Büyüklük sırasına konmuş birimlerin birden fazla kullanılması durumunda ilgilenilen değişkenin aldığı değerlerin tekrarlanma sayılarını da gösterecek şekilde elde edilen seriye frekans serisi denir. Doğru cevap C'dir.
Soru 54
Bir serideki gözlem sayısı 200’dür. Böyle bir seri için oluşturulacak olan gruplanmış frekans serisinin sınıf sayısı kaç olmalıdır?
Seçenekler
A
5
B
6
C
7
D
8
E
9
Açıklama:
1+(3,332)log n=1+(3,332)log(200)=8.667 Bu değer en yakın üst değere yuvarlanırsa 9 olur. Doğru cevap E'dir.
Soru 55
Türkiye İstatistik Kurumunun yayınlamış olduğu Sağlık Bakanlığı kaynaklı verilere göre, Türkiye’de 1971 yılından 2013 yılına kadar “Hekim Başına Düşen Kişi Sayısı” ve “Hemşire Başına Düşen Kişi Sayısı” değişkenleri arasındaki ilişki hangi grafik türüyle gösterilebilir?
Seçenekler
A
Saçılım grafiği
B
Sütun grafiği
C
Dal-yaprak grafiği
D
Histogram
E
Çizgi grafiği
Açıklama:
Türkiye İstatistik Kurumunun yayınlamış olduğu Sağlık Bakanlığı kaynaklı verilere göre, Türkiye’de 1971 yılından 2013 yılına kadar “Hekim Başına Düşen Kişi Sayısı” ve “Hemşire Başına Düşen Kişi Sayısı” değişkenleri arasındaki ilişki saçılım grafiği ile gösterilebilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 56
Bir üniversite bünyesinde bulunan bir fakültede, fakülte öğrencilerinden belirli sayıda örneklem alınarak öğrencilerin fiziksel sağlıkları ile ilgili istatistik elde edilmek istenmektedir. Bu durumda aşağıdaki istatistik türlerinden hangisi kullanılmış olur?
Seçenekler
A
Tanımlayıcı istatistik
B
Betimsel istatistik
C
Biyoistatistik
D
Çıkarımsal istatistik
E
Biyometri
Açıklama:
Çıkarımsal istatistik, örnekten elde edilen bilgi kullanılarak topluluk değerinin en iyi tahminidir.
Soru 57
Güneş Hastanesine 2017 yılında depresyon sebebiyle başvuran hastaların incelenmesinin söz konusu olduğu bir araştırmada birim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Depresyon
B
2017 yılı
C
Güneş Hastanesi
D
Hastalardan her biri
E
Başvuru yapmak
Açıklama:
İstatistikte birim; canlı bir varlık, bir nesne, bir olay veya olgu olarak karşımıza çıkabilir.
Soru 58
Sağlık Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören öğrencilerden 100 kişiye ölçme aracı uygulanmış ve kaygı bozuklukları olup olmadığı değerlendirilmiştir. Bu araştırmanın evreni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sağlık Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin tümü
B
100 kişilik örneklem grubu
C
Ölçme araçları
D
Kaygı tanısı almış kişiler
E
Kaygı tanısı almamış kişiler
Açıklama:
Evren, bilimsel bir araştırmada incelenecek olan birimlerin oluşturduğu topluluğun tamamıdır.
Soru 59
Anadolu Üniversitesi öğrencileri ile ilgili bir araştırma yapılması planlanmaktadır. Bu nedenle, her bir fakülteden ve bölümden fakültenin büyüklüğüne göre veri toplanması gerekmektedir. Bu hesaplamada 450 kişiye ulaşılması gerektiği belirlenmiştir. Veri toplama sürecinde öğrencilere üç ayrı ölçek uygulanacaktır. Veri toplama sürecinin 2016-2017 eğitim öğretim yılı içinde sonlandırılması gerekmektedir. Bu örneğe göre bu araştırmanın örneklemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
450 kişilik grup
B
Tüm üniversite öğrencileri
C
Kullanılacak ölçekler
D
2016-2017 eğitim öğretim yılı
E
Fakülte sayısı
Açıklama:
İlgilenilen ana kütleyi en iyi şekilde yansıtan ve daha az sayıda birimden oluşan alt gruba örneklem adı verilir.
Soru 60
Yapılacak tıbbi bir araştırmada hastaların cinsiyetleri, ağırlıkları ve depresyon düzeyleri belirlenmek istenmektedir. Bu araştırmada cinsiyet hangi tür değişkendir?
Seçenekler
A
Nitel değişken
B
Nicel değişken
C
Bağımlı değişken
D
Bağımsız değişken
E
Etki değişkeni
Açıklama:
Birimlerin incelenen özelliği sayısal olmadığında, bu özelliğe nitel değişken adı verilir.
Soru 61
Bir hastanedeki acil serviste bulunan yatak sayısı ile hastaların kan basıncı arasındaki ilişkilinin araştırılması istenmektedir. Bu araştırmada hastaların kan basıncı nasıl bir değişken olarak karşımıza çıkmaktadır?
Seçenekler
A
Süreksiz değişken
B
Kesikli değişken
C
Ordinal değişken
D
Sürekli değişken
E
Bağımsız değişken
Açıklama:
Gözlem değerleri belli bir sayı aralığı içerisinde kesirli ondalık sayılar olarak edilebilen nicel değişkenlere sürekli değişken adı verilir.
Soru 62
Üniversite öğrencileri ile yapılan bir araştırmada üniversite öğrencilerinin sınıf düzeyleri ile akademik motivasyonları arasında ilişki olup olmadığı belirlenmek istenmektedir. Bu araştırmada sınıf düzeyi hangi tür ölçek türü ile ölçülmüştür.
Seçenekler
A
Sınıflayıcı Ölçek
B
Sıralayıcı Ölçek
C
Eşit Aralıklı Ölçek
D
Oransal Ölçek
E
Eşit Oranlı Ölçek
Açıklama:
Eğer eldeki veriler sınıflayıcı ölçekli verilerin özelliklerine sahip ve bu veriler belli bir düzene göre sıralanabiliyorsa, incelenen değişkene ilişkin ölçeğe sıralayıcı ölçek adı verilir.
Soru 63
Türkiye genelinde depresyon hastalığının yaygınlığı ile ilgili bir araştırma yapılması planlanmaktadır ve kişilerin yaşadıkları şehirler, yaşları ve eğitim durumları ile ilgili de ölçümler yapılmaktadır. Bu araştırmada katılımcıların yaşadıkları şehirler hangi tür ölçek ile ölçülebilir?
Seçenekler
A
Sınıflayıcı ölçek
B
Sıralayıcı ölçek
C
Eşir aralıklı ölçek
D
Eşit oranlı ölçek
E
Oransal ölçek
Açıklama:
Sınıflayıcı ölçek, birimlerin araştırma konusu değişkenlere ilişkin olarak belli sınıflara ayrılmasında kullanılan ölçek türüdür.
Soru 64
Uygun frekans serisi oluşturulan verilerin görsel olarak da açıklanabilmesini sağlayan grafik türlerinden biri olarak belirtilen grafik türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sütun grafiği
B
Çizgi grafiği
C
Daire grafiği
D
Histogram
E
Pasta grafiği
Açıklama:
Sütun grafiği, uygun frekans serisi oluşturulan verilerin görsel olarak da açıklanabilmesini sağlayan grafik türlerinden biridir.
Soru 65
Eşit aralıklı ya da oransal ölçekli değişkenler için kullanılan bir grafik türüdür. Değişkenler genellikle eşit genişlikte sınıf aralıkları biçiminde gruplandırılır. Bu özelliklere sahip grafik türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sütun grafiği
B
Alan grafiği
C
Daire grafiği
D
Histogram
E
Pasta grafiği
Açıklama:
Belirtilen özellikler histogram grafiği için doğrudur.
Soru 66
Histograma benzemekle birlikte, temel olarak histogramdan farkı; sınıf aralığının frekansını belirten sütunların yerine veri değerlerini kullanması olan grafik türü hangisidir?
Seçenekler
A
Çizgi grafiği
B
Sütun grafiği
C
Dal-yaprak grafiği
D
Saçılım grafiği
E
Daire grafiği
Açıklama:
Histograma benzemekle birlikte, temel olarak histogramdan farkı; sınıf aralığının frekansını belirten sütunların yerine veri değerlerini kullanması olan grafik türü dal-yaprak grafiğidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 67
Seçilen bir örnek verisine dayalı olarak araştırma konusu topluluğa ilişkin bilgi sağlamak amacıyla kullanılan yöntemleri içeren istatistik dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çıkarımsal istatistik
B
Tanımlayıcı istatistik
C
Teorik istatistik
D
Uygulamalı istatistik
E
Matematiksel istatistik
Açıklama:
Seçilen bir örnek verisine dayalı olarak araştırma konusu topluluğa ilişkin bilgi sağlamak amacıyla kullanılan yöntemleri içeren istatistik dalı çıkarımsal istatistiktir. Doğru cevap A'dır.
Soru 68
Verilerin toplanması, düzenlenmesi, sunulması, analiz edilmesi ile ilgili konuları içeren istatistik dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çıkarımsal istatistik
B
Tanımlayıcı istatistik
C
Biyoistatistik
D
Matematiksel istatistik
E
Teorik istatistik
Açıklama:
Verilerin toplanması, düzenlenmesi, sunulması, analiz edilmesi ile ilgili konuları içeren istatistik dalı tanımlayıcı istatistiktir. Doğru cevap B'dir.
Soru 69
Hakkında bilgi toplanmak istenilen, üzerinde özellikleri ile ilgili ölçüm, sayım ya da gözlemlerin yapılabildiği canlı varlıklar, nesneler ya da olayların her birine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Veri
B
Değişken
C
Parametre
D
Birim
E
Örneklem
Açıklama:
Hakkında bilgi toplanmak istenilen, üzerinde özellikleri ile ilgili ölçüm, sayım ya da gözlemlerin yapılabildiği canlı varlıklar, nesneler ya da olayların her birine birim adı verilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 70
Ölçme yoluyla elde edilen ve sayısal olarak gösterilebilen veriler aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?
Seçenekler
A
Sıralayıcı veri
B
Kesikli veri
C
Nitel veri
D
Kategorik veri
E
Nicel veri
Açıklama:
Ölçme yoluyla elde edilen ve sayısal olarak gösterilebilen veriler nicel veri olarak adlandırılır. Doğru cevap E'dir.
Soru 71
Yukarıda verilen grafik türü aşağıdakilerden hangisidir?Seçenekler
A
Çizgi grafiği
B
Sütun grafiği
C
Histogram
D
Dal-yaprak grafiği
E
Saçılım grafiği
Açıklama:
Soruda verilen grafik bir saçılım grafiğidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 72
Aşağıdaki grafik türlerinden hangisi iki değişken arasındaki ilişkinin varlığını görsel olarak araştırmak amacıyla oluşturulmaktadır?
Seçenekler
A
Çizgi grafiği
B
Sütun grafiği
C
Histogram
D
Saçılım grafiği
E
Dal-yaprak grafiği
Açıklama:
İki değişken arasındaki ilişkinin varlığını görsel olarak araştırmak amacıyla oluşturulan grafik türü, saçılım grafiğidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 73
Değişkenlerden birinin farklı düzeylerinin tablonun satırlarına, diğerlerininkilerin de sütunlara yerleştirilmesi yoluyla oluşturulan tablo türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Frekans tablosu
B
Kümülatif frekans tablosu
C
Gruplanmış frekans tablosu
D
Kontenjans tablosu
E
Saçılım tablosu
Açıklama:
Değişkenlerden birinin farklı düzeylerinin tablonun satırlarına, diğerlerininkilerin de sütunlara yerleştirilmesi yoluyla oluşturulan tablo türü kontenjans tablosudur. Doğru cevap D'dir.
Soru 74
Bir ana kütlenin ölçülebilen herhangi bir özelliğinin almış olduğu sayısal değerlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Birim
B
Veri
C
Parametre
D
İstatistik
E
Örneklem
Açıklama:
Bir ana kütlenin ölçülebilen herhangi bir özelliğinin almış olduğu sayısal değerlere parametre adı verilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi bir örneklem istatistiğidir?
Seçenekler
A
s
B
µ
C
П
D
θ
E
α
Açıklama:
s ile gösterilen örneklem standart sapmasıdır. Dolayısıyla bir örneklem istatistiğidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 76
Sayıların yalnızca birimlerin ait olduğu sınıfı belirtmek üzere kullanıldığı ölçek türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sınıflayıcı ölçek
B
Sıralayıcı ölçek
C
Aralıklı ölçek
D
Eşit aralıklı ölçek
E
Oransal ölçek
Açıklama:
Sayıların yalnızca birimlerin ait olduğu sınıfı belirtmek üzere kullanıldığı ölçek türü sınıflayıcı ölçektir. Doğru cevap A'dır.
Soru 77
İstatistik, doğa bilimleri ve sosyal bilimler gibi çok farklı ve geniş kullanım alanları olan ve diğer tüm bilim dallarına yardımcı bir bilim dalıdır. Herhangi bir durumda bilinçli bir karar verebilmek için, aşağıdaki seçeneklerden hangisine gerek yoktur?
Seçenekler
A
Bilginin faydalı ve aydınlatıcı olacak şekilde özetlenebilmesi,
B
Mevcut bilgilerin analiz edilebilmesi,
C
Mevcut bilgilerin analiz edilemeden rastgele verilmesi.
D
Mevcut bilginin yeterli mi yoksa ek bilgiye mi gereksinim duyulduğunun belirlenebilmesi
E
Sonuca varılabilmesi ve yanlış sonuç elde etme riski değerlendirilirken çıkarımlarda bulunulabilmesi gerekir.
Açıklama:
Herhangi bir bilimsel araştırmada elde edilen verilerin düzenlenmesi ve özetlenmesi ve verilerin sadece küçük bir bölümünün incelenerek, verinin tamamına ilişkin karara varılması amaçlanır.
İstatistiksel tekniklerin günlük yaşantılarımızı etkileyen kararları almada kullanılabiliyor olması ikinci bir neden olarak belirtilebilir. Herhangi bir durumda bilinçli bir karar verebilmek için:
• Mevcut bilginin yeterli mi yoksa ek bilgiye mi gereksinim duyulduğunun belirlenebilmesi,
• Eğer gerekli ise toplanan bu ek bilginin yanıltıcı sonuçlara yol açmaması,
• Bilginin faydalı ve aydınlatıcı olacak şekilde özetlenebilmesi,
• Mevcut bilgilerin analiz edilebilmesi,
• Sonuca varılabilmesi ve yanlış sonuç elde etme riski değerlendirilirken çıkarımlarda
bulunulabilmesi gerekir.
Mevcut bilgilerin analiz edilmeden rastgele verilmesi bilinçli ve doğru kararlar alınması için uygun değildir. Doğru cevap C'dir.
İstatistiksel tekniklerin günlük yaşantılarımızı etkileyen kararları almada kullanılabiliyor olması ikinci bir neden olarak belirtilebilir. Herhangi bir durumda bilinçli bir karar verebilmek için:
• Mevcut bilginin yeterli mi yoksa ek bilgiye mi gereksinim duyulduğunun belirlenebilmesi,
• Eğer gerekli ise toplanan bu ek bilginin yanıltıcı sonuçlara yol açmaması,
• Bilginin faydalı ve aydınlatıcı olacak şekilde özetlenebilmesi,
• Mevcut bilgilerin analiz edilebilmesi,
• Sonuca varılabilmesi ve yanlış sonuç elde etme riski değerlendirilirken çıkarımlarda
bulunulabilmesi gerekir.
Mevcut bilgilerin analiz edilmeden rastgele verilmesi bilinçli ve doğru kararlar alınması için uygun değildir. Doğru cevap C'dir.
Soru 78
"Sayısal verileri toplama, düzenleme, sunma, analiz etme ve yorumlama ile ilgilenen bilim dalıdır." Bu bilim dalına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İstatistik
B
Fizik
C
Kimya
D
Geometri
E
Tıp
Açıklama:
Tanım olarak vermek gerekirse istatistik; belli bir amaç için verilerin toplanması, düzenlenmesi, tablo ve grafiklerle gösterilmesi, analiz edilmesi ve elde edilen sonuçların yorumlanması konularını içeren ve daha etkili kararlar almada yardımcı olan bir bilim dalıdır.
İstatistik, sayısal verileri toplama, düzenleme, sunma, analiz etme ve yorumlama ile ilgilenen bilim dalıdır. Doğru cevap A'dır.
İstatistik, sayısal verileri toplama, düzenleme, sunma, analiz etme ve yorumlama ile ilgilenen bilim dalıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 79
Verilerin toplanması, düzenlenmesi, sunulması, analiz edilmesi ile ilgili konuları içeren istatistik dalına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Örneklem
B
Ana kütle
C
Biyometri
D
Çıkarımsal İstatistik
E
Tanımlayıcı İstatistik
Açıklama:
Tanımlayıcı istatistik, sayısal verilerin bilgi sağlayacak
bir şekilde düzenlenmesi, özetlenmesi ve sunulması
yöntemlerini içeren istatistik dalıdır.
Verilerin toplanması, düzenlenmesi, sunulması, analiz edilmesi ile ilgili konuları içeren istatistik dalına tanımlayıcı istatistik adı verilir. Doğru cevap E'dir.
bir şekilde düzenlenmesi, özetlenmesi ve sunulması
yöntemlerini içeren istatistik dalıdır.
Verilerin toplanması, düzenlenmesi, sunulması, analiz edilmesi ile ilgili konuları içeren istatistik dalına tanımlayıcı istatistik adı verilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 80
Seçilen bir örnek verisine dayalı olarak araştırma konusu topluluğa ilişkin bilgi sağlamak amacıyla kullanılan yöntemlere verilen ad hangisidir?
Seçenekler
A
Veri
B
Biyoistatistik
C
Çıkarımsal İstatistik
D
Değişken
E
Parametre
Açıklama:
Bir diğer istatistik dalı çıkarımsal istatistiktir. Çıkarımsal istatistikte temel olarak amaç, ilgilenilen topluluktan seçilen bir alt grup yardımıyla o topluluğa ilişkin bilgi sağlamaktır.
Çıkarımsal istatistik, seçilen bir örnek verisine dayalı olarak araştırma konusu topluluğa ilişkin bilgi sağlamak amacıyla kullanılan yöntemlerdir. Doğru cevap C'dir.
Çıkarımsal istatistik, seçilen bir örnek verisine dayalı olarak araştırma konusu topluluğa ilişkin bilgi sağlamak amacıyla kullanılan yöntemlerdir. Doğru cevap C'dir.
Soru 81
Hangisi istatistiksel yöntemlerin biyoloji ve sağlık bilimleriyle ilgili problemlerin çözümünde uygulandığı bilim dalına verilen addır?
Seçenekler
A
Biyoistatistik (Biyometri)
B
Ana Kütle
C
Sınıayıcı Ölçek
D
Oransal Ölçek
E
Parametre
Açıklama:
İstatistiksel yöntemlerin biyolojik bilimlerle ilgili problemlerin
çözümünde uygulandığı bilim dalına biyoistatistik adı verilir.
Genel anlamıyla, biyoloji ve sağlık bilimleriyle ilgili problemlerin çözümünde istatistiksel yöntemlerin uygulanmasına biyoistatistik ya da biyometri adı verilir. Doğru cevap A'dır.
çözümünde uygulandığı bilim dalına biyoistatistik adı verilir.
Genel anlamıyla, biyoloji ve sağlık bilimleriyle ilgili problemlerin çözümünde istatistiksel yöntemlerin uygulanmasına biyoistatistik ya da biyometri adı verilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 82
Hakkında bilgi toplanmak istenilen, üzerinde özellikleri ile ilgili ölçüm, sayım ya da gözlemlerin yapılabildiği canlı varlıklar, nesneler ya da olayların her birine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Veri
B
Birim
C
Kütle
D
Örneklem
E
Sonsuz Ana Kütle
Açıklama:
İstatistikte birim; canlı bir varlık, bir nesne, bir olay veya olgu olarak
karşımıza çıkabilir
Hakkında bilgi toplanmak istenilen, üzerinde özellikleri ile ilgili ölçüm, sayım ya da gözlemlerin yapılabildiği canlı varlıklar, nesneler ya da olayların her birine birim adı verilir. Doğru cevap B'dir.
karşımıza çıkabilir
Hakkında bilgi toplanmak istenilen, üzerinde özellikleri ile ilgili ölçüm, sayım ya da gözlemlerin yapılabildiği canlı varlıklar, nesneler ya da olayların her birine birim adı verilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 83
Bir ana kütledeki birimlerin tamamına ulaşılamadığı durumlarda, ana kütleyi iyi temsil edecek şekilde ve daha az sayıda birim alarak oluşturulan alt kümeye verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sonsuz Ana Kütle
B
Sonlu Ana Kütle
C
Değişken
D
Örneklem
E
Nicel değişken
Açıklama:
Sağlık alanında istatistikte kullanılan veriler genellikle birimlerden alınan ölçüm ya da gözlem değerlerine dayalı olarak elde edilmektedir. Sonlu bir ana kütlede çok fazla sayıda birim bulunmuyorsa ve bu birimlerin tamamına ulaşmak zaman, maliyet, işgücü vb. gibi
kayıplara yol açmıyorsa ana kütledeki tüm birimler dikkate alınarak araştırma gerçekleştirilebilir.
Buna göre, bir araştırma ana kütledeki tüm birimler ele alınarak gerçekleştiriliyorsa buna tam sayım adı verilmektedir.
Bir ana kütledeki birimlerin tamamına ulaşılamadığı durumlarda, ana kütleyi iyi temsil edecek şekilde ve daha az sayıda birim alarak oluşturulan alt kümeye örneklem adı verilir. Doğru cevap D'dir.
kayıplara yol açmıyorsa ana kütledeki tüm birimler dikkate alınarak araştırma gerçekleştirilebilir.
Buna göre, bir araştırma ana kütledeki tüm birimler ele alınarak gerçekleştiriliyorsa buna tam sayım adı verilmektedir.
Bir ana kütledeki birimlerin tamamına ulaşılamadığı durumlarda, ana kütleyi iyi temsil edecek şekilde ve daha az sayıda birim alarak oluşturulan alt kümeye örneklem adı verilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 84
Bir ana kütlenin ölçülebilen herhangi bir özelliğinin almış olduğu sayısal değerlere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İstatistik
B
Parametre
C
Veri
D
Birim
E
Kütle
Açıklama:
Örnek olarak, sonraki ünitede ayrıntılı olarak incelenecek olan ana
kütle aritmetik ortalaması ya da ana kütle standart sapması, ana kütledeki tüm birimler ele alınarak hesaplandığı için birer parametredir.
Bir ana kütlenin ölçülebilen herhangi bir özelliğinin almış olduğu sayısal değerlere parametre adı verilir. Doğru cevap B'dir.
kütle aritmetik ortalaması ya da ana kütle standart sapması, ana kütledeki tüm birimler ele alınarak hesaplandığı için birer parametredir.
Bir ana kütlenin ölçülebilen herhangi bir özelliğinin almış olduğu sayısal değerlere parametre adı verilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 85
“Ölçmeye konu olan özelliklerin sınıflanması, sıralanması, derecelenmesi ya da miktar ve derecelerinin belirlenebilmesi için uyulması gereken kurallarla kısıtlamaları belirleyen ölçme araçlarına ölçek denir.” Aşağıdakilerden hangisi ölçek türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sınıflayıcı Ölçek
B
Sıralayıcı Ölçek
C
Oransal Ölçek
D
Değişken
E
Oransal Ölçek
Açıklama:
Ölçek Türleri:
• Sınırlayıcı Ölçek
• Sıralayıcı Ölçek
• Eşit Aralıklı Ölçek
• Oransal Ölçek
“Ölçmeye konu olan özelliklerin sınıflanması, sıralanması, derecelenmesi ya da miktar ve derecelerinin belirlenebilmesi için uyulması gereken kurallarla kısıtlamaları belirleyen ölçme araçlarına ölçek denir.” Ölçekler değişkene atanan sayısal değerlerin içerdiği bilgiye göre belirlenmektedir. Ölçme düzeyi olarak; sınayıcı ölçek, sıralayıcı ölçek, eşit aralıklı ölçek ve oransal ölçek olmak üzere dört farklı ölçek türü bulunur. Sınıflayıcı ve sıralayıcı ölçekler nitel verilerde kullanılırken, eşit aralıklı ve oransal ölçekler nicel verilerde kullanılır. Değişken kavramı bir ölçek türü değildir. Doğru cevap D'dir.
• Sınırlayıcı Ölçek
• Sıralayıcı Ölçek
• Eşit Aralıklı Ölçek
• Oransal Ölçek
“Ölçmeye konu olan özelliklerin sınıflanması, sıralanması, derecelenmesi ya da miktar ve derecelerinin belirlenebilmesi için uyulması gereken kurallarla kısıtlamaları belirleyen ölçme araçlarına ölçek denir.” Ölçekler değişkene atanan sayısal değerlerin içerdiği bilgiye göre belirlenmektedir. Ölçme düzeyi olarak; sınayıcı ölçek, sıralayıcı ölçek, eşit aralıklı ölçek ve oransal ölçek olmak üzere dört farklı ölçek türü bulunur. Sınıflayıcı ve sıralayıcı ölçekler nitel verilerde kullanılırken, eşit aralıklı ve oransal ölçekler nicel verilerde kullanılır. Değişken kavramı bir ölçek türü değildir. Doğru cevap D'dir.
Soru 86
İki-yönlü frekans tablosu olarak da bilinen tablonun diğer adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çizgi Grafiği
B
Kontenjans Tablosu
C
Kümülatif Frekans Serisi
D
Sütun Grafiği
E
Histogram
Açıklama:
Kontenjans tablosunda yer alacak değişkenlerin kategorik ya da kategorik değişkene dönüştürülebilir olması gerekir. Ele alınan iki değişkenden birisine satırda, diğerine ise sütunda yer vererek bir tablo oluşturulur.
Eğer incelenmesi gereken iki değişken bulunuyorsa bu iki değişkenin birlikte değişiminin tek bir tabloda gösterilmesi amacıyla değişkenlerden birinin farklı düzeylerinin tablonun satırlarına, diğerininkilerin de tablonun sütunlarına yerleştirilmesi yoluyla oluşturulan tablo türüne kontenjans tablosu ya da iki-yönlü frekans tablosu adı verilir.
Eğer incelenmesi gereken iki değişken bulunuyorsa bu iki değişkenin birlikte değişiminin tek bir tabloda gösterilmesi amacıyla değişkenlerden birinin farklı düzeylerinin tablonun satırlarına, diğerininkilerin de tablonun sütunlarına yerleştirilmesi yoluyla oluşturulan tablo türüne kontenjans tablosu ya da iki-yönlü frekans tablosu adı verilir.
Soru 87
Sayısal verileri toplama, düzenleme, sunma, analiz etme ve yorumlama konularını içeren ve etkili karar almaya yardımcı olan bilim dalına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Değerlendirme
B
Veri
C
Değişken
D
İstatistik
E
Ölçme
Açıklama:
Belli bir amaç için verilerin toplanması, düzenlenmesi, tablo ve grafiklerle gösterilmesi, analiz edilmesi ve elde edilen sonuçların yorumlanması konularını içeren ve daha etkili kararlar almada yardımcı olan bir bilim dalına istatistik denir. Doğru cevap D'dir.
Soru 88
Sayısal verilerin bilgi sağlayacak şekilde düzenlenmesi, özetlenmesi sunulması yöntemlerini içeren istatistik dalına......., seçilen bir örnek verisine dayalı olarak araştırma konusu topluluk hakkında bilgi sağlamak amacıyla kullanılan yöntemleri içeren istatistik dalına ise...... denir.
Verilen paragrafta noktalı alanlara gelmesi gereken tanımlar aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Verilen paragrafta noktalı alanlara gelmesi gereken tanımlar aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
İstatistik-Biyometri
B
Biyoistatistik-Örneklem
C
Tanımlayıcı İstatistik-Çıkarımsal İstatistik
D
Örnek Kütle- Ana Kütle
E
Parametre-İstatistik
Açıklama:
Verilerin toplanması, düzenlenmesi, sunulması, analiz edilmesi ile ilgili konuları içeren istatistik dalına tanımlayıcı istatistik, seçilen bir örnek verisine dayalı olarak
araştırma konusu topluluğa ilişkin bilgi sağlamak amacıyla kullanılan yöntemlerdre ise çıkarımsal istatistik adı verilir. Doğru cevap C'dir.
araştırma konusu topluluğa ilişkin bilgi sağlamak amacıyla kullanılan yöntemlerdre ise çıkarımsal istatistik adı verilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 89
Bir ilde bir yıl içerisinde yaşanan trafik kazalarının sonuçlarına ilişkin bir araştırmanın birimi nedir?
Seçenekler
A
İlde bir yıl içerisinde yaşanan toplam trafik kazası sayısı
B
İlde bir yıl içerisinde yaşanan her bir maddi hasarlı trafik kazası
C
İlde bir yıl içerisinde yaşanan her bir trafik kazası
D
İlde bir yıl içerisinde yaşanan her bir ölümlü trafik kazası
E
İlde bir yıl içerisinde yaşanan her bir yaralamalı trafik kazası
Açıklama:
Hakkında bilgi toplanmak istenilen, üzerinde özellikleri ile ilgili ölçüm, sayım ya da gözlemlerin yapılabildiği canlı varlıklar, nesneler ya da olayların her birine birim adı verilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 90
İncelenen değişkenin zaman içinde aldığı değerleri göstermek amacıyla kullanılan grafiğe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Zaman Grafiği
B
Çizgi Grafiği
C
Sütun Grafiği
D
Histogram
E
Daire Grafiği
Açıklama:
Çizgi grafiği, incelenen değişkenin zaman içerisinde aldığı değerleri göstermek amacıyla kullanılabilir.Doğru cevap B'dir.
Soru 91
Koşullara bağlı olarak farklı zamanlarda farklı değerler alabilen birimlerin herhangi bir özelliğine ya da karakteristiğine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Özellik
B
Parametre
C
Kitle
D
Evren
E
Değişken
Açıklama:
Koşullara bağlı olarak farklı zamanlarda farklı değerler alabilen birimlerin herhangi bir özelliğine ya da karakteristiğine değişken adı verilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi kesikli değişkendir?
Seçenekler
A
Kan basıncı
B
Bir hastanedeki yatak sayısı
C
Vücut ağırlığı
D
Boy
E
Cinsiyet
Açıklama:
Alacağı değerler sadece tamsayı olarak belirtilebilen nicel değişkenlere kesikli değişken adı verilir. Bir hastanedeki yatak sayısı tamsayı ile ifade edilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 93
Aşağıda verilen ifadelerden hangisi ölçek türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Oransal aralıklı
B
Sıralayıcı
C
Sınıflayıcı
D
Oransal
E
Eşit aralıklı
Açıklama:
Ölçme düzeyi olarak; sınıflayıcı ölçek, sıralayıcı ölçek, eşit aralıklı ölçek ve oransal ölçek olmak üzere dört farklı ölçek türü bulunur. Oransal aralıklı ölçek türü bulunmamaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 94
İki değişkenin birlikte değişiminin tek bir tabloda gösterilmesi amacıyla, değişkenlerden birinin tablonun satırına diğerinin sütununa yerleştirilmesi ile elde edilen tabloya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Histogram
B
Sütun grafiği
C
Kontenjans tablosu
D
Dal-yaprak grafiği
E
Saçılım grafiği
Açıklama:
İncelenmesi gereken iki değişken bulunuyor ve bu iki değişkenin birlikte değişiminin tek bir tabloda gösterilmesi amacıyla değişkenlerden birinin farklı düzeylerinin tablonun satırlarına, diğerininkilerin de tablonun sütunlarına yerleştirilmesi yoluyla oluşturulan tablo türüne kontenjans tablosu ya da iki-yönlü frekans tablosu adı verilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 95
Büyüklük sırasına konulmuş verilerin birden fazla kullanılması durumunda ilgilenilen değişkenin aldığı değerlerin tekrar sayılarını gösterecek şekilde elde edilen seriye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Basit seri
B
Bileşik seri
C
Çok değişkenli seri
D
Çapraz tablo
E
Frekans serisi
Açıklama:
Büyüklük sırasına konulmuş verilerin birden fazla kullanılması durumunda ilgilenilen değişkenin aldığı değerlerin tekrar sayılarını gösterecek şekilde elde edilen seriye frekans serisi adı verilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 96
Deney ve araştırma sonucunda elde edilen ve ilgilenilen değişkenin herhangi bir özelliğine göre sıralanmış veri kümesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Veri seti
B
Bileşik seri
C
Basit seri
D
Değişken
E
Frekans serisi
Açıklama:
Deney ve araştırma sonucunda elde edilen ve ilgilenilen değişkenin herhangi bir özelliğine göre sıralanmış veri kümesine basit seri adı verilir.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi istatistik kavramının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bilgiyi faydalı ve aydınlatıcı olacak şekilde özetlemesi
B
Hem doğa bilimlerinde hem de sosyal bilimlerde kullanılması
C
Oran veya ilişki katsayısı gibi hesaplanan sayısal bilgileri ifade etmesi
D
Araştırma konusu olan ana kütlenin tüm birimlerine ulaşma ihtiyacı duyması
E
Verilerin toplanmasını, düzenlenmesini, analiz edilmesini ve elde edilen sonuçların yorumlanmasını kapsaması
Açıklama:
Herhangi bir bilimsel araştırmada elde edilen verilerin düzenlenmesi, özetlenmesi ve verilerin sadece küçük bir bölümünün incelenerek, verinin tamamına ilişkin karara varılması amaçlanır. Karar almada kullanılan araçlardan biri de istatistiktir. Ayrıca, istatistik doğa bilimleri ve sosyal bilimler gibi farklı ve geniş kullanım alanları olan bir bilim dalıdır. Buna ek olarak, istatistik sayısal bilgi anlamında da kullanılır. Özetle, A, B, C ve E şıkları istatistik kavramının özelliklerini sıralamaktadır. Buna karşılık istatistik, araştırma konusu olan ana kütlenin tüm birimlerine ulaşma ihtiyacı duymaz. Zira, çıkarımsal istatistikte temel amaç, ilgilenilen topluluktan seçilen bir alt grup yardımıyla o topluluğa ilişkin bilgi sağlamaktır. Doğru cevap D'dir.
Soru 98
Bir araştırmada, Eskişehir’de bulunan perakende marketlerin 2017 yılındaki ortalama ciroları belirlenmek istenmektedir. Bu araştırmanın birimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eskişehir’de bulunan perakende marketlerin tümü
B
Araştırmada incelenecek olan perakende marketlerin her biri
C
Araştırma için görüşülen marketlerden elde edilen ciro bilgileri
D
Veri toplamak için her semtten rassal olarak seçilen perakende marketlerin oluşturduğu alt grup
E
Araştırma kapsamındaki her bir marketten elde edilmek istenen ciro bilgisi
Açıklama:
Bir araştırmada ilgilenilen tüm birimlerin oluşturduğu topluluğa ana kütle denir. Eskişehir’de bulunan perakende marketlerin tümü ana kütledir. Hakkında bilgi toplanmak istenilen, üzerinde özellikleri ile ilgili ölçüm, sayım ya da gözlemlerin yapılabildiği canlı veya cansız varlıkların, nesnelerin, olayların, olguların ya da kurumların her birine birim adı verilir. Araştırmada incelenecek olan perakende marketlerin her biri, bu araştırmanın birimidir. Bir araştırmada incelenen birimlerden elde edilen sayısal ölçüm değerlerine veri denir. Bu araştırmanın verileri, araştırma için görüşülen marketlerden elde edilen ciro bilgileridir. İlgilenilen ana kütleyi en iyi şekilde yansıtan ve daha az sayıda birimden oluşan alt gruba örneklem adı verilir. Bundan ötürü, araştırma verisi toplamak için Eskişehir’deki her bir semtten rassal olarak seçilen perakende marketlerin oluşturduğu alt grup bir örneklem oluşturur. Son olarak, koşullara bağlı olarak farklı zamanlarda farklı değerler alabilen birimlerin herhangi bir özelliğine değişken denir. Ciro bilgisi, bu araştırmanın değişkenidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 99
Bir ilde toplam üç üniversite bulunmaktadır. Bu üniversitelerde çalışan tüm öğretim elemanlarının sayısı 1000’dir. Önceki ay itibariyle, bu üç üniversitede çalışan tüm öğretim elemanlarının yaş ortalaması 40 yaş olarak hesaplanmıştır. Hesaplanan yaş ortalaması sayısal değerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Parametre
B
Ana kütle
C
İstatistik
D
Örneklem
E
Değişken
Açıklama:
Bir ana kütlenin ölçülebilen herhangi bir özelliğinin almış olduğu sayısal değerlere parametre adı verilir. Dolayısıyla parametre, ana kütledeki bütün birimler ele alınıp hesaplanan sayısal ya da oransal bir değerdir. Soru kökünde, ildeki tüm öğretim elemanlarının yaşları ele alınarak yaş ortalaması hesaplandığı için, 40 yaş sayısal değeri bir parametredir. Ana kütle, bir araştırmada ilgilenilen tüm birimlerin oluşturduğu topluluğa denir. Soru kökündeki ana kütle, 1000 öğretim elemanının tümüdür. İlgilenilen ana kütleyi en iyi şekilde yansıtan ve daha az sayıda birimden oluşan alt gruba örneklem denir. Soru kökünde, ildeki toplam 1000 öğretim elemanı arasından rassal olarak 200 öğretim elemanı seçilseydi, bu alt grup bir örneklem olacaktı. İstatistik ise, örneklem verilerine dayalı olarak hesaplanan herhangi bir tanımlayıcı ölçüye denir. Dolayısıyla istatistik, ana kütleden herhangi bir yolla seçilen bir örneklemdeki birimler ele alınıp hesaplanan sayısal ya da oransal bir değerdir. Seçilen 200 öğretim elemanının oluşturduğu örneklemin yaş ortalaması hesaplansaydı, elde edilen sayısal yaş ortalaması değeri bir istatistik olacaktı. Koşullara bağlı olarak farklı zamanlarda farklı değerler alabilen birimlerin herhangi bir özelliğine ya da karakteristiğine değişken adı verilir. Soru kökündeki değişken yaştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 100
Ölçme düzeyleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sürekli veriler, eşit aralıklı ölçekler veya oransal ölçekler ile ölçülür.
B
İstatistiksel analiz tekniğine karar verirken ölçme düzeyi belirleyicidir.
C
Kullanılacak ölçek türü, ölçülen değişkenin mutlak özelliğe göre seçilir.
D
Yüksek seviyeli bir ölçek, kendisinden daha düşük seviyeli bir ölçeğe dönüştürebilir.
E
Sınıflayıcı ve sıralayıcı ölçekler nitel verileri ölçmek için kullanılır.
Açıklama:
Sınıflayıcı ölçek, sıralayıcı ölçek, eşit aralıklı ölçek ve oransal ölçek olmak üzere dört farklı ölçek türü bulunur. Bu ölçek türleri üç tip veri ölçer. Sınıflayıcı ölçek, isimsel verileri; sıralayıcı ölçek, sıralı verileri; eşit aralıklı veya oransal ölçekler, sürekli verileri ölçer. Bundan ötürü, A şıkkındaki ifade doğrudur. Verilerin içerdiği bilgi miktarı belirlenirken ve eldeki verilere en uygun veri özetleme ya da istatistiksel analiz tekniğine karar verilirken ölçme düzeyinden yararlanılır. Bu nedenle, B şıkkında yer alan ifade de doğrudur. Kullanılan ölçek, ölçülen özelliğin kendisinden daha çok, ölçüm yöntemine ya da bunun kullanımına bağlıdır. Başka bir ifadeyle, aynı değişken farklı ölçeklerle ölçülebilir. Örneğin, “yaş” değişkeni yıl cinsinden ölçüldüğünde kullanılan ölçek oransal ölçektir. Aynı değişken “genç”, “orta yaşlı” ve “yaşlı” kategorilerine ayrıldığında ise, kullanılan ölçek sıralayıcı ölçek olacaktır. Bir de özellikle, demografide sıklıkla kullanılan ekonomik olarak üretkenliğe göre bir sınıflama yapılacaksa üretken yaş (15 - 64 arası) ve bağımlı yaş (15 altı ve 64 üstü) grupları sınıflayıcı ölçek ile ölçülmüş olacaktır. Dolayısıyla, C şıkkındaki ifade yanlıştır. “Yaş” değişkeni örneğinde, oransal bir ölçeğin sıralayıcı ve sınıflayıcı ölçeklere dönüştürülebildiğini gördük. Sonuç olarak, D şıkkındaki ifade doğrudur. Sınıflayıcı ve sıralayıcı ölçekler nitel verileri ölçmek için kullanılırken, eşit aralıklı ve oransal ölçekler nicel verileri ölçmek için kullanılır. E şıkkındaki ifade de doğrudur.
Soru 101
"Bir işletmede çalışanların evli olup olmamasına göre ayrılması __________ ölçekle, aldıkları maaş tutarına göre listelenmesi ise ___________ ölçekle ölçülür." ifadesindeki boşluklara sırası ile aşağıda verilen kavram ikililerinden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Sınıflayıcı / Sıralayıcı
B
Sıralayıcı / Eşit aralıklı
C
Sıralayıcı / Oransal
D
Eşit aralıklı / Oransal
E
Sınıflayıcı / Oransal
Açıklama:
Sınıflayıcı ölçek, birimlerin araştırma konusu değişkenlere ilişkin olarak belli sınıflara ayrılmasında kullanılan ölçek türüdür. Bu ölçekte yalnızca birimlerin eşit olup olmaması ya da hangi sınıfta yer aldığı ile ilgilenilir. Çalışanların evli olup olmamasına göre ayrılması, “evli olması” ve “evli olmaması” diye iki sınıfa ayrılmasını gerektirir. Bu iki durumun önem veya değer derecesi belirtilmemiştir; herhangi bir ölçüm de yapılmamıştır. Bu nedenlerle, soru kökünün ilk kısmında sıralayıcı, eşit aralıklı veya oransal ölçekler kullanılamaz; değişken, sınıflayıcı ölçekle ölçülür. Ölçüm sonuçları arasındaki aralık sabit bir ölçü birimiyle belirtilebiliyorsa ve iki ölçüm sonucunun birbirine oranı anlamlı ise incelenen değişkene ilişkin ölçeğe oransal ölçek adı verilir. Maaş tutarları sabit bir birim olan para birimiyle ölçülmektedir ve birbirlerine anlamlı bir şekilde oranlanabilir. Sözgelimi, bir müdürün bir uzmandan iki kat daha fazla maaş aldığı saptanabilir. Bu nedenle, işletme çalışanlarının aldıkları maaş tutarına göre listelenmesi oransal ölçekle ölçülür. Doğru cevap E'dir.
Soru 102
Verilerin toplanması, düzenlenmesi, sunulması, analiz edilmesi ile ilgili konuları içeren istatistik dalına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Biyometri
B
Biyoistatistik
C
Tanımlayıcı istatistik
D
Çıkarımsal istatistik
E
Deneysel istatistik
Açıklama:
Verilerin toplanması, düzenlenmesi, sunulması, analiz edilmesi ile ilgili konuları içeren istatistik dalına tanımlayıcı istatistik denir. Doğru cevap C'dir.
Soru 103
Bilimsel bir araştırmada incelenecek olan tüm birimlerin oluşturduğu topluluğa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Birim
B
Veri
C
İstatistik
D
Ana kütle
E
Örneklem
Açıklama:
Bilimsel bir araştırmada incelenecek olan tüm birimlerin oluşturduğu topluluğa ana kütle denir. Doğru cevap D'dir.
Soru 104
Aşağıdakilerden hangisi istatistikteki ölçek türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sınıflayıcı
B
Sınırlayıcı
C
Eşit aralıklı
D
Oransal
E
Kitlesel
Açıklama:
Kitlesel ölçek istatistikteki ölçek türlerinden biri değildir. Doğru cevap E'dir.
Soru 105
Hangi ölçek türünde sıfır (0) değeri gerçek sıfır değerini yani ölçülen özelliğin yokluğunu ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Oransal
B
Aralıklı
C
Sıralayıcı
D
Sınıflayıcı
E
Değişken
Açıklama:
Oransal ölçekte sıfır değeri gibi sabit bir başlangıç noktası bulunur ve bu noktanın sabit bir değer olması, ölçümlerin oransal olarak karşılaştırılabilmesine olanak tanır. Örneğin 0 cm’lik bir uzunluk, ölçülen birimin herhangi bir uzunluğu olmadığı anlamına gelmektedir. Kullanılan sıfır değeri gerçek sıfırdır. Yani ölçülen özelliğin yokluğunu ifade etmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 106
Koşullara bağlı olarak farklı zamanlarda farklı değerler alabilen birimlerin herhangi bir özelliğine ya da karakteristiğine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Veri
B
Değişken
C
İstatistik
D
Örneklem
E
Parametre
Açıklama:
Koşullara bağlı olarak farklı zamanlarda farklı değerler alabilen birimlerin herhangi bir özelliğine ya da karakteristiğine değişken adı verilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 107
Bir veri kümesinde, her gruba ait frekans değerinin toplam frekans içerisindeki yüzdesini gösterecek şekilde düzenlenmiş hali aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Basit seri
B
Frekans serisi
C
Oransal frekans dağılımı
D
Kümülatif frekans serisi
E
Kontenjans tablosu
Açıklama:
Deney ve araştırma sonucunda elde edilen ve ilgilenilen değişkenin herhangi bir özelliğine göre sıralanmış veri kümesine basit seri adı verilir. Büyüklük sırasına konmuş birimlerin birden fazla kullanılması durumunda, ilgilenilen değişkenin aldığı değerlerin tekrarlanma sayılarını da gösterecek şekilde elde edilen seriye frekans serisi denir. Frekans ya da gruplanmış frekans serilerinde her gruba ait frekans değerinin toplam frekans içerisindeki yüzdesini gösterecek şekilde düzenlenen seriye oransal frekans dağılımı veya oransal frekans serisi adı verilir. Bazı araştırmalarda araştırma sonuçları yorumlanırken, kaç adet gözlem sonucunun bir değerden daha yüksek veya daha düşük olduğu saptanmak istenebilir. Bu sorunun daha kolay cevaplanabilmesi için, kümülatif frekans serisi oluşturulur. Kümülatif frekans serileri küçükten büyüğe ya da büyükten küçüğe doğru oluşturulabilir. Küçükten büyüğe doğru oluşturulan kümülatif frekans serisinde -den az adı verilen yeni bir sütun bulunurken, büyükten küçüğe doğru oluşturulan kümülatif frekans serileri için -den çok adı verilen sütun bulunur. Eğer incelenmesi gereken iki değişken bulunuyorsa, bu iki değişkenin birlikte değişiminin tek bir tabloda gösterilmesi amacıyla değişkenlerden birinin farklı düzeylerinin tablonun satırlarına, diğerininkilerin de tablonun sütunlarına yerleştirilmesi yoluyla oluşturulan tablo türüne kontenjans tablosu denir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 108
Sturges kuralının işlevi aşağıdakilerden hangisinde belirtilmiştir?
Seçenekler
A
Bir ana kütlenin ölçülebilen herhangi bir özelliğinin almış olduğu sayısal değerleri belirlemek
B
Gruplanmış frekans serisi oluşturulurken sınıf sayısını belirlemek
C
Ölçmeye konu olan özellikleri sınıflamak, sıralamak ve derecelendirmek
D
Araştırma sonucunda elde edilen verileri, değişkenin bir özelliğine göre sıralamak
E
Basit bir seride birimlerin aldığı değerlerin tekrarlanma sayılarını göstermek
Açıklama:
Bir ana kütlenin ölçülebilen herhangi bir özelliğinin almış olduğu sayısal değerlerin belirlenmesi, parametrenin belirlenmesiyle ilgilidir. Gruplanmış frekans serisi oluşturulurken sınıf sayısını belirlemek, Sturges kuralının işlevidir. Ölçmeye konu olan özellikleri sınıflamak, sıralamak ve derecelendirmek ölçeklerin işlevidir. Araştırma sonucunda elde edilen verileri, değişkenin bir özelliğine göre sıralamak basit serinin işlevidir. Basit bir seride birimlerin aldığı değerlerin tekrarlanma sayılarını göstermek, frekans serisinin işlevidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 109
I. Birlikte değişen iki farklı değişken tek bir tabloda gösterilebilir. II. Kontenjans tablosu, yalnız frekans serilerinin gösteriminde kullanılır. III.Değişkenler, kategorik ya da kategorik değişkene dönüştürülebilir olmalıdır. Kontenjans tablosuyla ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Eğer incelenmesi gereken iki değişken bulunuyorsa, bu iki değişkenin birlikte değişiminin tek bir tabloda gösterilmesi amacıyla değişkenlerden birinin farklı düzeylerinin tablonun satırlarına, diğerininkilerin de tablonun sütunlarına yerleştirilmesi yoluyla oluşturulan tablo türüne kontenjans tablosu ya da iki-yönlü frekans tablosu denir. Kontenjans tablosunda yer alacak değişkenlerin kategorik ya da kategorik değişkene dönüştürülebilir olması gerekir. Günümüzde bilgisayar paket programları yardımıyla sürekli değişkenler kolayca sınıflandırılabilmekte ve veri setleri frekans serisi ya da kontenjans tablosu hâline dönüştürülebilmektedir. Buna karşılık, frekans serileri dışında başka türde veriler de kontenjanstablosu biçiminde sunulabilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 110
Aşağıdaki grafik türlerinden hangisi sürekli veriler için kullanıldığında “histogram” adını alır?
Seçenekler
A
Sütun grafiği
B
Çizgi grafiği
C
Dal-yaprak grafiği
D
Saçılım grafiği
E
Pasta grafiği
Açıklama:
Sütun grafiği, uygun frekans serisi oluşturulan verilerin görsel olarak da açıklanabilmesini sağlayan grafik türlerinden biridir. Sütun grafikleri en fazla isimsel veriler için kullanılır. Aynı zamanda sütun grafikleri sıralı ve sürekli veriler için de oluşturulabilir. Bu grafik türü sürekli veriler için kullanıldığında sütun grafiği yerine “histogram” adını almaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 111
Aşağıdaki grafik türlerinden hangi ikisi eldeki verilerin simetrik dağılıp dağılmadığını gösterir?
Seçenekler
A
Saçılım grafiği - Sütun grafiği
B
Çizgi grafiği - Dal-yaprak grafiği
C
Histogram - Saçılım grafiği
D
Çizgi grafiği - Pasta grafiği
E
Dal-yaprak grafiği - Histogram
Açıklama:
Simetrik grafikler ortadan ikiye katlandığında birbirinin yansıması olan grafiklerdir. Histogram ya da dal-yaprak grafikleri eldeki verilerin simetrik dağılıp dağılmadığını gösterir. Histogram grafikleri sütun grafiklerine benzer. Ancak, eşit aralıklı ya da oransal ölçekli değişkenler için kullanılan bir grafik türüdür. Grafikte, tüm sınıf aralıklarının üzerinde bitişik dikdörtgenler yer alır ve herhangi bir dikdörtgenin alanı, o sınıf aralığındaki gözlem sayısı ile orantılıdır. Dal-yaprak grafiğinin histogramdan farkı; sınıf aralığının frekansını belirten sütunların yerine veri değerlerini kullanmasıdır. Bununla birlikte, histogram genelde büyük veri setleri için kullanılırken, dal-yaprak grafiği nispeten küçük veri setleri için oluşturulur.
Soru 112
Bir ana kütlenin ölçülebilen herhangi bir özelliğinin almış olduğu sayısal değerlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Değişken
B
Parametre
C
Birim
D
İstatistik
E
Ana kütle
Açıklama:
Bir ana kütlenin ölçülebilen herhangi bir özelliğinin almış olduğu sayısal değerlere parametre denir. Doğru cevap B'dir.
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi sürekli değişken değildir?
Seçenekler
A
Kan basıncı
B
Vücut ağırlığı
C
İçme suyunun pH'ı
D
Bir hastanedeki yatak sayısı
E
Boy
Açıklama:
Bir hastanedeki yatak sayısı kesikli değişkendir. Doğru cevap D'dir.
Soru 114
Büyüklük sırasına konmuş birimlerin birden fazla kullanılması durumunda ilgilenilen değişkenin aldığı değerlerin tekrarlanma sayılarını da gösterecek şekilde elde edilen seriye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Basit seri
B
Kontenjan serisi
C
Frekans serisi
D
Kümülatif seri
E
Gruplanmış seri
Açıklama:
Büyüklük sırasına konmuş birimlerin birden fazla kullanılması durumunda ilgilenilen değişkenin aldığı değerlerin tekrarlanma sayılarını da gösterecek şekilde elde edilen seriye frekans serisi denir. Doğru cevap C'dir.
Soru 115
Bir serideki gözlem sayısı 200’dür. Böyle bir seri için oluşturulacak olan gruplanmış frekans serisinin sınıf sayısı kaç olmalıdır?
Seçenekler
A
5
B
6
C
7
D
8
E
9
Açıklama:
1+(3,332)log n=1+(3,332)log(200)=8.667 Bu değer en yakın üst değere yuvarlanırsa 9 olur. Doğru cevap E'dir.
Soru 116
Türkiye İstatistik Kurumunun yayınlamış olduğu Sağlık Bakanlığı kaynaklı verilere göre, Türkiye’de 1971 yılından 2013 yılına kadar “Hekim Başına Düşen Kişi Sayısı” ve “Hemşire Başına Düşen Kişi Sayısı” değişkenleri arasındaki ilişki hangi grafik türüyle gösterilebilir?
Seçenekler
A
Saçılım grafiği
B
Sütun grafiği
C
Dal-yaprak grafiği
D
Histogram
E
Çizgi grafiği
Açıklama:
Türkiye İstatistik Kurumunun yayınlamış olduğu Sağlık Bakanlığı kaynaklı verilere göre, Türkiye’de 1971 yılından 2013 yılına kadar “Hekim Başına Düşen Kişi Sayısı” ve “Hemşire Başına Düşen Kişi Sayısı” değişkenleri arasındaki ilişki saçılım grafiği ile gösterilebilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 117
Bir üniversite bünyesinde bulunan bir fakültede, fakülte öğrencilerinden belirli sayıda örneklem alınarak öğrencilerin fiziksel sağlıkları ile ilgili istatistik elde edilmek istenmektedir. Bu durumda aşağıdaki istatistik türlerinden hangisi kullanılmış olur?
Seçenekler
A
Tanımlayıcı istatistik
B
Betimsel istatistik
C
Biyoistatistik
D
Çıkarımsal istatistik
E
Biyometri
Açıklama:
Çıkarımsal istatistik, örnekten elde edilen bilgi kullanılarak topluluk değerinin en iyi tahminidir.
Soru 118
Güneş Hastanesine 2017 yılında depresyon sebebiyle başvuran hastaların incelenmesinin söz konusu olduğu bir araştırmada birim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Depresyon
B
2017 yılı
C
Güneş Hastanesi
D
Hastalardan her biri
E
Başvuru yapmak
Açıklama:
İstatistikte birim; canlı bir varlık, bir nesne, bir olay veya olgu olarak karşımıza çıkabilir.
Soru 119
Sağlık Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören öğrencilerden 100 kişiye ölçme aracı uygulanmış ve kaygı bozuklukları olup olmadığı değerlendirilmiştir. Bu araştırmanın evreni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sağlık Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin tümü
B
100 kişilik örneklem grubu
C
Ölçme araçları
D
Kaygı tanısı almış kişiler
E
Kaygı tanısı almamış kişiler
Açıklama:
Evren, bilimsel bir araştırmada incelenecek olan birimlerin oluşturduğu topluluğun tamamıdır.
Soru 120
Anadolu Üniversitesi öğrencileri ile ilgili bir araştırma yapılması planlanmaktadır. Bu nedenle, her bir fakülteden ve bölümden fakültenin büyüklüğüne göre veri toplanması gerekmektedir. Bu hesaplamada 450 kişiye ulaşılması gerektiği belirlenmiştir. Veri toplama sürecinde öğrencilere üç ayrı ölçek uygulanacaktır. Veri toplama sürecinin 2016-2017 eğitim öğretim yılı içinde sonlandırılması gerekmektedir. Bu örneğe göre bu araştırmanın örneklemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
450 kişilik grup
B
Tüm üniversite öğrencileri
C
Kullanılacak ölçekler
D
2016-2017 eğitim öğretim yılı
E
Fakülte sayısı
Açıklama:
İlgilenilen ana kütleyi en iyi şekilde yansıtan ve daha az sayıda birimden oluşan alt gruba örneklem adı verilir.
Soru 121
Yapılacak tıbbi bir araştırmada hastaların cinsiyetleri, ağırlıkları ve depresyon düzeyleri belirlenmek istenmektedir. Bu araştırmada cinsiyet hangi tür değişkendir?
Seçenekler
A
Nitel değişken
B
Nicel değişken
C
Bağımlı değişken
D
Bağımsız değişken
E
Etki değişkeni
Açıklama:
Birimlerin incelenen özelliği sayısal olmadığında, bu özelliğe nitel değişken adı verilir.
Soru 122
Bir hastanedeki acil serviste bulunan yatak sayısı ile hastaların kan basıncı arasındaki ilişkilinin araştırılması istenmektedir. Bu araştırmada hastaların kan basıncı nasıl bir değişken olarak karşımıza çıkmaktadır?
Seçenekler
A
Süreksiz değişken
B
Kesikli değişken
C
Ordinal değişken
D
Sürekli değişken
E
Bağımsız değişken
Açıklama:
Gözlem değerleri belli bir sayı aralığı içerisinde kesirli ondalık sayılar olarak edilebilen nicel değişkenlere sürekli değişken adı verilir.
Soru 123
Üniversite öğrencileri ile yapılan bir araştırmada üniversite öğrencilerinin sınıf düzeyleri ile akademik motivasyonları arasında ilişki olup olmadığı belirlenmek istenmektedir. Bu araştırmada sınıf düzeyi hangi tür ölçek türü ile ölçülmüştür.
Seçenekler
A
Sınıflayıcı Ölçek
B
Sıralayıcı Ölçek
C
Eşit Aralıklı Ölçek
D
Oransal Ölçek
E
Eşit Oranlı Ölçek
Açıklama:
Eğer eldeki veriler sınıflayıcı ölçekli verilerin özelliklerine sahip ve bu veriler belli bir düzene göre sıralanabiliyorsa, incelenen değişkene ilişkin ölçeğe sıralayıcı ölçek adı verilir.
Soru 124
Türkiye genelinde depresyon hastalığının yaygınlığı ile ilgili bir araştırma yapılması planlanmaktadır ve kişilerin yaşadıkları şehitler, yaşları ve eğitim durumları ile ilgili de ölçümler yapılmaktadır. Bu araştırmada katılımcıların yaşadıkları şehirler hangi tür ölçek ile ölçülebilir?
Seçenekler
A
Sınıflayıcı ölçek
B
Sıralayıcı ölçek
C
Eşir aralıklı ölçek
D
Eşit oranlı ölçek
E
Oransal ölçek
Açıklama:
Sınıflayıcı ölçek, birimlerin araştırma konusu değişkenlere ilişkin olarak belli sınıflara ayrılmasında kullanılan ölçek türüdür.
Soru 125
Uygun frekans serisi oluşturulan verilerin görsek olarak da açıklanabilmesini sağlayan grafik türlerinden biri olarak belirtilen grafik türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sütun grafiği
B
Çizgi grafiği
C
Daire grafiği
D
Histogram
E
Pasta grafiği
Açıklama:
Sütun grafiği, uygun frekans serisi oluşturulan verilerin görsek olarak da açıklanabilmesini sağlayan grafik türlerinden biridir.
Soru 126
Eşit aralıklı ya da oransal ölçekli değişkenler için kullanılan bir grafik türüdür. Değişkenler genellikle eşit genişlikte sınıf aralıkları biçiminde gruplandırılır. Bu özelliklere sahip grafik türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sütun grafiği
B
Alan grafiği
C
Daire grafiği
D
Histogram
E
Pasta grafiği
Açıklama:
Belirtilen özellikler histogram grafiği için doğrudur.
Soru 127
Histograma benzemekle birlikte, temel olarak histogramdan farkı; sınıf aralığının frekansını belirten sütunların yerine veri değerlerini kullanması olan grafik türü hangisidir?
Seçenekler
A
Çizgi grafiği
B
Sütun grafiği
C
Dal-yaprak grafiği
D
Saçılım grafiği
E
Daire grafiği
Açıklama:
Histograma benzemekle birlikte, temel olarak histogramdan farkı; sınıf aralığının frekansını belirten sütunların yerine veri değerlerini kullanması olan grafik türü dal-yaprak grafiğidir. Doğru cevap C'dir.
Ünite 2
Soru 1
Terimleri küçükten büyüğe sıralanmış bir seride, serinin tam ortasında yer alan teriminaldığı değere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Aritmetik ortalama
B
Medyan
C
Mod
D
Geometrik ortalama
E
Harmonik ortalama
Açıklama:
Terimleri küçükten büyüğe sıralanmış bir seride, serinin tam ortasında yer alan terimin aldığı değere medyan ya da ortanca adı verilir.
Soru 2
I. Seride var olabilecek aykırı değerlerin etkisinden kurtulamaması ve olumsuz sonuçlar verebilmesi
II. Sıfır değerine sahip bir gözlem değeri olması durumunda sıfır olarak sonuçlanacağından, bu tür durumlarda kullanılamaması
III. Serinin alt ve üst limitlerinde serinin genel yapısına uymayan aykırı değerlerin bulunması durumunda kullanılabilmesi
IV. Araştırılan değişkenin oran, indeks, yüzde ya da artış oranı olarak ölçümlendiği problemlerde değişken için ortalama hesaplanılması gerektiğinde kullanılan ortalama türü olması
Yukarıdakilerden hangisi aritmetik ortalamanın özellikleri arasında yer alır?
II. Sıfır değerine sahip bir gözlem değeri olması durumunda sıfır olarak sonuçlanacağından, bu tür durumlarda kullanılamaması
III. Serinin alt ve üst limitlerinde serinin genel yapısına uymayan aykırı değerlerin bulunması durumunda kullanılabilmesi
IV. Araştırılan değişkenin oran, indeks, yüzde ya da artış oranı olarak ölçümlendiği problemlerde değişken için ortalama hesaplanılması gerektiğinde kullanılan ortalama türü olması
Yukarıdakilerden hangisi aritmetik ortalamanın özellikleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I
B
II ve III
C
IV
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Aritmetik ortalama, hesaplanması ve yorumlanması çok kolay bir ortalama olmasına rağmen bir dezavantajı bulunmaktadır. Aritmetik ortalama seride var olabilecek aykırı değerlerin etkisinden kurtulamaz ve olumsuz sonuçlar verebilir.
Soru 3
Hesaplanması en kolay ortalama türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aritmetik ortalama
B
Harmonik ortalama
C
Mod
D
Medyan
E
Değişkenlik katsayısı
Açıklama:
Bir seride en çok tekrarlanan terimin değerine mod denir. Hesaplanması en kolay ortalama türüdür.
Soru 4
Araştırılan değişkenin oran, indeks, yüzde ya da artış oranı olarak ölçümlendiği problemlerde değişken için ortalama hesaplanılması gerektiğinde kullanılan ortalama türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aritmetik ortalama
B
Harmonik ortalama
C
Kırpılmış ortalam
D
Geometrik ortalama
E
Aritmetik ortalama
Açıklama:
Araştırılan değişkenin oran, indeks, yüzde ya da artış oranı olarak ölçümlendiği problemlerde değişken için ortalama hesaplanılması gerektiğinde kullanılan ortalama türü geometrik ortalamadır.
Soru 5
Aritmetik ortalama yardımıyla hesaplanan ve en sık kullanılan değişim ölçüleri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Değişim aralığı ve ortalama sapma
B
Değişkenlik katsayısı ve geometrik ortalama
C
Medyan ve mod
D
Harmonik ortalama ve eğiklik katsayısı
E
Varyans ve standart sapma
Açıklama:
Değişkenlik ölçüleri arasında en sık kullanılanlar varyans ve standart sapmadır. Varyans ve standart sapma aritmetik ortalama yardımıyla hesaplanırlar.
Soru 6
Genellikle kalite kontrol çalışmalarında hesaplama kolaylığından dolayı kullanılan ve en basit değişkenlik ölçüsü tekniği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Varyans
B
Standart sapma
C
Ortalama sapma
D
Değişim aralığı
E
Harmonik ortalama
Açıklama:
Değişkenlik ölçüsü olarak kullanılacak en basit teknik değişim aralığı olarak adlandırılır.
Değişim aralığı genellikle kalite kontrol çalışmalarında hesaplama kolaylığından dolayı kullanılır.
Değişim aralığı genellikle kalite kontrol çalışmalarında hesaplama kolaylığından dolayı kullanılır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi ilgilenilen değişkenin frekans dağılımının asimetri derecesini tespit etmek amacı ile hesaplanan katsayıdır?
Seçenekler
A
Pearson'ın eğiklik katsayısı
B
Brown'un dağılım katsayısı
C
Kuder'in basıklık katsayısı
D
Richardson'un çarpıklık katsayısı
E
Moment'in değişim katsayısı
Açıklama:
İlgilenilen değişkenin frekans dağılımının asimetri derecesini tespit etmek amacı ile Pearson’ın eğiklik katsayısı hesaplanır.
Soru 8
Herhangi bir veri kümesinde, ilgilenilen değişkenin frekans dağılımının şekline bakmaksızın (simetrik, sağa eğik veya sola eğik gibi) aritmetik ortalama değerinden belirli bir standart sapma uzaklıkta yer alan birimlerin en küçük oranını göstermek amacıyla geliştirilen teoremin adı nedir?
Seçenekler
A
Spearman Teoremi
B
Richardson Teoremi
C
Chebyshev Teoremi
D
Kuder Teoremi
E
Pearson Teoremi
Açıklama:
Herhangi bir veri kümesinde, ilgilenilen değişkenin frekans dağılımının şekline bakmaksızın (simetrik, sağa eğik veya sola eğik gibi) aritmetik ortalama değerinden belirli bir standart sapma uzaklıkta yer alan birimlerin en küçük oranı P.L. Chebyshev tarafından bir teorem yardımıyla gösterilmiştir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi tam/Mükemmel simetrik serilerde her zaman var olan ilişkiyi gösterir?
Seçenekler
A
Aritmetik Ortalama > Medyan = Mod
B
Aritmetik Ortalama < Medyan < Mod
C
Aritmetik Ortalama = Medyan = Mod
D
Aritmetik Ortalama > Medyan > Mod
E
Aritmetik Ortalama = Medyan > Mod
Açıklama:
Tam/Mükemmel simetrik serilerde her zaman
Aritmetik Ortalama = Medyan = Mod
ilişkisi vardır.
Aritmetik Ortalama = Medyan = Mod
ilişkisi vardır.
Soru 10
..................................... frekans serilerinde küçük değere sahip gözlem değeri sayısı fazla olacağından ve bu değerlerde aritmetik ortalamayı küçültme yönünde etkileyeceğinden "Aritmetik Ortalama < Medyan < Mod" ilişikisi vardır.
Yukarıda verilen boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıda verilen boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Sağa çarpık
B
Sola çarpık
C
Simetrik
D
Asimetrik
E
Sağa basık
Açıklama:
Sola çarpık frekans serilerinde küçük değere sahip gözlem değeri sayısı fazla olacağından ve bu değerlerde aritmetik ortalamayı küçültme yönünde etkileyeceğinden
Aritmetik Ortalama < Medyan < Mod
ilişikisi vardır.
Aritmetik Ortalama < Medyan < Mod
ilişikisi vardır.
Soru 11
Bir örneklem için 20 soruluk matematik sınav notlarının oluşturduğu frekans tablosu aşağıda verilmektedir. Bu tablodaki verilere göre bu örneklemin matematik sınavından aldığı notların aritmetik ortalaması nedir?
| Doğru cevap sayısı | Alınan Not | Frekans |
| 5 | 25 | 1 |
| 7 | 35 | 2 |
| 9 | 45 | 3 |
| 10 | 50 | 6 |
| 13 | 65 | 11 |
| 15 | 75 | 7 |
| 18 | 90 | 4 |
| 20 | 100 | 2 |
Seçenekler
A
11
B
12,94
C
55
D
64,72
E
75,5
Açıklama:
| Doğru cevap sayısı | Alınan Not | Frekans | Frekans x gözlem değeri | Verilen sınıfın notlarının aritmetik ortalamasını bulmak için gözlem değerleri ile frekans sayısını çarpmamız, bulunan değerleri toplamamız ve sınıf mevcuduna bölmemiz gerekmektedir. Bu durumun sembolik ifadesi: dir.Bu durumda sınıf mevcudunun 36 olduğu ve frekans x gözlem değeri değerlerinin toplamının 2330 olduğu hesaplamalar yapılırsa bulunur. Ortalama  olarak hesaplanır. |
| 5 | 25 | 1 | 25 | |
| 7 | 35 | 2 | 70 | |
| 9 | 45 | 3 | 135 | |
| 10 | 50 | 6 | 300 | |
| 13 | 65 | 11 | 715 | |
| 15 | 75 | 7 | 525 | |
| 18 | 90 | 4 | 360 | |
| 20 | 100 | 2 | 200 | |
| 36 | 64,7222222 |
Soru 12
Aşağıda verilen frekans serisi için medyan değeri aşağıdakilerden hangisidir?
| Gözlem | Frekans |
| 75 | 14 |
| 45 | 5 |
| 35 | 9 |
| 25 | 3 |
| 55 | 8 |
| 65 | 7 |
Seçenekler
A
23
B
24
C
35
D
45
E
55
Açıklama:
Bu veri setinde terim sayısı 46 çift bir sayıdır. Medyan terimi sıra numarası (46+1)/2= 23,5 olur. Veri setini öncelikle küçükten büyüğe sıralamamız gerekir. Veri setinin sıralanmış ve kümülatif frekans değerleri eklemiş hali aşağıdaki tabloda verilmiştir. Sıralanmış bu frekans serisinin 23. ve 24. Terimlerinin değerini bulmak gerekir.
Tablo incelendiğinde 18. Terimden 25. Terime kadar olan terimlerin 55 değerini aldığı görülmektedir. Medyan değeri için aradığımız 23. ve 24. Terimler bu aralıkta yer aldığı için medyan değerimiz de 55 olacaktır.
| Gözlem | Frekans | Kümülatif frekans |
| 25 | 3 | 3 |
| 35 | 9 | 12 |
| 45 | 5 | 17 |
| 55 | 8 | 25 |
| 65 | 7 | 32 |
| 75 | 14 | 46 |
Soru 13
Bir araştırmada ilgili değişkenin aldığı on beş değer 12, 6, 10, 10, 6, 6, 10, 11, 6, 8, 5, 7, 5, 8, 8 olarak ortaya çıkmıştır. Bu seri basit seri olarak düşünüldüğünde belirlenen mod değeri ile verilerin aşağıdaki tablo gibi gruplanmış frekans serisi olarak düşünüldüğünde belirlenen mod değeri arasındaki fark nedir?
| Gözlem Değerleri | Frekans |
| 0-3 (3 dahil) | 0 |
| 3-6 (6 dahil) | 6 |
| 6-9 (9 dahil) | 4 |
| 9-12 (12 dahil) | 5 |
| 12-15 (15 dahil) | 0 |
Seçenekler
A
0,75
B
4
C
5
D
5,25
E
6
Açıklama:
Soru 14
Aşağıda verilenlerden hangisi bir ortalama türü değildir?
Seçenekler
A
Aritmetik ortalama
B
Geometrik ortalama
C
Harmonik ortalama
D
Standart ortalama
E
Kırpılmış ortalama
Açıklama:
Standart ortalama bir ortalama türü değildir.
Soru 15
Frekans dağılımlarının simetrik olup olmadığı ya da sağa ya da sola çarpık olup olmadıkları hakkında fikir sahibi olunmak için bu merkezî eğilim ölçüsü olan aritmetik ortalama, medyan ve moddan faydalanırız. Sola çarpık frekans serilerinde aritmetik ortalama, medyan ve mod ilişkisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aritmetik Ortalama > Medyan > Mod
B
Aritmetik Ortalama < Medyan < Mod
C
Aritmetik Ortalama = Medyan = Mod
D
Aritmetik Ortalama < Mod < Medyan
E
Aritmetik Ortalama < Mod < Medyan
Açıklama:
Frekans dağılımlarının simetrik olup olmadığı ya da sağa ya da sola çarpık olup olmadıkları hakkında fikir sahibi olunmak için bu merkezî eğilim ölçüsü olan aritmetik ortalama, medyan ve moddan faydalanırız. Tam/Mükemmel simetrik serilerde her zaman
Aritmetik Ortalama = Medyan = Mod
ilişkisi vardır. Sola çarpık frekans serilerinde küçük değere sahip gözlem değeri sayısı fazla olacağından ve bu değerlerde aritmetik ortalamayı küçültme yönünde etkileyeceğinden
Aritmetik Ortalama < Medyan < Mod
ilişikisi vardır. Sağa çarpık frekans serilerinde büyük değere sahip gözlem değeri sayısı faz- la olacağından ve bu değerlerde aritmetik ortalamayı büyütme yönünde etkileyeceğinden
Aritmetik Ortalama > Medyan > Mod
ilişkisi vardır.
Aritmetik Ortalama = Medyan = Mod
ilişkisi vardır. Sola çarpık frekans serilerinde küçük değere sahip gözlem değeri sayısı fazla olacağından ve bu değerlerde aritmetik ortalamayı küçültme yönünde etkileyeceğinden
Aritmetik Ortalama < Medyan < Mod
ilişikisi vardır. Sağa çarpık frekans serilerinde büyük değere sahip gözlem değeri sayısı faz- la olacağından ve bu değerlerde aritmetik ortalamayı büyütme yönünde etkileyeceğinden
Aritmetik Ortalama > Medyan > Mod
ilişkisi vardır.
Soru 16
“Herhangi bir veri seti için (örneklem veya ana kütle) aritmetik ortalamadan standart sapmanın k katı uzaklıkta, k > 1 olmak üzere, yer alacak terimlerin en düşük oranı 1 - (1/k2) olur.” ifadesi aşağıdaki terimlerden hangisinin açıklamasıdır?
Seçenekler
A
Varyans
B
Standart Sapma
C
Chebyshev Teoremi
D
Değişkenlik Katsayısı
E
Pearson Eğiklik Katsayısı
Açıklama:
Herhangi bir veri kümesinde, ilgilenilen değişkenin frekans dağılımının şekline bakmaksızın (simetrik, sağa eğik veya sola eğik gibi) aritmetik ortalama değerinden belirli bir standart sapma uzaklıkta yer alan birimlerin en küçük oranı P.L. Chebyshev tarafından bir teorem yardımıyla gösterilmiştir. Örneğin, Chebyshev teoremine göre birimlerin %75’i aritmetik ortalamadan artı eksi 2 standart sapma aralığında değerler almaktadır. Chebyshev teoremine göre herhangi bir veri seti için (örneklem veya ana kütle) aritmetik ortalamadan standart sapmanın k katı uzaklıkta, k > 1 olmak üzere, yer alacak terimlerin en düşük oranı 1 - (1/(k^2)) olur.
Soru 17
Bir tuğla fabrikasında üretilen tuğlaların kütlelerinin aritmetik ortalaması 3200 gr, ortancası 3150 gr, modu 3100 gr, varyans da 40000 gr olarak hesaplanmıştır. Bu değerlere göre oluşturulan dağılımın Pearson eğiklik katsayısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
0,00375
B
0,375
C
0,5
D
0,75
E
1,35
Açıklama:
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi sağa eğik dağılım grafiğini göstermektedir?
Seçenekler
A 
B 
C 
D 
E 
Açıklama:
Kitabımız sayfa 43, Şekil 2.1'de dağılım grafikleri verilmiştir. Buna göre doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 19
Bir tuğla fabrikasında üretilen tuğlaların kütlelerinin aritmetik ortalaması 3200 gr, ortancası 3150 gr, modu 3100 gr, varyans da 40000 gr olarak hesaplanmıştır. Bu değerlere göre oluşturulan dağılımın değişkenlik katsayısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
6,25
B
12,5
C
20
D
500
E
1250
Açıklama:
Soru 20
35, 40, 90, 25 ve 60 değerlerinden oluşan basit serinin ana kütle varyans değeri nedir?
Seçenekler
A
23,02
B
25,74
C
50
D
530
E
662,5
Açıklama:
Soru 21
Bir sınıftaki öğrencilerin ortalama boy uzunluklarını tahminlemek için 10 öğrenci örneklem olarak rastgele seçilmiş ve boy uzunlukları hesaplanmıştır. Boy uzunlukları cm cinsinden şöyledir: 173, 187, 165, 175, 159, 161, 188, 182, 191, 179. Buna göre örneklemin aritmetik ortalaması kaç cm'dir?
Seçenekler
A
170
B
172
C
174
D
176
E
178
Açıklama:
n birimlik örneklemin aritmetik ortalaması gözlem değerlerinin toplamının örneklem hacmine bölünmesi ile hesaplanır. İlgili formül şöyledir:
Buna göre örneklemin aritmetik ortalaması aşağıdaki biçimde elde edilir:
Buna göre örneklemin aritmetik ortalaması aşağıdaki biçimde elde edilir:
Soru 22
Türkiye İstatistik Kurumu 2012 yılı istatistiklerine göre 15-24 yaş grubunda yer alan genç erkeklerin boy ortalamaları kaçtır?
Seçenekler
A
173.5
B
174.5
C
175.5
D
176.5
E
177.5
Açıklama:
Türkiye İstatistik Kurumu 2012 yılı istatistiklerine göre 15-24 yaş grubunda yer alan genç erkeklerin boy ortalamaları 173.5'tir. Doğru cevap A'dır.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi merkezi eğilim ölçülerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Aritmetik ortalama
B
Medyan
C
Mod
D
Standart sapma
E
Geometrik ortalama
Açıklama:
Standart sapma merkezi eğilim ölçülerinden biri değildir. Standart sapma değişkenlik ölçülerindendir.
Soru 24
Değişkenlik ölçüsü olarak kullanılacak en basit teknik hangisidir?
Seçenekler
A
Ortalama sapma
B
Standart sapma
C
Değişim aralığı
D
Aritmetik ortalama
E
Medyan
Açıklama:
Değişkenlik ölçüsü olarak kullanılacak en basit teknik değişim aralığı'dır. Değişim aralığı hesaplanabilmesi için serinin yalnızca iki değerinin bilinmesi yeterlidir.
Soru 25
Bir araştırmada gözlem değerlerinin terslerinin aritmetik ortalamasının tersi ile ilgileniliyor ise hangi değer hesaplanmaktadır?
Seçenekler
A
Medyan
B
Aritmetik ortalama
C
Geometrik ortalama
D
Harmonik ortalama
E
Standart sapma
Açıklama:
Bir araştırmada gözlem değerlerinin terslerinin aritmetik ortalamasının tersi ile ilgileniliyor ise harmonik ortalama hesaplanmaktadır.
Soru 26
Aşağıda verilen gruplanmış frekans serisi için ana kütle aritmetik ortalaması μ’yü hesaplayınız.Yükseklik (mm); 0-40 Frekans; 2, Yükseklik; 40-80 Frekans; 5, Yükseklik; 80-120 Frekans; 12, Yükseklik; 120-160 Frekans; 6, Yükseklik; 160-200 Frekans; 2, Toplam; 27
Seçenekler
A
101.456
B
102.567
C
101.567
D
102.482
E
101.481
Açıklama:
Yükseklik (mm) Frekans Orta Değer Frekans x Sınıf Orta Değeri (fi xi)
0 - 40 2 20 2 x 20 = 40
40 - 80 5 60 5 x 60 = 300
80 - 120 12 100 12 x 100 = 1200
120 - 160 6 140 6 x 140 = 840
160 - 200 2 180 2 x 180 = 360
Toplam 27 ∑ fixi = 2740
μ= 2740/27 = 101.481'dir.
0 - 40 2 20 2 x 20 = 40
40 - 80 5 60 5 x 60 = 300
80 - 120 12 100 12 x 100 = 1200
120 - 160 6 140 6 x 140 = 840
160 - 200 2 180 2 x 180 = 360
Toplam 27 ∑ fixi = 2740
μ= 2740/27 = 101.481'dir.
Soru 27
Bir araştırmada verimlilik değerleri yüzde olarak 40, 45, 44, 49, 47, 48 olarak tespit edilmiştir. Harmonik ortalama değerini hesaplayınız.
Seçenekler
A
45.248
B
45.348
C
45.467
D
45.167
E
45.448
Açıklama:
H.O.= 6/(1/40+1/45+1/44+1/49+1/47+1/48)= 45.248'dir.
Soru 28
Bir yarışma sonucunda farklı hakemler tarafından bir yarışmacı için verilen puanlar sırasıyla 10, 80, 60, 55, 65, 85, 90, 70, 60, 80 olarak ortaya çıkmıştır. Yarışmacının ortalama puanını %10 kırpılmış ortalama kullanarak hesaplayınız.
Seçenekler
A
70.455
B
69.375
C
89.899
D
67.879
E
78.678
Açıklama:
Bu problemde yarışmacı için puan veren 10 adet hakem bulunmaktadır. Öncelikle
kaç tane gözlem değerinin hesaplama dışı bırakılacağı hesaplanır, 10*0,10 =1. Dolayısıyla küçükten büyüğe sıralı serinin en küçük bir değeri ve en büyük bir değeri hesaplama dışı bırakılır. Bu durumda 10 ve 90 gözlem değerleri değerlendirme dışı bırakılırlar. Geriye kalan 8 gözlem değerinin aritmetik ortalaması %10 kırpılmış ortalama olarak adlandırılır. Bu örnek için %10 kırpılmış ortalama değeri 69.375 olarak elde edilir.
kaç tane gözlem değerinin hesaplama dışı bırakılacağı hesaplanır, 10*0,10 =1. Dolayısıyla küçükten büyüğe sıralı serinin en küçük bir değeri ve en büyük bir değeri hesaplama dışı bırakılır. Bu durumda 10 ve 90 gözlem değerleri değerlendirme dışı bırakılırlar. Geriye kalan 8 gözlem değerinin aritmetik ortalaması %10 kırpılmış ortalama olarak adlandırılır. Bu örnek için %10 kırpılmış ortalama değeri 69.375 olarak elde edilir.
Soru 29
Bir toptancı markette satılmakta olan 20 gr.’lık 5 farklı maya markasının mayaları alınarak tartılmış ve 16, 16, 21, 25, 25 gr. olarak bulunmuştur. Maya ağırlığı değişkeni için aralık değeri nedir?
Seçenekler
A
7
B
8
C
9
D
10
E
11
Açıklama:
Aralık en büyük ve en küçük değer arasındaki fark olarak tanımlanmıştır. Seride en büyük değer 25 gr ve en küçük değer 16 gr olduğundan maya ağırlığı değişkeni için aralık değeri 25 - 16 = 9 gr.’dır.
Soru 30
Değişkenlik ölçüleri arasında en sık kullanılanlar hangileridir?
Seçenekler
A
Varyans ve mod
B
Varyans ve standart sapma
C
Standart sapma ve medyan
D
Medyan ve mod
E
Mod ve standart sapma
Açıklama:
Değişkenlik ölçüleri arasında en sık kullanılanlar varyans ve standart sapma'dır. Varyans
ve standart sapma aritmetik ortalama yardımıyla hesaplanırlar.
ve standart sapma aritmetik ortalama yardımıyla hesaplanırlar.
Soru 31
Sağa çarpık frekans serilerinde Aritmetik Ortalama, Medyan ve Mod arasında nasıl bir ilişki vardır?
Seçenekler
A
Aritmetik Ortalama < Medyan < Mod
B
Aritmetik Ortalama = Medyan < Mod
C
Aritmetik Ortalama < Medyan = Mod
D
Aritmetik Ortalama > Medyan < Mod
E
Aritmetik Ortalama > Medyan > Mod
Açıklama:
Sağa çarpık frekans serilerinde büyük değere sahip gözlem değeri sayısı fazla olacağından ve bu değerlerde aritmetik ortalamayı büyütme yönünde etkileyeceğinden Aritmetik Ortalama > Medyan > Mod ilişkisi vardır. Doğru cevap E'dir.
Soru 32
10, 10, 12, 28, 28, 39, 50, 50, 50, 57 şeklinde verilen bir basit serinin, frekans serisi halinde yazılması yoluyla hesaplanan aritmetik ortalaması ile 0-10, 11-20, 21-30, 31-40, 41-50, 51-60 şeklinde ayrılmış gruplanmış frekans serisi olarak düzenlendikten sonra hesaplanan aritmetik ortalaması arasındaki fark nedir?
Seçenekler
A
1,5
B
1,75
C
2,75
D
3,4
E
5
Açıklama:
10, 10, 12, 28, 28, 39, 50, 50, 50, 57 serisi frekans serisi olarak ve gruplandırılmış frekans serisi olarak aşağıdaki tablodaki gibi gösterilebilir.
Bu durumda, aritmetik ortalamaları da 334/10= 33,4 ve 316,5/10= 31,65 olarak hesaplanacaktır. Soruda sorulan ortalama farkı ise 33,4-31,65=1,75 olarak bulunur. Doğru yanıt B‘dir.
Bu durumda, aritmetik ortalamaları da 334/10= 33,4 ve 316,5/10= 31,65 olarak hesaplanacaktır. Soruda sorulan ortalama farkı ise 33,4-31,65=1,75 olarak bulunur. Doğru yanıt B‘dir.Soru 33
Zihinsel engelli öğrencilerin eğitim gördüğü bir okulda bulunan öğrencilerin sayısının yaş gruplarına göre gruplandırılmış frekans tablosu aşağıda verilmiştir. Tablo verilerine ve yukarıdaki bilgiye dayanarak, bu grubun medyanı kaç olarak hesaplanır? 
Seçenekler
A
16,36
B
10,36
C
9,63
D
6,36
E
2,36
Açıklama:
Öncelikle tabloya kümülatif frekansları yer alan bir sütun ekleyelim.
Toplam 30 öğrenci olduğuna göre 30/2= 15 olarak bulunur. Gruplanmış frekans serisinde, 15. Terimin yer aldığı sınıf medyan sınıfı 8-10 sınıfı’dır. Formülde yerine koyarsak:
Medyan=8+(2/11).((30/2)-6)=8+(18/11)=(88+18)/11=106/11=9,63
olarak hesaplanır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Toplam 30 öğrenci olduğuna göre 30/2= 15 olarak bulunur. Gruplanmış frekans serisinde, 15. Terimin yer aldığı sınıf medyan sınıfı 8-10 sınıfı’dır. Formülde yerine koyarsak:
Medyan=8+(2/11).((30/2)-6)=8+(18/11)=(88+18)/11=106/11=9,63
olarak hesaplanır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 34
“Bir spor karşılaşmasından elde edilen veriler küçükten büyüğe doğru sıralandığında alt ve üst limitlerde uç değerler bulunduğu saptanmıştır. Bu değerlerin aritmetik ortalama hesaplanırken olumsuz etkiler oluşturduğu belirlenmiştir.” Yukarıdaki durumla karşılaşan araştırmacının kullanacağı en uygun ortalama türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kırpılmış ortalama
B
Geometrik ortalama
C
Logaritmik ortalama
D
Mod
E
Medyan
Açıklama:
Bazı durumlarda küçükten büyüğe sıralanmış bir serinin alt ve üst limitlerinde bazı uç değerler yer alabilir. Bu uç değerler aykırı değerler olarak adlandırılır. Aykırı değerler özellikle aritmetik ortalama üzerinde olumsuz etkiler yaratarak, aritmetik ortalamanın seriyi temsiliyet gücünü azaltır. Serinin alt ve üst limitlerinde serinin genel yapısına uymayan aykırı değerlerin bulunması durumunda kullanılabilecek bir ortalama türü de kırpılmış ortalamadır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 35
Aritmetik ortalama, mod ve medyanın eşit olduğu bir dağılımın yapısının simetrikliği için aşağıdaki yorumlardan hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Dağılım sola çarpıktır.
B
Dağılım sağa çarpıktır.
C
Dağılım mükemmel (tam) simetriktir.
D
Böyle bir durum mümkün değildir.
E
Bu dağılımın simetrikliğinin incelenmesinde aritmetik ortalama yerine geometrik ortalama kullanılmalıdır.
Açıklama:
Frekans dağılımlarının simetrik olup olmadığı ya da sağa ya da sola çarpık olup olmadıkları hakkında fikir sahibi olunmak için bu merkezî eğilim ölçüsü olan aritmetik ortalama, medyan ve moddan faydalanırız. Tam/Mükemmel simetrik serilerinde her zaman Aritmetik Ortalama = Medyan = Mod ilişkisi vardır. Sola çarpık frekans serilerinde küçük değere sahip gözlem değer sayısı fazla olacağından ve bu değerlerde aritmetik ortalamayı küçültme yönünde etkileyeceğinden Aritmetik Ortalama < Medyan < Mod ilişkisi vardır. Sağa çarpık frekans serilerinde büyük değere sahip gözlem değer sayısı fazla olacağından ve bu değerlerde aritmetik ortalamayı büyütme yönünde etkileyeceğinden Aritmetik Ortalama > Medyan > Mod ilişkisi vardır. Bu durumda doğru yanıt C'dir.
Soru 36
Bir tuğla fabrikasından çıkan tuğlaların taşıdığı ağırlıkların aritmetik ortalaması 500 gr.’dır. Tuğlaların taşıdığı ağırlığın standart sapma değeri 50 gr.’dır. Bu fabrikada üretilen tuğlaların en az yüzde kaçı taşıdığı ağırlıkların aritmetik ortalaması 1000 gr.’ın artı eksi 5 gr. standart sapma aralığında yer almaktadır?
Seçenekler
A
%50(yüzde elli)
B
%95(yüzde doksan beş)
C
%96(yüzde doksan altı)
D
%97(yüzde doksan yedi)
E
%98(yüzde doksan sekiz)
Açıklama:
Bu soruda tuğlaların değişken frekans dağılımı hakkında hiçbir bilgi verilmemiştir. Dağılımın simetrik ya da asimetrik olduğu konusunda bir bilgi yoktur. Dolayısıyla çözüm için Chebyshev teorem kullanılabilir. Chebyshev teoremine göre herhangi bir veri seti için (örneklem veya ana kütle) aritmetik ortalamadan standart sapmanın k katı uzaklıkta, k > 1 olmak üzere, yer alacak terimlerin en düşük oranı 1 - (1/k2)olur. İstenen aralık 5 gr. standart sapma aralığı olduğu için teoreme göre göre
1-(1/(52))=1-(1/25)=1-0,04=0,96 bulunduğundan, tuğlaların en az %96’ü 1000 gr'ın artı eksi 5 gr. standart sapma aralığında yer almaktadır. Doğru yanıt C'dir.
1-(1/(52))=1-(1/25)=1-0,04=0,96 bulunduğundan, tuğlaların en az %96’ü 1000 gr'ın artı eksi 5 gr. standart sapma aralığında yer almaktadır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 37
65, 67, 83, 35, 47, 98, 33, x terimleri ile verilen veri setinde verilerin değişim aralığının 75 olduğu bilinmektedir. Bu durumda x aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Seçenekler
A
113
B
88
C
75
D
35
E
23
Açıklama:
Veri setinde bulunan en küçük ve en büyük değerler sırasıyla 33 ve 98’dir. Eğer en küçük ve en büyük değerler bu değerler olsaydı veri setinin değişim aralığı = en büyük değer- en küçük değer = 98-33=65 olarak bulunurdu. Ancak soruda bize veri setinin değişim aralığının 75 olduğu verilmektedir. Bu durumda bu aralığı sağlamak için x in alabileceği iki değer vardır. x en küçük değer ise 75=98-x eşitliğinden x=23 olmalıdır. x en büyük değer ise 75=x-33 olur ki bu durumda x=108 olmalıdır. Bu değerlerden 23 seçenekler arasında yer aldığından doğru yanıt E'dir.
Soru 38
Standart sapma ve varyans için aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Varyans bir değişkenlik ölçüsüdür.
B
Standart sapma bir değişkenlik ölçüsüdür.
C
Varyans biliniyorsa standart sapma hesaplanabilir.
D
Standart sapmanın karekökü alınarak varyans hesaplanır.
E
Varyansın hesaplanması için verilerin aritmetik ortalamasının biliniyor olması gerekir.
Açıklama:
Değişkenlik ölçüler arasında en sık kullanılanlar varyans ve standart sapmadır. Varyans ve standart sapma, aritmetik ortalama yardımıyla hesaplanır. Terim değerlerinin aritmetik ortalamadan olan karesel farklarının ortalaması alınarak varyans elde edilir. Varyansın karekökü alınarak standart sapma elde edilir. Dolayısıyla biri biliniyorken diğeri hesaplanabilir. Bu durumda D seçeneğindeki ifade yanlıştır ve doğru yanıt D'dir.
Soru 39
Bir sınavda 10 öğrencinin aldığı notlar 24, 38, 36, 40, 54, 57, 75, 91, 50, 85'tir. Bu sonuçları alan öğrencilerin oluşturduğu sınıfta notların ana kütle standart sapması nedir?
Seçenekler
A
21,12
B
22,27
C
55
D
495,78
E
446,2
Açıklama:
Sınav sonuçlarının ortalaması 550/10=55 olarak bulunur. Ana kütle standart sapma formülü
olarak verilmiştir. Bu formülde ortalama yerine 55, n yerine 10 koyularak ve her bir değer için hesaplama gerçekleştirilerek standart sapma değeri 21,12 olarak hesaplanır.
olarak verilmiştir. Bu formülde ortalama yerine 55, n yerine 10 koyularak ve her bir değer için hesaplama gerçekleştirilerek standart sapma değeri 21,12 olarak hesaplanır.
Soru 40
100 öğrenci ile gerçekleştirilen bir matematik sınavının sonuçları için dağılım grafikleri incelendiğinde grafiğin sola çarpık olduğu belirlenmiştir. Bu durumda bu sınava katılan öğrenciler ve veriler için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Grup ortalaması medyandan küçüktür.
B
Grup başarılı bir grup değildir.
C
En çok tekrarlanan not ortalamanın üstünde bir nottur.
D
Çok düşük not alan öğrenci sayısı çok azdır.
E
Notlar küçükten büyüğe doğru sıralandığında dizide tam ortada bulunan not, en çok tekrarlanan nottan küçüktür.
Açıklama:
Sola çarpık grafik şekildeki gibidir.
Ayrıca sola çarpık dağılımlarda aritmetik ortalama
C seçeneği modu açıklamaktadır. E seçeneğinde ise medyan < mod ilişkisi ifade edilmektedir. Tüm verilenler değerlendirildiğinde verilerin başarılı bir gruba ait olduğu söylenebilir. Bu durumda B seçeneği yanlıştır. Doğru yanıt B’dir.
Ayrıca sola çarpık dağılımlarda aritmetik ortalama
C seçeneği modu açıklamaktadır. E seçeneğinde ise medyan < mod ilişkisi ifade edilmektedir. Tüm verilenler değerlendirildiğinde verilerin başarılı bir gruba ait olduğu söylenebilir. Bu durumda B seçeneği yanlıştır. Doğru yanıt B’dir.
Soru 41
Fakülte mezunlarının 100 üzerinden notlarını inceleyen bir araştırmacı aritmetik ortalamanın 80, medyanın 75 ve standart sapmanın 10 olduğunu belirlemiştir. Bu durum, dağılımın eğikliği ve Pearson eğiklik katsayısı dikkate alarak yorumlanırsa aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yanlış olur?
Seçenekler
A
Dağılım sola çarpıktır.
B
Dağılımda Mod ortalamadan küçüktür.
C
Birçok öğrenci ortalamanın altında not almıştır.
D
Ortalama 75 olsaydı dağılım mükemmel simetrik olurdu.
E
Eğiklik katsayısı pozitiftir.
Açıklama:
Pearson eğiklik katsayısı
hesaplandığında 3.(ortalama-medyan)/standart sapma=3.5/10=1,5 olarak hesaplanır. Bu durumda dağılım sağa çarpıktır. Diğer tüm seçeneklerdeki ifadeler doğrudur. A seçeneği yanlıştır.
hesaplandığında 3.(ortalama-medyan)/standart sapma=3.5/10=1,5 olarak hesaplanır. Bu durumda dağılım sağa çarpıktır. Diğer tüm seçeneklerdeki ifadeler doğrudur. A seçeneği yanlıştır.Soru 42
Türkiye İstatistik Kurumu 2012 yılı istatistiklerine göre 15-24 yaş grubunda yer alan genç erkeklerin boy ve kilo ortalamaları kaçtır?
Seçenekler
A
Boy ortalamaları 173,5 cm ve kilo ortalamaları 68 kg
B
Boy ortalamaları 173,2 cm ve kilo ortalamaları 68,4 kg
C
Boy ortalamaları 173,3 cm ve kilo ortalamaları 68,2 kg
D
Boy ortalamaları 173,4 cm ve kilo ortalamaları 68,3 kg
E
Boy ortalamaları 173,5 cm ve kilo ortalamaları 68,4 kg
Açıklama:
Türkiye İstatistik Kurumu 2012 yılı istatistiklerine göre 15-24 yaş grubunda yer alan genç erkeklerin boy ortalamaları 173,5 cm ve kilo ortalamaları 68,4 kg’dir
Soru 43
Bir seride yer alan gözlem birimleri ne ile sembolize edilir?
Seçenekler
A
∑
B
x
C
y
D
µ
E
N
Açıklama:
Bir seride yer alan gözlem birimleri x ile sembolize edilir.
Soru 44
Sınıf orta noktası nasıl elde edilir?
Seçenekler
A
Sınıfın üst sınırı ile alt sınırının toplanmasıyla
B
Sınıfın üst sınırı ile alt sınırının toplanıp ikiye çarpılmasıyla
C
Sınıfın üst sınırı ile alt sınırının toplanıp ikiye bölünmesiyle
D
Sınıfın üst sınırından alt sınırının çıkartılmasıyla
E
Sınıfın üst sınırı ile alt sınırının çarpılmasıyla
Açıklama:
Sınıf orta noktası sınıfın üst sınırı ile alt sınırının toplanıp ikiye bölünmesi ile elde edilir
Soru 45
Eşitlikte medyanı içerdiği düşünülen medyan sınıfının alt limitini ne temsil eder?
Seçenekler
A
L
B
c
C
fm
D
n
E
fk
Açıklama:
L; medyanı içerdiği düşünülen medyan sınıfının alt limitini ifade eder.
Soru 46
Bir seride en çok tekrarlanan terimin değerine ne denir?
Seçenekler
A
Medyan
B
Aritmetik Ortalama
C
Geometrik Ortalama
D
Değişim Aralığı
E
Mod
Açıklama:
Bir seride en çok tekrarlanan terimin değerine mod denir.
Soru 47
Araştırılan değişkenin oran, indeks, yüzde ya da artış oranı olarak ölçümlendiği problemlerde değişken için ortalama hesaplanılması gerektiğinde kullanılan ortalama türüne ne denir?
Seçenekler
A
Ortalama
B
Geometrik ortalama
C
Kırpılmış ortalama
D
Harmonik ortalama
E
Aritmatik ortalama
Açıklama:
Araştırılan değişkenin oran, indeks, yüzde ya da artış oranı olarak ölçümlendiği problemlerde değişken için ortalama hesaplanılması gerektiğinde kullanılan ortalama türü geometrik ortalamadır.
Soru 48
Bir araştırmada gözlem değerlerinin terslerinin aritmetik ortalamasının tersi ile ilgileniliyor ise ne hesaplanır?
Seçenekler
A
Değişim aralığı
B
Ortalama Sapma
C
Geometrik ortalama
D
Kırpılmış ortalama
E
Harmonik ortalama
Açıklama:
Bir araştırmada gözlem değerlerinin terslerinin aritmetik ortalamasının tersi ile ilgileniliyor ise harmonik ortalama hesaplanır.
Soru 49
Varyans ve standart sapma neyin yardımıyla hesaplanırlar?
Seçenekler
A
Değişkenlik katsayısı
B
Ortalama sapma
C
Değişim aralığı
D
Aritmetik ortalama
E
Kırpılmış ortalama
Açıklama:
Varyans ve standart sapma aritmetik ortalama yardımıyla hesaplanırlar.
Soru 50
İlgilenilen değişkenin frekans dağılımının asimetri derecesini tespit etmek amacı ile ne hesaplanır?
Seçenekler
A
Aritmetik Ortalama Mod ve Medyan Arasındaki İlişki
B
Chebyshev teoremi
C
Pearson’ın eğiklik katsayısı
D
Değişkenlik katsayısı
E
Ortalama sapma
Açıklama:
İlgilenilen değişkenin frekans dağılımının asimetri derecesini tespit etmek amacı ile
Pearson’ın eğiklik katsayısı hesaplanır.
Pearson’ın eğiklik katsayısı hesaplanır.
Soru 51
Bir araştırmada katılımcılara kaç çocuk sahibi oldukları sorulmuştur. Verilen cevaplar şöyledir: 2, 3, 3, 1, 4, 1, 1, 1, 1, 6, 4, 2, 2, 2, 3. Bu serinin medyanı kaçtır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
6
Açıklama:
Bir serinin medyanını hesaplayabilmek için öncelikle seri küçükten büyüğe doğru sıralanır. Tam ortada kalan değer bize medyanı verecektir:
1, 1, 1, 1, 1, 2, 2, 2, 2, 3, 3, 3, 4, 4, 6
15 gözlemden oluşan bu seride 8. sırada yer alan gözlem medyanı verir. Bu değer yukarıda da görüldüğü üzere 2'ye eşittir.
Doğru cevap B'dir.
1, 1, 1, 1, 1, 2, 2, 2, 2, 3, 3, 3, 4, 4, 6
15 gözlemden oluşan bu seride 8. sırada yer alan gözlem medyanı verir. Bu değer yukarıda da görüldüğü üzere 2'ye eşittir.
Doğru cevap B'dir.
Soru 52
Küçük bir sınıfta yaşları 12, 13, 14 ve 15 olan öğrenciler bulunmaktadır. Sınıf öğretmeni öğrencilerin yaşlarının toplamını alıp öğrenci sayısına bölmüştür. Öğretmen öğrenciler ile ilgili hangi bulguya ulaşmak istemektedir?
Seçenekler
A
Yaş dağılımı
B
Aritmetik ortalama
C
Yaş ranjı
D
Yaş aralığı
E
Ortanca değeri
Açıklama:
Aritmetik ortalama ilgili seride yer alan tüm terim değerlerinin matematiksel toplamının seri terim sayısına bölünmesi ile aritmetik ortalama hesaplanmaktadır.
Soru 53
Anadolu Üniversite öğrencileri ile ilgili bir araştırma için Anadolu Üniversitesi bünyesinde 300 öğrenciden veri toplanmıştır. Araştırmanın bulgularının tüm Anadolu Üniversitesi öğrencilerine genellenebilmesi istenmektedir. Bu örnekte Anadolu Üniversitesinde öğrenim gören tüm öğrenciler aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Ana Kütle
B
Örneklem
C
Örneklem Birimi
D
Örneklem Büyüklüğü
E
Evren Sınırı
Açıklama:
Ana kütle, yahut evren kavramı istatistik biliminde belirli bir konudaki tüm değişkenlerin ölçülebilecek değerlerini ifade eder.
Soru 54
Hacettepe Üniversite öğrencileri ile ilgili bir araştırma için Hacettepe Üniversitesi bünyesinde 250 öğrenciden veri toplanmıştır. Bu örnekte Hacettepe Üniversitesinde öğrenim gören ve veri toplanan bu öğrencilerin tümü aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Evren
B
Örneklem
C
Örneklem Birimi
D
Örneklem Büyüklüğü
E
Evren Sınırı
Açıklama:
Örneklem, bir ana kütleyi temsil etmek üzere ana kütleden rassal olarak elde edilen ana kütlenin bir parçasıdır.
Soru 55
Bir araştırma sonucunda elde edilen gözlem sonuçları 3, 4, 5, 5, 3, 3, 2, 2, 1, 3, 4, 5, 2 olarak verilmiştir. Bu serinin medyanı kaçtır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Terimleri büyükten küçüğe sıralanmış bir seride, serinin tam ortasında yer alan terimin aldığı değere medyan ya da ortanca adı verilir.
Soru 56
Bir araştırma sonucunda elde edilen gözlem sonuçları 3, 4, 5, 5, 3, 3, 2, 2, 1, 3, 4, 5, 2 olarak verilmiştir. Bu serinin modu kaçtır?
Seçenekler
A
5
B
4
C
3
D
2
E
1
Açıklama:
Bir serde en çok tekrarlanan terimin değerine mod denir.
Soru 57
Bir araştırma sonucunda elde edilen gözlem sonuçları 2, 3, 4, 5, 5, 3, 3, 2, 2, 1, 3, 4, 5, 2 olarak verilmiştir. Bu serinin modu kaçtır?
Seçenekler
A
2 ve 3
B
3 ve 4
C
2 ve 5
D
2 ve 4
E
3 ve 5
Açıklama:
Seriler iki modlu olabilecekleri gibi bir seride iki adet en çok tekrarlanan terim söz konusu ise seriye çift modlu seri deniz.
Soru 58
Bazı durumlarda bir serinin alt ve üst limitlerinde bazı uç değerler yer alabilmektedir. Uç değerlerin ortalamanın seriyi temsil gücünü azaltmaması için bazı önlemler alınabilir. Uç değerleri ortalama hesabında hesaplama dışında bırakma işlemi aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Duyarlı olmayan ortalama
B
Kırpılmış ortalama
C
Aritmetik ortalama
D
Geometrik ortalama
E
Harmonik Ortalama
Açıklama:
Uç değerleri ortalama hesabında hesaplama dışında bırakma işlemi ile kırpılmış ortalama hesaplanmaktadır.
Soru 59
Terim değerlerinin aritmetik ortalamadan olan karesel farklarının ortalamasının karekökü hesaplandığında aşağıdakilerden hangisi hesaplanır?
Seçenekler
A
Değişim aralığı
B
Varyans
C
Sapma
D
Standart sapma
E
Serbestlik derecesi
Açıklama:
Terim değerlerinin aritmetik ortalamadan olan karesel farklarının ortalamasının karekökü hesaplandığında standart sapma hesaplanmış olur.
Soru 60
Bir seride, Mod: 17, Medyan: 15 ve Aritmetik Ortalama: 12 şeklinde hesaplanmıştır. Bu durumda, bu serinin dağılımı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Dağılım tam simetriktir.
B
Sola çarpıktır.
C
Sağa çarpıktır.
D
Basıktır.
E
Diktir.
Açıklama:
Sola çarpık frekans serilerinde küçük değere sahip gözlem değeri sayısı fazla olacağından ve bu değerlerde aritmetik ortalamayı küçültme yönünde etkileyeceğinden Mod>Medyan>Aritmetik Ortalama ilişkisi vardır.
Soru 61
Yukarıda verilen frekans serisinin standart sapması kaçtır?Seçenekler
A
6,72
B
8,67
C
9,38
D
10,33
E
11,46
Açıklama:
Standart sapma değerinin hesaplanması için öncelikle serinin aritmetik ortalamasının bulunması gerekmektedir:
Ortalama hesaplandıktan sonra standart sapma için gerekli diğer hesaplamalar gerçekleştirilebilir:
Doğru cevap E'dir.
Ortalama hesaplandıktan sonra standart sapma için gerekli diğer hesaplamalar gerçekleştirilebilir: Doğru cevap E'dir.Soru 62
Bir sınıftaki öğrencilerin ağırlıkları kg cinsinden şöyledir:
55, 62, 43, 48, 64, 39, 53, 41, 58, 43
Buna göre bu veri kümesinin değişim aralığı kaçtır?
55, 62, 43, 48, 64, 39, 53, 41, 58, 43
Buna göre bu veri kümesinin değişim aralığı kaçtır?
Seçenekler
A
23
B
25
C
39
D
43
E
55
Açıklama:
Değişim aralığı, bir serideki en büyük değer ile en küçük değer arasındaki farka eşittir. Bu serideki en büyük değer 64, en küçük değer ise 39'dur. Böylece değişim aralığı = 64-39 = 25 olarak elde edilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 63
Bir frekansın sola çarpık olması için aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi gerekir?
Seçenekler
A
Aritmetik ortalama = Medyan = Mod
B
Aritmetik ortalama > Mod > Medyan
C
Aritmetik ortalama > Medyan > Mod
D
Aritmetik ortalama < Medyan < Mod
E
Aritmetik ortalama < Mod < Medyan
Açıklama:
Sola çarpık frekans serilerinde küçük değere sahip gözlem değeri sayısı fazla olacağından ve bu değerler de aritmetik ortalamayı küçültme yönünde etkileyeceğinden Aritmetik ortalama < Medyan < Mod ilişkisi vardır. Doğru cevap D'dir.
Soru 64
Bir işletme günde ortalama 1200 TL kar elde eetmektedir. Elde edilen günlük karın standart sapması 220 TL olduğuna göre, işletmenin günlük kazançlarının ne kadarı artı eksi 2 standart sapma aralığında yer almaktadır?
Seçenekler
A
0,68
B
0,75
C
0,83
D
0,95
E
0,98
Açıklama:
Soruda işletmenin günlük karına ilişkin frekans dağılımı hakkında herhangi bir bilgi verilmediğinden dolayı çözüm için Chebyshev teoreminden yararlanılabilir:
1-(1/k2)=1-(1/22)=0,75
Günlük karların %75'i artı eksi 2 standart sapma aralığında yer almaktadır. Doğru cevap B'dir.
1-(1/k2)=1-(1/22)=0,75
Günlük karların %75'i artı eksi 2 standart sapma aralığında yer almaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 65
Yukarıda verilen frekans serisinin mod değeri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
5,13
B
5,87
C
6,67
D
8,33
E
9,67
Açıklama:
Mod şu formülle hesaplanır:
En yüksek frekans değeri 16 değeridir ve bu değer 5-10 sınıfı içindir. Buna göre:
Doğru cevap C'dir.
En yüksek frekans değeri 16 değeridir ve bu değer 5-10 sınıfı içindir. Buna göre: Doğru cevap C'dir.Soru 66
Standart sapması 16 olan bir serinin varyans değeri kaçtır?
Seçenekler
A
4
B
16
C
64
D
128
E
256
Açıklama:
Standart sapma, varyansın kareköküne eşit olduğundan dolayı; elde edilmek istenen varyans değeri 16'nın karesinin alınması ile elde edilir. 16'nın karesi 256'ya eşittir. Doğru cevap E'dir.
Soru 67
Bir seriye ait gözlem değerleri şöyledir:
8, 10, 10, 12, 18, 25
Bu serinin medyan sapma değeri kaçtır?
8, 10, 10, 12, 18, 25
Bu serinin medyan sapma değeri kaçtır?
Seçenekler
A
2,25
B
4,5
C
5,25
D
6,33
E
6,67
Açıklama:
Medyan sapma değerinin bulunması için öncelikle serinin medyan değerinin bulunması gereklidir. Seri küçükten büyüğe doğru sıralandığında en ortada kalan iki değer 10 ve 12'dir. Bu iki değerin ortalamasını alırsak ((10+12)/2) serinin medyanı 11 olarak elde edilir.
Buna göre medyan sapma değeri aşağıdaki gibi hesaplanır:
Buna göre medyan sapma değeri aşağıdaki gibi hesaplanır:
Soru 68
Bir seride en çok tekrarlanan terimin değerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Medyan
B
Mod
C
Ortalama
D
Standart sapma
E
Varyans
Açıklama:
Bir seride en çok tekrarlanan terimin değerine mod denir. Doğru cevap B'dir.
Soru 69
Bir ana kütleyi temsil etmek üzere ana kütleden rassal olarak elde edilen ana kütlenin küçük bir parçası hangi terim ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Küçük grup
B
Deney grubu
C
Örneklem
D
Frekans
E
Varyans
Açıklama:
Örneklem bir ana kütleyi temsil etmek üzere ana kütleden rassal olarak elde edilen ana kütlenin küçük bir parçasıdır. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 70
Terimleri küçükten büyüğe sıralanmış bir seride, serinin tam ortasında yer alan terimin aldığa değere ne denir?
Seçenekler
A
Aritmetik ortama
B
Medyan
C
Ortalama
D
Ranj
E
Frekans
Açıklama:
Terimleri küçükten büyüğe sıralanmış bir seride, serinin tam ortasında yer alan terimin aldığa değere medyan ya da ortanca denir. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 71
13,15,9,11,5,17,7 serisinin medyanı kaçtır?
Seçenekler
A
5
B
7
C
9
D
11
E
13
Açıklama:
5,7,9,11,13,15,17 şeklinde sıralandığında yedi terimin medyanı 7+1=8 8/2=4 dördüncü terim 11 olmaktadır. Bu nedenle doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 72
Hesaplaması en kolay ortalama türü hangisidir?
Seçenekler
A
Aritmetik Ortalama
B
Frekans
C
Medyan
D
Ranj
E
Mod
Açıklama:
Bir seride en çok tekrarlanan terimin değerine mod denir. Bu sebeple hesaplanması en kolay ortalamadır. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 73
Araştırılan değişkenin oran, indeks, yüzde ya da artış oranı olarak ölçümlendiği problemlerde değişken için ortalama hesaplanması gerektiğinde kullanılan ortalama türü hangisidir?
Seçenekler
A
Geometrik ortalama
B
Aritmetik ortalama
C
Mod
D
Medyan
E
Frekans
Açıklama:
Araştırılan değişkenin oran, indeks, yüzde ya da artış oranı olarak ölçümlendiği problemlerde değişken için ortalama hesaplanması gerektiğinde kullanılan ortalama türü geometrik ortalamadır. Bu nedenle doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 74
Değişkenlik ölçüsü olarak kullanılacak en basit teknik hangisidir?
Seçenekler
A
Ortalama
B
Ortalama sapma
C
Değişim aralığı
D
En büyük değer
E
En küçük değer
Açıklama:
Değişkenlik ölçüsü olarak kullanılacak en basit teknik değişim aralığıdır. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 75
Varyans ve standart sapma hangisinin yardımıyla hesaplanırlar?
Seçenekler
A
Frekans
B
En küçük değer
C
Ortanca
D
Aritmetik ortalama
E
Geometrik ortalama
Açıklama:
Varyans ve standart sapma aritmetik ortalama yardımıyla hesaplanırlar. Bu nedenle doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 76
Bir seride .................. her zaman ............….dan daha düşük bir değere sahiptir.
Boş bırakılan yerler uygun şekilde doldurulduğunda doğru cevap hangi seçenek olur?
Boş bırakılan yerler uygun şekilde doldurulduğunda doğru cevap hangi seçenek olur?
Seçenekler
A
Aritmetik ortalama-Geometrik ortalama
B
Geometrik ortalama-Aritmetik ortalama
C
Aritmetik ortalama- Mod
D
Geometrik ortalama-Medyan
E
Mod-Geometrik ortalama
Açıklama:
Bir seride geometrik ortalama her zaman aritmetik ortalamadan daha düşük bir değere sahiptir. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 77
Aritmetik ortalama-Mod ve Medyanın hepsinin birbirine eşit olması hangi serilerde mümkündür?
Seçenekler
A
Tam simetrik serilerde
B
Simetrik serilerde
C
Tam asimetrik serilerde
D
Asimetrik serilerde
E
Sola çarpık frekans serilerde
Açıklama:
Tam/mükemmel simetrik serilerde aritmetik ortalama=mod=medyan olduğu için doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 78
Bir kargo firmasına teslim edilen paketlerin ağırlıkları ortalaması 750 gr.’dır. Paket ağırlığı standart sapma değeri de 75 gramdır. Bu paketlerin en az yüzde kaçı aritmetik ortalama değeri olan 750 gr.’ın artı eksi 2,5 gr. standart sapma aralığında yer almaktadır?
Seçenekler
A
0,16
B
0,25
C
0,5
D
0,74
E
0,84
Açıklama:
Chebyshev teoremi kullanılarak hesaplama yapıldığında doğru cevap E şıkkı olarak bulunmaktadır.
Soru 79
Bir örneklem için 7,9,13,8,11,14,15 değerleri hesaplanmıştır. Örneklem aritmetik ortalaması nedir ?
Seçenekler
A
8
B
9
C
10
D
11
E
13
Açıklama:
X ̅ = (x_1+x_2+⋯….+ x_n)/n = (∑_(i=1)^n▒X_i )/N = (7+9+13+8+11+14+15)/7 = 77/7 = 11
Soru 80
Bir araştırma ile ilgili frekans serisi aşağıdaki gibidir. Bu Frekans serisinin aritmetik ortalaması kaçtır ?
Gözlem değerleri Frekans
10 3
12 5
14 7
16 9
18 8
20 4
Gözlem değerleri Frekans
10 3
12 5
14 7
16 9
18 8
20 4
Seçenekler
A
12,72
B
13,63
C
15,44
D
16,33
E
17,21
Açıklama:
μ = (∑▒〖f_i.x_i 〗)/N = (10.3+12.5+14.7+16.9+18.8+20.4)/36 = (30+60+98+144+144+80)/36 = 15,44
Soru 81
Toplam 40 kişilik bir sınıfta yapılan test sınav sorularının çözülme süreleri gruplandırılmış frekans serisi olarak aşağıda verilmiştir. Bu sınıfın bu sınav için ortalama soru çözme süresi ne kadardır ?
Seçenekler
A
27,93
B
29,36
C
32,25
D
35,41
E
39,39
Açıklama:
Sınıf aralıklarının orta noktası X_i olarak alınır.
Soru çözme süresi (Saniye ) X_i Frekans
0 - 10 (0+10)/2 = 5 2
10 - 20 (10+20)/2=15 6
20 - 30 (20+30)/2=25 9
30 - 40 (30+40)/2=35 11
40 - 50 (40+50)/2=45 8
50 - 60 (50+60)/2=55 4
Toplam 40
μ = (∑▒〖f_i.x_i 〗)/N = (5.2+15.6+25.9+35.11+45.8+55.4)/40 = (10+90+225+385+360+220)/40 = 1290/40 = 32,25
Soru çözme süresi (Saniye ) X_i Frekans
0 - 10 (0+10)/2 = 5 2
10 - 20 (10+20)/2=15 6
20 - 30 (20+30)/2=25 9
30 - 40 (30+40)/2=35 11
40 - 50 (40+50)/2=45 8
50 - 60 (50+60)/2=55 4
Toplam 40
μ = (∑▒〖f_i.x_i 〗)/N = (5.2+15.6+25.9+35.11+45.8+55.4)/40 = (10+90+225+385+360+220)/40 = 1290/40 = 32,25
Soru 82
Bir örneklem için 53, 57,46,62,58,60,55,49,74 değerleri hesaplanmıştır. Bu basit serinin medyan değeri nedir ?
Seçenekler
A
49
B
53
C
55
D
57
E
62
Açıklama:
Terimleri küçükten büyüğe sıralanmış bir seride, serinin tam ortasında yer alan terimin aldığı değere medyan ya da ortanca adı verilir. Medyan değeri hesaplanırken seride yer alan tüm terimlerin değeri değil yalnızca küçükten büyüğe sıralanmış serinin tam ortasındaki terimin değeri ile ilgilenilmektedir. Verilen basit seri için değerleri küçükten büyüğe doğru sıraladığımızda 46,49,53,55,57,58,60,62,74 şeklinde olduğunu görürüz. Tam ortada kalan değer ise bu durumda 57 olarak bulunmaktadır.
Soru 83
Bir araştırma ile ilgili frekans serisi aşağıdaki gibidir. Bu frekans serisinin medyan değeri kaçtır ?
Gruplar Frekans
10 - 12 3
12 - 14 5
14 - 16 7
16 - 18 9
18 - 20 8
20 -22 4
Gruplar Frekans
10 - 12 3
12 - 14 5
14 - 16 7
16 - 18 9
18 - 20 8
20 -22 4
Seçenekler
A
12,34
B
13,45
C
14,56
D
16,07
E
17,89
Açıklama:
Terimleri küçükten büyüğe sıralanmış bir seride, serinin tam ortasında yer alan terimin aldığı değere medyan ya da ortanca adı verilir. Medyan değeri hesaplanırken seride yer alan tüm terimlerin değeri değil yalnızca küçükten büyüğe sıralanmış serinin tam ortasındaki terimin değeri ile ilgilenilmektedir. Gruplanmış frekans serilerinde medyan değerini hesaplamak biraz daha zordur. Medyan için kesin bir değer hesaplanması bu durumda tam olarak mümkün değildir. Öncelikle gruplanmış frekans serilerinde medyanın hangi sınıfta olduğu bilinir. Ortaya çıkan problem bu sınıf içerisinde medyanın konumunun belirlenmesidir. Medyan değeri, “ilgili sınıfın alt limiti, üst limiti, tam ortası veya bir başka değer midir?” sorusunun cevabı aranarak gruplanmış frekans serilerinde medyan hesaplanır. Gruplanmış frekans serilerinde medyan değeri için izleyen eşitlik kullanılır.
Medyan = L + c/f_m (n/2- f_k)
Eşitlikte; •
L; medyanı içerdiği düşünülen medyan sınıfının alt limitini,
•c; medyan sınıfının sınıf aralığını,
•fm; medyan sınıfının frekansını,
•n; toplam terim sayısını,
•fk; medyan sınıfından önce yer alan kümülatif frekansı
Gözlem değerleri Frekans Kümülatif frekans
10-12 3 3
12-14 5 (3+5) = 8
14 -16 7 (8+7) = 15
16 -18 9 (15+9) = 24
18-20 8 (24+8) = 32
20 -22 4 (32+4) = 36
Toplam 36 veri olduğuna göre (36/2)= 18 . veri medyan değeridir.18. veri kümülatif frekans serisine bakıldığında gözlem değeri (16-18) sınıfında olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda ;
L = 16
C = 2
fm = 9
n = 36
fk = 15
Değerleri yerine yazalım ;
Medyan = 16 + 2/9(18- 15) = 16, 07
Medyan = L + c/f_m (n/2- f_k)
Eşitlikte; •
L; medyanı içerdiği düşünülen medyan sınıfının alt limitini,
•c; medyan sınıfının sınıf aralığını,
•fm; medyan sınıfının frekansını,
•n; toplam terim sayısını,
•fk; medyan sınıfından önce yer alan kümülatif frekansı
Gözlem değerleri Frekans Kümülatif frekans
10-12 3 3
12-14 5 (3+5) = 8
14 -16 7 (8+7) = 15
16 -18 9 (15+9) = 24
18-20 8 (24+8) = 32
20 -22 4 (32+4) = 36
Toplam 36 veri olduğuna göre (36/2)= 18 . veri medyan değeridir.18. veri kümülatif frekans serisine bakıldığında gözlem değeri (16-18) sınıfında olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda ;
L = 16
C = 2
fm = 9
n = 36
fk = 15
Değerleri yerine yazalım ;
Medyan = 16 + 2/9(18- 15) = 16, 07
Soru 84
Verilen frekans serisi için mod değerini hesaplayınız.
Nabız Frekans
78 3
83 7
89 9
92 14
98 11
103 6
Nabız Frekans
78 3
83 7
89 9
92 14
98 11
103 6
Seçenekler
A
14
B
78
C
83
D
89
E
92
Açıklama:
Bir seride en çok tekrarlanan terimin değerine mod denir. Hesaplanması en kolay ortalama türüdür.
Verilen frekans serisine bakıldığında en çok tekrarlanan (14 kez) nabız değerinin 92 olduğunu görüyoruz. Mod değeri 92 dir.
Verilen frekans serisine bakıldığında en çok tekrarlanan (14 kez) nabız değerinin 92 olduğunu görüyoruz. Mod değeri 92 dir.
Soru 85
Verilen gruplandırılmış serinin mod değeri nedir ?
Tip Değerleri Frekans
1-3 4
3-5 9
5-7 11
7-9 6
9-11 2
Toplam 32
Tip Değerleri Frekans
1-3 4
3-5 9
5-7 11
7-9 6
9-11 2
Toplam 32
Seçenekler
A
3,36
B
5,57
C
6,13
D
7,08
E
8,11
Açıklama:
Mod = S_alt + f_(m-1)/(f_(m-1)+ f_(m+1) ).c
Eşitlikte,
• Salt; Mod sınıfının alt limitini,
• fm-1; Mod sınıfının frekansı ile bu sınıftan önceki sınıfın frekansı arasındaki mutlak farkı,
• fm+1; Mod sınıfının frekansı ile bu sınıftan sonraki sınıfın frekansı arasındaki mutlak farkı,
• c; sınıf aralığını temsil etmektedir.
En çok 11 kez tekrarlanan 5-7 sınıfı olduğuna göre mod sınıfımız 5-7 aralığıdır.
• Salt = 5
• fm-1 = 2
• fm+1 = 5
• c = 2
Mod = 5 + 2/(2+5).2 = 5,57
Eşitlikte,
• Salt; Mod sınıfının alt limitini,
• fm-1; Mod sınıfının frekansı ile bu sınıftan önceki sınıfın frekansı arasındaki mutlak farkı,
• fm+1; Mod sınıfının frekansı ile bu sınıftan sonraki sınıfın frekansı arasındaki mutlak farkı,
• c; sınıf aralığını temsil etmektedir.
En çok 11 kez tekrarlanan 5-7 sınıfı olduğuna göre mod sınıfımız 5-7 aralığıdır.
• Salt = 5
• fm-1 = 2
• fm+1 = 5
• c = 2
Mod = 5 + 2/(2+5).2 = 5,57
Soru 86
Son dört saatte yapılan ölçümlerde , her saat başında 0,3 ; 0,9 ; 0,27 büyüdüğü gözlemlenen bir organizma için ortalama büyüme oranını geometrik ortalama yardımıyla hesaplayınız.
Seçenekler
A
0,03
B
0,3
C
0,9
D
0,12
E
0,81
Açıklama:
Araştırılan değişkenin oran, indeks, yüzde ya da artış oranı olarak ölçümlendiği problemlerde değişken için ortalama hesaplanılması gerektiğinde kullanılan ortalama türü geometrik ortalamadır. n tane birim için geometrik ortalama bu n tane gözlem değerlerinin çarpımlarının n’inci dereceden köküne eşittir. Geometrik ortalama eşitliği aşağıdaki gibidir.
G.O. = √(n&〖(x〗_1) 〖(x〗_2) 〖(x〗_3)……〖(x〗_n))
G.O. = ∛((0,3).(0,9).(0,27)) = ∛(3/10 .3^2/10 .3^3/10) = ∛( 3^6/1000 ) = 3^2/10 = 0,9
G.O. = √(n&〖(x〗_1) 〖(x〗_2) 〖(x〗_3)……〖(x〗_n))
G.O. = ∛((0,3).(0,9).(0,27)) = ∛(3/10 .3^2/10 .3^3/10) = ∛( 3^6/1000 ) = 3^2/10 = 0,9
Soru 87
Bir araştırmada 9 hastasının nabız değerleri 78 , 80, 93, 108, 89, 67, 152, 121 ve 103 olarak ölçülmüştür. Bu basit seri için değişim aralığı değeri nedir?
Seçenekler
A
67
B
80
C
85
D
89
E
103
Açıklama:
Değişim aralığı = En büyük değer - En küçük değer
Değişim aralığı = 152 - 67 = 85
Değişim aralığı = 152 - 67 = 85
Soru 88
Bir araştırmada aritmetik ortalama 23 , medyan 27,Mod 29 ve varyans ise 49 olarak hesaplanmıştır. Bu değerlere göre hesaplamaları yapılan veriler için Değişkenlik Katsayısı kaçtır ?
Seçenekler
A
4,21
B
18,36
C
23,62
D
29,27
E
30,43
Açıklama:
Değişkenlik katsayısı = s/X ̅ . 100 olduğuna göre bize standart sapma lazım.Varyans =49 olduğuna göre s=7 olarak bulunur.Değerleri yerine yazdığımızda
Değişkenlik katsayısı = 7/23 . 100 = 30,43
Değişkenlik katsayısı = 7/23 . 100 = 30,43
Ünite 3
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi bir olasılık değeri olabilir?
Seçenekler
A
-1,01
B
-0,50
C
0,67
D
1,44
E
2,56
Açıklama:
Olasılık 0 ile 1 arasında değerler alır. Negatif olamayacağı gibi, 1'den de büyük olamaz. Doğru cevap C'dir.
Soru 2
Olası gözlemlerden yalnızca birinin gerçekleşmesi ile sonuçlanan sürece ne ad verilir?
Seçenekler
A
Deney
B
Sonuç
C
Olay
D
Olasılık
E
Örneklem uzayı
Açıklama:
Olası gözlemlerden yalnızca birinin gerçekleşmesi ile sonuçlanan sürece deney adı verilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 3
Birinci aşamada 3 farklı, ikinci aşamada 4 farklı ve üçüncü aşamada 5 farklı seçmenin yapıldığı üç aşamalı bir seçme işleminde kaç farklı seçme işlemi yapılabilir?
Seçenekler
A
3
B
5
C
12
D
60
E
120
Açıklama:
Saymanın temel ilkesine göre (3)(4)(5)=60 farklı seçme işlemi yapılabilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi bir sayma kuralıdır?
