Psikoloji - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
İlk psikoloji laboratuvarını kuran bilim insanı kimdir?
Seçenekler
A
Freud
B
William James
C
Watson
D
Wilhelm Wundt
E
Skinner
Açıklama:
PSİKOLOJİNİN KÖKENLERİ
Wilhelm Wundt, ilk psikoloji laboratuvarını kurarak psikolojinin felsefeden ayrılıp bağımsız ve deneysel bir bilim dalı hâline gelmesinde dönüm noktası oluşturmuştur. Bu nedenle psikoloji tarihindeki “ilk laboratuvar” Wundt’a atfedilir.
Wilhelm Wundt, ilk psikoloji laboratuvarını kurarak psikolojinin felsefeden ayrılıp bağımsız ve deneysel bir bilim dalı hâline gelmesinde dönüm noktası oluşturmuştur. Bu nedenle psikoloji tarihindeki “ilk laboratuvar” Wundt’a atfedilir.
Soru 2
Zihin-beyin ilişkisini görüntüleme teknikleriyle inceleyen alan hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal psikoloji
B
Klinik psikoloji
C
Bilişsel sinirbilim
D
Kültürel psikoloji
E
Endüstri psikolojisi
Açıklama:
GÜNÜMÜZDE PSİKOLOJİ: PSİKOLOJİNİN ALT ALANLARI VE FARKLI YAKLAŞIMLARI
Bilişsel sinirbilimciler, fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) ve pozitron emisyon tomografisi (PET) gibi beynin yapısını ve aktivitesini görüntüleyen teknikler kullanarak beyin, zihin ve davranış arasındaki bağlantıları anlamaya çalışır.
Bilişsel sinirbilimciler, fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) ve pozitron emisyon tomografisi (PET) gibi beynin yapısını ve aktivitesini görüntüleyen teknikler kullanarak beyin, zihin ve davranış arasındaki bağlantıları anlamaya çalışır.
Soru 3
Davranışların nedenlerini ortaya koymaya yönelik amaç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Betimleme
B
Yordama
C
Açıklama
D
Ölçme
E
Gözlem
Açıklama:
PSİKOLOJİNİN TANIMI
Açıklama,davranışın neden ortaya çıktığını ve hangi mekanizmalarla oluştuğunu ortaya koyar. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.
Açıklama,davranışın neden ortaya çıktığını ve hangi mekanizmalarla oluştuğunu ortaya koyar. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi psikolojiyi diğer insan bilimlerinden ayıran temel özelliktir?
Seçenekler
A
Bilimsel yöntemi sistematik biçimde kullanması
B
Yalnızca klinik vakalarla çalışması
C
Yalnızca davranışı incelemesi
D
Sezgisel yorumlara dayanması
E
Yalnızca biyolojik süreçlere odaklanması
Açıklama:
PSİKOLOJİNİN YÖNTEMİ
Bilimsel yöntemi sistematik biçimde kullanması, diğer sosyal bilimlerinden ayıran en temel ögelerden biridir.
Bilimsel yöntemi sistematik biçimde kullanması, diğer sosyal bilimlerinden ayıran en temel ögelerden biridir.
Soru 5
İki değişken arasında düzenli bir ilişki olup olmadığını tespit etmek için kullanılan temel istatistiksel yöntem nedir?
Seçenekler
A
Regresyon
B
Cronbach alfa
C
Normallik dağılımı
D
Değişken
E
Korelasyon
Açıklama:
Bilimsel Araştırmanın Adımları
İki değişken arasında düzenli bir ilişki olup olmadığını tespit etmek için kullanılan temel istatistiksel yöntem korelasyondur.
İki değişken arasında düzenli bir ilişki olup olmadığını tespit etmek için kullanılan temel istatistiksel yöntem korelasyondur.
