Kamu Maliyesi - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Devlet kavramının geniş tanımlanmasında aşağıdaki kavramlardan hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Borçlanma
B
Ortak bir hayat ve kültür
C
Toplumu düzenleme
D
Toplum güvenliği
E
Toplum huzuru
Açıklama:
Geniş bir tanımlama ile devlet kavramını anlayınız
Soru 2
''Devlet, ekonomik bakımdan üstün durumda olan, üretim araçlarına sahip bulunan sınıfın baskı aracıdır ve sınıflar arasında mücadeleyi engelleme görevini yerine getirmektedir.'' görüşü aşağıdaki yaklaşımlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Marksist devlet
B
Toplum sözleşmesi devleti
C
Hegelci devlet
D
Modern devlet
E
Aristotelesçi devlet
Açıklama:
Marksist devlet anlayışını okuyunuz karşılaştırınız
Soru 3
Devletin toprak unsurunu aşağıdaki kavramlardan hangisi oluşturur?
Seçenekler
A
Ülke
B
Bayrak
C
Millet
D
Egemenlik
E
Nüfus
Açıklama:
Devletin temel öğelerini içerisinde nüfus kavramı yoktur
Devletin temel öğelerini anlayınız
Devletin temel öğelerini anlayınız
Soru 4
''Ülke sınırları içinde bulunan her türlü kişi, grup, makam egemenliğini de içine alan üstün bir kuvvet olup, onun kendi bünyesinden kaynaklanan asli ve meşru bir güçtür'' ifadesi aşağıdakilerden hangisini tanımlar?
Seçenekler
A
Devletin iç egemenliği
B
Devletin dış egemenliği
C
Devletin borçlanma egemenliği
D
Devletin dış borçlanma egemenliği
E
Devletin iç borçlanma egemenliği
Açıklama:
Devletin iktidar unsurunu egemenlik oluşturmaktadır. Devleti, devlet olmayan topluluklardan ayıran en önemli fark, devletin siyasi unsuru olan ve kamu gücü olarak adlandırılan,
başkalarına hâkim olma, emir ve direktifler vererek başkalarının davranışlarını yönlendirme egemenliğini, devletin emrindeki ordu, jandarma, polis ve benzeri silahlı güçler
aracılığıyla kullanabilmesidir.
Egemenlik kavramının anlayınız
başkalarına hâkim olma, emir ve direktifler vererek başkalarının davranışlarını yönlendirme egemenliğini, devletin emrindeki ordu, jandarma, polis ve benzeri silahlı güçler
aracılığıyla kullanabilmesidir.
Egemenlik kavramının anlayınız
Soru 5
Devletin ekonomiye müdahalesi fikri kaçıncı yüzyılda başlamıştır?
Seçenekler
A
16.
B
17.
C
18.
D
14.
E
13.
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahalesi fikri 16. yüzyılda merkantilistlerle başlar. Merkantilizm, ortaçağ düşüncesini reddedip onun yerine daha akılcı ilkeler koymuştur.
Merkantilizm kavramını anlayınız
Merkantilizm kavramını anlayınız
Soru 6
Borçlanmanın bir mali araç olarak çok sakıncalı olduğunu iddia eden görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Merkantilizm
B
Sosyalist görüş
C
Keynesyen görüş
D
Hegelci devlet
E
Anayasal iktisat görüşü
Açıklama:
Merkantilist yazarlar arasında, verimli harcamaların borçlanmayla karşılanabileceğini savunanlara da rastlayabiliriz. Ancak çoğunluk, borçlanmanın bir mali araç olarak çok sakıncalı olduğunu iddia eder. Bütçe henüz bir kurum olarak gelişmemiştir. Ancak bütçe hakkı ile ilgili ilk adımlar bu dönemde atılmıştır.
Merkantalizm kavramını anlayınız
Merkantalizm kavramını anlayınız
Soru 7
Adam Smith, “Klasik Bölüşüm Teorisi” adlı çalışmasında toplumu gelir dağılımı açısından “üç büyük sosyal sınıfa ” ayırmıştır. Buna göre, bu sınıflar aşağıdakilerden hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Emekçi sınıf, kapitalist sınıf ve toprak sahipleri sınıfı
B
Emekçi sınıf, sosyalist sınıf ve toprak sahipleri sınıfı
C
Emekçi sınıf, marksist sınıf ve toprak sahipleri sınıfı
D
Emekçi sınıf, sosyalist sınıf ve marksist sınıf
E
Kapitalist sınıf, marksist sınıf ve toprak sahipleri sınıfı
Açıklama:
Adam Smith, “Klasik Bölüşüm Teorisi” adlı çalışmasında gelir dağılımını “üç büyük sosyal sınıf ” diye adlandırdığı emekçi sınıf, kapitalist sınıf ve toprak sahipleri sınıfının gelir paylarını nasıl elde ettiklerinin incelemesi olarak ele almıştır. Adam Smith’e göre ulusal gelirden üretken emeğe ayrılan pay arttıkça emekçilerin yaşam şartları iyileşir, çalışma ve
üretim artar. Üretken olmayan emeğin payı arttıkça tersi olur. Üretken olmayan emek en çok kamu kesiminde barındığından, savurganlık en çok bu kesimde ortaya çıkar. Dolayısıyla kamu kesimindeki savurganlık ve kötü yönetim azaldıkça, devletin ekonomik büyümedeki etkinliği artmaktadır.
Klasik liberal görüşü anlayınız
üretim artar. Üretken olmayan emeğin payı arttıkça tersi olur. Üretken olmayan emek en çok kamu kesiminde barındığından, savurganlık en çok bu kesimde ortaya çıkar. Dolayısıyla kamu kesimindeki savurganlık ve kötü yönetim azaldıkça, devletin ekonomik büyümedeki etkinliği artmaktadır.
Klasik liberal görüşü anlayınız
Soru 8
A. Smith “Laissez-faire” yaklaşımını benimsemekle birlikte, kısa dönemde maliyeti karşılanamayacağı için bayındırlık projelerinin aşağıdakilerden hangisi tarafından yerine getirilmesi gerektiğini savunmuştur?
Seçenekler
A
Devlet
B
Özel sektör
C
Karteller
D
Yabancı sermaye
E
Kooperatifler
Açıklama:
A. Smith “Laissez-faire” yaklaşımını benimsemekle birlikte, kısa dönemde maliyeti karşılanamayacağı için, kişiler tarafından kârlı görülmeyerek gerçekleştirilemeyen bayındırlık
projelerinin, devlet tarafından yerine getirilmesi gerektiğini savunmaktadır. Böylece devletin ekonomideki rolü, savunma, adalet ve yürütme organının fonksiyonlarını yerine getirecek düzeyde sınırlandırılmış bulunmaktadır.
A. Smith “Laissez-faire” yaklaşımını anlayınız
projelerinin, devlet tarafından yerine getirilmesi gerektiğini savunmaktadır. Böylece devletin ekonomideki rolü, savunma, adalet ve yürütme organının fonksiyonlarını yerine getirecek düzeyde sınırlandırılmış bulunmaktadır.
A. Smith “Laissez-faire” yaklaşımını anlayınız
Soru 9
Klasik liberal düşünce kaç yılına kadar devletlerin yapılanma şekillerinde büyük rol oynamıştır?
Seçenekler
A
1929
B
1925
C
1945
D
1950
E
1973
Açıklama:
Klasik liberal düşünce, 1929 yılında baş gösteren Dünya Ekonomik Krizinin ortaya çıkışma kadar olan süre içinde devletlerin yapılanma şekillerinde büyük rol oynamıştır. Bu düşünce şeklinin ortaya çıkarmış olduğu devlete, koruyucu devlet ya da tarafsız devlet adı verilmiştir. Liberal görüş, devlet hizmetlerinin sınırlı olması gerektiğini savunurken
kamu harcamalarının da asgari düzeyde tutulmasını, denk bütçe ilkesininde hiçbir zaman göz ardı edilmemesi gerektiğini ortaya koymuştur.
1929 yılında baş gösteren Dünya Ekonomik Krizi anlayınız
kamu harcamalarının da asgari düzeyde tutulmasını, denk bütçe ilkesininde hiçbir zaman göz ardı edilmemesi gerektiğini ortaya koymuştur.
1929 yılında baş gösteren Dünya Ekonomik Krizi anlayınız
Soru 10
Klasik liberal düşüncenin kamu hizmetleriyle bütçe hakkındaki görüşleri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamu hizmetlerinin gerektirdiği harcamaların vergiyle karşılanabileceğini kabul eder.
B
Kamu hizmetlerinin gerektirdiği harcamaların borçlanmayla karşılanabileceğini kabul eder.
C
Kamu hizmetlerinin gerektirdiği harcamaların vergi yansıması sonucu karşılanabileceğini kabul eder.
D
Kamu hizmetlerinin gerektirdiği harcamaların emisyonla karşılanabileceğini kabul eder.
E
Kamu hizmetlerinin gerektirdiği harcamaların dış açıkla karşılanabileceğini kabul eder.
Açıklama:
Liberal düşüncenin, kamu hizmetleriyle bütçe hakkındaki bu görüşleri, bir bakıma kamu gelirlerinin en önemlilerinden biri olan vergilere de yansımıştır. Yani bu görüşe
göre, kamu hizmetlerinin gerektirdiği harcamaların vergiyle karşılanabileceği, vergi yükünü asgari düzeyde tutmak şartıyla vergi yoluna başvurulabileceği, kabul edilmektedir.
Devlet, doğal olarak kamusal ihtiyaçların gerektirdiği harcamaların yükünü vatandaşlar arasında bölüştürecektir.
Liberal düşüncenin, bütçe hakkındaki bu görüşlerini anlayınız
göre, kamu hizmetlerinin gerektirdiği harcamaların vergiyle karşılanabileceği, vergi yükünü asgari düzeyde tutmak şartıyla vergi yoluna başvurulabileceği, kabul edilmektedir.
Devlet, doğal olarak kamusal ihtiyaçların gerektirdiği harcamaların yükünü vatandaşlar arasında bölüştürecektir.
Liberal düşüncenin, bütçe hakkındaki bu görüşlerini anlayınız
Soru 11
Kamu kesimi birimleri tarafından bildirilen kamu hizmeti taleplerini karşılamak için, bir kamu bütçesiyle düzenlenen ve gerçekleştirilen harcamalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kamu harcamaları
B
Kamu gelirleri
C
Özel harcamalar
D
Özel gelirler
E
Yatırım harcamaları
Açıklama:
Kamu kesimi birimleri tarafından bildirilen kamu hizmeti taleplerini karşılamak için, bir kamu bütçesiyle düzenlenen ve gerçekleştirilen harcamalara kamu harcaması denir
Kamu kesimi birimleri tarafından bildirilen kamu hizmeti taleplerini karşılamak için, bir kamu bütçesiyle düzenlenen ve gerçekleştirilen harcamalara kamu harcamaları denir.
Kamu kesimi birimleri tarafından bildirilen kamu hizmeti taleplerini karşılamak için, bir kamu bütçesiyle düzenlenen ve gerçekleştirilen harcamalara kamu harcamaları denir.
Soru 12
Bir toplumda asayiş ve güvenliği sağlayabilecek, zararlı davranışları kanunla yasaklayabilecek, bu kanunlara da uyulmasını mecbur kılacak tek güç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Devlet
B
Polis gücü
C
Askeri güç
D
Siyasi partiler
E
Sivil toplum örgütleri
Açıklama:
Bir toplumda asayiş ve güvenliği sağlayabilecek, zararlı davranışları kanunla yasaklayabilecek, bu kanunlara da uyulmasını mecbur kılacak tek güç Devlettir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi kamu maliyesi biliminin yanıt aradığı sorulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Devlet neden bazı ekonomik faaliyetlere girerken diğerlerine girmemektedir?
B
Devletin faaliyetlerinin kapsamı yıllar içinde neden değişmektedir?
C
Devlet hangi hizmetleri sunmalıdır?
D
Devlet hangi koşullarda borçlanmalıdır?
E
Devletin para politikası nasıl olmalıdır?
Açıklama:
Sorunun ilk dört şıkkında belirtilen hususlar, Kamu Maliyesinin konuları arasındadır. Son şıkta belirtilen "Para Politikası" konusu İktisat Biliminin konusudur. Bu nedenle doğru cevap (e) şıkkıdır.
Soru 14
Devleti bir tür yönetim makinesi olarak gören, sürdürülen politikaların toplumun egemen sınıfının çıkarlarına hizmet etmekte olduğunu ileri süren devlet anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hegelci devlet
B
Marksist devlet
C
Aristotelesçi devlet
D
Organik devlet
E
Toplum sözleşmesi devleti
Açıklama:
Devleti bir tür yönetim makinesi olarak gören, sürdürülen politikaların toplumun egemen sınıfının çıkarlarına hizmet etmekte olduğunu ileri süren devlet anlayışı "Marksist Devlet" anlayışını ifade eder. Sorunun diğer şıklarında belirtilen her devlet anlayışı birbirinden farkları olduğu için, ders kitabında ayrı ayrı anlatılmıştır.
Soru 15
Devleti bir kurumlar ve hizmetler sistemi olarak tanımlayan, devletin kendisini yönetenlerden ayrı bir varlığa sahip olduğunu ve yurttaşların ahlaki bakımdan gelişmelerini ve olgunlaşmalarını da sağlaması gerektiğini ileri süren devlet anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hegelci devlet
B
Marksist devlet
C
Aristotelesçi devlet
D
Organik devlet
E
Toplum sözleşmesi devleti
Açıklama:
Devleti bir kurumlar ve hizmetler sistemi olarak tanımlayan, devleti kendisini yönetenlerden ayrı bir varlığa sahip olduğunu ve yurttaşların ahlaki bakımdan da gelişmeleri ve olgunlaşmalarının sağlanması gerektiğini ileri süren devlet görüşüne "Aristotelesçi Devlet" anlayışı denir. Sorunun diğer şıklarında belirtilen diğer devlet anlayışlarının her biri ders kitabında ayrı ayrı anlatılmıştır.
Soru 16
Devletin ekonomideki rolüne ilişkin olarak; devletin en önemli amacının toplumu zenginleştirmek olduğunu belirten, bu amaçla ülke hazinesinin sahip olduğu altın ve gümüş gibi değerli madenlerini artırmak gerektiğini savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fizyokrat Görüş
B
Merkantilist Görüş
C
Keynesyen Görüş
D
Klasik Liberal Görüş
E
Sosyalist Görüş
Açıklama:
Devletin ekonomideki rolüne ilişkin olarak; devletin en önemli amacının toplumu zenginleştirmek olduğunu belirten, bu amaçla ülke hazinesinin altın ve gümüş gibi değerli madenlerini artırmak gerektiğini savunan görüş, Merkantilistlerin görüşüdür. Sorunun diğer şıklarında yer verilen görüşlerin her biri kitapta ayrı ayrı anlatılmıştır.
Soru 17
Devletin ekonomideki rolüne ilişkin olarak; zenginliğin kaynağını tarım olarak gören ve bu nedenle devletin sadece tarım üzerinden tek ve dolaysız bir vergi alması gerektiğini ileri süren görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fizyokrat Görüş
B
Merkantilist Görüş
C
Keynesyen Görüş
D
Klasik Liberal Görüş
E
Sosyalist Görüş
Açıklama:
Devletin ekonomideki rolüne ilişkin olarak; zenginliğin kaynağı tarımdır ve bu nedenle devletin sadece tarım üzerinden tek ve dolaysız bir vergi alması gerektiğini belirten görüş, Fizyokratlara aittir. Sorunun diğer şıklarında belirtilen görüşler ayrı ayrı kitapta anlatılmıştır.
Soru 18
Klasik Liberal düşüncede benimsenen denk bütçe ilkesi Keynesyenler tarafından eleştirilmiş bunun yerine aşağıdakilerden hangisi benimsenmiştir?
Seçenekler
A
Yıllık bütçe
B
Fazla bütçe
C
Devri bütçe
D
Kısıtlı bütçe
E
Dönemlik bütçe
Açıklama:
Klasik liberal düşüncede benimsenen denk bütçe ilkesi Keynesyenler tarafından eleştirilmiş,
bunun yerine “telafi edici bütçe” ve “devri bütçe” yaklaşımları benimsenmiştir. Keynesyen yaklaşıma göre siyasal iktidarlar, tam istihdamı sağlamak istiyorlarsa girişimcileri yatırım yapmaya teşvik etmeli, vergileri azaltarak tüketim artışını sağlamalı ve bayındırlık işlerine girişmelidir. Bu politika neticesinde bütçe açıklarının ortaya çıkması normaldir. Doğru cevap "Devri Bütçe" dir.
bunun yerine “telafi edici bütçe” ve “devri bütçe” yaklaşımları benimsenmiştir. Keynesyen yaklaşıma göre siyasal iktidarlar, tam istihdamı sağlamak istiyorlarsa girişimcileri yatırım yapmaya teşvik etmeli, vergileri azaltarak tüketim artışını sağlamalı ve bayındırlık işlerine girişmelidir. Bu politika neticesinde bütçe açıklarının ortaya çıkması normaldir. Doğru cevap "Devri Bütçe" dir.
Soru 19
Anayasal İktisat görüşünün öncüsü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
J. M. Buchanan
B
A. Smith
C
J. Locke
D
J. M. Keynes
E
M. Friedman
Açıklama:
Anayasaya devletlerin ekonomik ve mali hareket olanaklarını kısıtlayan hükümler konulmalıdır diyen Anayasal İktisat görüşünün öncüsü James M. Buchanan dır.
Soru 20
Ekonomide mal ya da hizmetleri alabilmek için yeterli para ya da benzerlerinin mevcut olması sonucunda etkin olan talebe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Gizli talep
B
Efektif talep
C
Zahiri talep
D
Negatif talep
E
Suni talep
Açıklama:
Ekonomide mal ya da hizmetleri alabilmek için yeterli para ya da benzerlerinin mevcut olması sonucunda etkin olan talep "Efektif Talep" olarak tanımlanır. Sorunun diğer cevap şıklarında belirtilen talep türleri farklı anlamlar içermektedir.
Soru 21
Piyasadaki yapısal aksaklıklar ancak devletin maliye politikası yoluyla ekonomiye doğrudan müdahalesi sonucu giderilebilir görüşü aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Merkantilist Görüş
B
Keynesyen Görüş
C
Fizyokrat Görüş
D
Sosyalist Görüş
E
Klasik Liberal Görüş
Açıklama:
Piyasadaki yapısal aksaklıklar ancak devletin maliye politikası yoluyla ekonomiye doğrudan müdahalesi sonucu giderilebilir görüşü, "Keynesyen Görüş" olarak bilinmektedir.
Soru 22
Klasik liberal görüşün fikir babası olarak bilinen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
A. Smith
B
M. Friedman
C
J. M. Buchanan
D
J. M. Keynes
E
Aristoteles
Açıklama:
Klasik liberal görüşün fikir babası, Adam Smith’dir. Bu ünlü düşünür liberal görüşün temelini atmıştır. A. Smith’e göre, her insanın ekonomik faaliyetlerinin amacı kişisel çıkarını arttırmaktır. Bu amaca ulaşmak için, en az gayretle en çok faydayı elde etmeye çalışan
insanlar, kendi çıkarları doğrultusunda hareket ederlerken bilmeden toplumun yararına hareket etmekte ve böylelikle sanki görünmeyen bir el topluma yarar sağlamaktadır.
insanlar, kendi çıkarları doğrultusunda hareket ederlerken bilmeden toplumun yararına hareket etmekte ve böylelikle sanki görünmeyen bir el topluma yarar sağlamaktadır.
Soru 23
Devleti kendisini yönetenlerden ayrı bir varlığa sahip, bir kurumlar ve hizmetler sistemine dayandıran görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aristotelesçi devlet
B
Organik devlet
C
Refah Devleti
D
Serbest Devlet
E
Merkezi Devlet
Açıklama:
Aristotelesçi devlet: Devlet kendisini yönetenlerden ayrı bir varlığa sahip, bir kurumlar ve hizmetler sistemidir.
Soru 24
''Devlet, kendi irade, ehliyet, yeteneği ve amaçları olan, milli bir ruha sahip tüzel kişiliktir." şeklinde devleti açıklayan anlayış aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hegelci devlet
B
Toplum sözleşmesi devleti
C
Marksist devlet
D
Aristotelesçi devlet
E
Organik devlet
Açıklama:
Hegelci devlet: Devlet, kendi irade, ehliyet, yeteneği ve amaçları olan, milli bir ruha sahip tüzel kişiliktir.
Soru 25
Devletin iktidar unsurunu aşağıdakilerden hangisi oluşturur?
Seçenekler
A
Egemenlik
B
Millet
C
Ülke
D
Bölgecilik
E
Sivil topluluklar
Açıklama:
Devletin iktidar unsurunu egemenlik oluşturmaktadır
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisinin temel düşüncesi toplumun zenginliğidir?
Seçenekler
A
Merkantilist görüş
B
Fizyokrat görüş
C
Klasik liberal görüş
D
Sosyalist görüş
E
Keynesyen görüş
Açıklama:
Merkantilizmin temel düşüncesi toplumun zenginliğidir
Soru 27
Zenginliğin kaynağı tarımdır ve bu nedenle devletin sadece tarım üzerinden tek ve dolaysız bir vergi alması gerektiğini savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fizyokrasi
B
Merkantilizm
C
Sosyalizm
D
Klasik görüş
E
Keynesyen
Açıklama:
Zenginliğin kaynağı tarımdır ve bu nedenle devletin sadece tarım üzerinden tek
ve dolaysız bir vergi alması gerektiğini savunan görüş Fizyograsidir.
Fizyokrasi
ve dolaysız bir vergi alması gerektiğini savunan görüş Fizyograsidir.
Fizyokrasi
Soru 28
Klasik liberal görüşün fikir babası aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Smith
B
Fredman
C
Wagner
D
Peacock
E
Keynes
Açıklama:
Adam Smith Klasik liberal görüşün fikir babasıdır.
Soru 29
Tüm üretim araçlarının devlete ait olmasını ve kural olarak da ülkenin ekonomik faaliyetlerinin tümünün devlet tarafından yürütülmesini savunan iktisadi görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyalist
B
Klasik liberal
C
Keynesyen
D
Fizyograsi
E
Merkantalizm
Açıklama:
Sosyalist görüş tüm üretim araçlarının devlete ait olması ve kural olarak da ülkenin ekonomik faaliyetlerinin tümünün devlet tarafından yürütülmesidir
Soru 30
Ekonomideki fiyatlar genel düzeyinin, belirli bir zaman aralığında sürekli düşüş
göstermesine ne ad verilir?
göstermesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Deflasyon
B
Enflasyon
C
İstikrar
D
Cari açık
E
Durgunluk
Açıklama:
Ekonomideki fiyatlar genel düzeyinin, belirli bir zaman aralığında sürekli düşüş
göstermesine deflasyon denir.
göstermesine deflasyon denir.
Soru 31
''Devletin harcamalarını ve gelirlerini inceleyen bilim dalıdır.''ifadesi aşağıdakilerden hangisini tanımlar?
Seçenekler
A
Devlet
B
Kamu harcamaları
C
Kamu maliyesi
D
Kamu kesimi
E
Organik devlet
Açıklama:
Kamu maliyesi devletin harcamalarını ve gelirlerini incelemektedir. Bir ülkenin milli gelirinin bir bölümü, devlet tarafından, kamu harcamalarını finanse etmek için kullanılır
Soru 32
Ülke halkının ihtiyaç duyduğu hizmetleri sunmak için bürokratik bir düzen içinde örgütlenmiş idari yapılara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kamu kesimi
B
Özel sektör
C
Üçüncü sektör
D
Sivil toplum kuruluşu
E
Hizmet sektörü
Açıklama:
Tanıma en uygun isimlendirme "kamu kesimi"dir. Diğer seçenekler daha çok özel kesime lişkin isimlendirmelerdir.
Soru 33
"Devlet, kendi irade, ehliyet, yeteneği ve amaçları olan, milli bir ruha sahip tüzel kişiliktir." tanımı aşağıdaki devlet yaklaşımlarından hangisine aittir?
Seçenekler
A
Organik devlet
B
Aristotelesçi devlet
C
Toplum sözleşmesi devleti
D
Hegelci devlet
E
Marksist devlet
Açıklama:
Devleti tanımlamaya çalışan bir diğer yaklaşım da Hegelci devlet anlayışıdır. Buna
göre devlet, kendi irade, ehliyet, yetenek ve amaçları olan, bir üniversiteye benzetilebilecek cisimleşmiş bir kişi, dünyadaki ilahi düşünce ve milli bir ruh olarak görülmektedir. Devletin içeriğini milli ruhun oluşturduğunu öne süren Hegel’e göre, milli ruh; din, hukuk, bilim, sanat ve sanayi gibi özel alanlardan oluşmaktadır.
göre devlet, kendi irade, ehliyet, yetenek ve amaçları olan, bir üniversiteye benzetilebilecek cisimleşmiş bir kişi, dünyadaki ilahi düşünce ve milli bir ruh olarak görülmektedir. Devletin içeriğini milli ruhun oluşturduğunu öne süren Hegel’e göre, milli ruh; din, hukuk, bilim, sanat ve sanayi gibi özel alanlardan oluşmaktadır.
Soru 34
Aşağıdaki devlet yaklaşımlarından hangisi devleti, insanların bir araya gelmesiyle oluşmuş büyük ölçekli bir insan ya da organizma ve bireyin bir devamıdır şeklinde tanımlar?
Seçenekler
A
Organik devlet
B
Aristotelesçi devlet
C
Toplum sözleşmesi devleti
D
Hegelci devlet
E
Marksist devlet
Açıklama:
Organik devlet: Devlet, insanların bir araya gelmesiyle oluşmuş büyük ölçekli bir insan ya da organizma ve bireyin bir devamıdır.
Soru 35
''Devletin en önemli amacı toplumu zenginleştirmektir. Bunu sağlamasının yolu da ülke hazinesinin sahip olduğu altın ve gümüş gibi değerli madenleri artırmaktır.'' görüşü aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Fizyokrat Görüş
B
Merkantilist Görüş
C
Klasik Liberal Görüş
D
Sosyalist Görüş
E
Keynesyen Görüş
Açıklama:
Merkantilizm: Devletin en önemli amacı toplumu zenginleştirmektir. Bunu sağlamasının yolu da ülke hazinesinin sahip olduğu altın ve gümüş gibi değerli madenleri artırmaktır.
Soru 36
''Zenginliğin kaynağı tarımdır ve bu nedenle devletin sadece tarım üzerinden tek ve dolaysız bir vergi alması gerekmektedir.'' ifadesi aşağıdaki görüşlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Klasik Liberal Görüş
B
Merkantilist Görüş
C
Keynesyen Görüş
D
Anayasal İktisat Görüşü
E
Fizyokrat Görüş
Açıklama:
Fizyokrat Görüş: Zenginliğin kaynağı tarımdır ve bu nedenle devletin sadece tarım üzerinden tek ve dolaysız bir vergi alması gerekmektedir.
Soru 37
Fiyatı, vergiden daha önemli finansman aracı olarak kabul eden ekonomik görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Keynesyen Görüş
B
Anayasal İktisat Görüşü
C
Sosyalist Görüş
D
Fizyokrat Görüş
E
Klasik Liberal Görüş
Açıklama:
Sosyalist ülkelerde devlet tarafından tespit edilmiş fiyatlar, vergiden önce gelir. Yani, fiyat, vergiden daha önemli finansman aracı olarak kabul edilir. Çünkü; fiyatlar, devlet tarafından istenildiği düzeyde tespit edilmekte, devletin ihtiyacı olan kaynak, vergiden daha kolay bir şekilde sağlanabilmektedir. Bu düzende vergi sistemleri de piyasa ekonomisine sahip ülkelerdeki vergi sistemlerine göre farklı yapıdadır.
Soru 38
Devleti, insanların bir araya gelmesiyle oluşmuş büyük ölçekli bir insan ya da organizma ve bireyin bir devamı olarak kabul eden devlet anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aristotelesçi devlet
B
Organik devlet
C
Hegelci devlet
D
Marksist devlet
E
Toplum sözleşmesi devleti
Açıklama:
Yanlış cevap verdiyseniz igili ünitede "Devlet Kavramı" başlıklı bölümü dikkatlice okumalısınız.
Tanıma uygun devlet anlayışı "organik devlet" olarak isimlendirilir. Sorudaki anahtar sözcük olan "organizma" sözcüğü bu anlayışı ele veren bir ipucudur. Yani, devletin bir organizma olarak kabul edildiği soruda belirtilmektedir.
Tanıma uygun devlet anlayışı "organik devlet" olarak isimlendirilir. Sorudaki anahtar sözcük olan "organizma" sözcüğü bu anlayışı ele veren bir ipucudur. Yani, devletin bir organizma olarak kabul edildiği soruda belirtilmektedir.
Soru 39
Efektif talep olarak ifade edilen genel harcama düzeyindeki duraksama ya da azalma, gelir düzeyini de etkiler ve bunun sonucunda da deflasyonist bir açık meydana geldiğini savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Keynesyen Görüş
B
Sosyalist Görüş
C
Klasik Liberal Görüş
D
Merkantilist Görüş
E
Anayasal İktisat Görüşü
Açıklama:
Keynes, liberal görüşün aksine, ekonomik dengenin sadece tam istihdamın gerçekleşmesi halinde oluşabileceği görüşünü reddetmekte ve dengenin eksik istihdam düzeyinde de meydana gelebileceğini ifade etmektedir. Keynes, eksik istihdamın bir yönünü meydana getiren işsizliğin ve bunun sonucu olarak kabul edilebilecek gelir düşüklüğünün nedenini, efektif talebin yeterli olmamasına bağlamaktadır. Bu görüşe göre efektif talep olarak ifade edilen genel harcama düzeyindeki duraksama ya da azalma, gelir düzeyini de etkiler ve bunun sonucunda da deflasyonist bir açık meydana gelir. Meydana gelen deflasyonist açığı kapatarak tam istihdama ulaşabilmek için de efektif talebin devlet tarafından artırılması gerekir. Toplam harcamayı artırmak için devlet, çeşitli yollarla kaynak sağlayarak elde etmiş olduğu kaynakları talebi canlandıracak şekilde piyasaya sokmalıdır.
Soru 40
Politikaların devlet gücünü elinde bulunduranların çıkar ve tercihlerinden hareketle üretildiğini ve toplumdaki egemen sınıfın çıkarlarına hizmet etmek amacıyla kullanıldığını iddia eden görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Organik devlet görüşü
B
Aritotelesçi devlet görüşü
C
Platoncu devlet görüşü
D
Toplumsal sözleşme görüşü
E
Marksist görüş
Açıklama:
Yanlış yanıt verdiyseniz 1. ünitedeki "Devlet Kavramı" başlıklı bölümü okumalısınız.
Devletin egemen sınıfın çıkarlarına hizmet eden bir aygıt olarak kabul etmek tipik bir marksisit yaklaşımdır. Devrim düşüncesinin temelinde de bu anlayış yatar.
Devletin egemen sınıfın çıkarlarına hizmet eden bir aygıt olarak kabul etmek tipik bir marksisit yaklaşımdır. Devrim düşüncesinin temelinde de bu anlayış yatar.
Soru 41
I. Millet II. Ülke III. Egemenlik IV. Dil birliği V. Din birliği Yukarıdakilerden hangileri devletin temel ögeleri olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II, III ve IV
C
I, II, III, IV ve V
D
I, II ve IV
E
III, IV ve V
Açıklama:
Yanlış yanıt verdiyseniz "Devletin Ögeleri" başlıklı bölümü okumalısınız.
Devletin üç temel ögesi vardır: Millet, ülke ve egemenlik. Diğerleri temel öge olarak kabul edilmez.
Devletin üç temel ögesi vardır: Millet, ülke ve egemenlik. Diğerleri temel öge olarak kabul edilmez.
Soru 42
"Devletin ekonomiye karışması minimum düzeyde tutulurken, bütün ekonomik etkinlikler piyasa ekonomisi tarafından yerine getirilmelidir." görüşü aşağıdaki devlet anlayışlarından hangisini ifade eder?
Seçenekler
A
Merkantilist görüş
B
Fizyokratların görüşü
C
Klasik liberal görüş
D
Sosyalist görüş
E
Keynesyen görüş
Açıklama:
Yanlış yanıt verdiyseniz "Devletin Ekonomideki Rolüne İlişkin Yaklaşımlar" başlıkı bölümü dikkatlice okumalısınız.
"Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler" sloganıyla da özetlenen bu görüşe klasik liberal görüş adı verilmektedir.
"Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler" sloganıyla da özetlenen bu görüşe klasik liberal görüş adı verilmektedir.
Soru 43
Birçok iktisatçıya ilham kaynağı olan ve devletin ekonomiyi yönlendirme gücünün önemi üzerinde durulan “Genel Teori” isimli eser aşağıdakilerden han gisi tarafından yazılmıştır?
Seçenekler
A
John M. Keynes
B
Adam Smith
C
David Ricardo
D
Karl Marks
E
Friedrich Engels
Açıklama:
Yanlış yanı verdiyseniz "Devletin Ekonomideki Rolüne İlişkin Yaklaşımlar" başlıklı bölümü okumalısınız.
Söz konusu meşhur eser J. M. Keynes tarafından yazılmıştır.
Söz konusu meşhur eser J. M. Keynes tarafından yazılmıştır.
Soru 44
Siyasal aktörlerin de tıpkı bireyler gibi, kendi çıkarları doğrultusunda hareket ettiğini belirterek, siyasal gücün, gerek iktisadi gerekse mali uygulamalarının disiplin altın alınması gerektiğini savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Klasik liberal görüş
B
Merkantilist görüş
C
Marksist görüş
D
Anayasal iktisat görüşü
E
Sosyalist görüş
Açıklama:
"Anayasal İktisat Görüşü" başlıklı bölümü okuyunuz.
Yukarıda ifade edilen görüş siyasal aktörlerin ekonomik ve mali yetkilerinin anayasal kurallar ile sınırlandırılmasını öngörür. Bu yüzden söz konusu görüş "anaysal iktisat görüşü" olarak isimlendirilmiştir.
Yukarıda ifade edilen görüş siyasal aktörlerin ekonomik ve mali yetkilerinin anayasal kurallar ile sınırlandırılmasını öngörür. Bu yüzden söz konusu görüş "anaysal iktisat görüşü" olarak isimlendirilmiştir.
Soru 45
Denk bütçe ilkesini eleştiren, bunun yerine “telafi edici bütçe” ve “devri bütçe” yaklaşımlarını benimseyen görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Klasik liberal görüş
B
Keynesyen görüş
C
Merkantilist görüş
D
Kapitalist görüş
E
Marksist görüş
Açıklama:
"Keynezyen Görüş"başlıklı bölümü bir kez daha okuyunuz.
Klasi liberal görüşün aksine telafi edici bütçe anlayışını savunanlar Keynezyen iktisatçılardır.
Klasi liberal görüşün aksine telafi edici bütçe anlayışını savunanlar Keynezyen iktisatçılardır.
Soru 46
Aşağıdaki yaklaşımların hangisinin temelinde "piyasanın başarısızlığı teorisine" karşı geliştirilen “devletin başarısızlığı teorisi” vardır?
Seçenekler
A
Anayasal iktisat görüşü
B
Klasik liberal görüş
C
Marksist görüş
D
Sosyalist görüş
E
Keynesyen görüş
Açıklama:
"Anayasal İktisat Görüşü" başlıklı bölümü okuyunuz.
Klasik liberal görüş "piyasanın başarısızlığını" kabul etmez. Sosyalist, marksist ve Keynezyen görüşlerin temelinde ise piyasanın başarısızlığı anlayışı yatar. Anayasal iktisat görüşü ise piyasanın başarısızlığı yerine "devletin başarısızlığına" odaklanmış ve bu yüzden devletin ekonomik ve mali iktidarının anayasal kurallarla sınırlandırılması gereği üzerinde durmuştur.
Klasik liberal görüş "piyasanın başarısızlığını" kabul etmez. Sosyalist, marksist ve Keynezyen görüşlerin temelinde ise piyasanın başarısızlığı anlayışı yatar. Anayasal iktisat görüşü ise piyasanın başarısızlığı yerine "devletin başarısızlığına" odaklanmış ve bu yüzden devletin ekonomik ve mali iktidarının anayasal kurallarla sınırlandırılması gereği üzerinde durmuştur.
Soru 47
Ekonomik, sosyal, teknolojik, kültürel, politik ve çevresel alanlarda dünya çapında bütünleşmenin ve dayanışmanın artması anlamına gelen olgu aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Küreselleşme
B
Yerelleşme
C
Emperyalizm
D
Neo konzervatizm
E
Enformatizm
Açıklama:
"Küreselleşme ve Kamu Maliyesi" başlıklı bölümü okuyunuz.
Soruda ifade edilen olgu "küreselleşme" kavramıyla ifade edilmektedir.
Soruda ifade edilen olgu "küreselleşme" kavramıyla ifade edilmektedir.
Soru 48
Ülke halkının ihtiyaç duyduğu hizmetleri sunmak için bürokratik bir düzen içinde örgütlenmiş idari yapılara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kamu kesimi
B
Özel kesim
C
Vakıf
D
Kooperatif
E
Dernek
Açıklama:
Kamu kesimi birimleriyse ülke halkının ihtiyaç duyduğu hizmetleri sunmak için, bürokratik bir düzen içinde, örgütlenmiş idari yapılardır. Kamu kesimi birimlerinin sunduğu hizmetlerin toplumun tercihlerini ne dereceye kadar karşıladığı ve asıl önemlisi, tam olarak karşılayabilmesi için nasıl bir kurumsal yapı gerektiği konuları da kamu maliyesi disiplininin içinde yer alan konulardır. Kamu maliyesinin daha iyi anlaşılabilmesi için, devlet kavramının ve devletin ekonomideki rolüne ilişkin görüşlerin ele alınması gerekmektedir.
Soru 49
“Devlet, bir toprak parçası üzerinde, bir otorite altında yaşayan insan topluluğudur” ifadesi devletin hangi tür tanımıdır?
Seçenekler
A
Geniş
B
Dar
C
Esnek
D
Kapsayıcı
E
Edilgen
Açıklama:
Devletin dar tanımına göre; “Devlet, bir toprak parçası üzerinde, bir otorite altında yaşayan insan topluluğudur”. Daha geniş bir tanımla; “devlet, ortak bir hayatı ve kültürü paylaşan bir toplumda, bu toplumu düzenleme, bu topluma güvenlik, refah, huzur sağ¬lama amacını güden ve bu amaca yönelik olarak kanun koyma, bu kanunları uygulama, yargılama, cezalandırma gibi güçlere sahip olan kurumdur”.
Soru 50
Devleti bir kurumlar ve hizmetler sistemi olarak tanımlayan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rousseaucu devlet
B
Marksist devlet
C
Hegelci devlet
D
Platoncu devlet
E
Aristotelesçi devlet
Açıklama:
Devleti tanımlamaya çalışan yaklaşımlardan ikincisi Aristotelesçi devlet anlayışıdır. Bu yaklaşım devleti bir kurumlar ve hizmetler sistemi olarak tanımlamaktadır. Buna göre devlet kendisini yönetenlerden ayrı bir varlığa sahiptir. Ancak devleti yönetenler aldıkları karar ve yetkilerle bu kurumlar, hizmetler sisteminin gelişmesine, güçlenmesine katkıda bulunmaktadırlar. Aristoteles’e göre, devletin asıl amacı, yurttaşlarını maddi bakımdan refaha ulaştırmanın yanında, ahlâki bakımdan da gelişmeleri ve olgunlaşmalarının sağla- nabilmesidir. Devletler bu amacı gerçekleştirebilmelerine göre iyi ya da kötü devlet olarak nitelendirilmektedirler.
Soru 51
Devletin beşeri unsurunu aşağıdakilerden hangisi oluşturur?
Seçenekler
A
Ülke
B
Egemenlik
C
İktidar
D
Millet
E
Sınır
Açıklama:
Devletin beşeri unsurunu millet oluşturmaktadır. Günümüzde her milletin kendi kaderine sahip ve hâkim olması görüşüne dayanan “millî devlet” anlayışı yerleşmiştir. Devletin varlığı, öncelikle insan topluluğunun varlığına bağlıdır. Devleti oluşturan insanların, bağımsız bir siyasi topluluk halinde teşkilatlanma istek ve kabiliyeti, topluluktaki insan sayısından daha önemlidir.
Soru 52
Devletin, ülke sınırları içinde bulunan her türlü kişi, grup, makam egemenliğini de içine alan üstün bir kuvvet olup, onun kendi bünyesinden kaynaklanan asli ve meşru bir güç olmasını ifade eden egemenlik kavramı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Asil egemenlik
B
Dış egemenlik
C
İç egemenlik
D
Yan egemenlik
E
Üst egemenlik
Açıklama:
Devletin iktidar unsurunu egemenlik oluşturmaktadır. Devleti, devlet olmayan topluluklardan ayıran en önemli fark, devletin siyasi unsuru olan ve kamu gücü olarak adlandırılan, başkalarına hâkim olma, emir ve direktifler vererek başkalarının davranışlarını yönlendirme egemenliğini, devletin emrindeki ordu, jandarma, polis ve benzeri silahlı güçler aracılığıyla kullanabilmesidir. Egemenliğin iç ve dış olmak üzere iki yönü bulunmaktadır. Devletin iç egemenliği, ülke sınırları içinde bulunan her türlü kişi, grup, makam egemenliğini de içine alan üstün bir kuvvet olup, onun kendi bünyesinden kaynaklanan asli ve meşru bir güçtür.
Soru 53
Devletin en önemli amacının toplumu zenginleştirmek olduğunu ve bunun da ülke hazinesinin sahip olduğu altın, gümüş gibi değerli madenlerin artırılmasıyla sağlanabileceğini savunmuş görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Merkantilist
B
Klasik
C
Keynesyen
D
Sosyalist
E
Radikal
Açıklama:
Merkantilizm taraftarları, devletin en önemli amacının toplumu zenginleştirmek olduğunu ve bunun da ülke hazinesinin sahip olduğu altın, gümüş gibi değerli madenlerin artırılmasıyla sağlanabileceğini savunmuşlardır. Bu düşünce taraftarları, ülkedeki değerli maden stokunun gelişimini sağlayabilmek için de dış ticaretin önemine değinmiş ve devletin dış ticaretin gelişimini sağlamada önemli rol oynaması gerektiği fikrini ileri sürmüşlerdir.
Soru 54
Klasik liberal görüşün fikir babası düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Keynes
B
Marx
C
Smith
D
Ricardo
E
Pareto
Açıklama:
Klasik liberal görüşün fikir babası, Adam Smith’dir. Bu ünlü düşünür liberal görüşün temelini atmıştır. A. Smith’e göre, her insanın ekonomik faaliyetlerinin amacı kişisel çıkarını arttırmaktır. Bu amaca ulaşmak için, en az gayretle en çok faydayı elde etmeye çalışan insanlar, kendi çıkarları doğrultusunda hareket ederlerken bilmeden toplumun yararına hareket etmekte ve böylelikle sanki görünmeyen bir el topluma yarar sağlamaktadır. A. Smith, insanların doğrudan doğruya kamuya yarar sağlama düşüncesiyle hareket etmeleri durumunda, topluma, belki de bilmeden, daha az fayda sağlayacaklarını ileri sürmüştür.
Soru 55
Sosyalist görüş aşağıdaki ülkelerden hangisinde uygulama bulmuştur?
Seçenekler
A
Sovyetler Birliği
B
Amerika Birleşik Devletleri
C
Avrupa Birliği
D
Hindistan
E
Güney Afrika
Açıklama:
Sosyalist görüş, esas olarak Sovyet Rusya’da uygulanmış ve daha sonra bu görüş ve ilkeler, esasa yönelik olmayan birtakım değişikliklerle diğer bazı ülkelerde de kabul görmüştür. Ancak sistemin daha sonra, devletlerin yapılanmalardaki etkisi tamamen ortadan kalkmıştır.
Soru 56
Ekonomide mal ya da hizmetleri alabilmek için yeterli para ya da benzerlerinin mevcut olması sonucunda etkin olan talepe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Telafi edici bütçe
B
Normatif talep
C
Para yanılsaması
D
Nötr para
E
Efektif talep
Açıklama:
Efektif talep: Ekonomide malya da hizmetleri alabilmek için yeterli para ya da benzerlerinin mevcut olması sonucunda etkin olan talep.
Soru 57
Liberal ekonomik görüşe benzer görüşler ileri sürerek yeni maliyenin de çerçevesini çizen görüşe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Merkantilist Yaklaşım
B
Keynesyen Yaklaşım
C
Fizyokrat Yaklaşım
D
Anayasal İktisat Yaklaşımı
E
Ricardocu Yaklaşım
Açıklama:
1970’li yıllardan sonra James M. Buchanan’ın öncülüğündeki bazı ekonomistler, ekonomik sorunlara çözüm getirmek amacıyla tekrar liberal ekonomik görüşe benzer görüşler ileri sürmüşlerdir. Yeni maliyenin de çerçevesini çizen bu görüşlere “Anayasal İktisat Yaklaşımı” denilmektedir. Bu teoriye göre; kişisel çıkar kaygısı, hem piyasada hem de siyasal alanda, insan davranışlarına egemen olmaktadır. Bu motif “ekonomik insanın” yanında seçmen, politikacı ve bürokrat olarak “siyasal insanın” da davranışlarını belirlemektedir.