Seçenekler
A
Olasılık
B
Permütasyon
C
Faktöriyel
D
Bayes teoremi
E
Bernoulli deneyi
Açıklama:
3 adet sayma kuralı vardır: Saymanın temel ilkesi, kombinasyon ve permütasyon. Doğru cevap B'dir.
Soru 5
6!/(4!+5!) işleminin değeri kaçtır?
Seçenekler
A
0,02
B
0,2
C
5
D
7
E
7,5
Açıklama:
6!/(4!+5!)=(6)(5)(4)(3)(2)(1)/[(4)(3)(2)(1)+(5)(4)(3)(2)(1)]
=720/[24+120]
=5
olarak hesaplanır. Doğru cevap C'dir.
=720/[24+120]
=5
olarak hesaplanır. Doğru cevap C'dir.
Soru 6
A ve B ayrık olayları için toplama kuralı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
P(AUB)=P(A)+P(B)
B
P(AUB)=P(A)+P(B)-P(AnB)
C
P(AUB)=P(A)+P(B)-2[P(AnB)]
D
P(AUB)=P(A)+P(B)+P(AnB)
E
P(AUB)=P(AnB)
Açıklama:
A ve B ayrık olayları için toplama kuralı P(AUB)=P(A)+P(B) şeklindedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 7
A ve B aynı örneklem uzayında iki olaydır. A olayının ortaya çıkma olasılığı 0,7, B olayının ortaya çıkma olasılığı 0,4 ve A veya B olaylarından herhangi birinin ortaya çıkma olasılığı 0,6’dır. Buna göre A ve B olaylarının birlikte ortaya çıkma olasılığı kaçtır?
Seçenekler
A
0
B
0,3
C
0,5
D
0,7
E
1,1
Açıklama:
A ve B olaylarının birlikte ortaya çıkma olasılığı [P(AUB)];
P(AUB)=P(A)+P(B)-P(AnB)
P(AUB)=0,7+0,4-0,6
P(AUB)=0,5
olarak hesaplanır. Doğru cevap C'dir.
P(AUB)=P(A)+P(B)-P(AnB)
P(AUB)=0,7+0,4-0,6
P(AUB)=0,5
olarak hesaplanır. Doğru cevap C'dir.
Soru 8
Eğer bir deney, olası tüm sonuçları içeren bir olaylar kümesinden oluşuyorsa, bu olaylar kümesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bağımlı olaylar
B
Bileşik olaylar
C
Ayrık olaylar
D
Karşılıklı ayrık olaylar
E
Bütüne tamamlayan olaylar
Açıklama:
Eğer bir deney, olası tüm sonuçları içeren bir olaylar kümesinden oluşuyorsa, bu olaylar kümesine bütüne tamamlayan olaylar adı verilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 9
Birbirleri ile ilişkili olan A olayının gerçekleştiği bilindiğinde, B olayının gerçekleşme olasılığına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Koşullu olasılık
B
Beklenen değer
C
Varyans
D
Bayes teoremi
E
Bernoulli denemesi
Açıklama:
Birbirleri ile ilişkili olan A olayının gerçekleştiği bilindiğinde, B olayının gerçekleşme olasılığına koşullu olasılık denir. Doğru cevap A'dır.
Soru 10
z standart normal dağılıma sahip bir rassal değişken olduğuna göre, P(z<2,5) olasılığı kaçtır?
Seçenekler
A
0,0006
B
0,0062
C
0,4938
D
0,5062
E
0,9936
Açıklama:
z standart normal dağılıma sahip bir rassal değişken ise, P(z<2,5) olasılığını hesaplamak için standart normal eğri altında kalan alanlar tablosundan z'nin 0 ile 2,5 arasında olma olasılığına bakılır. z'nin 0 ile 2,5 arasında olma olasılığı 0,4938'dir. Doğru cevap C'dir.
Soru 11
Olasılıkla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Herhangi bir olayın gerçekleşme şansının sayısal ölçümüne olasılık adı verilir.
B
Olası gözlemlerden yalnızca birinin gerçekleşmesi ile sonuçlanan sürece deney adı verilir.
C
Bir deneyin tüm olası sonuçlarından oluşan kümeye örneklem uzayı adı verilir.
D
Bir deneyin herhangi bir tekrarında, olası sonuçlardan yalnızca bir tanesi gerçekleşir.
E
Olasılık değerleri, daima - 1 ile + 1 arasında bir değer alır.
Açıklama:
Herhangi bir olayın gerçekleşme şansının sayısal ölçümüne olasılık adı verilir. Olasılık, olaylara ilişkin belirsizlik derecesinin ölçüleri olarak kullanılabilir. Olasılık değerleri, daima 0 ile +1 arasında bir değer alır. Olasılık değerinin 0 olması olayın gerçekleşme şansının bulunmadığını, 1 olması ise olayın kesinlikle gerçekleşeceğini gösterir. 0 ile 1 arasındaki olasılık değerleri de, olayın gerçekleşme şansının derecesini temsil eder. Olası gözlemlerden yalnızca birinin gerçekleşmesi ile sonuçlanan sürece deney adı verilir. Deneyin sona erme biçimine ise sonuç adı verilir. Bir deneyin tüm olası sonuçlarından oluşan kümeye örneklem uzayı adı verilir.
Soru 12
Bir ilacın satış görüşmesinin yapılmasının örneklem uzayının gösterimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
S= satıldı - satılmadı
B
S= satıldı, satılmadı
C
S = {satıldı, satılmadı}
D
S= “satıldı” - “satılmadı”
E
Satıldı ya da satılmadı
Açıklama:
Bir deneyde olası tüm sonuçların belirlenmesiyle, bu deney için örneklem uzayı tanımlanmış olur. Dolayısıyla bir deneyin tüm olası sonuçlarından oluşan kümeye örneklem uzayı adı verilir ve bu küme S harfi ile gösterilir. “Tek bir bozuk para atılması” deneyini ele alalım. Bu deneyin olası sonuçları (örneklem uzayı noktaları); “yazı” ya da “tura” olacaktır. Bu durumda örneklem uzayının gösterimi aşağıdaki gibi yapılabilir:
S = {Satıldı, Satılmadı}
S = {Satıldı, Satılmadı}
Soru 13
A şehrinden B şehrine 3 farklı, B den C şehrine de 5 farklı yoldan gidilebiliyor. A şehrinden C şehrine B şehrinden geçmek koşuluyla kaç değişik yoldan varılabilir?
Seçenekler
A
2
B
8
C
10
D
12
E
15
Açıklama:
Saymanın temel ilkesine göre toplam olası sonuç sayısı: (3).(5) = 15 olur.
Soru 14
12 hemşire 3’erli şekilde görevlendirilecektir. Seçim sıralaması önemli olduğunda kaç farklı şekilde seçilebilir?
Seçenekler
A
9
B
36
C
220
D
440
E
1320
Açıklama:
Soru 15
5 hemşire ve 7 doktor arasından 2 hemşire ve bir doktor ile kaç farklı ekip oluşturulabilir?
Seçenekler
A
140
B
90
C
70
D
35
E
20
Açıklama:
Soru 16
Bir okulda sporla ilgilenen 90 öğrenciden 30’u basketbol, 40’ı voleybol, 25’ i ise hem basketbol hem voleybol oynamaktadırlar. Bu öğrenciler arasından rastgele seçilen bir öğrencinin hem basketbol hem de voleybol oynama olasılığı kaçtır?
Seçenekler
A
0,25
B
0,50
C
0,75
D
0,80
E
0,85
Açıklama:
P(A)= 30/90. P(B)=40/90. P(A∩B)= 25/90 olasılıkları mevcuttur. Toplama kuralı yardımıyla; P(A∪B)= P(A).P(B) - P(A∩B)= 30/90 + 40/90 - 25/90 = 45/90 = 0,5 bulunur.
Soru 17
Laboratuvarda yapılan bir deneyin gerçekleşme olasılığı 0,75 ve olasılığı bulunmuştur. A ve B olaylarının bağımsız olabilmesi için, B olayının gerçekleşme olasılığı kaç olmalıdır?
Seçenekler
A
0,39
B
0,44
C
0,52
D
0.75
E
0,83
Açıklama:
Soru 18
Aşağıda verilen değişkenlerden hangisi kesikli rassal değişkendir?
Seçenekler
A
Bir kişinin ağırlığı
B
Sınavda bir sorunun çözülme süresi
C
Bir mandıranın günlük sattığı süt miktarı
D
Bir hastanenin acil servisine bir ayda gelen hasta sayısı
E
Havanın sıcaklığı
Açıklama:
Deneyden deneye farklı değerler alabilen ve aldığı bu değerleri belli bir olasılıkla alan değişkene rassal değişken denir. Sonlu sayıda değer alabilen ya da 0, 1, 2,..., gibi sonsuz bir sayı dizisi olarak kabul edilen rassal değişkene kesikli rassal degisken adı verilir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi binom olasılık dağılımı özelliklerden değildir?
Seçenekler
A
Sürekli rassal değişkenlerin tanımlanması bakımından en önemli olasılık dağılımıdır.
B
Deneyler, daima aynı koşullarda gerçeklestirilen n sayıda tekrardan olusur. n tekrarlı bir deneyde x kez istenilen sonuç gelmesi durumunda olasılıkların bulunması amacıyla kullanılır.
C
Yapılacak her denemenin sonunda, olası iki sonuçtan yalnızca biri gerçeklesir. Bu sonuçlardan birisi ilgilenilen sonuç, diğeri ise bunun tümleyeni olan ilgilenilmeyen sonuç olarak adlandırılır.
D
P ile gösterilen ilgilenilen sonucun gerçekleşme olasılığı, tüm denemelerde aynı kalır. Dolayısıyla 1-P ile gösterilen ilgilenilmeyen sonucun gerçeklesme olasılıgı da denemeden denemeye değismeyen sabit bir değerdir.
E
Denemeler birbirinden bağımsızdır.
Açıklama:
- Deneyler, daima aynı koşullarda gerçeklestirilen n sayıda tekrardan olusur. N tekrarlı bir deneyde x kez istenilen sonuç gelmesi durumunda olasılıkların bulunması amacıyla kullanılır.
- Yapılacak her denemenin sonunda, olası iki sonuçtan yalnızca biri gerçeklesir. Bu sonuçlardan birisi ilgilenilen sonuç, diğeri ise bunun tümleyeni olan ilgilenilmeyen sonuç olarak adlandırılır.
- P ile gösterilen ilgilenilen sonucun gerçekleşme olasılığı, tüm denemelerde aynı kalır. Dolayısıyla 1-P ile gösterilen ilgilenilmeyen sonucun gerçeklesme olasılıgı da denemeden denemeye değismeyen sabit bir değerdir.
- Denemeler birbirinden bağımsızdır.
- Sürekli rassal değişkenlerin tanımlanması bakımından en önemli olasılık dağılımı normal dağılımdır. Binom dağılımının uygulanabilmesi için x değişkeninin kesikli rassal değişken olması gerekir.
Soru 20
0 ile 1 arasında (0 ve 1 dahil) değerler alan ve bir olayın gerçekleşme şansını belirten sayıya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Olay
B
Olasılık
C
Permütasyon
D
Kombinasyon
E
Rassal değişken
Açıklama:
0 ile 1 arasında (0 ve 1 dahil) değerler alan ve bir olayın gerçekleşme şansını belirten sayıya olasılık denir. Doğru cevap B'dir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi bir olasılık değeri olamaz?
Seçenekler
A
3/8
B
0,9
C
0,02
D
3/2
E
5/12
Açıklama:
Olasılık değerleri daima 0 ile 1 arasında bir değer alır. D seçeneği 1'den büyük bir değer olduğu için bir olasılık değeri olamaz. Doğru cevap D'dir.
Soru 22
Dört adımdan oluşan bir deneyin birinci adımında 3 farklı sonuç, ikinci adımında 2 farklı sonuç, üçüncü adımında 4 farklı sonuç ve dördüncü adımında ise 5 farklı olası sonuç bulunmaktadır. Deneyin tamamı için olası sonuç sayısı kaçtır?
Seçenekler
A
30
B
40
C
60
D
120
E
24
Açıklama:
Saymanın temel ilkesine göre bu deney için toplam olası sonuç sayısı (3)(2)(4)(5)=120 olur. Doğru cevap D'dir.
Soru 23
Bir deneyin tüm olası sonuçlarının kümesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Örneklem uzayı
B
Olasılık
C
Permütasyon
D
İstatistik
E
Sayma kuralı
Açıklama:
Bir deneyin tüm olası sonuçlarının kümesine örneklem uzayı denir. Doğru cevap A'dır.
Soru 24
Örneklem uzayı hangi harfle ifade edilir?
Seçenekler
A
C
B
S
C
P
D
N
E
R
Açıklama:
Örneklem uzayı S harfiyle ifade edilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 25
Sonuçların eşit olasılıklı olarak varsayılamadığı ve elde çok fazla veri bulunmadığı durumlarda başvurulan olasılık hesaplama yöntemi hangisidir?
Seçenekler
A
Kombinasyon yöntemi
B
Klasik yöntem
C
Subjektif yöntem
D
Nesnel yöntem
E
Değişken yöntem
Açıklama:
Sonuçların eşit olasılıklı olarak varsayılamadığı ve elde çok fazla veri bulunmadığı durumlarda başvurulan olasılık hesaplama yöntemi subjektif yöntemdir. Doğru cevap C'dir.
Soru 26
A ve B olaylarının kesişimi olan hem A hem de B’ye ait örneklem uzayı noktalarını içeren olayın gösterimi hangisidir?
Seçenekler
A
P(A∪B)
B
P(A)
C
P(B)
D
P(A∩B)
E
P
Açıklama:
A ve B olaylarının kesişimi olan hem A hem de B’ye ait örneklem uzayı noktalarını içeren olayın gösterim P(A∩B)'dir. Doğru cevap D'dir.
Soru 27
Örneklem uzayının gerçekleşme olasılığı P(S) nedir?
Seçenekler
A
2
B
1
C
3
D
0
E
5
Açıklama:
Örneklem uzayı, olası tüm sonuçları içerdiği için örneklem uzayının gerçekleşme olasılığı P(S)=1'dir. Doğru cevap B'dir.
Soru 28
Akciğer kanseri teşhisi konulmuş olan 80 hastanın düzenli olarak sigara ve alkol tüketme alışkanlıkları incelenmektedir. İnceleme sonucunda, 80 hastanın 30’unun sadece sigara, 28’inin sadece alkol, 15’inin ise hem sigara hem de alkol tükettiği belirlenmiştir. Bu hastalar arasından rastgele seçilen bir hastanın düzenli olarak sigara veya alkol tüketme alışkanlığı olma olasılığı kaçtır?
Seçenekler
A
0.53
B
0.63
C
0.73
D
0.83
E
0.93
Açıklama:
P(A∪B) = P(A) + P(B) - P(A∩ B)= 30/80+28/80-15/80=43/80=0.53'tür. Doğru cevap A'dır.
Soru 29
Aşağıdakilerin hangisinde koşullu olasılığın gösterimi doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
P(A|B)
B
A∩B = ∅
C
P(A∩B)
D
P(A∩B)
E
P (Ai|B)
Açıklama:
Koşullu olasılığın gösterimi P(A|B) şeklindedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 30
Bir hastanede görev yapan 50 doktorun 14’ü erkek ve 22’si bayan doktordur ve bu hastanede 5 adet erkek göz doktoru görev yapmaktadır. Bu hastanede görev yapan tüm doktorlar arasından rastgele seçilen bir doktorun cinsiyetinin erkek olduğu bilindiğine göre, bu doktorun göz doktoru olma olasılığı kaçtır?
Seçenekler
A
0.65
B
0.45
C
0.37
D
0.36
E
0.38
Açıklama:
P(E)=14/50=0.28 P(G∩E)=5/50=0.1
P (G|E)=0.1/0.28=0.36 Doğru cevap D'dir.
P (G|E)=0.1/0.28=0.36 Doğru cevap D'dir.
Soru 31
Bir olayın tümleyeninin sonsal olasılıklarının hesaplanmasında ve karar analizinde kullanılan olasılık tekniği hangisidir?
Seçenekler
A
Çarpma kuralı
B
Toplama kuralı
C
Bayers teoremi
D
Varyans
E
Binom dağılımı
Açıklama:
Bir olayın tümleyeninin sonsal olasılıklarının hesaplanmasında ve karar analizinde kullanılan olasılık tekniği Bayers teoremidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 32
Binom deneyi için aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Deneyler, daima aynı koşullarda gerçekleştirilen n sayıda tekrardan oluşur
B
P ile gösterilen ilgilenilen sonucun gerçekleşme olasılığı, tüm denemelerde aynı kalır
C
Denemeler birbirinden bağımsızdır
D
Yapılacak her denemenin sonunda, olası iki sonuçtan yalnızca biri gerçekleşir
E
Bir denemenin sonucu diğer bir denemenin sonucunu olumlu ya da olumsuz bir şekilde etkilemektedir
Açıklama:
Binom deneyinde bir denemenin sonucu diğer bir denemenin sonucunu olumlu ya da olumsuz bir şekilde etkilemektedir ifadesi yanlıştır. Doğru cevap E'dir.
Soru 33
N sayıda nesne arasından n adet nesnenin diziliş sırası dikkate alınmadan kaç farklı biçimde seçilebileceğini gösteren sayma kuralının adı nedir?
Seçenekler
A
Olasılık
B
Permutasyon
C
Kombinasyon
D
Binom
E
Logaritma
Açıklama:
İkinci sayma kuralı olan kombinasyon yardımıyla, N sayıda nesne arasından n adet nesnenin diziliş sırası dikkate alınmadan kaç farklı biçimde seçilebileceği yani bu seçimdeki olası sonuç sayısı belirlenebilmektedir. Buna göre, N sayıda nesneden n tanesi (n≤N) rastgele olarak seçilir ve n birim herhangi bir sırada yazılırsa buna n-dereceli kombinasyonadı veri
Soru 34
N sayıda nesne arasından n adet nesnenin seçim sırası önemli olduğunda kaç farklı biçimde seçilebileceği belirleyen sayma kuralının adı nedir?
Seçenekler
A
olasılık
B
Binom
C
Kombinasyon
D
Permutasyon
E
Algoritma
Açıklama:
Üçüncü sayma kuralı olan permütasyon yardımıyla N sayıda nesne arasından n adet nesnenin seçim sırası önemli olduğunda kaç farklı biçimde seçilebileceği belirlenebilmektedir. Görüldüğü gibi, permütasyon ile kombinasyon arasındaki fark; seçim esnasında nesnelerin diziliş sıralaması kombinasyonda önemli değil iken permütasyonda bu sıralamanın önemli olmasıdır.
Soru 35
Olası sonuçların eşit olasılıklı olarak varsayılamadığı ve elde çok fazla veri bulunmadığı
durumlarda başvurulan olasılık yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
durumlarda başvurulan olasılık yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Objektif yöntem
B
Klasik yöntem
C
Subjektif yöntem
D
Nesnel yöntem
E
Göreli frekans yöntemi
Açıklama:
Olasılık hesaplamada kullanılabilecek üçüncü yöntem olan öznel ya da subjektif yöntem, olası sonuçların eşit olasılıklı olarak varsayılamadığı ve elde çok fazla veri bulunmadığı durumlarda başvurulan bir yöntemdir. Bir deneyin tekrarlanmasının güç olduğu durumlarda olasılık hesaplamak üzere öznel yöntem kullanılır. Olası sonuçların olasılıklarının belirlenmesinde öznel yöntem kullanıldığında, genellikle duruma ilişkin kişisel sezgiler ya da önceki tecrübeler gibi eldeki herhangi bir bilgiye başvurulabilir.
Soru 36
A olayının dışında kalan tüm örneklem uzayı noktalarını içeren olay olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
A'nın tümleyeni
B
A'nın kombinasyonu
C
A'nın koşullu olasılığı
D
A'nın dışsalı
E
A'nın içseli
Açıklama:
Verilen bir A olayının tümleyeni, örneklem uzayında A olayının dışında kalan tüm örneklem uzayı noktalarını içeren olay olarak tanımlanır ve AT olayının tümleyeni ile gösterilir.
Soru 37
Örneklem uzayında yer alan A ve B gibi herhangi iki olaydan en az birinin gerçekleşme olasılığının hesaplanmasında kullanılan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çarpma kuralı
B
Toplama kuralı
C
Tümleyen kuralı
D
Ortak payda kuralı
E
Koşullu olasılık kuralı
Açıklama:
Toplama kuralı, örneklem uzayında yer alan A ve B gibi herhangi iki olaydan en az birinin gerçekleşme olasılığının hesaplanmasında kullanılır. Bir diğer deyişle A olayının veya B olayının ya da her ikisinin birden gerçekleşme olasılığı araştırılırken toplama kuralından yararlanılır.
Soru 38
Örneklem uzayında yer alan A ve B gibi herhangi iki olay için bu olaylardan herhangi
birinin gerçekleştiğinin bilinmesi, diğerinin gerçekleşme olasılığını değiştirmiyor ise bu
iki olaya ne ad verilir?
birinin gerçekleştiğinin bilinmesi, diğerinin gerçekleşme olasılığını değiştirmiyor ise bu
iki olaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bağımlı değişken olay
B
Koşullu bağıl değişken olay
C
Bağımsız olay
D
Koşullu bağımsız olay
E
Tek yönlü bağımsız olay
Açıklama:
Örneklem uzayında yer alan A ve B gibi herhangi iki olay için bu olaylardan herhangi
birinin gerçekleştiğinin bilinmesi, diğerinin gerçekleşme olasılığını değiştirmiyor ise bu
iki olaya bağımsız olaylar adı verilir. Bunun tersi duruma, yani bu iki olaydan herhangi
birinin gerçekleştiğinin bilinmesi diğerinin gerçekleşme olasılığını etkiliyorsa böyle olaylara da bağımlı olaylar denir.
birinin gerçekleştiğinin bilinmesi, diğerinin gerçekleşme olasılığını değiştirmiyor ise bu
iki olaya bağımsız olaylar adı verilir. Bunun tersi duruma, yani bu iki olaydan herhangi
birinin gerçekleştiğinin bilinmesi diğerinin gerçekleşme olasılığını etkiliyorsa böyle olaylara da bağımlı olaylar denir.
Soru 39
Bir deneyin herhangi bir olası sonucunun sayısal değerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Temel değişken
B
Öznel değişken
C
Nesnel değişken
D
Subjektif değişken
E
Rassal değişken
Açıklama:
Sayısal değerler yardımıyla bir deneydeki olası sonuçların tanımlanmasında bir araç olarak rassal değişkenler kullanılır. Dolayısıyla rassal değişkenlerin sayısal değerler olduğu kabul edilir. Buna göre, bir deneyin herhangi bir olası sonucunun sayısal değerine rassal değişken adı verilir.
Soru 40
Ortalama, olasılık dağılımlarının merkezi eğilimini gösteren tipik bir değer olan, bir olasılık dağılımının ortalamasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Beklenen değer
B
Alışılmış değer
C
Negatif değer
D
Ortalama değer
E
Pozitif değer
Açıklama:
Ortalama, olasılık dağılımlarının merkezi eğilimini gösteren tipik bir değerdir ve bir olasılık dağılımının ortalamasına, o olasılık dağılımının beklenen değeri adı verilir. Beklenen değer, bir rassal değişkenin aldığı değerlerin, bu rassal değişkenlere ilişkin olasılıklarla ağırlıklandırıldığı bir ağırlıklı ortalamadır.
Soru 41
Kesikli olasılık dağılımı olarak bilinen dağılım hangisidir?
Seçenekler
A
Kombinasyon
B
Algoritma
C
Logaritma
D
Binom
E
Permutasyon
Açıklama:
Binom dağılımı, uygulamalarda çok sık rastlanan kesikli olasılık dağılımıdır. Dağılımın
en önemli özelliği, aynı koşullarda tekrarlanan deneylerin her tekrarında yalnızca iki olası sonuç bulunur.
en önemli özelliği, aynı koşullarda tekrarlanan deneylerin her tekrarında yalnızca iki olası sonuç bulunur.
Soru 42
Bir deneyde olası tüm sonuçların belirlenmesiyle, bu deney için örneklem uzayı tanımlanmış olur. Dolayısıyla bir deneyin tüm olası sonuçlarından oluşan kümeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Örneklem uzayı
B
Hipotez
C
Kombinasyon
D
Bağımsız olaylar
E
Bağımlı olaylar
Açıklama:
Bir deneyde olası tüm sonuçların belirlenmesiyle, bu deney için örneklem uzayı tanımlanmış olur. Dolayısıyla bir deneyin tüm olası sonuçlarından oluşan kümeye örneklem uzayı adı verilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 43
Bir rassal değişken, aritmetik ortalaması 0 ve standart sapması 1 olan normal dağılıma
sahipse, bu rassal değişkenin dağılımı aşağıdakilerden hangisidir?
sahipse, bu rassal değişkenin dağılımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kombinasyon dağılımı
B
Binom dağılım
C
Objektif Normal Dağılım
D
Standart Normal Dağılım
E
Subjektif Normal Dağılım
Açıklama:
Eğer bir rassal değişken, aritmetik ortalaması 0 ve standart sapması 1 olan normal dağılıma sahipse, bu rassal değişkenin standart normal dağılıma sahip olduğu söylenir. Normal dağılımın özel bir durumu olan standart normal dağılıma sahip bir rassal değişken genellikle z harfi ile belirtilir.
Soru 44
A mahallesinde ikamet eden kişilerin % 95’sinin o mahallenin sağlık ocağında kaydı bulunmaktadır. Bu mahallede yaşayan herhangi bir kişinin sağlık ocağında kaydı bulunmama olasılığı kaçtır?
Seçenekler
A
0,15
B
0,1
C
0,25
D
0,2
E
0,05
Açıklama:
Olasılık hesaplamada kullanılan ikinci yöntem olan göreli frekans yöntemi, deney çok
fazla sayıda tekrar ediliyorsa, eldeki verilerin olası sonucun gerçekleşme oranını tahmin
etmeye elverişli olduğu durumlarda kullanılan bir yöntemdir. Olasılık hesaplama yöntemleri arasında deneysel bir yaklaşım olarak kabul gören göreli frekans yöntemine göre bir olayın gerçekleşme olasılığı, bu olayın uzun dönemde gerçekleşme oranına eşittir. Bu soruda sağlık ocağına kaydı olanların %95'ine ilişkin bilgi verilmekle birlikte kaydı bulunmayanlar için %5 yani 0,05 olduğu söylenebilir.
fazla sayıda tekrar ediliyorsa, eldeki verilerin olası sonucun gerçekleşme oranını tahmin
etmeye elverişli olduğu durumlarda kullanılan bir yöntemdir. Olasılık hesaplama yöntemleri arasında deneysel bir yaklaşım olarak kabul gören göreli frekans yöntemine göre bir olayın gerçekleşme olasılığı, bu olayın uzun dönemde gerçekleşme oranına eşittir. Bu soruda sağlık ocağına kaydı olanların %95'ine ilişkin bilgi verilmekle birlikte kaydı bulunmayanlar için %5 yani 0,05 olduğu söylenebilir.
Soru 45
Bir deneyin herhangi bir olası sonucunun sayısal değerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Önsel olasılık
B
Rassal değişken
C
Sonsal olasılık
D
Koşullu olasılık
E
Ayrık olay
Açıklama:
Bir deneyin herhangi bir olası sonucunun sayısal değerine rassal değişken adı verilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 46
Ortalama, olasılık dağılımlarının merkezi eğilimini gösteren tipik bir değerdir ve bir olasılık dağılımının ortalamasına, o olasılık dağılımının .................. adı verilir. boşlukta verilen yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Varyansı
B
Standart sapması
C
Beklenen değeri
D
Binom dağılımı
E
Rassal değişkeni
Açıklama:
Ortalama, olasılık dağılımlarının merkezi eğilimini gösteren tipik bir değerdir ve bir olasılık dağılımının ortalamasına, o olasılık dağılımının beklenen değeri adı verilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 47
Normal dağılımın özellikleri ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Standart sapma, eğrinin şeklinin ne kadar sivri ve dar olduğunu belirleyen bir değerdir. Standart sapma değeri büyüdükçe eğri daha sivri ve dar bir görünüm alır.
B
Normal dağılımın aritmetik ortalama, mod ve medyan değeri, dağılım eğrisinin en yüksek noktasına karşılık gelen rassal değişken değerleridir.
C
Dağılımın aritmetik ortalaması, negatif, sıfır ya da pozitif değerler alabilir.
D
Normal dağılımda, ilki aritmetik ortalama μ ve ikincisi standart sapma σ olmak üzere iki adet bilinmeyen parametre bulunur.
E
Normal dağılım eğrisi, aritmetik ortalama, mod ve medyan değerlerine göre simetrik bir görünümdedir.
Açıklama:
Standart sapma değeri küçüldükçe eğri daha sivri ve dar bir görünüm alır. Doğru cevap A'dır.
Soru 48
Belirlenen bir x değeri ile dağılımın aritmetik ortalaması arasındaki farkın, dağılımın standart sapmasına oranına ne ad verilir?
Seçenekler
A
y değeri
B
s değeri
C
t değeri
D
f değeri
E
z değeri
Açıklama:
Belirlenen bir x değeri ile dağılımın aritmetik ortalaması arasındaki farkın, dağılımın standart sapmasına oranına z değeri adı verilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 49
A ve B örneklem uzaylarına ait olaylar iken, P(A)=0,4, P(B)=0,7 ve P(A∩B)=0,3 ise P(A∪B) kaçtır?
Seçenekler
A
1,1
B
0,3
C
0,8
D
1
E
1,4
Açıklama:
P(A∪B)= P(A)+P(B)-P(A∩B) ise
P(A∪B)=0,4+0,7-0,3= 0,8'dir.
P(A∪B)=0,4+0,7-0,3= 0,8'dir.
Soru 50
Olasılık hesaplamalarında permütasyonun kombinasyondan farkı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Seçim sırası permütasyon hesaplamalarında önemli değildir.
B
Seçim sırası permütasyon hesaplamalarında önemlidir.
C
Permütasyon hesaplamalarında iki olay yer almaktadır.
D
Permütasyon hesaplamalarında ortanca değer hesaba katılır.
E
Permütasyon hesaplamalarında sonlu sayıda eleman kullanılır.
Açıklama:
Kombinasyon ile N sayıda nesne arasından n adet nesnenin diziliş sırası dikkate alınmadan kaç farklı biçimde seçilebileceği yani bu seçimdeki olası sonuç sayısı belirlenebilmektedir.
Permütasyon ile N sayıda nesne arasından n adet nesnenin seçim sırası önemli olduğunda kaç farklı biçimde seçilebileceği belirlenebilmektedir.
Permütasyon ile N sayıda nesne arasından n adet nesnenin seçim sırası önemli olduğunda kaç farklı biçimde seçilebileceği belirlenebilmektedir.
Soru 51
Olasılık değerleri hangi rakamlar arasında değer alır?
Seçenekler
A
-1 ile +1
B
-1 ile 0
C
0 ile 1
D
-100 ile +100
E
0 ile 100
Açıklama:
Olasılık değerleri, daima 0 ile 1 arasında bir değer alır. Olasılık değerinin 0 olması olayın gerçekleşme şansının bulunmadığını, 1 olması ise olayın kesinlikle gerçekleşeceğini göstermektedir. 0 ile 1 arasındaki olasılık değerleri, olayın gerçekleşme şansının derecesini temsil eder. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 52
Olası gözlemlerden yalnızca birinin gerçekleşmesi ile sonuçlanan sürece ........ adı verilir. Deneyin sona erme biçimine ise ......... adı verilir.
Yukarıda boş bırakılan bölümler uygun şekilde doldurulduğunda doğru seçenek hangi şık olur?
Yukarıda boş bırakılan bölümler uygun şekilde doldurulduğunda doğru seçenek hangi şık olur?
Seçenekler
A
Düzenek-Sonuç
B
Deney-Sonuç
C
Deneme-Son
D
Örnek-Deney
E
Deneme-Tepki
Açıklama:
Olası gözlemlerden yalnızca birinin gerçekleşmesi ile sonuçlanan sürece deney adı verilir. Deneyin sona erme biçimine ise sonuç adı verilir. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 53
Bir deneyin tüm olası sonuçlarının kümesi hangi kavram ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Küme
B
Sonuç
C
Deney
D
Örneklem uzayı
E
Evren
Açıklama:
Bir deneyin örneklem uzayı, bu deneyin tüm olası sonuçlarının kümesidir. Bu nedenle doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 54
Bir zar üç sefer peş peşe atıldığında kaç farklı olasılık ortaya çıkması mümkündür?
Seçenekler
A
3
B
18
C
36
D
108
E
216
Açıklama:
Tüm ayrı durumlar için ayrı ayrı olasılıkların çarpılması ile sonuç bulunabileceği için ilk zar atıldığında 6, daha sonra her zar atıldığında yine 6 farklı rakam gelme olasılığı olduğu için 6*6*6=216 olarak sonuç bulunur. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 55
İkinci sayma kuralı olan ............ yardımıyla, N sayıda nesne arasından n adet nesnenin diziliş sırası dikkate alınmadan kaç farklı biçimde seçilebileceği yani bu seçimdeki olası sonuç sayısı belirlenebilmektedir.
Boşluk hangi ifade ile doldurulduğunda doğru olur?
Boşluk hangi ifade ile doldurulduğunda doğru olur?
Seçenekler
A
Kombinasyon
B
Permütasyon
C
Sayma
D
İhtimal
E
Hesaplama
Açıklama:
İkinci sayma kuralı olan kombinasyon yardımıyla, N sayıda nesne arasından n adet nesnenin diziliş sırası dikkate alınmadan kaç farklı biçimde seçilebileceği yani bu seçimdeki olası sonuç sayısı belirlenebilmektedir. Bu nedenle doğru cevap A şıkkıdır?
İkinci sayma kuralı olan kombinasyon yardımıyla, N sayıda nesne arasından n adet nesnenin diziliş sırası dikkate alınmadan kaç farklı biçimde seçilebileceği yani bu seçimdeki olası sonuç sayısı belirlenebilmektedir. Bu nedenle doğru cevap A şıkkıdır.
İkinci sayma kuralı olan kombinasyon yardımıyla, N sayıda nesne arasından n adet nesnenin diziliş sırası dikkate alınmadan kaç farklı biçimde seçilebileceği yani bu seçimdeki olası sonuç sayısı belirlenebilmektedir. Bu nedenle doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 56
N sayıda nesne arasından n adet nesnenin seçim sırası önemli olduğunda kaç farklı biçimde seçilebileceği hangi hesaplama yöntemi ile belirlenebilir?
Seçenekler
A
Kombinasyon
B
Sayma
C
Permütasyon
D
İhtimal
E
Deney
Açıklama:
N sayıda nesne arasından n adet nesnenin seçim sırası önemli olduğunda kaç farklı biçimde seçilebileceği permütasyon yöntemi ile belirlenebilir. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 57
6 farklı oyuncağa numaralandırma yapılıyor. Bunların arasından 3 tanesi, seçim sıralaması önemli olduğunda kaç farklı şekilde seçilebilir?
Seçenekler
A
3
B
6
C
18
D
120
E
216
Açıklama:
Seçim sırası önemli olduğundan permütasyon ile hesaplama yapılarak sonuç 120 olarak hesaplanır. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 58
Bir deneyin olası tüm sonuçlarının gerçekleşme olasılıklarının toplamı kaça eşit olmalıdır?
Seçenekler
A
0
B
1
C
10
D
100
E
1000
Açıklama:
Olası tüm deney sonuçlarının gerçekleşme olasılıklarının toplamı 1 e eşit olmalıdır. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 59
Olasılıklar ağırlıklar olarak alındığında, bir rassal değişkenin kendi ortalamasından karesel sapmalarının ağırlıklı ortalaması hangi terim ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Varyans
B
Ayrık olay
C
Sapma
D
Beklenen değer
E
Kesikli olasılık
Açıklama:
Olasılıklar ağırlıklar olarak alındığında, bir rassal değişkenin kendi ortalamasından karesel sapmalarının ağırlıklı ortalaması varyanstır. Bu nedenle doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi bir olasılık değeri olabilir ?
Seçenekler
A
-1
B
-0,5
C
0,3
D
1,7
E
2
Açıklama:
0 ile 1 arasında (0 ve 1 dahil) değerler alan ve bir olayın gerçekleşme şansını belirten sayıya olasılık denir.
Soru 61
Üç adımdan oluşan bir deneyin birinci adımında 2 farklı olası sonuç, ikinci adımında 4 farklı olası sonuç, üçüncü adımında ise 3 farklı olası sonuç bulunmaktadır. Deneyin tamamı için olası sonuç sayısı kaçtır?
Seçenekler
A
3
B
6
C
8
D
12
E
24
Açıklama:
Saymanın temel ilkesine göre bu deney için toplam olası sonuç sayısı: (2)(4)(3) = 24 olur.
Soru 62
Bir öğrenci hafta sonunu 5 farklı test kitabının 2 sini bitirerek geçirmeyi planlamaktadır.5 test kitabı içinden kaç farklı 2 li kitap seçebilir?
Seçenekler
A
2
B
6
C
10
D
20
E
60
Açıklama:
İkinci sayma kuralı olan kombinasyon yardımıyla, N sayıda nesne arasından n adet nesnenin diziliş sırası dikkate alınmadan kaç farklı biçimde seçilebileceği yani bu seçimdeki olası sonuç sayısı belirlenebilmektedir. Buna göre, N sayıda nesneden n tanesi (n≤N) rastgele olarak seçilir ve n birim herhangi bir sırada yazılırsa buna n-dereceli kombinasyon adı verilir. Buna göre;
C_N^n = N!/(n ! .(N-n)!) eşitliği yardımıyla hesaplanır.
N=5 ve n= 2 olduğuna göre
C_5^2 = 5!/(2 ! .(5-2)!) = 5.4.3.2.1/2.1.3.2.1 = 10
C_N^n = N!/(n ! .(N-n)!) eşitliği yardımıyla hesaplanır.
N=5 ve n= 2 olduğuna göre
C_5^2 = 5!/(2 ! .(5-2)!) = 5.4.3.2.1/2.1.3.2.1 = 10
Soru 63
A ve B aynı örneklem uzayına ait olaylarken , P(A)=0,75 , P(B)=0,4 ve P(A ∩B)=0,38 ise P(A ∪B)=?
Seçenekler
A
0,40
B
0,55
C
0,66
D
0,77
E
1,15
Açıklama:
Örneklem uzayında tanımlanan A ve B olaylarının birleşimi, A veya B ya da her ikisine de ait tüm örneklem uzayı noktalarını içeren olaydır ve bu birleşim A ∪B biçiminde gösterilir. Örneklem uzayında tanımlanan A ve B olaylarının kesişimi ise hem A hem de B’ye ait örneklem uzayı noktalarını içeren olaydır ve bu kesişim A ∩B biçiminde gösterilir. Verilen bilgiler ışığında, toplama kuralı yardımıyla iki olayın birleşiminin olasılığı hesaplanabilir. A ve B gibi iki olay için Toplama Kuralı;
P(A ∪B)= P(A)+P(B)-P(A ∩B)
P(A ∪B)= 0,75 + 0,4 - 0,38
= 0,77
P(A ∪B)= P(A)+P(B)-P(A ∩B)
P(A ∪B)= 0,75 + 0,4 - 0,38
= 0,77
Soru 64
A olayı bir ağrı kesicinin ağrıyı dindirme olasılığı P(A) =0,82 olarak biliniyor. P(A^T) olasılığı kaçtır?
Seçenekler
A
0,12
B
0,19
C
0,18
D
0,46
E
0,83
Açıklama:
Verilen bir A olayının tümleyeni, örneklem uzayında A olayının dışında kalan tüm örneklem uzayı noktalarını içeren olay olarak tanımlanır ve A^T olayının tümleyeni ile gösterilir. Bu durumda P(A)=1- P(A^T) = 1 - 0,82 = 0,18 olarak bulunur.
Soru 65
Bir olasılık dağılımı
X P(x)
0 0,15
1 0,25
2 0,40
3 0,20
Olarak veriliyor. Bu olasılık dağılımının beklenen değeri kaçtır ?
X P(x)
0 0,15
1 0,25
2 0,40
3 0,20
Olarak veriliyor. Bu olasılık dağılımının beklenen değeri kaçtır ?
Seçenekler
A
0,85
B
1,05
C
1,65
D
2,12
E
2,30
Açıklama:
Beklenen değer, bir rassal değişkenin aldığı değerlerin, bu rassal değişkenlere ilişkin olasılıklarla ağırlıklandırıldığı bir ağırlıklı ortalamadır. Kesikli bir rassal değişkeninin beklenen değeri aşağıdaki eşitlik yardımıyla hesaplanır:
E(x)= µ = ∑ x.P(x) = 0.(0,15) + 1.(0,25) + 2. (0,40 ) + 3. (0,20)
= 0 + 0,25 + 0,80 + 0,60
= 1,65
E(x)= µ = ∑ x.P(x) = 0.(0,15) + 1.(0,25) + 2. (0,40 ) + 3. (0,20)
= 0 + 0,25 + 0,80 + 0,60
= 1,65
Soru 66
Bir ağrı kesicinin mide ağrısına iyi gelme olasılığı 0,70 olduğu bilinmektedir. Mide şikayetinden gelen 4 hastanın 4'üne de verilen bu ilacın hepsine iyi gelme (ağrısını kesme ) olasılığı kaçtır ?
Seçenekler
A
0,10
B
0,24
C
0,36
D
0,50
E
0,70
Açıklama:
Binom deneyi uygulamalarında, binom olasılık fonksiyonu olarak adlandırılan özel bir matematiksel eşitlik yardımıyla, n sayıda denemede, ilgilenilen sonucun x kez ortaya çıkma olasılığı hesaplanabilir. Binom olasılık fonksiyonu;
P(x)= (n¦x) p^x (1- p)^(n-x)
n = 4 p= 0,70 (1-p)=0,30 ve x=4 olarak verilmiştir.Değerleri yerine yazdığımızda
P(x)= (4¦4) 〖(0,70)〗^4 (0,30)^0
= 1.(0,70).(0,70).(0,70).(0,70).1
= 0,24 değeri bulunur.
P(x)= (n¦x) p^x (1- p)^(n-x)
n = 4 p= 0,70 (1-p)=0,30 ve x=4 olarak verilmiştir.Değerleri yerine yazdığımızda
P(x)= (4¦4) 〖(0,70)〗^4 (0,30)^0
= 1.(0,70).(0,70).(0,70).(0,70).1
= 0,24 değeri bulunur.
Soru 67
x rassal değişkeni, n=7 ve p=0,80 parametreleri ile binom dağılımına sahiptir. Buna göre, P(5)=?
Seçenekler
A
0,15
B
0,28
C
0,36
D
0,43
E
0,51
Açıklama:
Binom deneyi uygulamalarında, binom olasılık fonksiyonu olarak adlandırılan özel bir matematiksel eşitlik yardımıyla, n sayıda denemede, ilgilenilen sonucun x kez ortaya çıkma olasılığı hesaplanabilir. Binom olasılık fonksiyonu;
P(x)= (n¦x) p^x (1- p)^(n-x)
n = 7 p= 0,80 (1-p)=0,20 ve x=5 olarak verilmiştir.Değerleri yerine yazdığımızda
P(x)= (7¦5) 〖(0,80)〗^5 (0,20)^2
= 21.(0,80).(0,80).(0,80).(0,80).(0,80).(0,20).(0,20)
= 0,275 değeri yaklaşık 0,28 olarak bulunur.
P(x)= (n¦x) p^x (1- p)^(n-x)
n = 7 p= 0,80 (1-p)=0,20 ve x=5 olarak verilmiştir.Değerleri yerine yazdığımızda
P(x)= (7¦5) 〖(0,80)〗^5 (0,20)^2
= 21.(0,80).(0,80).(0,80).(0,80).(0,80).(0,20).(0,20)
= 0,275 değeri yaklaşık 0,28 olarak bulunur.
Soru 68
X rassal değişkeni, aritmetik ortalaması 32 ve standart sapması 4 olan normal dağılıma sahiptir. Bu x rassal değişkeninin 28 ile 37 arasında yer alma olasılığı kaçtır?
Seçenekler
A
0,0531
B
0,3683
C
0,4452
D
0,5768
E
0,7357
Açıklama:
Aritmetik ortalaması μ ve standart sapması σ olan herhangi bir normal dağılım için olasılıkların hesaplanmasında standart normal dağılımdan yararlanılabilir. Bu amaçla yapılması gereken ilk işlem, dağılımın standart normal dağılıma dönüştürülmesidir. Herhangi bir normal dağılım, gözlem değerlerinden aritmetik ortalama değeri çıkartıldıktan sonra, bu farkın standart sapmaya bölünmesi yoluyla standart normal dağılıma dönüştürülebilir. Dolayısıyla, aritmetik ortalaması μ ve standart sapması σ olan normal dağılıma sahip bir x rassal değişkeninin standart normal dağılımlı z rassal değişkenine dönüştürülebilmesi için kullanılacak eşitlik;
Z= (x- μ)/σ olarak verilir. Ardından, istenen olasılığın hesaplanabilmesi için standart normal dağılım tablosu ve uygun z değerinden yararlanılır. Örneğimiz için ise P(28≤x≤37) değerleri hesaplanırken
X=28 için z değeri Z= (28-32)/4 = -1 ve
X=37 için z değeri Z= (37-32)/4 = 1,25 olarak bulunur. Bu durumda
P(-1 ≤ z ≤ 1,25 ) değerleri arasındaki alan hesaplanmalıdır.
Z= -1 ortalamanın solunda ve z = 1,25 değeri ortalamanın sağında olduğu için ikisinin denk geldiği alan değerleri toplanır.
Z= -1 için alan 0,3413 ve z = 1,25 için alan 0,3944 iki değer toplandığında ise 0,7357 olarak bulunur.
Z= (x- μ)/σ olarak verilir. Ardından, istenen olasılığın hesaplanabilmesi için standart normal dağılım tablosu ve uygun z değerinden yararlanılır. Örneğimiz için ise P(28≤x≤37) değerleri hesaplanırken
X=28 için z değeri Z= (28-32)/4 = -1 ve
X=37 için z değeri Z= (37-32)/4 = 1,25 olarak bulunur. Bu durumda
P(-1 ≤ z ≤ 1,25 ) değerleri arasındaki alan hesaplanmalıdır.
Z= -1 ortalamanın solunda ve z = 1,25 değeri ortalamanın sağında olduğu için ikisinin denk geldiği alan değerleri toplanır.
Z= -1 için alan 0,3413 ve z = 1,25 için alan 0,3944 iki değer toplandığında ise 0,7357 olarak bulunur.
Soru 69
z standart normal dağılıma sahip bir rassal değişken olduğuna göre,
P(z > 1,15)=?
P(z > 1,15)=?
Seçenekler
A
0,1251
B
0,2247
C
0,3033
D
0,3949
E
0,8749
Açıklama:
• Normal dağılım için eğrinin altında kalan toplam alan 1’e eşittir. Dağılım simetrik olduğundan, aritmetik ortalamanın sağında ve solunda kalan yarı alanların büyüklüğü 0,50’ye eşittir.
• Aritmetik ortalaması ve standart sapması belli bir normal dağılımda μ ve σ değerleri arasında değişmez ilişkiler vardır. Bu ilişki yardımıyla aritmetik ortalamadan ne kadar uzaklaşılırsa hangi büyüklükte bir alan elde edileceği belirlenebilir.
Standart normal dağılım için, dağılımın olasılık yoğunluk fonksiyonundan yararlanılarak oluşturulan tablo yardımıyla eğrinin altında kalan alanlar hesaplanarak istenen olasılıklar hesaplanabilir. Bu tabloya z tablosu adı verilir. Ek-1’de verilen z tablosunda, standart normal dağılıma sahip bir rassal değişkenin 0 ile z değeri aralığında bir değer alma olasılıkları verilmektedir.
Bizim işlemimiz için z= 1,15 değerine bakıldığında z=0 ile z=1,15 değerleri arasında kalan alan hesaplanmış olur.z= 1,15 değeri ise 0,3749 olduğu görülecektir.Bizden istenen P(z > 1,15) olduğu için (0,50 - 0,3749 ) = 0,1251 olarak bulunur.
• Aritmetik ortalaması ve standart sapması belli bir normal dağılımda μ ve σ değerleri arasında değişmez ilişkiler vardır. Bu ilişki yardımıyla aritmetik ortalamadan ne kadar uzaklaşılırsa hangi büyüklükte bir alan elde edileceği belirlenebilir.
Standart normal dağılım için, dağılımın olasılık yoğunluk fonksiyonundan yararlanılarak oluşturulan tablo yardımıyla eğrinin altında kalan alanlar hesaplanarak istenen olasılıklar hesaplanabilir. Bu tabloya z tablosu adı verilir. Ek-1’de verilen z tablosunda, standart normal dağılıma sahip bir rassal değişkenin 0 ile z değeri aralığında bir değer alma olasılıkları verilmektedir.
Bizim işlemimiz için z= 1,15 değerine bakıldığında z=0 ile z=1,15 değerleri arasında kalan alan hesaplanmış olur.z= 1,15 değeri ise 0,3749 olduğu görülecektir.Bizden istenen P(z > 1,15) olduğu için (0,50 - 0,3749 ) = 0,1251 olarak bulunur.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi bir olasılık değeri olabilir?
Seçenekler
A
-1,01
B
-0,50
C
0,67
D
1,44
E
2,56
Açıklama:
Olasılık 0 ile 1 arasında değerler alır. Negatif olamayacağı gibi, 1'den de büyük olamaz. Doğru cevap C'dir.
Soru 71
Olası gözlemlerden yalnızca birinin gerçekleşmesi ile sonuçlanan sürece ne ad verilir?
Seçenekler
A
Deney
B
Sonuç
C
Olay
D
Olasılık
E
Örneklem uzayı
Açıklama:
Olası gözlemlerden yalnızca birinin gerçekleşmesi ile sonuçlanan sürece deney adı verilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 72
Birinci aşamada 3 farklı, ikinci aşamada 4 farklı ve üçüncü aşamada 5 farklı seçmenin yapıldığı üç aşamalı bir seçme işleminde kaç farklı seçme işlemi yapılabilir?
Seçenekler
A
3
B
5
C
12
D
60
E
120
Açıklama:
Saymanın temel ilkesine göre (3)(4)(5)=60 farklı seçme işlemi yapılabilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi bir sayma kuralıdır?
Seçenekler
A
Olasılık
B
Permütasyon
C
Faktöriyel
D
Bayes teoremi
E
Bernoulli deneyi
Açıklama:
3 adet sayma kuralı vardır: Saymanın temel ilkesi, kombinasyon ve permütasyon. Doğru cevap B'dir.
Soru 74
6!/(4!+5!) işleminin değeri kaçtır?
Seçenekler
A
0,02
B
0,2
C
5
D
7
E
7,5
Açıklama:
6!/(4!+5!)=(6)(5)(4)(3)(2)(1)/[(4)(3)(2)(1)+(5)(4)(3)(2)(1)]
=720/[24+120]
=5
olarak hesaplanır. Doğru cevap C'dir.
=720/[24+120]
=5
olarak hesaplanır. Doğru cevap C'dir.
Soru 75
A ve B ayrık olayları için toplama kuralı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
P(AUB)=P(A)+P(B)
B
P(AUB)=P(A)+P(B)-P(AnB)
C
P(AUB)=P(A)+P(B)-2[P(AnB)]
D
P(AUB)=P(A)+P(B)+P(AnB)
E
P(AUB)=P(AnB)
Açıklama:
A ve B ayrık olayları için toplama kuralı P(AUB)=P(A)+P(B) şeklindedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 76
A ve B aynı örneklem uzayında iki olaydır. A olayının ortaya çıkma olasılığı 0,7, B olayının ortaya çıkma olasılığı 0,4 ve A veya B olaylarından herhangi birinin ortaya çıkma olasılığı 0,6’dır. Buna göre A ve B olaylarının birlikte ortaya çıkma olasılığı kaçtır?
Seçenekler
A
0
B
0,3
C
0,5
D
0,7
E
1,1
Açıklama:
A ve B olaylarının birlikte ortaya çıkma olasılığı [P(AUB)];
P(AUB)=P(A)+P(B)-P(AnB)
P(AUB)=0,7+0,4-0,6
P(AUB)=0,5
olarak hesaplanır. Doğru cevap C'dir.
P(AUB)=P(A)+P(B)-P(AnB)
P(AUB)=0,7+0,4-0,6
P(AUB)=0,5
olarak hesaplanır. Doğru cevap C'dir.
Soru 77
Eğer bir deney, olası tüm sonuçları içeren bir olaylar kümesinden oluşuyorsa, bu olaylar kümesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bağımlı olaylar
B
Bileşik olaylar
C
Ayrık olaylar
D
Karşılıklı ayrık olaylar
E
Bütüne tamamlayan olaylar
Açıklama:
Eğer bir deney, olası tüm sonuçları içeren bir olaylar kümesinden oluşuyorsa, bu olaylar kümesine bütüne tamamlayan olaylar adı verilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 78
Birbirleri ile ilişkili olan A olayının gerçekleştiği bilindiğinde, B olayının gerçekleşme olasılığına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Koşullu olasılık
B
Beklenen değer
C
Varyans
D
Bayes teoremi
E
Bernoulli denemesi
Açıklama:
Birbirleri ile ilişkili olan A olayının gerçekleştiği bilindiğinde, B olayının gerçekleşme olasılığına koşullu olasılık denir. Doğru cevap A'dır.
Soru 79
z standart normal dağılıma sahip bir rassal değişken olduğuna göre, P(0
Seçenekler
A
0,0006
B
0,0062
C
0,4938
D
0,5062
E
0,9936
Açıklama:
z standart normal dağılıma sahip bir rassal değişken ise, P(0
Soru 80
Olasılıkla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Herhangi bir olayın gerçekleşme şansının sayısal ölçümüne olasılık adı verilir.
B
Olası gözlemlerden yalnızca birinin gerçekleşmesi ile sonuçlanan sürece deney adı verilir.
C
Bir deneyin tüm olası sonuçlarından oluşan kümeye örneklem uzayı adı verilir.
D
Bir deneyin herhangi bir tekrarında, olası sonuçlardan yalnızca bir tanesi gerçekleşir.
E
Olasılık değerleri, daima - 1 ile + 1 arasında bir değer alır.
Açıklama:
Herhangi bir olayın gerçekleşme şansının sayısal ölçümüne olasılık adı verilir. Olasılık, olaylara ilişkin belirsizlik derecesinin ölçüleri olarak kullanılabilir. Olasılık değerleri, daima 0 ile +1 arasında bir değer alır. Olasılık değerinin 0 olması olayın gerçekleşme şansının bulunmadığını, 1 olması ise olayın kesinlikle gerçekleşeceğini gösterir. 0 ile 1 arasındaki olasılık değerleri de, olayın gerçekleşme şansının derecesini temsil eder. Olası gözlemlerden yalnızca birinin gerçekleşmesi ile sonuçlanan sürece deney adı verilir. Deneyin sona erme biçimine ise sonuç adı verilir. Bir deneyin tüm olası sonuçlarından oluşan kümeye örneklem uzayı adı verilir.
Soru 81
Bir ilacın satış görüşmesinin yapılmasının örneklem uzayının gösterimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
S= satıldı - satılmadı
B
S= satıldı, satılmadı
C
S = {satıldı, satılmadı}
D
S= “satıldı” - “satılmadı”
E
Satıldı ya da satılmadı
Açıklama:
Bir deneyde olası tüm sonuçların belirlenmesiyle, bu deney için örneklem uzayı tanımlanmış olur. Dolayısıyla bir deneyin tüm olası sonuçlarından oluşan kümeye örneklem uzayı adı verilir ve bu küme S harfi ile gösterilir. “Tek bir bozuk para atılması” deneyini ele alalım. Bu deneyin olası sonuçları (örneklem uzayı noktaları); “yazı” ya da “tura” olacaktır. Bu durumda örneklem uzayının gösterimi aşağıdaki gibi yapılabilir:
S = {Satıldı, Satılmadı}
S = {Satıldı, Satılmadı}
Soru 82
A şehrinden B şehrine 3 farklı, B den C şehrine de 5 farklı yoldan gidilebiliyor. A şehrinden C şehrine B şehrinden geçmek koşuluyla kaç değişik yoldan varılabilir?
Seçenekler
A
2
B
8
C
10
D
12
E
15
Açıklama:
Saymanın temel ilkesine göre toplam olası sonuç sayısı: (3).(5) = 15 olur.
Soru 83
3, 4, 5, 7 ve 9 sayılarını kullanarak 3 basamaklı rakamları birbirinden farklı kaç sayı oluşturulabilir?
Seçenekler
A
15
B
30
C
40
D
50
E
60
Açıklama:
Soru 84
12 hemşire 3’erli şekilde görevlendirilecektir. Seçim sıralaması önemli olduğunda kaç farklı şekilde seçilebilir?
Seçenekler
A
9
B
36
C
220
D
440
E
1320
Açıklama:
Soru 85
5 hemşire ve 7 doktor arasından 2 hemşire ve bir doktor ile kaç farklı ekip oluşturulabilir?
Seçenekler
A
140
B
90
C
70
D
35
E
20
Açıklama:
Soru 86
Bir okulda sporla ilgilenen 90 öğrenciden 30’u basketbol, 40’ı voleybol, 25’ i ise hem basketbol hem voleybol oynamaktadırlar. Bu öğrenciler arasından rastgele seçilen bir öğrencinin hem basketbol hem de voleybol oynama olasılığı kaçtır?
Seçenekler
A
0,25
B
0,50
C
0,75
D
0,80
E
0,85
Açıklama:
P(A)= 30/90. P(B)=40/90. P(A∩B)= 25/90 olasılıkları mevcuttur. Toplama kuralı yardımıyla; P(A∪B)= P(A).P(B) - P(A∩B)= 30/90 + 40/90 - 25/90 = 45/90 = 0,5 bulunur.
Soru 87
Aşağıda verilen değişkenlerden hangisi kesikli rassal değişkendir?
Seçenekler
A
Bir kişinin ağırlığı
B
Sınavda bir sorunun çözülme süresi
C
Bir mandıranın günlük sattığı süt miktarı
D
Bir hastanenin acil servisine bir ayda gelen hasta sayısı
E
Havanın sıcaklığı
Açıklama:
Deneyden deneye farklı değerler alabilen ve aldığı bu değerleri belli bir olasılıkla alan değişkene rassal değişken denir. Sonlu sayıda değer alabilen ya da 0, 1, 2,..., gibi sonsuz bir sayı dizisi olarak kabul edilen rassal değişkene kesikli rassal degisken adı verilir.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi binom olasılık dağılımı özelliklerden değildir?
Seçenekler
A
Sürekli rassal değişkenlerin tanımlanması bakımından en önemli olasılık dağılımıdır.
B
Deneyler, daima aynı koşullarda gerçeklestirilen n sayıda tekrardan olusur. n tekrarlı bir deneyde x kez istenilen sonuç gelmesi durumunda olasılıkların bulunması amacıyla kullanılır.
C
Yapılacak her denemenin sonunda, olası iki sonuçtan yalnızca biri gerçeklesir. Bu sonuçlardan birisi ilgilenilen sonuç, diğeri ise bunun tümleyeni olan ilgilenilmeyen sonuç olarak adlandırılır.
D
P ile gösterilen ilgilenilen sonucun gerçekleşme olasılığı, tüm denemelerde aynı kalır. Dolayısıyla 1-P ile gösterilen ilgilenilmeyen sonucun gerçeklesme olasılıgı da denemeden denemeye değismeyen sabit bir değerdir.
E
Denemeler birbirinden bağımsızdır.
Açıklama:
- Deneyler, daima aynı koşullarda gerçeklestirilen n sayıda tekrardan olusur. N tekrarlı bir deneyde x kez istenilen sonuç gelmesi durumunda olasılıkların bulunması amacıyla kullanılır.
- Yapılacak her denemenin sonunda, olası iki sonuçtan yalnızca biri gerçeklesir. Bu sonuçlardan birisi ilgilenilen sonuç, diğeri ise bunun tümleyeni olan ilgilenilmeyen sonuç olarak adlandırılır.
- P ile gösterilen ilgilenilen sonucun gerçekleşme olasılığı, tüm denemelerde aynı kalır. Dolayısıyla 1-P ile gösterilen ilgilenilmeyen sonucun gerçeklesme olasılıgı da denemeden denemeye değismeyen sabit bir değerdir.
- Denemeler birbirinden bağımsızdır.
- Sürekli rassal değişkenlerin tanımlanması bakımından en önemli olasılık dağılımı normal dağılımdır. Binom dağılımının uygulanabilmesi için x değişkeninin kesikli rassal değişken olması gerekir.
Soru 89
0 ile 1 arasında (0 ve 1 dahil) değerler alan ve bir olayın gerçekleşme şansını belirten sayıya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Olay
B
Olasılık
C
Permütasyon
D
Kombinasyon
E
Rassal değişken
Açıklama:
0 ile 1 arasında (0 ve 1 dahil) değerler alan ve bir olayın gerçekleşme şansını belirten sayıya olasılık denir. Doğru cevap B'dir.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi bir olasılık değeri olamaz?
Seçenekler
A
3/8
B
0,9
C
0,02
D
3/2
E
5/12
Açıklama:
Olasılık değerleri daima 0 ile 1 arasında bir değer alır. D seçeneği 1'den büyük bir değer olduğu için bir olasılık değeri olamaz. Doğru cevap D'dir.
Soru 91
Dört adımdan oluşan bir deneyin birinci adımında 3 farklı sonuç, ikinci adımında 2 farklı sonuç, üçüncü adımında 4 farklı sonuç ve dördüncü adımında ise 5 farklı olası sonuç bulunmaktadır. Deneyin tamamı için olası sonuç sayısı kaçtır?
Seçenekler
A
30
B
40
C
60
D
120
E
24
Açıklama:
Saymanın temel ilkesine göre bu deney için toplam olası sonuç sayısı (3)(2)(4)(5)=120 olur. Doğru cevap D'dir.
Soru 92
Bir deneyin tüm olası sonuçlarının kümesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Örneklem uzayı
B
Olasılık
C
Permütasyon
D
İstatistik
E
Sayma kuralı
Açıklama:
Bir deneyin tüm olası sonuçlarının kümesine örneklem uzayı denir. Doğru cevap A'dır.
Soru 93
Örneklem uzayı hangi harfle ifade edilir?
Seçenekler
A
C
B
S
C
P
D
N
E
R
Açıklama:
Örneklem uzayı S harfiyle ifade edilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 94
Sonuçların eşit olasılıklı olarak varsayılamadığı ve elde çok fazla veri bulunmadığı durumlarda başvurulan olasılık hesaplama yöntemi hangisidir?
Seçenekler
A
Kombinasyon yöntemi
B
Klasik yöntem
C
Subjektif yöntem
D
Nesnel yöntem
E
Değişken yöntem
Açıklama:
Sonuçların eşit olasılıklı olarak varsayılamadığı ve elde çok fazla veri bulunmadığı durumlarda başvurulan olasılık hesaplama yöntemi subjektif yöntemdir. Doğru cevap C'dir.
Soru 95
A ve B olaylarının kesişimi olan hem A hem de B’ye ait örneklem uzayı noktalarını içeren olayın gösterimi hangisidir?
Seçenekler
A
P(A∪B)
B
P(A)
C
P(B)
D
P(A∩B)
E
P
Açıklama:
A ve B olaylarının kesişimi olan hem A hem de B’ye ait örneklem uzayı noktalarını içeren olayın gösterim P(A∩B)'dir. Doğru cevap D'dir.
Soru 96
Örneklem uzayının gerçekleşme olasılığı P(S) nedir?
Seçenekler
A
2
B
1
C
3
D
0
E
5
Açıklama:
Örneklem uzayı, olası tüm sonuçları içerdiği için örneklem uzayının gerçekleşme olasılığı P(S)=1'dir. Doğru cevap B'dir.
Soru 97
Akciğer kanseri teşhisi konulmuş olan 80 hastanın düzenli olarak sigara ve alkol tüketme alışkanlıkları incelenmektedir. İnceleme sonucunda, 80 hastanın 30’unun sadece sigara, 28’inin sadece alkol, 15’inin ise hem sigara hem de alkol tükettiği belirlenmiştir. Bu hastalar arasından rastgele seçilen bir hastanın düzenli olarak sigara veya alkol tüketme alışkanlığı olma olasılığı kaçtır?
Seçenekler
A
0.53
B
0.63
C
0.73
D
0.83
E
0.93
Açıklama:
P(A∪B) = P(A) + P(B) - P(A∩ B)= 30/80+28/80-15/80=43/80=0.53'tür. Doğru cevap A'dır.
Soru 98
Aşağıdakilerin hangisinde koşullu olasılığın gösterimi doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
P(A|B)
B
A∩B = ∅
C
P(A∩B)
D
P(A∩B)
E
P (Ai|B)
Açıklama:
Koşullu olasılığın gösterimi P(A|B) şeklindedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 99
Bir hastanede görev yapan 50 doktorun 14’ü erkek ve 22’si bayan doktordur ve bu hastanede 5 adet erkek göz doktoru görev yapmaktadır. Bu hastanede görev yapan tüm doktorlar arasından rastgele seçilen bir doktorun cinsiyetinin erkek olduğu bilindiğine göre, bu doktorun göz doktoru olma olasılığı kaçtır?
Seçenekler
A
0.65
B
0.45
C
0.37
D
0.36
E
0.38
Açıklama:
P(E)=14/50=0.28 P(G∩E)=5/50=0.1
P (G|E)=0.1/0.28=0.36 Doğru cevap D'dir.
P (G|E)=0.1/0.28=0.36 Doğru cevap D'dir.
Soru 100
Bir olayın tümleyeninin sonsal olasılıklarının hesaplanmasında ve karar analizinde kullanılan olasılık tekniği hangisidir?
Seçenekler
A
Çarpma kuralı
B
Toplama kuralı
C
Bayers teoremi
D
Varyans
E
Binom dağılımı
Açıklama:
Bir olayın tümleyeninin sonsal olasılıklarının hesaplanmasında ve karar analizinde kullanılan olasılık tekniği Bayers teoremidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 101
Binom deneyi için aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Deneyler, daima aynı koşullarda gerçekleştirilen n sayıda tekrardan oluşur
B
P ile gösterilen ilgilenilen sonucun gerçekleşme olasılığı, tüm denemelerde aynı kalır
C
Q ile gösterilen ilgilenilen sonucun gerçekleşmeme olasılığı, tüm denemelerde aynı kalır
D
Yapılacak her denemenin sonunda, olası iki sonuçtan yalnızca biri gerçekleşir
E
Bir denemenin sonucu diğer bir denemenin sonucunu olumlu ya da olumsuz bir şekilde etkilemektedir
Açıklama:
Binom deneyinde bir denemenin sonucu diğer bir denemenin sonucunu olumlu ya da olumsuz bir şekilde etkilemektedir ifadesi yanlıştır. Doğru cevap E'dir.
Soru 102
N sayıda nesne arasından n adet nesnenin diziliş sırası dikkate alınmadan kaç farklı biçimde seçilebileceğini gösteren sayma kuralının adı nedir?
Seçenekler
A
Olasılık
B
Permutasyon
C
Kombinasyon
D
Binom
E
Logaritma
Açıklama:
İkinci sayma kuralı olan kombinasyon yardımıyla, N sayıda nesne arasından n adet nesnenin diziliş sırası dikkate alınmadan kaç farklı biçimde seçilebileceği yani bu seçimdeki olası sonuç sayısı belirlenebilmektedir. Buna göre, N sayıda nesneden n tanesi (n≤N) rastgele olarak seçilir ve n birim herhangi bir sırada yazılırsa buna n-dereceli kombinasyon adı verilir.
Soru 103
N sayıda nesne arasından n adet nesnenin seçim sırası önemli olduğunda kaç farklı biçimde seçilebileceği belirleyen sayma kuralının adı nedir?
Seçenekler
A
Olasılık
B
Binom
C
Kombinasyon
D
Permutasyon
E
Algoritma
Açıklama:
Üçüncü sayma kuralı olan permütasyon yardımıyla N sayıda nesne arasından n adet nesnenin seçim sırası önemli olduğunda kaç farklı biçimde seçilebileceği belirlenebilmektedir. Görüldüğü gibi, permütasyon ile kombinasyon arasındaki fark; seçim esnasında nesnelerin diziliş sıralaması kombinasyonda önemli değil iken permütasyonda bu sıralamanın önemli olmasıdır.
Soru 104
Olası sonuçların eşit olasılıklı olarak varsayılamadığı ve elde çok fazla veri bulunmadığı durumlarda başvurulan olasılık yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Önsel olasılık
B
Klasik yöntem
C
Subjektif yöntem
D
Nesnel yöntem
E
Göreli frekans yöntemi
Açıklama:
Olasılık hesaplamada kullanılabilecek üçüncü yöntem olan öznel ya da subjektif yöntem, olası sonuçların eşit olasılıklı olarak varsayılamadığı ve elde çok fazla veri bulunmadığı durumlarda başvurulan bir yöntemdir. Bir deneyin tekrarlanmasının güç olduğu durumlarda olasılık hesaplamak üzere öznel yöntem kullanılır. Olası sonuçların olasılıklarının belirlenmesinde öznel yöntem kullanıldığında, genellikle duruma ilişkin kişisel sezgiler ya da önceki tecrübeler gibi eldeki herhangi bir bilgiye başvurulabilir.
Soru 105
A olayının dışında kalan tüm örneklem uzayı noktalarını içeren olay olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
A'nın tümleyeni
B
A'nın kombinasyonu
C
A'nın koşullu olasılığı
D
A'nın dışsalı
E
A'nın örnek uzayı
Açıklama:
Verilen bir A olayının tümleyeni, örneklem uzayında A olayının dışında kalan tüm örneklem uzayı noktalarını içeren olay olarak tanımlanır ve AT olayının tümleyeni ile gösterilir.
Soru 106
Örneklem uzayında yer alan A ve B gibi herhangi iki olaydan en az birinin gerçekleşme olasılığının hesaplanmasında kullanılan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çarpma kuralı
B
Toplama kuralı
C
Tümleyen kuralı
D
Ortak payda kuralı
E
Koşullu olasılık kuralı
Açıklama:
Toplama kuralı, örneklem uzayında yer alan A ve B gibi herhangi iki olaydan en az birinin gerçekleşme olasılığının hesaplanmasında kullanılır. Bir diğer deyişle A olayının veya B olayının ya da her ikisinin birden gerçekleşme olasılığı araştırılırken toplama kuralından yararlanılır.
Soru 107
Örneklem uzayında yer alan A ve B gibi herhangi iki olay için bu olaylardan herhangi birinin gerçekleştiğinin bilinmesi, diğerinin gerçekleşme olasılığını değiştirmiyor ise bu iki olaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Rassal değişken
B
Koşullu olasılık
C
Bağımsız olay
D
Ayrık olay
E
Bütüne tamamlayan olay
Açıklama:
Örneklem uzayında yer alan A ve B gibi herhangi iki olay için bu olaylardan herhangi birinin gerçekleştiğinin bilinmesi, diğerinin gerçekleşme olasılığını değiştirmiyor ise bu iki olaya bağımsız olaylar adı verilir. Bunun tersi duruma, yani bu iki olaydan herhangi birinin gerçekleştiğinin bilinmesi diğerinin gerçekleşme olasılığını etkiliyorsa böyle olaylara da bağımlı olaylar denir.
Soru 108
Bir deneyin herhangi bir olası sonucunun sayısal değerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sonuç
B
Olay
C
Deney
D
Subjektif değişken
E
Rassal değişken
Açıklama:
Sayısal değerler yardımıyla bir deneydeki olası sonuçların tanımlanmasında bir araç olarak rassal değişkenler kullanılır. Dolayısıyla rassal değişkenlerin sayısal değerler olduğu kabul edilir. Buna göre, bir deneyin herhangi bir olası sonucunun sayısal değerine rassal değişken adı verilir.
Soru 109
Bir olasılık dağılımının ortalamasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Beklenen değer
B
Varyans
C
Negatif değer
D
Standart sapma
E
Standart değer
Açıklama:
Ortalama, olasılık dağılımlarının merkezi eğilimini gösteren tipik bir değerdir ve bir olasılık dağılımının ortalamasına, o olasılık dağılımının beklenen değeri adı verilir. Beklenen değer, bir rassal değişkenin aldığı değerlerin, bu rassal değişkenlere ilişkin olasılıklarla ağırlıklandırıldığı bir ağırlıklı ortalamadır.
Soru 110
Kesikli olasılık dağılımı olarak bilinen dağılım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Student dağıulımı
B
Normal dağılım
C
Ki-kare dağılımı
D
Binom dağılımı
E
F dağılımı
Açıklama:
Binom dağılımı, uygulamalarda çok sık rastlanan kesikli olasılık dağılımıdır. Dağılımın en önemli özelliği, aynı koşullarda tekrarlanan deneylerin her tekrarında yalnızca iki olası sonuç bulunur.
Soru 111
Rassal bir deneyin tüm olası sonuçlarından oluşan kümeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Örneklem uzayı
B
Hipotez
C
Kombinasyon
D
Bağımsız olay
E
Ayrık olay
Açıklama:
Bir deneyde olası tüm sonuçların belirlenmesiyle, bu deney için örneklem uzayı tanımlanmış olur. Dolayısıyla bir deneyin tüm olası sonuçlarından oluşan kümeye örneklem uzayı adı verilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 112
Bir rassal değişken, aritmetik ortalaması 0 ve standart sapması 1 olan normal dağılıma sahipse, bu rassal değişkenin dağılımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Poisson dağılımı
B
Binom dağılım
C
Normal Dağılım
D
Standart Normal Dağılım
E
F Dağılımı
Açıklama:
Eğer bir rassal değişken, aritmetik ortalaması 0 ve standart sapması 1 olan normal dağılıma sahipse, bu rassal değişkenin standart normal dağılıma sahip olduğu söylenir. Normal dağılımın özel bir durumu olan standart normal dağılıma sahip bir rassal değişken genellikle z harfi ile belirtilir.
Soru 113
A mahallesinde ikamet eden kişilerin % 95’inin o mahallenin sağlık ocağında kaydı bulunmaktadır. Bu mahallede yaşayan herhangi bir kişinin sağlık ocağında kaydı bulunmama olasılığı kaçtır?
Seçenekler
A
0,15
B
0,1
C
0,25
D
0,2
E
0,05
Açıklama:
Olasılık hesaplamada kullanılan ikinci yöntem olan göreli frekans yöntemi, deney çok fazla sayıda tekrar ediliyorsa, eldeki verilerin olası sonucun gerçekleşme oranını tahmin etmeye elverişli olduğu durumlarda kullanılan bir yöntemdir. Olasılık hesaplama yöntemleri arasında deneysel bir yaklaşım olarak kabul gören göreli frekans yöntemine göre bir olayın gerçekleşme olasılığı, bu olayın uzun dönemde gerçekleşme oranına eşittir. Bu soruda sağlık ocağına kaydı olanların %95'ine ilişkin bilgi verilmekle birlikte kaydı bulunmayanlar için %5 yani 0,05 olduğu söylenebilir.
Soru 114
Bir deneyin herhangi bir olası sonucunun sayısal değerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Önsel olasılık
B
Rassal değişken
C
Subjektif olasılık
D
Koşullu olasılık
E
Ayrık olay
Açıklama:
Bir deneyin herhangi bir olası sonucunun sayısal değerine rassal değişken adı verilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 115
Ortalama, olasılık dağılımlarının merkezi eğilimini gösteren tipik bir değerdir ve bir olasılık dağılımının ortalamasına, o olasılık dağılımının .................. adı verilir.
Boşlukta verilen yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Boşlukta verilen yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Varyansı
B
Standart sapması
C
Beklenen değeri
D
Binom dağılımı
E
Rassal değişkeni
Açıklama:
Ortalama, olasılık dağılımlarının merkezi eğilimini gösteren tipik bir değerdir ve bir olasılık dağılımının ortalamasına, o olasılık dağılımının beklenen değeri adı verilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 116
Normal dağılımın özellikleri ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Standart sapma değeri büyüdükçe eğri daha sivri ve dar bir görünüm alır.
B
Normal dağılımın aritmetik ortalama, mod ve medyan değeri, dağılım eğrisinin en yüksek noktasına karşılık gelir.
C
Dağılımın aritmetik ortalaması, negatif, sıfır ya da pozitif değerler alabilir.
D
Normal dağılımda, aritmetik ortalama ve standart sapma olmak üzere iki parametre bulunur.
E
Normal dağılım eğrisi, aritmetik ortalama, mod ve medyan değerlerine göre simetriktir.
Açıklama:
Standart sapma değeri küçüldükçe eğri daha sivri ve dar bir görünüm alır. Doğru cevap A'dır.
Soru 117
Belirlenen bir x değeri ile dağılımın aritmetik ortalaması arasındaki farkın, dağılımın standart sapmasına oranına ne ad verilir?
Seçenekler
A
y değeri
B
s değeri
C
t değeri
D
f değeri
E
z değeri
Açıklama:
Belirlenen bir x değeri ile dağılımın aritmetik ortalaması arasındaki farkın, dağılımın standart sapmasına oranına z değeri adı verilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 118
A ve B örneklem uzaylarına ait olaylar iken, P(A)=0,4, P(B)=0,7 ve P(A∩B)=0,3 ise P(A∪B) kaçtır?
Seçenekler
A
1,1
B
0,3
C
0,8
D
1
E
1,4
Açıklama:
P(A∪B)= P(A)+P(B)-P(A∩B) ise
P(A∪B)=0,4+0,7-0,3= 0,8'dir.
P(A∪B)=0,4+0,7-0,3= 0,8'dir.
Soru 119
Olasılık hesaplamalarında permütasyonun kombinasyondan farkı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Seçim sırası permütasyon hesaplamalarında önemli değildir.
B
Seçim sırası permütasyon hesaplamalarında önemlidir.
C
Permütasyon hesaplamalarında iki olay yer almaktadır.
D
Permütasyon hesaplamalarında ortanca değer hesaba katılır.
E
Permütasyon hesaplamalarında sonlu sayıda eleman kullanılır.
Açıklama:
Kombinasyon ile N sayıda nesne arasından n adet nesnenin diziliş sırası dikkate alınmadan kaç farklı biçimde seçilebileceği yani bu seçimdeki olası sonuç sayısı belirlenebilmektedir.
Permütasyon ile N sayıda nesne arasından n adet nesnenin seçim sırası önemli olduğunda kaç farklı biçimde seçilebileceği belirlenebilmektedir.
Permütasyon ile N sayıda nesne arasından n adet nesnenin seçim sırası önemli olduğunda kaç farklı biçimde seçilebileceği belirlenebilmektedir.
Soru 120
Olasılık değerleri alt ve üst sınırlar olmak üzere aşağıda belirtilen hangi rakamlar arasında değer alır?
Seçenekler
A
-1 ile +1
B
-1 ile 0
C
0 ile 1
D
-100 ile +100
E
0 ile 100
Açıklama:
Olasılık değerleri, daima 0 ile 1 arasında bir değer alır. Olasılık değerinin 0 olması olayın gerçekleşme şansının bulunmadığını, 1 olması ise olayın kesinlikle gerçekleşeceğini göstermektedir. 0 ile 1 arasındaki olasılık değerleri, olayın gerçekleşme şansının derecesini temsil eder. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 121
Olası gözlemlerden yalnızca birinin gerçekleşmesi ile sonuçlanan sürece ........ adı verilir. Deneyin sona erme biçimine ise ......... adı verilir.
Yukarıda boş bırakılan bölümler uygun şekilde doldurulduğunda doğru seçenek hangi şık olur?
Yukarıda boş bırakılan bölümler uygun şekilde doldurulduğunda doğru seçenek hangi şık olur?
Seçenekler
A
Düzenek-Sonuç
B
Deney-Sonuç
C
Deneme-Son
D
Örnek-Deney
E
Deneme-Tepki
Açıklama:
Olası gözlemlerden yalnızca birinin gerçekleşmesi ile sonuçlanan sürece deney adı verilir. Deneyin sona erme biçimine ise sonuç adı verilir. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 122
Bir deneyin tüm olası sonuçlarının kümesi hangi kavram ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Uzay
B
Sonuç
C
Deney
D
Örneklem uzayı
E
Evren
Açıklama:
Bir deneyin örneklem uzayı, bu deneyin tüm olası sonuçlarının kümesidir. Bu nedenle doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 123
Bir zar 3 sefer peş peşe atıldığında kaç farklı olasılık ortaya çıkması mümkündür?
Seçenekler
A
3
B
18
C
36
D
180
E
216
Açıklama:
Tüm ayrı durumlar için ayrı ayrı olasılıkların çarpılması ile sonuç bulunabileceği için ilk zar atıldığında 6, daha sonra her zar atıldığında yine 6 farklı rakam gelme olasılığı olduğu için 6*6*6=216 olarak sonuç bulunur. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 124
İkinci sayma kuralı olan ............ yardımıyla, N sayıda nesne arasından n adet nesnenin diziliş sırası dikkate alınmadan kaç farklı biçimde seçilebileceği yani bu seçimdeki olası sonuç sayısı belirlenebilmektedir.
Boşluk hangi ifade ile doldurulduğunda doğru olur?
Boşluk hangi ifade ile doldurulduğunda doğru olur?
Seçenekler
A
Kombinasyon
B
Permütasyon
C
Sayma
D
Olasılık
E
Hesaplama
Açıklama:
İkinci sayma kuralı olan kombinasyon yardımıyla, N sayıda nesne arasından n adet nesnenin diziliş sırası dikkate alınmadan kaç farklı biçimde seçilebileceği yani bu seçimdeki olası sonuç sayısı belirlenebilmektedir. Bu nedenle doğru cevap A şıkkıdır?
Soru 125
N sayıda nesne arasından n adet nesnenin seçim sırası önemli olduğunda kaç farklı biçimde seçilebileceği hangi hesaplama yöntemi ile belirlenebilir?
Seçenekler
A
Kombinasyon
B
Sayma
C
Permütasyon
D
İhtimal
E
Deney
Açıklama:
N sayıda nesne arasından n adet nesnenin seçim sırası önemli olduğunda kaç farklı biçimde seçilebileceği permütasyon yöntemi ile belirlenebilir. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 126
6 farklı oyuncağa numaralandırma yapılıyor. Bunların arasından 3 tanesi, seçim sıralaması önemli olduğunda kaç farklı şekilde seçilebilir?
Seçenekler
A
3
B
6
C
18
D
120
E
216
Açıklama:
Seçim sırası önemli olduğundan permütasyon ile hesaplama yapılarak sonuç 120 olarak hesaplanır. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 127
Rassal bir deneyde olası tüm deney sonuçlarının gerçekleşme olasılıklarının toplamı kaça eşit olmalıdır?
Seçenekler
A
0
B
1
C
10
D
100
E
1000
Açıklama:
Olası tüm deney sonuçlarının gerçekleşme olasılıklarının toplamı 1 e eşit olmalıdır. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 128
Olasılıklar ağırlıklar olarak alındığında, bir rassal değişkenin kendi ortalamasından karesel sapmalarının ağırlıklı ortalaması hangi terim ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Varyans
B
Ayrık olay
C
Sapma
D
Beklenen değer
E
Kesikli olasılık
Açıklama:
Olasılıklar ağırlıklar olarak alındığında, bir rassal değişkenin kendi ortalamasından karesel sapmalarının ağırlıklı ortalaması varyanstır. Bu nedenle doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 129
Aşağıdakilerden hangisi bir olasılık değeri olabilir ?
Seçenekler
A
-1
B
-0,5
C
0,3
D
1,7
E
2
Açıklama:
0 ile 1 arasında (0 ve 1 dahil) değerler alan ve bir olayın gerçekleşme şansını belirten sayıya olasılık denir.
Soru 130
Üç adımdan oluşan bir deneyin birinci adımında 2 farklı olası sonuç, ikinci adımında 4 farklı olası sonuç, üçüncü adımında ise 3 farklı olası sonuç bulunmaktadır. Deneyin tamamı için olası sonuç sayısı kaçtır?
Seçenekler
A
3
B
6
C
8
D
12
E
24
Açıklama:
Saymanın temel ilkesine göre bu deney için toplam olası sonuç sayısı: (2)(4)(3) = 24 olur.
Soru 131
Bir öğrenci hafta sonunu 5 farklı test kitabının 2 sini bitirerek geçirmeyi planlamaktadır.5 test kitabı içinden kaç farklı 2 li kitap seçebilir ?
Seçenekler
A
2
B
6
C
10
D
20
E
60
Açıklama:
İkinci sayma kuralı olan kombinasyon yardımıyla, N sayıda nesne arasından n adet nesnenin diziliş sırası dikkate alınmadan kaç farklı biçimde seçilebileceği yani bu seçimdeki olası sonuç sayısı belirlenebilmektedir. Buna göre, N sayıda nesneden n tanesi (n≤N) rastgele olarak seçilir ve n birim herhangi bir sırada yazılırsa buna n-dereceli kombinasyon adı verilir. Buna göre;
C_N^n = N!/(n ! .(N-n)!) eşitliği yardımıyla hesaplanır.
N=5 ve n= 2 olduğuna göre
C_5^2 = 5!/(2 ! .(5-2)!) = 5.4.3.2.1/2.1.3.2.1 = 10
C_N^n = N!/(n ! .(N-n)!) eşitliği yardımıyla hesaplanır.
N=5 ve n= 2 olduğuna göre
C_5^2 = 5!/(2 ! .(5-2)!) = 5.4.3.2.1/2.1.3.2.1 = 10
Soru 132
A ve B aynı örneklem uzayına ait olaylarken , P(A)=0,75 , P(B)=0,4 ve P(A ∩B)=0,38 ise P(A ∪B)=?
Seçenekler
A
0,40
B
0,55
C
0,66
D
0,77
E
1,15
Açıklama:
Örneklem uzayında tanımlanan A ve B olaylarının birleşimi, A veya B ya da her ikisine de ait tüm örneklem uzayı noktalarını içeren olaydır ve bu birleşim A ∪B biçiminde gösterilir. Örneklem uzayında tanımlanan A ve B olaylarının kesişimi ise hem A hem de B’ye ait örneklem uzayı noktalarını içeren olaydır ve bu kesişim A ∩B biçiminde gösterilir. Verilen bilgiler ışığında, toplama kuralı yardımıyla iki olayın birleşiminin olasılığı hesaplanabilir. A ve B gibi iki olay için Toplama Kuralı;
P(A ∪B)= P(A)+P(B)-P(A ∩B)
P(A ∪B)= 0,75 + 0,4 - 0,38
= 0,77
P(A ∪B)= P(A)+P(B)-P(A ∩B)
P(A ∪B)= 0,75 + 0,4 - 0,38
= 0,77
Soru 133
A olayı bir ağrı kesicinin ağrıyı dindirme olasılığı P(A) =0,82 olarak biliniyor. P(A^T) olasılığı kaçtır?
Seçenekler
A
0,12
B
0,19
C
0,18
D
0,46
E
0,83
Açıklama:
Verilen bir A olayının tümleyeni, örneklem uzayında A olayının dışında kalan tüm örneklem uzayı noktalarını içeren olay olarak tanımlanır ve A^T olayının tümleyeni ile gösterilir. Bu durumda P(A)=1- P(A^T) = 1 - 0,82 = 0,18 olarak bulunur.
Soru 134
Bir olasılık dağılımı
X P(x)
0 0,15
1 0,25
2 0,40
3 0,20
Olarak veriliyor. Bu olasılık dağılımının beklenen değeri kaçtır ?
X P(x)
0 0,15
1 0,25
2 0,40
3 0,20
Olarak veriliyor. Bu olasılık dağılımının beklenen değeri kaçtır ?
Seçenekler
A
0,85
B
1,05
C
1,65
D
2,12
E
2,30
Açıklama:
Beklenen değer, bir rassal değişkenin aldığı değerlerin, bu rassal değişkenlere ilişkin olasılıklarla ağırlıklandırıldığı bir ağırlıklı ortalamadır. Kesikli bir rassal değişkeninin beklenen değeri aşağıdaki eşitlik yardımıyla hesaplanır:
E(x)= µ = ∑ x.P(x) = 0.(0,15) + 1.(0,25) + 2. (0,40 ) + 3. (0,20)
= 0 + 0,25 + 0,80 + 0,60
= 1,65
E(x)= µ = ∑ x.P(x) = 0.(0,15) + 1.(0,25) + 2. (0,40 ) + 3. (0,20)
= 0 + 0,25 + 0,80 + 0,60
= 1,65
Soru 135
Bir ağrı kesicinin mide ağrısına iyi gelme olasılığı 0,70 olduğu bilinmektedir. Mide şikayetinden gelen 4 hastaya da verilen bu ilacın hepsine iyi gelme (ağrısını kesme ) olasılığı kaçtır ?
Seçenekler
A
0,10
B
0,24
C
0,36
D
0,50
E
0,70
Açıklama:
Binom deneyi uygulamalarında, binom olasılık fonksiyonu olarak adlandırılan özel bir matematiksel eşitlik yardımıyla, n sayıda denemede, ilgilenilen sonucun x kez ortaya çıkma olasılığı hesaplanabilir. Binom olasılık fonksiyonu;
P(x)= (n¦x) p^x (1- p)^(n-x)
n = 4 p= 0,70 (1-p)=0,30 ve x=4 olarak verilmiştir.Değerleri yerine yazdığımızda
P(x)= (4¦4) 〖(0,70)〗^4 (0,30)^0
= 1.(0,70).(0,70).(0,70).(0,70).1
= 0,24 değeri bulunur.
P(x)= (n¦x) p^x (1- p)^(n-x)
n = 4 p= 0,70 (1-p)=0,30 ve x=4 olarak verilmiştir.Değerleri yerine yazdığımızda
P(x)= (4¦4) 〖(0,70)〗^4 (0,30)^0
= 1.(0,70).(0,70).(0,70).(0,70).1
= 0,24 değeri bulunur.
Soru 136
x rassal değişkeni, n=7 ve p=0,80 parametreleri ile binom dağılımına sahiptir. Buna göre, P(5)=?
Seçenekler
A
0,15
B
0,28
C
0,36
D
0,43
E
0,51
Açıklama:
Binom deneyi uygulamalarında, binom olasılık fonksiyonu olarak adlandırılan özel bir matematiksel eşitlik yardımıyla, n sayıda denemede, ilgilenilen sonucun x kez ortaya çıkma olasılığı hesaplanabilir. Binom olasılık fonksiyonu;
P(x)= (n¦x) p^x (1- p)^(n-x)
n = 7 p= 0,80 (1-p)=0,20 ve x=5 olarak verilmiştir.Değerleri yerine yazdığımızda
P(x)= (7¦5) 〖(0,80)〗^5 (0,20)^2
= 21.(0,80).(0,80).(0,80).(0,80).(0,80).(0,20).(0,20)
= 0,275 değeri yaklaşık 0,28 olarak bulunur.
P(x)= (n¦x) p^x (1- p)^(n-x)
n = 7 p= 0,80 (1-p)=0,20 ve x=5 olarak verilmiştir.Değerleri yerine yazdığımızda
P(x)= (7¦5) 〖(0,80)〗^5 (0,20)^2
= 21.(0,80).(0,80).(0,80).(0,80).(0,80).(0,20).(0,20)
= 0,275 değeri yaklaşık 0,28 olarak bulunur.
Soru 137
X rassal değişkeni, aritmetik ortalaması 32 ve standart sapması 4 olan normal dağılıma sahiptir. Bu x rassal değişkeninin 28 ile 37 arasında yer alma olasılığı kaçtır?
Seçenekler
A
0,0531
B
0,3683
C
0,4452
D
0,5768
E
0,7357
Açıklama:
Aritmetik ortalaması μ ve standart sapması σ olan herhangi bir normal dağılım için olasılıkların hesaplanmasında standart normal dağılımdan yararlanılabilir. Bu amaçla yapılması gereken ilk işlem, dağılımın standart normal dağılıma dönüştürülmesidir. Herhangi bir normal dağılım, gözlem değerlerinden aritmetik ortalama değeri çıkartıldıktan sonra, bu farkın standart sapmaya bölünmesi yoluyla standart normal dağılıma dönüştürülebilir. Dolayısıyla, aritmetik ortalaması μ ve standart sapması σ olan normal dağılıma sahip bir x rassal değişkeninin standart normal dağılımlı z rassal değişkenine dönüştürülebilmesi için kullanılacak eşitlik;
Z= (x- μ)/σ olarak verilir. Ardından, istenen olasılığın hesaplanabilmesi için standart normal dağılım tablosu ve uygun z değerinden yararlanılır. Örneğimiz için ise P(28≤x≤37) değerleri hesaplanırken
X=28 için z değeri Z= (28-32)/4 = -1 ve
X=37 için z değeri Z= (37-32)/4 = 1,25 olarak bulunur. Bu durumda
P(-1 ≤ z ≤ 1,25 ) değerleri arasındaki alan hesaplanmalıdır.
Z= -1 ortalamanın solunda ve z = 1,25 değeri ortalamanın sağında olduğu için ikisinin denk geldiği alan değerleri toplanır.
Z= -1 için alan 0,3413 ve z = 1,25 için alan 0,3944 iki değer toplandığında ise 0,7357 olarak bulunur.
Z= (x- μ)/σ olarak verilir. Ardından, istenen olasılığın hesaplanabilmesi için standart normal dağılım tablosu ve uygun z değerinden yararlanılır. Örneğimiz için ise P(28≤x≤37) değerleri hesaplanırken
X=28 için z değeri Z= (28-32)/4 = -1 ve
X=37 için z değeri Z= (37-32)/4 = 1,25 olarak bulunur. Bu durumda
P(-1 ≤ z ≤ 1,25 ) değerleri arasındaki alan hesaplanmalıdır.
Z= -1 ortalamanın solunda ve z = 1,25 değeri ortalamanın sağında olduğu için ikisinin denk geldiği alan değerleri toplanır.
Z= -1 için alan 0,3413 ve z = 1,25 için alan 0,3944 iki değer toplandığında ise 0,7357 olarak bulunur.
Soru 138
z standart normal dağılıma sahip bir rassal değişken olduğuna göre,
P(z > 1,15)=?
P(z > 1,15)=?
Seçenekler
A
0,1251
B
0,2247
C
0,3033
D
0,3949
E
0,8749
Açıklama:
• Normal dağılım için eğrinin altında kalan toplam alan 1’e eşittir. Dağılım simetrik olduğundan, aritmetik ortalamanın sağında ve solunda kalan yarı alanların büyüklüğü 0,50’ye eşittir.
• Aritmetik ortalaması ve standart sapması belli bir normal dağılımda μ ve σ değerleri arasında değişmez ilişkiler vardır. Bu ilişki yardımıyla aritmetik ortalamadan ne kadar uzaklaşılırsa hangi büyüklükte bir alan elde edileceği belirlenebilir.
Standart normal dağılım için, dağılımın olasılık yoğunluk fonksiyonundan yararlanılarak oluşturulan tablo yardımıyla eğrinin altında kalan alanlar hesaplanarak istenen olasılıklar hesaplanabilir. Bu tabloya z tablosu adı verilir. Ek-1’de verilen z tablosunda, standart normal dağılıma sahip bir rassal değişkenin 0 ile z değeri aralığında bir değer alma olasılıkları verilmektedir.
Bizim işlemimiz için z= 1,15 değerine bakıldığında z=0 ile z=1,15 değerleri arasında kalan alan hesaplanmış olur.z= 1,15 değeri ise 0,3749 olduğu görülecektir.Bizden istenen P(z > 1,15) olduğu için (0,50 - 0,3749 ) = 0,1251 olarak bulunur.
• Aritmetik ortalaması ve standart sapması belli bir normal dağılımda μ ve σ değerleri arasında değişmez ilişkiler vardır. Bu ilişki yardımıyla aritmetik ortalamadan ne kadar uzaklaşılırsa hangi büyüklükte bir alan elde edileceği belirlenebilir.
Standart normal dağılım için, dağılımın olasılık yoğunluk fonksiyonundan yararlanılarak oluşturulan tablo yardımıyla eğrinin altında kalan alanlar hesaplanarak istenen olasılıklar hesaplanabilir. Bu tabloya z tablosu adı verilir. Ek-1’de verilen z tablosunda, standart normal dağılıma sahip bir rassal değişkenin 0 ile z değeri aralığında bir değer alma olasılıkları verilmektedir.
Bizim işlemimiz için z= 1,15 değerine bakıldığında z=0 ile z=1,15 değerleri arasında kalan alan hesaplanmış olur.z= 1,15 değeri ise 0,3749 olduğu görülecektir.Bizden istenen P(z > 1,15) olduğu için (0,50 - 0,3749 ) = 0,1251 olarak bulunur.
Ünite 4
Soru 1
Bir araştırmanın örnekleminden elde edilen istatistikler, ana kütle parametresinden hep daha küçük, ya da daha büyük çıkıyor ise bu araştırmada ne tür bir hata vardır?
Seçenekler
A
Standart hata
B
Sistematik hata
C
Rassal hata
D
I. Tip hata
E
II. Tip hata
Açıklama:
Örneklemden hesaplanan istatistik, genellikle ana kütle parametresinden farklı değerler alır. Hesaplanan örneklem istatistikleri, ana kütle parametresinden ya hep daha küçük, ya da hep daha büyük olarak belirleniyorsa, yani hesaplanan bu değerler ana kütle parametresinden her zaman tek bir yönde farklılık gösteriyor ise o araştırmada sistematik hatanın var olduğu söylenebilir.
Örneklem istatistikleri, N sayıda birimden oluşan ana kütleden seçilen n birimlik örneklemden elde edilen veriler kullanılarak hesaplandığı için ana kütle parametresi ile örneklem istatistiği arasında belli miktarda bir fark ortaya çıkar. Bu farka örneklemede rassal hata ya da örnekleme hatası adı verilir.
Gerçekte H0 hipotezi doğru iken test sonucunda yanlış karara varılıp reddedilirse yapılan bu hataya 1. tip hata ya da alfa-hatası adı verilir. Gerçekte H0 hipotezi yanlış iken test sonucunda yanlış karara varılıp kabul edilirse yapılan bu hataya da 2. tip hata ya da Beta-hatası adı verilir.
Örneklem istatistikleri, N sayıda birimden oluşan ana kütleden seçilen n birimlik örneklemden elde edilen veriler kullanılarak hesaplandığı için ana kütle parametresi ile örneklem istatistiği arasında belli miktarda bir fark ortaya çıkar. Bu farka örneklemede rassal hata ya da örnekleme hatası adı verilir.
Gerçekte H0 hipotezi doğru iken test sonucunda yanlış karara varılıp reddedilirse yapılan bu hataya 1. tip hata ya da alfa-hatası adı verilir. Gerçekte H0 hipotezi yanlış iken test sonucunda yanlış karara varılıp kabul edilirse yapılan bu hataya da 2. tip hata ya da Beta-hatası adı verilir.
Soru 2
Ana kütledeki tüm birimlerle ana kütleden seçilebilecek tüm örneklemlerin seçilme şanslarının eşit olduğu örnekleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Basit rassal örnekleme
B
Sistematik Örnekleme
C
Tabakalı Örnekleme
D
Küme Örneklemesi
E
Kota Örneklemesi
Açıklama:
Basit Rassal Örnekleme (BRÖ) yönteminin en önemli özelliği hem ana kütlede yer alan tüm birimlerin hem de ana kütleden seçilebilecek tüm örneklemlerin seçilme şanslarının eşit olmasıdır. BRÖ yönteminde seçilebilecek olası örneklem sayısı ise ile verilir.
Araştırmada incelenecek değişkenler bakımından ana kütle birimlerinin homojenlik gösterdiği durumlarda genellikle sistematik örnekleme (SÖ) yöntemi uygulanır. Bu yöntemde öncelikle ana kütlede yer alan her örnekleme birimi için 1’den N’ye kadar birer sıra numarası verilir. N büyüklüğündeki bu ana kütleden n birimlik bir örneklem seçebilmek için ilk k birimden rassal olarak bir birim seçilir. k sayısı; incelenecek ana kütledeki birim sayısının belirlenen örneklem büyüklüğüne bölünmesi sonucu elde edilir.
Tabakalı Örnekleme (TÖ) yönteminin aslı, ana kütlenin araştırmanın konusunu oluşturan bir ya da daha fazla değişken bakımından çeşitli alt gruplara bölünmesi ve her bir alt gruptan ayrı ayrı örneklem çekilmesine dayanır. Buradaki her alt grup, tabaka adını alır. Tabakaları oluşturan birimler kendi içlerinde incelenen değişken yönünden ortak özelliklere sahip olmakla birlikte, diğer tabakalardaki birimlerden belirgin biçimde farklılık göstermelidirler. Ayrıca ana kütlede yer alan tüm birimler tek bir tabakada yer alacak ve hiç bir ana kütle birimi dışarıda kalmayacak biçimde tabakalanmalıdır. Bu durumda, her bir tabaka ayrı ayrı ana kütlelermiş gibi düşünülerek bu tabakalara en uygun örnekleme yöntemi uygulanabilir. Dolayısıyla TÖ, bilinen örnekleme yöntemlerin tabakalara uygulanması olarak ifade edilebilir.
Örnekleme birimlerinin birden çok ana kütle biriminden oluştuğu olasılıksal örneklemeye Küme Örneklemesi (KÖ), her bir örnekleme birimine de bir küme adı verilir. KÖ yönteminde, seçilen kümeler eşit ya da farklı sayıda ana kütle birimi içerebilir. Bu yöntemde ana kütle alt gruplara bölünür ve bu gruplar üzerinden örneklemeye geçilerek örnekleme giren grupların tamamı alınır.
Araştırmada incelenecek değişkenler bakımından ana kütle birimlerinin homojenlik gösterdiği durumlarda genellikle sistematik örnekleme (SÖ) yöntemi uygulanır. Bu yöntemde öncelikle ana kütlede yer alan her örnekleme birimi için 1’den N’ye kadar birer sıra numarası verilir. N büyüklüğündeki bu ana kütleden n birimlik bir örneklem seçebilmek için ilk k birimden rassal olarak bir birim seçilir. k sayısı; incelenecek ana kütledeki birim sayısının belirlenen örneklem büyüklüğüne bölünmesi sonucu elde edilir.
Tabakalı Örnekleme (TÖ) yönteminin aslı, ana kütlenin araştırmanın konusunu oluşturan bir ya da daha fazla değişken bakımından çeşitli alt gruplara bölünmesi ve her bir alt gruptan ayrı ayrı örneklem çekilmesine dayanır. Buradaki her alt grup, tabaka adını alır. Tabakaları oluşturan birimler kendi içlerinde incelenen değişken yönünden ortak özelliklere sahip olmakla birlikte, diğer tabakalardaki birimlerden belirgin biçimde farklılık göstermelidirler. Ayrıca ana kütlede yer alan tüm birimler tek bir tabakada yer alacak ve hiç bir ana kütle birimi dışarıda kalmayacak biçimde tabakalanmalıdır. Bu durumda, her bir tabaka ayrı ayrı ana kütlelermiş gibi düşünülerek bu tabakalara en uygun örnekleme yöntemi uygulanabilir. Dolayısıyla TÖ, bilinen örnekleme yöntemlerin tabakalara uygulanması olarak ifade edilebilir.Örnekleme birimlerinin birden çok ana kütle biriminden oluştuğu olasılıksal örneklemeye Küme Örneklemesi (KÖ), her bir örnekleme birimine de bir küme adı verilir. KÖ yönteminde, seçilen kümeler eşit ya da farklı sayıda ana kütle birimi içerebilir. Bu yöntemde ana kütle alt gruplara bölünür ve bu gruplar üzerinden örneklemeye geçilerek örnekleme giren grupların tamamı alınır.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi olasılıksal olmayan örnekleme yöntemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Küme Örneklemesi
B
Karar Örneklemesi
C
Kartopu Örneklemesi
D
Kota Örneklemesi
E
Kolayda Örnekleme
Açıklama:
Ana kütlede yer alan tüm örneklem birimlerinin belirli olasılıklarla örnekleme seçildiği yöntemlere olasılıksal ya da rassal örnekleme yöntemleri adı verilir. Olasılıksal ya da rassal örnekleme yöntemleri: Basit rassal örnekleme, Sistematik Örnekleme, Tabakalı Örnekleme, Küme Örneklemesidir.
Ana kütledeki bazı birimlerin seçilen örneklemde yer alma şansının bulunmadığı ya da seçilme olasılığının tam olarak belirlenemediği örnekleme yöntemlerine olasılıksal olmayan örnekleme yöntemleri adı verilir. Olasılıksal olmayan örnekleme yöntemleri: Kolayda Örnekleme, Kota Örneklemesi, Kartopu Örneklemesi ve Karar Örneklemesi’ dir.
Ana kütledeki bazı birimlerin seçilen örneklemde yer alma şansının bulunmadığı ya da seçilme olasılığının tam olarak belirlenemediği örnekleme yöntemlerine olasılıksal olmayan örnekleme yöntemleri adı verilir. Olasılıksal olmayan örnekleme yöntemleri: Kolayda Örnekleme, Kota Örneklemesi, Kartopu Örneklemesi ve Karar Örneklemesi’ dir.
Soru 4
Uygulamalarda en sık kullanılan güven düzeyleri aşağıdakilerden hangisinde eksiksiz ve doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
0,95 - 0,99
B
0,90 - 0,99
C
0,90 - 0,95
D
0,90 - 0,95 - 0,98
E
0,90 - 0,95 - 0,99
Açıklama:
Ana kütle parametresinin tahmininde güven aralıkları kullanıldığında, bu tahminin doğruluk derecesi, verilen herhangi bir aralığın parametreyi içermesi olasılığının incelenmesi yoluyla belirlenebilir. Bu olasılık, güven düzeyi olarak adlandırılır. Tahminin yanılma payı i ile gösterilirken güven düzeyi 1 - alfa ile belirtilir. Güven aralıkları, güven düzeylerine ilişkin olarak belirlenir. Böylece, %95 güven düzeyi seçildiğinde, belirlenen aralığın ana kütle aritmetik ortalamasını içermesi olasılığının 0,95 olduğu belirtilmiş olur. Güven aralıkları herhangi bir güven düzeyi için oluşturulabilir. Ancak uygulamalarda en sık kullanılan güven düzeyleri 0,90, 0,95 ve 0,99 değerleridir.
Soru 5
Belli bir aralığın ana kütle parametresini içerme olasılığına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Güven aralığı
B
Güven düzeyi
C
Nokta tahmini
D
Aralık tahmini
E
Tahminleme
Açıklama:
Ana kütle parametresinin içerisinde yer alacağı tahmin edilen ve belli bir güven düzeyine göre belirlenen sayısal değerler aralığına güven aralığı adı verilir.
Belli bir aralığın ana kütle parametresini içermesi olasılığına güven düzeyi denilir.
Bir ana kütle parametresinin tek bir sayı olarak tahmininde kullanılan örneklem istatistiği değerine nokta tahmini adı verilir.
Nokta tahmini, ana kütle parametresine ilişkin tahminde bulunmada genel bir yöntem olmasına karşın, birçok sorunu da beraberinde getirir. Örneğin nokta tahmini sonucunda, tahminin gerçek parametre değerine ne kadar yakın bir değer olduğuna ya da tahmin sonucunda oluşacak olası hata miktarına ilişkin herhangi bir bilgi edinilemez. Bu nedenle tahminin parametreye yakınlık derecesinin belirlenmesi için nokta tahmini yerine aralık tahminlemesi yöntemi tercih edilebilir. Ana kütledeki tüm birimleri incelemenin mümkün olmadığı araştırmalarda ana kütle parametresi hesaplanamadığından, örneklem bilgilerinden yararlanarak ana kütle parametrelerinin içinde yer aldığı aralık değerleri belli olasılık düzeylerinde tahmin edilebilir. Aralık tahminlemesi yöntemi ile ana kütle parametresinin içerisinde yer alabileceği bir aralık belirlenir. Bu değerler aralığına ana kütle parametresinin güven aralığı adı verilir. Dolayısıyla ana kütle parametresinin tahmininde parametrenin hangi aralıkta yer alacağı hesaplanmış olur.
Örneklem seçimi sonucunda hesaplanan istatistik aracılığı ile ana kütle parametresinin aldığı değer olarak kabul edilen bir aralık ya da bir sayı elde etme işlemine tahminleme adı verilir.
Belli bir aralığın ana kütle parametresini içermesi olasılığına güven düzeyi denilir.
Bir ana kütle parametresinin tek bir sayı olarak tahmininde kullanılan örneklem istatistiği değerine nokta tahmini adı verilir.
Nokta tahmini, ana kütle parametresine ilişkin tahminde bulunmada genel bir yöntem olmasına karşın, birçok sorunu da beraberinde getirir. Örneğin nokta tahmini sonucunda, tahminin gerçek parametre değerine ne kadar yakın bir değer olduğuna ya da tahmin sonucunda oluşacak olası hata miktarına ilişkin herhangi bir bilgi edinilemez. Bu nedenle tahminin parametreye yakınlık derecesinin belirlenmesi için nokta tahmini yerine aralık tahminlemesi yöntemi tercih edilebilir. Ana kütledeki tüm birimleri incelemenin mümkün olmadığı araştırmalarda ana kütle parametresi hesaplanamadığından, örneklem bilgilerinden yararlanarak ana kütle parametrelerinin içinde yer aldığı aralık değerleri belli olasılık düzeylerinde tahmin edilebilir. Aralık tahminlemesi yöntemi ile ana kütle parametresinin içerisinde yer alabileceği bir aralık belirlenir. Bu değerler aralığına ana kütle parametresinin güven aralığı adı verilir. Dolayısıyla ana kütle parametresinin tahmininde parametrenin hangi aralıkta yer alacağı hesaplanmış olur.
Örneklem seçimi sonucunda hesaplanan istatistik aracılığı ile ana kütle parametresinin aldığı değer olarak kabul edilen bir aralık ya da bir sayı elde etme işlemine tahminleme adı verilir.
Soru 6
Seçenekler
A
Sağ alt kuyrukta, %5’lik alan
B
Sol alt kuyrukta, %5’lik alan
C
Sağ alt kuyrukta, %2.5’luk alan
D
Her iki alt kuyrukta, %2,5’erlik alan
E
Her iki alt kuyrukta, %5’erlik alan
Açıklama:
Eğer H1 hipotezi çift-yönlü, yani ana kütle parametresinin test edilecek değerden farklı olduğu seklinde kurulmuş ise red bölgesi dağılımın her iki alt kuyruğunda da yer alır ve bu iki bölgenin toplam büyüklüğü, alfa/2’si sağ alt kuyrukta ve alfa/2’si sol alt kuyrukta olmak üzere kadardır.
Soru 7
Seçenekler
A
Sağ alt kuyrukta, %5’lik alan
B
Sol alt kuyrukta, %5’lik alan
C
Sağ alt kuyrukta, %2.5’luk alan
D
Her iki alt kuyrukta, %2,5’erlik alan
E
Her iki alt kuyrukta, %5’erlik alan
Açıklama:
Red bölgesinin büyüklüğü alfaanlam düzeyine eşittir. Dağılım üzerindeki konumu ise kurulan karşıt hipotezin tek ya da çift-yönlü oluşuna göre değişmektedir. Eğer H1 hipotezi tek-yönlü ve ana kütle parametresinin test edilecek değerden büyük olduğu şeklinde kurulmuş ise red bölgesi dağılımın sağ alt kuyruk bölgesinde, küçük olduğu şeklinde kurulmuş ise dağılımın sol alt kuyruk bölgesinde yer alır ve bu bölgenin büyüklüğü alfa kadardır
Soru 8
İstatistiksel hipotez testlerinde yapılabilecek hatalarla ilgili olan aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Gerçekte Ho hipotezi doğru iken test sonucunda yanlış karara varılıp Ho reddedebilirse yapılan bu hataya 2.ci tip hata denir.
B
Gerçekte Ho hipotezi yanlış iken test sonucunda doğru karara varılıp Ho kabul edilirse yapılan bu hataya I.ci tip hata denir.
C
Hipotez testlerinde, 1. tip hataya nazaran, 2.tip hata işlemekten daha çok kaçınılır.
D
Hipotez testlerinde birinci ve ikinci tip hatalardan birini işleme olasılığı artarken diğerini işleme olasılığı da artar.
E
1. tip hatayı işleme riskine razı olabileceğimiz maksimum olasılığa testin anlam düzeyi denir.
Açıklama:
Görüldüğü gibi istatistiksel hipotez testlerinde yapılabilecek iki tür hata söz konusudur. Gerçekte Ho hipotezi doğru iken test sonucunda yanlış karara varılıp reddedilirse yapılan bu hataya 1. tip hata ya da alfa-hatası adı verilir. Gerçekte H0 hipotezi yanlış iken test sonucunda yanlış karara varılıp kabul edilirse yapılan bu hataya da 2. tip hata ya da beta-hatası adı verilir.
Hipotez testlerinde, 1. tip hata üzerinde daha çok durulur ve 2. tip hataya nazaran, 1. tip hata işlemekten daha çok kaçınılır. Ayrıca, 1. ve 2. tip hatalar arasında ters orantı vardır. Yani bu hatalardan birini işleme olasılığı azalırken diğerinin olasılığı artar.
Hipotez testlerinde, 1. tip hata üzerinde daha çok durulur ve 2. tip hataya nazaran, 1. tip hata işlemekten daha çok kaçınılır. Ayrıca, 1. ve 2. tip hatalar arasında ters orantı vardır. Yani bu hatalardan birini işleme olasılığı azalırken diğerinin olasılığı artar.
Soru 9
Tek yönlü varyans analizinde F testinden hesaplanan F değerinin F Tablosundaki değerden büyük çıkmasının anlamı nedir?
Seçenekler
A
Ho’ın kabul edilmesi anlamına gelir
B
Grup ortalamalarından birinin diğerlerinden anlamlı düzeyde daha büyük olduğuna işaret eder.
C
Tüm grup ortalamaları arasında anlamlı düzeylerde farklılıklar var demektir.
D
Ho’ın reddedilmesi
E
H1 ‘in reddedilmesi anlamına gelir
Açıklama:
Hesaplanmış F değeri tablodaki F değerinden büyük olduğu zaman grup ortalamaları arasında anlamlı bir fark olmadığını ileri süren Ho hipotezi reddedilir. Aksi halde kabul edilir.
Soru 10
Aşağılardan hangisi tek yönlü varyans analizinin uygulanabilmesi için gerekli olan koşullardan biri değildir?
Seçenekler
A
Grupların çekildiği ana kütleler normal dağılıma sahip olmalıdır
B
Karşılaştırılan gruplar birbirinden bağımsız olmalıdır
C
Grupların varyansları eşit olmalıdır.
D
Karşılaştırılacak grup sayısının en az üç olmalıdır
E
Bağımlı değişken sayısı iki olmalıdır
Açıklama:
Varyans Analizi uygulanabilmesi için bazı koşulların sağlanması gerekir. Bu koşullar; grupların çekildiği ana kütleler Normal dağılıma sahip olmalı, karşılaştırılan gruplar birbirinden bağımsız olmalı ve grupların varyansları eşit olmalı seklinde sıralanabilir.
Varyans Analizinde, toplam değişim bileşenlerine ayrıldığı için yukarıda belirtilen üçüncü varsayım çok önemlidir. Çünkü farklı varyanslı grup ortalamaları karşılaştırıldığında, gruplar arası değişim için sistematik hata yapılmış olur.
Varyans Analizinde, toplam değişim bileşenlerine ayrıldığı için yukarıda belirtilen üçüncü varsayım çok önemlidir. Çünkü farklı varyanslı grup ortalamaları karşılaştırıldığında, gruplar arası değişim için sistematik hata yapılmış olur.
Soru 11
Örneklemin çekildiği sonlu bir ana kütledeki birimlerin yer aldığı listeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ana kütle birimi
B
Tam sayım
C
Örnekleme çerçevesi
D
Gözlem birimi
E
Örnekleme oranı
Açıklama:
Örneklemin çekildiği sonlu bir ana kütledeki birimlerin yer aldığı listeye örnekleme çerçevesi adı verilir. Örneğin, büyük bir firmada çalışan tüm elemanlar arasından bir örneklem çekmek istenildiğinde, firmanın telefon rehberinde yazılı isimler arasından seçim yapılıyor ise bu telefon rehberi örnekleme çerçevesi olacaktır.
Soru 12
Ana kütlenin araştırmanın konusunu oluşturan bir ya da daha fazla değişken bakımından çeşitli alt gruplara bölünmesi ve her bir alt gruptan ayrı ayrı örneklem çekilmesine dayanan örnekleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Basit rassal örnekleme
B
Sistematik örnekleme
C
Küme örneklemesi
D
Olasılıksal olmayan örnekleme
E
Tabakalı örnekleme
Açıklama:
Tabakalı Örnekleme yönteminin aslı, ana kütlenin araştırmanın konusunu oluşturan bir ya da daha fazla değişken bakımından çeşitli alt gruplara bölünmesi ve her bir alt gruptan ayrı ayrı örneklem çekilmesine dayanır. Buradaki her alt grup, tabaka adını alır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi olasılıksal olmayan örnekleme türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kolayda örnekleme
B
Basit rassal örnekleme
C
Kartopu örneklemesi
D
Kota örneklemesi
E
Karar örneklemesi
Açıklama:
Ana kütledeki bazı birimlerin seçilen örneklemde yer alma şansının bulunmadığı ya da seçilme olasılığının tam olarak belirlenemediği örnekleme yöntemlerine olasılıksal olmayan örnekleme yöntemleri adı verilir. Olasılıksal olmayan örnekleme yöntemlerine, genellikle olasılıksal örnekleme yöntemleri kullanmanın mümkün olamadığı durumlarda başvurulur. Uygulamalarda en sık kullanılan olasılıksal olmayan örnekleme yöntemleri; Kolayda Örnekleme, Kota Örneklemesi, Kartopu Örneklemesi ve Karar Örneklemesi’dir.
Soru 14
Örneklem ortalamalarının örnekleme dağılımı, örneklem büyüdükçe normal dağılıma yaklaşmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Merkezi limit teoremi
B
Standart sapma
C
Ana kütle oranı
D
Güven aralığı
E
Güven düzeyi
Açıklama:
Örneklem ortalamalarının örnekleme dağılımı, örneklem büyüdükçe normal dağılıma yaklaşmasına Merkezi Limit Teoremi denir.
Soru 15
Bir ana kütleden belli yöntemlerle örneklem seçilmesi ve bu örneklemin incelenmesi sonucu elde edilen istatistiklerin genellenmesi ile oluşan sürece ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hipotez testi
B
Tamsayım
C
Ana kütle
D
Hata
E
Örnekleme
Açıklama:
İncelenen özellikleri yönünden genellemeler yapılması istenen bir ana kütleden, belli yöntemlerle örneklemin seçilmesi ve bu örneklemin incelenmesi sonucunda hesaplanan istatistiklerin genelleme amacıyla kullanılması işlemlerinden oluşan sürece örnekleme adı verilir.
Soru 16
Aritmetik ortalaması 92 ve standart sapması 2,34 olan bir ana kütleden seçilen 32 birim ve ortalaması 90 olan bir örneğin z değeri kaçtır?
Seçenekler
A
0,41
B
0,073
C
-4.87
D
2.73
E
5.22
Açıklama:
standart sapma= 2.34/√32=0.41
z=90-92/0.41= -4.87
z=90-92/0.41= -4.87
Soru 17
Bir ana kütle parametresinin tek bir sayı olarak tahmininde kullanılan örneklem istatistiği değerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tahmin
B
Örnekleme
C
Çıkarım
D
Nokta Tahmin
E
Hipotez
Açıklama:
Bir ana kütle parametresinin tek bir sayı olarak tahmininde kullanılan örneklem istatistiği değerine nokta tahmini adı verilir.
Soru 18
Önceden yapılan gözlemlere ya da tecrübelere dayalı olarak ortaya atılan ve doğruluğu bilimsel araştırmalarla sınanmaya çalışılan önermeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hipotez
B
Araştırma
C
Tamsayım
D
Tahmin
E
Örnekleme
Açıklama:
Önceden yapılan gözlemlere ya da tecrübelere dayalı olarak ortaya atılan ve doğruluğu bilimsel araştırmalarla sınanmaya çalışılan önermeye hipotez denir.
Soru 19
I-Red bölgesinin belirlenmesi II-Test istatistiğinin hesaplanması III-İstatistiksel kararın verilmesi IV-Hipotezlerin kurulması V-Kritik değerin bulunması VI-Anlam düzeyinin seçilmesi İstatistiksel hipotez testi sürecinde izlenmesi gereken adımlar hangi seçenekte doğru bir şekilde sıralanmıştır?
Seçenekler
A
IV-V-VI-II-I-III
B
IV-VI-I-V-II-III
C
II-IV-I-VI-III-V
D
IV-VI-V-II-I-III
E
IV-I-VI-II-V-III
Açıklama:
Hipotez testleri şu süreçte işler:
I-Hipotezlerin kurulması
II-Anlam düzeyinin seçilmesi
III-Red bölgesinin belirlenmesi
IV-Kritik değerin bulunması
V-Test istatistiğinin hesaplanması
VI-İstatistiksel kararın verilmesi.
I-Hipotezlerin kurulması
II-Anlam düzeyinin seçilmesi
III-Red bölgesinin belirlenmesi
IV-Kritik değerin bulunması
V-Test istatistiğinin hesaplanması
VI-İstatistiksel kararın verilmesi.
Soru 20
Bir okulun öğrencilerinden dönem sonunda rassal olarak seçilen 285 öğrencinin 114 öğrencisi matematik sınavından başarısız olmuştur. %90 güvenle başarısız olan öğrencilerin oranı hangi aralıkta değer alır?
Seçenekler
A
0,3532-0,4475
B
0,029-0,047
C
0,0387-0,413
D
0,325- 0,725
E
0.343-0.743
Açıklama:
p=114/285= 0.4
1-p=0,6
p−+ zα/2 * √(1 - p)/n= 0.40-+(1,64*0.029)= 0,3532-0,4475
1-p=0,6
p−+ zα/2 * √(1 - p)/n= 0.40-+(1,64*0.029)= 0,3532-0,4475
Soru 21
Normal dağılımlı bir ana kütleden seçilen 100 birimlik bir örneklemin aritmetik ortalaması 62 ve standart sapması 8 olmak üzere %95 güven düzeyinde ana kütle ortalamasının 62'den farklı olup olmadığı test edilecektir. Buna göre aşağıdaki seçeneklerin hangisinde hipotezler doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Ho:μ=62
H1:μ≠62
H1:μ≠62
B
Ho:μ=62
H1:μ>=62
H1:μ>=62
C
Ho:μ=62
H1:μ<=62
H1:μ<=62
D
Ho:μ=62
H1:μ<62
H1:μ<62
E
Ho:μ=62
H1:μ>62
H1:μ>62
Açıklama:
Anakütle ortalamasının 62'den farklı olup olmadığı test edileceği sıfır hipotezi eşitlik, alternatif hipotez ise eşit olmama şeklindedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 22
İkiden fazla ana kütle ortalamasının karşılaştırılması hangi yöntem ile yapılır?
Seçenekler
A
Aralık Tahmini
B
Korelasyon
C
Regresyon Analizi
D
Varyans Analizi
E
Hipotez Testi
Açıklama:
İkiden fazla ana kütle ortalamasının karşılaştırılmasında Varyans Analizi yöntemi kullanılır. Doğru cevap D'dir.
Soru 23
İlgilenilen sonlu ana kütlenin bütün birimlerine ilişkin bilgilerin sistemli olarak elde edilmesi ve kaydedilmesi sürecine.........., incelenen özellikleri yönünden genellemeler yapılması istenen bir ana kütleden, belli yöntemlerle örneklemin seçilmesi ve bu örneklemin incelenmesi sonucunda hesaplanan istatistiklerin genellemesi işlemlerinden oluşan sürece....... denir. Boşluklara gelmesi gereken kavramlar hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Tam sayım- Örnekleme
B
Örnekleme- Tahmin
C
Örnekleme- Tam sayım
D
Seçim- Genelleme
E
Aralık tahmini- Hipotez testi
Açıklama:
İlgilenilen sonlu ana kütlenin bütün birimlerine ilişkin bilgilerin sistemli olarak elde edilmesi ve kaydedilmesi sürecine ise "tam sayım" denir. İncelenen özellikleri yönünden genellemeler yapılması istenen bir ana kütleden, belli yöntemlerle örneklemin seçilmesi ve bu örneklemin incelenmesi sonucunda hesaplanan istatistiklerin genelleme amacıyla kullanılması işlemlerinden oluşan sürece "örnekleme" adı verilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 24
Büyük bir hastanede toplam 5000 kişi çalışmaktadır. Bu hastane kapsamında bir araştırma planlanmış ve örneklem olarak 500 kişi belirlenmiş ve ölçekler bu kişilere uygulanmıştır. Bu örnekte örneklem oranı kaçtır?
Seçenekler
A
1/10
B
1/5
C
1/20
D
1/15
E
1/12
Açıklama:
Seçilen örneklemdeki birim sayısının, ana kütledeki birim sayısına oranına örnekleme oranı adı verilmektedir.
f = n / N eşitliği yardımıyla hesaplanır. Bu soru için örneklem oranı f=500/5000=1/10'dur. Doğru cevap A'dır.
f = n / N eşitliği yardımıyla hesaplanır. Bu soru için örneklem oranı f=500/5000=1/10'dur. Doğru cevap A'dır.
Soru 25
Red bölgesi ile ilgili verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Red bölgesinin büyüklüğü α anlam düzeyine eşittir.
B
Red bölgesinin konumu karşıt hipotezin tek ya da çift yönlü oluşuna göre değişir.
C
Karşıt hipotez çift yönlü ise red bölgesi dağılımın sağ alt kuyruğunda yer alır.
D
Red bölgesi dağılımın her iki ucunda ise bu bölgelerin büyüklüğü α/2 kadardır.
E
Karşıt hipotez anakütle parametresinden büyük şeklinde kurulmuş ise red bölgesi sağ alt kuyruk bölgesindedir.
Açıklama:
Karşıt hipotez çift yönlü ise red bölgesi dağılımın her iki alt kuyruğunda yer alır. Doğru cevap C'dir.
Soru 26
Eskişehir ili kapsamında hamile kadınlar üzerinde bir çalışma yapılması planlanmıştır. Bunun için belirlenen beş hastaneden ve hastalardan izin alınarak hasta kayıt listesine ulaşılmıştır. Bu araştırmanın örneklemi bu listeye göre belirlenmiştir. Buna göre bu araştırmanın örnekleme çerçevesi nedir?
Seçenekler
A
Eskişehir ili
B
Eskişehir’deki tüm hastaneler
C
Belirlenen beş hastane
D
Hamile kadınlar
E
Hasta kayıt listesi
Açıklama:
Örneklemin çekildiği sonlu bir ana kütledeki birimlerin yer aldığı listeye örnekleme çerçevesi adı verilir. Bu örnekte örnekleme çerçevesi hasta kayıt listesidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 27
Eskişehir ilinde bulunan görme engelli bireyler üzerinde bir araştırma planlanmaktadır. Araştırmanın örneklemi belirlenirken, Eskişehir ilinde yaşayan tüm görme engelli kişilerin isimleri bir kâğıda yazılmış ve torbaya konmuştur. Bu torbadan, örneklem sayısı kadar kişinin ismi çekilerek örneklem belirlenmesi yapılmıştır. Buna göre bu araştırmada hangi örnekleme türünden yararlanılmıştır?
Seçenekler
A
Sistematik Örnekleme
B
Basit Rassal Örnekleme
C
Tabakalı Örnekleme
D
Amaçlı Örnekleme
E
Küme Örnekleme
Açıklama:
Ana kütlede yer alan tüm birimlerin ve ana kütleden seçilebilecek tüm örneklemlerin seçilme şansları eşit olduğunda buna Basit Rassal Örnekleme adı verilmektedir. Bu örneğe göre doğru cevap B'dir.
Soru 28
Bir lisede öğrenciler üzerinde bir araştırma yapılması planlanmaktadır. Araştırmanın örneklemi belirlenirken, okulda bulunan ve okul numarası 10’un katları olan öğrenciler alınmıştır. Bu araştırmada örneklem türlerinden hangisi kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Aykırı Durum Örneklemesi
B
Maksimum Çeşitlilik Örneklemesi
C
Tabakalı Örnekleme
D
Küme Örnekleme
E
Sistematik Örnekleme
Açıklama:
Sistematik örnekleme yönteminde örnekleme seçilen ilk birim örneklemin tümünü belirlemiş olur. Doğru cevap E'dir.