Soru 6
Psikolojide “tekrar (replikasyon) krizi” kavramı aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Psikoloji deneylerinin etik dışı yöntemlerle yapılmasını
B
Farklı kültürlerde aynı testlerin uygulanamamasını
C
Bazı araştırma bulgularının benzer yöntemlerle tekrarlandığında aynı sonuçları vermemesini
D
Psikolojide deneysel yöntemlerin tamamen terk edilmesini
E
Yalnızca klinik psikoloji çalışmalarında görülen bir sorunu
Açıklama:
PSİKOLOJİDE GÜNCEL TARTIŞMALAR
replikasyon krizi, 2010’lardan itibaren bazı önemli psikoloji bulgularının tekrar çalışmalarında doğrulanamaması ve bunun bulguların güvenilirliği hakkında endişe yaratması olarak tanımlanmaktadır
replikasyon krizi, 2010’lardan itibaren bazı önemli psikoloji bulgularının tekrar çalışmalarında doğrulanamaması ve bunun bulguların güvenilirliği hakkında endişe yaratması olarak tanımlanmaktadır
Soru 7
Yapay zekânın gelişmesi psikolojiyi hangi alanlarda önemli ölçüde etkileme potansiyeline sahiptir?
Seçenekler
A
Yalnızca eğitim psikolojisinde
B
Hem terapi uygulamalarında hem de araştırma süreçlerinde
C
Yalnızca beyin görüntüleme teknolojilerinde
D
Sadece kişilik testlerinin hazırlanmasında
E
Sadece hayvan davranışı araştırmalarında
Açıklama:
Psikolojide Güncel Tartışmalar
Tapay zekânın psikolojiyi uygulama alanında ve araştırma alanında etkileme potansiyeline sahip olduğu açıkça belirtilmektedir
Tapay zekânın psikolojiyi uygulama alanında ve araştırma alanında etkileme potansiyeline sahip olduğu açıkça belirtilmektedir
Soru 8
Bir araştırmada, öğrencilerin günlük sosyal medya kullanım süresi ile yalnızlık puanları arasında r = +0.65 bulunmuştur. Verilen bilgilere göre bu bulgu aşağıdakilerden hangisini en doğru biçimde ifade eder?
Seçenekler
A
Sosyal medya kullanımı yalnızlığın doğrudan nedenidir.
B
Yalnızlık arttıkça sosyal medya kullanımı mutlaka azalır.
C
İki değişken arasında güçlü ve pozitif yönlü bir ilişki vardır; ancak nedensellik göstermez.
D
Değişkenler arasında zayıf bir ilişki vardır.
E
Değişkenler arasında doğrusal olmayan bir ilişki vardır.
Açıklama:
Psikolojik Olgular Arasındaki İlişkiler
Korelasyon katsayısının işareti yönü, sayısal değeri gücü gösterir (0.65= güçlü, pozitif) ancak neden-sonuç ilişkisi anlamına gelmez. Bu nedenle sadece doğrusal bir ilişki olduğu anlamına gelir
Korelasyon katsayısının işareti yönü, sayısal değeri gücü gösterir (0.65= güçlü, pozitif) ancak neden-sonuç ilişkisi anlamına gelmez. Bu nedenle sadece doğrusal bir ilişki olduğu anlamına gelir
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Gestalt yaklaşımının temel görüşünü en doğru biçimde ifade eder?
Seçenekler
A
Bilinç, basit duyusal öğelerin toplamından oluşur.
B
Davranış yalnızca öğrenme yoluyla şekillenir.
C
Zihinsel deneyimler, parçaların tek tek incelenmesiyle anlaşılabilir.
D
Bütün, onu oluşturan parçaların toplamından daha fazlasıdır.
E
Algı yalnızca fiziksel uyaranların doğrudan yansımasıdır.
Açıklama:
Psikolojinin Kökenleri
Gestalt yaklaşımı, deneyimin ve algının parçaların toplamına indirgenemeyeceğini, aksine parçalar arasındaki ilişkilerden doğan bütünün esas olduğunu savunur.
Gestalt yaklaşımı, deneyimin ve algının parçaların toplamına indirgenemeyeceğini, aksine parçalar arasındaki ilişkilerden doğan bütünün esas olduğunu savunur.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi psikologlar ile psikiyatristler arasındaki temel farkı en doğru biçimde ifade eder?
Seçenekler
A
Psikologlar tıp eğitimi alır, psikiyatristler psikoloji eğitimi alır.
B
Psikiyatristler yalnızca çocuklarla, psikologlar yalnızca yetişkinlerle çalışır.
C
Psikologlar yalnızca araştırma yapar, psikiyatristler yalnızca hastanelerde çalışır.
D
Psikiyatristler hekimdir ve ilaç yazabilir; psikologlar ise psikoloji eğitimi alır ve psikoterapi uygulayabilir ancak ilaç yazamaz.