Soru 58
Bir toplumda asayiş ve güvenliği sağlayabilecek, zararlı davranışları kanunla yasaklayabilecek, bu kanunlara da uyulmasını mecbur kılacak tek güç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Emniyet müdürlüğü
B
İçişleri Bakanlığı
C
Devlet
D
Bürokrasi
E
Baskı grubu
Açıklama:
Bir toplumda asayiş ve güvenliği sağlayabilecek, zararlı davranışları kanunla yasaklayabilecek, bu kanunlara da uyulmasını mecbur kılacak tek güç, devlettir.
Soru 59
Devletin iktidar unsurunu aşağıdakilerden hangisi oluşturur?
Seçenekler
A
Bürokrasi
B
Egemenlik
C
Seçmen
D
Piyasa
E
Millet
Açıklama:
Devletin iktidar unsurunu egemenlik oluşturmaktadır.
Soru 60
I- Küreselleşmenin devletin fonksiyonlarını zayıflatacağı II- Sermayenin uluslararası serbest dolaşımının önündeki en büyük engellerden biri, sermaye gelirlerinin yüksek oranda vergilendirilmesidir. III- Küreselleşmenin devletin bazı yetkilerini kaybetmesine neden olmakla birlikte, başka alanlarda, daha güçlü bir ulus devlete ihtiyaç duyulmasına neden olan bir ortam yarattığı yolundadır. IV- Yetki alanını daraltacağı ve siyasi erkin büyük ölçüde uluslararası kurumlara devredileceği yönündedir. Küreselleşme sürecinde devletin fonksiyonlarında nasıl bir değişme olacağı konusunda iki farklı görüş vardır. Yukarıdakilerden hangileri birinci görüşü yansıtmaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I ve IV
Açıklama:
Küreselleşme sürecinde devletin fonksiyonlarında nasıl bir değişme olacağı konusunda iki farklı görüş vardır. Birinci görüş, küreselleşmenin devletin fonksiyonlarını zayıflatacağı, yetki alanını daraltacağı ve siyasi erkin büyük ölçüde uluslararası kurumlara devredileceği yönündedir. İkinci görüşse küreselleşmenin devletin bazı yetkilerini kaybetmesine neden olmakla birlikte, başka alanlarda, daha güçlü bir ulus devlete ihtiyaç duyulmasına neden olan bir ortam yarattığı yolundadır.
Soru 61
“Ülke halkının ihtiyaç duyduğu hizmetleri sunmak için, bürokratik bir düzen içinde örgütlenmiş idari yapılardır” ifadesi aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Millet
B
Devlet
C
Ülke
D
Egemenlik
E
Kamu kesimi
Açıklama:
Kamu maliyesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 62
“Devlet, insanların biraraya gelmesiyle oluşmuş büyük ölçekli bir insan ya da organizmanın devamıdır” ifadesi hangi devlet yaklaşımını ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Organik devlet
B
Aristotelesçi devlet
C
Toplumsal sözleşme devleti
D
Hegelci devlet
E
Marksist devlet
Açıklama:
Devlet kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi devleti tanımlamaya çalışan yaklaşımlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Organik devlet
B
Aristotelesçi devlet
C
Uzlaşmacı devlet
D
Hegelci devlet
E
Toplum sözleşmesi devleti
Açıklama:
Devlet kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 64
Devleti, insanları birbirlerine karşı koruyacak, kendilerini geliştirmelerine olanak verecek, bir araç olarak gören yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aristotelesçi devlet
B
Toplum sözleşmesi devleti
C
Marksist devlet
D
Organik devlet
E
Hegelci devlet
Açıklama:
Devlet kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 65
Tüm üretim araçlarının devlete ait olması ve kural olarak da ülkenin ekonomik faaliyetlerinin tümünün devlet tarafından yürütülmesi görüşü, devletin ekonomi içerisindeki görevleri bakımından hangi görüşü belirtmektedir?
Seçenekler
A
Fizyokart görüş
B
Klasik Liberal Görüş
C
Sosyalist Görüş
D
Keynesyen Görüş
E
Anayasal iktisat Görüşü
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi fizyokart görüşü savunanların düşüncesini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Zenginliğin kaynağı tarımdır ve bu nedenle devlet sadece tarım üzerinden tek ve dolaysız bir vergi almalıdır.
B
Devletin en önemli amacı toplumu zenginleştirmek olmalıdır.
C
Bütün ekonomik etkinliklerin piyasa ekonomisi tarfından yerine getirilmesi gerekir.
D
Tüm üretim araçları devlete ait olmalı ve kural olarak da ülkenin ekonomik faaliyetlerinin tümü devlet tarafından yürütülmelidir.
E
Piyasadaki yapısal aksaklıklar, ancak devletin maliye politikası yoluyla ekonomiye doğrudan müdahalesi sonucu giderilebilir.
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 67
Kamu hizmetlerinin gerektirdiği harcamaların vergiyle karşılanabilmesi ve vergi yükünü asgari düzeyde tutmak şartıyla vergi yoluna başvurulabilinmesi düşüncesi hangi görüşü tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Fizyokart görüş
B
Klasik Liberal Görüş
C
Sosyalist Görüş
D
Keynesyen Görüş
E
Anayasal iktisat Görüşü
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 68
Aşağıda verilenlerden hangisi ya da hangileri devletin artan fonksiyonlarını belirtir? I. Şirketlerin, küresel piyasalarda rekabet edebilmesi için, araştırma geliştirme harcamaları gibi, teknolojinin geliştirilmesi için gerekli harcamaları yapmak II. Şirketlere rekabet edebilmeleri için teşvik sağlamak III. Piyasaları düzenleyici faaliyetlerde bulunmak
Seçenekler
A
Yanlız I
B
Yanlız II
C
Yanlız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi “Devletin asıl amacının, yurtdaşlarını maddi bakımdan refaha ulaştırmanın yanında, ahlâki bakımdan da gelişmeleri ve olgunlaşmalarını sağlamaktır” görüşünü savunur?
Seçenekler
A
Aristoteles
B
A. Smith
C
J. M. Keynes
D
J. E. Stiglitz
E
J. Buchanan
Açıklama:
Devlet kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 70
Fizyokratlar toplum hayatını yöneten doğal bir düzenin varlığına inanırlar. Fizyokratlar, her insanın kendi kişisel çıkarlarının bilincinde olduğunu ve uyruğunda olduğu ülkelerin çıkarmış oldukları yasalara göre değil, doğa yasasına göre davranacakları tezini ileri sürmüştür. Bu ifadelere bakılırsa aşağıdaki yargılardan hangisi fizyokrat görüş için söylenebilir?
Seçenekler
A
Fizyokratlara göre devlet borçlanması esastır.
B
Fizyokratların vergi hakkındaki görüşü "çoğul ve dolaylı" vergidir.
C
Fizyokratlar devlet müdahalesine karşıdırlar.
D
Fizyokratlar her sektörden vergi alınmasını savunmuşlardır.
E
Fizyokratlara göre bir ülkeyi zenginleştirecek tek şey ticarettir.
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Fizyokratlar liberalizmin öncüleridir. Devlet müdahalesine karşıdırlar. Toplum hayatını yöneten bir doğal düzenin varlığına inanırlar. Fizyokratlar, her insanın kendi kişisel çıkarlarının bilincinde olduğunu ve uyruğunda olduğu ülkelerin çıkarmış oldukları yasalara göre değil, doğa yasasına göre davranacakları tezini ileri sürmüştür.
Fizyokratlar liberalizmin öncüleridir. Devlet müdahalesine karşıdırlar. Toplum hayatını yöneten bir doğal düzenin varlığına inanırlar. Fizyokratlar, her insanın kendi kişisel çıkarlarının bilincinde olduğunu ve uyruğunda olduğu ülkelerin çıkarmış oldukları yasalara göre değil, doğa yasasına göre davranacakları tezini ileri sürmüştür.
Soru 71
Kamu maliyesi aşağıdaki soruların hangilerine yanıt arayan bir bilim dalıdır?
I. Devlet neden bazı ekonomik faaliyetlere girerken diğerlerine girmemektedir?
II. Devletin faaliyetlerinin kapsamı yıllar içerisinde neden değişmektedir ve ülkeden ülkeye farklılıklar göstermektedir?
III. Devlet hangi hizmetleri sunmalıdır?
IV. Hangi vergileri toplamalı ve hangi koşullarda borçlanmalıdır?
V. Devletin ekonomik rolü daha etkin hale getirilebilir mi?
I. Devlet neden bazı ekonomik faaliyetlere girerken diğerlerine girmemektedir?
II. Devletin faaliyetlerinin kapsamı yıllar içerisinde neden değişmektedir ve ülkeden ülkeye farklılıklar göstermektedir?
III. Devlet hangi hizmetleri sunmalıdır?
IV. Hangi vergileri toplamalı ve hangi koşullarda borçlanmalıdır?
V. Devletin ekonomik rolü daha etkin hale getirilebilir mi?
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve IV
C
III, IV ve V
D
I, II, IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Devlet kavramını tanımlayabileceksiniz.
Kamu maliyesi soruda geçen tüm sorulara yanıt arayan bir bilim dalı olduğundan doğru cevap hepsini içeren E şıkkıdır.
Kamu maliyesi soruda geçen tüm sorulara yanıt arayan bir bilim dalı olduğundan doğru cevap hepsini içeren E şıkkıdır.
Soru 72
Bir toprak parçası üzerinde, bir otorite altında yaşayan insan topluluğu tanımı neyi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Toplum
B
Halk
C
Devlet
D
Vatan
E
Ana vatan
Açıklama:
Devlet kavramını tanımlayabileceksiniz.
“Devlet, bir toprak parçası üzerinde, bir otorite altında yaşayan insan topluluğudur”. tanımından hareketle doğru cevap C şıkkıdır.
“Devlet, bir toprak parçası üzerinde, bir otorite altında yaşayan insan topluluğudur”. tanımından hareketle doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 73
Her insanın ekonomik faaliyetlerinin amacı kişisel çıkarını arttırmaktır. Bu amaca ulaşmak için, en az gayretle en çok faydayı elde etmeye çalışan insanlar, kendi çıkarları doğrultusunda hareket ederlerken bilmeden toplumun yararına hareket etmekte ve böylelikle sanki görünmeyen bir el topluma yarar sağlamaktadır. A. Smith, insanların doğrudan doğruya kamuya yarar sağlama düşüncesiyle hareket etmeleri durumunda, topluma, belki de bilmeden, daha az fayda sağlayacaklarını ileri sürmüştür.
Bu düşünce sistemi ekonomideki hangi düşünce sisteminin temelini ifade etmektedir?
Bu düşünce sistemi ekonomideki hangi düşünce sisteminin temelini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Merkantilistler
B
Fizyokratlar
C
Klasik Liberaller
D
Sosyalistler
E
Keynesyenler
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Adam Smith in temelini oluşturduğu ve paragrafta belirtilen düşünceler Klasik liberallere ait olduğu için doğru cevap C şıkkıdır.
Adam Smith in temelini oluşturduğu ve paragrafta belirtilen düşünceler Klasik liberallere ait olduğu için doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri devletin ögeleri arasında yer alır?
I. Millet
II. Maliye
III. Egemenlik
IV. Kara parçası
V. Ülke
I. Millet
II. Maliye
III. Egemenlik
IV. Kara parçası
V. Ülke
Seçenekler
A
I ve III
B
I, II ve III
C
I, III ve IV
D
I, III ve V
E
I, IV ve V
Açıklama:
Devlet kavramını tanımlayabileceksiniz.
Devletin temel olarak üç öğesi bulunmaktadır. Bu öğeleri millet, ülke ve egemenlik olarak sayabiliriz. Bu sebeple doğru cevap D şıkkıdır.
Devletin temel olarak üç öğesi bulunmaktadır. Bu öğeleri millet, ülke ve egemenlik olarak sayabiliriz. Bu sebeple doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 75
Küreselleşme devletin aşağıda belirtilen hangi fonksiyonlarında artışa sebep olmuştur?
I. Şirketlerin, küresel piyasalarda rekabet edebilmesi için, araştırma geliştirme harcamaları gibi, rekabet ve verimliliğin önemli bir unsuru olan, teknolojinin geliştirilmesi için gerekli harcamaları yapmak.
II. Şirketlerin, rekabet edebilmek için ihtiyacı, olan teşvikleri sağlamak.
III. Mülkiyet haklarının korunması ve özelleştirmenin yasal altyapısının hazırlanması gibi, piyasaları düzenleyici faaliyetlerde bulunmak.
I. Şirketlerin, küresel piyasalarda rekabet edebilmesi için, araştırma geliştirme harcamaları gibi, rekabet ve verimliliğin önemli bir unsuru olan, teknolojinin geliştirilmesi için gerekli harcamaları yapmak.
II. Şirketlerin, rekabet edebilmek için ihtiyacı, olan teşvikleri sağlamak.
III. Mülkiyet haklarının korunması ve özelleştirmenin yasal altyapısının hazırlanması gibi, piyasaları düzenleyici faaliyetlerde bulunmak.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Devletin küreselleşme ile artan tüm fonksiyonları 3 maddede verildiğinden doğru cevap E şıkkıdır.
Devletin küreselleşme ile artan tüm fonksiyonları 3 maddede verildiğinden doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 76
Ekonomideki fiyatlar genel düzeyinin, belirli bir zaman aralığında sürekli düşüş göstermesi ne ile ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Deflasyon
C
Efektif Talep
D
Düşük Enflasyon
E
Davalüasyon
Açıklama:
Küreselleşmenin kamu maliyesi üzerindeki etkilerini değerlendirebileceksiniz.
Deflasyon: Ekonomideki fiyatlar genel düzeyinin, belirli bir zaman aralığında sürekli düşüş göstermesidir. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.
Deflasyon: Ekonomideki fiyatlar genel düzeyinin, belirli bir zaman aralığında sürekli düşüş göstermesidir. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 77
1970’li yıllardan sonra James M. Buchanan’ın öncülüğündeki bazı ekonomistler, ekonomik sorunlara çözüm getirmek amacıyla tekrar liberal ekonomik görüşe benzer görüşler ileri sürmüşlerdir. Piyasa ekonomisi kuralları esas olmalı ve hükümetlerin müdahalelerini önlemek için, anayasaya, devletlerin ekonomik ve mali hareket olanaklarını kısıtlayan hükümler konulmalıdır.
Bu görüş hangi ekonomi ile ilgili hangi yaklaşıma aittir?
Bu görüş hangi ekonomi ile ilgili hangi yaklaşıma aittir?
Seçenekler
A
Klasik Liberal yaklaşım
B
Keynesyenler
C
Sosyalistler
D
Merkantilistler
E
Anayasal İksisatçı yaklaşım
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
1970’li yıllardan sonra James M. Buchanan’ın öncülüğündeki bazı ekonomistler, ekonomik sorunlara çözüm getirmek amacıyla tekrar liberal ekonomik görüşe benzer görüşler ileri sürmüşlerdir. Yeni maliyenin de çerçevesini çizen bu görüşlere “Anayasal iktisat Yaklaşımı” denilmektedir. Bu nedenle doğru cevap E şıkkıdır.
1970’li yıllardan sonra James M. Buchanan’ın öncülüğündeki bazı ekonomistler, ekonomik sorunlara çözüm getirmek amacıyla tekrar liberal ekonomik görüşe benzer görüşler ileri sürmüşlerdir. Yeni maliyenin de çerçevesini çizen bu görüşlere “Anayasal iktisat Yaklaşımı” denilmektedir. Bu nedenle doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 78
Denk bütçe ilkesi zedelenmiş ve bu durum bütçe açıklarının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bütçe açıklarının ortaya çıkmasında kamunun iç ve dış borçlarının artmasını ve para basma yetkisinin sınırsız bir şekilde kullanılmasını ortaya çıkarmıştır. Devlet harcamalarının hızlı bir biçimde artması, hızlı büyüme, aynı zamanda çeşitli siyasal ve ekonomik sorunları da beraberinde getirmiştir.
Devlet bütçesinde ortaya çıkan bu durumu hangi görüş keynesyenlerin devlet ekonomisinde etkili olmasına bağlamaktadır?
Devlet bütçesinde ortaya çıkan bu durumu hangi görüş keynesyenlerin devlet ekonomisinde etkili olmasına bağlamaktadır?
Seçenekler
A
Klasik Liberaller
B
Anayasal İktisatçılar
C
Sosyalistler
D
Merkantilistler
E
Fizyokratlar
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Buchanan’a göre, devletin başarısızlığında Keynesyen iktisadi anlayış doğrultusunda hareket eden akademisyenler, bürokratlar ve politikacılar önemli bir yere sahiptir. Çünkü Keynesyen iktisat, devletin ekonomiye aktif müdahalesini öngörür. Dolayısıyla bu müdahaleci devlet anlayışı, kamu sektörünün zaman içerisinde büyümesine yol açmıştır. Keynesyen görüşün uygulanması sonucunda denk bütçe ilkesi zedelenmiş ve bu durum bütçe açıklarının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bütçe açıklarının ortaya çıkmasında kamunun iç ve dış borçlarının artmasını ve para basma yetkisinin sınırsız bir şekilde kullanılmasını ortaya çıkarmıştır. Devlet harcamalarının hızlı bir biçimde artması, hızlı büyüme, aynı zamanda çeşitli siyasal ve ekonomik sorunları da beraberinde getirmiştir. Bu olumsuz tablonun giderilebilmesi için, anayasalara, ekonomik konularda hükümetlerin tasarruflarını sınırlayıcı hükümler koymak gerekir. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.
Buchanan’a göre, devletin başarısızlığında Keynesyen iktisadi anlayış doğrultusunda hareket eden akademisyenler, bürokratlar ve politikacılar önemli bir yere sahiptir. Çünkü Keynesyen iktisat, devletin ekonomiye aktif müdahalesini öngörür. Dolayısıyla bu müdahaleci devlet anlayışı, kamu sektörünün zaman içerisinde büyümesine yol açmıştır. Keynesyen görüşün uygulanması sonucunda denk bütçe ilkesi zedelenmiş ve bu durum bütçe açıklarının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bütçe açıklarının ortaya çıkmasında kamunun iç ve dış borçlarının artmasını ve para basma yetkisinin sınırsız bir şekilde kullanılmasını ortaya çıkarmıştır. Devlet harcamalarının hızlı bir biçimde artması, hızlı büyüme, aynı zamanda çeşitli siyasal ve ekonomik sorunları da beraberinde getirmiştir. Bu olumsuz tablonun giderilebilmesi için, anayasalara, ekonomik konularda hükümetlerin tasarruflarını sınırlayıcı hükümler koymak gerekir. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 79
Devletin gelir ve harcamalarını inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamu maliyesi
B
İktisat
C
hukuk
D
İşletme
E
Uluslararası ilişkiler
Açıklama:
Kamu maliyesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Devlet neden bazı ekonomik faaliyetlere girerken diğerlerine girmemektedir?değişmektedir? dDevlet hangi hizmetleri sunmalıdırHangi vergileri toplamal› ve hangi koşullarda borçlanmalıdır? Devletin ekonomik rolü daha etkin hale getirilebilir mi? Kamu maliyesi işte bu tür sorulara yan›t arayan bir bilim dalıdır Kamu maliyesi devletin harcamalarını ve gelirlerini incelemektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Devlet neden bazı ekonomik faaliyetlere girerken diğerlerine girmemektedir?değişmektedir? dDevlet hangi hizmetleri sunmalıdırHangi vergileri toplamal› ve hangi koşullarda borçlanmalıdır? Devletin ekonomik rolü daha etkin hale getirilebilir mi? Kamu maliyesi işte bu tür sorulara yan›t arayan bir bilim dalıdır Kamu maliyesi devletin harcamalarını ve gelirlerini incelemektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 80
Ülke halkının ihtiyaç duyduğu hizmetleri sunmak için bürokratik bir düzen içinde örgütlenmiş idari yapıya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kamu kesimi
B
özel sektör
C
Piyasa ekonomisi
D
Dış alem
E
Genel ekonomi
Açıklama:
Kamu maliyesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Toplumun tüm kesimlerinin ihtiyaçlarını karşılayan bu anlamda toplumsal mal ve hizmetleri üreten birimlere kamu kesimi adı verilmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Toplumun tüm kesimlerinin ihtiyaçlarını karşılayan bu anlamda toplumsal mal ve hizmetleri üreten birimlere kamu kesimi adı verilmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 81
Devleti tanımlayan yaklaşımlardan hangisi devleti doğal bir kurum ya da oranizasyon olarak görmektedir?
Seçenekler
A
Aristotalesci devlet yaklaşımı
B
Organik devlet yaklaşımı
C
Toplum sözleşmesi devleti yaklaşımı
D
Hegelci devlet Yaklaşımı
E
sosyalist Devlet Yaklaşımı
Açıklama:
Devlet kavramını tanımlayabileceksiniz.
Organik devlet yaklaşımı devleti insanların biraraya gelmesiyle oluşmuş büyük ölçekli bir insan ya da organizmaya benzetmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Organik devlet yaklaşımı devleti insanların biraraya gelmesiyle oluşmuş büyük ölçekli bir insan ya da organizmaya benzetmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 82
Organik devlet yaklaşımına aşağıdakilerden hangisinin düşünceleri temel oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Platon
B
Aristo
C
Keynes
D
Marks
E
Hegel
Açıklama:
Devlet kavramını tanımlayabileceksiniz.
ORganik devlet yaklaşımın temeli Plton'un fikirlerinden oluşmaktadır. Doğru seçenek A seçeneğidir.
ORganik devlet yaklaşımın temeli Plton'un fikirlerinden oluşmaktadır. Doğru seçenek A seçeneğidir.
Soru 83
devleti, toplumsal bir sözleşme sonucu oluşturulan bir varlık ve araç olarak tanımlayan devlet yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Organik devlet yaklaşımı
B
Aristotalesci devlet yaklaşımı
C
Toplum sözleşmesi devleti yaklaşımı
D
sosyalist devlet yaklaşımı
E
Hegelci devlet yaklaşımı
Açıklama:
Devlet kavramını tanımlayabileceksiniz.
toplum halinde yaşayan bireyler sınırsız bir özgürlük içerisinde olamazlar. insanların toplum halinde kurallara bağılı olarak aşaması toplumun kazancınadır. bu nedenle toplumun biteyleri kendi raalarınd bir anlaşma ile devleti oluştururlar Doğru cevap C seçeneğidir.
toplum halinde yaşayan bireyler sınırsız bir özgürlük içerisinde olamazlar. insanların toplum halinde kurallara bağılı olarak aşaması toplumun kazancınadır. bu nedenle toplumun biteyleri kendi raalarınd bir anlaşma ile devleti oluştururlar Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 84
Devletin beşeri unsurunu oluşturan ögesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Millet
B
toprak
C
ülke
D
Egemenlik
E
kamu harcamaları
Açıklama:
Devletin öğelerini özetleyebileceksiniz.
DEvletin beşeri unusurunu millet oluşturmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
DEvletin beşeri unusurunu millet oluşturmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 85
Devletin iktidar unusurunu oluşturan öğesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ülke
B
toprak
C
egemenlik
D
millet
E
sermaye
Açıklama:
Devletin öğelerini özetleyebileceksiniz.
Devletin iktidar unsurunu egemenlik oluşturmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Devletin iktidar unsurunu egemenlik oluşturmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 86
Devletin ekonomiye müdahalesi fikri 16. yüzyılda aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi ile başlar?
Seçenekler
A
Fizyokrasi
B
Klasik iktisadi yaklaşım
C
Keynesyen yaklaşım
D
Merkantilizm
E
sosyalist yaklaşım
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Devletin ekonomiye müdahalesi fikri 16. yüzy›lda merkantilistlerle bafllar. Merkantilizm, ortaça¤ düflüncesini reddedip onun yerine daha ak›lc› ilkeler koymufl- tur. Doğru Cevap D seçeneğidir.
Devletin ekonomiye müdahalesi fikri 16. yüzy›lda merkantilistlerle bafllar. Merkantilizm, ortaça¤ düflüncesini reddedip onun yerine daha ak›lc› ilkeler koymufl- tur. Doğru Cevap D seçeneğidir.
Soru 87
" Zenginli¤in kaynağı tarımdır ve bu nedenle devletin sadece tarım üzerinden tek ve dolaysız bir vergi alması gerekmektedir" fikrini savunan iktisadi yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fizyokrasi
B
Keynesyen yaklaşım
C
sosyalist yaklaşım
D
merkantilizm
E
Anayasal iktisat yaklaşımı
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Fizyokratlar tek üretken kaynak olarak tarımı görürler ve devletin de sadeve bu alandan tek bir vergisi alması gerektiğini savunurlar. Doğru cevap A seçeneğidir.
Fizyokratlar tek üretken kaynak olarak tarımı görürler ve devletin de sadeve bu alandan tek bir vergisi alması gerektiğini savunurlar. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 88
Kamu maliyesinin cevap aradığı sorular aşağıdakilerden hangilerini kapsamaktadır?
I. Devlet neden bazı ekonomik faaliyetlere girerken diğerlerine girmemektedir?
II. Devlet hangi hizmetleri sunmalıdır?
III. Devlet ile özel sektör arasındaki ilişki nasıl kurulmalıdır?
IV. Devletin ekonomik rolü daha etkin hale getirilebilir mi?
V. Devlet bürokratik yükten nasıl kurtulmalıdır?
I. Devlet neden bazı ekonomik faaliyetlere girerken diğerlerine girmemektedir?
II. Devlet hangi hizmetleri sunmalıdır?
III. Devlet ile özel sektör arasındaki ilişki nasıl kurulmalıdır?
IV. Devletin ekonomik rolü daha etkin hale getirilebilir mi?
V. Devlet bürokratik yükten nasıl kurtulmalıdır?
Seçenekler
A
I,III,IV
B
I,II,IV
C
II,III,V
D
II,III,IV,V
E
I,II,III,IV,V
Açıklama:
Kamu maliyesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
I,II. ve IV. maddeler kamu maliyesinin yanıt aradığı başlıca sorular arasındadır. III. ve V. maddeler ise kamu maliyesinin cevap aradığı sorular arasında yer almamaktadır
I,II. ve IV. maddeler kamu maliyesinin yanıt aradığı başlıca sorular arasındadır. III. ve V. maddeler ise kamu maliyesinin cevap aradığı sorular arasında yer almamaktadır
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi Platon'un devlet kavramıdır?
Seçenekler
A
Devlet, temelini insan doğasında bulmaktadır. Buna göre devlet, insanların bir araya gelmesiyle oluşmuş, büyük ölçekli bir insan ya da organizmanın devamı olarak görülür. Bu durumun bir sonucu olarak, sırasıyla akıl, can ve isteklerden oluşan üç parçalı r
B
Devletin asıl amacı, yurttaşlarını maddi bakımdan refaha ulaştırmanın yanında, ahlâki bakımdan da gelişmeleri ve olgunlaşmalarının sağlanabilmesidir. Devletler bu amacı gerçekleştirebilmelerine göre iyi ya da kötü devlet olarak nitelendirilmektedirler.
C
Devlet, insanları birbirlerine karşı koruyacak, kendilerini geliştirmelerine olanak verecek, bir araç olarak görülmektedir.
D
Devlet, kendi irade, ehliyet, yeteneği ve amaçları olan, milli bir ruha sahip tüzel kişiliktir.
E
Devlet, bir tür yönetim makinesidir.
Açıklama:
Devlet kavramını tanımlayabileceksiniz.
Platon'a göre devlet kavramının tam tanımı A şıkkındaki gibi olmalıdır. Diğer şıklar sırasıyla; Aristotales, Rousseau, Hegel ve Marks'a göre devletin tanımlarıdır
Platon'a göre devlet kavramının tam tanımı A şıkkındaki gibi olmalıdır. Diğer şıklar sırasıyla; Aristotales, Rousseau, Hegel ve Marks'a göre devletin tanımlarıdır
Soru 90
Bir topluluğun devlet olabilmesi için gerekli olan öğelerden bir tanesi olan egemenlik kavramını en basit şekliyle aşağıdaki şıklardan hangisinde tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
Egemenlik belli bir toprak parçasını ifade etmektedir.
B
Egemenlik diğer uluslar üzerinde söz sahibi olmaktır.
C
Egemenlik dış işlerinde bağımsız olarak varlığını sürdürebilmektir.
D
Devletin iç ve dış işlerinde bağımsız olarak hareket edebilmesidir.
E
Egemenlik yetkileri sınırsız bir şekilde devletin her alanda söz sahibi olmasıdır.
Açıklama:
Devletin öğelerini özetleyebileceksiniz.
Egemenlik, devletin iktidar unsurunu egemenlik oluşturmaktadır. Devleti, devlet olmayan topluluklardan ayıran en önemli fark, devletin siyasi unsuru olan ve kamu gücü olarak adlandırılan, başkalarına hâkim olma, emir ve direktifler vererek başkalarının davranışlarını yönlendirme egemenliğini, devletin emrindeki ordu, jandarma, polis ve benzeri silahlı güçler aracılığıyla kullanabilmesidir. Egemenliğin iç ve dış olmak üzere iki yönü bulunmaktadır. Devletin iç egemenliği, ülke sınırları içinde bulunan her türlü kişi, grup, makam egemenliğini de içine alan üstün bir kuvvet olup, onun kendi bünyesinden kaynaklanan asli ve meşru bir güçtür. Devletin dış egemenliği, devletin başka devletlere bağımlı olmaması ve öteki devletlerle hukuken eşit konumda olması anlamına gelmektedir. Devlet, egemenlik gücünü başka bir otoriteden almaz ve bir başkası adına kullanmaz. Ancak egemenlik yetkisi de sınırsız değildir, mahiyeti ve sınırları hukukla belirlenmiştir.
Egemenlik, devletin iktidar unsurunu egemenlik oluşturmaktadır. Devleti, devlet olmayan topluluklardan ayıran en önemli fark, devletin siyasi unsuru olan ve kamu gücü olarak adlandırılan, başkalarına hâkim olma, emir ve direktifler vererek başkalarının davranışlarını yönlendirme egemenliğini, devletin emrindeki ordu, jandarma, polis ve benzeri silahlı güçler aracılığıyla kullanabilmesidir. Egemenliğin iç ve dış olmak üzere iki yönü bulunmaktadır. Devletin iç egemenliği, ülke sınırları içinde bulunan her türlü kişi, grup, makam egemenliğini de içine alan üstün bir kuvvet olup, onun kendi bünyesinden kaynaklanan asli ve meşru bir güçtür. Devletin dış egemenliği, devletin başka devletlere bağımlı olmaması ve öteki devletlerle hukuken eşit konumda olması anlamına gelmektedir. Devlet, egemenlik gücünü başka bir otoriteden almaz ve bir başkası adına kullanmaz. Ancak egemenlik yetkisi de sınırsız değildir, mahiyeti ve sınırları hukukla belirlenmiştir.
Soru 91
Ülke hazinesinin sahip olduğu altın ve gümüş gibi değerli madenleri artırmayı ve toplumu zenginleştirmeyi savunan yaklaşım hangisidir?
Seçenekler
A
Klasik Liberalizm
B
Sosyalist yaklaşım
C
Keynesyen yaklaşım
D
Anayasal İktisat yaklaşımı
E
Merkantalist yaklaşım
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Merkantilizm, devletin en önemli amacı toplumu zenginleştirmektir. Bunu sağlamasının yolu da ülke hazinesinin sahip olduğu altın ve gümüş gibi değerli madenleri artırmaktır şeklinde tanımlanabilir.
Merkantilizm, devletin en önemli amacı toplumu zenginleştirmektir. Bunu sağlamasının yolu da ülke hazinesinin sahip olduğu altın ve gümüş gibi değerli madenleri artırmaktır şeklinde tanımlanabilir.
Soru 92
Gelir dağılımını “üç büyük sosyal sınıf” diye adlandırdığı emekçi sınıf, kapitalist sınıf ve toprak sahipleri sınıfının gelir paylarını nasıl elde ettiklerinin incelemesi olarak ele alan teori hangisidir?
Seçenekler
A
Merkantilizm Teorisi
B
Fizyokratların Felsefesi
C
Adam Smith’in Klasik Bölüşüm Teorisi
D
Klasik Liberalizm
E
Keynesyen Yaklaşımı
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Adam Smith gelir dağılımını “üç büyük sosyal sınıf” diye adlandırdığı emekçi sınıf, kapitalist sınıf ve toprak sahipleri sınıfının gelir paylarını nasıl elde ettiklerinin incelemesi olarak ele almıştır. Adam Smith’e göre ulusal gelirden üretken emeğe ayrılan pay arttıkça emekçilerin yaşam şartları iyileşir, çalışma ve üretim artar. Üretken olmayan emeğin payı arttıkça tersi olur. Üretken olmayan emek en çok kamu kesiminde barındığından, savurganlık en çok bu kesimde ortaya çıkar. Dolayısıyla kamu kesimindeki savurganlık ve kötü yönetim azaldıkça, devletin ekonomik büyümedeki etkinliği artmaktadır. A. Smith, savurganlık olgusunun özellikle devlet yönetiminde gözlendiği gerçeğine dikkatleri çekmiştir. Ona göre, devleti yönetenlerin yaptıkları harcamalar, özel kişilerin harcamalarına kıyasla çok daha savurgandır. Kısa dönemde maliyeti karşılanamayacağı için, kişiler tarafından kârlı görülmeyerek gerçekleştirilemeyen bayındırlık projelerinin, devlet tarafından yerine getirilmesi gerektiğini savunmaktadır. Böylece devletin ekonomideki rolü, savunma, adalet ve yürütme organının fonksiyonlarını yerine getirecek düzeyde sınırlandırılmış bulunmaktadır.
Adam Smith gelir dağılımını “üç büyük sosyal sınıf” diye adlandırdığı emekçi sınıf, kapitalist sınıf ve toprak sahipleri sınıfının gelir paylarını nasıl elde ettiklerinin incelemesi olarak ele almıştır. Adam Smith’e göre ulusal gelirden üretken emeğe ayrılan pay arttıkça emekçilerin yaşam şartları iyileşir, çalışma ve üretim artar. Üretken olmayan emeğin payı arttıkça tersi olur. Üretken olmayan emek en çok kamu kesiminde barındığından, savurganlık en çok bu kesimde ortaya çıkar. Dolayısıyla kamu kesimindeki savurganlık ve kötü yönetim azaldıkça, devletin ekonomik büyümedeki etkinliği artmaktadır. A. Smith, savurganlık olgusunun özellikle devlet yönetiminde gözlendiği gerçeğine dikkatleri çekmiştir. Ona göre, devleti yönetenlerin yaptıkları harcamalar, özel kişilerin harcamalarına kıyasla çok daha savurgandır. Kısa dönemde maliyeti karşılanamayacağı için, kişiler tarafından kârlı görülmeyerek gerçekleştirilemeyen bayındırlık projelerinin, devlet tarafından yerine getirilmesi gerektiğini savunmaktadır. Böylece devletin ekonomideki rolü, savunma, adalet ve yürütme organının fonksiyonlarını yerine getirecek düzeyde sınırlandırılmış bulunmaktadır.
Soru 93
Anayasal iktisatçıların benimsediği görüşler aşağıdakilerden hangisi ya da hangileridir?
I. Devletin yürütmüş olduğu faaliyetlerin, tamamen piyasa ekonomisi kuralları çerçevesinde yürütülmesi esas olmalı
II. İç borçlanma artırılarak devlete yeni kaynaklar sağlanmalı
III. Hükümetlerin piyasaya müdahalelerini önlemek için, ülkelerin anayasalarına, devletlerin ekonomik ve mali hareket olanaklarını kısıtlayan hükümler konulmalıdır.
IV. Devletlerin borçlanma, para basma ve vergi koyma gibi alanlarda serbest hareket olanaklarını sınırlamak.
V. Dış borçlanmaları serbest hale getirebilmek için uygun anayasal düzenlemeler yapılmalı.
I. Devletin yürütmüş olduğu faaliyetlerin, tamamen piyasa ekonomisi kuralları çerçevesinde yürütülmesi esas olmalı
II. İç borçlanma artırılarak devlete yeni kaynaklar sağlanmalı
III. Hükümetlerin piyasaya müdahalelerini önlemek için, ülkelerin anayasalarına, devletlerin ekonomik ve mali hareket olanaklarını kısıtlayan hükümler konulmalıdır.
IV. Devletlerin borçlanma, para basma ve vergi koyma gibi alanlarda serbest hareket olanaklarını sınırlamak.
V. Dış borçlanmaları serbest hale getirebilmek için uygun anayasal düzenlemeler yapılmalı.
Seçenekler
A
I,II,III
B
II,III,IV
C
I,III,V
D
I,III,IV
E
I,II,III,IV,V
Açıklama:
Kamu maliyesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
I., III. ve IV. maddeler anayasal iktisatçıların benimsediği kurallarken diğerleri değildir.
I., III. ve IV. maddeler anayasal iktisatçıların benimsediği kurallarken diğerleri değildir.
Soru 94
Hangi iki olgu mali piyasaların bütünleşmesi olgusunu ortaya çıkarmıştır.
Seçenekler
A
Uluslara arası para transferi ve bankacılık sektörünün gelişmesi
B
Örgütlenme ve mali piyasaların değişimi
C
Sermaye hareketlerinin serbestleşmesi ve haberleşme teknolojisinin artışı
D
Euronun yürürlüğe girmesi ve internet kullanımının artması
E
Taşıma sorunlarının çözülmesi ve taşıma maaliyetlerinin düşmesi
Açıklama:
Küreselleşmenin kamu maliyesi üzerindeki etkilerini değerlendirebileceksiniz.
1980’li yıllardan itibarense giderek artan bir şekilde, sermaye hareketlerinin serbestleşmesi ve haberleşme teknolojisinin gelişmesi, mali piyasaların bütünleşmesi olgusunu ortaya çıkarmıştır. Bu iki olgu birlikte, küreselleşmenin ekonomik boyutu olarak ifade edilen süreci yaratmıştır.
1980’li yıllardan itibarense giderek artan bir şekilde, sermaye hareketlerinin serbestleşmesi ve haberleşme teknolojisinin gelişmesi, mali piyasaların bütünleşmesi olgusunu ortaya çıkarmıştır. Bu iki olgu birlikte, küreselleşmenin ekonomik boyutu olarak ifade edilen süreci yaratmıştır.
Soru 95
Küreselleşmeyle birlikte devletin artan fonksiyonları aşağıdakilerden hangisi ya da hangileridir?
I. Şirketlerin, küresel piyasalarda rekabet edebilmesi için, araştırma geliştirme harcamaları gibi, rekabet ve verimliliğin önemli bir unsuru olan, teknolojinin geliştirilmesi için gerekli harcamaları yapmak.
II. Şirketlerden alınan vergileri artırarak devlet bütçesini kontrol altında tutmak
III. Şirketlerin, rekabet edebilmek için ihtiyacı, olan teşvikleri sağlamak.
IV. Mülkiyet haklarının korunması ve özelleştirmenin yasal altyapısının hazırlanması gibi, piyasaları düzenleyici faaliyetlerde bulunmak
I. Şirketlerin, küresel piyasalarda rekabet edebilmesi için, araştırma geliştirme harcamaları gibi, rekabet ve verimliliğin önemli bir unsuru olan, teknolojinin geliştirilmesi için gerekli harcamaları yapmak.
II. Şirketlerden alınan vergileri artırarak devlet bütçesini kontrol altında tutmak
III. Şirketlerin, rekabet edebilmek için ihtiyacı, olan teşvikleri sağlamak.
IV. Mülkiyet haklarının korunması ve özelleştirmenin yasal altyapısının hazırlanması gibi, piyasaları düzenleyici faaliyetlerde bulunmak
Seçenekler
A
Hiçbiri
B
I,II,III
C
II,III,IV
D
I,III,IV
E
Hepsi
Açıklama:
Küreselleşmenin kamu maliyesi üzerindeki etkilerini değerlendirebileceksiniz.
Devletin artan fonksiyonları maddeler halinde şu şekilde açıklanabilir. • Şirketlerin, küresel piyasalarda rekabet edebilmesi için, araştırma geliştirme harcamaları gibi, rekabet ve verimliliğin önemli bir unsuru olan, teknolojinin geliştirilmesi için gerekli harcamaları yapmak. • Şirketlerin, rekabet edebilmek için ihtiyacı, olan teşvikleri sağlamak. • Mülkiyet haklarının korunması ve özelleştirmenin yasal altyapısının hazırlanması gibi, piyasaları düzenleyici faaliyetlerde bulunmak. Dolayısıyla II. madde bu fonksiyonlardan olmadığı için doğru cevap D şıkkıdır.
Devletin artan fonksiyonları maddeler halinde şu şekilde açıklanabilir. • Şirketlerin, küresel piyasalarda rekabet edebilmesi için, araştırma geliştirme harcamaları gibi, rekabet ve verimliliğin önemli bir unsuru olan, teknolojinin geliştirilmesi için gerekli harcamaları yapmak. • Şirketlerin, rekabet edebilmek için ihtiyacı, olan teşvikleri sağlamak. • Mülkiyet haklarının korunması ve özelleştirmenin yasal altyapısının hazırlanması gibi, piyasaları düzenleyici faaliyetlerde bulunmak. Dolayısıyla II. madde bu fonksiyonlardan olmadığı için doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 96
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde kamu maliyesi doğru şekilde tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
Devletin harcamalarını inceleyen alandır.
B
Devletin bütçelerini düzenleyen devlet ekonomisine ilişkin bir kavramdır.
C
Kamunun harcamalarını düzenleyen birimdir.
D
Devletin gelir ve harcamalarını inceleyen bilim dalıdır.
E
Kamu mallarının üretimini düzenleyen devlet birimidir.
Açıklama:
Kamu maliyesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Kamu maliyesi, devletin gelirlerini ve harcamalarını inceleyen bir bilim dalıdır.
Kamu maliyesi, devletin gelirlerini ve harcamalarını inceleyen bir bilim dalıdır.
Soru 97
Ortak bir hayatı ve kültürü paylaşan topluluğun; düzenlenmesini, refahını, güvenini ve huzurunu sağlamak amacıyla kanun koyma, yargılama ve cezalandırma gibi güçleri barındıran kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toplum
B
Anayasa Mahkemesi
C
Devlet
D
Halk
E
Yargıtay
Açıklama:
Devlet kavramını tanımlayabileceksiniz.
Devlet, ortak bir hayatı ve kültürü paylaşan topluluğun; düzenlenmesini, refahını, güvenini ve huzurunu sağlamak amacıyla kanun koyma, yargılama ve cezalandırma gibi güçleri barındıran kurumdur.
Devlet, ortak bir hayatı ve kültürü paylaşan topluluğun; düzenlenmesini, refahını, güvenini ve huzurunu sağlamak amacıyla kanun koyma, yargılama ve cezalandırma gibi güçleri barındıran kurumdur.
Soru 98
Devletin ekonomideki rolü düşünüldüğünde; devletin vergi sisteminde yalnızca tarımdan vergi almasının gerekli olduğunu savunan ve maliye ilminin doğuşunu sağlayan görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fizyokrat Görüş
B
Merkantilist Görüş
C
Klasik Liberal Görüş
D
Hegelci Görüş
E
Sosyalist Görüş
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Temelini "Doğa yasası" kavramından alan, fizkoyrat görüş; maliye ilminin doğuşunu sağlayan ve tarımdan dolaysız, tek bir vergi alınmasını öngören görüştür.
Temelini "Doğa yasası" kavramından alan, fizkoyrat görüş; maliye ilminin doğuşunu sağlayan ve tarımdan dolaysız, tek bir vergi alınmasını öngören görüştür.
Soru 99
Kişisel çıkar kaygısıyla bürokrat ve politikacıların davranışlarının etkilenmesi durumuna, çözüm getiren görüş ve çözümü aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Merkantilist Görüş- Devletin, toplumu zenginleştirmeyi amaç edinmesi
B
Klasik Liberal Görüş- Devletin ekonomiye asgari düzeyde müdahale etmesi
C
Sosyalist Görüş- Ekonomik faaliyetlerinin tümünün devlet tarafından yönetilmesi
D
Keynesyen Görüş- Tam istihdamla ekonomik dengenin sağlanması
E
Anayasal İktisat Görüşü- Ekonomik faaliyetlerin anayasal çerçevede sınırlandırılması
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Anayasal iktisat görüşü, ekonomik faaliyetlerin anayasal çerçevede sınırlandırılması ile siyasal insanın seçmenle ilişkisindeki kişisel çıkarların etkisini azaltmayı önermişlerdir.
Anayasal iktisat görüşü, ekonomik faaliyetlerin anayasal çerçevede sınırlandırılması ile siyasal insanın seçmenle ilişkisindeki kişisel çıkarların etkisini azaltmayı önermişlerdir.
Soru 100
I- Devletin fonksiyonlarının zayıflayacağı,
II-Siyasi iktidarın uluslararası kurumlara devredileceği,
III-Devletin yetkilerini artıracağı
IV- Daha güçlü bir ulus devlete ihtiyaç doğuracağı
V- Devletler arasındaki işbölümünü artıracağı
Verilen bilgilerden hangisi veya hangileri, küreselleşme kavramına ilişkin görüşlerdir?
II-Siyasi iktidarın uluslararası kurumlara devredileceği,
III-Devletin yetkilerini artıracağı
IV- Daha güçlü bir ulus devlete ihtiyaç doğuracağı
V- Devletler arasındaki işbölümünü artıracağı
Verilen bilgilerden hangisi veya hangileri, küreselleşme kavramına ilişkin görüşlerdir?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I-III ve IV
C
II-III ve V
D
I-II ve IV
E
Yalnız I
Açıklama:
Küreselleşmenin kamu maliyesi üzerindeki etkilerini değerlendirebileceksiniz.