Soru 29
Bir araştırmacı savaş gazileri ile ilgili bir araştırma yapmayı planlamaktadır. Ancak bir örnekleme birimine ulaştığında, o örneklem biriminden diğerine ulaşabilmektedir. Çünkü örneklemde yer alan kişiler birbirlerini tanımaktadır veya aynı sosyal ağda yer almaktadır. Bir örneklem biriminden diğerine şeklinde veri toplamasının yapıldığı bu örnekleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kolayda Örnekleme
B
Kota Örneklemesi
C
Kartopu Örneklemesi
D
Karar Örneklemesi
E
Amaçlı Örnekleme
Açıklama:
Ulaşılması zor ve örneklem biriminden diğerine ulaşılabilen örnekleme yöntemi kartopu örneklemidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 30
Bir araştırmanın hipotezlerinden birisi “Kadın lise öğrencileri ile erkek lise öğrencilerinin akademik motivasyon ortalamaları arasında fark yoktur” şeklindedir. Bu hangi tür hipotezdir?
Seçenekler
A
Sıfır Hipotezi
B
Karşıt Hipotez
C
Alternatif Hipotez
D
Tek Yönlü Hipotez
E
Çift Yönlü Hipotez
Açıklama:
Tek bir ana kütle parametresinin belli bir değere eşit olduğunu ya da iki ana kütleye ilişkin parametrelerin birbirine eşit olduğunu ileri süren istatistiksel hipotezlere sıfır (yokluk) hipotezi denir. Doğru cevap A'dır.
Soru 31
Aşağıdaki hipotezlerden hangisi iki yönlü hipoteze örnektir?
Seçenekler
A
Kadın üniversite öğrencilerinin depresyon düzeyleri erkek öğrencilerin depresyon düzeylerinden farklıdır.
B
Kadın üniversite öğrencilerinin depresyon düzeyleri erkek öğrencilerin depresyon düzeylerinden büyüktür.
C
Kadın üniversite öğrencilerinin depresyon düzeyleri erkek öğrencilerin depresyon düzeylerinden küçüktür.
D
Kadın üniversite öğrencilerinin depresyon düzeyleri ile erkek öğrencilerin depresyon düzeyleri arasında fark yoktur.
E
Erkek üniversite öğrencilerin depresyon düzeyleri ile kadın öğrencilerin depresyon düzeylerinden küçüktür.
Açıklama:
Çift yönlü hipotezlerde farkın yönü belirtilmez.
Soru 32
Bir hastanede kadın çalışanlar ile erkek çalışanların iş ve meslek doyumları arasında fark olup olmadığı test edilmek istenmektedir. Bu araştırmada hangi testten yararlanılması gerekmektedir?
Seçenekler
A
Bağımsız Örneklemler için t-Testi
B
İlişkili Örneklemler için t-Testi
C
Tek Örneklem t-Testi
D
Kruskal Wallis H-Testi
E
Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi
Açıklama:
Bu araştırmada birbirinden bağımsız iki anakütle olduğu için bağımsız örneklemler için t-Testi uygulanır.
Soru 33
Bir bilimsel araştırma kapsamında, 100 birinci sınıf, 200 ikinci sınıf ve 250 de üçüncü sınıf düzeyinden öğrencinin akademik motivasyon düzeyi ölçülmüştür. Öğrencilerin akademik motivasyon düzeylerinin sınıf düzeylerine göre farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesi için hangi istatistiksel yöntemden yararlanılır?
Seçenekler
A
İki Yönlü Varyans Analizi
B
Tek Yönlü Varyans Analizi
C
Tekrarlı Ölçükler için Tek Yönlü Varyans Analizi
D
Bağımsız Örneklemler için t-Testi
E
İlişkili Örneklemler için t-Testi
Açıklama:
Bu ölçümler dikkate alındığında Tek Yönlü Varyans Analizi uygulanmalıdır.
Soru 34
Bir araştırmanın hipotezlerden birisi “Kadın lise öğrencileri ile erkek lise öğrencilerinin akademik motivasyon ortalamaları arasında kadınlar lehine fark vardır” şeklindedir. Bu hangi tür hipotezdir?
Seçenekler
A
Sıfır Hipotezi
B
Karşıt Hipotez
C
Alternatif Hipotez
D
Tek Yönlü Hipotez
E
Çift Yönlü Hipotez
Açıklama:
Tek bir ana kütle parametresinin belli bir yönde farklılaştığını ileri süren istatistiksel hipotezlere tek yönlü hipotezler denir.
Soru 35
İncelenen özellikleri yönünden genellemeler yapılması istenen bir ana kütleden, belli yöntemlerle örneklemin seçilmesi ve bu örneklemin incelenmesi sonucunda hesaplanan istatistikleri genelleme amacıyla kullanılması işlemlerinden oluşan sürece ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tez
B
Antitez
C
Hipotez
D
Örnekleme
E
Sentez
Açıklama:
İncelenen özellikleri yönünden genellemeler yapılması istenen bir ana kütleden, belli yöntemlerle örneklemin seçilmesi ve bu örneklemin incelenmesi sonucunda hesaplanan istatistiklerin genelleme amacıyla kullanılması işlemlerinden oluşan sürece örnekleme adı verilir. Seçilen örneklem yardımıyla ana kütleye ilişkin olarak genelleme yani örnekleme yapıldığında, hata yapma olasılığı da mevcuttur.
Soru 36
Örneklem istatistikleri, N sayıda birimden oluşan ana kütleden seçilen n birimlik örneklemden elde edilen veriler kullanılarak hesaplandığı için ana kütle parametresi ile
örneklem istatistiği arasında belli miktarda bir fark ortaya çıkar. Bu farka ne ad verilir?
örneklem istatistiği arasında belli miktarda bir fark ortaya çıkar. Bu farka ne ad verilir?
Seçenekler
A
Rassal hata
B
Verisel hata
C
Eksik hata
D
Döngüsel hata
E
Doğrusal yanılsama
Açıklama:
Örneklem istatistikleri, N sayıda birimden oluşan ana kütleden seçilen n birimlik örneklemden elde edilen veriler kullanılarak hesaplandığı için ana kütle parametresi ile
örneklem istatistiği arasında belli miktarda bir fark ortaya çıkar. Bu farka örneklemede
rassal hata ya da örnekleme hatası adı verilir.
örneklem istatistiği arasında belli miktarda bir fark ortaya çıkar. Bu farka örneklemede
rassal hata ya da örnekleme hatası adı verilir.
Soru 37
Uygulamalarda en sık kullanılan ve tüm olasılıksal örnekleme yöntemlerinin temelini
oluşturan örnekleme aşağıdakilerden hangisidir?
oluşturan örnekleme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sistematik örnekleme
B
Temel örnekleme
C
Tabakalı örnekleme
D
Küme örneklemesi
E
Basit rassal örnekleme
Açıklama:
Basit rassal örnekleme: Uygulamalarda en sık kullanılan ve tüm olasılıksal örnekleme yöntemlerinin temelini oluşturan örnekleme yöntemidir. Basit Rassal Örnekleme (BRÖ) yönteminin en önemli özelliği hem ana kütlede yer alan tüm birimlerin hem de ana kütleden seçilebilecek tüm örneklemlerin seçilme şanslarının eşit olmasıdır.
Soru 38
Ana kütledeki bazı birimlerin seçilen örneklemde yer alma şansının bulunmadığı ya da
seçilme olasılığının tam olarak belirlenemediği örnekleme yöntemlerine ne ad verilir?
seçilme olasılığının tam olarak belirlenemediği örnekleme yöntemlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tabakalı örnekleme
B
Küme çrneklemesi
C
Olasılıksal olmayan örnekleme yöntemleri
D
Basit rassal örnekleme
E
Rassal örnekleme
Açıklama:
Ana kütledeki bazı birimlerin seçilen örneklemde yer alma şansının bulunmadığı ya da
seçilme olasılığının tam olarak belirlenemediği örnekleme yöntemlerine olasılıksal olmayan örnekleme yöntemleri adı verilir. Olasılıksal olmayan örnekleme yöntemlerine, genellikle olasılıksal örnekleme yöntemleri kullanmanın mümkün olamadığı durumlarda
başvurulur.
seçilme olasılığının tam olarak belirlenemediği örnekleme yöntemlerine olasılıksal olmayan örnekleme yöntemleri adı verilir. Olasılıksal olmayan örnekleme yöntemlerine, genellikle olasılıksal örnekleme yöntemleri kullanmanın mümkün olamadığı durumlarda
başvurulur.
Soru 39
Örneklem ortalamalarının örnekleme dağılımı, örneklem büyüdükçe normal dağılıma yaklaşmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Rassal limit teoremi
B
Merkezi limit teoremi
C
Ortalama limit teoremi
D
Örnekleme teoremi
E
Nokta tespit teoremi
Açıklama:
Ortalamalarının örnekleme dağılımının üçüncü özelliği, dağılım biçimine ilişkin olarak
verilir ve istatistikte bu özellik Merkezi Limit Teoremi adı verilen teoremle açıklanır. Bu
teoreme göre; ortalaması µ ve standart sapması σ olan herhangi bir ana kütleden iadeli
seçimle çekilen örneklem ortalamalarının dağılımı, n büyüdükçe, ortalaması µ ve standartsapması σ / n olan normal dağılıma yaklaşır.
verilir ve istatistikte bu özellik Merkezi Limit Teoremi adı verilen teoremle açıklanır. Bu
teoreme göre; ortalaması µ ve standart sapması σ olan herhangi bir ana kütleden iadeli
seçimle çekilen örneklem ortalamalarının dağılımı, n büyüdükçe, ortalaması µ ve standartsapması σ / n olan normal dağılıma yaklaşır.
Soru 40
Aralık tahminlemesi yöntemi ile ana kütle parametresinin içerisinde yer alabileceği bir aralık belirlenir. Bu değerler aralığına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Güven aralığı
B
Güven düzeyi
C
Saptanan aralık düzeyi
D
Aralık
E
Rassal aralık
Açıklama:
Ana kütledeki tüm birimleri incelemenin mümkün olmadığı araştırmalarda ana kütle parametresi hesaplanamadığından, örneklem bilgilerinden yararlanarak ana kütle parametrelerinin içinde yer aldığı aralık değerleri belli olasılık düzeylerinde tahmin edilebilir. Aralık tahminlemesi yöntemi ile ana kütle parametresinin içerisinde yer alabileceği bir aralık belirlenir. Bu değerler aralığına ana kütle parametresinin güven aralığı adı verilir. Dolayısıyla ana kütle parametresinin tahmininde parametrenin hangi aralıkta yer alacağı hesaplanmış olur.
Soru 41
Bir ya da daha fazla ana kütleye ilişkin olarak ileri sürülen ve teorik bir dağılım varsayımı altında, parametrik değerin belirli bir değere eşit olduğunu veya iki ya da daha fazla ana kütle parametresinin birbirlerine eşit olduğunu belirten ve geçerliliği istatistiksel testlerle denetlenen önermeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hipotez
B
Tez
C
İstatistiksel tez
D
İstatistiksel hipotez
E
Antitez
Açıklama:
İstatistiksel hipotez ise bir ya da daha fazla ana kütleye ilişkin olarak ileri sürülen ve
teorik bir dağılım varsayımı altında, parametrik değerin belirli bir değere eşit olduğunu
veya iki ya da daha fazla ana kütle parametresinin birbirlerine eşit olduğunu belirten ve
geçerliliği istatistiksel testlerle denetlenen bir önermedir.
teorik bir dağılım varsayımı altında, parametrik değerin belirli bir değere eşit olduğunu
veya iki ya da daha fazla ana kütle parametresinin birbirlerine eşit olduğunu belirten ve
geçerliliği istatistiksel testlerle denetlenen bir önermedir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi hipotez testinin adımlarından değildir?
Seçenekler
A
Red Bölgesinin Belirlenmesi
B
Anlam Düzeyinin Seçilmesi
C
Hipotezlerin Kurulması
D
Kritik Değerin Bulunması
E
İstatiksel kararsızlığa düşülmesi
Açıklama:
Hipotez testinin 6. adımı "İstatistiksel Kararın Verilmesi"dir. Dolayısıyla kararsızlık söz konusu değildir.
Soru 43
İkiden fazla ana kütle ortalamasının karşılaştırılmasında hangi yöntem kullanılır?
Seçenekler
A
Rassal yöntem
B
Varyans analizi
C
Karşık hipotez
D
Sıfır hipotez tekniği
E
Düzeltme teoremi
Açıklama:
İkiden fazla ana kütle ortalamasının karşılaştırılmasında Varyans Analizi (ANOVA) yöntemi kullanılır. ANOVA ile dağılımların toplam değişkenliğini çeşitli bileşenlere ayırma yöntemi yardımıyla bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkenler üzerindeki etkileri incelenebilmektedir. Bu bölümde, uygulamalarda çok sık kullanılan Tek-Yönlü Varyans Analizi yöntemi kısaca açıklanmaya çalışılacaktır.
Soru 44
ANOVA nedir?
Seçenekler
A
Rassal tez
B
Hipotez
C
Varyans analizi
D
Ana kütle analizi
E
Ortalama rassal analizi
Açıklama:
İkiden fazla ana kütle ortalamasının karşılaştırılmasında Varyans Analizi (ANOVA) yöntemi kullanılır. ANOVA ile dağılımların toplam değişkenliğini çeşitli bileşenlere ayırma yöntemi yardımıyla bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkenler üzerindeki etkileri incelenebilmektedir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi olasılıksal örnekleme yöntemlerinden
biridir?
biridir?
Seçenekler
A
Sistematik örnekleme
B
Kolayda Örnekleme
C
Karar Örneklemesi
D
Kartopu Örnekleme
E
Kota Örneklemesi
Açıklama:
Basit rassal örnekleme, sistematik örnekleme, tabakalı örnekleme, küme örneklemesi uygulamalarda en sık kullanılan olasılıksal örnekleme yöntemlerindendir.Diğer seçenekler olasılıksal olmayan örnekleme çeşitlerindendir. Doğru cevap A'dır.
Soru 46
Örneklem seçimi sonucunda hesaplanan istatistik aracılığı ile ana kütle parametresinin aldığı değer olarak kabul edilen bir aralık ya da bir sayı elde etme işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Olasılık
B
Permütaasyon
C
Kombinasyon
D
Tahminleme
E
Düzeltme terimi
Açıklama:
Örneklem seçimi sonucunda hesaplanan istatistik aracılığı ile ana kütle parametresinin aldığı değer olarak kabul edilen bir aralık ya da bir sayı elde etme işlemine tahminleme adı verilir.
Soru 47
Ana kütle parametresinin tahmininde güven aralıkları kullanıldığında, bu tahminin doğruluk derecesi, verilen herhangi bir aralığın parametreyi içermesi olasılığının incelenmesi yoluyla belirlenebilir. Bu olasılık …………………………………. olarak adlandırılır. Boşlukta verilen yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Serbestlik derecesi
B
Güven düzeyi
C
İstatistiksel hipotez
D
Kritik değer
E
Red bölgesi
Açıklama:
Ana kütle parametresinin tahmininde güven aralıkları kullanıldığında, bu tahminin doğruluk derecesi, verilen herhangi bir aralığın parametreyi içermesi olasılığının incelenmesi yoluyla belirlenebilir. Bu olasılık güven düzeyi olarak adlandırılır. Doğru cevap B'dir.
Soru 48
- İstatistiksel kararın verilmesi
- Anlam düzeyinin seçilmesi
- Gerekli test istatistiğinin hesaplanması
- Red bölgesinin belirlenmesi
- Hipotezlerin kurulması
- Kritik değerin bulunması
Seçenekler
A
I-II-III-IV-V-VI
B
I-II-V-III-IV-VI
C
V-I-III-II-IV-VI
D
V-II-IV-III-VI-I
E
V-II-IV-VI-III-I
Açıklama:
İstatistiksel hipotez testi sürecinde izlenmesi gereken temel adımlar; 1-) Hipotezlerin kurulması 2-) Anlam düzeyinin seçilmesi 3-) Red bölgesinin belirlenmesi 4-) Kritik değerin bulunması 5-) Gerekli test istatistiğinin hesaplanması 6-) İstatistiksel kararın verilmesi şeklindedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi Varyans Analizi’nde kullanılan testin adıdır?
Seçenekler
A
Binom testi
B
z-testi
C
F-testi
D
α-testi
E
Student-t testi
Açıklama:
İkiden fazla ana kütle ortalamasının karşılaştırılmasında Varyans Analizi (ANOVA) yöntemi kullanılır. İkiden fazla ana kütle ortalamasının karşılaştırılması için F-testinden yararlanılır. Doğru cevap C'dir.
Soru 50
Test istatistiğinin örnekleme dağılımı üzerinde, H0 hipotezini reddetmek üzere tanımlanan bölgeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Normal dağılım
B
İstatistiksel hipotez
C
Kritik değer
D
Red bölgesi
E
Karşıt hipotez
Açıklama:
Test istatistiğinin örnekleme dağılımı üzerinde, H0 hipotezini reddetmek üzere tanımlanan bölgeye red bölgesi adı verilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 51
İncelenen özellikleri yönünden genellemeler yapılması istenen bir ana kütleden, belli yöntemlerle örneklemin seçilmesi ve bu örneklemin incelenmesi sonucunda hesaplanan istatistiklerin genelleme amacıyla kullanılması işlemlerinden oluşan sürece ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tam sayım
B
Tek yönlü varyans
C
Örnekleme birimi
D
Örnekleme
E
Gözlem birimi
Açıklama:
İncelenen özellikleri yönünden genellemeler yapılması istenen bir ana kütleden, belli yöntemlerle örneklemin seçilmesi ve bu örneklemin incelenmesi sonucunda hesaplanan istatistiklerin genelleme amacıyla kullanılması işlemlerinden oluşan sürece örnekleme adı verilir.
Soru 52
İlgilenilen sonlu ana kütlenin bütün birimlerine ilişkin bilgilerin sistemli olarak elde edilmesi ve kaydedilmesi sürecine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ana kütle birimi
B
Tam sayım
C
Örnekleme çerçevesi
D
Gözlem birimi
E
Rassal hata
Açıklama:
İlgilenilen sonlu ana kütlenin bütün birimlerine ilişkin bilgilerin sistemli olarak elde edilmesi ve kaydedilmesi sürecine tam sayım denilir.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi örnekleme kullanılarak gerçekleştirilen bir araştırmanın planlanması ve uygulanması sürecinde izlenmesi gereken temel adımlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Örneklem seçimi sürecinde belirlenen yönteme göre parametre tahmini
B
örneklem büyüklüğünün belirlenmesi, örnekleme birimlerinin seçilmesi
C
Ana kütlenin yapısına uygun örnekleme yönteminin belirlenmesi
D
Ölçülecek olası birimleri içeren örnekleme çerçevesinin hazırlanması
E
Örneklem ortalamalarının standart sapmasının değeri
Açıklama:
Örnekleme kullanılarak gerçekleştirilen bir araştırmanın planlanması ve uygulanması sürecinde izlenmesi gereken temel adımlar; incelenecek ana kütlenin tanımlanması, ölçülecek olası birimleri içeren örnekleme çerçevesinin hazırlanması, ana kütlenin yapısına uygun örnekleme yönteminin belirlenmesi, örneklem büyüklüğünün belirlenmesi, örnekleme birimlerinin seçilmesi ve örneklem seçimi sürecinde belirlenen yönteme göre parametre tahmini şeklinde sıralanabilir.
Soru 54
Uygulamalarda en sık kullanılan ve tüm olasılıksal örnekleme yöntemlerinin temelini oluşturan örnekleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Küme örneklemesi
B
Tabakalı örnekleme
C
Örnekleme hatası
D
Basit rassal örnekleme
E
Sistematik örnekleme
Açıklama:
Basit Rassal Örnekleme; Uygulamalarda en sık kullanılan ve tüm olasılıksal örnekleme yöntemlerinin temelini oluşturan örnekleme yöntemidir.
Soru 55
Ana kütledeki bazı birimlerin seçilen örneklemde yer alma şansının bulunmadığı ya da seçilme olasılığının tam olarak belirlenemediği örnekleme yöntemleri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Örnekleme dağılımı
B
Kota örneklemesi
C
Olasılıksal olmayan örnekleme
D
Kartopu örneklemesi
E
Karar örneklemesi
Açıklama:
Ana kütledeki bazı birimlerin seçilen örneklemde yer alma şansının bulunmadığı ya da seçilme olasılığının tam olarak belirlenemediği örnekleme yöntemlerine olasılıksal olmayan örnekleme yöntemleri adı verilir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi uygulamalarda en sık kullanılan olasılıksal olmayan örnekleme yöntemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Küme örneklemesi
B
Kolayda Örnekleme
C
Kota Örneklemesi
D
Kartopu Örneklemesi
E
Karar Örneklemesi
Açıklama:
Uygulamalarda en sık kullanılan olasılıksal olmayan örnekleme yöntemleri: Kolayda Örnekleme, Kota Örneklemesi, Kartopu Örneklemesi ve Karar Örneklemesi’dir.
Soru 57
Önceden yapılan gözlemlere ya da tecrübelere dayalı olarak ortaya atılan ve doğruluğu bilimsel araştırmalarla sınanmaya çalışılan önermeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
İstatistiksel hipotez
B
Hipotez
C
Yokluk hipotezi
D
Alternatif hipotez
E
Anlam düzeyinin seçilmesi
Açıklama:
Önceden yapılan gözlemlere ya da tecrübelere dayalı olarak ortaya atılan ve doğruluğu bilimsel araştırmalarla sınanmaya çalışılan önermeye hipotez adı verilir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi istatistiksel hipotez testi sürecinde izlenmesi gereken temel adımlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Red bölgesinin belirlenmesi
B
Kritik değerin bulunması
C
Örneklem seçme yoluna gidilmesi
D
Gerekli test istatistiğinin hesaplanması
E
İstatistiksel kararın verilmesi
Açıklama:
İstatistiksel hipotez testi sürecinde izlenmesi gereken temel adımlar;
1-) Hipotezlerin kurulması
2-) Anlam düzeyinin seçilmesi
3-) Red bölgesinin belirlenmesi
4-) Kritik değerin bulunması
5-) Gerekli test istatistiğinin hesaplanması
6-) İstatistiksel kararın verilmesi şeklindedir.
1-) Hipotezlerin kurulması
2-) Anlam düzeyinin seçilmesi
3-) Red bölgesinin belirlenmesi
4-) Kritik değerin bulunması
5-) Gerekli test istatistiğinin hesaplanması
6-) İstatistiksel kararın verilmesi şeklindedir.
Soru 59
İstatistiksel hipotez testlerinin temelini aşağıdakilerden hangisi oluşturur?
Seçenekler
A
Kritik değerin bulunması
B
Red bölgesinin belirlenmesi
C
İstatistiksel kararın verilmesi
D
Hipotez
E
Sıfır hipotezi
Açıklama:
Sıfır hipotezi, istatistiksel hipotez testlerinin temelini oluşturur.
Soru 60
İkiden fazla ana kütle ortalamasının karşılaştırılmasında aşağıdakilerden hangisi kullanılır?
Seçenekler
A
Karşıt hipotez
B
Anlam düzeyinin belirlenmesi
C
Rassal örneklem
D
Anova yöntemi
E
Deneysel hata terimi
Açıklama:
İkiden fazla ana kütle ortalamasının karşılaştırılmasında Varyans Analizi (ANOVA) yöntemi kullanılır.
Soru 61
İlgilenilen sonlu ana kütlenin bütün birimlerine ilişkin bilgilerin sistemli olarak elde edilmesi ve kaydedilmesi sürecine ne denir ?
Seçenekler
A
Parametre
B
İstatistik
C
Örnek
D
Ortalama
E
Tam sayım
Açıklama:
İlgilenilen sonlu ana kütlenin bütün birimlerine ilişkin bilgilerin sistemli olarak elde edilmesi ve kaydedilmesi sürecine tam sayım denilir.
Soru 62
Hesaplanan örneklem istatistikleri, ana kütle parametresinden ya hep daha küçük, ya da hep daha büyük olarak belirleniyorsa, yani hesaplanan bu değerler ana kütle parametresinden her zaman tek bir yönde farklılık gösteriyor ise bu tür duruma ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Sistematik hata
B
Örnekleme hatası
C
Standart hata
D
Yöntem hatası
E
Yanlış örneklem
Açıklama:
Örneklemden hesaplanan istatistik, genellikle ana kütle parametresinden farklı değerler alır. Hesaplanan örneklem istatistikleri, ana kütle parametresinden ya hep daha küçük, ya da hep daha büyük olarak belirleniyorsa, yani hesaplanan bu değerler ana kütle parametresinden her zaman tek bir yönde farklılık gösteriyor ise o araştırmada sistematik hatanın var olduğu söylenebilir.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi olasılıksal örnekleme yöntemlerinden değildir ?
Seçenekler
A
Basit Rassal Örnekleme
B
Sistematik Örnekleme
C
Kota Örneklemesi
D
Tabakalı Örnekleme
E
Küme Örneklemesi
Açıklama:
Olasılıksal Örnekleme yöntemleri
Basit Rassal Örnekleme
Sistematik Örnekleme
Tabakalı Örnekleme
Küme Örneklemesi
Olasılıksal olmayan örnekleme yöntemleri
Kolayda örnekleme
Yargısal Örnekleme
Tabakalı Örnekleme
Kartopu Örneklemesi
Basit Rassal Örnekleme
Sistematik Örnekleme
Tabakalı Örnekleme
Küme Örneklemesi
Olasılıksal olmayan örnekleme yöntemleri
Kolayda örnekleme
Yargısal Örnekleme
Tabakalı Örnekleme
Kartopu Örneklemesi
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi iki sonuçlu bir ana kütleden n birimlik olası tüm rassal örneklemler seçilerek her örneklem için p oranı hesaplandığında, bu oranlardan oluşan dağılıma ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Ortalamanın örnekleme dağılımı
B
Oranlar Örnekleme Dağılımı
C
Student-t dağılımı
D
Ki-Kare
E
Binom dağılımı
Açıklama:
İki sonuçlu bir ana kütleden n birimlik olası tüm rassal örneklemler seçilerek her örneklem için p oranı hesaplandığında, bu oranlardan oluşan dağılıma oranların örnekleme dağılımı adı verilir .
Soru 65
Normal dağılımlı bir ana kütleden seçilen 225 birimlik bir örneklemin aritmetik ortalaması 42, standart sapması ise 9 ’dur. %99 güven düzeyinde ana kütle aritmetik ortalaması hangi aralıkta değerler alır?
Seçenekler
A
37,50 - 46,50
B
38,60 -46,40
C
39,25 - 44,75
D
40,65 - 43,35
E
41 - 44
Açıklama:
Bu durumda ana kütle aritmetik ortalaması için güven aralığı
X ̅ - z_(α/2) . σ_x ̅ < μ < X ̅ + z_(α/2) . σ_x ̅ formülü ile hesaplanır.
X ̅ = 42
α/2 = 0,99/2 = 0,4950 z değeri ise z= 2,58
σ_x ̅ = s/√n = 9/√225 = 9/15 = 0,6 olduğuna göre değerleri yerine yazalım.
42 - 2,25 .0,6 < μ < 42 + 2,25 .0,6
42 - 1,35 < μ < 42 + 1,35
40,65 < μ < 43,35
X ̅ - z_(α/2) . σ_x ̅ < μ < X ̅ + z_(α/2) . σ_x ̅ formülü ile hesaplanır.
X ̅ = 42
α/2 = 0,99/2 = 0,4950 z değeri ise z= 2,58
σ_x ̅ = s/√n = 9/√225 = 9/15 = 0,6 olduğuna göre değerleri yerine yazalım.
42 - 2,25 .0,6 < μ < 42 + 2,25 .0,6
42 - 1,35 < μ < 42 + 1,35
40,65 < μ < 43,35
Soru 66
Sigara bırakma polikliniğine yıl içerisinde başvuran hastalardan rassal olarak seçilen 120 hastadan 80 ‘inin bıraktığı öğrenilmiştir. %95 güven düzeyinde bu polikliniğe başvuran hastaların sigara bırakma oranı hangi aralıkta değerler alır?
Seçenekler
A
060 - 0,70
B
0,61 - 0,73
C
0,59 - 0,75
D
0,50 - 0,72
E
0,64 - 0,70
Açıklama:
p ■(-@+) z_(α/2) . √((p.(1-p))/n)
P = 80/120 = 0,67
0,95/2 = 0,4750 bu durumda z_(α/2) = 1,96
√((p.(1-p))/n) = √((0,67.(1-0,67))/120) = 0,0429
0,67 ■(-@+) 1,96 . 0,0429
0,59 - 0,75 aralığında yer alır.
P = 80/120 = 0,67
0,95/2 = 0,4750 bu durumda z_(α/2) = 1,96
√((p.(1-p))/n) = √((0,67.(1-0,67))/120) = 0,0429
0,67 ■(-@+) 1,96 . 0,0429
0,59 - 0,75 aralığında yer alır.
Soru 67
7 - 9. Sorular aşağıdaki bilgilere göre cevaplandırılacaktır. Varyansı 36 olan normal dağılımlı bir ana kütleden seçilen 36 birimlik bir örneklemin aritmetik ortalaması 36’dır. %95 güven düzeyinde, H0 : μ = 42 ve H1 : μ ≠ 42 olarak kurulan hipotezler test edilecektir.
7. Aşağıdakilerden hangisi sıfır hipotezi için red bölgesidir?
7. Aşağıdakilerden hangisi sıfır hipotezi için red bölgesidir?
Seçenekler
A
Sol alt kuyrukta, %2,5’lik alan
B
Sağ alt kuyrukta, %5’lik alan
C
Sağ alt kuyrukta, %2,5’lik alan
D
Her iki alt kuyrukta, %5’erlik alan
E
Her iki alt kuyrukta, %2,5’erlik alan
Açıklama:
Eğer H1 hipotezi çift-yönlü, yani ana kütle parametresinin test edilecek değerden farklı olduğu şeklinde kurulmuş ise red bölgesi dağılımın her iki alt kuyruğunda da yer alır ve bu iki bölgenin toplam büyüklüğü, α/2’si sağ alt kuyrukta ve α/2’si sol alt kuyrukta olmak üzere kadardır. Örneğimizde α = 0,95 olduğu için (1 - α ) = 0,05 α/2 = 0,025 olur.
Soru 68
Test istatistiğinin değeri kaçtır?
Seçenekler
A
-4
B
-2
C
-1,5
D
2
E
2,5
Açıklama:
Varyansı σ^2= 36 ise σ = 6 olur.
Z = (x ̅- μ_0)/(σ/√n) = (36 - 42)/(6/√36) = -4
Z = (x ̅- μ_0)/(σ/√n) = (36 - 42)/(6/√36) = -4
Soru 69
Test sonucunda varılacak karar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
%95 güven düzeyinde, ana kütle aritmetik ortalamasının değeri 42’den küçüktür.
B
%95 güven düzeyinde, ana kütle aritmetik ortalamasının değeri 42’den büyüktür.
C
%95 güven düzeyinde, ana kütle aritmetik ortalamasının değeri 36’ya eşittir.
D
%95 güven düzeyinde, ana kütle aritmetik ortalamasının değeri 36’dan büyüktür.
E
%95 güven düzeyinde, ana kütle aritmetik ortalamasının değeri 42’ye eşit diyen sıfır hipotezi ret edilir.
Açıklama:
Ret bölgesi sınırları α/2 = 0,025 için 0,50 - 0,025 = 0,4750 z değeri ise
■(-@+) 1,96 olur. Hesaplanan test istatistiği değeri -4 olarak bulunduğu için ret bölgesinde kalır.Bu durumda yorumumuz Ho hipotezinin ret edilmesi şeklinde olur.
■(-@+) 1,96 olur. Hesaplanan test istatistiği değeri -4 olarak bulunduğu için ret bölgesinde kalır.Bu durumda yorumumuz Ho hipotezinin ret edilmesi şeklinde olur.
Soru 70
5’ er kişiden oluşan 4 grup için varyans analizi uygulanacaktır.Sırasıyla gruplar arası ve gruplar içi serbestlik derecesi kaç olur ?
Seçenekler
A
4-19
B
3-16
C
3-19
D
4-16
E
5-20
Açıklama:
k -1 : Gruplar arası serbestlik derecesi = 4 - 1 = 3
n - k : Gruplar içi serbestlik derecesi = 20 - 4 = 16
n - k : Gruplar içi serbestlik derecesi = 20 - 4 = 16
Soru 71
Bir araştırmanın örnekleminden elde edilen istatistikler, ana kütle parametresinden hep daha küçük, ya da daha büyük çıkıyor ise bu araştırmada ne tür bir hata vardır?
Seçenekler
A
Standart hata
B
Sistematik hata
C
Rassal hata
D
I. Tip hata
E
II. Tip hata
Açıklama:
Örneklemden hesaplanan istatistik, genellikle ana kütle parametresinden farklı değerler alır. Hesaplanan örneklem istatistikleri, ana kütle parametresinden ya hep daha küçük, ya da hep daha büyük olarak belirleniyorsa, yani hesaplanan bu değerler ana kütle parametresinden her zaman tek bir yönde farklılık gösteriyor ise o araştırmada sistematik hatanın var olduğu söylenebilir.
Örneklem istatistikleri, N sayıda birimden oluşan ana kütleden seçilen n birimlik örneklemden elde edilen veriler kullanılarak hesaplandığı için ana kütle parametresi ile örneklem istatistiği arasında belli miktarda bir fark ortaya çıkar. Bu farka örneklemede rassal hata ya da örnekleme hatası adı verilir.
Gerçekte H0 hipotezi doğru iken test sonucunda yanlış karara varılıp reddedilirse yapılan bu hataya 1. tip hata ya da alfa-hatası adı verilir. Gerçekte H0 hipotezi yanlış iken test sonucunda yanlış karara varılıp kabul edilirse yapılan bu hataya da 2. tip hata ya da Beta-hatası adı verilir.
Örneklem istatistikleri, N sayıda birimden oluşan ana kütleden seçilen n birimlik örneklemden elde edilen veriler kullanılarak hesaplandığı için ana kütle parametresi ile örneklem istatistiği arasında belli miktarda bir fark ortaya çıkar. Bu farka örneklemede rassal hata ya da örnekleme hatası adı verilir.
Gerçekte H0 hipotezi doğru iken test sonucunda yanlış karara varılıp reddedilirse yapılan bu hataya 1. tip hata ya da alfa-hatası adı verilir. Gerçekte H0 hipotezi yanlış iken test sonucunda yanlış karara varılıp kabul edilirse yapılan bu hataya da 2. tip hata ya da Beta-hatası adı verilir.
Soru 72
Ana kütledeki tüm birimlerle ana kütleden seçilebilecek tüm örneklemlerin seçilme şanslarının eşit olduğu örnekleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Basit rassal örnekleme
B
Sistematik Örnekleme
C
Tabakalı Örnekleme
D
Küme Örneklemesi
E
Kota Örneklemesi
Açıklama:
Basit Rassal Örnekleme (BRÖ) yönteminin en önemli özelliği hem ana kütlede yer alan tüm birimlerin hem de ana kütleden seçilebilecek tüm örneklemlerin seçilme şanslarının eşit olmasıdır. BRÖ yönteminde seçilebilecek olası örneklem sayısı ise ile verilir.
Araştırmada incelenecek değişkenler bakımından ana kütle birimlerinin homojenlik gösterdiği durumlarda genellikle sistematik örnekleme (SÖ) yöntemi uygulanır. Bu yöntemde öncelikle ana kütlede yer alan her örnekleme birimi için 1’den N’ye kadar birer sıra numarası verilir. N büyüklüğündeki bu ana kütleden n birimlik bir örneklem seçebilmek için ilk k birimden rassal olarak bir birim seçilir. k sayısı; incelenecek ana kütledeki birim sayısının belirlenen örneklem büyüklüğüne bölünmesi sonucu elde edilir.
Tabakalı Örnekleme (TÖ) yönteminin aslı, ana kütlenin araştırmanın konusunu oluşturan bir ya da daha fazla değişken bakımından çeşitli alt gruplara bölünmesi ve her bir alt gruptan ayrı ayrı örneklem çekilmesine dayanır. Buradaki her alt grup, tabaka adını alır. Tabakaları oluşturan birimler kendi içlerinde incelenen değişken yönünden ortak özelliklere sahip olmakla birlikte, diğer tabakalardaki birimlerden belirgin biçimde farklılık göstermelidirler. Ayrıca ana kütlede yer alan tüm birimler tek bir tabakada yer alacak ve hiç bir ana kütle birimi dışarıda kalmayacak biçimde tabakalanmalıdır. Bu durumda, her bir tabaka ayrı ayrı ana kütlelermiş gibi düşünülerek bu tabakalara en uygun örnekleme yöntemi uygulanabilir. Dolayısıyla TÖ, bilinen örnekleme yöntemlerin tabakalara uygulanması olarak ifade edilebilir.
Örnekleme birimlerinin birden çok ana kütle biriminden oluştuğu olasılıksal örneklemeye Küme Örneklemesi (KÖ), her bir örnekleme birimine de bir küme adı verilir. KÖ yönteminde, seçilen kümeler eşit ya da farklı sayıda ana kütle birimi içerebilir. Bu yöntemde ana kütle alt gruplara bölünür ve bu gruplar üzerinden örneklemeye geçilerek örnekleme giren grupların tamamı alınır.
Araştırmada incelenecek değişkenler bakımından ana kütle birimlerinin homojenlik gösterdiği durumlarda genellikle sistematik örnekleme (SÖ) yöntemi uygulanır. Bu yöntemde öncelikle ana kütlede yer alan her örnekleme birimi için 1’den N’ye kadar birer sıra numarası verilir. N büyüklüğündeki bu ana kütleden n birimlik bir örneklem seçebilmek için ilk k birimden rassal olarak bir birim seçilir. k sayısı; incelenecek ana kütledeki birim sayısının belirlenen örneklem büyüklüğüne bölünmesi sonucu elde edilir.
Tabakalı Örnekleme (TÖ) yönteminin aslı, ana kütlenin araştırmanın konusunu oluşturan bir ya da daha fazla değişken bakımından çeşitli alt gruplara bölünmesi ve her bir alt gruptan ayrı ayrı örneklem çekilmesine dayanır. Buradaki her alt grup, tabaka adını alır. Tabakaları oluşturan birimler kendi içlerinde incelenen değişken yönünden ortak özelliklere sahip olmakla birlikte, diğer tabakalardaki birimlerden belirgin biçimde farklılık göstermelidirler. Ayrıca ana kütlede yer alan tüm birimler tek bir tabakada yer alacak ve hiç bir ana kütle birimi dışarıda kalmayacak biçimde tabakalanmalıdır. Bu durumda, her bir tabaka ayrı ayrı ana kütlelermiş gibi düşünülerek bu tabakalara en uygun örnekleme yöntemi uygulanabilir. Dolayısıyla TÖ, bilinen örnekleme yöntemlerin tabakalara uygulanması olarak ifade edilebilir.Örnekleme birimlerinin birden çok ana kütle biriminden oluştuğu olasılıksal örneklemeye Küme Örneklemesi (KÖ), her bir örnekleme birimine de bir küme adı verilir. KÖ yönteminde, seçilen kümeler eşit ya da farklı sayıda ana kütle birimi içerebilir. Bu yöntemde ana kütle alt gruplara bölünür ve bu gruplar üzerinden örneklemeye geçilerek örnekleme giren grupların tamamı alınır.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi olasılıksal olmayan örnekleme yöntemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Küme Örneklemesi
B
Karar Örneklemesi
C
Kartopu Örneklemesi
D
Kota Örneklemesi
E
Kolayda Örnekleme
Açıklama:
Ana kütlede yer alan tüm örneklem birimlerinin belirli olasılıklarla örnekleme seçildiği yöntemlere olasılıksal ya da rassal örnekleme yöntemleri adı verilir. Olasılıksal ya da rassal örnekleme yöntemleri: Basit rassal örnekleme, Sistematik Örnekleme, Tabakalı Örnekleme, Küme Örneklemesidir.
Ana kütledeki bazı birimlerin seçilen örneklemde yer alma şansının bulunmadığı ya da seçilme olasılığının tam olarak belirlenemediği örnekleme yöntemlerine olasılıksal olmayan örnekleme yöntemleri adı verilir. Olasılıksal olmayan örnekleme yöntemleri: Kolayda Örnekleme, Kota Örneklemesi, Kartopu Örneklemesi ve Karar Örneklemesi’ dir.
Ana kütledeki bazı birimlerin seçilen örneklemde yer alma şansının bulunmadığı ya da seçilme olasılığının tam olarak belirlenemediği örnekleme yöntemlerine olasılıksal olmayan örnekleme yöntemleri adı verilir. Olasılıksal olmayan örnekleme yöntemleri: Kolayda Örnekleme, Kota Örneklemesi, Kartopu Örneklemesi ve Karar Örneklemesi’ dir.
Soru 74
Uygulamalarda en sık kullanılan güven düzeyleri aşağıdakilerden hangisinde eksiksiz ve doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
0,95 - 0,99
B
0,90 - 0,99
C
0,90 - 0,95
D
0,90 - 0,95 - 0,98
E
0,90 - 0,95 - 0,99
Açıklama:
Ana kütle parametresinin tahmininde güven aralıkları kullanıldığında, bu tahminin doğruluk derecesi, verilen herhangi bir aralığın parametreyi içermesi olasılığının incelenmesi yoluyla belirlenebilir. Bu olasılık, güven düzeyi olarak adlandırılır. Tahminin yanılma payı i ile gösterilirken güven düzeyi 1 - alfa ile belirtilir. Güven aralıkları, güven düzeylerine ilişkin olarak belirlenir. Böylece, %95 güven düzeyi seçildiğinde, belirlenen aralığın ana kütle aritmetik ortalamasını içermesi olasılığının 0,95 olduğu belirtilmiş olur. Güven aralıkları herhangi bir güven düzeyi için oluşturulabilir. Ancak uygulamalarda en sık kullanılan güven düzeyleri 0,90, 0,95 ve 0,99 değerleridir.
Soru 75
Belli bir aralığın ana kütle parametresini içerme olasılığına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Güven aralığı
B
Güven düzeyi
C
Nokta tahmini
D
Aralık tahmini
E
Tahminleme
Açıklama:
Ana kütle parametresinin içerisinde yer alacağı tahmin edilen ve belli bir güven düzeyine göre belirlenen sayısal değerler aralığına güven aralığı adı verilir.
Belli bir aralığın ana kütle parametresini içermesi olasılığına güven düzeyi denilir.
Bir ana kütle parametresinin tek bir sayı olarak tahmininde kullanılan örneklem istatistiği değerine nokta tahmini adı verilir.
Nokta tahmini, ana kütle parametresine ilişkin tahminde bulunmada genel bir yöntem olmasına karşın, birçok sorunu da beraberinde getirir. Örneğin nokta tahmini sonucunda, tahminin gerçek parametre değerine ne kadar yakın bir değer olduğuna ya da tahmin sonucunda oluşacak olası hata miktarına ilişkin herhangi bir bilgi edinilemez. Bu nedenle tahminin parametreye yakınlık derecesinin belirlenmesi için nokta tahmini yerine aralık tahminlemesi yöntemi tercih edilebilir. Ana kütledeki tüm birimleri incelemenin mümkün olmadığı araştırmalarda ana kütle parametresi hesaplanamadığından, örneklem bilgilerinden yararlanarak ana kütle parametrelerinin içinde yer aldığı aralık değerleri belli olasılık düzeylerinde tahmin edilebilir. Aralık tahminlemesi yöntemi ile ana kütle parametresinin içerisinde yer alabileceği bir aralık belirlenir. Bu değerler aralığına ana kütle parametresinin güven aralığı adı verilir. Dolayısıyla ana kütle parametresinin tahmininde parametrenin hangi aralıkta yer alacağı hesaplanmış olur.
Örneklem seçimi sonucunda hesaplanan istatistik aracılığı ile ana kütle parametresinin aldığı değer olarak kabul edilen bir aralık ya da bir sayı elde etme işlemine tahminleme adı verilir.
Belli bir aralığın ana kütle parametresini içermesi olasılığına güven düzeyi denilir.
Bir ana kütle parametresinin tek bir sayı olarak tahmininde kullanılan örneklem istatistiği değerine nokta tahmini adı verilir.
Nokta tahmini, ana kütle parametresine ilişkin tahminde bulunmada genel bir yöntem olmasına karşın, birçok sorunu da beraberinde getirir. Örneğin nokta tahmini sonucunda, tahminin gerçek parametre değerine ne kadar yakın bir değer olduğuna ya da tahmin sonucunda oluşacak olası hata miktarına ilişkin herhangi bir bilgi edinilemez. Bu nedenle tahminin parametreye yakınlık derecesinin belirlenmesi için nokta tahmini yerine aralık tahminlemesi yöntemi tercih edilebilir. Ana kütledeki tüm birimleri incelemenin mümkün olmadığı araştırmalarda ana kütle parametresi hesaplanamadığından, örneklem bilgilerinden yararlanarak ana kütle parametrelerinin içinde yer aldığı aralık değerleri belli olasılık düzeylerinde tahmin edilebilir. Aralık tahminlemesi yöntemi ile ana kütle parametresinin içerisinde yer alabileceği bir aralık belirlenir. Bu değerler aralığına ana kütle parametresinin güven aralığı adı verilir. Dolayısıyla ana kütle parametresinin tahmininde parametrenin hangi aralıkta yer alacağı hesaplanmış olur.
Örneklem seçimi sonucunda hesaplanan istatistik aracılığı ile ana kütle parametresinin aldığı değer olarak kabul edilen bir aralık ya da bir sayı elde etme işlemine tahminleme adı verilir.
Soru 76
Seçenekler
A
Sağ alt kuyrukta, %5’lik alan
B
Sol alt kuyrukta, %5’lik alan
C
Sağ alt kuyrukta, %2.5’luk alan
D
Her iki alt kuyrukta, %2,5’erlik alan
E
Her iki alt kuyrukta, %5’erlik alan
Açıklama:
Eğer H1 hipotezi çift-yönlü, yani ana kütle parametresinin test edilecek değerden farklı olduğu seklinde kurulmuş ise red bölgesi dağılımın her iki alt kuyruğunda da yer alır ve bu iki bölgenin toplam büyüklüğü, alfa/2’si sağ alt kuyrukta ve alfa/2’si sol alt kuyrukta olmak üzere kadardır.
Soru 77
Seçenekler
A
Sağ alt kuyrukta, %5’lik alan
B
Sol alt kuyrukta, %5’lik alan
C
Sağ alt kuyrukta, %2.5’luk alan
D
Her iki alt kuyrukta, %2,5’erlik alan
E
Her iki alt kuyrukta, %5’erlik alan
Açıklama:
Red bölgesinin büyüklüğü alfaanlam düzeyine eşittir. Dağılım üzerindeki konumu ise kurulan karşıt hipotezin tek ya da çift-yönlü oluşuna göre değişmektedir. Eğer H1 hipotezi tek-yönlü ve ana kütle parametresinin test edilecek değerden büyük olduğu şeklinde kurulmuş ise red bölgesi dağılımın sağ alt kuyruk bölgesinde, küçük olduğu şeklinde kurulmuş ise dağılımın sol alt kuyruk bölgesinde yer alır ve bu bölgenin büyüklüğü alfa kadardır
Soru 78
İstatistiksel hipotez testlerinde yapılabilecek hatalarla ilgili olan aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Gerçekte Ho hipotezi doğru iken test sonucunda yanlış karara varılıp Ho reddedebilirse yapılan bu hataya 2.ci tip hata denir.
B
Gerçekte Ho hipotezi yanlış iken test sonucunda doğru karara varılıp Ho kabul edilirse yapılan bu hataya I.ci tip hata denir.
C
Hipotez testlerinde, 1. tip hataya nazaran, 2.tip hata işlemekten daha çok kaçınılır.
D
Hipotez testlerinde birinci ve ikinci tip hatalardan birini işleme olasılığı artarken diğerini işleme olasılığı da artar.
E
1. tip hatayı işleme riskine razı olabileceğimiz maksimum olasılığa testin anlam düzeyi denir.
Açıklama:
Görüldüğü gibi istatistiksel hipotez testlerinde yapılabilecek iki tür hata söz konusudur. Gerçekte Ho hipotezi doğru iken test sonucunda yanlış karara varılıp reddedilirse yapılan bu hataya 1. tip hata ya da alfa-hatası adı verilir. Gerçekte H0 hipotezi yanlış iken test sonucunda yanlış karara varılıp kabul edilirse yapılan bu hataya da 2. tip hata ya da beta-hatası adı verilir.
Hipotez testlerinde, 1. tip hata üzerinde daha çok durulur ve 2. tip hataya nazaran, 1. tip hata işlemekten daha çok kaçınılır. Ayrıca, 1. ve 2. tip hatalar arasında ters orantı vardır. Yani bu hatalardan birini işleme olasılığı azalırken diğerinin olasılığı artar.
Hipotez testlerinde, 1. tip hata üzerinde daha çok durulur ve 2. tip hataya nazaran, 1. tip hata işlemekten daha çok kaçınılır. Ayrıca, 1. ve 2. tip hatalar arasında ters orantı vardır. Yani bu hatalardan birini işleme olasılığı azalırken diğerinin olasılığı artar.
Soru 79
Tek yönlü varyans analizinde F testinden hesaplanan F değerinin F Tablosundaki değerden büyük çıkmasının anlamı nedir?
Seçenekler
A
Ho’ın kabul edilmesi anlamına gelir
B
Grup ortalamalarından birinin diğerlerinden anlamlı düzeyde daha büyük olduğuna işaret eder.
C
Tüm grup ortalamaları arasında anlamlı düzeylerde farklılıklar var demektir.
D
Ho’ın reddedilmesi
E
H1 ‘in reddedilmesi anlamına gelir
Açıklama:
Hesaplanmış F değeri tablodaki F değerinden büyük olduğu zaman grup ortalamaları arasında anlamlı bir fark olmadığını ileri süren Ho hipotezi reddedilir. Aksi halde kabul edilir.
Soru 80
Aşağılardan hangisi tek yönlü varyans analizinin uygulanabilmesi için gerekli olan koşullardan biri değildir?
Seçenekler
A
Grupların çekildiği ana kütleler normal dağılıma sahip olmalıdır
B
Karşılaştırılan gruplar birbirinden bağımsız olmalıdır
C
Grupların varyansları eşit olmalıdır.
D
Karşılaştırılacak grup sayısının en az üç olmalıdır
E
Bağımlı değişken sayısı iki olmalıdır
Açıklama:
Varyans Analizi uygulanabilmesi için bazı koşulların sağlanması gerekir. Bu koşullar; grupların çekildiği ana kütleler Normal dağılıma sahip olmalı, karşılaştırılan gruplar birbirinden bağımsız olmalı ve grupların varyansları eşit olmalı seklinde sıralanabilir.
Varyans Analizinde, toplam değişim bileşenlerine ayrıldığı için yukarıda belirtilen üçüncü varsayım çok önemlidir. Çünkü farklı varyanslı grup ortalamaları karşılaştırıldığında, gruplar arası değişim için sistematik hata yapılmış olur.
Varyans Analizinde, toplam değişim bileşenlerine ayrıldığı için yukarıda belirtilen üçüncü varsayım çok önemlidir. Çünkü farklı varyanslı grup ortalamaları karşılaştırıldığında, gruplar arası değişim için sistematik hata yapılmış olur.
Soru 81
Örneklemin çekildiği sonlu bir ana kütledeki birimlerin yer aldığı listeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ana kütle birimi
B
Tam sayım
C
Örnekleme çerçevesi
D
Gözlem birimi
E
Örnekleme oranı
Açıklama:
Örneklemin çekildiği sonlu bir ana kütledeki birimlerin yer aldığı listeye örnekleme çerçevesi adı verilir. Örneğin, büyük bir firmada çalışan tüm elemanlar arasından bir örneklem çekmek istenildiğinde, firmanın telefon rehberinde yazılı isimler arasından seçim yapılıyor ise bu telefon rehberi örnekleme çerçevesi olacaktır.
Soru 82
Ana kütlenin araştırmanın konusunu oluşturan bir ya da daha fazla değişken bakımından çeşitli alt gruplara bölünmesi ve her bir alt gruptan ayrı ayrı örneklem çekilmesine dayanan örnekleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Basit rassal örnekleme
B
Sistematik örnekleme
C
Küme örneklemesi
D
Olasılıksal olmayan örnekleme
E
Tabakalı örnekleme
Açıklama:
Tabakalı Örnekleme yönteminin aslı, ana kütlenin araştırmanın konusunu oluşturan bir ya da daha fazla değişken bakımından çeşitli alt gruplara bölünmesi ve her bir alt gruptan ayrı ayrı örneklem çekilmesine dayanır. Buradaki her alt grup, tabaka adını alır.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi olasılıksal olmayan örnekleme türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kolayda örnekleme
B
Basit rassal örnekleme
C
Kartopu örneklemesi
D
Kota örneklemesi
E
Karar örneklemesi
Açıklama:
Ana kütledeki bazı birimlerin seçilen örneklemde yer alma şansının bulunmadığı ya da seçilme olasılığının tam olarak belirlenemediği örnekleme yöntemlerine olasılıksal olmayan örnekleme yöntemleri adı verilir. Olasılıksal olmayan örnekleme yöntemlerine, genellikle olasılıksal örnekleme yöntemleri kullanmanın mümkün olamadığı durumlarda başvurulur. Uygulamalarda en sık kullanılan olasılıksal olmayan örnekleme yöntemleri; Kolayda Örnekleme, Kota Örneklemesi, Kartopu Örneklemesi ve Karar Örneklemesi’dir.
Soru 84
Örneklem ortalamalarının örnekleme dağılımı, örneklem büyüdükçe normal dağılıma yaklaşmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Merkezi limit teoremi
B
Standart sapma
C
Ana kütle oranı
D
Güven aralığı
E
Güven düzeyi
Açıklama:
Örneklem ortalamalarının örnekleme dağılımı, örneklem büyüdükçe normal dağılıma yaklaşmasına Merkezi Limit Teoremi denir.
Soru 85
Bir ana kütleden belli yöntemlerle örneklem seçilmesi ve bu örneklemin incelenmesi sonucu elde edilen istatistiklerin genellenmesi ile oluşan sürece ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hipotez testi
B
Tamsayım
C
Ana kütle
D
Hata
E
Örnekleme
Açıklama:
İncelenen özellikleri yönünden genellemeler yapılması istenen bir ana kütleden, belli yöntemlerle örneklemin seçilmesi ve bu örneklemin incelenmesi sonucunda hesaplanan istatistiklerin genelleme amacıyla kullanılması işlemlerinden oluşan sürece örnekleme adı verilir.
Soru 86
Aritmetik ortalaması 92 ve standart sapması 2,34 olan bir ana kütleden seçilen 32 birim ve ortalaması 90 olan bir örneğin z değeri kaçtır?
Seçenekler
A
0,41
B
0,073
C
-4.87
D
2.73
E
5.22
Açıklama:
standart sapma= 2.34/√32=0.41
z=90-92/0.41= -4.87
z=90-92/0.41= -4.87
Soru 87
Bir ana kütle parametresinin tek bir sayı olarak tahmininde kullanılan örneklem istatistiği değerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tahmin
B
Örnekleme
C
Çıkarım
D
Nokta Tahmin
E
Hipotez
Açıklama:
Bir ana kütle parametresinin tek bir sayı olarak tahmininde kullanılan örneklem istatistiği değerine nokta tahmini adı verilir.
Soru 88
Önceden yapılan gözlemlere ya da tecrübelere dayalı olarak ortaya atılan ve doğruluğu bilimsel araştırmalarla sınanmaya çalışılan önermeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hipotez
B
Araştırma
C
Tamsayım
D
Tahmin
E
Örnekleme
Açıklama:
Önceden yapılan gözlemlere ya da tecrübelere dayalı olarak ortaya atılan ve doğruluğu bilimsel araştırmalarla sınanmaya çalışılan önermeye hipotez denir.
Soru 89
I-Red bölgesinin belirlenmesi II-Test istatistiğinin hesaplanması III-İstatistiksel kararın verilmesi IV-Hipotezlerin kurulması V-Kritik değerin bulunması VI-Anlam düzeyinin seçilmesi İstatistiksel hipotez testi sürecinde izlenmesi gereken adımlar hangi seçenekte doğru bir şekilde sıralanmıştır?
Seçenekler
A
IV-V-VI-II-I-III
B
IV-VI-I-V-II-III
C
II-IV-I-VI-III-V
D
IV-VI-V-II-I-III
E
IV-I-VI-II-V-III
Açıklama:
Hipotez testleri şu süreçte işler:
I-Hipotezlerin kurulması
II-Anlam düzeyinin seçilmesi
III-Red bölgesinin belirlenmesi
IV-Kritik değerin bulunması
V-Test istatistiğinin hesaplanması
VI-İstatistiksel kararın verilmesi.
I-Hipotezlerin kurulması
II-Anlam düzeyinin seçilmesi
III-Red bölgesinin belirlenmesi
IV-Kritik değerin bulunması
V-Test istatistiğinin hesaplanması
VI-İstatistiksel kararın verilmesi.
Soru 90
Bir okulun öğrencilerinden dönem sonunda rassal olarak seçilen 285 öğrencinin 114 öğrencisi matematik sınavından başarısız olmuştur. %90 (yüzde doksan) güvenle başarısız olan öğrencilerin oranı hangi aralıkta değer alır?
Seçenekler
A
0,3532-0,4475
B
0,029-0,047
C
0,0387-0,413
D
0,325- 0,725
E
0.343-0.743
Açıklama:
p=114/285= 0.4
1-p=0,6
p−+ zα/2 * √(1 - p)/n= 0.40-+(1,64*0.029)= 0,3532-0,4475
1-p=0,6
p−+ zα/2 * √(1 - p)/n= 0.40-+(1,64*0.029)= 0,3532-0,4475
Soru 91
Normal dağılımlı bir ana kütleden seçilen 100 birimlik bir örneklemin aritmetik ortalaması 62 ve standart sapması 8 olmak üzere %95 güven düzeyinde ana kütle ortalamasının 62'den farklı olup olmadığı test edilecektir. Buna göre aşağıdaki seçeneklerin hangisinde hipotezler doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Ho:μ=62
H1:μ≠62
H1:μ≠62
B
Ho:μ=62
H1:μ>=62
H1:μ>=62
C
Ho:μ=62
H1:μ<=62
H1:μ<=62
D
Ho:μ=62
H1:μ<62
H1:μ<62
E
Ho:μ=62
H1:μ>62
H1:μ>62
Açıklama:
Anakütle ortalamasının 62'den farklı olup olmadığı test edileceği sıfır hipotezi eşitlik, alternatif hipotez ise eşit olmama şeklindedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 92
İkiden fazla ana kütle ortalamasının karşılaştırılması hangi yöntem ile yapılır?
Seçenekler
A
Aralık Tahmini
B
Korelasyon
C
Regresyon Analizi
D
Varyans Analizi
E
Hipotez Testi
Açıklama:
İkiden fazla ana kütle ortalamasının karşılaştırılmasında Varyans Analizi yöntemi kullanılır. Doğru cevap D'dir.
Soru 93
İlgilenilen sonlu ana kütlenin bütün birimlerine ilişkin bilgilerin sistemli olarak elde edilmesi ve kaydedilmesi sürecine.........., incelenen özellikleri yönünden genellemeler yapılması istenen bir ana kütleden, belli yöntemlerle örneklemin seçilmesi ve bu örneklemin incelenmesi sonucunda hesaplanan istatistiklerin genellemesi işlemlerinden oluşan sürece....... denir. Boşluklara gelmesi gereken kavramlar hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Tam sayım- Örnekleme
B
Örnekleme- Tahmin
C
Örnekleme- Tam sayım
D
Seçim- Genelleme
E
Aralık tahmini- Hipotez testi
Açıklama:
İlgilenilen sonlu ana kütlenin bütün birimlerine ilişkin bilgilerin sistemli olarak elde edilmesi ve kaydedilmesi sürecine ise "tam sayım" denir. İncelenen özellikleri yönünden genellemeler yapılması istenen bir ana kütleden, belli yöntemlerle örneklemin seçilmesi ve bu örneklemin incelenmesi sonucunda hesaplanan istatistiklerin genelleme amacıyla kullanılması işlemlerinden oluşan sürece "örnekleme" adı verilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 94
Büyük bir hastanede toplam 5000 kişi çalışmaktadır. Bu hastane kapsamında bir araştırma planlanmış ve örneklem olarak 500 kişi belirlenmiş ve ölçekler bu kişilere uygulanmıştır. Bu örnekte örneklem oranı kaçtır?
Seçenekler
A
1/10
B
1/5
C
1/20
D
1/15
E
1/12
Açıklama:
Seçilen örneklemdeki birim sayısının, ana kütledeki birim sayısına oranına örnekleme oranı adı verilmektedir.
f = n / N eşitliği yardımıyla hesaplanır. Bu soru için örneklem oranı f=500/5000=1/10'dur. Doğru cevap A'dır.
f = n / N eşitliği yardımıyla hesaplanır. Bu soru için örneklem oranı f=500/5000=1/10'dur. Doğru cevap A'dır.
Soru 95
Red bölgesi ile ilgili verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Red bölgesinin büyüklüğü α anlam düzeyine eşittir.
B
Red bölgesinin konumu karşıt hipotezin tek ya da çift yönlü oluşuna göre değişir.
C
Karşıt hipotez çift yönlü ise red bölgesi dağılımın sağ alt kuyruğunda yer alır.
D
Red bölgesi dağılımın her iki ucunda ise bu bölgelerin büyüklüğü α/2 kadardır.
E
Karşıt hipotez anakütle parametresinden büyük şeklinde kurulmuş ise red bölgesi sağ alt kuyruk bölgesindedir.
Açıklama:
Karşıt hipotez çift yönlü ise red bölgesi dağılımın her iki alt kuyruğunda yer alır. Doğru cevap C'dir.
Soru 96
Eskişehir ili kapsamında hamile kadınlar üzerinde bir çalışma yapılması planlanmıştır. Bunun için belirlenen beş hastaneden ve hastalardan izin alınarak hasta kayıt listesine ulaşılmıştır. Bu araştırmanın örneklemi bu listeye göre belirlenmiştir. Buna göre bu araştırmanın örnekleme çerçevesi nedir?
Seçenekler
A
Eskişehir ili
B
Eskişehir’deki tüm hastaneler
C
Belirlenen beş hastane
D
Hamile kadınlar
E
Hasta kayıt listesi
Açıklama:
Örneklemin çekildiği sonlu bir ana kütledeki birimlerin yer aldığı listeye örnekleme çerçevesi adı verilir. Bu örnekte örnekleme çerçevesi hasta kayıt listesidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 97
Eskişehir ilinde bulunan görme engelli bireyler üzerinde bir araştırma planlanmaktadır. Araştırmanın örneklemi belirlenirken, Eskişehir ilinde yaşayan tüm görme engelli kişilerin isimleri bir kâğıda yazılmış ve torbaya konmuştur. Bu torbadan, örneklem sayısı kadar kişinin ismi çekilerek örneklem belirlenmesi yapılmıştır. Buna göre bu araştırmada hangi örnekleme türünden yararlanılmıştır?
Seçenekler
A
Sistematik Örnekleme
B
Basit Rassal Örnekleme
C
Tabakalı Örnekleme
D
Amaçlı Örnekleme
E
Küme Örnekleme
Açıklama:
Ana kütlede yer alan tüm birimlerin ve ana kütleden seçilebilecek tüm örneklemlerin seçilme şansları eşit olduğunda buna Basit Rassal Örnekleme adı verilmektedir. Bu örneğe göre doğru cevap B'dir.
Soru 98
Bir lisede öğrenciler üzerinde bir araştırma yapılması planlanmaktadır. Araştırmanın örneklemi belirlenirken, okulda bulunan ve okul numarası 10’un katları olan öğrenciler alınmıştır. Bu araştırmada örneklem türlerinden hangisi kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Aykırı Durum Örneklemesi
B
Maksimum Çeşitlilik Örneklemesi
C
Tabakalı Örnekleme
D
Küme Örnekleme
E
Sistematik Örnekleme
Açıklama:
Sistematik örnekleme yönteminde örnekleme seçilen ilk birim örneklemin tümünü belirlemiş olur. Doğru cevap E'dir.
Soru 99
Bir araştırmacı savaş gazileri ile ilgili bir araştırma yapmayı planlamaktadır. Ancak bir örnekleme birimine ulaştığında, o örneklem biriminden diğerine ulaşabilmektedir. Çünkü örneklemde yer alan kişiler birbirlerini tanımaktadır veya aynı sosyal ağda yer almaktadır. Bir örneklem biriminden diğerine şeklinde veri toplamasının yapıldığı bu örnekleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kolayda Örnekleme
B
Kota Örneklemesi
C
Kartopu Örneklemesi
D
Karar Örneklemesi
E
Amaçlı Örnekleme
Açıklama:
Ulaşılması zor ve örneklem biriminden diğerine ulaşılabilen örnekleme yöntemi kartopu örneklemidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 100
Bir araştırmanın hipotezlerinden birisi “Kadın lise öğrencileri ile erkek lise öğrencilerinin akademik motivasyon ortalamaları arasında fark yoktur” şeklindedir. Bu hangi tür hipotezdir?
Seçenekler
A
Sıfır Hipotezi
B
Karşıt Hipotez
C
Alternatif Hipotez
D
Tek Yönlü Hipotez
E
Çift Yönlü Hipotez
Açıklama:
Tek bir ana kütle parametresinin belli bir değere eşit olduğunu ya da iki ana kütleye ilişkin parametrelerin birbirine eşit olduğunu ileri süren istatistiksel hipotezlere sıfır (yokluk) hipotezi denir. Doğru cevap A'dır.
Soru 101
Aşağıdaki hipotezlerden hangisi iki yönlü hipoteze örnektir?
Seçenekler
A
Kadın üniversite öğrencilerinin depresyon düzeyleri erkek öğrencilerin depresyon düzeylerinden farklıdır.
B
Kadın üniversite öğrencilerinin depresyon düzeyleri erkek öğrencilerin depresyon düzeylerinden büyüktür.
C
Kadın üniversite öğrencilerinin depresyon düzeyleri erkek öğrencilerin depresyon düzeylerinden küçüktür.
D
Kadın üniversite öğrencilerinin depresyon düzeyleri ile erkek öğrencilerin depresyon düzeyleri arasında fark yoktur.
E
Erkek üniversite öğrencilerin depresyon düzeyleri ile kadın öğrencilerin depresyon düzeylerinden küçüktür.
Açıklama:
Çift yönlü hipotezlerde farkın yönü belirtilmez.
Soru 102
Bir hastanede kadın çalışanlar ile erkek çalışanların iş ve meslek doyumları arasında fark olup olmadığı test edilmek istenmektedir. Bu araştırmada hangi testten yararlanılması gerekmektedir?
Seçenekler
A
Bağımsız Örneklemler için t-Testi
B
İlişkili Örneklemler için t-Testi
C
Tek Örneklem t-Testi
D
Kruskal Wallis H-Testi
E
Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi
Açıklama:
Bu araştırmada birbirinden bağımsız iki anakütle olduğu için bağımsız örneklemler için t-Testi uygulanır.
Soru 103
Bir bilimsel araştırma kapsamında, 100 birinci sınıf, 200 ikinci sınıf ve 250 de üçüncü sınıf düzeyinden öğrencinin akademik motivasyon düzeyi ölçülmüştür. Öğrencilerin akademik motivasyon düzeylerinin sınıf düzeylerine göre farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesi için hangi istatistiksel yöntemden yararlanılır?
Seçenekler
A
İki Yönlü Varyans Analizi
B
Tek Yönlü Varyans Analizi
C
Tekrarlı Ölçükler için Tek Yönlü Varyans Analizi
D
Bağımsız Örneklemler için t-Testi
E
İlişkili Örneklemler için t-Testi
Açıklama:
Bu ölçümler dikkate alındığında Tek Yönlü Varyans Analizi uygulanmalıdır.
Soru 104
Bir araştırmanın hipotezlerden birisi “Kadın lise öğrencileri ile erkek lise öğrencilerinin akademik motivasyon ortalamaları arasında kadınlar lehine fark vardır” şeklindedir. Bu hangi tür hipotezdir?
Seçenekler
A
Sıfır Hipotezi
B
Karşıt Hipotez
C
Alternatif Hipotez
D
Tek Yönlü Hipotez
E
Çift Yönlü Hipotez
Açıklama:
Tek bir ana kütle parametresinin belli bir yönde farklılaştığını ileri süren istatistiksel hipotezlere tek yönlü hipotezler denir.
Soru 105
İncelenen özellikleri yönünden genellemeler yapılması istenen bir ana kütleden, belli yöntemlerle örneklemin seçilmesi ve bu örneklemin incelenmesi sonucunda hesaplanan istatistikleri genelleme amacıyla kullanılması işlemlerinden oluşan sürece ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tez
B
Antitez
C
Hipotez
D
Örnekleme
E
Sentez
Açıklama:
İncelenen özellikleri yönünden genellemeler yapılması istenen bir ana kütleden, belli yöntemlerle örneklemin seçilmesi ve bu örneklemin incelenmesi sonucunda hesaplanan istatistiklerin genelleme amacıyla kullanılması işlemlerinden oluşan sürece örnekleme adı verilir. Seçilen örneklem yardımıyla ana kütleye ilişkin olarak genelleme yani örnekleme yapıldığında, hata yapma olasılığı da mevcuttur.
Soru 106
Örneklem istatistikleri, N sayıda birimden oluşan ana kütleden seçilen n birimlik örneklemden elde edilen veriler kullanılarak hesaplandığı için ana kütle parametresi ile
örneklem istatistiği arasında belli miktarda bir fark ortaya çıkar. Bu farka ne ad verilir?
örneklem istatistiği arasında belli miktarda bir fark ortaya çıkar. Bu farka ne ad verilir?
Seçenekler
A
Rassal hata
B
Verisel hata
C
Eksik hata
D
Döngüsel hata
E
Doğrusal yanılsama
Açıklama:
Örneklem istatistikleri, N sayıda birimden oluşan ana kütleden seçilen n birimlik örneklemden elde edilen veriler kullanılarak hesaplandığı için ana kütle parametresi ile
örneklem istatistiği arasında belli miktarda bir fark ortaya çıkar. Bu farka örneklemede
rassal hata ya da örnekleme hatası adı verilir.
örneklem istatistiği arasında belli miktarda bir fark ortaya çıkar. Bu farka örneklemede
rassal hata ya da örnekleme hatası adı verilir.
Soru 107
Uygulamalarda en sık kullanılan ve tüm olasılıksal örnekleme yöntemlerinin temelini
oluşturan örnekleme aşağıdakilerden hangisidir?
oluşturan örnekleme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sistematik örnekleme
B
Temel örnekleme
C
Tabakalı örnekleme
D
Küme örneklemesi
E
Basit rassal örnekleme
Açıklama:
Basit rassal örnekleme: Uygulamalarda en sık kullanılan ve tüm olasılıksal örnekleme yöntemlerinin temelini oluşturan örnekleme yöntemidir. Basit Rassal Örnekleme (BRÖ) yönteminin en önemli özelliği hem ana kütlede yer alan tüm birimlerin hem de ana kütleden seçilebilecek tüm örneklemlerin seçilme şanslarının eşit olmasıdır.
Soru 108
Ana kütledeki bazı birimlerin seçilen örneklemde yer alma şansının bulunmadığı ya da
seçilme olasılığının tam olarak belirlenemediği örnekleme yöntemlerine ne ad verilir?
seçilme olasılığının tam olarak belirlenemediği örnekleme yöntemlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tabakalı örnekleme
B
Küme çrneklemesi
C
Olasılıksal olmayan örnekleme yöntemleri
D
Basit rassal örnekleme
E
Rassal örnekleme
Açıklama:
Ana kütledeki bazı birimlerin seçilen örneklemde yer alma şansının bulunmadığı ya da
seçilme olasılığının tam olarak belirlenemediği örnekleme yöntemlerine olasılıksal olmayan örnekleme yöntemleri adı verilir. Olasılıksal olmayan örnekleme yöntemlerine, genellikle olasılıksal örnekleme yöntemleri kullanmanın mümkün olamadığı durumlarda
başvurulur.
seçilme olasılığının tam olarak belirlenemediği örnekleme yöntemlerine olasılıksal olmayan örnekleme yöntemleri adı verilir. Olasılıksal olmayan örnekleme yöntemlerine, genellikle olasılıksal örnekleme yöntemleri kullanmanın mümkün olamadığı durumlarda
başvurulur.
Soru 109
Örneklem ortalamalarının örnekleme dağılımı, örneklem büyüdükçe normal dağılıma yaklaşmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Rassal limit teoremi
B
Merkezi limit teoremi
C
Ortalama limit teoremi
D
Örnekleme teoremi
E
Nokta tespit teoremi
Açıklama:
Ortalamalarının örnekleme dağılımının üçüncü özelliği, dağılım biçimine ilişkin olarak
verilir ve istatistikte bu özellik Merkezi Limit Teoremi adı verilen teoremle açıklanır. Bu
teoreme göre; ortalaması µ ve standart sapması σ olan herhangi bir ana kütleden iadeli
seçimle çekilen örneklem ortalamalarının dağılımı, n büyüdükçe, ortalaması µ ve standartsapması σ / n olan normal dağılıma yaklaşır.
verilir ve istatistikte bu özellik Merkezi Limit Teoremi adı verilen teoremle açıklanır. Bu
teoreme göre; ortalaması µ ve standart sapması σ olan herhangi bir ana kütleden iadeli
seçimle çekilen örneklem ortalamalarının dağılımı, n büyüdükçe, ortalaması µ ve standartsapması σ / n olan normal dağılıma yaklaşır.
Soru 110
Aralık tahminlemesi yöntemi ile ana kütle parametresinin içerisinde yer alabileceği bir aralık belirlenir. Bu değerler aralığına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Güven aralığı
B
Güven düzeyi
C
Saptanan aralık düzeyi
D
Aralık
E
Rassal aralık
Açıklama:
Ana kütledeki tüm birimleri incelemenin mümkün olmadığı araştırmalarda ana kütle parametresi hesaplanamadığından, örneklem bilgilerinden yararlanarak ana kütle parametrelerinin içinde yer aldığı aralık değerleri belli olasılık düzeylerinde tahmin edilebilir. Aralık tahminlemesi yöntemi ile ana kütle parametresinin içerisinde yer alabileceği bir aralık belirlenir. Bu değerler aralığına ana kütle parametresinin güven aralığı adı verilir. Dolayısıyla ana kütle parametresinin tahmininde parametrenin hangi aralıkta yer alacağı hesaplanmış olur.
Soru 111
Bir ya da daha fazla ana kütleye ilişkin olarak ileri sürülen ve teorik bir dağılım varsayımı altında, parametrik değerin belirli bir değere eşit olduğunu veya iki ya da daha fazla ana kütle parametresinin birbirlerine eşit olduğunu belirten ve geçerliliği istatistiksel testlerle denetlenen önermeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hipotez
B
Tez
C
İstatistiksel tez
D
İstatistiksel hipotez
E
Antitez
Açıklama:
İstatistiksel hipotez ise bir ya da daha fazla ana kütleye ilişkin olarak ileri sürülen ve
teorik bir dağılım varsayımı altında, parametrik değerin belirli bir değere eşit olduğunu
veya iki ya da daha fazla ana kütle parametresinin birbirlerine eşit olduğunu belirten ve
geçerliliği istatistiksel testlerle denetlenen bir önermedir.
teorik bir dağılım varsayımı altında, parametrik değerin belirli bir değere eşit olduğunu
veya iki ya da daha fazla ana kütle parametresinin birbirlerine eşit olduğunu belirten ve
geçerliliği istatistiksel testlerle denetlenen bir önermedir.
Soru 112
Aşağıdakilerden hangisi hipotez testinin adımlarından değildir?
Seçenekler
A
Red Bölgesinin Belirlenmesi
B
Anlam Düzeyinin Seçilmesi
C
Hipotezlerin Kurulması
D
Kritik Değerin Bulunması
E
İstatiksel kararsızlığa düşülmesi
Açıklama:
Hipotez testinin 6. adımı "İstatistiksel Kararın Verilmesi"dir. Dolayısıyla kararsızlık söz konusu değildir.
Soru 113
İkiden fazla ana kütle ortalamasının karşılaştırılmasında hangi yöntem kullanılır?
Seçenekler
A
Rassal yöntem
B
Varyans analizi
C
Karşık hipotez
D
Sıfır hipotez tekniği
E
Düzeltme teoremi
Açıklama:
İkiden fazla ana kütle ortalamasının karşılaştırılmasında Varyans Analizi (ANOVA) yöntemi kullanılır. ANOVA ile dağılımların toplam değişkenliğini çeşitli bileşenlere ayırma yöntemi yardımıyla bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkenler üzerindeki etkileri incelenebilmektedir. Bu bölümde, uygulamalarda çok sık kullanılan Tek-Yönlü Varyans Analizi yöntemi kısaca açıklanmaya çalışılacaktır.
Soru 114
ANOVA nedir?
Seçenekler
A
Rassal tez
B
Hipotez
C
Varyans analizi
D
Ana kütle analizi
E
Ortalama rassal analizi
Açıklama:
İkiden fazla ana kütle ortalamasının karşılaştırılmasında Varyans Analizi (ANOVA) yöntemi kullanılır. ANOVA ile dağılımların toplam değişkenliğini çeşitli bileşenlere ayırma yöntemi yardımıyla bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkenler üzerindeki etkileri incelenebilmektedir.
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisi olasılıksal örnekleme yöntemlerinden
biridir?
biridir?
Seçenekler
A
Sistematik örnekleme
B
Kolayda Örnekleme
C
Karar Örneklemesi
D
Kartopu Örnekleme
E
Kota Örneklemesi
Açıklama:
Basit rassal örnekleme, sistematik örnekleme, tabakalı örnekleme, küme örneklemesi uygulamalarda en sık kullanılan olasılıksal örnekleme yöntemlerindendir.Diğer seçenekler olasılıksal olmayan örnekleme çeşitlerindendir. Doğru cevap A'dır.
Soru 116
Örneklem seçimi sonucunda hesaplanan istatistik aracılığı ile ana kütle parametresinin aldığı değer olarak kabul edilen bir aralık ya da bir sayı elde etme işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Olasılık
B
Permütaasyon
C
Kombinasyon
D
Tahminleme
E
Düzeltme terimi
Açıklama:
Örneklem seçimi sonucunda hesaplanan istatistik aracılığı ile ana kütle parametresinin aldığı değer olarak kabul edilen bir aralık ya da bir sayı elde etme işlemine tahminleme adı verilir.
Soru 117
Ana kütle parametresinin tahmininde güven aralıkları kullanıldığında, bu tahminin doğruluk derecesi, verilen herhangi bir aralığın parametreyi içermesi olasılığının incelenmesi yoluyla belirlenebilir. Bu olasılık …………………………………. olarak adlandırılır. Boşlukta verilen yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Serbestlik derecesi
B
Güven düzeyi
C
İstatistiksel hipotez
D
Kritik değer
E
Red bölgesi
Açıklama:
Ana kütle parametresinin tahmininde güven aralıkları kullanıldığında, bu tahminin doğruluk derecesi, verilen herhangi bir aralığın parametreyi içermesi olasılığının incelenmesi yoluyla belirlenebilir. Bu olasılık güven düzeyi olarak adlandırılır. Doğru cevap B'dir.
Soru 118
- İstatistiksel kararın verilmesi
- Anlam düzeyinin seçilmesi
- Gerekli test istatistiğinin hesaplanması
- Red bölgesinin belirlenmesi
- Hipotezlerin kurulması
- Kritik değerin bulunması
Seçenekler
A
I-II-III-IV-V-VI
B
I-II-V-III-IV-VI
C
V-I-III-II-IV-VI
D
V-II-IV-III-VI-I
E
V-II-IV-VI-III-I
Açıklama:
İstatistiksel hipotez testi sürecinde izlenmesi gereken temel adımlar; 1-) Hipotezlerin kurulması 2-) Anlam düzeyinin seçilmesi 3-) Red bölgesinin belirlenmesi 4-) Kritik değerin bulunması 5-) Gerekli test istatistiğinin hesaplanması 6-) İstatistiksel kararın verilmesi şeklindedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 119
Aşağıdakilerden hangisi Varyans Analizi’nde kullanılan testin adıdır?
Seçenekler
A
Binom testi
B
z-testi
C
F-testi
D
α-testi
E
Student-t testi
Açıklama:
İkiden fazla ana kütle ortalamasının karşılaştırılmasında Varyans Analizi (ANOVA) yöntemi kullanılır. İkiden fazla ana kütle ortalamasının karşılaştırılması için F-testinden yararlanılır. Doğru cevap C'dir.
Soru 120
Test istatistiğinin örnekleme dağılımı üzerinde, H0 hipotezini reddetmek üzere tanımlanan bölgeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Normal dağılım
B
İstatistiksel hipotez
C
Kritik değer
D
Red bölgesi
E
Karşıt hipotez
Açıklama:
Test istatistiğinin örnekleme dağılımı üzerinde, H0 hipotezini reddetmek üzere tanımlanan bölgeye red bölgesi adı verilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 121
İncelenen özellikleri yönünden genellemeler yapılması istenen bir ana kütleden, belli yöntemlerle örneklemin seçilmesi ve bu örneklemin incelenmesi sonucunda hesaplanan istatistiklerin genelleme amacıyla kullanılması işlemlerinden oluşan sürece ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tam sayım
B
Tek yönlü varyans
C
Örnekleme birimi
D
Örnekleme
E
Gözlem birimi
Açıklama:
İncelenen özellikleri yönünden genellemeler yapılması istenen bir ana kütleden, belli yöntemlerle örneklemin seçilmesi ve bu örneklemin incelenmesi sonucunda hesaplanan istatistiklerin genelleme amacıyla kullanılması işlemlerinden oluşan sürece örnekleme adı verilir.
Soru 122
İlgilenilen sonlu ana kütlenin bütün birimlerine ilişkin bilgilerin sistemli olarak elde edilmesi ve kaydedilmesi sürecine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ana kütle birimi
B
Tam sayım
C
Örnekleme çerçevesi
D
Gözlem birimi
E
Rassal hata
Açıklama:
İlgilenilen sonlu ana kütlenin bütün birimlerine ilişkin bilgilerin sistemli olarak elde edilmesi ve kaydedilmesi sürecine tam sayım denilir.
Soru 123
Aşağıdakilerden hangisi örnekleme kullanılarak gerçekleştirilen bir araştırmanın planlanması ve uygulanması sürecinde izlenmesi gereken temel adımlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Örneklem seçimi sürecinde belirlenen yönteme göre parametre tahmini
B
örneklem büyüklüğünün belirlenmesi, örnekleme birimlerinin seçilmesi
C
Ana kütlenin yapısına uygun örnekleme yönteminin belirlenmesi
D
Ölçülecek olası birimleri içeren örnekleme çerçevesinin hazırlanması
E
Örneklem ortalamalarının standart sapmasının değeri
Açıklama:
Örnekleme kullanılarak gerçekleştirilen bir araştırmanın planlanması ve uygulanması sürecinde izlenmesi gereken temel adımlar; incelenecek ana kütlenin tanımlanması, ölçülecek olası birimleri içeren örnekleme çerçevesinin hazırlanması, ana kütlenin yapısına uygun örnekleme yönteminin belirlenmesi, örneklem büyüklüğünün belirlenmesi, örnekleme birimlerinin seçilmesi ve örneklem seçimi sürecinde belirlenen yönteme göre parametre tahmini şeklinde sıralanabilir.
Soru 124
Uygulamalarda en sık kullanılan ve tüm olasılıksal örnekleme yöntemlerinin temelini oluşturan örnekleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Küme örneklemesi
B
Tabakalı örnekleme
C
Örnekleme hatası
D
Basit rassal örnekleme
E
Sistematik örnekleme
Açıklama:
Basit Rassal Örnekleme; Uygulamalarda en sık kullanılan ve tüm olasılıksal örnekleme yöntemlerinin temelini oluşturan örnekleme yöntemidir.
Soru 125
Ana kütledeki bazı birimlerin seçilen örneklemde yer alma şansının bulunmadığı ya da seçilme olasılığının tam olarak belirlenemediği örnekleme yöntemleri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Örnekleme dağılımı
B
Kota örneklemesi
C
Olasılıksal olmayan örnekleme
D
Kartopu örneklemesi
E
Karar örneklemesi
Açıklama:
Ana kütledeki bazı birimlerin seçilen örneklemde yer alma şansının bulunmadığı ya da seçilme olasılığının tam olarak belirlenemediği örnekleme yöntemlerine olasılıksal olmayan örnekleme yöntemleri adı verilir.
Soru 126
Aşağıdakilerden hangisi uygulamalarda en sık kullanılan olasılıksal olmayan örnekleme yöntemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Küme örneklemesi
B
Kolayda Örnekleme
C
Kota Örneklemesi
D
Kartopu Örneklemesi
E
Karar Örneklemesi
Açıklama:
Uygulamalarda en sık kullanılan olasılıksal olmayan örnekleme yöntemleri: Kolayda Örnekleme, Kota Örneklemesi, Kartopu Örneklemesi ve Karar Örneklemesi’dir.
Soru 127
Önceden yapılan gözlemlere ya da tecrübelere dayalı olarak ortaya atılan ve doğruluğu bilimsel araştırmalarla sınanmaya çalışılan önermeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
İstatistiksel hipotez
B
Hipotez
C
Yokluk hipotezi
D
Alternatif hipotez
E
Anlam düzeyinin seçilmesi
Açıklama:
Önceden yapılan gözlemlere ya da tecrübelere dayalı olarak ortaya atılan ve doğruluğu bilimsel araştırmalarla sınanmaya çalışılan önermeye hipotez adı verilir.
Soru 128
Aşağıdakilerden hangisi istatistiksel hipotez testi sürecinde izlenmesi gereken temel adımlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Red bölgesinin belirlenmesi
B
Kritik değerin bulunması
C
Örneklem seçme yoluna gidilmesi
D
Gerekli test istatistiğinin hesaplanması
E
İstatistiksel kararın verilmesi
Açıklama:
İstatistiksel hipotez testi sürecinde izlenmesi gereken temel adımlar;
1-) Hipotezlerin kurulması
2-) Anlam düzeyinin seçilmesi
3-) Red bölgesinin belirlenmesi
4-) Kritik değerin bulunması
5-) Gerekli test istatistiğinin hesaplanması
6-) İstatistiksel kararın verilmesi şeklindedir.
1-) Hipotezlerin kurulması
2-) Anlam düzeyinin seçilmesi
3-) Red bölgesinin belirlenmesi
4-) Kritik değerin bulunması
5-) Gerekli test istatistiğinin hesaplanması
6-) İstatistiksel kararın verilmesi şeklindedir.
Soru 129
İstatistiksel hipotez testlerinin temelini aşağıdakilerden hangisi oluşturur?
Seçenekler
A
Kritik değerin bulunması
B
Red bölgesinin belirlenmesi
C
İstatistiksel kararın verilmesi
D
Hipotez
E
Sıfır hipotezi
Açıklama:
Sıfır hipotezi, istatistiksel hipotez testlerinin temelini oluşturur.
Soru 130
İkiden fazla ana kütle ortalamasının karşılaştırılmasında aşağıdakilerden hangisi kullanılır?
Seçenekler
A
Karşıt hipotez
B
Anlam düzeyinin belirlenmesi
C
Rassal örneklem
D
Anova yöntemi
E
Deneysel hata terimi
Açıklama:
İkiden fazla ana kütle ortalamasının karşılaştırılmasında Varyans Analizi (ANOVA) yöntemi kullanılır.
Soru 131
İlgilenilen sonlu ana kütlenin bütün birimlerine ilişkin bilgilerin sistemli olarak elde edilmesi ve kaydedilmesi sürecine ne denir ?
Seçenekler
A
Parametre
B
İstatistik
C
Örnek
D
Ortalama
E
Tam sayım
Açıklama:
İlgilenilen sonlu ana kütlenin bütün birimlerine ilişkin bilgilerin sistemli olarak elde edilmesi ve kaydedilmesi sürecine tam sayım denilir.
Soru 132
Hesaplanan örneklem istatistikleri, ana kütle parametresinden ya hep daha küçük, ya da hep daha büyük olarak belirleniyorsa, yani hesaplanan bu değerler ana kütle parametresinden her zaman tek bir yönde farklılık gösteriyor ise bu tür duruma ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Sistematik hata
B
Örnekleme hatası
C
Standart hata
D
Yöntem hatası
E
Yanlış örneklem
Açıklama:
Örneklemden hesaplanan istatistik, genellikle ana kütle parametresinden farklı değerler alır. Hesaplanan örneklem istatistikleri, ana kütle parametresinden ya hep daha küçük, ya da hep daha büyük olarak belirleniyorsa, yani hesaplanan bu değerler ana kütle parametresinden her zaman tek bir yönde farklılık gösteriyor ise o araştırmada sistematik hatanın var olduğu söylenebilir.
Soru 133
Aşağıdakilerden hangisi olasılıksal örnekleme yöntemlerinden değildir ?
Seçenekler
A
Basit Rassal Örnekleme
B
Sistematik Örnekleme
C
Kota Örneklemesi
D
Tabakalı Örnekleme
E
Küme Örneklemesi
Açıklama:
Olasılıksal Örnekleme yöntemleri
Basit Rassal Örnekleme
Sistematik Örnekleme
Tabakalı Örnekleme
Küme Örneklemesi
Olasılıksal olmayan örnekleme yöntemleri
Kolayda örnekleme
Yargısal Örnekleme
Tabakalı Örnekleme
Kartopu Örneklemesi
Basit Rassal Örnekleme
Sistematik Örnekleme
Tabakalı Örnekleme
Küme Örneklemesi
Olasılıksal olmayan örnekleme yöntemleri
Kolayda örnekleme
Yargısal Örnekleme
Tabakalı Örnekleme
Kartopu Örneklemesi
Soru 134
Aşağıdakilerden hangisi iki sonuçlu bir ana kütleden n birimlik olası tüm rassal örneklemler seçilerek her örneklem için p oranı hesaplandığında, bu oranlardan oluşan dağılıma ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Ortalamanın örnekleme dağılımı
B
Oranlar Örnekleme Dağılımı
C
Student-t dağılımı
D
Ki-Kare
E
Binom dağılımı
Açıklama:
İki sonuçlu bir ana kütleden n birimlik olası tüm rassal örneklemler seçilerek her örneklem için p oranı hesaplandığında, bu oranlardan oluşan dağılıma oranların örnekleme dağılımı adı verilir .
Soru 135
Normal dağılımlı bir ana kütleden seçilen 225 birimlik bir örneklemin aritmetik ortalaması 42, standart sapması ise 9 ’dur. %99 güven düzeyinde ana kütle aritmetik ortalaması hangi aralıkta değerler alır?
Seçenekler
A
37,50 - 46,50
B
38,60 -46,40
C
39,25 - 44,75
D
40,65 - 43,35
E
41 - 44
Açıklama:
Bu durumda ana kütle aritmetik ortalaması için güven aralığı
X ̅ - z_(α/2) . σ_x ̅ < μ < X ̅ + z_(α/2) . σ_x ̅ formülü ile hesaplanır.
X ̅ = 42
α/2 = 0,99/2 = 0,4950 z değeri ise z= 2,58
σ_x ̅ = s/√n = 9/√225 = 9/15 = 0,6 olduğuna göre değerleri yerine yazalım.
42 - 2,25 .0,6 < μ < 42 + 2,25 .0,6
42 - 1,35 < μ < 42 + 1,35
40,65 < μ < 43,35
X ̅ - z_(α/2) . σ_x ̅ < μ < X ̅ + z_(α/2) . σ_x ̅ formülü ile hesaplanır.
X ̅ = 42
α/2 = 0,99/2 = 0,4950 z değeri ise z= 2,58
σ_x ̅ = s/√n = 9/√225 = 9/15 = 0,6 olduğuna göre değerleri yerine yazalım.
42 - 2,25 .0,6 < μ < 42 + 2,25 .0,6
42 - 1,35 < μ < 42 + 1,35
40,65 < μ < 43,35
Soru 136
Sigara bırakma polikliniğine yıl içerisinde başvuran hastalardan rassal olarak seçilen 120 hastadan 80 ‘inin bıraktığı öğrenilmiştir. %95 güven düzeyinde bu polikliniğe başvuran hastaların sigara bırakma oranı hangi aralıkta değerler alır?
Seçenekler
A
060 - 0,70
B
0,61 - 0,73
C
0,59 - 0,75
D
0,50 - 0,72
E
0,64 - 0,70
Açıklama:
p ■(-@+) z_(α/2) . √((p.(1-p))/n)
P = 80/120 = 0,67
0,95/2 = 0,4750 bu durumda z_(α/2) = 1,96
√((p.(1-p))/n) = √((0,67.(1-0,67))/120) = 0,0429
0,67 ■(-@+) 1,96 . 0,0429
0,59 - 0,75 aralığında yer alır.
P = 80/120 = 0,67
0,95/2 = 0,4750 bu durumda z_(α/2) = 1,96
√((p.(1-p))/n) = √((0,67.(1-0,67))/120) = 0,0429
0,67 ■(-@+) 1,96 . 0,0429
0,59 - 0,75 aralığında yer alır.
Soru 137
7 - 9. Sorular aşağıdaki bilgilere göre cevaplandırılacaktır. Varyansı 36 olan normal dağılımlı bir ana kütleden seçilen 36 birimlik bir örneklemin aritmetik ortalaması 36’dır. %95 güven düzeyinde, H0 : μ = 42 ve H1 : μ ≠ 42 olarak kurulan hipotezler test edilecektir.
7. Aşağıdakilerden hangisi sıfır hipotezi için red bölgesidir?
7. Aşağıdakilerden hangisi sıfır hipotezi için red bölgesidir?
Seçenekler
A
Sol alt kuyrukta, %2,5’lik alan
B
Sağ alt kuyrukta, %5’lik alan
C
Sağ alt kuyrukta, %2,5’lik alan
D
Her iki alt kuyrukta, %5’erlik alan
E
Her iki alt kuyrukta, %2,5’erlik alan
Açıklama:
Eğer H1 hipotezi çift-yönlü, yani ana kütle parametresinin test edilecek değerden farklı olduğu şeklinde kurulmuş ise red bölgesi dağılımın her iki alt kuyruğunda da yer alır ve bu iki bölgenin toplam büyüklüğü, α/2’si sağ alt kuyrukta ve α/2’si sol alt kuyrukta olmak üzere kadardır. Örneğimizde α = 0,95 olduğu için (1 - α ) = 0,05 α/2 = 0,025 olur.
Soru 138
Test istatistiğinin değeri kaçtır?
Seçenekler
A
-4
B
-2
C
-1,5
D
2
E
2,5
Açıklama:
Varyansı σ^2= 36 ise σ = 6 olur.
Z = (x ̅- μ_0)/(σ/√n) = (36 - 42)/(6/√36) = -4
Z = (x ̅- μ_0)/(σ/√n) = (36 - 42)/(6/√36) = -4
Soru 139
Test sonucunda varılacak karar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
%95 güven düzeyinde, ana kütle aritmetik ortalamasının değeri 42’den küçüktür.
B
%95 güven düzeyinde, ana kütle aritmetik ortalamasının değeri 42’den büyüktür.
C
%95 güven düzeyinde, ana kütle aritmetik ortalamasının değeri 36’ya eşittir.
D
%95 güven düzeyinde, ana kütle aritmetik ortalamasının değeri 36’dan büyüktür.
E
%95 güven düzeyinde, ana kütle aritmetik ortalamasının değeri 42’ye eşit diyen sıfır hipotezi ret edilir.
Açıklama:
Ret bölgesi sınırları α/2 = 0,025 için 0,50 - 0,025 = 0,4750 z değeri ise
■(-@+) 1,96 olur. Hesaplanan test istatistiği değeri -4 olarak bulunduğu için ret bölgesinde kalır.Bu durumda yorumumuz Ho hipotezinin ret edilmesi şeklinde olur.
■(-@+) 1,96 olur. Hesaplanan test istatistiği değeri -4 olarak bulunduğu için ret bölgesinde kalır.Bu durumda yorumumuz Ho hipotezinin ret edilmesi şeklinde olur.
Soru 140
5’ er kişiden oluşan 4 grup için varyans analizi uygulanacaktır.Sırasıyla gruplar arası ve gruplar içi serbestlik derecesi kaç olur ?
Seçenekler
A
4-19
B
3-16
C
3-19
D
4-16
E
5-20
Açıklama:
k -1 : Gruplar arası serbestlik derecesi = 4 - 1 = 3
n - k : Gruplar içi serbestlik derecesi = 20 - 4 = 16
n - k : Gruplar içi serbestlik derecesi = 20 - 4 = 16
Ünite 5
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi iki değişken arasındaki ilişkinin derecesini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Korelasyon katsayısı
B
Belirlilik katsayısı
C
Regresyon denklemi
D
α parametresi
E
Tahminin standart hatası
Açıklama:
İki değişken arasındaki ilişkinin derecesini ifade eden değer korelasyon katsayısıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 2
Pearson korelasyon katsayısı hangi değerden daha küçük olamaz?
Seçenekler
A
-1
B
-0,50
C
0
D
0,50
E
1
Açıklama:
Pearson korelasyon katsayısı -1 ve +1 aralığında değerler alır. Dolayısıyla -1'den daha küçük bir değer alamaz. Doğru cevap A'dır.
Soru 3
Bir araştırmada Pearson korelasyon katsayısı -0,96 olarak elde edilmiştir. Bu durumda araştırmaya konu olan değişkenlerin arasındaki ilişki hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Tam (mükemmel) eksi (ters yönlü) korelasyon mevcuttur.
B
Güçlü eksi (ters yönlü) korelasyon mevcuttur.
C
Zayıf eksi (ters yönlü) korelasyon mevcuttur.
D
Güçlü artı (aynı yönlü) korelasyon mevcuttur.
E
Zayıf artı (aynı yönlü) korelasyon mevcuttur.
Açıklama:
İki değişken arasında korelasyon katsayısı 1'e yakın bir değer ise, bu aralarındaki ilişkinin güçlü olduğunu ve negatif bir değer ise de bu ilişkinin eksi (ters yönlü) olduğunu göstermektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 4
İki değişken arasında aynı yönlü (artı) tam (mükemmel) bir ilişki varsa, Pearson korelasyon katsayısının değeri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
-1
B
-0,5
C
0
D
0,5
E
1
Açıklama:
İki değişken arasında aynı yönlü (artı) tam (mükemmel) bir ilişki varsa, Pearson korelasyon katsayısının değeri 1'dir. Doğru cevap E'dir.
Soru 5
x ve y değişkenlerine ilişkin yukarıda verilen hesaplamalara göre Pearson korelasyon katsayısı kaçtır?Seçenekler
A
0,55
B
12,40
C
27,37
D
157,07
E
565,45
Açıklama:
x ve y değişkenleri arasındaki Pearson korelasyon katsayısı, x’in standart sapması sx ve y’nin standart sapması sy olmak üzere,
eşitliği yardımıyla hesaplanmaktadır. Buna göre;
Pearson korelasyon katsayısı r = 157,07 olarak elde edilir. Doğru cevap D dir.
eşitliği yardımıyla hesaplanmaktadır. Buna göre; Pearson korelasyon katsayısı r = 157,07 olarak elde edilir. Doğru cevap D dir.Soru 6
Yukarıda bağımlı ve bağımsız değişkenlerin saçılım grafiği verilmiştir. Bu grafiğe göre, bu değişkenlerinin arasındaki ilişki hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?Seçenekler
A
İki değişken arasında ilişki yoktur.
B
İki değişken arasında ilişki ters yönlüdür.
C
İki değişken arasında ilişki aynı yönlüdür.
D
İki değişken arasındaki ilişki eğriseldir.
E
İki değişken arasındaki ilişki rassaldır.
Açıklama:
Saçılım grafiğindeki değişkenlerinin dağılımı incelendiğinde biri artarken diğerinin de arttığı görülmektedir. İncelenen iki değişken arasında aynı yönlü (ya da artı yönlü) bir ilişki söz konusudur. Doğru cevap C'dir.
Soru 7
Bağımlı değişken y’de meydana gelen değişim içerisinde x bağımsız değişkenin payının ne olduğunu tespit etmek için kullanılan istatistik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tahminin standart hatası
B
Toplam değişim
C
Korelasyon katsayısı
D
Belirlilik katsayısı
E
Eğim katsayısı
Açıklama:
Bağımlı değişken y’de meydana gelen değişim içerisinde x bağımsız değişkenin payının ne olduğunu tespit etmek için kullanılan istatistik, belirlilik katsayısıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 8
Biri bağımlı değişken, diğeri bağımsız değişken olmak üzere iki değişken arasındaki Pearson korelasyon katsayısı r=0,80 olarak hesaplanmıştır. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Bağımsız değişkenin bağımlı değişkeni açıklama payı %64’tür.
B
Bağımsız değişkenin bağımlı değişkeni açıklama payı %80’dir.
C
Bağımlı değişkenin bağımsız değişkeni açıklama payı %64’tür.
D
Bağımlı değişkenin bağımsız değişkeni açıklama payı %80’dir.
E
İki değişken arasında ilişki yoktur.
Açıklama:
Bağımlı değişken y’de meydana gelen değişim içerisinde bağımsız değişkenin payının ne olduğunu tespit etmek için kullanılan istatistik belirlilik katsayısıdır. Belirlilik katsayısı Pearson korelasyon katsayısının karesidir. Dolayısıyla r2=0,80*0.80=0,64'tür. Bu da "bağımsız değişkenin bağımlı değişkeni açıklama payı %64’tür" demektir. Doğru cevap A'dır.
Soru 9
n birimlik bir basit doğrusal regresyon analizi için verilen varyans analizi tablosunda hata için serbestlik derecesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
n
D
n-1
E
n-2
Açıklama:
n birimlik bir basit doğrusal regresyon analizi için verilen varyans analizi tablosunda hata için serbestlik derecesi n-2 dir. Doğru cevap E'dir.
Soru 10
10 birimlik bir basit doğrusal regresyon analizi için verilen varyans analizi tablosunda toplam değişim için serbestlik derecesi kaçtır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
8
D
9
E
10
Açıklama:
10 birimlik bir basit doğrusal regresyon analizi için verilen varyans analizi tablosunda toplam değişim için serbestlik derecesi n-1=10-1=9'dur. Doğru cevap D'dir.
Soru 11
Bir doktor insanların yaşı ile insülin değerleri arasında bir ilişkinin varlığını araştırmaktadır. Bu amaçla bir gün içerisinde çalıştığı hastanenin acil servisine gelen 10 hastayı rassal olarak seçen doktor, hastaların yaş ile insülin seviyesi verilerini derlemiştir. Derlenen veriler şu şekildedir: Hasta; 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, Yaş; 22, 25, 32, 36, 42, 52, 65, 68, 70, 76, Şeker Düzeyi (mg/dL); 220, 242, 252, 180, 195, 260, 280, 274, 283, 295. Hasta yaş ve insülin seviyesi değişkenleri arasındaki Pearson korelasyon katsayısını hesaplayınız?
Seçenekler
A
0,734
B
0,623
C
0.516
D
0,489
E
0,307
Açıklama:
| x | y | x2 | y2 | x*y | |
| 22 | 220 | 484 | 48400 | 4840 | |
| 25 | 242 | 625 | 58564 | 6050 | |
| 32 | 252 | 1024 | 63504 | 8064 | |
| 36 | 180 | 1296 | 32400 | 6480 | |
| 42 | 195 | 1764 | 38025 | 8190 | |
| 52 | 260 | 2704 | 67600 | 13520 | |
| 65 | 280 | 4225 | 78400 | 18200 | |
| 68 | 274 | 4624 | 75076 | 18632 | |
| 70 | 283 | 4900 | 80089 | 19810 | |
| 76 | 295 | 5776 | 87025 | 22420 | |
| toplam | 488 | 2481 | 27422 | 629083 | 126206 |
r=(10*126206)-(488*2481)/{[(10*27422)-4882]*[(10*629083)-24812]}=0,734
Soru 12
Bir doktor insanların yaşı ile insülin değerleri arasında bir ilişkinin varlığını araştırmaktadır. Bu amaçla bir gün içerisinde çalıştığı hastanenin acil servisine gelen 10 hastayı rassal olarak seçen doktor, hastaların yaş ile insülin seviyesi verilerini derlemiş ve pearson katsayısını 0,734 olarak hesaplamıştır. Buna göre sonuçların test istatistiği kaçtır?
Seçenekler
A
3,00
B
3,06
C
3,08
D
3,10
E
3,12
Açıklama:
t=[(r(n-2)1/2)]/[(1-r2)1/2]
t=[(0,734(10-2)1/2)]/[(1-0,7342)1/2]=3,06
t=[(0,734(10-2)1/2)]/[(1-0,7342)1/2]=3,06
Soru 13
Bir araştırmada elde edilen, x bağımsız değişken ve y bağımlı değişken olmak üzere, gözlem değerleri şöyledir: x; 10, 20, 40, 50, 70, 85, 100, 105, 120, y; 0.18, 0.38, 0.72, 0.95, 1.02, 1.22, 1.41, 1.49, 1.64. Basit doğrusal regresyon denklemi seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
y = 0,069x - 0,0458
B
y = 0,093x - 0,0128
C
y = 0,021x - 0,0797
D
y = 0,051x - 0,0845
E
y = 0,086x - 0,0153
Açıklama:
| Gözlem Numarası | X | Y | (Xi-Xort) | (yi-yort) | (Xi-Xort)(yi-yort) | (Xi-Xort)2 |
| 1 | 10 | 0,18 | -56,67 | -1,14 | 64,6038 | 3211,489 |
| 2 | 20 | 0,38 | -46,67 | -0,94 | 43,8698 | 2178,089 |
| 3 | 40 | 0,72 | -26,67 | -0,6 | 16,002 | 711,2889 |
| 4 | 50 | 0,95 | -16,67 | -0,37 | 6,1679 | 277,8889 |
| 5 | 70 | 1,32 | 3,33 | 0 | 0 | 11,0889 |
| 6 | 85 | 1,65 | 18,33 | 0,33 | 6,0489 | 335,9889 |
| 7 | 100 | 1,92 | 33,33 | 0,6 | 19,998 | 1110,889 |
| 8 | 105 | 2,19 | 38,33 | 0,87 | 33,3471 | 1469,189 |
| 9 | 120 | 2,54 | 53,33 | 1,22 | 65,0626 | 2844,089 |
| ortalama | 66,66667 | 1,316667 | toplam | 255,1001 | 12150 | |
| b= | 0,020995893 | |||||
| a= | -0,079726189 |
y = bx + a
y = 0,021x - 0,0797
Soru 14
Bir araştırmada elde edilen, x bağımsız değişken ve y bağımlı değişken olmak üzere, gözlem değerleri şu şekildedir: x; 110, 127, 140, 180, 193, 204, 215, 223, 245, y; 0,86, 1,23, 1,56, 2,05, 2,34, 2,56, 2,78, 2,86, 3,15. Basit doğrusal regresyon denklemi seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
y=0,005x + 0,345
B
y=0,007x + 0,486
C
y=0,002x + 0,519
D
y=0,003x + 0,734
E
y=0,008x + 0,611
Açıklama:
| Gözlem Numarası | X | Y | (Xi-Xort) | (yi-yort) | (Xi-Xort)(yi-yort) | (Xi-Xort)2 |
| 1 | 110 | 0,86 | 43,33 | -0,46 | -19,9318 | 1877,489 |
| 2 | 127 | 1,23 | 60,33 | -0,09 | -5,4297 | 3639,709 |
| 3 | 140 | 1,56 | 73,33 | 0,24 | 17,5992 | 5377,289 |
| 4 | 180 | 2,05 | 113,33 | 0,73 | 82,7309 | 12843,69 |
| 5 | 193 | 2,34 | 126,33 | 1,02 | 128,8566 | 15959,27 |
| 6 | 204 | 2,56 | 137,33 | 1,24 | 170,2892 | 18859,53 |
| 7 | 215 | 2,78 | 148,33 | 1,46 | 216,5618 | 22001,79 |
| 8 | 223 | 2,86 | 156,33 | 1,54 | 240,7482 | 24439,07 |
| 9 | 245 | 3,15 | 178,33 | 1,83 | 326,3439 | 31801,59 |
| ortalama | 181,8889 | 2,154444 | toplam | 1157,7683 | 136799,4 | |
| b= | 0,008463254 | |||||
| a= | 0,610628053 |
y = bx+a
y=0,008x + 0,611
Soru 15
Bir doktor insanların yaşı ile hemoglobin değerleri arasında bir ilişkinin varlığını araştırmaktadır. Bu amaçla bir gün içerisinde çalıştığı hastanenin acil servisine gelen 10 hastayı rassal olarak seçen doktor, hastaların yaş ile hemoglobin seviyesi verilerini derlemiştir. Derlenen veri aşağıda verilmiştir. Hasta; 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, Yaş; 22, 25, 32, 36, 42, 52, 65, 68, 70, 76, Şeker Düzeyi (g/dL); 13,5, 15,2, 16,1, 18,0, 17,3, 14,3, 12,5, 12,8, 11,5, 11,7. Hasta yaş ve hemoglobin seviyesi değişkenleri arasındaki Pearson korelasyon katsayısını hesaplayınız?
Seçenekler
A
-0,456
B
-0,265
C
-0,792
D
-0,691
E
-0,548
Açıklama:
| x | y | x2 | y2 | xy | |
| 22 | 13,5 | 484 | 182,25 | 297 | |
| 25 | 15,2 | 625 | 231,04 | 380 | |
| 32 | 16,1 | 1024 | 259,21 | 515,2 | |
| 36 | 18 | 1296 | 324 | 648 | |
| 42 | 17,3 | 1764 | 299,29 | 726,6 | |
| 52 | 14,3 | 2704 | 204,49 | 743,6 | |
| 65 | 12,5 | 4225 | 156,25 | 812,5 | |
| 68 | 12,8 | 4624 | 163,84 | 870,4 | |
| 70 | 11,5 | 4900 | 132,25 | 805 | |
| 76 | 11,7 | 5776 | 136,89 | 889,2 | |
| toplam | 488 | 142,9 | 27422 | 2089,5 | 6687,5 |
r=(10*9987,5)-(488*142,9)/{[(10*27422)-4882]*[(10*2089,5)-142,92]}=-0,691
Soru 16
Bir doktor insanların yaşı ile hemoglobin değerleri arasındaki ilişkinin varlığını araştırmaktadır. Bu amaçla bir gün içerisinde çalıştığı hastanenin acil servisine gelen 10 hastayı rassal olarak seçen doktor, hastaların yaş ile hemoglobin seviyesi verilerini derlemiş ve pearson katsayısını -0,691 olarak hesaplamıştır. Buna göre sonuçların test istatistiği kaçtır?
Seçenekler
A
2,703
B
1,874
C
2,792
D
1,489
E
2,810
Açıklama:
t=[(r(n-2)1/2)]/[(1-r2)1/2]
t=[(-0,691(10-2)1/2)]/[(1-(-0,691)2)1/2]=2,703
t=[(-0,691(10-2)1/2)]/[(1-(-0,691)2)1/2]=2,703
Soru 17
İki ya da daha fazla ve en az aralıklı ölçeğe uygun şekilde ölçümlenmiş değişkenler arasındaki ilişkinin derecesini belirlemek için kullanılan analiz türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Belirlilik katsayısı
B
Pearson korelasyon katsayısının anlamlılık testi
C
Pearson korelasyon katsayısı
D
Basit doğrusal regresyon analizi
E
Tahminin standart hatası
Açıklama:
İki ya da daha fazla ve en az aralıklı ölçeğe uygun şekilde ölçümlenmiş değişkenler arasındaki ilişkinin derecesini belirlemek için Pearson korelasyon katsayısı kullanılır. Bu katsayı r ile gösterilir. Pearson r korelasyon katsayısı -1 ile +1 arasında değişen değerler almaktadır.
Soru 18
Bağımlı değişken y’de ortaya çıkan toplam değişkenliğin, x bağımsız değişkenin değişkenliği tarafından açıklanan kısmını oransal olarak tespit etmek için aşağıdakilerden hangisi hesaplanır?
Seçenekler
A
Belirlilik katsayısı
B
Pearson korelasyon katsayısının anlamlılık testi
C
Örneklem regresyon doğrusunun anlamlılık testi
D
Basit doğrusal regresyon analizi
E
Çoklu doğrusal regresyon analizi
Açıklama:
Korelasyon katsayısı yardımıyla değişkenler arasındaki ilişki ifade edilirken zayıf, orta ilişki gibi nitelemelerin gerçekleştirilmesi söz konusudur. Araştırmacılar, herhangi bir değişkende meydana gelen değişimin, bu değişkenle ilişkili olduğunu düşündükleri değişken tarafından ne kadarının açıklandığını tespit etmeleri gerektiğinde belirlilik katsayısı hesaplanır.
Soru 19
Bir bağımlı ve birden daha fazla bağımsız değişkenin bulunduğu durumlarda hangi tip regresyon analizi yapılır?
Seçenekler
A
Örneklem regresyon doğrusunun anlamlılık testi
B
Tahminin standart hatası
C
Pearson korelasyon katsayısının anlamlılık testi
D
Basit doğrusal regresyon analizi
E
Çoklu doğrusal regresyon analizi
Açıklama:
Bağımlı değişkenin daha iyi tahmin edilmesi ya da açıklanabilmesi için birden daha fazla bağımsız değişken tanımlanabilir. Bir bağımlı ve birden daha fazla bağımsız değişkenin bulunduğu regresyon analizi problemlerine çoklu regresyon analizi adı verilir. n adet gözleme sahip bir veri setinde y bağımlı değişken ve k adet bağımsız değişken olmak üzere gözlem birimleri için ölçüm sonuçları yer alabilir.
Soru 20
Neuroblastoma hücrelerine sahip hastaların boy (mm), ağırlık (kg), yaş, dakikada kalp atış sayısı, yaşadıkları süre (ay olarak), sistolik kan basıncı ve diastolik kan basıncı değerlerini kayıt edilmiştir. Sistolik kan basıncı değerleri için kurulan regresyon modeli için hesaplanan varyans analizi aşağıdaki gibidir. Değişkenlik Kaynağı Serbestlik Derecesi Kareler Toplamı Kareler Ortalaması F istatistiği Regresyon; 9, 7.359,4, 978,8, 1,54, Hata; 86, 41.742,3, 714,3, Toplam; 95, 49.101,7, 1.693,1. Modelin anlamlılık katsayısı kaçtır?
Seçenekler
A
0,314
B
0,150
C
0,165
D
0,389
E
0,763
Açıklama:
Model belirlilik katsayısı = 7.359,4/49.101,7 =0,150 olarak bulunur.
Soru 21
Değişkenler arasındaki ilişkinin derecesinin tespiti işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Regresyon analizi
B
Korelasyon analizi
C
Tek yönlü varyans analizi
D
Basit Doğrusal Regresyon analizi
E
Çoklu Doğrusal Regresyon analizi
Açıklama:
Regresyon analizi: İki ve daha fazla değişken arasındaki matematiksel bağıntıyı denklemlerle ifade etmek ve değişkenlerin birbirlerinden etkilenme biçimini ve büyüklüğünü ortaya koymak için yararlanılan bir istatistiksel yöntemdir.
Korelasyon analizi: Değişkenler arasındaki ilişkinin yönünü, derecesini ve önemini ortaya koyan istatistiksel yöntemdir.
Tek yönlü varyans analizi: İki ya da daha fazla ortalamanın eşitliğini, varyansları kullanarak test etmeye yarayan bir yöntemdir.
Basit Doğrusal Regresyon analizi: Y bağımlı değişken ve X bağımsız (belirleyici) değişken olmak üzere iki değişken arasındaki sebep-sonuç ilişkisini doğrusal bir model ile ortaya koyan yöntemdir.
Çoklu Doğrusal Regresyon analizi: Bir bağımlı değişken ile bu değişkenin değişimi üzerinde etkide bulunan p sayıda bağımsız değişken arasındaki ilişkinin düzeyini belirleyen yönteme ise çoklu korelasyon analizi denilmektedir. Genellikle çoklu regresyon ve korelasyon analizi birlikte ele alınan ve hesaplamaları birlikte yapılan karma yöntemlerdir. Doğru cevap B'dir.
Korelasyon analizi: Değişkenler arasındaki ilişkinin yönünü, derecesini ve önemini ortaya koyan istatistiksel yöntemdir.
Tek yönlü varyans analizi: İki ya da daha fazla ortalamanın eşitliğini, varyansları kullanarak test etmeye yarayan bir yöntemdir.
Basit Doğrusal Regresyon analizi: Y bağımlı değişken ve X bağımsız (belirleyici) değişken olmak üzere iki değişken arasındaki sebep-sonuç ilişkisini doğrusal bir model ile ortaya koyan yöntemdir.
Çoklu Doğrusal Regresyon analizi: Bir bağımlı değişken ile bu değişkenin değişimi üzerinde etkide bulunan p sayıda bağımsız değişken arasındaki ilişkinin düzeyini belirleyen yönteme ise çoklu korelasyon analizi denilmektedir. Genellikle çoklu regresyon ve korelasyon analizi birlikte ele alınan ve hesaplamaları birlikte yapılan karma yöntemlerdir. Doğru cevap B'dir.
Soru 22
Bir araştırmada etkisi incelenen yani olayın sebebi durumunda olan değişken aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bağımlı değişken
B
Sürekli değişken
C
Bağımsız değişken
D
Nicel değişken
E
Nitel değişken
Açıklama:
Bağımlı değişken: Bir araştırmada olayın sonucu durumunda olan yani bağımsız değişkene bağlı olarak değişiklik gösteren değişkendir.
Bağımsız değişken: Bir araştırmada etkisi incelenen yani sebep durumunda olan değişkendir.
Sürekli değişken: Cinsiyet, medeni durum, sürücü belgesine sahip olup olmama gibi iki değer alabilen ve kesirli değerler kabul etmeyen değişkenlere denir.
Nicel değişken: Gözlenen değişkenlerden elde edilen veriler sayı ve miktar olarak belirleniyor ve açıklanıyor ise bu tür değişkene nicel değişken adı verilir.
Nitel değişken: Gözlenen değişken kalite, özellik ve tür olarak kategorilere ayrılıyorsa bunlara nitel değişken adı verilir. Doğru cevap C'dir.
Bağımsız değişken: Bir araştırmada etkisi incelenen yani sebep durumunda olan değişkendir.
Sürekli değişken: Cinsiyet, medeni durum, sürücü belgesine sahip olup olmama gibi iki değer alabilen ve kesirli değerler kabul etmeyen değişkenlere denir.
Nicel değişken: Gözlenen değişkenlerden elde edilen veriler sayı ve miktar olarak belirleniyor ve açıklanıyor ise bu tür değişkene nicel değişken adı verilir.
Nitel değişken: Gözlenen değişken kalite, özellik ve tür olarak kategorilere ayrılıyorsa bunlara nitel değişken adı verilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 23
En az eşit aralıklı ölçek düzeyinde ölçülen iki sürekli değişken arasındaki doğrusal ilişkinin derecesinin belirlenmesinde hangi korelasyon katsayısını hesaplamak gerekir?
Seçenekler
A
Pearson korelasyon katsayısı
B
Sperman sıra korelasyon katsayısı
C
Regrasyon katsayısı
D
Belirlilik katsayısı
E
Dörtlü korelasyon katsayısı
Açıklama:
Pearson korelasyon katsayısı: En az eşit aralıklı ölçek düzeyinde ölçülen iki sürekli değişken arasındaki doğrusal ilişkinin derecesinin belirlenmesinde kullanılır.
Sperman sıra korelasyon katsayısı: Sıralı puanlar kullanılarak ölçülen iki değişken arasındaki doğrusal ilişkiyi açıklar. Eşit aralıklı ya da eşit oran düzeyindeki ölçümler sıralı ölçeğe dönüştürülerek analiz edilmesi gerektiğinde de ölçümler sıralı ölçeğe dönüştürülerek uygulanabilir. Ayrıca Pearson korelasyonundaki değişkenler, normal dağılım varsayımını sağlamadığında da Pearson korelasyon yerine kullanılır.
Regrasyon katsayısı: Bağımsız değişkendeki bir birimlik değişimin, bağımlı değişkendeki yaratacağı ortalama değişimi göstermektedir.
Belirlilik katsayısı: Bağımlı değişken y’de ortaya çıkan toplam değişkenliğin, x bağımsız değişkenin değişkenliği tarafından açıklanan kısmını oransal olarak tespit etmek için belirlilik katsayısı hesaplanır.
Dörtlü Korelasyon Katsayısı: Sınıflama ölçeğinde ölçülmüş iki kategorili iki süreksiz değişken [sosyo-ekonomik düzey (düşük-yüksek) ile cinsiyet gibi) arasındaki ilişkinin ölçülmesinde kullanılır. Doğru cevap A'dır.
Sperman sıra korelasyon katsayısı: Sıralı puanlar kullanılarak ölçülen iki değişken arasındaki doğrusal ilişkiyi açıklar. Eşit aralıklı ya da eşit oran düzeyindeki ölçümler sıralı ölçeğe dönüştürülerek analiz edilmesi gerektiğinde de ölçümler sıralı ölçeğe dönüştürülerek uygulanabilir. Ayrıca Pearson korelasyonundaki değişkenler, normal dağılım varsayımını sağlamadığında da Pearson korelasyon yerine kullanılır.
Regrasyon katsayısı: Bağımsız değişkendeki bir birimlik değişimin, bağımlı değişkendeki yaratacağı ortalama değişimi göstermektedir.
Belirlilik katsayısı: Bağımlı değişken y’de ortaya çıkan toplam değişkenliğin, x bağımsız değişkenin değişkenliği tarafından açıklanan kısmını oransal olarak tespit etmek için belirlilik katsayısı hesaplanır.
Dörtlü Korelasyon Katsayısı: Sınıflama ölçeğinde ölçülmüş iki kategorili iki süreksiz değişken [sosyo-ekonomik düzey (düşük-yüksek) ile cinsiyet gibi) arasındaki ilişkinin ölçülmesinde kullanılır. Doğru cevap A'dır.
Soru 24
I-r=0,57 r2=0,3249 II-r=0,83 r2=0,6889 III-r=0,28 r2=0,0784 IV-r=0,68 r2=0,4624 V-r=0,81r2=0,6561 Yukarıda yapılan beş araştırmanın pearson korelasyon katsayısı (r) ile belirlilik katsayıları (r2) verilmiştir. Bağımsız değişkenin bağımlı değişkeni en çok açıklama oranına sahip olduğu araştırma hangisidir?
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Açıklama:
Belirlilik katsayısı: Pearson korelasyon katsayısı r’nin karesinin alınması ile hesaplanır. 0 (sıfır) ile 1 arasında değerler alır ve oran olarak ifade edilir. Belirlilik katsayıları incelendiğinde bağımsız değişkenin bağımlı değişkeni en çok açıklama oranına sahip olduğu araştırma 0,6889 değeri ile ikinci araştırma olmuştur. İkinci araştırmada analizde yer alan bağımsız değişken bağımlı değişkende meydana gelen değişimin %68,69’unu açıklayabilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 25
Yapılan bir çalışmada Pearson korelasyon katsayısının 0,57’ye eşit olduğu görülmüştür. Korelasyon katsayısının anlamlılık testi yapılmak istenmektedir. Araştırmada 18 adet gözlem çifti yer almaktadır. Bu bilgilere göre korelasyon katsayısı anlamlılık testinde kullanılacak olan ve gözlemlenen t istatistiği değeri kaçtır?
Seçenekler
A
2,78
B
0,031
C
0,3249
D
0,2939
E
0,2780
Açıklama:
Doğru cevap A'dır.
Soru 26
Bir araştırmada bağımsız değişken (X) ve bağımlı değişken (Y) için gözlemlenen değerler yukarıdaki tabloda verilmiştir. Bu veri kümesi için oluşturulacak regresyon tahmin denklemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A 
B 
C 
D 
E 
Açıklama:
Soru 27
| Gözlem | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| X | 1 | 4 | 5 | 9 | 11 |
| Y | 2 | 6 | 8 | 14 | 15 |
Seçenekler
A
-0,2035
B
-0,2814
C
0,3593
D
0,9221
E
-0,7965
Açıklama:
Soru 28
Seçenekler
A
Regresyon doğrusu Y eksenini 13 noktasında keser.
B
Bağımsız değişkendeki 1 birimlik artış bağımlı değişkende 13 birimlik bir azalışa neden olur.
C
Regresyon doğrusu sola yatıktır.
D
Regresyon doğrusunun eğimi 27 dir.
E
Bağımsız değişkendeki 1 birimlik artış bağımlı değişkende 13 birimlik bir artışa neden olur.
Açıklama:
Regresyon doğrusu X eksenini x=0 için y=27 olacağından 27 noktasında keser. Regresyon doğrusunun eğimi 13/1=13'tür.
Regresyon doğrusu sağa yatıktır. Bağımsız değişkendeki 1 birimlik artış x'in katsayısının +13 olması nedeniyle bağımlı değişkende 13 birimlik bir artışa neden olur. Doğru cevap E'dir.
Regresyon doğrusu sağa yatıktır. Bağımsız değişkendeki 1 birimlik artış x'in katsayısının +13 olması nedeniyle bağımlı değişkende 13 birimlik bir artışa neden olur. Doğru cevap E'dir.
Soru 29
| Gözlem | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| X | 1 | 4 | 5 | 9 | 11 |
| Y | 2 | 6 | 8 | 14 | 15 |
Seçenekler
A
0,041
B
0,079
C
0,129
D
0,76
E
1,733
Açıklama:
Soru 30
Regresyon analizinde gerçek değer ile tahmini değerler arasındaki farkların toplamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
0
B
1
C
2
D
3
E
4
Açıklama:
Soru 31
Bir araştırmacı sağlık ocağına başvuranlardan kan analizi yaptıranların kanlarındaki X değerini incelemektedir. X değerinin bazı hastalıklara neden olduğunu gözlemleyen bu araştırmacı A ve B tedavi yöntemleriyle X değerini azaltmayı amaçlamaktadır. Bu durumda X değeri nasıl bir değişken olmaktadır?
Seçenekler
A
Bağımlı değişken
B
Bağımsız değişken
C
Sürekli değişken
D
Süreksiz değişken
E
Nicel değişken
Açıklama:
Bağımlı değişken araştırmacının üzerinde çalıştığı değişken olup bu değişken üzerinde meydana gelen değişimler ya da bu değişkenin toplam değişkenliğinin açıklanılmasına çalışılmaktadır. Örneğin öğrencilerin final sınav sonucu bağımlı değişken olarak ele alınabilir. Öğrencinin final sınav sonucunu etkileyen birçok faktörün bulunması doğaldır. Bağımsız değişken ya da değişkenler ise ilgilenilen bağımlı değişkende meydana gelen değişim ya da toplam değişkenliğinin üzerinde etkisi olabileceği düşünülen değişken ya da değişkenlerdir. Örneğin, bağımlı değişken final sınav sonucu ise bağımsız değişken öğrencinin sınava çalışma süresi olabilir.
Soru 32
İki değişken arasındaki ilişkinin incelenmesi için yapılan korelasyon analizi sonucunda bir araştırmacı saçılım grafiklerini incelemektedir. Buna göre grafikte X ve Y değişkenlerinin sıfır noktasından yukarıya doğru paralel bir şekilde dağılım görmektedir. Bu durumda değişkenler arasındaki ilişki hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
X değişkeni artarken Y değişkeni de artış gösterir.
B
X değişkeni artarken Y değişkeni azalmaktadır.
C
X değişkeni azalırken Y değişkeninde herhangi bir değişim görülmemektedir.
D
Değişkenler arasındaki ilişki rassal olarak gözükmektedir.
E
Değişkenler arasında herhangi bir ilişki görülememektedir.
Açıklama:
Korelasyon analizi en genel tanımı ile değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Değişkenler arasında var olabilecek ilişkinin derecesinin tespit edilebilmesi amacı ile çeşitli teknikler kullanılabilir. En basit şekli ile iki değişken arasındaki ilişkiyi gözlemlemek için
bu değişkenlerin saçılım grafikleri çizilebilir. İki değişken arasındaki ilişkinin incelenmesi için yapılan korelasyon analizi sonucunda saçılım grafiklerine bakıldığında grafikte X ve Y değişkenlerinin sıfır noktasından yukarıya doğru paralel bir şekilde dağılım göstermesi X değişkeni artarken Y değişkeni de artış gösterdiği şeklinde yorumlanır.
bu değişkenlerin saçılım grafikleri çizilebilir. İki değişken arasındaki ilişkinin incelenmesi için yapılan korelasyon analizi sonucunda saçılım grafiklerine bakıldığında grafikte X ve Y değişkenlerinin sıfır noktasından yukarıya doğru paralel bir şekilde dağılım göstermesi X değişkeni artarken Y değişkeni de artış gösterdiği şeklinde yorumlanır.
Soru 33
Değişkenler arasındaki ilişki incelendiğinde aşağıda belirtilen değerlerden hangisi iki değişken arasında zayıf artı korelasyon olduğunu göstermektedir?
Seçenekler
A
-0,98
B
-0,26
C
+0,56
D
+0,50
E
+0,28
Açıklama:
Eğer iki değişken arasında hiç ilişki yok ise Pearson korelasyon katsayısı 0 (sıfır) değerini alacaktır. Pearson korelasyon değeri -0,50 ya da +0,50 etrafında bir değer ise değişkenler arasında orta düzeyli bir ilişkinin varlığı ifade edilir. Değer 0 ile +0,50 arasında ise zayıf artı korelasyon olduğunu göstermektedir.