E
Psikologlar ilaç tedavisi uygular, psikiyatristler psikoterapi yapmaz.
Açıklama:
PSİKOLOJİNİN TANIMI
Psikologlarpsikoloji lisans eğitimi aldığı, çoğunun yüksek lisans/doktora yaparak uzmanlaştığı ve psikoterapi uygulayabilir. Psikiyatristler ise tıp diplomasına sahip hekimler olup, psikolojik bozuklukların tanı ve tedavisinde uzmanlaşıp ve ilaç yazabilir.
Psikologlarpsikoloji lisans eğitimi aldığı, çoğunun yüksek lisans/doktora yaparak uzmanlaştığı ve psikoterapi uygulayabilir. Psikiyatristler ise tıp diplomasına sahip hekimler olup, psikolojik bozuklukların tanı ve tedavisinde uzmanlaşıp ve ilaç yazabilir.
Ünite 2
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi çevresel sinir sisteminin temel işlevlerinden biri olarak doğru tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
Hormon salgılayarak metabolizmayı düzenlemek
B
Duyusal bilgileri çevresel sinir sistemine iletmek
C
Karar verme süreçlerini yürütmek
D
Sinapslar arasında nöroiletici üretme
E
Omurilikte reflekslerin oluştuğu sinir ağlarını planlamak
Açıklama:
SİNİR SİSTEMİ VE NÖRON
Çevresel sinir sistemi, duyu organlarından gelen bilgileri toplar ve merkezî sinir sistemine iletir. Bu nedenle temel işlevi duyusal iletim ve motor iletimi sağlamak olup, doğru cevap B şıkkıdır.
Çevresel sinir sistemi, duyu organlarından gelen bilgileri toplar ve merkezî sinir sistemine iletir. Bu nedenle temel işlevi duyusal iletim ve motor iletimi sağlamak olup, doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 2
Broca ve Wernicke’nin afazi hastalarıyla yaptıkları çalışmaların ortak sonucu, zihin-beyin ilişkisine dair aşağıdaki hangi yaklaşımı desteklemiştir?
Seçenekler
A
Zihinsel işlevlerin bedende üretildiğini
B
Her bilişsel işlevin beyinde tek ve yalıtılmış bir merkezinin bulunduğunu
C
Dil gibi bilişsel işlevlerin, birden fazla beyin bölgesinin etkileşimiyle gerçekleştiğini
D
Davranışların yalnızca reflekslerden ibaret olduğunu
E
Bilişsel süreçlerin beyinden bağımsız olduğunu
Açıklama:
ZİHİN-BEDEN İLİŞKİSİ TARİHİ
Broca ve Wernicke’nin bulguları, dil işlevinin tek bir bölgeye değil, bağlantılı bölgelerden oluşan bir ağın ortak çalışmasına dayandığını göstermiştir. Bu nedenle cevap C şıkkıdır.
Broca ve Wernicke’nin bulguları, dil işlevinin tek bir bölgeye değil, bağlantılı bölgelerden oluşan bir ağın ortak çalışmasına dayandığını göstermiştir. Bu nedenle cevap C şıkkıdır.
Soru 3
Frenolojiye göre kişilik özellikleri ve bilişsel yetiler nasıl belirlenmektedir?
Seçenekler
A
Kalbin pompalama gücüne bakılarak
B
Sinaps sayısı ölçülerek
C
Refleks süreleri hesaplanarak
D
Hormon düzeyleri ölçülerek
E
Kafatası üzerindeki çıkıntılar incelenerek
Açıklama:
ZİHİN-BEDEN İLİŞKİSİ TARİHİ
Frenoloji, zihinsel yetilerin beyinde belirli bölgelere yerleştiğini ve bu bölgelerin büyüklüğünün kafatası şekline yansıdığını savunmuştur. Bu neden cevap E şıkkıdır.
Frenoloji, zihinsel yetilerin beyinde belirli bölgelere yerleştiğini ve bu bölgelerin büyüklüğünün kafatası şekline yansıdığını savunmuştur. Bu neden cevap E şıkkıdır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi, nöroplastisite kavramını en doğru ve kapsayıcı biçimde yansıtmaktadır?
Seçenekler
A
Beynin yalnızca çocukluk döneminde yeni nöron üretme kapasitesidir.