Küreselleşme sürecinde devletin fonksiyonlarında nasıl bir değişme olacağı konusunda iki farklı görüş vardır. Birinci görüş, küreselleşmenin devletin fonksiyonlarını zayıflatacağı, yetki alanını daraltacağı ve siyasi erkin büyük ölçüde uluslararası kurumlara devredileceği yönündedir. İkinci görüşse, küreselleşmenin devletin bazı yetkilerini kaybetmesine neden olmakla birlikte, başka alanlarda, daha güçlü bir ulus devlete ihtiyaç duyulmasına neden olan bir ortam yarattığı yolundadır.
Küreselleşme sürecinde devletin fonksiyonlarında nasıl bir değişme olacağı konusunda iki farklı görüş vardır. Birinci görüş, küreselleşmenin devletin fonksiyonlarını zayıflatacağı, yetki alanını daraltacağı ve siyasi erkin büyük ölçüde uluslararası kurumlara devredileceği yönündedir. İkinci görüşse, küreselleşmenin devletin bazı yetkilerini kaybetmesine neden olmakla birlikte, başka alanlarda, daha güçlü bir ulus devlete ihtiyaç duyulmasına neden olan bir ortam yarattığı yolundadır.
Soru 101
Küreselleşme ile birlikte, ülkelerdeki gelir dağılımının bozulmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sermaye üzerindeki vergilerin azaltılmasıyla, devletin gelirleri dağıtım fonksiyonunun azalması
B
Yurt dışı piyasaların her ülkenin sermayesini kabul etmemesi
C
Uluslararası firmaların rekabet etmemesi
D
Sermayedeki vergilerin artırılmasıyla, iç piyasanın mali gücünü kaybetmesi
E
Şirketlerle rekabet edebilmek için devletin ihtiyaçları teşvik ödemelerine yönlendirmesi
Açıklama:
Küreselleşmenin kamu maliyesi üzerindeki etkilerini değerlendirebileceksiniz.
Küreselleşmenin önemli unsurlarından bir tanesi olan, sermayenin uluslararası serbest dolaşımının önündeki en büyük engellerden biri, sermaye gelirlerinin yüksek oranda vergilendirilmesidir. Devletler, vergi hasılatı sağlamayla ülkeye sermaye girişi sağlama ikilemi arasında kalmışlardır. Sonuç olarak sermaye üzerindeki vergiler azaltılmıştır. Devletin gelirleri, vergiler yoluyla yeniden dağıtımı fonksiyonu azalmış, bunun sonucunda birçok ülkede gelir dağılımı bir miktar bozulmuştur.
Küreselleşmenin önemli unsurlarından bir tanesi olan, sermayenin uluslararası serbest dolaşımının önündeki en büyük engellerden biri, sermaye gelirlerinin yüksek oranda vergilendirilmesidir. Devletler, vergi hasılatı sağlamayla ülkeye sermaye girişi sağlama ikilemi arasında kalmışlardır. Sonuç olarak sermaye üzerindeki vergiler azaltılmıştır. Devletin gelirleri, vergiler yoluyla yeniden dağıtımı fonksiyonu azalmış, bunun sonucunda birçok ülkede gelir dağılımı bir miktar bozulmuştur.
Soru 102
Devletin harcamalarını ve gelirlerini inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çalışma Ekonomisi
B
İşletme
C
İktisat
D
Kamu maliyesi
E
Sosyoloji
Açıklama:
Kamu maliyesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 103
Devletin iktidar unsurunu oluşturan öğe aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ülke
B
Toprak
C
Millet
D
Vatan
E
Egemenlik
Açıklama:
Devletin öğelerini özetleyebileceksiniz.
Soru 104
Fizyokratların görüşleri ilk defa hangi yüzyılda ortaya atılmıştır?
Seçenekler
A
16. Yüzyıl
B
17. Yüzyıl
C
18. Yüzyıl
D
19. Yüzyıl
E
20. yüzyıl
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 105
Devleti toplumsal bir sözleşme sonucu oluşturulan bir varlık ve araç olarak tanımlayan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aristotalesçi devlet yaklaşımı
B
Hegelci devlet yaklaşımı
C
Marksist devlet yaklaşımı
D
İyi - kötü devlet yaklaşımı
E
Rousseau, Hobbes, Locke yaklaşımı
Açıklama:
Devlet kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 106
Ekonomide mal ya da hizmetleri alabilmek için yeterli para ya da benzerlerinin mevcut olması sonucunda etkin olan talep çeşidine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Aşırı talep
B
Efektif talep
C
Gizli talep
D
Düzensiz talep
E
Sağlıklı olmayan talep
Açıklama:
Kamu maliyesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 107
Klasik liberal görüşün bütçeyle ilgili görüşü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bütçe denkliği iç borç alınarak sağlanabilir.
B
Bütçe denkliğinin sağlanması zorunludur.
C
Bütçe denkliği dış borç alınarak sağlanabilir.
D
Bütçe açıkları parasal ve mali disiplini etkilemez.
E
Bütçe açığı kamu harcamalarındaki artış kadar özel harcamaları da artırır.
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi, klasik liberal görüş tarafından benimsenmez?
Seçenekler
A
Denk bütçe ilkesi
B
Borçlanma
C
Kamu harcamalarının asgari olması
D
Para arzının kontrolü
E
Savunma ve adalet hizmetleri
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 109
Fizyokrasi kelimesinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğa yasası
B
Dolaysız vergi
C
Klasik liberal görüş
D
Akılcı ilkeler
E
Tarım
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 110
Aşağıdakilerden öğelerden hangisi devletin tanımında yer alan öğelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Doğal kaynaklar
B
Toprak
C
Ülke
D
Egemenlik
E
Millet
Açıklama:
Devletin öğelerini özetleyebileceksiniz.
Soru 111
Aşağıdakilerden hangisi Fizyokrasinin savunduğu temel ilkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ekonomide doğal bir düzenin varlığına inanırlar.
B
Devlet müdahalesi asgari düzeyde tutulmalıdır.
C
Devlet harcamaları kısılmalıdır.
D
Devlet her koşulda borçlanabilir.
E
Gereğinden fazla yapılan devlet harcamaları vatandaşların vergi yükünü arttırır.
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 112
Klasik Liberal düşünceye göre aşağıdakilerden hangisi devletin yapması gereken işlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ekonomik işler
B
Savunma
C
Adalet
D
Yürütme organının fonksiyonları
E
Büyük bayındırlık projeleri
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 113
Ekonomideki fiyatlar genel düzeyinin, belirli bir zaman aralığında sürekli düşüş göstermesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Deflasyon
C
Stagflasyon
D
Korelasyon
E
Solüsyon
Açıklama:
Küreselleşmenin kamu maliyesi üzerindeki etkilerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 114
"Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler" ifadesi aşağıdaki yaklaşımlardan hangisinin kapsamında yer alır?
Seçenekler
A
Fizyokrat Görüş
B
Devletçi Görüş
C
Klasik Liberal Görüş
D
Merkantilist Görüş
E
Sosyalist Görüş
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 115
Kamu kesiminde belirli bir amacın gerçekleştirilebilmesi için ayrılmış bulunan, gerektiği zaman kullanılmak üzere belirli bir hesapta toplanan ve harcanan paralara ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Fonlar
B
Döner Sermayeler
C
Kamu İktisadi Teşebbüsleri
D
Yerel Yönetimler
E
Sosyal Güvenlik Kurumları
Açıklama:
Küreselleşmenin kamu maliyesi üzerindeki etkilerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi 5018 sayılı Kanun’da merkezi yönetim kurumları adı altında toplanmış olan kurumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Genel Bütçeli Kurumlar
B
Özel Bütçeli Kurumlar
C
Düzenleyici Kurumlar
D
Denetleyici Kurumlar
E
Sosyal Güvenlik Kurumları
Açıklama:
Kamu maliyesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 117
Devleti, insanların bir araya gelmesiyle oluşmuş büyük ölçekli bir insan ya da organizma ve bireyin bir devamı olarak tanımlayan görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hegelci devlet
B
Organik devlet
C
Toplum sözleşmesi devleti
D
Marksist devlet
E
Aristotelesçi devlet
Açıklama:
Devlet kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 118
Temelini Rousseau, Hobbes ve Locke’un görüşlerinin oluşturduğu devlet yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hegelci devlet
B
Organik devlet
C
Toplum sözleşmesi devleti
D
Marksist devlet
E
Aristotelesçi devlet
Açıklama:
Devlet kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 119
A. Smith, toplum halinde yaşayan insanların ihtiyaçlarını kaça ayırarak derecelendirmiştir?
Seçenekler
A
İki
B
Üç
C
Dört
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 120
Fizyokratların görüşleri ilk defa hangi ülkede ortaya atılmıştır?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Fransa
C
Hollanda
D
Almanya
E
İspanya
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 121
Aşağıdakilerden hangisi ülke halkının ihtiyaç duyduğu hizmetleri sunmak için bürokratik bir düzen içinde örgütlenmiş idari yapılardır?
Seçenekler
A
Kamu kesimi
B
Özel kesim
C
Vakıf kesimi
D
Odalar kesimi
E
Baskı grupları kesimi
Açıklama:
Kamu maliyesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 122
Kamu kesimi birimleri tarafından bildirilen kamu hizmeti taleplerini karşılamak için, bir kamu bütçesiyle düzenlenen ve gerçekleştirilen harcamalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kamu teşebbüsü
B
Kamu yatırımları
C
Kamu tasarrufları
D
Kamu borcu
E
Kamu harcamaları
Açıklama:
Kamu maliyesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 123
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’deki yerel yönetim birimlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Komün
B
Belediye
C
Büyükşehir belediyesi
D
İl özel idaresi
E
Köy
Açıklama:
Kamu maliyesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 124
Mali konuları, teorik olarak ortaya atıp, onları bilimsel olarak savunan ilk ekol aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Merkantilist görüş
B
Fizyokrat görüş
C
Klasik liberal görüş
D
Sosyalist görüş
E
Keynesyen görüş
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 125
Sadece tarım üzerinden vergi alınması gerektiğini savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Merkantilist görüş
B
Fizyokrat görüş
C
Klasik liberal görüş
D
Sosyalist görüş
E
Keynesyen görüş
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 126
Tüm üretim araçlarının devlete ait olması ve kural olarak da ülkenin ekonomik faaliyetlerinin tümünün devlet tarafından yürütülmesi görüşü, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Merkantilist görüş
B
Fizyokrat görüş
C
Klasik liberal görüş
D
Sosyalist görüş
E
Keynesyen görüş
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 127
Aşağıdakilerin hangisinde özel mülkiyet, sadece kişisel emeğe dayanan ve el sanatlarına ilişkin olarak faaliyet yürüten küçük işletmelere tanınmıştır?
Seçenekler
A
Merkantilist görüş
B
Fizyokrat görüş
C
Klasik liberal görüş
D
Sosyalist görüş
E
Keynesyen görüş
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 128
Aşağıdaki görüşlerden hangisini uygulayan ülkelerde; devlet işletmelerinin faaliyetlerine, merkezi otoritelerce saptanmış olan fiyatlar, vergi ve krediler egemendir?
Seçenekler
A
Merkantilist görüş
B
Fizyokrat görüş
C
Klasik liberal görüş
D
Sosyalist görüş
E
Keynesyen görüş
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 129
Fiyatların devlet tarafından istenildiği düzeyde tespit edilmesi nedeniyle devletin ihtiyacı olan kaynağın vergiye göre daha kolay sağlandığı bir yapıyı aşağıdakilerden hangisi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Merkantilist görüş
B
Fizyokrat görüş
C
Klasik liberal görüş
D
Sosyalist görüş
E
Keynesyen görüş
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 130
“Piyasadaki yapısal aksaklıklar ancak devletin maliye politikası yoluyla ekonomiye doğrudan müdahalesi sonucu giderilebilir” yaklaşımı aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Merkantilist görüş
B
Fizyokrat görüş
C
Klasik liberal görüş
D
Sosyalist görüş
E
Keynesyen görüş
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 131
Liberalizmin öncüleri ve devlet müdahalesine karşı olan, toplum hayatını yöneten bir doğal düzenin varlığına inanan düşünürler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Merkantilistler
B
Fizyokratlar
C
Klasikler
D
Keynesyenler
E
Monetaristler
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 132
Fizyokrat görüş aşağıdaki görüşlerden hangisinin doğup gelişmesine öncülük etmiştir?
Seçenekler
A
Merkantilizm
B
Keynesyen görüş
C
Sosyalist görüş
D
Anayasal iktisat görüşü
E
Klasik liberal görüş
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 133
Devletin en önemli amacının toplumu zenginleştirmek olduğunu ileri süren görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Merkantilizm
B
Fizyokrasi
C
Klasik görüş
D
Keynesyen görüş
E
Monetarizm
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 134
Devletin iktidar unsurunu aşağıdakilerden hangisi oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Millet
B
Toprak
C
Ülke
D
Egemenlik
E
Doğal kaynaklar
Açıklama:
Devletin öğelerini özetleyebileceksiniz.
Soru 135
Aşağıdakilerden hangisi devletin öğelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Millet
B
Toprak
C
Ülke
D
Egemenlik
E
Doğal kaynaklar
Açıklama:
Devletin öğelerini özetleyebileceksiniz.
Soru 136
Aşağıdaki görüşlerden hangisi kamu kesiminin en önemli amacının toplumu zenginleştirmek olduğunu ileri sürmektedir?
Seçenekler
A
Monetarizm
B
Fizyokrasi
C
Klasik görüş
D
Keynesyen görüş
E
Merkantilizm
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 137
Devleti kurumlar ve hizmetler sistemi olarak tanımlayan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Organik devlet yaklaşımı
B
Toplum sözleşmesi devleti
C
Aristotelesci devlet yaklaşımı
D
Hegelci devlet yaklaşımı
E
Marksist devlet yaklaşımı
Açıklama:
Devlet kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 138
Devleti kendisini yönetenlerden ayrı bir varlığa sahip, bir kurumlar ve hizmetler sistemi olarak tanımlayan düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Organik devlet
B
Hegelci devlet
C
Toplum sözleşmesi devleti
D
Marksist devlet
E
Aristotelesçi devlet
Açıklama:
Devlet kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 139
Devletin gelir ve harcamalarını inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Siyaset
B
İktisat
C
Hukuk
D
Kamu Maliyesi
E
İstatistik
Açıklama:
Kamu maliyesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 140
Özel mülkiyeti ve özel kesimi ilke olarak kabul etmeyen görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyalist görüş
B
Fizyokrat görüş
C
Devletçi görüş
D
Merkantilist görüş
E
Klasik liberal görüş
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 141
Aşağıdakilerden hangisi, A. Smith’e göre ikinci derece ihtiyaçlar içindedir?
Seçenekler
A
Sosyalleşme
B
Kültür etkinlikleri
C
Bayındırlık
D
Turizm
E
Spor
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 142
Devletin gelir ve harcamalarını inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyoloji
B
Felsefe
C
Antropoloji
D
Kamu maliyesi
E
Arkeoloji
Açıklama:
Kamu maliyesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 143
Doğduğumuz andan itibaren hayatlarımızın devlet faaliyetlerinden sayısız yönde etkilendiğini ileri süren Nobel ödüllü ekonomist aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stiglitz
B
Keynes
C
Marshall
D
Einstein
E
Hubble
Açıklama:
Kamu maliyesi kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 144
Aşağıdakilerden hangisi, küreselleşme ile devletin fonksiyonlarının artacağını ileri sürenlerin belirttiği artan fonksiyonlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Şirketlerin rekabet edebilmek için ihtiyacı olan teşvikleri sağlamak
B
Mülkiyet haklarının korunmasını sağlamak
C
Özelleştirmenin yasal alt yapısının hazırlanması
D
Piyasaları düzenleyici faaliyetlerde bulunmak
E
Sosyal refah hizmetlerinin finansmanını eskisi gibi sürdürmek
Açıklama:
Küreselleşmenin kamu maliyesi üzerindeki etkilerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 145
Aşağıdakilerden hangisine göre devlet, bir uzlaşma ve anlaşmaya dayanarak insanları birbirlerine karşı koruyacak ve kendilerini geliştirmelerine olanak verecek bir araçtır?
Seçenekler
A
Toplum sözleşmesi devleti
B
Hegelci devlet
C
Aristotelesçi devlet
D
Organik devlet
E
Marksist devlet
Açıklama:
Devlet kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 146
Aşağıdakilerden hangisine göre devlet, kendi irade, ehliyet, yeteneği ve amaçları olan, milli bir ruha sahip tüzel kişiliktir?
Seçenekler
A
Toplum sözleşmesi devleti
B
Hegelci devlet
C
Aristotelesçi devlet
D
Organik devlet
E
Marksist devlet
Açıklama:
Devlet kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 147
Küreselleşme ile birlikte sermaye üzerindeki vergiler için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Vergiler artmıştır
B
Vergiler azaltılmıştır
C
Vergiler değişmemiştir
D
Vergiler kaldırılmıştır
E
Sermaye üzerindeki vergilerin küreselleşme ile bir ilgisi yoktur.
Açıklama:
Küreselleşmenin kamu maliyesi üzerindeki etkilerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 148
Küreselleşme olgusunun hangi yıllardan itibaren ağırlık kazandığı söylenebilir?
Seçenekler
A
1930'lar
B
1950'ler
C
1970'ler
D
1980'ler
E
2000'ler
Açıklama:
Küreselleşmenin kamu maliyesi üzerindeki etkilerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 149
Aşağıdakilerden hangisi Anayasal İktisat görüşünün öncüsüdür?
Seçenekler
A
Keynes
B
Adam Smith
C
Hegel
D
James Buchanan
E
Marx
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 150
Merkatilizme göre devletin en önemli amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toplumu zenginleştirmek
B
Gelir dağılımını düzeltmek
C
Adaleti sağlamak
D
Bireysel özgürlükleri sağlamak
E
Ekonomik faaliyetlerin tümünü üstlenmek
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 151
Aşağıdaki görüşlerden hangisi "devlet başarısızlığı teorisi"ne dayanmaktadır?
Seçenekler
A
Keynesyen
B
Hegelci
C
Sosyalist
D
Merkantilist
E
Anayasal iktisat
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 152
Aşağıdaki görüşlerden hangisi, eksik istihdam sorununun nedeni olarak efektif talepteki bir azalmayı görür?
Seçenekler
A
Liberal
B
Keynesyen
C
Anayasal iktisat
D
Fizyokrası
E
Merkantilizm
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 153
Aşağıdaki görüşlerden hangisi maliye ilminin doğuşunu sağlamıştır?
Seçenekler
A
Sosyalist görüş
B
Klasik liberal görüş
C
Fizyokrat görüş
D
Keynesyen görüş
E
Anayasal iktisat görüşü
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 154
Aşağıdaki yaklaşımlardan hangisine göre politikalar devlet gücünü elinde bulunduranların çıkar ve tercihlerinden hareketle üretilmekte ve toplumdaki egemen sınıfların çıkarlarına hizmet etmektedir?
Seçenekler
A
Aristotalesçi devlet
B
Organik devlet
C
Liberal devlet
D
Hegelci devlet
E
Marksist devlet
Açıklama:
Devlet kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 155
Fizyokratlara göre zenginliğin kaynağı olan ve bu yüzden üzerinden tek ve dolaysız vergi alınması gereken sektör hangisidir?
Seçenekler
A
Tarım
B
Sanayi
C
Hizmetler
D
Dış ticaret
E
Madencilik
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 156
Devletin ekonomideki rolünün savunma, adalet ve yürütme organının fonksiyonlarını yerine getirecek düzeyde sınırlanması gerektiğini savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Klasik görüş
B
Sosyalist görüş
C
Keynesyen görüş
D
Merkantilist görüş
E
Marksist görüş
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 157
Aşağıdakilerden hangisi devletin temel üç öğesidir?
Seçenekler
A
Millet-Ülke-Egemenlik
B
Ülke-Din-Dil
C
Egemenlik-Toprak-Dil
D
Millet-Dil-Din
E
Millet-Ülke-Toprak
Açıklama:
Devletin öğelerini özetleyebileceksiniz.
Soru 158
Devleti kendisini yönetenlerden ayrı bir varlığa sahip, bir kurumlar ve hizmetler sistemi olarak açıklayan devlet tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aristotelesçi devlet
B
Organik devlet
C
Toplum sözleşmesi devleti
D
Hegelci devlet
E
Marksist devlet
Açıklama:
Devlet kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 159
Devlet, kendi irade, ehliyet, yeteneği ve amaçları olan, bir üniversiteye benzetilebilecek cisimleşmiş bir kişi, dünyadaki ilahi düşünce ve milli bir ruh olarak gören devlet tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Organik devlet
B
Aristotelesçi devlet
C
Toplum sözleşmesi devleti
D
Hegelci devlet
E
Marksist devlet
Açıklama:
Devlet kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 160
Aşağıdakilerden hangisi bir toprak parçası üzerinde, bir otorite altında yaşayan insan topluluğudur?
Seçenekler
A
Piyasa
B
Bürokrasi
C
Devlet
D
Baskı grubu
E
Seçmen
Açıklama:
Devlet kavramını tanımlayabileceksiniz.
Soru 161
Devletin beşeri unsuru aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Millet
B
Vatan
C
Ülke
D
İktidar
E
Egemenlik
Açıklama:
Devletin öğelerini özetleyebileceksiniz.
Soru 162
Devletin en önemli amacının ülke hazinesinin sahip olduğu altın ve gümüş gibi değerli madenleri arttırmak olduğunu ileri süren görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Klasik liberal görüş
B
Keynesyen görüş
C
Sosyalist görüş
D
Anayasal İktisat Görüşü
E
Merkantilist görüş
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 163
“Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler” ifadesi aşağıdaki görüşlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Merkantilist görüş
B
Klasik liberal görüş
C
Keynesyen görüş
D
Sosyalist görüş
E
Anayasal İktisat Görüşü
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 164
Klasik liberal görüşün fikir babası düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
A. Smith
B
J. M. Keynes
C
Aristoteles
D
J. Buchanan
E
J. Locke
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 165
Keynes görüşlerini aşağıdaki hangi olay üzerindeki gözlemlerinden geliştirmiştir?
Seçenekler
A
Birinci dünya savaşı
B
Sanayi devrimi
C
Amerikan ihtilali
D
Fransız ihtilali
E
1929 ekonomik buhranı
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Soru 166
Piyasa ekonomisi kuralları esas olmalı ve hükümetlerin müdahalelerini önlemek için anayasaya devletlerin ekonomik ve mali hareket olanaklarını kısıtlayan hükümler konulmalıdır görüşü aşağıdaki yaklaşımlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Merkantilist görüş
B
Klasik liberal görüş
C
Keynesyen görüş
D
Anayasal İktisat Görüşü
E
Sosyalist görüş
Açıklama:
Devletin ekonomiye müdahale etmesini savunan görüşleri açıklayabileceksiniz.
Ünite 2
Soru 1
Ekonomi kuramı tarihindeki farklı yaklaşımları tanımlamak üzere kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Faydacı iktisat
B
İktisadi düşünce okulu
C
Refah iktisadı
D
İkinci en iyi kuram
E
Hayvani güdü
Açıklama:
Farklı iktisadi düşünce okullarının görüşlerine bakarsanız, iktisatçıların birçok konuda çoğunlukla görüş ayrılığı içinde olduklarını görebilirsiniz. Ancak iktisatçıların üzerinde bir biçimde görüş birliği sağladığı bazı konular da bulunur. Bunlardan biri de piyasaların her zaman mükemmel bir biçimde çalışmadığını savunan piyasa başarısızlığı kuramıdır.
İktisadi Düşünce Okulu: Ekonomi kuramı tarihindeki farklı yaklaşımları tanımlamak üzere kullanılan kavram.
İktisadi Düşünce Okulu: Ekonomi kuramı tarihindeki farklı yaklaşımları tanımlamak üzere kullanılan kavram.
Soru 2
Hayvani güdü; insan davranışlarını etkileyen ve tüketici güveni olarak ölçülebilen duyguları tanımlamak için, iktisatta, ilk kez ------- tarafından kullanılan terimdir.Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Hyman P. Minsky
B
Jeremy Bentham
C
Keynes
D
Joseph A. Schumpeter
E
Henry Sidgwick
Açıklama:
Hayvani Güdü: İnsan davranışlarını etkileyen ve tüketici güveni olarak ölçülebilen duyguları tanımlamak için, iktisatta, ilk kez Keynes tarafından kullanılan terim.
Soru 3
I. Kaynak dağılımı II. Küresel kamusal mallar III. Ekonomik istikrar IV. Kamusal mallar V. Gelir dağılımı Yukarıdakilerden hangileri Richard A. Musgrave piyasa başarısızlıklarıyla mücadelede devlete düşen rolleri kamu maliyesinin işlevleri olarak topladığı ana başlıklardandır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
II, III ve V
D
I, III ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Richard A. Musgrave piyasa başarısızlıklarıyla mücadelede devlete düşen rolleri kamu maliyesinin işlevleri olarak 3 ana başlık altında toplamaktadır. Bu işlevler; kaynak dağılımı, gelir dağılımı ve ekonomik istikrar işlevleridir. Bunlara ek olarak, devletin düzenleme (regülasyon) işlevinin de var olduğu genel kabul gören bir yaklaşımdır. Şimdi bütün bu işlevlere daha yakından bakalım.
Soru 4
Mikroekonomi kuramında kamusal malların ilk ayrıntılı analizi Amerikalı iktisatçı Paul A. Samuelson tarafından hangi yılda yapılmıştır?
Seçenekler
A
1954
B
1955
C
1956
D
1957
E
1958
Açıklama:
Kamusal Mallar
Mikroekonomi kuramında kamusal malların ilk ayrıntılı analizi Amerikalı iktisatçı Paul A. Samuelson tarafından 1954 yılında yapılmıştır. ‘Kamu harcamalarının saf kuramı’ başlıklı makalesinde Samuelson, kamusal mallar ve özel mallar olarak uç durumlara karşılık gelen iki tür mal tanımı yaparak modern kamusal mal kuramının oluşumuna ilk ve en önemli katkıyı yapmıştır.
Mikroekonomi kuramında kamusal malların ilk ayrıntılı analizi Amerikalı iktisatçı Paul A. Samuelson tarafından 1954 yılında yapılmıştır. ‘Kamu harcamalarının saf kuramı’ başlıklı makalesinde Samuelson, kamusal mallar ve özel mallar olarak uç durumlara karşılık gelen iki tür mal tanımı yaparak modern kamusal mal kuramının oluşumuna ilk ve en önemli katkıyı yapmıştır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi küresel kamusal mal konularının dışında kalır?
Seçenekler
A
Çevre
B
Sağlık
C
Finansal istikrar
D
Bilgi
E
Kulüp
Açıklama:
Başlangıçta büyük ölçüde okyanuslar, atmosfer ve ozon tabakası gibi dünyada canlı yaşamının ortaya çıkışından önce var olan küresel ortak mallar, küresel kamusal mallar olarak nitelendirilmiştir. Ancak, küreselleşme sürecinin etkisiyle küresel kamusal mallar olarak artık çoğunlukla çevre, sağlık, finansal istikrar, bilgi, barış ve güvenlik vb. başlıklarla ifade edilen konular incelenmektedir. Bütün bu küresel kamusal mal kategorileri, küreselleşmenin ortaya çıkardığı faydalar ya da zararlarla ilişkilendirilmektedir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi ortak mallar dışında kalır?
Seçenekler
A
Edebiyat
B
Tarım arazisi
C
Tarihi yerler
D
Sanat
E
Tasarım
Açıklama:
Ortak mallara ilişkin çok sayıda örnek verilebilir. Su kaynakları, avlanma alanları, vahşi yaşam koruma alanları, radyo televizyon yayın alanları, petrol kaynakları en bilinen ortak mal örnekleridir. Ayrıca, atmosfer, ozon tabakası, okyanuslar ve biyoçeşitlilik de küresel ortak mallar olarak kabul edilmektedir. Hatta kültürel bir çerçeveden bakıldığında edebiyat, müzik, sanat, tasarım, film, yazılım, tarihi yerler ve eserler de ortak mallar olarak nitelendirilmektedir. Bu bağlamda, avlanma alanlarında avlanılacak hayvan türlerinin sayı ve zaman olarak kısıtlanması, vahşi yaşam koruma alanlarında avlanmanın tamamıyla yasaklanması, radyo ve televizyon kanallarının frekans tahsisinin devlet tarafından verilmesi, kamusal müze hizmetleri ve tarihi yerlerin ve eserlerin korunması faaliyetleri, bu mallarla ilgili olarak devletin aldığı önlemlere örneklerdir.
Soru 7
Küresel ısınma ve iklim değişikliği konusunda mücadeleyi sağlamaya yönelik Kyoto protokolü kaç yılında imzalanmıştır?
Seçenekler
A
1995
B
1996
C
1997
D
1998
E
1999
Açıklama:
Kyoto Protokolü: Küresel ısınma ve iklim değişikliği konusunda mücadeleyi sağlamaya yönelik olarak 1997’de Japonya’nın Kyoto kentinde imzalanmış uluslararası çerçeve.
Soru 8
Mal ve hizmet piyasalarındaki arz talep dengesizliğinden kaynaklanan enflasyon, deflasyon, emek piyasalarında ortaya çıkan işsizlikle, ithalat-ihracat dengesizliğinin sonucu olarak ortaya çıkan cari açık gibi makro ekonomik konuları kapsamakta olan kamu maliyesi işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Düzenleme işlevi
B
Gelir dağılımı işlevi
C
Ekonomik istikrar işlevi
D
Kamu kesiminin işlevleri
E
Enformasyon işlevi
Açıklama:
Musgrave’in analizinin kamu maliyesine atfettiği üçüncü büyük ekonomik işlev ekonomik istikrar işlevidir. Ekonomik istikrar birçok iktisatçı açısından makro ekonominin bir konusu olarak görülmesine rağmen, ekonomik istikrar işlevi kamu maliyesinin bir işlevi olarak incelenmeye devam edilmektedir. Bu işlev, mal ve hizmet piyasalarındaki arz talep dengesizliğinden kaynaklanan enflasyon, deflasyon, emek piyasalarında ortaya çıkan işsizlikle ithalat-ihracat dengesizliğinin sonucu olarak ortaya çıkan cari açık gibi makro ekonomik konuları kapsamaktadır. Piyasaların hem maliye hem de para politikası kullanılarak dengelenmeye çalışılması ve belirtilen makro ekonomik sorunların çözümlenmesi kamu kesiminin ekonomik istikrar işlevinin özüdür.
Soru 9
Devletin üreticilerin ve tüketicilerin kararlarını düzenleyerek, tekelci unsurları ve dışsallıkları azaltma çabası aşağıdaki işlevlerden hangisinin kapsamında yer alır?
Seçenekler
A
Kamu kesimi
B
Düzenleme işlevi
C
Ekonomik istikrar işlevi
D
Gelir dağılımı işlevi
E
Doğal tekeller
Açıklama:
Düzenleme işlevi kaynak dağılımı işlevine çok benzemektedir. Devletin üreticilerin ve tüketicilerin kararlarını düzenleyerek, tekelci unsurları ve dışsallıkları azaltma çabası buna bir örnektir. Ancak, bazı durumlarda tüketicileri korumak için üreticilerin davranışlarının devlet tarafından düzenlemesi gerekmektedir. Düzenlemeler bireylerin keyfiyetini ve özgürlüğünü kurallar koyarak sınırlandırır. Bu düzenlemeler yasayla desteklenen idari bir kurumun kuralları uygulaması anlamına gelir.
Soru 10
I- İşsizlik sigortası II- Bireysel emeklilik sigortası III- Sağlık sigortası IV- Sosyal güvenlik V- Hırsızlık sigortası Devlet, genellikle hizmet sunucu olarak yukarıdaki alanlardan hangisine müdahale eder?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, III ve IV
C
II, III ve IV
D
II, IV ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Asimetrik bilgi sorunu olarak da anılan bu iki durumun, tam rekabetçi gelecek piyasalarının oluşmasını
engellediği varsayılmaktadır. Bu durumda devlet, genellikle hizmet sunucu olarak işsizlik sigortası, sağlık sigortası, sosyal güvenlik gibi alanlarda piyasaya müdahale eder.
engellediği varsayılmaktadır. Bu durumda devlet, genellikle hizmet sunucu olarak işsizlik sigortası, sağlık sigortası, sosyal güvenlik gibi alanlarda piyasaya müdahale eder.
Soru 11
İktisadın, bireyin ekonomik refahını mikroekonomik teknikler kullanarak değerlendiren alt dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İkinci en iyi kuramı
B
Eksik rekabet
C
Dışsallık
D
Refah iktisadı
E
Eksik bilgi
Açıklama:
Piyasa Başarısızlığı Kuramı konuları anlatılırken; iktisadın, bireyin ekonomik refahını mikro ekonomik teknikler kullanarak değerlendiren alt dalına "Refah İktisadı" adı verildiği açıklanmıştır. Doğru cevap (d) şıkkıdır.
Soru 12
İnsan davranışlarını etkileyen ve tüketici güveni olarak ölçülebilen duyguları tanımlamak için iktisatta ilk kez Keynes tarafından kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Faydacı iktisat
B
Hayvani güdü
C
Refah iktisadı
D
İkinci en iyi kuramı
E
Eksik rekabet
Açıklama:
İnsan davranışlarını etkileyen ve tüketici güveni olarak ölçülebilen duyguları tanımlamak için, iktisatta ilk kez Keynes tarafından kullanılan terim "Hayvani Güdü" olarak belirtilmektedir.
Soru 13
Bir kamusal malın temel özelliğinin "rakip olmama" yani bireylerin bir malın tüketiminde birbirleriyle rekabet etmemesi olduğunu ileri süren iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Richard A. Musgrave
B
Joseph E. Stiglitz
C
Paul A. Samuelson
D
John Stuart Mill
E
Henry Sidgwick
Açıklama:
Bir kamusal malın temel özelliğinin "rakip olmama" yani bireylerin bir malın tüketiminde birbirleriyle rekabet etmemesi olduğunu ileri süren iktisatçı Paul Anthony Samuelson dur. Doğru cevap (c) şıkkıdır.
Soru 14
Maliye kuramında, "rakip olmama" ve "dışlanamama" özelliklerinin her ikisine birden sahip olan mallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kamusal mallar
B
Yarı kamusal mallar
C
Küresel mallar
D
Ortak mallar
E
Erdemli mallar
Açıklama:
Maliye kuramında, "rakip olmama" ve "dışlanamama" özelliklerinin her ikisine birden sahip olan mallara "Kamusal Mallar" adı verilmektedir.
Soru 15
Maliye kuramında, hem bireye özel fayda sağlayan hem de toplumsal fayda yayan mallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Serbest mallar
B
Yarı kamusal mallar
C
Kamusal mallar
D
Küresel mallar
E
Erdemli mallar
Açıklama:
Maliye kuramında, hem bireye özel fayda sağlayan hem de toplumsal fayda yayan mallara "Yarı Kamusal Mallar" adı verilir.
Soru 16
Toplumsal açıdan gerekli ve faydalı olduğu halde yeterli bilgi ve gelir düzeyi olmadığı için talebi yetersiz oluşan mallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ortak mallar
B
Erdemli mallar
C
Kamusal mallar
D
Yarı kamusal mallar
E
Küresel mallar
Açıklama:
Toplumsal açıdan gerekli ve faydalı olduğu halde yeterli bilgi ve gelir düzeyi olmadığı için talebi yetersiz oluşan mallar, "Erdemli Mallar" olarak anılır. Bu yüzden devlet bireyleri bu tür malları tüketmeye teşvik eder ya da zorlar. Erdemli malların en tipik örnekleri aşılar, süt ve zorunlu eğitimdir.
Soru 17
Toplumdaki bireylerden en az birinin refahını azaltmadan bir diğerinin refahını artırma olanağı yoksa, o toplum ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kamu kesiminin düzenleme işlevi sorunludur.
B
Kamu kesiminin gelir dağılımı işlevi eksiktir.
C
Refah düzeyi optimumdur.
D
Ekonomik istikrar işlevi dengelidir.
E
Kamu kesimi işlevleri uyumludur.
Açıklama:
Toplumdaki bireylerden en az birinin refahını azaltmadan bir diğerinin refahını arttırma olanağı yoksa o toplumun refahı optimumdur. Bu durum Pareto optimumu diye de anılmaktadır. Bu nedenle doğru cevap (c) şıkkıdır.
Soru 18
Bir pop yıldızının kerevizin çok lezzetli ve yararlı bir sebze olduğunu açıklamasıyla kereviz üreticilerinin olumlu etkilenmesi aşağıdakilerden hangisine bir örnektir?
Seçenekler
A
Üreticiden üreticiye dışsallıklar
B
Üreticiden tüketiciye dışsallıklar
C
Tüketiciden tüketiciye dışsallıklar
D
Tüketiciden üreticiye dışsallıklar
E
Tüketiciden sağlık sektörüne dışsallıklar
Açıklama:
Bir pop yıldızının kerevizin çok lezzetli ve yararlı bir sebze olduğunu açıklamasıyla kereviz üreticilerinin olumlu etkilenmesi durumunda, tüketiciden üreticiye dışsallıklar söz konusu olmaktadır. Doğru cevap (d) şıkkıdır.
Soru 19
Küresel ısınma ve iklim değişikliği konusunda mücadeleyi sağlamaya yönelik olarak 1997 de imzalanan uluslararası çerçeve protokol imzalandığı kentin adı ile anılmaktadır. Bu kent aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Heidelberg
B
Kyoto
C
Lahey
D
Lizbon
E
Seul
Açıklama:
Küresel ısınma ve iklim değişikliği konusunda mücadeleyi sağlamaya yönelik olarak 1997 de Japonya'nın Kyoto şehrinde imzalanan uluslararası çerçeve protokol imzalanan kentin adı ile "Kyoto Protokolü" olarak bilinmektedir.
Soru 20
Aşağıdakilerin hangisi tam özel malların özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Dışlama maliyetleri yüksektir.
B
Özel firmalarca üretilir.
C
Piyasalarca dağıtılır.
D
Satış gelirlerinden finanse edilir.
E
Yiyecek ve ayakkabı gibi ürünler örnek verilebilir.
Açıklama:
Dışlama maliyetlerinin yüksek olma özelliği tam kamusal mallara ait bir özelliktir. Tam özel malların dışlama maliyetleri düşüktür. Bu nedenle doğru cevap (a) şıkkıdır.
Soru 21
İnsan davranışlarını etkileyen ve tüketici güveni olarak ölçülebilen duyguları ifade eden hayvani güdü kavramını iktisatta ilk kez aşağıdakilerden hangisi tarafından kullanılmıştır?
Seçenekler
A
A. Smith
B
K. Marks
C
J. M. Keynes
D
D. Ricardo
E
J. S. Mill
Açıklama:
Yanlış cevap verdiyseniz ilgili ünitedeki"Piyasa Başarısızlığı" başlıklı bölümü yeniden okuyunuz.
Söz konusu kavramı ilk kullanan iktisatçı Keynes'dir.
Söz konusu kavramı ilk kullanan iktisatçı Keynes'dir.
Soru 22
Bir kişinin eylemlerinin asıl amacının kendi mutluluğunu artırmak olduğunu savunan, en önemli temsilcisi Jeremy Bentham olan iktisadi düşünce okulu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Faydacı iktisat
B
Refah iktisadı
C
İkinci en iyi kuramı
D
İktidar kuramı
E
Fedakârlık kuramı
Açıklama:
Yanlış cevap verdiyseniz 2. Ünitenin başındaki "Piyasa Başarısızlığı" başlıklı bölümü okumalısınız.
Söz konusu kuram "faydacı iktisat" olarak nitelenir.
Söz konusu kuram "faydacı iktisat" olarak nitelenir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisinde kamusal malların iki temel özelliği birlikte ve doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Rakip olmama - Dışlanamama
B
Bölünebilirlik - Rakip olmama
C
Bölünebilirlik - Dışlanamama
D
Kamu üretimi - Kamu finansmanı
E
Dışsallık - Tekel hali
Açıklama:
Yanlış cevap verdiyseniz "Kamusal Mallar" başlıklı bölümü okumalısınız.
Bir kamusal malın temel özelliği ‘rakip olmama’ (non-rivalry), yani bireylerin bir malın tüketiminde birbirleriyle rekabet etmemesi ve ‘dışlanamama’ (non-excludability),
yani bir bireyin bir malın kullanımından (teknik ya da politik nedenlerle) dışlanamamasıdır.
Bir kamusal malın temel özelliği ‘rakip olmama’ (non-rivalry), yani bireylerin bir malın tüketiminde birbirleriyle rekabet etmemesi ve ‘dışlanamama’ (non-excludability),
yani bir bireyin bir malın kullanımından (teknik ya da politik nedenlerle) dışlanamamasıdır.
Soru 24
Aşağıdaki mal ya da hizmetlerden hangisi tam kamusal mal niteliğindedir?
Seçenekler
A
Okul
B
Sağlık hizmeti
C
Sıkışıklık olmayan köprü
D
Ulusal güvenlik
E
Park ve yeşil alanlar
Açıklama:
Yanlış cevap verdiyseniz ünitedeki Şekil 2.2'yi dikkatlice inceleyiniz.
Ulusal güvenlik tam kamusal malların rakip olunamama ve dışlanamama özelliklerinin ikisini de taşıdığı için tam kamusal mal niteliğindedir. Diğerleri yarı kamusal mal tanımına uyar.
Ulusal güvenlik tam kamusal malların rakip olunamama ve dışlanamama özelliklerinin ikisini de taşıdığı için tam kamusal mal niteliğindedir. Diğerleri yarı kamusal mal tanımına uyar.
Soru 25
Bireylerin bir kamusal malın üretimine katılmamalarına rağmen, ‘dışlanamama’ özelliği nedeniyle bu maldan yararlanmalarını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fırsatçılık
B
Bedavacılık sorunu
C
Adaletsizlik
D
Finansman sorunu
E
Kamu yararı
Açıklama:
Yanlış cevap verdiyseniz "Kamusal Mallar" başlıklı bölümü okuyunuz.
Bu durum bedavacılık sorunu olarak isimlendirilmektedir.
Bu durum bedavacılık sorunu olarak isimlendirilmektedir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi bilgisayar ve İnternet gibi bilgi ve iletişim teknolojilerinin hızla yaygınlaşmasına bağlı olarak ortaya çıkan kamusal mallar kategorisinde yer alır?
Seçenekler
A
Ofis yazılımları
B
Mobil uygulamalar
C
Eğitim amaçlı yazılımlar
D
Özgü ve açık kaynak yazılımlar
E
Ulusal güvenlik hizmeti
Açıklama:
Yanlış cevap verdiyseniz "Kamusal Mallar" başlıklı bölümü yeniden okuyunuz.
Ulusal güvenlik hizmeti teknolojik gelişmelerden önce de klasik kamusal mallar arasında yer almaktaydı. Doğru cevap olan özgür ve açık kaynak yazılımların dışındaki internet ve bilgisayar teknolojisiyle ilgili olanlar ise özel mal olarak nitelenebilir.
Ulusal güvenlik hizmeti teknolojik gelişmelerden önce de klasik kamusal mallar arasında yer almaktaydı. Doğru cevap olan özgür ve açık kaynak yazılımların dışındaki internet ve bilgisayar teknolojisiyle ilgili olanlar ise özel mal olarak nitelenebilir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi küresel kamusal mallar kategorisi içinde değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
Barınma
B
Eğitim
C
Çevre
D
Ulaşım
E
Temel gıda
Açıklama:
Yanlış cevap verdiyseniz "Küresel Kamusal Mallar" başlıklı bölümü okuyunuz.
Çevre (sağlık, finansal istikrar, bilgi, barış ve güvenlik vb. ile birlikte) küresel kamusal mal olarak nitelendirilmektedir.
Çevre (sağlık, finansal istikrar, bilgi, barış ve güvenlik vb. ile birlikte) küresel kamusal mal olarak nitelendirilmektedir.
Soru 28
Malın faydası üzerindeki yasal hakların, hiçbir bireye ya da gruba verilmediği mallara teoride ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ortak mal
B
Özel mal
C
Kamusal mal
D
Yarı kamusal mal
E
Sahipsiz mal
Açıklama:
Yanlış cevap verdiyseniz "Ortak Mallar" başlıklı bölümü okuyunuz.
Söz konusu özelliklere sahip mallara örtak mal adı verilmektedir.
Söz konusu özelliklere sahip mallara örtak mal adı verilmektedir.
Soru 29
Bir fabrikanın bacasından çıkan zehirli gazların tüketicilerin hastalanmasına yol açması gibi ekonomik faaliyetlerin olumsuz ya da olumlu etkileri teoride aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Azalan marjinal fayda
B
Pareto optimumu
C
Yan etki
D
İstenmeyen sonuç
E
Dışsallık
Açıklama:
Yanlış cevap verdiyseniz "Dışsallıklar" başlıklı bölümü okuyunuz.
Bir ekonomik birimin diğer ekonomik birim ya da birimler üzerinde dolaylı olarak ortaya çıkardığı olumlu ve olumsuz etkilere dışsallık adı verilmektedir.
Bir ekonomik birimin diğer ekonomik birim ya da birimler üzerinde dolaylı olarak ortaya çıkardığı olumlu ve olumsuz etkilere dışsallık adı verilmektedir.
Soru 30
Toplumsal açıdan gerekli ve faydalı olduğu halde yeterli bilgi (eğitim) ve gelir düzeyi olmadığı için talebi yetersiz oluşan mallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Erdemli mal
B
Özel mal
C
Faydalı mal
D
Sosyal mal
E
Lüks mal
Açıklama:
Yanlış cevap verdiyseniz "Erdemli Mallar" başlıklı bölümü okuyunuz.