Soru 34
Bağımlı değişken y’de ortaya çıkan toplam değişkenliğin, x bağımsız değişkenin değişkenliği tarafından açıklanan kısmını oransal olarak tespit etmek için aşağıdakilerden hangisi hesaplanır?
Seçenekler
A
Pearson korelasyon katsayısı
B
Saçılım grafiği
C
Belirlilik katsayısı
D
Anlamlılık değeri
E
Regresyon analizi
Açıklama:
Korelasyon katsayısı yardımıyla değişkenler arasındaki ilişki ifade edilirken zayıf, orta ilişki gibi nitelemelerin gerçekleştirilmesi söz konusudur. Araştırmacılar, herhangi bir değişkende meydana gelen değişimin, bu değişkenle ilişkili olduğunu düşündükleri değişken tarafından ne kadarının açıklandığını tespit etmeleri gerektiğinde belirlilik katsayısı hesaplanır. Örneğin final sınavından aldığınız notun ne kadarlık kısmının sınava aktif çalışma süreniz ile açıklanabileceğini bilmek isteyebilirsiniz. Unutulmamalıdır ki final sınav notunuzu ders çalışma süreniz dışında, sınav günü moralinizin yerinde olup olmaması, hasta olup olmamanız gibi etkenlerde etkileyebilir.
Soru 35
Bir araştırmacı değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Ulaştığı sonuç ise değişkenler arasında "korelasyon yoktur" olmuştur. Ancak bu araştırmacı bu kararın ana kütle için de geçerli olup olmayacağını merak etmektedir. Bu durumda aşağıda yer alan hangi test merak edilen sorunun karşılığını vermektedir?
Seçenekler
A
Pearson korelasyon katsayısının belirlilik testi
B
McNemar testi
C
Pearson korelasyon katsayısının anlamlılık testi
D
Mann whitney U testi
E
Regresyon analizi
Açıklama:
Çoğunlukla araştırmalarda örneklemler ile çalışılmaktadır. Bir araştırmada örneklem sonuçlarına göre belirlenen korelasyon değerinin ana kütle içinde geçerli olup olmadığının belirlenmesi için test edilmesi istenebilir. Örneklem sonuçlarına göre “korelasyon yoktur” kararı verildiyse bu kararın ana kütle için de geçerli olup olmadığı testi Pearson korelasyon katsayısı anlamlılık testi yardımıyla yapılır. Testin gerçekleştirilmesinde n-2 serbestlik derecesi ile t dağılımı tablosundan elde edilen kritik değerler kullanılır.
Soru 36
Bir araştırmacı kanser tedavisinde nelerin daha faydalı olduğunu tahmin edebilmek için bir çalışma yapmaktadır. Bu çalışmada kanser tedavisinde ilaç kullanımı, ışın tedavisi, psikolojik sağlık gibi değişkenlerin etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu durumda araştırmacının kanser tedavisi üzerinde etkileri olabilecek değişkenleri daha iyi tahmin edebilmesi için hangi analizi kullanması gerekmektedir?
Seçenekler
A
Basit doğrusal regresyon analizi
B
Korelasyon analizi
C
T-testi
D
Wilcoxon testi
E
Çoklu doğrusal regresyon analizi
Açıklama:
Bağımlı değişkenin daha iyi tahmin edilmesi ya da açıklanabilmesi için birden daha fazla bağımsız değişken tanımlanabilir. Bir bağımlı ve birden daha fazla bağımsız değişkeni bulunduğu regresyon analizi problemlerine çoklu regresyon analizi adı verilir. Soru kalıbı incelendiğinde kanser tedavisi bağımlı değişken iken ilaç tedavisi, ışın tedavisi ve psikolojik durum ise bağımsız değişkenlerdir. Bu durumda bağımsız değişkenlerin birden fazla olduğu görülmektedir.
Soru 37
Bir doktor hastaların muayeneden memnun ayrılmasını istemektedir. Bu nedenle her hastadan yaş, memnuniyet derecesi, daha önce kaç doktora gittiği ve bir doktordan hangi beklentilere sahip olduklarına yönelik bilgiler toplamaktadır. Daha sonrasında toplanan veriler ışığında hastaların memnuniyet düzeyini tahmin etmek için memnuniyet derecesi sorusunu ele alarak bir istatistiki testle durumu ortaya koymaya çalışmaktadır. Bu durumda doktor hangi testi kullanması gerekmektedir?
Seçenekler
A
Çoklu doğrusal regresyon analizi
B
Basit doğrusal regresyon analizi
C
Korelasyon analizi
D
McNemar testi
E
Pearson karelasyon katsayısının anlamlılık testi
Açıklama:
Bağımlı değişkenin daha iyi tahmin edilmesi ya da açıklanabilmesi için birden daha fazla bağımsız değişken tanımlanabilir. Bir bağımlı ve birden daha fazla bağımsız değişkenin bulunduğu regresyon analizi problemlerine çoklu regresyon analizi adı verilir. Basit doğrusal regresyon analizi ile korelasyon katsayısı yardımıyla iki değişken arasındaki doğrusal ilişkinin derecesi tespit edilebilmektedir. Soru kalıbı incelendiğinde doktor birden fazla değişken hakkında bilgi toplasa bile istatistiki işlem için sadece bir değişkeni işe koşmuştur.
Soru 38
Bir araştırma grubu dört farklı çalışma yürüterek her bir çalışma için değişkenler arasındaki pearson korelasyon katsayısını hesaplamışlardır. Buna göre hesaplanan korelasyon katsayıları A çalışması için -0,27; B çalışması için -0, 48; C çalışması için 0,39 ve D çalışması için 0,53 olarak bulunmuştur. Aşağıdakilerden hangisi Bağımsız değişkenin bağımlı değişkendeki değişimi sırasıyla en az ve en çok açıklayan çalışmalardır?
Seçenekler
A
A çalışması ve B çalışması
B
B çalışması ve D çalışması
C
C çalışması ve A çalışması
D
A çalışması ve D çalışması
E
D çalışması ve C çalışması
Açıklama:
Bağımlı değişken y’de ortaya çıkan toplam değişkenliğin, x bağımsız
değişkenin değişkenliği tarafından açıklanan kısmını oransal olarak
tespit etmek için belirlilik katsayısı hesaplanır. Buna göre belirlilik katsayısı Pearson korelasyon katsayısının karesi olarak hesaplanmaktadır. çıkan sonuçlar 1'e yaklaştıkça Bağımsız değişkenin bağımlı değişkendeki değişimi açıklama değeri de yükselecektir.
değişkenin değişkenliği tarafından açıklanan kısmını oransal olarak
tespit etmek için belirlilik katsayısı hesaplanır. Buna göre belirlilik katsayısı Pearson korelasyon katsayısının karesi olarak hesaplanmaktadır. çıkan sonuçlar 1'e yaklaştıkça Bağımsız değişkenin bağımlı değişkendeki değişimi açıklama değeri de yükselecektir.
Soru 39
Yapılan bir araştırma sonucunda X değişkeninde bir artış olurken Y değişkeninde de aynı oranda bir azalma meydana geldiği bulunmuştur. Bir başka ifadeyle bu iki değişken arasında mükemmel bir korelasyon olduğu görülmektedir. Bu durumda iki değişken arasındaki korelasyon katsayısı değeri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1
B
-1
C
0,50
D
-0,50
E
0
Açıklama:
İki ya da daha fazla ve en az aralıklı ölçeğe uygun şekilde ölçümlenmiş değişkenler arasındaki ilişkinin derecesini belirlemek için Pearson korelasyon katsayısı kulllanılır. Bu katsayı r ile gösterilir. Pearson r korelasyon katsayısı -1 ile +1 arasında değişen değerler
almaktadır. -1 ve +1 değerlerine eşit sonuçlar, değişkenler arasında mükemmel/tam ilişkinin varlığını gösterir. Böyle bir durumda değişkenlerden herhangi birisinde meydana gelen bir birimlik değişim diğer değişkende de bir birimlik değişim yaratacaktır. Eksi değerler
değişkenler arasındaki ters yönlü ilişkiyi gösterirken (değişkenlerden birinin değeri artarken diğerinin değerinin azalması gibi) artı değerler değişkenler arasındaki aynı yönlü ilişkiyi (değişkenlerden birinin değeri artarken diğerinin değeri de artmaktadır gibi) göstermektedir.
almaktadır. -1 ve +1 değerlerine eşit sonuçlar, değişkenler arasında mükemmel/tam ilişkinin varlığını gösterir. Böyle bir durumda değişkenlerden herhangi birisinde meydana gelen bir birimlik değişim diğer değişkende de bir birimlik değişim yaratacaktır. Eksi değerler
değişkenler arasındaki ters yönlü ilişkiyi gösterirken (değişkenlerden birinin değeri artarken diğerinin değerinin azalması gibi) artı değerler değişkenler arasındaki aynı yönlü ilişkiyi (değişkenlerden birinin değeri artarken diğerinin değeri de artmaktadır gibi) göstermektedir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi iki değişken arasında yapılan korelasyon analizi sonucunda yapılan yanlış bir yorumdur?
Seçenekler
A
İki değişken arasında orta düzeyle pozitif yönde bir ilişki vardır.
B
İki değişken arasında herhangi bir ilişki bulunamamaıştır.
C
Değişkenlerden biri artarken diğerinde aynı oranda azalma görülmektedir.
D
Değişkenlerden birinin azalması diğer değişkenin artmasına bağlıdır.
E
Değişkenler arasında mükemmel bir korelasyon ortaya çıkmıştır.
Açıklama:
İlgilenilen iki değişken arasındaki ilişkinin derecesi için korelasyon analizi kullanılır. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, korelasyon analizinin değişkenler arasındaki ilişkinin yanlızca derecesini göstermesidir. İki değişken arasında yüksek korelasyon olması
bu iki değişkenden birinin diğerinin nedeni olabileceğini göstermez. Korelasyon analizi iki değişken arasındaki nedensellik için kullanılmaz. Nedensellik araştırması için farklı istatistik tekniklerinin kullanılması gerekir.
bu iki değişkenden birinin diğerinin nedeni olabileceğini göstermez. Korelasyon analizi iki değişken arasındaki nedensellik için kullanılmaz. Nedensellik araştırması için farklı istatistik tekniklerinin kullanılması gerekir.
Soru 41
Değişkenler arasındaki ilişkinin derecesini tespit etmemizi sağlayan analize ne ad verilir?
Seçenekler
A
Regresyon analizi
B
Bağımlı Değişken
C
Belirlilik katsayısı
D
Bağımsız değişken
E
Korelasyon analizi
Açıklama:
Değişkenler arasındaki ilişkinin derecesinin tespiti işlemine korelasyon analizi adı verilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 42
Yaş ve kolestrol düzeyindeki ilişki ele alındığında;
I- Bağımlı değişken yaş değişkenidir.
II- Bağımsız değişken kolestrol değişkenidir.
III- Bağımsız değişken kişinin cinsiyetidir.
IV-Bağımlı değişken kolestrol değişkenidir.
verilen ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?
I- Bağımlı değişken yaş değişkenidir.
II- Bağımsız değişken kolestrol değişkenidir.
III- Bağımsız değişken kişinin cinsiyetidir.
IV-Bağımlı değişken kolestrol değişkenidir.
verilen ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yanlız I
B
II-II
C
Yanlız IV
D
Yanlız III
E
III-IV
Açıklama:
Bağımlı değişken araştırmacının üzerinde çalıştığı değişken olup bu değişken üzerinde meydana gelen değişimler ya da bu değişkenin toplam değişkenliğinin açıklanılmasına çalışılan değişkendir. Kolestrol düzeyi yaşa bağlı olarak değişmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 43
İki değişken arasındaki ilişkiyi gözlemlemek için çizilen grafiğe ne ad verilir.
Seçenekler
A
Saçılım grafiği
B
Histogram
C
Dairesel Grafik
D
Sütun Grafiği
E
Çubuk Grafiği
Açıklama:
İki değişken arasındaki ilişki, bu değişkenlerin saçılım grafikleri ile gözlemlenir.
Soru 44
İki değişken arasındaki ilişkinin varlığının matematiksel model ile gösterilmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Korelasyon katsayısı
B
Regresyon sabiti
C
Değişkenlik ölçüsü
D
Regrasyon denklemi
E
Regresyon katsayısı
Açıklama:
İki değişken arasındaki doğrusal ilişkinin gösteriminde kullanılan eşitliğe regresyon denklemi adı verilir.
r. İki değişken arasında bir ilişkinin varlığının gösterilmesi ile beraber ilgili
değişkenler arasında matematiksel bir model kurulması istenebilir.Bu modele regresyon analizi adı verilir.
r. İki değişken arasında bir ilişkinin varlığının gösterilmesi ile beraber ilgili
değişkenler arasında matematiksel bir model kurulması istenebilir.Bu modele regresyon analizi adı verilir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi Pearson korelasyon katsayısının alabileceği değerlerden olabilir?
Seçenekler
A
r>1
B
r=-2
C
r<-1
D
0
E
-1≤ r ≤1
Açıklama:
Pearson r korelasyon katsayısı -1 ile +1 arasında değişen değerler almaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 46
Korelasyon katsayısı ile ilgili verilen ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?
I- Değişkenler arasındaki ilişkinin derecesini belirler.
II- -1 ve +1 arasında değerler alır.
III--1 olduğunda değişkenler arasında mükemmel aynı yönlü ilişki sözkonusudur.
IV- İki değişken arasında iliki yok ise 0 değerini alır.
V- Artı değerler değişkenler arasında ters yönlü ilişkiyi gösterir.
I- Değişkenler arasındaki ilişkinin derecesini belirler.
II- -1 ve +1 arasında değerler alır.
III--1 olduğunda değişkenler arasında mükemmel aynı yönlü ilişki sözkonusudur.
IV- İki değişken arasında iliki yok ise 0 değerini alır.
V- Artı değerler değişkenler arasında ters yönlü ilişkiyi gösterir.
Seçenekler
A
I-II-IV
B
I-II-III-IV-V
C
III-V
D
I-II-III-V
E
II-III-V
Açıklama:
Korelasyon katsayısının - değer alması değişkenler arasındaki ters yönlü ilişkiyi gösterir. + değerler değişkenlerin aynı yönde olduğunun göstergesidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 47
Bir basit doğrusal regresyon denklemi için a= 3.42 b=0.326 ve bağımsız değişken için elde edilen bir gözlemin değeri 50 olmak üzere, bağımlı değişkenin alacağı değer bu modele göre kaça eşit olur?
Seçenekler
A
19.72
B
19.52
C
171.326
D
53.746
E
12.88
Açıklama:
Y=a+bx regresyon modeli olmak üzere;
Y=3.42+0.326*(50)
Y=19.72 Doğru cevap A'dır.
Y=3.42+0.326*(50)
Y=19.72 Doğru cevap A'dır.
Soru 48
| x | y |
| 1 | 5 |
| 2 | 2 |
| 4 | 2 |
| 6 | 4 |
| 3 | 3 |
Seçenekler
A
1.3
B
-0.48
C
-1
D
- 0.11
E
-0.023
Açıklama:
Doğru cevap D'dir.
Soru 49
Yapılan bir araştırmaya göre iki değişken arasındaki korelasyon katsayısı -0,85 olarak bulunmuştur. Bulunan bu değere göre iki değişken arasındaki ilişki için verilen ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İki değişken arasında aynı yönlü zayıf ilişki vardır.
B
İki değişken arasında ters yönlü güçlü ilişki vardır.
C
İki değişken arasında ters yönlü mükemmel ilişki vardır.
D
İki değişken arasında aynı yönlü orta düzey ilişki vardır.
E
İki değişken arasında ilişki yoktur.
Açıklama:
Korelasyon katsayısı -1 ile +1 arasında değerler alır. 1'e eşit olduğunda mükemmel ilişki söz konusudur. Negatif olması ters yönlü pozitif olması ise aynı yönlü ilişki olduğunu göstermektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 50
Korelasyon katsayı 0,75 olduğu bir regresyon analizinde belirlilik katsayısı değeri kaçtır?
Seçenekler
A
0,5625
B
0,8660
C
0,25
D
1
E
0,1875
Açıklama:
r=0,75
R= 0.75*0.75= 0,5625
Doğrfu cevap A'dır.
R= 0.75*0.75= 0,5625
Doğrfu cevap A'dır.
Soru 51
Değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Regresyon analizi
B
Değişken analizi
C
Değişkenleri saptama
D
Korelasyon analizi
E
Pearson
Açıklama:
Korelasyon analizi en genel tanımı ile değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Değişkenler arasında var olabilecek ilişkinin derecesinin tespit edilebilmesi amacı ile çeşitli teknikler kullanılabilir.
Soru 52
Araştırmacılar, herhangi bir değişkende meydana gelen değişimin, bu değişkenle ilişkili olduğunu düşündükleri değişken tarafından ne kadarının açıklandığını tespit etmeleri gerektiğinde aşağıdakilerden hangisini kullanır?
Seçenekler
A
Regresyon
B
Gini katsayısı
C
Korelasyon katsayısı
D
Pearson Korelasyon Katsayısı
E
Belirlilik katsayısı
Açıklama:
Korelasyon katsayısı yardımıyla değişkenler arasındaki ilişki ifade edilirken zayıf, orta ilişki gibi nitelemelerin gerçekleştirilmesi söz konusudur. Araştırmacılar, herhangi bir değişkende meydana gelen değişimin, bu değişkenle ilişkili olduğunu düşündükleri değişken tarafından ne kadarının açıklandığını tespit etmeleri gerektiğinde belirlilik katsayısı hesaplanır.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisinde basit doğrusal regresyon modelinin formülü doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
yi= (α + β xi+ εi) x100
B
yi= α + β xi+ εi
C
yi= (β) x α + β xi+ εi
D
yi= ((β) x α + β xi+ εi) x100
E
yi= α + β xi+ 2(εi)
Açıklama:
Korelasyon katsayısı yardımıyla iki değişken arasındaki doğrusal ilişkinin derecesi tespit
edilebilmektedir. İki değişken arasında bir ilişkinin varlığının gösterilmesi ile beraber ilgili değişkenler arasında matematiksel bir model kurulması istenebilir.
Basit doğrusal regresyon modeli,
yi= α + βxi+ εi
edilebilmektedir. İki değişken arasında bir ilişkinin varlığının gösterilmesi ile beraber ilgili değişkenler arasında matematiksel bir model kurulması istenebilir.
Basit doğrusal regresyon modeli,
yi= α + βxi+ εi
Soru 54
Bir bağımlı ve birden daha fazla bağımsız değişkenin bulunduğu regresyon analizi problemlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Çapraz regresyon analizi
B
Doğrusal analiz
C
Piramid endeksi
D
Regresyon analizi
E
Çoklu doğrusal regresyon analizi
Açıklama:
Bağımlı değişkenin daha iyi tahmin edilmesi ya da açıklanabilmesi için birden daha fazla
bağımsız değişken tanımlanabilir. Bir bağımlı ve birden daha fazla bağımsız değişkenin
bulunduğu regresyon analizi problemlerine çoklu regresyon analizi adı verilir. Bu ünite de çoklu doğrusal regresyon analizi detaya inilmeden genel hatları ile incelenecektir
bağımsız değişken tanımlanabilir. Bir bağımlı ve birden daha fazla bağımsız değişkenin
bulunduğu regresyon analizi problemlerine çoklu regresyon analizi adı verilir. Bu ünite de çoklu doğrusal regresyon analizi detaya inilmeden genel hatları ile incelenecektir
Soru 55
Yapılan hesaplamaların doğru ve uygun olması için regresyon analizinde uyulması gereken kaç adet varsayım bulunmaktadır?
Seçenekler
A
7
B
10
C
3
D
5
E
6
Açıklama:
Yapılan hesaplamaların doğru ve uygun olması için regresyon analizinde uyulması gereken 5 adet varsayım bulunmaktadır. Bu varsayımlar
• ε rassal değişkeni x’in değerlerinden istatistiksel olarak bağımsızdır,
• ε rassal değişkeni Normal dağılıma sahiptir,
• εi rassal değişkeni 0 aritmetik ortalamaya sahiptir,
• εi ve εj
gibi birbirinden farklı iki hata istatistiksel olarak bağımsız olmalıdır,
• εi rassal değişkenleri xi ’lerin tüm değerleri için sabit bir varyansa sahiptir,
olarak sıralanırlar.
• ε rassal değişkeni x’in değerlerinden istatistiksel olarak bağımsızdır,
• ε rassal değişkeni Normal dağılıma sahiptir,
• εi rassal değişkeni 0 aritmetik ortalamaya sahiptir,
• εi ve εj
gibi birbirinden farklı iki hata istatistiksel olarak bağımsız olmalıdır,
• εi rassal değişkenleri xi ’lerin tüm değerleri için sabit bir varyansa sahiptir,
olarak sıralanırlar.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi yapılan hesaplamaların doğru ve uygun olması için regresyon analizinde uyulması gereken varsayımlardan değildir?
Seçenekler
A
ε rassal değişkeni x’in değerlerinden istatistiksel olarak bağımlıdır.
B
ε rassal değişkeni Normal dağılıma sahiptir.
C
εi rassal değişkeni 0 aritmetik ortalamaya sahiptir.
D
εi ve εj gibi birbirinden farklı iki hata istatistiksel olarak bağımsız olmalıdır.
E
εi rassal değişkenleri xi’lerin tüm değerleri için sabit bir varyansa sahiptir, olarak sıralanırlar.
Açıklama:
ε rassal değişkeni x’in değerlerinden istatistiksel olarak bağımsızdır.
Soru 57
Basit doğrusal regresyon modeli formülünde (yi= α + β xi+ εi) εi neyi temsil etmektedir?
Seçenekler
A
bağımlı değişken y’nin i’inci gözlem değerini,
B
bağımsız değişken x’in i’inci gözlem değerini
C
i’inci gözlem için ortalaması 0 ve tüm gözlemler için sabit σ standart sapmalı normal
dağılıma sahip olduğu varsayılan rassal hatayı
dağılıma sahip olduğu varsayılan rassal hatayı
D
bağımsız değişken x’in i’inci gözlem değerini
E
bağımlı değişken y’nin i’inci gözlem değerini
Açıklama:
Model’de
yi; bağımlı değişken y’nin i’inci gözlem değerini,
xi; bağımsız değişken x’in i’inci gözlem değerini,
εi; i’inci gözlem için ortalaması 0 ve tüm gözlemler için sabit σ standart sapmalı normal
dağılıma sahip olduğu varsayılan rassal hatayı,
α ve β ; veri yardımıyla tahmin edilecek, x=0 olduğunda y’nin değeri α ve x’te meydana gelecek birim değişikliğin y’deki oransal etkisi de β olmak üzere, ana kütle parametrelerini göstermektedir.
yi; bağımlı değişken y’nin i’inci gözlem değerini,
xi; bağımsız değişken x’in i’inci gözlem değerini,
εi; i’inci gözlem için ortalaması 0 ve tüm gözlemler için sabit σ standart sapmalı normal
dağılıma sahip olduğu varsayılan rassal hatayı,
α ve β ; veri yardımıyla tahmin edilecek, x=0 olduğunda y’nin değeri α ve x’te meydana gelecek birim değişikliğin y’deki oransal etkisi de β olmak üzere, ana kütle parametrelerini göstermektedir.
Soru 58
Pearson korelasyon katsayısının anlamlılık testinde "H1: ρ ≠ 0" denklemi ne anlam ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Ana kütle Pearson korelasyon katsayısı 0'dır
B
Ana kütle Pearson korelasyon katsayısı 0 değildir.
C
Ana kütle regresyon katsayısı 0 değildir
D
Ana kütle doğrusal olmayan Pearson korelasyon katsayısı 0 değildir
E
Ana kütle çapraz Pearson korelasyon katsayısı 0 değildir
Açıklama:
Pearson korelasyon katsayısının anlamlılık testinde "H1: ρ ≠ 0" denklemi Ana kütle Pearson korelasyon katsayısının 0 olmadığını ifade eder.
Soru 59
Regresyon analizi çalışmalarında ihtiyaç duyulan temel unsurlar nelerdir?
Seçenekler
A
Regresyon ve korelasyon
B
Korelasyon ve pearson
C
Bağımlı ve bağımsız değişken
D
Korelasyon, bağımlı değişken ve bağımsız değiişken
E
Korelasyon ve basit doğrusal regresyon
Açıklama:
Regresyon analizi çalışmalarında iki farklı değişken tanımlamasına ihtiyaç duyulmaktadır. Bunlar sırasıyla bağımlı ve bağımsız değişken kavramlarıdır. Bağımlı değişken araştırmacının üzerinde çalıştığı değişken olup bu değişken üzerinde meydana gelen değişimler ya da bu değişkenin toplam değişkenliğinin açıklanılmasına çalışılmaktadır. Örneğin öğrencilerin final sınav sonucu bağımlı değişken olarak ele alınabilir. Öğrencinin final sınav sonucunu etkileyen birçok faktörün bulunması doğaldır. Bağımsız değişken ya da değişkenler ise ilgilenilen bağımlı değişkende meydana gelen değişim ya da toplam değişkenliğinin üzerinde etkisi olabileceği düşünülen değişken ya da değişkenlerdir.
Soru 60
Basit doğrusal regresyon analizi ne anlam ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Regresyon analizinde tek bağımsız değişken olması durumunu
B
Regresyon analizinde tek bağımlı değişken olması durumunu
C
Regresyon analizinde en çok iki bağımlı değişken olması durumunu
D
Regresyon analizinde en çok iki bağımsız değişken olması durumunu
E
Korelasyon analizinde tek bağımlı değişken olması durumunu
Açıklama:
Regresyon analizinde bir ya da daha fazla bağımsız değişken olabilir. Bu ünite içerisinde tek bağımsız değişken olması durumu basit doğrusal regresyon analizi olarak ele alınırken birden fazla bağımsız değişken olması durumu çoklu doğrusal regresyon analizi olarak ele alınacaktır.
Soru 61
1880’li yıllarda bir değişken üzerinde meydana gelen değişimin başka bir değişken ya da daha fazla değişken tarafından açıklanıp açıklanamayacağını çalışan ilk araştırmacılardan biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sir Francis Galton
B
Aristo
C
Tesla
D
Newton
E
Edison
Açıklama:
Sir Francis Galton, 1880’li yıllarda bir değişken üzerinde meydana gelen değişimin başka bir değişken ya da daha fazla değişken tarafından açıklanıp açıklanamayacağını çalışan ilk araştırmacılardandır. Doğru cevap A'dır.
Soru 62
En genel tanımı ile değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Korelasyon analizi
B
Regresyon analizi
C
Standart sapma
D
Korelasyon katsayısı
E
Belirlilik katsayısı
Açıklama:
Korelasyon analizi en genel tanımı ile değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 63
Bir bağımlı ve birden daha fazla bağımsız değişkenin bulunduğu regresyon analizi problemlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Regresyon analizi
B
Çoklu regresyon analizi
C
Basit regresyon analizi
D
Dolaylı regresyon analizi
E
Örneklem regresyon doğrusu
Açıklama:
Bir bağımlı ve birden daha fazla bağımsız değişkenin bulunduğu regresyon analizi problemlerine çoklu regresyon analizi adı verilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 64
Pearson korelasyon katsayısının alabileceği en küçük değer aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
-1
B
-2
C
-1.5
D
0
E
-0.97
Açıklama:
İki ya da daha fazla ve en az aralıklı ölçeğe uygun şekilde ölçümlenmiş değişkenler arasındaki ilişkinin derecesini belirlemek için Pearson korelasyon katsayısı kulllanılır. Bu
katsayı r ile gösterilir. Pearson r korelasyon katsayısı -1 ile +1 arasında değişen değerler
almaktadır. -1 ve +1 değerlerine eşit sonuçlar, değişkenler arasında mükemmel/tam ilişkinin varlığını gösterir.
katsayı r ile gösterilir. Pearson r korelasyon katsayısı -1 ile +1 arasında değişen değerler
almaktadır. -1 ve +1 değerlerine eşit sonuçlar, değişkenler arasında mükemmel/tam ilişkinin varlığını gösterir.
Soru 65
Pearson korelasyon katsayısının alabileceği en yüksek değer aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
0.97
B
1
C
1.5
D
2
E
0.50
Açıklama:
İki ya da daha fazla ve en az aralıklı ölçeğe uygun şekilde ölçümlenmiş değişkenler arasındaki ilişkinin derecesini belirlemek için Pearson korelasyon katsayısı kulllanılır. Bu
katsayı r ile gösterilir. Pearson r korelasyon katsayısı -1 ile +1 arasında değişen değerler
almaktadır. -1 ve +1 değerlerine eşit sonuçlar, değişkenler arasında mükemmel/tam ilişkinin varlığını gösterir.
katsayı r ile gösterilir. Pearson r korelasyon katsayısı -1 ile +1 arasında değişen değerler
almaktadır. -1 ve +1 değerlerine eşit sonuçlar, değişkenler arasında mükemmel/tam ilişkinin varlığını gösterir.
Soru 66
İki değişken arasındaki korelasyon katsayısı -0.14 ise bu iki değişken arasındaki ilişki hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Pozitif zayıf bir ilişki vardır.
B
İlişki yoktur
C
Negatif zayıf bir ilişki vardır
D
Doğrusal pozitif bir ilişki vardır
E
Doğrusal negatif bir ilişki vardır
Açıklama:
-1 ve +1 tam değerlerine yaklaştıkça ilişkinin derecesinin arttığı ifade edilirken sıfıra yaklaştıkça ilişkinin derecesinin azaldığı/zayıfladığı ifade edilir. Verilen -0.14 değeri 0 a yakın dolayısıyla zayıf ve negatif yönlüdür.
Soru 67
İki değişken arasında 0.86 değerinde bir ilişki varsa bu iki değişken arasındaki ilişki hakkında aşağıdaki yargılardan hangisine varılabilir?
Seçenekler
A
Doğrusal negatif bir ilişki vardır
B
Orta düzeyde bir ilişki vardır
C
Güçlü negatif korelasyon vardır
D
Güçlü pozitif bir ilişki vardır
E
Pozitif orta düzeyde bir ilişki vardır
Açıklama:
-1 ve +1 tam değerlerine yaklaştıkça ilişkinin derecesinin arttığı ifade edilirken sıfıra yaklaştıkça ilişkinin derecesinin azaldığı/zayıfladığı ifade edilir. 0.86 +1 mükemmel korelasyon katsayısına yakın olduğundan pozitif güçlü bir ilişki olduğunu ifade eder.
Soru 68
Aşağıdaki korelasyon katsayılarından hangisi iki değişken arasında bir ilişki olmadığını ifade etmektedir?
Seçenekler
A
1
B
-1
C
0.50
D
-0.50
E
0
Açıklama:
Eksi değerler değişkenler arasındaki ters yönlü ilişkiyi gösterirken (değişkenlerden birinin değeri
artarken diğerinin değerinin azalması gibi) artı değerler değişkenler arasındaki aynı yönlü
ilişkiyi (değişkenlerden birinin değeri artarken diğerinin değeri de artmaktadır gibi) göstermektedir. Eğer iki değişken arasında hiç ilişki yok ise Pearson korelasyon katsayısı 0
(sıfır) değerini alacaktır.
artarken diğerinin değerinin azalması gibi) artı değerler değişkenler arasındaki aynı yönlü
ilişkiyi (değişkenlerden birinin değeri artarken diğerinin değeri de artmaktadır gibi) göstermektedir. Eğer iki değişken arasında hiç ilişki yok ise Pearson korelasyon katsayısı 0
(sıfır) değerini alacaktır.
Soru 69
Beş farklı araştırmanın Pearson korelasyon katsayısı şu şekildedir:
- -0,15
- -0,42
- 0,23
- 0,12
- 0,33
Seçenekler
A
b
B
c
C
a
D
e
E
d
Açıklama:
Araştırmacılar, herhangi bir değişkende meydana gelen değişimin, bu değişkenle ilişkili olduğunu düşündükleri değişken tarafından ne kadarının açıklandığını tespit etmeleri gerektiğinde belirlilik katsayısı hesaplanır. Bağımlı değişken y’de ortaya çıkan toplam değişkenliğin, x bağımsız değişkenin değişkenliği tarafından açıklanan kısmını oransal olarak tespit etmek için belirlilik katsayısı hesaplanır. Belirlilik katsayısı Pearson korelasyon katsayısı r’nin karesinin alınması ile hesaplanır. 0 (sıfır) ile 1 arasında değerler alır ve oran olarak ifade edilir.
Soru 70
Beş farklı araştırmanın Pearson korelasyon katsayısı şu şekildedir:
- -0,15
- -0,42
- 0,23
- 0,12
- 0,33
Seçenekler
A
a
B
d
C
c
D
e
E
b
Açıklama:
Araştırmacılar, herhangi bir değişkende meydana gelen değişimin, bu değişkenle ilişkili olduğunu düşündükleri değişken tarafından ne kadarının açıklandığını tespit etmeleri gerektiğinde belirlilik katsayısı hesaplanır. Bağımlı değişken y’de ortaya çıkan toplam değişkenliğin, x bağımsız değişkenin değişkenliği tarafından açıklanan kısmını oransal olarak tespit etmek için belirlilik katsayısı hesaplanır. Belirlilik katsayısı Pearson korelasyon katsayısı r’nin karesinin alınması ile hesaplanır. 0 (sıfır) ile 1 arasında değerler alır ve oran olarak ifade edilir.
Soru 71
Korelasyon katsayısının 0,38’e eşit olduğu bir çalışmada, korelasyon katsayısının anlamlılık testi yapılmak istenmektedir. Araştırmada 17 adet gözlem çifti yer almaktadır. Bu bilgilere göre korelasyon katsayısı anlamlılık testinde kullanılacak olan gözlemlenen t istatistiği değeri kaçtır?
Seçenekler
A
2,24
B
1,68
C
1,59
D
1,32
E
2,58
Açıklama:
Formülüne göre verilenler yerine konulup işlem yapıldığında sonuç 1,59 çıkmaktadır.Soru 72
Bir araştırmada bağımlı değişkenin aldığı değerler 3,4,2,5,2 ve bağımsız değişkenin aldığı değerler 1,4,3,2,5 biçimindedir. Bu iki değişken arasındaki korelasyon katsayısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
0,36
B
-0,25
C
0,42
D
-0,36
E
-0,42
Açıklama:
Verilen değerlere göre bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki korelasyon katsayısı -0,36'dır.
Soru 73
yi= α + β xi + εi
basit doğrusal regresyon modelinde yi aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
basit doğrusal regresyon modelinde yi aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
bağımsız değişken x’in i’inci gözlem değerini
B
i’inci gözlem için ortalamasını
C
rassal hatayı
D
ana kütle parametrelerini
E
bağımlı değişken y’nin i’inci gözlem değerini
Açıklama:
Basit doğrusal regresyon modeli,
yi= α + β xi+ εi
olarak yazılır. Model’de
yi; bağımlı değişken y’nin i’inci gözlem değerini,
xi; bağımsız değişken x’in i’inci gözlem değerini,
εi; i’inci gözlem için ortalaması 0 ve tüm gözlemler için sabit σ standart sapmalı normal dağılıma sahip olduğu varsayılan rassal hatayı,
α ve β ; veri yardımıyla tahmin edilecek, x=0 olduğunda y’nin değeri α ve x’te meydana
gelecek birim değişikliğin y’deki oransal etkisi de β olmak üzere, ana kütle parametrelerini
göstermektedir.
yi= α + β xi+ εi
olarak yazılır. Model’de
yi; bağımlı değişken y’nin i’inci gözlem değerini,
xi; bağımsız değişken x’in i’inci gözlem değerini,
εi; i’inci gözlem için ortalaması 0 ve tüm gözlemler için sabit σ standart sapmalı normal dağılıma sahip olduğu varsayılan rassal hatayı,
α ve β ; veri yardımıyla tahmin edilecek, x=0 olduğunda y’nin değeri α ve x’te meydana
gelecek birim değişikliğin y’deki oransal etkisi de β olmak üzere, ana kütle parametrelerini
göstermektedir.
Soru 74
İki ya da daha fazla ve en az aralıklı ölçeğe uygun şekilde ölçümlenmiş değişkenler arasındaki ilişkinin derecesini ve yönünü belirlemek için kullanılan katsayıya ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Regresyon katsayısı
B
Ortalama hesabı
C
Belirlilik katsayısı
D
Varyans analizi
E
Pearson korelasyon katsayısı
Açıklama:
İki ya da daha fazla ve en az aralıklı ölçeğe uygun şekilde ölçümlenmiş değişkenler arasındaki ilişkinin derecesini belirlemek için Pearson korelasyon katsayısı kulllanılır. Bu katsayı r ile gösterilir.
Soru 75
Aşağıdaki değerlerden hangisi Pearson korelasyon katsayısı olabilir ?
Seçenekler
A
- 3/2
B
-0,75
C
2
D
5
E
〖10〗^2
Açıklama:
Pearson r korelasyon katsayısı -1 ile +1 arasında değişen değerler almaktadır. Verilen seçeneklerde -1 ile +1 arasında olan tek seçenek B şıkkında verilmiştir.
Soru 76
Bir araştırmada iki değişken arasındaki korelasyon katsayısı - 0,15 olarak tespit edilmiştir. Bu korelasyon değerine göre iki değişken arasındaki ilişki hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Aralarında doğru yönlü mükemmel ilişki vardır
B
Aralarında ilişki yoktur
C
Aralarında negatif ve orta dereceli ilişki vardır
D
Aralarında pozitif yönlü ve kuvvetli ilişki vardır
E
Aralarında ters yönlü zayıf bir ilişki vardır
Açıklama:
Pearson r korelasyon katsayısı -1 ile +1 arasında değişen değerler almaktadır. -1 ve +1 değerlerine eşit sonuçlar, değişkenler arasında mükemmel/tam ilişkinin varlığını gösterir. Böyle bir durumda değişkenlerden herhangi birisinde meydana gelen bir birimlik değişim diğer değişkende de bir birimlik değişim yaratacaktır. Eksi değerler değişkenler arasındaki ters yönlü ilişkiyi gösterirken (değişkenlerden birinin değeri artarken diğerinin değerinin azalması gibi) artı değerler değişkenler arasındaki aynı yönlü ilişkiyi (değişkenlerden birinin değeri artarken diğerinin değeri de artmaktadır gibi) göstermektedir. Eğer iki değişken arasında hiç ilişki yok ise Pearson korelasyon katsayısı 0 (sıfır) değerini alacaktır. -1 ve +1 tam değerlerine yaklaştıkça ilişkinin derecesinin arttığı ifade edilirken sıfıra yaklaştıkça ilişkinin derecesinin azaldığı/zayıfladığı ifade edilir. Pearson korelasyon değeri -0,50 ya da +0,50 etrafında bir değer ise değişkenler arasında orta düzeyli bir ilişkinin varlığı ifade edilir.
Soru 77
Bağımlı değişkenin değerleri 3, 5, 8, 11, 9, 6 ve bağımsız değişkenin değerleri 13, 11, 6, 8, 3,1 ise bu iki değişken arasındaki korelasyon katsayısı değeri nedir?
Seçenekler
A
-0,95
B
-0,87
C
0,19
D
0,46
E
0,84
Açıklama:
Bağımsız Değişken (x) Bağımlı Değişken(y) x_i^2 y_i^2 x_i y_i
13 3 169 9 39
11 5 121 25 55
6 8 36 64 48
8 11 64 121 88
3 9 9 81 27
1 6 1 36 6
Toplam=∑▒x=42 ∑▒y =42 ∑▒x^2 =400 ∑▒y^2 = 336 ∑▒〖x_i y_i 〗 = 263
r = (n ∑_(i=1)^n▒〖x_i y_i-( ∑_(i=1)^n▒〖x_i) ( ∑_(i=1)^n▒〖y_i)〗〗〗)/(√(n ∑_(i=1)^n▒x_i^2 - 〖( ∑_(i=1)^n▒〖x_i)〗〗^2 ) √(n ∑_(i=1)^n▒y_i^2 - 〖( ∑_(i=1)^n▒〖y_i)〗〗^2 ))
r = (10.263-(42.42))/(√(10.400- 〖(42)〗^2 ) √(10 .336- 〖(42)〗^2 )) =(2630-1764)/(√(.4000- 1764 ) √( 3360- 1764 ))= 866/((47,29).(39,95)) = 0,458
yaklaşık 0,46 olarak kabul edilir.
13 3 169 9 39
11 5 121 25 55
6 8 36 64 48
8 11 64 121 88
3 9 9 81 27
1 6 1 36 6
Toplam=∑▒x=42 ∑▒y =42 ∑▒x^2 =400 ∑▒y^2 = 336 ∑▒〖x_i y_i 〗 = 263
r = (n ∑_(i=1)^n▒〖x_i y_i-( ∑_(i=1)^n▒〖x_i) ( ∑_(i=1)^n▒〖y_i)〗〗〗)/(√(n ∑_(i=1)^n▒x_i^2 - 〖( ∑_(i=1)^n▒〖x_i)〗〗^2 ) √(n ∑_(i=1)^n▒y_i^2 - 〖( ∑_(i=1)^n▒〖y_i)〗〗^2 ))
r = (10.263-(42.42))/(√(10.400- 〖(42)〗^2 ) √(10 .336- 〖(42)〗^2 )) =(2630-1764)/(√(.4000- 1764 ) √( 3360- 1764 ))= 866/((47,29).(39,95)) = 0,458
yaklaşık 0,46 olarak kabul edilir.
Soru 78
Korelasyon katsayısının - 0,74 olarak hesaplandığı regresyon analizi için belirlilik katsayısı değeri nedir?
Seçenekler
A
0,2493
B
0,3785
C
0,4351
D
0,5476
E
0,8497
Açıklama:
Belirlilik katsayısı Pearson korelasyon katsayısı r’nin karesinin alınması ile hesaplanır. 0 (sıfır) ile 1 arasında değerler alır ve oran olarak ifade edilir.
r = - 0,74 ise karesi 〖(-0,74)〗^2 =0,5476 olarak bulunur.
r = - 0,74 ise karesi 〖(-0,74)〗^2 =0,5476 olarak bulunur.
Soru 79
6. Korelasyon katsayısının 0,75’e eşit olduğu bir çalışmada, korelasyon katsayısının anlamlılık testi yapılmak istenmektedir. Araştırmada 11 adet gözlem çifti yer almaktadır. Bu bilgilere göre korelasyon katsayısı anlamlılık testinde kullanılacak olan gözlemlenen t istatistiği değeri kaçtır?
Seçenekler
A
1,94
B
2,78
C
3,40
D
4,12
E
5,33
Açıklama:
t = (r √(n-2))/√(1- r^2 ) = (0,75 √(11-2))/√(1-0,5625) = (2,25 )/0,6614 = 3,40
Soru 80
Ters yönlü bir ilişkinin olduğu bilinen bir araştırmada ilişkinin açıklanabilen kısmının 0,78 olarak hesaplandığı bilindiğine göre değişkenler arasındaki ilişkinin derecesi nedir?
Seçenekler
A
- 0,19
B
- 0,61
C
- 0,88
D
0,61
E
0,88
Açıklama:
Korelasyon katsayısı yardımıyla değişkenler arasındaki ilişki ifade edilirken zayıf, orta ilişki gibi nitelemelerin gerçekleştirilmesi söz konusudur. Araştırmacılar, herhangi bir değişkende meydana gelen değişimin, bu değişkenle ilişkili olduğunu düşündükleri değişken tarafından ne kadarının açıklandığını tespit etmeleri gerektiğinde belirlilik katsayısı hesaplanır. Belirlilik katsayısı Pearson korelasyon katsayısı r’nin karesinin alınması ile hesaplanır. 0 (sıfır) ile 1 arasında değerler alır ve oran olarak ifade edilir.
Bu ifadeden anlaşıldığı gibi, açıklanabilen kısmı soruda verildiğine göre elimizde belirlilik katsayısı var demektir. Korelasyon katsayısının karesi Belirlilik katsayısı olduğuna göre Belirlilik katsayısı verildiğinde korelasyon katsayısını bulmak için kare kökünü almamız yeterlidir.
r^2 = 0,78 r = 0,88 olarak bulunur.Ters yönlü ilişki olduğu bilindiğine göre korelasyon katsayısının ( - ) olması gerekir. Bu durumda r = - 0,88 olarak bulunur.
Bu ifadeden anlaşıldığı gibi, açıklanabilen kısmı soruda verildiğine göre elimizde belirlilik katsayısı var demektir. Korelasyon katsayısının karesi Belirlilik katsayısı olduğuna göre Belirlilik katsayısı verildiğinde korelasyon katsayısını bulmak için kare kökünü almamız yeterlidir.
r^2 = 0,78 r = 0,88 olarak bulunur.Ters yönlü ilişki olduğu bilindiğine göre korelasyon katsayısının ( - ) olması gerekir. Bu durumda r = - 0,88 olarak bulunur.
Soru 81
Bir regresyon analizi çalışmasında bağımlı değişken standart sapması 6,54 bağımsız değişken standart sapması 2,34 ve korelasyon katsayısı 0,69 olarak hesaplanmıştır. Bu değerlere göre hesaplanabilecek bir basit doğrusal regresyon denklemindeki b katsayısı değeri nedir?
Seçenekler
A
0,246
B
0,357
C
1,678
D
1,928
E
2,072
Açıklama:
Araştırmada ilgilenilen x ve y değişkenlerinin standart sapmalarının bilinmesi durumunda b için,
b = r . s_y/s_x eşitliği de kullanılabilir.
r = 0,69 s_y= 6,54 ve s_x= 2,34 olarak verildiğine göre değerleri yerine yazalım.
b = 0,69 . 6,54/2,34 = 1,928 olarak bulunur.
b = r . s_y/s_x eşitliği de kullanılabilir.
r = 0,69 s_y= 6,54 ve s_x= 2,34 olarak verildiğine göre değerleri yerine yazalım.
b = 0,69 . 6,54/2,34 = 1,928 olarak bulunur.
Soru 82
Bir basit doğrusal regresyon denklemi için a katsayısı 33’e ve b katsayısı da 11,25’e eşittir. Bağımlı değişken için elde edilen bir gözlemin değeri 42 ise bağımsız değişkenin alacağı değer bu modele göre kaça eşit olur?
Seçenekler
A
0,8
B
- 0,8
C
2,72
D
- 2,72
E
15,08
Açıklama:
Parametre tahminleri yardımıyla basit doğrusal regresyon denklemi,
y = a + bx olarak yazılır.
Bağımlı değişken y = 42 , a = 33 ve b= 11,25 olarak verilmiş. Değerleri yerine yazalım.
42 = 33 + 11,25 X ise Bağımsız değişken x = 0,8 olarak bulunur.
y = a + bx olarak yazılır.
Bağımlı değişken y = 42 , a = 33 ve b= 11,25 olarak verilmiş. Değerleri yerine yazalım.
42 = 33 + 11,25 X ise Bağımsız değişken x = 0,8 olarak bulunur.
Soru 83
Bir araştırma için seçilen 10 birimlik örneğe ait basit doğrusal regresyon modeli oluşturulmuştur. Model için hesaplanan varyans analizi değerleri ise Regresyon Kareler Toplamı RKT=23,34 ve Hata Kareler Toplamı HKT=0,64 olarak bulunduğuna göre Basit doğrusal regresyon modeli anlamlılığını test ederek modelin açıklama derecesini bulunuz? Anlamlılık düzeyi olarak %5 alınız.
Seçenekler
A
0,97
B
0,76
C
0,64
D
0,59
E
0,45
Açıklama:
Örneğimiz için
n = 10
Basit Doğrusal Regresyon modeli olduğuna göre y = a + bx
Bu durumda regresyon serbestlik derecesi = 1
Regresyon Kareler Toplamı = 23,34
Regresyon Kareler Ortalaması = 23,34
Hatalar için serbestlik Derecesi = 10 -2 = 8
Hata kareler Toplamı = 0,64
Hata Kareler Ortalaması = HKT/(n-2) = 0,64/8 = 0,08
Genel Kareler Toplamı = 23,34+0,64 = 23,98
1 ve 8 serbestlik dereceleri ile %5 anlam düzeyi için kritik F değerimiz tablo yardımıyla 5,32 olarak elde edilir. Varyans analizi tablosunda yer alan hesaplanan F değeri F = 23,34/0,08 = 291,75 teorik F tablosundan elde edilen kritik değer 5,32’den büyük olduğu için modelin anlamlı olduğu ya da ana kütle β katsayısının 0 olmadığı %95 güven ile söylenir. Şimdi belirlilik katsayısını hesaplayalım. Belirlilik katsayısı,
R^2 = RKT/GKT = 23,34/23,98 = 0,97 olarak bulunur
n = 10
Basit Doğrusal Regresyon modeli olduğuna göre y = a + bx
Bu durumda regresyon serbestlik derecesi = 1
Regresyon Kareler Toplamı = 23,34
Regresyon Kareler Ortalaması = 23,34
Hatalar için serbestlik Derecesi = 10 -2 = 8
Hata kareler Toplamı = 0,64
Hata Kareler Ortalaması = HKT/(n-2) = 0,64/8 = 0,08
Genel Kareler Toplamı = 23,34+0,64 = 23,98
1 ve 8 serbestlik dereceleri ile %5 anlam düzeyi için kritik F değerimiz tablo yardımıyla 5,32 olarak elde edilir. Varyans analizi tablosunda yer alan hesaplanan F değeri F = 23,34/0,08 = 291,75 teorik F tablosundan elde edilen kritik değer 5,32’den büyük olduğu için modelin anlamlı olduğu ya da ana kütle β katsayısının 0 olmadığı %95 güven ile söylenir. Şimdi belirlilik katsayısını hesaplayalım. Belirlilik katsayısı,
R^2 = RKT/GKT = 23,34/23,98 = 0,97 olarak bulunur
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi iki değişken arasındaki ilişkinin derecesini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Korelasyon katsayısı
B
Belirlilik katsayısı
C
Regresyon denklemi
D
α parametresi
E
Tahminin standart hatası
Açıklama:
İki değişken arasındaki ilişkinin derecesini ifade eden değer korelasyon katsayısıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 85
Pearson korelasyon katsayısı hangi değerden daha küçük olamaz?
Seçenekler
A
-1
B
-0,50
C
0
D
0,50
E
1
Açıklama:
Pearson korelasyon katsayısı -1 ve +1 aralığında değerler alır. Dolayısıyla -1'den daha küçük bir değer alamaz. Doğru cevap A'dır.
Soru 86
Bir araştırmada Pearson korelasyon katsayısı -0,96 olarak elde edilmiştir. Bu durumda araştırmaya konu olan değişkenlerin arasındaki ilişki hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Tam (mükemmel) eksi (ters yönlü) korelasyon mevcuttur.
B
Güçlü eksi (ters yönlü) korelasyon mevcuttur.
C
Zayıf eksi (ters yönlü) korelasyon mevcuttur.
D
Güçlü artı (aynı yönlü) korelasyon mevcuttur.
E
Zayıf artı (aynı yönlü) korelasyon mevcuttur.
Açıklama:
İki değişken arasında korelasyon katsayısı 1'e yakın bir değer ise, bu aralarındaki ilişkinin güçlü olduğunu ve negatif bir değer ise de bu ilişkinin eksi (ters yönlü) olduğunu göstermektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 87
İki değişken arasında aynı yönlü (artı) tam (mükemmel) bir ilişki varsa, Pearson korelasyon katsayısının değeri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
-1
B
-0,5
C
0
D
0,5
E
1
Açıklama:
İki değişken arasında aynı yönlü (artı) tam (mükemmel) bir ilişki varsa, Pearson korelasyon katsayısının değeri 1'dir. Doğru cevap E'dir.
Soru 88
x ve y değişkenlerine ilişkin yukarıda verilen hesaplamalara göre Pearson korelasyon katsayısı kaçtır?Seçenekler
A
0,55
B
12,40
C
27,37
D
157,07
E
565,45
Açıklama:
x ve y değişkenleri arasındaki Pearson korelasyon katsayısı, x’in standart sapması sx ve y’nin standart sapması sy olmak üzere,
eşitliği yardımıyla hesaplanmaktadır. Buna göre;
Pearson korelasyon katsayısı r = 157,07 olarak elde edilir. Doğru cevap D dir.
eşitliği yardımıyla hesaplanmaktadır. Buna göre; Pearson korelasyon katsayısı r = 157,07 olarak elde edilir. Doğru cevap D dir.Soru 89
Yukarıda bağımlı ve bağımsız değişkenlerin saçılım grafiği verilmiştir. Bu grafiğe göre, bu değişkenlerinin arasındaki ilişki hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?Seçenekler
A
İki değişken arasında ilişki yoktur.
B
İki değişken arasında ilişki ters yönlüdür.
C
İki değişken arasında ilişki aynı yönlüdür.
D
İki değişken arasındaki ilişki eğriseldir.
E
İki değişken arasındaki ilişki rassaldır.
Açıklama:
Saçılım grafiğindeki değişkenlerinin dağılımı incelendiğinde biri artarken diğerinin de arttığı görülmektedir. İncelenen iki değişken arasında aynı yönlü (ya da artı yönlü) bir ilişki söz konusudur. Doğru cevap C'dir.
Soru 90
Bağımlı değişken y’de meydana gelen değişim içerisinde x bağımsız değişkenin payının ne olduğunu tespit etmek için kullanılan istatistik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tahminin standart hatası
B
Toplam değişim
C
Korelasyon katsayısı
D
Belirlilik katsayısı
E
Eğim katsayısı
Açıklama:
Bağımlı değişken y’de meydana gelen değişim içerisinde x bağımsız değişkenin payının ne olduğunu tespit etmek için kullanılan istatistik, belirlilik katsayısıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 91
Biri bağımlı değişken, diğeri bağımsız değişken olmak üzere iki değişken arasındaki Pearson korelasyon katsayısı r=0,80 olarak hesaplanmıştır. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Bağımsız değişkenin bağımlı değişkeni açıklama payı %64’tür.
B
Bağımsız değişkenin bağımlı değişkeni açıklama payı %80’dir.
C
Bağımlı değişkenin bağımsız değişkeni açıklama payı %64’tür.
D
Bağımlı değişkenin bağımsız değişkeni açıklama payı %80’dir.
E
İki değişken arasında ilişki yoktur.
Açıklama:
Bağımlı değişken y’de meydana gelen değişim içerisinde bağımsız değişkenin payının ne olduğunu tespit etmek için kullanılan istatistik belirlilik katsayısıdır. Belirlilik katsayısı Pearson korelasyon katsayısının karesidir. Dolayısıyla r2=0,80*0.80=0,64'tür. Bu da "bağımsız değişkenin bağımlı değişkeni açıklama payı %64’tür" demektir. Doğru cevap A'dır.
Soru 92
n birimlik bir basit doğrusal regresyon analizi için verilen varyans analizi tablosunda hata için serbestlik derecesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
n
D
n-1
E
n-2
Açıklama:
n birimlik bir basit doğrusal regresyon analizi için verilen varyans analizi tablosunda hata için serbestlik derecesi n-2 dir. Doğru cevap E'dir.
Soru 93
10 birimlik bir basit doğrusal regresyon analizi için verilen varyans analizi tablosunda toplam değişim için serbestlik derecesi kaçtır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
8
D
9
E
10
Açıklama:
10 birimlik bir basit doğrusal regresyon analizi için verilen varyans analizi tablosunda toplam değişim için serbestlik derecesi n-1=10-1=9'dur. Doğru cevap D'dir.
Soru 94
Bir doktor insanların yaşı ile insülin değerleri arasında bir ilişkinin varlığını araştırmaktadır. Bu amaçla bir gün içerisinde çalıştığı hastanenin acil servisine gelen 10 hastayı rassal olarak seçen doktor, hastaların yaş ile insülin seviyesi verilerini derlemiştir. Derlenen veriler şu şekildedir: Hasta; 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, Yaş; 22, 25, 32, 36, 42, 52, 65, 68, 70, 76, Şeker Düzeyi (mg/dL); 220, 242, 252, 180, 195, 260, 280, 274, 283, 295. Hasta yaş ve insülin seviyesi değişkenleri arasındaki Pearson korelasyon katsayısını hesaplayınız?
Seçenekler
A
0,734
B
0,623
C
0.516
D
0,489
E
0,307
Açıklama:
| x | y | x2 | y2 | x*y | |
| 22 | 220 | 484 | 48400 | 4840 | |
| 25 | 242 | 625 | 58564 | 6050 | |
| 32 | 252 | 1024 | 63504 | 8064 | |
| 36 | 180 | 1296 | 32400 | 6480 | |
| 42 | 195 | 1764 | 38025 | 8190 | |
| 52 | 260 | 2704 | 67600 | 13520 | |
| 65 | 280 | 4225 | 78400 | 18200 | |
| 68 | 274 | 4624 | 75076 | 18632 | |
| 70 | 283 | 4900 | 80089 | 19810 | |
| 76 | 295 | 5776 | 87025 | 22420 | |
| toplam | 488 | 2481 | 27422 | 629083 | 126206 |
r=(10*126206)-(488*2481)/{[(10*27422)-4882]*[(10*629083)-24812]}=0,734
Soru 95
Bir doktor insanların yaşı ile insülin değerleri arasında bir ilişkinin varlığını araştırmaktadır. Bu amaçla bir gün içerisinde çalıştığı hastanenin acil servisine gelen 10 hastayı rassal olarak seçen doktor, hastaların yaş ile insülin seviyesi verilerini derlemiş ve pearson katsayısını 0,734 olarak hesaplamıştır. Buna göre sonuçların test istatistiği kaçtır?
Seçenekler
A
3,00
B
3,06
C
3,08
D
3,10
E
3,12
Açıklama:
t=[(r(n-2)1/2)]/[(1-r2)1/2]
t=[(0,734(10-2)1/2)]/[(1-0,7342)1/2]=3,06
t=[(0,734(10-2)1/2)]/[(1-0,7342)1/2]=3,06
Soru 96
Bir araştırmada elde edilen, x bağımsız değişken ve y bağımlı değişken olmak üzere, gözlem değerleri şöyledir: x; 10, 20, 40, 50, 70, 85, 100, 105, 120, y; 0.18, 0.38, 0.72, 0.95, 1.02, 1.22, 1.41, 1.49, 1.64. Basit doğrusal regresyon denklemi seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
y = 0,069x - 0,0458
B
y = 0,093x - 0,0128
C
y = 0,021x - 0,0797
D
y = 0,051x - 0,0845
E
y = 0,086x - 0,0153
Açıklama:
| Gözlem Numarası | X | Y | (Xi-Xort) | (yi-yort) | (Xi-Xort)(yi-yort) | (Xi-Xort)2 |
| 1 | 10 | 0,18 | -56,67 | -1,14 | 64,6038 | 3211,489 |
| 2 | 20 | 0,38 | -46,67 | -0,94 | 43,8698 | 2178,089 |
| 3 | 40 | 0,72 | -26,67 | -0,6 | 16,002 | 711,2889 |
| 4 | 50 | 0,95 | -16,67 | -0,37 | 6,1679 | 277,8889 |
| 5 | 70 | 1,32 | 3,33 | 0 | 0 | 11,0889 |
| 6 | 85 | 1,65 | 18,33 | 0,33 | 6,0489 | 335,9889 |
| 7 | 100 | 1,92 | 33,33 | 0,6 | 19,998 | 1110,889 |
| 8 | 105 | 2,19 | 38,33 | 0,87 | 33,3471 | 1469,189 |
| 9 | 120 | 2,54 | 53,33 | 1,22 | 65,0626 | 2844,089 |
| ortalama | 66,66667 | 1,316667 | toplam | 255,1001 | 12150 | |
| b= | 0,020995893 | |||||
| a= | -0,079726189 |
y = bx + a
y = 0,021x - 0,0797
Soru 97
Bir araştırmada elde edilen, x bağımsız değişken ve y bağımlı değişken olmak üzere, gözlem değerleri şu şekildedir: x; 110, 127, 140, 180, 193, 204, 215, 223, 245, y; 0,86, 1,23, 1,56, 2,05, 2,34, 2,56, 2,78, 2,86, 3,15. Basit doğrusal regresyon denklemi seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
y=0,005x + 0,345
B
y=0,007x + 0,486
C
y=0,002x + 0,519
D
y=0,003x + 0,734
E
y=0,008x + 0,611
Açıklama:
| Gözlem Numarası | X | Y | (Xi-Xort) | (yi-yort) | (Xi-Xort)(yi-yort) | (Xi-Xort)2 |
| 1 | 110 | 0,86 | 43,33 | -0,46 | -19,9318 | 1877,489 |
| 2 | 127 | 1,23 | 60,33 | -0,09 | -5,4297 | 3639,709 |
| 3 | 140 | 1,56 | 73,33 | 0,24 | 17,5992 | 5377,289 |
| 4 | 180 | 2,05 | 113,33 | 0,73 | 82,7309 | 12843,69 |
| 5 | 193 | 2,34 | 126,33 | 1,02 | 128,8566 | 15959,27 |
| 6 | 204 | 2,56 | 137,33 | 1,24 | 170,2892 | 18859,53 |
| 7 | 215 | 2,78 | 148,33 | 1,46 | 216,5618 | 22001,79 |
| 8 | 223 | 2,86 | 156,33 | 1,54 | 240,7482 | 24439,07 |
| 9 | 245 | 3,15 | 178,33 | 1,83 | 326,3439 | 31801,59 |
| ortalama | 181,8889 | 2,154444 | toplam | 1157,7683 | 136799,4 | |
| b= | 0,008463254 | |||||
| a= | 0,610628053 |
y = bx+a
y=0,008x + 0,611
Soru 98
Bir doktor insanların yaşı ile hemoglobin değerleri arasında bir ilişkinin varlığını araştırmaktadır. Bu amaçla bir gün içerisinde çalıştığı hastanenin acil servisine gelen 10 hastayı rassal olarak seçen doktor, hastaların yaş ile hemoglobin seviyesi verilerini derlemiştir. Derlenen veri aşağıda verilmiştir. Hasta; 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, Yaş; 22, 25, 32, 36, 42, 52, 65, 68, 70, 76, Şeker Düzeyi (g/dL); 13,5, 15,2, 16,1, 18,0, 17,3, 14,3, 12,5, 12,8, 11,5, 11,7. Hasta yaş ve hemoglobin seviyesi değişkenleri arasındaki Pearson korelasyon katsayısını hesaplayınız?
Seçenekler
A
-0,456
B
-0,265
C
-0,792
D
-0,691
E
-0,548
Açıklama:
| x | y | x2 | y2 | xy | |
| 22 | 13,5 | 484 | 182,25 | 297 | |
| 25 | 15,2 | 625 | 231,04 | 380 | |
| 32 | 16,1 | 1024 | 259,21 | 515,2 | |
| 36 | 18 | 1296 | 324 | 648 | |
| 42 | 17,3 | 1764 | 299,29 | 726,6 | |
| 52 | 14,3 | 2704 | 204,49 | 743,6 | |
| 65 | 12,5 | 4225 | 156,25 | 812,5 | |
| 68 | 12,8 | 4624 | 163,84 | 870,4 | |
| 70 | 11,5 | 4900 | 132,25 | 805 | |
| 76 | 11,7 | 5776 | 136,89 | 889,2 | |
| toplam | 488 | 142,9 | 27422 | 2089,5 | 6687,5 |
r=(10*9987,5)-(488*142,9)/{[(10*27422)-4882]*[(10*2089,5)-142,92]}=-0,691
Soru 99
Bir doktor insanların yaşı ile hemoglobin değerleri arasındaki ilişkinin varlığını araştırmaktadır. Bu amaçla bir gün içerisinde çalıştığı hastanenin acil servisine gelen 10 hastayı rassal olarak seçen doktor, hastaların yaş ile hemoglobin seviyesi verilerini derlemiş ve pearson katsayısını -0,691 olarak hesaplamıştır. Buna göre sonuçların test istatistiği kaçtır?
Seçenekler
A
2,703
B
1,874
C
2,792
D
1,489
E
2,810
Açıklama:
t=[(r(n-2)1/2)]/[(1-r2)1/2]
t=[(-0,691(10-2)1/2)]/[(1-(-0,691)2)1/2]=2,703
t=[(-0,691(10-2)1/2)]/[(1-(-0,691)2)1/2]=2,703
Soru 100
İki ya da daha fazla ve en az aralıklı ölçeğe uygun şekilde ölçümlenmiş değişkenler arasındaki ilişkinin derecesini belirlemek için kullanılan analiz türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Belirlilik katsayısı
B
Pearson korelasyon katsayısının anlamlılık testi
C
Pearson korelasyon katsayısı
D
Basit doğrusal regresyon analizi
E
Tahminin standart hatası
Açıklama:
İki ya da daha fazla ve en az aralıklı ölçeğe uygun şekilde ölçümlenmiş değişkenler arasındaki ilişkinin derecesini belirlemek için Pearson korelasyon katsayısı kullanılır. Bu katsayı r ile gösterilir. Pearson r korelasyon katsayısı -1 ile +1 arasında değişen değerler almaktadır.
Soru 101
Bağımlı değişken y’de ortaya çıkan toplam değişkenliğin, x bağımsız değişkenin değişkenliği tarafından açıklanan kısmını oransal olarak tespit etmek için aşağıdakilerden hangisi hesaplanır?
Seçenekler
A
Belirlilik katsayısı
B
Pearson korelasyon katsayısının anlamlılık testi
C
Örneklem regresyon doğrusunun anlamlılık testi
D
Basit doğrusal regresyon analizi
E
Çoklu doğrusal regresyon analizi
Açıklama:
Korelasyon katsayısı yardımıyla değişkenler arasındaki ilişki ifade edilirken zayıf, orta ilişki gibi nitelemelerin gerçekleştirilmesi söz konusudur. Araştırmacılar, herhangi bir değişkende meydana gelen değişimin, bu değişkenle ilişkili olduğunu düşündükleri değişken tarafından ne kadarının açıklandığını tespit etmeleri gerektiğinde belirlilik katsayısı hesaplanır.
Soru 102
Bir bağımlı ve birden daha fazla bağımsız değişkenin bulunduğu durumlarda hangi tip regresyon analizi yapılır?
Seçenekler
A
Örneklem regresyon doğrusunun anlamlılık testi
B
Tahminin standart hatası
C
Pearson korelasyon katsayısının anlamlılık testi
D
Basit doğrusal regresyon analizi
E
Çoklu doğrusal regresyon analizi
Açıklama:
Bağımlı değişkenin daha iyi tahmin edilmesi ya da açıklanabilmesi için birden daha fazla bağımsız değişken tanımlanabilir. Bir bağımlı ve birden daha fazla bağımsız değişkenin bulunduğu regresyon analizi problemlerine çoklu regresyon analizi adı verilir. n adet gözleme sahip bir veri setinde y bağımlı değişken ve k adet bağımsız değişken olmak üzere gözlem birimleri için ölçüm sonuçları yer alabilir.
Soru 103
Neuroblastoma hücrelerine sahip hastaların boy (mm), ağırlık (kg), yaş, dakikada kalp atış sayısı, yaşadıkları süre (ay olarak), sistolik kan basıncı ve diastolik kan basıncı değerlerini kayıt edilmiştir. Sistolik kan basıncı değerleri için kurulan regresyon modeli için hesaplanan varyans analizi aşağıdaki gibidir. Değişkenlik Kaynağı Serbestlik Derecesi Kareler Toplamı Kareler Ortalaması F istatistiği Regresyon; 9, 7.359,4, 978,8, 1,54, Hata; 86, 41.742,3, 714,3, Toplam; 95, 49.101,7, 1.693,1. Modelin anlamlılık katsayısı kaçtır?
Seçenekler
A
0,314
B
0,150
C
0,165
D
0,389
E
0,763
Açıklama:
Model belirlilik katsayısı = 7.359,4/49.101,7 =0,150 olarak bulunur.
Soru 104
Değişkenler arasındaki ilişkinin derecesinin tespiti işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Regresyon analizi
B
Korelasyon analizi
C
Tek yönlü varyans analizi
D
Basit Doğrusal Regresyon analizi
E
Çoklu Doğrusal Regresyon analizi
Açıklama:
Regresyon analizi: İki ve daha fazla değişken arasındaki matematiksel bağıntıyı denklemlerle ifade etmek ve değişkenlerin birbirlerinden etkilenme biçimini ve büyüklüğünü ortaya koymak için yararlanılan bir istatistiksel yöntemdir.
Korelasyon analizi: Değişkenler arasındaki ilişkinin yönünü, derecesini ve önemini ortaya koyan istatistiksel yöntemdir.
Tek yönlü varyans analizi: İki ya da daha fazla ortalamanın eşitliğini, varyansları kullanarak test etmeye yarayan bir yöntemdir.
Basit Doğrusal Regresyon analizi: Y bağımlı değişken ve X bağımsız (belirleyici) değişken olmak üzere iki değişken arasındaki sebep-sonuç ilişkisini doğrusal bir model ile ortaya koyan yöntemdir.
Çoklu Doğrusal Regresyon analizi: Bir bağımlı değişken ile bu değişkenin değişimi üzerinde etkide bulunan p sayıda bağımsız değişken arasındaki ilişkinin düzeyini belirleyen yönteme ise çoklu korelasyon analizi denilmektedir. Genellikle çoklu regresyon ve korelasyon analizi birlikte ele alınan ve hesaplamaları birlikte yapılan karma yöntemlerdir. Doğru cevap B'dir.
Korelasyon analizi: Değişkenler arasındaki ilişkinin yönünü, derecesini ve önemini ortaya koyan istatistiksel yöntemdir.
Tek yönlü varyans analizi: İki ya da daha fazla ortalamanın eşitliğini, varyansları kullanarak test etmeye yarayan bir yöntemdir.
Basit Doğrusal Regresyon analizi: Y bağımlı değişken ve X bağımsız (belirleyici) değişken olmak üzere iki değişken arasındaki sebep-sonuç ilişkisini doğrusal bir model ile ortaya koyan yöntemdir.
Çoklu Doğrusal Regresyon analizi: Bir bağımlı değişken ile bu değişkenin değişimi üzerinde etkide bulunan p sayıda bağımsız değişken arasındaki ilişkinin düzeyini belirleyen yönteme ise çoklu korelasyon analizi denilmektedir. Genellikle çoklu regresyon ve korelasyon analizi birlikte ele alınan ve hesaplamaları birlikte yapılan karma yöntemlerdir. Doğru cevap B'dir.
Soru 105
Bir araştırmada etkisi incelenen yani olayın sebebi durumunda olan değişken aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bağımlı değişken
B
Sürekli değişken
C
Bağımsız değişken
D
Nicel değişken
E
Nitel değişken
Açıklama:
Bağımlı değişken: Bir araştırmada olayın sonucu durumunda olan yani bağımsız değişkene bağlı olarak değişiklik gösteren değişkendir.
Bağımsız değişken: Bir araştırmada etkisi incelenen yani sebep durumunda olan değişkendir.
Sürekli değişken: Cinsiyet, medeni durum, sürücü belgesine sahip olup olmama gibi iki değer alabilen ve kesirli değerler kabul etmeyen değişkenlere denir.
Nicel değişken: Gözlenen değişkenlerden elde edilen veriler sayı ve miktar olarak belirleniyor ve açıklanıyor ise bu tür değişkene nicel değişken adı verilir.
Nitel değişken: Gözlenen değişken kalite, özellik ve tür olarak kategorilere ayrılıyorsa bunlara nitel değişken adı verilir. Doğru cevap C'dir.
Bağımsız değişken: Bir araştırmada etkisi incelenen yani sebep durumunda olan değişkendir.
Sürekli değişken: Cinsiyet, medeni durum, sürücü belgesine sahip olup olmama gibi iki değer alabilen ve kesirli değerler kabul etmeyen değişkenlere denir.
Nicel değişken: Gözlenen değişkenlerden elde edilen veriler sayı ve miktar olarak belirleniyor ve açıklanıyor ise bu tür değişkene nicel değişken adı verilir.
Nitel değişken: Gözlenen değişken kalite, özellik ve tür olarak kategorilere ayrılıyorsa bunlara nitel değişken adı verilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 106
En az eşit aralıklı ölçek düzeyinde ölçülen iki sürekli değişken arasındaki doğrusal ilişkinin derecesinin belirlenmesinde hangi korelasyon katsayısını hesaplamak gerekir?
Seçenekler
A
Pearson korelasyon katsayısı
B
Sperman sıra korelasyon katsayısı
C
Regrasyon katsayısı
D
Belirlilik katsayısı
E
Dörtlü korelasyon katsayısı
Açıklama:
Pearson korelasyon katsayısı: En az eşit aralıklı ölçek düzeyinde ölçülen iki sürekli değişken arasındaki doğrusal ilişkinin derecesinin belirlenmesinde kullanılır.
Sperman sıra korelasyon katsayısı: Sıralı puanlar kullanılarak ölçülen iki değişken arasındaki doğrusal ilişkiyi açıklar. Eşit aralıklı ya da eşit oran düzeyindeki ölçümler sıralı ölçeğe dönüştürülerek analiz edilmesi gerektiğinde de ölçümler sıralı ölçeğe dönüştürülerek uygulanabilir. Ayrıca Pearson korelasyonundaki değişkenler, normal dağılım varsayımını sağlamadığında da Pearson korelasyon yerine kullanılır.
Regrasyon katsayısı: Bağımsız değişkendeki bir birimlik değişimin, bağımlı değişkendeki yaratacağı ortalama değişimi göstermektedir.
Belirlilik katsayısı: Bağımlı değişken y’de ortaya çıkan toplam değişkenliğin, x bağımsız değişkenin değişkenliği tarafından açıklanan kısmını oransal olarak tespit etmek için belirlilik katsayısı hesaplanır.
Dörtlü Korelasyon Katsayısı: Sınıflama ölçeğinde ölçülmüş iki kategorili iki süreksiz değişken [sosyo-ekonomik düzey (düşük-yüksek) ile cinsiyet gibi) arasındaki ilişkinin ölçülmesinde kullanılır. Doğru cevap A'dır.
Sperman sıra korelasyon katsayısı: Sıralı puanlar kullanılarak ölçülen iki değişken arasındaki doğrusal ilişkiyi açıklar. Eşit aralıklı ya da eşit oran düzeyindeki ölçümler sıralı ölçeğe dönüştürülerek analiz edilmesi gerektiğinde de ölçümler sıralı ölçeğe dönüştürülerek uygulanabilir. Ayrıca Pearson korelasyonundaki değişkenler, normal dağılım varsayımını sağlamadığında da Pearson korelasyon yerine kullanılır.
Regrasyon katsayısı: Bağımsız değişkendeki bir birimlik değişimin, bağımlı değişkendeki yaratacağı ortalama değişimi göstermektedir.
Belirlilik katsayısı: Bağımlı değişken y’de ortaya çıkan toplam değişkenliğin, x bağımsız değişkenin değişkenliği tarafından açıklanan kısmını oransal olarak tespit etmek için belirlilik katsayısı hesaplanır.
Dörtlü Korelasyon Katsayısı: Sınıflama ölçeğinde ölçülmüş iki kategorili iki süreksiz değişken [sosyo-ekonomik düzey (düşük-yüksek) ile cinsiyet gibi) arasındaki ilişkinin ölçülmesinde kullanılır. Doğru cevap A'dır.
Soru 107
I-r=0,57 r2=0,3249 II-r=0,83 r2=0,6889 III-r=0,28 r2=0,0784 IV-r=0,68 r2=0,4624 V-r=0,81r2=0,6561 Yukarıda yapılan beş araştırmanın pearson korelasyon katsayısı (r) ile belirlilik katsayıları (r2) verilmiştir. Bağımsız değişkenin bağımlı değişkeni en çok açıklama oranına sahip olduğu araştırma hangisidir?
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Açıklama:
Belirlilik katsayısı: Pearson korelasyon katsayısı r’nin karesinin alınması ile hesaplanır. 0 (sıfır) ile 1 arasında değerler alır ve oran olarak ifade edilir. Belirlilik katsayıları incelendiğinde bağımsız değişkenin bağımlı değişkeni en çok açıklama oranına sahip olduğu araştırma 0,6889 değeri ile ikinci araştırma olmuştur. İkinci araştırmada analizde yer alan bağımsız değişken bağımlı değişkende meydana gelen değişimin %68,69’unu açıklayabilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 108
Yapılan bir çalışmada Pearson korelasyon katsayısının 0,57’ye eşit olduğu görülmüştür. Korelasyon katsayısının anlamlılık testi yapılmak istenmektedir. Araştırmada 18 adet gözlem çifti yer almaktadır. Bu bilgilere göre korelasyon katsayısı anlamlılık testinde kullanılacak olan ve gözlemlenen t istatistiği değeri kaçtır?
Seçenekler
A
2,78
B
0,031
C
0,3249
D
0,2939
E
0,2780
Açıklama:
Doğru cevap A'dır.
Soru 109
Bir araştırmada bağımsız değişken (X) ve bağımlı değişken (Y) için gözlemlenen değerler yukarıdaki tabloda verilmiştir. Bu veri kümesi için oluşturulacak regresyon tahmin denklemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
B
C
D
E
Açıklama:
Soru 110
| Gözlem | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| X | 1 | 4 | 5 | 9 | 11 |
| Y | 2 | 6 | 8 | 14 | 15 |
Seçenekler
A
-0,2035
B
-0,2814
C
0,3593
D
0,9221
E
-0,7965
Açıklama:
Soru 111
Seçenekler
A
Regresyon doğrusu Y eksenini 13 noktasında keser.
B
Bağımsız değişkendeki 1 birimlik artış bağımlı değişkende 13 birimlik bir azalışa neden olur.
C
Regresyon doğrusu sola yatıktır.
D
Regresyon doğrusunun eğimi 13 tür.
E
Bağımsız değişkendeki 1 birimlik artış bağımlı değişkende 13 birimlik bir artışa neden olur.
Açıklama:
Regresyon doğrusu X eksenini x=0 için y=27 olacağından 27 noktasında keser. Regresyon doğrusunun eğimi 13/1=13'tür.
Regresyon doğrusu sola yatıktır. Bağımsız değişkendeki 1 birimlik artış x'in katsayısının +13 olması nedeniyle bağımlı değişkende 13 birimlik bir artışa neden olur. Doğru cevap E'dir.
Regresyon doğrusu sola yatıktır. Bağımsız değişkendeki 1 birimlik artış x'in katsayısının +13 olması nedeniyle bağımlı değişkende 13 birimlik bir artışa neden olur. Doğru cevap E'dir.
Soru 112
| Gözlem | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| X | 1 | 4 | 5 | 9 | 11 |
| Y | 2 | 6 | 8 | 14 | 15 |
Seçenekler
A
0,041
B
0,079
C
0,129
D
0,76
E
1,733
Açıklama:
Soru 113
Regresyon analizinde gerçek değer ile tahmini değerler arasındaki farkların toplamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
0
B
1
C
2
D
3
E
4
Açıklama:
Soru 114
Bir araştırmacı sağlık ocağına başvuranlardan kan analizi yaptıranların kanlarındaki X değerini incelemektedir. X değerinin bazı hastalıklara neden olduğunu gözlemleyen bu araştırmacı A ve B tedavi yöntemleriyle X değerini azaltmayı amaçlamaktadır. Bu durumda X değeri nasıl bir değişken olmaktadır?
Seçenekler
A
Bağımlı değişken
B
Bağımsız değişken
C
Sürekli değişken
D
Süreksiz değişken
E
Nicel değişken
Açıklama:
Bağımlı değişken araştırmacının üzerinde çalıştığı değişken olup bu değişken üzerinde meydana gelen değişimler ya da bu değişkenin toplam değişkenliğinin açıklanılmasına çalışılmaktadır. Örneğin öğrencilerin final sınav sonucu bağımlı değişken olarak ele alınabilir. Öğrencinin final sınav sonucunu etkileyen birçok faktörün bulunması doğaldır. Bağımsız değişken ya da değişkenler ise ilgilenilen bağımlı değişkende meydana gelen değişim ya da toplam değişkenliğinin üzerinde etkisi olabileceği düşünülen değişken ya da değişkenlerdir. Örneğin, bağımlı değişken final sınav sonucu ise bağımsız değişken öğrencinin sınava çalışma süresi olabilir.
Soru 115
İki değişken arasındaki ilişkinin incelenmesi için yapılan korelasyon analizi sonucunda bir araştırmacı saçılım grafiklerini incelemektedir. Buna göre grafikte X ve Y değişkenlerinin sıfır noktasından yukarıya doğru paralel bir şekilde dağılım görmektedir. Bu durumda değişkenler arasındaki ilişki hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
X değişkeni artarken Y değişkeni de artış gösterir.
B
X değişkeni artarken Y değişkeni azalmaktadır.
C
X değişkeni azalırken Y değişkeninde herhangi bir değişim görülmemektedir.
D
Değişkenler arasındaki ilişki rassal olarak gözükmektedir.
E
Değişkenler arasında herhangi bir ilişki görülememektedir.
Açıklama:
Korelasyon analizi en genel tanımı ile değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Değişkenler arasında var olabilecek ilişkinin derecesinin tespit edilebilmesi amacı ile çeşitli teknikler kullanılabilir. En basit şekli ile iki değişken arasındaki ilişkiyi gözlemlemek için
bu değişkenlerin saçılım grafikleri çizilebilir. İki değişken arasındaki ilişkinin incelenmesi için yapılan korelasyon analizi sonucunda saçılım grafiklerine bakıldığında grafikte X ve Y değişkenlerinin sıfır noktasından yukarıya doğru paralel bir şekilde dağılım göstermesi X değişkeni artarken Y değişkeni de artış gösterdiği şeklinde yorumlanır.
bu değişkenlerin saçılım grafikleri çizilebilir. İki değişken arasındaki ilişkinin incelenmesi için yapılan korelasyon analizi sonucunda saçılım grafiklerine bakıldığında grafikte X ve Y değişkenlerinin sıfır noktasından yukarıya doğru paralel bir şekilde dağılım göstermesi X değişkeni artarken Y değişkeni de artış gösterdiği şeklinde yorumlanır.
Soru 116
Değişkenler arasındaki ilişki incelendiğinde aşağıda belirtilen değerlerden hangisi iki değişken arasında zayıf artı korelasyon olduğunu göstermektedir?
Seçenekler
A
-0,98
B
-0,26
C
+0,56
D
+0,50
E
+0,28
Açıklama:
Eğer iki değişken arasında hiç ilişki yok ise Pearson korelasyon katsayısı 0 (sıfır) değerini alacaktır. Pearson korelasyon değeri -0,50 ya da +0,50 etrafında bir değer ise değişkenler arasında orta düzeyli bir ilişkinin varlığı ifade edilir. Değer 0 ile +0,50 arasında ise zayıf artı korelasyon olduğunu göstermektedir.
Soru 117
Bağımlı değişken y’de ortaya çıkan toplam değişkenliğin, x bağımsız değişkenin değişkenliği tarafından açıklanan kısmını oransal olarak tespit etmek için aşağıdakilerden hangisi hesaplanır?
Seçenekler
A
Pearson korelasyon katsayısı
B
Saçılım grafiği
C
Belirlilik katsayısı
D
Anlamlılık değeri
E
Regresyon analizi
Açıklama:
Korelasyon katsayısı yardımıyla değişkenler arasındaki ilişki ifade edilirken zayıf, orta ilişki gibi nitelemelerin gerçekleştirilmesi söz konusudur. Araştırmacılar, herhangi bir değişkende meydana gelen değişimin, bu değişkenle ilişkili olduğunu düşündükleri değişken tarafından ne kadarının açıklandığını tespit etmeleri gerektiğinde belirlilik katsayısı hesaplanır. Örneğin final sınavından aldığınız notun ne kadarlık kısmının sınava aktif çalışma süreniz ile açıklanabileceğini bilmek isteyebilirsiniz. Unutulmamalıdır ki final sınav notunuzu ders çalışma süreniz dışında, sınav günü moralinizin yerinde olup olmaması, hasta olup olmamanız gibi etkenlerde etkileyebilir.
Soru 118
Bir araştırmacı değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Ulaştığı sonuç ise değişkenler arasında "korelasyon yoktur" olmuştur. Ancak bu araştırmacı bu kararın ana kütle için de geçerli olup olmayacağını merak etmektedir. Bu durumda aşağıda yer alan hangi test merak edilen sorunun karşılığını vermektedir?
Seçenekler
A
Pearson korelasyon katsayısının belirlilik testi
B
McNemar testi
C
Pearson korelasyon katsayısının anlamlılık testi
D
Mann whitney U testi
E
Regresyon analizi
Açıklama:
Çoğunlukla araştırmalarda örneklemler ile çalışılmaktadır. Bir araştırmada örneklem sonuçlarına göre belirlenen korelasyon değerinin ana kütle içinde geçerli olup olmadığının belirlenmesi için test edilmesi istenebilir. Örneklem sonuçlarına göre “korelasyon yoktur” kararı verildiyse bu kararın ana kütle için de geçerli olup olmadığı testi Pearson korelasyon katsayısı anlamlılık testi yardımıyla yapılır. Testin gerçekleştirilmesinde n-2 serbestlik derecesi ile t dağılımı tablosundan elde edilen kritik değerler kullanılır.
Soru 119
Bir araştırmacı kanser tedavisinde nelerin daha faydalı olduğunu tahmin edebilmek için bir çalışma yapmaktadır. Bu çalışmada kanser tedavisinde ilaç kullanımı, ışın tedavisi, psikolojik sağlık gibi değişkenlerin etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu durumda araştırmacının kanser tedavisi üzerinde etkileri olabilecek değişkenleri daha iyi tahmin edebilmesi için hangi analizi kullanması gerekmektedir?
Seçenekler
A
Basit doğrusal regresyon analizi
B
Korelasyon analizi
C
T-testi
D
Wilcoxon testi
E
Çoklu doğrusal regresyon analizi
Açıklama:
Bağımlı değişkenin daha iyi tahmin edilmesi ya da açıklanabilmesi için birden daha fazla bağımsız değişken tanımlanabilir. Bir bağımlı ve birden daha fazla bağımsız değişkeni bulunduğu regresyon analizi problemlerine çoklu regresyon analizi adı verilir. Soru kalıbı incelendiğinde kanser tedavisi bağımlı değişken iken ilaç tedavisi, ışın tedavisi ve psikolojik durum ise bağımsız değişkenlerdir. Bu durumda bağımsız değişkenlerin birden fazla olduğu görülmektedir.
Soru 120
Bir doktor hastaların muayeneden memnun ayrılmasını istemektedir. Bu nedenle her hastadan yaş, memnuniyet derecesi, daha önce kaç doktora gittiği ve bir doktordan hangi beklentilere sahip olduklarına yönelik bilgiler toplamaktadır. Daha sonrasında toplanan veriler ışığında hastaların memnuniyet düzeyini tahmin etmek için memnuniyet derecesi sorusunu ele alarak bir istatistiki testle durumu ortaya koymaya çalışmaktadır. Bu durumda doktor hangi testi kullanması gerekmektedir?
Seçenekler
A
Çoklu doğrusal regresyon analizi
B
Basit doğrusal regresyon analizi
C
Korelasyon analizi
D
McNemar testi
E
Pearson karelasyon katsayısının anlamlılık testi
Açıklama:
Bağımlı değişkenin daha iyi tahmin edilmesi ya da açıklanabilmesi için birden daha fazla bağımsız değişken tanımlanabilir. Bir bağımlı ve birden daha fazla bağımsız değişkenin bulunduğu regresyon analizi problemlerine çoklu regresyon analizi adı verilir. Basit doğrusal regresyon analizi ile korelasyon katsayısı yardımıyla iki değişken arasındaki doğrusal ilişkinin derecesi tespit edilebilmektedir. Soru kalıbı incelendiğinde doktor birden fazla değişken hakkında bilgi toplasa bile istatistiki işlem için sadece bir değişkeni işe koşmuştur.
Soru 121
Bir araştırma grubu dört farklı çalışma yürüterek her bir çalışma için değişkenler arasındaki pearson korelasyon katsayısını hesaplamışlardır. Buna göre hesaplanan korelasyon katsayıları A çalışması için -0,27; B çalışması için -0, 48; C çalışması için 0,39 ve D çalışması için 0,53 olarak bulunmuştur. Aşağıdakilerden hangisi Bağımsız değişkenin bağımlı değişkendeki değişimi sırasıyla en az ve en çok açıklayan çalışmalardır?
Seçenekler
A
A çalışması ve B çalışması
B
B çalışması ve D çalışması
C
C çalışması ve A çalışması
D
A çalışması ve D çalışması
E
D çalışması ve C çalışması
Açıklama:
Bağımlı değişken y’de ortaya çıkan toplam değişkenliğin, x bağımsız
değişkenin değişkenliği tarafından açıklanan kısmını oransal olarak
tespit etmek için belirlilik katsayısı hesaplanır. Buna göre belirlilik katsayısı Pearson korelasyon katsayısının karesi olarak hesaplanmaktadır. çıkan sonuçlar 1'e yaklaştıkça Bağımsız değişkenin bağımlı değişkendeki değişimi açıklama değeri de yükselecektir.
değişkenin değişkenliği tarafından açıklanan kısmını oransal olarak
tespit etmek için belirlilik katsayısı hesaplanır. Buna göre belirlilik katsayısı Pearson korelasyon katsayısının karesi olarak hesaplanmaktadır. çıkan sonuçlar 1'e yaklaştıkça Bağımsız değişkenin bağımlı değişkendeki değişimi açıklama değeri de yükselecektir.
Soru 122
Yapılan bir araştırma sonucunda X değişkeninde bir artış olurken Y değişkeninde de aynı oranda bir azalma meydana geldiği bulunmuştur. Bir başka ifadeyle bu iki değişken arasında mükemmel bir korelasyon olduğu görülmektedir. Bu durumda iki değişken arasındaki korelasyon katsayısı değeri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1
B
-1
C
0,50
D
-0,50
E
0
Açıklama:
İki ya da daha fazla ve en az aralıklı ölçeğe uygun şekilde ölçümlenmiş değişkenler arasındaki ilişkinin derecesini belirlemek için Pearson korelasyon katsayısı kulllanılır. Bu katsayı r ile gösterilir. Pearson r korelasyon katsayısı -1 ile +1 arasında değişen değerler
almaktadır. -1 ve +1 değerlerine eşit sonuçlar, değişkenler arasında mükemmel/tam ilişkinin varlığını gösterir. Böyle bir durumda değişkenlerden herhangi birisinde meydana gelen bir birimlik değişim diğer değişkende de bir birimlik değişim yaratacaktır. Eksi değerler
değişkenler arasındaki ters yönlü ilişkiyi gösterirken (değişkenlerden birinin değeri artarken diğerinin değerinin azalması gibi) artı değerler değişkenler arasındaki aynı yönlü ilişkiyi (değişkenlerden birinin değeri artarken diğerinin değeri de artmaktadır gibi) göstermektedir.
almaktadır. -1 ve +1 değerlerine eşit sonuçlar, değişkenler arasında mükemmel/tam ilişkinin varlığını gösterir. Böyle bir durumda değişkenlerden herhangi birisinde meydana gelen bir birimlik değişim diğer değişkende de bir birimlik değişim yaratacaktır. Eksi değerler
değişkenler arasındaki ters yönlü ilişkiyi gösterirken (değişkenlerden birinin değeri artarken diğerinin değerinin azalması gibi) artı değerler değişkenler arasındaki aynı yönlü ilişkiyi (değişkenlerden birinin değeri artarken diğerinin değeri de artmaktadır gibi) göstermektedir.
Soru 123
Aşağıdakilerden hangisi iki değişken arasında yapılan korelasyon analizi sonucunda yapılan yanlış bir yorumdur?
Seçenekler
A
İki değişken arasında orta düzeyle pozitif yönde bir ilişki vardır.
B
İki değişken arasında herhangi bir ilişki bulunamamaıştır.
C
Değişkenlerden biri artarken diğerinde aynı oranda azalma görülmektedir.
D
Değişkenlerden birinin azalması diğer değişkenin artmasına bağlıdır.
E
Değişkenler arasında mükemmel bir korelasyon ortaya çıkmıştır.
Açıklama:
İlgilenilen iki değişken arasındaki ilişkinin derecesi için korelasyon analizi kullanılır. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, korelasyon analizinin değişkenler arasındaki ilişkinin yanlızca derecesini göstermesidir. İki değişken arasında yüksek korelasyon olması
bu iki değişkenden birinin diğerinin nedeni olabileceğini göstermez. Korelasyon analizi iki değişken arasındaki nedensellik için kullanılmaz. Nedensellik araştırması için farklı istatistik tekniklerinin kullanılması gerekir.
bu iki değişkenden birinin diğerinin nedeni olabileceğini göstermez. Korelasyon analizi iki değişken arasındaki nedensellik için kullanılmaz. Nedensellik araştırması için farklı istatistik tekniklerinin kullanılması gerekir.
Soru 124
Değişkenler arasındaki ilişkinin derecesini tespit etmemizi sağlayan analize ne ad verilir?
Seçenekler
A
Regresyon analizi
B
Bağımlı Değişken
C
Belirlilik katsayısı
D
Bağımsız değişken
E
Korelasyon analizi
Açıklama:
Değişkenler arasındaki ilişkinin derecesinin tespiti işlemine korelasyon analizi adı verilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 125
Yaş ve kolestrol düzeyindeki ilişki ele alındığında;
I- Bağımlı değişken yaş değişkenidir.
II- Bağımsız değişken kolestrol değişkenidir.
III- Bağımsız değişken kişinin cinsiyetidir.
IV-Bağımlı değişken kolestrol değişkenidir.
verilen ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?
I- Bağımlı değişken yaş değişkenidir.
II- Bağımsız değişken kolestrol değişkenidir.
III- Bağımsız değişken kişinin cinsiyetidir.
IV-Bağımlı değişken kolestrol değişkenidir.
verilen ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yanlız I
B
II-II
C
Yanlız IV
D
Yanlız III
E
III-IV
Açıklama:
Bağımlı değişken araştırmacının üzerinde çalıştığı değişken olup bu değişken üzerinde meydana gelen değişimler ya da bu değişkenin toplam değişkenliğinin açıklanılmasına çalışılan değişkendir. Kolestrol düzeyi yaşa bağlı olarak değişmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 126
İki değişken arasındaki ilişkiyi gözlemlemek için çizilen grafiğe ne ad verilir.
Seçenekler
A
Saçılım grafiği
B
Histogram
C
Dairesel Grafik
D
Sütun Grafiği
E
Çubuk Grafiği
Açıklama:
İki değişken arasındaki ilişki, bu değişkenlerin saçılım grafikleri ile gözlemlenir.
Soru 127
İki değişken arasındaki ilişkinin varlığının matematiksel model ile gösterilmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Korelasyon katsayısı
B
Regresyon sabiti
C
Değişkenlik ölçüsü
D
Regrasyon denklemi
E
Regresyon katsayısı
Açıklama:
İki değişken arasındaki doğrusal ilişkinin gösteriminde kullanılan eşitliğe regresyon denklemi adı verilir.
r. İki değişken arasında bir ilişkinin varlığının gösterilmesi ile beraber ilgili
değişkenler arasında matematiksel bir model kurulması istenebilir.Bu modele regresyon analizi adı verilir.
r. İki değişken arasında bir ilişkinin varlığının gösterilmesi ile beraber ilgili
değişkenler arasında matematiksel bir model kurulması istenebilir.Bu modele regresyon analizi adı verilir.
Soru 128
Aşağıdakilerden hangisi Pearson korelasyon katsayısının alabileceği değerlerden olabilir?
Seçenekler
A
r>1
B
r=-2
C
r<-1
D
0
E
-1≤ r ≤1
Açıklama:
Pearson r korelasyon katsayısı -1 ile +1 arasında değişen değerler almaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 129
Korelasyon katsayısı ile ilgili verilen ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?
I- Değişkenler arasındaki ilişkinin derecesini belirler.
II- -1 ve +1 arasında değerler alır.
III--1 olduğunda değişkenler arasında mükemmel aynı yönlü ilişki sözkonusudur.
IV- İki değişken arasında iliki yok ise 0 değerini alır.
V- Artı değerler değişkenler arasında ters yönlü ilişkiyi gösterir.
I- Değişkenler arasındaki ilişkinin derecesini belirler.
II- -1 ve +1 arasında değerler alır.
III--1 olduğunda değişkenler arasında mükemmel aynı yönlü ilişki sözkonusudur.
IV- İki değişken arasında iliki yok ise 0 değerini alır.
V- Artı değerler değişkenler arasında ters yönlü ilişkiyi gösterir.
Seçenekler
A
I-II-IV
B
I-II-III-IV-V
C
III-V
D
I-II-III-V
E
II-III-V
Açıklama:
Korelasyon katsayısının - değer alması değişkenler arasındaki ters yönlü ilişkiyi gösterir. + değerler değişkenlerin aynı yönde olduğunun göstergesidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 130
Bir basit doğrusal regresyon denklemi için a= 3.42 b=0.326 ve bağımsız değişken için elde edilen bir gözlemin değeri 50 olmak üzere, bağımlı değişkenin alacağı değer bu modele göre kaça eşit olur?
Seçenekler
A
19.72
B
19.52
C
171.326
D
53.746
E
12.88
Açıklama:
Y=a+bx regresyon modeli olmak üzere;
Y=3.42+0.326*(50)
Y=19.72 Doğru cevap A'dır.
Y=3.42+0.326*(50)
Y=19.72 Doğru cevap A'dır.
Soru 131
| x | y |
| 1 | 5 |
| 2 | 2 |
| 4 | 2 |
| 6 | 4 |
| 3 | 3 |
Seçenekler
A
1.3
B
-0.48
C
-1
D
- 0.11
E
-0.023
Açıklama:
Doğru cevap D'dir.
Soru 132
Yapılan bir araştırmaya göre iki değişken arasındaki korelasyon katsayısı -0,85 olarak bulunmuştur. Bulunan bu değere göre iki değişken arasındaki ilişki için verilen ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İki değişken arasında aynı yönlü zayıf ilişki vardır.
B
İki değişken arasında ters yönlü güçlü ilişki vardır.
C
İki değişken arasında ters yönlü mükemmel ilişki vardır.
D
İki değişken arasında aynı yönlü orta düzey ilişki vardır.
E
İki değişken arasında ilişki yoktur.
Açıklama:
Korelasyon katsayısı -1 ile +1 arasında değerler alır. 1'e eşit olduğunda mükemmel ilişki söz konusudur. Negatif olması ters yönlü pozitif olması ise aynı yönlü ilişki olduğunu göstermektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 133
Korelasyon katsayı 0,75 olduğu bir regresyon analizinde belirlilik katsayısı değeri kaçtır?
Seçenekler
A
0,5625
B
0,8660
C
0,25
D
1
E
0,1875
Açıklama:
r=0,75
R= 0.75*0.75= 0,5625
Doğrfu cevap A'dır.
R= 0.75*0.75= 0,5625
Doğrfu cevap A'dır.
Soru 134
Değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Regresyon analizi
B
Değişken analizi
C
Değişkenleri saptama
D
Korelasyon analizi
E
Pearson
Açıklama:
Korelasyon analizi en genel tanımı ile değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Değişkenler arasında var olabilecek ilişkinin derecesinin tespit edilebilmesi amacı ile çeşitli teknikler kullanılabilir.
Soru 135
Araştırmacılar, herhangi bir değişkende meydana gelen değişimin, bu değişkenle ilişkili olduğunu düşündükleri değişken tarafından ne kadarının açıklandığını tespit etmeleri gerektiğinde aşağıdakilerden hangisini kullanır?
Seçenekler
A
Regresyon
B
Gini katsayısı
C
Korelasyon katsayısı
D
Pearson Korelasyon Katsayısı
E
Belirlilik katsayısı
Açıklama:
Korelasyon katsayısı yardımıyla değişkenler arasındaki ilişki ifade edilirken zayıf, orta ilişki gibi nitelemelerin gerçekleştirilmesi söz konusudur. Araştırmacılar, herhangi bir değişkende meydana gelen değişimin, bu değişkenle ilişkili olduğunu düşündükleri değişken tarafından ne kadarının açıklandığını tespit etmeleri gerektiğinde belirlilik katsayısı hesaplanır.
Soru 136
Aşağıdakilerden hangisinde basit doğrusal regresyon modelinin formülü doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
yi= (α + β xi+ εi) x100
B
yi= α + β xi+ εi
C
yi= (β) x α + β xi+ εi
D
yi= ((β) x α + β xi+ εi) x100
E
yi= α + β xi+ 2(εi)
Açıklama:
Korelasyon katsayısı yardımıyla iki değişken arasındaki doğrusal ilişkinin derecesi tespit
edilebilmektedir. İki değişken arasında bir ilişkinin varlığının gösterilmesi ile beraber ilgili değişkenler arasında matematiksel bir model kurulması istenebilir.
Basit doğrusal regresyon modeli,
yi= α + βxi+ εi
edilebilmektedir. İki değişken arasında bir ilişkinin varlığının gösterilmesi ile beraber ilgili değişkenler arasında matematiksel bir model kurulması istenebilir.
Basit doğrusal regresyon modeli,
yi= α + βxi+ εi
Soru 137
Bir bağımlı ve birden daha fazla bağımsız değişkenin bulunduğu regresyon analizi problemlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Çapraz regresyon analizi
B
Doğrusal analiz
C
Piramid endeksi
D
Regresyon analizi
E
Çoklu doğrusal regresyon analizi
Açıklama:
Bağımlı değişkenin daha iyi tahmin edilmesi ya da açıklanabilmesi için birden daha fazla
bağımsız değişken tanımlanabilir. Bir bağımlı ve birden daha fazla bağımsız değişkenin
bulunduğu regresyon analizi problemlerine çoklu regresyon analizi adı verilir. Bu ünite de çoklu doğrusal regresyon analizi detaya inilmeden genel hatları ile incelenecektir
bağımsız değişken tanımlanabilir. Bir bağımlı ve birden daha fazla bağımsız değişkenin
bulunduğu regresyon analizi problemlerine çoklu regresyon analizi adı verilir. Bu ünite de çoklu doğrusal regresyon analizi detaya inilmeden genel hatları ile incelenecektir
Soru 138
Yapılan hesaplamaların doğru ve uygun olması için regresyon analizinde uyulması gereken kaç adet varsayım bulunmaktadır?
Seçenekler
A
7
B
10
C
3
D
5
E
6
Açıklama:
Yapılan hesaplamaların doğru ve uygun olması için regresyon analizinde uyulması gereken 5 adet varsayım bulunmaktadır. Bu varsayımlar
• ε rassal değişkeni x’in değerlerinden istatistiksel olarak bağımsızdır,
• ε rassal değişkeni Normal dağılıma sahiptir,
• εi rassal değişkeni 0 aritmetik ortalamaya sahiptir,
• εi ve εj
gibi birbirinden farklı iki hata istatistiksel olarak bağımsız olmalıdır,
• εi rassal değişkenleri xi ’lerin tüm değerleri için sabit bir varyansa sahiptir,
olarak sıralanırlar.
• ε rassal değişkeni x’in değerlerinden istatistiksel olarak bağımsızdır,
• ε rassal değişkeni Normal dağılıma sahiptir,
• εi rassal değişkeni 0 aritmetik ortalamaya sahiptir,
• εi ve εj
gibi birbirinden farklı iki hata istatistiksel olarak bağımsız olmalıdır,
• εi rassal değişkenleri xi ’lerin tüm değerleri için sabit bir varyansa sahiptir,
olarak sıralanırlar.
Soru 139
Aşağıdakilerden hangisi yapılan hesaplamaların doğru ve uygun olması için regresyon analizinde uyulması gereken varsayımlardan değildir?
Seçenekler
A
ε rassal değişkeni x’in değerlerinden istatistiksel olarak bağımlıdır.
B
ε rassal değişkeni Normal dağılıma sahiptir.
C
εi rassal değişkeni 0 aritmetik ortalamaya sahiptir.
D
εi ve εj gibi birbirinden farklı iki hata istatistiksel olarak bağımsız olmalıdır.
E
εi rassal değişkenleri xi’lerin tüm değerleri için sabit bir varyansa sahiptir, olarak sıralanırlar.
Açıklama:
ε rassal değişkeni x’in değerlerinden istatistiksel olarak bağımsızdır.
Soru 140
Basit doğrusal regresyon modeli formülünde (yi= α + β xi+ εi) εi neyi temsil etmektedir?
Seçenekler
A
bağımlı değişken y’nin i’inci gözlem değerini,
B
bağımsız değişken x’in i’inci gözlem değerini
C
i’inci gözlem için ortalaması 0 ve tüm gözlemler için sabit σ standart sapmalı normal
dağılıma sahip olduğu varsayılan rassal hatayı
dağılıma sahip olduğu varsayılan rassal hatayı
D
bağımsız değişken x’in i’inci gözlem değerini
E
bağımlı değişken y’nin i’inci gözlem değerini
Açıklama:
Model’de
yi; bağımlı değişken y’nin i’inci gözlem değerini,
xi; bağımsız değişken x’in i’inci gözlem değerini,
εi; i’inci gözlem için ortalaması 0 ve tüm gözlemler için sabit σ standart sapmalı normal
dağılıma sahip olduğu varsayılan rassal hatayı,
α ve β ; veri yardımıyla tahmin edilecek, x=0 olduğunda y’nin değeri α ve x’te meydana gelecek birim değişikliğin y’deki oransal etkisi de β olmak üzere, ana kütle parametrelerini göstermektedir.
yi; bağımlı değişken y’nin i’inci gözlem değerini,
xi; bağımsız değişken x’in i’inci gözlem değerini,
εi; i’inci gözlem için ortalaması 0 ve tüm gözlemler için sabit σ standart sapmalı normal
dağılıma sahip olduğu varsayılan rassal hatayı,
α ve β ; veri yardımıyla tahmin edilecek, x=0 olduğunda y’nin değeri α ve x’te meydana gelecek birim değişikliğin y’deki oransal etkisi de β olmak üzere, ana kütle parametrelerini göstermektedir.
Soru 141
Pearson korelasyon katsayısının anlamlılık testinde "H1: ρ ≠ 0" denklemi ne anlam ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Ana kütle Pearson korelasyon katsayısı 0'dır
B
Ana kütle Pearson korelasyon katsayısı 0 değildir.
C
Ana kütle regresyon katsayısı 0 değildir
D
Ana kütle doğrusal olmayan Pearson korelasyon katsayısı 0 değildir
E
Ana kütle çapraz Pearson korelasyon katsayısı 0 değildir
Açıklama:
Pearson korelasyon katsayısının anlamlılık testinde "H1: ρ ≠ 0" denklemi Ana kütle Pearson korelasyon katsayısının 0 olmadığını ifade eder.
Soru 142
Regresyon analizi çalışmalarında ihtiyaç duyulan temel unsurlar nelerdir?
Seçenekler
A
Regresyon ve korelasyon
B
Korelasyon ve pearson
C
Bağımlı ve bağımsız değişken
D
Korelasyon, bağımlı değişken ve bağımsız değiişken
E
Korelasyon ve basit doğrusal regresyon
Açıklama:
Regresyon analizi çalışmalarında iki farklı değişken tanımlamasına ihtiyaç duyulmaktadır. Bunlar sırasıyla bağımlı ve bağımsız değişken kavramlarıdır. Bağımlı değişken araştırmacının üzerinde çalıştığı değişken olup bu değişken üzerinde meydana gelen değişimler ya da bu değişkenin toplam değişkenliğinin açıklanılmasına çalışılmaktadır. Örneğin öğrencilerin final sınav sonucu bağımlı değişken olarak ele alınabilir. Öğrencinin final sınav sonucunu etkileyen birçok faktörün bulunması doğaldır. Bağımsız değişken ya da değişkenler ise ilgilenilen bağımlı değişkende meydana gelen değişim ya da toplam değişkenliğinin üzerinde etkisi olabileceği düşünülen değişken ya da değişkenlerdir.
Soru 143
Basit doğrusal regresyon analizi ne anlam ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Regresyon analizinde tek bağımsız değişken olması durumunu
B
Regresyon analizinde tek bağımlı değişken olması durumunu
C
Regresyon analizinde en çok iki bağımlı değişken olması durumunu
D
Regresyon analizinde en çok iki bağımsız değişken olması durumunu
E
Korelasyon analizinde tek bağımlı değişken olması durumunu
Açıklama:
Regresyon analizinde bir ya da daha fazla bağımsız değişken olabilir. Bu ünite içerisinde tek bağımsız değişken olması durumu basit doğrusal regresyon analizi olarak ele alınırken birden fazla bağımsız değişken olması durumu çoklu doğrusal regresyon analizi olarak ele alınacaktır.
Soru 144
1880’li yıllarda bir değişken üzerinde meydana gelen değişimin başka bir değişken ya da daha fazla değişken tarafından açıklanıp açıklanamayacağını çalışan ilk araştırmacılardan biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sir Francis Galton
B
Aristo
C
Tesla
D
Newton
E
Edison
Açıklama:
Sir Francis Galton, 1880’li yıllarda bir değişken üzerinde meydana gelen değişimin başka bir değişken ya da daha fazla değişken tarafından açıklanıp açıklanamayacağını çalışan ilk araştırmacılardandır. Doğru cevap A'dır.
Soru 145
En genel tanımı ile değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Korelasyon analizi
B
Regresyon analizi
C
Standart sapma
D
Korelasyon katsayısı
E
Belirlilik katsayısı
Açıklama:
Korelasyon analizi en genel tanımı ile değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 146
Bir bağımlı ve birden daha fazla bağımsız değişkenin bulunduğu regresyon analizi problemlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Regresyon analizi
B
Çoklu regresyon analizi
C
Basit regresyon analizi
D
Dolaylı regresyon analizi
E
Örneklem regresyon doğrusu
Açıklama:
Bir bağımlı ve birden daha fazla bağımsız değişkenin bulunduğu regresyon analizi problemlerine çoklu regresyon analizi adı verilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 147
Pearson korelasyon katsayısının alabileceği en küçük değer aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
-1
B
-2
C
-1.5
D
0
E
-0.97
Açıklama:
İki ya da daha fazla ve en az aralıklı ölçeğe uygun şekilde ölçümlenmiş değişkenler arasındaki ilişkinin derecesini belirlemek için Pearson korelasyon katsayısı kulllanılır. Bu
katsayı r ile gösterilir. Pearson r korelasyon katsayısı -1 ile +1 arasında değişen değerler
almaktadır. -1 ve +1 değerlerine eşit sonuçlar, değişkenler arasında mükemmel/tam ilişkinin varlığını gösterir.
katsayı r ile gösterilir. Pearson r korelasyon katsayısı -1 ile +1 arasında değişen değerler
almaktadır. -1 ve +1 değerlerine eşit sonuçlar, değişkenler arasında mükemmel/tam ilişkinin varlığını gösterir.
Soru 148
Pearson korelasyon katsayısının alabileceği en yüksek değer aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
0.97
B
1
C
1.5
D
2
E
0.50
Açıklama:
İki ya da daha fazla ve en az aralıklı ölçeğe uygun şekilde ölçümlenmiş değişkenler arasındaki ilişkinin derecesini belirlemek için Pearson korelasyon katsayısı kulllanılır. Bu
katsayı r ile gösterilir. Pearson r korelasyon katsayısı -1 ile +1 arasında değişen değerler
almaktadır. -1 ve +1 değerlerine eşit sonuçlar, değişkenler arasında mükemmel/tam ilişkinin varlığını gösterir.
katsayı r ile gösterilir. Pearson r korelasyon katsayısı -1 ile +1 arasında değişen değerler
almaktadır. -1 ve +1 değerlerine eşit sonuçlar, değişkenler arasında mükemmel/tam ilişkinin varlığını gösterir.
Soru 149
İki değişken arasındaki korelasyon katsayısı -0.14 ise bu iki değişken arasındaki ilişki hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Pozitif zayıf bir ilişki vardır.
B
İlişki yoktur
C
Negatif zayıf bir ilişki vardır
D
Doğrusal pozitif bir ilişki vardır
E
Doğrusal negatif bir ilişki vardır
Açıklama:
-1 ve +1 tam değerlerine yaklaştıkça ilişkinin derecesinin arttığı ifade edilirken sıfıra yaklaştıkça ilişkinin derecesinin azaldığı/zayıfladığı ifade edilir. Verilen -0.14 değeri 0 a yakın dolayısıyla zayıf ve negatif yönlüdür.
Soru 150
İki değişken arasında 0.86 değerinde bir ilişki varsa bu iki değişken arasındaki ilişki hakkında aşağıdaki yargılardan hangisine varılabilir?
Seçenekler
A
Doğrusal negatif bir ilişki vardır
B
Orta düzeyde bir ilişki vardır
C
Güçlü negatif korelasyon vardır
D
Güçlü pozitif bir ilişki vardır
E
Pozitif orta düzeyde bir ilişki vardır
Açıklama:
-1 ve +1 tam değerlerine yaklaştıkça ilişkinin derecesinin arttığı ifade edilirken sıfıra yaklaştıkça ilişkinin derecesinin azaldığı/zayıfladığı ifade edilir. 0.86 +1 mükemmel korelasyon katsayısına yakın olduğundan pozitif güçlü bir ilişki olduğunu ifade eder.
Soru 151
Aşağıdaki korelasyon katsayılarından hangisi iki değişken arasında bir ilişki olmadığını ifade etmektedir?
Seçenekler
A
1
B
-1
C
0.50
D
-0.50
E
0
Açıklama:
Eksi değerler değişkenler arasındaki ters yönlü ilişkiyi gösterirken (değişkenlerden birinin değeri
artarken diğerinin değerinin azalması gibi) artı değerler değişkenler arasındaki aynı yönlü
ilişkiyi (değişkenlerden birinin değeri artarken diğerinin değeri de artmaktadır gibi) göstermektedir. Eğer iki değişken arasında hiç ilişki yok ise Pearson korelasyon katsayısı 0
(sıfır) değerini alacaktır.
artarken diğerinin değerinin azalması gibi) artı değerler değişkenler arasındaki aynı yönlü
ilişkiyi (değişkenlerden birinin değeri artarken diğerinin değeri de artmaktadır gibi) göstermektedir. Eğer iki değişken arasında hiç ilişki yok ise Pearson korelasyon katsayısı 0
(sıfır) değerini alacaktır.
Soru 152
Beş farklı araştırmanın Pearson korelasyon katsayısı şu şekildedir:
- -0,15
- -0,42
- 0,23
- 0,12
- 0,33
Seçenekler
A
b
B
c
C
a
D
e
E
d
Açıklama:
Araştırmacılar, herhangi bir değişkende meydana gelen değişimin, bu değişkenle ilişkili olduğunu düşündükleri değişken tarafından ne kadarının açıklandığını tespit etmeleri gerektiğinde belirlilik katsayısı hesaplanır. Bağımlı değişken y’de ortaya çıkan toplam değişkenliğin, x bağımsız değişkenin değişkenliği tarafından açıklanan kısmını oransal olarak tespit etmek için belirlilik katsayısı hesaplanır. Belirlilik katsayısı Pearson korelasyon katsayısı r’nin karesinin alınması ile hesaplanır. 0 (sıfır) ile 1 arasında değerler alır ve oran olarak ifade edilir.
Soru 153
Beş farklı araştırmanın Pearson korelasyon katsayısı şu şekildedir:
- -0,15
- -0,42
- 0,23
- 0,12
- 0,33
Seçenekler
A
a
B
d
C
c
D
e
E
b
Açıklama:
Araştırmacılar, herhangi bir değişkende meydana gelen değişimin, bu değişkenle ilişkili olduğunu düşündükleri değişken tarafından ne kadarının açıklandığını tespit etmeleri gerektiğinde belirlilik katsayısı hesaplanır. Bağımlı değişken y’de ortaya çıkan toplam değişkenliğin, x bağımsız değişkenin değişkenliği tarafından açıklanan kısmını oransal olarak tespit etmek için belirlilik katsayısı hesaplanır. Belirlilik katsayısı Pearson korelasyon katsayısı r’nin karesinin alınması ile hesaplanır. 0 (sıfır) ile 1 arasında değerler alır ve oran olarak ifade edilir.
Soru 154
Korelasyon katsayısının 0,38’e eşit olduğu bir çalışmada, korelasyon katsayısının anlamlılık testi yapılmak istenmektedir. Araştırmada 17 adet gözlem çifti yer almaktadır. Bu bilgilere göre korelasyon katsayısı anlamlılık testinde kullanılacak olan gözlemlenen t istatistiği değeri kaçtır?
Seçenekler
A
2,24
B
1,68
C
1,59
D
1,32
E
2,58
Açıklama:
Formülüne göre verilenler yerine konulup işlem yapıldığında sonuç 1,59 çıkmaktadır.Soru 155
Bir araştırmada bağımlı değişkenin aldığı değerler 3,4,2,5,2 ve bağımsız değişkenin aldığı değerler 1,4,3,2,5 biçimindedir. Bu iki değişken arasındaki korelasyon katsayısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
0,36
B
-0,25
C
0,42
D
-0,36
E
-0,42
Açıklama:
Verilen değerlere göre bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki korelasyon katsayısı -0,36'dır.
Soru 156
yi= α + β xi + εi
basit doğrusal regresyon modelinde yi aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
basit doğrusal regresyon modelinde yi aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
bağımsız değişken x’in i’inci gözlem değerini
B
i’inci gözlem için ortalamasını
C
rassal hatayı
D
ana kütle parametrelerini
E
bağımlı değişken y’nin i’inci gözlem değerini
Açıklama:
Basit doğrusal regresyon modeli,
yi= α + β xi+ εi
olarak yazılır. Model’de
yi; bağımlı değişken y’nin i’inci gözlem değerini,
xi; bağımsız değişken x’in i’inci gözlem değerini,
εi; i’inci gözlem için ortalaması 0 ve tüm gözlemler için sabit σ standart sapmalı normal dağılıma sahip olduğu varsayılan rassal hatayı,
α ve β ; veri yardımıyla tahmin edilecek, x=0 olduğunda y’nin değeri α ve x’te meydana
gelecek birim değişikliğin y’deki oransal etkisi de β olmak üzere, ana kütle parametrelerini
göstermektedir.
yi= α + β xi+ εi
olarak yazılır. Model’de
yi; bağımlı değişken y’nin i’inci gözlem değerini,
xi; bağımsız değişken x’in i’inci gözlem değerini,
εi; i’inci gözlem için ortalaması 0 ve tüm gözlemler için sabit σ standart sapmalı normal dağılıma sahip olduğu varsayılan rassal hatayı,
α ve β ; veri yardımıyla tahmin edilecek, x=0 olduğunda y’nin değeri α ve x’te meydana
gelecek birim değişikliğin y’deki oransal etkisi de β olmak üzere, ana kütle parametrelerini
göstermektedir.
Soru 157
İki ya da daha fazla ve en az aralıklı ölçeğe uygun şekilde ölçümlenmiş değişkenler arasındaki ilişkinin derecesini ve yönünü belirlemek için kullanılan katsayıya ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Regresyon katsayısı
B
Ortalama hesabı
C
Belirlilik katsayısı
D
Varyans analizi
E
Pearson korelasyon katsayısı
Açıklama:
İki ya da daha fazla ve en az aralıklı ölçeğe uygun şekilde ölçümlenmiş değişkenler arasındaki ilişkinin derecesini belirlemek için Pearson korelasyon katsayısı kulllanılır. Bu katsayı r ile gösterilir.
Soru 158
Aşağıdaki değerlerden hangisi Pearson korelasyon katsayısı olabilir ?
Seçenekler
A
- 3/2
B
-0,75
C
2
D
5
E
〖10〗^2
Açıklama:
Pearson r korelasyon katsayısı -1 ile +1 arasında değişen değerler almaktadır. Verilen seçeneklerde -1 ile +1 arasında olan tek seçenek B şıkkında verilmiştir.
Soru 159
Bir araştırmada iki değişken arasındaki korelasyon katsayısı - 0,15 olarak tespit edilmiştir. Bu korelasyon değerine göre iki değişken arasındaki ilişki hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Aralarında doğru yönlü mükemmel ilişki vardır
B
Aralarında ilişki yoktur
C
Aralarında negatif ve orta dereceli ilişki vardır
D
Aralarında pozitif yönlü ve kuvvetli ilişki vardır
E
Aralarında ters yönlü zayıf bir ilişki vardır
Açıklama:
Pearson r korelasyon katsayısı -1 ile +1 arasında değişen değerler almaktadır. -1 ve +1 değerlerine eşit sonuçlar, değişkenler arasında mükemmel/tam ilişkinin varlığını gösterir. Böyle bir durumda değişkenlerden herhangi birisinde meydana gelen bir birimlik değişim diğer değişkende de bir birimlik değişim yaratacaktır. Eksi değerler değişkenler arasındaki ters yönlü ilişkiyi gösterirken (değişkenlerden birinin değeri artarken diğerinin değerinin azalması gibi) artı değerler değişkenler arasındaki aynı yönlü ilişkiyi (değişkenlerden birinin değeri artarken diğerinin değeri de artmaktadır gibi) göstermektedir. Eğer iki değişken arasında hiç ilişki yok ise Pearson korelasyon katsayısı 0 (sıfır) değerini alacaktır. -1 ve +1 tam değerlerine yaklaştıkça ilişkinin derecesinin arttığı ifade edilirken sıfıra yaklaştıkça ilişkinin derecesinin azaldığı/zayıfladığı ifade edilir. Pearson korelasyon değeri -0,50 ya da +0,50 etrafında bir değer ise değişkenler arasında orta düzeyli bir ilişkinin varlığı ifade edilir.
Soru 160
Bağımlı değişkenin değerleri 3, 5, 8, 11, 9, 6 ve bağımsız değişkenin değerleri 13, 11, 6, 8, 3,1 ise bu iki değişken arasındaki korelasyon katsayısı değeri nedir?
Seçenekler
A
-0,95
B
-0,87
C
0,19
D
0,46
E
0,84
Açıklama:
Bağımsız Değişken (x) Bağımlı Değişken(y) x_i^2 y_i^2 x_i y_i
13 3 169 9 39
11 5 121 25 55
6 8 36 64 48
8 11 64 121 88
3 9 9 81 27
1 6 1 36 6
Toplam=∑▒x=42 ∑▒y =42 ∑▒x^2 =400 ∑▒y^2 = 336 ∑▒〖x_i y_i 〗 = 263
r = (n ∑_(i=1)^n▒〖x_i y_i-( ∑_(i=1)^n▒〖x_i) ( ∑_(i=1)^n▒〖y_i)〗〗〗)/(√(n ∑_(i=1)^n▒x_i^2 - 〖( ∑_(i=1)^n▒〖x_i)〗〗^2 ) √(n ∑_(i=1)^n▒y_i^2 - 〖( ∑_(i=1)^n▒〖y_i)〗〗^2 ))
r = (10.263-(42.42))/(√(10.400- 〖(42)〗^2 ) √(10 .336- 〖(42)〗^2 )) =(2630-1764)/(√(.4000- 1764 ) √( 3360- 1764 ))= 866/((47,29).(39,95)) = 0,458
yaklaşık 0,46 olarak kabul edilir.
13 3 169 9 39
11 5 121 25 55
6 8 36 64 48
8 11 64 121 88
3 9 9 81 27
1 6 1 36 6
Toplam=∑▒x=42 ∑▒y =42 ∑▒x^2 =400 ∑▒y^2 = 336 ∑▒〖x_i y_i 〗 = 263
r = (n ∑_(i=1)^n▒〖x_i y_i-( ∑_(i=1)^n▒〖x_i) ( ∑_(i=1)^n▒〖y_i)〗〗〗)/(√(n ∑_(i=1)^n▒x_i^2 - 〖( ∑_(i=1)^n▒〖x_i)〗〗^2 ) √(n ∑_(i=1)^n▒y_i^2 - 〖( ∑_(i=1)^n▒〖y_i)〗〗^2 ))
r = (10.263-(42.42))/(√(10.400- 〖(42)〗^2 ) √(10 .336- 〖(42)〗^2 )) =(2630-1764)/(√(.4000- 1764 ) √( 3360- 1764 ))= 866/((47,29).(39,95)) = 0,458
yaklaşık 0,46 olarak kabul edilir.
Soru 161
Korelasyon katsayısının - 0,74 olarak hesaplandığı regresyon analizi için belirlilik katsayısı değeri nedir?
Seçenekler
A
0,2493
B
0,3785
C
0,4351
D
0,5476
E
0,8497
Açıklama:
Belirlilik katsayısı Pearson korelasyon katsayısı r’nin karesinin alınması ile hesaplanır. 0 (sıfır) ile 1 arasında değerler alır ve oran olarak ifade edilir.
r = - 0,74 ise karesi 〖(-0,74)〗^2 =0,5476 olarak bulunur.
r = - 0,74 ise karesi 〖(-0,74)〗^2 =0,5476 olarak bulunur.
Soru 162
6. Korelasyon katsayısının 0,75’e eşit olduğu bir çalışmada, korelasyon katsayısının anlamlılık testi yapılmak istenmektedir. Araştırmada 11 adet gözlem çifti yer almaktadır. Bu bilgilere göre korelasyon katsayısı anlamlılık testinde kullanılacak olan gözlemlenen t istatistiği değeri kaçtır?
Seçenekler
A
1,94
B
2,78
C
3,40
D
4,12
E
5,33
Açıklama:
t = (r √(n-2))/√(1- r^2 ) = (0,75 √(11-2))/√(1-0,5625) = (2,25 )/0,6614 = 3,40
Soru 163
Ters yönlü bir ilişkinin olduğu bilinen bir araştırmada ilişkinin açıklanabilen kısmının 0,78 olarak hesaplandığı bilindiğine göre değişkenler arasındaki ilişkinin derecesi nedir?
Seçenekler
A
- 0,19
B
- 0,61
C
- 0,88
D
0,61
E
0,88
Açıklama:
Korelasyon katsayısı yardımıyla değişkenler arasındaki ilişki ifade edilirken zayıf, orta ilişki gibi nitelemelerin gerçekleştirilmesi söz konusudur. Araştırmacılar, herhangi bir değişkende meydana gelen değişimin, bu değişkenle ilişkili olduğunu düşündükleri değişken tarafından ne kadarının açıklandığını tespit etmeleri gerektiğinde belirlilik katsayısı hesaplanır. Belirlilik katsayısı Pearson korelasyon katsayısı r’nin karesinin alınması ile hesaplanır. 0 (sıfır) ile 1 arasında değerler alır ve oran olarak ifade edilir.
Bu ifadeden anlaşıldığı gibi, açıklanabilen kısmı soruda verildiğine göre elimizde belirlilik katsayısı var demektir. Korelasyon katsayısının karesi Belirlilik katsayısı olduğuna göre Belirlilik katsayısı verildiğinde korelasyon katsayısını bulmak için kare kökünü almamız yeterlidir.
r^2 = 0,78 r = 0,88 olarak bulunur.Ters yönlü ilişki olduğu bilindiğine göre korelasyon katsayısının ( - ) olması gerekir. Bu durumda r = - 0,88 olarak bulunur.
Bu ifadeden anlaşıldığı gibi, açıklanabilen kısmı soruda verildiğine göre elimizde belirlilik katsayısı var demektir. Korelasyon katsayısının karesi Belirlilik katsayısı olduğuna göre Belirlilik katsayısı verildiğinde korelasyon katsayısını bulmak için kare kökünü almamız yeterlidir.
r^2 = 0,78 r = 0,88 olarak bulunur.Ters yönlü ilişki olduğu bilindiğine göre korelasyon katsayısının ( - ) olması gerekir. Bu durumda r = - 0,88 olarak bulunur.
Soru 164
Bir regresyon analizi çalışmasında bağımlı değişken standart sapması 6,54 bağımsız değişken standart sapması 2,34 ve korelasyon katsayısı 0,69 olarak hesaplanmıştır. Bu değerlere göre hesaplanabilecek bir basit doğrusal regresyon denklemindeki b katsayısı değeri nedir?
Seçenekler
A
0,246
B
0,357
C
1,678
D
1,928
E
2,072
Açıklama:
Araştırmada ilgilenilen x ve y değişkenlerinin standart sapmalarının bilinmesi durumunda b için,
b = r . s_y/s_x eşitliği de kullanılabilir.
r = 0,69 s_y= 6,54 ve s_x= 2,34 olarak verildiğine göre değerleri yerine yazalım.
b = 0,69 . 6,54/2,34 = 1,928 olarak bulunur.
b = r . s_y/s_x eşitliği de kullanılabilir.
r = 0,69 s_y= 6,54 ve s_x= 2,34 olarak verildiğine göre değerleri yerine yazalım.
b = 0,69 . 6,54/2,34 = 1,928 olarak bulunur.
Soru 165
Bir basit doğrusal regresyon denklemi için a katsayısı 33’e ve b katsayısı da 11,25’e eşittir. Bağımlı değişken için elde edilen bir gözlemin değeri 42 ise bağımsız değişkenin alacağı değer bu modele göre kaça eşit olur?
Seçenekler
A
0,8
B
- 0,8
C
2,72
D
- 2,72
E
15,08
Açıklama:
Parametre tahminleri yardımıyla basit doğrusal regresyon denklemi,
y = a + bx olarak yazılır.