B
Beynin, deneyime bağlı olarak sinapslar arası bağlantıların gücünü değiştirerek yapısını ve işlevini sürekli yeniden düzenleyebilme özelliğidir.
C
Nöronların yalnızca genetik program doğrultusunda bağlantı kurmasını ifade eder; çevresel deneyimler bu süreci etkilemez.
D
Sinir sisteminin hasar sonrası eski bağlantı düzenine otomatik olarak geri dönmesini sağlayan sabit bir biyolojik mekanizmadır.
E
Öğrenmenin, nöron sayısındaki artış yoluyla gerçekleşmesini ifade eder.
Açıklama:
SİNİR SİSTEMİ VE NÖRON
Nöroplastisite, “beynin deneyimlere yanıt olarak yapısını ve işlevini değiştirme özelliği” olarak tanımlanmakta; öğrenmenin ise sinapsların güçlenmesi veya zayıflaması yoluyla gerçekleştiği belirtilmektedir Ayrıca plastisite, beynin bağlantılarını deneyime bağlı olarak güçlendirme, zayıflatma veya yeni bağlantılar oluşturma kapasitesi olarak tanımlanmaktadır. Bu nedenle cevap b şıkkıdır.
Nöroplastisite, “beynin deneyimlere yanıt olarak yapısını ve işlevini değiştirme özelliği” olarak tanımlanmakta; öğrenmenin ise sinapsların güçlenmesi veya zayıflaması yoluyla gerçekleştiği belirtilmektedir Ayrıca plastisite, beynin bağlantılarını deneyime bağlı olarak güçlendirme, zayıflatma veya yeni bağlantılar oluşturma kapasitesi olarak tanımlanmaktadır. Bu nedenle cevap b şıkkıdır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi sinapsın doğru tanımıdır?
Seçenekler
A
Nöronun genetik materyalini içeren ve metabolik faaliyetlerin yürütüldüğü hücre bölümüdür.
B
Aksonu saran ve elektriksel iletimi hızlandıran yağlı tabakadır.
C
İki nöronun doğrudan temas ettiği, elektrik sinyalinin kesintisiz aktarıldığı birleşme noktasıdır.
D
Nöronlar arasında kimyasal iletim sağlayan bağlantı noktasıdır.
E
Dendritlerden gelen bilgilerin toplandığı ve aksiyon potansiyelinin başlatıldığı hücre bölgesidir.
Açıklama:
SİNİR SİSTEMİ VE NÖRON
Sinaps, iki nöronun temas etmeden iletişim kurduğu boşluk ve yapı bütünüdür; presinaptik uç, sinaptik aralık ve postsinaptik dendritten oluşur ve iletim nöroileticiler aracılığıyla gerçekleşir. Bu nedenle cevap D şıkkıdır.
Sinaps, iki nöronun temas etmeden iletişim kurduğu boşluk ve yapı bütünüdür; presinaptik uç, sinaptik aralık ve postsinaptik dendritten oluşur ve iletim nöroileticiler aracılığıyla gerçekleşir. Bu nedenle cevap D şıkkıdır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi endokrin sistem ile sinir sistemi arasındaki temel farklardan biridir?
Seçenekler
A
Endokrin sistem yalnızca istemli davranışları düzenler.
B
Endokrin sistem sadece hipotalamustan bağımsız olarak çalışır.
C
Sinir sistemi yalnızca iç organların çalışmasını düzenler.
D
Sinir sistemi hormonları, endokrin sistem ise elektriksel sinyalleri kullanır.
E
Endokrin sistem yavaş etki gösterir ancak etkileri daha uzun sürelidir.
Açıklama:
Endokrin Sistem ve Davranış
Sinir sisteminin hızlı ve elektrokimyasal sinyallerle, endokrin sistemin ise daha yavaş fakat uzun süreli etkiler oluşturan hormonlar aracılığıyla çalışmaktadır. Bu nedenle cevap E şıkkıdır.
Sinir sisteminin hızlı ve elektrokimyasal sinyallerle, endokrin sistemin ise daha yavaş fakat uzun süreli etkiler oluşturan hormonlar aracılığıyla çalışmaktadır. Bu nedenle cevap E şıkkıdır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi kitapta tanımlanan gen-çevre etkileşimi yaklaşımını en doğru biçimde ifade eder?
Seçenekler
A
Davranışlar yalnızca genetik yapı tarafından belirlenir.