Söz konusu mallar erdemli mal olarak nitelenmektedir. Örneğin zorunlu eğitim,aşı, süt vb. topluma faydası olan ancak talebi yetersiz olduğu için devlet müdahalesini gerekli kılan mallar bu kategoridedir.
Söz konusu mallar erdemli mal olarak nitelenmektedir. Örneğin zorunlu eğitim,aşı, süt vb. topluma faydası olan ancak talebi yetersiz olduğu için devlet müdahalesini gerekli kılan mallar bu kategoridedir.
Soru 31
Piyasa başarısızlığı kuramının temellerini 19. yüzyılın ikinci yarısında atan faydacı iktisatçılar aşağıdakilerden hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Mill ve Sidgwick
B
Peacock ve Wiseman
C
Marx ve Engels
D
Smith ve Keynes
E
Harrod ve Domar
Açıklama:
Farklı iktisadi düşünce okullarının görüşlerine bakarsanız, iktisatçıların birçok konuda çoğunlukla görüş ayrılığı içinde olduklarını görebilirsiniz. Ancak iktisatçıların üzerinde bir biçimde görüş birliği sağladığı bazı konular da bulunur. Bunlardan biri de piyasaların her zaman mükemmel bir biçimde çalışmadığını savunan piyasa başarısızlığı kuramıdır. Piyasa başarısızlığı kuramının temelleri 19. yüzyılın ikinci yarısında faydacı iktisatçılar John Stuart Mill (1859) ve Henry Sidgwick (1885) tarafından ortaya atılmıştır. Dolayısıyla sorunun doğru yanıtı A şıkkındaki Mill ve Sidgwick'tir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisinin varlığı piyasaların kendi başlarına etkinliği sağlayamamasına ya da yeterince etkin bir biçimde çalışmamasına neden olmaz?
Seçenekler
A
Kamusal mallar
B
Özel mallar
C
Eksik rekabet
D
Eksik bilgi
E
Dışsallıklar
Açıklama:
Piyasa başarısızlığı kuramına göre, eksik rekabet, kamusal mallar, dışsallıklar ve eksik bilgi vb. koşulların varlığı durumunda piyasalar kendi başlarına etkinliği sağlayamaz ya da yeterince etkin bir biçimde çalışmaz. Bu durumda bazı mallar fazla, bazı mallar az miktarda üretilirken, bazı mallarsa hiç üretilmez. Özel mallarda piyasa fiyat mekanizması sayesinde etkinliği sağlayabilir. Dolayısıyla sorunun doğru yanıtı B şıkkındaki özel mallardır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi piyasa başarısızlıklarıyla mücadelede devlete düşen rollerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kaynak dağılımı
B
Gelir dağılımı
C
Ekonomik istikrar
D
Düzenleme işlevi
E
Finansman
Açıklama:
Richard A. Musgrave piyasa başarısızlıklarıyla mücadelede devlete düşen rolleri kamu maliyesinin işlevleri olarak 3 ana başlık altında toplamaktadır. Bu işlevler; kaynak dağılımı, gelir dağılımı ve ekonomik istikrar işlevleridir. Bunlara ek olarak, devletin düzenleme (regülasyon) işlevinin de var olduğu genel kabul gören bir yaklaşımdır. Dolayısıyla sorunun doğru yanıtı E şıkkındaki finansmandır.
Soru 34
Mikroekonomi kuramında kamusal malların ilk ayrıntılı analizi yapan Amerikalı iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Musgrave
B
Keynes
C
Samuelson
D
Stiglitz
E
Friedman
Açıklama:
Mikroekonomi kuramında kamusal malların ilk ayrıntılı analizi Amerikalı iktisatçı Paul A. Samuelson tarafından 1954 yılında yapılmıştır. ‘Kamu harcamalarının saf kuramı’ başlıklı makalesinde Samuelson, kamusal mallar ve özel mallar olarak uç durumlara karşılık gelen iki tür mal tanımı yaparak modern kamusal mal kuramının oluşumuna ilk ve en önemli katkıyı yapmıştır. Dolayısıyla sorunun doğru yanıtı C şıkkındaki Samuelson'dır.
Soru 35
Kamusal malın tanımında bir bireyin bir malın kullanımından teknik ya da politik nedenlerle mahrum bırakılamamasını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dışlanamama
B
Rakip olmama
C
Almama
D
Yansımama
E
Yararlanmama
Açıklama:
Samuelson’un özel mallarla kamusal mallar arasındaki ikilik varsayımına karşı çıkarak, kamusal malların tüketiminde rekabetin olmaması nedeniyle söz konusu olan ortak tüketim koşulunun, bedeline katkıda bulunsun ya da bulunmasın herkese uygulanması gerektiğini savunan iktisatçı Richard A. Musgrave olmuştur. Musgravee göre, kamusal malın tanımında Samuelson’un koşuluna ek olarak ‘dışlanamama’ (non-excludability), yani bir bireyin bir malın kullanımından (teknik ya da politik nedenlerle) dışlanamaması koşulu da sağlanmalıdır. Dolayısıyla sorunun doğru yanıtı A şıkkındaki dışlanamamadır.
Soru 36
Kamusal malların sahip oldukları iki temel özellikten yalnızca birini taşıyan mallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Erdemsiz
B
Zararlı
C
Özel
D
Yarı kamusal
E
Cari
Açıklama:
Yarı kamusal mallar, genel olarak, kamusal malların sahip oldukları iki temel özellikten yalnızca birini taşıyan mallardır. Bu mallar hem bireye özel fayda sağlayan hem de toplumsal fayda yayan mallardır. Bu nedenle kamusal mallarla özel mallar arasında yer alırlar. Kamu kesiminin bu malları üretme gerekçeleri, yaydıkları toplumsal faydadır. Ancak yarı kamusal malların üretiminin yalnızca özel kesime bırakılması durumunda bu malların fiyatları daha yüksek ve üretim miktarıysa daha düşük düzeyde gerçekleşecektir. Bu durum açık bir şekilde kaynak dağılımında piyasaların etkisizliğidir. Dolayısıyla sorunun doğru yanıtı D şıkkındaki yarı kamusal'dır.
Soru 37
Bireylerin bir kamusal malın sunumuna katılmamalarına rağmen, dışlanamama özelliği nedeniyle bu maldan yararlanmalarını ifade eden soruna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Halkçılık
B
Alacaklılık
C
Ayrıcalık
D
Faydacılık
E
Bedavacılık
Açıklama:
Kamusal mala ilişkin olarak değinilmesi gereken bir başka konu da bireylerin bu malların tüketiminde sergiledikleri bedavacı davranışlardır. Kamu ekonomisinde ‘bedavacılık sorunu’ olarak incelenen bu durum, bireylerin bir kamusal malın sunumuna katılmamalarına rağmen, ‘dışlanamama’ özelliği nedeniyle bu maldan yararlanmalarını ifade eder. Bedavacılık eğer kamusal malın üretiminin gerçekleşmemesi ya da düşük düzeyde gerçekleşmesi sonucunu doğuruyorsa ya da bir ortak havuz kaynağının aşırı kullanımına neden oluyorsa genellikle ekonomik bir sorun olarak kabul edilir. Dolayısıyla sorunun doğru yanıtı E şıkkındaki bedavacılıktır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşme sürecinin etkisiyle küresel kamusal mallar olarak tanımlanan kamusal mal ve hizmetlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Çevre
B
Adalet
C
Sağlık
D
Finansal istikrar
E
Barış ve güvenlik
Açıklama:
Başlangıçta büyük ölçüde okyanuslar, atmosfer ve ozon tabakası gibi dünyada canlı yaşamının ortaya çıkışından önce var olan küresel ortak mallar, küresel kamusal mallar olarak nitelendirilmiştir. Ancak, küreselleşme sürecinin etkisiyle küresel kamusal mallar olarak artık çoğunlukla çevre, sağlık, finansal istikrar, bilgi, barış ve güvenlik vb. başlıklarla ifade edilen konular incelenmektedir. Bütün bu küresel kamusal mal kategorileri, küreselleşmenin ortaya çıkardığı faydalar ya da zararlarla ilişkilendirilmektedir. Dolayısıyla sorunun doğru yanıtı B şıkkındaki adalettir.
Soru 39
Malın faydasının herkese açık olması yüzünden, açıklık ve kısıtlama yokluğu nedeniyle bireylerin ortak malı aşırı kullanması sonucunda ortak malın zarar görmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mahpus açmazı
B
Ayakla oylama
C
Enflasyon vergisi
D
Ortakların trajedisi
E
Mali aldanma
Açıklama:
Ortak (serbest) malların faydasından tüm bireyler herhangi bir kısıtlamaya uğramaksızın sınırsız olarak yararlanırlar. Malın faydasının herkese açık olması yüzünden, tek bir birey kendi hakkını satma olanağına sahip değildir. Bu açıklık ve kısıtlama yokluğu nedeniyle bireylerin ortak malı aşırı kullanması sonucunda ortak mal zarar görmektedir. Devlet müdahalesine gerekçe oluşturan bu durum kamu ekonomisi yazınında ‘ortakların trajedisi’ sorunu olarak adlandırılmaktadır. Dolayısıyla sorunun doğru yanıtı D şıkkındaki ortakların trajedisidir.
Soru 40
Dışsallıklarda mülkiyet hakları oluşturulursa değişim maliyetinin sıfır olması koşuluyla taraflardan birinin diğerinin zararını karşılayarak sosyal optimuma ulaşılacağını ve ekonomik etkinlik sağlanacağını ileri süren teoreme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Pigou
B
Ricardo
C
Coase
D
Webb
E
Marx
Açıklama:
Mülkiyet haklarına ilişkin düzenlemeler, kamu ekonomisinde Coase teoremi çerçevesinde bazı düzenlemeleri içermektedir. Nobel ödüllü iktisatçı Ronald H. Coase tarafından 1960 yılında geliştirilen bu teoreme göre, dışsallıklarda mülkiyet hakları oluşturulursa değişim maliyetinin sıfır olması koşuluyla taraflardan biri diğerinin zararını karşılayarak sosyal optimuma ulaşılır ve ekonomik etkinlik sağlanır. Mülkiyet hakkının hangi tarafa verildiği ekonomik etkinlik açısından önem taşımamakta, ancak faydanın taraflar arasındaki dağılımını etkilemektedir. Dolayısıyla sorunun doğru yanıtı C şıkkındaki Coase'dır.
Soru 41
Piyasa başarısızlığı kuramının temelleri 19. yüzyılın ikinci yarısında aşağıdaki faydacı iktisatçılardan hangisi tarafından ortaya atılmıştır?
Seçenekler
A
Henry Sidgwick
B
Wagner
C
Peacock
D
Wiseman
E
Adam Smith
Açıklama:
Piyasa başarısızlığı kuramının temelleri 19. yüzyılın ikinci yarısında faydacı iktisatçılar John Stuart Mill (1859) ve Henry Sidgwick (1885) tarafından ortaya atılmıştır.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi çalışmasında bir kamusal malın temel özelliğinin ''rakip olmama'' (non-rivalry), yani bireylerin bir malın tüketiminde birbirleriyle rekabet etmemesi olduğunu ileri sürer?
Seçenekler
A
Samuelson
B
Richard A. Musgrave
C
Keynes
D
Wagner
E
Fredman
Açıklama:
Çalışmasında Samuelson bir kamusal malın temel özelliğinin ‘rakip olmama’ (non-rivalry), yani bireylerin bir malın tüketiminde birbirleriyle rekabet
etmemesi olduğunu ileri sürer
etmemesi olduğunu ileri sürer
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi ''rakip olmama'' ve ''dışlanamama'' özelliklerinin her ikisine birden sahip olan mallardır?
Seçenekler
A
Kamusal mallar
B
Özel mallar
C
Yarı kamusal mallar
D
Tüketim mallar
E
Yatırım malları
Açıklama:
Kamusal Mal: ‘Rakip olmama’ ve ‘dışlanamama’ özelliklerinin her ikisine birden sahip olan maldır.
Kamusal mallar
Kamusal mallar
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi kamusal malların sahip oldukları iki temel özellikten yalnızca birini taşıyan mallardır?
Seçenekler
A
Yarı kamusal mallar
B
Kamusal mallar
C
Özel mallar
D
Tüketim malları
E
Yatırım malları
Açıklama:
Yarı Kamusal Mallar: Kamusal malların sahip oldukları iki temel özellikten yalnızca birini taşıyan mallardır.
Soru 45
Tüketimde rekabetin olmadığı ancak dışlamanın olanaklı olduğu mallar olup, belirli bir kapasiteye kadar sıkışıklığın olmadığı mallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kulüp malları
B
Özel mallar
C
Kamusal mallar
D
Tüketim malları
E
Yatırım malları
Açıklama:
Kulüp malları; tüketimde rekabetin olmadığı ancak dışlamanın olanaklı olduğu mallar olup, belirli bir kapasiteye kadar sıkışıklığın olmadığı mallardır.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi bireylerin bir kamusal malın sunumuna katılmamalarına rağmen, ''dışlanamama'' özelliği nedeniyle bu maldan yararlanmalarını ifade eder?
Seçenekler
A
Bedavacılık sorunu
B
Dışlanamama sorunu
C
Fiyatlandırılamama sorunu
D
Rakip olma sorunu
E
Maliyet sorunu
Açıklama:
Bedavacılık sorunu: Bireylerin bir kamusal malın sunumuna katılmamalarına rağmen, ‘dışlanamama’ özelliği nedeniyle bu maldan yararlanmalarını ifade eder.
Soru 47
Faydalanan ülkeler (bir grup ülkeden daha fazla), insanlar (tüm insanlar ve nüfus grupları) ve kuşaklar (hem şimdiki hem de gelecek kuşaklar, en azından gelecek kuşakların kalkınma seçeneklerini daraltmadan şimdiki kuşak) açısından büyük ölçüde evrensel olan mallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Küresel kamusal mallar
B
Özel mallar
C
Kamusal mallar
D
Dışsal mallar
E
Sosyal mallar
Açıklama:
Küresel Kamusal Mallar: Faydalanan ülkeler (bir grup ülkeden daha fazla), insanlar (tüm insanlar ve nüfus grupları) ve kuşaklar (hem şimdiki hem de gelecek kuşaklar, en azından gelecek kuşakların kalkınma seçeneklerini daraltmadan şimdiki kuşak) açısından büyük ölçüde evrensel olan mallardır.
Soru 48
Bireylerin ortak malı aşırı kullanması sonucunda ortak malın zarar görmesi durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ortakların trajedisi
B
Mahküm çıkmazı
C
Optimum tüketim
D
Tüketimde rekabet sorunu
E
Ödemeler sorunu
Açıklama:
Ortakların Trajedisi:Bireylerin ortak malı aşırı kullanması sonucunda ortak malın zarar görmesi durumudur.
Soru 49
Toplumsal açıdan gerekli ve faydalı olduğu halde yeterli bilgi (eğitim) ve gelirdüzeyi olmadığı için talebi yetersiz oluşan mallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Erdemli mallar
B
Erdemsiz mallar
C
Sosyal mallar
D
Kamu malları
E
Özel mal
Açıklama:
Erdemli Mallar: Toplumsal açıdan gerekli ve faydalı olduğu halde yeterli bilgi (eğitim) ve gelir düzeyi olmadığı için talebi yetersiz oluşan mallara denilmektedir.
Soru 50
Toplumsal açıdan zararlı oldukları halde, devlet müdahalesi olmadığındabu kez çokça tüketilen mallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Erdemsiz mallar
B
Erdemli mal
C
Sosyal mal
D
Yatırım malları
E
Sosyal mal
Açıklama:
Erdemsiz Mallar: Toplumsal açıdan zararlı oldukları halde, devlet müdahalesi olmadığında bu kez çokça tüketilen mallardır.
Soru 51
Piyasa başarısızlığı kuramının temelleri 19. yüzyılın ikinci yarısında faydacı iktisatçılar John Stuart Mill (1859) ve Henry Sidgwick (1885) tarafından ortaya atılmıştır. Bu kuram hangi yüzyılda neo klasik iktisadi düşüncenin ve dolayısıyla refah iktisadının temel konularından biri haline gelmiştir?
Seçenekler
A
20. yy
B
19. yy
C
18. yy
D
17. yy
E
16. yy
Açıklama:
Piyasa başarısızlığı kuramının temelleri 19. yüzyılın ikinci yarısında faydacı iktisatçılar John Stuart Mill (1859) ve Henry Sidgwick (1885) tarafından ortaya atılmıştır. Bu
kuram 20. yüzyılın ilk yarısında Arthur C. Pigou (1912, 1932), ikinci yarısında ise Richard A. Musgrave’in (1958) katkılarıyla Neo klasik iktisadi düşüncenin ve dolayısıyla refah iktisadının temel konularından biri haline gelmiştir. Ancak bu kuram günümüzde Keynesyen düşünce de içinde olmak üzere çeşitli iktisadi görüşler tarafından bazı değişiklikler yapılarak kabul edilmektedir.
Piyasa başarısızlığı kuramını anlayınız
kuram 20. yüzyılın ilk yarısında Arthur C. Pigou (1912, 1932), ikinci yarısında ise Richard A. Musgrave’in (1958) katkılarıyla Neo klasik iktisadi düşüncenin ve dolayısıyla refah iktisadının temel konularından biri haline gelmiştir. Ancak bu kuram günümüzde Keynesyen düşünce de içinde olmak üzere çeşitli iktisadi görüşler tarafından bazı değişiklikler yapılarak kabul edilmektedir.
Piyasa başarısızlığı kuramını anlayınız
Soru 52
Bireyin ekonomik refahını mikro ekonomik teknikler kullanarak değerlendiren iktisat alt dalına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Refah iktisadı
B
Makro iktisat
C
Mikro iktisat
D
Keynesyen iktisat
E
Neo klasik iktisat
Açıklama:
Refah İktisadı, İktisadın, bireyin ekonomik refahını mikroekonomik teknikler kullanarak değerlendiren alt dalıdır.
Refah İktisadı kavramını anlayınız
Refah İktisadı kavramını anlayınız
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi piyasaların (özellikle de finansal piyasaların) başarısızlığının nedeninin büyük ölçüde onların doğaları gereği, istikrarsız olmalarından kaynaklandığını ileri süren ve piyasa başarısızlıklarıyla mücadelede devlete düşen rolleri tanımlayan iktisatçılar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Adam Smith
B
John Maynard Keynes
C
Joseph A. Schumpeter
D
Hyman P. Minsky
E
Richard A. Musgrave
Açıklama:
Neo klasik iktisatla kamu maliyesi disiplininin buluştuğu alanlardan biri olan piyasa başarısızlığı kuramı ekonomide devlete bazı roller düştüğünü kabul etmekle birlikte, kaynakların dağıtılmasının asıl mekanizmasının piyasa olduğunu savunur. Öte yandan, John Maynard Keynes, Joseph A. Schumpeter, Hyman P. Minsky gibi iktisatçılara göre piyasaların (özellikle de finansal piyasaların) bu başarısızlığının nedeni büyük ölçüde onların doğaları gereği, istikrarsız olmalarından kaynaklanmaktadır. Aşırı borçlanma, gevşek yönetsel kurallarla yatırımcıların ‘hayvani güdüleri’ ve akılcı olmayan psikolojileri, piyasaların kırılgan ve istikrarsız olmasına yol açmaktadır. Bu durum dönemsel olarak ekonominin yükselişine ve ardından düşüşüne (ya da tam tersine) yol açar. Bu noktada bu iktisatçıların çözüm önerisi devlet müdahalesinin ve kamu kesiminin ekonomideki payının artırılması anlamına gelen ‘büyük devlet’ kapitalizmidir.
Neo klasik iktisat kavramını anlayınız
Neo klasik iktisat kavramını anlayınız
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi piyasa mekanizmasının kaynak dağılımında etkinliği sağlayamama sebeplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Borçlanma
B
Kamusal mallar
C
Eksik rekabet
D
Dışsallıklar
E
Eksik bilgi
Açıklama:
Piyasa başarısızlığı kuramı, kaynak dağılımı işlevini, kamu maliyesinin en önemli işlevi olarak kabul eder. Bu işlevden kastedilen şey, devletin üretici kaynakları dağıtması faaliyetidir, başka bir deyişle üretim görevlerini kendisinin üstlenmesidir. Bu işlev piyasa mekanizmasının işleyişine, daha doğrusu işleyememesine bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Piyasa mekanizmasının bazı mal ve hizmetlerin sağlanmasında hiç çalışmaması ya da yetersiz çalışması, kaynak dağılımı işlevinin temel gerekçesidir. Gerçekten, piyasa mekanizması kamusal mallar, ortak mallar, dışsallıklar, erdemli mallar, doğal tekeller, eksik piyasalar gibi durumların varlığında kaynak dağılımında etkinliği sağlayamamaktadır
Borçlanma piyasa mekanizmasının kaynak dağılımında etkinliği sağlayamama sebeplerinden biri değildir.
Borçlanma piyasa mekanizmasının kaynak dağılımında etkinliği sağlayamama sebeplerinden biri değildir.
Soru 55
Kamusal malların sahip oldukları iki temel özellikten yalnızca birini taşıyan mallardır. Bu mallar hem bireye özel fayda sağlayan hem de toplumsal fayda yayan mallardır. Bu nedenle kamusal mallarla özel mallar arasında yer alırlar. Yukarıda bahsedilen mallar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yarı kamusal mallar
B
Tam kamusal mallar
C
Kulüp malları
D
Erdemli mallar
E
Erdemsiz mallar
Açıklama:
Yarı kamusal mallar, genel olarak, kamusal malların sahip oldukları iki temel özellikten yalnızca birini taşıyan mallardır. Bu mallar hem bireye özel fayda sağlayan hem
de toplumsal fayda yayan mallardır. Bu nedenle kamusal mallarla özel mallar arasında yer alırlar. Kamu kesiminin bu malları üretme gerekçeleri, yaydıkları toplumsal faydadır.
Ancak yarı kamusal malların üretiminin yalnızca özel kesime bırakılması durumunda bu malların fiyatları daha yüksek ve üretim miktarıysa daha düşük düzeyde gerçekleşecektir. Bu durum açık bir şekilde kaynak dağılımında piyasaların etkisizliğidir.
Kamusal malların sahip olduğu temel özellikler nelerdir anlayınız
de toplumsal fayda yayan mallardır. Bu nedenle kamusal mallarla özel mallar arasında yer alırlar. Kamu kesiminin bu malları üretme gerekçeleri, yaydıkları toplumsal faydadır.
Ancak yarı kamusal malların üretiminin yalnızca özel kesime bırakılması durumunda bu malların fiyatları daha yüksek ve üretim miktarıysa daha düşük düzeyde gerçekleşecektir. Bu durum açık bir şekilde kaynak dağılımında piyasaların etkisizliğidir.
Kamusal malların sahip olduğu temel özellikler nelerdir anlayınız
Soru 56
Devletin toplumdaki tüm bireylerin kamusal mal tercihlerini bulması ve sonrasında da zorlayıcı gücünü kullanarak herkesi kamusal malların finansmanına katılmaya mecbur bırakması ile devlet aşağıdaki sorunlardan hangisini ortadan kaldırır?
Seçenekler
A
Bedavacılık
B
Erdemli mal
C
Erdemsiz mal
D
Kulüp malı
E
Yarı kamusal mal
Açıklama:
Kamusal mala ilişkin olarak değinilmesi gereken bir başka konu da bireylerin bu malların tüketiminde sergiledikleri bedavacı davranışlardır. Kamu ekonomisinde ‘bedavacılık sorunu’ olarak incelenen bu durum, bireylerin bir kamusal malın sunumuna katılmamalarına rağmen, ‘dışlanamama’ özelliği nedeniyle bu maldan yararlanmalarını ifade eder. Bedavacılık eğer kamusal malın üretiminin gerçekleşmemesi ya da düşük düzeyde gerçekleşmesi sonucunu doğuruyorsa ya da bir ortak havuz kaynağının aşırı kullanımına
neden oluyorsa genellikle ekonomik bir sorun olarak kabul edilir.
Bedavacılık kavramını anlayınız
neden oluyorsa genellikle ekonomik bir sorun olarak kabul edilir.
Bedavacılık kavramını anlayınız
Soru 57
Küresel kamusal mallar kavramında aşağıdakilerden hangisi yoktur?
Seçenekler
A
Uluslararası Para Fonu
B
Oxfam
C
Yeşil barış
D
Kızılay
E
Sınır Tanımayan Doktorlar Örgütü
Açıklama:
Son dönemde kamusal mallar yazınına ‘küresel kamusal mallar’ adıyla yeni bir kavram dahil edilmiştir. Inge Kaul, Isabelle Grunberg ve Marc A. Stern’e göre küresel kamusal
mallar, “faydalanan ülkeler (bir grup ülkeden daha fazla), insanlar (tüm insanlar ve nüfus grupları) ve kuşaklar (hem şimdiki hem de gelecek kuşaklar, en azından gelecek kuşakların kalkınma seçeneklerini daraltmadan şimdiki kuşak) açısından büyük ölçüde evrensel olan mallardır.” Küresel kamusal mallar da kamusal mallar kuramının tüketimde rakip olmama ve dışlanamama olarak ifade edilen iki temel özelliği çerçevesinde açıklanmaktadır.
Küresel kamusal malların sunumundaki aktörleri anlayınız
mallar, “faydalanan ülkeler (bir grup ülkeden daha fazla), insanlar (tüm insanlar ve nüfus grupları) ve kuşaklar (hem şimdiki hem de gelecek kuşaklar, en azından gelecek kuşakların kalkınma seçeneklerini daraltmadan şimdiki kuşak) açısından büyük ölçüde evrensel olan mallardır.” Küresel kamusal mallar da kamusal mallar kuramının tüketimde rakip olmama ve dışlanamama olarak ifade edilen iki temel özelliği çerçevesinde açıklanmaktadır.
Küresel kamusal malların sunumundaki aktörleri anlayınız
Soru 58
Mal varlığı haklarının, daha açık bir deyişle malın faydası üzerindeki yasal hakların, hiçbir bireye ya da gruba verilmediği mallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ortak mal
B
Tam kamusal mal
C
Yarı kamusal mal
D
Erdemsiz mal
E
Erdemli mal
Açıklama:
Mal varlığı haklarının, daha açık bir deyişle malın faydası üzerindeki yasal hakların, hiçbir bireye ya da gruba verilmediği mallar ‘ortak (serbest) mallar’ olarak adlandırılırlar. Bu
malların faydasından tüm bireyler herhangi bir kısıtlamaya uğramaksızın sınırsız olarak yararlanırlar. Malın faydasının herkese açık olması yüzünden, tek bir birey kendi hakkını
satma olanağına sahip değildir. Bu açıklık ve kısıtlama yokluğu nedeniyle bireylerin ortak malı aşırı kullanması sonucunda ortak mal zarar görmektedir. Devlet müdahalesine gerekçe oluşturan bu durum kamu ekonomisi yazınında ‘ortakların trajedisi’ sorunu olarak adlandırılmaktadır.
Ortak (Serbest) Mallar kavramını anlayınız
malların faydasından tüm bireyler herhangi bir kısıtlamaya uğramaksızın sınırsız olarak yararlanırlar. Malın faydasının herkese açık olması yüzünden, tek bir birey kendi hakkını
satma olanağına sahip değildir. Bu açıklık ve kısıtlama yokluğu nedeniyle bireylerin ortak malı aşırı kullanması sonucunda ortak mal zarar görmektedir. Devlet müdahalesine gerekçe oluşturan bu durum kamu ekonomisi yazınında ‘ortakların trajedisi’ sorunu olarak adlandırılmaktadır.
Ortak (Serbest) Mallar kavramını anlayınız
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi ortak mallara hangisi dahil edilemez?
Seçenekler
A
Uyuşturucu
B
Su kaynakları
C
Avlanma alanları
D
Vahşi yaşam koruma alanları
E
Ozon tabakası
Açıklama:
Ortak mallara ilişkin çok sayıda örnek verilebilir. Su kaynakları, avlanma alanları, vahşi yaşam koruma alanları, radyo televizyon yayın alanları, petrol kaynakları en bilinen
ortak mal örnekleridir. Ayrıca, atmosfer, ozon tabakası, okyanuslar ve biyoçeşitlilik de küresel ortak mallar olarak kabul edilmektedir. Hatta kültürel bir çerçeveden bakıldığında
edebiyat, müzik, sanat, tasarım, film, yazılım, tarihi yerler ve eserler de ortak mallar olarak nitelendirilmektedir. Bu bağlamda, avlanma alanlarında avlanılacak hayvan türlerinin
sayı ve zaman olarak kısıtlanması, vahşi yaşam koruma alanlarında avlanmanın tamamıyla yasaklanması, radyo ve televizyon kanallarının frekans tahsisinin devlet tarafından
verilmesi, kamusal müze hizmetleri ve tarihi yerlerin ve eserlerin korunması faaliyetleri, bu mallarla ilgili olarak devletin aldığı önlemlere örneklerdir.
Ortak mal kavramını anlayınız
ortak mal örnekleridir. Ayrıca, atmosfer, ozon tabakası, okyanuslar ve biyoçeşitlilik de küresel ortak mallar olarak kabul edilmektedir. Hatta kültürel bir çerçeveden bakıldığında
edebiyat, müzik, sanat, tasarım, film, yazılım, tarihi yerler ve eserler de ortak mallar olarak nitelendirilmektedir. Bu bağlamda, avlanma alanlarında avlanılacak hayvan türlerinin
sayı ve zaman olarak kısıtlanması, vahşi yaşam koruma alanlarında avlanmanın tamamıyla yasaklanması, radyo ve televizyon kanallarının frekans tahsisinin devlet tarafından
verilmesi, kamusal müze hizmetleri ve tarihi yerlerin ve eserlerin korunması faaliyetleri, bu mallarla ilgili olarak devletin aldığı önlemlere örneklerdir.
Ortak mal kavramını anlayınız
Soru 60
Her bir otomobil sürücüsü maliyetine katlanmaksızın temiz havadan faydalanmak ister veya kendisi benzinli araç kullanmaya devam etmesine rağmen diğerlerinin kurşunsuz benzin kullanmasını ister. Bu durum kamu maliyesinde aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanır?
Seçenekler
A
Dışsallık
B
Tam kamusal mal
C
Yarı kamusal mal
D
Erdemsiz mal
E
Ortak mal
Açıklama:
Dışsallıklar ile kamusal mallar bazı açılardan benzerdirler. Her ikisinde de bir faaliyet nedeniyle diğer insanların ya da grupların kaçınılmaz bir biçimde etkilenmeleri söz konusudur. Ayrıca bedavacılık olgusu, dışsallıklar için de geçerlidir (Örneğin her bir otomobil sürücüsü maliyetine katlanmaksızın temiz havadan faydalanmak ister veya kendisi benzinli araç kullanmaya devam etmesine rağmen diğerlerinin kurşunsuz benzin kullanması taraftarıdır). Dışsallıklar ile kamusal malları temelde ayıran unsursa dışsallıklardan herkesin aynı ölçüde etkilenmemesi ancak kamusal mallardan herkesin aynı ölçüde etkilendiklerinin (yararlandıklarının) varsayılmasıdır.
Dışsallıklar ile kamusal mallar kavramını anlayınız
Dışsallıklar ile kamusal mallar kavramını anlayınız
Soru 61
Aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İktisadi düşünce okulu; ekonomi kuramı tarihindeki farklı yaklaşımları tanımlamak üzere kullanılan bir kavramdır.
B
Faydacı İktisat; Bir kişinin eylemlerinin asıl amacının kendi mutluluğunu artırmak olduğunu savunan, en önemli temsilcisi Jeremy Bentham olan iktisadi düşünce okuludur.
C
Refah İktisadı; iktisadın, bireyin ekonomik refahını makroekonomik teknikler kullanarak değerlendiren alt dalıdır.
D
İkinci En İyi Kuramı; Bir ya da birden çok optimalite koşulları sağlanamadığında nelerin olduğunu inceleyen bir refah iktisadı kuramıdır.
E
Hayvani Güdü; insan davranışlarını etkileyen ve tüketici güveni olarak ölçülebilen duyguları tanımlamak için, iktisatta ilk kez Keynez tarafından kullanılan bir terimdir.
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerinin ekonomideki rollerini açıklayabileceksiniz.
Refah İktisadı; iktisadın, bireyin ekonomik refahını makro değil, mikroekonomik teknikler kullanarak değerlendiren alt dalıdır.
Refah İktisadı; iktisadın, bireyin ekonomik refahını makro değil, mikroekonomik teknikler kullanarak değerlendiren alt dalıdır.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri küresel kamusal malların sunumunda etkili olan aktörlerdendir?
I. Birleşmiş Milletler
II. Unicef
III.Kızılay- Kızılhaç
I. Birleşmiş Milletler
II. Unicef
III.Kızılay- Kızılhaç
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-II
D
I-III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
Küresel ve kamusal malların sunumunda etkili olan aktörler şunlardır; -Uluslararası Örgütler (BM, Dünya Sağlık Örgütü, Unicef vb.) -Devletler -Uluslararsı Sivil Toplum Örgütleri (Oxfam, Yeşilbarış, Kızılay ve Kızılhaç vb.) Özel Kuruluşlar (Vakıflar, firmalar vb.)
Küresel ve kamusal malların sunumunda etkili olan aktörler şunlardır; -Uluslararası Örgütler (BM, Dünya Sağlık Örgütü, Unicef vb.) -Devletler -Uluslararsı Sivil Toplum Örgütleri (Oxfam, Yeşilbarış, Kızılay ve Kızılhaç vb.) Özel Kuruluşlar (Vakıflar, firmalar vb.)
Soru 63
Piyasaların kendi başlarına etkinliği sağlayamaması ya da yeterince etkin biçimde çalışmaması durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Piyasa başarısızlığı
B
Ekonomik buhran
C
Enflasyon
D
Deflayon
E
Dış ticaret açığı
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerinin ekonomideki rollerini açıklayabileceksiniz.
Farklı iktisadi düşünce okullarının görüşlerine bakarsanız, iktisatçıların birçok konuda çoğunlukla görüş ayrılığı içinde olduklarını görebilirsiniz. Ancak iktisatçıların üzerinde bir biçimde görüş birliği sağladığı bazı konular da bulunur. Bunlardan biri de piyasaların her zaman mükemmel bir biçimde çalışmadığını savunan piyasa başarısızlığı kuramıdır. Piyasa başarısızlığı kuramına göre, eksik rekabet, kamusal mallar, dışsallıklar ve eksik bilgi vb. koşulların varlığı durumunda piyasalar kendi başlarına etkinliği sağlayamaz veya yeterince etkin bir biçimde çalışmaz. Bu durumda bazı mallar fazla, bazı mallar az miktarda üretilirken, bazı mallar ise hiç üretilmez.
Farklı iktisadi düşünce okullarının görüşlerine bakarsanız, iktisatçıların birçok konuda çoğunlukla görüş ayrılığı içinde olduklarını görebilirsiniz. Ancak iktisatçıların üzerinde bir biçimde görüş birliği sağladığı bazı konular da bulunur. Bunlardan biri de piyasaların her zaman mükemmel bir biçimde çalışmadığını savunan piyasa başarısızlığı kuramıdır. Piyasa başarısızlığı kuramına göre, eksik rekabet, kamusal mallar, dışsallıklar ve eksik bilgi vb. koşulların varlığı durumunda piyasalar kendi başlarına etkinliği sağlayamaz veya yeterince etkin bir biçimde çalışmaz. Bu durumda bazı mallar fazla, bazı mallar az miktarda üretilirken, bazı mallar ise hiç üretilmez.
Soru 64
Devletin ekonomide üretim görevini kendisinin üstlenmesi aşağıdaki işlevlerinden hangisidir? a
Seçenekler
A
Kamusal mallar işlevi
B
Dışsallık işlevi
C
Ekonomik istikrar işlevi
D
Gelir dağılımı işlevi
E
Kaynak dağılımı işlevi
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerinin ekonomideki rollerini açıklayabileceksiniz.
Piyasa başarısızlığı kuramı kaynak dağılımı işlevini kamu maliyesinin en önemli işlevi olarak kabul eder. Bu işlevden kastedilen şey, devletin üretici kaynakları dağıtması faaliyetidir, başka bir deyişle, üretim görevlerini kendisinin üstlenmesidir.
Piyasa başarısızlığı kuramı kaynak dağılımı işlevini kamu maliyesinin en önemli işlevi olarak kabul eder. Bu işlevden kastedilen şey, devletin üretici kaynakları dağıtması faaliyetidir, başka bir deyişle, üretim görevlerini kendisinin üstlenmesidir.
Soru 65
Bireylerin bir malın tüketimde birbirleriyle rekabet etmemeleri kamusal malların özelliklerinden hangisidir?
Seçenekler
A
Rakip olmama
B
Uluslararası özelliği
C
Yarı kamusallık
D
Klüp özelliği
E
Dışlanamama
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevleri arasındaki ilişkiyi analiz edebileceksiniz.
Mikroekonomi kuramında kamusal malların ilk ayrıntılı analizi Amerikalı iktisatçı Paul A. Samuelson tarafından 1954 yılında yapılmıştır. Bu çalışmasında Samuelson bir kamusal malın temel özelliğinin ‘rakip olmama’ (non-rivalry), yani bireylerin bir malın tüketiminde birbirleriyle rekabet etmemesi olduğunu ileri sürer. Rakip olmama: Bireylerin bir mal›n tüketiminde birbirleriyle rekabet etmemesidir.
Mikroekonomi kuramında kamusal malların ilk ayrıntılı analizi Amerikalı iktisatçı Paul A. Samuelson tarafından 1954 yılında yapılmıştır. Bu çalışmasında Samuelson bir kamusal malın temel özelliğinin ‘rakip olmama’ (non-rivalry), yani bireylerin bir malın tüketiminde birbirleriyle rekabet etmemesi olduğunu ileri sürer. Rakip olmama: Bireylerin bir mal›n tüketiminde birbirleriyle rekabet etmemesidir.
Soru 66
Bir bireyin malın kullanımından mahrum bırakılamaması kamusal malların özelliklerinden hangisidir?
Seçenekler
A
Dışlanamama
B
Rakip olmama
C
uluslararasılık
D
kesinlik
E
yarı kamusallık
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevleri arasındaki ilişkiyi analiz edebileceksiniz.
Samuelson’un özel mallar ile kamusal mallar arasındaki ikilik varsayıma karşı çıkarak, kamusal malların tüketiminde rekabetin olmaması nedeniyle söz konusu olan ortak tüketim koşulunun, bedeline katkıda bulunsun ya da bulunmasın herkese uygulanması gerektiğini savunan iktisatçı Richard A. Musgrave olmuştur. Musgrave’e göre, kamusal malın tanımında Samuelson’un koşuluna ek olarak ‘dışlanamama’ (non-excludability), yani bir bireyin bir malın kullanımından -teknik veya politik nedenlerle- dışlanamaması koşulu da sağlanmalıdır.
Samuelson’un özel mallar ile kamusal mallar arasındaki ikilik varsayıma karşı çıkarak, kamusal malların tüketiminde rekabetin olmaması nedeniyle söz konusu olan ortak tüketim koşulunun, bedeline katkıda bulunsun ya da bulunmasın herkese uygulanması gerektiğini savunan iktisatçı Richard A. Musgrave olmuştur. Musgrave’e göre, kamusal malın tanımında Samuelson’un koşuluna ek olarak ‘dışlanamama’ (non-excludability), yani bir bireyin bir malın kullanımından -teknik veya politik nedenlerle- dışlanamaması koşulu da sağlanmalıdır.
Soru 67
Rakip olmama ve dışlanamama özelliklerinden her ikisine birden sahip olan mallar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamusal mallar
B
Uluslararası kamusal mallar
C
Özel mallar
D
Klüp malları
E
Yarı kamusal mallar
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevleri arasındaki ilişkiyi analiz edebileceksiniz.
Rakip olmama ve dışlanamamamzlık özelliklerinden ikisine birden aynı anda sahip olan mallara kamusal mallar adı verilmektedir.
Rakip olmama ve dışlanamamamzlık özelliklerinden ikisine birden aynı anda sahip olan mallara kamusal mallar adı verilmektedir.
Soru 68
Kamusal malların sahip olduğu iki emel özellikten yalnızca birini taşıyan mallar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Klüp malları
B
Özel mallar
C
Yarı kamusal mallar
D
Uluslararası kamusal mallar
E
Ortak mallar
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerinin ekonomideki rollerini açıklayabileceksiniz.
Yarı kamusal mallar kamusal malların sahip oldukları özelliklerden yalnızca biisine sahip olan mallardır.
Yarı kamusal mallar kamusal malların sahip oldukları özelliklerden yalnızca biisine sahip olan mallardır.
Soru 69
Tüketimde rekabetin olmadığı ancak dışlamanın mümkün olduğu ve belirli bir kapasiteye kadar sıkışıklığın olmadığı mallar aşağıdakilerden hangisidir? a
Seçenekler
A
Yarı kamusal mallar
B
Özel mallar
C
Klüp malları
D
Uluslararası kamusal mallar
E
Ortak mallar
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevleri arasındaki ilişkiyi analiz edebileceksiniz.
Kulüp malları; tüketimde rekabetin olmadığı ancak dışlamanın olanaklı olduğu mallar olup, belirli bir kapasiteye kadar sıkışıklığın olmadığı mallardır. Ortak havuz kaynakları ise; dışlamanın olanaklı olmadığı ancak, bireylerin malın kullanımında birbirleriyle rekabet ettikleri mallardır. Bunlar genellikle mülkiyet hakkının oluşmadığı doğal nitelikteki mallardan oluşur.
Kulüp malları; tüketimde rekabetin olmadığı ancak dışlamanın olanaklı olduğu mallar olup, belirli bir kapasiteye kadar sıkışıklığın olmadığı mallardır. Ortak havuz kaynakları ise; dışlamanın olanaklı olmadığı ancak, bireylerin malın kullanımında birbirleriyle rekabet ettikleri mallardır. Bunlar genellikle mülkiyet hakkının oluşmadığı doğal nitelikteki mallardan oluşur.
Soru 70
Bireylerin bir kamusal malın sunumuna katılmamalarına rağmen, dışlanamama özelliği nedeniyle bu maldan yararlanmalarını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bedavacılık sorunu
B
Rakip olmama
C
Uluslararasılık
D
Ortakların trajedisi
E
Erdemli mallar
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevleri arasındaki ilişkiyi analiz edebileceksiniz.
Kamusal mala ilişkin olarak değinilmesi gereken bir başka konu da bireylerin bu malların tüketiminde sergiledikleri bedavacı davranışlardır. Kamu ekonomisinde ‘bedavacılık sorunu’ olarak incelenen bu durum, bireylerin bir kamusal malın sunumuna katılmamalarına rağmen, ‘dışlanamama’ özelliği nedeniyle bu maldan yararlanmalarını ifade eder. Bedavacılık eğer kamusal malın üretiminin gerçekleşmemesi veya düşük düzeyde gerçekleşmesi sonucunu doğuruyorsa, ya da bir ortak havuz kaynağının aşırı kullanımına neden oluyorsa genellikle ekonomik bir sorun olarak kabul edilir.
Kamusal mala ilişkin olarak değinilmesi gereken bir başka konu da bireylerin bu malların tüketiminde sergiledikleri bedavacı davranışlardır. Kamu ekonomisinde ‘bedavacılık sorunu’ olarak incelenen bu durum, bireylerin bir kamusal malın sunumuna katılmamalarına rağmen, ‘dışlanamama’ özelliği nedeniyle bu maldan yararlanmalarını ifade eder. Bedavacılık eğer kamusal malın üretiminin gerçekleşmemesi veya düşük düzeyde gerçekleşmesi sonucunu doğuruyorsa, ya da bir ortak havuz kaynağının aşırı kullanımına neden oluyorsa genellikle ekonomik bir sorun olarak kabul edilir.
Soru 71
Toplumsal açıdan geekli ve faydalı olduğu halde yeterli bilgi ve gelir düzeyi olmadığı için talebi yetersiz oluşan mallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Erdemsiz mallar
B
ortak mallar
C
Yarı kamusal mallar
D
Erdemli mallar
E
Ortak mallar
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevleri arasındaki ilişkiyi analiz edebileceksiniz.
İlk kez Richard A. Musgrave tarafından kullanılan bu kavram, toplumsal açıdan gerekli ve faydalı olduğu halde yeterli bilgi (eğitim) ve gelir düzeyi olmadığı için talebi yetersiz oluşan mallara denilmektedir. Bu yüzden devlet bireyleri bu tür malları tüketmeye teşvik eder veya zorlar. Erdemli malların en tipik örnekleri aşılar, süt ve zorunlu eğitimdir. Bu nedenle devlet zorunlu aşılama, okullarda ücretsiz süt dağıtımı ve zorunlu eğitim gibi faaliyetler gerçekleştirerek bu malların daha fazla tüketilmesini sağlar. Ayrıca bu malları üreten özel firmalara da çeşitli sübvansiyonlar ve kolaylıklar uygulayarak toplumun bu malları daha ucuza ve dolayısıyla daha çok tüketmesi istenir.
İlk kez Richard A. Musgrave tarafından kullanılan bu kavram, toplumsal açıdan gerekli ve faydalı olduğu halde yeterli bilgi (eğitim) ve gelir düzeyi olmadığı için talebi yetersiz oluşan mallara denilmektedir. Bu yüzden devlet bireyleri bu tür malları tüketmeye teşvik eder veya zorlar. Erdemli malların en tipik örnekleri aşılar, süt ve zorunlu eğitimdir. Bu nedenle devlet zorunlu aşılama, okullarda ücretsiz süt dağıtımı ve zorunlu eğitim gibi faaliyetler gerçekleştirerek bu malların daha fazla tüketilmesini sağlar. Ayrıca bu malları üreten özel firmalara da çeşitli sübvansiyonlar ve kolaylıklar uygulayarak toplumun bu malları daha ucuza ve dolayısıyla daha çok tüketmesi istenir.