Bağımlı değişken y = 42 , a = 33 ve b= 11,25 olarak verilmiş. Değerleri yerine yazalım.
42 = 33 + 11,25 X ise Bağımsız değişken x = 0,8 olarak bulunur.
y = a + bx olarak yazılır.
Bağımlı değişken y = 42 , a = 33 ve b= 11,25 olarak verilmiş. Değerleri yerine yazalım.
42 = 33 + 11,25 X ise Bağımsız değişken x = 0,8 olarak bulunur.
Soru 166
Bir araştırma için seçilen 10 birimlik örneğe ait basit doğrusal regresyon modeli oluşturulmuştur. Model için hesaplanan varyans analizi değerleri ise Regresyon Kareler Toplamı RKT=23,34 ve Hata Kareler Toplamı HKT=0,64 olarak bulunduğuna göre Basit doğrusal regresyon modeli anlamlılığını test ederek modelin açıklama derecesini bulunuz? Anlamlılık düzeyi olarak %5 alınız.
Seçenekler
A
0,97
B
0,76
C
0,64
D
0,59
E
0,45
Açıklama:
Örneğimiz için
n = 10
Basit Doğrusal Regresyon modeli olduğuna göre y = a + bx
Bu durumda regresyon serbestlik derecesi = 1
Regresyon Kareler Toplamı = 23,34
Regresyon Kareler Ortalaması = 23,34
Hatalar için serbestlik Derecesi = 10 -2 = 8
Hata kareler Toplamı = 0,64
Hata Kareler Ortalaması = HKT/(n-2) = 0,64/8 = 0,08
Genel Kareler Toplamı = 23,34+0,64 = 23,98
1 ve 8 serbestlik dereceleri ile %5 anlam düzeyi için kritik F değerimiz tablo yardımıyla 5,32 olarak elde edilir. Varyans analizi tablosunda yer alan hesaplanan F değeri F = 23,34/0,08 = 291,75 teorik F tablosundan elde edilen kritik değer 5,32’den büyük olduğu için modelin anlamlı olduğu ya da ana kütle β katsayısının 0 olmadığı %95 güven ile söylenir. Şimdi belirlilik katsayısını hesaplayalım. Belirlilik katsayısı,
R^2 = RKT/GKT = 23,34/23,98 = 0,97 olarak bulunur
n = 10
Basit Doğrusal Regresyon modeli olduğuna göre y = a + bx
Bu durumda regresyon serbestlik derecesi = 1
Regresyon Kareler Toplamı = 23,34
Regresyon Kareler Ortalaması = 23,34
Hatalar için serbestlik Derecesi = 10 -2 = 8
Hata kareler Toplamı = 0,64
Hata Kareler Ortalaması = HKT/(n-2) = 0,64/8 = 0,08
Genel Kareler Toplamı = 23,34+0,64 = 23,98
1 ve 8 serbestlik dereceleri ile %5 anlam düzeyi için kritik F değerimiz tablo yardımıyla 5,32 olarak elde edilir. Varyans analizi tablosunda yer alan hesaplanan F değeri F = 23,34/0,08 = 291,75 teorik F tablosundan elde edilen kritik değer 5,32’den büyük olduğu için modelin anlamlı olduğu ya da ana kütle β katsayısının 0 olmadığı %95 güven ile söylenir. Şimdi belirlilik katsayısını hesaplayalım. Belirlilik katsayısı,
R^2 = RKT/GKT = 23,34/23,98 = 0,97 olarak bulunur
Ünite 6
Soru 1
Sağlık problemlerinin çözümünde niçin sıklıkla parametrik olmayan teknikler kullanılır?
Seçenekler
A
Veri sayısının fazla olması
B
Veri sayısının fazla olmaması
C
Katı varsayımlar gerektirmesi
D
Esnek varsayımlar gerektirmesi
E
Esnek varsayımlar gerektirmemesi
Açıklama:
Sağlık problemlerinin çözümünde sıklıkla parametrik olmayan teknikler, veri sayısının fazla olmaması, katı varsayımlar gerektirmemesi gibi özelliklerinden dolayı kullanılmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 2
1900 senesinde Karl Pearson tarafından geliştirilen iyi uyum testi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Binom Testi
B
İşaret Testi
C
Mann-Whitney U Testi
D
Ki-Kare Testi
E
Kolmogorov-Smirnov Testi
Açıklama:
Ki-Kare İyi Uyum Testi 1900 senesinde Karl Pearson tarafından geliştirilmiştir. Test yürütülürken her sınıfta yer alan beklenen frekans değerinin en az 5 olması beklenmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi teorik ve gözlemlenen kümülatif frekans dağılımlarının karşılaştırılması işlemini içeren test hangisidir?
Seçenekler
A
Ki-Kare Testi
B
Binom Testi
C
Mann-Whitney U Testi
D
İşaret Testi
E
Kolmogorov-Smirnov Testi
Açıklama:
Kolmogorov-Smirnov testi teorik ve gözlemlenen kümülatif frekans dağılımlarının karşılaştırılması işlemini içermektedir. Bu karşılaştırmayı yapmak için veri seti değerleri en küçükten en büyüğe sıralanabilecek şekilde sınıflar (kategoriler) hâlinde düzenlenir. Doğru cevap E'dir.
Soru 4
Değişkenin sonuçları iki tane olan örneğin olumlu - olumsuz, iyi - kötü ve kusurlu - kusursuz ifade edilen test aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Binom
B
İşaret
C
Hipotez
D
Varyans
E
McNemar
Açıklama:
Binom testi belirli bir özelliği taşıyan veya taşımayan birimlerin tespiti ve sayısının belirlenmesi gereken durumlarda kullanılır. Örneğin üretim hattından alınan bir ürün iyi ya da kötü olarak sınıflanabilir, insanlar hasta veya sağlıklı, olumlu ya da olumsuz olarak sınıflanabilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 5
Binom testinde çözüm için hipotez testi izleyen adımlar üçüncü adım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Örnekleme dağılımı
B
Red bölgesi
C
İstatistiksel test
D
Anlamlılık düzeyi
E
Hipotezlerin ifade edilmesi
Açıklama:
Adım 1. Hipotezlerin ifade edilmesi
Adım 2. İstatistiksel test
Adım 3. Anlamlılık düzeyi
Adım 4. Örnekleme dağılımı
Adım 5. Red bölgesi
Adım 6. İşlem ve karar. Doğru cevap D'dir.
Adım 2. İstatistiksel test
Adım 3. Anlamlılık düzeyi
Adım 4. Örnekleme dağılımı
Adım 5. Red bölgesi
Adım 6. İşlem ve karar. Doğru cevap D'dir.
Soru 6
Elde edilen birbirinden bağımsız iki rassal örneklemin aynı ana kütleden çekilmiş örneklemler olup olmadıklarının testinde aşağıdakilerden hangisi kullanılır?
Seçenekler
A
Ki-Kare
B
Kolmogorov-Smirnov
C
Mann-Whitney U
D
İşaret
E
Binom
Açıklama:
Elde edilen birbirinden bağımsız iki rassal örneklemin aynı ana kütleden çekilmiş örneklemler olup olmadıklarının testinde Mann-Whitney U testi kullanılır. Test için oluşturulacak sıfır hipotezi “iki ana kütlenin birbiri ile aynı olduğu”, yani elde edilen iki örneklemin ayrı ayrı ana kütlelerden değil tek bir ana kütleden elde edildiği yönündedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi Mann-Whitney U testinin ilk aşamasıdır?
Seçenekler
A
Ana kütle medyan değeri belirlenmesi
B
İki örneklemde yer alan bütün birimlerin tek bir örneklem olarak ele alınarak birimlerin küçükten büyüğe sıralanması
C
Araştırmacının karar verdiği alternatif hipotezin yönüne göre test istatistiği belirlenmesi
D
Aritmetik ortalama belirlenmesi
E
İki örneklemde yer alan bütün birimlerin tek bir örneklem olarak ele alınarak birimlerin büyükten küçüğe sıralanması
Açıklama:
Mann-Whitney U testinin ilk aşaması iki örneklemde yer alan bütün birimlerin tek bir örneklem olarak ele alınarak birimlerin küçükten büyüğe sıralanması işlemidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 8
Aşağıda yer alan eşitlik hangi testin yürütülmesi için hesaplanacak olan test istatistiğinde kullanılır?
Seçenekler
A
McNEMAR TESTİ
B
WILCOXON TESTİ
C
KRUSKALL-WALLIS H TESTİ
D
MANN-WHITNEY U TESTİ
E
n>25 İçin BİNOM TESTİ
Açıklama:
Verilen formül McNemar testinin yürütülmesi için hesaplanacak olan test istatistiğidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 9
Binom testinde p neyi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Çok fazla deneme/tekrar sayısını
B
Tek bir denemede istenmeyen/diğer durumun ortaya çıkma olasılığını
C
Testte tek taraflı bir red bölgesini
D
Tek bir denemede istenen durumun ortaya çıkma olasılığını
E
n deneme sonucunda istenen durumun ortaya çıkma sayısını
Açıklama:
Binom testinde p; tek bir denemede istenen durumun ortaya çıkma olasılığıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 10
Parametrik Varyans analizi problemlerinde, ölçümlenen değişken en az aralıklı ölçeğe sahipse ve varyans analizinin varsayımları sağlanamadığında aşağıdakilerden hangi test ile sonuca ulaşılır?
Seçenekler
A
McNemar Testi
B
Binom Testi
C
Kruskall-Wallis H Testi
D
Hipotez Testi
E
Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı Testi
Açıklama:
Kruskall-Wallis H testi Parametrik Varyans analizi problemlerinde, ölçümlenen değişken en az aralıklı ölçeğe sahipse ve varyans analizinin varsayımları sağlanamıyor ise bu test ile sonuca ulaşılır. Doğru cevap C'dir.
Soru 11
İlgilenilen değişken sınıflayıcı ölçek ile ölçümlenmiş, iki ya da daha fazla kategori söz konusu ise bu değişkenin aldığı değerlerin teorik olarak beklenen değer ile uyumunu test etmek için kullanılacak istatistiki yol aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kolmogorav-Smirnov iyi uyum testi
B
Binom testi
C
Ki-kare iyi uyum testi
D
Mann Whitney U testi
E
T- testi
Açıklama:
Uygulamada sınıfayıcı ölçek düzeyinde ölçümlenmiş değişkenler içinde test yapılmasına olanak verdiğinden, Ki-Kare iyi uyum testi sıklıkla kullanılır. En azından sınıayıcı ölçek ile ölçümlenmiş bir değişkenin sonuçları iki ya da daha fazla kategori altında toplanabiliyorsa bu değişkenin aldığı değerlerin teorik olarak beklenen değerler ile olan uyumunu test etmek için ki-kare iyi uyum testi uygulanır. 1900 senesinde Karl Pearson tarafından geliştirilmiştir. Test yürütülürken her sınıfa yer alan beklenen frekans değerinin en az 5 olması beklenmektedir. Ama daha fazla verinin bulunamadığı veya derlenemediği özel durumlarda, gözelerde en az 1 adet gözlem olması durumunda da uygulanabilen bir testtir.
Soru 12
Bir araştırmada 0,5 anlamlılık düzeyi ve 17 serbestlik derecesine göre elde edilen teorik Ki-Kare istatistik değeri 16,338 bulunmuştur. Buna göre bu araştırmada veriler kaç kategoriden oluşmaktadır?
Seçenekler
A
17
B
5
C
16
D
18
E
19
Açıklama:
Örneklem için hesaplanan test istatistiği değeri kritik değerler tablosu yardımıyla belirlenecek olan değer ile karşılaştırılarak karar verilir. Testte sıfır hipotezi “gözlemlenen frekansların elde edildiği dağılım ile beklenen frekansların elde edildiği dağılımın aynı” olduğu şeklinde kurulur. Alternatif hipotez ise “gözlemlenen frekansların elde edildiği dağılım ile beklenen frekansların elde edildiği dağılımın birbirinden farklı” olduğu biçiminde kurulur. Kritik değerler tablosu kullanılırken öncelikle kategori sayısı olan değerinin bir eksiği tespit edilir. Bu değer serbestlik derecesini verecektir. Örnekte serbestlik derecesi 17 olduğuna göre 17+1=18 kategori bulunmaktadır.
Soru 13
Bir sağlık ocağına günlük gelen hasta sayısı medyan değeri 56 olarak bilinmektedir. Ancak son 7 gün içinde gelen hasta sayıları 55, 64, 67, 41, 38, 66, 71 olduğu görülmüştür. Buna göre sağlık ocağına gelen hasta sayısının medyan değerinde bir değişim meydana gelme durumunu işaret testiyle incelemek gerekirse kaç günün gözlemi işlem dışı bırakılmalıdır?
Seçenekler
A
7
B
4
C
6
D
3
E
1
Açıklama:
İşaret testi iki dağılımın/örneklemin medyanları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı bir fark olup olmadığının belirlenmesinde de kullanılır. Bu tür problemlerde iki örneklemde yer alan birimler her biri bir ana kütleden çekilecek şekilde çiftler hâlinde elde edilir. Her gözlem çifti aynı koşullar altında elde edilmelidir ancak farklı çiftlerin aynı koşullarda elde edilmesi zorunluluğu yoktur. İki gözlem arasındaki farkın + (pozitif/olumlu) ya da - (negatif/olumsuz) olacağı konusunda araştırmacı bir fikir elde edilebiliyor ise gözlem birimi için gerçek bir ölçüm değerine de gerek kalmayabilir. Öncelikle gözlem çiftleri arasındaki farkların işaretleri belirlenir. İlgilenilen test istatistiği en az ortaya çıkan işaret tipinin sayısıdır. Teste geçildiğinde belirtilen medyan değerinden küçük olan değerler işlem dışı bırakılmalıdır. Soruda 3 değer medyan değerinden küçük olduğu için cevap 3'tür.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi parametrik testlerden olan iki örneklem t testinin parametrik olmayan teknikler arasındaki karşılığı olarak yer almaktadır?
Seçenekler
A
Kruskal wallis H tesi
B
Binom testi
C
Ki-kare testi
D
Wilcoxon testi
E
Mann Whitney U testi
Açıklama:
Mann-Whitney U testi parametrik testlerden olan iki örneklem t testinin parametrik olmayan teknikler arasındaki karşılığı olarak yer almaktadır. Elde edilen birbirinden bağımsız iki rassal örneklemin aynı ana kütleden çekilmiş örneklemler olup olmadıklarının testinde Mann-Whitney U testi kullanılır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi Kruskall-Wallis H testi hakkında doğru bir ifade değildir?
Seçenekler
A
Tek yönlü varyans analizinin parametrik olmayan karşılığı olabilir.
B
Analizde normallik varsayımının karşılamadığı durumlarda uygulanır.
C
Araştırmanın yürütülmesi için sıfır hipotezi “örneklemlerin aynı ana kütleden geldiği”ni belirtir.
D
Bu testin yürütülebilmesi için öncelikle farklı gruplar için elde edilen örneklem sonuçları tek örneklem gibi ele alınarak küçükten büyüğe sıralanır.
E
Test için oluşturulacak sıfır hipotezi “örneklemlerin farklı ana kütlelerden geldiği"ni ifade eder.
Açıklama:
Kruskall-Wallis H testi sıklıkla parametrik tek yönlü varyans analizinin parametrik olmayan teknikler arasındaki karşılığı olarak görülür. Her iki teknikte de birkaç grup arasındaki farklılıkların karşılaştırılması söz konusudur. Parametrik tek yönlü varyans analizi çalışmalarında ölçümlenen değişkenin en az aralıklı ölçek ile ölçümlenmiş olması istenir. Bu varsayımın sağlanamadığı durumlarda Kruskall-Wallis H testi kullanılabilir. Ayrıca parametrik varyans analizinin normallik ve varyansların eşit olması varsayımlarının karşılanamadığı durumlarda da uygulanır. Araştırmanın yürütülmesi için sıfır hipotezi “örneklemlerin aynı ana kütleden geldiği”ni belirtirken alternatif hipotez “örneklemlerin farklı ana kütlelerden geldiği”ni ifade etmektedir. Kruskall-Wallis H testi için verilebilecek tek kısıt farklı gruplardan alınan örneklemlerin örneklem büyüklüklerinin 5 ya da daha fazla olmasının istenmesidir. Fakat bu kısıta uyulamadığı durumlarda da H testi kolaylıkla kullanılır. H testinin yürütülebilmesi için öncelikle farklı gruplar için elde edilen örneklem sonuçları tek örneklem gibi ele alınarak küçükten büyüğe sıralanır. E seçeneği Mann whitney U testinin özellikleri arasındadır.
Soru 16
Bazı problemlerde üzerinde çalışılan sistem üzerinde değişiklikler gerçekleştirilebilir. Test için derlenen veriler 2x2’lik kontenjans tablolarında sunulur. Birimlerin değişim öncesi ve sonrasında nasıl etkilendiklerini göstermek amacıyla aşağıda yer alan hangi test kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
T-testi
B
kruskall-Wallis H tesi
C
McNemar testi
D
Mann-Whitney U testi
E
Tek yönlü varyans analizi
Açıklama:
Bazı problemlerde üzerinde çalışılan sistem üzerinde değişiklikler gerçekleştirilebilir. Birimlerin değişim öncesi ve sonrasında nasıl etkilendiklerini göstermek amacı ile McNemar testi uygulanır. Önce (+ veya olumlu) olguya sahip iken sonra (- veya olumsuz) olguya sahip olan birimlerin ya da bunun tersi durumda meydana gelen değişimin istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olup olmadığını göstermek amacı ile bu test kullanılır. Test için derlenen veriler 2x2’lik kontenjans tablolarında sunulur. Araştırmada yer alan 2 adet değişken vardır.
Soru 17
İşaret testi ile Wilcoxon testi arasındaki en büyük farklılık aşağıdakilerden hangisinde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Eşlenmiş ikililer arasında ortaya çıkan farkların matematiksel büyüklüklerinin de hipotez testi sürecinde göz önüne alınmasıdır.
B
Farkların sıra numaralarının oluşturulmasıdır.
C
Test için derlenen verilerin 2x2’lik kontenjans tablolarında sunulmasıdır.
D
Parametrik varyans analizinin normallik ve varyansların eşit olması varsayımlarının karşılanamadığı durumlarda da uygulanmasıdır.
E
Test için oluşturulacak sıfır hipotezi “iki ana kütlenin birbiri ile aynı olduğu”, yani elde edilen iki örneklemin ayrı ayrı ana kütlelerden değil tek bir ana kütleden elde edildiği yönünde olmasıdır.
Açıklama:
İşaret testinde yürütülen işlemlere benzer olarak Wilcoxon testinde de “iki ana kütle medyan değerleri arasındaki fark sıfırdır” sıfır hipotezi test edilir. Ancak İşaret testine göre Wilcoxon testindeki en büyük farklılık, eşlenmiş ikililer (örneğin A grubu ile B grubu üyeleri) arasında ortaya çıkan farkların matematiksel büyüklüklerinin de hipotez testi sürecinde göz önüne alınmasıdır. Bu matematiksel büyüklükler öncelikle mutlak değerleri alındıktan sonraki durumlarına göre sıralanırlar. Daha sonra mutlak büyüklükler için belirlenen her bir sıra numarasına (+) veya (-) işaret ataması yapılır. (+) veya (-) işaret ataması yapılırken eşlenmiş örneklemlerin matematiksel büyüklük durumu incelenir.
Soru 18
Pearson Korelasyon Katsayısı hesaplamasının uzun ve zahmetli matematiksel işlemler yapılmasını gerektirdiğini bilen bir araştırmacı aşağıda yer alan hangi istatistiki tekniğe yönelebilir?
Seçenekler
A
Spearman sıra korelasyon katsayısı
B
McNemar testi
C
Ki-kare uyum testi
D
Wilcoxon testi
E
Mann Whitney U testi
Açıklama:
İki adet değişken arasındaki ilişkinin derecesini tespit etmek amacı ile Pearson Korelasyon Katsayısı kullanılmaktadır. Pearson Korelasyon Katsayısı hesaplanabilmesi için ilgilenilen değişken ölçme düzeyinin en az eşit aralıklı ölçek olması gerekmektedir. Pearson Korelasyon Katsayısı uzun ve zahmetli matematiksel işlemler yapılmasını gerektirir. Bu aşama Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı hesaplama kolaylığı bakımından ön plana çıkmaktadır.
Soru 19
Bazı parametrik testler yerine İşaret testi gerçekleştirilmesi mümkündür. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu testler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Tek-örneklem t testi
B
Mann whitney u testi
C
Varyans analizi
D
Wilcoxon testi
E
McNemar testi
Açıklama:
İşaret testi parametrik testlerden bazılarının yerine kullanılabilir. Parametrik testlerde aranan varsayımların gerçekleşmediği durumlarda İşaret testi uygun çözüm üretebilir. Bazı parametrik testler yerine İşaret testi gerçekleştirilmesi mümkündür. Bu parametrik testler; Tek-örneklem t-testi, Eşlenmiş t-testi, sayısal bir ölçeklemenin mümkün olmadığı ancak gözlemlerin bir şekilde sıralanabildiği kategorik verilerde örnek olarak sayılabilir.
Soru 20
Örneklemde yer alan birim sayısı 25’den daha fazla olduğunda Binom dağılımı hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Örneklemde yer alan birim sayısı 25’den daha fazla olduğunda Binom dağılımı tablosu yeterli gelmeyecektir
B
Örneklemdeki birim sayısı arttıkça Binom dağılımı Normal dağılımdan uzaklaşır
C
Bu iki dağılım arasındaki direk ilişkiden dolayı Binom testi yürütülürken normal dağılım tablosu da kulanılabilir
D
n > 25 için Binom testinde Normal dağılımdan faydalanabilmek için Normal dağılım işlemlerinde kullanılacak ortalama ve varyans değerlerinin hesaplanması gerekir
E
Binom dağılımı parametre değerleri kullanılarak Normal dağılım parametre değerleri hesaplanır
Açıklama:
Örneklemde yer alan birim sayısı 25’den daha fazla olduğunda Binom dağılımı tablosu yeterli gelmeyecektir. Bu durumda Binom dağılımı ile Normal dağılım arasındaki ilişkiden faydalanılarak hesaplamalar yürütülür. Örneklemdeki birim sayısı arttıkça Binom dağılımı Normal dağılıma yaklaşır. Bu iki dağılım arasındaki direk ilişkiden dolayı Binom testi yürütülürken normal dağılım tablosu da kulanılabilir. Eğer yürütülen araştırmada p ve q birbirine çok yakın, örneklem birim sayısı 25’den büyük ve npq ≥ 9 koşulu sağlanıyor ise Binom dağılımı olasılıkları yerine Normal dağılımdan elde edilen olasılıklar yardımıyla hipotez testi gerçekleştirilebilir. n > 25 için Binom testinde Normal dağılımdan faydalanabilmek için Normal dağılım işlemlerinde kullanılacak ortalama ve varyans değerlerinin hesaplanması gerekir. Binom dağılımı parametre değerleri kullanılarak Normal dağılım parametre değerleri hesaplanır.
Soru 21
Değişkenin en az sıralayıcı ölçek ile ölçümlendiği problemlerde iyi uyum için uygulanan test aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kolmogorov-Smirnov
B
Ki-Kare
C
Bayers
D
Binom
E
Karl-Pearson
Açıklama:
Değişkenin en az sıralayıcı ölçek ile ölçümlendiği problemlerde iyi uyum için Kolmogorov-Smirnov testi uygulanmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 22
Ki-Kare iyi uyum testini Karl Pearson kaç yılında geliştirmiştir?
Seçenekler
A
1800
B
1900
C
2000
D
1700
E
2010
Açıklama:
Ki-Kare iyi uyum testini Karl Pearson 1900 yılında geliştirmiştir. Doğru cevap B'dir.
Soru 23
Kolmogorov-Smirnov hangi istatistik eşitliği yardımıyla hesaplanır?
Seçenekler
A
A
B
B
C
C
D
D
E
E
Açıklama:
Kolmogorov-Smirnov D istatistik eşitliği yardımıyla hesaplanır. Doğru cevap D'dir.
Soru 24
Belirli bir özelliği taşıyan veya taşımayan birimlerin tespiti ve sayısının belirlenmesi gereken durumlarda hangi test kullanılır?
Seçenekler
A
Ki-Kare
B
Kolmogorov-Smirnov
C
Binom
D
Olasılık
E
Bayers
Açıklama:
Belirli bir özelliği taşıyan veya taşımayan birimlerin tespiti ve sayısının belirlenmesi gereken durumlarda Binom testi kullanılır. Doğru cevap C'dir.
Soru 25
Değişken ana kütle medyan değerinin belirli bir değere sahip olup olmadığı hangisi ile test edilir?
Seçenekler
A
Binom
B
Ki-Kare
C
Kolmogorov-Smirnov
D
Bayes
E
İşaret
Açıklama:
Değişken ana kütle medyan değerinin belirli bir değere sahip olup olmadığı işaret testi ile test edilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 26
Mann-Whitney U testi hangi amaçla kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Elde edilen birbirinden bağımsız iki rassal örneklemin aynı ana kütleden çekilmiş örneklemler olup olmadıklarının belirlenmesinde
B
Değişken ana kütle medyan değerinin belirli bir değere sahip olup olmadığının belirlenmesinde
C
Belirli bir özelliği taşıyan veya taşımayan birimlerin tespiti ve sayısının belirlenmesinde
D
Teorik ve gözlemlenen kümülatif frekans dağılımlarının karşılaştırılmasında
E
Sınırayıcı ölçek ile ölçümlenmiş bir değişkenin sonuçları iki ya da daha fazla kategori altında toplanabiliyorsa bu değişkenin aldığı değerlerin teorik olarak beklenen değerler ile olan uyumunun belirlenmesinde
Açıklama:
Mann-Whitney U testi Elde edilen birbirinden bağımsız iki rassal örneklemin aynı ana kütleden çekilmiş örneklemler olup olmadıklarının belirlenmesinde kullanılır. Doğru cevap A'dır.
Soru 27
Birimlerin değişim öncesi ve sonrasında nasıl etkilendiklerini göstermek amacı ile hangi test uygulanır?
Seçenekler
A
İşaret
B
McNemar
C
Kruskall-Wallis H
D
Ki-Kare
E
Binom
Açıklama:
Birimlerin değişim öncesi ve sonrasında nasıl etkilendiklerini göstermek amacı ile McNemar testi uygulanır. Doğru cevap B'dir.
Soru 28
Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı hangi aralıktadır?
Seçenekler
A
-2 ile +2
B
-1 ile +2
C
-3 ile +3
D
-2 ile +3
E
-1 ile +1
Açıklama:
Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı -1,+1 aralığındadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 29
Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Pearson’ın korelasyon katsayısı yerine kullanılabilir
B
İlişki derecesi belirlenmeye çalışılan değişkenlerin değerlerine sıra numarası verilmesi işlemini içerir
C
0 ile +1 arasında değerler alır
D
Değişkenlerin sıralayıcı ölçek ile ölçümlendiği problemlerde Spearman Sıra Korelasyon Katsayısının kullanılması tekniğin en büyük üstünlüğüdür
E
Hesaplama kolaylığı vardır
Açıklama:
Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı -1 ile +1 arasında değerler alır. Doğru cevap C'dir.
Soru 30
“İki ana kütle medyan değerleri arasındaki fark sıfırdır” sıfır hipotezinin kullanıldığı test hangisidir?
Seçenekler
A
McNemar
B
Kruskall-Wallis H
C
Mann-Whitney U
D
Wilcoxon
E
Kolmogorov-Smirnov
Açıklama:
“İki ana kütle medyan değerleri arasındaki fark sıfırdır” sıfır hipotezinin kullanıldığı test Wicoxon testi'dir. Doğru cevap D'dir.
Soru 31
Gözlem sonucu elde edilen sonuçlar ile teorik veya başka bir etkiye bağlı olarak ortaya çıkması beklenen sonuçların birbirlerine ne kadar uyumlu oldukları istatistiksel olarak test edilen uyum testi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mcnemar testi
B
Ki-kare uyum testi
C
Kolmogorov-Smirnov İyi Uyum Testi
D
Binom testi
E
İşaret testi
Açıklama:
Temel olarak Ki-Kare iyi uyum testinde gözlem sonucu elde edilen sonuçlar ile teorik veya başka bir etkiye bağlı olarak ortaya çıkması beklenen sonuçların birbirlerine ne kadar uyumlu oldukları istatistiksel olarak test edilir.
Soru 32
Teorik ve gözlemlenen kümülatif frekans dağılımlarının karşılaştırılması işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kolmogorov-Smirnov testi
B
Ki-Kare iyi uyum testi
C
Binom testi
D
n ≤ 50 İçin Binom Testi
E
n ≤ 25 İçin Binom Testi
Açıklama:
Eğer ilgilenilen kategorik değişkenin ortaya çıkan sonuçları doğal bir sıralamaya sahip ise ölçülen değişkenin ölçüm düzeyi sıralayıcı ölçektir. Değişkenin en az sıralayıcı ölçek ile ölçümlendiği problemlerde iyi uyum için Kolmogorov-Smirnov testi yürütülür. Bu testte hesaplanma işlemleri kolaydır. Sınıara düşen birim sayısı konusunda bir kısıtlama bu testte bulunmaz. Kolmogorov-Smirnov testi teorik ve gözlemlenen kümülatif frekans dağılımlarının karşılaştırılması işlemini içermektedir.
Soru 33
Belirli bir özelliği taşıyan veya taşımayan birimlerin tespiti ve sayısının belirlenmesi
gereken durumlarda hangi test kullanılır?
gereken durumlarda hangi test kullanılır?
Seçenekler
A
Ki-Kare iyi uyum testi
B
Kolmogorov-Smirnov testi
C
Pozitif uyum testi
D
Binom testi
E
Negatif uyum testi
Açıklama:
Binom testi belirli bir özelliği taşıyan veya taşımayan birimlerin tespiti ve sayısının belirlenmesi gereken durumlarda kullanılır. Örneğin üretim hattından alınan bir ürün iyi
ya da kötü olarak sınıanabilir, insanlar hasta veya sağlıklı olarak sınıanabilir. Bunlara
benzer şekilde sonuçları iki kategoride toplanan değişkenler ile çalışılırken Binom dağılımından
faydalanılır.
ya da kötü olarak sınıanabilir, insanlar hasta veya sağlıklı olarak sınıanabilir. Bunlara
benzer şekilde sonuçları iki kategoride toplanan değişkenler ile çalışılırken Binom dağılımından
faydalanılır.
Soru 34
Değişken ana kütle medyan değerinin belirli bir değere sahip olup olmadığı test eden uygulamaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
İşaret testi
B
Binom testi
C
n > 25 İçin Binom Testi
D
n ≤ 25 İçin Binom Testi
E
Kolmogorov-Smirnov testi
Açıklama:
İşaret testi birbiriyle ilişkili olduğu düşünülen gözlemlerin matematiksel farklarının işaretleri kullanılarak yürütülen bir parametrik olmayan testtir. Testin yürütülmesi için ilgilenilen değişkenin dağılımının medyan değerinin belirli bir değere eşit olup olmadığı hipotez testi gerçekleştirilir. Özellikle önce ve sonra testlerinde İşaret testi kullanımı sıklıkla görülmektedir.
Soru 35
"Bu test yürütülürken üzerinde işlem yapılan iki örneklem tek bir örneklem gibi ele alınıp küçükten büyüğe sıralama ile teste başlanır." bahsi geçen test aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Spearman testi
B
Wilcoxon testi
C
Mcnemar testi
D
Kruskall-Wallis H testi
E
Mann-Whitney U testi
Açıklama:
Mann-Whitney U testi parametrik testlerden olan iki örneklem t testinin parametrik olmayan teknikler arasındaki karşılığı olarak yer almaktadır. Elde edilen birbirinden bağımsız iki rassal örneklemin aynı ana kütleden çekilmiş örneklemler olup olmadıklarının testinde Mann-Whitney U testi kullanılır.
Soru 36
Parametrik tek yönlü varyans analizinin parametrik olmayan teknikler arasındaki karşılığı olarak görülen test aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mann-Whitney U testi
B
Kruskall-Wallis H testi
C
Mcnemar testi
D
Wilcoxon testi
E
Spearman testi
Açıklama:
Kruskall-Wallis H testi sıklıkla parametrik tek yönlü varyans analizinin parametrik olmayan teknikler arasındaki karşılığı olarak görülür. Her iki teknikte de birkaç grup arasındaki farklılıkların karşılaştırılması söz konusudur. Parametrik tek yönlü varyans analizi çalışmalarında ölçümlenen değişkenin en az aralıklı ölçek ile ölçümlenmiş olması istenir. Bu varsayımın sağlanamadığı durumlarda Kruskall-Wallis H testi kullanılabilir
Soru 37
Spearman sıra korelasyon katsayısının değer aralığı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
-1 ile +1 arasında
B
0 ile +1 arasında
C
-1 ile 0 arasında
D
-2 ile +2arasında
E
-10 ile -1 arasında
Açıklama:
Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı -1 ile +1 arasında değerler alır. Spearman Sıra
Korelasyon Katsayısı kullanılarak iki değişken arasındaki ilişki hakkında hipotez testi yapılması da mümkündür. Bu ünite kapsamında sadece Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı hesabına yer verilmiştir.
Korelasyon Katsayısı kullanılarak iki değişken arasındaki ilişki hakkında hipotez testi yapılması da mümkündür. Bu ünite kapsamında sadece Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı hesabına yer verilmiştir.
Soru 38
Wilcoxon testi işaret testinden ayıran en büyük farklılık nedir?
Seçenekler
A
Yanılsama payının yüksek olması
B
İki ana kütle medyan değerleri arasındaki farkın sıfır olması
C
Eşlenmiş ikililer arasında ortaya çıkan farkların matematiksel büyüklüklerinin de hipotez testi sürecinde göz önüne alınması
D
Öngörülebilir sonuçlara sahip olması
E
Olumsuz sonuçlara açık olması
Açıklama:
İşaret testinde yürütülen işlemlere benzer olarak Wilcoxon testinde de “iki ana kütle medyan değerleri arasındaki fark sıfırdır” sıfır hipotezi test edilir. Ancak İşaret testine göre Wilcoxon testindeki en büyük farklılık, eşlenmiş ikililer (örneğin A grubu ile B grubu üyeleri) arasında ortaya çıkan farkların matematiksel büyüklüklerinin de hipotez testi sürecinde göz önüne alınmasıdır.
Soru 39
Birimlerin değişim öncesi ve sonrasında nasıl etkilendiklerini göstermek için hangi test uygulanır?
Seçenekler
A
Mann-Whitney U
B
Kruskall-Wallis H
C
Spearman
D
Wilcoxon
E
Mcnemar
Açıklama:
Bazı problemlerde üzerinde çalışılan sistem üzerinde değişiklikler gerçekleştirilebilir. Birimlerin değişim öncesi ve sonrasında nasıl etkilendiklerini göstermek amacı ile McNemar testi uygulanır.
Soru 40
İşaret testinin ilk adımı nedir?
Seçenekler
A
Sıfır hipotezi kabul edilir.
B
Araştırmacının karar verdiği alternatif hipotezin yönüne göre test istatistiği belirlenir.
C
Ana kütle medyan değerinden daha az ve daha fazla birim sayıları belirlenir.
D
Ana kütle medyan değeri belirlenir.
E
Sıfır hipotezi reddedilir.
Açıklama:
şaret Testi için aşağıdaki adımlara
göre test işlemi yürütülür.
• Ana kütle medyan değeri belirlenir.
• Ana kütle medyan değerinden daha az ve daha fazla birim sayıları belirlenir (eğer
veri küçükten büyüğe sıralı değil ise bu aşamada sıralanması hesaplama kolaylığı
sağlayabilir).
• Araştırmacının karar verdiği alternatif hipotezin yönüne göre test istatistiği belirlenir.
- Eğer alternatif hipotez “ana kütle medyanı sıfır hipotezinde verilen değere eşit
değildir.” şeklinde iki yönlü olarak tanımlandıysa test istatistiği için ve değerlerinden
küçük olanı;
- Eğer alternatif hipotez “ana kütle medyanı sıfır hipotezinde verilen değerden
küçüktür” olarak tanımlandıysa test istatistiği olarak ;
- Eğer alternatif hipotez “ana kütle medyanı sıfır hipotezinde verilen değerden
büyüktür olarak tanımlandıysa test istatistiği olarak değeri seçilir.
• Üçüncü adımda belirlenen test istatistiği değeri araştırmadaki anlam düzeyine
göre Tablo 6.6’da verilen İşaret testi kritik değerleri tablosundan belirlenen değerden
küçük ise sıfır hipotezi reddedilir.
göre test işlemi yürütülür.
• Ana kütle medyan değeri belirlenir.
• Ana kütle medyan değerinden daha az ve daha fazla birim sayıları belirlenir (eğer
veri küçükten büyüğe sıralı değil ise bu aşamada sıralanması hesaplama kolaylığı
sağlayabilir).
• Araştırmacının karar verdiği alternatif hipotezin yönüne göre test istatistiği belirlenir.
- Eğer alternatif hipotez “ana kütle medyanı sıfır hipotezinde verilen değere eşit
değildir.” şeklinde iki yönlü olarak tanımlandıysa test istatistiği için ve değerlerinden
küçük olanı;
- Eğer alternatif hipotez “ana kütle medyanı sıfır hipotezinde verilen değerden
küçüktür” olarak tanımlandıysa test istatistiği olarak ;
- Eğer alternatif hipotez “ana kütle medyanı sıfır hipotezinde verilen değerden
büyüktür olarak tanımlandıysa test istatistiği olarak değeri seçilir.
• Üçüncü adımda belirlenen test istatistiği değeri araştırmadaki anlam düzeyine
göre Tablo 6.6’da verilen İşaret testi kritik değerleri tablosundan belirlenen değerden
küçük ise sıfır hipotezi reddedilir.
Soru 41
Seçeneklerden hangisi Parametrik olmayan istatistik testler ile ilgili hatalı bilgi içerir?
Seçenekler
A
Parametrik olmayan istatistiksel testler, dağılıma bağlı olan testler olarak da adlandırılır.
B
Parametrik olmayan testlerde, ana kütlede ilgilenilen değişkenin olasılık dağılımının simetrik olup olmadığı veya bilinen bir dağılıma uyup uymadığı gibi hesaplamalar araştırılmaz.
C
Parametrik olmayan istatistiksel teknikler değişken hakkında çok daha az varsayıma olanak verir.
D
Çoğu zaman parametrik olmayan tekniklerden birisine ihtiyaç duyulduğunda veri hakkında hemen hemen hiç bir varsayımda bulunulmaz.
E
Hem kategorik hem de sıralayıcı ölçek ile ölçümlenmiş değişkenlerin analizinde kolaylıkla uygulanıp yorumlanabilen teknikler grubu, parametrik olmayan teknikleri oluşturmaktadır
Açıklama:
Parametrik olmayan istatistiksel testler, dağılıma bağlı olmayan testler olarak da adlandırılır. Parametrik olmayan testlerde ana kütlede ilgilenilen değişkenin olasılık dağılımının simetrik olup olmadığı veya bilinen bir dağılıma uyup uymadığı gibi hesaplamalar araştırılmaz. Ek olarak parametrik olmayan istatistiksel teknikler değişken hakkında çok daha az varsayıma olanak verir. Hem kategorik hem de sıralayıcı ölçek ile ölçümlenmiş değişkenlerin analizinde kolaylıkla uygulanıp yorumlanabilen teknikler grubu parametrik olmayan teknikleri oluşturmaktadır. Çoğu zaman parametrik olmayan tekniklerden birisine ihtiyaç duyulduğunda veri hakkında hemen hemen hiç bir varsayımda bulunulmaz.
Soru 42
İlgilenilen değişken sınıflayıcı ölçek ile ölçümlenmiş, iki ya da daha fazla kategori söz konusu ise bu değişkenin aldığı değerlerin teorik olarak beklenen değer ile uyumunu test etmek için hangi iyi uyum testi kullanılır?
Seçenekler
A
Ki-Kare İyi Uyum Testi
B
Kolmogorov-Smirnov iyi uyum testi
C
Binom Testi
D
İşaret Testi
E
Mann-Whitney U Testi
Açıklama:
Temel olarak Ki-Kare iyi uyum testinde gözlem sonucu elde edilen sonuçlar ile teorik veya başka bir etkiye bağlı olarak ortaya çıkması beklenen sonuçların birbirlerine ne kadar uyumlu oldukları istatistiksel olarak test edilir.
Soru 43
Bir mağaza mevsimlere göre iş kıyafeti satışlarının aynı olduğunu, mevsimsel farklılık olmadığını düşünmektedir. Tabloda mevsimlere göre toplam satış rakamları verilmiştir.
Satışlar mevsimlere göre aynı mıdır? %5 anlam düzeyine göre test ederken, Ki-kare serbestlik derecesi ne olur?
Satışlar mevsimlere göre aynı mıdır? %5 anlam düzeyine göre test ederken, Ki-kare serbestlik derecesi ne olur?Seçenekler
A
5
B
4
C
3
D
2
E
1
Açıklama:
Serbestlik derecesi, 4 adet mevsim bulunduğundan, m-1=4-1
=3 olur.
=3 olur.
Soru 44
Bir mağaza mevsimlere göre iş kıyafeti satışlarının aynı olduğunu, mevsimsel farklılık olmadığını düşünmektedir. Tabloda mevsimlere göre toplam satış rakamları verilmiştir.
Mevsimlere göre satış rakamları aynı mıdır? %5 anlam düzeyine göre test ederken, H0 hipotezi seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir?
Mevsimlere göre satış rakamları aynı mıdır? %5 anlam düzeyine göre test ederken, H0 hipotezi seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Mevsimlere göre satış rakamları eşit değildir
B
Yaz mevsimi satış rakamları fazladır
C
Mevsimlere göre satış rakamları eşittir
D
İlkbahar mevsimi satış rakamları azdır
E
Sonbahar mevsimi satış rakamları fazladır
Açıklama:
H0: Mevsimlere göre satış rakamları eşittir
H1: Mevsimlere göre satış rakamları eşit değildir
H1: Mevsimlere göre satış rakamları eşit değildir
Soru 45
Bir mağaza mevsimlere göre iş kıyafeti satışlarının aynı olduğunu, mevsimsel farklılık olmadığını düşünmektedir. Tabloda mevsimlere göre toplam satış rakamları verilmiştir.
Sonbahar gözesinin ki-kare değerine katkısı nedir?
Sonbahar gözesinin ki-kare değerine katkısı nedir?Seçenekler
A
17,03704
B
9,259259
C
5,925926
D
1,481481
E
0,37037
Açıklama:
(Gözlenen-Beklenen)2/Beklenen = (290-270)2 / 270 = 400/270= 1,481481
Soru 46
Bir mağaza mevsimlere göre iş kıyafeti satışlarının aynı olduğunu, mevsimsel farklılık olmadığını düşünmektedir. Tabloda mevsimlere göre toplam satış rakamları verilmiştir
Test için kullanılacak kritik değer α=0,05 anlamlılık düzeyine göre seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir?
Test için kullanılacak kritik değer α=0,05 anlamlılık düzeyine göre seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir?Seçenekler
A
3,841
B
5,991
C
7,815
D
9,488
E
12,592
Açıklama:
Ki-Kare kritik değerler tablosu yardımıyla test için kullanılacak kritik değer (4 mevsim -1) 3 serbestlik derecesi ve α=0,05 anlamlılık düzeyine göre ki-kare dağılımı tablosundan 7,815 bulunur.
Soru 47
Verilen tabloya göre %5 anlam düzeyinde H0 hipotezinin red bölgesi seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
X2> 7,815
B
X2 < 7,815
C
X2> 9,488
D
X2 < 9,488
E
X2> 11,071
Açıklama:
X2 tablosundan 0,05 anlam düzeyinde test ederken H0 hipotezinin red bölgesi serbestlik derecesi 4-1=3 için, X2> 7,815
Soru 48
Bir kimya laboratuvarına günlük teste gelen ayran sayısı medyan değeri 12 olarak bilinmektedir. İşletme kalite kontrol şefi son 10 gün içinde teste gelen ayran sayısını belirlemiştir. Son 10 gün içerisinde teste gelen ayran sayıları sırasıyla (11, 10, 12, 16, 18, 12, 14, 16, 18, 8) olarak gerçekleşmiştir. m+ gözlem değeri kaçdır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Son 10 günlük kayıtlara göre medyandan az , m- =3, medyandan fazla m+=5 gözlem değeri bulunmaktadır. 2 değer medyana eşit bulunmuştur.
Soru 49
Elde edilen birbirinden bağımsız iki rassal örneklemin aynı ana kütleden çekilmiş örneklemler olup olmadıklarının testinde, yürütülürken üzerinde işlem yapılan iki örneklem tek bir örneklem gibi ele alınıp küçükten büyüğe sıralama ile başlanılan test seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşaret testi
B
Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı
C
Wilcoxon testi
D
Kruskall-Wallis H testi
E
Mann-Whitney U testi
Açıklama:
Elde edilen birbirinden bağımsız iki rassal örneklemin aynı ana kütleden çekilmiş örneklemler olup olmadıklarının testinde Mann-Whitney U testi kullanılır. Test için oluşturulacak sıfır hipotezi “iki ana kütlenin birbiri ile aynı olduğu”, yani elde edilen iki örneklemin ayrı ayrı ana kütlelerden değil tek bir ana kütleden elde edildiği yönündedir. Alternatif hipotez ise “iki ana kütlenin aynı olmadığı”nı göstermek üzere kurulur. Bu test yürütülürken üzerinde işlem yapılan iki örneklem tek bir örneklem gibi ele alınıp küçükten büyüğe sıralama ile teste başlanır.
Soru 50
Bir okulda ders alan öğrenciler için 2 farklı ders programı önerisi geliştirilmiştir. Bu iki yöntem arasından hangisinin kullanılması gerektiğine karar verilmek istenmektedir. Bu kararın verilebilmesi için öğrencilerin 100 tanesine birinci sonrasında ikinci yönteme göre oluşturulan ders programı gösterilmiştir ve öğrencilerin ders programını beğenip beğenmedikleri kayıt altına alınmış ve tabloda gösterilmiştir.
Öğrenci görüşlerinin kullanılan yönteme göre değişip değişmediğini test etmek için hangi yöntem kullanılmalıdır?
Öğrenci görüşlerinin kullanılan yönteme göre değişip değişmediğini test etmek için hangi yöntem kullanılmalıdır?Seçenekler
A
Mann-Whitney U testi
B
Kruskall-Wallis H testi
C
Wilcoxon testi
D
McNemar testi
E
Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı
Açıklama:
Bazı problemlerde üzerinde çalışılan sistem üzerinde değişiklikler gerçekleştirilebilir. Birimlerin değişim öncesi ve sonrasında nasıl etkilendiklerini göstermek amacı ile McNemar testi uygulanır. Önce (+ veya olumlu) olguya sahip iken sonra (- veya olumsuz) olguya sahip olan birimlerin ya da bunun tersi durumda meydana gelen değişimin istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olup olmadığını göstermek amacı ile bu test kullanılır. Test için derlenen veriler 2x2’lik kontenjans tablolarında sunulur
Soru 51
Verilen tabloda McNemar testinin yürütülmesi için hesaplanacak olan T1 test istatistiği kaç olarak bulunur?
Seçenekler
A
3,19
B
3,65
C
4,19
D
4,57
E
5,25
Açıklama:
T1 = (b−c)2 / (b+ c)= (20-36)2 / (20+36)
= 256/56 = 4,57
= 256/56 = 4,57
Soru 52
Sınıflayıcı ölçek ile ölçümlenmiş bir değişkenin sonuçları iki ya da daha fazla kategori altında toplanabiliyorsa bu değişkenin aldığı değerlerin teorik olarak beklenen değerler ile olan uyumunu test etmek için kullanılacak olan test yöntemi aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
t testi
B
z testi
C
Ki-Kare İyi Uyum Testi
D
Kolmogorov-Smirnov İyi Uyum Testi
E
Binom
Açıklama:
Sınıflayıcı ölçek ile ölçümlenmiş bir değişkenin sonuçları iki ya da daha fazla kategori altında toplanabiliyorsa bu değişkenin aldığı değerlerin teorik olarak beklenen değerler ile olan uyumunu test etmek için ki-kare iyi uyum testi uygulanır
Soru 53
2. Bir aile hekimine Eylülden Mart ayına kadar olan dönemde soğuk algınlığı için başvuran hasta sayısı tabloda verilmiştir.
Aylar Beklenen Hasta sayısı Gözlenen Hasta sayısı
Eylül 34 22
Ekim 34 30
Kasım 34 37
Aralık 34 42
Ocak 34 47
Şubat 34 35
Mart 34 25
Aile Hekimini soğuk algınlığı için ziyaret eden hastaların aylara göre dağılımı araştırılmak isteniyor. Bu araştırma için Alternatif hipotez nasıldır ?
Aylar Beklenen Hasta sayısı Gözlenen Hasta sayısı
Eylül 34 22
Ekim 34 30
Kasım 34 37
Aralık 34 42
Ocak 34 47
Şubat 34 35
Mart 34 25
Aile Hekimini soğuk algınlığı için ziyaret eden hastaların aylara göre dağılımı araştırılmak isteniyor. Bu araştırma için Alternatif hipotez nasıldır ?
Seçenekler
A
H0: Aylara göre soğuk algınlığı için Aile hekimini ziyaret eden hasta sayıları eşittir
B
H0: Aylara göre soğuk algınlığı için Aile hekimini ziyaret eden hasta sayıları eşit değildir
C
H1: Aylara göre soğuk algınlığı için Aile hekimini ziyaret eden hasta sayıları eşit değildir
D
H1: Aylara göre soğuk algınlığı için Aile hekimini ziyaret eden hasta sayıları eşittir
E
H1: Aylara göre Aile hekimini ziyaret eden hasta sayıları eşit değildir
Açıklama:
Alternatif hipotez H1 ile gösterilir ve ilgilendiğimiz olayda aile hekimin ziyaret eden hasta sayısı değil, soğuk algınlığı için ziyaret eden hasta sayısı olduğu için Altenatif hipotez ’’ H1: Aylara göre soğuk algınlığı için Aile hekimini ziyaret eden hasta sayıları eşit değildir ‘’ şeklinde olmalıdır.
Soru 54
Bir aile hekimine Eylülden Mart ayına kadar olan dönemde soğuk algınlığı için başvuran hasta sayısı tabloda verilmiştir.
Aylar Beklenen Hasta sayısı Gözlenen Hasta sayısı
Eylül 34 22
Ekim 34 30
Kasım 34 37
Aralık 34 42
Ocak 34 47
Şubat 34 35
Mart 34 25
Verilen tablonun serbestlik derecesi nedir ?
Aylar Beklenen Hasta sayısı Gözlenen Hasta sayısı
Eylül 34 22
Ekim 34 30
Kasım 34 37
Aralık 34 42
Ocak 34 47
Şubat 34 35
Mart 34 25
Verilen tablonun serbestlik derecesi nedir ?
Seçenekler
A
2
B
3
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
7 adet ay bulunduğundan kategori sayısı m=7 ’dir. Serbestlik derecesi 7-1= 6 olur
Soru 55
Bir aile hekimine Eylülden Mart ayına kadar olan dönemde soğuk algınlığı için başvuran hasta sayısı tabloda verilmiştir. Tablo için hesaplanan χ^2 değeri kaçtır ?
Aylar Beklenen Hasta sayısı Gözlenen Hasta sayısı
Eylül 34 22
Ekim 34 30
Kasım 34 37
Aralık 34 42
Ocak 34 47
Şubat 34 35
Mart 34 25
Aylar Beklenen Hasta sayısı Gözlenen Hasta sayısı
Eylül 34 22
Ekim 34 30
Kasım 34 37
Aralık 34 42
Ocak 34 47
Şubat 34 35
Mart 34 25
Seçenekler
A
11,27
B
14,24
C
19,03
D
23,82
E
32,37
Açıklama:
: χ^2 = ∑▒(G-B )^2/B
χ^2 = (22-34 )^2/34 + (30-34 )^2/34 + (37-34 )^2/34 + (42-34 )^2/34 + (47-34 )^2/34 + (35-34 )^2/34 + (25-34 )^2/34
χ^2 = 144/34 + 16/34 + 9/34 + 64/34 + 169/34 + 1/34 + 81/34
χ^2 = 14,24
χ^2 = (22-34 )^2/34 + (30-34 )^2/34 + (37-34 )^2/34 + (42-34 )^2/34 + (47-34 )^2/34 + (35-34 )^2/34 + (25-34 )^2/34
χ^2 = 144/34 + 16/34 + 9/34 + 64/34 + 169/34 + 1/34 + 81/34
χ^2 = 14,24
Soru 56
Bir bayide günlük satılan gazete sayıları aşağıdaki gibidir. χ^2 değeri hesaplandığında χ^2 ye katkısı en az olan gün hangisidir ?
Pazartesi 42
Salı 49
Çarşamba 38
Perşembe 40
Cuma 41
Cumartesi 64
Pazar 76
Pazartesi 42
Salı 49
Çarşamba 38
Perşembe 40
Cuma 41
Cumartesi 64
Pazar 76
Seçenekler
A
Pazartesi
B
Salı
C
Çarşamba
D
Cuma
E
Pazar
Açıklama:
‘’Sıfır hipotesi günlere göre satış sayıları eşittir ‘’ olduğu için toplam satışın 350 , ortalama nın ise 50 olduğu görülür.
χ^2 = ∑▒(G-B )^2/B formülü ne göre katkının en az olması için ise gözlenen değerin beklenen değere en yakın olduğu durumdur. Ortalama 50 ise beklenen değer, gözlenen değerler içinden ortalamaya en yakın olan günün Salı olduğu görülür.
χ^2 = ∑▒(G-B )^2/B formülü ne göre katkının en az olması için ise gözlenen değerin beklenen değere en yakın olduğu durumdur. Ortalama 50 ise beklenen değer, gözlenen değerler içinden ortalamaya en yakın olan günün Salı olduğu görülür.
Soru 57
Bir diyetisyene ayda gelen kişi sayısının Medyan değerinin 12 olduğu bilinmektedir. Son 8 ayda diyetisyene gelen kişi sayıları ise sırasıyla şu şekildedir. (8,13,11,12,15,12,17,14) olarak gerçekleşmiştir. Bu değerlere göre m^- ve m^+ değerleri sırasıyla kaç tanedir ?
Seçenekler
A
m^- = 1 m^+ = 7
B
m^- = 2 m^+ = 6
C
m^- = 3 m^+ = 5
D
m^- = 2 m^+ = 4
E
m^- = 3 m^+ = 4
Açıklama:
İlgilenilen veri setinde M medyan değerinden büyük m+ adet gözlem değeri ve M medyan değerinden küçük m- adet gözlem değeri olduğu varsayılsın. Gözlem değerlerinden ana kütle medyan değerine eşit olanlar bu hesaplamaların dışında tutulurlar.
Örneğimiz için Medyan 12 olduğuna göre
m^- = 2 Tane( 8 ve 11) ; m^+ = 4 tane (13,15,17 ve 14 )
Örneğimiz için Medyan 12 olduğuna göre
m^- = 2 Tane( 8 ve 11) ; m^+ = 4 tane (13,15,17 ve 14 )
Soru 58
Elde edilen birbirinden bağımsız iki rassal örneklemin aynı ana kütleden çekilmiş örneklemler olup olmadıklarının testinde aşağıdaki yöntemlerden hangisi kullanılır ?
Seçenekler
A
Mann-Whitney U testi
B
Kruskall-Wallis H Testi
C
McNemar Testi
D
Wilcoxon Testi
E
Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı
Açıklama:
Mann-Whitney U testi parametrik testlerden olan iki örneklem t testinin parametrik olmayan teknikler arasındaki karşılığı olarak yer almaktadır. Elde edilen birbirinden bağımsız iki rassal örneklemin aynı ana kütleden çekilmiş örneklemler olup olmadıklarının testinde Mann-Whitney U testi kullanılır. Test için oluşturulacak sıfır hipotezi “iki ana kütlenin birbiri ile aynı olduğu”, yani elde edilen iki örneklemin ayrı ayrı ana kütlelerden değil tek bir ana kütleden elde edildiği yönündedir. Alternatif hipotez ise “iki ana kütlenin aynı olmadığı”nı göstermek üzere kurulur.
Soru 59
İki dağılımın/örneklemin medyanları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı bir fark olup olmadığının belirlenmesinde kullanılan test aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
MANN-WHITNEY U TESTİ
B
KRUSKALL-WALLIS H TESTİ
C
McNEMAR TESTİ
D
WILCOXON TESTİ
E
İŞARET TESTİ
Açıklama:
İşaret testi iki dağılımın/örneklemin medyanları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı bir fark olup olmadığının belirlenmesinde de kullanılır
Soru 60
Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı hangi değerler arasında yer alır ?
Seçenekler
A
0 ≤ rs ≤ 2
B
-1 ≤ rs ≤ 1
C
0 ≤ rs ≤ 1
D
-2 ≤ rs ≤ 2
E
rs > 1
Açıklama:
Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı -1 ile +1 arasında değerler alır
Soru 61
Bir işyerinde çalışanların yaşları ile nabız seviyeleri arasında bir ilişki olduğu düşünülmektedir. Bu amaç ile 8 çalışan rassal olarak belirlenmiş ve nabız seviyeleri tespit edilmiştir. Araştırma sonucu elde edilen veriler aşağıdaki gibidir. Bu araştırma için Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı ile işlem yapılacaktır. Bu durumda Yaş=27 için sıra numarası nasıl olmalıdır ?
Yaş Nabız
20 120
27 130
32 95
36 110
27 120
44 90
27 110
50 98
Yaş Nabız
20 120
27 130
32 95
36 110
27 120
44 90
27 110
50 98
Seçenekler
A
1.
B
2.
C
3.
D
4.
E
5.
Açıklama:
Yaş için sıralama
20-27-27-27-32-36-44-50
Sırasıyla 1.20 olmalıdır.
2. 27-3. 27 ve 4. 27 olduğu için (2+3+4)/3 = 3 olduğu için hepsine 3. denmelidir.
Bu durumda sıralama şöyle olur.
1.20-3.27-3.27-3.27-5.32-6.36-7.44-8.50
20-27-27-27-32-36-44-50
Sırasıyla 1.20 olmalıdır.
2. 27-3. 27 ve 4. 27 olduğu için (2+3+4)/3 = 3 olduğu için hepsine 3. denmelidir.
Bu durumda sıralama şöyle olur.
1.20-3.27-3.27-3.27-5.32-6.36-7.44-8.50
Soru 62
Bir firmanın hafta içi üretim miktarı ile ilgili olarak aşağıdaki tablodaki veriler elde edilmiştir:
Bu tablodan faydalanarak günlere göre gerçekleşen üretim dağılımının birbirine aynı olup olmadığını test etmek için hesaplanması gereken Ki-Kare istatistiği değeri nedir?
| Pazartesi | Salı | Çarşamba | Perşembe | Cuma | |
| Beklenen üretim | 100 | 100 | 100 | 100 | 100 |
| Gerçekleşen üretim | 97 | 102 | 98 | 99 | 96 |
Seçenekler
A
0.34
B
0.16
C
0.10
D
0.09
E
0.04
Açıklama:
Bu konu Ki-Kare İyi Uyum Testi başlığında okunabilir
| Pazartesi | Salı | Çarşamba | Perşembe | Cuma | |
| Beklenen üretim (Bi) | 100 | 100 | 100 | 100 | 100 |
| Gerçekleşen üretim (Gi) | 97 | 102 | 98 | 99 | 96 |
| (Bi - Gi )2/ Bi | 9 | 4 | 4 | 1 | 16 |
| 0.09 | 0.04 | 0.04 | 0.01 | 0.16 |
X 2=∑(Bi - Gi )2/ Bi =0.09+0.04+0.04+0.01+0.16= 0.34
Soru 63
"Bir araştırmacı ilgilendiği değişkenin teorik dağılımının istatistiksel olasılık dağılımlarından olan ortalaması 10 ve standart sapması 5 olan normal dağılıma uyduğunu düşünmektedir. Araştırmacının veri kümesinde 10 kategoride toplam 500 değer bulunmaktadır."
Araştırmacının bu iddiasını aşağıdaki testlerden hangisi ile test etmesi uygundur?
Araştırmacının bu iddiasını aşağıdaki testlerden hangisi ile test etmesi uygundur?
Seçenekler
A
Kolmogorov-Smirnov testi
B
Mann-Whitney U testi
C
Binom testi
D
İşaret Testi
E
Kruskal Wallis H testi
Açıklama:
Bu konu Kolmogorov-Smirnov İyi Uyum Testi başlığında okunabilir.
Değişkenin en az sıralayıcı ölçek ile ölçümlendiği problemlerde iyi uyum için Kolmogorov-Smirnov testi yürütülür. Bu test- te hesaplanma işlemleri kolaydır. Sınıflara düşen birim sayısı konusunda bir kısıtlama bu testte bulunmaz. Kolmogorov-Smirnov testi teorik ve gözlemlenen kümülatif frekans dağılımlarının karşılaştırılması işlemini içermektedir. Bu karşılaştırmayı yapmak için veri seti değerleri en küçükten en büyüğe sıralanabilecek şekilde sınıflar (kategoriler) hâlinde düzenlenir. Teorik dağılımın kümülatif oransal frekanslarını F_i, örneklemden elde edilen sonuçların teorik dağılıma karşılık gelenlerini de S_i ile gösterirsek Kolmogorov-Smirnov testi için F_i ile S_İi arasındaki mutlak farklardan en büyüğüne bakılacaktır.
Değişkenin en az sıralayıcı ölçek ile ölçümlendiği problemlerde iyi uyum için Kolmogorov-Smirnov testi yürütülür. Bu test- te hesaplanma işlemleri kolaydır. Sınıflara düşen birim sayısı konusunda bir kısıtlama bu testte bulunmaz. Kolmogorov-Smirnov testi teorik ve gözlemlenen kümülatif frekans dağılımlarının karşılaştırılması işlemini içermektedir. Bu karşılaştırmayı yapmak için veri seti değerleri en küçükten en büyüğe sıralanabilecek şekilde sınıflar (kategoriler) hâlinde düzenlenir. Teorik dağılımın kümülatif oransal frekanslarını F_i, örneklemden elde edilen sonuçların teorik dağılıma karşılık gelenlerini de S_i ile gösterirsek Kolmogorov-Smirnov testi için F_i ile S_İi arasındaki mutlak farklardan en büyüğüne bakılacaktır.
Soru 64
Değişkenin en az sıralayıcı ölçek ile ölçümlendiği problemlerde teorik ve gözlemlenen kümülatif frekans dağılımlarının karşılaştırılması işlemini içeren test aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kolmogorov-Smirnov Testi
B
Binom Testi
C
İşaret Testi
D
Mann-Whitney U Testi
E
Kruskall-Wallis H Testi
Açıklama:
Değişkenin en az sıralayıcı ölçek ile ölçümlendiği problemlerde teorik ve gözlemlenen kümülatif frekans dağılımlarının karşılaştırılması işlemini içeren test Kolmogorov-Smirnov testidir.
Soru 65
Araştırmacı üç farklı meslek grubunun maaşlarının birbirinden farklı olup olmadığını merak etmektedir. Ancak verileri parametrik test varsayımlarını ihlal etmektedir. Bu sorusuna yanıt bulabilmek için aşağıdaki testlerden hangisini yapmalıdır?
Seçenekler
A
Mann-Whitney U Testi
B
Kruskall-Wallis H Testi
C
McNemar Testi
D
İşaret Testi
E
Kolmogorov-Smirnov Testi
Açıklama:
Araştırmacı üç farklı meslek grubunun maaşlarının birbirinden farklı olup olmadığı sorusuna yanıt bulabilmek için Kruskall-Wallis H testini yapmalıdır. Parametrik Varyans analizi problemlerinde, ölçümlenen değişken en az aralıklı ölçeğe sahipse ve Varyans analizinin varsayımları sağlanamıyor ise bu test ile sonuca ulaşılır.
Soru 66
- Test katsayısı -1 ile +1 arasında değerler alır.
- İlişki derecesi belirlemede kullanılır.
- -1 ilişki olmadığı anlamına gelir.
- Değişkenlerin değerlerine sıra numarası verilmesi işlemini içerir.
- Normal dağılımı ve homojen olan verilerde kullanılır.
Seçenekler
A
I-II-V
B
I-III-V
C
I-II-IV
D
II-IV-V
E
III-IV-V
Açıklama:
"Spearman Sıra Korelasyon testi -1 ile +1 arasında değerler alan, ilişkinin derecesinin belirlenmesinde kullanılan ve değişkenlerin değerlerine göre sıra numarası verme işlemine dayanan bir testtir. Normal dağılım ve homojen olmayan verilerde kullanılır. -1 negatif yönlü yüksek ilişkiyi; +1 pozitif yönlü yüksek ilişkiyi anlatır.
Soru 67
- Mann-Whitney U testi
- Kruskall-Wallis H testi
- İşaret testi
- İki örneklem t-testi
- Tek Yönlü ANOVA testi
- Eşlenmiş t testi
Seçenekler
A
A-III, B-II, C-I
B
A-II, B-I, C-III
C
A-II, B-III, C-I
D
A-I, B-II, C-III
E
A-I, B-III, C-II
Açıklama:
Mann-Whitney U testi-İki örneklem t-testi, Kruskall-Wallis H testi-Tek Yönlü ANOVA testi ve İşaret testi- Eşlenmiş t testi lerinin parametrik olmayan karşılıklarıdır.
Soru 68
Bir öğretmen, sınıfının seminer öncesi bilgileri ile seminer sonrası bilgilerindeki değişimin kayda değer olup olmadığını merak etmektedir. Ancak sınıfında hazırbulunuşlukları farklı düzeyde öğrenciler olduğu için öğrencilerdeki değişimin homojen olmadığını bilmektedir. Öğretmen, öğrencilerinin seminerde öğrendikleri ile öğrencilerinin konuya dair bilgilerinde kayda değer bir değişme olup olmadığını bulmak istiyorsa aşağıdaki testlerden hangisini kullanmalıdır?
Seçenekler
A
Kolmogorov-Smirnov testi
B
Mann-Whitney U testi
C
Kruskall-Wallis H testi
D
McNemar testi
E
İşaret testi
Açıklama:
Bir öğretmen, sınıfının seminer öncesi bilgileri ile seminer sonrası bilgilerindeki değişimin kayda değer olup olmadığını merak etmektedir. Ancak sınıfında hazırbulunuşlukları farklı düzeyde öğrenciler olduğu için öğrencilerdeki değişimin homojen olmadığını bilmektedir. Öğretmen, öğrencilerinin seminerde öğrendikleri ile öğrencilerinin konuya dair bilgilerinde kayda değer bir değişme olup olmadığını bulmak için işaret testini kullanmalıdır.
Soru 69
Bir odadaki çocuklardan erkek çocuklarının mavi oyuncakları, kız çocuklarının da pembe oyuncakları tercih edeceğini düşünenlerle aynı fikirde olmayan araştırmacı, bu durumu test etmek istemektedir. Hipotezini kanıtlamak için aşağıdaki testlerden hangisini kullanmalıdır?
Seçenekler
A
McNemar testi
B
İşaret testi
C
Mann-Whitney testi
D
Kruskall-Wallis testi
E
Spearman sıra korelasyon testi
Açıklama:
Bir odadaki çocuklardan erkek çocuklarının mavi oyuncakları, kız çocuklarının da pembe oyuncakları tercih edeceğini düşünenlerle aynı fikirde olmayan araştırmacı, hipotezini test etmek için McNemar testini kullanmalıdır. Bunun nedeni, araştırmada yer alan 2 adet değişken vardır ve bu değişkenler sınıflayıcı bir şekilde tanımlanacaktır.
Soru 70
Bir araştırmacı öğrencilerin derse çalıştıkları saatle dersten aldıkları notlar arasındaki ilişkiyi merak etmektedir. Bu ilişki araştırmak isteyen bir araştırmacı verileri parametrik olan testlerin varsayımlarını karşılamıyorsa, aşağıdaki testlerden hangisini kullanmalıdır?
Seçenekler
A
McNemar testi
B
Spearman sıra korelasyonu testi
C
Mann-Whitney U testi
D
İşaret testi
E
Wilcoxon testi
Açıklama:
Bir araştırmacı öğrencilerin derse çalıştıkları saatle dersten aldıkları notlar arasındaki ilişkiyi merak etmektedir. Bu ilişki araştırmak isteyen bir araştırmacı verileri parametrik olan testlerin varsayımlarını karşılamıyorsa, Spearman sıra korelasyon testini kullanmalıdır.
Soru 71
Aşağıda Binom testi ile ilgili verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Değişkenin sonuçları iki tane olduğu durumlarda kullanılır.
B
Değişkenin alabileceği oranlar toplamı 1'dir.
C
n > 25 için normal dağılımda kullanılacak ortalama ve varyans değerlerinin hesaplanmasına gerek yoktur.
D
Örneklemde yer alan birim sayısı 25’den daha fazla olduğunda Binom dağılımı kullanılamaz.
E
Örneklemde yer alan birim sayısı 25’den daha az olduğunda normal dağılım kullanılmaz.
Açıklama:
n > 25 için Binom testinde Normal dağılımdan faydalanabilmek için Normal dağılım işlemlerinde kullanılacak ortalama ve varyans değerlerinin hesaplanması gerekir.
Soru 72
İlgilenilen değişken sınıflayıcı ölçek ile ölçümlenmiş, iki ya da daha fazla kategori söz konusu ise bu değişkenin aldığı değerlerin teorik olarak beklenen değer ile uyumunu test etmek için kullanılan test aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kolmogorov-Smirnov testi
B
Mann-Whitney U testi
C
Kruskall-Wallis H testi
D
Ki-kare iyi uyum testi
E
McNemar testi
Açıklama:
İlgilenilen değişken sınıflayıcı ölçek ile ölçümlenmiş, iki ya da daha fazla kategori söz konusu ise bu değişkenin aldığı değerlerin teorik olarak beklenen değer ile uyumunu test etmek için kullanılan test Ki-kare iyi uyum testidir.
Soru 73
Mann-Whitney U testini yapmaya karar veren bir araştırmacının testi kullanırken yapacağı ilk aşama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
T puanını belirler.
B
Ortalamayı hesaplar.
C
Hipotezlerini yazar.
D
Varyansı bulur.
E
Verileri küçükten büyüğe sıralar.
Açıklama:
Mann-Whitney U testi yürütülürken üzerinde işlem yapılan iki örneklem tek bir örneklem gibi ele alınıp küçükten büyüğe sıralama ile teste başlanır.
Soru 74
Belirli bir özelliği taşıyan veya taşımayan birimlerin tespiti ve sayısının belirlenmesi gereken durumlarda kullanılan parametrik olmayan test aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kolmogorov-Smirnov testi
B
Mann-Whitney U testi
C
Binom testi
D
İşaret testi
E
Kruskal Wallis H testi
Açıklama:
Bu konu Binom Testi başlığında okunabilir.
Binom testi belirli bir özelliği taşıyan veya taşımayan birimlerin tespiti ve sayısının belirlenmesi gereken durumlarda kullanılır.
Binom testi belirli bir özelliği taşıyan veya taşımayan birimlerin tespiti ve sayısının belirlenmesi gereken durumlarda kullanılır.
Soru 75
- Birbiriyle ilişkili olduğu düşünülen gözlemlerin matematiksel farklarının işaretleri kullanılarak yürütülen bir parametrik olmayan testtir.
- Testin yürütülmesi için ilgilenilen değişkenin dağılımının medyan değerinin belirli bir değere eşit olup olmadığı hipotez testi gerçekleştirilir.
- Özellikle önce ve sonra testlerinde kullanımı sıklıkla görülmektedir.
Yukarıda özellikleri verilen test aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kolmogorov-Smirnov testi
B
Mann-Whitney U testi
C
Binom testi
D
İşaret testi
E
Kruskal Wallis H testi
Açıklama:
Bu konu İşaret Testi başlığında okunabilir.
Özellikleri verilen test işaret testidir.
Özellikleri verilen test işaret testidir.
Soru 76
Bir anakütlenin medyan değeri 10’dur. Bu anakütleden 9 birimlik bir örneklem seçilmiştir. Örneklemin gözlem değerleri (8,11,7,15,12,6,13,5,6) olarak elde edilmiştir. Anakütle medyan değerinin 10 olup olmadığını test edilmek istenmektedir. Bu durumda, aşağıdaki testlerden hangisinin kullanılması en uygundur?
Seçenekler
A
Kolmogorov-Smirnov testi
B
Mann-Whitney U testi
C
Binom testi
D
İşaret testi
E
Kruskal Wallis H testi
Açıklama:
Bu konu İşaret Testi başlığında okunabilir
Anakütle medyanına ilişkin hipotez testi söz konusu olduğu için işaret testi kullanılmalıdır.
Anakütle medyanına ilişkin hipotez testi söz konusu olduğu için işaret testi kullanılmalıdır.
Soru 77
Aşağıda verilen testlerden hangisi parametrik iki örneklem t testinin parametrik olmayan karşılığıdır?
Seçenekler
A
Kolmogorov-Smirnov testi
B
Mann-Whitney U testi
C
Binom testi
D
İşaret testi
E
Kruskal Wallis H testi
Açıklama:
Bu konu Mann-Whitney U Testi başlığında okunabilir.
Parametrik iki örneklem t testinin parametrik olmayan karşılığı Mann-Whitney U testidir.
Parametrik iki örneklem t testinin parametrik olmayan karşılığı Mann-Whitney U testidir.
Soru 78
Aşağıda verilen testlerden hangisi bir-yönlü varyans analizinin parametrik olmayan karşılığıdır?
Seçenekler
A
Kolmogorov-Smirnov gtesti
B
Mann-Whitney U testi
C
Binom testi
D
İşaret testi
E
Kruskal Wallis H testi
Açıklama:
Bu konu Kruskal Wallis H Testi başlığında
Kruskall-Wallis H testi sıklıkla parametrik tek yönlü varyans analizinin parametrik olmayan teknikler arasındaki karşılığı olarak görülür.
Kruskall-Wallis H testi sıklıkla parametrik tek yönlü varyans analizinin parametrik olmayan teknikler arasındaki karşılığı olarak görülür.
Soru 79
“İki ana kütle medyan değerleri arasındaki fark sıfırdır” sıfır hipotezini test etmek için aşağıda verilen parametrik olmayan testlerden hangisinin kullanılması en uygundur?
Seçenekler
A
İşaret testi
B
Wilcoxon testi
C
Binom testi
D
McNemar testi
E
Kolmogorv-Simornov testi
Açıklama:
Bu konu Kruskal Wallis H Testi başlığında okunabilir.
"İki ana kütle medyan değerleri arasındaki fark sıfırdır" sıfır hipotezini test etmek için Wilcoxon testi kullanılır.
"İki ana kütle medyan değerleri arasındaki fark sıfırdır" sıfır hipotezini test etmek için Wilcoxon testi kullanılır.
Soru 80
İki değişken arasındaki Spearman sıra korelasyon katsayısı aşağıdakilerden hangisi olamaz?
Seçenekler
A
-0.45
B
-0.96
C
0.15
D
0.65
E
1.05
Açıklama:
Bu konu Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı başlığında okunabilir
Spearman sıra korelasyon katsayısı, -1 ile 1 arasında değerler alır. Bu nedenle, 1.05 iki değişken arasındaki Spearman sıra korelasyon katsayısı olamaz.
Spearman sıra korelasyon katsayısı, -1 ile 1 arasında değerler alır. Bu nedenle, 1.05 iki değişken arasındaki Spearman sıra korelasyon katsayısı olamaz.
Soru 81
Üzerinde çalışılan sistem üzerinde değişiklikler gerçekleştirildiğinde birimlerin değişim öncesi ve sonrasında nasıl etkilendiklerini göstermek amacı ile kullanılır. Test için derlenen veriler 2x2’lik kontenjan tablolarında sunulur. Yukarıda açıklaması verilen parametrik olmayan test aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşaret testi
B
Wilcoxon testi
C
Binom testi
D
McNemar testi
E
Kolmogorv-Simornov testi
Açıklama:
Bu konu McNemar Testi başlığında okunabilir.
Tanımı yapılan test McNemar testidir.
- Üzerinde çalışılan sistem üzerinde değişiklikler gerçekleştirildiğinde birimlerin değişim öncesi ve sonrasında nasıl etkilendiklerini göstermek amacı ile kullanılır.
- Test için derlenen veriler 2x2’lik kontenjans tablolarında sunulur.
Tanımı yapılan test McNemar testidir.
Soru 82
Sağlık problemlerinin çözümünde niçin sıklıkla parametrik olmayan teknikler kullanılır?
Seçenekler
A
Veri sayısının fazla olması
B
Veri sayısının fazla olmaması
C
Katı varsayımlar gerektirmesi
D
Esnek varsayımlar gerektirmesi
E
Esnek varsayımlar gerektirmemesi
Açıklama:
Sağlık problemlerinin çözümünde sıklıkla parametrik olmayan teknikler, veri sayısının fazla olmaması, katı varsayımlar gerektirmemesi gibi özelliklerinden dolayı kullanılmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 83
1900 senesinde Karl Pearson tarafından geliştirilen iyi uyum testi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Binom Testi
B
İşaret Testi
C
Mann-Whitney U Testi
D
Ki-Kare Testi
E
Kolmogorov-Smirnov Testi
Açıklama:
Ki-Kare İyi Uyum Testi 1900 senesinde Karl Pearson tarafından geliştirilmiştir. Test yürütülürken her sınıfta yer alan beklenen frekans değerinin en az 5 olması beklenmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi teorik ve gözlemlenen kümülatif frekans dağılımlarının karşılaştırılması işlemini içeren test hangisidir?
Seçenekler
A
Ki-Kare Testi
B
Binom Testi
C
Mann-Whitney U Testi
D
İşaret Testi
E
Kolmogorov-Smirnov Testi
Açıklama:
Kolmogorov-Smirnov testi teorik ve gözlemlenen kümülatif frekans dağılımlarının karşılaştırılması işlemini içermektedir. Bu karşılaştırmayı yapmak için veri seti değerleri en küçükten en büyüğe sıralanabilecek şekilde sınıflar (kategoriler) hâlinde düzenlenir. Doğru cevap E'dir.
Soru 85
Değişkenin sonuçları iki tane olan örneğin olumlu - olumsuz, iyi - kötü ve kusurlu - kusursuz ifade edilen test aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Binom
B
İşaret
C
Hipotez
D
Varyans
E
McNemar
Açıklama:
Binom testi belirli bir özelliği taşıyan veya taşımayan birimlerin tespiti ve sayısının belirlenmesi gereken durumlarda kullanılır. Örneğin üretim hattından alınan bir ürün iyi ya da kötü olarak sınıflanabilir, insanlar hasta veya sağlıklı, olumlu ya da olumsuz olarak sınıflanabilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 86
Binom testinde çözüm için hipotez testi izleyen adımlar üçüncü adım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Örnekleme dağılımı
B
Red bölgesi
C
İstatistiksel test
D
Anlamlılık düzeyi
E
Hipotezlerin ifade edilmesi
Açıklama:
Adım 1. Hipotezlerin ifade edilmesi
Adım 2. İstatistiksel test
Adım 3. Anlamlılık düzeyi
Adım 4. Örnekleme dağılımı
Adım 5. Red bölgesi
Adım 6. İşlem ve karar. Doğru cevap D'dir.
Adım 2. İstatistiksel test
Adım 3. Anlamlılık düzeyi
Adım 4. Örnekleme dağılımı
Adım 5. Red bölgesi
Adım 6. İşlem ve karar. Doğru cevap D'dir.
Soru 87
Elde edilen birbirinden bağımsız iki rassal örneklemin aynı ana kütleden çekilmiş örneklemler olup olmadıklarının testinde aşağıdakilerden hangisi kullanılır?
Seçenekler
A
Ki-Kare
B
Kolmogorov-Smirnov
C
Mann-Whitney U
D
İşaret
E
Binom
Açıklama:
Elde edilen birbirinden bağımsız iki rassal örneklemin aynı ana kütleden çekilmiş örneklemler olup olmadıklarının testinde Mann-Whitney U testi kullanılır. Test için oluşturulacak sıfır hipotezi “iki ana kütlenin birbiri ile aynı olduğu”, yani elde edilen iki örneklemin ayrı ayrı ana kütlelerden değil tek bir ana kütleden elde edildiği yönündedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi Mann-Whitney U testinin ilk aşamasıdır?
Seçenekler
A
Ana kütle medyan değeri belirlenmesi
B
İki örneklemde yer alan bütün birimlerin tek bir örneklem olarak ele alınarak birimlerin küçükten büyüğe sıralanması
C
Araştırmacının karar verdiği alternatif hipotezin yönüne göre test istatistiği belirlenmesi
D
Aritmetik ortalama belirlenmesi
E
İki örneklemde yer alan bütün birimlerin tek bir örneklem olarak ele alınarak birimlerin büyükten küçüğe sıralanması
Açıklama:
Mann-Whitney U testinin ilk aşaması iki örneklemde yer alan bütün birimlerin tek bir örneklem olarak ele alınarak birimlerin küçükten büyüğe sıralanması işlemidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 89
Aşağıda yer alan eşitlik hangi testin yürütülmesi için hesaplanacak olan test istatistiğinde kullanılır?
Seçenekler
A
McNEMAR TESTİ
B
WILCOXON TESTİ
C
KRUSKALL-WALLIS H TESTİ
D
MANN-WHITNEY U TESTİ
E
n>25 İçin BİNOM TESTİ
Açıklama:
Verilen formül McNemar testinin yürütülmesi için hesaplanacak olan test istatistiğidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 90
Binom testinde p neyi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Çok fazla deneme/tekrar sayısını
B
Tek bir denemede istenmeyen/diğer durumun ortaya çıkma olasılığını
C
Testte tek taraflı bir red bölgesini
D
Tek bir denemede istenen durumun ortaya çıkma olasılığını
E
n deneme sonucunda istenen durumun ortaya çıkma sayısını
Açıklama:
Binom testinde p; tek bir denemede istenen durumun ortaya çıkma olasılığıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 91
Parametrik Varyans analizi problemlerinde, ölçümlenen değişken en az aralıklı ölçeğe sahipse ve varyans analizinin varsayımları sağlanamadığında aşağıdakilerden hangi test ile sonuca ulaşılır?
Seçenekler
A
McNemar Testi
B
Binom Testi
C
Kruskall-Wallis H Testi
D
Hipotez Testi
E
Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı Testi
Açıklama:
Kruskall-Wallis H testi Parametrik Varyans analizi problemlerinde, ölçümlenen değişken en az aralıklı ölçeğe sahipse ve varyans analizinin varsayımları sağlanamıyor ise bu test ile sonuca ulaşılır. Doğru cevap C'dir.
Soru 92
İlgilenilen değişken sınıflayıcı ölçek ile ölçümlenmiş, iki ya da daha fazla kategori söz konusu ise bu değişkenin aldığı değerlerin teorik olarak beklenen değer ile uyumunu test etmek için kullanılacak istatistiki yol aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kolmogorav-Smirnov iyi uyum testi
B
Binom testi
C
Ki-kare iyi uyum testi
D
Mann Whitney U testi
E
T- testi
Açıklama:
Uygulamada sınıfayıcı ölçek düzeyinde ölçümlenmiş değişkenler içinde test yapılmasına olanak verdiğinden, Ki-Kare iyi uyum testi sıklıkla kullanılır. En azından sınıayıcı ölçek ile ölçümlenmiş bir değişkenin sonuçları iki ya da daha fazla kategori altında toplanabiliyorsa bu değişkenin aldığı değerlerin teorik olarak beklenen değerler ile olan uyumunu test etmek için ki-kare iyi uyum testi uygulanır. 1900 senesinde Karl Pearson tarafından geliştirilmiştir. Test yürütülürken her sınıfa yer alan beklenen frekans değerinin en az 5 olması beklenmektedir. Ama daha fazla verinin bulunamadığı veya derlenemediği özel durumlarda, gözelerde en az 1 adet gözlem olması durumunda da uygulanabilen bir testtir.
Soru 93
Bir araştırmada 0,5 anlamlılık düzeyi ve 17 serbestlik derecesine göre elde edilen teorik Ki-Kare istatistik değeri 16,338 bulunmuştur. Buna göre bu araştırmada veriler kaç kategoriden oluşmaktadır?
Seçenekler
A
17
B
5
C
16
D
18
E
19
Açıklama:
Örneklem için hesaplanan test istatistiği değeri kritik değerler tablosu yardımıyla belirlenecek olan değer ile karşılaştırılarak karar verilir. Testte sıfır hipotezi “gözlemlenen frekansların elde edildiği dağılım ile beklenen frekansların elde edildiği dağılımın aynı” olduğu şeklinde kurulur. Alternatif hipotez ise “gözlemlenen frekansların elde edildiği dağılım ile beklenen frekansların elde edildiği dağılımın birbirinden farklı” olduğu biçiminde kurulur. Kritik değerler tablosu kullanılırken öncelikle kategori sayısı olan değerinin bir eksiği tespit edilir. Bu değer serbestlik derecesini verecektir. Örnekte serbestlik derecesi 17 olduğuna göre 17+1=18 kategori bulunmaktadır.
Soru 94
Bir sağlık ocağına günlük gelen hasta sayısı medyan değeri 56 olarak bilinmektedir. Ancak son 7 gün içinde gelen hasta sayıları 55, 64, 67, 41, 38, 66, 71 olduğu görülmüştür. Buna göre sağlık ocağına gelen hasta sayısının medyan değerinde bir değişim meydana gelme durumunu işaret testiyle incelemek gerekirse kaç günün gözlemi işlem dışı bırakılmalıdır?
Seçenekler
A
7
B
4
C
6
D
3
E
1
Açıklama:
İşaret testi iki dağılımın/örneklemin medyanları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı bir fark olup olmadığının belirlenmesinde de kullanılır. Bu tür problemlerde iki örneklemde yer alan birimler her biri bir ana kütleden çekilecek şekilde çiftler hâlinde elde edilir. Her gözlem çifti aynı koşullar altında elde edilmelidir ancak farklı çiftlerin aynı koşullarda elde edilmesi zorunluluğu yoktur. İki gözlem arasındaki farkın + (pozitif/olumlu) ya da - (negatif/olumsuz) olacağı konusunda araştırmacı bir fikir elde edilebiliyor ise gözlem birimi için gerçek bir ölçüm değerine de gerek kalmayabilir. Öncelikle gözlem çiftleri arasındaki farkların işaretleri belirlenir. İlgilenilen test istatistiği en az ortaya çıkan işaret tipinin sayısıdır. Teste geçildiğinde belirtilen medyan değerinden küçük olan değerler işlem dışı bırakılmalıdır. Soruda 3 değer medyan değerinden küçük olduğu için cevap 3'tür.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi parametrik testlerden olan iki örneklem t testinin parametrik olmayan teknikler arasındaki karşılığı olarak yer almaktadır?
Seçenekler
A
Kruskal wallis H tesi
B
Binom testi
C
Ki-kare testi
D
Wilcoxon testi
E
Mann Whitney U testi
Açıklama:
Mann-Whitney U testi parametrik testlerden olan iki örneklem t testinin parametrik olmayan teknikler arasındaki karşılığı olarak yer almaktadır. Elde edilen birbirinden bağımsız iki rassal örneklemin aynı ana kütleden çekilmiş örneklemler olup olmadıklarının testinde Mann-Whitney U testi kullanılır.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi Kruskall-Wallis H testi hakkında doğru bir ifade değildir?
Seçenekler
A
Tek yönlü varyans analizinin parametrik olmayan karşılığı olabilir.
B
Analizde normallik varsayımının karşılamadığı durumlarda uygulanır.
C
Araştırmanın yürütülmesi için sıfır hipotezi “örneklemlerin aynı ana kütleden geldiği”ni belirtir.
D
Bu testin yürütülebilmesi için öncelikle farklı gruplar için elde edilen örneklem sonuçları tek örneklem gibi ele alınarak küçükten büyüğe sıralanır.
E
Test için oluşturulacak sıfır hipotezi “örneklemlerin farklı ana kütlelerden geldiği"ni ifade eder.
Açıklama:
Kruskall-Wallis H testi sıklıkla parametrik tek yönlü varyans analizinin parametrik olmayan teknikler arasındaki karşılığı olarak görülür. Her iki teknikte de birkaç grup arasındaki farklılıkların karşılaştırılması söz konusudur. Parametrik tek yönlü varyans analizi çalışmalarında ölçümlenen değişkenin en az aralıklı ölçek ile ölçümlenmiş olması istenir. Bu varsayımın sağlanamadığı durumlarda Kruskall-Wallis H testi kullanılabilir. Ayrıca parametrik varyans analizinin normallik ve varyansların eşit olması varsayımlarının karşılanamadığı durumlarda da uygulanır. Araştırmanın yürütülmesi için sıfır hipotezi “örneklemlerin aynı ana kütleden geldiği”ni belirtirken alternatif hipotez “örneklemlerin farklı ana kütlelerden geldiği”ni ifade etmektedir. Kruskall-Wallis H testi için verilebilecek tek kısıt farklı gruplardan alınan örneklemlerin örneklem büyüklüklerinin 5 ya da daha fazla olmasının istenmesidir. Fakat bu kısıta uyulamadığı durumlarda da H testi kolaylıkla kullanılır. H testinin yürütülebilmesi için öncelikle farklı gruplar için elde edilen örneklem sonuçları tek örneklem gibi ele alınarak küçükten büyüğe sıralanır. E seçeneği Mann whitney U testinin özellikleri arasındadır.
Soru 97
Bazı problemlerde üzerinde çalışılan sistem üzerinde değişiklikler gerçekleştirilebilir. Test için derlenen veriler 2x2’lik kontenjans tablolarında sunulur. Birimlerin değişim öncesi ve sonrasında nasıl etkilendiklerini göstermek amacıyla aşağıda yer alan hangi test kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
T-testi
B
kruskall-Wallis H tesi
C
McNemar testi
D
Mann-Whitney U testi
E
Tek yönlü varyans analizi
Açıklama:
Bazı problemlerde üzerinde çalışılan sistem üzerinde değişiklikler gerçekleştirilebilir. Birimlerin değişim öncesi ve sonrasında nasıl etkilendiklerini göstermek amacı ile McNemar testi uygulanır. Önce (+ veya olumlu) olguya sahip iken sonra (- veya olumsuz) olguya sahip olan birimlerin ya da bunun tersi durumda meydana gelen değişimin istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olup olmadığını göstermek amacı ile bu test kullanılır. Test için derlenen veriler 2x2’lik kontenjans tablolarında sunulur. Araştırmada yer alan 2 adet değişken vardır.
Soru 98
İşaret testi ile Wilcoxon testi arasındaki en büyük farklılık aşağıdakilerden hangisinde ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Eşlenmiş ikililer arasında ortaya çıkan farkların matematiksel büyüklüklerinin de hipotez testi sürecinde göz önüne alınmasıdır.
B
Farkların sıra numaralarının oluşturulmasıdır.
C
Test için derlenen verilerin 2x2’lik kontenjans tablolarında sunulmasıdır.
D
Parametrik varyans analizinin normallik ve varyansların eşit olması varsayımlarının karşılanamadığı durumlarda da uygulanmasıdır.
E
Test için oluşturulacak sıfır hipotezi “iki ana kütlenin birbiri ile aynı olduğu”, yani elde edilen iki örneklemin ayrı ayrı ana kütlelerden değil tek bir ana kütleden elde edildiği yönünde olmasıdır.
Açıklama:
İşaret testinde yürütülen işlemlere benzer olarak Wilcoxon testinde de “iki ana kütle medyan değerleri arasındaki fark sıfırdır” sıfır hipotezi test edilir. Ancak İşaret testine göre Wilcoxon testindeki en büyük farklılık, eşlenmiş ikililer (örneğin A grubu ile B grubu üyeleri) arasında ortaya çıkan farkların matematiksel büyüklüklerinin de hipotez testi sürecinde göz önüne alınmasıdır. Bu matematiksel büyüklükler öncelikle mutlak değerleri alındıktan sonraki durumlarına göre sıralanırlar. Daha sonra mutlak büyüklükler için belirlenen her bir sıra numarasına (+) veya (-) işaret ataması yapılır. (+) veya (-) işaret ataması yapılırken eşlenmiş örneklemlerin matematiksel büyüklük durumu incelenir.
Soru 99
Pearson Korelasyon Katsayısı hesaplamasının uzun ve zahmetli matematiksel işlemler yapılmasını gerektirdiğini bilen bir araştırmacı aşağıda yer alan hangi istatistiki tekniğe yönelebilir?
Seçenekler
A
Spearman sıra korelasyon katsayısı
B
McNemar testi
C
Ki-kare uyum testi
D
Wilcoxon testi
E
Mann Whitney U testi
Açıklama:
İki adet değişken arasındaki ilişkinin derecesini tespit etmek amacı ile Pearson Korelasyon Katsayısı kullanılmaktadır. Pearson Korelasyon Katsayısı hesaplanabilmesi için ilgilenilen değişken ölçme düzeyinin en az eşit aralıklı ölçek olması gerekmektedir. Pearson Korelasyon Katsayısı uzun ve zahmetli matematiksel işlemler yapılmasını gerektirir. Bu aşama Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı hesaplama kolaylığı bakımından ön plana çıkmaktadır.
Soru 100
Bazı parametrik testler yerine İşaret testi gerçekleştirilmesi mümkündür. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu testler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Tek-örneklem t testi
B
Mann whitney u testi
C
Varyans analizi
D
Wilcoxon testi
E
McNemar testi
Açıklama:
İşaret testi parametrik testlerden bazılarının yerine kullanılabilir. Parametrik testlerde aranan varsayımların gerçekleşmediği durumlarda İşaret testi uygun çözüm üretebilir. Bazı parametrik testler yerine İşaret testi gerçekleştirilmesi mümkündür. Bu parametrik testler; Tek-örneklem t-testi, Eşlenmiş t-testi, sayısal bir ölçeklemenin mümkün olmadığı ancak gözlemlerin bir şekilde sıralanabildiği kategorik verilerde örnek olarak sayılabilir.
Soru 101
Örneklemde yer alan birim sayısı 25’den daha fazla olduğunda Binom dağılımı hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Örneklemde yer alan birim sayısı 25’den daha fazla olduğunda Binom dağılımı tablosu yeterli gelmeyecektir
B
Örneklemdeki birim sayısı arttıkça Binom dağılımı Normal dağılımdan uzaklaşır
C
Bu iki dağılım arasındaki direk ilişkiden dolayı Binom testi yürütülürken normal dağılım tablosu da kulanılabilir
D
n > 25 için Binom testinde Normal dağılımdan faydalanabilmek için Normal dağılım işlemlerinde kullanılacak ortalama ve varyans değerlerinin hesaplanması gerekir
E
Binom dağılımı parametre değerleri kullanılarak Normal dağılım parametre değerleri hesaplanır
Açıklama:
Örneklemde yer alan birim sayısı 25’den daha fazla olduğunda Binom dağılımı tablosu yeterli gelmeyecektir. Bu durumda Binom dağılımı ile Normal dağılım arasındaki ilişkiden faydalanılarak hesaplamalar yürütülür. Örneklemdeki birim sayısı arttıkça Binom dağılımı Normal dağılıma yaklaşır. Bu iki dağılım arasındaki direk ilişkiden dolayı Binom testi yürütülürken normal dağılım tablosu da kulanılabilir. Eğer yürütülen araştırmada p ve q birbirine çok yakın, örneklem birim sayısı 25’den büyük ve npq ≥ 9 koşulu sağlanıyor ise Binom dağılımı olasılıkları yerine Normal dağılımdan elde edilen olasılıklar yardımıyla hipotez testi gerçekleştirilebilir. n > 25 için Binom testinde Normal dağılımdan faydalanabilmek için Normal dağılım işlemlerinde kullanılacak ortalama ve varyans değerlerinin hesaplanması gerekir. Binom dağılımı parametre değerleri kullanılarak Normal dağılım parametre değerleri hesaplanır.
Soru 102
Değişkenin en az sıralayıcı ölçek ile ölçümlendiği problemlerde iyi uyum için aşağıdaki testlerden hangisi uygulanmaktadır?
Seçenekler
A
Kolmogorov-Smirnov
B
Ki-Kare
C
Bayers
D
Binom
E
Karl-Pearson
Açıklama:
Değişkenin en az sıralayıcı ölçek ile ölçümlendiği problemlerde iyi uyum için Kolmogorov-Smirnov testi uygulanmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 103
Ki-Kare iyi uyum testini Karl Pearson kaç yılında geliştirmiştir?
Seçenekler
A
1800
B
1900
C
2000
D
1700
E
2010
Açıklama:
Ki-Kare iyi uyum testini Karl Pearson 1900 yılında geliştirmiştir. Doğru cevap B'dir.
Soru 104
Kolmogorov-Smirnov hangi istatistik eşitliği yardımıyla hesaplanır?
Seçenekler
A
Kolmogorov-Smirnov A istatistiği
B
Kolmogorov-Smirnov B istatistiği
C
Kolmogorov-Smirnov C istatistiği
D
Kolmogorov-Smirnov D istatistiği
E
Kolmogorov-Smirnov E istatistiği
Açıklama:
Kolmogorov-Smirnov testi için Fi ile Si arasındaki mutlak farklardan en büyüğüne bakılacaktır. Eğer bu fark değerini D ile gösterirsek, Kolmogorov-Smirnov D istatistik eşitliği yardımıyla hesaplanır. Doğru cevap D'dir.
Soru 105
Belirli bir özelliği taşıyan veya taşımayan birimlerin tespiti ve sayısının belirlenmesi gereken durumlarda hangi test kullanılır?
Seçenekler
A
Ki-Kare
B
Kolmogorov-Smirnov
C
Binom
D
Olasılık
E
Bayers
Açıklama:
Belirli bir özelliği taşıyan veya taşımayan birimlerin tespiti ve sayısının belirlenmesi gereken durumlarda Binom testi kullanılır. Doğru cevap C'dir.
Soru 106
Değişken ana kütle medyan değerinin belirli bir değere sahip olup olmadığı hangisi ile test edilir?
Seçenekler
A
Binom
B
Ki-Kare
C
Kolmogorov-Smirnov
D
Bayers
E
İşaret
Açıklama:
Değişken ana kütle medyan değerinin belirli bir değere sahip olup olmadığı işaret testi ile test edilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 107
Mann-Whitney U testi hangi amaçla kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Elde edilen birbirinden bağımsız iki rassal örneklemin aynı ana kütleden çekilmiş örneklemler olup olmadıklarının belirlenmesinde
B
Değişken ana kütle medyan değerinin belirli bir değere sahip olup olmadığının belirlenmesinde
C
Belirli bir özelliği taşıyan veya taşımayan birimlerin tespiti ve sayısının belirlenmesinde
D
Teorik ve gözlemlenen kümülatif frekans dağılımlarının karşılaştırılmasında
E
Sınırayıcı ölçek ile ölçümlenmiş bir değişkenin sonuçları iki ya da daha fazla kategori altında toplanabiliyorsa bu değişkenin aldığı değerlerin teorik olarak beklenen değerler ile olan uyumunun belirlenmesinde
Açıklama:
Mann-Whitney U testi Elde edilen birbirinden bağımsız iki rassal örneklemin aynı ana kütleden çekilmiş örneklemler olup olmadıklarının belirlenmesinde kullanılır. Doğru cevap A'dır.
Soru 108
Birimlerin değişim öncesi ve sonrasında nasıl etkilendiklerini göstermek amacı ile hangi test uygulanır?
Seçenekler
A
İşaret
B
McNemar
C
Kruskall-Wallis H
D
Ki-Kare
E
Binom
Açıklama:
Birimlerin değişim öncesi ve sonrasında nasıl etkilendiklerini göstermek amacı ile McNemar testi uygulanır. Doğru cevap B'dir.
Soru 109
Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı hangi aralıktadır?
Seçenekler
A
-2,+2
B
-1,+2
C
-3,+3
D
-2,+3
E
-1,+1
Açıklama:
Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı -1,+1 aralığındadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 110
Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Pearson’ın korelasyon katsayısı yerine kullanılabilir
B
İlişki derecesi belirlenmeye çalışılan değişkenlerin değerlerine sıra numarası verilmesi işlemini içerir
C
0 ile +1 arasında değerler alır
D
Değişkenlerin sıralayıcı ölçek ile ölçümlendiği problemlerde Spearman Sıra Korelasyon Katsayısının kullanılması tekniğin en büyük üstünlüğüdür
E
Hesaplama kolaylığı vardır
Açıklama:
Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı -1 ile +1 arasında değerler alır. Doğru cevap C'dir.
Soru 111
“İki ana kütle medyan değerleri arasındaki fark sıfırdır” sıfır hipotezinin kullanıldığı test hangisidir?
Seçenekler
A
McNemar
B
Kruskall-Wallis H
C
Mann-Whitney U
D
Wilcoxon
E
Kolmogorov-Smirnov
Açıklama:
“İki ana kütle medyan değerleri arasındaki fark sıfırdır” sıfır hipotezinin kullanıldığı test Wicoxon testi'dir. Doğru cevap D'dir.
Soru 112
Gözlem sonucu elde edilen sonuçlar ile teorik veya başka bir etkiye bağlı olarak ortaya çıkması beklenen sonuçların birbirlerine ne kadar uyumlu oldukları istatistiksel olarak test edilen uyum testi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eş güdüm testi
B
Ki-kare uyum testi
C
Kolmogorov-Smirnov İyi Uyum Testi
D
Binom testi
E
İşaret testi
Açıklama:
Temel olarak Ki-Kare iyi uyum testinde gözlem sonucu elde edilen sonuçlar ile teorik veya başka bir etkiye bağlı olarak ortaya çıkması beklenen sonuçların birbirlerine ne kadar uyumlu oldukları istatistiksel olarak test edilir.
Soru 113
Teorik ve gözlemlenen kümülatif frekans dağılımlarının karşılaştırılması işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kolmogorov-Smirnov testi
B
Ki-Kare iyi uyum testi
C
Binom testi
D
n ≤ 50 İçin Binom Testi
E
n ≤ 25 İçin Binom Testi
Açıklama:
Eğer ilgilenilen kategorik değişkenin ortaya çıkan sonuçları doğal bir sıralamaya sahip ise ölçülen değişkenin ölçüm düzeyi sıralayıcı ölçektir. Değişkenin en az sıralayıcı ölçek ile ölçümlendiği problemlerde iyi uyum için Kolmogorov-Smirnov testi yürütülür. Bu testte hesaplanma işlemleri kolaydır. Sınıara düşen birim sayısı konusunda bir kısıtlama bu testte bulunmaz. Kolmogorov-Smirnov testi teorik ve gözlemlenen kümülatif frekans dağılımlarının karşılaştırılması işlemini içermektedir.
Soru 114
Belirli bir özelliği taşıyan veya taşımayan birimlerin tespiti ve sayısının belirlenmesi gereken durumlarda hangi test kullanılır?
Seçenekler
A
Ki-Kare iyi uyum testi
B
Kolmogorov-Smirnov testi
C
Pozitif uyum testi
D
Binom testi
E
Negatif uyum testi
Açıklama:
Binom testi belirli bir özelliği taşıyan veya taşımayan birimlerin tespiti ve sayısının belirlenmesi gereken durumlarda kullanılır. Örneğin üretim hattından alınan bir ürün iyi ya da kötü olarak sınıanabilir, insanlar hasta veya sağlıklı olarak sınıanabilir. Bunlara benzer şekilde sonuçları iki kategoride toplanan değişkenler ile çalışılırken Binom dağılımından faydalanılır.
Soru 115
Değişken ana kütle medyan değerinin belirli bir değere sahip olup olmadığı test eden uygulamaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
İşaret testi
B
Binom testi
C
n > 25 İçin Binom Testi
D
n ≤ 25 İçin Binom Testi
E
Kolmogorov-Smirnov testi
Açıklama:
İşaret testi birbiriyle ilişkili olduğu düşünülen gözlemlerin matematiksel farklarının işaretleri kullanılarak yürütülen bir parametrik olmayan testtir. Testin yürütülmesi için ilgilenilen değişkenin dağılımının medyan değerinin belirli bir değere eşit olup olmadığı hipotez testi gerçekleştirilir. Özellikle önce ve sonra testlerinde İşaret testi kullanımı sıklıkla görülmektedir.
Soru 116
"Bu test yürütülürken üzerinde işlem yapılan iki örneklem tek bir örneklem gibi ele alınıp küçükten büyüğe sıralama ile teste başlanır." bahsi geçen test aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Spearman testi
B
Wilcoxon testi
C
Mcnemar testi
D
Kruskall-Wallis H testi
E
Mann-Whitney U testi
Açıklama:
Mann-Whitney U testi parametrik testlerden olan iki örneklem t testinin parametrik olmayan teknikler arasındaki karşılığı olarak yer almaktadır. Elde edilen birbirinden bağımsız iki rassal örneklemin aynı ana kütleden çekilmiş örneklemler olup olmadıklarının testinde Mann-Whitney U testi kullanılır.
Soru 117
Parametrik tek yönlü varyans analizinin parametrik olmayan teknikler arasındaki karşılığı olarak görülen test aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mann-Whitney U testi
B
Kruskall-Wallis H testi
C
Mcnemar testi
D
Wilcoxon testi
E
Spearman testi
Açıklama:
Kruskall-Wallis H testi sıklıkla parametrik tek yönlü varyans analizinin parametrik olmayan teknikler arasındaki karşılığı olarak görülür. Her iki teknikte de birkaç grup arasındaki farklılıkların karşılaştırılması söz konusudur. Parametrik tek yönlü varyans analizi çalışmalarında ölçümlenen değişkenin en az aralıklı ölçek ile ölçümlenmiş olması istenir. Bu varsayımın sağlanamadığı durumlarda Kruskall-Wallis H testi kullanılabilir
Soru 118
Spearman sıra korelasyon katsayısının değer aralığı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
-1 ile +1 arasında
B
0 ile +1 arasında
C
-1 ile 0 arasında
D
-2 ile +2arasında
E
-10 ile -1 arasında
Açıklama:
Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı -1 ile +1 arasında değerler alır. Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı kullanılarak iki değişken arasındaki ilişki hakkında hipotez testi yapılması da mümkündür. Bu ünite kapsamında sadece Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı hesabına yer verilmiştir.
Soru 119
Wilcoxon testi işaret testinden ayıran en büyük farklılık nedir?
Seçenekler
A
Yanılsama payının yüksek olması
B
İki ana kütle medyan değerleri arasındaki farkın sıfır olması
C
Eşlenmiş ikililer arasında ortaya çıkan farkların matematiksel büyüklüklerinin de hipotez testi sürecinde göz önüne alınması
D
Öngörülebilir sonuçlara sahip olması
E
Olumsuz sonuçlara açık olması
Açıklama:
İşaret testinde yürütülen işlemlere benzer olarak Wilcoxon testinde de “iki ana kütle medyan değerleri arasındaki fark sıfırdır” sıfır hipotezi test edilir. Ancak İşaret testine göre Wilcoxon testindeki en büyük farklılık, eşlenmiş ikililer (örneğin A grubu ile B grubu üyeleri) arasında ortaya çıkan farkların matematiksel büyüklüklerinin de hipotez testi sürecinde göz önüne alınmasıdır.
Soru 120
Birimlerin değişim öncesi ve sonrasında nasıl etkilendiklerini göstermek için hangi test uygulanır?
Seçenekler
A
Mann-Whitney U
B
Kruskall-Wallis H
C
Spearman
D
Wilcoxon
E
Mcnemar
Açıklama:
Bazı problemlerde üzerinde çalışılan sistem üzerinde değişiklikler gerçekleştirilebilir. Birimlerin değişim öncesi ve sonrasında nasıl etkilendiklerini göstermek amacı ile McNemar testi uygulanır.
Soru 121
İşaret testinin ilk adımı nedir?
Seçenekler
A
Sıfır hipotezi kabul edilir.
B
Araştırmacının karar verdiği alternatif hipotezin yönüne göre test istatistiği belirlenir.
C
Ana kütle medyan değerinden daha az ve daha fazla birim sayıları belirlenir.
D
Ana kütle medyan değeri belirlenir.
E
Sıfır hipotezi reddedilir.
Açıklama:
şaret Testi için aşağıdaki adımlara
göre test işlemi yürütülür.
• Ana kütle medyan değeri belirlenir.
• Ana kütle medyan değerinden daha az ve daha fazla birim sayıları belirlenir (eğer
veri küçükten büyüğe sıralı değil ise bu aşamada sıralanması hesaplama kolaylığı
sağlayabilir).
• Araştırmacının karar verdiği alternatif hipotezin yönüne göre test istatistiği belirlenir.
- Eğer alternatif hipotez “ana kütle medyanı sıfır hipotezinde verilen değere eşit
değildir.” şeklinde iki yönlü olarak tanımlandıysa test istatistiği için ve değerlerinden
küçük olanı;
- Eğer alternatif hipotez “ana kütle medyanı sıfır hipotezinde verilen değerden
küçüktür” olarak tanımlandıysa test istatistiği olarak ;
- Eğer alternatif hipotez “ana kütle medyanı sıfır hipotezinde verilen değerden
büyüktür olarak tanımlandıysa test istatistiği olarak değeri seçilir.
• Üçüncü adımda belirlenen test istatistiği değeri araştırmadaki anlam düzeyine
göre Tablo 6.6’da verilen İşaret testi kritik değerleri tablosundan belirlenen değerden
küçük ise sıfır hipotezi reddedilir.
göre test işlemi yürütülür.
• Ana kütle medyan değeri belirlenir.
• Ana kütle medyan değerinden daha az ve daha fazla birim sayıları belirlenir (eğer
veri küçükten büyüğe sıralı değil ise bu aşamada sıralanması hesaplama kolaylığı
sağlayabilir).
• Araştırmacının karar verdiği alternatif hipotezin yönüne göre test istatistiği belirlenir.
- Eğer alternatif hipotez “ana kütle medyanı sıfır hipotezinde verilen değere eşit
değildir.” şeklinde iki yönlü olarak tanımlandıysa test istatistiği için ve değerlerinden
küçük olanı;
- Eğer alternatif hipotez “ana kütle medyanı sıfır hipotezinde verilen değerden
küçüktür” olarak tanımlandıysa test istatistiği olarak ;
- Eğer alternatif hipotez “ana kütle medyanı sıfır hipotezinde verilen değerden
büyüktür olarak tanımlandıysa test istatistiği olarak değeri seçilir.
• Üçüncü adımda belirlenen test istatistiği değeri araştırmadaki anlam düzeyine
göre Tablo 6.6’da verilen İşaret testi kritik değerleri tablosundan belirlenen değerden
küçük ise sıfır hipotezi reddedilir.
Soru 122
Seçeneklerden hangisi Parametrik olmayan istatistik testler ile ilgili hatalı bilgi içerir?
Seçenekler
A
Parametrik olmayan istatistiksel testler, dağılıma bağlı olan testler olarak da adlandırılır.
B
Parametrik olmayan testlerde, ana kütlede ilgilenilen değişkenin olasılık dağılımının simetrik olup olmadığı veya bilinen bir dağılıma uyup uymadığı gibi hesaplamalar araştırılmaz.
C
Parametrik olmayan istatistiksel teknikler değişken hakkında çok daha az varsayıma olanak verir.
D
Çoğu zaman parametrik olmayan tekniklerden birisine ihtiyaç duyulduğunda veri hakkında hemen hemen hiç bir varsayımda bulunulmaz.
E
Hem kategorik hem de sıralayıcı ölçek ile ölçümlenmiş değişkenlerin analizinde kolaylıkla uygulanıp yorumlanabilen teknikler grubu, parametrik olmayan teknikleri oluşturmaktadır
Açıklama:
Parametrik olmayan istatistiksel testler, dağılıma bağlı olmayan testler olarak da adlandırılır. Parametrik olmayan testlerde ana kütlede ilgilenilen değişkenin olasılık dağılımının simetrik olup olmadığı veya bilinen bir dağılıma uyup uymadığı gibi hesaplamalar araştırılmaz. Ek olarak parametrik olmayan istatistiksel teknikler değişken hakkında çok daha az varsayıma olanak verir. Hem kategorik hem de sıralayıcı ölçek ile ölçümlenmiş değişkenlerin analizinde kolaylıkla uygulanıp yorumlanabilen teknikler grubu parametrik olmayan teknikleri oluşturmaktadır. Çoğu zaman parametrik olmayan tekniklerden birisine ihtiyaç duyulduğunda veri hakkında hemen hemen hiç bir varsayımda bulunulmaz.
Soru 123
İlgilenilen değişken sınıflayıcı ölçek ile ölçümlenmiş, iki ya da daha fazla kategori söz konusu ise bu değişkenin aldığı değerlerin teorik olarak beklenen değer
ile uyumunu test etmek için hangi iyi uyum testi kullanılır?
ile uyumunu test etmek için hangi iyi uyum testi kullanılır?
Seçenekler
A
Ki-Kare İyi Uyum Testi
B
Kolmogorov-Smirnov iyi uyum testi
C
Binom Testi
D
İşaret Testi
E
Mann-Whitney U Testi
Açıklama:
Temel olarak Ki-Kare iyi uyum testinde gözlem sonucu elde edilen sonuçlar ile teorik veya başka bir etkiye bağlı olarak ortaya çıkması beklenen sonuçların birbirlerine ne kadar uyumlu oldukları istatistiksel olarak test edilir.
Soru 124
Bir mağaza mevsimlere göre iş kıyafeti satışlarının aynı olduğunu, mevsimsel farklılık olmadığını düşünmektedir. Tabloda mevsimlere göre toplam satış rakamları verilmiştir.
Satışlar mevsimlere göre aynı mıdır? %5 anlam düzeyine göre test ederken, Ki-kare serbestlik derecesi ne olur?
Satışlar mevsimlere göre aynı mıdır? %5 anlam düzeyine göre test ederken, Ki-kare serbestlik derecesi ne olur?Seçenekler
A
5
B
4
C
3
D
2
E
1
Açıklama:
Serbestlik derecesi, 4 adet mevsim bulunduğundan, m-1=4-1
=3 olur.
=3 olur.
Soru 125
Bir mağaza mevsimlere göre iş kıyafeti satışlarının aynı olduğunu, mevsimsel farklılık olmadığını düşünmektedir. Tabloda mevsimlere göre toplam satış rakamları verilmiştir.
Mevsimlere göre satış rakamları aynı mıdır? %5 anlam düzeyine göre test ederken, H0 hipotezi seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir?
Mevsimlere göre satış rakamları aynı mıdır? %5 anlam düzeyine göre test ederken, H0 hipotezi seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir?Seçenekler
A
Mevsimlere göre satış rakamları eşit değildir
B
Yaz mevsimi satış rakamları fazladır
C
Mevsimlere göre satış rakamları eşittir
D
İlkbahar mevsimi satış rakamları azdır
E
Sonbahar mevsimi satış rakamları fazladır
Açıklama:
H0: Mevsimlere göre satış rakamları eşittir
H1: Mevsimlere göre satış rakamları eşit değildir
H1: Mevsimlere göre satış rakamları eşit değildir
Soru 126
Bir mağaza mevsimlere göre iş kıyafeti satışlarının aynı olduğunu, mevsimsel farklılık olmadığını düşünmektedir. Tabloda mevsimlere göre toplam satış rakamları verilmiştir.
Sonbahar gözesinin ki-kare değerine katkısı nedir?
Sonbahar gözesinin ki-kare değerine katkısı nedir?Seçenekler
A
17,03704
B
9,259259
C
5,925926
D
1,481481
E
0,37037
Açıklama:
(Gözlenen-Beklenen)2/Beklenen = (290-270)2 / 270 = 400/270= 1,481481
Soru 127
Bir mağaza mevsimlere göre iş kıyafeti satışlarının aynı olduğunu, mevsimsel farklılık olmadığını düşünmektedir. Tabloda mevsimlere göre toplam satış rakamları verilmiştir
Test için kullanılacak kritik değer α=0,05 anlamlılık düzeyine göre seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir?
Test için kullanılacak kritik değer α=0,05 anlamlılık düzeyine göre seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir?Seçenekler
A
3,841
B
5,991
C
7,815
D
9,488
E
12,592
Açıklama:
Ki-Kare kritik değerler tablosu yardımıyla test için kullanılacak kritik değer (4 mevsim -1) 3 serbestlik derecesi ve α=0,05 anlamlılık düzeyine göre ki-kare dağılımı tablosundan 7,815 bulunur.
Soru 128
Verilen tabloya göre %5 anlam düzeyinde H0 hipotezinin red bölgesi seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
X2> 7,815
B
X2 < 7,815
C
X2> 9,488
D
X2 < 9,488
E
X2> 11,071
Açıklama:
X2 tablosundan 0,05 anlam düzeyinde test ederken H0 hipotezinin red bölgesi serbestlik derecesi 4-1=3 için, X2> 7,815
Soru 129
Bir kimya laboratuvarına günlük teste gelen ayran sayısı medyan değeri 12 olarak bilinmektedir. İşletme kalite kontrol şefi son 10 gün içinde teste gelen ayran sayısını belirlemiştir. Son 10 gün içerisinde teste gelen ayran sayıları sırasıyla (11, 10, 12, 16, 18, 12, 14, 16, 18, 8) olarak gerçekleşmiştir. m+ gözlem değeri kaçdır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Son 10 günlük kayıtlara göre medyandan az , m- =3, medyandan fazla m+=5 gözlem değeri bulunmaktadır. 2 değer medyana eşit bulunmuştur.
Soru 130
Elde edilen birbirinden bağımsız iki rassal örneklemin aynı ana kütleden çekilmiş örneklemler olup olmadıklarının testinde, yürütülürken üzerinde işlem yapılan iki örneklem tek bir örneklem gibi ele alınıp küçükten büyüğe sıralama ile başlanılan test seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşaret testi
B
Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı
C
Wilcoxon testi
D
Kruskall-Wallis H testi
E
Mann-Whitney U testi
Açıklama:
Elde edilen birbirinden bağımsız iki rassal örneklemin aynı ana kütleden çekilmiş örneklemler olup olmadıklarının testinde Mann-Whitney U testi kullanılır. Test için oluşturulacak sıfır hipotezi “iki ana kütlenin birbiri ile aynı olduğu”, yani elde edilen iki örneklemin ayrı ayrı ana kütlelerden değil tek bir ana kütleden elde edildiği yönündedir. Alternatif hipotez ise “iki ana kütlenin aynı olmadığı”nı göstermek üzere kurulur. Bu test yürütülürken üzerinde işlem yapılan iki örneklem tek bir örneklem gibi ele alınıp küçükten büyüğe sıralama ile teste başlanır.
Soru 131
Bir okulda ders alan öğrenciler için 2 farklı ders programı önerisi geliştirilmiştir. Bu iki yöntem arasından hangisinin kullanılması gerektiğine karar verilmek istenmektedir. Bu kararın verilebilmesi için öğrencilerin 100 tanesine birinci sonrasında ikinci yönteme göre oluşturulan ders programı gösterilmiştir ve öğrencilerin ders programını beğenip beğenmedikleri kayıt altına alınmış ve tabloda gösterilmiştir.
Öğrenci görüşlerinin kullanılan yönteme göre değişip değişmediğini test etmek için hangi yöntem kullanılmalıdır?
Öğrenci görüşlerinin kullanılan yönteme göre değişip değişmediğini test etmek için hangi yöntem kullanılmalıdır?Seçenekler
A
Mann-Whitney U testi
B
Kruskall-Wallis H testi
C
Wilcoxon testi
D
McNemar testi
E
Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı
Açıklama:
Bazı problemlerde üzerinde çalışılan sistem üzerinde değişiklikler gerçekleştirilebilir. Birimlerin değişim öncesi ve sonrasında nasıl etkilendiklerini göstermek amacı ile McNemar testi uygulanır. Önce (+ veya olumlu) olguya sahip iken sonra (- veya olumsuz) olguya sahip olan birimlerin ya da bunun tersi durumda meydana gelen değişimin istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olup olmadığını göstermek amacı ile bu test kullanılır. Test için derlenen veriler 2x2’lik kontenjans tablolarında sunulur
Soru 132
Verilen tabloda McNemar testinin yürütülmesi için hesaplanacak olan T1 test istatistiği kaç olarak bulunur?
Seçenekler
A
3,19
B
3,65
C
4,19
D
4,57
E
5,25
Açıklama:
T1 = (b−c)2 / (b+ c)= (20-36)2 / (20+36)
= 256/56 = 4,57
= 256/56 = 4,57
Soru 133
Sınıflayıcı ölçek ile ölçümlenmiş bir değişkenin sonuçları iki ya da daha fazla kategori altında toplanabiliyorsa bu değişkenin aldığı değerlerin teorik olarak beklenen değerler ile olan uyumunu test etmek için kullanılacak olan test yöntemi aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
t testi
B
z testi
C
Ki-Kare İyi Uyum Testi
D
Kolmogorov-Smirnov iyi uyum testi
E
Binom
Açıklama:
Sınıflayıcı ölçek ile ölçümlenmiş bir değişkenin sonuçları iki ya da daha fazla kategori altında toplanabiliyorsa bu değişkenin aldığı değerlerin teorik olarak beklenen değerler ile olan uyumunu test etmek için ki-kare iyi uyum testi uygulanır
Soru 134
2. Bir aile hekimine Eylülden Mart ayına kadar olan dönemde soğuk algınlığı için başvuran hasta sayısı tabloda verilmiştir.
Aylar Beklenen Hasta sayısı Gözlenen Hasta sayısı
Eylül 34 22
Ekim 34 30
Kasım 34 37
Aralık 34 42
Ocak 34 47
Şubat 34 35
Mart 34 25
Aile Hekimini soğuk algınlığı için ziyaret eden hastaların aylara göre dağılımı araştırılmak isteniyor. Bu araştırma için Alternatif hipotez nasıldır ?
Aylar Beklenen Hasta sayısı Gözlenen Hasta sayısı
Eylül 34 22
Ekim 34 30
Kasım 34 37
Aralık 34 42
Ocak 34 47
Şubat 34 35
Mart 34 25
Aile Hekimini soğuk algınlığı için ziyaret eden hastaların aylara göre dağılımı araştırılmak isteniyor. Bu araştırma için Alternatif hipotez nasıldır ?
Seçenekler
A
H0: Aylara göre soğuk algınlığı için Aile hekimini ziyaret eden hasta sayıları eşittir
B
H0: Aylara göre soğuk algınlığı için Aile hekimini ziyaret eden hasta sayıları eşit değildir
C
H1: Aylara göre soğuk algınlığı için Aile hekimini ziyaret eden hasta sayıları eşit değildir
D
H1: Aylara göre soğuk algınlığı için Aile hekimini ziyaret eden hasta sayıları eşittir
E
H1: Aylara göre Aile hekimini ziyaret eden hasta sayıları eşit değildir
Açıklama:
Alternatif hipotez H1 ile gösterilir ve ilgilendiğimiz olayda aile hekimin ziyaret eden hasta sayısı değil, soğuk algınlığı için ziyaret eden hasta sayısı olduğu için Altenatif hipotez ’’ H1: Aylara göre soğuk algınlığı için Aile hekimini ziyaret eden hasta sayıları eşit değildir ‘’ şeklinde olmalıdır.
Soru 135
Bir aile hekimine Eylülden Mart ayına kadar olan dönemde soğuk algınlığı için başvuran hasta sayısı tabloda verilmiştir.
Aylar Beklenen Hasta sayısı Gözlenen Hasta sayısı
Eylül 34 22
Ekim 34 30
Kasım 34 37
Aralık 34 42
Ocak 34 47
Şubat 34 35
Mart 34 25
Verilen tablonun serbestlik derecesi nedir ?
Aylar Beklenen Hasta sayısı Gözlenen Hasta sayısı
Eylül 34 22
Ekim 34 30
Kasım 34 37
Aralık 34 42
Ocak 34 47
Şubat 34 35
Mart 34 25
Verilen tablonun serbestlik derecesi nedir ?
Seçenekler
A
2
B
3
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
7 adet ay bulunduğundan kategori sayısı m=7 ’dir. Serbestlik derecesi 7-1= 6 olur
Soru 136
Bir aile hekimine Eylülden Mart ayına kadar olan dönemde soğuk algınlığı için başvuran hasta sayısı tabloda verilmiştir. Tablo için hesaplanan χ^2 değeri kaçtır ?
Aylar Beklenen Hasta sayısı Gözlenen Hasta sayısı
Eylül 34 22
Ekim 34 30
Kasım 34 37
Aralık 34 42
Ocak 34 47
Şubat 34 35
Mart 34 25
Aylar Beklenen Hasta sayısı Gözlenen Hasta sayısı
Eylül 34 22
Ekim 34 30
Kasım 34 37
Aralık 34 42
Ocak 34 47
Şubat 34 35
Mart 34 25
Seçenekler
A
11,27
B
14,24
C
19,03
D
23,82
E
32,37
Açıklama:
: χ^2 = ∑▒(G-B )^2/B
χ^2 = (22-34 )^2/34 + (30-34 )^2/34 + (37-34 )^2/34 + (42-34 )^2/34 + (47-34 )^2/34 + (35-34 )^2/34 + (25-34 )^2/34
χ^2 = 144/34 + 16/34 + 9/34 + 64/34 + 169/34 + 1/34 + 81/34
χ^2 = 14,24
χ^2 = (22-34 )^2/34 + (30-34 )^2/34 + (37-34 )^2/34 + (42-34 )^2/34 + (47-34 )^2/34 + (35-34 )^2/34 + (25-34 )^2/34
χ^2 = 144/34 + 16/34 + 9/34 + 64/34 + 169/34 + 1/34 + 81/34
χ^2 = 14,24
Soru 137
Bir bayide günlük satılan gazete sayıları aşağıdaki gibidir. χ^2 değeri hesaplandığında χ^2 ye katkısı en az olan gün hangisidir ?
Pazartesi 42
Salı 49
Çarşamba 38
Perşembe 40
Cuma 41
Cumartesi 64
Pazar 76
Pazartesi 42
Salı 49
Çarşamba 38
Perşembe 40
Cuma 41
Cumartesi 64
Pazar 76
Seçenekler
A
Pazartesi
B
Salı
C
Çarşamba
D
Cuma
E
Pazar
Açıklama:
‘’Sıfır hipotesi günlere göre satış sayıları eşittir ‘’ olduğu için toplam satışın 350 , ortalama nın ise 50 olduğu görülür.
χ^2 = ∑▒(G-B )^2/B formülü ne göre katkının en az olması için ise gözlenen değerin beklenen değere en yakın olduğu durumdur. Ortalama 50 ise beklenen değer, gözlenen değerler içinden ortalamaya en yakın olan günün Salı olduğu görülür.
χ^2 = ∑▒(G-B )^2/B formülü ne göre katkının en az olması için ise gözlenen değerin beklenen değere en yakın olduğu durumdur. Ortalama 50 ise beklenen değer, gözlenen değerler içinden ortalamaya en yakın olan günün Salı olduğu görülür.
Soru 138
Bir diyetisyene ayda gelen kişi sayısının Medyan değerinin 12 olduğu bilinmektedir. Son 8 ayda diyetisyene gelen kişi sayıları ise sırasıyla şu şekildedir.(8,13,11,12,15,12,17,14) olarak gerçekleşmiştir. Bu değerlere göre m^- ve m^+ değerleri sırasıyla kaç tanedir ?
Seçenekler
A
m^- = 1 m^+ = 7
B
m^- = 2 m^+ = 6
C
m^- = 3 m^+ = 5
D
m^- = 2 m^+ = 4
E
m^- = 3 m^+ = 4
Açıklama:
İlgilenilen veri setinde M medyan değerinden büyük m+ adet gözlem değeri ve M medyan değerinden küçük m- adet gözlem değeri olduğu varsayılsın. Gözlem değerlerinden ana kütle medyan değerine eşit olanlar bu hesaplamaların dışında tutulurlar.
Örneğimiz için Medyan 12 olduğuna göre
m^- = 2 Tane( 8 ve 11) ; m^+ = 4 tane (13,15,17 ve 14 )
Örneğimiz için Medyan 12 olduğuna göre
m^- = 2 Tane( 8 ve 11) ; m^+ = 4 tane (13,15,17 ve 14 )
Soru 139
Elde edilen birbirinden bağımsız iki rassal örneklemin aynı ana kütleden çekilmiş örneklemler olup olmadıklarının testinde aşağıdaki yöntemlerden hangisi kullanılır ?
Seçenekler
A
MANN-WHITNEY U TESTİ
B
KRUSKALL-WALLIS H TESTİ
C
McNEMAR TESTİ
D
WILCOXON TESTİ
E
SPEARMAN SIRA KORELASYON KATSAYISI
Açıklama:
Mann-Whitney U testi parametrik testlerden olan iki örneklem t testinin parametrik olmayan teknikler arasındaki karşılığı olarak yer almaktadır. Elde edilen birbirinden bağımsız iki rassal örneklemin aynı ana kütleden çekilmiş örneklemler olup olmadıklarının testinde Mann-Whitney U testi kullanılır. Test için oluşturulacak sıfır hipotezi “iki ana kütlenin birbiri ile aynı olduğu”, yani elde edilen iki örneklemin ayrı ayrı ana kütlelerden değil tek bir ana kütleden elde edildiği yönündedir. Alternatif hipotez ise “iki ana kütlenin aynı olmadığı”nı göstermek üzere kurulur.