B
Çevresel faktörler genlerin işlevini değiştiremez.
C
Genler davranışı belirler, çevre yalnızca geçici etkiler oluşturur.
D
Davranışlar, genetik yatkınlıklar ile çevresel koşulların sürekli etkileşiminin ürünüdür.
E
Genetik yapı yalnızca fiziksel özellikleri etkiler, davranışı etkilemez.
Açıklama:
GENLER VE DAVRANIŞ İLİŞKİSİ
Genler tek başına davranışı belirlemez. Genetik faktörler çevresel koşullarla sürekli etkileşim hâlinde olduğundan doğru cevap D şıkkıdır.
Genler tek başına davranışı belirlemez. Genetik faktörler çevresel koşullarla sürekli etkileşim hâlinde olduğundan doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 8
İkiz çalışmaları, davranışsal genetik açısından aşağıdakilerden hangisine kanıt olarak sunulmaktadır?
Seçenekler
A
Tek yumurta ikizlerinin çevresel etkilerden tamamen bağımsız geliştiğine
B
Çift yumurta ikizlerinin genetik olarak özdeş olduğuna
C
Genetik benzerlik arttıkça davranışsal benzerliğin de arttığına
D
Davranışların yalnızca çevre tarafından belirlendiğine
E
Psikolojik özelliklerin kalıtsal bir yönü olmadığına
Açıklama:
GENLER VE DAVRANIŞ İLİŞKİSİ
Genetik benzerliği yüksek bireylerin (tek yumurta ikizleri) davranışsal benzerlik oranlarının daha yüksek olduğu fikrine dayanarak cevap C şıkkıdır.
Genetik benzerliği yüksek bireylerin (tek yumurta ikizleri) davranışsal benzerlik oranlarının daha yüksek olduğu fikrine dayanarak cevap C şıkkıdır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi oksipital lobun temel işlevi olarak doğru tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
İşitsel bilgilerin anlamlandırılması
B
Görsel uyaranların temel özelliklerinin işlenmesi
C
İstemli hareketlerin planlanması
D
Duygusal tepkilerin düzenlenmesi
E
Hormon salgısının kontrolü
Açıklama:
BEYNİN YAPISI VE SİNİR AĞLARI
Oksipital lobun, gözden gelen sinyallerin kortekse ilk çıktığı yer olduğu ve görsel uyaranların açı, biçim, renk ve hareket gibi temel özelliklerinin burada işlendiği belirtilmektedir. Bu nedenle cevap B şıkkıdır.
Oksipital lobun, gözden gelen sinyallerin kortekse ilk çıktığı yer olduğu ve görsel uyaranların açı, biçim, renk ve hareket gibi temel özelliklerinin burada işlendiği belirtilmektedir. Bu nedenle cevap B şıkkıdır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi,işlevsel sinir ağlarının çalışma mantığı ve plastisite özelliğini birlikte en doğru biçimde yansıtır?
Seçenekler
A
İşlevsel ağlar, farklı beyin bölgelerindeki nöron gruplarının dinamik etkileşimiyle oluşur ve deneyimle yeniden şekillenebilir.
B
İşlevsel ağlar yalnızca tek bir beyin bölgesinde yer alır ve doğumdan sonra değişmez.
C
Sinir ağları yalnızca motor davranışları kontrol eder ve bilişsel süreçlere katılmaz.
D
Her bilişsel işlev, kortekste sabit bir merkeze karşılık gelir ve öğrenmeden bağımsızdır.
E
Plastisite yalnızca hasar sonrası ortaya çıkan geçici bir onarım sürecidir.
Açıklama:
BEYNİN YAPISI VE SİNİR AĞLARI
İşlevsel sinir ağlarının farklı beyin bölgelerinden oluşan nöron gruplarının koordineli çalışmasıyla görev yaptığı ve bu ağların deneyim ve öğrenme yoluyla değişip yeniden şekillenebildiği ifade edilmektedir. Bu nedenle cevap A şıkkıdır.
İşlevsel sinir ağlarının farklı beyin bölgelerinden oluşan nöron gruplarının koordineli çalışmasıyla görev yaptığı ve bu ağların deneyim ve öğrenme yoluyla değişip yeniden şekillenebildiği ifade edilmektedir. Bu nedenle cevap A şıkkıdır.