Soru 72
Küresel kamusal mallar arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?
Seçenekler
A
Çevre
B
Tarım
C
Finansal istikrar
D
Sağlık
E
Bilgi
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevleri arasındaki ilişkiyi analiz edebileceksiniz.
Küresel Kamusal Mallar: Faydaları ülkeler (bir grup ülkeden daha fazla), insanlar (tüm insanlar ve nüfus grupları) ve kuşaklar (hem şimdiki hem de gelecek kuşaklar, en azından gelecek kuşakların kalkınma seçeneklerini daraltmadan şimdiki kuşak) açısından büyük ölçüde evrensel olan mallardır.
Küresel Kamusal Mallar: Faydaları ülkeler (bir grup ülkeden daha fazla), insanlar (tüm insanlar ve nüfus grupları) ve kuşaklar (hem şimdiki hem de gelecek kuşaklar, en azından gelecek kuşakların kalkınma seçeneklerini daraltmadan şimdiki kuşak) açısından büyük ölçüde evrensel olan mallardır.
Soru 73
Piyasa başarısızlığı kuramının temellerini oluşturan iktisatçılar aşağıdaki şıkların hangisinde kronolojik olarak doğru sırayla verilmiştir?
I. Richard A. Musgrave’in
II. John Stuart Mill
III. Arthur C. Pigou
IV. Henry Sidgwick
I. Richard A. Musgrave’in
II. John Stuart Mill
III. Arthur C. Pigou
IV. Henry Sidgwick
Seçenekler
A
I,II,III,IV
B
II,III,I,IV
C
IV,III,II,I
D
III,I,II,IV
E
II,IV,III,I
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevleri arasındaki ilişkiyi analiz edebileceksiniz.
Piyasa başarısızlığı kuramının temelleri 19. yüzyılın ikinci yarısında faydacı iktisatçılar John Stuart Mill (1859) ve Henry Sidgwick (1885) tarafından ortaya atılmıştır. Bu kuram 20. yüzyılın ilk yarısında Arthur C. Pigou (1912, 1932), ikinci yarısında ise Richard A. Musgrave’in (1958) katkılarıyla Neo klasik iktisadi düşüncenin ve dolayısıyla refah iktisadının temel konularından biri haline gelmiştir.
Piyasa başarısızlığı kuramının temelleri 19. yüzyılın ikinci yarısında faydacı iktisatçılar John Stuart Mill (1859) ve Henry Sidgwick (1885) tarafından ortaya atılmıştır. Bu kuram 20. yüzyılın ilk yarısında Arthur C. Pigou (1912, 1932), ikinci yarısında ise Richard A. Musgrave’in (1958) katkılarıyla Neo klasik iktisadi düşüncenin ve dolayısıyla refah iktisadının temel konularından biri haline gelmiştir.
Soru 74
Richard A. Musgrave’nin piyasa başarızlığı durumunda devlete düşen rolleri belli ana başlıklarda toplamıştır. Aşağıdakilerden hangileri bu başlıkları tam olarak kapsamaktadır?
Seçenekler
A
Kaynak dağılımı, sermaye dağılımı
B
Gelir dağılımı, bütçe oluşturma
C
Regülasyon, ekonomik istikrar, istihdam
D
Kaynak dağılımı, gelir dağılımı, ekonomik istikrar
E
Dışlanmama, sermaye piyasası oluşturma, ekonomik istikrar.
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevleri arasındaki ilişkiyi analiz edebileceksiniz.
Richard A. Musgrave piyasa başarısızlıklarıyla mücadelede devlete düşen rolleri kamu maliyesinin işlevleri olarak 3 ana başlık altında toplamaktadır. Bu işlevler; kaynak dağılımı, gelir dağılımı ve ekonomik istikrar işlevleridir.
Richard A. Musgrave piyasa başarısızlıklarıyla mücadelede devlete düşen rolleri kamu maliyesinin işlevleri olarak 3 ana başlık altında toplamaktadır. Bu işlevler; kaynak dağılımı, gelir dağılımı ve ekonomik istikrar işlevleridir.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri hem rakip olunamaz hem de dışlanmaz malların özelliklerindedir?
I. Kamu bütçelerince dağıtılır.
II. Zorunlu vergi gelirleriyle finanse edilir.
III. Dışlama maliyetleri yüksektir.
IV. Devlet tarafından ya da devletin izin verdiği özel firmalarca üretilir.
I. Kamu bütçelerince dağıtılır.
II. Zorunlu vergi gelirleriyle finanse edilir.
III. Dışlama maliyetleri yüksektir.
IV. Devlet tarafından ya da devletin izin verdiği özel firmalarca üretilir.
Seçenekler
A
I,II,IV
B
II,III,IV
C
I,II
D
III,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerinin ekonomideki rollerini açıklayabileceksiniz.
Bunlar tam kamusal mallardır. Özellikleri ise; Dışlama maliyetleri yüksek. Doğrudan devlet tarafından ya da devletin izin verdiği özel firmalarca üretilir. Kamu bütçelerince dağıtılır. Zorunlu vergi gelirleriyle finanse edilir.
Bunlar tam kamusal mallardır. Özellikleri ise; Dışlama maliyetleri yüksek. Doğrudan devlet tarafından ya da devletin izin verdiği özel firmalarca üretilir. Kamu bütçelerince dağıtılır. Zorunlu vergi gelirleriyle finanse edilir.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri rakip olunabilir ve dışlanamaz özelliği taşıyan kamusal malların özelliklerindendir?
I. Faydaları ortak tüketilen ancak sıkışabilen mallar.
II. Kamu bütçelerince dağıtılır.
III. Özel firmalarca ya da kamu kesimince üretilir.
IV. Piyasalarca ya da doğrudan kamu bütçelerince dağıtılır.
V. Zorunlu vergi gelirleriyle finanse edilir.
I. Faydaları ortak tüketilen ancak sıkışabilen mallar.
II. Kamu bütçelerince dağıtılır.
III. Özel firmalarca ya da kamu kesimince üretilir.
IV. Piyasalarca ya da doğrudan kamu bütçelerince dağıtılır.
V. Zorunlu vergi gelirleriyle finanse edilir.
Seçenekler
A
I,III,IV
B
II,III,V
C
III,IV,V
D
I,II,III
E
II,III,IV
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevleri arasındaki ilişkiyi analiz edebileceksiniz.
Bu mallar ortak havuz kaynakları olarak da adlandırılırlar. Özellikleri ise; • Faydaları ortak tüketilen ancak sıkışabilen mallar. • Özel firmalarca ya da kamu kesimince üretilir. • Piyasalarca ya da doğrudan kamu bütçelerince dağıtılır. • Satış gelirlerinden (kullanım ücretlerinden) ya da vergi gelirlerinden finanse edilir. Örnekler: Parklar, ortak mallar, kamu yüzme havuzları.
Bu mallar ortak havuz kaynakları olarak da adlandırılırlar. Özellikleri ise; • Faydaları ortak tüketilen ancak sıkışabilen mallar. • Özel firmalarca ya da kamu kesimince üretilir. • Piyasalarca ya da doğrudan kamu bütçelerince dağıtılır. • Satış gelirlerinden (kullanım ücretlerinden) ya da vergi gelirlerinden finanse edilir. Örnekler: Parklar, ortak mallar, kamu yüzme havuzları.
Soru 77
Üreticiden üreticiye dışsallıklar kavramı aşağıdaki örneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Ünlü bir yazarın köşe yazısında bir lokantadan bahsetmesi ve o llokantanın işlerinin artması
B
Bir pop yıldızının kerevizin çok lezzetli ve yararlı bir sebze olduğunu açıklamasıyla kereviz üreticilerinin olumlu etkilenmesi.
C
Sigara içen bir kişinin sigara içmeyen birinin temiz hava tüketimini olumsuz etkilemesi.
D
Bir fabrikanın bacasından çıkan zehirli gazların tüketicilerin hastalanmasına yol açması.
E
Bir firmanın bir ırmağa bıraktığı atıkların, o yörede bahçecilik yapan bir kişinin sebze üretimini olumsuz etkilenmesi.
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerinin ekonomideki rollerini açıklayabileceksiniz.
Üreticiden üreticiye dışsallık kavramını doğru bir şekilde veren tek örnek E şıkkıdır. Diğerleri farklı dışsallık modellerine ilişkin örneklerdir.
Üreticiden üreticiye dışsallık kavramını doğru bir şekilde veren tek örnek E şıkkıdır. Diğerleri farklı dışsallık modellerine ilişkin örneklerdir.
Soru 78
Küresel kamusal malların sunumunda etkili olan aktörler aşağıdaki şıkların hangisinde veya hangilerinde doğru olarak verilmiştir?
I. Kızılay
II. Shell
III. UNICEF
IV. Fransa
V. Facebook
I. Kızılay
II. Shell
III. UNICEF
IV. Fransa
V. Facebook
Seçenekler
A
II,III,IV
B
I,III,IV
C
III,IV,V
D
I,III,V
E
Hepsi
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevleri arasındaki ilişkiyi analiz edebileceksiniz.
Bu aktörler dört başlıkta incelenebilir. • Uluslararası örgütler: Birleşmiş Milletler, Dünya Sağlık Örgütü, UNICEF vb. • Devletler: Küresel kamusal malların önemli bir kısmı devletlerce sunulur. • Uluslarası sivil toplum örgütleri: Oxfam, Yeşilbarış, Kızılay ve Kızılhaç, Sınır Tanımayan Doktorlar Örgütü vb. • Özel kuruluşlar: Kâr amacı gütmeyen ya da kâr amaçlı kuruluşlar: Vakıflar, firmalar vb. fACEBOOK VE SHELL KAR AMACI GÜTTÜKLERİ İÇİN BU KATAGORİDE YER ALAMAZLAR
Bu aktörler dört başlıkta incelenebilir. • Uluslararası örgütler: Birleşmiş Milletler, Dünya Sağlık Örgütü, UNICEF vb. • Devletler: Küresel kamusal malların önemli bir kısmı devletlerce sunulur. • Uluslarası sivil toplum örgütleri: Oxfam, Yeşilbarış, Kızılay ve Kızılhaç, Sınır Tanımayan Doktorlar Örgütü vb. • Özel kuruluşlar: Kâr amacı gütmeyen ya da kâr amaçlı kuruluşlar: Vakıflar, firmalar vb. fACEBOOK VE SHELL KAR AMACI GÜTTÜKLERİ İÇİN BU KATAGORİDE YER ALAMAZLAR
Soru 79
Erdemli mallar ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Mal varlığı haklarının, daha açık bir deyişle malın faydası üzerindeki yasal hakların, hiçbir bireye ya da gruba verilmediği mallar.
B
Toplumsal açıdan gerekli ve faydalı olduğu halde yeterli bilgi ve gelir düzeyi olmadığı için talebi yetersiz oluşan mallar.
C
Toplumsal açıdan zararlı oldukları halde, devlet müdahalesi olmadığında bu kez çokça tüketilen mallardır.
D
Toplumsal açıdan zaman zaman yararlı zaman zaman ise zararlı olabilen mallar.
E
Tamamı devlet tarafından üretilen ve devletin tekelinde olan mallar.
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevleri arasındaki ilişkiyi analiz edebileceksiniz.
Toplumsal açıdan gerekli ve faydalı olduğu halde yeterli bilgi (eğitim) ve gelir düzeyi olmadığı için talebi yetersiz oluşan mallara erdemli mallar denmektedir. Aşılar, süt ve zorunlu eğitim erdemli malların örnekleridir.
Toplumsal açıdan gerekli ve faydalı olduğu halde yeterli bilgi (eğitim) ve gelir düzeyi olmadığı için talebi yetersiz oluşan mallara erdemli mallar denmektedir. Aşılar, süt ve zorunlu eğitim erdemli malların örnekleridir.
Soru 80
Devletin ekonomik istikrar işlevinin başarısı aşağıdakilerden hangisine ya da hangilerine bağlıdır?
I. Kaynak Dağılımı
II. Eksik Piyasalar
III. Düzenleme İşlevi
IV. Doğal Tekeller
V. Gelir Dağılımı
I. Kaynak Dağılımı
II. Eksik Piyasalar
III. Düzenleme İşlevi
IV. Doğal Tekeller
V. Gelir Dağılımı
Seçenekler
A
I,III,IV
B
II,IV,V
C
I,III,V
D
III,IV,V
E
Hepsi
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevleri arasındaki ilişkiyi analiz edebileceksiniz.
Devletin ekonomik istikrar işlevinin başarısı, kaynak dağılımı ve gelir dağılımı işlevleri tarafından, kısmen de düzenleme işlevi tarafından belirlenmektedir. Bu nedenle devlet, kaynak dağılımı ve gelir dağılımı işlevlerini yerine getirmeye öncelik verdiğinde, ekonomik istikrar işlevini de yerine getirmesi kolaylaşacaktır.
Devletin ekonomik istikrar işlevinin başarısı, kaynak dağılımı ve gelir dağılımı işlevleri tarafından, kısmen de düzenleme işlevi tarafından belirlenmektedir. Bu nedenle devlet, kaynak dağılımı ve gelir dağılımı işlevlerini yerine getirmeye öncelik verdiğinde, ekonomik istikrar işlevini de yerine getirmesi kolaylaşacaktır.
Soru 81
Piyasaların etkin ya da yeterince etkin çalışmadığı bu gibi durumlarda devlet piyasalara aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri ile müdahale edebilir?
I. Yasal düzenlemeler
II. Vergiler
III. Kamu harcamaları
IV. Parasal politikalar
I. Yasal düzenlemeler
II. Vergiler
III. Kamu harcamaları
IV. Parasal politikalar
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız IV
C
I, II ve IV
D
I ve II
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
Piyasaların etkin ya da yeterince etkin çalışmadığı durumlarda devletin piyasalara en önemli müdahale araçları yasal düzenlemeler, vergiler, kamu harcamaları ve parasal politikalardır. Bu nedenle doğru cevap E şıkkıdır.
Piyasaların etkin ya da yeterince etkin çalışmadığı durumlarda devletin piyasalara en önemli müdahale araçları yasal düzenlemeler, vergiler, kamu harcamaları ve parasal politikalardır. Bu nedenle doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 82
Richard A. Musgrave piyasa başarısızlıklarıyla mücadelede devlete düşen rolleri kamu maliyesinin işlevleri olarak kaça ayırmaktadır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevleri arasındaki ilişkiyi analiz edebileceksiniz.
Richard A. Musgrave piyasa başarısızlıklarıyla mücadelede devlete düşen rolleri kamu maliyesinin işlevleri olarak 3 ana başlık altında toplamaktadır. Bu işlevler; kaynak dağılımı, gelir dağılımı ve ekonomik istikrar işlevleridir. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.
Richard A. Musgrave piyasa başarısızlıklarıyla mücadelede devlete düşen rolleri kamu maliyesinin işlevleri olarak 3 ana başlık altında toplamaktadır. Bu işlevler; kaynak dağılımı, gelir dağılımı ve ekonomik istikrar işlevleridir. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 83
Kamu maliyesinin hangi işlevi devletin özel ekonomiye müdahalesinin sınırlarını belirlemede yol gösterici bir rol oynamıştır?
Seçenekler
A
Kaynak dağılımı işlevi
B
Gelir dağılımı işlevi
C
Ekonomik istikrar işlevi
D
Düzenleme İşlevi
E
Faydacı İktisat
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevleri arasındaki ilişkiyi analiz edebileceksiniz.
Kaynak dağılımındaki etkinliğin sağlanabilmesi için kamu maliyesinin, kaynakları dağıtmasına gereksinim vardır. Özellikle bu işlev, devletin özel ekonomiye müdahalesinin sınırlarını belirlemede yol gösterici bir rol oynamaktadır. Bu nedenle doğru cevap A şıkkıdır.
Kaynak dağılımındaki etkinliğin sağlanabilmesi için kamu maliyesinin, kaynakları dağıtmasına gereksinim vardır. Özellikle bu işlev, devletin özel ekonomiye müdahalesinin sınırlarını belirlemede yol gösterici bir rol oynamaktadır. Bu nedenle doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri tam kamusal malların genel özellikleri arasında yer alır?
I. Dışlama maliyetleri yüksektir.
II. Doğrudan devlet tarafından ya da devletin izin verdiği özel firmalarca üretilir.
III. Kamu bütçelerince dağıtılır.
IV. Zorunlu vergi gelirleriyle finanse edilir.
I. Dışlama maliyetleri yüksektir.
II. Doğrudan devlet tarafından ya da devletin izin verdiği özel firmalarca üretilir.
III. Kamu bütçelerince dağıtılır.
IV. Zorunlu vergi gelirleriyle finanse edilir.
Seçenekler
A
Yalnız II
B
II ve IV
C
I ve III
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevleri arasındaki ilişkiyi analiz edebileceksiniz.
Tam Kamusal Malların genel özellikleri * Dışlama maliyetleri yüksek. * Doğrudan devlet tarafından ya da devletin izin verdiği özel firmalarca üretilir. * Kamu bütçelerince dağıtılır. * Zorunlu vergi gelirleriyle finanse edilir. olduğundan doğru cevap E şıkkıdır.
Tam Kamusal Malların genel özellikleri * Dışlama maliyetleri yüksek. * Doğrudan devlet tarafından ya da devletin izin verdiği özel firmalarca üretilir. * Kamu bütçelerince dağıtılır. * Zorunlu vergi gelirleriyle finanse edilir. olduğundan doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri Yarı Kamusal Malların (Ortak Havuz Kaynakları) genel özellikleri arasında yer alır?
I. Faydaları ortak tüketilen ancak sıkışabilen mallar.
II. Dışlama maliyetleri düşük.
III. Özel firmalarca ya da kamu kesimince üretilir.
IV. Piyasalarca ya da doğrudan kamu bütçelerince dağıtılır.
V. Satış gelirlerinden (kullanım ücretlerinden) ya da vergi gelirlerinden finanse edilir.
I. Faydaları ortak tüketilen ancak sıkışabilen mallar.
II. Dışlama maliyetleri düşük.
III. Özel firmalarca ya da kamu kesimince üretilir.
IV. Piyasalarca ya da doğrudan kamu bütçelerince dağıtılır.
V. Satış gelirlerinden (kullanım ücretlerinden) ya da vergi gelirlerinden finanse edilir.
Seçenekler
A
I, III ve V
B
I, II, IV ve V
C
II, IV ve V
D
I, III, IV ve V
E
I, II ve V
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevleri arasındaki ilişkiyi analiz edebileceksiniz.
27. Yarı Kamusal Malların (Ortak Havuz Kaynakları) genel özellikleri * Faydaları ortak tüketilen ancak sıkışabilen mallar. * Özel firmalarca ya da kamu kesimince üretilir. * Piyasalarca ya da doğrudan kamu bütçelerince dağıtılır. * Satış gelirlerinden (kullanım ücretlerinden) ya da vergi gelirlerinden finanse edilir. olduğundan doğru cevap D şıkkıdır.
27. Yarı Kamusal Malların (Ortak Havuz Kaynakları) genel özellikleri * Faydaları ortak tüketilen ancak sıkışabilen mallar. * Özel firmalarca ya da kamu kesimince üretilir. * Piyasalarca ya da doğrudan kamu bütçelerince dağıtılır. * Satış gelirlerinden (kullanım ücretlerinden) ya da vergi gelirlerinden finanse edilir. olduğundan doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 86
Bireylerin ortak malı aşırı kullanması sonucunda ortak malın zarar görmesi durumu ne olarak ifade edilir?
Seçenekler
A
Tutuklu İkilemi
B
Ortakların Trajedisi
C
Pareto optimumu
D
Bedavacılık
E
Hayvani içgüdü
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevleri arasındaki ilişkiyi analiz edebileceksiniz.
Ortakların Trajedisi: Bireylerin ortak malı aşırı kullanması sonucunda ortak malın zarar görmesi durumudur. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.
Ortakların Trajedisi: Bireylerin ortak malı aşırı kullanması sonucunda ortak malın zarar görmesi durumudur. Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 87
Toplumdaki üretici, tüketici ve faktör sahiplerinden birinin durumunu kötüleştirmeden bunlardan bir başkasının durumunu iyileştirmenin olanaklı olmadığı kaynak dağılımı durumu. Başka bir deyişle, toplumdaki bireylerden en az birinin refahını azaltmadan bir diğerinin refahını artırma olanağı yoksa bu ne olarak tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Tutuklu ikilemi
B
Ortakların Trajedisi
C
Dışsallık
D
Pareto Optimumu
E
Doğal tekel durumu
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerinin ekonomideki rollerini açıklayabileceksiniz.
Toplumdaki üretici, tüketici ve faktör sahiplerinden birinin durumunu kötüleştirmeden bunlardan bir başkasının durumunu iyileştirmenin olanaklı olmadığı kaynak dağılımı durumu. Başka bir deyişle, toplumdaki bireylerden en az birinin refahını azaltmadan bir diğerinin refahını artırma olanağı yoksa o toplumun refahı optimumdur. Bu nedenle doğru cevap D şıkkıdır.
Toplumdaki üretici, tüketici ve faktör sahiplerinden birinin durumunu kötüleştirmeden bunlardan bir başkasının durumunu iyileştirmenin olanaklı olmadığı kaynak dağılımı durumu. Başka bir deyişle, toplumdaki bireylerden en az birinin refahını azaltmadan bir diğerinin refahını artırma olanağı yoksa o toplumun refahı optimumdur. Bu nedenle doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 88
Bu işlev, mal ve hizmet piyasalarındaki arz talep dengesizliğinden kaynaklanan enflasyon, deflasyon, emek piyasalarında ortaya çıkan işsizlikle ithalat-ihracat dengesizliğinin sonucu olarak ortaya çıkan cari açık gibi makro ekonomik konuları kapsamaktadır.
Yukarıda açıklaması yapılan kamu maliyesinin hangi işlevidir?
Yukarıda açıklaması yapılan kamu maliyesinin hangi işlevidir?
Seçenekler
A
Kaynak dağılımı işlevi
B
Gelir dağılımı işlevi
C
Ekonomik istikrar işlevi
D
Düzenleme işlevi
E
İkinci en iyi kuramı
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevleri arasındaki ilişkiyi analiz edebileceksiniz.
Ekonomik istikrar işlevi, mal ve hizmet piyasalarındaki arz talep dengesizliğinden kaynaklanan enflasyon, deflasyon, emek piyasalarında ortaya çıkan işsizlikle ithalat-ihracat dengesizliğinin sonucu olarak ortaya çıkan cari açık gibi makro ekonomik konuları kapsamaktadır. Piyasaların hem maliye hem de para politikası kullanılarak dengelenmeye çalışılması ve belirtilen makroekonomik sorunların çözümlenmesi kamu kesiminin ekonomik istikrar işlevinin özüdür. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.
Ekonomik istikrar işlevi, mal ve hizmet piyasalarındaki arz talep dengesizliğinden kaynaklanan enflasyon, deflasyon, emek piyasalarında ortaya çıkan işsizlikle ithalat-ihracat dengesizliğinin sonucu olarak ortaya çıkan cari açık gibi makro ekonomik konuları kapsamaktadır. Piyasaların hem maliye hem de para politikası kullanılarak dengelenmeye çalışılması ve belirtilen makroekonomik sorunların çözümlenmesi kamu kesiminin ekonomik istikrar işlevinin özüdür. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 89
Toplumdaki bireylerden en az birinin refahını arttırma olanağı yoksa o toplumun neyi optimum olur?
Seçenekler
A
Davranışları
B
Refahı
C
Mutluluğu
D
Güveni
E
Gönüllülük düzeyi
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
Pareto Optimumu: Toplumdaki üretici, tüketici ve faktör sahiplerinden birinin durumunu kötüleştirmeden bunlardanbir başkasının durumunu iyileştirmenin olanaklı olmadığı kaynak dağılımı durumu. Başka bir deyişle, toplumdaki bireylerden en az birinin refahını azaltmadan bir diğerinin refahını artırma olanağı yoksa o toplumun refahı optimumdur.
Pareto Optimumu: Toplumdaki üretici, tüketici ve faktör sahiplerinden birinin durumunu kötüleştirmeden bunlardanbir başkasının durumunu iyileştirmenin olanaklı olmadığı kaynak dağılımı durumu. Başka bir deyişle, toplumdaki bireylerden en az birinin refahını azaltmadan bir diğerinin refahını artırma olanağı yoksa o toplumun refahı optimumdur.
Soru 90
Devletin kaynak dağılımı işlevinin karşılığı olan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Devletin harcamalarına parasal kaynak yaratmasıdır.
B
Devletin sermaye için parasal kaynak toplamasıdır.
C
Devletin doğal kaynakları yönetmesidir.
D
Devletin üretici kaynakları dağıtmasıdır.
E
Devletin kaynakları tamamen özel kesime aktarmasıdır.
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
Piyasa başarsızlığı kuramı, kaynak dağılımı işlevini, kamu maliyesinin en önemli işlevi olarak kabul eder. Bu işlevden kastedilen şey, devletin üretici kaynakları dağıtması faaliyetidir, başka bir deyişle üretim görevlerini kendisinin üstlenmesidir.
Piyasa başarsızlığı kuramı, kaynak dağılımı işlevini, kamu maliyesinin en önemli işlevi olarak kabul eder. Bu işlevden kastedilen şey, devletin üretici kaynakları dağıtması faaliyetidir, başka bir deyişle üretim görevlerini kendisinin üstlenmesidir.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi kamusal malların piyasa tarafından üretilememe nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Dışlanamama özelliğine sahip olmaları
B
Rakip olmama özelliğine sahip olmaları
C
Pazarlanabilmeleri
D
Faydaların bireyler arasında bölünememesi
E
Fiyatlandırılamamaları
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
Samuelson bir kamusal malın temel özelliğinin ‘rakip olmama’ (non-rivalry), yani bireylerin bir malın tüketiminde birbirleriyle rekabet etmemesi olduğunu ileri sürer. Musgrave’e göre, kamusal malın tanımında Samuelson’un koşuluna ek olarak ‘dışlanamama’ (non-excludability), yani bir bireyin bir malın kullanımından (teknik ya da politik nedenlerle) dışlanamaması koşulu da sağlanmalıdır. Kamusal mallar, sahip oldukları özelikler nedeniyle faydaları bireyler arasında bölünemediği için fiyatlandırılmaz ve dolayısıyla piyasa üretimine konu olamaz.
Samuelson bir kamusal malın temel özelliğinin ‘rakip olmama’ (non-rivalry), yani bireylerin bir malın tüketiminde birbirleriyle rekabet etmemesi olduğunu ileri sürer. Musgrave’e göre, kamusal malın tanımında Samuelson’un koşuluna ek olarak ‘dışlanamama’ (non-excludability), yani bir bireyin bir malın kullanımından (teknik ya da politik nedenlerle) dışlanamaması koşulu da sağlanmalıdır. Kamusal mallar, sahip oldukları özelikler nedeniyle faydaları bireyler arasında bölünemediği için fiyatlandırılmaz ve dolayısıyla piyasa üretimine konu olamaz.
Soru 92
Bireylerin bir kamusal malın sunumuna katılmamaların rağmen, “dışlanamama” özelliği nedeniyle bu maldan yararlanmalarını ifade eden durum, aşağıdaki ifadelerden hangisi ile belirtilir?
Seçenekler
A
Dışlanamama sorunu
B
Bedavacılık sorunu
C
Kolaycılık yaklaşımı
D
Kulüp malları orunu
E
Faydacı yaklaşım
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
Bedavacılık Sorunu: Bireylerin bir kamusal malın sunumuna katılmamalarına rağmen, ‘dışlanamama’ özelliği nedeniyle bu maldan yararlanmalarını ifade eder.
Bedavacılık Sorunu: Bireylerin bir kamusal malın sunumuna katılmamalarına rağmen, ‘dışlanamama’ özelliği nedeniyle bu maldan yararlanmalarını ifade eder.
Soru 93
Bireylerin bir ortak malı aşırı kullanması sonucunda ortak malın zarar görmesi durumu hangi kavramla ifade edilir?
Seçenekler
A
Dışlanamama
B
Rakip olmama
C
Yıpratma savaşı
D
Ortakların Trajedisi
E
Bedavacılık
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
Ortakların Trajedisi: Bireylerin ortak malı aşırı kullanması sonucunda ortak malın zarar görmesi durumudur.
Ortakların Trajedisi: Bireylerin ortak malı aşırı kullanması sonucunda ortak malın zarar görmesi durumudur.
Soru 94
Bir ekonomik birimin diğer ekonomik birim ya da birimler üzerinde dolaylı olarak ortaya çıkardığı olumlu ve olumsuz etkiler, aşağıdaki ifadelerden hangisi ile belirtilir?
Seçenekler
A
Dışsallıklar
B
Pareto optimumu
C
Tutuklu ikilemi
D
Dışlama maliyetleri
E
Giderilebilir etkiler
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
Dışsallıklar bir ekonomik birimin diğer ekonomik birim ya da birimler üzerinde dolaylı olarak ortaya ç›kardığı olumlu ve olumsuz etkileri ifade etmektedir
Dışsallıklar bir ekonomik birimin diğer ekonomik birim ya da birimler üzerinde dolaylı olarak ortaya ç›kardığı olumlu ve olumsuz etkileri ifade etmektedir
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi, firmaların doğal olarak tekelleşme özelliği gösterdiği üretim alanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Doğalgaz dağıtımı
B
Telekominikasyon hizmetleri
C
Elektrik dağıtımı
D
Süt ürünleri
E
Demiryolu işletmeciliği
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
Firmaların doğal olarak tekelleşme özelliği gösterdiği üretim alanlarının en bilinen örnekleri telekomünikasyon hizmetleri, doğalgaz dağıtımı, elektrik dağıtımı su ve kanalizasyon ağları ,demiryolu işletmeciliği vb. gibi altyapı hizmetlerine ilişkin üretim alanlarıdır.
Firmaların doğal olarak tekelleşme özelliği gösterdiği üretim alanlarının en bilinen örnekleri telekomünikasyon hizmetleri, doğalgaz dağıtımı, elektrik dağıtımı su ve kanalizasyon ağları ,demiryolu işletmeciliği vb. gibi altyapı hizmetlerine ilişkin üretim alanlarıdır.
Soru 96
Toplumdaki üretici, tüketici ve faktör sahiplerinden birinin durumunu kötüleştirmeden bunlardan bir başkasının durumunuiyileştirmenin olanaklıolmadığı kaynak dağılımı durumu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eksik piyasa
B
Doğal tekel
C
Dışlanamama
D
Reddedilememe
E
Pareto optimumu
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
Pareto Optimumu:
Toplumdaki üretici, tüketici ve faktör sahiplerinden birinin durumunu kötüleştirmeden bunlardan bir başkasının durumunu iyileştirmenin olanaklı olmadığı kaynak dağılımı durumu.
Pareto Optimumu:
Toplumdaki üretici, tüketici ve faktör sahiplerinden birinin durumunu kötüleştirmeden bunlardan bir başkasının durumunu iyileştirmenin olanaklı olmadığı kaynak dağılımı durumu.
Soru 97
Toplumsal açıdan gerekli ve faydalı olduğu halde yeterli bilgi ve gelir düzeyi olmadığı için talebi yetersiz oluşan mallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Erdemli mallar
B
Erdemsiz mallar
C
Dışsallık yaratan mallar
D
Özel mallar
E
Önemli mallar
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
Erdemli Mallar: Toplumsal açıdan gerekli ve faydalı olduğu halde yeterli bilgi
(eğitim) ve gelir düzeyi olmadığı için talebi yetersiz oluşan mallara denilmektedir.
Erdemli Mallar: Toplumsal açıdan gerekli ve faydalı olduğu halde yeterli bilgi
(eğitim) ve gelir düzeyi olmadığı için talebi yetersiz oluşan mallara denilmektedir.
Soru 98
Toplumsal açıdan zararlı oldukları halde, devlet müdahalesi olmadığında bu kez çokça tüketilen mallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Erdemli mallar
B
Erdemsiz mallar
C
Dışsallık yaratan mallar
D
Özel mallar
E
Önemli mallar
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
Erdemsiz Mallar: Toplumsal açdıan zararlı oldukları halde, devlet müdahalesi olmadığında bu kez çokça tüketilen mallardır.
Erdemsiz Mallar: Toplumsal açdıan zararlı oldukları halde, devlet müdahalesi olmadığında bu kez çokça tüketilen mallardır.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi devletin kredi mekanizması yaratarak piyasaya müdahale ettiği durumlara örnek gösterilemez?
Seçenekler
A
Esnaf kredileri
B
Konut kredisi
C
Otomobil kredisi
D
Öğrenci kredileri
E
KOBİ kredileri
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
Üniversite öğrencilerine verilen krediler, çiftçi, esnaf, KOBİ kredileri ve konut kredisi gibi krediler devletin kredi mekanizması yaratması ve piyasaya müdahalesinin başta gelen örnekleridir.
Üniversite öğrencilerine verilen krediler, çiftçi, esnaf, KOBİ kredileri ve konut kredisi gibi krediler devletin kredi mekanizması yaratması ve piyasaya müdahalesinin başta gelen örnekleridir.
Soru 100
Bir kişinin eylemlerin asıl amacının kendi mutluluğunu artırmak olduğunu savunan, iktisadi düşünce okulu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Faydacı İktisat
B
Refah İktisadı
C
Hayvani Güdü
D
İkinci en iyi kuramı
E
Marjinal İktisat
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
Faydacı İktisat: Bir kişinin eylemlerin asıl amacının kendi mutluluğunu artırmak olduğunu savunan, en önemli temsilcisi Jeremy
Bentham olan iktisadi düşünce okulu.
Faydacı İktisat: Bir kişinin eylemlerin asıl amacının kendi mutluluğunu artırmak olduğunu savunan, en önemli temsilcisi Jeremy
Bentham olan iktisadi düşünce okulu.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi, küresel malların sunumunda etkili olan aktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Fransa
B
Birleşmiş Milletler
C
Kızılay
D
Türk Eğitim Vakfı (TEV)
E
Türk-İş Sendikası
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
Küresel Kamusal Mallar:
Faydalanan ülkeler (bir grup ülkeden daha fazla), insanlar (tüm insanlar ve nüfus gruplar›) ve kuflaklar
(hem flimdiki hem de gelecek kuflaklar, en az›ndan gelecek kuflaklar›n kalk›nma seçeneklerini daraltmadan flimdiki kuflak) aç›s›ndan büyük ölçüde evrensel olan mallard›r.
Küresel Kamusal Mallar:
Faydalanan ülkeler (bir grup ülkeden daha fazla), insanlar (tüm insanlar ve nüfus gruplar›) ve kuflaklar
(hem flimdiki hem de gelecek kuflaklar, en az›ndan gelecek kuflaklar›n kalk›nma seçeneklerini daraltmadan flimdiki kuflak) aç›s›ndan büyük ölçüde evrensel olan mallard›r.
Soru 102
Çevreyi kirleten ekonomik birimlerin belirli oranda/miktarda vergi ödemesini öngören bir yaklaşımdan yola çıkarak konulan vergilere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Gerileyici vergiler
B
Pigou'cu vergiler
C
Dolaylı vergiler
D
Artan oranlı vergiler
E
Maktu vergiler
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
Fiyat düzenlemeleri ünlü iktisatç› Arthur C. Pigou taraf›ndan gelifltirilen ve çevreyi kirleten ekonomik aktörün belirli oranda ya da miktarda vergi ödemesini öngören bir yaklafl›mdan hareketle oluflturulmufl önerilerdir.
Fiyat düzenlemeleri ünlü iktisatç› Arthur C. Pigou taraf›ndan gelifltirilen ve çevreyi kirleten ekonomik aktörün belirli oranda ya da miktarda vergi ödemesini öngören bir yaklafl›mdan hareketle oluflturulmufl önerilerdir.
Soru 103
Aşağıdaki iktisatçılardan hangisi piyasa başarısızlığı kuramına herhangi bir katkı yapmamıştır?
Seçenekler
A
H. Sidgwick
B
J. S. Mill
C
Pigou
D
N. Kaldor
E
R. Musgrave
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
Piyasa baflar›s›zl›¤› kuram›n›n temelleri 19. yüzy›l›n ikinci yar›s›nda faydac› iktisatç› lar John Stuart Mill (1859) ve Henry Sidgwick (1885) taraf›ndan ortaya at›lm› flt›r. Bu kuram 20. yüzy›l›n ilk yar›s›nda Arthur C. Pigou (1912, 1932), ikinci yar› s›nda ise Richard A. Musgrave’in (1958) katk›lar›yla Neo klasik iktisadi düflüncenin ve dolay›s›yla refah iktisad›n›n temel konular›ndan biri haline gelmifltir.
Piyasa baflar›s›zl›¤› kuram›n›n temelleri 19. yüzy›l›n ikinci yar›s›nda faydac› iktisatç› lar John Stuart Mill (1859) ve Henry Sidgwick (1885) taraf›ndan ortaya at›lm› flt›r. Bu kuram 20. yüzy›l›n ilk yar›s›nda Arthur C. Pigou (1912, 1932), ikinci yar› s›nda ise Richard A. Musgrave’in (1958) katk›lar›yla Neo klasik iktisadi düflüncenin ve dolay›s›yla refah iktisad›n›n temel konular›ndan biri haline gelmifltir.
Soru 104
İnsan davranışlarını etkileyen ve tüketici güveni olarak ölçülebilen duyguları tanımlamak için, iktisatta ilk kez Keynes tarafından kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hayvani Güdü
B
İkinci En İyi Kuramı
C
Refah İktisadı
D
Eksik rekabet
E
Dışsallık
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
Hayvani güdü: ‹nsan davran›fllar›n› etkileyen ve tüketici güveni olarak ölçülebilen duygular› tan›mlamak için, iktisatta, ilk kez Keynes taraf›ndan kullan›lan terim.
Hayvani güdü: ‹nsan davran›fllar›n› etkileyen ve tüketici güveni olarak ölçülebilen duygular› tan›mlamak için, iktisatta, ilk kez Keynes taraf›ndan kullan›lan terim.
Soru 105
Devletin ekonomide üretim görevini kendisinin üstlenmesi işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İstihdamı artırma
B
Kaynak dağılımı
C
Gelir dağılımı
D
Ekonomik istikrar
E
Dışsallık
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
Piyasa baflar›s›zl›¤› kuram›, kaynak da¤›l›m› ifllevini, kamu maliyesinin en önemli ifllevi olarak kabul eder. Bu ifllevden kastedilen fley, devletin üretici kaynaklar› da-
¤›tmas› faaliyetidir, baflka bir deyiflle üretim görevlerini kendisinin üstlenmesidir.
Piyasa baflar›s›zl›¤› kuram›, kaynak da¤›l›m› ifllevini, kamu maliyesinin en önemli ifllevi olarak kabul eder. Bu ifllevden kastedilen fley, devletin üretici kaynaklar› da-
¤›tmas› faaliyetidir, baflka bir deyiflle üretim görevlerini kendisinin üstlenmesidir.
Soru 106
Bir kişinin eylemlerin asıl amacının kendi mutluluğunu artırmak olduğunu savunan iktisadi düşünce okulunun en önemli temsilcisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Jeremy Bentham
B
John Stuart Miil
C
Henry Sidgwick
D
Arthur C. Pigou
E
Richard A. Musgrave
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
Faydac› ‹ktisat: Bir kiflinin eylemlerin as›l amac›n›n kendi mutlulu¤unu art›rmak oldu¤unu savunan, en önemli temsilcisi Jeremy
Bentham olan iktisadi düflünce okulu.
Faydac› ‹ktisat: Bir kiflinin eylemlerin as›l amac›n›n kendi mutlulu¤unu art›rmak oldu¤unu savunan, en önemli temsilcisi Jeremy
Bentham olan iktisadi düflünce okulu.
Soru 107
Piyasa başarısızlıklarıyla mücadelede devlete düşen rolleri, kamu maliyesinin işlevleri olarak üç ana başlık altında toplayarak açıklayan iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Joseph A. Schumpeter
B
Paul A. Samuelson
C
Richard A. Musgrave
D
John Stuart Mill
E
Henry Sidgwick
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
Richard A. Musgrave piyasa başarısızlıklarıyla mücadelede devlete düşen rolleri kamu maliyesinin işlevleri olarak 3 ana başlık altında toplamaktadır. Bu işlevler; kaynak dağılımı, gelir dağılımı ve ekonomik istikrar işlevleridir.
Richard A. Musgrave piyasa başarısızlıklarıyla mücadelede devlete düşen rolleri kamu maliyesinin işlevleri olarak 3 ana başlık altında toplamaktadır. Bu işlevler; kaynak dağılımı, gelir dağılımı ve ekonomik istikrar işlevleridir.
Soru 108
‘Rakip olmama’ ve ‘dışlanamama’ özelliklerinin her ikisine birden sahip olan mal aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamusal Mal
B
Yarı Kamusal Mal
C
Az Kamusal Mal
D
Özerk Mal
E
Özel Mal
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
Modern maliye kuram›nda kamusal mal›n bilimsel tan›m› Samuelson ve Musgrave’in yukar›da de¤inilen katk›lar›yla oluflturulmufltur. Buna göre kamusal mal ‘rakip olmama’ ve ‘d›fllanamama’ özelliklerinin her ikisine birden sahip olan mald›r.
Modern maliye kuram›nda kamusal mal›n bilimsel tan›m› Samuelson ve Musgrave’in yukar›da de¤inilen katk›lar›yla oluflturulmufltur. Buna göre kamusal mal ‘rakip olmama’ ve ‘d›fllanamama’ özelliklerinin her ikisine birden sahip olan mald›r.
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi “Rakip olmama ve dışlanamama” özelliklerinden yalnızca birini taşıyan malları tanımlar?
Seçenekler
A
Kamusal Mal
B
Yarı Kamusal Mal
C
Tam Özel Mal
D
Bölünemez Mal
E
Tam Bölünebilir Mal
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
Yar› kamusal mallar:
Kamusalmallar›n sahip olduklar› iki temel özellikten yaln›zca birini tafl›yan mallard›
Yar› kamusal mallar:
Kamusalmallar›n sahip olduklar› iki temel özellikten yaln›zca birini tafl›yan mallard›
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi, dışlama maliyetleri düşük, çoğunlukla özel firmalarca üretilen, piyasalarca dağıtılan ve satış gelirlerinden finanse edilen bir malı ifade eder?
Seçenekler
A
Kamusal mal
B
Tam kamusal mal
C
Yarı kamusal mal
D
Tam özel mal
E
Kulüp malları
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
TAM ÖZEL MALLAR
1. Dışlama maliyetleri düşük.
2. Özel firmalarca üretilir.
3. Piyasalarca dağıtılır.
4. Satış gelirlerinden finanse edilir.
TAM ÖZEL MALLAR
1. Dışlama maliyetleri düşük.
2. Özel firmalarca üretilir.
3. Piyasalarca dağıtılır.
4. Satış gelirlerinden finanse edilir.
Soru 111
Piyasa başarısızlıklarıyla mücadelede devlete düşen roller kamu maliyesinin işlevleri olarak belirtilirse, aşağıdakilerden hangisi bu işlevlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kaynak dağılımı
B
Gelir dağılımı
C
Ekonomik istikrar
D
Düzenleme (regülasyon)
E
Kâr dağılımı
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
Richard A. Musgrave piyasa baflar›s›zl›klar›yla mücadelede devlete düflen rolleri kamu maliyesinin ifllevleri olarak 3 ana bafll›k alt›nda toplamaktad›r. Bu ifllevler; kaynak da¤›l›m›, gelir da¤›l›m› ve ekonomik istikrar ifllevleridir. Bunlara ek olarak, devletin düzenleme (regülasyon) ifllevinin de var oldu¤u genel kabul gören bir yaklafl›md›r
Richard A. Musgrave piyasa baflar›s›zl›klar›yla mücadelede devlete düflen rolleri kamu maliyesinin ifllevleri olarak 3 ana bafll›k alt›nda toplamaktad›r. Bu ifllevler; kaynak da¤›l›m›, gelir da¤›l›m› ve ekonomik istikrar ifllevleridir. Bunlara ek olarak, devletin düzenleme (regülasyon) ifllevinin de var oldu¤u genel kabul gören bir yaklafl›md›r
Soru 112
Mikroekonomi kuramında kamusal malların ilk ayrıntılı analizi 1954 yılında aşağıdaki iktisatçılardan hangisi tarafından yapılmıştır?
Seçenekler
A
Keynes
B
Samuelson
C
Hayek
D
Musgrave
E
Pigou
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
Mikroekonomi kuram›nda kamusal mallar›n ilk ayr›nt›l› analizi Amerikal› iktisatç›
Paul A. Samuelson taraf›ndan 1954 y›l›nda yap›lm›flt›r.
Mikroekonomi kuram›nda kamusal mallar›n ilk ayr›nt›l› analizi Amerikal› iktisatç›
Paul A. Samuelson taraf›ndan 1954 y›l›nda yap›lm›flt›r.
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi küresel kamusal malların sunumunu sağlayan uluslararası sivil toplum kuruluşlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kızılhaç
B
Dünya Sağlık Örgütü
C
Yeşilbarış (Greenpeace)
D
Kızılay
E
Sınır Tanımayan Doktorlar Örgütü
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
ULUSLARARASI SİVİL TOPLUM ÖRGÜTLERİ: Oxfam, Yeşilbarış, Kızılay ve Kızılhaç, Sınır Tanımayan Doktorlar Örgütü vb.