Soru 140
İki dağılımın/örneklemin medyanları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı bir fark olup olmadığının belirlenmesinde kullanılan test aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Mann-Whitney U testi
B
Kruskall-Wallis H testi
C
McNemar testi
D
Wilcoxon testi
E
İşaret testi
Açıklama:
İşaret testi iki dağılımın/örneklemin medyanları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı bir fark olup olmadığının belirlenmesinde de kullanılır
Soru 141
Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı hangi değerler arasında yer alır ?
Seçenekler
A
0 ≤ rs ≤ 2
B
-1 ≤ rs ≤ 1
C
0 ≤ rs ≤ 1
D
-2 ≤ rs ≤ 2
E
rs > 1
Açıklama:
Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı -1 ile +1 arasında değerler alır
Soru 142
Bir işyerinde çalışanların yaşları ile nabız seviyeleri arasında bir ilişki olduğu düşünülmektedir. Bu amaç ile 8 çalışan rassal olarak belirlenmiş ve nabız seviyeleri tespit edilmiştir. Araştırma sonucu elde edilen veriler aşağıdaki gibidir. Bu araştırma için Spearman Sıra Korelasyon Katsayısını ile işlem yapılacaktır. Bu durumda Yaş=27 için sıra numarası nasıl olmalıdır ?
Yaş Nabız
20 120
27 130
32 95
36 110
27 120
44 90
27 110
50 98
Yaş Nabız
20 120
27 130
32 95
36 110
27 120
44 90
27 110
50 98
Seçenekler
A
1.
B
2.
C
3.
D
4.
E
5.
Açıklama:
Yaş için sıralama
20-27-27-27-32-36-44-50
Sırasıyla 1.20 olmalıdır.
2. 27-3. 27 ve 4. 27 olduğu için (2+3+4)/3 = 3 olduğu için hepsine 3. denmelidir.
Bu durumda sıralama şöyle olur.
1.20-3.27-3.27-3.27-5.32-6.36-7.44-8.50
20-27-27-27-32-36-44-50
Sırasıyla 1.20 olmalıdır.
2. 27-3. 27 ve 4. 27 olduğu için (2+3+4)/3 = 3 olduğu için hepsine 3. denmelidir.
Bu durumda sıralama şöyle olur.
1.20-3.27-3.27-3.27-5.32-6.36-7.44-8.50
Soru 143
Bir firmanın hafta içi üretim miktarı ile ilgili olarak aşağıdaki tablodaki veriler elde edilmiştir:
Bu tablodan faydalanarak günlere göre gerçekleşen üretim dağılımının birbirine aynı olup olmadığını test etmek için hesaplanması gereken Ki-Kare istatistiği değeri nedir?
| Pazartesi | Salı | Çarşamba | Perşembe | Cuma | |
| Beklenen üretim | 100 | 100 | 100 | 100 | 100 |
| Gerçekleşen üretim | 97 | 102 | 98 | 99 | 96 |
Seçenekler
A
0.34
B
0.16
C
0.10
D
0.09
E
0.04
Açıklama:
Bu konu Ki-Kare İyi Uyum Testi başlığında okunabilir
| Pazartesi | Salı | Çarşamba | Perşembe | Cuma | |
| Beklenen üretim (Bi) | 100 | 100 | 100 | 100 | 100 |
| Gerçekleşen üretim (Gi) | 97 | 102 | 98 | 99 | 96 |
| (Bi - Gi )2/ Bi | 9 | 4 | 4 | 1 | 16 |
| 0.09 | 0.04 | 0.04 | 0.01 | 0.16 |
X 2=∑(Bi - Gi )2/ Bi =0.09+0.04+0.04+0.01+0.16= 0.34
Soru 144
"Bir araştırmacı ilgilendiği değişkenin teorik dağılımının istatistiksel olasılık dağılımlarından olan ortalaması 10 ve standart sapması 5 olan normal dağılıma uyduğunu düşünmektedir. Araştırmacının veri kümesinde 10 kategoride toplam 500 değer bulunmaktadır."
Araştırmacının bu iddiasını aşağıdaki testlerden hangisi ile test etmesi uygundur?
Araştırmacının bu iddiasını aşağıdaki testlerden hangisi ile test etmesi uygundur?
Seçenekler
A
Kolmogorov-Smirnov testi
B
Mann-Whitney U testi
C
Binom testi
D
İşaret Testi
E
Kruskal Wallis H testi
Açıklama:
Bu konu Kolmogorov-Smirnov İyi Uyum Testi başlığında okunabilir.
Değişkenin en az sıralayıcı ölçek ile ölçümlendiği problemlerde iyi uyum için Kolmogorov-Smirnov testi yürütülür. Bu test- te hesaplanma işlemleri kolaydır. Sınıflara düşen birim sayısı konusunda bir kısıtlama bu testte bulunmaz. Kolmogorov-Smirnov testi teorik ve gözlemlenen kümülatif frekans dağılımlarının karşılaştırılması işlemini içermektedir. Bu karşılaştırmayı yapmak için veri seti değerleri en küçükten en büyüğe sıralanabilecek şekilde sınıflar (kategoriler) hâlinde düzenlenir. Teorik dağılımın kümülatif oransal frekanslarını F_i, örneklemden elde edilen sonuçların teorik dağılıma karşılık gelenlerini de S_i ile gösterirsek Kolmogorov-Smirnov testi için F_i ile S_İi arasındaki mutlak farklardan en büyüğüne bakılacaktır.
Değişkenin en az sıralayıcı ölçek ile ölçümlendiği problemlerde iyi uyum için Kolmogorov-Smirnov testi yürütülür. Bu test- te hesaplanma işlemleri kolaydır. Sınıflara düşen birim sayısı konusunda bir kısıtlama bu testte bulunmaz. Kolmogorov-Smirnov testi teorik ve gözlemlenen kümülatif frekans dağılımlarının karşılaştırılması işlemini içermektedir. Bu karşılaştırmayı yapmak için veri seti değerleri en küçükten en büyüğe sıralanabilecek şekilde sınıflar (kategoriler) hâlinde düzenlenir. Teorik dağılımın kümülatif oransal frekanslarını F_i, örneklemden elde edilen sonuçların teorik dağılıma karşılık gelenlerini de S_i ile gösterirsek Kolmogorov-Smirnov testi için F_i ile S_İi arasındaki mutlak farklardan en büyüğüne bakılacaktır.
Soru 145
Değişkenin en az sıralayıcı ölçek ile ölçümlendiği problemlerde teorik ve gözlemlenen kümülatif frekans dağılımlarının karşılaştırılması işlemini içeren test aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kolmogorov-Smirnov Testi
B
Binom Testi
C
İşaret Testi
D
Mann-Whitney U Testi
E
Kruskall-Wallis H Testi
Açıklama:
Değişkenin en az sıralayıcı ölçek ile ölçümlendiği problemlerde teorik ve gözlemlenen kümülatif frekans dağılımlarının karşılaştırılması işlemini içeren test Kolmogorov-Smirnov testidir.
Soru 146
Araştırmacı üç farklı meslek grubunun maaşlarının birbirinden farklı olup olmadığını merak etmektedir. Ancak verileri parametrik test varsayımlarını ihlal etmektedir. Bu sorusuna yanıt bulabilmek için aşağıdaki testlerden hangisini yapmalıdır?
Seçenekler
A
Mann-Whitney U Testi
B
Kruskall-Wallis H Testi
C
McNemar Testi
D
İşaret Testi
E
Kolmogorov-Smirnov Testi
Açıklama:
Araştırmacı üç farklı meslek grubunun maaşlarının birbirinden farklı olup olmadığı sorusuna yanıt bulabilmek için Kruskall-Wallis H testini yapmalıdır. Parametrik Varyans analizi problemlerinde, ölçümlenen değişken en az aralıklı ölçeğe sahipse ve Varyans analizinin varsayımları sağlanamıyor ise bu test ile sonuca ulaşılır.
Soru 147
- Test katsayısı -1 ile +1 arasında değerler alır.
- İlişki derecesi belirlemede kullanılır.
- -1 ilişki olmadığı anlamına gelir.
- Değişkenlerin değerlerine sıra numarası verilmesi işlemini içerir.
- Normal dağılımı ve homojen olan verilerde kullanılır.
Seçenekler
A
I-II-V
B
I-III-V
C
I-II-IV
D
II-IV-V
E
III-IV-V
Açıklama:
"Spearman Sıra Korelasyon testi -1 ile +1 arasında değerler alan, ilişkinin derecesinin belirlenmesinde kullanılan ve değişkenlerin değerlerine göre sıra numarası verme işlemine dayanan bir testtir. Normal dağılım ve homojen olmayan verilerde kullanılır. -1 negatif yönlü yüksek ilişkiyi; +1 pozitif yönlü yüksek ilişkiyi anlatır.
Soru 148
- Mann-Whitney U testi
- Kruskall-Wallis H testi
- İşaret testi
- İki örneklem t-testi
- Tek Yönlü ANOVA testi
- Eşlenmiş t testi
Seçenekler
A
A-III, B-II, C-I
B
A-II, B-I, C-III
C
A-II, B-III, C-I
D
A-I, B-II, C-III
E
A-I, B-III, C-II
Açıklama:
Mann-Whitney U testi-İki örneklem t-testi, Kruskall-Wallis H testi-Tek Yönlü ANOVA testi ve İşaret testi- Eşlenmiş t testi lerinin parametrik olmayan karşılıklarıdır.
Soru 149
Bir öğretmen, sınıfının seminer öncesi bilgileri ile seminer sonrası bilgilerindeki değişimin kayda değer olup olmadığını merak etmektedir. Ancak sınıfında hazırbulunuşlukları farklı düzeyde öğrenciler olduğu için öğrencilerdeki değişimin homojen olmadığını bilmektedir. Öğretmen, öğrencilerinin seminerde öğrendikleri ile öğrencilerinin konuya dair bilgilerinde kayda değer bir değişme olup olmadığını bulmak istiyorsa aşağıdaki testlerden hangisini kullanmalıdır?
Seçenekler
A
Kolmogorov-Smirnov testi
B
Mann-Whitney U testi
C
Kruskall-Wallis H testi
D
McNemar testi
E
İşaret testi
Açıklama:
Bir öğretmen, sınıfının seminer öncesi bilgileri ile seminer sonrası bilgilerindeki değişimin kayda değer olup olmadığını merak etmektedir. Ancak sınıfında hazırbulunuşlukları farklı düzeyde öğrenciler olduğu için öğrencilerdeki değişimin homojen olmadığını bilmektedir. Öğretmen, öğrencilerinin seminerde öğrendikleri ile öğrencilerinin konuya dair bilgilerinde kayda değer bir değişme olup olmadığını bulmak için işaret testini kullanmalıdır.
Soru 150
Bir odadaki çocuklardan erkek çocuklarının mavi oyuncakları, kız çocuklarının da pembe oyuncakları tercih edeceğini düşünenlerle aynı fikirde olmayan araştırmacı, bu durumu test etmek istemektedir. Hipotezini kanıtlamak için aşağıdaki testlerden hangisini kullanmalıdır?
Seçenekler
A
McNemar testi
B
İşaret testi
C
Mann-Whitney testi
D
Kruskall-Wallis testi
E
Spearman sıra korelasyon testi
Açıklama:
Bir odadaki çocuklardan erkek çocuklarının mavi oyuncakları, kız çocuklarının da pembe oyuncakları tercih edeceğini düşünenlerle aynı fikirde olmayan araştırmacı, hipotezini test etmek için McNemar testini kullanmalıdır. Bunun nedeni, araştırmada yer alan 2 adet değişken vardır ve bu değişkenler sınıflayıcı bir şekilde tanımlanacaktır.
Soru 151
Bir araştırmacı öğrencilerin derse çalıştıkları saatle dersten aldıkları notlar arasındaki ilişkiyi merak etmektedir. Bu ilişki araştırmak isteyen bir araştırmacı verileri parametrik olan testlerin varsayımlarını karşılamıyorsa, aşağıdaki testlerden hangisini kullanmalıdır?
Seçenekler
A
McNemar testi
B
Spearman sıra korelasyonu testi
C
Mann-Whitney U testi
D
İşaret testi
E
Wilcoxon testi
Açıklama:
Bir araştırmacı öğrencilerin derse çalıştıkları saatle dersten aldıkları notlar arasındaki ilişkiyi merak etmektedir. Bu ilişki araştırmak isteyen bir araştırmacı verileri parametrik olan testlerin varsayımlarını karşılamıyorsa, Spearman sıra korelasyon testini kullanmalıdır.
Soru 152
Aşağıda Binom testi ile ilgili verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Değişkenin sonuçları iki tane olduğu durumlarda kullanılır.
B
Değişkenin alabileceği oranlar toplamı 1'dir.
C
n > 25 için normal dağılımda kullanılacak ortalama ve varyans değerlerinin hesaplanmasına gerek yoktur.
D
Örneklemde yer alan birim sayısı 25’den daha fazla olduğunda Binom dağılımı kullanılamaz.
E
Örneklemde yer alan birim sayısı 25’den daha az olduğunda normal dağılım kullanılmaz.
Açıklama:
n > 25 için Binom testinde Normal dağılımdan faydalanabilmek için Normal dağılım işlemlerinde kullanılacak ortalama ve varyans değerlerinin hesaplanması gerekir.
Soru 153
İlgilenilen değişken sınıflayıcı ölçek ile ölçümlenmiş, iki ya da daha fazla kategori söz konusu ise bu değişkenin aldığı değerlerin teorik olarak beklenen değer ile uyumunu test etmek için kullanılan test aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kolmogorov-Smirnov testi
B
Mann-Whitney U testi
C
Kruskall-Wallis H testi
D
Ki-kare iyi uyum testi
E
McNemar testi
Açıklama:
İlgilenilen değişken sınıflayıcı ölçek ile ölçümlenmiş, iki ya da daha fazla kategori söz konusu ise bu değişkenin aldığı değerlerin teorik olarak beklenen değer ile uyumunu test etmek için kullanılan test Ki-kare iyi uyum testidir.
Soru 154
Mann-Whitney U testini yapmaya karar veren bir araştırmacının testi kullanırken yapacağı ilk aşama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
T puanını belirler.
B
Ortalamayı hesaplar.
C
Hipotezlerini yazar.
D
Varyansı bulur.
E
Verileri küçükten büyüğe sıralar.
Açıklama:
Mann-Whitney U testi yürütülürken üzerinde işlem yapılan iki örneklem tek bir örneklem gibi ele alınıp küçükten büyüğe sıralama ile teste başlanır.
Soru 155
Belirli bir özelliği taşıyan veya taşımayan birimlerin tespiti ve sayısının belirlenmesi gereken durumlarda kullanılan parametrik olmayan test aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kolmogorov-Smirnov testi
B
Mann-Whitney U testi
C
Binom testi
D
İşaret testi
E
Kruskal Wallis H testi
Açıklama:
Bu konu Binom Testi başlığında okunabilir.
Binom testi belirli bir özelliği taşıyan veya taşımayan birimlerin tespiti ve sayısının belirlenmesi gereken durumlarda kullanılır.
Binom testi belirli bir özelliği taşıyan veya taşımayan birimlerin tespiti ve sayısının belirlenmesi gereken durumlarda kullanılır.
Soru 156
- Birbiriyle ilişkili olduğu düşünülen gözlemlerin matematiksel farklarının işaretleri kullanılarak yürütülen bir parametrik olmayan testtir.
- Testin yürütülmesi için ilgilenilen değişkenin dağılımının medyan değerinin belirli bir değere eşit olup olmadığı hipotez testi gerçekleştirilir.
- Özellikle önce ve sonra testlerinde İşaret testi kullanımı sıklıkla görülmektedir.
Seçenekler
A
Kolmogorov-Smirnov testi
B
Mann-Whitney U testi
C
Binom testi
D
İşaret testi
E
Kruskal Wallis H testi
Açıklama:
Bu konu İşaret Testi başlığında okunabilir.
Özellikleri verilen test işaret testidir.
Özellikleri verilen test işaret testidir.
Soru 157
Bir anakütlenin medyan değeri 10’dur. Bu anakütleden 9 birimlik bir örneklem seçilmiştir. Örneklemin gözlem değerleri (8,11,7,15,12,6,13,5,6) olarak elde edilmiştir. Anakütle medyan değerinin 10 olup olmadığını test edilmek istenmektedir. Bu durumda, aşağıdaki testlerden hangisinin kullanılması en uygundur?
Seçenekler
A
Kolmogorov-Smirnov testi
B
Mann-Whitney U testi
C
Binom testi
D
İşaret testi
E
Kruskal Wallis H testi
Açıklama:
Bu konu İşaret Testi başlığında okunabilir
Anakütle medyanına ilişkin hipotez testi söz konusu olduğu için işaret testi kullanılmalıdır.
Anakütle medyanına ilişkin hipotez testi söz konusu olduğu için işaret testi kullanılmalıdır.
Soru 158
Aşağıda verilen testlerden hangisi parametrik iki örneklem t testinin parametrik olmayan karşılığıdır?
Seçenekler
A
Kolmogorov-Smirnov testi
B
Mann-Whitney U testi
C
Binom testi
D
İşaret testi
E
Kruskal Wallis H testi
Açıklama:
Bu konu Mann-Whitney U Testi başlığında okunabilir.
Parametrik iki örneklem t testinin parametrik olmayan karşılığı Mann-Whitney U testidir.
Parametrik iki örneklem t testinin parametrik olmayan karşılığı Mann-Whitney U testidir.
Soru 159
Aşağıda verilen testlerden hangisi bir-yönlü varyans analizinin parametrik olmayan karşılığıdır?
Seçenekler
A
Kolmogorov-Smirnov gtesti
B
Mann-Whitney U testi
C
Binom testi
D
İşaret testi
E
Kruskal Wallis H testi
Açıklama:
Bu konu Kruskal Wallis H Testi başlığında
Parametrik iki örneklem t testinin parametrik olmayan karşılığı Mann-Whitney U testidir.
Parametrik iki örneklem t testinin parametrik olmayan karşılığı Mann-Whitney U testidir.
Soru 160
“İki ana kütle med- yan değerleri arasındaki fark sıfırdır” sıfır hipotezini test etmek için aşağıda verilen parametrik olmayan testlerden hangisinin kullanılması en uygundur?
Seçenekler
A
İşaret testi
B
Wilcoxon testi
C
Binom testi
D
McNemar testi
E
Kolmogorv-Simornov testi
Açıklama:
Bu konu Kruskal Wallis H Testi başlığında okunabilir.
"İki ana kütle medyan değerleri arasındaki fark sıfırdır" sıfır hipotezini test etmek için Wilcoxon testi kullanılır.
"İki ana kütle medyan değerleri arasındaki fark sıfırdır" sıfır hipotezini test etmek için Wilcoxon testi kullanılır.
Soru 161
İki değişken arasındaki Spearman sıra korelasyon katsayısı aşağıdakilerden hangisi olamaz?
Seçenekler
A
-0.45
B
-0.96
C
0.15
D
0.65
E
1.05
Açıklama:
Bu konu Spearman Sıra Korelasyon Katsayısı başlığında okunabilir
Spearman sıra korelasyon katsayısı, -1 ile 1 arasında değerler alır. Bu nedenle, 1.05 iki değişken arasındaki Spearman sıra korelasyon katsayısı olamaz.
Spearman sıra korelasyon katsayısı, -1 ile 1 arasında değerler alır. Bu nedenle, 1.05 iki değişken arasındaki Spearman sıra korelasyon katsayısı olamaz.
Soru 162
Üzerinde çalışılan sistem üzerinde değişiklikler gerçekleştirildiğinde birimlerin değişim öncesi ve sonrasında nasıl etkilendiklerini göstermek amacı ile kullanılır. Test için derlenen veriler 2x2’lik kontenjan tablolarında sunulur. Yukarıda açıklaması verilen parametrik olmayan test aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşaret testi
B
Wilcoxon testi
C
Binom testi
D
McNemar testi
E
Kolmogorv-Simornov testi
Açıklama:
Bu konu McNemar Testi başlığında okunabilir.
Tanımı yapılan test McNemar testidir.
- Üzerinde çalışılan sistem üzerinde değişiklikler gerçekleştirildiğinde birimlerin değişim öncesi ve sonrasında nasıl etkilendiklerini göstermek amacı ile kullanılır.
- Test için derlenen veriler 2x2’lik kontenjans tablolarında sunulur.
Tanımı yapılan test McNemar testidir.
Ünite 7
Soru 1
Tatil için başka bir bölgeye giden ailenin bulundukları bölgede sayım işlemine tabi tutulmasını aşağıdakilerden hangisi en iyi tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Nüfus sayımı
B
De Facto
C
De juro
D
Adrese dayalı nüfus kayıt sistemi
E
Yıl ortası nüfus
Açıklama:
Nüfus, belirli bir zamanda sınırları belirlenmiş bir bölgede yaşayan insan sayısı olarak da tanımlanabilir. Bir ülkenin ya da bölgenin sağlık ile ilgili istatistiklerinin, hız ve oranlarının hesaplanmasında bölgenin nüfusu ve nüfusa ait yapısal özelliklerinden yararlanılmaktadır.
Nüfus sayımları iki farklı yöntemle yapılır. Bunlar;
• De facto, sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde sayılmasıdır. 2000 yılına kadar Türkiye’de nüfus sayımı bu yöntemle yapılmıştır.
• De juro, sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde değil sürekli oturma yerlerindeki nüfusta sayılması yöntemidir. Günümüzde nüfus sayımları bu yöntemle yapılmaktadır.
Nüfus sayımları iki farklı yöntemle yapılır. Bunlar;
• De facto, sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde sayılmasıdır. 2000 yılına kadar Türkiye’de nüfus sayımı bu yöntemle yapılmıştır.
• De juro, sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde değil sürekli oturma yerlerindeki nüfusta sayılması yöntemidir. Günümüzde nüfus sayımları bu yöntemle yapılmaktadır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi nüfus piramidi ile ilgili yanlış bir bilgi içermektedir?
Seçenekler
A
Nüfusun yaş ve cinsiyet yapısını incelemeyi sağlayan grafiksel bir yöntemdir.
B
Nüfusun yaş ve cinsiyet yapısını bir zaman dilimi içerisinde değerlendirme olanağı sağlamaktadır.
C
Nüfusun yaşa ve cinsiyete göre dağılımı beşerli yaş gruplarına göre gösterilir.
D
Bir ülkenin ya da bölgenin belirli bir yıl içindeki 30 Haziran ya da 1 Temmuz tarihindeki nüfusudur.
E
Dört farklı nüfus piramidi tipi vardır.
Açıklama:
Nüfus pramidi, nüfusun yaş ve cinsiyet yapısını incelemeyi sağlayan grafiksel bir yöntemdir. Aynı zamanda nüfusun yaş ve cinsiyet yapısını bir zaman dilimi içerisinde değerlendirme olanağı sağlamaktadır. Bu grafiksel yöntemde nüfusun yaşa ve cinsiyete göre dağılımı beşerli yaş gruplarına göre gösterilir. 0-4 yaş grubu tabanda, 90+ yaş grubu tavanda olacak şekilde artan beşli yaş grupları yukarıya doğru orantılı olarak yatay dikdörtgen çubuklar dizilerek çizilmektedir. Bu şekliyle grafik bir piramide benzemektedir. Bu piramitlerin incelenmesi, o nüfusun doğum ve ölüm hareketliliği hakkında bir fikir verir. Nüfus pramitleri ülkelerin sosyo-ekonomik yapıları hakkında da önemli bilgiler vermektedir. Dört farklı nüfus piramidi tipi vardır.Bir ülkenin ya da bölgenin belirli bir yıl içindeki 30 Haziran ya da 1 Temmuz tarihindeki nüfusu ise yıl ortası nüfusu vermektedir.
Soru 3
Bir hastanede 4645gr dünyaya gelen bir bebeği bu ağırlığa göre sınıflayacak olan hemşire aşağıda yer alan hangi adlandırmayı kullanır?
Seçenekler
A
Aşırı kilolu
B
Düşük doğum ağırlığı
C
Normal doğum ağırlığı
D
Tosuncuk
E
Çok düşük doğum ağırlığı
Açıklama:
Canlı doğum, gebelik süresine bakılmaksızın anne vücudundan ayrıldığı anda soluk alan, kalp atımı, kordonda nabız ve çizgili adalelerin hareketi gibi herhangi bir yaşam belirtisi gösteren gebelik ürününe denir. Prematüre doğum, gebelik süresi 37 haęadan (259 günden) az olan canlı doğumdur. Normal doğum, gebelik süresi 38-42 haęa arası olan canlı doğumdur. Sürmatüre doğum (gecikmiş doğum, sürmatürasyon), gebelik süresi 42 haęadan fazla olan canlı doğumdur. Doğumlar, bebeğin doğduğu andaki ağırlığına göre 4’e ayrılır. Bunlar; <1500gr Çok Düşük Doğum Ağırlığı 1500-2499gr Düşük Doğum Ağırlığı 2500-4250gr Normal Doğum Ağırlığı >4250gr Tosuncuk olarak adlandırılmaktadır.
Soru 4
Bir bölgede 15-49 yaş arası evli kadın nüfusu 2017 yılı başında 1.250.000, 2018 yılı başında ise 1.200.000 olarak hesaplanmıştır. Ayrıca 2018 yılı içinde canlı doğum sayısı 300.000'dir. Bu bilgilere göre aşağıdaki oranlardan hangisi evli kadınlara özel doğurganlık hızını doğru olarak vermektedir?
Seçenekler
A
1.225.000
B
1.200.000
C
0.225
D
0.245
E
1.20
Açıklama:
Belirli bir yıl içinde olan canlı doğum sayısının 15-49 yaş grubu evli kadın yıl ortası nüfusuna bölünmesiyle evli kadınlara özel doğurganlık hızı bulunur.
EKÖDH = Yıl içindeki canlı doğum sayısı / 15−49 yaş grubu evli kadın yıl ortası nüfusu x 1.000
Yıl ortası nüfus hesaplaması ise; Bir ülkenin ya da bölgenin belirli bir yıl içindeki 30 Haziran ya da 1 Temmuz tarihindeki nüfusudur. Farklı şekillerde hesaplanır. Bunlar;
YON = Yıl başındaki nüfus + yıl sonundaki nüfus / 2
YON = Yıl başındaki nüfus + (Doğumlar + içe göçler) − (Ölümler + dışa göçler) / 2
Eğer nüfus sayımı sadece her yılın başında yapılıyorsa,
YON = Yıl başındaki nüfus + Önceki yılın başındaki nüfus / 2
formülleri aracılığıyla hesaplanır.
EKÖDH = Yıl içindeki canlı doğum sayısı / 15−49 yaş grubu evli kadın yıl ortası nüfusu x 1.000
Yıl ortası nüfus hesaplaması ise; Bir ülkenin ya da bölgenin belirli bir yıl içindeki 30 Haziran ya da 1 Temmuz tarihindeki nüfusudur. Farklı şekillerde hesaplanır. Bunlar;
YON = Yıl başındaki nüfus + yıl sonundaki nüfus / 2
YON = Yıl başındaki nüfus + (Doğumlar + içe göçler) − (Ölümler + dışa göçler) / 2
Eğer nüfus sayımı sadece her yılın başında yapılıyorsa,
YON = Yıl başındaki nüfus + Önceki yılın başındaki nüfus / 2
formülleri aracılığıyla hesaplanır.
Soru 5
Herhangi bir bölgede bir yıl içinde belirli bir hastalıktan ölenlerin, yıl ortası nüfusa bölünmesi ile elde edilen istatistikle aşağıdakilerden hangisine ulaşılır?
Seçenekler
A
Genel mortalite hızı
B
Kaba ölüm hızı
C
Bebek ölüm hızı
D
Yaşa özel ölüm hızı
E
Ölü doğum hızı
Açıklama:
Genel Mortalite Hızı (GMH); Bölgede bir yıl içinde belirli bir hastalıktan ölenlerin (mortalite), yıl ortası nüfusa bölünmesi ile elde edilir.
Genel Mortalite Hızı GMH ( ) =Yıl içinde belirli bir hastalıktan ölenlerin sayısı / Aynı yıl içindeki yıl ortası nüfus x 1.000
Genel Mortalite Hızı GMH ( ) =Yıl içinde belirli bir hastalıktan ölenlerin sayısı / Aynı yıl içindeki yıl ortası nüfus x 1.000
Soru 6
A bölgesinde 2014 yılı içerisinde 1 yaşına girmeden ölen bebeklerin sayısı 95 olarak belirlenmiştir. Aynı yıl içerisinde bölgedeki meydana gelen canlı doğum sayısı ise 1.900’dur.
Yukarıda yer alan bilgilere sahip bir kişinin hangi hesaplamayı yapması beklenmektedir?
Yukarıda yer alan bilgilere sahip bir kişinin hangi hesaplamayı yapması beklenmektedir?
Seçenekler
A
Kaba ölüm hızı
B
Bebek doğum hızı
C
Ölü doğum hızı
D
Perinatal ölüm hızı
E
Bebek ölüm hızı
Açıklama:
Bebek ölüm hızı; Yıl içinde bir yaşına girmeden ölen bebeklerin o yıl içerisinde canlı doğan bebek sayısına bölünmesi ve 1000 ile çarpılmasıyla elde edilir. Her bin canlı doğuma karşı kaç bebeğin bir
yaşına girmeden öldüğünü gösterir.
yaşına girmeden öldüğünü gösterir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi bölge sınırları dışındaki bir yerleşim yerinden, bölgeye yapılan göçe verilen isimdir?
Seçenekler
A
Göç
B
İç göç
C
Dış göç
D
Net göç
E
İçe göç
Açıklama:
Bölge sınırları içinde bir yerleşim yerinden diğerine yapılan göçe iç göç adı verilmektedir. Örneğin, Ankara il sınırları içinde, bir yerden diğer bir yere taşınmak Ankara ili için iç göç hareketi olarak değerlendirilmektedir. Bölge sınırları dışındaki bir yerleşim yerinden, bölgeye yapılan göçe içe göç denir. Başka bir tanımla bölgenin dışarıdan göç alması ya da bölgeye başka bölgelerden göç olayının
gerçekleşmesidir. Örneğin, Kütahya’da oturan bir ailenin Eskişehir il sınırları içine göç etmesi Eskişehir ili için bir içe göç hareketidir.
Bölge sınırları içinden, bölge dışına yapılan göçe dışa göç denir. Başka bir tanımla bölgenin dışarıya göç vermesi ya da bölgeden başka bölgelere göç olayının gerçekleşmesidir. Örneğin, Eskişehir’de yaşayan bir ailenin İstanbul’a göç etmesi, Eskişehir ili için dışa göç
hareketidir. İstanbul ili için içe göç hakeketi olarak adlandırılan bu durum aynı zamanda ülkemiz için de iç göç hareketi olarak tanımlanır.
gerçekleşmesidir. Örneğin, Kütahya’da oturan bir ailenin Eskişehir il sınırları içine göç etmesi Eskişehir ili için bir içe göç hareketidir.
Bölge sınırları içinden, bölge dışına yapılan göçe dışa göç denir. Başka bir tanımla bölgenin dışarıya göç vermesi ya da bölgeden başka bölgelere göç olayının gerçekleşmesidir. Örneğin, Eskişehir’de yaşayan bir ailenin İstanbul’a göç etmesi, Eskişehir ili için dışa göç
hareketidir. İstanbul ili için içe göç hakeketi olarak adlandırılan bu durum aynı zamanda ülkemiz için de iç göç hareketi olarak tanımlanır.
Soru 8
Bir yıl içinde bölgedeki iç göç sayısının, o bölgeye ait yıl ortası nüfusuna bölünmesiyle her 1000 kişide kaç kişinin bölge içerisinde göç ettiğini bulmaya çalışan bir araştırmacı hangi hızı incelemektedir?
Seçenekler
A
İç göç hızı
B
İçe göç hızı
C
Dışa göç hızı
D
Net göç hızı
E
Genel göç hızı
Açıklama:
İç Göç Hızı; Bir yıl içinde bölgedeki iç göç sayısının, o bölgeye ait yıl ortası nüfusuna bölünmesiyle bulunur. Her 1000 kişide kaç kişinin bölge içerisinde göç ettiğini gösterir.
İç Göç Hızı = Bir yıl içinde olan iç göç sayısı / O yıla ait yıl ortası nüfus
x 1.000
İç Göç Hızı = Bir yıl içinde olan iç göç sayısı / O yıla ait yıl ortası nüfus
x 1.000
Soru 9
İş fırsatlarını değerlendiren bir kişinin yaşadığı yer olan Eskişehir'den ayrılarak Lizbon'a yerleşmesini aşağıdaki tanımlardan hangisi en iyi tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Dışa göç
B
İçe göç
C
Göçmen
D
Net göç
E
İç göç
Açıklama:
Bölge sınırları içinden, bölge dışına yapılan göçe dışa göç denir. Başka bir tanımla bölgenin dışarıya göç vermesi ya da bölgeden başka bölgelere göç olayının gerçekleşmesidir. Örneğin, Eskişehir’de yaşayan bir ailenin İstanbul’a göç etmesi, Eskişehir ili için dışa göç
hareketidir. İstanbul ili için içe göç hakeketi olarak adlandırılan bu durum aynı zamanda ülkemiz için de iç göç hareketi olarak tanımlanır. Bir bölgeye olan içe göçlerin toplamından o bölgeden dışa olan göçlerin toplamının çıkartılmasıyla net göç elde edilir. Yerleşmek amacıyla bir başka ülkeden gelen ya da başka ülkeye giden kişilere göçmen denir.
hareketidir. İstanbul ili için içe göç hakeketi olarak adlandırılan bu durum aynı zamanda ülkemiz için de iç göç hareketi olarak tanımlanır. Bir bölgeye olan içe göçlerin toplamından o bölgeden dışa olan göçlerin toplamının çıkartılmasıyla net göç elde edilir. Yerleşmek amacıyla bir başka ülkeden gelen ya da başka ülkeye giden kişilere göçmen denir.
Soru 10
Suriye'deki savaş ortamı nedeniyle yaşadığı ortamları terkedip Türkiye'ye yerleşen kişileri aşağıdakilerden hangisi en iyi tanımlar?
Seçenekler
A
Dışa göç eden kişiler
B
Savaş mağdurları
C
Sığınmacılar
D
İçe göç edenler
E
Zaruri göç
Açıklama:
Yaygın şiddet, dışsaldırı, iç çatışmalar, yaygın insan hakları ihlalleri ya da kamu düzenini ciddi olarak bozan diğer durumlardan dolayı yaşamları, güvenlikleri ya da özgürlükleri tehdit altında olduğu için ülkelerinden kaçan kişilere sığınan (sığınmacı,mülteci) denir.
Soru 11
Nüfusun yaş ve cinsiyet yapısını incelemeyi sağlayan grafiksel yönteme ne ad verilir?
Seçenekler
A
De facto nüfus
B
De juro nüfus
C
Nüfus ortalaması
D
Yaş ortalaması
E
Nüfus piramıdi
Açıklama:
Nüfus pramidi, nüfusun yaş ve cinsiyet yapısını incelemeyi sağlayan grafiksel bir yöntemdir. Aynı zamanda nüfusun yaş ve cinsiyet yapısını bir zaman dilimi içerisinde değerlendirme olanağı sağlamaktadır.
Soru 12
Nüfus yoğunluğu formülü aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
NY = X Yaş Grubundaki Erkek Nüfus/X Yaş Grubundaki Kadın Nüfus
B
NY = X Yaş Grubundaki Erkek Nüfus/X Yaş Grubundaki Kadın Nüfusx100
C
NY = Erkek Nüfusu/Kadın Nüfusu x100
D
NY = Bölge Nüfusu/Bölgenin Yüzölçümü
E
NY=Erkek Nüfusu/Kadın Nüfusu
Açıklama:
Bir bölgedeki toplam nüfusun o yerin yüz ölçümüne (km²) bölünmesi ile elde edilir. Bir
bölgede km²ye kaç kişinin düştüğünü gösteren ölçüdür. Aşağıdaki formül ile hesaplanır.
Nüfus Yoğunluğu = Bölge Nüfusu/Bölgenin Yüzölçümü
bölgede km²ye kaç kişinin düştüğünü gösteren ölçüdür. Aşağıdaki formül ile hesaplanır.
Nüfus Yoğunluğu = Bölge Nüfusu/Bölgenin Yüzölçümü
Soru 13
Belirli bir yıl içindeki canlı doğum sayısının yıl ortası nüfusa bölünmesiyle elde edilen ve her bin nüfusa kaç tane canlı doğum düştüğünü gösteren kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğum
B
Kaba doğum hızı
C
Genel doğurganlık hızı
D
Evli kadınlara özel doğurganlık hızı
E
Yaşa özel doğurganlık hızı
Açıklama:
Belirli bir yıl içindeki canlı doğum sayısının yıl ortası nüfusa bölünmesiyle elde edilir ve
her bin nüfusa kaç tane canlı doğum düştüğünü gösterir. Kaba doğum hızı çok duyarlı
bir ölçüt değildir. Çünkü formülün paydasında doğurganlığa katkısı olmayan çocuk ve
yaşlılar da dahil olmak üzere tüm nüfus yer almaktadır.
her bin nüfusa kaç tane canlı doğum düştüğünü gösterir. Kaba doğum hızı çok duyarlı
bir ölçüt değildir. Çünkü formülün paydasında doğurganlığa katkısı olmayan çocuk ve
yaşlılar da dahil olmak üzere tüm nüfus yer almaktadır.
Soru 14
Doğurgan çağda olan kadın nüfusun yaş yapısını dikkate almadan, doğurganlık düzeyi hakkında bilgi veren istatistiğe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Toplam doğurganlık hızı
B
Kaba doğum hızı
C
Doğum hızı
D
YÖDH
E
EKÖDH
Açıklama:
Toplam doğurganlık hızı, doğurgan çağda olan kadın nüfusun yaş yapısını dikkate almadan, doğurganlık düzeyi hakkında bilgi veren bir istatistiktir. Doğurgan çağa giren bir kadının doğurganlık çağı sonuna kadar ortalama kaç canlı doğum yapacağını ifade eder.
Soru 15
Bir yıl içerisindeki ölü doğan bebek sayısı ile canlı doğan fakat 0-6 gün arasında ölen bebeklerin, o yıldaki tüm canlı doğum sayısına bölünmesiyle elde edilen istatistiğe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ana ölüm hızı
B
Yaşa özel ölüm hızı
C
Mortalite hızı
D
Orantılı ölüm hızı
E
Perinatal ölüm hızı
Açıklama:
Perinatal ölüm hızı: Bir yıl içerisindeki ölü doğan bebek sayısı ile canlı doğan fakat 0-6 gün arasında ölen bebeklerin, o yıldaki tüm canlı doğum sayısına bölünmesiyle elde edilir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisinin hesaplanmasında; (Bir yıl içerisindeki evlenme sayısı/O yıla ait yıl ortası nüfus) x1.000 formülü kullanılır?
Seçenekler
A
Kaba ölüm hızı
B
Evlenebilecek yaşa özel evlenme hızı
C
Genel evlenme hızı
D
Kadınlara özel evlenme hızı
E
Erkeklere özel evlenme hızı
Açıklama:
Genel evlenme hızı belirli bir bölgede bir yıl içerisindeki evlenme sayısının o yıla ait yıl ortası nüfusa bölünmesi ile hesaplanır.
GEH = Bir yıl içerisindeki evlenme sayısı/O yıla ait yıl ortası nüfus x1.000
GEH = Bir yıl içerisindeki evlenme sayısı/O yıla ait yıl ortası nüfus x1.000
Soru 17
Bir yıl içinde bir bölgede içe olan göç sayısı ile dışa olan göç sayısının toplamının o bölge yıl ortası nüfusuna bölünmesiyle ortaya çıkan oran aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Genel göç hızı
B
İç göç hızı
C
İçe göç hızı
D
Dışa göç hızı
E
Net göç hızı
Açıklama:
Genel göç hızı: Bir yıl içinde bir bölgede içe olan göç sayısı ile dışa olan göç sayısının toplamının o bölge yıl ortası nüfusuna bölünmesiyle bulunur. Her 1.000 kişide, kaç kişinin bölge içine geldiğini ve bölge dışına gittiğini gösterir.
Soru 18
Bir yıl içinde bir bölgede içe olan göç sayısından o bölgeye ait dışa olan göç sayısının farkının, o bölge yıl ortası nüfusuna bölünmesiyle bulunan istatiksel sonuca ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dışa göç hızı
B
İçe göç hızı
C
İç göç hızı
D
Net göç hızı
E
Genel göç hızı
Açıklama:
Net göç hızı: Bir yıl içinde bir bölgede içe olan göç sayısından o bölgeye ait dışa olan göç sayısının farkının, o bölge yıl ortası nüfusuna bölünmesiyle bulunur. Belirli bir bölgenin aldığı göç ile verdiği göç arasındaki farktır. Bölgenin aldığı göç verdiğinden fazla ise net göç hızı pozitif, verdiği göç aldığı göçten fazla ise net göç hızı negatif olarak elde edilir.
Soru 19
Belirli bir bölgede bir yıl içerisinde olan boşanma sayısının o yıla ait yıl ortası nüfusa bölünmesi ile hesaplanan boşanma hızına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Net boşanma hızı
B
Genel boşanma hızı
C
Kaba boşanma hızı
D
Ortalama boşanma hızı
E
Cinsiyete özel boşanma hızı
Açıklama:
Kaba boşanma hızı: Belirli bir bölgede bir yıl içerisinde olan boşanma sayısının o yıla ait yıl ortası nüfusa bölünmesi ile hesaplanır. Binde olarak ifade edilir.
KBH = Bir yıl içerisindeki boşanma sayısı/O yıla ait yıl ortası nüfus x1.000
KBH = Bir yıl içerisindeki boşanma sayısı/O yıla ait yıl ortası nüfus x1.000
Soru 20
Nüfus sayımı sırasında bireylerin bulundukları bölge içerisinde sayılması hangi tür nüfus sayımı olarak değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
De facto
B
De juro
C
Bölgesel bazlı sayım
D
Adrese dayalı sayım
E
Zamana dayalı sayım
Açıklama:
De facto sayım, nüfus sayımı sırasında bireylerin bulundukları bölge içerisinde sayılmasıdır.
Soru 21
65 ve daha üzeri yaştaki insanlar, toplumun %10’undan fazla ise bu tür toplumların nüfus yapısına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Genç nüfus
B
Yaşlı nüfus
C
Yetişkin nüfus
D
Orta yaşlı nüfus
E
Çocuk nüfus
Açıklama:
65 ve daha üzeri yaştaki insanlar, toplumun %10’undan fazla ise bu tür toplumların nüfus yapısına yaşlı nüfus denir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisinde gelişmiş ülkelere ait nüfus piramidinin özellikleri bir arada verilmiştir?
Seçenekler
A
Yüksek doğum ve ölüm oranı
B
Ölüm oranları düşük, doğum oranları yüksek
C
Ölüm oranları düşük, doğum oranları düşük
D
Ölüm oranları yüksek, doğum oranları düşük
E
Ölüm oranları yüksek, doğum oranları yüksek
Açıklama:
Gelişmiş ülkelerde doğum oranları da ölüm oranları da düşüktür.
Soru 23
Ege bölgesinde depresyon tanısı alan kişi sayısının 300 olduğu belirlenmiştir. Bölgede toplamda 15000 000 kişi yaşadığına göre, bu bölgede depresyon görülme hızı kaçtır?
Seçenekler
A
2/10 000
B
2/100 000
C
2/1000 000
D
3/10 000
E
3/100 000
Açıklama:
Belirli bir bölgede sağlık olaylarının görülme sıklığını ölçmek için hız kullanılır. Olayın görülme sayısının, bölgedeki tüm nüfusa bölünmesi ile elde edilir.
Soru 24
Eskişehir ilinde 2017 yılında 350 000 kadın 400 000 erkek olduğu belirlenmiştir. Buna göre Eskişehir ilinde 2017 yılında yaşa özel cinsellik oranı kaçtır?
Seçenekler
A
115.29
B
114.29
C
113.29
D
112.29
E
111.29
Açıklama:
Yaşa özel cinsellik oranı bir bölge veya ülkede incelenen yaş grubundaki erkek nüfusun aynı bölgedeki o yıl içindeki kadın nüfusuna bölünmesi ile bulunur. Yüzde olarak ifade edilir.
Soru 25
Bebeğin doğduğu andaki ağırlığına göre, normal doğum aralığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
<1500gr
B
1500-2499gr
C
2500-4250gr
D
4250-5000gr
E
>5000gr
Açıklama:
2500-4250gr aralığı normal doğum aralığı olarak belirtilmiştir.
Soru 26
Bir ülkede, 2014 yılındaki canlı doğan bebek sayısı 1.245.451 olarak belirlenmiştir. Bu ülkenin 2014 yılına ait yıl ortası nüfusu ise 67.870.230’dur. Eldeki verilere göre ülkenin 2014 yılı kaba doğum hızı kaçtır?
Seçenekler
A
18.35
B
19.35
C
20.35
D
21.35
E
22.35
Açıklama:
Belli bir yıl içindeki canlı doğum sayısının yıl ortası nüfusa bölünmesiyle elde edilir ve her bin nüfusa kaç tane canlı doğum düştüğü kaba doğum hızını gösterir.
Soru 27
Bir bölgede 2017 yılı içerisinde 180 evlenme gerçekleşmiştir. Bu bölgenin yıl ortası nüfusu ise 345.00’dir. Eldeki verilere göre genel evlenme hızını hesaplayınız?
Seçenekler
A
0,822
B
0,722
C
0,622
D
0,522
E
0,422
Açıklama:
Belirli bir bölgede bir yıl içerisindeki evlenme sayısının o yıla ait yıl ortası nüfusa bölünmesi ile hesaplanır. Binde olarak yorumlanır.
Soru 28
Kütahya’da oturan bir ailenin Eskişehir il sınırları içine göç etmesi Eskişehir ili için hangi tür göçe örnektir?
Seçenekler
A
İç göç
B
İçe göç
C
Dış göç
D
Dışa göç
E
Net göç
Açıklama:
Bölge sınırları dışındaki bir yerleşim yerinden bölgeye yapılan göçe içe göç denir.
Soru 29
Bir bölgenin 2017 yılı içerisindeki içe göç sayısı 4.210 ve dışa göç sayısı ise 290 olarak saptanmıştır. Bölgenin aynı yıl, yıl ortası nüfusu 241.000 olduğuna göre bölgenin genel göç hızı kaçtır?
Seçenekler
A
17.67
B
18.67
C
19.67
D
20.67
E
21.67
Açıklama:
Bir yıl içinde bir bölgede içe olan göç sayısı ile dışa olan göç sayısının toplamının o bölge yıl ortası nüfusuna bölünmesi ile bulunur. Her 1.000 kişide, kaç kişinin bölge içine geldiğini ve bölge dışına gittiğini gösterir.
Soru 30
Doğumlarla ilgili oranlardan belirli bir yıl içindeki canlı doğum sayısının yıl ortası nüfusa bölünmesiyle elde edilen ve her bin nüfusa kaç tane canlı doğum düştüğünü gösteren hız aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toplam Doğurganlık Hızı
B
Yaşa Özel Doğurganlık Hızı
C
Evli Kadınlara Özel Doğurganlık Hızı
D
Genel Doğurganlık Hızı
E
KAba Doğum Hızı
Açıklama:
Belirli bir yıl içindeki canlı doğum sayısının yıl ortası nüfusa bölünmesiyle elde edilir ve her bin nüfusa kaç tane canlı doğum düştüğünü gösterir. Kaba doğum hızı çok duyarlı bir ölçüt değildir. Çünkü formülün paydasında doğurganlığa katkısı olmayan çocuk ve yaşlılar da dahil olmak üzere tüm nüfus yer almaktadır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi nüfus yapısının içine aldığı konular arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Evlenme
B
Cinsiyet
C
Yaş
D
Eğitim düzeyi
E
Meslek grupları
Açıklama:
Nüfus yapısı cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, meslek grupları ve çeşitli yaş grupları yönünden dağılım konularını içine almaktadır. Doğum, ölüm, göçler, evlenmeler ve boşanmalar gibi olaylar ise nüfus dinamiğini etkilemektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 32
Türkiye Cumhuriyeti'nde nüfus sayımı, aşağıdaki kurumlardan hangisi tarafından gerçekleştirilmektedir?
Seçenekler
A
Türkiye İstatistik Kurumu
B
İç İşleri Bakanlığı
C
Devlet İstatistik Kurumu
D
Sağlık Bakanlığı
E
Nüfus Bakanlığı
Açıklama:
Nüfus, sınırları belirli bir alanda ve belirli bir zamanda yaşayan insan topluluğudur. Ülkemizde (Türkiye Cumhuriyeti'nde) nüfus sayımlarını Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) yapmaktadır.
Soru 33
Türkiye Cumhuriyeti'nde gerçekleştirilen, nüfus tespiti olarak adlandırılan, sosyal ve ekonomik bilgilerin yer almadığı ve seçmen kütüklerinin güncelleştirilmesine yönelik yapılan sayım hangi yılda gerçekleştirilmiştir?
Seçenekler
A
1995
B
1997
C
2000
D
2005
E
2010
Açıklama:
Türkiye Cumhuriyeti'nde 1990’dan sonra, nüfus sayımı 2000 yılında yapılmış ve her 10 yılda yapılmasına karar verilmiştir. Bu arada ilave olarak 1997 yılında bir sayım daha yapılmıştır. Fakat bu sayım nüfus tespiti olarak adlandırılmıştır. Seçmen kütüklerinin güncelleştirilmesine yönelik bu sayımda, yerleşim yerleri itibariyle ikametgaha dayalı sayısal sonuçlar elde edilmiş, sosyal ve ekonomik bilgiler bu sayımda yer almamıştır.
Soru 34
Aşağıdaki durumlardan hangisinde bir toplumun nüfus yapısına "yaşlı nüfus" adı verilir?
Seçenekler
A
65 ve daha üzeri yaştaki insanlar (65+), toplumun %30’undan fazla ise
B
65 ve daha üzeri yaştaki insanlar (65+), toplumun %20’sinden fazla ise
C
65 ve daha üzeri yaştaki insanlar (65+), toplumun %10’undan fazla ise
D
65 ve daha üzeri yaştaki insanlar (65+), toplumun %40’ından fazla ise
E
65 ve daha üzeri yaştaki insanlar (65+), toplumun %50’sinden fazla ise
Açıklama:
Eğer 65 ve daha üzeri yaştaki insanlar (65+), toplumun %10’undan fazla ise bu tür toplumların nüfus yapısına yaşlı nüfus adı verilmektedir
Soru 35
"Sanayileşmiş ülkeler" için aşağıdaki ifadelerden hangisinin geçerli olması beklenir?
Seçenekler
A
Yüksek doğum ve ölüm oranı
B
Ölüm oranları düşük, doğum oranları yüksek
C
Ölüm oranları yüksek, doğum oranları düşük
D
Ölüm oranları düşük, doğum oranları düşük
E
Ölüm oranları doğum oranlarına eşit
Açıklama:
Sanayileşmiş ülkeler: Ölüm oranları düşük, doğum oranları düşük
Soru 36
Belirli bir bölgede sağlık olaylarının görülme sıklığını ölçmek için aşağıdakilerden hangisi kullanılır?
Seçenekler
A
Oran
B
Yoğunluk
C
Derinlik
D
Yüzölçümü
E
Hız
Açıklama:
Hız, belirli bir bölgede sağlık olaylarının görülme sıklığını ölçmek için kullanılır. Olayın görülme sayısının, bölgedeki tüm nüfusa bölünmesiyle elde edilir. Belli bir zaman dilimi için hesaplanır.
Soru 37
Bir bölgede km²ye kaç kişinin düştüğünü gösteren ölçü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nüfus Yoğunluğu
B
Bölge Nüfusu
C
Bölgenin Yüzölçümü
D
Bölgenin Hızı
E
Bölgenin Oranı
Açıklama:
Nüfus Yoğunluğu: Bir bölgedeki toplam nüfusun o yerin yüz ölçümüne (km²) bölünmesi ile elde edilir. Bir bölgede km²ye kaç kişinin düştüğünü gösteren ölçüdür.
Soru 38
Belirli bir yılda, doğurgan çağda olan 15-49 yaş grubundaki her 1000 kadına düşen canlı doğum sayısı, aşağıdakilerden hangisi ile isimlendirilir?
Seçenekler
A
Evli Kadınlara Özel Doğurganlık Hızı
B
Genel Doğurganlık Hızı
C
Yaşa Özel Doğurganlık Hızı
D
Nüfus Yoğunluğu
E
Genel Cinsellik Oranı
Açıklama:
Belirli bir yılda, doğurgan çağda olan 15-49 yaş grubundaki her 1000 kadına düşen canlı doğum sayısını genel doğurganlık hızı gösterir.
Soru 39
Doğduktan sonra 12 gün yaşayarak hayatını kaybetmiş bir bebek için aşağıdaki ifadelerden hangisi kullanılır?
Seçenekler
A
Postneonatal dönem
B
Erken Neonatal dönem
C
Geç Neonatal dönem
D
Ölü doğum
E
Perinatal Ölüm
Açıklama:
Bebek ölüm hızı neonatal ve postneonatal dönem olarak ikiye ayrılmaktadır.
için kullanılmaktadır.
Ayrıca neonatal dönemde kendi içerisinde ikiye ayrılmaktadır.
olarak adlandırılmaktadır.
- Neonatal dönem, 0-27 günlük dönemde ölen bebekler,
- Postneonatal dönem ise 28-364 günlük dönemde ölen bebekler
için kullanılmaktadır.
Ayrıca neonatal dönemde kendi içerisinde ikiye ayrılmaktadır.
- 0-6 günlük ölen bebekler erken neonatal dönem,
- 7-27 günlük ölen bebekler ise geç neonatal dönem
olarak adlandırılmaktadır.
Soru 40
Samsun’da yaşayan bir ailenin İzmir’e göç etmesi Samsun ili için aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İçe göç hareketi
B
Bölgesel göç hareketi
C
Genel göç hareketi
D
Dışa göç hareketi
E
Net göç hareketi
Açıklama:
Bölge sınırları içinden, bölge dışına yapılan göçe dışa göç denir. Başka bir tanımla bölgenin dışarıya göç vermesi ya da bölgeden başka bölgelere göç olayının gerçekleşmesidir.
Örneğin, Eskişehir’de yaşayan bir ailenin İstanbul’a göç etmesi, Eskişehir ili için dışa göç hareketidir. İstanbul ili için içe göç hakeketi olarak adlandırılan bu durum aynı zamanda ülkemiz için de iç göç hareketi olarak tanımlanır.
Örneğin, Eskişehir’de yaşayan bir ailenin İstanbul’a göç etmesi, Eskişehir ili için dışa göç hareketidir. İstanbul ili için içe göç hakeketi olarak adlandırılan bu durum aynı zamanda ülkemiz için de iç göç hareketi olarak tanımlanır.
Soru 41
Bir yıl içinde bir bölgede içe olan göç sayısından o bölgeye ait dışa olan göç sayısının farkının, o bölge yıl ortası nüfusuna bölünmesiyle bulunan değer aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dışa Göç Hızı
B
İçe Göç Hızı
C
Genel Göç Hızı
D
Göç Hızı
E
Net Göç Hızı
Açıklama:
Net Göç Hızı (GGH) : Bir yıl içinde bir bölgede içe olan göç sayısından o bölgeye ait dışa olan göç sayısının farkının, o bölge yıl ortası nüfusuna bölünmesiyle bulunur.
Soru 42
I- Sağlık yöneticileri
II- Planlayıcılar
III- Ekonomistler
IV- İstatistikçiler
Nüfus ve nüfusun mevcut yapısından en çok yararlanan meslek grupları hangileridir?
II- Planlayıcılar
III- Ekonomistler
IV- İstatistikçiler
Nüfus ve nüfusun mevcut yapısından en çok yararlanan meslek grupları hangileridir?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I ve III
D
II-III ve IV
E
I-II-III ve IV
Açıklama:
Günümüzde bölgenin ve ülkenin nüfus yapısını ayrıntılı olarak incelemeden yapılacak olan hizmet planlamasının başarılı olması neredeyse imkânsızdır. Nüfus bilgileri ilgili bölgeye ait hız ve oranların hesaplanmasında kullanılan önemli bir veri kaynağıdır. Bu açıdan nüfus ve nüfusun mevcut yapısı sağlık yöneticilerinin, planlayıcıların, ekonomistlerin ve istatistikçilerin en çok yararlandıkları veridir. Doğru cevap E'dir.
Soru 43
Türkiye Cumhuriyeti'nde yapılan nüfus sayımlarının ikincisi hangi tarihte yapılmıştır?
Seçenekler
A
1927
B
1935
C
1950
D
1978
E
1990
Açıklama:
Türkiye Cumhuriyeti'nde, Cumhuriyet’in kuruluşundan günümüze kadar nüfusumuzun sayı ve demografik özelliklerini belirlemek amacıyla pek çok nüfus sayımı yapılmıştır. Birincisi 1927 yılında, ikincisi 1935 yılında ve bu tarihten sonra 1990’a kadar her 5 yılda bir aksatılmadan nüfus sayımı tekrarlanmıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 44
Ülkemizde nüfus tesbiti olarak adlandırılan sayım kaç yılında yapılmıştır?
Seçenekler
A
1927
B
1935
C
1990
D
1997
E
2010
Açıklama:
Ülkemizde 1990’a kadar her 5 yılda bir aksatılmadan nüfus sayımı tekrarlanmıştır. 1990’dan sonra ise nüfus sayımı 2000 yılında yapılmış ve her 10 yılda yapılmasına karar verilmiştir. Bu arada ilave olarak 1997 yılında bir sayım daha yapılmıştır. Fakat bu sayım nüfus tesbiti olarak adlandırılmıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi kalkınmakta olan ülkelerin nüfus yapısını göstermektedir?
Seçenekler
A
Yaşlı nüfus
B
Genç nüfus
C
Orta yaşlı nüfus
D
Çok yaşlı nüfus
E
Çok genç Nüfus
Açıklama:
0-14 yaş nüfusu tüm topluma oranlandığında %30-40, 15-64 yaş nüfusu %50-60, 65+ yaş nüfusu ise %5-9 oranlarında yoğunluğa sahip olan bölgelere orta yaşlı nüfus adı verilir. Kalkınmakta olan ülkelerin nüfus yapıları bu formdadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 46
Nüfusun yaş ve cinsiyet yapısını incelemeyi sağlayan grafiksel yönteme ............. adı verilmektedir.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Nüfus sayımı
B
Nüfus pramidi
C
Nüfus yapısı
D
Nüfus istatistikleri
E
Nüfus kaydı
Açıklama:
Nüfus pramidi, nüfusun yaş ve cinsiyet yapısını incelemeyi sağlayan grafiksel bir yöntemdir. Aynı zamanda nüfusun yaş ve cinsiyet yapısını bir zaman dilimi içerisinde değerlendirme olanağı sağlamaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi ülkede toplam nüfus içerisinde her 100 kadına kaç erkeğin düştüğünü veren ölçüdür?
Seçenekler
A
Nüfus sayımı
B
Nüfus yoğunluğu
C
Genel cinsellik oranı
D
Yaşa özel cinsellik oranı
E
Nüfus hız ve oranı
Açıklama:
Genel cinsellik oranı bir bölge veya ülkede toplam nüfus içerisinde her 100 kadına kaç erkeğin düştüğünü veren bir ölçüdür. "Genel Cinsellik Oranı = Erkek Nüfusu Kadın Nüfusu x100" formülü ile hesaplanır. Doğru cevap C'dir.
Soru 48
- Belirli bir bölgenin kısa, orta ve uzun vadede sağlıkla ilgili hizmet planlamasını yapmak
- Sağlık hizmeti verilen kurumlardaki tedavi hizmetlerinin aksamamasını sağlamak, doktor ve personel sayısını düzenlemek,
- Sağlık sunumunda kullanılan makine, teçhizat talebini karşılamak, etkin biçimde kullanımını ve sürekliliğini sağlamak (personel, sarf malzemeler, kitler, bakım anlaşmaları, teknik destek vd.),
- Sağlık kurumlarındaki hastaların bakım ve tedavi hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak, toplum dinamiklerine göre yeniden düzenlemek ve değerlendirmek
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
I-II-III
C
II-III-IV
D
I-II-IV
E
I-II-IV
Açıklama:
Sağlık alanında kullanılan istatistiksel yöntemlerin temel amaçları aşağıdaki şekilde sıralanabilir.
• Belirli bir bölgenin kısa, orta ve uzun vadede sağlıkla ilgili hizmet planlamasını yapmak,
• Sağlık hizmeti verilen kurumlardaki tedavi hizmetlerinin aksamamasını sağlamak, doktor ve personel sayısını düzenlemek,
• Sağlık sunumunda kullanılan makine, teçhizat talebini karşılamak, etkin biçimde kullanımını ve sürekliliğini sağlamak (personel, sarf malzemeler, kitler, bakım anlaşmaları, teknik destek vd.),
• Sağlık kurumlarındaki hastaların bakım ve tedavi hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak, toplum dinamiklerine göre yeniden düzenlemek ve değerlendirmek,
• Sağlık kurumlarında verilen hizmetin kalitesini arttırmak, tedavi hizmeti sunum mekanlarını günün koşullarına uygun hâle getirmek,
• Belirli aralıklarla, doktor, yardımcı sağlık personeli, hasta ve hasta yakınlarının bilgi, tutum ve davranışlarını araştırarak sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde yürütülmesini sağlamak,
• Yapılacak olan bilimsel çalışmalara en doğru bilgiyi sağlamak, bu çalışmalara yol göstermek,
• Sürekli eğitim kapsamında sağlık çalışanlarının bilgilerini güncellemelerini sağlamak,
• Sağlık çalışanlarının kendi alanlarında yayınlanan güncel bilimsel çalışmaları değerlendirebilmesini sağlamaktır.
Doğru cevap A'dır.
• Belirli bir bölgenin kısa, orta ve uzun vadede sağlıkla ilgili hizmet planlamasını yapmak,
• Sağlık hizmeti verilen kurumlardaki tedavi hizmetlerinin aksamamasını sağlamak, doktor ve personel sayısını düzenlemek,
• Sağlık sunumunda kullanılan makine, teçhizat talebini karşılamak, etkin biçimde kullanımını ve sürekliliğini sağlamak (personel, sarf malzemeler, kitler, bakım anlaşmaları, teknik destek vd.),
• Sağlık kurumlarındaki hastaların bakım ve tedavi hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak, toplum dinamiklerine göre yeniden düzenlemek ve değerlendirmek,
• Sağlık kurumlarında verilen hizmetin kalitesini arttırmak, tedavi hizmeti sunum mekanlarını günün koşullarına uygun hâle getirmek,
• Belirli aralıklarla, doktor, yardımcı sağlık personeli, hasta ve hasta yakınlarının bilgi, tutum ve davranışlarını araştırarak sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde yürütülmesini sağlamak,
• Yapılacak olan bilimsel çalışmalara en doğru bilgiyi sağlamak, bu çalışmalara yol göstermek,
• Sürekli eğitim kapsamında sağlık çalışanlarının bilgilerini güncellemelerini sağlamak,
• Sağlık çalışanlarının kendi alanlarında yayınlanan güncel bilimsel çalışmaları değerlendirebilmesini sağlamaktır.
Doğru cevap A'dır.
Soru 49
- Belirli aralıklarla, doktor, yardımcı sağlık personeli, hasta ve hasta yakınlarının bilgi, tutum ve davranışlarını araştırarak sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde yürütülmesini sağlamak
- Yapılacak olan bilimsel çalışmalara en doğru bilgiyi sağlamak, bu çalışmalara yol göstermek
- Sürekli eğitim kapsamında sağlık çalışanlarının bilgilerini güncellemelerini sağlamak
- Sağlık çalışanlarının kendi alanlarında yayınlanan güncel bilimsel çalışmaları değerlendirebilmesini sağlamak
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-III-IV
C
II-III-IV
D
I-II-IV
E
I-III-IV
Açıklama:
Sağlık alanında kullanılan istatistiksel yöntemlerin temel amaçları aşağıdaki şekilde sıralanabilir.
• Belirli bir bölgenin kısa, orta ve uzun vadede sağlıkla ilgili hizmet planlamasını yapmak,
• Sağlık hizmeti verilen kurumlardaki tedavi hizmetlerinin aksamamasını sağlamak, doktor ve personel sayısını düzenlemek,
• Sağlık sunumunda kullanılan makine, teçhizat talebini karşılamak, etkin biçimde kullanımını ve sürekliliğini sağlamak (personel, sarf malzemeler, kitler, bakım anlaşmaları, teknik destek vd.),
• Sağlık kurumlarındaki hastaların bakım ve tedavi hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak, toplum dinamiklerine göre yeniden düzenlemek ve değerlendirmek,
• Sağlık kurumlarında verilen hizmetin kalitesini arttırmak, tedavi hizmeti sunum mekanlarını günün koşullarına uygun hâle getirmek,
• Belirli aralıklarla, doktor, yardımcı sağlık personeli, hasta ve hasta yakınlarının bilgi, tutum ve davranışlarını araştırarak sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde yürütülmesini sağlamak,
• Yapılacak olan bilimsel çalışmalara en doğru bilgiyi sağlamak, bu çalışmalara yol göstermek,
• Sürekli eğitim kapsamında sağlık çalışanlarının bilgilerini güncellemelerini sağlamak,
• Sağlık çalışanlarının kendi alanlarında yayınlanan güncel bilimsel çalışmaları değerlendirebilmesini sağlamaktır.
Doğru cevap B'dir.
• Belirli bir bölgenin kısa, orta ve uzun vadede sağlıkla ilgili hizmet planlamasını yapmak,
• Sağlık hizmeti verilen kurumlardaki tedavi hizmetlerinin aksamamasını sağlamak, doktor ve personel sayısını düzenlemek,
• Sağlık sunumunda kullanılan makine, teçhizat talebini karşılamak, etkin biçimde kullanımını ve sürekliliğini sağlamak (personel, sarf malzemeler, kitler, bakım anlaşmaları, teknik destek vd.),
• Sağlık kurumlarındaki hastaların bakım ve tedavi hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak, toplum dinamiklerine göre yeniden düzenlemek ve değerlendirmek,
• Sağlık kurumlarında verilen hizmetin kalitesini arttırmak, tedavi hizmeti sunum mekanlarını günün koşullarına uygun hâle getirmek,
• Belirli aralıklarla, doktor, yardımcı sağlık personeli, hasta ve hasta yakınlarının bilgi, tutum ve davranışlarını araştırarak sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde yürütülmesini sağlamak,
• Yapılacak olan bilimsel çalışmalara en doğru bilgiyi sağlamak, bu çalışmalara yol göstermek,
• Sürekli eğitim kapsamında sağlık çalışanlarının bilgilerini güncellemelerini sağlamak,
• Sağlık çalışanlarının kendi alanlarında yayınlanan güncel bilimsel çalışmaları değerlendirebilmesini sağlamaktır.
Doğru cevap B'dir.
Soru 50
"Bir bölgedeki toplam nüfusun o yerin yüz ölçümüne (km²) bölünmesi ile elde edilir. Bir bölgede km²ye kaç kişinin düştüğünü gösteren ölçüdür."
Yukarıda açıklaması verilen hız ve oran kavramı hangisidir?
Yukarıda açıklaması verilen hız ve oran kavramı hangisidir?
Seçenekler
A
Nüfus Yoğunluğu
B
Genel Cinsellik Oranı
C
Yaşa Özel Cinsellik Oranı
D
Kaba Doğum Hızı
E
Genel Doğurganlık Hızı
Açıklama:
Nüfus Yoğunluğu: Bir bölgedeki toplam nüfusun o yerin yüz ölçümüne (km²) bölünmesi ile elde edilir. Bir bölgede km²ye kaç kişinin düştüğünü gösteren ölçüdür. Doğru cevap A'dır.
Soru 51
"Bir bölge veya ülkede toplam nüfus içerisinde her 100 kadına kaç erkeğin düştüğünü veren bir ölçüdür."
Yukarıda açıklaması verilen hız ve oran kavramı hangisidir?
Yukarıda açıklaması verilen hız ve oran kavramı hangisidir?
Seçenekler
A
Nüfus Yoğunluğu
B
Genel Cinsellik Oranı
C
Yaşa Özel Cinsellik Oranı
D
Kaba Doğum Hızı
E
Genel Doğurganlık Hızı
Açıklama:
Genel Cinsellik Oranı: Bir bölge veya ülkede toplam nüfus içerisinde her 100 kadına kaç erkeğin düştüğünü veren bir ölçüdür. Doğru cevap B'dir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi doğumlarla ilgili hız ve oranlar arasındadır?
Seçenekler
A
Kaba Ölüm Hızı
B
Yaşa Özel Ölüm Hızı
C
Genel Mortalite Hızı
D
Bebek Ölüm Hızı
E
Kaba Doğum Hızı
Açıklama:
Kaba doğum hızı, doğumlarla ilgili hız ve oranlar arasındadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 53
Aşağıda verilenlerden hangisi ya da hangileri evlenmelerle ilgili olarak sıklıkla kullanılan hızlar arasındadır?
- Genel Evlenme Hızı
- Evlenelebilecek Yaşa Özel Evlenme Hızı
- Kadınlara Özel Evlenme Hızı
- Erkeklere Özel Evlenme Hızı
- Genel Evlenme Hızı (GEH)
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
II-III-IV-V
C
I-II-III-IV-V
D
I-II-IV-V
E
I-III-IV-V
Açıklama:
Evlenmelerle ilgili olarak sıklıkla kullanılan hızlar aşağıdaki gibi sıralanabilir.
• Genel Evlenme Hızı
• Evlenelebilecek Yaşa Özel Evlenme Hızı
• Kadınlara Özel Evlenme Hızı
• Erkeklere Özel Evlenme Hızı
• Genel Evlenme Hızı (GEH)
Doğru cevap C'dir.
• Genel Evlenme Hızı
• Evlenelebilecek Yaşa Özel Evlenme Hızı
• Kadınlara Özel Evlenme Hızı
• Erkeklere Özel Evlenme Hızı
• Genel Evlenme Hızı (GEH)
Doğru cevap C'dir.
Soru 54
- Bölgelere göre dağılımı
- Cinsiyet ve bölgelere göre dağılımı
- Yaşa ve bölgelere göre dağılımı
- Göç nedenlerine ve bölgelere göre dağılımı
- Göç biçimlerine göre dağılımı
Seçenekler
A
I-II-III-IV-V
B
II-III-IV-V
C
I-III-IV-V
D
I-II-IV-V
E
I-II-III-V
Açıklama:
Göç hareketlerinin;
• Bölgelere göre dağılımı,
• Cinsiyet ve bölgelere göre dağılımı,
• Yaşa ve bölgelere göre dağılımı,
• Göç nedenlerine ve bölgelere göre dağılımı,
• Göç biçimlerine göre dağılımı,
• Mesleğe göre dağılımı,
• Eğitim düzeyine göre dağılımı,
• Medeni duruma göre dağılımı,
• Diğer sosyo ekonomik kültürel özelliklere göre dağılımıdır.
Doğru cevap A'dır.
• Bölgelere göre dağılımı,
• Cinsiyet ve bölgelere göre dağılımı,
• Yaşa ve bölgelere göre dağılımı,
• Göç nedenlerine ve bölgelere göre dağılımı,
• Göç biçimlerine göre dağılımı,
• Mesleğe göre dağılımı,
• Eğitim düzeyine göre dağılımı,
• Medeni duruma göre dağılımı,
• Diğer sosyo ekonomik kültürel özelliklere göre dağılımıdır.
Doğru cevap A'dır.
Soru 55
Aşağıda verilenlerden hangisi göçlerle ilgili hızlar arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Nüfus yoğunluğu
B
Genel göç hızı
C
Kaba doğum hızı
D
Kaba ölüm hızı
E
Genel ölüm hızı
Açıklama:
Genel göç hızı, göçlerle ilgili bir hız kavramıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 56
- Mesleğe göre dağılımı
- Eğitim düzeyine göre dağılımı
- Medeni duruma göre dağılımı
- Diğer sosyo ekonomik kültürel özelliklere göre dağılım
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
II-III-IV
C
I-II-III
D
I-II-IV
E
I-III-IV
Açıklama:
Göç hareketlerinin;
• Bölgelere göre dağılımı,
• Cinsiyet ve bölgelere göre dağılımı,
• Yaşa ve bölgelere göre dağılımı,
• Göç nedenlerine ve bölgelere göre dağılımı,
• Göç biçimlerine göre dağılımı,
• Mesleğe göre dağılımı,
• Eğitim düzeyine göre dağılımı,
• Medeni duruma göre dağılımı,
• Diğer sosyo ekonomik kültürel özelliklere göre dağılımıdır.
Doğru cevap A'dır.
• Bölgelere göre dağılımı,
• Cinsiyet ve bölgelere göre dağılımı,
• Yaşa ve bölgelere göre dağılımı,
• Göç nedenlerine ve bölgelere göre dağılımı,
• Göç biçimlerine göre dağılımı,
• Mesleğe göre dağılımı,
• Eğitim düzeyine göre dağılımı,
• Medeni duruma göre dağılımı,
• Diğer sosyo ekonomik kültürel özelliklere göre dağılımıdır.
Doğru cevap A'dır.
Soru 57
"Yıl içinde bir yaşına girmeden ölen bebeklerin o yıl içerisinde canlı doğan bebek sayısına
bölünmesi ve 1000 ile çarpılmasıyla elde edilir."
Yukarıda açıklaması verilen ölüm hızı kavramı hangisidir?
bölünmesi ve 1000 ile çarpılmasıyla elde edilir."
Yukarıda açıklaması verilen ölüm hızı kavramı hangisidir?
Seçenekler
A
Bebek Ölüm Hızı
B
Ölü Doğum Hızı
C
Perinatal Ölüm Hızı
D
Ana Ölüm Hızı
E
Orantılı Ölüm Hızı
Açıklama:
Bebek Ölüm Hızı (BÖH): Yıl içinde bir yaşına girmeden ölen bebeklerin o yıl içerisinde canlı doğan bebek sayısına bölünmesi ve 1000 ile çarpılmasıyla elde edilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi düşük doğum ağırlığı olarak değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
<1500gr
B
1500-2499gr
C
2500-3500gr
D
3500-4250gr
E
>4250gr
Açıklama:
Doğumlar, bebeğin doğduğu andaki ağırlığına göre 4’e ayrılır. Bunlar;
<1500gr → Çok Düşük Doğum Ağırlığı
1500-2499gr → Düşük Doğum Ağırlığı
2500-4250gr → Normal Doğum Ağırlığı
>4250gr → Tosuncuk olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap B'dir.
<1500gr → Çok Düşük Doğum Ağırlığı
1500-2499gr → Düşük Doğum Ağırlığı
2500-4250gr → Normal Doğum Ağırlığı
>4250gr → Tosuncuk olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 59
Devlet İstatistik Enstitüsü ölüm ile ilgili istatistiki bilgileri hangi yıl toplamaya başlamıştır?
Seçenekler
A
1931
B
1949
C
1950
D
1957
E
1998
Açıklama:
Ölüm olayları ile ilgili istatistiki bilgiler Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından 1931 yılından sonra toplanmaya başlanmış ve 1949 yılı sonuna kadar nüfusu en fazla olan 25 il merkezi, 1950-1957 yılları arasında bütün il merkezleri, 1957 yılından itibaren il ve ilçe merkezlerinden derlenmeye başlamıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 60
I- Evlenilebilecek Yaşa Özel Evlenme Hızı
II- Kadınlara Özel Evlenme Hızı
III- Erkeklere Özel Evlenme Hızı
IV-Genel Evlenme Hızı
Aşağıdaki hangi seçenekte evlenmelerle ilgili sıklıkla kullanılan hızlar doğru olarak verilmektedir?
II- Kadınlara Özel Evlenme Hızı
III- Erkeklere Özel Evlenme Hızı
IV-Genel Evlenme Hızı
Aşağıdaki hangi seçenekte evlenmelerle ilgili sıklıkla kullanılan hızlar doğru olarak verilmektedir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız IV
C
I-II ve III
D
II- III ve IV
E
I-II-III ve IV
Açıklama:
Evlenmelerle ilgili olarak sıklıkla kullanılan hızlar aşağıdaki gibi sıralanabilir.
• Genel Evlenme Hızı
• Evlenelebilecek Yaşa Özel Evlenme Hızı
• Kadınlara Özel Evlenme Hızı
• Erkeklere Özel Evlenme Hızı
Doğru cevap E'dir.
• Genel Evlenme Hızı
• Evlenelebilecek Yaşa Özel Evlenme Hızı
• Kadınlara Özel Evlenme Hızı
• Erkeklere Özel Evlenme Hızı
Doğru cevap E'dir.
Soru 61
65 ve daha üzeri yaştaki insanlar (65+), toplumun yüzde kaçından daha fazla nüfus yapısına yaşlı nüfus adı verilir?
Seçenekler
A
10
B
12
C
15
D
18
E
20
Açıklama:
65 ve daha üzeri yaştaki insanlar (65+), toplumun %10’undan fazla ise bu tür toplumların nüfus yapısına yaşlı nüfus adı verilir.
Soru 62
Toplumlarda 15 yaş altı nüfusun genel nüfus içerisindeki oranı yüzde kaçın üzerinde ise genç nüfus adı verilir?
Seçenekler
A
35
B
40
C
45
D
50
E
55
Açıklama:
15 yaş altı nüfusun, genel nüfus içerisindeki oranı yüksek (%40’ın üzerinde) ise bu tür toplumların nüfus yapısına genç nüfus adı verilir.
Soru 63
Sınırları belirli bir alanda ve belirli bir zamanda yaşayan insan topluluğuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Grup
B
Nüfus
C
Topluluk
D
Klan
E
Güruh
Açıklama:
Nüfus, sınırları belirli bir alanda ve belirli bir zamanda yaşayan insan topluluğudur.
Soru 64
Sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde sayılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
De facto
B
De juro
C
De monte
D
De cero
E
De marke
Açıklama:
De facto, sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde sayılmasıdır.
Soru 65
Cumhuriyet kurulduktan sonra ilk nüfus sayımı kaç yılında yapılmıştır?
Seçenekler
A
1925
B
1926
C
1927
D
1928
E
1929
Açıklama:
1927 yılında yapılmıştır.
Soru 66
Ülkemizdeki nüfus sayımlarında veri kaynağını oluşturacak yeni bir sistem 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu ile kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
2002
B
2003
C
2004
D
2005
E
2006
Açıklama:
2006 yılında çıkarılan 5490 Sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu ile ülkemizdeki nüfus sayımlarında veri kaynağını oluşturacak yeni bir sistem kurulmuştur.
Soru 67
Bir toplumun yaşlı toplum olarak adlandırılması için yaşlı nüfus oranı en az kaç olmalıdır?
Seçenekler
A
%7
B
%8
C
%9
D
%10
E
%11
Açıklama:
65 ve daha üzeri yaştaki insanlar (65+), toplumun %10’undan fazla ise bu tür toplumların nüfus yapısına yaşlı nüfus adı verilir.
Soru 68
15 yaş altı nüfusun, genel nüfus içerisindeki oranı en az kaç olursa genç nüfus olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
%20(yüzde yirmi)
B
%30(yüzde otuz)
C
%40(yüzde kırk)
D
%50(yüzde elli)
E
%60(yüzde altmış)
Açıklama:
15 yaş altı nüfusun, genel nüfus içerisindeki oranı yüksek (%40’ın üzerinde) ise bu tür toplumların nüfus yapısına genç nüfus adı verilir.
Soru 69
Gebelik süresine bakılmaksızın anne vücudundan ayrıldığı anda soluk alan, kalp atımı, kordonda nabız ve çizgili adalelerin hareketi gibi herhangi bir yaşam belirtisi gösteren gebelik ürününe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Normal doğum
B
Sezeryan doğum
C
Canlı doğum
D
Prematüre doğum
E
Sürmatüre doğum
Açıklama:
Canlı doğum, gebelik süresine bakılmaksızın anne vücudundan ayrıldığı anda soluk alan, kalp atımı, kordonda nabız ve çizgili adalelerin hareketi gibi herhangi bir yaşam belirtisi gösteren gebelik ürününe denir.
Soru 70
Normal doğum ağırlığının en az kaç olması gerekmektedir?
Seçenekler
A
2000gr
B
2250gr
C
2500gr
D
2750gr
E
3000gr
Açıklama:
2500gr olması gerekmektedir.
Soru 71
Evli kadınlara özel doğurganlık hızı hesaplanırken hangi yaş grubu ele alınır?
Seçenekler
A
18-50
B
15-49
C
18-35
D
15-40
E
18-55
Açıklama:
Belirli bir yıl içinde olan canlı doğum sayısının 15-49 yaş grubu evli kadın yıl ortası nüfusuna bölünmesiyle evli kadınlara özel doğurganlık hızı bulunur.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi evlenmelerle ilgili olarak sıklıkla kullanılan hızlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Genel Evlenme Hızı
B
Evlenelebilecek Yaşa Özel Evlenme Hızı
C
Kadınlara Özel Evlenme Hızı
D
Toplam Evlenme Hızı
E
Erkeklere Özel Evlenme Hızı
Açıklama:
Toplam evlenme hızı bu gurubun içerisinde yer almamaktadır.
Soru 73
sınırları belirli bir alanda ve belirli bir zamanda yaşayan insan topluluğuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Nüfus
B
Yaşlı Nüfus
C
Genç Nüfus
D
Orta yaşlı Nüfus
E
Halk
Açıklama:
Nüfus, sınırları belirli bir alanda ve belirli bir zamanda yaşayan insan topluluğudur.
Soru 74
Prematüre doğumda gebelik süresi kaç haftadan daha az olmaktadır?
Seçenekler
A
35
B
37
C
39
D
41
E
43
Açıklama:
Prematüre doğum, gebelik süresi 37 haftadan (259 günden) az olan canlı doğumdur.
Soru 75
Sürmatüre doğum (gecikmiş doğum, sürmatürasyon), gebelik süresi kaç haftadan fazla olmaktadır?
Seçenekler
A
35
B
37
C
39
D
41
E
42
Açıklama:
Sürmatüre doğum (gecikmiş doğum, sürmatürasyon), gebelik süresi 42 haftadan fazla olan canlı doğumdur.
Soru 76
Bir yıl içerisindeki ölü doğan bebek sayısı ile canlı doğan fakat 0-6 gün arasında ölen bebeklerin, o yıldaki tüm canlı doğum sayısına bölünmesiyle elde edilen ölüm hızı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ölü doğum hızı
B
Perinatal ölüm hızı
C
Ana ölüm hızı
D
Orantılı ölüm hızı
E
Genel mortalize hızı
Açıklama:
Perinatal Ölüm Hızı (PÖH)
Bir yıl içerisindeki ölü doğan bebek sayısı ile canlı doğan fakat 0-6 gün arasında ölen bebeklerin, o yıldaki tüm canlı doğum sayısına bölünmesiyle elde edilir.
Doğru yanıt B seçeneğidir.
Bir yıl içerisindeki ölü doğan bebek sayısı ile canlı doğan fakat 0-6 gün arasında ölen bebeklerin, o yıldaki tüm canlı doğum sayısına bölünmesiyle elde edilir.
Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 77
Yıl içinde bir yaşına girmeden ölen bebeklerin o yıl içerisinde canlı doğan bebek sayısına bölünmesi ve 1000 ile çarpılmasıyla elde edilen hız aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bebek ölüm hızı
B
Perinatal ölüm hızı
C
Ölü doğum hızı
D
Ana ölüm hızı
E
Orantılı ölüm hızı
Açıklama:
Bebek Ölüm Hızı (BÖH)
Yıl içinde bir yaşına girmeden ölen bebeklerin o yıl içerisinde canlı doğan bebek sayısına bölünmesi ve 1000 ile çarpılmasıyla elde edilir. Her bin canlı doğuma karşı kaç bebeğin bir yaşına girmeden öldüğünü gösterir.
Doğru yanıt A seçeneğidir.
Yıl içinde bir yaşına girmeden ölen bebeklerin o yıl içerisinde canlı doğan bebek sayısına bölünmesi ve 1000 ile çarpılmasıyla elde edilir. Her bin canlı doğuma karşı kaç bebeğin bir yaşına girmeden öldüğünü gösterir.
Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 78
Bir yıl içinde bir bölgede içe olan göç sayısı ile dışa olan göç sayısının toplamının o bölge yıl ortası nüfusuna bölünmesiyle bulunan hız aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İç göç hızı
B
İçe göç hızı
C
Genel göç hızı
D
Dışa göç hızı
E
Net göç hızı
Açıklama:
Genel Göç Hızı (GGH)
Bir yıl içinde bir bölgede içe olan göç sayısı ile dışa olan göç sayısının toplamının o bölge yıl ortası nüfusuna bölünmesiyle bulunur. Her 1.000 kişide, kaç kişinin bölge içine geldiğini ve bölge dışına gittiğini gösterir.
Doğru yanıt C seçeneğidir.
Bir yıl içinde bir bölgede içe olan göç sayısı ile dışa olan göç sayısının toplamının o bölge yıl ortası nüfusuna bölünmesiyle bulunur. Her 1.000 kişide, kaç kişinin bölge içine geldiğini ve bölge dışına gittiğini gösterir.
Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 79
100,000,000 (yüz milyon) nüfusa sahip ülke yaşlı nüfusa sahip ülke olarak nitelendirilmektedir. Buna göre bu ülkenin 65 yaş ve üzeri nüfusu en az kaç kişidir?
Seçenekler
A
1.000.000 ve üzeri
B
10.000.000 ve üzeri
C
12.500.000 ve üzeri
D
25.000.000 ve üzeri
E
40.000.000 ve üzeri
Açıklama:
65 ve daha üzeri yaştaki insanlar (65+), toplumun %10’undan fazla ise bu tür toplumların nüfus yapısına yaşlı nüfus adı verilir. bu nedenle cevap 10.000.000 ve üzeridir.
Doğru yanıt B seçeneğidir.
Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 80
100.000.000 nüfusa sahip bir ülke genç nüfuslu ülke olarak adlandırılmaktadır. Buna göre bu ülkede 15 yaş ve altı nüfus kaç kişidir?
Seçenekler
A
25.000.000 ve üzeri
B
40.000.000 ve üzeri
C
50.000.000 ve üzeri
D
55.000.000 ve üzeri
E
60.000.000 ve üzeri
Açıklama:
15 yaş altı nüfusun, genel nüfus içerisindeki oranı yüksek (%40’ın üzerinde) ise bu tür toplumların
nüfus yapısına genç nüfus adı verilir. bu nedenle cevap B seçeneğidir.
nüfus yapısına genç nüfus adı verilir. bu nedenle cevap B seçeneğidir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi nüfus dinamiğini etkileyen konular arasında sayılabilir?
Seçenekler
A
Doğum
B
Ölüm
C
Göçler
D
Coğrafya
E
Hepsi
Açıklama:
Bu konu için Giriş başlığı okunabilir
Nüfus yapısı, cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, meslek grupları ve çeşitli yaş grupları yönünden dağılım konularını içine almaktadır. Doğum, ölüm, göçler, evlenmeler ve boşanmalar gibi olaylar ise nüfus dinamiğini etkilemektedir. Demografi bilimi haricinde coğrafya, sosyoloji, ekonomi, tarih, biyoloji, tıp ve istatistik gibi bilim dalları da nüfus konusu ile oldukça yakından ilgilenmektedir.
Nüfus yapısı, cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, meslek grupları ve çeşitli yaş grupları yönünden dağılım konularını içine almaktadır. Doğum, ölüm, göçler, evlenmeler ve boşanmalar gibi olaylar ise nüfus dinamiğini etkilemektedir. Demografi bilimi haricinde coğrafya, sosyoloji, ekonomi, tarih, biyoloji, tıp ve istatistik gibi bilim dalları da nüfus konusu ile oldukça yakından ilgilenmektedir.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi sağlık alanında kullanılan istatistiksel yöntemlerin temel amaçlarından biri değildir?
- Belirli bir bölgenin belirli bir süre için sağlıkla ilgili hizmet planlamasını yapmak
- Sağlık hizmeti verilen kurumlardaki tedavi hizmetlerinin aksamamasını sağlamak, doktor ve personel sayısını düzenlemek
- Sağlık kurumlarındaki hastaların bakım ve tedavi hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak
- Sağlık kurumlarında verilen hizmetin kalitesini arttırmak, tedavi hizmeti sunum mekanlarını günün koşullarına uygun hâle getirmek
- Yapılacak olan bilimsel çalışmalara en doğru bilgiyi sağlamak, bu çalışmalara yol göstermek
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Açıklama:
Bu konu için Giriş başlığı okunabilir
"Belirli bir bölgenin belirli bir süre için sağlıkla ilgili hizmet planlamasını yapmak" sağlık alanında kullanılan istatistiksel yöntemlerin temel amaçlarından biri değildir.
Doğru yanıt A seçeneğidir.
"Belirli bir bölgenin belirli bir süre için sağlıkla ilgili hizmet planlamasını yapmak" sağlık alanında kullanılan istatistiksel yöntemlerin temel amaçlarından biri değildir.
Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi nüfus sayımının amaçlarından birisidir?
Seçenekler
A
İnsan gruplarının demografik özelliklerini saptamak
B
Nüfusun cinsiyete göre dağılımını belirlemek
C
Nüfusun yaşa göre dağılımını belirlemek
D
Nüfusun eğitim durumunu belirlemek
E
Hepsi
Açıklama:
Bu konu için NÜFUSUN YAPISI VE GENEL ÖZELLİKLERİ başlığı okunabilir.
Yapılan nüfus sayımları ile belirli bir zamanda, bir yerleşim birimindeki insan grubunun demografik özellikleri saptanmaya çalışılır. Bu sayımların amacı, nüfusun cinsiyete göre dağılımını belirlemek, nüfusun yaşa göre dağılımını belirlemek, nüfusun eğitim durumunu belirlemek vb. olarak sayılabilir.
Yapılan nüfus sayımları ile belirli bir zamanda, bir yerleşim birimindeki insan grubunun demografik özellikleri saptanmaya çalışılır. Bu sayımların amacı, nüfusun cinsiyete göre dağılımını belirlemek, nüfusun yaşa göre dağılımını belirlemek, nüfusun eğitim durumunu belirlemek vb. olarak sayılabilir.
Soru 84
X ülkesinin 2014 yılı başındaki nüfusu 4.225.165'tir. Aynı ülkenin yıl sonundaki nüfusu ise 4.980.573'tür. Buna göre bu ülkenin 2014 Yıl Ortası Nüfusu kaçtır?
Seçenekler
A
4.525.869
B
4.602.869
C
4.790.286,5
D
4.890.869
E
4.989.869
Açıklama:
Bu konu için Yıl Ortası Nüfus (YON) başlığı okunabilir
YON = 4225165+4980573/2= 4.602.869 olarak hesaplanır
YON = 4225165+4980573/2= 4.602.869 olarak hesaplanır
Soru 85
"......., belirli bir bölgede sağlık olaylarının görülme sıklığını ölçmek için kullanılır. Olayın görülme sayısının, bölgedeki tüm nüfusa bölünmesiyle elde edilir. Belli bir zaman dilimi için hesaplanır."
Seçenekler
A
Oran
B
Katsayı
C
Hız
D
Mutlak sayı
E
Nüfus Piramidi
Açıklama:
Bu konu için Hız ve Oran başlığı okunabilir
Hız, belirli bir bölgede sağlık olaylarının görülme sıklığını ölçmek için kullanılır. Olayın görülme sayısının, bölgedeki tüm nüfusa bölünmesiyle elde edilir. Belli bir zaman dilimi için hesaplanır.
Doğru yanıt C seçeneğidir.
Hız, belirli bir bölgede sağlık olaylarının görülme sıklığını ölçmek için kullanılır. Olayın görülme sayısının, bölgedeki tüm nüfusa bölünmesiyle elde edilir. Belli bir zaman dilimi için hesaplanır.
Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 86
"........, bir sağlık olayının diğerine göre ne boyutta olduğunu ifade eder." Boşluğa gelmesi gereken ifade nedir?
Seçenekler
A
Hız
B
Nüfus Piramidi
C
Nüfus Yoğunluğu
D
Oran
E
Katsayı
Açıklama:
Bu konu için Hız ve Oran başlığı okunabilir
Oran, bir sağlık olayının diğerine göre ne boyutta olduğunu ifade eder.
Doğru yanıt D seçeneğidir.
Oran, bir sağlık olayının diğerine göre ne boyutta olduğunu ifade eder.
Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 87
Y bölgesinin 2010 yılında yüzölçümü 116.169 km2, nüfusu 7.540.000'dur. Buna göre 2010 yılı itibariyle bölgenin nüfus yoğunluğu ne kadardır?
Seçenekler
A
0,0154
B
38.90
C
64,90
D
68.90
E
72.90
Açıklama:
Bu konu için Nüfus Yoğunluğu başlığı okunabilir
Nüfus Yoğunluğu = 7.540.000/116.169 = 64.90 olarak hesaplanır
Nüfus Yoğunluğu = 7.540.000/116.169 = 64.90 olarak hesaplanır
Soru 88
2018 TUİK "İstatistiklerle Kadın 2018" çalışmasına göre, Türkiye'deki kadın nüfusu 40.863.902 ve erkek nüfusu 41.139.980'dir. Buna göre, 2018 yılı itibariyle Türkiye'nin Genel Cinsellik Oranı nedir?
Seçenekler
A
0,993
B
99,328
C
100,1
D
100,675
E
101,675
Açıklama:
Bu konu için Genel Cinsellik Oranı başlığı okunabilir
Genel Cinsellik Oranı = __Erkek Nüfusu x 100 =(41.139.9807/40.863.902)x100= 100,675 şeklinde hesaplanır.
Kadın Nüfusu
Doğru yanıt D seçeneğidir.
Genel Cinsellik Oranı = __Erkek Nüfusu x 100 =(41.139.9807/40.863.902)x100= 100,675 şeklinde hesaplanır.
Kadın Nüfusu
Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 89
X ülkesinde 2010 yılındaki canlı doğan bebek sayısı 1.125.210 olarak belirlenmiştri. Bu ülkenin 2010 yılına ait yıl ortası nüfusu ise 55.122.105'tir. Buna göre ülkenin 2010 yılı itibariyle Kaba Doğum hızı nedir?
Seçenekler
A
0,020
B
10,41
C
20,41
D
25,41
E
27,41
Açıklama:
Bu konu için Kaba Doğum Hızı başlığı okunabilir
Kaba Doğum Hızı = Yıl içindeki canlı doğum sayısı x 1.000 =(1.125.210/55.122.105)x 1.000 = 20,41
Yıl ortası nüfus
Doğru yanıt C seçeneğidir.
Kaba Doğum Hızı = Yıl içindeki canlı doğum sayısı x 1.000 =(1.125.210/55.122.105)x 1.000 = 20,41
Yıl ortası nüfus
Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 90
X bölgesinin 2005 yılı içerisindeki içe göç sayısı 310 olarak belirlenmiştir. bölgenin aynı yıl yıl ortası nüfusu 156.000 olduğuna göre bölgenin iç göç hızı nedir?
Seçenekler
A
0,0020
B
0,2000
C
0,3805
D
1,9872
E
20,000
Açıklama:
Bu konu için Genel Göç Hızı başlığı okunabilir.
Genel Göç Hızı =(310/156000)x1000 = 1,9872 şeklinde hesaplanır.
Doğru yanıt D seçeneğidir.
Genel Göç Hızı =(310/156000)x1000 = 1,9872 şeklinde hesaplanır.
Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 91
Bir ülkenin veya bir bölgenin nüfus olaylarını inceleyen bilim dalına ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Parametre
B
Demografi
C
Korelasyon
D
De facto
E
De juro
Açıklama:
Ülkenin veya bölgenin nüfus olaylarını inceleyen bilim dalına demografi denir.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi Sağlık alanında kullanılan istatistiksel yöntemlerin temel amaçlarından biridir ?
Seçenekler
A
Güvenlik planlamasını yapmak,
B
Eğitimin kalitesini arttırmak
C
Bir bölgenin kısa vadede hizmet planlamasını yapmak
D
Sürekli eğitim kapsamında sağlık çalışanlarının bilgilerini güncellemelerini sağlamak
E
Yerel yöneticilerin isteklerine hızlı cevap vermek
Açıklama:
Sağlık alanında kullanılan istatistiksel yöntemlerin temel amaçları aşağıdaki şekilde sıralanabilir.
• Belirli bir bölgenin kısa, orta ve uzun vadede sağlıkla ilgili hizmet planlamasını yapmak,
• Sağlık hizmeti verilen kurumlardaki tedavi hizmetlerinin aksamamasını sağlamak, doktor ve personel sayısını düzenlemek,
• Sağlık sunumunda kullanılan makine, teçhizat talebini karşılamak, etkin biçimde kullanımını ve sürekliliğini sağlamak (personel, sarf malzemeler, kitler, bakım anlaşmaları, teknik destek vd.),
• Sağlık kurumlarındaki hastaların bakım ve tedavi hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak, toplum dinamiklerine göre yeniden düzenlemek ve değerlendirmek,
• Sağlık kurumlarında verilen hizmetin kalitesini arttırmak, tedavi hizmeti sunum mekanlarını günün koşullarına uygun hâle getirmek,
• Belirli aralıklarla, doktor, yardımcı sağlık personeli, hasta ve hasta yakınlarının bilgi, tutum ve davranışlarını araştırarak sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde yürütülmesini sağlamak,
• Yapılacak olan bilimsel çalışmalara en doğru bilgiyi sağlamak, bu çalışmalara yol göstermek,
• Sürekli eğitim kapsamında sağlık çalışanlarının bilgilerini güncellemelerini sağlamak,
• Sağlık çalışanlarının kendi alanlarında yayınlanan güncel bilimsel çalışmaları değerlendirebilmesini sağlamaktır
• Belirli bir bölgenin kısa, orta ve uzun vadede sağlıkla ilgili hizmet planlamasını yapmak,
• Sağlık hizmeti verilen kurumlardaki tedavi hizmetlerinin aksamamasını sağlamak, doktor ve personel sayısını düzenlemek,
• Sağlık sunumunda kullanılan makine, teçhizat talebini karşılamak, etkin biçimde kullanımını ve sürekliliğini sağlamak (personel, sarf malzemeler, kitler, bakım anlaşmaları, teknik destek vd.),
• Sağlık kurumlarındaki hastaların bakım ve tedavi hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak, toplum dinamiklerine göre yeniden düzenlemek ve değerlendirmek,
• Sağlık kurumlarında verilen hizmetin kalitesini arttırmak, tedavi hizmeti sunum mekanlarını günün koşullarına uygun hâle getirmek,
• Belirli aralıklarla, doktor, yardımcı sağlık personeli, hasta ve hasta yakınlarının bilgi, tutum ve davranışlarını araştırarak sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde yürütülmesini sağlamak,
• Yapılacak olan bilimsel çalışmalara en doğru bilgiyi sağlamak, bu çalışmalara yol göstermek,
• Sürekli eğitim kapsamında sağlık çalışanlarının bilgilerini güncellemelerini sağlamak,
• Sağlık çalışanlarının kendi alanlarında yayınlanan güncel bilimsel çalışmaları değerlendirebilmesini sağlamaktır
Soru 93
Nüfus sayımları yöntemlerinden olan ve 2000 yılından sonra Ülkemizde de yapılan De juro yöntemi aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde sayılmasıdır.
B
Göç eden kişi sayısıdır ?
C
Mülteci sayısıdır
D
Sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde değil sürekli oturma yerlerindeki nüfusta sayılması yöntemidir
E
Genç nüfustur
Açıklama:
Nüfus sayımları iki farklı yöntemle yapılır.
Bunlar;
• De facto, sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde sayılmasıdır. 2000 yılına kadar Türkiye’de nüfus sayımı bu yöntemle yapılmıştır.
• De juro, sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde değil sürekli oturma yerlerindeki nüfusta sayılması yöntemidir. Günümüzde nüfus sayımları bu yöntemle yapılmaktadır.
Bunlar;
• De facto, sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde sayılmasıdır. 2000 yılına kadar Türkiye’de nüfus sayımı bu yöntemle yapılmıştır.
• De juro, sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde değil sürekli oturma yerlerindeki nüfusta sayılması yöntemidir. Günümüzde nüfus sayımları bu yöntemle yapılmaktadır.
Soru 94
Nüfus sayımları yöntemlerinden olan ve 2000 yılına kadar Ülkemizde de uygulanan Günümüzde yapılan De facto yöntemi aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde sayılmasıdır.
B
Göç eden kişi sayısıdır ?
C
Mülteci sayısıdır
D
Sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde değil sürekli oturma yerlerindeki nüfusta sayılması yöntemidir
E
Genç nüfustur
Açıklama:
Nüfus sayımları iki farklı yöntemle yapılır.
Bunlar;
• De facto, sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde sayılmasıdır. 2000 yılına kadar Türkiye’de nüfus sayımı bu yöntemle yapılmıştır.
• De juro, sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde değil sürekli oturma yerlerindeki nüfusta sayılması yöntemidir. Günümüzde nüfus sayımları bu yöntemle yapılmaktadır.
Bunlar;
• De facto, sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde sayılmasıdır. 2000 yılına kadar Türkiye’de nüfus sayımı bu yöntemle yapılmıştır.
• De juro, sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde değil sürekli oturma yerlerindeki nüfusta sayılması yöntemidir. Günümüzde nüfus sayımları bu yöntemle yapılmaktadır.
Soru 95
TÜİK rakamlarına göre İstanbul'un nüfusu 2017 yılında 15 milyon 29 bin 231 kişi ve Yüzölçümü 5.313 km2 olan ilin nüfus yoğunluğu nedir ?
Seçenekler
A
2313
B
2496
C
2528
D
2715
E
2829
Açıklama:
Nüfus Yoğunluğu = (Bölge Nüfusu )/(Bölgenin Yüzölçümü km2)
(15029231 )/5313 = 2828,76 olarak bulunur. Yaklaşık olarak nüfus 2829 olarak alınır.
(15029231 )/5313 = 2828,76 olarak bulunur. Yaklaşık olarak nüfus 2829 olarak alınır.
Soru 96
Bir bölgede yaşayanların 254148’ i kadın ve 245852’ si erkek nüfustan oluşmaktadır. Bu durumda bu bölgenin genel cinsellik oranı nedir ?
Seçenekler
A
0,491
B
0,508
C
0,853
D
0,967
E
1,08
Açıklama:
Genel Cinsellik Oranı = (Erkek Nüfusu )/(Kadın Nüfusu ) . 100
Genel Cinsellik Oranı = (245852 )/(254148 ) . 100 = 0,967
Genel Cinsellik Oranı = (245852 )/(254148 ) . 100 = 0,967
Soru 97
A Ülkesinde , 2017 yılındaki canlı doğan bebek sayısı 245.451 olarak belirlenmiştir. Bu ülkenin 2017 yılına ait yıl ortası nüfusu ise 13.637.000 ’dir. Eldeki verilere göre bu ülkenin 2017 yılı kaba doğum hızını nedir ?
Seçenekler
A
13
B
15
C
18
D
21
E
23,5
Açıklama:
KDH = (Yıl içindeki canlı doğum sayısı )/(Yıl ortası nüfus ) . 1000
KDH = (245451 )/(13637000 ) . 1000 = 18 olarak bulunur
KDH = (245451 )/(13637000 ) . 1000 = 18 olarak bulunur
Soru 98
2017 yılında bir ülkede 918.641 canlı doğum olmuştur. Bu ülkenin 15-49 yaş kadın yıl ortası nüfusu 17.216.310’dur. Buna göre genel doğurganlık hızını nedir ?
Seçenekler
A
26,61
B
35,71
C
44,81
D
53,35
E
62,26
Açıklama:
GDH = (Yıl içindeki canlı doğum sayısı )/(15-49 yaş grubu kadın yıl ortası nüfusu) . 1000
KDH = (918641 )/(17216310 ) . 1000 = 53,35 o larak bulunur.
KDH = (918641 )/(17216310 ) . 1000 = 53,35 o larak bulunur.
Soru 99
Bir ülkenin 2017 yılı verilerine göre ölüm sayısı 350.120 olarak saptanmıştır. Ülkenin aynı yıla ait yılortası nüfusu 66.730.000 olduğuna göre Kaba ölüm hızını hesaplayınız.
Seçenekler
A
2017 yılında ülkedeki her 1000 kişiden yaklaşık 5’i ölmüştür.
B
2017 yılında ülkedeki her 1000 kişiden yaklaşık 7’si ölmüştür.
C
2017 yılında ülkedeki her 1000 kişiden yaklaşık 9’u ölmüştür.
D
2017 yılında ülkedeki her 1000 kişiden yaklaşık 11’i ölmüştür.
E
2017 yılında ülkedeki her 1000 kişiden yaklaşık 13 ’ü ölmüştür.
Açıklama:
KÖH = (Yıl içindeki ölüm sayısı )/(Yıl ortası nüfus ) . 1000
KÖH = (350120 )/(66730000 ) . 1000 = 5,24
2017 yılında ülkedeki her 1000 kişiden yaklaşık 5’i ölmüştür.
KÖH = (350120 )/(66730000 ) . 1000 = 5,24
2017 yılında ülkedeki her 1000 kişiden yaklaşık 5’i ölmüştür.
Soru 100
Bir ilin 2017 yılı içerisindeki toplam aldığı göç 46.257, verdiği göç ise 6.989 olarak elde edilmiştir. Aynı yıla ait yıl ortası nüfus 1.528.461 olduğuna göre, bu ilin net göç hızını hesaplayınız
Seçenekler
A
‰ 13,21 artmıştır
B
‰ 17,93 artmıştır
C
‰ 25,69 artmıştır
D
‰ 15,73 azalmıştır
E
‰ 21,53 azalmıştır
Açıklama:
NGH = (Bir yıl içinde olan içe göç sayısı - dışa göç sayısı )/(O yıla ait yıl ortası nüfus ) . 1000
NGH = (46257-6989 )/(1528461 ) . 1000 = 25,69
Aldığı göç verdiği göçten fazladır . ‰ 25,69 olarak bulunur
NGH = (46257-6989 )/(1528461 ) . 1000 = 25,69
Aldığı göç verdiği göçten fazladır . ‰ 25,69 olarak bulunur
Soru 101
Tatil için başka bir bölgeye giden ailenin bulundukları bölgede sayım işlemine tabi tutulmasını aşağıdakilerden hangisi en iyi tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Nüfus sayımı
B
De Facto
C
De juro
D
Adrese dayalı nüfus kayıt sistemi
E
Yıl ortası nüfus
Açıklama:
Nüfus, belirli bir zamanda sınırları belirlenmiş bir bölgede yaşayan insan sayısı olarak da tanımlanabilir. Bir ülkenin ya da bölgenin sağlık ile ilgili istatistiklerinin, hız ve oranlarının hesaplanmasında bölgenin nüfusu ve nüfusa ait yapısal özelliklerinden yararlanılmaktadır.
Nüfus sayımları iki farklı yöntemle yapılır. Bunlar;
• De facto, sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde sayılmasıdır. 2000 yılına kadar Türkiye’de nüfus sayımı bu yöntemle yapılmıştır.
• De juro, sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde değil sürekli oturma yerlerindeki nüfusta sayılması yöntemidir. Günümüzde nüfus sayımları bu yöntemle yapılmaktadır.
Nüfus sayımları iki farklı yöntemle yapılır. Bunlar;
• De facto, sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde sayılmasıdır. 2000 yılına kadar Türkiye’de nüfus sayımı bu yöntemle yapılmıştır.
• De juro, sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde değil sürekli oturma yerlerindeki nüfusta sayılması yöntemidir. Günümüzde nüfus sayımları bu yöntemle yapılmaktadır.
Soru 102
Aşağıdakilerden hangisi nüfus piramidi ile ilgili yanlış bir bilgi içermektedir?
Seçenekler
A
Nüfusun yaş ve cinsiyet yapısını incelemeyi sağlayan grafiksel bir yöntemdir.
B
Nüfusun yaş ve cinsiyet yapısını bir zaman dilimi içerisinde değerlendirme olanağı sağlamaktadır.
C
Nüfusun yaşa ve cinsiyete göre dağılımı beşerli yaş gruplarına göre gösterilir.
D
Bir ülkenin ya da bölgenin belirli bir yıl içindeki 30 Haziran ya da 1 Temmuz tarihindeki nüfusudur.
E
Dört farklı nüfus piramidi tipi vardır.
Açıklama:
Nüfus pramidi, nüfusun yaş ve cinsiyet yapısını incelemeyi sağlayan grafiksel bir yöntemdir. Aynı zamanda nüfusun yaş ve cinsiyet yapısını bir zaman dilimi içerisinde değerlendirme olanağı sağlamaktadır. Bu grafiksel yöntemde nüfusun yaşa ve cinsiyete göre dağılımı beşerli yaş gruplarına göre gösterilir. 0-4 yaş grubu tabanda, 90+ yaş grubu tavanda olacak şekilde artan beşli yaş grupları yukarıya doğru orantılı olarak yatay dikdörtgen çubuklar dizilerek çizilmektedir. Bu şekliyle grafik bir piramide benzemektedir. Bu piramitlerin incelenmesi, o nüfusun doğum ve ölüm hareketliliği hakkında bir fikir verir. Nüfus pramitleri ülkelerin sosyo-ekonomik yapıları hakkında da önemli bilgiler vermektedir. Dört farklı nüfus piramidi tipi vardır.Bir ülkenin ya da bölgenin belirli bir yıl içindeki 30 Haziran ya da 1 Temmuz tarihindeki nüfusu ise yıl ortası nüfusu vermektedir.
Soru 103
Bir hastanede 4645gr dünyaya gelen bir bebeği bu ağırlığa göre sınıflayacak olan hemşire aşağıda yer alan hangi adlandırmayı kullanır?
Seçenekler
A
Aşırı kilolu
B
Düşük doğum ağırlığı
C
Normal doğum ağırlığı
D
Tosuncuk
E
Çok düşük doğum ağırlığı
Açıklama:
Canlı doğum, gebelik süresine bakılmaksızın anne vücudundan ayrıldığı anda soluk alan, kalp atımı, kordonda nabız ve çizgili adalelerin hareketi gibi herhangi bir yaşam belirtisi gösteren gebelik ürününe denir. Prematüre doğum, gebelik süresi 37 haęadan (259 günden) az olan canlı doğumdur. Normal doğum, gebelik süresi 38-42 haęa arası olan canlı doğumdur. Sürmatüre doğum (gecikmiş doğum, sürmatürasyon), gebelik süresi 42 haęadan fazla olan canlı doğumdur. Doğumlar, bebeğin doğduğu andaki ağırlığına göre 4’e ayrılır. Bunlar; <1500gr Çok Düşük Doğum Ağırlığı 1500-2499gr Düşük Doğum Ağırlığı 2500-4250gr Normal Doğum Ağırlığı >4250gr Tosuncuk olarak adlandırılmaktadır.
Soru 104
Bir bölgede 15-49 yaş arası evli kadın nüfusu 2017 yılı başında 1.250.000, 2018 yılı başında ise 1.200.000 olarak hesaplanmıştır. Ayrıca 2018 yılı içinde canlı doğum sayısı 300.000'dir. Bu bilgilere göre aşağıdaki oranlardan hangisi evli kadınlara özel doğurganlık hızını doğru olarak vermektedir?
Seçenekler
A
1.225.000
B
1.200.000
C
0.225
D
0.245
E
1.20
Açıklama:
Belirli bir yıl içinde olan canlı doğum sayısının 15-49 yaş grubu evli kadın yıl ortası nüfusuna bölünmesiyle evli kadınlara özel doğurganlık hızı bulunur.
EKÖDH = Yıl içindeki canlı doğum sayısı / 15−49 yaş grubu evli kadın yıl ortası nüfusu x 1.000
Yıl ortası nüfus hesaplaması ise; Bir ülkenin ya da bölgenin belirli bir yıl içindeki 30 Haziran ya da 1 Temmuz tarihindeki nüfusudur. Farklı şekillerde hesaplanır. Bunlar;
YON = Yıl başındaki nüfus + yıl sonundaki nüfus / 2
YON = Yıl başındaki nüfus + (Doğumlar + içe göçler) − (Ölümler + dışa göçler) / 2
Eğer nüfus sayımı sadece her yılın başında yapılıyorsa,
YON = Yıl başındaki nüfus + Önceki yılın başındaki nüfus / 2
formülleri aracılığıyla hesaplanır.
EKÖDH = Yıl içindeki canlı doğum sayısı / 15−49 yaş grubu evli kadın yıl ortası nüfusu x 1.000
Yıl ortası nüfus hesaplaması ise; Bir ülkenin ya da bölgenin belirli bir yıl içindeki 30 Haziran ya da 1 Temmuz tarihindeki nüfusudur. Farklı şekillerde hesaplanır. Bunlar;
YON = Yıl başındaki nüfus + yıl sonundaki nüfus / 2
YON = Yıl başındaki nüfus + (Doğumlar + içe göçler) − (Ölümler + dışa göçler) / 2
Eğer nüfus sayımı sadece her yılın başında yapılıyorsa,
YON = Yıl başındaki nüfus + Önceki yılın başındaki nüfus / 2
formülleri aracılığıyla hesaplanır.
Soru 105
Herhangi bir bölgede bir yıl içinde belirli bir hastalıktan ölenlerin, yıl ortası nüfusa bölünmesi ile elde edilen istatistikle aşağıdakilerden hangisine ulaşılır?
Seçenekler
A
Genel mortalite hızı
B
Kaba ölüm hızı
C
Bebek ölüm hızı
D
Yaşa özel ölüm hızı
E
Ölü doğum hızı
Açıklama:
Genel Mortalite Hızı (GMH); Bölgede bir yıl içinde belirli bir hastalıktan ölenlerin (mortalite), yıl ortası nüfusa bölünmesi ile elde edilir.
Genel Mortalite Hızı GMH ( ) =Yıl içinde belirli bir hastalıktan ölenlerin sayısı / Aynı yıl içindeki yıl ortası nüfus x 1.000
Genel Mortalite Hızı GMH ( ) =Yıl içinde belirli bir hastalıktan ölenlerin sayısı / Aynı yıl içindeki yıl ortası nüfus x 1.000
Soru 106
A bölgesinde 2014 yılı içerisinde 1 yaşına girmeden ölen bebeklerin sayısı 95 olarak belirlenmiştir. Aynı yıl içerisinde bölgedeki meydana gelen canlı doğum sayısı ise 1.900’dur.
Yukarıda yer alan bilgilere sahip bir kişinin hangi hesaplamayı yapması beklenmektedir?
Yukarıda yer alan bilgilere sahip bir kişinin hangi hesaplamayı yapması beklenmektedir?
Seçenekler
A
Kaba ölüm hızı
B
Bebek doğum hızı
C
Ölü doğum hızı
D
Perinatal ölüm hızı
E
Bebek ölüm hızı
Açıklama:
Bebek ölüm hızı; Yıl içinde bir yaşına girmeden ölen bebeklerin o yıl içerisinde canlı doğan bebek sayısına bölünmesi ve 1000 ile çarpılmasıyla elde edilir. Her bin canlı doğuma karşı kaç bebeğin bir
yaşına girmeden öldüğünü gösterir.
yaşına girmeden öldüğünü gösterir.
Soru 107
Aşağıdakilerden hangisi bölge sınırları dışındaki bir yerleşim yerinden, bölgeye yapılan göçe verilen isimdir?
Seçenekler
A
Göç
B
İç göç
C
Dış göç
D
Net göç
E
İçe göç
Açıklama:
Bölge sınırları içinde bir yerleşim yerinden diğerine yapılan göçe iç göç adı verilmektedir. Örneğin, Ankara il sınırları içinde, bir yerden diğer bir yere taşınmak Ankara ili için iç göç hareketi olarak değerlendirilmektedir. Bölge sınırları dışındaki bir yerleşim yerinden, bölgeye yapılan göçe içe göç denir. Başka bir tanımla bölgenin dışarıdan göç alması ya da bölgeye başka bölgelerden göç olayının
gerçekleşmesidir. Örneğin, Kütahya’da oturan bir ailenin Eskişehir il sınırları içine göç etmesi Eskişehir ili için bir içe göç hareketidir.
Bölge sınırları içinden, bölge dışına yapılan göçe dışa göç denir. Başka bir tanımla bölgenin dışarıya göç vermesi ya da bölgeden başka bölgelere göç olayının gerçekleşmesidir. Örneğin, Eskişehir’de yaşayan bir ailenin İstanbul’a göç etmesi, Eskişehir ili için dışa göç
hareketidir. İstanbul ili için içe göç hakeketi olarak adlandırılan bu durum aynı zamanda ülkemiz için de iç göç hareketi olarak tanımlanır.
gerçekleşmesidir. Örneğin, Kütahya’da oturan bir ailenin Eskişehir il sınırları içine göç etmesi Eskişehir ili için bir içe göç hareketidir.
Bölge sınırları içinden, bölge dışına yapılan göçe dışa göç denir. Başka bir tanımla bölgenin dışarıya göç vermesi ya da bölgeden başka bölgelere göç olayının gerçekleşmesidir. Örneğin, Eskişehir’de yaşayan bir ailenin İstanbul’a göç etmesi, Eskişehir ili için dışa göç
hareketidir. İstanbul ili için içe göç hakeketi olarak adlandırılan bu durum aynı zamanda ülkemiz için de iç göç hareketi olarak tanımlanır.
Soru 108
Bir yıl içinde bölgedeki iç göç sayısının, o bölgeye ait yıl ortası nüfusuna bölünmesiyle her 1000 kişide kaç kişinin bölge içerisinde göç ettiğini bulmaya çalışan bir araştırmacı hangi hızı incelemektedir?
Seçenekler
A
İç göç hızı
B
İçe göç hızı
C
Dışa göç hızı
D
Net göç hızı
E
Genel göç hızı
Açıklama:
İç Göç Hızı; Bir yıl içinde bölgedeki iç göç sayısının, o bölgeye ait yıl ortası nüfusuna bölünmesiyle bulunur. Her 1000 kişide kaç kişinin bölge içerisinde göç ettiğini gösterir.
İç Göç Hızı = Bir yıl içinde olan iç göç sayısı / O yıla ait yıl ortası nüfus
x 1.000
İç Göç Hızı = Bir yıl içinde olan iç göç sayısı / O yıla ait yıl ortası nüfus
x 1.000
Soru 109
İş fırsatlarını değerlendiren bir kişinin yaşadığı yer olan Eskişehir'den ayrılarak Lizbon'a yerleşmesini aşağıdaki tanımlardan hangisi en iyi tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Dışa göç
B
İçe göç
C
Göçmen
D
Net göç
E
İç göç
Açıklama:
Bölge sınırları içinden, bölge dışına yapılan göçe dışa göç denir. Başka bir tanımla bölgenin dışarıya göç vermesi ya da bölgeden başka bölgelere göç olayının gerçekleşmesidir. Örneğin, Eskişehir’de yaşayan bir ailenin İstanbul’a göç etmesi, Eskişehir ili için dışa göç
hareketidir. İstanbul ili için içe göç hakeketi olarak adlandırılan bu durum aynı zamanda ülkemiz için de iç göç hareketi olarak tanımlanır. Bir bölgeye olan içe göçlerin toplamından o bölgeden dışa olan göçlerin toplamının çıkartılmasıyla net göç elde edilir. Yerleşmek amacıyla bir başka ülkeden gelen ya da başka ülkeye giden kişilere göçmen denir.
hareketidir. İstanbul ili için içe göç hakeketi olarak adlandırılan bu durum aynı zamanda ülkemiz için de iç göç hareketi olarak tanımlanır. Bir bölgeye olan içe göçlerin toplamından o bölgeden dışa olan göçlerin toplamının çıkartılmasıyla net göç elde edilir. Yerleşmek amacıyla bir başka ülkeden gelen ya da başka ülkeye giden kişilere göçmen denir.
Soru 110
Suriye'deki savaş ortamı nedeniyle yaşadığı ortamları terkedip Türkiye'ye yerleşen kişileri aşağıdakilerden hangisi en iyi tanımlar?
Seçenekler
A
Dışa göç eden kişiler
B
Savaş mağdurları
C
Sığınmacılar
D
İçe göç edenler
E
Zaruri göç
Açıklama:
Yaygın şiddet, dışsaldırı, iç çatışmalar, yaygın insan hakları ihlalleri ya da kamu düzenini ciddi olarak bozan diğer durumlardan dolayı yaşamları, güvenlikleri ya da özgürlükleri tehdit altında olduğu için ülkelerinden kaçan kişilere sığınan (sığınmacı,mülteci) denir.
Soru 111
Aşağıdakilerden hangisi sağlık alanında kullanılan istatistiksel yöntemlerin temel amaçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Belirli bir bölgenin kısa, orta ve uzun vadede sağlıkla ilgili hizmet planlamasını
yapmak
yapmak
B
Belirli aralıklarla, doktor, yardımcı sağlık personeli, hasta ve hasta yakınlarının bilgi,
tutum ve davranışlarını araştırarak sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde yürütülmesini
sağlamak
tutum ve davranışlarını araştırarak sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde yürütülmesini
sağlamak
C
Yapılacak olan bilimsel çalışmalara en doğru bilgiyi sağlamak, bu çalışmalara yol
göstermek
göstermek
D
Sürekli eğitimden döngüsel eğitime geçiş şartlarını güncellemek
E
Sağlık hizmeti verilen kurumlardaki tedav
Açıklama:
Sağlık alanında kullanılan istatistiksel yöntemlerin temel amaçları aşağıdaki şekilde
sıralanabilir.
• Belirli bir bölgenin kısa, orta ve uzun vadede sağlıkla ilgili hizmet planlamasını
yapmak,
• Sağlık hizmeti verilen kurumlardaki tedavi hizmetlerinin aksamamasını sağlamak,
doktor ve personel sayısını düzenlemek,
• Sağlık sunumunda kullanılan makine, teçhizat talebini karşılamak, etkin biçimde
kullanımını ve sürekliliğini sağlamak (personel, sarf malzemeler, kitler, bakım anlaşmaları,
teknik destek vd.),
• Sağlık kurumlarındaki hastaların bakım ve tedavi hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak,
toplum dinamiklerine göre yeniden düzenlemek ve değerlendirmek,
• Sağlık kurumlarında verilen hizmetin kalitesini arttırmak, tedavi hizmeti sunum
mekanlarını günün koşullarına uygun hâle getirmek,
• Belirli aralıklarla, doktor, yardımcı sağlık personeli, hasta ve hasta yakınlarının bilgi,
tutum ve davranışlarını araştırarak sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde yürütülmesini
sağlamak,
• Yapılacak olan bilimsel çalışmalara en doğru bilgiyi sağlamak, bu çalışmalara yol
göstermek,
• Sürekli eğitim kapsamında sağlık çalışanlarının bilgilerini güncellemelerini sağlamak
• Sağlık çalışanlarının kendi alanlarında yayınlanan güncel bilimsel çalışmaları değerlendirebilmesini sağlamaktır.
Sürekli eğitim asıl olandır. Döngüsel eğitime dair bir amaç bulunmamaktadır.
sıralanabilir.
• Belirli bir bölgenin kısa, orta ve uzun vadede sağlıkla ilgili hizmet planlamasını
yapmak,
• Sağlık hizmeti verilen kurumlardaki tedavi hizmetlerinin aksamamasını sağlamak,
doktor ve personel sayısını düzenlemek,
• Sağlık sunumunda kullanılan makine, teçhizat talebini karşılamak, etkin biçimde
kullanımını ve sürekliliğini sağlamak (personel, sarf malzemeler, kitler, bakım anlaşmaları,
teknik destek vd.),
• Sağlık kurumlarındaki hastaların bakım ve tedavi hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak,
toplum dinamiklerine göre yeniden düzenlemek ve değerlendirmek,
• Sağlık kurumlarında verilen hizmetin kalitesini arttırmak, tedavi hizmeti sunum
mekanlarını günün koşullarına uygun hâle getirmek,
• Belirli aralıklarla, doktor, yardımcı sağlık personeli, hasta ve hasta yakınlarının bilgi,
tutum ve davranışlarını araştırarak sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde yürütülmesini
sağlamak,
• Yapılacak olan bilimsel çalışmalara en doğru bilgiyi sağlamak, bu çalışmalara yol
göstermek,
• Sürekli eğitim kapsamında sağlık çalışanlarının bilgilerini güncellemelerini sağlamak
• Sağlık çalışanlarının kendi alanlarında yayınlanan güncel bilimsel çalışmaları değerlendirebilmesini sağlamaktır.
Sürekli eğitim asıl olandır. Döngüsel eğitime dair bir amaç bulunmamaktadır.
Soru 112
Nüfusun yaş ve cinsiyet yapısını incelemeyi sağlayan grafiksel yönteme ne ad verilir?
Seçenekler
A
De facto nüfus
B
De juro nüfus
C
Nüfus ortalaması
D
Yaş ortalaması
E
Nüfus piramıdi
Açıklama:
Nüfus pramidi, nüfusun yaş ve cinsiyet yapısını incelemeyi sağlayan grafiksel bir yöntemdir. Aynı zamanda nüfusun yaş ve cinsiyet yapısını bir zaman dilimi içerisinde değerlendirme olanağı sağlamaktadır.
Soru 113
Nüfus yoğunluğu formülü aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
NY = X Yaş Grubundaki Erkek Nüfus/X Yaş Grubundaki Kadın Nüfus
B
NY = X Yaş Grubundaki Erkek Nüfus/X Yaş Grubundaki Kadın Nüfusx100
C
NY = Erkek Nüfusu/Kadın Nüfusu x100
D
NY = Bölge Nüfusu/Bölgenin Yüzölçümü
E
NY=Erkek Nüfusu/Kadın Nüfusu
Açıklama:
Bir bölgedeki toplam nüfusun o yerin yüz ölçümüne (km²) bölünmesi ile elde edilir. Bir
bölgede km²ye kaç kişinin düştüğünü gösteren ölçüdür. Aşağıdaki formül ile hesaplanır.
Nüfus Yoğunluğu = Bölge Nüfusu/Bölgenin Yüzölçümü
bölgede km²ye kaç kişinin düştüğünü gösteren ölçüdür. Aşağıdaki formül ile hesaplanır.
Nüfus Yoğunluğu = Bölge Nüfusu/Bölgenin Yüzölçümü
Soru 114
Belirli bir yıl içindeki canlı doğum sayısının yıl ortası nüfusa bölünmesiyle elde edilen ve her bin nüfusa kaç tane canlı doğum düştüğünü gösteren kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğum
B
Kaba doğum hızı
C
Genel doğurganlık hızı
D
Evli kadınlara özel doğurganlık hızı
E
Yaşa özel doğurganlık hızı
Açıklama:
Belirli bir yıl içindeki canlı doğum sayısının yıl ortası nüfusa bölünmesiyle elde edilir ve
her bin nüfusa kaç tane canlı doğum düştüğünü gösterir. Kaba doğum hızı çok duyarlı
bir ölçüt değildir. Çünkü formülün paydasında doğurganlığa katkısı olmayan çocuk ve
yaşlılar da dahil olmak üzere tüm nüfus yer almaktadır.
her bin nüfusa kaç tane canlı doğum düştüğünü gösterir. Kaba doğum hızı çok duyarlı
bir ölçüt değildir. Çünkü formülün paydasında doğurganlığa katkısı olmayan çocuk ve
yaşlılar da dahil olmak üzere tüm nüfus yer almaktadır.
Soru 115
Doğurgan çağda olan kadın nüfusun yaş yapısını dikkate almadan, doğurganlık düzeyi hakkında bilgi veren istatistiğe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Toplam doğurganlık hızı
B
Kaba doğum hızı
C
Doğum hızı
D
YÖDH
E
EKÖDH
Açıklama:
Toplam doğurganlık hızı, doğurgan çağda olan kadın nüfusun yaş yapısını dikkate almadan, doğurganlık düzeyi hakkında bilgi veren bir istatistiktir. Doğurgan çağa giren bir kadının doğurganlık çağı sonuna kadar ortalama kaç canlı doğum yapacağını ifade eder.
Soru 116
Bir yıl içerisindeki ölü doğan bebek sayısı ile canlı doğan fakat 0-6 gün arasında ölen bebeklerin, o yıldaki tüm canlı doğum sayısına bölünmesiyle elde edilen istatistiğe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ana ölüm hızı
B
Yaşa özel ölüm hızı
C
Mortalite hızı
D
Orantılı ölüm hızı
E
Perinatal ölüm hızı
Açıklama:
Perinatal ölüm hızı: Bir yıl içerisindeki ölü doğan bebek sayısı ile canlı doğan fakat 0-6 gün arasında ölen bebeklerin, o yıldaki tüm canlı doğum sayısına bölünmesiyle elde edilir.
Soru 117
Aşağıdakilerden hangisinin hesaplanmasında; (Bir yıl içerisindeki evlenme sayısı/O yıla ait yıl ortası nüfus) x1.000 formülü kullanılır?
Seçenekler
A
Kaba ölüm hızı
B
Evlenebilecek yaşa özel evlenme hızı
C
Genel evlenme hızı
D
Kadınlara özel evlenme hızı
E
Erkeklere özel evlenme hızı
Açıklama:
Genel evlenme hızı belirli bir bölgede bir yıl içerisindeki evlenme sayısının o yıla ait yıl ortası nüfusa bölünmesi ile hesaplanır.
GEH = Bir yıl içerisindeki evlenme sayısı/O yıla ait yıl ortası nüfus x1.000
GEH = Bir yıl içerisindeki evlenme sayısı/O yıla ait yıl ortası nüfus x1.000
Soru 118
Bir yıl içinde bir bölgede içe olan göç sayısı ile dışa olan göç sayısının toplamının o bölge yıl ortası nüfusuna bölünmesiyle ortaya çıkan oran aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Genel göç hızı
B
İç göç hızı
C
İçe göç hızı
D
Dışa göç hızı
E
Net göç hızı
Açıklama:
Genel göç hızı: Bir yıl içinde bir bölgede içe olan göç sayısı ile dışa olan göç sayısının toplamının o bölge yıl ortası nüfusuna bölünmesiyle bulunur. Her 1.000 kişide, kaç kişinin bölge içine geldiğini ve bölge dışına gittiğini gösterir.
Soru 119
Bir yıl içinde bir bölgede içe olan göç sayısından o bölgeye ait dışa olan göç sayısının farkının, o bölge yıl ortası nüfusuna bölünmesiyle bulunan istatiksel sonuca ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dışa göç hızı
B
İçe göç hızı
C
İç göç hızı
D
Net göç hızı
E
Genel göç hızı
Açıklama:
Net göç hızı: Bir yıl içinde bir bölgede içe olan göç sayısından o bölgeye ait dışa olan göç sayısının farkının, o bölge yıl ortası nüfusuna bölünmesiyle bulunur. Belirli bir bölgenin aldığı göç ile verdiği göç arasındaki farktır. Bölgenin aldığı göç verdiğinden fazla ise net göç hızı pozitif, verdiği göç aldığı göçten fazla ise net göç hızı negatif olarak elde edilir.
Soru 120
Belirli bir bölgede bir yıl içerisinde olan boşanma sayısının o yıla ait yıl ortası nüfusa bölünmesi ile hesaplanan boşanma hızına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Net boşanma hızı
B
Genel boşanma hızı
C
Kaba boşanma hızı
D
Ortalama boşanma hızı
E
Cinsiyete özel boşanma hızı
Açıklama:
Kaba boşanma hızı: Belirli bir bölgede bir yıl içerisinde olan boşanma sayısının o yıla ait yıl ortası nüfusa bölünmesi ile hesaplanır. Binde olarak ifade edilir.
KBH = Bir yıl içerisindeki boşanma sayısı/O yıla ait yıl ortası nüfus x1.000
KBH = Bir yıl içerisindeki boşanma sayısı/O yıla ait yıl ortası nüfus x1.000
Soru 121
Nüfus sayımı sırasında bireylerin bulundukları bölge içerisinde sayılması hangi tür nüfus sayımı olarak değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
De facto
B
De juro
C
Bölgesel bazlı sayım
D
Adrese dayalı sayım
E
Zamana dayalı sayım
Açıklama:
De facto sayım, nüfus sayımı sırasında bireylerin bulundukları bölge içerisinde sayılmasıdır.
Soru 122
65 ve daha üzeri yaştaki insanlar, toplumun %10’undan fazla ise bu tür toplumların nüfus yapısına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Genç nüfus
B
Yaşlı nüfus
C
Yetişkin nüfus
D
Orta yaşlı nüfus
E
Çocuk nüfus
Açıklama:
65 ve daha üzeri yaştaki insanlar, toplumun %10’undan fazla ise bu tür toplumların nüfus yapısına yaşlı nüfus denir.
Soru 123
Aşağıdakilerden hangisinde gelişmiş ülkelere ait nüfus piramidinin özellikleri bir arada verilmiştir?
Seçenekler
A
Yüksek doğum ve ölüm oranı
B
Ölüm oranları düşük, doğum oranları yüksek
C
Ölüm oranları düşük, doğum oranları düşük
D
Ölüm oranları yüksek, doğum oranları düşük
E
Ölüm oranları yüksek, doğum oranları yüksek
Açıklama:
Gelişmiş ülkelerde doğum oranları da ölüm oranları da düşüktür.
Soru 124
Ege bölgesinde depresyon tanısı alan kişi sayısının 300 olduğu belirlenmiştir. Bölgede toplamda 15000 000 kişi yaşadığına göre, bu bölgede depresyon görülme hızı kaçtır?
Seçenekler
A
2/10 000
B
2/100 000
C
2/1000 000
D
3/10 000
E
3/100 000
Açıklama:
Belirli bir bölgede sağlık olaylarının görülme sıklığını ölçmek için hız kullanılır. Olayın görülme sayısının, bölgedeki tüm nüfusa bölünmesi ile elde edilir.
Soru 125
Eskişehir ilinde 2017 yılında 350 000 kadın 400 000 erkek olduğu belirlenmiştir. Buna göre Eskişehir ilinde 2017 yılında yaşa özel cinsellik oranı kaçtır?
Seçenekler
A
115.29
B
114.29
C
113.29
D
112.29
E
111.29
Açıklama:
Yaşa özel cinsellik oranı bir bölge veya ülkede incelenen yaş grubundaki erkek nüfusun aynı bölgedeki o yıl içindeki kadın nüfusuna bölünmesi ile bulunur. Yüzde olarak ifade edilir.
Soru 126
Bebeğin doğduğu andaki ağırlığına göre, normal doğum aralığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
<1500gr
B
1500-2499gr
C
2500-4250gr
D
4250-5000gr
E
>5000gr
Açıklama:
2500-4250gr aralığı normal doğum aralığı olarak belirtilmiştir.
Soru 127
Bir ülkede, 2014 yılındaki canlı doğan bebek sayısı 1.245.451 olarak belirlenmiştir. Bu ülkenin 2014 yılına ait yıl ortası nüfusu ise 67.870.230’dur. Eldeki verilere göre ülkenin 2014 yılı kaba doğum hızı kaçtır?
Seçenekler
A
18.35
B
19.35
C
20.35
D
21.35
E
22.35
Açıklama:
Belli bir yıl içindeki canlı doğum sayısının yıl ortası nüfusa bölünmesiyle elde edilir ve her bin nüfusa kaç tane canlı doğum düştüğü kaba doğum hızını gösterir.
Soru 128
Bir bölgede 2017 yılı içerisinde 180 evlenme gerçekleşmiştir. Bu bölgenin yıl ortası nüfusu ise 345.00’dir. Eldeki verilere göre genel evlenme hızını hesaplayınız?
Seçenekler
A
0,822
B
0,722
C
0,622
D
0,522
E
0,422
Açıklama:
Belirli bir bölgede bir yıl içerisindeki evlenme sayısının o yıla ait yıl ortası nüfusa bölünmesi ile hesaplanır. Binde olarak yorumlanır.
Soru 129
Kütahya’da oturan bir ailenin Eskişehir il sınırları içine göç etmesi Eskişehir ili için hangi tür göçe örnektir?
Seçenekler
A
İç göç
B
İçe göç
C
Dış göç
D
Dışa göç
E
Net göç
Açıklama:
Bölge sınırları dışındaki bir yerleşim yerinden bölgeye yapılan göçe içe göç denir.
Soru 130
Bir bölgenin 2017 yılı içerisindeki içe göç sayısı 4.210 ve dışa göç sayısı ise 290 olarak saptanmıştır. Bölgenin aynı yıl, yıl ortası nüfusu 241.000 olduğuna göre bölgenin genel göç hızı kaçtır?
Seçenekler
A
17.67
B
18.67
C
19.67
D
20.67
E
21.67
Açıklama:
Bir yıl içinde bir bölgede içe olan göç sayısı ile dışa olan göç sayısının toplamının o bölge yıl ortası nüfusuna bölünmesi ile bulunur. Her 1.000 kişide, kaç kişinin bölge içine geldiğini ve bölge dışına gittiğini gösterir.
Soru 131
Doğumlarla ilgili oranlardan belirli bir yıl içindeki canlı doğum sayısının yıl ortası nüfusa bölünmesiyle elde edilen ve her bin nüfusa kaç tane canlı doğum düştüğünü gösteren hız aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toplam Doğurganlık Hızı
B
Yaşa Özel Doğurganlık Hızı
C
Evli Kadınlara Özel Doğurganlık Hızı
D
Genel Doğurganlık Hızı
E
KAba Doğum Hızı
Açıklama:
Belirli bir yıl içindeki canlı doğum sayısının yıl ortası nüfusa bölünmesiyle elde edilir ve her bin nüfusa kaç tane canlı doğum düştüğünü gösterir. Kaba doğum hızı çok duyarlı bir ölçüt değildir. Çünkü formülün paydasında doğurganlığa katkısı olmayan çocuk ve yaşlılar da dahil olmak üzere tüm nüfus yer almaktadır.
Soru 132
Aşağıdakilerden hangisi nüfus yapısının içine aldığı konular arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Evlenme
B
Cinsiyet
C
Yaş
D
Eğitim düzeyi
E
Meslek grupları
Açıklama:
Nüfus yapısı cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, meslek grupları ve çeşitli yaş grupları yönünden dağılım konularını içine almaktadır. Doğum, ölüm, göçler, evlenmeler ve boşanmalar gibi olaylar ise nüfus dinamiğini etkilemektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 133
Günümüzde ülkemizde nüfus sayımı aşağıdaki kurumlardan hangisi tarafından gerçekleştirilmektedir?
Seçenekler
A
Türkiye İstatistik Kurumu
B
İç İşleri Bakanlığı
C
Devlet İstatistik Kurumu
D
Sağlık Bakanlığı
E
Nüfus Bakanlığı
Açıklama:
Nüfus, sınırları belirli bir alanda ve belirli bir zamanda yaşayan insan topluluğudur. Ülkemizde nüfus sayımlarını Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) yapmaktadır.
Soru 134
Ülkemizde gerçekleştirilen, nüfus tespiti olarak adlandırılan, sosyal ve ekonomik bilgilerin yer almadığı ve seçmen kütüklerinin güncelleştirilmesine yönelik yapılan sayım hangi yılda gerçekleştirilmiştir?
Seçenekler
A
1995
B
1997
C
2000
D
2005
E
2010
Açıklama:
Ü 1990’dan sonra ise nüfus sayımı 2000 yılında yapılmış ve her 10 yılda yapılmasına karar verilmiştir. Bu arada ilave olarak 1997 yılında bir sayım daha yapılmıştır. Fakat bu sayım nüfus tesbiti olarak adlandırılmıştır. Seçmen kütüklerinin güncelleştirilmesine yönelik bu sayımda, yerleşim yerleri itibariyle ikametgaha dayalı sayısal sonuçlar elde edilmiş, sosyal ve ekonomik bilgiler bu sayımda yer almamıştır.
Soru 135
Aşağıdaki durumlardan hangisinde bir toplumun nüfus yapısına "yaşlı nüfus" adı verilir?
Seçenekler
A
65 ve daha üzeri yaştaki insanlar (65+), toplumun %30’undan fazla ise
B
65 ve daha üzeri yaştaki insanlar (65+), toplumun %20’sinden fazla ise
C
65 ve daha üzeri yaştaki insanlar (65+), toplumun %10’undan fazla ise
D
65 ve daha üzeri yaştaki insanlar (65+), toplumun %40’ından fazla ise
E
65 ve daha üzeri yaştaki insanlar (65+), toplumun %50’sinden fazla ise
Açıklama:
Eğer 65 ve daha üzeri yaştaki insanlar (65+), toplumun %10’undan fazla ise bu tür toplumların nüfus yapısına yaşlı nüfus adı verilmektedir
Soru 136
"Sanayileşmiş ülkeler" için aşağıdaki ifadelerden hangisinin geçerli olması beklenir?
Seçenekler
A
Yüksek doğum ve ölüm oranı
B
Ölüm oranları düşük, doğum oranları yüksek
C
Ölüm oranları düşük
D
Ölüm oranları düşük, doğum oranları düşük
E
Ölüm oranları doğum oranlarına eşit
Açıklama:
Sanayileşmiş ülkeler: Ölüm oranları düşük, doğum oranları düşük
Soru 137
Belirli bir bölgede sağlık olaylarının görülme sıklığını ölçmek için aşağıdakilerden hangisi kullanılır?
Seçenekler
A
Oran
B
Yoğunluk
C
Derinlık
D
Yüzölçümü
E
Hız
Açıklama:
Hız, belirli bir bölgede sağlık olaylarının görülme sıklığını ölçmek için kullanılır. Olayın görülme sayısının, bölgedeki tüm nüfusa bölünmesiyle elde edilir. Belli bir zaman
dilimi için hesaplanır.
dilimi için hesaplanır.
Soru 138
Bir bölgede km²ye kaç kişinin düştüğünü gösteren ölçü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nüfus Yoğunluğu
B
Bölge Nüfusu
C
Bölgenin Yüzölçümü
D
Bölgenin Hızı
E
Bölgenin Oranı
Açıklama:
Nüfus Yoğunluğu: Bir bölgedeki toplam nüfusun o yerin yüz ölçümüne (km²) bölünmesi ile elde edilir. Bir bölgede km²ye kaç kişinin düştüğünü gösteren ölçüdür.
Soru 139
Belirli bir yılda, doğurgan çağda olan 15-49 yaş grubundaki her 1000 kadına düşen canlı doğum sayısı, aşağıdakilerden hangisi ile isimlendirilir?
Seçenekler
A
Evli Kadınlara Özel Doğurganlık Hızı
B
Genel Doğurganlık Hızı
C
Yaşa Özel Doğurganlık Hızı
D
Nüfus Yoğunluğu
E
Genel Cinsellik Oranı
Açıklama:
Belirli bir yılda, doğurgan çağda olan 15-49 yaş grubundaki her 1000 kadına düşen canlı doğum sayısını genel doğurganlık hızı gösterir.
Soru 140
Doğduktan sonra 12 gün yaşayarak hayatını kaybetmiş bir bebek için aşağıdaki ifadelerden hangisi kullanılır?
Seçenekler
A
Postneonatal dönem
B
Erken Neonatal dönem
C
Geç Neonatal dönem
D
Ölü doğum
E
Perinatal Ölüm
Açıklama:
Bebek ölüm hızı neonatal ve postneonatal dönem olarak ikiye ayrılmaktadır. Neonatal dönem, 0-27 günlük dönemde ölen bebekler, postneonatal dönem ise 28-364 günlük
dönemde ölen bebekler için kullanılmaktadır. Ayrıca neonatal dönemde kendi içerisinde ikiye ayrılmaktadır. 0-6 günlük ölen bebekler erken neonatal dönem, 7-27 günlük ölen bebekler ise geç neonatal dönem olarak adlandırılmaktadır.
dönemde ölen bebekler için kullanılmaktadır. Ayrıca neonatal dönemde kendi içerisinde ikiye ayrılmaktadır. 0-6 günlük ölen bebekler erken neonatal dönem, 7-27 günlük ölen bebekler ise geç neonatal dönem olarak adlandırılmaktadır.
Soru 141
Samsun’da yaşayan bir ailenin İzmir’e göç etmesi Samsun ili için aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İçe göç hareketi
B
Bölgesel göç hareketi
C
Genel göç hareketi
D
Dışa göç hareketi
E
Net göç hareketi
Açıklama:
Bölge sınırları içinden, bölge dışına yapılan göçe dışa göç denir. Başka bir tanımla bölgenin dışarıya göç vermesi ya da bölgeden başka bölgelere göç olayının gerçekleşmesidir.
Örneğin, Eskişehir’de yaşayan bir ailenin İstanbul’a göç etmesi, Eskişehir ili için dışa göç hareketidir. İstanbul ili için içe göç hakeketi olarak adlandırılan bu durum aynı zamanda ülkemiz için de iç göç hareketi olarak tanımlanır.
Örneğin, Eskişehir’de yaşayan bir ailenin İstanbul’a göç etmesi, Eskişehir ili için dışa göç hareketidir. İstanbul ili için içe göç hakeketi olarak adlandırılan bu durum aynı zamanda ülkemiz için de iç göç hareketi olarak tanımlanır.
Soru 142
Bir yıl içinde bir bölgede içe olan göç sayısından o bölgeye ait dışa olan göç sayısının farkının, o bölge yıl ortası nüfusuna bölünmesiyle bulunan değer aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dışa Göç Hızı
B
İçe Göç Hızı
C
Genel Göç Hızı
D
Göç Hızı
E
Net Göç Hızı
Açıklama:
Net Göç Hızı (GGH) : Bir yıl içinde bir bölgede içe olan göç sayısından o bölgeye ait dışa olan göç sayısının farkının, o bölge yıl ortası nüfusuna bölünmesiyle bulunur.
Soru 143
I- Sağlık yöneticileri
II- Planlayıcılar
III- Ekonomistler
IV- İstatistikçiler
Nüfus ve nüfusun mevcut yapısından en çok yararlanan meslek grupları hangileridir?
II- Planlayıcılar
III- Ekonomistler
IV- İstatistikçiler
Nüfus ve nüfusun mevcut yapısından en çok yararlanan meslek grupları hangileridir?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I ve III
D
II-III ve IV
E
I-II-III ve IV
Açıklama:
Günümüzde bölgenin ve ülkenin nüfus yapısını ayrıntılı olarak incelemeden yapılacak olan hizmet planlamasının başarılı olması neredeyse imkânsızdır. Nüfus bilgileri ilgili bölgeye ait hız ve oranların hesaplanmasında kullanılan önemli bir veri kaynağıdır. Bu açıdan nüfus ve nüfusun mevcut yapısı sağlık yöneticilerinin, planlayıcıların, ekonomistlerin ve istatistikçilerin en çok yararlandıkları veridir. Doğru cevap E'dir.
Soru 144
Ülkemizde yapılan nüfus sayımlarının ikincisi hangi tarihte yapılmıştır?
Seçenekler
A
1927
B
1935
C
1950
D
1978
E
1990
Açıklama:
Ülkemizde, Cumhuriyet’in kuruluşundan günümüze kadar nüfusumuzun sayı ve demografik özelliklerini belirlemek amacıyla pek çok nüfus sayımı yapılmıştır. Birincisi 1927 yılında, ikincisi 1935 yılında ve bu tarihten sonra 1990’a kadar her 5 yılda bir aksatılmadan nüfus sayımı tekrarlanmıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 145
Ülkemizde nüfus tesbiti olarak adlandırılan sayım kaç yılında yapılmıştır?
Seçenekler
A
1927
B
1935
C
1990
D
1997
E
2010
Açıklama:
Ülkemizde 1990’a kadar her 5 yılda bir aksatılmadan nüfus sayımı tekrarlanmıştır. 1990’dan sonra ise nüfus sayımı 2000 yılında yapılmış ve her 10 yılda yapılmasına karar verilmiştir. Bu arada ilave olarak 1997 yılında bir sayım daha yapılmıştır. Fakat bu sayım nüfus tesbiti olarak adlandırılmıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 146
Aşağıdakilerden hangisi kalkınmakta olan ülkelerin nüfus yapısını göstermektedir?
Seçenekler
A
Yaşlı nüfus
B
Genç nüfus
C
Orta yaşlı nüfus
D
Çok yaşlı nüfus
E
Çok genç Nüfus
Açıklama:
0-14 yaş nüfusu tüm topluma oranlandığında %30-40, 15-64 yaş nüfusu %50-60, 65+ yaş nüfusu ise %5-9 oranlarında yoğunluğa sahip olan bölgelere orta yaşlı nüfus adı verilir. Kalkınmakta olan ülkelerin nüfus yapıları bu formdadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 147
Nüfusun yaş ve cinsiyet yapısını incelemeyi sağlayan grafiksel yönteme ............. adı verilmektedir.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Nüfus sayımı
B
Nüfus pramidi
C
Nüfus yapısı
D
Nüfus istatistikleri
E
Nüfus kaydı
Açıklama:
Nüfus pramidi, nüfusun yaş ve cinsiyet yapısını incelemeyi sağlayan grafiksel bir yöntemdir. Aynı zamanda nüfusun yaş ve cinsiyet yapısını bir zaman dilimi içerisinde değerlendirme olanağı sağlamaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 148
Aşağıdakilerden hangisi ülkede toplam nüfus içerisinde her 100 kadına kaç erkeğin düştüğünü veren ölçüdür?
Seçenekler
A
Nüfus sayımı
B
Nüfus yoğunluğu
C
Genel cinsellik oranı
D
Yaşa özel cinsellik oranı
E
Nüfus hız ve oranı
Açıklama:
Genel cinsellik oranı bir bölge veya ülkede toplam nüfus içerisinde her 100 kadına kaç erkeğin düştüğünü veren bir ölçüdür. "Genel Cinsellik Oranı = (Erkek Nüfusu / Kadın Nüfusu) x 100" formülü ile hesaplanır. Doğru cevap C'dir.
Soru 149
- Belirli bir bölgenin kısa, orta ve uzun vadede sağlıkla ilgili hizmet planlamasını yapmak,
- Sağlık hizmeti verilen kurumlardaki tedavi hizmetlerinin aksamamasını sağlamak, doktor ve personel sayısını düzenlemek,
- Sağlık sunumunda kullanılan makine, teçhizat talebini karşılamak, etkin biçimde kullanımını ve sürekliliğini sağlamak (personel, sarf malzemeler, kitler, bakım anlaşmaları, teknik destek vd.),
- Sağlık kurumlarındaki hastaların bakım ve tedavi hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak, toplum dinamiklerine göre yeniden düzenlemek ve değerlendirmek
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri sağlık alanında kullanılan istatistiksel yöntemlerin temel amaçları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
I-II-III
C
II-III-IV
D
I-II-IV
E
I-II-IV
Açıklama:
Sağlık alanında kullanılan istatistiksel yöntemlerin temel amaçları aşağıdaki şekilde sıralanabilir.
• Belirli bir bölgenin kısa, orta ve uzun vadede sağlıkla ilgili hizmet planlamasını yapmak,
• Sağlık hizmeti verilen kurumlardaki tedavi hizmetlerinin aksamamasını sağlamak, doktor ve personel sayısını düzenlemek,
• Sağlık sunumunda kullanılan makine, teçhizat talebini karşılamak, etkin biçimde kullanımını ve sürekliliğini sağlamak (personel, sarf malzemeler, kitler, bakım anlaşmaları, teknik destek vd.),
• Sağlık kurumlarındaki hastaların bakım ve tedavi hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak, toplum dinamiklerine göre yeniden düzenlemek ve değerlendirmek,
• Sağlık kurumlarında verilen hizmetin kalitesini arttırmak, tedavi hizmeti sunum mekanlarını günün koşullarına uygun hâle getirmek,
• Belirli aralıklarla, doktor, yardımcı sağlık personeli, hasta ve hasta yakınlarının bilgi, tutum ve davranışlarını araştırarak sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde yürütülmesini sağlamak,
• Yapılacak olan bilimsel çalışmalara en doğru bilgiyi sağlamak, bu çalışmalara yol göstermek,
• Sürekli eğitim kapsamında sağlık çalışanlarının bilgilerini güncellemelerini sağlamak,
• Sağlık çalışanlarının kendi alanlarında yayınlanan güncel bilimsel çalışmaları değerlendirebilmesini sağlamaktır.
Doğru cevap A'dır.
• Belirli bir bölgenin kısa, orta ve uzun vadede sağlıkla ilgili hizmet planlamasını yapmak,
• Sağlık hizmeti verilen kurumlardaki tedavi hizmetlerinin aksamamasını sağlamak, doktor ve personel sayısını düzenlemek,
• Sağlık sunumunda kullanılan makine, teçhizat talebini karşılamak, etkin biçimde kullanımını ve sürekliliğini sağlamak (personel, sarf malzemeler, kitler, bakım anlaşmaları, teknik destek vd.),
• Sağlık kurumlarındaki hastaların bakım ve tedavi hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak, toplum dinamiklerine göre yeniden düzenlemek ve değerlendirmek,
• Sağlık kurumlarında verilen hizmetin kalitesini arttırmak, tedavi hizmeti sunum mekanlarını günün koşullarına uygun hâle getirmek,
• Belirli aralıklarla, doktor, yardımcı sağlık personeli, hasta ve hasta yakınlarının bilgi, tutum ve davranışlarını araştırarak sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde yürütülmesini sağlamak,
• Yapılacak olan bilimsel çalışmalara en doğru bilgiyi sağlamak, bu çalışmalara yol göstermek,
• Sürekli eğitim kapsamında sağlık çalışanlarının bilgilerini güncellemelerini sağlamak,
• Sağlık çalışanlarının kendi alanlarında yayınlanan güncel bilimsel çalışmaları değerlendirebilmesini sağlamaktır.
Doğru cevap A'dır.
Soru 150
- Belirli aralıklarla, doktor, yardımcı sağlık personeli, hasta ve hasta yakınlarının bilgi, tutum ve davranışlarını araştırarak sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde yürütülmesini sağlamak
- Yapılacak olan bilimsel çalışmalara en doğru bilgiyi sağlamak, bu çalışmalara yol göstermek
- Sürekli eğitim kapsamında sağlık çalışanlarının bilgilerini güncellemelerini sağlamak
- Sağlık çalışanlarının kendi alanlarında yayınlanan güncel bilimsel çalışmaları değerlendirebilmesini sağlamak
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-III-IV
C
II-III-IV
D
I-II-IV
E
I-III-IV
Açıklama:
Sağlık alanında kullanılan istatistiksel yöntemlerin temel amaçları aşağıdaki şekilde sıralanabilir.
• Belirli bir bölgenin kısa, orta ve uzun vadede sağlıkla ilgili hizmet planlamasını yapmak,
• Sağlık hizmeti verilen kurumlardaki tedavi hizmetlerinin aksamamasını sağlamak, doktor ve personel sayısını düzenlemek,
• Sağlık sunumunda kullanılan makine, teçhizat talebini karşılamak, etkin biçimde kullanımını ve sürekliliğini sağlamak (personel, sarf malzemeler, kitler, bakım anlaşmaları, teknik destek vd.),
• Sağlık kurumlarındaki hastaların bakım ve tedavi hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak, toplum dinamiklerine göre yeniden düzenlemek ve değerlendirmek,
• Sağlık kurumlarında verilen hizmetin kalitesini arttırmak, tedavi hizmeti sunum mekanlarını günün koşullarına uygun hâle getirmek,
• Belirli aralıklarla, doktor, yardımcı sağlık personeli, hasta ve hasta yakınlarının bilgi, tutum ve davranışlarını araştırarak sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde yürütülmesini sağlamak,
• Yapılacak olan bilimsel çalışmalara en doğru bilgiyi sağlamak, bu çalışmalara yol göstermek,
• Sürekli eğitim kapsamında sağlık çalışanlarının bilgilerini güncellemelerini sağlamak,
• Sağlık çalışanlarının kendi alanlarında yayınlanan güncel bilimsel çalışmaları değerlendirebilmesini sağlamaktır.
Doğru cevap B'dir.
• Belirli bir bölgenin kısa, orta ve uzun vadede sağlıkla ilgili hizmet planlamasını yapmak,
• Sağlık hizmeti verilen kurumlardaki tedavi hizmetlerinin aksamamasını sağlamak, doktor ve personel sayısını düzenlemek,
• Sağlık sunumunda kullanılan makine, teçhizat talebini karşılamak, etkin biçimde kullanımını ve sürekliliğini sağlamak (personel, sarf malzemeler, kitler, bakım anlaşmaları, teknik destek vd.),
• Sağlık kurumlarındaki hastaların bakım ve tedavi hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak, toplum dinamiklerine göre yeniden düzenlemek ve değerlendirmek,
• Sağlık kurumlarında verilen hizmetin kalitesini arttırmak, tedavi hizmeti sunum mekanlarını günün koşullarına uygun hâle getirmek,
• Belirli aralıklarla, doktor, yardımcı sağlık personeli, hasta ve hasta yakınlarının bilgi, tutum ve davranışlarını araştırarak sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde yürütülmesini sağlamak,
• Yapılacak olan bilimsel çalışmalara en doğru bilgiyi sağlamak, bu çalışmalara yol göstermek,
• Sürekli eğitim kapsamında sağlık çalışanlarının bilgilerini güncellemelerini sağlamak,
• Sağlık çalışanlarının kendi alanlarında yayınlanan güncel bilimsel çalışmaları değerlendirebilmesini sağlamaktır.
Doğru cevap B'dir.
Soru 151
"Bir bölgedeki toplam nüfusun o yerin yüz ölçümüne (km²) bölünmesi ile elde edilir. Bir bölgede km²ye kaç kişinin düştüğünü gösteren ölçüdür."
Yukarıda açıklaması verilen hız ve oran kavramı hangisidir?
Yukarıda açıklaması verilen hız ve oran kavramı hangisidir?
Seçenekler
A
Nüfus Yoğunluğu
B
Genel Cinsellik Oranı
C
Yaşa Özel Cinsellik Oranı
D
Kaba Doğum Hızı
E
Genel Doğurganlık Hızı
Açıklama:
Nüfus Yoğunluğu: Bir bölgedeki toplam nüfusun o yerin yüz ölçümüne (km²) bölünmesi ile elde edilir. Bir bölgede km²ye kaç kişinin düştüğünü gösteren ölçüdür. Doğru cevap A'dır.
Soru 152
"Bir bölge veya ülkede toplam nüfus içerisinde her 100 kadına kaç erkeğin düştüğünü veren bir ölçüdür."
Yukarıda açıklaması verilen hız ve oran kavramı hangisidir?
Yukarıda açıklaması verilen hız ve oran kavramı hangisidir?
Seçenekler
A
Nüfus Yoğunluğu
B
Genel Cinsellik Oranı
C
Yaşa Özel Cinsellik Oranı
D
Kaba Doğum Hızı
E
Genel Doğurganlık Hızı
Açıklama:
Genel Cinsellik Oranı: Bir bölge veya ülkede toplam nüfus içerisinde her 100 kadına kaç erkeğin düştüğünü veren bir ölçüdür. Doğru cevap B'dir.
Soru 153
Aşağıdakilerden hangisi doğumlarla ilgili hız ve oranlar arasındadır?
Seçenekler
A
Kaba Ölüm Hızı
B
Yaşa Özel Ölüm Hızı
C
Genel Mortalite Hızı
D
Bebek Ölüm Hızı
E
Kaba Doğum Hızı
Açıklama:
Kaba doğum hızı, doğumlarla ilgili hız ve oranlar arasındadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 154
Aşağıda verilenlerden hangisi ya da hangileri evlenmelerle ilgili olarak sıklıkla kullanılan hızlar arasındadır?
- Genel Evlenme Hızı
- Evlenelebilecek Yaşa Özel Evlenme Hızı
- Kadınlara Özel Evlenme Hızı
- Erkeklere Özel Evlenme Hızı
- Genel Evlenme Hızı (GEH)
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
II-III-IV-V
C
I-II-III-IV-V
D
I-II-IV-V
E
I-III-IV-V
Açıklama:
Evlenmelerle ilgili olarak sıklıkla kullanılan hızlar aşağıdaki gibi sıralanabilir.
• Genel Evlenme Hızı
• Evlenelebilecek Yaşa Özel Evlenme Hızı
• Kadınlara Özel Evlenme Hızı
• Erkeklere Özel Evlenme Hızı
• Genel Evlenme Hızı (GEH)
Doğru cevap C'dir.
• Genel Evlenme Hızı
• Evlenelebilecek Yaşa Özel Evlenme Hızı
• Kadınlara Özel Evlenme Hızı
• Erkeklere Özel Evlenme Hızı
• Genel Evlenme Hızı (GEH)
Doğru cevap C'dir.
Soru 155
- Bölgelere göre dağılımı
- Cinsiyet ve bölgelere göre dağılımı
- Yaşa ve bölgelere göre dağılımı
- Göç nedenlerine ve bölgelere göre dağılımı
- Göç biçimlerine göre dağılımı
Seçenekler
A
I-II-III-IV-V
B
II-III-IV-V
C
I-III-IV-V
D
I-II-IV-V
E
I-II-III-V
Açıklama:
Göç hareketlerinin;
• Bölgelere göre dağılımı,
• Cinsiyet ve bölgelere göre dağılımı,
• Yaşa ve bölgelere göre dağılımı,
• Göç nedenlerine ve bölgelere göre dağılımı,
• Göç biçimlerine göre dağılımı,
• Mesleğe göre dağılımı,
• Eğitim düzeyine göre dağılımı,
• Medeni duruma göre dağılımı,
• Diğer sosyo ekonomik kültürel özelliklere göre dağılımıdır.
Doğru cevap A'dır.
• Bölgelere göre dağılımı,
• Cinsiyet ve bölgelere göre dağılımı,
• Yaşa ve bölgelere göre dağılımı,
• Göç nedenlerine ve bölgelere göre dağılımı,
• Göç biçimlerine göre dağılımı,
• Mesleğe göre dağılımı,
• Eğitim düzeyine göre dağılımı,
• Medeni duruma göre dağılımı,
• Diğer sosyo ekonomik kültürel özelliklere göre dağılımıdır.
Doğru cevap A'dır.
Soru 156
Aşağıda verilenlerden hangisi göçlerle ilgili hızlar arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Nüfus yoğunluğu
B
Genel göç hızı
C
Kaba doğum hızı
D
Kaba ölüm hızı
E
Genel ölüm hızı
Açıklama:
Genel göç hızı, göçlerle ilgili bir hız kavramıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 157
- Mesleğe göre dağılımı
- Eğitim düzeyine göre dağılımı
- Medeni duruma göre dağılımı
- Diğer sosyo ekonomik kültürel özelliklere göre dağılım
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
II-III-IV
C
I-II-III
D
I-II-IV
E
I-III-IV
Açıklama:
Göç hareketlerinin;
• Bölgelere göre dağılımı,
• Cinsiyet ve bölgelere göre dağılımı,
• Yaşa ve bölgelere göre dağılımı,
• Göç nedenlerine ve bölgelere göre dağılımı,
• Göç biçimlerine göre dağılımı,
• Mesleğe göre dağılımı,
• Eğitim düzeyine göre dağılımı,
• Medeni duruma göre dağılımı,
• Diğer sosyo ekonomik kültürel özelliklere göre dağılımıdır.
Doğru cevap A'dır.
• Bölgelere göre dağılımı,
• Cinsiyet ve bölgelere göre dağılımı,
• Yaşa ve bölgelere göre dağılımı,
• Göç nedenlerine ve bölgelere göre dağılımı,
• Göç biçimlerine göre dağılımı,
• Mesleğe göre dağılımı,
• Eğitim düzeyine göre dağılımı,
• Medeni duruma göre dağılımı,
• Diğer sosyo ekonomik kültürel özelliklere göre dağılımıdır.
Doğru cevap A'dır.
Soru 158
"Yıl içinde bir yaşına girmeden ölen bebeklerin o yıl içerisinde canlı doğan bebek sayısına
bölünmesi ve 1000 ile çarpılmasıyla elde edilir."
Yukarıda açıklaması verilen ölüm hızı kavramı hangisidir?
bölünmesi ve 1000 ile çarpılmasıyla elde edilir."
Yukarıda açıklaması verilen ölüm hızı kavramı hangisidir?
Seçenekler
A
Bebek Ölüm Hızı
B
Ölü Doğum Hızı
C
Perinatal Ölüm Hızı
D
Ana Ölüm Hızı
E
Orantılı Ölüm Hızı
Açıklama:
Bebek Ölüm Hızı (BÖH): Yıl içinde bir yaşına girmeden ölen bebeklerin o yıl içerisinde canlı doğan bebek sayısına bölünmesi ve 1000 ile çarpılmasıyla elde edilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 159
Aşağıdakilerden hangisi düşük doğum ağırlığı olarak değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
<1500gr
B
1500-2499gr
C
2500-3500gr
D
3500-4250gr
E
>4250gr
Açıklama:
Doğumlar, bebeğin doğduğu andaki ağırlığına göre 4’e ayrılır. Bunlar;
<1500gr → Çok Düşük Doğum Ağırlığı
1500-2499gr → Düşük Doğum Ağırlığı
2500-4250gr → Normal Doğum Ağırlığı
>4250gr → Tosuncuk olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap B'dir.
<1500gr → Çok Düşük Doğum Ağırlığı
1500-2499gr → Düşük Doğum Ağırlığı
2500-4250gr → Normal Doğum Ağırlığı
>4250gr → Tosuncuk olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 160
Devlet İstatistik Enstitüsü ölüm ile ilgili istatistiki bilgileri hangi yıl toplamaya başlamıştır?
Seçenekler
A
1931
B
1949
C
1950
D
1957
E
1998
Açıklama:
Ölüm olayları ile ilgili istatistiki bilgiler Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından 1931 yılından sonra toplanmaya başlanmış ve 1949 yılı sonuna kadar nüfusu en fazla olan 25 il merkezi, 1950-1957 yılları arasında bütün il merkezleri, 1957 yılından itibaren il ve ilçe merkezlerinden derlenmeye başlamıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 161
I- Evlenilebilecek Yaşa Özel Evlenme Hızı
II- Kadınlara Özel Evlenme Hızı
III- Erkeklere Özel Evlenme Hızı
IV-Genel Evlenme Hızı
Aşağıdaki hangi seçenekte evlenmelerle ilgili sıklıkla kullanılan hızlar doğru olarak verilmektedir?
II- Kadınlara Özel Evlenme Hızı
III- Erkeklere Özel Evlenme Hızı
IV-Genel Evlenme Hızı
Aşağıdaki hangi seçenekte evlenmelerle ilgili sıklıkla kullanılan hızlar doğru olarak verilmektedir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız IV
C
I-II ve III
D
II- III ve IV
E
I-II-III ve IV
Açıklama:
Evlenmelerle ilgili olarak sıklıkla kullanılan hızlar aşağıdaki gibi sıralanabilir.
• Genel Evlenme Hızı
• Evlenelebilecek Yaşa Özel Evlenme Hızı
• Kadınlara Özel Evlenme Hızı
• Erkeklere Özel Evlenme Hızı
Doğru cevap E'dir.
• Genel Evlenme Hızı
• Evlenelebilecek Yaşa Özel Evlenme Hızı
• Kadınlara Özel Evlenme Hızı
• Erkeklere Özel Evlenme Hızı
Doğru cevap E'dir.
Soru 162
65 ve daha üzeri yaştaki insanlar (65+), toplumun yüzde kaçından daha fazla nüfus yapısına yaşlı nüfus adı verilir?
Seçenekler
A
10
B
12
C
15
D
18
E
20
Açıklama:
65 ve daha üzeri yaştaki insanlar (65+), toplumun %10’undan fazla ise bu tür toplumların nüfus yapısına yaşlı nüfus adı verilir.
Soru 163
Toplumlarda 15 yaş altı nüfusun, genel nüfus içerisindeki oranı yüzde kaçın üzerinde ise genç nüfus adı verilir?
Seçenekler
A
35
B
40
C
45
D
50
E
55
Açıklama:
15 yaş altı nüfusun, genel nüfus içerisindeki oranı yüksek (%40’ın üzerinde) ise bu tür toplumların nüfus yapısına genç nüfus adı verilir.
Soru 164
Sınırları belirli bir alanda ve belirli bir zamanda yaşayan insan topluluğuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Grup
B
Nüfus
C
Topluluk
D
Klan
E
Güruh
Açıklama:
Nüfus, sınırları belirli bir alanda ve belirli bir zamanda yaşayan insan topluluğudur.
Soru 165
Sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde sayılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
De facto
B
De juro
C
De monte
D
De cero
E
De marke
Açıklama:
De facto, sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde sayılmasıdır.
Soru 166
Cumhuriyet kurulduktan sonra ilk nüfus sayımı kaç yılında yapılmıştır?
Seçenekler
A
1925
B
1926
C
1927
D
1928
E
1929
Açıklama:
1927 yılında yapılmıştır.
Soru 167
Ülkemizdeki nüfus sayımlarında veri kaynağını oluşturacak yeni bir sistem 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu ile kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
2002
B
2003
C
2004
D
2005
E
2006
Açıklama:
2006 yılında çıkarılan 5490 Sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu ile ülkemizdeki nüfus sayımlarında veri kaynağını oluşturacak yeni bir sistem kurulmuştur.
Soru 168
Bir toplumun yaşlı toplum olarak adlandırılması için yaşlı nüfus oranı en az kaç olmalıdır?
Seçenekler
A
%7
B
%8
C
%9
D
%10
E
%11
Açıklama:
65 ve daha üzeri yaştaki insanlar (65+), toplumun %10’undan fazla ise bu tür toplumların nüfus yapısına yaşlı nüfus adı verilir.
Soru 169
15 yaş altı nüfusun, genel nüfus içerisindeki oranı en az kaç olursa genç nüfus olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
%20(yüzde yirmi)
B
%30(yüzde otuz)
C
%40(yüzde kırk)
D
%50(yüzde elli)
E
%60(yüzde altmış)
Açıklama:
15 yaş altı nüfusun, genel nüfus içerisindeki oranı yüksek (%40’ın üzerinde) ise bu tür toplumların nüfus yapısına genç nüfus adı verilir.
Soru 170
Gebelik süresine bakılmaksızın anne vücudundan ayrıldığı anda soluk alan, kalp atımı, kordonda nabız ve çizgili adalelerin hareketi gibi herhangi bir yaşam belirtisi gösteren gebelik ürününe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Normal doğum
B
Sezeryan doğum
C
Canlı doğum
D
Prematüre doğum
E
Sürmatüre doğum
Açıklama:
Canlı doğum, gebelik süresine bakılmaksızın anne vücudundan ayrıldığı anda soluk alan, kalp atımı, kordonda nabız ve çizgili adalelerin hareketi gibi herhangi bir yaşam belirtisi gösteren gebelik ürününe denir.
Soru 171
Normal doğum ağırlığının en az kaç olması gerekmektedir?
Seçenekler
A
2000gr
B
2250gr
C
2500gr
D
2750gr
E
3000gr
Açıklama:
2500gr olması gerekmektedir.
Soru 172
Evli kadınlara özel doğurganlık hızı hesaplanırken hangi yaş grubu ele alınır?
Seçenekler
A
18-50
B
15-49
C
18-35
D
15-40
E
18-55
Açıklama:
Belirli bir yıl içinde olan canlı doğum sayısının 15-49 yaş grubu evli kadın yıl ortası nüfusuna bölünmesiyle evli kadınlara özel doğurganlık hızı bulunur.
Soru 173
Aşağıdakilerden hangisi evlenmelerle ilgili olarak sıklıkla kullanılan hızlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Genel Evlenme Hızı
B
Evlenelebilecek Yaşa Özel Evlenme Hızı
C
Kadınlara Özel Evlenme Hızı
D
Toplam Evlenme Hızı
E
Erkeklere Özel Evlenme Hızı
Açıklama:
Toplam evlenme hızı bu gurubun içerisinde yer almamaktadır.
Soru 174
sınırları belirli bir alanda ve belirli bir zamanda yaşayan insan topluluğuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Nüfus
B
Yaşlı Nüfus
C
Genç Nüfus
D
Orta yaşlı Nüfus
E
Halk
Açıklama:
Nüfus, sınırları belirli bir alanda ve belirli bir zamanda yaşayan insan topluluğudur.
Soru 175
Prematüre doğum, gebelik süresi kaç haftadan daha az olmaktadır?
Seçenekler
A
35
B
37
C
39
D
41
E
43
Açıklama:
Prematüre doğum, gebelik süresi 37 haftadan (259 günden) az olan canlı doğumdur.
Soru 176
Sürmatüre doğum (gecikmiş doğum, sürmatürasyon), gebelik süresi kaç haftadan fazla olmaktadır?
Seçenekler
A
35
B
37
C
39
D
41
E
42
Açıklama:
Sürmatüre doğum (gecikmiş doğum, sürmatürasyon), gebelik süresi 42 haftadan fazla olan canlı doğumdur.
Soru 177
Bir yıl içerisindeki ölü doğan bebek sayısı ile canlı doğan fakat 0-6 gün arasında ölen bebeklerin, o yıldaki tüm canlı doğum sayısına bölünmesiyle elde edilen ölüm hızı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ölü doğum hızı
B
Perinatal ölüm hızı
C
Ana ölüm hızı
D
Orantılı ölüm hızı
E
Genel mortalize hızı
Açıklama:
Perinatal Ölüm Hızı (PÖH)
Bir yıl içerisindeki ölü doğan bebek sayısı ile canlı doğan fakat 0-6 gün arasında ölen bebeklerin, o yıldaki tüm canlı doğum sayısına bölünmesiyle elde edilir.
Bir yıl içerisindeki ölü doğan bebek sayısı ile canlı doğan fakat 0-6 gün arasında ölen bebeklerin, o yıldaki tüm canlı doğum sayısına bölünmesiyle elde edilir.
Soru 178
Yıl içinde bir yaşına girmeden ölen bebeklerin o yıl içerisinde canlı doğan bebek sayısına bölünmesi ve 1000 ile çarpılmasıyla elde edilen hız aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bebek ölüm hızı
B
Perinatal ölüm hızı
C
Ölü doğum hızı
D
Ana ölüm hızı
E
Orantılı ölüm hızı
Açıklama:
Bebek Ölüm Hızı (BÖH)
Yıl içinde bir yaşına girmeden ölen bebeklerin o yıl içerisinde canlı doğan bebek sayısına bölünmesi ve 1000 ile çarpılmasıyla elde edilir. Her bin canlı doğuma karşı kaç bebeğin bir yaşına girmeden öldüğünü gösterir.
Yıl içinde bir yaşına girmeden ölen bebeklerin o yıl içerisinde canlı doğan bebek sayısına bölünmesi ve 1000 ile çarpılmasıyla elde edilir. Her bin canlı doğuma karşı kaç bebeğin bir yaşına girmeden öldüğünü gösterir.
Soru 179
Bir yıl içinde bir bölgede içe olan göç sayısı ile dışa olan göç sayısının toplamının o bölge yıl ortası nüfusuna bölünmesiyle bulunan hız aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İç göç hızı
B
İçe göç hızı
C
Genel göç hızı
D
Dışa göç hızı
E
Net göç hızı
Açıklama:
Genel Göç Hızı (GGH)
Bir yıl içinde bir bölgede içe olan göç sayısı ile dışa olan göç sayısının toplamının o bölge yıl ortası nüfusuna bölünmesiyle bulunur. Her 1.000 kişide, kaç kişinin bölge içine geldiğini ve bölge dışına gittiğini gösterir.
Bir yıl içinde bir bölgede içe olan göç sayısı ile dışa olan göç sayısının toplamının o bölge yıl ortası nüfusuna bölünmesiyle bulunur. Her 1.000 kişide, kaç kişinin bölge içine geldiğini ve bölge dışına gittiğini gösterir.
Soru 180
100,000,000 (yüz milyon) nüfusa sahip ülke yaşlı nüfusa sahip ülke olarak nitelendirilmektedir. Buna göre bu ülkenin 65 yaş ve üzeri nüfusu en az kaç kişidir?
Seçenekler
A
1.000.000 ve üzeri
B
10.000.000 ve üzeri
C
2.500.000 ve üzeri
D
25.000.000 ve üzeri
E
40.000.000 ve üzeri
Açıklama:
65 ve daha üzeri yaştaki insanlar (65+), toplumun %10’undan fazla ise bu tür toplumların nüfus yapısına yaşlı nüfus adı verilir. bu nedenle cevap 10.000.000 ve üzeridir.
Soru 181
100.000.000 nüfusa sahip bir ülke genç nüfuslu ülke olarak adlandırılmaktadır. Buna göre bu ülkede 15 yaş ve altı nüfus kaç kişidir?
Seçenekler
A
25.000.000 ve üzeri
B
40.000.000 ve üzeri
C
50.000.000 ve üzeri
D
5.000.000 ve üzeri
E
4.000.000 ve üzeri
Açıklama:
15 yaş altı nüfusun, genel nüfus içerisindeki oranı yüksek (%40’ın üzerinde) ise bu tür toplumların
nüfus yapısına genç nüfus adı verilir. bu nedenle cevap B seçeneğidir.
nüfus yapısına genç nüfus adı verilir. bu nedenle cevap B seçeneğidir.
Soru 182
Aşağıdakilerden hangisi nüfus dinamiğini etkileyen konular arasında sayılabilir?
Seçenekler
A
Doğum
B
Ölüm
C
Göçler
D
Coğrafya
E
Hepsi
Açıklama:
Bu konu için Giriş başlığı okunabilir
Nüfus yapısı, cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, meslek grupları ve çeşitli yaş grupları yönünden dağılım konularını içine almaktadır. Doğum, ölüm, göçler, evlenmeler ve boşanmalar gibi olaylar ise nüfus dinamiğini etkilemektedir. Demografi bilimi haricinde coğrafya, sosyoloji, ekonomi, tarih, biyoloji, tıp ve istatistik gibi bilim dalları da nüfus konusu ile oldukça yakından ilgilenmektedir.
Nüfus yapısı, cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, meslek grupları ve çeşitli yaş grupları yönünden dağılım konularını içine almaktadır. Doğum, ölüm, göçler, evlenmeler ve boşanmalar gibi olaylar ise nüfus dinamiğini etkilemektedir. Demografi bilimi haricinde coğrafya, sosyoloji, ekonomi, tarih, biyoloji, tıp ve istatistik gibi bilim dalları da nüfus konusu ile oldukça yakından ilgilenmektedir.
Soru 183
Aşağıdakilerden hangisi sağlık alanında kullanılan istatistiksel yöntemlerin temel amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Belirli bir bölgenin belirli bir süre için sağlıkla ilgili hizmet planlamasını yapmak
B
Sağlık hizmeti verilen kurumlardaki tedavi hizmetlerinin aksamamasını sağlamak, doktor ve personel sayısını düzenlemek
C
Sağlık kurumlarındaki hastaların bakım ve tedavi hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak
D
Sağlık kurumlarında verilen hizmetin kalitesini arttırmak, tedavi hizmeti sunum mekanlarını günün koşullarına uygun hâle getirmek
E
Yapılacak olan bilimsel çalışmalara en doğru bilgiyi sağlamak, bu çalışmalara yol göstermek
Açıklama:
Bu konu için Giriş başlığı okunabilir
Sağlık alanında kullanılan istatistiksel yöntemlerin temel amaçları aşağıdaki şekilde sıralanabilir.
• Belirli bir bölgenin kısa, orta ve uzun vadede sağlıkla ilgili hizmet planlamasını yapmak,
• Sağlık hizmeti verilen kurumlardaki tedavi hizmetlerinin aksamamasını sağlamak, doktor ve personel sayısını düzenlemek,
• Sağlık sunumunda kullanılan makine, teçhizat talebini karşılamak, etkin biçimde kullanımını ve sürekliliğini sağlamak (personel, sarf malzemeler, kitler, bakım anlaşmaları, teknik destek vd.),
• Sağlık kurumlarındaki hastaların bakım ve tedavi hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak, toplum dinamiklerine göre yeniden düzenlemek ve değerlendirmek,
• Sağlık kurumlarında verilen hizmetin kalitesini arttırmak, tedavi hizmeti sunum mekanlarını günün koşullarına uygun hâle getirmek,
• Belirli aralıklarla, doktor, yardımcı sağlık personeli, hasta ve hasta yakınlarının bilgi, tutum ve davranışlarını araştırarak sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde yürütülmesini sağlamak,
• Yapılacak olan bilimsel çalışmalara en doğru bilgiyi sağlamak, bu çalışmalara yol göstermek,
Sağlık alanında kullanılan istatistiksel yöntemlerin temel amaçları aşağıdaki şekilde sıralanabilir.
• Belirli bir bölgenin kısa, orta ve uzun vadede sağlıkla ilgili hizmet planlamasını yapmak,
• Sağlık hizmeti verilen kurumlardaki tedavi hizmetlerinin aksamamasını sağlamak, doktor ve personel sayısını düzenlemek,
• Sağlık sunumunda kullanılan makine, teçhizat talebini karşılamak, etkin biçimde kullanımını ve sürekliliğini sağlamak (personel, sarf malzemeler, kitler, bakım anlaşmaları, teknik destek vd.),
• Sağlık kurumlarındaki hastaların bakım ve tedavi hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak, toplum dinamiklerine göre yeniden düzenlemek ve değerlendirmek,
• Sağlık kurumlarında verilen hizmetin kalitesini arttırmak, tedavi hizmeti sunum mekanlarını günün koşullarına uygun hâle getirmek,
• Belirli aralıklarla, doktor, yardımcı sağlık personeli, hasta ve hasta yakınlarının bilgi, tutum ve davranışlarını araştırarak sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde yürütülmesini sağlamak,
• Yapılacak olan bilimsel çalışmalara en doğru bilgiyi sağlamak, bu çalışmalara yol göstermek,
Soru 184
Aşağıdakilerden hangisi nüfus sayımının amaçlarından birisidir?
Seçenekler
A
İnsan gruplarının demografik özelliklerini saptamak
B
Nüfusun cinsiyete göre dağılımını belirlemek
C
Nüfusun yaşa göre dağılımını belirlemek
D
Nüfusun eğitim durumunu belirlemek
E
Hepsi
Açıklama:
Bu konu için NÜFUSUN YAPISI VE GENEL ÖZELLİKLERİ başlığı okunabilir.
Yapılan nüfus sayımları ile belirli bir zamanda, bir yerleşim birimindeki insan grubunun demografik özellikleri saptanmaya çalışılır. Bu sayımların amacı, nüfusun cinsiyete göre dağılımını belirlemek, nüfusun yaşa göre dağılımını belirlemek, nüfusun eğitim durumunu belirlemek vb. olarak sayılabilir.
Yapılan nüfus sayımları ile belirli bir zamanda, bir yerleşim birimindeki insan grubunun demografik özellikleri saptanmaya çalışılır. Bu sayımların amacı, nüfusun cinsiyete göre dağılımını belirlemek, nüfusun yaşa göre dağılımını belirlemek, nüfusun eğitim durumunu belirlemek vb. olarak sayılabilir.
Soru 185
X ülkesinin 2014 yılı başındaki nüfusu 4.225.165'tir. Aynı ülkenin yıl sonundaki nüfusu ise 4.980.573'tür. Buna göre bu ülkenin 2014 Yıl Ortası Nüfusu kaçtır?
Seçenekler
A
1.510.816
B
4.602.869
C
2.490.286,5
D
1,17878
E
Hiçbiri
Açıklama:
Bu konu için Yıl Ortası Nüfus (YON) başlığı okunabilir
YON = Yıl başındaki nüfus + yıl sonundaki nüfus olarak hesaplanır
2
YON = Yıl başındaki nüfus + yıl sonundaki nüfus olarak hesaplanır
2
Soru 186
"......., belirli bir bölgede sağlık olaylarının görülme sıklığını ölçmek için kullanılır. Olayın görülme sayısının, bölgedeki tüm nüfusa bölünmesiyle elde edilir. Belli bir zaman dilimi için hesaplanır."
Seçenekler
A
Oran
B
Katsayı
C
Hız
D
Mutlak sayı
E
Nüfus Piramidi
Açıklama:
Bu konu için Hız ve Oran başlığı okunabilir
Hız, belirli bir bölgede sağlık olaylarının görülme sıklığını ölçmek için kullanılır. Olayın görülme sayısının, bölgedeki tüm nüfusa bölünmesiyle elde edilir. Belli bir zaman dilimi için hesaplanır.
Hız, belirli bir bölgede sağlık olaylarının görülme sıklığını ölçmek için kullanılır. Olayın görülme sayısının, bölgedeki tüm nüfusa bölünmesiyle elde edilir. Belli bir zaman dilimi için hesaplanır.
Soru 187
"........, bir sağlık olayının diğerine göre ne boyutta olduğunu ifade eder."
Seçenekler
A
Hız
B
Nüfus Piramidi
C
Nüfus Yoğunluğu
D
Oran
E
Katsayı
Açıklama:
Bu konu için Hız ve Oran başlığı okunabilir
Oran, bir sağlık olayının diğerine göre ne boyutta olduğunu ifade eder.
Oran, bir sağlık olayının diğerine göre ne boyutta olduğunu ifade eder.
Soru 188
Y bölgesinin 2010 yılında yüzölçümü 116.169 km2, nüfusu 7.540.000'dur. Buna göre 2010 yılı itibariyle bölgenin nüfus yoğunluğu ne kadardır?
Seçenekler
A
0,0154
B
38.828
C
64,90
D
875.914
E
Hiçbiri
Açıklama:
Bu konu için Nüfus Yoğunluğu başlığı okunabilir
Nüfus Yoğunluğu = ___Bölge Nüfusu__________ olarak hesaplanır
Bölgenin Yüzölçümü (km2)
Nüfus Yoğunluğu = ___Bölge Nüfusu__________ olarak hesaplanır
Bölgenin Yüzölçümü (km2)
Soru 189
2018 TUİK "İstatistiklerle Kadın 2018" çalışmasına göre, Türkiye'deki kadın nüfusu 40.863.902 ve erkek nüfusu 41.139.980'dir. Buna göre, 2018 yılı itibariyle Türkiye'nin Genel Cinsellik Oranı nedir?
Seçenekler
A
100,675
B
99,328
C
1,006
D
0,993
E
Hiçbiri
Açıklama:
Bu konu için Genel Cinsellik Oranı başlığı okunabilir
Genel Cinsellik Oranı = __Erkek Nüfusu x 100 şeklinde hesaplanır.
Kadın Nüfusu
Genel Cinsellik Oranı = __Erkek Nüfusu x 100 şeklinde hesaplanır.
Kadın Nüfusu
Soru 190
X ülkesinde 2010 yılındaki canlı doğan bebek sayısı 1.125.210 olarak belirlenmiştri. Bu ülkenin 2010 yılına ait yıl ortası nüfusu ise 55.122.105'tir. Buna göre ülkenin 2010 yılı itibariyle Kaba Doğum hızı nedir?
Seçenekler
A
0,020
B
48,98
C
20,41
D
48.988
E
2,04
Açıklama:
Bu konu için Kaba Doğum Hızı başlığı okunabilir
Kaba Doğum Hızı = Yıl içindeki canlı doğum sayısı x 1.000 şeklinde hesaplanır
Yıl ortası nüfus
Kaba Doğum Hızı = Yıl içindeki canlı doğum sayısı x 1.000 şeklinde hesaplanır
Yıl ortası nüfus
Soru 191
X bölgesinin 2005 yılı içerisindeki içe göç sayısı 310, dış göç sayısı 3250 olarak belirlenmiştir. bölgenin aynı yıl yıl ortası nüfusu 156.000 olduğuna göre bölgenin genel göç hızı nedir?
Seçenekler
A
2,28
B
0,22
C
0,022
D
228,20
E
22,82
Açıklama:
Bu konu için Genel Göç Hızı başlığı okunabilir.
Genel Göç Hızı = Bir yıl içinde olan içe göç sayısı + dışa göç sayısı x1.000
O yıla ait yıl ortası nüfus
şeklinde hesaplanır.
Genel Göç Hızı = Bir yıl içinde olan içe göç sayısı + dışa göç sayısı x1.000
O yıla ait yıl ortası nüfus
şeklinde hesaplanır.
Soru 192
Bir ülkenin veya bir bölgenin nüfus olaylarını inceleyen bilim dalına ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Parametre
B
Demografi
C
Korelasyon
D
De facto
E
De juro
Açıklama:
Ülkenin veya bölgenin nüfus olaylarını inceleyen bilim dalına demografi denir.
Soru 193
Aşağıdakilerden hangisi Sağlık alanında kullanılan istatistiksel yöntemlerin temel amaçlarından biridir ?
Seçenekler
A
Güvenlik planlamasını yapmak,
B
Eğitimin kalitesini arttırmak
C
Bir bölgenin kısa vadede hizmet planlamasını yapmak
D
Sürekli eğitim kapsamında sağlık çalışanlarının bilgilerini güncellemelerini sağlamak
E
Yerel yöneticilerin isteklerine hızlı cevap vermek
Açıklama:
Sağlık alanında kullanılan istatistiksel yöntemlerin temel amaçları aşağıdaki şekilde sıralanabilir.
• Belirli bir bölgenin kısa, orta ve uzun vadede sağlıkla ilgili hizmet planlamasını yapmak,
• Sağlık hizmeti verilen kurumlardaki tedavi hizmetlerinin aksamamasını sağlamak, doktor ve personel sayısını düzenlemek,
• Sağlık sunumunda kullanılan makine, teçhizat talebini karşılamak, etkin biçimde kullanımını ve sürekliliğini sağlamak (personel, sarf malzemeler, kitler, bakım anlaşmaları, teknik destek vd.),
• Sağlık kurumlarındaki hastaların bakım ve tedavi hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak, toplum dinamiklerine göre yeniden düzenlemek ve değerlendirmek,
• Sağlık kurumlarında verilen hizmetin kalitesini arttırmak, tedavi hizmeti sunum mekanlarını günün koşullarına uygun hâle getirmek,
• Belirli aralıklarla, doktor, yardımcı sağlık personeli, hasta ve hasta yakınlarının bilgi, tutum ve davranışlarını araştırarak sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde yürütülmesini sağlamak,
• Yapılacak olan bilimsel çalışmalara en doğru bilgiyi sağlamak, bu çalışmalara yol göstermek,
• Sürekli eğitim kapsamında sağlık çalışanlarının bilgilerini güncellemelerini sağlamak,
• Sağlık çalışanlarının kendi alanlarında yayınlanan güncel bilimsel çalışmaları değerlendirebilmesini sağlamaktır
• Belirli bir bölgenin kısa, orta ve uzun vadede sağlıkla ilgili hizmet planlamasını yapmak,
• Sağlık hizmeti verilen kurumlardaki tedavi hizmetlerinin aksamamasını sağlamak, doktor ve personel sayısını düzenlemek,
• Sağlık sunumunda kullanılan makine, teçhizat talebini karşılamak, etkin biçimde kullanımını ve sürekliliğini sağlamak (personel, sarf malzemeler, kitler, bakım anlaşmaları, teknik destek vd.),
• Sağlık kurumlarındaki hastaların bakım ve tedavi hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak, toplum dinamiklerine göre yeniden düzenlemek ve değerlendirmek,
• Sağlık kurumlarında verilen hizmetin kalitesini arttırmak, tedavi hizmeti sunum mekanlarını günün koşullarına uygun hâle getirmek,
• Belirli aralıklarla, doktor, yardımcı sağlık personeli, hasta ve hasta yakınlarının bilgi, tutum ve davranışlarını araştırarak sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde yürütülmesini sağlamak,
• Yapılacak olan bilimsel çalışmalara en doğru bilgiyi sağlamak, bu çalışmalara yol göstermek,
• Sürekli eğitim kapsamında sağlık çalışanlarının bilgilerini güncellemelerini sağlamak,
• Sağlık çalışanlarının kendi alanlarında yayınlanan güncel bilimsel çalışmaları değerlendirebilmesini sağlamaktır
Soru 194
Nüfus sayımları yöntemlerinden olan ve 2000 yılından sonra Ülkemizde de yapılan De juro yöntemi aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde sayılmasıdır.
B
Göç eden kişi sayısıdır ?
C
Mülteci sayısıdır
D
Sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde değil sürekli oturma yerlerindeki nüfusta sayılması yöntemidir
E
Genç nüfustur
Açıklama:
Nüfus sayımları iki farklı yöntemle yapılır.
Bunlar;
• De facto, sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde sayılmasıdır. 2000 yılına kadar Türkiye’de nüfus sayımı bu yöntemle yapılmıştır.
• De juro, sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde değil sürekli oturma yerlerindeki nüfusta sayılması yöntemidir. Günümüzde nüfus sayımları bu yöntemle yapılmaktadır.
Bunlar;
• De facto, sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde sayılmasıdır. 2000 yılına kadar Türkiye’de nüfus sayımı bu yöntemle yapılmıştır.
• De juro, sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde değil sürekli oturma yerlerindeki nüfusta sayılması yöntemidir. Günümüzde nüfus sayımları bu yöntemle yapılmaktadır.
Soru 195
Nüfus sayımları yöntemlerinden olan ve 2000 yılına kadar Ülkemizde de uygulanan Günümüzde yapılan De facto yöntemi aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde sayılmasıdır.
B
Göç eden kişi sayısıdır ?
C
Mülteci sayısıdır
D
Sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde değil sürekli oturma yerlerindeki nüfusta sayılması yöntemidir
E
Genç nüfustur
Açıklama:
Nüfus sayımları iki farklı yöntemle yapılır.
Bunlar;
• De facto, sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde sayılmasıdır. 2000 yılına kadar Türkiye’de nüfus sayımı bu yöntemle yapılmıştır.
• De juro, sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde değil sürekli oturma yerlerindeki nüfusta sayılması yöntemidir. Günümüzde nüfus sayımları bu yöntemle yapılmaktadır.
Bunlar;
• De facto, sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde sayılmasıdır. 2000 yılına kadar Türkiye’de nüfus sayımı bu yöntemle yapılmıştır.
• De juro, sayım anında bireylerin bulundukları bölge içerisinde değil sürekli oturma yerlerindeki nüfusta sayılması yöntemidir. Günümüzde nüfus sayımları bu yöntemle yapılmaktadır.
Soru 196
TÜİK rakamlarına göre İstanbul'un nüfusu 2017 yılında 15 milyon 29 bin 231 kişi ve Yüzölçümü 5.313 km2 olan ilin nüfus yoğunluğu nedir ?
Seçenekler
A
2313
B
2496
C
2528
D
2715
E
2829
Açıklama:
Nüfus Yoğunluğu = (Bölge Nüfusu )/(Bölgenin Yüzölçümü km2)
(15029231 )/5313 = 2828,76 olarak bulunur. Yaklaşık olarak nüfus 2829 olarak alınır.
(15029231 )/5313 = 2828,76 olarak bulunur. Yaklaşık olarak nüfus 2829 olarak alınır.
Soru 197
Bir bölgede yaşayanların 254148’ i kadın ve 245852’ si erkek nüfustan oluşmaktadır. Bu durumda bu bölgenin genel cinsellik oranı nedir ?
Seçenekler
A
0,491
B
0,508
C
0,853
D
0,967
E
1,08
Açıklama:
Genel Cinsellik Oranı = (Erkek Nüfusu )/(Kadın Nüfusu ) . 100
Genel Cinsellik Oranı = (245852 )/(254148 ) . 100 = 0,967
Genel Cinsellik Oranı = (245852 )/(254148 ) . 100 = 0,967
Soru 198
A Ülkesinde , 2017 yılındaki canlı doğan bebek sayısı 245.451 olarak belirlenmiştir. Bu ülkenin 2017 yılına ait yıl ortası nüfusu ise 13.637.000 ’dir. Eldeki verilere göre bu ülkenin 2017 yılı kaba doğum hızını nedir ?
Seçenekler
A
13
B
15
C
18
D
21
E
23,5
Açıklama:
KDH = (Yıl içindeki canlı doğum sayısı )/(Yıl ortası nüfus ) . 1000
KDH = (245451 )/(13637000 ) . 1000 = 18 olarak bulunur
KDH = (245451 )/(13637000 ) . 1000 = 18 olarak bulunur
Soru 199
2017 yılında bir ülkede 918.641 canlı doğum olmuştur. Bu ülkenin 15-49 yaş kadın yıl ortası nüfusu 17.216.310’dur. Buna göre genel doğurganlık hızını nedir ?
Seçenekler
A
26,61
B
35,71
C
44,81
D
53,35
E
62,26
Açıklama:
GDH = (Yıl içindeki canlı doğum sayısı )/(15-49 yaş grubu kadın yıl ortası nüfusu) . 1000
KDH = (918641 )/(17216310 ) . 1000 = 53,35 o larak bulunur.
KDH = (918641 )/(17216310 ) . 1000 = 53,35 o larak bulunur.
Soru 200
Bir ülkenin 2017 yılı verilerine göre ölüm sayısı 350.120 olarak saptanmıştır. Ülkenin aynı yıla ait yılortası nüfusu 66.730.000 olduğuna göre Kaba ölüm hızını hesaplayınız.
Seçenekler
A
2017 yılında ülkedeki her 1000 kişiden yaklaşık 5’i ölmüştür.
B
2017 yılında ülkedeki her 1000 kişiden yaklaşık 7’si ölmüştür.
C
2017 yılında ülkedeki her 1000 kişiden yaklaşık 9’u ölmüştür.
D
2017 yılında ülkedeki her 1000 kişiden yaklaşık 11’i ölmüştür.
E
2017 yılında ülkedeki her 1000 kişiden yaklaşık 13 ’ü ölmüştür.
Açıklama:
KÖH = (Yıl içindeki ölüm sayısı )/(Yıl ortası nüfus ) . 1000
KÖH = (350120 )/(66730000 ) . 1000 = 5,24
2017 yılında ülkedeki her 1000 kişiden yaklaşık 5’i ölmüştür.
KÖH = (350120 )/(66730000 ) . 1000 = 5,24
2017 yılında ülkedeki her 1000 kişiden yaklaşık 5’i ölmüştür.
Soru 201
Bir ilin 2017 yılı içerisindeki toplam aldığı göç 46.257, verdiği göç ise 6.989 olarak elde edilmiştir. Aynı yıla ait yıl ortası nüfus 1.528.461 olduğuna göre, bu ilin net göç hızını hesaplayınız
Seçenekler
A
‰ 13,21 artmıştır
B
‰ 17,93 artmıştır
C
‰ 25,69 artmıştır
D
‰ 15,73 azalmıştır
E
‰ 21,53 azalmıştır
Açıklama:
NGH = (Bir yıl içinde olan içe göç sayısı - dışa göç sayısı )/(O yıla ait yıl ortası nüfus ) . 1000
NGH = (46257-6989 )/(1528461 ) . 1000 = 25,69
Aldığı göç verdiği göçten fazladır . ‰ 25,69 olarak bulunur
NGH = (46257-6989 )/(1528461 ) . 1000 = 25,69
Aldığı göç verdiği göçten fazladır . ‰ 25,69 olarak bulunur
Ünite 8
Soru 1
Enformasyon nedir?
Seçenekler
A
İşlenmemiş veriye enformasyon denir.
B
Birinci kaynaktan elde edilen bilgiye enformasyon denir.
C
Verinin, veri işlemden geçirildikten sonra elde edilen ürüne enformasyon denir.
D
Verinin belirli işlemlerden geçirilmesine enformasyon denir.
E
Her türlü veri elde etme işlemine enformasyon denir.
Açıklama:
Veri ham materyal olarak tanımlanmaktadır. Verinin belirli işlemlerden geçirilmesine veri işlem ve işlemden geçirildikten sonra elde edilen ürüne ise enformasyon adı verilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 2
Prevalans hızı ile ilgili olarak verilen ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur? I.İnceleme süresi içindeki mevcut hasta sayısının, risk altındaki nüfusa oranlanası ile elde edilir. II. İncelenen süreden önce başlayan hastalıklar dikkate alınmaz. III. Genellikle kronik hastalıkların görülme sıklığını ifade eder. IV.Belirli bir andaki prelavans hızına nokta prelavans hızı denir.
Seçenekler
A
I-II
B
I-III-IV
C
I-II-III
D
Yanlız II
E
I-II-III-IV
Açıklama:
İncelenen süreden önce başlayan diğer bir ifade ile çalışmanın başladığı tarihten önce başlayan ve incelenen süre içerisinde yeni ortaya çıkan hastaların toplamını kullanan istatistiğe prevalans hızı denir. İnceleme süresi içinde mevcut hasta sayısının risk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen bir hastalık hızıdır. Risk altındaki nüfus, o hastalığa karşı risk taşıyan ya da hastalığa duyarlı olan nüfustur.Prevalans hızı nokta, süre ve ortalama prevalans hızları olarak 3 farklı şekilde ele alınmaktadır. Bunlardan Nokta Prevalans Hızı; belirli bir anda (günde) mevcut eski ve yeni olguların risk altındaki topluma oranının yüzde çarpımıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 3
İncelenen zaman aralığı içerisinde yeni gözlenen hasta sayısının risk altındaki nüfusa bölünmesi ile elde edilen hıza ne ad verilir?
Seçenekler
A
İnsidans Hızı
B
Yayılma Hızı
C
Prevalans Hızı
D
Fatalite Hızı
E
Risk Hızı
Açıklama:
İncelenen zaman aralığı içerisinde yeni gözlenen hasta sayısının risk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen, yeni olgu gözlenme hızına insidans hızı denilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 4
Odds oranı ile ilgili olarak verilen ifadelerden hangisi veya hangileri doğru değildir? I.Hastalığın gözlenme oranının gözlenmeme oranına bölünmesi ile elde edilir. II.Belirli bir olayın olasılığının iki grupta karşılaştırılmasını sağlar. III.Belirli bir hastalıktan ölenlerin sayısının o hastalığın risk grubuna oranlanması ile elde edilir. IV. Ods oranının 1 olması, her iki grup için olayın olma olasılığının benzer olmaması anlamına gelir.
Seçenekler
A
I-II
B
Yanlız II
C
I-III-IV
D
III-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
T zaman diliminde toplumda gözlenen bir hastalığın gözlenme oranı P(H) ve gözlenmeme oranı Q(H) olarak tanımlanabilir. Hastalığın gözlenme oranının, gözlenmeme oranına bölünmesine ise odds adı verilir. Risk faktörünün olduğu durumda hastalık görülme oranının, risk faktörü olmadığı durumdaki hastalık görülme oranına bölümü odds oranı olarak ifade edilmektedir. Odds Oranı, belli bir olayın olasılığının iki grup için aynı ya da benzer olup olmadığını karşılaştırmanın bir yoludur. OR=1 olması durumunda her iki grup için olayın olma olasılığı eşittir. Doğru cevap D'dir.
Soru 5
Bir hastalığın nedenini belirlemek üzere kullanılan laboratuvar tekniklerine, klinik gözlemler veya özgün gereç ölçümlerine bağlı olarak yapılan değerlendirme yöntemlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Risk Değerlendirme
B
Tahlil
C
Güven Testi
D
Duyarlılık Testi
E
Tanı Testi
Açıklama:
Tanı testi bir hastalığın nedenini belirlemek amacı ile kullanılan laboratuvar tekniklerine, klinik gözlemler veya özgün gereç ölçümlerine bağlı olarak yapılan değerlendirme yöntemlerine verilen genel bir isimdir.Doğru cevap E'dir.
Soru 6
ROC eğrisi yöntemi ile ilgili olarak verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
ROC eğrisi ile laboratuvar sonuçlarının kalitesi izlenir.
B
ROC eğrisi, tanı testi performanlarının değerlendirilmesi ve karşılaştırılmasında kullanılır.
C
ROC eğrisi ile tanımlanmış belli bir aralıkta değerler alan sürekli değişkenin, hastalığın tanısının konulmasında etkin bir biçimde kullanımı amaçlanır.
D
ROC eğrisi altında kalan alan 1'e ne kadar uzaksa tanı testi o kadar etkindir.
E
ROC eğrisi yöntemi; duyarlılık, özgüllük, doğruluk oranları gibi oranları kullanır.
Açıklama:
ROC eğrisinin altında kalan alanın büyüklüğü, üzerinde çalışılan tanı testinin
ayırma yeteneğinin istatistiksel olarak önemini gösterir. Bu alan 1’e yakınlığı tanı testinin o derecede hasta ve sağlam bireyleri ayırma yeteneğine sahip olduğunu, 0,5’e yakınlığı ise tanı testinin hasta ve sağlam bireyleri ayırma yeteneğinin kötü olduğunu gösterir.
ayırma yeteneğinin istatistiksel olarak önemini gösterir. Bu alan 1’e yakınlığı tanı testinin o derecede hasta ve sağlam bireyleri ayırma yeteneğine sahip olduğunu, 0,5’e yakınlığı ise tanı testinin hasta ve sağlam bireyleri ayırma yeteneğinin kötü olduğunu gösterir.
Soru 7
Belirli bir süre içerisinde hastanede ölenlerin toplamının, ölenlerde dahil olmak üzere taburcu edilen toplam hasta sayısına bölünmesiyle elde edilen hıza ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hastane için kaba ölüm hızı
B
Yatak doluluk oranı
C
Net ölüm hızı
D
Hasta devir hızı
E
Yatak devir hızı
Açıklama:
Belirli bir süre içerisinde hastanede ölenlerin toplamının, taburcu edilen (ölenler dahil olmak üzere) toplam hasta sayısına bölünmesiyle elde edilen değere hastane için kaba ölüm hızı denir. Doğru cevap A'dır.
Soru 8
Eskişehir Devlet Hastanesinde son bir ayda yatan toplam hasta sayısı 1350 ve hastaneye başvuran toplam hasta sayısı 112000 olmak üzere Eskişehir ili için yatan hasta oranı kaçtır?
Seçenekler
A
0,012
B
0,82
C
1,205
D
82,96
E
8,29
Açıklama:
Yatan hasta oranı, belli bir dönemde hastaneye yatan toplam hasta sayısının, acil servis ve polikliniklerden hastaneye başvuran toplam hasta sayısına bölünmesi ve bu sonucun 100 ile çarpımı ile hesaplanır.
YHO= (1350/112000)?100= 1,205 bulunur. Doğru cevap C'dir.
YHO= (1350/112000)?100= 1,205 bulunur. Doğru cevap C'dir.
Soru 9
Malatya da bir özel hastane, hastanenin belirli bir kısmında tadilat yapmayı planlamaktadır. Bu amaçla hastane geçmiş yılın verilerine göre program yapacaktır. Geçtiğimiz yıl aynı dönem verilerine göre, ölenler dahil taburcu olanların hastanede yattığı gün sayısı 280 gün, ölenlerin sayısı 26 kişi ve taburcu olanların sayısı 53 kişi olmak üzere hastanenin ortalama hasta yatış gününü kaç gündür?
Seçenekler
A
28.2
B
10,76
C
10,37
D
3,5
E
5,28
Açıklama:
OHYGS= 280/(26+53)=280/79=3,54
Soru 10
I.Yaşam süresi verilerini eşit zaman aralıklarına göre frekans tablolarına dönüştürerek analiz etmeyi sağlar. II.Bireylerin beklenen yaşam sürelerini belirlemeyi hedefler . III.Yaş grupları genellikle 0, 1-4, 5-9, 10-14, …,80-84, 85+ şeklindedir. IV.Cinsiyet, belirli meslek grupları, bekar, evli dul gibi farklı alanlarda da hazırlanabilirler. Yaşam tabloları ile ilgili olarak verilen ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-IV
B
II-III
C
I-II-III-IV
D
II-III-IV
E
I-III
Açıklama:
Belirli bir yaş grubuna giren bireylerin sahip oldukları ölüm risklerini, ölüm istatistikleri aracılığı ile değerlendiren ve bireylerin beklenen yaşam sürelerini belirlemeyi hedefleyen tablolar, yaşam tabloları olarak adlandırılmaktadır.Yaşam tabloları belli bir yaşa sağ olarak ulaşan bir kişinin, ortalama daha kaç yıl yaşayacağına ilişkin hesaplamaların yapıldığı bir tablodur. Genellikle 0, 1-4, 5-9, 10-14, …, 80-84, 85+ yaş gruplarına göre hazırlanır. Cinsiyete, belli meslek gruplarına, bekar, evli, dul, kalma sürelerine, sağlıklı ya da hastalıklı yaşam süresine, tedavi sonrasında hastanın kaç yıl yaşayacağına göre farklı alanlarda yaşam tabloları da hesaplanabilmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 11
İyi nitelikli bir enformasyon aşağıdaki özelliklerden hangisini taşımaz?
Seçenekler
A
Güvenilir
B
Basit
C
Ekonomik
D
Güncel
E
Ayrıntılı
Açıklama:
Verinin belirli işlemlerden geçirilmesine veri işlem ve işlemden geçirildikten sonra elde edilen ürüne ise enformasyon adı verilmektedir.Sağlık hizmetlerinin etkin, düzeyli ve güncel olarak planlanabilmesi, organize edilebilmesi, yürütülebilmesi, verilen hizmetlerin kalitesinin değerlendirilebilmesi ve kurumlar ve bölgeler arası karşılaştırmalar yapılabilmesi için yönetici ve planlayıcıların sürekli olarak enformasyona ihtiyacı vardır. İyi nitelikli bir enformasyon ise aşağıdaki özelliklerin tamamını taşımalıdır.
• Doğru
• Tam
• Güvenilir
• Kullanılabilir
• Ekonomik
• Yararlı
• Basit
• Güncel
• Zamanında
• Denetlenebilir
• Doğru
• Tam
• Güvenilir
• Kullanılabilir
• Ekonomik
• Yararlı
• Basit
• Güncel
• Zamanında
• Denetlenebilir
Soru 12
İç Anadolu bölgesinde 2018 yılının Eylül ayında hastaneye başvuran 7200 çocuğun 800'üne Otizm Spektrum Bozukluğu tanısı konmuştur. Bu bilgiye göre Eylül ayında Otizm Spektrum Bozukluğunun prevalans hızı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
%1.1
B
%9.2
C
%11.11
D
%12.23
E
%9
Açıklama:
İncelenen süreden önce başlayan (çalışmanın başladığı tarihten önce) ve incelenen süre içerisinde yeni ortaya çıkan hastaların toplamını kullanan bir istatistiğe prevalans hızı denir. İnceleme süresi (period) içinde mevcut hasta sayısının (eski ve yeni olgular dahil olmak üzere) risk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen bir hastalık hızıdır. Risk altındaki nüfus, o hastalığa karşı risk taşıyan ya da hastalığa duyarlı olan nüfustur. Süre Prevalans Hızı: Belirli bir süre içerisinde (ayda, mevsimde, yılda, belirli iki tarih arasında) mevcut eski ve yeni olguların risk altındaki topluma oranının yüzde çarpımıdır. Formülü ise;
Süre PrevalansHızı= (incelenen süre içinde saptanan hastalık sayısı / Risk altındaki nüfus).100 =(800/7200).100= %11.11
Süre PrevalansHızı= (incelenen süre içinde saptanan hastalık sayısı / Risk altındaki nüfus).100 =(800/7200).100= %11.11
Soru 13
Eskişehir ilinde 2018 yılı içerisinde bulunan bir hastaneye 2200 kişi kanser şüphesiyle başvurmuştur. Başvuran kişilerin 660'si kanser teşhisi almış ve aynı yıl içinde kanser teşhisi konulanlardan 220'si vefat etmiştir. bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi önce "Hastalık insidans hızı" ve ardından "Falatite hızı"'nı yüzdelik olarak doğru ifade etmektedir?
Seçenekler
A
%3 ve %33.33
B
%30 ve %33.33
C
%6.66 ve %22.22
D
%33 ve %6.66
E
%22.22 ve %33.33
Açıklama:
İncelenen zaman aralığı içerisinde yeni gözlenen hasta sayısının risk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen, yeni olgu gözlenme hızıdır. Daha çok akut, sosyal ve bulaşıcı hastalıkların değerlendirilmesinde kullanılmaktadır.İnsidans hızı da prevalans hızında olduğu gibi hastalık ve hasta için iki ayrı biçimde
hesaplanabilmektedir.
Insidans Hızı(Hastalık)= (İnceleme süresi içinde saptanan yeni hastalık (vaka) sayısı / Risk altındaki nüfus) .k (660/2200).100 = % 30
Fatalite hızı ise, belirli bir hastalıktan ölenlerin o hastalığa yakalananların sayısına oranlanması ile elde edilir. Belirli bir zaman dilimi içinde X hastalığına yakalananların bu süre içinde %, ‰, … (k) kaçının öldüğünü ifade etmek için kullanılır.
Fatalite Hızı = (X hastalığından ölüm sayısı / X hastalığına yakalanan kişi sayısı) .k (220/660).100= %33,33
hesaplanabilmektedir.
Insidans Hızı(Hastalık)= (İnceleme süresi içinde saptanan yeni hastalık (vaka) sayısı / Risk altındaki nüfus) .k (660/2200).100 = % 30
Fatalite hızı ise, belirli bir hastalıktan ölenlerin o hastalığa yakalananların sayısına oranlanması ile elde edilir. Belirli bir zaman dilimi içinde X hastalığına yakalananların bu süre içinde %, ‰, … (k) kaçının öldüğünü ifade etmek için kullanılır.
Fatalite Hızı = (X hastalığından ölüm sayısı / X hastalığına yakalanan kişi sayısı) .k (220/660).100= %33,33
Soru 14
Bir hastalığın ortaya çıkmasında kesin etkisinin olup olmadığı bilinmeyen, ancak hastalığın ortaya çıkmasında birçok faktör arasında yer alan ve varlığında ise hastalığın gözlenme oranını arttırdığı saptanan değişkenlere ne denir?
Seçenekler
A
Fatalite hızı
B
Prevalans
C
Odds oranı
D
Risk faktörü
E
Göreli risk oranı
Açıklama:
Hastalıkların ortaya çıkmasında risk faktörleri önemli bir yer tutmaktadır. Bir hastalığın ortaya çıkmasında kesin etkisinin olup olmadığı bilinmeyen ancak hastalığın ortaya çıkmasında birçok faktör arasında yer alan ve varlığında ise hastalığın gözlenme oranını arttırdığı saptanan değişkenlere risk faktörü adı verilir. Örneğin; sigara içme alışkanlığı akciğer kanserinin bir risk faktörüdür. Alkol kullanımı karaciğer hastalıklarının önemli risk faktörlerindendir. Yaş, cinsiyet, sigara ve alkol kullanımı, kolesterol düzeyi, hipertansiyon, stres gibi faktörler de kalp hastalıklarında birer risk faktörüdür.
Soru 15
Bazı şikayetlerle hastaneye başvurmuş kişi, incelemeler sonucunda raporunda yer alan X ve Y ekseninden oluşan bir tabloyu incelemektedir. Bu kişinin o esnada baktığı Y ekseni aşağıdakilerden hangisini göstermektedir?
Seçenekler
A
Duyarlılık
B
Özgüllük
C
ROC eğrisi
D
Hastalık kesim noktasını
E
Doğruluk oranını
Açıklama:
Medikal testlerde sonuçlar her zaman hastalık var (H+) ya da hastalık yok (H-) ya da bir hastalığın ortaya çıkmasında etken var (EP) ya da etken yok (EN) biçiminde ortaya çıkmamaktadır.
Sağlık alanında pek çok değişkenin değeri sağlıklı bireylerde normal sınırlarda seyrederken bu değerlerdeki yükselme ya da düşüşlere bağlı olarak hastalık yavaş yavaş ortaya çıkabilmektedir. ROC eğrisi yönteminde, tanımlanmış belli bir aralıkta değerler alan sürekli değişkenin hastalığın tanısının konulmasında etkin bir biçimde kullanımı amaçlanmaktadır.ROC eğrisi, tanı koymak amacıyla kullanılan bir değişkenin değişim aralığı içerisinde aldığı tüm değerlerin sırasıyla kesim noktası kabul edilmesiyle hesaplanacak duyarlılık değerlerinin, testin yanlış pozitif oranına (1-özgüllük) karşı noktalanması ile elde edilir. Hesaplanan değerler yardımıyla ROC eğrisine ait grafik çizilir. ROC eğrisinin oluşturulacağı koordinat sisteminde, Y ekseninde tanı testinin gerçek pozitif değeri (duyarlılık), X ekseninde ise yanlış pozitif değeri (1-özgüllük) yer alır. Her kesim noktasındaki doğru pozitif ve yanlış pozitife karşılık gelen noktalar birleştirilerek ROC eğrisi çizilir.
Sağlık alanında pek çok değişkenin değeri sağlıklı bireylerde normal sınırlarda seyrederken bu değerlerdeki yükselme ya da düşüşlere bağlı olarak hastalık yavaş yavaş ortaya çıkabilmektedir. ROC eğrisi yönteminde, tanımlanmış belli bir aralıkta değerler alan sürekli değişkenin hastalığın tanısının konulmasında etkin bir biçimde kullanımı amaçlanmaktadır.ROC eğrisi, tanı koymak amacıyla kullanılan bir değişkenin değişim aralığı içerisinde aldığı tüm değerlerin sırasıyla kesim noktası kabul edilmesiyle hesaplanacak duyarlılık değerlerinin, testin yanlış pozitif oranına (1-özgüllük) karşı noktalanması ile elde edilir. Hesaplanan değerler yardımıyla ROC eğrisine ait grafik çizilir. ROC eğrisinin oluşturulacağı koordinat sisteminde, Y ekseninde tanı testinin gerçek pozitif değeri (duyarlılık), X ekseninde ise yanlış pozitif değeri (1-özgüllük) yer alır. Her kesim noktasındaki doğru pozitif ve yanlış pozitife karşılık gelen noktalar birleştirilerek ROC eğrisi çizilir.
Soru 16
Kişisel ya da toplumsal düzeyde sağlığı geliştirmek amacıyla aşılanma, dengeli beslenme, çevrenin güvenli hale getirilmesi, fiziksel ve duygusal yönden iyi durumda olmak için gereken önlemlerin alınmasıdır.
Bu tanım aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
Bu tanım aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Koruyucu sağlık hizmetleri
B
Aile planlaması hizmetleri
C
Sekonder koruma
D
Primer koruma
E
Tersiyer koruma
Açıklama:
Toplumda yaşayan bireylerin sağlığının korunması, hastalıkların önlenmesi için verilen hizmetler ile yapılan düzenlemelere koruyucu sağlık hizmetleri denilmektedir. Toplum sağlığını koruyucu önlemler başlıca üç düzeyde ele alınmaktadır.
1. Primer Koruma: Kişisel ya da toplumsal düzeyde sağlığı geliştirmek amacıyla aşılanma, dengeli beslenme, çevrenin güvenli hale getirilmesi, fiziksel ve duygusal yönden iyi durumda olmak için gereken önlemlerin alınmasıdır.
2. Sekonder Koruma: Sağlığın bozulma olasılığı karşısında erken tanı ve tedavi önlemlerinin kişisel ve toplumsal düzeyde alınmasıdır.
3. Tersiyer Koruma: Hastalığa bağlı olarak gelişebilecek sakatlık ve kalıcı bozuklukların en aza indirilmesi, hastanın içinde bulunduğu yeni duruma uyumunun sağlanarak yaşam kalitesinin arttırılması için alınması gereken önlemlerdir. Bir anlamda rehabilite edici hizmetlerin alanına girmektedir.
1. Primer Koruma: Kişisel ya da toplumsal düzeyde sağlığı geliştirmek amacıyla aşılanma, dengeli beslenme, çevrenin güvenli hale getirilmesi, fiziksel ve duygusal yönden iyi durumda olmak için gereken önlemlerin alınmasıdır.
2. Sekonder Koruma: Sağlığın bozulma olasılığı karşısında erken tanı ve tedavi önlemlerinin kişisel ve toplumsal düzeyde alınmasıdır.
3. Tersiyer Koruma: Hastalığa bağlı olarak gelişebilecek sakatlık ve kalıcı bozuklukların en aza indirilmesi, hastanın içinde bulunduğu yeni duruma uyumunun sağlanarak yaşam kalitesinin arttırılması için alınması gereken önlemlerdir. Bir anlamda rehabilite edici hizmetlerin alanına girmektedir.
Soru 17
Bir devlet hastanesinde 2017 yılında 720 kişi yaşamını yitirmiştir. Yaşamını yitirenlerden 120'si ilk 48 saat içinde vefat etmiştir. Aynı zamanda 54.200 kişi bu yıl içinde hastaneden taburcu edilmiştir. Bu verilere göre 2017 yılı içinde bu hastanenin önce kaba ölüm hızı ve ardından net ölüm hızını doğru olarak belirten seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
%1.11 ve%1.33
B
%2.67 ve %2.12
C
%2.12 ve %2.67
D
%1.33 ve %1.11
E
%1.48 ve %1.36
Açıklama:
Kaba ölüm hızı: Belirli bir süre içerisinde hastanede ölenlerin toplamının, taburcu edilen (ölenler dâhil olmak üzere) toplam hasta sayısına bölünmesiyle elde edilir. Aşağıdaki şekilde hesaplanmaktadır.
Kaba ölüm hızı = (Belirli bir süre içinde hastanedeki ölüm sayısı / Taburcu edilen hasta sayısı (ölenlerdahil)) .100 = (720/54.200).100= %1.33
Net ölüm hızı: Bu hızda, hastaneye yatış sonrasındaki ilk 48 saat dikkate alınmamakta ve bu zaman dilimdeki ölümler hesaplamada kullanılmamaktadır. Hastaneye yatan hastanın laboratuvar tetkiklerinin yapılması, tanının konulması, gerekli olan tedaviye başlanması ve tedavinin etkinliğinin görülmesi için belli bir zamana ihtiyaç vardır. Bu nedenle ilk 48 saatlik süredeki
ölümler net ölüm hızında hesaplamaya katılmamaktadır. ABD standartlarına göre NÖH’nın %2,5-3’ü geçmemesi beklenmektedir. Aşağıdaki şekilde hesaplanmaktadır.
net ölüm hızı= (48 saat sonrasında olan ölümler / Taburcu edilen hasta sayısı (48 saat sonrasında ölenler dahil)) .100 = ((720-120)/54.200)).100= % 1,11
Kaba ölüm hızı = (Belirli bir süre içinde hastanedeki ölüm sayısı / Taburcu edilen hasta sayısı (ölenlerdahil)) .100 = (720/54.200).100= %1.33
Net ölüm hızı: Bu hızda, hastaneye yatış sonrasındaki ilk 48 saat dikkate alınmamakta ve bu zaman dilimdeki ölümler hesaplamada kullanılmamaktadır. Hastaneye yatan hastanın laboratuvar tetkiklerinin yapılması, tanının konulması, gerekli olan tedaviye başlanması ve tedavinin etkinliğinin görülmesi için belli bir zamana ihtiyaç vardır. Bu nedenle ilk 48 saatlik süredeki
ölümler net ölüm hızında hesaplamaya katılmamaktadır. ABD standartlarına göre NÖH’nın %2,5-3’ü geçmemesi beklenmektedir. Aşağıdaki şekilde hesaplanmaktadır.
net ölüm hızı= (48 saat sonrasında olan ölümler / Taburcu edilen hasta sayısı (48 saat sonrasında ölenler dahil)) .100 = ((720-120)/54.200)).100= % 1,11
Soru 18
Verinin belirli işlemlerden geçirilmesine veri işlem ve işlemden geçirildikten sonra elde edilen ürüne ne denilmektedir?
Seçenekler
A
İnsidans
B
Prevalans
C
Fatalite
D
Enformasyon
E
Özgüllük
Açıklama:
Verinin belirli işlemlerden geçirilmesine veri işlem ve işlemden geçirildikten sonra elde edilen ürüne enformasyon adı verilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi sağlık alanında kullanılan özel istatistiksel yöntemlerin temel amacının dışındadır?
Seçenekler
A
Sağlık kurumlarındaki tedavi hizmetlerinin aksamadan yürümesini sağlamak
B
Doktor ve personel sayısını düzenlemek
C
Bölgenin uzun, orta ve kısa vadede sağlık problemlerine ilişkin hizmet planlamasını askıya almak
D
Sağlık kurumlarında verilen hizmetin kalitesini arttırmak
E
Yapılacak olan bilimsel çalışmalara en doğru veri ve enformasyonu sağlamak, bu çalışmalara yol göstermek
Açıklama:
Sağlık alanında kullanılan özel istatistiksel yöntemlerin temel amacı;
- Ülkenin ve bölgenin uzun, orta ve kısa vadede sağlık problemlerine ilişkin hizmet planlamasını yapmaktır.
- Sağlık kurumlarındaki tedavi hizmetlerinin aksamadan yürümesini sağlamak, doktor ve personel sayısını düzenlemektir.
- Sağlık kurumlarındaki hastaların bakım ve tedavi hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak, toplum dinamiklerine göre yeniden düzenlemek ve değerlendirmektir.
- Sağlık kurumlarında verilen hizmetin kalitesini arttırmaktır.
- Belirli aralıklarla doktor, yardımcı sağlık personeli, hasta ve hasta yakınlarının bilgi, tutum ve davranışlarını araştırarak sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde yürütülmesini sağlamaktır.
- Yapılacak olan bilimsel çalışmalara en doğru veri ve enformasyonu sağlamak, bu çalışmalara yol göstermektir.
Soru 20
Aşağıda yer alan eşitlik hangi istatistiğin hesaplanmasında kullanılır?
Seçenekler
A
İnsidans Hızı
B
Prevalans Hızı
C
Fatalite Hızı
D
Odds Oranı
E
Göreli Risk Oranı
Açıklama:
İncelenen süreden önce başlayan (çalışmanın başladığı tarihten önce) ve incelenen süre içerisinde yeni ortaya çıkan hastaların toplamını kullanan bir istatistiğe prevalans hızı denir. İnceleme süresi (period) içinde mevcut hasta sayısının (eski ve yeni olgular dahil olmak üzere) risk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen bir hastalık hızıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 21
Bir hastanede bölgesinde 2000 yılı mart ayında 3.200 yetişkin yaşamaktadır. 1.500 yetişkinden yeni akut Bronşit vaka sayısı 85 olduğuna göre hastalık insidans hızı kaçtır?
Seçenekler
A
5,66
B
5,46
C
5,26
D
5,16
E
4,96
Açıklama:
İnsidans Hızı=[(İncelenensüreiçinde saptanan yeni vaka sayısı)/(Risk Altındaki Nüfus)]xk
İnsidans Hızı(Hastalık)=(85/1500)x100
İnsidans Hızı(Hastalık)=5,66 Doğru cevap A'dır.
İnsidans Hızı(Hastalık)=(85/1500)x100
İnsidans Hızı(Hastalık)=5,66 Doğru cevap A'dır.
Soru 22
Bir toplulukta 2003 yılında 1200 kişi yaşamakta ve kemik iliği kanserine yakalananların sayısı 510 dur. Bu hastalıktan ölenlerin sayısında 180 olduğuna göre bu topluluğun fatalite hızı kaçtır?
Seçenekler
A
30,29
B
31,39
C
35,29
D
33,33
E
38,39
Açıklama:
Fatalite Hızı=[(X hastalığından ölüm sayısı / X hastalığına yakalanan kişi sayısı)]xk
Fatalite Hızı=[(180/510)]x100
Fatalite Hızı=35,29 Doğru cevap C'dir.
Fatalite Hızı=[(180/510)]x100
Fatalite Hızı=35,29 Doğru cevap C'dir.
Soru 23
Risk faktörü ile hastalık arasındaki bağımlılığı, birlikteliği değerlendirmek için yararlanılan ve olasılık kurallarından yararlanılarak geliştirilen birçok oran bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bunlar arasında en sık kullanılanlardan birisidir?
Seçenekler
A
Spesifiklik
B
Fatalite
C
Prevalans
D
Duyarlılık
E
Odds
Açıklama:
Risk faktörü ile hastalık arasındaki bağımlılığı, birlikteliği değerlendirmek için yararlanılan ve olasılık kurallarından yararlanılarak geliştirilen birçok oran bulunmaktadır. Bunlar arasında en sık kullanılanlar; Odds Oranı (Göreli orantı, Olasılıklar oranı, Odds ratio, OR), Göreli Risk Oranı (Relative Risk) ve Atfedilen Risktir (Attributable Risk). Doğru cevap E'dir.
Soru 24
Bir tanı testinin gerçekten hasta olmayanları ayırabilme yeteneğini belirleyen oran aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pozitif Belirleyicilik Oranı
B
Yalancı Negatiflik Oranı
C
Doğruluk Oranı
D
Özgüllük Oranı
E
Duyarlılık Oranı
Açıklama:
Özgüllük (Specificity, P(Ö)) Oranı: Bir tanı testinin gerçekten hasta olmayanları ayırabilme yeteneğini belirleyen orandır. Doğru cevap D'dir.
Soru 25
ROC eğrisi yöntemi yardımıyla aşağıdakilerden hangisi yapılmaz?
Seçenekler
A
Laboratuar malzemelerinin kalitesi belirlenir.
B
Uygun pozitiflik eşiği belirlenir.
C
Testin ayırt etme gücü belirlenir.
D
Çeşitli testlerin etkinlikleri birbirleri ile karşılaştırılır.
E
Farklı uygulayıcıların etkinlikleri birbirleri karşılaştırılır.
Açıklama:
ROC eğrisi yöntemi yardımıyla;
- Testin ayırt etme gücü belirlenir.
- Çeşitli testlerin etkinlikleri birbirleri ile karşılaştırılır.
- Uygun pozitiflik eşiği belirlenir.
- Laboratuvar sonuçlarının kalitesi izlenir.
- Uygulayıcının zaman içerisindeki gelişimi belirlenir.
- Farklı uygulayıcıların etkinlikleri birbirleri karşılaştırılır.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi sağlığın bozulma olasılığı karşısında erken tanı ve tedavi önlemlerinin kişisel ve toplumsal düzeyde alınmasıdır?
Seçenekler
A
Tersiyer Koruma
B
Sekonder Koruma
C
Kuarter Koruma
D
Primer Koruma
E
Anterior Koruma
Açıklama:
Sekonder Koruma; sağlığın bozulma olasılığı karşısında erken tanı ve tedavi önlemlerinin kişisel ve toplumsal düzeyde alınmasıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 27
J00-J99 kod aralığına sahip uluslararası sınıflandırılan hastalık grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Akıl ve Davranış Bozuklukları
B
Göz ve Gözle Bağlantılı Doku Hastalıkları
C
Kas-İskelet ve Bağ Dokusu Hastalıkları
D
Ürogenital Sistem Hastalıkları
E
Solunum Sistemi Hastalıkları
Açıklama:
Solunum Sistemi Hastalıkları J00-J99 kod aralığında tanımlanmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 28
Performansını değerlendirme kapsamında bir hastane yönetiminin yatışı yapılan hastaların verilerini gündemine alması yönetimin hangi oranı hesaplayacağını göstermektedir?
Seçenekler
A
Kaba ölüm hızı
B
ROC eğrisi
C
Yatak doluluk oranı
D
Anestezi ölüm hızı
E
Hastalık prevelansı
Açıklama:
Bu oran yardımıyla bölge halkı tarafından hastane yataklarının ne oranda kullanıldığı belirlenmektedir. Hastanenin, kendi hizmet potansiyelini yani kapasitesini ne ölçüde kullandığını gösteren önemli bir ölçüdür. Yatak sayısı dikkate alındığında doluluk (yatak işgal) oranı, belirli bir zaman diliminde kullanılan toplam yatak gün sayısının, kurumun toplam yatak sayısına oranıdır. Bu oran hastanenin performansının değerlendirilmesinde ve maliyetlerin izlenmesinde, kapasite kullanım düzeyi hakkında hastane yöneticilerine önemli bilgiler vermektedir. Ayrıca yatak doluluk oranı; toplumun hastane kullanımını gösteren ve sağlık planlayıcıları için yataklı tedavi kurumlarının yatak ihtiyaçlarının belirlenmesinde bilinmesi gereken temel ölçütlerdendir. Yatak kapasitesinin altında ya da çok üstünde çalışan hastanelerde, bu sayıların azaltılmasında ya da arttırılmasında kullanılan en önemli istatistiklerdendir. Belirli bir dönemde, yatan hastalara verilen toplam hasta bakımı gün sayısının, maksimum hasta bakım gün sayısına (Yatak sayısı x 365) bölünmesi
ve sonucun 100 ile çarpılması ile bulunur.
ve sonucun 100 ile çarpılması ile bulunur.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi kurum içi ve kurumlar arası karşılaştırmalarda sağlık ölçütü olarak kullanılan ölçütlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Ameliyat sonrası ölüm hızı
B
Evde doğum oranı
C
Otopsi hızı
D
Gereksiz ameliyat hızı
E
Kaba ölüm oranı
Açıklama:
Kurum içi ve kurumlar arası karşılaştırmalarda sağlık ölçütü olarak kullanılan daha birçok gösterge bulunmaktadır. Bunlardan
bazıları aşağıda verilmiştir.
• Ameliyat sonrası ölüm hızı
• Hastanede ana ölüm hızı
• Hastanede bebek ölüm hızı
• Enfeksiyon hızları
• Ameliyat sonrası enfeksiyon hızı
• Otopsi hızı
• Sezeryan hızı
• Gereksiz ameliyat hızı
bazıları aşağıda verilmiştir.
• Ameliyat sonrası ölüm hızı
• Hastanede ana ölüm hızı
• Hastanede bebek ölüm hızı
• Enfeksiyon hızları
• Ameliyat sonrası enfeksiyon hızı
• Otopsi hızı
• Sezeryan hızı
• Gereksiz ameliyat hızı
Soru 30
ROC eğrisinin altında kalan alanın büyüklüğü neyi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Üzerinde çalışılan tanı testinin ayrıma yeteneğinin istatistiksel olarak önemini
B
Kesim noktasının duyarlılığını
C
Hasta ve kontrollerin ayrımını en iyi yapan optimum kesim değerini
D
Hastaların ne kadarının hasta olarak nitelendiğini belirleme oranını
E
Testten elde edilen belirli bir X değerlerine göre bireylerin hasta (H+) ve sağlam (S+) olarak ayrımlarının en doğru ve güvenilir biçimde yapılmasını
Açıklama:
ROC eğrisinin altında kalan alanın (AUC) büyüklüğü, üzerinde çalışılan tanı testinin ayırma yeteneğinin istatistiksel olarak önemini gösterir. Üzerinde çalışılan tanı testinin hiç ayırma yeteneği olmadığı durumda ROC eğrisi altındaki alanın (AUC) beklenen değeri 0,50’dir. Mükemmel bir test ise sıfır yanlış pozitif ve sıfır yanlış negatif ile alanın değeri 1 olacaktır. Test, bu iki değerin arasında bir alana sahip olmalıdır. Yukarıda ifade edildiği gibi ROC eğrisi altında kalan alan (AUC) etkinlik düzeyine bağlı olarak 0,50 ile 1,00 arasında değerler alabilecektir. Bu alan 1’e ne kadar yakınsa, tanı testi o derecede hasta ve sağlam bireyleri ayırma yeteneğine sahip olacak, 0,5’e ne kadar yakınsa da tanı testinin hasta ve sağlam bireyleri ayırma yeteneği kötü olacaktır. Şekil 8.3’te ideal ve kötü performansa sahip ROC eğrisi örnek grafikleri verilmiştir. Bir çok otorite bu alan 0.975 ve daha üzerinde ise testin ayırma yeteneğini mükemmel saymaktadır.
Soru 31
Eskişehir’de bir psikiyatri kliniğinde 18.07.2018 tarihinde 120 kişide toplam 20 depresyon vakası tespit edilmiştir. Bölgenin verilen tarihteki nokta prevelans hızı kaçtır?
Seçenekler
A
% 5
B
% 6
C
% 12
D
% 20
E
% 25
Açıklama:
Nokta prevelans hızı saptanan hastalık sayısının risk altındaki nüfusa bölünmesi ve elde edilen sonucun 100 ile çarpılması sonucu hesaplanmaktadır. Buna göre % 6’dır.
Soru 32
Bir sağlık ocağı bölgesinde 2018 yılı Temmuz ayında 1350 kişiden yeni panik atak tanısı alan vaka sayısı 135 ise, hastalık (vaka) insidans hızını hesaplayınız?
Seçenekler
A
% 13
B
% 10
C
% 15
D
% 25
E
% 20
Açıklama:
İnsidans hızı inceleme süresi içinde saptanan yeni hastalık sayısının risk altındaki nüfusun sayısına oranı ile hesaplanmaktadır. Buna göre % 10’dur.
Soru 33
Depresyon tanısı almada, olumsuz aile yaşantılarının önemli bir risk faktörü olduğu bilinmektedir. Bu nedenler toplam 4000 kişide yapılan bir araştırmada elde edilen veriler aşağıdaki tabloda verilmiştir. Verilen tabloya göre Odds Oranını (OR) hesaplayınız?
| Depresyon Tanısı | Toplam | |||
| Yok | Var | |||
| Çocuklukta Fiziksel İstismar Öyküsü | Var | 24 | 376 | 400 |
| Yok | 16 | 3.584 | 3600 | |
| Toplam | 40 | 3960 | 4000 |
Seçenekler
A
12,30
B
13,30
C
14,30
D
15,30
E
16,30
Açıklama:
Risk faktörünün olduğu durumda hastalık görülme oranının, risk faktörü olmadığı durumdaki hastalık görülme oranına bölümü odds oranı olarak ifade edilmektedir. Bu durumda 14,30’dur
Soru 34
Bir bölgede, evli kadınların depresyon tanısı alma oranı % 4.5, bu oran bekar kadınlarda % 1.5 olarak saptanmıştır. Eldeki verilere göre depresyonun evliliğe atfedilen riskini hesaplayınız?
Seçenekler
A
% 3
B
% 5
C
% 6
D
% 9
E
% 4
Açıklama:
Atfedilen risk, belirli bir risk faktöründen etkilenerek hastalananların hızından bu faktörün etkisinde kalmadan hastalananların hızının çıkarılması ile hesaplanır.
Soru 35
Yeni geliştirilen bir testin depresyon tanısı konusundaki duyarlılığı ölçülmek isteniyor. Bu testin gerçekte tanılı hasta olan kişi sayısı 62 olmasına rağmen 58 kişiye tanı koyabildiği belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, bu testin duyarlığı kaçtır?
Seçenekler
A
% 92.54
B
% 91.54
C
% 93.54
D
% 95.54
E
% 92.54
Açıklama:
Bir testin duyarlığı, tespit ettiği hasta sayısının gerçekteki hasta sayısına oranı alınarak hesaplanmaktadır. Buna göre % 93.54’tür.
Soru 36
Yeni geliştirilen bir testin panik atak tanısı konusundaki özgüllüğü ölçülmek isteniyor. Bu testin gerçekte tanılı hasta olmayan kişi sayısı 20 olmasına rağmen 14 kişiyi tanılı olmama sınıfına aldığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, bu testin özgüllüğü kaçtır?
Seçenekler
A
% 40
B
% 50
C
% 55
D
% 60
E
% 70
Açıklama:
Bir testin özgüllüğü, gerçekte hasta olmayanlar ile kendi sonuçlarına göre hasta olmayanların oranı alınarak hesaplanmaktadır. Buna göre %70’tir.
Soru 37
Bir deprem sonucunda, depremden psikolojik olarak etkilenen bireylere yönelik grupla psikolojik danışma hizmeti verilmesi planlanmaktadır. Bu müdahale aşağıdakilerden hangisi kapsamında değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
Primer koruma
B
Sekonder koruma
C
Tersiyer koruma
D
Koruyucu hekimlik
E
Aile bazlı müdahaleler
Açıklama:
Hastalığa bağlı olarak gelişebilecek sakatlık ve kalıcı bozuklukların en aza indirilmesi, hastanın içinde bulunduğu yeni duruma uyumunun sağlanarak yaşam kalitesinin arttırılması için alınması gereken önlemler tersiyer koruma kapsamında değerlendirilmektedir.
Soru 38
Eskişehir Özel Göz Bebeği Hastanesinde 2017 yılında toplam ölen sayısı 21, ölenler dahil toplam taburcu edilen hasta sayısı ise 4200 olduğuna göre, Göz Bebeği Hastanesi’nin kaba ölüm hızı kaçtır?
Seçenekler
A
% 7
B
% 3
C
% 5
D
% 6
E
% 4
Açıklama:
Belirli bir süre içinde hastanede ölenlerin toplamının, taburcu edilen (ölenler dahil olmak üzere) toplam hasta sayısına bölünmesiyle elde edilir. Buna göre % 5’tir.
Soru 39
2017 yılı içinde Özel Morkapı Hastanesine yatan hastalara toplam 41.000 gün bakım hizmeti vermiştir. Hastanen toplam yatak sayısı 150 olduğuna göre, hastanenin 2017 yılı için yatak doluluk oranını hesaplayınız?
Seçenekler
A
% 74.89
B
% 73.89
C
% 72.89
D
% 71.89
E
% 70.89
Açıklama:
Belirli bir dönemde, yatan hastalara verilen toplam hasta bakımı gün sayısının, maksimum hasta bakım gün sayısına bölünmesi ve sonucun 100 ile çarpılması ile bulunur.
Soru 40
2017 yılı içerisinde, Özel Diz Kapağı Hastanesinde toplam yatılan gün sayısı 13000’dir. Taburcu olanların sayısı 1510 ve ölenlerin sayısı 90 olduğuna göre hastanenin ortalama hasta yatış gün sayısını hesaplayınız?
Seçenekler
A
% 4.125
B
% 5.125
C
% 6.125
D
% 7.125
E
% 8.125
Açıklama:
Belli bir dönemde hastaneden taburcu olan hastaların (ölenler dâhil) toplam yattıkları gün sayısının, aynı dönemde hastaneden taburcu olan hastaların (ölenler dâhil) toplam sayısına bölümü ile elde edilir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi iyi nitelikli bir enformasyonun özelliklerin değildir?
Seçenekler
A
Denetlenebilir
B
Zamanında
C
Güncel
D
Tam
E
Maliyetli
Açıklama:
İyi nitelikli bir enformasyon ise aşağıdaki özelliklerin
tamamını taşımalıdır.
• Doğru
• Tam
• Güvenilir
• Kullanılabilir
• Ekonomik (Maliyetli değil. E şıkkı yanlış)
• Yararlı
• Basit
• Güncel
• Zamanında
• Denetlenebilir
tamamını taşımalıdır.
• Doğru
• Tam
• Güvenilir
• Kullanılabilir
• Ekonomik (Maliyetli değil. E şıkkı yanlış)
• Yararlı
• Basit
• Güncel
• Zamanında
• Denetlenebilir
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi sağlık alanında kullanılan özel istatistiksel yöntemlerin temel amaçlarından değildir?
Seçenekler
A
Ülkenin ve bölgenin uzun, orta ve kısa vadede sağlık problemlerine ilişkin hizmet
planlamasını yapmak
planlamasını yapmak
B
Sağlık kurumlarındaki hastaların bakım ve tedavi hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak,
toplum dinamiklerine göre yeniden düzenlemek ve değerlendirmek
toplum dinamiklerine göre yeniden düzenlemek ve değerlendirmek
C
Sağlık kurumlarında verilen hizmetin kalitesini arttırmak
D
Sağlık kurumlarındaki tedavi hizmetlerinin aksamadan yürümesini sağlamak,
doktor ve personel sayısını azami seviyede tutmak
doktor ve personel sayısını azami seviyede tutmak
E
Sağlık çalışanlarının, kendi alanlarında yayımlanan güncel bilimsel çalışmaları değerlendirebilmesini sağlamak
Açıklama:
Sağlık alanında kullanılan özel istatistiksel yöntemlerin temel amacı;
• Ülkenin ve bölgenin uzun, orta ve kısa vadede sağlık problemlerine ilişkin hizmet
planlamasını yapmak,
• Sağlık kurumlarındaki tedavi hizmetlerinin aksamadan yürümesini sağlamak,
doktor ve personel sayısını düzenlemek,
• Sağlık kurumlarındaki hastaların bakım ve tedavi hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak,
toplum dinamiklerine göre yeniden düzenlemek ve değerlendirmek,
• Sağlık kurumlarında verilen hizmetin kalitesini arttırmak,
• Belirli aralıklarla doktor, yardımcı sağlık personeli, hasta ve hasta yakınlarının bilgi,
tutum ve davranışlarını araştırarak sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde yürütülmesini
sağlamak,
• Yapılacak olan bilimsel çalışmalara en doğru veri ve enformasyonu sağlamak, bu
çalışmalara yol göstermek,
• Sağlık çalışanlarının, kendi alanlarında yayımlanan güncel bilimsel çalışmaları değerlendirebilmesini sağlamaktır.
Doktor ve personel sayısını azami seviyede tutmak söz konusu değildir.
• Ülkenin ve bölgenin uzun, orta ve kısa vadede sağlık problemlerine ilişkin hizmet
planlamasını yapmak,
• Sağlık kurumlarındaki tedavi hizmetlerinin aksamadan yürümesini sağlamak,
doktor ve personel sayısını düzenlemek,
• Sağlık kurumlarındaki hastaların bakım ve tedavi hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak,
toplum dinamiklerine göre yeniden düzenlemek ve değerlendirmek,
• Sağlık kurumlarında verilen hizmetin kalitesini arttırmak,
• Belirli aralıklarla doktor, yardımcı sağlık personeli, hasta ve hasta yakınlarının bilgi,
tutum ve davranışlarını araştırarak sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde yürütülmesini
sağlamak,
• Yapılacak olan bilimsel çalışmalara en doğru veri ve enformasyonu sağlamak, bu
çalışmalara yol göstermek,
• Sağlık çalışanlarının, kendi alanlarında yayımlanan güncel bilimsel çalışmaları değerlendirebilmesini sağlamaktır.
Doktor ve personel sayısını azami seviyede tutmak söz konusu değildir.
Soru 43
İncelenen süreden önce başlayan (çalışmanın başladığı tarihten önce) ve incelenen süre içerisinde yeni ortaya çıkan hastaların toplamını kullanan istatistiğe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Pretolerans boyutu
B
Prevalans hızı
C
İnsidans hızı
D
Fatalite hızı
E
Hiperlans hızı
Açıklama:
İncelenen süreden önce başlayan (çalışmanın başladığı tarihten önce) ve incelenen süre içerisinde yeni ortaya çıkan hastaların toplamını kullanan bir istatistiğe prevalans hızı denir. İnceleme süresi (period) içinde mevcut hasta sayısının (eski ve yeni olgular dahil olmak üzere) risk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen bir hastalık hızıdır.
Soru 44
İnsidans hızının tanımı aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Belirli bir hastalıktan ölenlerin toplamıdır.
B
İncelenen süreden önce başlayan (çalışmanın başladığı tarihten önce) ve incelenen süre içerisinde yeni ortaya çıkan hastaların toplamını kullanan bir istatistiktir.
C
İncelenen zaman aralığı içerisinde yeni gözlenen hasta sayısının risk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen, yeni olgu gözlenme hızıdır.
D
Belirli bir hastalıktan ölenlerin o hastalığa yakalananların sayısına oranlanması ile elde
edilir.
edilir.
E
Belirli bir hastalıkla uzun yıllar yaşayan hastaların direncini ölçen formüldür.
Açıklama:
İnsidans hızı; incelenen zaman aralığı içerisinde yeni gözlenen hasta sayısının risk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen, yeni olgu gözlenme hızıdır. Daha çok akut, sosyal ve bulaşıcı hastalıkların değerlendirilmesinde kullanılmaktadır.
Soru 45
Bir hastalığın ortaya çıkmasında kesin etkisinin olup olmadığı bilinmeyen ancak hastalığın ortaya çıkmasında birçok faktör arasında yer alan ve varlığında ise hastalığın gözlenme oranını arttırdığı saptanan değişkenlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ölümcül risk
B
Onkolojik risk faktörü
C
Risk ortalaması
D
Risk faktörü
E
Risk endeksi
Açıklama:
Hastalıkların ortaya çıkmasında risk faktörleri önemli bir yer tutmaktadır. Bir hastalığın
ortaya çıkmasında kesin etkisinin olup olmadığı bilinmeyen ancak hastalığın ortaya çıkmasında birçok faktör arasında yer alan ve varlığında ise hastalığın gözlenme oranını
arttırdığı saptanan değişkenlere risk faktörü adı verilir.
ortaya çıkmasında kesin etkisinin olup olmadığı bilinmeyen ancak hastalığın ortaya çıkmasında birçok faktör arasında yer alan ve varlığında ise hastalığın gözlenme oranını
arttırdığı saptanan değişkenlere risk faktörü adı verilir.
Soru 46
Hastalığın gözlenme oranının, gözlenmeme oranına bölünmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hastalık risk endeksi
B
Risk faktörü
C
Göreli risk oranı
D
RR
E
Odds oranı
Açıklama:
T zaman diliminde toplumda gözlenen bir hastalığın gözlenme oranı P(H) ve gözlenmeme oranı Q(H) olarak tanımlanabilir. Hastalığın gözlenme oranının, gözlenmeme oranına bölünmesine ise odds adı verilir. Risk faktörünün olduğu durumda hastalık görülme oranının, risk faktörü olmadığı durumdaki hastalık görülme oranına bölümü odds oranı olarak ifade edilmektedir.
Soru 47
bir hastalığın nedenini belirlemek amacı ile kullanılan laboratuvar tekniklerine, klinik gözlemler veya özgün gereç ölçümlerine bağlı olarak yapılan değerlendirme yöntemlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Risk faktörü
B
Atfedilen risk
C
Tanı testi
D
Göreli risk oranı
E
Odds
Açıklama:
Tanı testi, bir hastalığın nedenini belirlemek amacı ile kullanılan laboratuvar tekniklerine, klinik gözlemler veya özgün gereç ölçümlerine bağlı olarak yapılan değerlendirme yöntemlerine verilen genel bir isimdir. Tanı testleri yardımıyla hasta ve sağlıklı bireylerin ayrımlarının, çeşitli teşhis yöntemlerinden ve laboratuvar testlerinin sonuçlarından yararlanılarak yapılması amaçlanmaktadır.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisinde ROC testi duyarlılık formülü doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
P(D) =d / (b + d) = GN / (YP + GN)
B
P(D) =a / (a + c) = GP / (GP + YN)
C
P(D) =P(GP / H + ) / P(YP / H -) = P(D) / (1 - P(Ö))
D
P(D) =P(YP / H +) / P(GN / H -) = (1 - P(D)) / P(Ö)
E
P(D) =(a + d) / N = (GP + GN) / N
Açıklama:
Kesim noktası ile gerçek hastaların ne kadarının hasta olarak nitelendiğini belirten orana Duyarlılık (P(D), Sensitivity), Kesim noktası ile Sağlam olanların ne kadarının sağlam olarak nitelendirildiğini belirten orana ise Özgüllük (P(Ö), Specificity) adı verilir.
Testin duyarlılığı, gerçekten hasta olan olguları hasta olarak tanımlayabilme yeteneğidir
ve aşağıdaki gibi hesaplanır.
Duyarlılık (Sensitivity) = P(D) = a / (a + c) = GP / (GP + YN)
Testin duyarlılığı, gerçekten hasta olan olguları hasta olarak tanımlayabilme yeteneğidir
ve aşağıdaki gibi hesaplanır.
Duyarlılık (Sensitivity) = P(D) = a / (a + c) = GP / (GP + YN)
Soru 49
Hastalığa bağlı olarak gelişebilecek sakatlık ve kalıcı bozuklukların en aza indirilmesi, hastanın içinde bulunduğu yeni duruma uyumunun sağlanarak yaşam kalitesinin arttırılması için alınması gereken önlemlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tersiyer koruma
B
Primer koruma
C
Sekonder koruma
D
Geçici koruma
E
Etkili koruma
Açıklama:
Tersiyer Koruma: Hastalığa bağlı olarak gelişebilecek sakatlık ve kalıcı bozuklukların en aza indirilmesi, hastanın içinde bulunduğu yeni duruma uyumunun sağlanarak yaşam kalitesinin arttırılması için alınması gereken önlemlerdir. Bir anlamda rehabilite edici hizmetlerin alanına girmektedir.
Soru 50
Belirli bir yaş grubuna giren bireylerin sahip oldukları ölüm risklerini, ölüm istatistikleri aracılığı ile değerlendiren ve bireylerin beklenen yaşam sürelerini belirlemeyi hedefleyen tablolara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yaş segmenti
B
Ortalama yaşam segmenti
C
Yaşam profili
D
Yaşam tabloları
E
Yaş tablosu
Açıklama:
İnsanlar, sahip oldukları sosyal, ekonomik ve sağlık koşullarından farklı şekillerde
etkilenmekte ve farklı yaş gruplarında değişik risklere maruz kalmaktadırlar. Belirli bir
yaş grubuna giren bireylerin sahip oldukları ölüm risklerini, ölüm istatistikleri aracılığı
ile değerlendiren ve bireylerin beklenen yaşam sürelerini belirlemeyi hedefleyen tablolar, yaşam tabloları olarak adlandırılmaktadır.
etkilenmekte ve farklı yaş gruplarında değişik risklere maruz kalmaktadırlar. Belirli bir
yaş grubuna giren bireylerin sahip oldukları ölüm risklerini, ölüm istatistikleri aracılığı
ile değerlendiren ve bireylerin beklenen yaşam sürelerini belirlemeyi hedefleyen tablolar, yaşam tabloları olarak adlandırılmaktadır.
Soru 51
Bir devlet hastanesinde 2017 yılında 720 kişi yaşamını yitirmiştir. Yaşamını yitirenlerden 120'si ilk 48 saat içinde vefat etmiştir. Aynı zamanda 54.200 kişi bu yıl içinde hastaneden taburcu edilmiştir. Bu verilere göre 2017 yılı içinde bu hastanenin kaba ölüm hızını doğru olarak belirten seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
% 1,11
B
% 2,67
C
% 2,12
D
% 1,33
E
% 1,48
Açıklama:
Kaba Ölüm hızı, Belirli bir süre içerisinde hastanede ölenlerin toplamının, taburcu edilen (ölenler dâhil olmak üzere) toplam hasta sayısına bölünmesiyle elde edilir.
Formülü= (Belirli bir süre içinde hastanedeki ölüm sayısı/Taburcu edilen (ölenler dâhil olmak üzere) toplam hasta sayısı).100 = (720/54.200).100= % 1.33
Formülü= (Belirli bir süre içinde hastanedeki ölüm sayısı/Taburcu edilen (ölenler dâhil olmak üzere) toplam hasta sayısı).100 = (720/54.200).100= % 1.33
Soru 52
- Güvenilir
- Değişken
- Ekonomik
- Kompleks
- Denetlenebilir
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, III ve V
C
II, III ve IV
D
II ve IV
E
III, IV ve V
Açıklama:
İyi nitelikli bir enformasyon aşağıdaki özelliklerin tamamını taşımalıdır.
- Doğru
- Tam
- Güvenilir
- Kullanılabilir
- Ekonomik
- Yararlı
- Basit
- Güncel
- Zamanında
- Denetlenebilir
Soru 53
320 milyon nüfusunun yarısını erkeklerin oluşturduğu gelişmiş bir ülkede gerçekleştirilen çalışmada, 2016 yılında 20 bin kadına yumurtalık kanseri teşhisi konulduğu tespit edilmiştir. Buna göre yumurtalık kanserinin süre prevelans hızı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
% 1,2500
B
% 0,6250
C
% 6,2500
D
% 0,0125
E
% 0,0063
Açıklama:
Süre Prevalans Hızı= (İncelenen süre içinde saptanan hastalık sayısı) / (Risk altındaki nüfus) *100
Süre Prevalans Hızı = (20.000 / 160.000.000)*100 = % 0,0125
Süre Prevalans Hızı = (20.000 / 160.000.000)*100 = % 0,0125
Soru 54
İncelenen zaman aralığı içerisinde yeni gözlenen hasta sayısının risk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen, yeni olgu gözlenme hızına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Odds Oranı
B
Nokta Prevalans Hızı
C
İnsidans hızı
D
Göreli Risk Oranı
E
Fatalite Hızı
Açıklama:
İncelenen zaman aralığı içerisinde yeni gözlenen hasta sayısının risk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen, yeni olgu gözlenme hızına insidans hızı denilir.
Soru 55
Odds Oranı (OR), belli bir olayın olasılığının iki grup için aynı ya da benzer olup olmadığını karşılaştırmanın bir yoludur. Bu bağlamda aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
OR bire eşit değilse, her iki grup için olayın olma olasılığı eşittir.
B
OR < 1 ise olayın olması olasılığı birinci grupta daha fazladır.
C
OR > 1 ise olayın olması olasılığı birinci grupta daha azdır.
D
OR negatif değer almışsa olayın gerçekleşme olasılığı birinci grupta daha azdır.
E
OR=1 olması durumunda her iki grup için olayın olma olasılığı eşittir.
Açıklama:
Odds Oranı, belli bir olayın olasılığının iki grup için aynı ya da benzer olup olmadığını karşılaştırmanın bir yoludur. OR=1 olması durumunda her iki grup için olayın olma olasılığı eşittir. OR>1 ise olayın olması olasılığı birinci grupta daha fazla, OR<1 ise olayın olması olasılığı birinci grupta daha azdır.
Soru 56
Test sonuçları belirli bir ------- değere göre değerlendirilmektedir. ------- ise geçerliği ve güvenirliği daha önceki çalışmalarla kanıtlanmış bir yöntemdir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri doğru olarak tamamlayacak sözcük aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri doğru olarak tamamlayacak sözcük aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Referans
B
Teknik
C
Yasal
D
Kritik
E
Eşik
Açıklama:
Test sonuçları belirli bir referans değere göre değerlendirilmektedir. Referans ise geçerliği ve güvenirliği daha önceki çalışmalarla kanıtlanmış bir yöntemdir.
Soru 57
Bir tanı testinin gerçekten hasta olmayanları ayırabilme yeteneğini belirleyen orana ne ad verilir?
Seçenekler
A
Özgüllük oranı
B
Yalancı negatiflik oranı
C
Negatif belirleyicilik oranı
D
Duyarlılık oranı
E
Pozitif belirleyicilik oranı
Açıklama:
Özgüllük oranı, bir tanı testinin gerçekten hasta olmayanları ayırabilme yeteneğini belirleyen orandır.