ULUSLARARASI SİVİL TOPLUM ÖRGÜTLERİ: Oxfam, Yeşilbarış, Kızılay ve Kızılhaç, Sınır Tanımayan Doktorlar Örgütü vb.
Soru 114
Tüketimde rekabetin olmadığı ancak dışlamanın mümkün olduğu ve belirli bir kapasiteye kadar sıkışıklığın olmadığı mallar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kulüp malları
B
Yarı kamusal mallar
C
Özel mallar
D
Uluslararası kamusal mallar
E
Ortak mallar
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
Kulüp mallar›; tüketimde rekabetin olmad›¤› ancak d›fllaman›n olanakl› oldu¤u mallar olup, belirli bir kapasiteye kadar s›k›fl›kl›¤›n olmad›¤› mallard›r.
Kulüp mallar›; tüketimde rekabetin olmad›¤› ancak d›fllaman›n olanakl› oldu¤u mallar olup, belirli bir kapasiteye kadar s›k›fl›kl›¤›n olmad›¤› mallard›r.
Soru 115
Küresel ısınma ve iklim değişikliği konusunda mücadeleyi sağlamaya yönelik olarak 1997’de Japonya’nın Kyoto kentinde imzalanmış uluslararası çerçeve aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Maastricht Antlaşması
B
Tokyo Sözleşmesi
C
Kyoto Protokolü
D
Paris Antlaşması
E
Rio Protokolü
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerinin ekonomideki rollerini açıklayabileceksiniz.
Kyoto Protokolü: Küresel
›s›nma ve iklim de¤iflikli¤i konusunda mücadeleyi sa¤lamaya yönelik olarak
1997’de Japonya’n›n Kyoto kentinde imzalanm›fl uluslararas› çerçeve.
Kyoto Protokolü: Küresel
›s›nma ve iklim de¤iflikli¤i konusunda mücadeleyi sa¤lamaya yönelik olarak
1997’de Japonya’n›n Kyoto kentinde imzalanm›fl uluslararas› çerçeve.
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi piyasa başarısızlığı kuramına göre, piyasanın kendi kendine kaynak dağılımında etkinliği sağlayamamasına yol açan durumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ortak mallar
B
Dışsallıklar
C
Eksik piyasalar
D
Kamusal mallar
E
Özel tüketim
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
Piyasa baflar›s›zl›¤› kuram›na göre, eksik rekabet, kamusal mallar, d›flsall›klar ve eksik bilgi vb. koflullar›n varl›¤› durumunda piyasalar kendi bafllar›na etkinli¤i sa¤layamaz ya da yeterince etkin bir biçimde çal›flmaz.
Piyasa baflar›s›zl›¤› kuram›na göre, eksik rekabet, kamusal mallar, d›flsall›klar ve eksik bilgi vb. koflullar›n varl›¤› durumunda piyasalar kendi bafllar›na etkinli¤i sa¤layamaz ya da yeterince etkin bir biçimde çal›flmaz.
Soru 117
Bir bireyin malın kullanımından mahrum bırakılamaması kamusal malların aşağıdaki hangi özelliğinden kaynaklanır?
Seçenekler
A
Rakip olamama
B
Yarı kamusallık
C
Bölünememe
D
Dışlanamama
E
Fiyatlandırılamama
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
D›fllanamama: Bireyin mal›n kullan›m›ndan mahrum b›rak›lmamas›.
D›fllanamama: Bireyin mal›n kullan›m›ndan mahrum b›rak›lmamas›.
Soru 118
Kamusal malların özellikleri aşağıdaki şıklardan hangisinde birlikte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Rakip olmama - Dışlanamama
B
Fiyatlanma - Dışlanmama
C
Tam rekabet - Fiyatlanmama
D
Rakip olma - Dışlanma
E
Tam rekabet - Fiyatlanmama
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
Modern maliye kuram›nda kamusal mal›n bilimsel tan›m› Samuelson ve Musgrave’in yukar›da de¤inilen katk›lar›yla oluflturulmufltur. Buna göre kamusal mal ‘rakip olmama’ ve ‘d›fllanamama’ özelliklerinin her ikisine birden sahip olan mald›r.
Modern maliye kuram›nda kamusal mal›n bilimsel tan›m› Samuelson ve Musgrave’in yukar›da de¤inilen katk›lar›yla oluflturulmufltur. Buna göre kamusal mal ‘rakip olmama’ ve ‘d›fllanamama’ özelliklerinin her ikisine birden sahip olan mald›r.
Soru 119
Kamusal malın tanımına, bir bireyin bir malın kullanımından dışlanamaması koşulunu ekleyen iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Richard A. Musgrave
B
Paul A. Samuelson
C
Arthur C. Pigou
D
John Stuart Mill
E
Joseph A. Schumpeter
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
Musgrave’e göre, kamusal mal›n tan›m›nda Samuelson’un kofluluna ek olarak ‘d›fllanamama’
(non-excludability), yani bir bireyin bir mal›n kullan›m›ndan (teknik ya da politik nedenlerle) d›fllanamamas› koflulu da sa¤lanmal›d›r.
Musgrave’e göre, kamusal mal›n tan›m›nda Samuelson’un kofluluna ek olarak ‘d›fllanamama’
(non-excludability), yani bir bireyin bir mal›n kullan›m›ndan (teknik ya da politik nedenlerle) d›fllanamamas› koflulu da sa¤lanmal›d›r.
Soru 120
Erdemli mallar ifadesi ilk kez aşağıdaki iktisatçılardan hangisi tarafından kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Richard A. Musgrave
B
John Stuart Mill
C
Arthur C. Pigou
D
Henry Sidgwick
E
Paul A. Samuelson
Açıklama:
Kamu maliyesinin işlevlerini tanımlayabileceksiniz.
Erdemli Mallar
‹lk kez Richard A. Musgrave taraf›ndan kullan›lan bu kavram, toplumsal aç›dan gerekli ve faydal› oldu¤u halde yeterli bilgi (e¤itim) ve gelir düzeyi olmad›¤› için talebi yetersiz oluflan mallara denilmektedir.
Erdemli Mallar
‹lk kez Richard A. Musgrave taraf›ndan kullan›lan bu kavram, toplumsal aç›dan gerekli ve faydal› oldu¤u halde yeterli bilgi (e¤itim) ve gelir düzeyi olmad›¤› için talebi yetersiz oluflan mallara denilmektedir.
Soru 121
Bir yada birden çok optimalite koşulları sağlanamadığında nelerin olduğunu inceleyen refah iktisadı kuramına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Faydacı Kuram
B
Optimalite Kuramı
C
İkinci En İyi Kuramı
D
Keynesyen Kuram
E
Durumsal Kuram
Açıklama:
İkinci En İyi Kuramı: Bir ya da birden çok optimalite koşulları sağlanamadığında nelerin olduğunu inceleyen bir refah iktisadı kuramı.
Soru 122
Mikroekonomi kuramında kamusal malların ilk ayrıntılı analizi aşağıdaki iktisatçılardan hangisi tarafından yapılmıştır?
Seçenekler
A
Paul A. Samuelson
B
Richard A. Musgrave
C
Joseph E. Stiglitz
D
John M. Keynes
E
Joseph A. Schumpeter
Açıklama:
Mikroekonomi kuramında kamusal malların ilk ayrıntılı analizi Amerikalı iktisatçı Paul A. Samuelson tarafından 1954 yılında yapılmıştır. ‘Kamu harcamalarının saf kuramı’ başlıklı makalesinde Samuelson, kamusal mallar ve özel mallar olarak uç durumlara karşılık gelen iki tür mal tanımı yaparak modern kamusal mal kuramının oluşumuna ilk ve en önemli katkıyı yapmıştır.
Soru 123
Bireylerin bir kamusal malın sunumuna katılmamalarına rağmen dışlanamama özelliği nedeniyle bu maldan yararlanmalarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Özgür kaynak
B
Bedavacılık sorunu
C
Serbest mal sorunu
D
Ortakların trajedisi
E
Erdemli mal sorunu
Açıklama:
Kamusal mala ilişkin olarak değinilmesi gereken bir başka konu da bireylerin bu malların tüketiminde sergiledikleri bedavacı davranışlardır. Kamu ekonomisinde ‘bedavacılık sorunu’ olarak incelenen bu durum, bireylerin bir kamusal malın sunumuna katılmamalarına rağmen, ‘dışlanamama’ özelliği nedeniyle bu maldan yararlanmalarını ifade eder.
Soru 124
Bireylerin ortak malı aşırı kullanması sonucunda ortak malın zarar görmesi durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Özgür kaynak
B
Bedavacılık sorunu
C
Serbest mal sorunu
D
Ortakların trajedisi
E
Erdemli mal sorunu
Açıklama:
Mal varlığı haklarının, daha açık bir deyişle malın faydası üzerindeki yasal hakların, hiçbir bireye ya da gruba verilmediği mallar ‘ortak (serbest) mallar’ olarak adlandırılırlar. Bu malların faydasından tüm bireyler herhangi bir kısıtlamaya uğramaksızın sınırsız olarak yararlanırlar. Malın faydasının herkese açık olması yüzünden, tek bir birey kendi hakkını satma olanağına sahip değildir. Bu açıklık ve kısıtlama yokluğu nedeniyle bireylerin ortak malı aşırı kullanması sonucunda ortak mal zarar görmektedir. Devlet müdahalesine gerekçe oluşturan bu durum kamu ekonomisi yazınında ‘ortakların trajedisi’ sorunu olarak adlandırılmaktadır.
Soru 125
Toplumdaki üretici, tüketici ve faktör sahiplerinden birinin durumunu kötüleştirmeden bunlardan bir başkasının durumunu iyileştirmenin olanaklı olmadığı kaynak dağılımı durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Pareto optimumu
B
Bedavacılık sorunu
C
Ortakların trajedisi
D
Durumsal Kuram
E
İkinci En iyi Kuramı
Açıklama:
Pareto Optimumu:
Toplumdaki üretici, tüketici ve faktör sahiplerinden birinin durumunu kötüleştirmeden bunlardan bir başkasının durumunu iyileştirmenin olanaklı olmadığı kaynak dağılımı durumu. Başka bir deyişle, toplumdaki bireylerden en az birinin refahını azaltmadan bir diğerinin refahını artırma olanağı yoksa o toplumun refahı optimumdur.
Toplumdaki üretici, tüketici ve faktör sahiplerinden birinin durumunu kötüleştirmeden bunlardan bir başkasının durumunu iyileştirmenin olanaklı olmadığı kaynak dağılımı durumu. Başka bir deyişle, toplumdaki bireylerden en az birinin refahını azaltmadan bir diğerinin refahını artırma olanağı yoksa o toplumun refahı optimumdur.
Soru 126
Bir firmanın bir ırmağa bıraktığı atıkların, o yörede bahçecilik yapan bir kişinin sebze üretimini olumsuz etkilemesi aşağıdaki dışsallık türlerinden hangisine bir örnektir?
Seçenekler
A
Tüketiciden üreticiye negatif dışsallık
B
Üreticiden tüketiciye pozitif dışsallık
C
Üreticiden tüketiciye negatif dışsallık
D
Üreticiden üreticiye pozitif dışsallık
E
Üreticiden üreticiye negatif dışsallık
Açıklama:
Olumsuz dışsallıklar gerçek yaşamda en çok görülen ve herkes için sorun oluşturan dışsallık örnekleridir. Doğaya bırakılan zehirli atıkların neden olduğu çevre kirliliği, artan trafik yükünün yol açtığı gürültü kirliliği, görüntü kirliliği en çok karşılaştığımız olumsuz dışsallıklardır. Soruda verilen örnek üreticiden üreticide negatif dışsallıklara örnek oluşturmaktadır.
Soru 127
Devletin zorunlu aşılama, okullarda ücretsiz süt dağılımı ve zorunlu eğitim gibi faaliyetler gerçekleştirerek daha fazla tüketilmesini özendirdiği mallar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Serbest mallar
B
Ortak mallar
C
Erdemsiz mallar
D
Erdemli mallar
E
Küresel mallar
Açıklama:
Erdemli malların en tipik örnekleri aşılar, süt ve zorunlu eğitimdir. Bu nedenle devlet zorunlu aşılama, okullarda ücretsiz süt dağıtımı ve zorunlu eğitim gibi faaliyetler gerçekleştirerek bu malların daha fazla tüketilmesini sağlar. Ayrıca bu malları üreten özel firmalara da çeşitli sübvansiyonlar ve kolaylıklar uygulayarak toplumun bu malları daha ucuza ve dolayısıyla daha çok tüketmesi istenir.
Soru 128
Kamusal malların rakip olmama ve dışlanamama özelliklerinden sadece birini taşıyan mallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Erdemli mallar
B
Erdemsiz mallar
C
Serbest mallar
D
Kamusal mallar
E
Yarı kamusal mallar
Açıklama:
Yarı kamusal mallar: Kamusalmalların sahip oldukları iki temel özellikten yalnızca birini taşıyan mallardır.
Soru 129
Kamusal malları, tüketiminden kimsenin dışlanamadığı ve fiilen ortak tüketimin söz konusu olduğu mallar olarak tanımlayan iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ronald U. Mendoza
B
Joseph E. Stiglitz
C
Richard A. Musgrave
D
Harvey S. Rozen
E
Paul A. Samuelson
Açıklama:
Inge Kaul ve Ronald U. Mendoza ise bilimsel ve bilimsel olmayan kamusal mal tanımlarını birleştiren daha geniş bir tanım oluşturmaya çalışmıştır. Bu yazarlar malların sahip oldukları temel özelliklerle toplumun fiilen (de facto) belirlediği özelliklerin farklılığına dikkat çekmektedirler. Öyle ki bazı mallar için temel özelliklerle fiilen belirlenen özellikler aynı olabilir, fakat pek çok mal için aynı değildir. Kaul ve Mendoza’nın bu genişletilmiş tanımına göre kamusal mallar tüketiminden kimsenin dışlanamadığı ve fiilen ortak tüketimin söz konusu olduğu mallardır.
Soru 130
Faydalanan ülkeler, insanlar ve kuşaklar açısından büyük ölçüde evrensel olan mallara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Serbest mallar
B
Ortak mallar
C
Erdemsiz mallar
D
Erdemli mallar
E
Küresel mallar
Açıklama:
Inge Kaul, Isabelle Grunberg ve Marc A. Stern’e göre küresel kamusal mallar, “faydalanan ülkeler (bir grup ülkeden daha fazla), insanlar (tüm insanlar ve nüfus grupları) ve kuşaklar (hem şimdiki hem de gelecek kuşaklar, en azından gelecek kuşakların kalkınma seçeneklerini daraltmadan şimdiki kuşak) açısından büyük ölçüde evrensel olan mallardır.” Küresel kamusal mallar da kamusal mallar kuramının tüketimde rakip olmama ve dışlanamama olarak ifade edilen iki temel özelliği çerçevesinde açıklanmaktadır.
Ünite 3
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi liberal iktisadi politikaların izlendiği dönemlerdeki uygulamalarından biridir?
Seçenekler
A
Devletin görev ve sorumluluklarının olabildiğince artırılması
B
Kamu kesiminin payının genel ekonomi içerisinde artırılmaya çalışılması
C
Kamu sektörünün kapsamının genişlemesi ile bütçe fazlası elde edilmesi
D
Devletin korumacı politikalarının teşvik edilmesi
E
Kamu iktisadi teşebbüslerinin özelleştirilmesinin teşvik edilmesi
Açıklama:
Liberal politikaların izlendiği dönemlerde devletin görev ve sorumlulukları olabildiğince sınırlandırılırken, devletin iktisadi alandan çekilmesi, özelleştirme, küçük ama etkin devlet yapısı gibi düşünceler ön plana çıkmakta ve kamu kesiminin payı genel ekonomi içerisinde azaltılmaya çalışılmaktadır. Liberal iktisadi düşüncede; kamu sektörünün kapsamının genişlemesi daha çok bütçe açığı anlamına gelmektedir.
Soru 2
Kamu kesiminin büyüklüğünün ülkelerarası karşılaştırılmasında en çok kullanılan ölçüm hangisidir?
Seçenekler
A
Kamu harcamalarının GSYH içerisindeki oranı
B
Kamu harcamalarının gelir gider dengesi
C
Kamu kesiminin toplam ekonomi içindeki yeri
D
Kamu kesimi yatırımlarının özel kesim yatırımlarına oranı
E
Kamu kesiminin iç borç karşılama oranı
Açıklama:
Kamu harcamalarının GSYH içerisindeki oranı kamu kesiminin büyüklüğünün ülkelerarası karşılaştırılmasında en çok kullanılan ölçümdür.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi dar anlamda kamu sektörünü ifade eder?
Seçenekler
A
Yerel yönetim kuruluşları
B
Parafiskal kuruluşları
C
Merkezi yönetim kuruluşları
D
Kamu girişimleri
E
Kamu iktisadi teşebbüsleri
Açıklama:
Dar anlamda kamu sektörü, merkezi yönetim kuruluşları kapsamaktadır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi kamu hizmeti üreten ve tüm giderleri devlet tarafından toplanan genel bütçenin “B” cetvelinde görülen gelirlerle karşılanan kuruluşlardır?
Seçenekler
A
Özel bütçeli kurumlar
B
Düzenleyici Kurumlar
C
Denetleyici kurumlar
D
Genel bütçeli daireler
E
Özerk bütçeli kurumlar
Açıklama:
Genel bütçeli daireler, kamu hizmeti üreten kuruluşlar olup tüm giderleri devlet tarafından toplanan genel bütçenin “B” cetvelinde görülen gelirlerle karşılanan kuruluşlardır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de genel bütçeli kurumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanlığı
B
Yüksek mahkemeler
C
Bakanlıklar
D
Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu
E
Belediyeler
Açıklama:
Türkiye’de genel bütçeli kurumlar Cumhurbaşkanlığı, yüksek mahkemeler, bakanlıklar ve Hakimler ve Savcılar Yüksek kurulundan oluşmaktadır.
Soru 6
Bir bakanlığa bağlı ya da ilgili olarak belirli bir kamu hizmetini yürütmek için kurulan, gelir tahsis edilen, bu gelirlerden harcama yapma yetkisi verilen, kuruluş ve çalışma esasları özel kanunla düzenlenen ve 5018 sayılı Kanun’a ekli sayılı cetvelde yer alan kamu idarelerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Genel bütçeli kurumlar
B
Özel bütçeli kurumlar
C
Yerel bütçeli kurumlar
D
Tam kamusal kurumlar
E
Vakıflar
Açıklama:
Özel bütçeli kurumlar, bir bakanlığa bağlı ya da ilgili olarak belirli bir kamu hizmetini yürütmek için kurulan, gelir tahsis edilen, bu gelirlerden harcama yapma yetkisi verilen, kuruluş ve çalışma esasları özel kanunla düzenlenen ve 5018 sayılı Kanun’a ekli sayılı cetvelde yer alan kamu idareleridir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi üniversite bütçelerinde kendilerine ait gelir kaynaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Öğrenci katkı payları
B
Kitap ve yayın satış gelirleri
C
Açık piyasa işlemlerinden elde edilen gelirler
D
Taşınır ve taşınmaz mal gelirleri
E
Döner sermaye işletmelerinden aktarılacak tutarlar
Açıklama:
Üniversite bütçelerinde kendilerine ait gelir kaynaklarına yer verilmiştir. Bunlar; devlet katkı payı, hazine yardımı, öğrenci katkı payları ve öğrenim ücretleri, basılı ya da görsel ders malzemeleri, kitap ve yayın satış gelirleri, taşınır ve taşınmaz mal gelirleri, döner sermaye işletmelerinden aktarılacak tutarlar, bağış, yardım ve diğer gelirler şeklinde sıralanabilir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik hizmeti kapsamında yer almaz?
Seçenekler
A
Yoksullukla mücadele
B
İşsizliği azaltma
C
Yaşlılığın ortaya çıkardığı olumsuzlukları hafifletme
D
Hastalık gibi sosyal tehlikelerle mücadele
E
Suç işleme eğiliminin artması
Açıklama:
Sosyal güvenlik yoksulluk, işsizlik, gelecekle ilgili ekonomik belirsizlik, yaşlılık ve hastalık gibi sosyal tehlikelerin ortaya çıkaracağı olumsuzlukları hafifletmeyi ya da yok etmeyi sağlayan önlemleri içermektedir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik sisteminde finansman sorunu yaratabilecek temel sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Primlerin yüksek seviyede belirlenmesi
B
Emekli sayısının yükselmesi
C
Kayıt dışı istihdam
D
Erken emeklilik
E
Prim tahsilât sorunları
Açıklama:
Sosyal güvenlik sisteminde finansman sorunu yaratabilecek temel sorunlar şu şekilde özetlenebilir:
- Emekliliğe hak kazanma yaşının siyasal kazanımlar için sıklıkla değiştirilmesi,
- Emeklilik hak kazanma yaşının nispeten düşük tutulması,
- Prim tahsilât sorunları,
- Prim affı uygulamaları,
- Erken emeklilik,
- Hızla yaşlanma sürecinin yaşlı bağımlılık oranı arttırması,
- Primlerinin düşük seviyede belirlenmesi,
- Kayıt dışı istihdam,
- Sosyal güvenlik sistemine ilişkin tutarlı devlet politikasının oluşturulamaması,
- Emekli sayısının yükselmesi,
- Toplanan prim gelirlerinin siyasi amaçlar doğrultusunda kullanılması,
- Prim karşılığı olmayan ödemelerin kurum kaynaklarından
Soru 10
Kamu kesiminin unsurlarından biri olan ve devletin asli ve sürekli kamu hizmet ve görevlerinin yürütülmeleri sırasında oluşan atıl (boş) kapasitenin kullanılması amacıyla ortaya çıkmış işletmelere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kamu iktisadi teşebbüsleri
B
Döner sermayeli işletmeler
C
Bağlı ortaklıklar
D
Özerk müesseseler
E
Anonim şirketler
Açıklama:
Kamu kesiminin unsurlarından biri olan döner sermayeli işletmeler, devletin asli ve sürekli kamu hizmet ve görevlerinin yürütülmeleri sırasında oluşan atıl (boş) kapasitenin kullanılması amacıyla ortaya çıkmıştır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi kamu iktisadi teşebbüslerin kuruluş amaçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ekonomik kalkınmayı sağlamak
B
Tekelleri devlet eliyle işletmek
C
Ekonomiye yön vermek
D
Özel kesimle rekabet içinde olmak
E
İstihdamı ve üretimi artırmak
Açıklama:
KİT’lerin kuruluş amaçları arasında;
- Ekonomik kalkınmayı sağlamak,
- Tekelleri devlet eliyle işletmek,
- Özel kesimin başarısız olduğu ya da giremediği alanlardaki işleri yapmak,
- Ekonomiye yön vermek,
- İstihdamı ve üretimi artırmak,
- Özel kesime destek olmak ve öncülük etmek,
- Gelir dağılımını düzenlemek gibi ekonomik nedenler sayılabilir.
Soru 12
Türkiye’de 1994 ve 2000-2001 ekonomik krizleri sonrasında bütçe açıklarının ısrarlı bir biçimde devam etmesinin en önemli nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilmiştir?
Seçenekler
A
Yüksek miktarlı bütçe açıklarının kapatılması için giderek daha fazla faiz yükü altına girilmesi
B
Kamu hizmetleri sunumunun olağanüstü düzeyde artırılması
C
Vergi aflarının çıkartılması
D
Vergi oranlarının düşürülmesi
E
Kayıt dışı ekonominin hacminde büyük bir artış olması
Açıklama:
"Kamu Kesimi ve Özel Kesim Arasındaki İlişkiler" başlıklı bölümü okuyunuz.
Türkiye’de de 1994 ve 2000-2001 ekonomik krizlerinde kamu hizmetlerinin sunumu azalmış, yüksek miktarlı bütçe açıklarının kapatılması için giderek daha fazla faiz yükü altına girilmiştir. Bütçe açıklarının daha sonraki dönemlerde ısrarlı bir şekilde devam etmesinin en önemli sebebi budur.
Türkiye’de de 1994 ve 2000-2001 ekonomik krizlerinde kamu hizmetlerinin sunumu azalmış, yüksek miktarlı bütçe açıklarının kapatılması için giderek daha fazla faiz yükü altına girilmiştir. Bütçe açıklarının daha sonraki dönemlerde ısrarlı bir şekilde devam etmesinin en önemli sebebi budur.
Soru 13
Bir ekonomide kamu kesiminin büyüklüğü genel olarak aşağıdaki yöntemlerden hangisiyle hesaplanmaktadır?
Seçenekler
A
Vergi gelirlerinin GSYH'ya oranlanmasıyla
B
Kamu kesimini temsil eden kurum ve kuruluşların yapmış oldukları harcamaların GSYH'ya oranlanmasıyla
C
Kamu gelirlerinin yıllar içerisindeki artışını nominal olarak yani cari fiyatlarla ölçmek suretiyle
D
Vergi harcamalarının GSYH'ya oranlanmasıyla
E
Enflasyon oranlarının yıllar içindeki seyrinin izlenmesiyle
Açıklama:
"Kamu Kesiminin Büyüklüğünün Ölçülmesi" başlıklı bölümü okuyunuz.
Kamu ekonomisinin büyüklüğü genel olarak,
kamu kesimini temsil eden kurum ve kuruluşların yapmış oldukları harcamaların gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranlanmasıyla hesaplanmaktadır. Yani, toplam kamu harcamaları GSYH’ye oranlandığında bir ekonomideki kamu kesiminin büyüklüğü ortaya
çıkmaktadır. Ayrıca, kamu kesimi istihdamı, kamu yatırımları, kamu kesimi borçlanma
gereği (KKBG), kamu borç stoku gibi makroekonomik değerlerin kullanılmasıyla da
kamu kesiminin büyüklüğüne ilişkin bir yargıya varılabilir.
Kamu ekonomisinin büyüklüğü genel olarak,
kamu kesimini temsil eden kurum ve kuruluşların yapmış oldukları harcamaların gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranlanmasıyla hesaplanmaktadır. Yani, toplam kamu harcamaları GSYH’ye oranlandığında bir ekonomideki kamu kesiminin büyüklüğü ortaya
çıkmaktadır. Ayrıca, kamu kesimi istihdamı, kamu yatırımları, kamu kesimi borçlanma
gereği (KKBG), kamu borç stoku gibi makroekonomik değerlerin kullanılmasıyla da
kamu kesiminin büyüklüğüne ilişkin bir yargıya varılabilir.
Soru 14
I. Reel harcamaları II. Transfer harcamaları III. Vergi harcamaları Kamu kesiminin büyüklüğünün ülkelerarası karşılaştırılmasında yukarıdakilerden hangileri dikkate alınır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
"Kamu Harcamaları ve Kamu Gelirlerinin GSYH’ye Oranı" başlıklı bölümü okuyunuz.
Kamu harcamalarının GSYH içerisindeki oranı kamu kesiminin büyüklüğünün ülkelerarası karşılaştırılmasında en çok kullanılan ölçümdür. Burada reel harcamalar ve transfer harcamalarının toplamından oluşan toplam kamu harcamalarının dikkate alınması gerekmektedir.
Kamu harcamalarının GSYH içerisindeki oranı kamu kesiminin büyüklüğünün ülkelerarası karşılaştırılmasında en çok kullanılan ölçümdür. Burada reel harcamalar ve transfer harcamalarının toplamından oluşan toplam kamu harcamalarının dikkate alınması gerekmektedir.
Soru 15
Kamu kesiminin büyüklüğünün ölçülmesinde kamu gelirlerinin büyüklüğünün ölçü olarak ele alınması durumunda aşağıdakilerden hangisine dikkat edilmesi gereklidir?
Seçenekler
A
Vergi gelirlerinin gerçek tutarları ile dikkate alınmasına
B
Vergi gelirleri toplamından vergi harcamaları toplamının indirilmesine
C
Vergi gelirleriyle birlikte zorunlu borçlanma tutarlarının da dikkate alınmasına
D
Vergi gelirleri toplamından devlet borçlarının indirilmesine
E
Devletin zorla elde ettiği ve zorlama olmadan elde ettiği tüm gelirlerinin dikkate alınmasına
Açıklama:
"Kamu Harcamaları ve Kamu Gelirlerinin GSYH’ye Oranı" başlıklı bölümü okuyunuz.
Kamu kesiminin büyüklüğünün ölçülmesinde kamu gelirlerinin büyüklüğü de ölçü olarak ele alınabilir. İlk bakışta bir ülkedeki kamu harcamalarının kamu gelirleriyle sınırlı olacağı, bu bakımdan kamu harcamaların GSYH’ye oranının kamu gelirlerinin GSYH’ye oranıyla aynı olacağı akla gelebilir. Ancak kamu kesimi ihtiyaçları için harcama yaparken bu harcamaları sadece vergilerle finanse etmemekte, örneğin borçlanma gibi başka kaynaklara da başvurabilmektedir. Bu ölçünün kullanılmasında dikkat edilmesi gereken nokta hangi gelirlerin kamu gelirleri sayılacağı konusudur. Eğer kamu kesiminin genel ekonomi içerisindeki yeri ölçülmek isteniyorsa o zaman devletin egemenlik hakkına dayalı olarak zorla elde ettiği ve zorlama olmadan elde ettiği tüm gelirlerinin dikkate alınması gerekmektedir.
Kamu kesiminin büyüklüğünün ölçülmesinde kamu gelirlerinin büyüklüğü de ölçü olarak ele alınabilir. İlk bakışta bir ülkedeki kamu harcamalarının kamu gelirleriyle sınırlı olacağı, bu bakımdan kamu harcamaların GSYH’ye oranının kamu gelirlerinin GSYH’ye oranıyla aynı olacağı akla gelebilir. Ancak kamu kesimi ihtiyaçları için harcama yaparken bu harcamaları sadece vergilerle finanse etmemekte, örneğin borçlanma gibi başka kaynaklara da başvurabilmektedir. Bu ölçünün kullanılmasında dikkat edilmesi gereken nokta hangi gelirlerin kamu gelirleri sayılacağı konusudur. Eğer kamu kesiminin genel ekonomi içerisindeki yeri ölçülmek isteniyorsa o zaman devletin egemenlik hakkına dayalı olarak zorla elde ettiği ve zorlama olmadan elde ettiği tüm gelirlerinin dikkate alınması gerekmektedir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi kamu kesimi borçlanma gereği (KKBG) kavramını ifade eder?
Seçenekler
A
Merkezi idarenin gelir ve giderleri arasındaki farkı
B
Genel bütçe gelirleri ile giderleri arasındaki farkı
C
Kamu kesimini oluşturan tüm birimlerin toplam gelir ve gider durumları arasındaki farkı
D
Devletin vergi gelirleri ile giderleri arasındaki farkı
E
Devlet ve yerel yönetimlerin gelirleri ile giderleri arasındaki farkı
Açıklama:
"Kamu Kesimi Borçlanma Gereği ve Kamu Borç Stokunun GSYH’ye Oranı" başlıklı bölümü okuyunuz.
Kamu kesiminin büyüklüğünün ölçülmesinde kullanılan ölçülerden bir diğeri kamu kesimi borçlanma gereğinin (KKBG) GSYH’ye oranlanmasıdır. KKBG, kamu kesimini oluşturan tüm birimlerin toplam gelir ve gider durumları arasındaki farkı göstermekte ve kamu kesiminin toplam borçlanma ihtiyacını hesaplamakta kullanılmaktadır.
Kamu kesiminin büyüklüğünün ölçülmesinde kullanılan ölçülerden bir diğeri kamu kesimi borçlanma gereğinin (KKBG) GSYH’ye oranlanmasıdır. KKBG, kamu kesimini oluşturan tüm birimlerin toplam gelir ve gider durumları arasındaki farkı göstermekte ve kamu kesiminin toplam borçlanma ihtiyacını hesaplamakta kullanılmaktadır.
Soru 17
Türkiye'de son yıllardaki verilere göre kamu kesimi istihdamının toplam istihdam içindeki yeri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kamu kesimi istihdam oranında bir düşme söz konusudur.
B
Kamu kesimi istihdam oranı yavaş da olsa artmaktadır.
C
Kamu kesimi istihdam oranı değişmeyen istikrarlı bir seyir izlemektedir.
D
Kamu kesimi istihdamı hem sayısal olarak hem de oransal olarak artmaktadır.
E
Kamu kesimi istihdamı sayısal olarak düşmekle birlikte oransal olarak artmaktadır.
Açıklama:
"Kamu Kesimi İstihdamının Toplam İstihdama Oranı" başlıklı bölümü okuyunuz.
İki veriye birlikte bakıldığında istihdam sayısında bir artış olsa da istihdam oranında bir düşme göze çarpmaktadır. Bu durum kamu kesimindeki istihdamın özel kesime kıyasla hızlı büyümediği anlamına gelmektedir.
İki veriye birlikte bakıldığında istihdam sayısında bir artış olsa da istihdam oranında bir düşme göze çarpmaktadır. Bu durum kamu kesimindeki istihdamın özel kesime kıyasla hızlı büyümediği anlamına gelmektedir.
Soru 18
I. Merkezi yönetim II. Sosyal güvenlik kuruluşları III. Yerel yönetimler 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na göre genel yönetim kurumlarına yukarıdakilerden hangileri dahildir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
Yalnız I
Açıklama:
"TÜRKİYE’DE KAMU KESİMİNİN KAPSAMI" başlıklı bölümü okuyunuz.
Genel yönetim kurumlarının bileşenleri merkezi yönetim, sosyal güvenlik
kurumları ve yerel yönetimlerdir
Genel yönetim kurumlarının bileşenleri merkezi yönetim, sosyal güvenlik
kurumları ve yerel yönetimlerdir
Soru 19
I. Genel bütçeli idareler II. Özel bütçeli idareler III. Düzenleyici ve denetleyici kurullar IV. Belediyeler 5018 sayılı Kanuna göre merkezi yönetim kapsamına yukarıdaki kurumlardan hangileri girmektedir?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, II ve III
C
II, III ve IV
D
I ve IV
E
Yalnız I
Açıklama:
"Merkezi Yönetim Kurumları" başlıklı bölümü okuyunuz.
5018 sayılı Kanun’da merkezi yönetim kurumları adı altında toplanmış olan kurumlar genel bütçeli kurumlar, özel bütçeli kurumlar, düzenleyici ve denetleyici kurumlardır.
5018 sayılı Kanun’da merkezi yönetim kurumları adı altında toplanmış olan kurumlar genel bütçeli kurumlar, özel bütçeli kurumlar, düzenleyici ve denetleyici kurumlardır.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi özel bütçeli kuruluşlar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanlığı
B
Anayasa Mahkemesi
C
Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu
D
Milli Eğitim Bakanlığı
E
Üniversiteler
Açıklama:
"Merkezi Yönetim Kurumları" başlıklı bölümü okuyunuz.
Yüksek öğretim kurumları, yani üniversiteler özel bütçeli kurumlardır. Diğerleri genel bütçe içinde yer alır.
Yüksek öğretim kurumları, yani üniversiteler özel bütçeli kurumlardır. Diğerleri genel bütçe içinde yer alır.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik kuruluşlarından biridir?
Seçenekler
A
Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü
B
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
C
Kızılay
D
Çocuk Esirgeme Kurumu
E
Genel Kurmay Başkanlığı
Açıklama:
"Sosyal Güvenlik Kuruluşları" başlıklı bölümü okuyunuz.
Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü (İŞKUR) bir sosyal güvenlik kuruluşudur.
Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü (İŞKUR) bir sosyal güvenlik kuruluşudur.
Soru 22
Türkiye'de dolaylı vergilerin ağırlıkta olduğu bir vergi sistemine geçilmesi ve bunun karşılığında eşitlikten uzaklaşılması özellikle hangi yıllardan sonra olmuştur?
Seçenekler
A
1970' li yıllar
B
1980' li yıllar
C
1990' lı yıllar
D
2000' li yıllar
E
2010' lu yıllar
Açıklama:
Türkiye'de etkinliği sağlamak adına vergi sisteminde dolaylı vergilerin ağırlıkta olduğu bir vergi sistemine geçilmesi ve bunun karşılığında eşitlikten uzaklaşılması özellikle 1980' li yıllardan sonra olmuştur.
Soru 23
"Ödemeler dengesi" kavramını aşağıdakilerden hangisini açıklar?
Seçenekler
A
Kamusal mal ve hizmetler arasındaki denge
B
Kamu gider ve gelirleri arasındaki denge
C
İthalat ve ihracat arasındaki denge
D
Satış gelirleri ile satış maliyetleri arasındaki denge
E
Tasarruf ile yatırım arasındaki denge
Açıklama:
Ekonomi biliminde "Ödemeler Dengesi" kavramı "ithalat ile ihracat" arasındaki dengeyi ifade eden bir kavramdır.
Soru 24
Kamu ekonomisinin büyüklüğü genel olarak aşağıdakilerin hangisi ile ortaya çıkarılır?
Seçenekler
A
Toplam kamu harcamalarının TÜFE'ye oranlanması
B
Toplam kamu harcamalarının ÜFE'ye oranlanması
C
Toplam kamu harcamalarının GSYH'ye oranlanması
D
Toplam kamu harcamalarının genel bütçeye oranlanması
E
Toplam kamu harcamalarının konsolide bütçeye oranlanması
Açıklama:
Kamu ekonomisinin büyüklüğü genel olarak, toplam kamu harcamalarının (Gayrisafi Yurt İçi Hasılaya) GSYH'ye oranlanması ile ortaya çıkarılır.
Soru 25
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hangi yılda yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
2002
B
2004
C
2006
D
2010
E
2014
Açıklama:
Kamu kesimi yapısının önemli ölçüde yeniden tasarlandığı 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu 2006 yılında yürürlüğe girmiştir.
Soru 26
Aşağıdakilerin hangisi genel yönetim kapsamı içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Genel bütçeli kurumlar
B
Özel bütçeli kurumlar
C
Düzenleyici ve denetleyici kurullar
D
Sosyal güvenlik kuruluşları
E
Kamu iktisadi teşebbüsleri
Açıklama:
Genel yönetim kuruluşları; genel ve özel bütçeli kurumlar, düzenleyici ve denetleyici kurullar,sosyal güvenlik kuruluşları ile yerel yönetimlerden ibarettir. Kamu iktisadi teşebbüsleri kamu kesimi içinde olmakla beraber "genel yönetim" kapsamı içinde yer almaz.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi üniversite bütçelerinde yer alan gelir kaynakları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Öğrenci katkı payları
B
Öğrenim ücretleri
C
Hazine yardımı
D
Para cezaları
E
Taşınır ve taşınmaz mal gelirleri
Açıklama:
Sorunun şıkları arasında yer verilen "para cezaları" üniversite bütçelerinde yer alan gelir kaynakları arasında yer almaz. Zira, üniversitelerin park veya kampüs içi hız cezası, vergi cezası gibi para cezası uygulama yetkisi bulunmamaktadır. Sigara içilmez alanlarda ihlal yapanlara ceza kesebilse de bu gelir kaynakları bütçesi içinde yer almaz. Diğer şıklarda belirtilenler gelirleri arasında yer almaktadır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de genel bütçeli kurumlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanlığı
B
Bakanlıklar
C
Yüksek mahkemeler
D
Yüksek Öğretim Kurulu
E
Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu
Açıklama:
Türkiye'de genel bütçeli kurumlar arasında; Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar, yüksek mahkemeler, Hakim ve Savcılar Yüksek Kurulu yer alırken Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) yer almaz. YÖK Özel bütçeli kuruluşlar arasındadır.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi düzenleyici ve denetleyici kurumlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu
B
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu
C
Mesleki Yeterlilik Kurumu
D
Kişisel Verileri Koruma Kurumu
E
Kamu İhale Kurumu
Açıklama:
Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar arasında "Mesleki Yeterlilik Kurumu" yer almaz. Bu kurum özel bütçeli kuruluşlar arasındadır.
Soru 30
Merkezi idare, yerel yönetimler üzerinde belirli amaçlarla kanunda belirtilen esas ve usuller dairesinde "idari vesayet" yetkisine haizdir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu amaçlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yerel hizmetlerin idarenin bütünlüğü ilkesine uygun şekilde yürütülmesi
B
Kamu görevlerinde birliğin sağlanması
C
Toplum yararının korunması
D
Kamu harcamalarında tasarruf yapılması
E
Yerel ihtiyaçların gereği gibi karşılanması
Açıklama:
Merkezi idare, yerel yönetimler üzerinde Anayasamızda belirtilen amaçlarla ve kanunda belirtilen esas ve usuller dairesinde "idari vesayet" yetkisine haizdir. Sorunun cevap şıkları arasında yer alan "Kamu harcamalarında tasarruf yapılması" dışında belirtilen tüm amaçlarla vesayet yetkisini kullanabilir. Doğru cevap (D) şıkkıdır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik sisteminde finansman sorunu oluşturabilecek temel sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Prim tahsilat sorunları
B
Erken emeklilik
C
Emekli sayısının düşmesi
D
Kayıt dışı istihdam
E
Prim affı uygulamaları
Açıklama:
Sosyal güvenlik sisteminde finansman sorunu yaratabilecek temel sorunlar ders kitabında sayılmıştır. Cevap şıklarında yer alan "emekli sayısının düşmesi" sorunun cevabıdır. Zira emekli sayısının düşmesi değil yükselmesi halinde emeklilere ödenen tutarlar artacaktır. Kitapta da bu şekilde belirtilmiştir. Emekli sayısının düşmesi sistemde finansman sorununu hafifletecek bir durumdur.
Soru 32
Devletin iktisadi alandan çekilmesi, özelleştirme, küçük ama etkin devlet yapısı gibi düşünceler ön plana çıkmakta ve kamu kesiminin payı genel ekonomi içerisinde azaltılmaya çalışılmaktadır. Bu kapsamda, hangi yıllardan itibaren başta Batı ülkelerinde olmak üzere, devletin rolü ve işlevi üzerinde önemli tartışmalar gündeme gelmiştir?
Seçenekler
A
1980
B
1970
C
1985
D
1990
E
2000
Açıklama:
Özellikle son yıllarda devletin neler yapması veya yapmaması gerektiği konusunda neo-liberal iktisadi politikalar belirleyici rol oynamaktadır. Bu kapsamda devletin iktisadi alandan çekilmesi, özelleştirme, küçük ama etkin devlet yapısı gibi düşünceler ön plana çıkmakta ve kamu kesiminin payı genel ekonomi içerisinde azaltılmaya çalışılmaktadır. Bu kapsamda, 1980’li yıllardan itibaren başta Batı ülkelerinde olmak üzere, devletin rolü ve işlevi üzerinde önemli tartışmalar gündeme gelmiştir. Liberal iktisadi düşüncede; kamu sektörünün kapsamının genişlemesi daha çok bütçe açığı anlamına gelmektedir.
Kamu Kesiminin Kapsamı kavramını anlayınız
Kamu Kesiminin Kapsamı kavramını anlayınız
Soru 33
Ödemeler dengesi nedir?
Seçenekler
A
İhracat ile ithalat arasındaki denge
B
İhracat ile borçlanma arasındaki denge
C
Cari açık ile ithalat arasındaki denge
D
İhracat ile döviz kuru arasındaki denge
E
İhracat ile enflasyon arasındaki denge
Açıklama:
Eğer bütçede bir açık veya fazla söz konusu ise, devlet tasarruf ile yatırım arasındaki dengeye ya da ödemeler dengesine (ihracat ile ithalat arasındaki dengeye) etki etmektedir.
Bütçe açığı verilmesi durumunda bu açığın boyutu ve finanse edilme şekli makroekonomik istikrar için çok önemlidir. Bu açığın devlet borçlanması ile finanse edilmesi finansal piyasalar aracılığıyla gerçekleştirilmektedir. Eğer bütçe fazlası verilirse, devlet ekonomideki tasarruf arzını artırma yoluna gidecektir.
Ödemeler dengesi kavramını anlayınız
Bütçe açığı verilmesi durumunda bu açığın boyutu ve finanse edilme şekli makroekonomik istikrar için çok önemlidir. Bu açığın devlet borçlanması ile finanse edilmesi finansal piyasalar aracılığıyla gerçekleştirilmektedir. Eğer bütçe fazlası verilirse, devlet ekonomideki tasarruf arzını artırma yoluna gidecektir.
Ödemeler dengesi kavramını anlayınız
Soru 34
Türkiye’de kamu hizmetlerinin sunumunun azaldığı, yüksek miktarlı bütçe açıklarının kapatılması için giderek daha fazla faiz yükü altına girildiği ekonomik krizlerin oluştuğu yıllar aşağıdakilerin hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
1994 ve 2000-2001
B
1990 ve 2000-2001
C
1984 ve 2000-2001
D
1994 ve 2000-2005
E
1994 ve 2000-2003
Açıklama:
Türkiye’de de 1994 ve 2000-2001 ekonomik krizlerinde kamu hizmetlerinin sunumu azalmış, yüksek miktarlı bütçe açıklarının kapatılması için giderek daha fazla faiz yükü altına girilmiştir. Bu durum büyük bütçe açıklarının bu krizler sonrasında ısrarlı bir biçimde devam etmesinin en önemli nedeni olarak görülmüştür.
Türkiye’de de 1994 ve 2000-2001 ekonomik krizlerinde kamu hizmetlerinin sunumu azalmıştır
Türkiye’de de 1994 ve 2000-2001 ekonomik krizlerinde kamu hizmetlerinin sunumu azalmıştır
Soru 35
Toplam kamu harcamaları GSYH’ye oranlandığında aşağıdakilerden hangisi bulunur?