Soru 58
- Bir hastalığın o toplumda görülme sıklığı belirlenir.
- Uygun pozitiflik eşiği belirlenir.
- Sağlık kurumlarında verilen hizmetin kalitesi belirlenir.
- Uygulayıcının zaman içerisindeki gelişimi belirlenir.
- Farklı uygulayıcıların etkinlikleri birbirleri karşılaştırılır.
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, IV ve V
C
II ve III
D
II, IV ve V
E
III ve V
Açıklama:
ROC eğrisi yöntemi yardımıyla;
- Testin ayırt etme gücü belirlenir.
- Çeşitli testlerin etkinlikleri birbirleri ile karşılaştırılır.
- Uygun pozitiflik eşiği belirlenir.
- Laboratuar sonuçlarının kalitesi izlenir.
- Uygulayıcının zaman içerisindeki gelişimi belirlenir ve
- Farklı uygulayıcıların etkinlikleri birbirleri karşılaştırılır.
Soru 59
Okul çağında yapılan kızamık, kabakulak ve kızamıkçık aşıları hangi koruyucu önlem düzeyi altında değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
Ardıl koruma
B
Tersiyer koruma
C
Primer koruma
D
Üçüncül koruma
E
Sekonder koruma
Açıklama:
Primer Koruma: Kişisel ya da toplumsal düzeyde sağlığı geliştirmek amacıyla aşılanma, dengeli beslenme, çevrenin güvenli hale getirilmesi, fiziksel ve duygusal yönden iyi durumda olmak için gereken önlemlerin alınmasıdır.
Soru 60
Bir hastaneye 2018 yılında gelen 82.000 hastanın, 2.000'i ilk 48 saat içerisinde, 4.000'i ise 48 saatten sonra vefat etmiştir. Bu hastane için net ölüm hızı aşağıdakilerden hangisine eşititir?
Seçenekler
A
%4,88
B
%2,43
C
%7,50
D
%7,32
E
%5,00
Açıklama:
NÖH= (48 saat sonrasın da olan ölümler/ Taburcu edilen hasta sayısı )*100
Taburcu edilen hasta sayısına 48 saat sonrasında ölenler dahil edilmelidir.
NÖH= (4.000/ 80.000 )*100 = %5
Taburcu edilen hasta sayısına 48 saat sonrasında ölenler dahil edilmelidir.
NÖH= (4.000/ 80.000 )*100 = %5
Soru 61
Bir özel hastane işletmesi faaliyet gösterdiği bir büyükşehirde A, B, C, D ve E adı verilen hastanelere sahiptir. İşletme, hastanelerden birini kapasite kullanımına göre kapatmayı düşünmektedir. Hastanelerin yatak doluluk oranları A için %75, B için %73, C için %74, D için %77 ve E için %78’dir. Buna göre işletme hangi hastaneyi kapatma kararı alacaktır?
Seçenekler
A
A
B
B
C
C
D
D
E
E
Açıklama:
Yatak doluluk oranı (YDO), yardımıyla bölge halkı tarafından hastane yataklarının ne oranda kullanıldığı belirlenmektedir. Hastanenin, kendi hizmet potansiyelini yani kapasitesini ne ölçüde kullandığını gösteren önemli bir ölçüdür. Bu oran hastanenin performansının değerlendirilmesinde ve maliyetlerin izlenmesinde, kapasite kullanım düzeyi hakkında hastane yöneticilerine önemli bilgiler vermektedir. Ayrıca yatak doluluk oranı; toplumun hastane kullanımını gösteren ve sağlık planlayıcıları için yataklı tedavi kurumlarının yatak ihtiyaçlarının belirlenmesinde bilinmesi gereken temel ölçütlerdendir. Yatak kapasitesinin altında ya da çok üstünde çalışan hastanelerde, bu sayıların azaltılmasında ya da arttırılmasında kullanılan en önemli istatistiklerdendir. Belirli bir dönemde, yatan hastalara verilen toplam hasta bakımı gün sayısının, maksimum hasta bakım gün sayısına (Yatak sayısı x 365) bölünmesi ve sonucun 100 ile çarpılması ile bulunur.
Bu bağlamda doğru cevap B'dir.
Bu bağlamda doğru cevap B'dir.
Soru 62
İncelenen zaman aralığı içerisinde yeni gözlenen hasta sayısının risk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen, yeni olgu gözlenme hızı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnsidans hızı
B
Prevalans hızı
C
Fatalite hızı
D
Odds oranı
E
Göreli risk
Açıklama:
Bu konu İnsidans hızı başlığında okunabilir.
İncelenen zaman aralığı içerisinde yeni gözlenen hasta sayısının risk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen, yeni olgu gözlenme hızı İnsidans hızıdır.
İncelenen zaman aralığı içerisinde yeni gözlenen hasta sayısının risk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen, yeni olgu gözlenme hızı İnsidans hızıdır.
Soru 63
Bir şehirde X hastalığına yakalanan 2018 yılında 5250 hastanın 242’si bu hastalık nedeniyle ölmüştür. Bu durumda, fatalite hızı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
%3.22
B
%3.58
C
%4.60
D
%4.77
E
%5.20
Açıklama:
Bu konu Fatalite hızı başlığında okunabilir.
Fatalite Hızı= (X hastalığından ölüm sayısı) / (X hastalığına yakalanan kişi sayısı)×100= 242 / 5250×100 = %4.60
Fatalite Hızı= (X hastalığından ölüm sayısı) / (X hastalığına yakalanan kişi sayısı)×100= 242 / 5250×100 = %4.60
Soru 64
Bir tanı testini değerlendirirken karşılaşılabilecek durumlar aşağıdaki tabloda verilmiştir.
Tabloda boş bırakılan I, II, III ve IV numaralı yerlere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Gerçek durum | |||
Hastalık | Pozitif | Negatif | Toplam |
Tanı testi Sonucu | Pozitif | I | II |
Negatif | III | IV | |
Toplam |
Tabloda boş bırakılan I, II, III ve IV numaralı yerlere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
I: Gerçek Pozitif, II: Yalancı Negatif, III: Yalancı Pozitif, IV: Gerçek Negatif
B
I: Gerçek Negatif, II: Gerçek Pozitif, III: Yalancı Pozitif, IV: Yalancı Negatif
C
I: Gerçek Pozitif, II: Yalancı Negatif, III: Gerçek Negatif, IV: Yalancı Pozitif
D
I: Gerçek Pozitif, II: Yalancı Pozitif, III: Yalancı Negatif, IV: Gerçek Negatif
E
I: Yalancı Pozitif, II: Gerçek Pozitif, III: Yalancı Negatif, IV: Gerçek Negatif
Açıklama:
Bu konu Medikal Tanı Testleri başlığında okunabilir.
Tabloya yerleştirilmesi gereken maddeler şöyledir:
Tabloya yerleştirilmesi gereken maddeler şöyledir:
- Gerçekte hasta olup tanı testi sonucuna göre de hasta olarak belirlenen olgular (Gerçek pozitif, GP)
- Gerçekte sağlam oldukları hâlde testin hatalı olarak hasta dediği olgular (Yalancı pozitif, YP)
- Gerçekte hasta olup tanı testi sonucuna göre sağlam olarak belirlenen olgular (Yalancı negatif, YN)
- Gerçek tanı sonucuna uygun olarak testinde sağlam dediği gerçek negatif olgular (Gerçek negatif, GN)
Soru 65
Bir tanı testine ilişkin sonuçlar aşağıdaki tabloda verilmiştir.
Yukarıdaki tablodaki değerlere göre duyarlılık oranı aşağıdakilerden hangisidir?
Gerçek durum | ||||
Hastalık | H+ | H- | Toplam | |
Tanı testi Sonucu | H+ | 95 | 5 | 100 |
H- | 14 | 86 | 100 | |
Toplam | 109 | 91 | 200 |
Yukarıdaki tablodaki değerlere göre duyarlılık oranı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
0.95
B
0.87
C
0.86
D
0.14
E
0.75
Açıklama:
Bu konu Medikal Tanı Testleri başlığında okunabilir.
Duyarlılık oranı= 95 / ((95+14)) = 95 / 109 = 0.87
Duyarlılık oranı= 95 / ((95+14)) = 95 / 109 = 0.87
Soru 66
Bir tanı testine ilişkin sonuçlar aşağıdaki tabloda verilmiştir.
Buna göre pozitif belirleyicilik oranı aşağıdakilerden hangisidir?
Gerçek durum | ||||
Hastalık | H+ | H- | Toplam | |
Tanı testi Sonucu | H+ | 95 | 5 | 100 |
H- | 14 | 86 | 100 | |
Toplam | 109 | 91 | 200 |
Buna göre pozitif belirleyicilik oranı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
0.14
B
0.75
C
0.86
D
0.87
E
0.95
Açıklama:
Bu konu Medikal Tanı Testleri başlığında okunabilir.
Pozitif belirleyicilik oranı= 95 / ((95+5))= 95 / 100= 0.95
Pozitif belirleyicilik oranı= 95 / ((95+5))= 95 / 100= 0.95
Soru 67
Bir tanı testine ilişkin sonuçlar aşağıdaki tabloda verilmiştir.
Doğruluk oranı aşağıdakilerden hangisidir?
| Gerçek durum | ||||
| Hastalık | H+ | H- | Toplam | |
| Tanı testi Sonucu | H+ | 95 | 5 | 100 |
| H- | 14 | 86 | 100 | |
| Toplam | 109 | 91 | 200 |
Seçenekler
A
0.75
B
0.80
C
0.85
D
0.90
E
0.95
Açıklama:
Bu konu Medikal Tanı Testleri başlığında okunabilir.
Doğruluk oranı= (95+86) / 200= 181 / 100= 0.90
Doğruluk oranı= (95+86) / 200= 181 / 100= 0.90
Soru 68
Bir tanı testine ilişkin sonuçlar aşağıdaki tabloda verilmiştir.
Yalancı negatiflik oranı aşağıdakilerden hangisidir?
| Gerçek durum | ||||
| Hastalık | H+ | H- | Toplam | |
| Tanı testi Sonucu | H+ | 95 | 5 | 100 |
| H- | 14 | 86 | 100 | |
| Toplam | 109 | 91 | 200 |
Seçenekler
A
0.14
B
0.75
C
0.86
D
0.87
E
0.95
Açıklama:
Bu konu Medikal Tanı Testleri başlığında okunabilir.
Yalancı negatiflik oranı= 14 / (14+86)= 14 / 100= 0.14
Yalancı negatiflik oranı= 14 / (14+86)= 14 / 100= 0.14
Soru 69
Bir tanı testine ilişkin sonuçlar aşağıdaki tabloda verilmiştir.
Negatif belirleyicilik oranı aşağıdakilerden hangisidir?
| Gerçek durum | ||||
| Hastalık | H+ | H- | Toplam | |
| Tanı testi Sonucu | H+ | 95 | 5 | 100 |
| H- | 14 | 86 | 100 | |
| Toplam | 109 | 91 | 200 |
Seçenekler
A
0.14
B
0.75
C
0.86
D
0.87
E
0.95
Açıklama:
Bu konu Medikal Tanı Testleri başlığında okunabilir.
Negatif belirleyicilik oranı= 86 / 100= 0.86
Negatif belirleyicilik oranı= 86 / 100= 0.86
Soru 70
Bir tanı testinin gerçekten hasta olmayanları ayırabilme yeteneğini belirleyen oran aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğruluk
B
Duyarlılık
C
Özgüllük
D
Odds
E
Yalancı pozitiflik
Açıklama:
Bu konu Medikal Tanı Testleri başlığında okunabilir.
Bir tanı testinin gerçekten hasta olmayanları ayırabilme yeteneğini belirleyen orandır. Bir birey değerlendirilen hastalığa yakalanmamış ise bu bireyi tanı testinin kesin olarak ayı- rabilme yeteneğini gösterir. Diğer bir ifade ile testin, gerçek sağlamlar içinden sağlamları ayırma yeteneğidir.
Bir tanı testinin gerçekten hasta olmayanları ayırabilme yeteneğini belirleyen orandır. Bir birey değerlendirilen hastalığa yakalanmamış ise bu bireyi tanı testinin kesin olarak ayı- rabilme yeteneğini gösterir. Diğer bir ifade ile testin, gerçek sağlamlar içinden sağlamları ayırma yeteneğidir.
Soru 71
- Testin ayırt etme gücü belirlenir.
- Çeşitli testlerin etkinlikleri birbirleri ile karşılaştırılır.
- Uygun pozitiflik eşiği belirlenir.
- Laboratuar sonuçlarının kalitesi izlenir.
Seçenekler
A
İnsidans hızı
B
Medikal tanı testleri
C
ROC eğrisi yöntemi
D
Odd oranı
E
Yaşam tabloları
Açıklama:
Bu konu ROC Eğrisi Yöntemi başlığında okunabilir.
ROC eğrisi yönteminde, tanımlanmış belli bir aralıkta değerler alan sürekli değişkenin hastalığın tanısının konulmasında etkin bir biçimde kullanımı amaçlanmaktadır. ROC eğrisi yöntemi yardımıyla
ROC eğrisi yönteminde, tanımlanmış belli bir aralıkta değerler alan sürekli değişkenin hastalığın tanısının konulmasında etkin bir biçimde kullanımı amaçlanmaktadır. ROC eğrisi yöntemi yardımıyla
- Testin ayırt etme gücü belirlenir.
- Çeşitli testlerin etkinlikleri birbirleri ile karşılaştırılır.
- Uygun pozitiflik eşiği belirlenir.
- Laboratuar sonuçlarının kalitesi izlenir.
- Uygulayıcının zaman içerisindeki gelişimi belirlenir ve
- Farklı uygulayıcıların etkinlikleri birbirleri karşılaştırılır.
Soru 72
300 yataklı Eskişehir Şehir Hastanesi 2019 yılı iiçiinde 16.200 yatan hasta tarafından kullanıldığını göre Eskişehir Şehir Hastanesiniin 2019 yılı iyatak devi r hızını hesaplayınız?
Seçenekler
A
24
B
46
C
54
D
62
E
84
Açıklama:
Yatak Devi r Hızı : Kuruma ait bir yatağın yılda kaç hasta tarafından kullanıldığını belirten bir istatistiktir.
YDH= Yatan hasta sayısı /Yataksayısı = 16200/300=54
YDH= Yatan hasta sayısı /Yataksayısı = 16200/300=54
Soru 73
2019 yılı Ekim, Kasım ve Aralık aylarında Eskişehir Şehir Hastanesiine yatan hastalara toplam 25.000 gün bakım hiizmeti vermişitiir. Hastaneniin toplam yatak sayısı 300'dür. Belirtilen aylar içeriisiinde toplam taburcu ediilen hasta sayısı (ölenler dâhiil) 1000 olduğuna göre hastanenini belirtilen zamandaki yatak deviir aralığını hesaplayınız?
Seçenekler
A
1 gün
B
2 gün
C
3 gün
D
4 gün
E
5 gün
Açıklama:
3 ay = 3 x 30 = 90 gün
Hastanenin bakım hizmeti vermediği gün sayısı = (90 x 300) - 25.000 = 27000 - 25000 = 2000 gün
YDA= 2000/1000 = 2 gün
Hastanenin bakım hizmeti vermediği gün sayısı = (90 x 300) - 25.000 = 27000 - 25000 = 2000 gün
YDA= 2000/1000 = 2 gün
Soru 74
Bilecik ilinde 1 Ekim 2019 günü 1.000 çocukta 100 hasta kızamık vakası tespit edilmiştir. İlin veriilen günde nokta prevalans hızı nedir?
Seçenekler
A
%10(yüzde on)
B
%20(yüzde yirmi)
C
%30(yüzde otuz)
D
%40(yüzde kırk)
E
%50(Yüzde elli)
Açıklama:
Nokta Prevalans Hızı= (100/1000).100=10=%10(yüzde on)
Soru 75
Eskişehir ilinde 2019 yılı Ekim ayında 10.000 çocukta 200 hasta su çiçeği vakası tespit edilmiştir. İlin veriilen aydaki süre prevalans hızı nedir?
Seçenekler
A
%1
B
%2
C
%3
D
%4
E
%5
Açıklama:
Nokta Prevalans Hızı= (200/10000).100=2=%2
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisinde incelenen zaman aralığı içeri si nde yenii gözlenen hasta sayısının ri sk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen, yeni olgu gözlenme hızıdır?
Seçenekler
A
Nokta Prevalans Hızı
B
Süre Prevalans Hızı
C
Ortalama Prevalans Hızı
D
İnsi dans Hızı
E
Fatali te Hızı
Açıklama:
Nokta Prevalans Hızı: Belirli bir anda (günde) mevcut eski ve yeni olguların risk altındaki topluma oranının yüzde çarpımıdır.
Süre Prevalans Hızı: Belirli bir süre içerisinde (ayda, mevsimde, yılda, belirli iki tarih arasında) mevcut eski ve yen i olguların ri sk altındaki topluma oranının yüzde çarpımıdır.
Ortalama Prevalans Hızı: Belirli bir süre içindeki ortalama günlük eski ve yeni olguların ri sk altındaki topluma oranının yüzde çarpımıdır.
İnsi dans Hızı: İncelenen zaman aralığı içeri si nde yenii gözlenen hasta sayısının ri sk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen, yeni olgu gözlenme hızıdır.
Fatali te Hızı: Belirli bir hastalıktan ölenlerin o hastalığa yakalananların sayısına oranlanması ile elde edilir.
Süre Prevalans Hızı: Belirli bir süre içerisinde (ayda, mevsimde, yılda, belirli iki tarih arasında) mevcut eski ve yen i olguların ri sk altındaki topluma oranının yüzde çarpımıdır.
Ortalama Prevalans Hızı: Belirli bir süre içindeki ortalama günlük eski ve yeni olguların ri sk altındaki topluma oranının yüzde çarpımıdır.
İnsi dans Hızı: İncelenen zaman aralığı içeri si nde yenii gözlenen hasta sayısının ri sk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen, yeni olgu gözlenme hızıdır.
Fatali te Hızı: Belirli bir hastalıktan ölenlerin o hastalığa yakalananların sayısına oranlanması ile elde edilir.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi belirli bir hastalıktan ölenlerin o hastalığa yakalananların sayısına oranlanması ile elde edilir?
Seçenekler
A
Nokta Prevalans Hızı
B
Süre Prevalans Hızı
C
Ortalama Prevalans Hızı
D
İnsi dans Hızı
E
Fatalite Hızı
Açıklama:
Nokta Prevalans Hızı: Belirli bir anda (günde) mevcut eski ve yeni olguların risk altındaki topluma oranının yüzde çarpımıdır.
Süre Prevalans Hızı: Belirli bir süre içerisinde (ayda, mevsimde, yılda, belirli iki tarih arasında) mevcut eski ve yen i olguların ri sk altındaki topluma oranının yüzde çarpımıdır.
Ortalama Prevalans Hızı: Belirli bir süre içindeki ortalama günlük eski ve yeni olguların ri sk altındaki topluma oranının yüzde çarpımıdır.
İnsi dans Hızı: İncelenen zaman aralığı içeri si nde yenii gözlenen hasta sayısının ri sk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen, yeni olgu gözlenme hızıdır.
Fatali te Hızı: Belirli bir hastalıktan ölenlerin o hastalığa yakalananların sayısına oranlanması ile elde edilir.
Süre Prevalans Hızı: Belirli bir süre içerisinde (ayda, mevsimde, yılda, belirli iki tarih arasında) mevcut eski ve yen i olguların ri sk altındaki topluma oranının yüzde çarpımıdır.
Ortalama Prevalans Hızı: Belirli bir süre içindeki ortalama günlük eski ve yeni olguların ri sk altındaki topluma oranının yüzde çarpımıdır.
İnsi dans Hızı: İncelenen zaman aralığı içeri si nde yenii gözlenen hasta sayısının ri sk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen, yeni olgu gözlenme hızıdır.
Fatali te Hızı: Belirli bir hastalıktan ölenlerin o hastalığa yakalananların sayısına oranlanması ile elde edilir.
Soru 78
Odds Oranı, OR>1 ise aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Her i ki grup i çi n olayın olma olasılığı eşitti r.
B
Her i ki grup i çi n olayın olma olasılığı yoktur.
C
Olayın olması olasılığı bi ri nci grupta daha fazladır.
D
Olayın olması olasılığı bi r inci grupta daha azdır.
E
Olayın olması olasılığı birbirinden bağımsızdır.
Açıklama:
Odds Oranı, belli bi r olayın olasılığının i ki grup i çin aynı ya da benzer olup olmadığını karşılaştırmanın bi r yoludur. OR=1 olması durumunda her i ki grup i çi n olayın olma olasılığı eşitti r. OR>1 i se olayın olması olasılığı bi ri nci grupta daha fazla, OR<1 i se olayın olması olasılığı bi r inci grupta daha azdır.
Soru 79
Ri sk faktörü var iken hastalığın görülme sıklığının, ri sk faktörü yok i ken hastalığın görülme sıklığına oranına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Odds Oranı (Odds Rat o, OR)
B
Görel R isk Oranı (GRO, Relati ve Ri sk, RR)
C
Atfedi len Risk
D
Duyarlılık (Sens t v ty, P(D)) Oranı
E
Özgüllük (Spec f c ty, P(Ö)) Oranı
Açıklama:
Odds Oranı (Odds Rat o, OR) : T zaman diliminde toplumda gözlenen bir hastalığın gözlenme oranı P(H) ve gözlenmeme oranı Q(H) olarak tanımlanabilir.
Görel R isk Oranı (GRO, Relati ve Ri sk, RR) : Ri sk faktörü var iken hastalığın görülme sıklığının, ri sk faktörü yok i ken hastalığın görülme sıklığına oranına Görel R isk Oranı adı verilmektedir.
Atfedi len R isk : Belirli bir risk faktöründen etkilenerek hastalananların (veya ölenlerin) hızından bu faktörün etki s inde kalmadan hastalananların (veya ölenler n) hızının çıkarılmasıyla elde ed il ir.
Duyarlılık (Sens t v ty, P(D)) Oranı : Gerçekte hasta olan (G(H+)) bireylerin test tarafından hangi oranda saptanabildiğini belirten bir olasılıktır.
Özgüllük (Spec f c ty, P(Ö)) Oranı :Bir tanı testinin gerçekten hasta olmayanları ayırabilme yeteneğini belirleyen orandır.
Görel R isk Oranı (GRO, Relati ve Ri sk, RR) : Ri sk faktörü var iken hastalığın görülme sıklığının, ri sk faktörü yok i ken hastalığın görülme sıklığına oranına Görel R isk Oranı adı verilmektedir.
Atfedi len R isk : Belirli bir risk faktöründen etkilenerek hastalananların (veya ölenlerin) hızından bu faktörün etki s inde kalmadan hastalananların (veya ölenler n) hızının çıkarılmasıyla elde ed il ir.
Duyarlılık (Sens t v ty, P(D)) Oranı : Gerçekte hasta olan (G(H+)) bireylerin test tarafından hangi oranda saptanabildiğini belirten bir olasılıktır.
Özgüllük (Spec f c ty, P(Ö)) Oranı :Bir tanı testinin gerçekten hasta olmayanları ayırabilme yeteneğini belirleyen orandır.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi bir testin hasta diye nitelediği kişilerin gerçekte ne kadarının hasta olduklarını gösteren bi r orandır?
Seçenekler
A
Pozi ti f Beli rleyi ci li k Oranı (Pos tive Predi cti vi ty, P(PB))
B
Negati f Beli rleyi ci li k Oranı (Negati ve Predicti vi ty, P(NB))
C
Yalancı Negatifli k Oranı (False Negat ive Rati o, P(YN))
D
Yalancı Poz itiflik Oranı (False Pos iti ve Rati o)
E
Doğruluk Oranı (Kesi nli k Oranı, Accuracy, Tanı değer , D iagnost ic Value)
Açıklama:
Pozi ti f Beli rleyi ci li k Oranı (Pos tive Predi cti vi ty, P(PB)) : Bir testin hasta diye nitelediği kişilerin gerçekte ne kadarının hasta olduklarını gösteren bi r orandır.
Negati f Beli rleyi ci li k Oranı (Negati ve Predicti vi ty, P(NB)) : Bir testin hasta olmadığını belirlediği kişilerin, gerçekte hangi oranda sağlam olduklarını gösteren bir orandır.
Yalancı Negatifli k Oranı (False Negat ive Rati o, P(YN)) : Bir testin gerçekte hasta olan kişileri sağlam olarak gösterme oranıdır.
Yalancı Poz itiflik Oranı (False Pos iti ve Rati o) : Bir testin gerçekte sağlam olan kişileri hasta olarak gösterme oranıdır.
Doğruluk Oranı (Kesi nli k Oranı, Accuracy, Tanı değer , D iagnosti c Value) : Duyarlılık ve özgüllük oranlarından yararlanılarak tek bir ölçü elde edilmek istendiğinde kullanılan ölçülerden biri de doğru test sonucu olasılığıdır. Gerçekte testin hasta ve sağlam olarak toplam doğru tanı oranına “doğruluk (accuracy)” denir.
Negati f Beli rleyi ci li k Oranı (Negati ve Predicti vi ty, P(NB)) : Bir testin hasta olmadığını belirlediği kişilerin, gerçekte hangi oranda sağlam olduklarını gösteren bir orandır.
Yalancı Negatifli k Oranı (False Negat ive Rati o, P(YN)) : Bir testin gerçekte hasta olan kişileri sağlam olarak gösterme oranıdır.
Yalancı Poz itiflik Oranı (False Pos iti ve Rati o) : Bir testin gerçekte sağlam olan kişileri hasta olarak gösterme oranıdır.
Doğruluk Oranı (Kesi nli k Oranı, Accuracy, Tanı değer , D iagnosti c Value) : Duyarlılık ve özgüllük oranlarından yararlanılarak tek bir ölçü elde edilmek istendiğinde kullanılan ölçülerden biri de doğru test sonucu olasılığıdır. Gerçekte testin hasta ve sağlam olarak toplam doğru tanı oranına “doğruluk (accuracy)” denir.
Soru 81
2019 yılı iiçiinde Eskişehir Şehir Hastanesinide yatan hastalara toplam 54.750 gün bakım hiizmeti verimiiştiir. Hastaneniin toplam yatak sayısı 300 olduğuna göre, hastaneniin 2019 yılı iiçin yatak doluluk oranını hesaplayınız?
Seçenekler
A
%20
B
%40
C
%50
D
%80
E
%90
Açıklama:
YDO= (54.750 /( 300∗365)) ×100=50
Soru 82
Verinin belirli işlemlerden geçirildikten sonra elde edilen ürüne ne ad verilmektedir ?
Seçenekler
A
İnsidans
B
Prevalans
C
Odds Oranı
D
Atfedilen Risk
E
Enformasyon
Açıklama:
Verinin belirli işlemlerden geçirilmesine veri işlem ve işlemden geçirildikten sonra elde edilen ürüne ise enformasyon adı verilmektedir.
Soru 83
Bir sahil kasabasında 2017 yılı içerisinde denizden mikrop kaptığı için ilçe hastanesine başvuran 2800 kişi içerisinden 336’sı hayatını kaybetmiştir. Bölgenin 2017 yılı Fatalite hızı kaçtır?
Seçenekler
A
12
B
20
C
28
D
36
E
112
Açıklama:
FataliteHızı = (X Hastalığından Ölüm Sayısı )/(X Hastalığına Yakalanan Kişi Sayısı ) .k
k = 100, 1.000, . . ., 100.000
Fatalite Hızı = (336 )/(2800 ) . 100 = 12
k = 100, 1.000, . . ., 100.000
Fatalite Hızı = (336 )/(2800 ) . 100 = 12
Soru 84
Bir sağlık ocağı bölgesinde 2018 yılı Aralık ayında 2650 çocuktan yeni grip olan vaka sayısı 325 ise, hastalık (vaka) insidans hızını hesaplayınız.
Seçenekler
A
12,26
B
21,35
C
28,94
D
36,68
E
108
Açıklama:
İnsidans Hızı ( Hastalık ) = (İnceleme Süresi İçinde Saptanan Yeni Hastalık ( Vaka ) Sayısı )/(Risk Altındaki Nüfus ) .k
İnsidans Hızı ( Hastalık ) = ( 325 )/(2650 ) .100 = 12,26
İnsidans Hızı ( Hastalık ) = ( 325 )/(2650 ) .100 = 12,26
Soru 85
Bir hastalığın ortaya çıkmasında kesin etkisinin olup olmadığı bilinmeyen ancak hastalığın ortaya çıkmasında birçok faktör arasında yer alan ve varlığında ise hastalığın gözlenme oranını arttırdığı saptanan değişkenlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
İnsidans
B
Prevalans
C
Risk Faktörü
D
Özgüllük Oranı
E
Enformasyon
Açıklama:
Bir hastalığın ortaya çıkmasında kesin etkisinin olup olmadığı bilinmeyen ancak hastalığın ortaya çıkmasında birçok faktör arasında yer alan ve varlığında ise hastalığın gözlenme oranını arttırdığı saptanan değişkenlere risk faktörü adı verilir.
Soru 86
İşitme Kaybına yakalanmada, çalıştığı ortamın gürültülü olmasının önemli bir risk faktörü olduğu bilinmektedir. Bu nedenle toplam 600 kişi ile yapılan bir araştırmadan elde edilen veriler aşağıdaki gibi elde edilmiştir.Verilen bilgilere göre Odds Oranı (OR) ve yorumu nasıldır ?
İşitme Kaybı Olan-Olmayan Toplam
Gürültülü Ortamda Çalışan 38 62 100
Gürültülü Ortamda Çalışmayan 44 456 500
İşitme Kaybı Olan-Olmayan Toplam
Gürültülü Ortamda Çalışan 38 62 100
Gürültülü Ortamda Çalışmayan 44 456 500
Seçenekler
A
Gürültülü oramda çalışanların işitme kaybı, çalışılan ortamın gürültülü olmamasına göre 11,22 kat daha fazladır.
B
Gürültülü oramda çalışanların işitme kaybı, çalışılan ortamın gürültülü olmamasına göre 9,64 kat daha fazladır.
C
Gürültülü oramda çalışanların işitme kaybı, çalışılan ortamın gürültülü olmamasına göre 6,35 kat daha fazladır.
D
Gürültülü oramda çalışanların işitme kaybı, çalışılan ortamın gürültülü olmamasına göre değişiklik göstermez
E
Gürültülü oramda çalışanların işitme kaybı, çalışılan ortamın gürültülü olmamasına göre 0,92 kat daha fazladır.
Açıklama:
OddsOranı=OR = (a/b)/(c/d) = (a.d)/(b.c) = (38/62)/(44/456) = 38.456/44.62 = 6,35
Soru 87
Koruyucu sağlık hizmetleri için hesaplanan istatistikler ana başlıklar altında sıralandığında, aşağıdaki başlıklardan hangisi yoktur ?
Seçenekler
A
Aile planlaması hizmetleri istatistikleri
B
Gebe-Lohusa bakım ve takip hizmetleri istatistikleri
C
Bebek ve çocuk bakım, takip, aşılama hizmetleri istatistikleri
D
Kronik hastalıkların bakım ve takip hizmetleri istatistikleri
E
Bir okuldaki aşı faaliyetleri
Açıklama:
Koruyucu sağlık hizmetleri için hesaplanan istatistikler aşağıda verilen ana başlıklar altında sıralanabilmektedir.
• Aile planlaması hizmetleri istatistikleri
• Gebe-Lohusa bakım ve takip hizmetleri istatistikleri
• Bebek ve çocuk bakım, takip, aşılama hizmetleri istatistikleri
• Kronik hastalıkların bakım ve takip hizmetleri istatistikleri
• Çevre sağlığı hizmetleri istatistikleri
• Aile planlaması hizmetleri istatistikleri
• Gebe-Lohusa bakım ve takip hizmetleri istatistikleri
• Bebek ve çocuk bakım, takip, aşılama hizmetleri istatistikleri
• Kronik hastalıkların bakım ve takip hizmetleri istatistikleri
• Çevre sağlığı hizmetleri istatistikleri
Soru 88
Bir Özel Sağlık Hastanesinde (SÖSH) 2019 yılında toplam ölen sayısı 1110, ölenler dâhil toplam taburcu edilen hasta sayısı ise 61.050 olduğuna göre, kaba ölüm hızı kaçtır?
Seçenekler
A
%1,48
B
SÖSH’nin 2019 yılı kaba ölüm hızı %1,82 olarak elde edilmiştir.
C
%1,98
D
%2,11
E
%3,08
Açıklama:
HASTANE İÇİN KABA ÖLÜM HIZI = HİKÖH =(Belirli bir süre içinde hastanedeki ölüm sayısı)/(Taburcu edilen hasta sayısı( Ölenlerdahil )) . k = 1110/61050 . 100 = 1,82
Soru 89
2019 yılı içinde Özel ABC Hastanesine yatan hastalara toplam 30.102 gün bakım hizmeti vermiştir. Hastanenin toplam yatak sayısı 120 olduğuna göre, hastanenin 2019 yılı için yatak doluluk oranını nedir?
Seçenekler
A
% 38,31
B
% 46,54
C
% 57,42
D
% 68,73
E
% 76,32
Açıklama:
Yatak Doluluk Oranı (Kapasite Kullanım Oranı) = (Yatılan toplam gün sayısı( Yeni doğan hariç ))/(Yatak sayısı .365) . 100 = 30102/(120 .365) . 100 = 68,73
Soru 90
2019 yılı içerisinde Özel ABC Hastanesinde toplam yatılan gün sayısı 8.400’dür. Taburcu olanların sayısı 912 ve ölenlerin sayısı ise 81 olduğuna göre hastanenin ortalama hasta yatış gün sayısını hesaplayınız.
Seçenekler
A
6,785
B
7,896
C
8,459
D
10,127
E
12,135
Açıklama:
Ortalama Hasta Yatış Gün Sayısı= (Yatılan gün sayısı)/(Taburcu olanların sayısı(ölenler dahil)) =8400/(912+81) = 8,459
Soru 91
2019 yılı içerisinde Özel CDE Hastanesinde toplam yatan hasta sayısı 35.090 olarak belirlenmiştir. Aynı zaman dilimi içerisinde hastanenin acil servisine 108.012 ve diğer polikliniklerine toplam 251.300 başvuru olduğuna göre hastanenin 2019 yılı yatan hasta oranı nedir ?
Seçenekler
A
5,16
B
7,83
C
9,76
D
12,54
E
15,08
Açıklama:
YHO = (Yatan hasta sayısı)/(Hastaneye başvuran toplam hasta sayısı). 100 = 35090/( 108012+251300). 100 = 9,76
Soru 92
Enformasyon nedir?
Seçenekler
A
İşlenmemiş veriye enformasyon denir.
B
Birinci kaynaktan elde edilen bilgiye enformasyon denir.
C
Verinin, veri işlemden geçirildikten sonra elde edilen ürüne enformasyon denir.
D
Verinin belirli işlemlerden geçirilmesine enformasyon denir.
E
Her türlü veri elde etme işlemine enformasyon denir.
Açıklama:
Veri ham materyal olarak tanımlanmaktadır. Verinin belirli işlemlerden geçirilmesine veri işlem ve işlemden geçirildikten sonra elde edilen ürüne ise enformasyon adı verilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 93
Prevalans hızı ile ilgili olarak verilen ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur? I.İnceleme süresi içindeki mevcut hasta sayısının, risk altındaki nüfusa oranlanası ile elde edilir. II. İncelenen süreden önce başlayan hastalıklar dikkate alınmaz. III. Genellikle kronik hastalıkların görülme sıklığını ifade eder. IV.Belirli bir andaki prelavans hızına nokta prelavans hızı denir.
Seçenekler
A
I-II
B
I-III-IV
C
I-II-III
D
Yanlız II
E
I-II-III-IV
Açıklama:
İncelenen süreden önce başlayan diğer bir ifade ile çalışmanın başladığı tarihten önce başlayan ve incelenen süre içerisinde yeni ortaya çıkan hastaların toplamını kullanan istatistiğe prevalans hızı denir. İnceleme süresi içinde mevcut hasta sayısının risk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen bir hastalık hızıdır. Risk altındaki nüfus, o hastalığa karşı risk taşıyan ya da hastalığa duyarlı olan nüfustur.Prevalans hızı nokta, süre ve ortalama prevalans hızları olarak 3 farklı şekilde ele alınmaktadır. Bunlardan Nokta Prevalans Hızı; belirli bir anda (günde) mevcut eski ve yeni olguların risk altındaki topluma oranının yüzde çarpımıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 94
İncelenen zaman aralığı içerisinde yeni gözlenen hasta sayısının risk altındaki nüfusa bölünmesi ile elde edilen hıza ne ad verilir?
Seçenekler
A
İnsidans Hızı
B
Yayılma Hızı
C
Prevalans Hızı
D
Fatalite Hızı
E
Risk Hızı
Açıklama:
İncelenen zaman aralığı içerisinde yeni gözlenen hasta sayısının risk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen, yeni olgu gözlenme hızına insidans hızı denilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 95
Odds oranı ile ilgili olarak verilen ifadelerden hangisi veya hangileri doğru değildir?
I.Hastalığın gözlenme oranının gözlenmeme oranına bölünmesi ile elde edilir.
II.Belirli bir olayın olasılığının iki grupta karşılaştırılmasını sağlar.
III.Belirli bir hastalıktan ölenlerin sayısının o hastalığın risk grubuna oranlanması ile elde edilir.
IV. Ods oranının 1 olması, her iki grup için olayın olma olasılığının benzer olmaması anlamına gelir.
I.Hastalığın gözlenme oranının gözlenmeme oranına bölünmesi ile elde edilir.
II.Belirli bir olayın olasılığının iki grupta karşılaştırılmasını sağlar.
III.Belirli bir hastalıktan ölenlerin sayısının o hastalığın risk grubuna oranlanması ile elde edilir.
IV. Ods oranının 1 olması, her iki grup için olayın olma olasılığının benzer olmaması anlamına gelir.
Seçenekler
A
I-II
B
Yanlız II
C
I-III-IV
D
III-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
T zaman diliminde toplumda gözlenen bir hastalığın gözlenme oranı P(H) ve gözlenmeme oranı Q(H) olarak tanımlanabilir. Hastalığın gözlenme oranının, gözlenmeme oranına bölünmesine ise odds adı verilir. Risk faktörünün olduğu durumda hastalık görülme oranının, risk faktörü olmadığı durumdaki hastalık görülme oranına bölümü odds oranı olarak ifade edilmektedir. Odds Oranı, belli bir olayın olasılığının iki grup için aynı ya da benzer olup olmadığını karşılaştırmanın bir yoludur. OR=1 olması durumunda her iki grup için olayın olma olasılığı eşittir. Doğru cevap D'dir.
Soru 96
Bir hastalığın nedenini belirlemek üzere kullanılan laboratuvar tekniklerine, klinik gözlemler veya özgün gereç ölçümlerine bağlı olarak yapılan değerlendirme yöntemlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Risk Değerlendirme
B
Tahlil
C
Güven Testi
D
Duyarlılık Testi
E
Tanı Testi
Açıklama:
Tanı testi bir hastalığın nedenini belirlemek amacı ile kullanılan laboratuvar tekniklerine, klinik gözlemler veya özgün gereç ölçümlerine bağlı olarak yapılan değerlendirme yöntemlerine verilen genel bir isimdir.Doğru cevap E'dir.
Soru 97
ROC eğrisi yöntemi ile ilgili olarak verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
ROC eğrisi ile laboratuvar sonuçlarının kalitesi izlenir.
B
ROC eğrisi, tanı testi performanlarının değerlendirilmesi ve karşılaştırılmasında kullanılır.
C
ROC eğrisi ile tanımlanmış belli bir aralıkta değerler alan sürekli değişkenin, hastalığın tanısının konulmasında etkin bir biçimde kullanımı amaçlanır.
D
ROC eğrisi altında kalan alan 1'e ne kadar uzaksa tanı testi o kadar etkindir.
E
ROC eğrisi yöntemi; duyarlılık, özgüllük, doğruluk oranları gibi oranları kullanır.
Açıklama:
ROC eğrisinin altında kalan alanın büyüklüğü, üzerinde çalışılan tanı testinin
ayırma yeteneğinin istatistiksel olarak önemini gösterir. Bu alan 1’e yakınlığı tanı testinin o derecede hasta ve sağlam bireyleri ayırma yeteneğine sahip olduğunu, 0,5’e yakınlığı ise tanı testinin hasta ve sağlam bireyleri ayırma yeteneğinin kötü olduğunu gösterir.
ayırma yeteneğinin istatistiksel olarak önemini gösterir. Bu alan 1’e yakınlığı tanı testinin o derecede hasta ve sağlam bireyleri ayırma yeteneğine sahip olduğunu, 0,5’e yakınlığı ise tanı testinin hasta ve sağlam bireyleri ayırma yeteneğinin kötü olduğunu gösterir.
Soru 98
Belirli bir süre içerisinde hastanede ölenlerin toplamının, ölenlerde dahil olmak üzere taburcu edilen toplam hasta sayısına bölünmesiyle elde edilen hıza ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hastane için kaba ölüm hızı
B
Yatak doluluk oranı
C
Net ölüm hızı
D
Hasta devir hızı
E
Yatak devir hızı
Açıklama:
Belirli bir süre içerisinde hastanede ölenlerin toplamının, taburcu edilen (ölenler dahil olmak üzere) toplam hasta sayısına bölünmesiyle elde edilen değere hastane için kaba ölüm hızı denir. Doğru cevap A'dır.
Soru 99
Eskişehir Devlet Hastanesinde son bir ayda yatan toplam hasta sayısı 1350 ve hastaneye başvuran toplam hasta sayısı 112000 olmak üzere Eskişehir ili için yatan hasta oranı kaçtır?
Seçenekler
A
0,012
B
0,82
C
1,205
D
82,96
E
8,29
Açıklama:
Yatan hasta oranı, belli bir dönemde hastaneye yatan toplam hasta sayısının, acil servis ve polikliniklerden hastaneye başvuran toplam hasta sayısına bölünmesi ve bu sonucun 100 ile çarpımı ile hesaplanır.
YHO= (1350/112000)?100= 1,205 bulunur. Doğru cevap C'dir.
YHO= (1350/112000)?100= 1,205 bulunur. Doğru cevap C'dir.
Soru 100
Malatya da bir özel hastane, hastanenin belirli bir kısmında tadilat yapmayı planlamaktadır. Bu amaçla hastane geçmiş yılın verilerine göre program yapacaktır. Geçtiğimiz yıl aynı dönem verilerine göre, ölenler dahil taburcu olanların hastanede yattığı gün sayısı 280 gün, ölenlerin sayısı 26 kişi ve taburcu olanların sayısı 53 kişi olmak üzere hastanenin ortalama hasta yatış gününü kaç gündür?
Seçenekler
A
28.2
B
10,76
C
10,37
D
3,5
E
5,28
Açıklama:
OHYGS= 280/(26+53)=280/79=3,54
Soru 101
I.Yaşam süresi verilerini eşit zaman aralıklarına göre frekans tablolarına dönüştürerek analiz etmeyi sağlar. II.Bireylerin beklenen yaşam sürelerini belirlemeyi hedefler . III.Yaş grupları genellikle 0, 1-4, 5-9, 10-14, …,80-84, 85+ şeklindedir. IV.Cinsiyet, belirli meslek grupları, bekar, evli dul gibi farklı alanlarda da hazırlanabilirler. Yaşam tabloları ile ilgili olarak verilen ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I-IV
B
II-III
C
I-II-III-IV
D
II-III-IV
E
I-III
Açıklama:
Belirli bir yaş grubuna giren bireylerin sahip oldukları ölüm risklerini, ölüm istatistikleri aracılığı ile değerlendiren ve bireylerin beklenen yaşam sürelerini belirlemeyi hedefleyen tablolar, yaşam tabloları olarak adlandırılmaktadır.Yaşam tabloları belli bir yaşa sağ olarak ulaşan bir kişinin, ortalama daha kaç yıl yaşayacağına ilişkin hesaplamaların yapıldığı bir tablodur. Genellikle 0, 1-4, 5-9, 10-14, …, 80-84, 85+ yaş gruplarına göre hazırlanır. Cinsiyete, belli meslek gruplarına, bekar, evli, dul, kalma sürelerine, sağlıklı ya da hastalıklı yaşam süresine, tedavi sonrasında hastanın kaç yıl yaşayacağına göre farklı alanlarda yaşam tabloları da hesaplanabilmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 102
İyi nitelikli bir enformasyon aşağıdaki özelliklerden hangisini taşımaz?
Seçenekler
A
Güvenilir
B
Basit
C
Ekonomik
D
Güncel
E
Ayrıntılı
Açıklama:
Verinin belirli işlemlerden geçirilmesine veri işlem ve işlemden geçirildikten sonra elde edilen ürüne ise enformasyon adı verilmektedir.Sağlık hizmetlerinin etkin, düzeyli ve güncel olarak planlanabilmesi, organize edilebilmesi, yürütülebilmesi, verilen hizmetlerin kalitesinin değerlendirilebilmesi ve kurumlar ve bölgeler arası karşılaştırmalar yapılabilmesi için yönetici ve planlayıcıların sürekli olarak enformasyona ihtiyacı vardır. İyi nitelikli bir enformasyon ise aşağıdaki özelliklerin tamamını taşımalıdır.
• Doğru
• Tam
• Güvenilir
• Kullanılabilir
• Ekonomik
• Yararlı
• Basit
• Güncel
• Zamanında
• Denetlenebilir
• Doğru
• Tam
• Güvenilir
• Kullanılabilir
• Ekonomik
• Yararlı
• Basit
• Güncel
• Zamanında
• Denetlenebilir
Soru 103
İç Anadolu bölgesinde 2018 yılının Eylül ayında hastaneye başvuran 7200 çocuğun 800'üne Otizm Spektrum Bozukluğu tanısı konmuştur. Bu bilgiye göre Eylül ayında Otizm Spektrum Bozukluğunun prevalans hızı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
%1.1
B
%9.2
C
%11.11
D
%12.23
E
%9
Açıklama:
İncelenen süreden önce başlayan (çalışmanın başladığı tarihten önce) ve incelenen süre içerisinde yeni ortaya çıkan hastaların toplamını kullanan bir istatistiğe prevalans hızı denir. İnceleme süresi (period) içinde mevcut hasta sayısının (eski ve yeni olgular dahil olmak üzere) risk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen bir hastalık hızıdır. Risk altındaki nüfus, o hastalığa karşı risk taşıyan ya da hastalığa duyarlı olan nüfustur. Süre Prevalans Hızı: Belirli bir süre içerisinde (ayda, mevsimde, yılda, belirli iki tarih arasında) mevcut eski ve yeni olguların risk altındaki topluma oranının yüzde çarpımıdır. Formülü ise;
Süre PrevalansHızı= (incelenen süre içinde saptanan hastalık sayısı / Risk altındaki nüfus).100 =(800/7200).100= %11.11
Süre PrevalansHızı= (incelenen süre içinde saptanan hastalık sayısı / Risk altındaki nüfus).100 =(800/7200).100= %11.11
Soru 104
Eskişehir ilinde 2018 yılı içerisinde bulunan bir hastaneye 2200 kişi kanser şüphesiyle başvurmuştur. Başvuran kişilerin 660'si kanser teşhisi almış ve aynı yıl içinde kanser teşhisi konulanlardan 220'si vefat etmiştir. bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi önce "Hastalık insidans hızı" ve ardından "Falatite hızı"'nı yüzdelik olarak doğru ifade etmektedir?
Seçenekler
A
%3 ve %33.33
B
%30 ve %33.33
C
%6.66 ve %22.22
D
%33 ve %6.66
E
%22.22 ve %33.33
Açıklama:
İncelenen zaman aralığı içerisinde yeni gözlenen hasta sayısının risk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen, yeni olgu gözlenme hızıdır. Daha çok akut, sosyal ve bulaşıcı hastalıkların değerlendirilmesinde kullanılmaktadır.İnsidans hızı da prevalans hızında olduğu gibi hastalık ve hasta için iki ayrı biçimde
hesaplanabilmektedir.
Insidans Hızı(Hastalık)= (İnceleme süresi içinde saptanan yeni hastalık (vaka) sayısı / Risk altındaki nüfus) .k (660/2200).100 = % 30
Fatalite hızı ise, belirli bir hastalıktan ölenlerin o hastalığa yakalananların sayısına oranlanması ile elde edilir. Belirli bir zaman dilimi içinde X hastalığına yakalananların bu süre içinde %, ‰, … (k) kaçının öldüğünü ifade etmek için kullanılır.
Fatalite Hızı = (X hastalığından ölüm sayısı / X hastalığına yakalanan kişi sayısı) .k (220/660).100= %33,33
hesaplanabilmektedir.
Insidans Hızı(Hastalık)= (İnceleme süresi içinde saptanan yeni hastalık (vaka) sayısı / Risk altındaki nüfus) .k (660/2200).100 = % 30
Fatalite hızı ise, belirli bir hastalıktan ölenlerin o hastalığa yakalananların sayısına oranlanması ile elde edilir. Belirli bir zaman dilimi içinde X hastalığına yakalananların bu süre içinde %, ‰, … (k) kaçının öldüğünü ifade etmek için kullanılır.
Fatalite Hızı = (X hastalığından ölüm sayısı / X hastalığına yakalanan kişi sayısı) .k (220/660).100= %33,33
Soru 105
Bir hastalığın ortaya çıkmasında kesin etkisinin olup olmadığı bilinmeyen, ancak hastalığın ortaya çıkmasında birçok faktör arasında yer alan ve varlığında ise hastalığın gözlenme oranını arttırdığı saptanan değişkenlere ne denir?
Seçenekler
A
Fatalite hızı
B
Prevalans
C
Odds oranı
D
Risk faktörü
E
Göreli risk oranı
Açıklama:
Hastalıkların ortaya çıkmasında risk faktörleri önemli bir yer tutmaktadır. Bir hastalığın ortaya çıkmasında kesin etkisinin olup olmadığı bilinmeyen ancak hastalığın ortaya çıkmasında birçok faktör arasında yer alan ve varlığında ise hastalığın gözlenme oranını arttırdığı saptanan değişkenlere risk faktörü adı verilir. Örneğin; sigara içme alışkanlığı akciğer kanserinin bir risk faktörüdür. Alkol kullanımı karaciğer hastalıklarının önemli risk faktörlerindendir. Yaş, cinsiyet, sigara ve alkol kullanımı, kolesterol düzeyi, hipertansiyon, stres gibi faktörler de kalp hastalıklarında birer risk faktörüdür.
Soru 106
Bazı şikayetlerle hastaneye başvurmuş kişi, incelemeler sonucunda raporunda yer alan X ve Y ekseninden oluşan bir tabloyu incelemektedir. Bu kişinin o esnada baktığı Y ekseni aşağıdakilerden hangisini göstermektedir?
Seçenekler
A
Duyarlılık
B
Özgüllük
C
ROC eğrisi
D
Hastalık kesim noktasını
E
Doğruluk oranını
Açıklama:
Medikal testlerde sonuçlar her zaman hastalık var (H+) ya da hastalık yok (H-) ya da bir hastalığın ortaya çıkmasında etken var (EP) ya da etken yok (EN) biçiminde ortaya çıkmamaktadır.
Sağlık alanında pek çok değişkenin değeri sağlıklı bireylerde normal sınırlarda seyrederken bu değerlerdeki yükselme ya da düşüşlere bağlı olarak hastalık yavaş yavaş ortaya çıkabilmektedir. ROC eğrisi yönteminde, tanımlanmış belli bir aralıkta değerler alan sürekli değişkenin hastalığın tanısının konulmasında etkin bir biçimde kullanımı amaçlanmaktadır.ROC eğrisi, tanı koymak amacıyla kullanılan bir değişkenin değişim aralığı içerisinde aldığı tüm değerlerin sırasıyla kesim noktası kabul edilmesiyle hesaplanacak duyarlılık değerlerinin, testin yanlış pozitif oranına (1-özgüllük) karşı noktalanması ile elde edilir. Hesaplanan değerler yardımıyla ROC eğrisine ait grafik çizilir. ROC eğrisinin oluşturulacağı koordinat sisteminde, Y ekseninde tanı testinin gerçek pozitif değeri (duyarlılık), X ekseninde ise yanlış pozitif değeri (1-özgüllük) yer alır. Her kesim noktasındaki doğru pozitif ve yanlış pozitife karşılık gelen noktalar birleştirilerek ROC eğrisi çizilir.
Sağlık alanında pek çok değişkenin değeri sağlıklı bireylerde normal sınırlarda seyrederken bu değerlerdeki yükselme ya da düşüşlere bağlı olarak hastalık yavaş yavaş ortaya çıkabilmektedir. ROC eğrisi yönteminde, tanımlanmış belli bir aralıkta değerler alan sürekli değişkenin hastalığın tanısının konulmasında etkin bir biçimde kullanımı amaçlanmaktadır.ROC eğrisi, tanı koymak amacıyla kullanılan bir değişkenin değişim aralığı içerisinde aldığı tüm değerlerin sırasıyla kesim noktası kabul edilmesiyle hesaplanacak duyarlılık değerlerinin, testin yanlış pozitif oranına (1-özgüllük) karşı noktalanması ile elde edilir. Hesaplanan değerler yardımıyla ROC eğrisine ait grafik çizilir. ROC eğrisinin oluşturulacağı koordinat sisteminde, Y ekseninde tanı testinin gerçek pozitif değeri (duyarlılık), X ekseninde ise yanlış pozitif değeri (1-özgüllük) yer alır. Her kesim noktasındaki doğru pozitif ve yanlış pozitife karşılık gelen noktalar birleştirilerek ROC eğrisi çizilir.
Soru 107
Kişisel ya da toplumsal düzeyde sağlığı geliştirmek amacıyla aşılanma, dengeli beslenme, çevrenin güvenli hale getirilmesi, fiziksel ve duygusal yönden iyi durumda olmak için gereken önlemlerin alınmasıdır.
Bu tanım aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
Bu tanım aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Koruyucu sağlık hizmetleri
B
Aile planlaması hizmetleri
C
Sekonder koruma
D
Primer koruma
E
Tersiyer koruma
Açıklama:
Toplumda yaşayan bireylerin sağlığının korunması, hastalıkların önlenmesi için verilen hizmetler ile yapılan düzenlemelere koruyucu sağlık hizmetleri denilmektedir. Toplum sağlığını koruyucu önlemler başlıca üç düzeyde ele alınmaktadır.
1. Primer Koruma: Kişisel ya da toplumsal düzeyde sağlığı geliştirmek amacıyla aşılanma, dengeli beslenme, çevrenin güvenli hale getirilmesi, fiziksel ve duygusal yönden iyi durumda olmak için gereken önlemlerin alınmasıdır.
2. Sekonder Koruma: Sağlığın bozulma olasılığı karşısında erken tanı ve tedavi önlemlerinin kişisel ve toplumsal düzeyde alınmasıdır.
3. Tersiyer Koruma: Hastalığa bağlı olarak gelişebilecek sakatlık ve kalıcı bozuklukların en aza indirilmesi, hastanın içinde bulunduğu yeni duruma uyumunun sağlanarak yaşam kalitesinin arttırılması için alınması gereken önlemlerdir. Bir anlamda rehabilite edici hizmetlerin alanına girmektedir.
1. Primer Koruma: Kişisel ya da toplumsal düzeyde sağlığı geliştirmek amacıyla aşılanma, dengeli beslenme, çevrenin güvenli hale getirilmesi, fiziksel ve duygusal yönden iyi durumda olmak için gereken önlemlerin alınmasıdır.
2. Sekonder Koruma: Sağlığın bozulma olasılığı karşısında erken tanı ve tedavi önlemlerinin kişisel ve toplumsal düzeyde alınmasıdır.
3. Tersiyer Koruma: Hastalığa bağlı olarak gelişebilecek sakatlık ve kalıcı bozuklukların en aza indirilmesi, hastanın içinde bulunduğu yeni duruma uyumunun sağlanarak yaşam kalitesinin arttırılması için alınması gereken önlemlerdir. Bir anlamda rehabilite edici hizmetlerin alanına girmektedir.
Soru 108
Bir devlet hastanesinde 2017 yılında 720 kişi yaşamını yitirmiştir. Yaşamını yitirenlerden 120'si ilk 48 saat içinde vefat etmiştir. Aynı zamanda 54.200 kişi bu yıl içinde hastaneden taburcu edilmiştir. Bu verilere göre 2017 yılı içinde bu hastanenin önce kaba ölüm hızı ve ardından net ölüm hızını doğru olarak belirten seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
%1.11 ve%1.33
B
%2.67 ve %2.12
C
%2.12 ve %2.67
D
%1.33 ve %1.11
E
%1.48 ve %1.36
Açıklama:
Kaba ölüm hızı: Belirli bir süre içerisinde hastanede ölenlerin toplamının, taburcu edilen (ölenler dâhil olmak üzere) toplam hasta sayısına bölünmesiyle elde edilir. Aşağıdaki şekilde hesaplanmaktadır.
Kaba ölüm hızı = (Belirli bir süre içinde hastanedeki ölüm sayısı / Taburcu edilen hasta sayısı (ölenlerdahil)) .100 = (720/54.200).100= %1.33
Net ölüm hızı: Bu hızda, hastaneye yatış sonrasındaki ilk 48 saat dikkate alınmamakta ve bu zaman dilimdeki ölümler hesaplamada kullanılmamaktadır. Hastaneye yatan hastanın laboratuvar tetkiklerinin yapılması, tanının konulması, gerekli olan tedaviye başlanması ve tedavinin etkinliğinin görülmesi için belli bir zamana ihtiyaç vardır. Bu nedenle ilk 48 saatlik süredeki
ölümler net ölüm hızında hesaplamaya katılmamaktadır. ABD standartlarına göre NÖH’nın %2,5-3’ü geçmemesi beklenmektedir. Aşağıdaki şekilde hesaplanmaktadır.
net ölüm hızı= (48 saat sonrasında olan ölümler / Taburcu edilen hasta sayısı (48 saat sonrasında ölenler dahil)) .100 = ((720-120)/54.200)).100= % 1,11
Kaba ölüm hızı = (Belirli bir süre içinde hastanedeki ölüm sayısı / Taburcu edilen hasta sayısı (ölenlerdahil)) .100 = (720/54.200).100= %1.33
Net ölüm hızı: Bu hızda, hastaneye yatış sonrasındaki ilk 48 saat dikkate alınmamakta ve bu zaman dilimdeki ölümler hesaplamada kullanılmamaktadır. Hastaneye yatan hastanın laboratuvar tetkiklerinin yapılması, tanının konulması, gerekli olan tedaviye başlanması ve tedavinin etkinliğinin görülmesi için belli bir zamana ihtiyaç vardır. Bu nedenle ilk 48 saatlik süredeki
ölümler net ölüm hızında hesaplamaya katılmamaktadır. ABD standartlarına göre NÖH’nın %2,5-3’ü geçmemesi beklenmektedir. Aşağıdaki şekilde hesaplanmaktadır.
net ölüm hızı= (48 saat sonrasında olan ölümler / Taburcu edilen hasta sayısı (48 saat sonrasında ölenler dahil)) .100 = ((720-120)/54.200)).100= % 1,11
Soru 109
Verinin belirli işlemlerden geçirilmesine veri işlem ve işlemden geçirildikten sonra elde edilen ürüne ne denilmektedir?
Seçenekler
A
İnsidans
B
Prevalans
C
Fatalite
D
Enformasyon
E
Özgüllük
Açıklama:
Verinin belirli işlemlerden geçirilmesine veri işlem ve işlemden geçirildikten sonra elde edilen ürüne enformasyon adı verilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi sağlık alanında kullanılan özel istatistiksel yöntemlerin temel amacının dışındadır?
Seçenekler
A
Sağlık kurumlarındaki tedavi hizmetlerinin aksamadan yürümesini sağlamak
B
Doktor ve personel sayısını düzenlemek
C
Bölgenin uzun, orta ve kısa vadede sağlık problemlerine ilişkin hizmet planlamasını askıya almak
D
Sağlık kurumlarında verilen hizmetin kalitesini arttırmak
E
Yapılacak olan bilimsel çalışmalara en doğru veri ve enformasyonu sağlamak, bu çalışmalara yol göstermek
Açıklama:
Sağlık alanında kullanılan özel istatistiksel yöntemlerin temel amacı;
- Ülkenin ve bölgenin uzun, orta ve kısa vadede sağlık problemlerine ilişkin hizmet planlamasını yapmaktır.
- Sağlık kurumlarındaki tedavi hizmetlerinin aksamadan yürümesini sağlamak, doktor ve personel sayısını düzenlemektir.
- Sağlık kurumlarındaki hastaların bakım ve tedavi hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak, toplum dinamiklerine göre yeniden düzenlemek ve değerlendirmektir.
- Sağlık kurumlarında verilen hizmetin kalitesini arttırmaktır.
- Belirli aralıklarla doktor, yardımcı sağlık personeli, hasta ve hasta yakınlarının bilgi, tutum ve davranışlarını araştırarak sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde yürütülmesini sağlamaktır.
- Yapılacak olan bilimsel çalışmalara en doğru veri ve enformasyonu sağlamak, bu çalışmalara yol göstermektir.
Soru 111
Aşağıda yer alan eşitlik hangi istatistiğin hesaplanmasında kullanılır?
Seçenekler
A
İnsidans Hızı
B
Prevalans Hızı
C
Fatalite Hızı
D
Odds Oranı
E
Göreli Risk Oranı
Açıklama:
İncelenen süreden önce başlayan (çalışmanın başladığı tarihten önce) ve incelenen süre içerisinde yeni ortaya çıkan hastaların toplamını kullanan bir istatistiğe prevalans hızı denir. İnceleme süresi (period) içinde mevcut hasta sayısının (eski ve yeni olgular dahil olmak üzere) risk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen bir hastalık hızıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 112
Bir hastanede bölgesinde 2000 yılı mart ayında 3.200 yetişkin yaşamaktadır. 1.500 yetişkinden yeni akut Bronşit vaka sayısı 85 olduğuna göre hastalık insidans hızı kaçtır?
Seçenekler
A
5,66
B
5,46
C
5,26
D
5,16
E
4,96
Açıklama:
İnsidans Hızı=[(İncelenensüreiçinde saptanan yeni vaka sayısı)/(Risk Altındaki Nüfus)]xk
İnsidans Hızı(Hastalık)=(85/1500)x100
İnsidans Hızı(Hastalık)=5,66 Doğru cevap A'dır.
İnsidans Hızı(Hastalık)=(85/1500)x100
İnsidans Hızı(Hastalık)=5,66 Doğru cevap A'dır.
Soru 113
Bir toplulukta 2003 yılında 1200 kişi yaşamakta ve kemik iliği kanserine yakalananların sayısı 510 dur. Bu hastalıktan ölenlerin sayısında 180 olduğuna göre bu topluluğun fatalite hızı kaçtır?
Seçenekler
A
30,29
B
31,39
C
35,29
D
33,33
E
38,39
Açıklama:
Fatalite Hızı=[(X hastalığından ölüm sayısı / X hastalığına yakalanan kişi sayısı)]xk
Fatalite Hızı=[(180/510)]x100
Fatalite Hızı=35,29 Doğru cevap C'dir.
Fatalite Hızı=[(180/510)]x100
Fatalite Hızı=35,29 Doğru cevap C'dir.
Soru 114
Risk faktörü ile hastalık arasındaki bağımlılığı, birlikteliği değerlendirmek için yararlanılan ve olasılık kurallarından yararlanılarak geliştirilen birçok oran bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bunlar arasında en sık kullanılanlardan birisidir?
Seçenekler
A
Spesifiklik
B
Fatalite
C
Prevalans
D
Duyarlılık
E
Odds
Açıklama:
Risk faktörü ile hastalık arasındaki bağımlılığı, birlikteliği değerlendirmek için yararlanılan ve olasılık kurallarından yararlanılarak geliştirilen birçok oran bulunmaktadır. Bunlar arasında en sık kullanılanlar; Odds Oranı (Göreli orantı, Olasılıklar oranı, Odds ratio, OR), Göreli Risk Oranı (Relative Risk) ve Atfedilen Risktir (Attributable Risk). Doğru cevap E'dir.
Soru 115
Bir tanı testinin gerçekten hasta olmayanları ayırabilme yeteneğini belirleyen oran aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pozitif Belirleyicilik Oranı
B
Yalancı Negatiflik Oranı
C
Doğruluk Oranı
D
Özgüllük Oranı
E
Duyarlılık Oranı
Açıklama:
Özgüllük (Specificity, P(Ö)) Oranı: Bir tanı testinin gerçekten hasta olmayanları ayırabilme yeteneğini belirleyen orandır. Doğru cevap D'dir.
Soru 116
ROC eğrisi yöntemi yardımıyla aşağıdakilerden hangisi yapılmaz?
Seçenekler
A
Laboratuar malzemelerinin kalitesi belirlenir.
B
Uygun pozitiflik eşiği belirlenir.
C
Testin ayırt etme gücü belirlenir.
D
Çeşitli testlerin etkinlikleri birbirleri ile karşılaştırılır.
E
Farklı uygulayıcıların etkinlikleri birbirleri karşılaştırılır.
Açıklama:
ROC eğrisi yöntemi yardımıyla;
- Testin ayırt etme gücü belirlenir.
- Çeşitli testlerin etkinlikleri birbirleri ile karşılaştırılır.
- Uygun pozitiflik eşiği belirlenir.
- Laboratuvar sonuçlarının kalitesi izlenir.
- Uygulayıcının zaman içerisindeki gelişimi belirlenir.
- Farklı uygulayıcıların etkinlikleri birbirleri karşılaştırılır.
Soru 117
Aşağıdakilerden hangisi sağlığın bozulma olasılığı karşısında erken tanı ve tedavi önlemlerinin kişisel ve toplumsal düzeyde alınmasıdır?
Seçenekler
A
Tersiyer Koruma
B
Sekonder Koruma
C
Kuarter Koruma
D
Primer Koruma
E
Anterior Koruma
Açıklama:
Sekonder Koruma; sağlığın bozulma olasılığı karşısında erken tanı ve tedavi önlemlerinin kişisel ve toplumsal düzeyde alınmasıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 118
J00-J99 kod aralığına sahip uluslararası sınıflandırılan hastalık grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Akıl ve Davranış Bozuklukları
B
Göz ve Gözle Bağlantılı Doku Hastalıkları
C
Kas-İskelet ve Bağ Dokusu Hastalıkları
D
Ürogenital Sistem Hastalıkları
E
Solunum Sistemi Hastalıkları
Açıklama:
Solunum Sistemi Hastalıkları J00-J99 kod aralığında tanımlanmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 119
Performansını değerlendirme kapsamında bir hastane yönetiminin yatışı yapılan hastaların verilerini gündemine alması yönetimin hangi oranı hesaplayacağını göstermektedir?
Seçenekler
A
Kaba ölüm hızı
B
ROC eğrisi
C
Yatak doluluk oranı
D
Anestezi ölüm hızı
E
Hastalık prevelansı
Açıklama:
Bu oran yardımıyla bölge halkı tarafından hastane yataklarının ne oranda kullanıldığı belirlenmektedir. Hastanenin, kendi hizmet potansiyelini yani kapasitesini ne ölçüde kullandığını gösteren önemli bir ölçüdür. Yatak sayısı dikkate alındığında doluluk (yatak işgal) oranı, belirli bir zaman diliminde kullanılan toplam yatak gün sayısının, kurumun toplam yatak sayısına oranıdır. Bu oran hastanenin performansının değerlendirilmesinde ve maliyetlerin izlenmesinde, kapasite kullanım düzeyi hakkında hastane yöneticilerine önemli bilgiler vermektedir. Ayrıca yatak doluluk oranı; toplumun hastane kullanımını gösteren ve sağlık planlayıcıları için yataklı tedavi kurumlarının yatak ihtiyaçlarının belirlenmesinde bilinmesi gereken temel ölçütlerdendir. Yatak kapasitesinin altında ya da çok üstünde çalışan hastanelerde, bu sayıların azaltılmasında ya da arttırılmasında kullanılan en önemli istatistiklerdendir. Belirli bir dönemde, yatan hastalara verilen toplam hasta bakımı gün sayısının, maksimum hasta bakım gün sayısına (Yatak sayısı x 365) bölünmesi
ve sonucun 100 ile çarpılması ile bulunur.
ve sonucun 100 ile çarpılması ile bulunur.
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi kurum içi ve kurumlar arası karşılaştırmalarda sağlık ölçütü olarak kullanılan ölçütlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Ameliyat sonrası ölüm hızı
B
Evde doğum oranı
C
Otopsi hızı
D
Gereksiz ameliyat hızı
E
Kaba ölüm oranı
Açıklama:
Kurum içi ve kurumlar arası karşılaştırmalarda sağlık ölçütü olarak kullanılan daha birçok gösterge bulunmaktadır. Bunlardan
bazıları aşağıda verilmiştir.
• Ameliyat sonrası ölüm hızı
• Hastanede ana ölüm hızı
• Hastanede bebek ölüm hızı
• Enfeksiyon hızları
• Ameliyat sonrası enfeksiyon hızı
• Otopsi hızı
• Sezeryan hızı
• Gereksiz ameliyat hızı
bazıları aşağıda verilmiştir.
• Ameliyat sonrası ölüm hızı
• Hastanede ana ölüm hızı
• Hastanede bebek ölüm hızı
• Enfeksiyon hızları
• Ameliyat sonrası enfeksiyon hızı
• Otopsi hızı
• Sezeryan hızı
• Gereksiz ameliyat hızı
Soru 121
ROC eğrisinin altında kalan alanın büyüklüğü neyi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Üzerinde çalışılan tanı testinin ayrıma yeteneğinin istatistiksel olarak önemini
B
Kesim noktasının duyarlılığını
C
Hasta ve kontrollerin ayrımını en iyi yapan optimum kesim değerini
D
Hastaların ne kadarının hasta olarak nitelendiğini belirleme oranını
E
Testten elde edilen belirli bir X değerlerine göre bireylerin hasta (H+) ve sağlam (S+) olarak ayrımlarının en doğru ve güvenilir biçimde yapılmasını
Açıklama:
ROC eğrisinin altında kalan alanın (AUC) büyüklüğü, üzerinde çalışılan tanı testinin ayırma yeteneğinin istatistiksel olarak önemini gösterir. Üzerinde çalışılan tanı testinin hiç ayırma yeteneği olmadığı durumda ROC eğrisi altındaki alanın (AUC) beklenen değeri 0,50’dir. Mükemmel bir test ise sıfır yanlış pozitif ve sıfır yanlış negatif ile alanın değeri 1 olacaktır. Test, bu iki değerin arasında bir alana sahip olmalıdır. Yukarıda ifade edildiği gibi ROC eğrisi altında kalan alan (AUC) etkinlik düzeyine bağlı olarak 0,50 ile 1,00 arasında değerler alabilecektir. Bu alan 1’e ne kadar yakınsa, tanı testi o derecede hasta ve sağlam bireyleri ayırma yeteneğine sahip olacak, 0,5’e ne kadar yakınsa da tanı testinin hasta ve sağlam bireyleri ayırma yeteneği kötü olacaktır. Şekil 8.3’te ideal ve kötü performansa sahip ROC eğrisi örnek grafikleri verilmiştir. Bir çok otorite bu alan 0.975 ve daha üzerinde ise testin ayırma yeteneğini mükemmel saymaktadır.
Soru 122
Eskişehir’de bir psikiyatri kliniğinde 18.07.2018 tarihinde 120 kişide toplam 20 depresyon vakası tespit edilmiştir. Bölgenin verilen tarihteki nokta prevelans hızı kaçtır?
Seçenekler
A
% 5
B
% 6
C
% 12
D
% 20
E
% 25
Açıklama:
Nokta prevelans hızı, incelenen gün içinde saptanan hastalık sayısının risk altındaki nüfusa bölünmesi ve elde edilen sonucun 100 ile çarpılması sonucu hesaplanmaktadır. Buna göre % 6’dır.
Soru 123
Bir sağlık ocağı bölgesinde 2018 yılı Temmuz ayında 1350 kişiden yeni panik atak tanısı alan vaka sayısı 135 ise, hastalık (vaka) insidans hızını hesaplayınız?
Seçenekler
A
% 13
B
% 10
C
% 15
D
% 25
E
% 20
Açıklama:
İnsidans hızı inceleme süresi içinde saptanan yeni hastalık sayısının risk altındaki nüfusun sayısına oranı ile hesaplanmaktadır. Buna göre % 10’dur.
Soru 124
Depresyon tanısı almada, olumsuz aile yaşantılarının önemli bir risk faktörü olduğu bilinmektedir. Bu nedenler toplam 4000 kişide yapılan bir araştırmada elde edilen veriler aşağıdaki tabloda verilmiştir. Verilen tabloya göre Odds Oranını (OR) hesaplayınız?
| Depresyon Tanısı | Toplam | |||
| Yok | Var | |||
| Çocuklukta Fiziksel İstismar Öyküsü | Var | 24 | 376 | 400 |
| Yok | 16 | 3.584 | 3600 | |
| Toplam | 40 | 3960 | 4000 |
Seçenekler
A
12,30
B
13,30
C
14,30
D
15,30
E
16,30
Açıklama:
Risk faktörünün olduğu durumda hastalık görülme oranının, risk faktörü olmadığı durumdaki hastalık görülme oranına bölümü odds oranı olarak ifade edilmektedir. Bu durumda 14,30’dur
Soru 125
Bir bölgede, evli kadınların depresyon tanısı alma oranı % 4.5, bu oran bekar kadınlarda % 1.5 olarak saptanmıştır. Eldeki verilere göre depresyonun evliliğe atfedilen riskini hesaplayınız?
Seçenekler
A
% 3
B
% 5
C
% 6
D
% 9
E
% 4
Açıklama:
Atfedilen risk, belirli bir risk faktöründen etkilenerek hastalananların hızından bu faktörün etkisinde kalmadan hastalananların hızının çıkarılması ile hesaplanır.
Soru 126
Yeni geliştirilen bir testin depresyon tanısı konusundaki duyarlılığı ölçülmek isteniyor. Bu testin gerçekte tanılı hasta olan kişi sayısı 62 olmasına rağmen 58 kişiye tanı koyabildiği belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, bu testin duyarlığı kaçtır?
Seçenekler
A
% 92.54
B
% 91.54
C
% 93.54
D
% 95.54
E
% 92.54
Açıklama:
Bir testin duyarlığı, tespit ettiği hasta sayısının gerçekteki hasta sayısına oranı alınarak hesaplanmaktadır. Buna göre % 93.54’tür.
Soru 127
Yeni geliştirilen bir testin panik atak tanısı konusundaki özgüllüğü ölçülmek isteniyor. Bu testin gerçekte tanılı hasta olmayan kişi sayısı 20 olmasına rağmen 14 kişiyi tanılı olmama sınıfına aldığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, bu testin özgüllüğü kaçtır?
Seçenekler
A
% 40
B
% 50
C
% 55
D
% 60
E
% 70
Açıklama:
Bir testin özgüllüğü, gerçekte hasta olmayanlar ile kendi sonuçlarına göre hasta olmayanların oranı alınarak hesaplanmaktadır. Buna göre %70’tir.
Soru 128
Bir deprem sonucunda, depremden psikolojik olarak etkilenen bireylere yönelik grupla psikolojik danışma hizmeti verilmesi planlanmaktadır. Bu müdahale aşağıdakilerden hangisi kapsamında değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
Primer koruma
B
Sekonder koruma
C
Tersiyer koruma
D
Koruyucu hekimlik
E
Aile bazlı müdahaleler
Açıklama:
Hastalığa bağlı olarak gelişebilecek sakatlık ve kalıcı bozuklukların en aza indirilmesi, hastanın içinde bulunduğu yeni duruma uyumunun sağlanarak yaşam kalitesinin arttırılması için alınması gereken önlemler tersiyer koruma kapsamında değerlendirilmektedir.
Soru 129
Eskişehir Özel Göz Bebeği Hastanesinde 2017 yılında toplam ölen sayısı 210, ölenler dahil toplam taburcu edilen hasta sayısı ise 4200 olduğuna göre, Göz Bebeği Hastanesi’nin kaba ölüm hızı kaçtır?
Seçenekler
A
% 7
B
% 3
C
% 5
D
% 6
E
% 4
Açıklama:
Belirli bir süre içinde hastanede ölenlerin toplamının, taburcu edilen (ölenler dahil olmak üzere) toplam hasta sayısına bölünmesiyle elde edilir. Buna göre % 5’tir.
Soru 130
2017 yılı içinde Özel Morkapı Hastanesine yatan hastalara toplam 41.000 gün bakım hizmeti vermiştir. Hastanen toplam yatak sayısı 150 olduğuna göre, hastanenin 2017 yılı için yatak doluluk oranını hesaplayınız?
Seçenekler
A
% 74.89
B
% 73.89
C
% 72.89
D
% 71.89
E
% 70.89
Açıklama:
Yatak doluluk oranını, belirli bir dönemde, yatan hastalara verilen toplam hasta bakımı gün sayısının, maksimum hasta bakım gün sayısına bölünmesi ve sonucun 100 ile çarpılması ile bulunur.
Soru 131
2017 yılı içerisinde, Özel Diz Kapağı Hastanesinde toplam yatılan gün sayısı 13000’dir. Taburcu olanların sayısı 1510 ve ölenlerin sayısı 90 olduğuna göre hastanenin ortalama hasta yatış gün sayısını hesaplayınız?
Seçenekler
A
4.125
B
5.125
C
6.125
D
7.125
E
8.125
Açıklama:
Belli bir dönemde hastaneden taburcu olan hastaların (ölenler dâhil) toplam yattıkları gün sayısının, aynı dönemde hastaneden taburcu olan hastaların (ölenler dâhil) toplam sayısına bölümü ile elde edilir.
Soru 132
Aşağıdakilerden hangisi iyi nitelikli bir enformasyonun özelliklerin değildir?
Seçenekler
A
Denetlenebilir
B
Zamanında
C
Güncel
D
Tam
E
Maliyetli
Açıklama:
İyi nitelikli bir enformasyon ise aşağıdaki özelliklerin
tamamını taşımalıdır.
• Doğru
• Tam
• Güvenilir
• Kullanılabilir
• Ekonomik (Maliyetli değil. E şıkkı yanlış)
• Yararlı
• Basit
• Güncel
• Zamanında
• Denetlenebilir
tamamını taşımalıdır.
• Doğru
• Tam
• Güvenilir
• Kullanılabilir
• Ekonomik (Maliyetli değil. E şıkkı yanlış)
• Yararlı
• Basit
• Güncel
• Zamanında
• Denetlenebilir
Soru 133
Aşağıdakilerden hangisi sağlık alanında kullanılan özel istatistiksel yöntemlerin temel amaçlarından değildir?
Seçenekler
A
Ülkenin ve bölgenin uzun, orta ve kısa vadede sağlık problemlerine ilişkin hizmet
planlamasını yapmak
planlamasını yapmak
B
Sağlık kurumlarındaki hastaların bakım ve tedavi hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak, toplum dinamiklerine göre yeniden düzenlemek ve değerlendirmek
C
Sağlık kurumlarında verilen hizmetin kalitesini arttırmak
D
Sağlık kurumlarındaki tedavi hizmetlerinin aksamadan yürümesini sağlamak,
doktor ve personel sayısını azami seviyede tutmak
doktor ve personel sayısını azami seviyede tutmak
E
Sağlık çalışanlarının, kendi alanlarında yayımlanan güncel bilimsel çalışmaları değerlendirebilmesini sağlamak
Açıklama:
Sağlık alanında kullanılan özel istatistiksel yöntemlerin temel amacı;
• Ülkenin ve bölgenin uzun, orta ve kısa vadede sağlık problemlerine ilişkin hizmet
planlamasını yapmak,
• Sağlık kurumlarındaki tedavi hizmetlerinin aksamadan yürümesini sağlamak,
doktor ve personel sayısını düzenlemek,
• Sağlık kurumlarındaki hastaların bakım ve tedavi hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak,
toplum dinamiklerine göre yeniden düzenlemek ve değerlendirmek,
• Sağlık kurumlarında verilen hizmetin kalitesini arttırmak,
• Belirli aralıklarla doktor, yardımcı sağlık personeli, hasta ve hasta yakınlarının bilgi,
tutum ve davranışlarını araştırarak sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde yürütülmesini
sağlamak,
• Yapılacak olan bilimsel çalışmalara en doğru veri ve enformasyonu sağlamak, bu
çalışmalara yol göstermek,
• Sağlık çalışanlarının, kendi alanlarında yayımlanan güncel bilimsel çalışmaları değerlendirebilmesini sağlamaktır.
Doktor ve personel sayısını azami seviyede tutmak söz konusu değildir.
• Ülkenin ve bölgenin uzun, orta ve kısa vadede sağlık problemlerine ilişkin hizmet
planlamasını yapmak,
• Sağlık kurumlarındaki tedavi hizmetlerinin aksamadan yürümesini sağlamak,
doktor ve personel sayısını düzenlemek,
• Sağlık kurumlarındaki hastaların bakım ve tedavi hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak,
toplum dinamiklerine göre yeniden düzenlemek ve değerlendirmek,
• Sağlık kurumlarında verilen hizmetin kalitesini arttırmak,
• Belirli aralıklarla doktor, yardımcı sağlık personeli, hasta ve hasta yakınlarının bilgi,
tutum ve davranışlarını araştırarak sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde yürütülmesini
sağlamak,
• Yapılacak olan bilimsel çalışmalara en doğru veri ve enformasyonu sağlamak, bu
çalışmalara yol göstermek,
• Sağlık çalışanlarının, kendi alanlarında yayımlanan güncel bilimsel çalışmaları değerlendirebilmesini sağlamaktır.
Doktor ve personel sayısını azami seviyede tutmak söz konusu değildir.
Soru 134
İncelenen süreden önce başlayan (çalışmanın başladığı tarihten önce) ve incelenen süre içerisinde yeni ortaya çıkan hastaların toplamını kullanan istatistiğe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Pretolerans boyutu
B
Prevalans hızı
C
İnsidans hızı
D
Fatalite hızı
E
Hiperlans hızı
Açıklama:
İncelenen süreden önce başlayan (çalışmanın başladığı tarihten önce) ve incelenen süre içerisinde yeni ortaya çıkan hastaların toplamını kullanan bir istatistiğe prevalans hızı denir. İnceleme süresi (period) içinde mevcut hasta sayısının (eski ve yeni olgular dahil olmak üzere) risk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen bir hastalık hızıdır.
Soru 135
İnsidans hızının tanımı aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Belirli bir hastalıktan ölenlerin toplamıdır.
B
İncelenen süreden önce başlayan (çalışmanın başladığı tarihten önce) ve incelenen süre içerisinde yeni ortaya çıkan hastaların toplamını kullanan bir istatistiktir.
C
İncelenen zaman aralığı içerisinde yeni gözlenen hasta sayısının risk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen, yeni olgu gözlenme hızıdır.
D
Belirli bir hastalıktan ölenlerin o hastalığa yakalananların sayısına oranlanması ile elde edilir.
E
Belirli bir hastalıkla uzun yıllar yaşayan hastaların direncini ölçen formüldür.
Açıklama:
İnsidans hızı; incelenen zaman aralığı içerisinde yeni gözlenen hasta sayısının risk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen, yeni olgu gözlenme hızıdır. Daha çok akut, sosyal ve bulaşıcı hastalıkların değerlendirilmesinde kullanılmaktadır.
Soru 136
Bir hastalığın ortaya çıkmasında kesin etkisinin olup olmadığı bilinmeyen ancak hastalığın ortaya çıkmasında birçok faktör arasında yer alan ve varlığında ise hastalığın gözlenme oranını arttırdığı saptanan değişkenlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ölümcül risk
B
Onkolojik risk faktörü
C
Risk ortalaması
D
Risk faktörü
E
Risk endeksi
Açıklama:
Hastalıkların ortaya çıkmasında risk faktörleri önemli bir yer tutmaktadır. Bir hastalığın ortaya çıkmasında kesin etkisinin olup olmadığı bilinmeyen ancak hastalığın ortaya çıkmasında birçok faktör arasında yer alan ve varlığında ise hastalığın gözlenme oranını arttırdığı saptanan değişkenlere risk faktörü adı verilir.
Soru 137
Hastalığın gözlenme oranının, gözlenmeme oranına bölünmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hastalık risk endeksi
B
Risk faktörü
C
Göreli risk oranı
D
RR
E
Odds oranı
Açıklama:
T zaman diliminde toplumda gözlenen bir hastalığın gözlenme oranı P(H) ve gözlenmeme oranı Q(H) olarak tanımlanabilir. Hastalığın gözlenme oranının, gözlenmeme oranına bölünmesine ise odds adı verilir. Risk faktörünün olduğu durumda hastalık görülme oranının, risk faktörü olmadığı durumdaki hastalık görülme oranına bölümü odds oranı olarak ifade edilmektedir.
Soru 138
Bir hastalığın nedenini belirlemek amacı ile kullanılan laboratuvar tekniklerine, klinik gözlemler veya özgün gereç ölçümlerine bağlı olarak yapılan değerlendirme yöntemlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Risk faktörü
B
Atfedilen risk
C
Tanı testi
D
Göreli risk oranı
E
Odds
Açıklama:
Tanı testi, bir hastalığın nedenini belirlemek amacı ile kullanılan laboratuvar tekniklerine, klinik gözlemler veya özgün gereç ölçümlerine bağlı olarak yapılan değerlendirme yöntemlerine verilen genel bir isimdir. Tanı testleri yardımıyla hasta ve sağlıklı bireylerin ayrımlarının, çeşitli teşhis yöntemlerinden ve laboratuvar testlerinin sonuçlarından yararlanılarak yapılması amaçlanmaktadır.
Soru 139
Aşağıdakilerden hangisinde ROC testi duyarlılık formülü doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
P(D) =d / (b + d) = GN / (YP + GN)
B
P(D) =a / (a + c) = GP / (GP + YN)
C
P(D) =P(GP / H + ) / P(YP / H -) = P(D) / (1 - P(Ö))
D
P(D) =P(YP / H +) / P(GN / H -) = (1 - P(D)) / P(Ö)
E
P(D) =(a + d) / N = (GP + GN) / N
Açıklama:
Kesim noktası ile gerçek hastaların ne kadarının hasta olarak nitelendiğini belirten orana Duyarlılık (P(D), Sensitivity), Kesim noktası ile Sağlam olanların ne kadarının sağlam olarak nitelendirildiğini belirten orana ise Özgüllük (P(Ö), Specificity) adı verilir.
Testin duyarlılığı, gerçekten hasta olan olguları hasta olarak tanımlayabilme yeteneğidir
ve aşağıdaki gibi hesaplanır.
Duyarlılık (Sensitivity) = P(D) = a / (a + c) = GP / (GP + YN)
Testin duyarlılığı, gerçekten hasta olan olguları hasta olarak tanımlayabilme yeteneğidir
ve aşağıdaki gibi hesaplanır.
Duyarlılık (Sensitivity) = P(D) = a / (a + c) = GP / (GP + YN)
Soru 140
Hastalığa bağlı olarak gelişebilecek sakatlık ve kalıcı bozuklukların en aza indirilmesi, hastanın içinde bulunduğu yeni duruma uyumunun sağlanarak yaşam kalitesinin arttırılması için alınması gereken önlemlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tersiyer koruma
B
Primer koruma
C
Sekonder koruma
D
Geçici koruma
E
Etkili koruma
Açıklama:
Tersiyer Koruma: Hastalığa bağlı olarak gelişebilecek sakatlık ve kalıcı bozuklukların en aza indirilmesi, hastanın içinde bulunduğu yeni duruma uyumunun sağlanarak yaşam kalitesinin arttırılması için alınması gereken önlemlerdir. Bir anlamda rehabilite edici hizmetlerin alanına girmektedir.
Soru 141
Belirli bir yaş grubuna giren bireylerin sahip oldukları ölüm risklerini, ölüm istatistikleri aracılığı ile değerlendiren ve bireylerin beklenen yaşam sürelerini belirlemeyi hedefleyen tablolara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yaş segmenti
B
Ortalama yaşam segmenti
C
Yaşam profili
D
Yaşam tabloları
E
Yaş tablosu
Açıklama:
İnsanlar, sahip oldukları sosyal, ekonomik ve sağlık koşullarından farklı şekillerde
etkilenmekte ve farklı yaş gruplarında değişik risklere maruz kalmaktadırlar. Belirli bir
yaş grubuna giren bireylerin sahip oldukları ölüm risklerini, ölüm istatistikleri aracılığı
ile değerlendiren ve bireylerin beklenen yaşam sürelerini belirlemeyi hedefleyen tablolar, yaşam tabloları olarak adlandırılmaktadır.
etkilenmekte ve farklı yaş gruplarında değişik risklere maruz kalmaktadırlar. Belirli bir
yaş grubuna giren bireylerin sahip oldukları ölüm risklerini, ölüm istatistikleri aracılığı
ile değerlendiren ve bireylerin beklenen yaşam sürelerini belirlemeyi hedefleyen tablolar, yaşam tabloları olarak adlandırılmaktadır.
Soru 142
Bir devlet hastanesinde 2017 yılında 720 kişi yaşamını yitirmiştir. Yaşamını yitirenlerden 120'si ilk 48 saat içinde vefat etmiştir. Aynı zamanda 54.200 kişi bu yıl içinde hastaneden taburcu edilmiştir. Bu verilere göre 2017 yılı içinde bu hastanenin kaba ölüm hızını doğru olarak belirten seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
% 1,11
B
% 2,67
C
% 2,12
D
% 1,33
E
% 1,48
Açıklama:
Kaba Ölüm hızı, Belirli bir süre içerisinde hastanede ölenlerin toplamının, taburcu edilen (ölenler dâhil olmak üzere) toplam hasta sayısına bölünmesiyle elde edilir.
Formülü= (Belirli bir süre içinde hastanedeki ölüm sayısı/Taburcu edilen (ölenler dâhil olmak üzere) toplam hasta sayısı).100 = (720/54.200).100= % 1.33
Formülü= (Belirli bir süre içinde hastanedeki ölüm sayısı/Taburcu edilen (ölenler dâhil olmak üzere) toplam hasta sayısı).100 = (720/54.200).100= % 1.33
Soru 143
- Güvenilir
- Değişken
- Ekonomik
- Kompleks
- Denetlenebilir
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, III ve V
C
II, III ve IV
D
II ve IV
E
III, IV ve V
Açıklama:
İyi nitelikli bir enformasyon aşağıdaki özelliklerin tamamını taşımalıdır.
- Doğru
- Tam
- Güvenilir
- Kullanılabilir
- Ekonomik
- Yararlı
- Basit
- Güncel
- Zamanında
- Denetlenebilir
Soru 144
320 milyon nüfusunun yarısını erkeklerin oluşturduğu gelişmiş bir ülkede gerçekleştirilen çalışmada, 2016 yılında 20 bin kadına yumurtalık kanseri teşhisi konulduğu tespit edilmiştir. Buna göre yumurtalık kanserinin süre prevelans hızı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
% 1,2500
B
% 0,6250
C
% 6,2500
D
% 0,0125
E
% 0,0063
Açıklama:
Süre Prevalans Hızı= (İncelenen süre içinde saptanan hastalık sayısı) / (Risk altındaki nüfus) *100
Süre Prevalans Hızı = (20.000 / 160.000.000)*100 = % 0,0125
Süre Prevalans Hızı = (20.000 / 160.000.000)*100 = % 0,0125
Soru 145
İncelenen zaman aralığı içerisinde yeni gözlenen hasta sayısının risk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen, yeni olgu gözlenme hızına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Odds Oranı
B
Nokta Prevalans Hızı
C
İnsidans hızı
D
Göreli Risk Oranı
E
Fatalite Hızı
Açıklama:
İncelenen zaman aralığı içerisinde yeni gözlenen hasta sayısının risk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen, yeni olgu gözlenme hızına insidans hızı denilir.
Soru 146
Odds Oranı (OR), belli bir olayın olasılığının iki grup için aynı ya da benzer olup olmadığını karşılaştırmanın bir yoludur. Bu bağlamda aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
OR bire eşit değilse, her iki grup için olayın olma olasılığı eşittir.
B
OR < 1 ise olayın olması olasılığı birinci grupta daha fazladır.
C
OR > 1 ise olayın olması olasılığı birinci grupta daha azdır.
D
OR negatif değer almışsa olayın gerçekleşme olasılığı birinci grupta daha azdır.
E
OR=1 olması durumunda her iki grup için olayın olma olasılığı eşittir.
Açıklama:
Odds Oranı, belli bir olayın olasılığının iki grup için aynı ya da benzer olup olmadığını karşılaştırmanın bir yoludur. OR=1 olması durumunda her iki grup için olayın olma olasılığı eşittir. OR>1 ise olayın olması olasılığı birinci grupta daha fazla, OR<1 ise olayın olması olasılığı birinci grupta daha azdır.
Soru 147
Test sonuçları belirli bir ------- değere göre değerlendirilmektedir. ------- ise geçerliği ve güvenirliği daha önceki çalışmalarla kanıtlanmış bir yöntemdir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri doğru olarak tamamlayacak sözcük aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri doğru olarak tamamlayacak sözcük aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Referans
B
Teknik
C
Yasal
D
Kritik
E
Eşik
Açıklama:
Test sonuçları belirli bir referans değere göre değerlendirilmektedir. Referans ise geçerliği ve güvenirliği daha önceki çalışmalarla kanıtlanmış bir yöntemdir.
Soru 148
Bir tanı testinin gerçekten hasta olmayanları ayırabilme yeteneğini belirleyen orana ne ad verilir?
Seçenekler
A
Özgüllük oranı
B
Yalancı negatiflik oranı
C
Negatif belirleyicilik oranı
D
Duyarlılık oranı
E
Pozitif belirleyicilik oranı
Açıklama:
Özgüllük oranı, bir tanı testinin gerçekten hasta olmayanları ayırabilme yeteneğini belirleyen orandır.
Soru 149
- Bir hastalığın o toplumda görülme sıklığı belirlenir.
- Uygun pozitiflik eşiği belirlenir.
- Sağlık kurumlarında verilen hizmetin kalitesi belirlenir.
- Uygulayıcının zaman içerisindeki gelişimi belirlenir.
- Farklı uygulayıcıların etkinlikleri birbirleri karşılaştırılır.
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, IV ve V
C
II ve III
D
II, IV ve V
E
III ve V
Açıklama:
ROC eğrisi yöntemi yardımıyla;
- Testin ayırt etme gücü belirlenir.
- Çeşitli testlerin etkinlikleri birbirleri ile karşılaştırılır.
- Uygun pozitiflik eşiği belirlenir.
- Laboratuar sonuçlarının kalitesi izlenir.
- Uygulayıcının zaman içerisindeki gelişimi belirlenir ve
- Farklı uygulayıcıların etkinlikleri birbirleri karşılaştırılır.
Soru 150
Okul çağında yapılan kızamık, kabakulak ve kızamıkçık aşıları hangi koruyucu önlem düzeyi altında değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
Ardıl koruma
B
Tersiyer koruma
C
Primer koruma
D
Üçüncül koruma
E
Sekonder koruma
Açıklama:
Primer Koruma: Kişisel ya da toplumsal düzeyde sağlığı geliştirmek amacıyla aşılanma, dengeli beslenme, çevrenin güvenli hale getirilmesi, fiziksel ve duygusal yönden iyi durumda olmak için gereken önlemlerin alınmasıdır.
Soru 151
Bir hastaneye 2018 yılında gelen 82.000 hastanın, 2.000'i ilk 48 saat içerisinde, 4.000'i ise 48 saatten sonra vefat etmiştir. Bu hastane için net ölüm hızı aşağıdakilerden hangisine eşititir?
Seçenekler
A
%4,88
B
%2,43
C
%7,50
D
%7,32
E
%5,00
Açıklama:
NÖH= (48 saat sonrasın da olan ölümler/ Taburcu edilen hasta sayısı )*100
Taburcu edilen hasta sayısına 48 saat sonrasında ölenler dahil edilmelidir.
NÖH= (4.000/ 80.000 )*100 = %5
Taburcu edilen hasta sayısına 48 saat sonrasında ölenler dahil edilmelidir.
NÖH= (4.000/ 80.000 )*100 = %5
Soru 152
Bir özel hastane işletmesi faaliyet gösterdiği bir büyükşehirde A, B, C, D ve E adı verilen hastanelere sahiptir. İşletme, hastanelerden birini kapasite kullanımına göre kapatmayı düşünmektedir. Hastanelerin yatak doluluk oranları A için %75, B için %73, C için %74, D için %77 ve E için %78’dir. Buna göre işletme hangi hastaneyi kapatma kararı alacaktır?
Seçenekler
A
A
B
B
C
C
D
D
E
E
Açıklama:
Yatak doluluk oranı (YDO), yardımıyla bölge halkı tarafından hastane yataklarının ne oranda kullanıldığı belirlenmektedir. Hastanenin, kendi hizmet potansiyelini yani kapasitesini ne ölçüde kullandığını gösteren önemli bir ölçüdür. Bu oran hastanenin performansının değerlendirilmesinde ve maliyetlerin izlenmesinde, kapasite kullanım düzeyi hakkında hastane yöneticilerine önemli bilgiler vermektedir. Ayrıca yatak doluluk oranı; toplumun hastane kullanımını gösteren ve sağlık planlayıcıları için yataklı tedavi kurumlarının yatak ihtiyaçlarının belirlenmesinde bilinmesi gereken temel ölçütlerdendir. Yatak kapasitesinin altında ya da çok üstünde çalışan hastanelerde, bu sayıların azaltılmasında ya da arttırılmasında kullanılan en önemli istatistiklerdendir. Belirli bir dönemde, yatan hastalara verilen toplam hasta bakımı gün sayısının, maksimum hasta bakım gün sayısına (Yatak sayısı x 365) bölünmesi ve sonucun 100 ile çarpılması ile bulunur.
Bu bağlamda doğru cevap B'dir.
Bu bağlamda doğru cevap B'dir.
Soru 153
İncelenen zaman aralığı içerisinde yeni gözlenen hasta sayısının risk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen, yeni olgu gözlenme hızı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnsidans hızı
B
Prevalans hızı
C
Fatalite hızı
D
Odds oranı
E
Göreli risk
Açıklama:
Bu konu İnsidans hızı başlığında okunabilir.
İncelenen zaman aralığı içerisinde yeni gözlenen hasta sayısının risk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen, yeni olgu gözlenme hızı İnsidans hızıdır.
İncelenen zaman aralığı içerisinde yeni gözlenen hasta sayısının risk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen, yeni olgu gözlenme hızı İnsidans hızıdır.
Soru 154
Bir şehirde X hastalığına yakalanan 2018 yılında 5250 hastanın 242’si bu hastalık nedeniyle ölmüştür. Bu durumda, Fatalite hızı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
%3.22
B
%3.58
C
%4.60
D
%4.77
E
%5.20
Açıklama:
Bu konu Fatalite hızı başlığında okunabilir.
Fatalite Hızı= (X hastalığından ölüm sayısı) / (X hastalığına yakalanan kişi sayısı)×100= (242 / 5250)×100 = %4.60
Fatalite Hızı= (X hastalığından ölüm sayısı) / (X hastalığına yakalanan kişi sayısı)×100= (242 / 5250)×100 = %4.60
Soru 155
Bir tanı testini değerlendirirken karşılaşılabilecek durumlar aşağıdaki tabloda verilmiştir.
Tabloda boş bırakılan I, II, III ve IV numaralı yerlere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
| Gerçek durum | |||
| Hastalık | Pozitif | Negatif | Toplam |
| Tanı testi Sonucu | Pozitif | I | II |
| Negatif | III | IV | |
| Toplam |
Seçenekler
A
I: Gerçek Pozitif, II: Yalancı Negatif, III: Yalancı Pozitif, IV: Gerçek Negatif
B
I: Gerçek Negatif, II: Gerçek Pozitif, III: Yalancı Pozitif, IV: Yalancı Negatif
C
I: Gerçek Pozitif, II: Yalancı Negatif, III: Gerçek Negatif, IV: Yalancı Pozitif
D
I: Gerçek Pozitif, II: Yalancı Pozitif, III: Yalancı Negatif, IV: Gerçek Negatif
E
I: Yalancı Pozitif, II: Gerçek Pozitif, III: Yalancı Negatif, IV: Gerçek Negatif
Açıklama:
Bu konu Medikal Tanı Testleri başlığında okunabilir.
Tabloya yerleştirilmesi gereken maddeler şöyledir:
Tabloya yerleştirilmesi gereken maddeler şöyledir:
- Gerçekte hasta olup tanı testi sonucuna göre de hasta olarak belirlenen olgular (Gerçek pozitif, GP)
- Gerçekte sağlam oldukları hâlde testin hatalı olarak hasta dediği olgular (Yalancı pozitif, YP)
- Gerçekte hasta olup tanı testi sonucuna göre sağlam olarak belirlenen olgular (Yalancı negatif, YN)
- Gerçek tanı sonucuna uygun olarak testinde sağlam dediği gerçek negatif olgular (Gerçek negatif, GN)
Soru 156
Bir tanı testine ilişkin sonuçlar aşağıdaki tabloda verilmiştir.
Duyarlılık oranı aşağıdakilerden hangisidir?
Gerçek durum | ||||
Hastalık | H+ | H- | Toplam | |
Tanı testi Sonucu | H+ | 95 | 5 | 100 |
H- | 14 | 86 | 100 | |
Toplam | 109 | 91 | 200 |
Duyarlılık oranı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
0.95
B
0.87
C
0.86
D
0.84
E
0.75
Açıklama:
Bu konu Medikal Tanı Testleri başlığında okunabilir.
Duyarlılık oranı= 95 / (95+14) = 95 / 109 = 0.87
Duyarlılık oranı= 95 / (95+14) = 95 / 109 = 0.87
Soru 157
Bir tanı testine ilişkin sonuçlar aşağıdaki tabloda verilmiştir.
Pozitif belirleyicilik oranı aşağıdakilerden hangisidir?
| Gerçek durum | ||||
| Hastalık | H+ | H- | Toplam | |
| Tanı testi Sonucu | H+ | 95 | 5 | 100 |
| H- | 14 | 86 | 100 | |
| Toplam | 109 | 91 | 200 |
Seçenekler
A
0.14
B
0.75
C
0.86
D
0.87
E
0.95
Açıklama:
Bu konu Medikal Tanı Testleri başlığında okunabilir.
Pozitif belirleyicilik oranı= 95 / ((95+5))= 95 / 100= 0.95
Pozitif belirleyicilik oranı= 95 / ((95+5))= 95 / 100= 0.95
Soru 158
Bir tanı testine ilişkin sonuçlar aşağıdaki tabloda verilmiştir.
Doğruluk oranı aşağıdakilerden hangisidir?
| Gerçek durum | ||||
| Hastalık | H+ | H- | Toplam | |
| Tanı testi Sonucu | H+ | 95 | 5 | 100 |
| H- | 14 | 86 | 100 | |
| Toplam | 109 | 91 | 200 |
Seçenekler
A
0.75
B
0.80
C
0.85
D
0.90
E
0.95
Açıklama:
Bu konu Medikal Tanı Testleri başlığında okunabilir.
Doğruluk oranı= (95+86) / 200= 181 / 100= 0.90
Doğruluk oranı= (95+86) / 200= 181 / 100= 0.90
Soru 159
Bir tanı testine ilişkin sonuçlar aşağıdaki tabloda verilmiştir.
Yalancı negatiflik oranı aşağıdakilerden hangisidir?
| Gerçek durum | ||||
| Hastalık | H+ | H- | Toplam | |
| Tanı testi Sonucu | H+ | 95 | 5 | 100 |
| H- | 14 | 86 | 100 | |
| Toplam | 109 | 91 | 200 |
Seçenekler
A
0.14
B
0.75
C
0.86
D
0.87
E
0.95
Açıklama:
Bu konu Medikal Tanı Testleri başlığında okunabilir.
Yalancı negatiflik oranı= 14 / (14+86)= 14 / 100= 0.14
Yalancı negatiflik oranı= 14 / (14+86)= 14 / 100= 0.14
Soru 160
Bir tanı testine ilişkin sonuçlar aşağıdaki tabloda verilmiştir.
Negatif belirleyicilik oranı aşağıdakilerden hangisidir?
| Gerçek durum | ||||
| Hastalık | H+ | H- | Toplam | |
| Tanı testi Sonucu | H+ | 95 | 5 | 100 |
| H- | 14 | 86 | 100 | |
| Toplam | 109 | 91 | 200 |
Seçenekler
A
0.14
B
0.75
C
0.86
D
0.87
E
0.95
Açıklama:
Bu konu Medikal Tanı Testleri başlığında okunabilir.
Negatif belirleyicilik oranı= 86 / 100= 0.86
Negatif belirleyicilik oranı= 86 / 100= 0.86
Soru 161
Bir tanı testinin gerçekten hasta olmayanları ayırabilme yeteneğini belirleyen oran aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğruluk
B
Duyarlılık
C
Özgüllük
D
Odds
E
Yalancı pozitiflik
Açıklama:
Bu konu Medikal Tanı Testleri başlığında okunabilir.
Özgüllük (Specificity, P(Ö)) Oranı : Bir tanı testinin gerçekten hasta olmayanları ayırabilme yeteneğini belirleyen orandır. Bir birey değerlendirilen hastalığa yakalanmamış ise bu bireyi tanı testinin kesin olarak ayrabilme yeteneğini gösterir. Diğer bir ifade ile testin, gerçek sağlamlar içinden sağlamları ayırma yeteneğidir.
Özgüllük (Specificity, P(Ö)) Oranı : Bir tanı testinin gerçekten hasta olmayanları ayırabilme yeteneğini belirleyen orandır. Bir birey değerlendirilen hastalığa yakalanmamış ise bu bireyi tanı testinin kesin olarak ayrabilme yeteneğini gösterir. Diğer bir ifade ile testin, gerçek sağlamlar içinden sağlamları ayırma yeteneğidir.
Soru 162
- Testin ayırt etme gücü belirlenir.
- Çeşitli testlerin etkinlikleri birbirleri ile karşılaştırılır.
- Uygun pozitiflik eşiği belirlenir.
- Laboratuar sonuçlarının kalitesi izlenir.
- Uygulayıcının zaman içerisindeki gelişimi belirlenir.
- Farklı uygulayıcıların etkinlikleri birbirleri karşılaştırılır.
Yukarıda özellikleri verilen yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnsidans hızı
B
Medikal tanı testleri
C
ROC eğrisi yöntemi
D
Odd oranı
E
Yaşam tabloları
Açıklama:
Bu konu ROC Eğrisi Yöntemi başlığında okunabilir.
ROC eğrisi yönteminde, tanımlanmış belli bir aralıkta değerler alan sürekli değişkenin hastalığın tanısının konulmasında etkin bir biçimde kullanımı amaçlanmaktadır. ROC eğrisi yöntemi yardımıyla
ROC eğrisi yönteminde, tanımlanmış belli bir aralıkta değerler alan sürekli değişkenin hastalığın tanısının konulmasında etkin bir biçimde kullanımı amaçlanmaktadır. ROC eğrisi yöntemi yardımıyla
- Testin ayırt etme gücü belirlenir.
- Çeşitli testlerin etkinlikleri birbirleri ile karşılaştırılır.
- Uygun pozitiflik eşiği belirlenir.
- Laboratuar sonuçlarının kalitesi izlenir.
- Uygulayıcının zaman içerisindeki gelişimi belirlenir ve
- Farklı uygulayıcıların etkinlikleri birbirleri karşılaştırılır.
Soru 163
300 yataklı Eskişehir Şehir Hastanesi 2019 yılı iiçiinde 16.200 yatan hasta tarafından kullanıldığını göre Eskişehir Şehir Hastanesiniin 2019 yılı iyatak devi r hızını hesaplayınız?
Seçenekler
A
24
B
46
C
54
D
62
E
84
Açıklama:
Yatak Devi r Hızı : Kuruma ait bir yatağın yılda kaç hasta tarafından kullanıldığını belirten bir istatistiktir.
YDH= Yatan hasta sayısı /Yatak sayısı = 16200/300=54
YDH= Yatan hasta sayısı /Yatak sayısı = 16200/300=54
Soru 164
2019 yılı Ekim, Kasım ve Aralık aylarında Eskişehir Şehir Hastanesiine yatan hastalara toplam 25.000 gün bakım hiizmeti vermişitiir. Hastaneniin toplam yatak sayısı 300'dür. Belirtilen aylar içeriisiinde toplam taburcu ediilen hasta sayısı (ölenler dâhiil) 1000 olduğuna göre hastanenini belirtilen zamandaki yatak deviir aralığını hesaplayınız?
Seçenekler
A
1 gün
B
2 gün
C
3 gün
D
4 gün
E
5 gün
Açıklama:
3 ay = 3 x 30 = 90 gün
Hastanenin bakım hizmeti vermediği gün sayısı = (90 x 300) - 25.000 = 27000 - 25000 = 2000 gün
YDA= 2000/1000 = 2 gün
Hastanenin bakım hizmeti vermediği gün sayısı = (90 x 300) - 25.000 = 27000 - 25000 = 2000 gün
YDA= 2000/1000 = 2 gün
Soru 165
Bilecik ilinde 1 Ekim 2019 günü 1.000 çocukta 100 hasta kızamık vakası tespit edilmiştir. İlin veriilen günde nokta prevalans hızı nedir?
Seçenekler
A
%10(yüzde on)
B
%20(yüzde yirmi)
C
%30(yüzde otuz)
D
%40(yüzde kırk)
E
%50(Yüzde elli)
Açıklama:
Nokta Prevalans Hızı= (100/1000).100=10=%10 (yüzde on)
Soru 166
Eskişehir ilinde 2019 yılı Ekim ayında 10.000 çocukta 200 hasta su çiçeği vakası tespit edilmiştir. İlin veriilen aydaki süre prevalans hızı nedir?
Seçenekler
A
%1
B
%2
C
%3
D
%4
E
%5
Açıklama:
Nokta Prevalans Hızı= (200/10000).100=2=%2
Soru 167
Aşağıdakilerden hangisinde incelenen zaman aralığı içeri si nde yenii gözlenen hasta sayısının ri sk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen, yeni olgu gözlenme hızıdır?
Seçenekler
A
Nokta Prevalans Hızı
B
Süre Prevalans Hızı
C
Ortalama Prevalans Hızı
D
İnsi dans Hızı
E
Fatali te Hızı
Açıklama:
Nokta Prevalans Hızı: Belirli bir anda (günde) mevcut eski ve yeni olguların risk altındaki topluma oranının yüzde çarpımıdır.
Süre Prevalans Hızı: Belirli bir süre içerisinde (ayda, mevsimde, yılda, belirli iki tarih arasında) mevcut eski ve yen i olguların ri sk altındaki topluma oranının yüzde çarpımıdır.
Ortalama Prevalans Hızı: Belirli bir süre içindeki ortalama günlük eski ve yeni olguların ri sk altındaki topluma oranının yüzde çarpımıdır.
İnsi dans Hızı: İncelenen zaman aralığı içeri si nde yenii gözlenen hasta sayısının ri sk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen, yeni olgu gözlenme hızıdır.
Fatali te Hızı: Belirli bir hastalıktan ölenlerin o hastalığa yakalananların sayısına oranlanması ile elde edilir.
Süre Prevalans Hızı: Belirli bir süre içerisinde (ayda, mevsimde, yılda, belirli iki tarih arasında) mevcut eski ve yen i olguların ri sk altındaki topluma oranının yüzde çarpımıdır.
Ortalama Prevalans Hızı: Belirli bir süre içindeki ortalama günlük eski ve yeni olguların ri sk altındaki topluma oranının yüzde çarpımıdır.
İnsi dans Hızı: İncelenen zaman aralığı içeri si nde yenii gözlenen hasta sayısının ri sk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen, yeni olgu gözlenme hızıdır.
Fatali te Hızı: Belirli bir hastalıktan ölenlerin o hastalığa yakalananların sayısına oranlanması ile elde edilir.
Soru 168
Aşağıdakilerden hangisinde belirli bir hastalıktan ölenlerin o hastalığa yakalananların sayısına oranlanması ile elde edilir?
Seçenekler
A
Nokta Prevalans Hızı
B
Süre Prevalans Hızı
C
Ortalama Prevalans Hızı
D
İnsi dans Hızı
E
Fatali te Hızı
Açıklama:
Nokta Prevalans Hızı: Belirli bir anda (günde) mevcut eski ve yeni olguların risk altındaki topluma oranının yüzde çarpımıdır.
Süre Prevalans Hızı: Belirli bir süre içerisinde (ayda, mevsimde, yılda, belirli iki tarih arasında) mevcut eski ve yen i olguların ri sk altındaki topluma oranının yüzde çarpımıdır.
Ortalama Prevalans Hızı: Belirli bir süre içindeki ortalama günlük eski ve yeni olguların ri sk altındaki topluma oranının yüzde çarpımıdır.
İnsi dans Hızı: İncelenen zaman aralığı içeri si nde yenii gözlenen hasta sayısının ri sk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen, yeni olgu gözlenme hızıdır.
Fatali te Hızı: Belirli bir hastalıktan ölenlerin o hastalığa yakalananların sayısına oranlanması ile elde edilir.
Süre Prevalans Hızı: Belirli bir süre içerisinde (ayda, mevsimde, yılda, belirli iki tarih arasında) mevcut eski ve yen i olguların ri sk altındaki topluma oranının yüzde çarpımıdır.
Ortalama Prevalans Hızı: Belirli bir süre içindeki ortalama günlük eski ve yeni olguların ri sk altındaki topluma oranının yüzde çarpımıdır.
İnsi dans Hızı: İncelenen zaman aralığı içeri si nde yenii gözlenen hasta sayısının ri sk altındaki nüfusa bölünmesiyle elde edilen, yeni olgu gözlenme hızıdır.
Fatali te Hızı: Belirli bir hastalıktan ölenlerin o hastalığa yakalananların sayısına oranlanması ile elde edilir.
Soru 169
Odds Oranı, OR>1 ise aşağıdakilerden hangisi doğdurudur?
Seçenekler
A
Her i ki grup i çi n olayın olma olasılığı eşitti r.
B
Her i ki grup i çi n olayın olma olasılığı yoktur.
C
Olayın olması olasılığı bi ri nci grupta daha fazladır.
D
Olayın olması olasılığı bi r inci grupta daha azdır.
E
Olayın olması olasılığı birbirinden bağımsızdır.
Açıklama:
Odds Oranı, belli bi r olayın olasılığının i ki grup i çin aynı ya da benzer olup olmadığını karşılaştırmanın bi r yoludur. OR=1 olması durumunda her i ki grup i çi n olayın olma olasılığı eşitti r. OR>1 i se olayın olması olasılığı bi ri nci grupta daha fazla, OR<1 i se olayın olması olasılığı bi r inci grupta daha azdır.
Soru 170
Ri sk faktörü var iken hastalığın görülme sıklığının, ri sk faktörü yok i ken hastalığın görülme sıklığına oranına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Odds Oranı (Odds Rat o, OR)
B
Görel R isk Oranı (GRO, Relati ve Ri sk, RR)
C
Atfedi len Risk
D
Duyarlılık (Sens t v ty, P(D)) Oranı
E
Özgüllük (Spec f c ty, P(Ö)) Oranı
Açıklama:
Odds Oranı (Odds Rat o, OR) : T zaman diliminde toplumda gözlenen bir hastalığın gözlenme oranı P(H) ve gözlenmeme oranı Q(H) olarak tanımlanabilir.
Görel R isk Oranı (GRO, Relati ve Ri sk, RR) : Ri sk faktörü var iken hastalığın görülme sıklığının, ri sk faktörü yok i ken hastalığın görülme sıklığına oranına Görel R isk Oranı adı verilmektedir.
Atfedi len R isk : Belirli bir risk faktöründen etkilenerek hastalananların (veya ölenlerin) hızından bu faktörün etki s inde kalmadan hastalananların (veya ölenler n) hızının çıkarılmasıyla elde ed il ir.
Duyarlılık (Sens t v ty, P(D)) Oranı : Gerçekte hasta olan (G(H+)) bireylerin test tarafından hangi oranda saptanabildiğini belirten bir olasılıktır.
Özgüllük (Spec f c ty, P(Ö)) Oranı :Bir tanı testinin gerçekten hasta olmayanları ayırabilme yeteneğini belirleyen orandır.
Görel R isk Oranı (GRO, Relati ve Ri sk, RR) : Ri sk faktörü var iken hastalığın görülme sıklığının, ri sk faktörü yok i ken hastalığın görülme sıklığına oranına Görel R isk Oranı adı verilmektedir.
Atfedi len R isk : Belirli bir risk faktöründen etkilenerek hastalananların (veya ölenlerin) hızından bu faktörün etki s inde kalmadan hastalananların (veya ölenler n) hızının çıkarılmasıyla elde ed il ir.
Duyarlılık (Sens t v ty, P(D)) Oranı : Gerçekte hasta olan (G(H+)) bireylerin test tarafından hangi oranda saptanabildiğini belirten bir olasılıktır.
Özgüllük (Spec f c ty, P(Ö)) Oranı :Bir tanı testinin gerçekten hasta olmayanları ayırabilme yeteneğini belirleyen orandır.
Soru 171
Aşağıdakilerden hangisi bir testin hasta diye nitelediği kişilerin gerçekte ne kadarının hasta olduklarını gösteren bi r orandır?
Seçenekler
A
Pozi ti f Beli rleyi ci li k Oranı (Pos tive Predi cti vi ty, P(PB))
B
Negati f Beli rleyi ci li k Oranı (Negati ve Predicti vi ty, P(NB))
C
Yalancı Negatifli k Oranı (False Negat ive Rati o, P(YN))
D
Yalancı Poz itiflik Oranı (False Pos iti ve Rati o)
E
Doğruluk Oranı (Kesi nli k Oranı, Accuracy, Tanı değer , D iagnost ic Value)
Açıklama:
Pozi ti f Beli rleyi ci li k Oranı (Pos tive Predi cti vi ty, P(PB)) : Bir testin hasta diye nitelediği kişilerin gerçekte ne kadarının hasta olduklarını gösteren bi r orandır.
Negati f Beli rleyi ci li k Oranı (Negati ve Predicti vi ty, P(NB)) : Bir testin hasta olmadığını belirlediği kişilerin, gerçekte hangi oranda sağlam olduklarını gösteren bir orandır.
Yalancı Negatifli k Oranı (False Negat ive Rati o, P(YN)) : Bir testin gerçekte hasta olan kişileri sağlam olarak gösterme oranıdır.
Yalancı Poz itiflik Oranı (False Pos iti ve Rati o) : Bir testin gerçekte sağlam olan kişileri hasta olarak gösterme oranıdır.
Doğruluk Oranı (Kesi nli k Oranı, Accuracy, Tanı değer , D iagnosti c Value) : Duyarlılık ve özgüllük oranlarından yararlanılarak tek bir ölçü elde edilmek istendiğinde kullanılan ölçülerden biri de doğru test sonucu olasılığıdır. Gerçekte testin hasta ve sağlam olarak toplam doğru tanı oranına “doğruluk (accuracy)” denir.
Negati f Beli rleyi ci li k Oranı (Negati ve Predicti vi ty, P(NB)) : Bir testin hasta olmadığını belirlediği kişilerin, gerçekte hangi oranda sağlam olduklarını gösteren bir orandır.
Yalancı Negatifli k Oranı (False Negat ive Rati o, P(YN)) : Bir testin gerçekte hasta olan kişileri sağlam olarak gösterme oranıdır.
Yalancı Poz itiflik Oranı (False Pos iti ve Rati o) : Bir testin gerçekte sağlam olan kişileri hasta olarak gösterme oranıdır.
Doğruluk Oranı (Kesi nli k Oranı, Accuracy, Tanı değer , D iagnosti c Value) : Duyarlılık ve özgüllük oranlarından yararlanılarak tek bir ölçü elde edilmek istendiğinde kullanılan ölçülerden biri de doğru test sonucu olasılığıdır. Gerçekte testin hasta ve sağlam olarak toplam doğru tanı oranına “doğruluk (accuracy)” denir.
Soru 172
2019 yılı iiçiinde Eskişehir Şehir Hastanesinide yatan hastalara toplam 54.750 gün bakım hiizmeti verimiiştiir. Hastaneniin toplam yatak sayısı 300 olduğuna göre, hastaneniin 2019 yılı iiçin yatak doluluk oranını hesaplayınız?
Seçenekler
A
%20
B
%40
C
%50
D
%80
E
%90
Açıklama:
YDO= (54.750 /( 300∗365)) ×100=50
Soru 173
Verinin belirli işlemlerden geçirildikten sonra elde edilen ürüne ne ad verilmektedir ?
Seçenekler
A
İnsidans
B
Prevalans
C
Odds Oranı
D
Atfedilen Risk
E
Enformasyon
Açıklama:
Verinin belirli işlemlerden geçirilmesine veri işlem ve işlemden geçirildikten sonra elde edilen ürüne ise enformasyon adı verilmektedir.
Soru 174
Bir sahil kasabasında 2017 yılı içerisinde denizden mikrop kaptığı için İlçe Hastanesine başvuran 2800 kişi içerisinden 336’sı hayatını kaybetmiştir. Bölgenin 2017 yılı Fatalite hızı kaçtır?
Seçenekler
A
12
B
20
C
28
D
36
E
112
Açıklama:
FataliteHızı = (X Hastalığından Ölüm Sayısı )/(X Hastalığına Yakalanan Kişi Sayısı ) .k
k = 100, 1.000, . . ., 100.000
Fatalite Hızı = (336 )/(2800 ) . 100 = 12
k = 100, 1.000, . . ., 100.000
Fatalite Hızı = (336 )/(2800 ) . 100 = 12
Soru 175
Bir sağlık ocağı bölgesinde 2018 yılı Aralık ayında 2650 çocuktan yeni grip olan vaka sayısı 325 ise, hastalık (vaka) insidans hızını hesaplayınız.
Seçenekler
A
12,26
B
21,35
C
28,94
D
36,68
E
108
Açıklama:
İnsidans Hızı ( Hastalık ) = (İnceleme Süresi İçinde Saptanan Yeni Hastalık ( Vaka ) Sayısı )/(Risk Altındaki Nüfus ) .k
İnsidans Hızı ( Hastalık ) = ( 325 )/(2650 ) .100 = 12,26
İnsidans Hızı ( Hastalık ) = ( 325 )/(2650 ) .100 = 12,26
Soru 176
Bir hastalığın ortaya çıkmasında kesin etkisinin olup olmadığı bilinmeyen ancak hastalığın ortaya çıkmasında birçok faktör arasında yer alan ve varlığında ise hastalığın gözlenme oranını arttırdığı saptanan değişkenlere ne ad verilir ?
Seçenekler
A
İnsidans
B
Prevalans
C
Risk Faktörü
D
Özgüllük Oranı
E
Enformasyon
Açıklama:
Bir hastalığın ortaya çıkmasında kesin etkisinin olup olmadığı bilinmeyen ancak hastalığın ortaya çıkmasında birçok faktör arasında yer alan ve varlığında ise hastalığın gözlenme oranını arttırdığı saptanan değişkenlere risk faktörü adı verilir.
Soru 177
İşitme Kaybına yakalanmada, çalıştığı ortamın gürültülü olmasının önemli bir risk faktörü olduğu bilinmektedir. Bu nedenle toplam 600 kişi ile yapılan bir araştırmadan elde edilen veriler aşağıdaki gibi elde edilmiştir.Verilen bilgilere göre Odds Oranı (OR) ve yorumu nasıldır ?
İşitme Kaybı Olan-Olmayan Toplam
Gürültülü Ortamda Çalışan 38 62 100
Gürültülü Ortamda Çalışmayan 44 456 500
İşitme Kaybı Olan-Olmayan Toplam
Gürültülü Ortamda Çalışan 38 62 100
Gürültülü Ortamda Çalışmayan 44 456 500
Seçenekler
A
Gürültülü oramda çalışanların işitme kaybı, çalışılan ortamın gürültülü olmamasına göre 11,22 kat daha fazladır.
B
Gürültülü oramda çalışanların işitme kaybı, çalışılan ortamın gürültülü olmamasına göre 9,64 kat daha fazladır.
C
Gürültülü oramda çalışanların işitme kaybı, çalışılan ortamın gürültülü olmamasına göre 6,35 kat daha fazladır.
D
Gürültülü oramda çalışanların işitme kaybı, çalışılan ortamın gürültülü olmamasına göre değişiklik göstermez
E
Gürültülü oramda çalışanların işitme kaybı, çalışılan ortamın gürültülü olmamasına göre 0,92 kat daha fazladır.
Açıklama:
OddsOranı=OR = (a/b)/(c/d) = (a.d)/(b.c) = (38/62)/(44/456) = 38.456/44.62 = 6,35
Soru 178
Koruyucu sağlık hizmetleri için hesaplanan istatistikler ana başlıklar altında sıralandığında, aşağıdaki başlıklardan hangisi yoktur ?
Seçenekler
A
Aile planlaması hizmetleri istatistikleri
B
Gebe-Lohusa bakım ve takip hizmetleri istatistikleri
C
Bebek ve çocuk bakım, takip, aşılama hizmetleri istatistikleri
D
Kronik hastalıkların bakım ve takip hizmetleri istatistikleri
E
Bir okuldaki aşı faaliyetleri
Açıklama:
Koruyucu sağlık hizmetleri için hesaplanan istatistikler aşağıda verilen ana başlıklar altında sıralanabilmektedir.
• Aile planlaması hizmetleri istatistikleri
• Gebe-Lohusa bakım ve takip hizmetleri istatistikleri
• Bebek ve çocuk bakım, takip, aşılama hizmetleri istatistikleri
• Kronik hastalıkların bakım ve takip hizmetleri istatistikleri
• Çevre sağlığı hizmetleri istatistikleri
• Aile planlaması hizmetleri istatistikleri
• Gebe-Lohusa bakım ve takip hizmetleri istatistikleri
• Bebek ve çocuk bakım, takip, aşılama hizmetleri istatistikleri
• Kronik hastalıkların bakım ve takip hizmetleri istatistikleri
• Çevre sağlığı hizmetleri istatistikleri
Soru 179
Sakarya Özel Sağlık Hastanesinde (SÖSH) 2019 yılında toplam ölen sayısı 1110, ölenler dâhil toplam taburcu edilen hasta sayısı ise 61.050 olduğuna göre, SÖSH’nin kaba ölüm hızını nedir ?
Seçenekler
A
SÖSH’nin 2019 yılı kaba ölüm hızı %1,48 olarak elde edilmiştir.
B
SÖSH’nin 2019 yılı kaba ölüm hızı %1,82 olarak elde edilmiştir.
C
SÖSH’nin 2019 yılı kaba ölüm hızı %1,98 olarak elde edilmiştir.
D
SÖSH’nin 2019 yılı kaba ölüm hızı %2,11 olarak elde edilmiştir
E
SÖSH’nin 2019 yılı kaba ölüm hızı %3,08 olarak elde edilmiştir.
Açıklama:
HASTANE İÇİN KABA ÖLÜM HIZI = HİKÖH =(Belirli bir süre içinde hastanedeki ölüm sayısı)/(Taburcu edilen hasta sayısı( Ölenlerdahil )) . k = 1110/61050 . 100 = 1,82
Soru 180
2019 yılı içinde Özel ABC Hastanesine yatan hastalara toplam 30.102 gün bakım hizmeti vermiştir. Hastanenin toplam yatak sayısı 120 olduğuna göre, hastanenin 2019 yılı için yatak doluluk oranını nedir ?
Seçenekler
A
% 38,31
B
% 46,54
C
% 57,42
D
% 68,73
E
% 76,32
Açıklama:
Yatak Doluluk Oranı (Kapasite Kullanım Oranı) = (Yatılan toplam gün sayısı( Yeni doğan hariç ))/(Yatak sayısı .365) . 100 = 30102/(120 .365) . 100 = 68,73
Soru 181
2019 yılı içerisinde Özel ABC Hastanesinde toplam yatılan gün sayısı 8.400’dür. Taburcu olanların sayısı 912 ve ölenlerin sayısı ise 81 olduğuna göre hastanenin ortalama hasta yatış gün sayısını hesaplayınız.
Seçenekler
A
6,785
B
7,896
C
8,459
D
10,127
E
12,135
Açıklama:
Ortalama Hasta Yatış Gün Sayısı= (Yatılan gün sayısı)/(Taburcu olanların sayısı(ölenler dahil)) =8400/(912+81) = 8,459
Soru 182
2019 yılı içerisinde Özel CDE Hastanesinde toplam yatan hasta sayısı 35.090 olarak belirlenmiştir. Aynı zaman dilimi içerisinde hastanenin acil servisine 108.012 ve diğer polikliniklerine toplam 251.300 başvuru olduğuna göre hastanenin 2019 yılı yatan hasta oranı nedir ?
Seçenekler
A
5,16
B
7,83
C
9,76
D
12,54
E
15,08
Açıklama:
YHO = (Yatan hasta sayısı)/(Hastaneye başvuran toplam hasta sayısı). 100 = 35090/( 108012+251300). 100 = 9,76