Seçenekler
A
Bir ekonomideki kamu kesiminin büyüklüğü
B
Bir ekonomideki kamu borcu büyüklüğü
C
Bir ekonomideki vergi geliri büyüklüğü
D
Bir ekonomideki vergi yansıması büyüklüğü
E
Bir ekonomideki yatırım geliri büyüklüğü
Açıklama:
Kamu kesiminin büyüklüğü çoğunlukla kamu giderlerinin veya kamu gelirlerinin dikkate alınmasıyla ölçülmektedir. Ancak kamu ekonomisinin büyüklüğü genel olarak,
kamu kesimini temsil eden kurum ve kuruluşların yapmış oldukları harcamaların gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranlanmasıyla hesaplanmaktadır. Yani, toplam kamu harcamaları GSYH’ye oranlandığında bir ekonomideki kamu kesiminin büyüklüğü ortaya çıkmaktadır
Kamu kesiminin büyüklüğü kavramını anlayınız
kamu kesimini temsil eden kurum ve kuruluşların yapmış oldukları harcamaların gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranlanmasıyla hesaplanmaktadır. Yani, toplam kamu harcamaları GSYH’ye oranlandığında bir ekonomideki kamu kesiminin büyüklüğü ortaya çıkmaktadır
Kamu kesiminin büyüklüğü kavramını anlayınız
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi Genel yönetim (Merkezi yönetim) kurumları içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Yerel yönetimler
B
Genel bütçeli kurumlar
C
Özel bütçeli kurumlar
D
Düzenleyici kurumlar
E
Denetleyici kurumlar
Açıklama:
Genel yönetim kurumları içerisinde ise ağırlık genel bütçeli kurumlar, özel bütçeli kurumlar ve düzenleyici ve denetleyici kurumların toplamından oluşan merkezi
yönetim kurumlarındadır. Genel yönetim kurumlarının diğer bileşenleri sosyal güvenlik kurumları ve yerel yönetimlerdir. Bu Kanun’un dışında kalan döner sermayeler ile fonların da özünde kamu kesiminin birer bileşeni olduğu dikkate alınmalıdır.
Genel yönetim kavramını anlayınız
yönetim kurumlarındadır. Genel yönetim kurumlarının diğer bileşenleri sosyal güvenlik kurumları ve yerel yönetimlerdir. Bu Kanun’un dışında kalan döner sermayeler ile fonların da özünde kamu kesiminin birer bileşeni olduğu dikkate alınmalıdır.
Genel yönetim kavramını anlayınız
Soru 37
Özel bütçeli kurumlar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
5018 sayılı Kanun’a ekli (III) sayılı cetvelde yer alırlar.
B
Bir bakanlığa bağlıdır.
C
Belirli bir kamu hizmetini yürütmek için kurulur.
D
Kendilerine gelir tahsis edilebilir.
E
Kuruluş ve çalışma esasları özel kanunla düzenlenir.
Açıklama:
Özel bütçeli kurumlar, bir bakanlığa bağlı ya da ilgili olarak belirli bir kamu hizmetini yürütmek için kurulan, gelir tahsis edilen, bu gelirlerden harcama yapma yetkisi
verilen, kuruluş ve çalışma esasları özel kanunla düzenlenen ve 5018 sayılı Kanun’a ekli (II) sayılı cetvelde yer alan kamu idareleridir. Kanunla kurulan özel bütçeli idareler farklı hizmet alanlarında faaliyet gösterirler. Devletin genellikle yarı kamusal mal ve hizmet üreten birimleridir
Özel bütçeli kurumlar anlayınız
verilen, kuruluş ve çalışma esasları özel kanunla düzenlenen ve 5018 sayılı Kanun’a ekli (II) sayılı cetvelde yer alan kamu idareleridir. Kanunla kurulan özel bütçeli idareler farklı hizmet alanlarında faaliyet gösterirler. Devletin genellikle yarı kamusal mal ve hizmet üreten birimleridir
Özel bütçeli kurumlar anlayınız
Soru 38
Merkezi yönetim kapsamı içerisinde yer alan kurumlardan bir diğeri düzenleyici ve
denetleyici kurumlardır. Özel kanunlarla kurul, kurum veya üst kurul şeklinde teşkilatlanan düzenleyici ve denetleyici kurumlar 5018 sayılı Kanuna ekli hangi sayılı cetvelde yer
alan kurumlardır.
denetleyici kurumlardır. Özel kanunlarla kurul, kurum veya üst kurul şeklinde teşkilatlanan düzenleyici ve denetleyici kurumlar 5018 sayılı Kanuna ekli hangi sayılı cetvelde yer
alan kurumlardır.
Seçenekler
A
(III) nolu
B
(II) nolu
C
(I) nolu
D
(VII) nolu
E
(VI) nolu
Açıklama:
Merkezi yönetim kapsamı içerisinde yer alan kurumlardan bir diğeri düzenleyici ve denetleyici kurumlardır. Özel kanunlarla kurul, kurum veya üst kurul şeklinde teşkilatlanan düzenleyici ve denetleyici kurumlar 5018 sayılı Kanuna ekli (III) sayılı cetvelde yer alan kurumlardır.
Düzenleyici ve denetleyici kurumları anlayınız
Düzenleyici ve denetleyici kurumları anlayınız
Soru 39
Sosyal Sigortalar Kurumu kaç yılınnda kurulmuştur
Seçenekler
A
1945
B
1955 yılında
C
1965 yılında
D
1975 yılında
E
1985 yılında
Açıklama:
Ülkemizde sosyal güvenlik kuruluşları kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü (İŞKUR) bulunmaktadır. Türkiye’de sosyal güvenlik uygulamaları Cumhuriyet öncesinde görülse de modern anlamda, Türk sosyal güvenlik sistemi II. Dünya Savaşı sonrasında oluşturulmuştur. İlk olarak 1949 yılında T.C. Emekli Sandığı kurulmuş, 1945 yılında Sosyal Sigortalar Kurumu, 1971 yılında Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu kurulmuştur.
Ülkemizdeki sosyal güvenlik kuruluşları kapsamını anlayınız
Ülkemizdeki sosyal güvenlik kuruluşları kapsamını anlayınız
Soru 40
Sosyal güvenlik sisteminde finansman sorunu yaratabilecek temel sorunlar içerisinde hangisi yoktur?
Seçenekler
A
Emekliliğe hak kazanma yaşının siyasal kazanımlar için sabit kalması
B
Kayıt dışı istihdam
C
Sosyal güvenlik sistemine ilişkin tutarlı devlet politikasının oluşturulamaması
D
Emekli sayısının yükselmesi
E
Toplanan prim gelirlerinin siyasi amaçlar doğrultusunda kullanılması
Açıklama:
Tüm dünyada olduğu gibi, Türkiye’de de mevcut sosyal güvenlik sistemi, karmaşık ve ciddi sorunlarla karşı karşıya bulunmaktadır. Bu sorunların en önemlileri demografik,
finansal, yönetsel ve siyasal sorunlardır. Ülkemizin sosyal güvenlik sisteminin temel finansman sorunu, sistemin gelirlerinin, giderlerine kıyasla oldukça yetersiz olması ve gelir-gider yönetiminden kaynaklanan yönetimsel sorunlardır. Sosyal güvenlik sisteminin gelirleri yeterli olmadığında hazineden her yıl bu kurumlara transfer yapılmaktadır. Bir yandan kayıt dışı ekonominin mevcudiyeti ile sosyal güvenlik sistemi dışında kalan çalışanlar sistemi gelir kaybına uğratırken, diğer yandan sistemin sağladığı hak ve hizmetlerden yararlanmanın koşulları farklı siyasal gerekçelerle kolaylaştırılarak sistemin giderleri artmakta, böylelikle ilave finansman ihtiyacı ortaya çıkmaktadır.
Sosyal güvenlik sisteminin gelirler sistemini anlayınız
finansal, yönetsel ve siyasal sorunlardır. Ülkemizin sosyal güvenlik sisteminin temel finansman sorunu, sistemin gelirlerinin, giderlerine kıyasla oldukça yetersiz olması ve gelir-gider yönetiminden kaynaklanan yönetimsel sorunlardır. Sosyal güvenlik sisteminin gelirleri yeterli olmadığında hazineden her yıl bu kurumlara transfer yapılmaktadır. Bir yandan kayıt dışı ekonominin mevcudiyeti ile sosyal güvenlik sistemi dışında kalan çalışanlar sistemi gelir kaybına uğratırken, diğer yandan sistemin sağladığı hak ve hizmetlerden yararlanmanın koşulları farklı siyasal gerekçelerle kolaylaştırılarak sistemin giderleri artmakta, böylelikle ilave finansman ihtiyacı ortaya çıkmaktadır.
Sosyal güvenlik sisteminin gelirler sistemini anlayınız
Soru 41
Döner sermayeli işletmelerin kuruluş amaçları içinde hangisi yoktur?
Seçenekler
A
Konversiyon yetkisini sunulabilmesi
B
Temel kamu hizmetlerinin yanında ticari ve sınai gibi bazı hizmetlerin de sunulabilmesi
C
Kamu kaynaklarının kullanımı sonucunda atıl kapasitenin değerlendirilmesi
D
Toplumsal talep ihtiyacının bir kısmının karşılanması
E
Devlete ek gelir sağlanması
Açıklama:
Döner sermayeli işletmeler , genel ve özel bütçeli kamu idareleri tarafından tahsis edilen döner sermayenin kullandırıldığı fon işletmeleridir.
Döner sermayeli işletmeleri anlayınız
Döner sermayeli işletmeleri anlayınız
Soru 42
Aşağıdaki iktisadi politikalardan hangisi son yıllarda devletin neler yapması veya yapmaması gerektiği konusunda belirleyici rol oynamaktadır?
Seçenekler
A
Neo-liberal
B
Merkantilist
C
Radikal
D
Keynesyen
E
Marksist
Açıklama:
Örneğin, liberal politikaların izlendiği dönemlerde devletin görev ve sorumlulukları olabildiğince sınırlandırılırken, korumacı politikaların izlendiği dönemlerde bu görev ve sorumlulukların sınırları genişleyebilmektedir. Özellikle son yıllarda devletin neler yapması veya yapmaması gerektiği konusunda neo-liberal iktisadi politikalar belirleyici rol oynamaktadır. Bu kapsamda devletin iktisadi alandan çekilmesi, özelleştirme, küçük ama etkin devlet yapısı gibi düşünceler ön plana çıkmakta ve kamu kesiminin payı genel ekonomi içerisinde azaltılmaya çalışılmaktadır.
Soru 43
Kamu hizmetlerinin kalitesi ve etkinliği aşağıdakilerden hangisini doğrudan etkilemektedir?
Seçenekler
A
Ulusal amaç
B
Uluslararası güç
C
Toplumsal refah
D
Bireysel çıkar
E
Ailevi sorun
Açıklama:
Kamu maliyesinin kaynakların kullanımı ve dağılımının genel iktisadi yaşamın yönlendirilmesi bakımından önemli etkileri bulunmaktadır. Bir ekonomide kamu ekonomisi ve özel ekonomiye ait payların değişmesi birçok etki doğurmakta, bu durum genel ekonomik politikaların belirlenmesi ve genel iktisadi sorunların çözümünde önemli bir rol oynamaktadır. Burada önemli olan temel nokta ise kamunun bu rolü ve yönlendirmelerinin kalitesi ve toplumsal refaha etkisi ile ilgili olmaktadır. Çünkü kamu hizmetlerinin kalitesi ve etkinliği toplumsal refahı doğrudan etkilemektedir. Bu değişim devletin yapısal yönü olan örgütsel görünümüne ve işlevsel yönü olan kamu politikalarının belirlenmesi ve yürütülmesi süreçlerine de yansımaktadır.
Soru 44
Karma ekonomide kamu kesiminin büyüklüğü aşağıdakilerden hangisi ile ölçülür?
Seçenekler
A
Kamu gelirleri
B
Cari açık
C
Borçlanma gereği
D
Kamu giderleri
E
ithalat düzeyi
Açıklama:
Karma ekonomide kamu kesiminin büyüklüğü ekonomi üzerinde önemli etkiler yaratan kamu giderlerinin düzeyi ile ölçülür. Bu giderlerin içinde mal ve hizmet alımı ve üretim faktörü kullanımı için yapılan giderler önemli bir paya sahiptir. Ayrıca, kamu giderlerinin toplam miktarındaki ve bileşimindeki değişiklikler makroekonomik düzeyde istikrar ve büyüme açısından önemli faktörlerdir. Bir görüşe göre özel kesimin kârlılığını ve istikrarını sağlayan unsur kamu kesiminin kendisidir. Kamu kesiminin ekonominin bütününü etkileyecek kadar büyük tutulmasıyla gerektiğinde bütçe açığı verilerek ekonomik daralmaların şiddetinin azaltılması olanaklı hale gelir.
Soru 45
Türkiye’de 1980’li yıllardan sonra vergi sisteminde aşağıdakilerden hangisinin ağırlığının arttığı görülmektedir?
Seçenekler
A
Tek oranlı vergiler
B
Düz oranlı vergiler
C
Artan oranlı vergiler
D
Dolaysız vergiler
E
Dolaylı vergiler
Açıklama:
Benzer şekilde, devletin giderlerini finansman biçimi de önemli ekonomik sonuçlar doğurmaktadır. Bu finansmanda kullanılan vergi türleri ve bunların oranları veya miktarları bireylerin refah (fayda) düzeyini ve özel kesimin kaynaklarını nasıl dağıtacağına ilişkin kararlarını etkilemektedir. Vergi sistemi etkinlik ve eşitliği destekleyebileceği gibi, bunlara zarar da verebilmektedir. Bu çerçevede Türkiye’de görülen durum ise özellikle 1980’li yıllardan sonra etkinliği sağlamak adına vergi sisteminde dolaylı vergilerin ağırlıkta olduğu bir vergi sistemine geçilmesi ve bunun karşılığında eşitlikten uzaklaşılması olmuştur.
Soru 46
Bir ekonomide ihracat ile ithalat arasındaki dengeye ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Faktör
B
Ödemeler
C
Firmalar
D
Mal piyasası
E
Hanehalkları
Açıklama:
Eğer bütçede bir açık veya fazla söz konusu ise, devlet tasarruf ile yatırım arasındaki dengeye ya da ödemeler dengesine (ihracat ile ithalat arasındaki dengeye) etki etmektedir. Bütçe açığı verilmesi durumunda bu açığın boyutu ve finanse edilme şekli makroekonomik istikrar için çok önemlidir. Bu açığın devlet borçlanması ile finanse edilmesi finansal piyasalar aracılığıyla gerçekleştirilmektedir. Eğer bütçe fazlası verilirse, devlet ekonomideki tasarruf arzını artırma yoluna gidecektir.
Soru 47
Ekonominin devresel akışı içerisinde aşağıdakilerden hangisi arasında kamu hizmeti ve vergi ilişkisi ortaya çıkmaktadır?
Seçenekler
A
Kamu kesimi - Hane halkları
B
Hane halkları - Mal piyasası
C
Hane halkları - Firmalar
D
Firmalar - Faktör piyasası
E
Mal piyasası - Faktör piyasası
Açıklama:
Kamu kesimi ekonomiyi etkileyebildiği gibi ekonominin gidişinden de etkilenebilmektedir. Örneğin, bir ekonomik krizde kamu gelirleri düşer, değişmez veya çok az bir
miktarda artar. Bu durum özellikle borçların ve bütçe açığının nispeten yüksek olması halinde kamu hizmetlerinin sunumunu azaltır. Ayrıca devlet verdiği kararların ekonomi üzerinde ters etki yaratması halinde bu kararlarının sonuçlarına da katlanmak zorunda kalır. Yüksek bütçe açıklarının daha yüksek faiz oranlarına neden olması ve böylece devletin faiz giderlerinin artması bunun en tipik örneğidir.
miktarda artar. Bu durum özellikle borçların ve bütçe açığının nispeten yüksek olması halinde kamu hizmetlerinin sunumunu azaltır. Ayrıca devlet verdiği kararların ekonomi üzerinde ters etki yaratması halinde bu kararlarının sonuçlarına da katlanmak zorunda kalır. Yüksek bütçe açıklarının daha yüksek faiz oranlarına neden olması ve böylece devletin faiz giderlerinin artması bunun en tipik örneğidir.
Soru 48
Kamu harcamalarının GSYH’ye oranı 2017 yılı itibariyle aşağıdakilerden hangisinde en yüksek orana sahiptir?
Seçenekler
A
Çin
B
İrlanda
C
Meksika
D
Norveç
E
Fransa
Açıklama:
2017 yılı esas alınarak seçilmiş ülkelere bakıldığında en yüksek oranın sırasıyla Fransa (%56) ve Norveç (%49) olduğu görülmektedir. En düşük paya sahip olan ülkelerin ise Meksika (%26) ve İrlanda (%26) olduğu söylenebilmektedir. Söz konusu yıllar incelendiğinde tabloda dikkat çeken en önemli ülkenin Çin olduğu görülecektir. Gerçekten Çin’de bu oran 2006 yılında %18 seviyesindeyken, 2017 yılında %32 seviyesine yükselmiştir.
Soru 49
Kamu harcamalarının GSYH’ye oranı 2017 yılı itibariyle aşağıdakilerden hangisinde en düşük orana sahiptir?
Seçenekler
A
Fransa
B
İtalya
C
Norveç
D
Yunanistan
E
İrlanda
Açıklama:
2017 yılı esas alınarak seçilmiş ülkelere bakıldığında en yüksek oranın sırasıyla Fransa (%56) ve Norveç (%49) olduğu görülmektedir. En düşük paya sahip olan ülkelerin ise Meksika (%26) ve İrlanda (%26) olduğu söylenebilmektedir. Söz konusu yıllar incelendiğinde tabloda dikkat çeken en önemli ülkenin Çin olduğu görülecektir. Gerçekten Çin’de bu oran 2006 yılında %18 seviyesindeyken, 2017 yılında %32 seviyesine yükselmiştir.
Soru 50
Kamu gelirlerinin GSYH’ye oranı 2017 yılı itibariyle aşağıdakilerden hangisinde en düşük orana sahiptir?
Seçenekler
A
Fransa
B
Hindistan
C
Norveç
D
Almanya
E
Yunanistan
Açıklama:
2017 yılı için seçilmiş ülkeler göz önüne alındığında bu oranın en düşük olduğu ülkenin Hindistan, en yüksek olduğu ülkenin ise Fransa ve Norveç olduğu görülmektedir. Türkiye’de ise bu oran 2006 yılında %34 seviyesinde gerçekleşmişken 2017 yılında %31 seviyesine gerilemiştir. 2006-2017 yılı genel olarak değerlendirildiğinde ise bu orandaki en büyük artış Çin’de gerçekleşirken, en büyük azalış ise İrlanda’da gerçekleşmiştir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de kamu kesiminin kapsamına girmemektedir?
Seçenekler
A
Merkezi yönetim
B
Yerel yönetimler
C
Sosyal güvenlik kuruluşları
D
Ticari bankalar
E
Düzenleyici ve denetleyici kurullar
Açıklama:
Türk kamu kesimi genel yönetim kurumları ve kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT’ler) olarak iki ana kısımdan oluşmaktadır. Genel yönetim kurumları içerisinde ise ağırlık genel bütçeli kurumlar, özel bütçeli kurumlar ve düzenleyici ve denetleyici kurumların toplamından oluşan merkezi yönetim kurumlarındadır. Genel yönetim kurumlarının diğer bileşenleri sosyal güvenlik kurumları ve yerel yönetimlerdir. Bu Kanun’un dışında kalan döner sermayeler ile fonların da özünde kamu kesiminin birer bileşeni olduğu dikkate alınmalıdır.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi kamu ekonomisinin büyüklüğü genel olarak temsil etmektedir?
Seçenekler
A
Toplam kamu harcamalarının GSYH’ye oranı
B
Toplam kamu Gelirinin GSYH’ye oranı
C
Toplam kamunun yurtiçi borçların GSYH’ye oranı
D
Toplam kamunun yurtdışı borçların GSYH’ye oranı
E
Toplam kamunun toplam borçların GSYH’ye oranı
Açıklama:
Yani, toplam kamu harcamaları GSYH’ye oranlandığında bir ekonomideki kamu kesiminin büyüklüğü ortaya çıkmaktadır.
Toplam kamu harcamalarının GSYH’ye oranı
Toplam kamu harcamalarının GSYH’ye oranı
Soru 53
"Merkezi yönetim ve yerel yönetim kuruluşlarını, parafiskal kuruluşları ile kamu girişimlerini" kapsayan tanım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Geniş anlamda kamu sektörü
B
Dar anlamda kamu sektörü
C
Geniş anlamda tüm sektör
D
Dar anlamda kamu kesimi taşra teşkilatı
E
Geniş anlamda özel ve kamu sektörü
Açıklama:
Dar anlamda kamu sektörü, merkezi yönetim kuruluşlarını; geniş anlamda kamu sektörü ise, merkezi yönetim ve yerel yönetim kuruluşlarını, parafiskal kuruluşları ile kamu girişimlerini kapsamaktadır.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi Devletin Genel yönetim kurumları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Dernek ve Kooperatifler
B
genel bütçeli kurumlar,
C
özel bütçeli kurumlar
D
denetleyici kurumları
E
düzenleyici kurumlar
Açıklama:
Genel yönetim kurumları içerisinde ise ağırlık genel bütçeli kurumlar, özel bütçeli kurumlar ve düzenleyici ve denetleyici kurumların toplamından oluşan merkezi yönetim kurumlarındadır
Yerel yönetimler
Yerel yönetimler
Soru 55
Hangi sayılı Kanun’da merkezi yönetim kurumları adı altında toplanmış olan kurumlar genel bütçeli kurumlar, özel bütçeli kurumlar, düzenleyici ve denetleyici kurumlardır.
Seçenekler
A
5018 sayılı kanun
B
440 sayılı kanun
C
1050 sayılı kanun
D
4050 sayılı kanun
E
660 sayılı kanun
Açıklama:
5018 sayılı Kanun’da merkezi yönetim kurumları adı altında toplanmış olan kurumlar genel bütçeli kurumlar, özel bütçeli kurumlar, düzenleyici ve denetleyici kurumlardır.
Soru 56
Türkiye'de Cumhurbaşkanlığı, yüksek mahkemeler, bakanlıklar ve Hakimler ve Savcılar Yüksek kurulundan oluşan kesime ne ad verilir?
Seçenekler
A
Genel bütçeli kurumlar
B
Özel Bütçeli kurumlar
C
Düzenleyici ve Denetleyici Kurullar
D
Sosyal Güvenlik Kuruluşları
E
Yerel Yönetimler
Açıklama:
Türkiye’de genel bütçeli kurumlar Cumhurbaşkanlığı, yüksek mahkemeler, bakanlıklar ve Hakimler ve Savcılar Yüksek kurulundan oluşmaktadır.
Soru 57
"Bir bakanlığa bağlı ya da ilgili olarak belirli bir kamu hizmetini yürütmek için kurulan, gelir tahsis edilen, bu gelirlerden harcama yapma yetkisi verilen",kuruluş ve çalışma esasları özel kanunla düzenlenen ve 5018 sayılı Kanun’a ekli (II) sayılı cetvelde yer alan kamu idarelerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Özel bütçeli kurumlar
B
genel bütçeli kurumlar,
C
düzenleyici ve denetleyici kurumlar
D
Özel işletmeler
E
Sosyal Güvenlik Kuruluşları
Açıklama:
Özel bütçeli kurumlar, bir bakanlığa bağlı ya da ilgili olarak belirli bir kamu hizmetini yürütmek için kurulan, gelir tahsis edilen, bu gelirlerden harcama yapma yetkisi verilen, kuruluş ve çalışma esasları özel kanunla düzenlenen ve 5018 sayılı Kanun’a ekli (II) sayılı cetvelde yer alan kamu idareleridir.
Soru 58
Türkiye’de sosyal güvenlik uygulamaları Cumhuriyet öncesinde görülse de modern anlamda, Türk sosyal güvenlik sistemi II. Dünya Savaşı sonrasında oluşturulmuştur. T.C. Emekli Sandığı hangi yılda kurulmuştur?
Seçenekler
A
1949 yılında
B
1945 yılında
C
1944 yılında
D
1971 yılında
E
1960 yılında
Açıklama:
Türkiye’de sosyal güvenlik uygulamaları Cumhuriyet öncesinde görülse de modern anlamda, Türk sosyal güvenlik sistemi II. Dünya Savaşı sonrasında oluşturulmuştur.1949 yılında T.C. Emekli Sandığı kurulmuştur.
Soru 59
Türkiye’de sosyal güvenlik uygulamaları Cumhuriyet öncesinde görülse de modern anlamda, Türk sosyal güvenlik sistemi II. Dünya Savaşı sonrasında oluşturulmuştur. Sosyal Sigortalar Kurumu hangi yılda kurulmuştur?
Seçenekler
A
1945 yılında
B
1944 yılında
C
1949 yılında
D
1960 yılında
E
1971 yılında
Açıklama:
Türkiye’de sosyal güvenlik uygulamaları Cumhuriyet öncesinde görülse de modern anlamda, Türk sosyal güvenlik sistemi II. Dünya Savaşı sonrasında oluşturulmuştur. 1945 yılında Sosyal Sigortalar Kurumu kurulmuştur.
Soru 60
Türkiye’de sosyal güvenlik uygulamaları Cumhuriyet öncesinde görülse de modern anlamda, Türk sosyal güvenlik sistemi II. Dünya Savaşı sonrasında oluşturulmuştur. Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu hangi yılda kurulmuştur?
Seçenekler
A
1971 yılında
B
1944 yılında
C
1945 yılında
D
1949 yılında
E
1960 yılında
Açıklama:
Türkiye’de sosyal güvenlik uygulamaları Cumhuriyet öncesinde görülse de modern anlamda, Türk sosyal güvenlik sistemi II. Dünya Savaşı sonrasında oluşturulmuştur. 1971 yılında Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu kurulmuştur.
Soru 61
Sosyal güvenlik sistemimizin bir diğer kurumu eski adı İş ve İşçi Bulma Kurumu olan Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü hangi tarihte kurulmuştur?
Seçenekler
A
1946 tarihinde
B
1945 tarihinde
C
1955 tarihinde
D
1960 tarihinde
E
1980 tarihinde
Açıklama:
Sosyal güvenlik sistemimizin bir diğer kurumu eski adı İş ve İşçi Bulma Kurumu olan Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü ise, 21 Ocak 1946 tarihinde 4837 Sayılı Kanun ile kurulmuştur.
Soru 62
I. Devlet anlayışındaki değişiklikler II. Ekonomik yapı III. Siyasi yapı IV.Toplumsal özellikler Yukarıdakilerden hangileri kamu kesiminin kapsamını etkiler?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Aşağıdaki durumların hepsi kamu kesiminin kapsamında daralma ya da genişleme sonucunu doğurabilir.
- Devlet anlayışındaki değişiklikler
- Ekonomik yapı
- Siyasi yapı
- Toplumsal özellikler
Soru 63
I. Ekonomik Kalkınmayı Sağlamak
II. Özel Kesime Öncülük Etmek
III. Gelir Dağılımını Düzenlemek
Yukarıda yer alan ifadelerden hangisi ya da hangileri Kamu İktisadi Teşebbüslerinin kuruluş amaçlarındandır?
II. Özel Kesime Öncülük Etmek
III. Gelir Dağılımını Düzenlemek
Yukarıda yer alan ifadelerden hangisi ya da hangileri Kamu İktisadi Teşebbüslerinin kuruluş amaçlarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I-II
E
I-II-III
Açıklama:
Kamu kesimi ile özel kesim ilişkisini açıklayabileceksiniz.
KİT'lerin kuruluş amaçları; ekonomik kalkınmayı sağlamak, tekelleri devlet eliyle işletmek, özel kesimin başarısız olduğu ya da giremediği işleri yapmak, ekonomiye yön vermek, özel kesime öncülük etmek ve gelir dağılımını düzenlemektir.
KİT'lerin kuruluş amaçları; ekonomik kalkınmayı sağlamak, tekelleri devlet eliyle işletmek, özel kesimin başarısız olduğu ya da giremediği işleri yapmak, ekonomiye yön vermek, özel kesime öncülük etmek ve gelir dağılımını düzenlemektir.
Soru 64
Toplam kamu harcamalarının tutarı 750 milyar TL, gayrisafi milli hasılanın tutarı ise 3 trilyon TL'dir. Bu durumda, kamu kesiminin büyüklüğü yüzde kaçtır?
Seçenekler
A
25
B
30
C
35
D
40
E
45
Açıklama:
Kamu kesiminin büyüklüğü kamu harcamalarının GSYH'ya bölünmesi ile bulunur.
=(750/3000)/100=%25
=(750/3000)/100=%25
Soru 65
I. Kamu gelirlerinin GSYH'ye oranı II. Kamu borç stokunun GSYH'ye oranı III. Kamu kesimi istihdamının toplam istihdama oranı Yukarıdakilerden hangileri kamu kesiminin genel ekonomi içerisindeki büyüklüğünü ölçme yöntemlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
- Kamu gelirlerinin GSYH'ye oranı
- Kamu borç stokunun GSYH'ye oranı
- Kamu kesimi istihdamının toplam istihdama oranı gibi yööntemlerle kamu kesiminin büyüklüğü hesaplanabilir.
Soru 66
I. Kamu yatırımlarının toplam yatırımlar içindeki payı artış gösteriyor ise kamu kesiminin büyüklüğü artar. II. Kamu kesimi borçlanma gereğinin GSYH'ye oranlanması ile kamunun büyüklüğü hesaplanabilir. III. Kamu kesimi borçlanma gereğinin GSYH'ye oranlanması geleneksel açığın nakit bazında ölçümünü ifade eder. Kamu kesiminin büyüklüğü ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
- Kamu yatırımlarının toplam yatırımlar içindeki payı artış gösteriyor ise kamu kesiminin büyüklüğü artar.
- Kamu kesimi borçlanma gereğinin GSYH'ye oranlanması ile kamunun büyüklüğü hesaplanabilir.
- Kamu kesimi borçlanma gereğinin GSYH'ye oranlanması geleneksel açığın nakit bazında ölçümünü ifade eder.
Kamu kesiminin büyüklüğü ile ilgili yukarıdaki ifadelerin hepsi doğrudur.
Soru 67
I. Merkezi kuruluşlar II. Yerel kuruluşlar III. Parafiskal kuruluşlar IV. Kamu girişimleri Yukarıdaki kuruluşlardan hangileri geniş anlamda kamu sektörünün kapsamındadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, II ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Dar anlamda kamu sektörü, merkezi yönetim kuruluşlarını; geniş anlamda kamu sektörü ise, merkezi yönetim ve yerel yönetim kuruluşlarını, parafiskal kuruluşları ile kamu girişimlerini kapsamaktadır.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi merkezi yönetim kuruluşlarının altında yer alır?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik kuruluşları
B
Yerel yönetimler
C
Özel bütçeli idareler
D
Döner sermayeli işletmeler
E
Kamu iktisadi teşebbüsleri
Açıklama:
5018 sayılı Kanun’da merkezi yönetim kurumları adı altında toplanmış olan kurumlar genel bütçeli kurumlar, özel bütçeli kurumlar, düzenleyici ve denetleyici kurumlardır.
Soru 69
I. Sosyal güvenlik kuruluşları II. Düzenleyici ve denetleyici kurullar III. Özel bütçeli idareler IV. Genel bütçeli idareler Yukarıdakilerden hangileri merkezi yönetim kurumlarındandır?
Seçenekler
A
I ve III
B
III ve IV
C
I, II ve IV
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Sosyal güvenlik kurumları haricindekiler merkezi yönetim kurumları arasındadır.
Soru 70
I. İşsizlik II. Yoksulluk III. Yaşlılık ve hastalık Yukarıdakilerden hangileri sosyal güvenliğin hafifletmeyi ya da yok etmeyi amaçladığı olumsuzluklardan biridir?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sosyal güvenlik yoksulluk, işsizlik, gelecekle ilgili ekonomik belirsizlik, yaşlılık ve hastalık gibi sosyal tehlikelerin ortaya çıkaracağı olumsuzlukları hafifletmeyi ya da yok etmeyi sağlayan önlemleri içermektedir.
Soru 71
İl, belediye veya köy halkının mahallî müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere, kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları yine kanunda gösterilen seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişiler olarak tanımlanan yönetim birimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Özel bütçeli idareler
B
Yerel yönetimler
C
Sosyal güvenlik kurumları
D
Denetleyici kurullar
E
Genel bütçeli idareler
Açıklama:
Yerel yönetimler; il, belediye veya köy halkının mahallî müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere, kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları yine kanunda gösterilen seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzelkişileridir. Bu ifadeden anlaşılacağı üzere, yerel düzeyde kamu hizmetlerini yerine getirme amacıyla, kendi kamu tüzel kişilikleri bulunan, kendi bütçeleri olan, kendi karar ve yürütme organlarına sahip yerel yönetim birimleri kurulur.
Soru 72
Devletin asli ve sürekli kamu hizmet ve görevlerinin yürütülmeleri sırasında oluşan atıl (boş) kapasitenin kullanılması amacıyla ortaya çıkan işletmeler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamu iktisadi teşebbüsleri
B
Sosyal güvenlik kurumları
C
Özel bütçeli idareler
D
Genel bütçeli idareler
E
Döner sermayeli işletmeler
Açıklama:
Kamu kesiminin unsurlarından biri olan döner sermayeli işletmeler, devletin asli ve sürekli kamu hizmet ve görevlerinin yürütülmeleri sırasında oluşan atıl (boş) kapasitenin kullanılması amacıyla ortaya çıkmıştır.
Soru 73
I. Yerel yönetimler II. Genel bütçeli kurumlar III. Özel bütçeli kurumlar IV. Türkiye İş Kurumu Yukarıdakilerden hangileri merkezi yönetim kurumları arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Kamu kesimi bileşenlerden en önemlisi olan merkezi yönetim kurumları kamusal mal ve hizmetlerin üretildiği kamusal birimler olup, genel bütçeli kurumlar, özel bütçeli kurumlar ve düzenleyici ve denetleyici kurumlar olarak 3 çeşittir. Doğru yanıt B’dir. Yerel yönetimler, kamu kesiminin yerel kamusal malları sunan birimleridir. Türkiye iş kurumu müdürlüğü Sosyal güvenlik kurumlarından biridir.
Soru 74
Kamu harcamalarının büyüklüğünün ülkelerarası karşılaştırılmasında en çok kullanılan ölçüm aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamu kesimi istihdamı/Toplam istihdam
B
Kamu borç stoku/GSYH
C
Kamu gelirleri/GSYH
D
Kamu harcamaları/GSYH
E
Kamu Kesimi borçlanma gereği/ GSYH
Açıklama:
Kamu harcamalarının GSYH içerisindeki oranı kamu kesiminin büyüklüğünün ülkelerarası karşılaştırılmasında en çok kullanılan ölçümdür. Burada reel harcamalar ve transfer harcamalarının toplamından oluşan toplam kamu harcamalarının dikkate alınması gerekmektedir. Kamu harcamalarının en çok kullanılan ölçüm yöntemi olmasının temel nedeni devletin bütçesi hazırlanırken öncelikle kamu harcamalarının belirlemesidir. Doğru yanıt D’dir.
Soru 75
Türkiye’de 2007 ve 2014 yılları arasında kamu istihdamı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kamu istihdamı sayı olarak azalmıştır.
B
Kamu kesimi istihdamının toplam istihdama oranı %15'in üzerinde seyretmiştir.
C
Kamu kesimi istihdamının toplam istihdama oranı % 12'nin altında seyretmiştir.
D
Kamu kesimi istihdamının toplam istihdama oranında bir azalma gözlenmiştir.
E
Kamu kesimi istihdamı özel kesime kıyasla hızlı büyümüştür.
Açıklama:
Kamu istihdamı artmıştır. Kamu kesimi istihdamının toplam istihdama oranı % 13,1’den %12,4 ‘e düşmüştür. Doğru yanıt D’dir.
Soru 76
Bir bakanlığa bağlı ya da ilgili olarak belirli bir kamu hizmetini yürütmek için kurulan gelir tahsis edilen bu gelirlerden harcama yetkisi verilen kuruluş ve çalışma esasları özel kanunla belirlenen ayrı tüzel kişiliği olan kurumlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Özel bütçeli kurumlar
B
Genel bütçeli kurumlar
C
Düzenleyici ve denetleyici kurumlar
D
Sosyal güvenlik kuruluşları
E
İl özel idareleri
Açıklama:
Özel bütçeli kurumlar, bir bakanlığa bağlı ya da ilgili olarak belirli bir kamu hizmetini yürütmek için kurulan, gelir tahsis edilen, bu gelirlerden harcama yapma yetkisi verilen, kuruluş ve çalışma esasları özel kanunla düzenlenen özel bütçeli daireler farklı hizmet alanlarında faaliyet gösterirler. Bir kuruluşun özel bütçeli olablmesi için, o kuruluşa bazı özel gelirlerin tahsis edilmesi bu gelirlerden harcama yapma yetkisine sahip olması ve kanunla özel bütçe ile yürütme yetkisinin verilmesi gerekmektedir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 77
Anadolu Üniversitesi aşağıdaki kurumlardan hangisinin kapsamında yer alır?
Seçenekler
A
Genel bütçeli kurumlar
B
Özel bütçeli kurumlar
C
Düzenleyici ve denetleyici kurumlar
D
Kamu iktisadi teşebbüsleri
E
İl özel idareleri
Açıklama:
Ülkemizde Yükseköğretim kurumları özel bütçeli kurumlar kapsamındadır. Üniversiteler bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan yükseköğretim kurumlarıdır. Bu kurumlar mali özerkliklerinin sağlanabilmesi açısından ülkemizde özel bütçeli kuruluşlar şeklinde örgütlenmişlerdir. Üniversite bütçelerinde kendilerine ait gelir kaynaklarına yer verilmiştir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 78
Cumhurbaşkanlığı aşağıdakilerden hangisinin kapsamında yer alır?
Seçenekler
A
Düzenleyici ve denetleyici kurumlar
B
Özel bütçeli diğer idareler
C
Özel bütçeli kurumlar
D
Kamu iktisadi teşebbüsleri
E
Genel bütçeli kurumlar
Açıklama:
Türkiye’de genel bütçeli kurumlar; Cumhurbaşkanlığı, yüksek mahkemeler, bakanlıklar ve Hakimler ve Savcılar Yüksek kurulundan oluşmaktadır. Doğru yanıt E’dir.
Soru 79
Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü aşağıdaki kamu kesiminin kurumlarından hangisinin kapsamındadır?
Seçenekler
A
Merkezi yönetim
B
Sosyal güvenlik
C
Yerel yönetim
D
Kamu iktisadi teşebbüsleri
E
Döner sermayeler
Açıklama:
Türkiye iş kurumu genel müdürlüğü ve Sosyal güvenlik kurumu Sosyal güvenlik kurumlarını oluştururlar. Sosyal güvenlik kurumları sosyal devlet ilkesi gereğince sosyal güvenlik hizmetlerinin sunumu için kurulmuş kamu kurumlarıdır. Doğru yanıt B’dir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi Sosyal Güvenlik Kurumunun temel amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Çağdaş standartlarda sosyal güvenlik sistemi yürütmek
B
Sosyal sigortacılık ilkelerine dayalı çalışmak
C
Kolay ulaşılabilir bir sistem oluşturmak
D
Mali açıdan sürdürülebilirliği sağlamak
E
Kamu istihdam hizmetlerini vermek
Açıklama:
Sosyal güvenlik kurumun temel amacı, sosyal sigortacılık ilkelerine dayalı etkin, adil, kolay erişilebilir ve mali açıdan sürdürülebilir, çağdaş standartlarda sosyal güvenlik sistemini yürütmektir. Doğru yanıt E’dir.
Soru 81
Döner sermayeli işletmelerin temel özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Tüzel kişilikleri yoktur.
B
Kendilerine özgü bütçeleri yoktur.
C
Devlete ek gelir sağlamak amacıyla kurulular.
D
Kendilerine özgü kanunları vardır.
E
Temel olan kamu görevi yanında atıl kapasiteyi değerlendirirler.
Açıklama:
Döner sermayeli işletmelerin, tüzel kişilikleri yoktur, kendilerine özgü kanunları vardır, kamu görevlerini yerini getirmek zorundadırlar ve kapasite fazlasını değerlendirirler, kuruluş amaçları arasında devlete ek gelir sağlamak da vardır. Kendilerine özgü bütçeleri vardır. Ve bu bütçelerin bütçe birliği ve adem-i tahsis ilkelerine ters düşmesi eleştirilen bir konudur. Doğru yanıt B’dir.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi kamu iktisadi teşebbüslerin kuruluş amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Özel kesimin giremediği alanlarda iş yapmak
B
Özel sektörün rekabet gücünü engellemek
C
Tekelleri devlet eliyle işletmek
D
İstihdamı ve üretimi artırmak
E
Ekonomik kalkınmayı sağlamak
Açıklama:
Özel kesimin giremediği alanlarda iş yapmak, tekelleri devlet eliyle işletmek, istihdamı ve üretimi artırmak, ekonomik kalkınmayı sağlamak, özel kesime destek olmak ve öncülük etmek amacı da vardır. Özel sektörün rekabet gücünü engellemek kuruluş amaçları arasında yoktur ve KİT’lere yöneltilen eleştirilerden biridir. Doğru yanıt B’dir.
Soru 83
Eğer bütçe fazlası verilirse, devlet ekonomideki ------- arzını artırma yoluna gidecektir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
tasarruf
B
tüketim
C
yatırım
D
küreselleşme
E
denetim
Açıklama:
Eğer bütçe fazlası verilirse, devlet ekonomideki tasarruf arzını artırma yoluna gidecektir.
Soru 84
Eğer bütçede bir açık veya fazla söz konusu ise, devlet ------- ile ------- arasındaki dengeye ya da ödemeler dengesine (ihracat ile ithalat arasındaki dengeye) etki etmektedir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi sırasıyla ve doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
tasarruf / yatırım
B
tasarruf / tüketim
C
transfer / yatırım
D
transfer / ceza
E
ceza / transfer
Açıklama:
Eğer bütçede bir açık veya fazla söz konusu ise, devlet tasarruf ile yatırım arasındaki dengeye ya da ödemeler dengesine (ihracat ile ithalat arasındaki dengeye) etki etmektedir.
Soru 85
Toplam kamu harcamaları GSYH’ye oranlandığında bir ekonomideki kamu kesiminin ------- ortaya çıkmaktadır. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
büyüklüğü
B
dinamizmi
C
küreselleşmesi
D
dışsallığı
E
içselliği
Açıklama:
Yani, toplam kamu harcamaları GSYH’ye oranlandığında bir ekonomideki kamu kesiminin büyüklüğü ortaya çıkmaktadır.
Soru 86
Kamu giderlerinin veya kamu gelirlerinin gerçekleşen parasal tutarları kamu kesiminin ------- ölçüsüdür. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
nominal
B
durumsal
C
öngörüsel
D
inovatif
E
içselleştirilmiş
Açıklama:
Kamu giderlerinin veya kamu gelirlerinin gerçekleşen parasal tutarları kamu kesiminin nominal ölçüsüdür.
Soru 87
Türk kamu kesimi ------- kurumları ve kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT’ler) olarak iki ana kısımdan oluşmaktadır. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
genel yönetim
B
sivil idare
C
sosyal yardım
D
müteselsil ortak
E
global zincir
Açıklama:
Türk kamu kesimi genel yönetim kurumları ve kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT’ler) olarak iki ana kısımdan oluşmaktadır.
Soru 88
5018 sayılı Kanun’da ------- kurumları adı altında toplanmış olan kurumlar genel bütçeli kurumlar, özel bütçeli kurumlar, düzenleyici ve denetleyici kurumlardır. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
merkezi yönetim
B
yerel yönetim
C
tüzel kişi
D
özel kişi
E
iktisadi devlet
Açıklama:
5018 sayılı Kanun’da merkezi yönetim kurumları adı altında toplanmış olan kurumlar genel bütçeli kurumlar, özel bütçeli kurumlar, düzenleyici ve denetleyici kurumlardır.
Soru 89
Bir kuruluşun ------- bütçeli olabilmesi için, o kuruluşa bazı özel gelirlerin tahsis edilmesi, bu gelirlerden harcama yapma yetkisine sahip olması ve kanunla özel bütçe ile yürütme yetkisinin verilmesi gerekmektedir. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
özel
B
durumsal
C
yapısal
D
anonim
E
küresel
Açıklama:
Bir kuruluşun özel bütçeli olabilmesi için, o kuruluşa bazı özel gelirlerin tahsis edilmesi, bu gelirlerden harcama yapma yetkisine sahip olması ve kanunla özel bütçe ile yürütme yetkisinin verilmesi gerekmektedir.
Soru 90
İnsanların yaşamlarında karşılaşacakları muhtemel ekonomik ve sosyal risklere karşı önceden gerekli önlemlerin alınarak kendilerine gelir sağlamak üzere oluşturulmuş kamu harcama programlarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik
B
İçerik dengeleme
C
Transfer harcamaları
D
Durumsal dengeleme
E
İçsel kontrol
Açıklama:
Sosyal güvenlik, özünde, insanların yaşamlarında karşılaşacakları muhtemel ekonomik ve sosyal risklere karşı önceden gerekli önlemlerin alınarak kendilerine gelir sağlamak üzere oluşturulmuş kamu harcama programlarıdır.
Soru 91
Yerel yönetimler merkezi idare tarafından kendilerine aktarılan görev ve yetkileri belli bir çerçeve içinde yerine getirmelerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yerel özerklik
B
Durumsal dengeleme
C
İçsel kontrol
D
Dahili yönetim
E
Stratejik yönetim
Açıklama:
Yerel yönetimler merkezi idare tarafından kendilerine aktarılan görev ve yetkileri belli bir çerçeve içinde yerine getirmektedirler. Kısaca buna yerel özerklik denilmektedir.
Soru 92
Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine kanunlarla verilen asli ve sürekli kamu görevlerine bağlı olarak ortaya çıkan ve genel idare esaslarına göre yürütülmesi mümkün olmayan mal ve hizmet üretimine ilişkin faaliyetlerin sürdürülebilmesi için, kamu idaresine bağlı olarak kurulmuş işletmelere tahsis edilen sermayeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Döner sermaye
B
İçsel sermaye
C
Kontrol sermayesi
D
Durumsal sermaye
E
Dahili sermaye
Açıklama:
Döner Sermaye; genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine kanunlarla verilen asli ve sürekli kamu görevlerine bağlı olarak ortaya çıkan ve genel idare esaslarına göre yürütülmesi mümkün olmayan mal ve hizmet üretimine ilişkin faaliyetlerin sürdürülebilmesi için, kamu idaresine bağlı olarak kurulmuş işletmelere tahsis edilen sermayeyi ifade eder.
Soru 93
I. Kamu harcamaları/GSYH II. Kamu kesimi istihdamı/Toplam borç yükü III. Kamu borç stoku/GSYH Yukarıdakilerden hangileri kamu kesiminin genel ekonomi içerisindeki büyüklüğünü ölçmede kullanılan ölçülerdendir?
Seçenekler
A
I ve III
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Yalnız II
Açıklama:
Kamu harcamaları ve kamu gelirlerinin GSYH içindeki pay, kamu kesimi borçlanma gereği ve kamu borç stokunun GSYH'ye oranı, kamu kesimi istihdamının toplam istihdama oranı, kamu kesimi yatırımlarının toplam yatırımlara oranıdır. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi genel yönetim kurumları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Döner sermayeli işletmeler
B
Düzenleyici ve denetleyici kurumlar
C
Yerel yönetimler
D
Sosyal güvenlik kuruluşları
E
Merkezi yönetim
Açıklama:
Genel yönetim; merkezi yönetim (genel bütçeli kuruluşlar, özel bütçeli kuruluşlar ve düzenleyici ve denetleyici kuruluşlar), sosyal güvenlik kuruluşları ve yerel yönetimlerden oluşmaktadır. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.
Soru 95
I. Yerel Yönetimler II. Döner sermayeli işletmeler III. Genel bütçeli kuruluşlar Yukarıdaki kurumlardan hangilerinin kendi özel gelirleri vardır?
Seçenekler
A
I ve III
B
I, II ve III
C
I ve II
D
II ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Genel yönetim kurumları arasında yer alan kuruluşlardan özel bütçeli idareler, yerel yönetimlerini sosyal güvenlik kuruluların kendi özel gelirleri söz konusudur. Ayrıca kamu kesiminde yer alan döner sermayeli işletmelerin, fonların ve kamu iktisadi teşebbüslerin kendi özel gelirleri söz konusudur. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 96
I. Kayıt dışı istihdamın fazla olması II. Emekli sayısının az olması III. Erken emeklilik Yukarıdakilerden hangileri sosyal güvenlik sisteminde finansman sorunu yaratabilecek sorunlardandır?
Seçenekler
A
II ve III
B
Yalnız I
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sosyal güvenlik sisteminde finansman sorunu yaratabilecek temel sorunlar arasında şunlar sayılabilir:
• Emekliliğe hak kazanma yaşının siyasal kazanımlar için sıklıkla değiştirilmesi,
• Emeklilik hak kazanma yaşının nispeten düşük tutulması,
• Prim tahsilât sorunları,
• Prim affı uygulamaları,
• Erken emeklilik,
• Hızla yaşlanma sürecinin yaşlı bağımlılık oranı arttırması,
• Primlerinin düşük seviyede belirlenmesi,
• Kayıt dışı istihdam,
• Sosyal güvenlik sistemine ilişkin tutarlı devlet politikasının oluşturulamaması,
• Emekli sayısının yükselmesi,
• Toplanan prim gelirlerinin siyasi amaçlar doğrultusunda kullanılması,
• Prim karşılığı olmayan ödemelerin kurum kaynaklarından karşılanması,
• Kurumsal ve yönetsel sorunlar.
Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
• Emekliliğe hak kazanma yaşının siyasal kazanımlar için sıklıkla değiştirilmesi,
• Emeklilik hak kazanma yaşının nispeten düşük tutulması,
• Prim tahsilât sorunları,
• Prim affı uygulamaları,
• Erken emeklilik,
• Hızla yaşlanma sürecinin yaşlı bağımlılık oranı arttırması,
• Primlerinin düşük seviyede belirlenmesi,
• Kayıt dışı istihdam,
• Sosyal güvenlik sistemine ilişkin tutarlı devlet politikasının oluşturulamaması,
• Emekli sayısının yükselmesi,
• Toplanan prim gelirlerinin siyasi amaçlar doğrultusunda kullanılması,
• Prim karşılığı olmayan ödemelerin kurum kaynaklarından karşılanması,
• Kurumsal ve yönetsel sorunlar.
Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 97
Yerel Yönetimler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bölgesel düzeyde kendilerine verilen kamu hizmetlerini yerine getirirler.
B
Bölgesel düzeyde vergilendirme yetkisini sahiptirler.
C
Kamu tüzel kişilikleri vardır.
D
Karar ve yürütme organlarına sahiptirler.
E
Merkezi yönetimden belli oranda transfer alırlar.
Açıklama:
Yerel yönetimlerin vergilendirme yetkisi söz konusu değildir. Vergilendirme yetkisi, yasama organına aittir. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
Soru 98
I. Ekonomiye yön verme II. Devlete ek gelir sağlanması III. Atıl kapasitenin değerlendirilmesi Yukarıdakilerden hangileri döner sermayeli işletmelerin kuruluş amaçları arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
Yalnız II
D
I ve III
E
Yalnız I
Açıklama:
Döner sermayeli işletmeler, genel ve özel bütçeli kamu idareleri tarafından tahsis
edilen döner sermayenin kullandırıldığı fon işletmeleridir. Döner sermayeli işletmelerin
kuruluş amaçları arasında;
• Temel kamu hizmetlerinin yanında ticari ve sınai gibi bazı hizmetlerin de sunulabilmesi,
• Kamu kaynaklarının kullanımı sonucunda atıl kapasitenin değerlendirilmesi,
• Toplumsal talep ihtiyacının bir kısmının karşılanması,
• Devlete ek gelir sağlanması,
Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
edilen döner sermayenin kullandırıldığı fon işletmeleridir. Döner sermayeli işletmelerin
kuruluş amaçları arasında;
• Temel kamu hizmetlerinin yanında ticari ve sınai gibi bazı hizmetlerin de sunulabilmesi,
• Kamu kaynaklarının kullanımı sonucunda atıl kapasitenin değerlendirilmesi,
• Toplumsal talep ihtiyacının bir kısmının karşılanması,
• Devlete ek gelir sağlanması,
Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
Soru 99
Neo-liberal iktisat politikaları etkisiyle özelleştirilmeye başlanan kurumlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamu iktisadi teşebbüsler
B
Döner sermayeli işletmeler
C
Bütçe dışı fonlar
D
Sosyal güvenlik kurumları
E
Bütçe içi fonlar
Açıklama:
1980’li yıllarda başlayan Neo-liberal yaklaşım ile Kamu İktisadi Teşebbüsler özelleştirilmeye başlanmıştır. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.
Soru 100
Fonların uymadığı bütçe ilkeleri aşağıdakilerden hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Açıklık ve birlik ilkesi
B
Denklik ilkesi ve birlik ilkesi
C
Adem-i tahsis ilkesi ve birlik ilkesi
D
Genellik ilkesi ve mali saydamlık ilkesi
E
Tasarruf ilkesi ve şeffaflık ilkesi
Açıklama:
Fon uygulamaları bütçenin ‘birlik’ ve ‘adem-i tahsis’ ilkelerine uymamakta, kamu harcamalarında nakit denetiminin ortadan kalkmasına ve israfa yol açmakta ve belki de en önemlisi hükümetlerin yasama denetiminden uzaklaşmalarına olanak tanımaktadır. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 101
Sermayesinin tamamı bir iktisadi devlet teşekkülüne veya kamu iktisadi kuruluşuna ait olup, ona bağlı işletme veya işletmeler topluluğuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bağlı ortaklık
B
İştirak
C
İşletme
D
Müessese
E
Fon
Açıklama:
Müessese; sermayesinin tamamı bir iktisadi devlet teşekkülüne veya kamu iktisadi
kuruluşuna ait olup, ona bağlı işletme veya işletmeler topluluğudur. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
kuruluşuna ait olup, ona bağlı işletme veya işletmeler topluluğudur. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 102
Türkiye'de ilk kurulan KİT olan Sümerbank kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
1923
B
1925
C
1929
D
1930
E
1933
Açıklama:
Türkiye’de 1933 yılında KİT niteliğinde kurulan ilk kuruluş olan Sümerbank ile, devletin ekonomik hayata doğrudan girmesi sağlanmıştır. Dolayısıyla doğru cevap E'dir.
Soru 103
Kamu kesiminin büyüklüğünün ülkeler arası karşılaştırılmasında en çok kullanılan ölçüm aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamu harcamalarının GSYH içerisindeki oranı
B
Kamu gelirlerinin GSYH içerisindeki oranı
C
Kamu kesimi borçlanma gereğinin GSYH’ye oranı
D
Kamu borç stokunun GSYH’ye oranı
E
Kamu kesimi istihdamının toplam istihdama oranı
Açıklama:
Kamu harcamalarının GSYH içerisindeki oranı kamu kesiminin büyüklüğünün ülkeler arası karşılaştırılmasında en çok kullanılan ölçümdür. Burada reel harcamalar ve transfer harcamalarının toplamından oluşan toplam kamu harcamalarının dikkate alınması gerekmektedir. Kamu harcamalarının en çok kullanılan ölçüm yöntemi olmasının temel nedeni devletin bütçesini hazırlarken öncelikle kamu harcamalarını belirlemesidir.
Soru 104
I. Devlet anlayışındaki değişiklikler II. Ekonomik ve siyasi yapı III. Toplumsal özellikler Yukarıdakilerden hangileri kamu kesiminin kapsamında daralma ya da genişlemeler yaratan faktörlerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Devlet anlayışı zaman içerisinde, içinde bulunulan tarihsel ve toplumsal koşullara göre farklı biçim ve karakterler kazanarak değişmektedir. Devlet anlayışındaki değişiklikler, ekonomik ve siyasi yapı, toplumsal özellikler gibi birçok nedenle devlet anlayışı ve görevlerinde meydana gelen farklılıkla kamu kesiminin kapsamında daralma ya da genişlemeler yaratmaktadır. Benimsenen devlet anlayışına bağlı olarak kamu kesimi ekonomisi, toplam ekonomi içinde önemli bir pay sahibi olabilir. Ya da tam tersi olarak devletin üstlendiği görevlerdeki azalma nedeniyle kamu kesimi daralabilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 105
I. Teknolojik gelişmeler II. Sosyal gelişmeler III. Siyasi gelişmeler IV. Dünya çapında yaşanan ekonomik krizler Yukarıdakilerden hangileri devlet algısının değişiminde önemli rol oynamaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
I, II, III ve IV
E
I, II ve IV
Açıklama:
Başta dünya çapında yaşanan ekonomik krizler olmak üzere teknolojik ve sosyal gelişmeler devlet algısının değişiminde önemli rol oynamaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 106
I. Kamu borç stoku/ GSYH II. Kamu gelirleri/ GSYH III. Kamu harcamaları/ GSYH IV. Kamu harcamaları/ Kamu gelirleri Yukarıdakilerden hangileri kamu kesiminin genel ekonomi içerisindeki büyüklüğünü ölçmede kullanılan ölçülerdendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Kamu kesiminin büyüklüğü çoğunlukla kamu giderlerinin veya kamu gelirlerinin dikkate alınmasıyla ölçülmektedir. Ancak kamu ekonomisinin büyüklüğü genel olarak, kamu kesimini temsil eden kurum ve kuruluşların yapmış oldukları harcamaların gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranlanmasıyla hesaplanmaktadır. Yani, toplam kamu harcamaları GSYH’ye oranlandığında bir ekonomideki kamu kesiminin büyüklüğü ortaya çıkmaktadır. Ayrıca, kamu kesimi istihdamı, kamu yatırımları, kamu kesimi borçlanma gereği (KKBG), kamu borç stoku gibi makroekonomik değerlerin kullanılmasıyla da kamu kesiminin büyüklüğüne ilişkin bir yargıya varılabilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 107
I. Kamu girişimleri II. Parafiskal kuruluşları III. Merkezi yönetim ve yerel yönetim kuruluşları Geniş anlamda kamu sektörü yukarıdakilerden hangilerini kapsar?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kamu sektörü dar veya geniş anlamda ele alınabilmektedir. Dar anlamda kamu sektörü, merkezi yönetim kuruluşlarını; geniş anlamda kamu sektörü ise, merkezi yönetim ve yerel yönetim kuruluşlarını, parafiskal kuruluşları ile kamu girişimlerini kapsamaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'deki kamu kesimi bileşenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik kuruluşları
B
Sivil Toplum Kuruluşları
C
Merkezi yönetim kurumları
D
Yerel yönetim kurumları
E
Düzenleyici ve denetleyici kurullar
Açıklama:
Birçok ülkede olduğu gibi Türkiye’de de kamu kesimi çok bileşenli bir yapıya sahiptir. 2006 yılında yürürlüğe giren 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile kamu kesiminin yapısı önemli ölçüde yeniden tasarlanmıştır. Buna göre, Türk kamu kesimi genel yönetim kurumları ve kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT’ler) olarak iki ana kısımdan oluşmaktadır. Genel yönetim kurumları içerisinde ise ağırlık genel bütçeli kurumlar, özel bütçeli kurumlar ve düzenleyici ve denetleyici kurumların toplamından oluşan merkezi yönetim kurumlarındadır. Genel yönetim kurumlarının diğer bileşenleri sosyal güvenlik kurumları ve yerel yönetimlerdir. Bu Kanun’un dışında kalan döner sermayeler ile fonların da özünde kamu kesiminin birer bileşeni olduğu dikkate alınmalıdır.
Sivil toplum kuruluşları bunlar arasında bulunmadığı için doğru cevap B'dir.
Sivil toplum kuruluşları bunlar arasında bulunmadığı için doğru cevap B'dir.
Soru 109
Genel bütçeli kurumlar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sundukları hizmetler karşılığında gelir elde etmeyi amaçlayan kurumlardır.
B
Tam kamusal veya yarı kamusal mal üreten kamu kurumlarıdır.
C
Finansmanı devlet bütçesinden yapılan kamu kurumlarıdır.
D
Kendilerine ait özel gelirleri yoktur.
E
Bütçede belirlenen amaçlar için ayrılan ödeneklerin dışında bir amaçla harcama yapmaları mümkün değildir.
Açıklama:
Bu kurumlardan genel bütçeli kurumlar, tam kamusal veya yarı kamusal mal üreten ve finansmanı devlet bütçesinden yapılan kamu kurumlarıdır. Devlet tüzel kişiliğine dâhil olan ve 5018 sayılı Kanun’a ekli (1) sayılı cetvelde yer alan genel bütçeli idareler sundukları hizmetler karşılığında gelir elde etmeyen kurumlardır. Genel bütçeli daireler, kamu hizmeti üreten kuruluşlar olup tüm giderleri devlet tarafından toplanan genel bütçenin “B” cetvelinde görülen gelirlerle karşılanan kuruluşlardır. Bu kuruluşlar bütçelerine klasik bütçe ilkeleri özellikle tahsis ilkesi katı biçimde uygulanır, kendilerine ait özel gelirleri yoktur. Bütçe ilkelerine göre, bütçede ödenekler yasalarla belirlenen amaçlara uygun ve yasalarda belirlenen miktarlar içinde kullanılmak zorundadır. Yasama organı bütçe harcamalarını onaylarken, toptan değil harcama bölüm ve kalemleri halinde onaylamaktadır. Bu ilke uyarınca genel bütçeli kurumların bütçede belirlenen amaçlar için ayrılan ödeneklerin dışında bir amaçla harcama yapmaları mümkün olmamaktadır. Bütçeyle bu kurumlara tahsis edilen ödenekler belirtilen yıl için, belirtilen tutarda ve belirtilen amaçlarla kullanılabilmektedir. Bu kurumların bütçesine bakıldığında sadece giderlere ait ödenekler görülmektedir. Sözü edilen kurumlar bütçenin kamu gelirlerinden kendisine tahsis edilen miktarda yararlanmaktadırlar. Türkiye’de genel bütçeli kurumlar Cumhurbaşkanlığı, yüksek mahkemeler, bakanlıklar ve Hakimler ve Savcılar Yüksek kurulundan oluşmaktadır.
Genel bütçeli kurumlar sundukları hizmetler karşılığında gelir elde etmeyen kurumlar oldukları için doğru cevap A'dır.
Genel bütçeli kurumlar sundukları hizmetler karşılığında gelir elde etmeyen kurumlar oldukları için doğru cevap A'dır.
Soru 110
I. Bu kurumlara gelir tahsis edilmiştir. II. Devletin genellikle yarı kamusal mal ve hizmet üreten birimleridir. III. Bir bakanlığa bağlı ya da ilgili olarak belirli bir kamu hizmetini yürütmek için kurulmuştur.Özel bütçeli kurumlar ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Özel bütçeli kurumlar, bir bakanlığa bağlı ya da ilgili olarak belirli bir kamu hizmetini yürütmek için kurulan, gelir tahsis edilen, bu gelirlerden harcama yapma yetkisi verilen, kuruluş ve çalışma esasları özel kanunla düzenlenen ve 5018 sayılı Kanun’a ekli (II) sayılı cetvelde yer alan kamu idareleridir. Kanunla kurulan özel bütçeli idareler farklı hizmet alanlarında faaliyet gösterirler. Devletin genellikle yarı kamusal mal ve hizmet üreten birimleridir. Hepsi doğru olduğu için doğru cevap E'dir.
Soru 111
I. 5018 Kanunda sayılan sınırlı sayıdaki maddeye tâbidirler. II. Denetim yapma ve yaptırım uygulama yetkileri bulunmaktadır. III. Hesap ve nakit işlemlerini kendileri yürütmektedir. IV. Malî yılsonunda oluşan gelir fazlalarını diledikleri gibi kullanabilirler.Düzenleyici ve denetleyici kurullar ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Ülkemizde düzenleyici ve denetleyici kurumlar, 5018 Kanunda sayılan sınırlı sayıdaki maddeye tâbi olmakla birlikte genel olarak Kanun kapsamı dışında tutulmakta; malî özerkliklerini zedeleyecek herhangi bir hükme yer verilmemektedir. Düzenleyici ve denetleyici kurumların denetim yapma ve yaptırım uygulama yetkileri bulunmaktadır. Kendi tüzel kişilikleri, ayrı bütçeleri ve kendi öz gelirleri olan bu kurumlar hesap ve nakit işlemlerini kendileri yürütmektedir. Düzenleyici ve denetleyici kurumlar malî yılsonunda oluşan gelir fazlalarını genel bütçeye aktarmaktadırlar.
Doğru cevap C'dir çünkü "Düzenleyici ve denetleyici kurumlar malî yılsonunda oluşan gelir fazlalarını genel bütçeye aktarmaktadırlar."
Doğru cevap C'dir çünkü "Düzenleyici ve denetleyici kurumlar malî yılsonunda oluşan gelir fazlalarını genel bütçeye aktarmaktadırlar."
Soru 112
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de genel bütçeli kurumlar arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanlığı
B
Yüksek mahkemeler
C
Bakanlıklar
D
Üniversiteler
E
Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu
Açıklama:
Türkiye’de genel bütçeli kurumlar Cumhurbaşkanlığı, yüksek mahkemeler, bakanlıklar ve Hakimler ve Savcılar Yüksek kurulundan oluşmaktadır.
Doğru cevap D'dir.Bu kurumların tam listesi kitabınızın 63. sayfasında Ek 1'de yer almaktadır.
Doğru cevap D'dir.Bu kurumların tam listesi kitabınızın 63. sayfasında Ek 1'de yer almaktadır.
Soru 113
I.Kamu kaynaklarının kullanımı sonucunda atıl kapasitenin değerlendirilmesi II.Toplumsal talep ihtiyacının bir kısmının karşılanması III.Devlete ek gelir sağlanması IV.Temel kamu hizmetlerinin yanında ticari ve sınai gibi bazı hizmetlerin de sunulabilmesi Yukarıdakilerden hangileri döner sermayeli işletmelerin kuruluş amaçları arasında sayılabilir?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Döner sermayeli işletmeler ise, genel ve özel bütçeli kamu idareleri tarafından tahsis edilen döner sermayenin kullandırıldığı fon işletmeleridir. Döner sermayeli işletmelerin kuruluş amaçları şu şekilde sıralanabilir:
Bütün maddeler doğru olduğu için doğru cevap E'dir.
- Temel kamu hizmetlerinin yanında ticari ve sınai gibi bazı hizmetlerin de sunulabilmesi
- Kamu kaynaklarının kullanımı sonucunda atıl kapasitenin değerlendirilmesi
- Toplumsal talep ihtiyacının bir kısmının karşılanması
- Devlete ek gelir sağlanması
- Sıkı bütçe kontrol ve denetiminden uzaklaşılarak daha serbest olarak kaynak oluşturma arzusu
Bütün maddeler doğru olduğu için doğru cevap E'dir.
Soru 114
Kamu kesiminin büyüklüğünün ölçümünde en çok kullanılan ölçüm yönteminin kamu harcamalarının olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamu kesimi hesaplanmasında tüm ülkelerin ortak olarak bu yolu seçtiklerini belirtmeleri
B
Devletin bütçesini hazırlarken öncelikle kamu harcamalarını belirlemesi
C
Devletin kamu harcamaları ile kamu gelirlerini bir arada görmek istemesi
D
Kamu giderlerinde tasarruf yapılmasının planlanması
E
Vergi gelirlerinin net olarak belirlenememesi
Açıklama:
Kamu harcamalarının GSYH içerisindeki oranı kamu kesiminin büyüklüğünün ülkelerarası karşılaştırılmasında en çok kullanılan ölçümdür. Burada reel harcamalar ve transfer harcamalarının toplamından oluşan toplam kamu harcamalarının dikkate alınması gerekmektedir. Kamu harcamalarının en çok kullanılan ölçüm yöntemi olmasının temel nedeni devletin bütçesini hazırlarken öncelikle kamu harcamalarını belirlemesidir. Devlet öncelikle yapması gereken faaliyetlerin neler olacağını belirleyerek daha sonra belirlenen ihtiyaçlara göre kaynak bulma yoluna gitmektedir. Bu durumda kamu harcamalarının ilke olarak öncelikle vergilerle karşılanması esassa da vergi gelirlerinin yeterli olmadığı durumlarda kaynak ihtiyacı borçlanma ile de finanse edilebilmektedir. Bu nedenle kamu harcamalarının boyutu kamu kesiminin kapsamını göstermek açısından öncelikli akla gelen göstergelerden biridir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 115
I.Kamu harcamalarının GSYH içerisindeki oranı II.Kamu kesimi borçlanma gereğinin (KKBG) GSYH’ye oranlanması III.Kamu kesimi istihdamının toplam istihdama oranı IV.Kamu kesimi yatırımlarının toplam yatırımlara oranı Yukarıdakilerden hangileri kamu kesiminin büyüklüğünün ölçülmesinde kullanılan ölçüler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız IV
C
I ve III
D
II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Maddelerde verilen tüm ölçümler, kamu kesiminin büyüklüğünün ölçülmesinde kullanılan ölçüler arasında yer aldığı için doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 116
Türk kamu kesimi kaç ana kısımdan oluşmaktadır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Türk kamu kesimi genel yönetim kurumları ve kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT’ler) olarak iki ana kısımdan oluşmaktadır. Bu nedenle doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 117
Genel yönetim kurumları içerisinde ağırlık aşağıdaki kurumlardan hangisindedir?
Seçenekler
A
Özel bütçeli kurumlar
B
Düzenleyici ve denetleyici kurumlar
C
Genel bütçeli kurumlar
D
Sosyal güvenlik kurumları
E
Yerel yönetimler
Açıklama:
Genel yönetim kurumları içerisinde ise ağırlık genel bütçeli kurumlar, özel bütçeli kurumlar ve düzenleyici ve denetleyici kurumların toplamından oluşan merkezi yönetim kurumlarındadır. Genel yönetim kurumlarının diğer bileşenleri sosyal güvenlik
kurumları ve yerel yönetimlerdir. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.
kurumları ve yerel yönetimlerdir. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 118
Genel bütçeli kurumlar, özel bütçeli kurumlar, düzenleyici ve denetleyici kurumlar hangi sayılı kanun ile merkezi yönetim kurumları adı altında toplanmıştır?
Seçenekler
A
2006
B
5186
C
5016
D
5018
E
4006
Açıklama:
5018 sayılı Kanun’da merkezi yönetim kurumları adı altında toplanmış olan kurumlar genel bütçeli kurumlar, özel bütçeli kurumlar, düzenleyici ve denetleyici kurumlardır. Bu sebeple doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 119
I. Cumhurbaşkanlığı II.Yüksek mahkemeler III.Bakanlıklar IV.Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Yukarıdakilerden hangileri Türkiye’de genel bütçeli kurumlar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve III
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Türkiye’de genel bütçeli kurumlar Cumhurbaşkanlığı, yüksek mahkemeler, bakanlıklar ve Hakimler ve Savcılar Yüksek kurulundan oluşmaktadır. Bu nedenle doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 120
Bir bakanlığa bağlı ya da ilgili olarak belirli bir kamu hizmetini yürütmek için kurulan, gelir tahsis edilen, bu gelirlerden harcama yapma yetkisi verilen, kuruluş ve çalışma esasları özel kanunla düzenlenen ve 5018 sayılı Kanun’a ekli (II) sayılı cetvelde yer alan kamu idareleridir. Yukarıda bahsedilen kurum aşağıdakilerden hangisinin kapsamında yer alır?
Seçenekler
A
Genel bütçeli kurum
B
Özel bütçeli kurum
C
Denetleme kurumu
D
Düzenleme kurumu
E
Sosyal güvenlik kurumu
Açıklama:
Özel bütçeli kurumlar, bir bakanlığa bağlı ya da ilgili olarak belirli bir kamu hizmetini yürütmek için kurulan, gelir tahsis edilen, bu gelirlerden harcama yapma yetkisi verilen, kuruluş ve çalışma esasları özel kanunla düzenlenen ve 5018 sayılı Kanun’a ekli (II) sayılı cetvelde yer alan kamu idareleridir.
Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.
Bu nedenle doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 121
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü (İŞKUR) aşağıdakilerden hangisinin kapsamında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Genel bütçeli kuruluşlar
B
Özel bütçeli kuruluşlar
C
Düzenleme ve denetleme kuruluşları
D
Sosyal güvenlik kuruluşları
E
Yerel yönetimler
Açıklama:
Ülkemizde sosyal güvenlik kuruluşları kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü (İŞKUR) bulunmaktadır. Bu nedenle doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 122
Türkiye’de kamu döner sermaye uygulaması ilk kez ...... yılında ..... sayılı “Ziraat Müesseselerine Sabit Sermaye Vaz’ına Dair Kanun” ile başlatılmıştır. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdakilerden hangisi sırasıyla ve doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
1927 / 1050
B
1926 / 1050
C
1925 / 549
D
1927 / 549
E
1930 / 1071
Açıklama:
Türkiye’de kamu döner sermaye uygulaması ilk kez 1925 yılında 549 sayılı “Ziraat Müesseselerine Sabit Sermaye Vaz’ına Dair Kanun” ile başlatılmıştır. Buradan hareketle doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 123
I. Devlet katkı payı II.Hazine yardımı III.Döner sermaye işletmelerinden aktarılacak tutarlar Yukarıdakilerden hangileri Türkiye’de özel bütçeli idarelerin gelirleri olabilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Özel bütçeli idairelerin gelirleri; devlet katkı payı, hazine yardımı, öğrenci katkı payları ve öğrenim ücretler, basılı ya da görsel ders malzemeleri, kitap ve yayın satış gelirleri, döner sermaye işletmelerinden aktarılacak tutarlar olabilir.
Soru 124
I. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) II. Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlügü (İŞKUR) III. Çalışma, Sosyal Hizmetler ve Aile Bakanlığı Yukarıdakilerden hangileri Türkiye'de sosyal güvenlik kuruluşları kapsamındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Ülkemizde sosyal güvenlik kuruluşları kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)
ve Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlügü (İŞKUR) bulunmaktadır.
ve Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlügü (İŞKUR) bulunmaktadır.
Soru 125
İş ve İşçi Bulma Kurumu aşağıdaki kanunlardan hangisi ile kurulmuştur?
Seçenekler
A
1050 sayılı Kanun
B
4837 sayılı Kanun
C
5502 sayılı Kanun
D
5018 sayılı Kanun
E
4904 sayılı Kanun
Açıklama:
Sosyal güvenlik sistemimizin eski adı İş ve İşçi Bulma Kurumu olan Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü 21 Ocak 1946 tarihinde 4837 Sayılı Kanun ile kurulmuştur.
Ünite 4
Soru 1
Kamu ekonomisinde üretilecek hizmetlerin bileşimini belirleyen süreç nasıl isimlendirilmektedir?
Seçenekler
A
Siyasal süreç
B
Bireysel talep süreci
C
Fiyat süreci
D
Anayasal süreç
E
Makroekonomik süreç
Açıklama:
"KAMU MALİYESİNDE KARAR ALMA" başlıklı bölümü okuyunuz.
Kamu ekonomisinde mal ve hizmet üretimi siyasal süreç tarafından belirlenir.
Kamu ekonomisinde mal ve hizmet üretimi siyasal süreç tarafından belirlenir.
Soru 2
I. Referandum II. Halkın kanun teklifi (halk teşebbüsü) III. Halk vetosu IV. Anayasa yargısı Yukarıdakilerden hangileri yarı doğrudan demokrasilerde halkın yasama işlemlerine katılması amacıyla kullanılan araçlardandır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II, III ve IV
C
Yalnız I
D
I ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
SİYASAL KARAR ALMA SÜRECİNİN YAPISI başlıklı bölümü okuyunuz.
Anayasa yargısı anayasaya uygunluk denetimi yapan hukuki bir yoldur. Demokratik katılımla ilgili değildir. Dolayısıyla onun dışında kalan bütün katılım yolları siyasi niteliktedir.
Anayasa yargısı anayasaya uygunluk denetimi yapan hukuki bir yoldur. Demokratik katılımla ilgili değildir. Dolayısıyla onun dışında kalan bütün katılım yolları siyasi niteliktedir.
Soru 3
Piyasa karar alma mekanizması ile siyasal karar alma mekanizması arasındaki en belirgin fark aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Piyasa karar alma mekanizmasında kullanışlı bir satın alma biriminin olmaması
B
Siyasal karar alma mekanizmasında satın alma biriminin kişilerin oyu olması
C
Piyasa kararlarına katılımın daha yüksek olması
D
Piyasa karar alma mekanizmasının işleyişinde kesinlik olmaması
E
Siyasal karar alma mekanizmasına değer yargılarının hiçbir etki etmemesi
Açıklama:
SİYASAL KARAR ALMA SÜRECİNİN YAPISI başlıklı bölümü okuyunuz.
Piyasa mekanizması ile siyasal mekanizma arasındaki en belirgin farklardan biri siyasal karar alma mekanizmasında satın alma biriminin kişilerin oyu olmasıdır.
Piyasa mekanizması ile siyasal mekanizma arasındaki en belirgin farklardan biri siyasal karar alma mekanizmasında satın alma biriminin kişilerin oyu olmasıdır.
Soru 4
Siyasal süreçte yer alan aşağıdaki aktörlerden hangisi bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu peşinde koşar?
Seçenekler
A
Seçmenler
B
Siyasi partiler
C
Bürokratlar
D
Baskı grupları
E
Çıkar grupları
Açıklama:
SİYASAL KARAR ALMA SÜRECİNİN AKTÖRLERİ başlıklı bölümü okuyunuz.
Bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu doğrudan kamu idaresinde yer alan bürokratlarla ilgili bir konudur.
Bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu doğrudan kamu idaresinde yer alan bürokratlarla ilgili bir konudur.
Soru 5
I. Yaş II. Cinsiyet III. Eğitim seviyesi IV. Meslek V. Gelir düzeyi Yukarıdakilerden hangileri seçmenlerin oy verme davranışlarını genel olarak etkileyen faktörlerdendir?
Seçenekler
A
I, II, III, IV ve V
B
IV ve V
C
I ve II
D
Yalnız III
E
Yalnız IV
Açıklama:
Seçmenlerin Siyasal Karar Alma Sürecindeki Rolü başlıklı bölümü okuyunuz.
Sıralanan bütün faktörler seçmenlerin oy verme davranışını etkiler.
Sıralanan bütün faktörler seçmenlerin oy verme davranışını etkiler.
Soru 6
Aşağıdaki seçim sistemlerinden hangisi bir seçim bölgesinde en fazla oy alan partinin bütün milletvekilliklerini kazanması sonucunu doğurur?
Seçenekler
A
Tek turlu çoğunluk sistemi
B
İki turlu çoğunluk sistem
C
Nispi temsil sistemi
D
Azalan bakiyeler sistemi
E
Barajlı nispi temsil sistemi
Açıklama:
Seçmenlerin Siyasal Karar Alma Sürecindeki Rolü başlıklı bölümü okuyunuz.
Tek turlu çoğunluk sisteminde tanım gereği en fazla oyu alan siyasi parti o seçim bölgesindeki bütün milletvekilliklerini kazanır.
Tek turlu çoğunluk sisteminde tanım gereği en fazla oyu alan siyasi parti o seçim bölgesindeki bütün milletvekilliklerini kazanır.
Soru 7
Aşağıdaki seçim sistemlerinden hangisi bir partinin aldığı oy ölçüsünde milletvekili çıkarmasını mümkün kılar?
Seçenekler
A
Tek turlu çoğunluk sistemi
B
İki turlu çoğunluk sistemi
C
Mutlak çoğunluk sistemi
D
Dar bölge sistemi
E
Nispi temsil sistemi
Açıklama:
Seçmenlerin Siyasal Karar Alma Sürecindeki Rolü başlıklı bölümü okuyunuz.
Nispi temsil sistemi siyasi partilerin aldıkları oy oranında (nisbetinde) parlamentoda temsil edilmelerini sağlayan adaletli bir sistemdir.
Nispi temsil sistemi siyasi partilerin aldıkları oy oranında (nisbetinde) parlamentoda temsil edilmelerini sağlayan adaletli bir sistemdir.
Soru 8
Bireylerin siyasal sisteme katılmalarında ve siyasal bilinç ve kanaatlerinin oluşmasında siyasal partilerin bir aracı olmasını ifade etmek için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Temsil
B
Siyasal devşirme
C
Politika belirleme
D
Siyasal sosyalleşme ve mobilizasyon
E
Menfaatlerin birleştirilmesi
Açıklama:
Siyasal Partilerin Siyasal Karar Alma Sürecindeki Rolü başlıklı bölümü okuyunuz.
Soruda belirtilen kavram "siyasal sosyalleşme ve mobilizasyon"dur.
Soruda belirtilen kavram "siyasal sosyalleşme ve mobilizasyon"dur.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi siyasi partilerin temel nitelikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Meşruiyet endişesi taşımamaları
B
İktidarı doğrudan ele geçirmeye çalışmaları
C
Resmi üye tabanına dayanmaları
D
Hem özel konularda hem de toplumun ve ülkenin bütününü ilgilendiren konularda politikalara sahip olmaları
E
Ortak bir ideolojik kimlik veya siyasal tercihlere sahip insanların oluşturduğu bir örgüt olması
Açıklama:
Siyasal Partilerin Siyasal Karar Alma Sürecindeki Rolü başlıklı bölümü okuyunuz.
Siyasi parti demek meşru bir çerçeve içinde siyasi faaliyette bulunmak demektir. Meşruiyet endişesi taşımayan bir hareketin siyasi parti olarak örgütlenmesi anlamsızdır. Dolayısıyla A seçeneğinde belirtilen meşruiyet endişesi taşımamak partilerin temel nitelikleri arasında yer almaz.
Siyasi parti demek meşru bir çerçeve içinde siyasi faaliyette bulunmak demektir. Meşruiyet endişesi taşımayan bir hareketin siyasi parti olarak örgütlenmesi anlamsızdır. Dolayısıyla A seçeneğinde belirtilen meşruiyet endişesi taşımamak partilerin temel nitelikleri arasında yer almaz.
Soru 10
“Seçmenlerle politikacılar arasında bir çıkar sağlama ticareti vardır.” ifadesi aşağıdakilerden hangisine uygun düşmektedir?
Seçenekler
A
Mübadele paradigması
B
Rasyonalite ve maximand ilkesi
C
Bireyselcilik ilkesi
D
Rasyonel seçmenlerin bilgisizliği ve ilgisizliği
E
Politik miyopluk
Açıklama:
SİYASAL KARAR ALMA SÜRECİNDE KARŞILAŞILAN TEMEL SORUNLAR başlıklı bölümü okuyunuz.
Seçmenlerle politikacılar arasındaki çıkar sağlama ticareti bir çeşit alış verişi yani mübadeleyi ifade eder. buna da mübadele paradigması adı verilir.
Seçmenlerle politikacılar arasındaki çıkar sağlama ticareti bir çeşit alış verişi yani mübadeleyi ifade eder. buna da mübadele paradigması adı verilir.
Soru 11
Piyasa ekonomisinde hangi mal ve/veya hizmetlerin ne miktarda üretileceğine aşağıdakilerden hangisi karar vermektedir?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanlığı
B
Tüketiciler
C
Üreticiler
D
Meslek Odaları
E
Yerel Yönetimler
Açıklama:
Piyasa ekonomisinde hangi mal ve mal ve hizmetlerin ne miktarda üretileceğine tüketiciler karar vermektedir. Burada bireysel talep belirleyici olmaktadır.
Soru 12
Kamu maliyesinde, toplumun geneli için üretilen mal ve hizmetlerin maliyetleri aşağıdaki hangi gelir türü ile karşılanmaktadır?
Seçenekler
A
Harçlar
B
Fiyatlar
C
Vergiler
D
Harcamalara Katılma Payları
E
Özelleştirme Gelirleri
Açıklama:
Kamu maliyesinde, toplumun geneli için üretilen mal ve hizmetlerin maliyetleri vergilerle karşılanmaktadır. Zira kamu mal ve hizmetinin faydası toplumun geneline ise ve bu fayda bölünemiyorsa en uygun finansman yöntemi vergiler olmaktadır. Doğru cevap (c) şıkkıdır.
Soru 13
Doğrudan demokrasi uygulaması aşağıdaki hangi yerlerde uygulama alanı bulabilir?
Seçenekler
A
Nüfusu az olan yerlerde
B
Nüfusu ülkenin tamamına yayılmış yerlerde
C
Nüfusu çok olan yerlerde
D
Cumhuriyet rejimlerinde
E
Totaliter rejimlerde
Açıklama:
Doğrudan demokrasi uygulaması ancak nüfusu az olan yerlerde uygulanma şansı bulabilir. Zira herhangi bir temsil uygulamasına gitmeden halkın doğudan fikrinin alınması ancak bu tip yerlerde olabilir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi, piyasa ve toplumsal karar alma mekanizmaları arasındaki başlıca farklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kesinlik derecesi
B
Kararlara katılma
C
Zorlama unsuru
D
Alternatif tercihlerin dışlanması
E
Sorumluluk derecesi
Açıklama:
Piyasa ve toplumsal karar alma mekanizmaları arasındaki başlıca farklar belirtilirken konu edinen hususlar arasında "Alternatif tercihlerin seçimi" belirtilmiştir. Sorunun D şıkkı seçeneğinde farkların dışına çıkılması açısından "alternatif tercihlerin dışlanması" yazılmıştır. Bu nedenle doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi siyasal karar alma sürecinin aktörlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Fayda maksimizasyonu peşinde olan seçmenler
B
Oy maksimizasyonu peşinde olan siyasi partiler
C
Bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu peşinde olan bürokratlar
D
Rant maksimizasyonu peşinde olan baskı ve çıkar grupları
E
Çevre duyarlılığı konusunda çalışmalar yapan sivil toplum örgütleri
Açıklama:
Siyasal süreçte yer alan aktörlerden olmayan cevap şıkkı "çevre duyarlılığı konusunda çalışmalar yapan sivil toplum örgütleri" dir. Diğer şıklarda belirtilenler siyasal süreçte yer alan aktörlerdendir.
Soru 16
Siyasal arenada başarı hedefleyen tüm partilerin önceliği ve seçim başarısının en önemli anahtarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Etkili Program
B
İyi Propaganda
C
Organize Örgüt
D
Seçmen
E
Doğru aday
Açıklama:
Siyasal arenada başarı hedefleyen tüm partilerin önceliği ve seçim başarısının en önemli anahtarı seçmendir. Sorunun diğer şıklarında belirtilen diğer hususlar da seçim başarısında etkili olmakla beraber, soruda "en önemlisi" vurgusu yapılmıştır. Ders kitabında da en önemlisinin seçmen olduğu ifade edilmiştir.
Soru 17
Seçmenlerin oy verme davranışı üzerinde etkili olan faktörlerin başında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Yaş
B
Eğitim seviyesi
C
Sosyal medya kullanım düzeyi
D
Cinsiyet
E
Meslek ve gelir düzeyi
Açıklama:
Seçmenlerin oy verme davranışı üzerinde etkili olan faktörlerin başında "sosyal medya kullanma düzeyi" yer almamaktadır. Ders kitabınızda sorunun diğer şıkları verilmiş bu hususa değinilmemiştir. Bu nedenle doğru cevap (c) şıkkıdır.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi seçmen davranışları üzerinde etkili olduğu düşünülen faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Gündem
B
Partiye olan bağlılık
C
Tuttuğu partinin kazanma şansının olmaması
D
Medyada çıkan haberler
E
Demografik özellikler
Açıklama:
Seçmen davranışları üzerinde etkili olduğu düşünülen faktörler ders kitabında açıklanırken sayılan faktörlerden biri de "partinin seçimi kazanma ihtimalidir". Seçmenler oy verirken partinin seçimi kazanma olasılığını göz önünde bulundurur. Rasyonel tercih yaklaşımına göre, partisi kazanma şansına sahip değilse en istemediği partinin kazanmasını engelleyecek diğer bir partiye oy verecektir. Soruda fatörlerden olmayan sorulduğuna göre "Tuttuğu partinin kazanma şansının olmaması" şıkkı doğru cevaptır.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi siyasi partilerin dört temel niteliği arasında değildir?
Seçenekler
A
Resmi üye tabanına dayanırlar
B
İktidarı dolaylı yoldan ele geçirmeye çalışırlar
C
Özel konularda politikalara sahiptirler
D
Toplumun ve ülkenin bütününü ilgilendiren konularda politikalara sahiptirler
E
Ortak bir ideolojik kimlik veya siyasal tercihlere sahip insanların oluşturduğu bir örgüttür.
Açıklama:
Siyasi partilerin dört temel niteliği belirtilirken "İktidarı doğrudan ele geçirmeye çalışırlar" ifadesine yer verilmişken, soruda cevap şıklarında "dolaylı yoldan ele geçirmeye çalışırlar" denmiştir. Bu nedenle (b) şıkkı sorunun doğru cevabıdır.
Soru 20
Siyasal iktidara bilgi sunmada tekelci konumda olanlar, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bürokrasi
B
Çıkar grupları
C
Siyasi partiler
D
Yargı organları
E
Üniversiteler
Açıklama:
Siyasal iktidara bilgi sunmada tekelci konumda olan "Bürokrasi" dir. Bürokrasi siyasal karar alma mekanizmasının aldığı kararları uygulayan uzman kadrolardır. Bürokrasinin bu özelliği nedeniyle bir uygulayıcı görevi görmesi yanında bir danışman konumundadır. Bu nedenle doğru cevap (a) şıkkı olan bürokrasi dir.
Soru 21
Kamu ekonomisinde üretilecek hizmetlerin bileşimi aşağıdakilerden hangisi yoluyla belirlenir?
Seçenekler
A
Bireysel talep
B
Siyasal süreç
C
Fiyat süreci
D
Uluslararası tahkim
E
Sanayi arzı
Açıklama:
Üretici birimler de üretimini piyasadaki talebe göre belirlemektedir. Kamu ekonomisinde üretilecek hizmetlerin bileşimi bireysel talep ve fiyat süreci yerine siyasal süreç ile belirlenmektedir. Kamu maliyesinde, mal ve hizmetler toplumun geneli için üretilmekte ve mal ve hizmetlerin maliyetleri vergi gelirleri ile bütçeden karşılanmaktadır. Bu nedenle toplumdaki kişiler hizmetlerden faydalanırken ödemede bulunmadıkları için, kamu hizmetlerine olan ihtiyaçlarını piyasa talebinde olduğu gibi belirtemezler. Toplumdaki kişiler kamusal tercihlerini siyasi süreç aracılığıyla seçim yolu ile belirtmektedirler.
Soru 22
Çünkü kamusal mallarla ilgili olarak birlikte tüketim, ........ ve buna bağlı olarak ortaya çıkan bedavacılık sorunu gibi nedenlerle bireysel talepler açıklanamamaktadır.
Yukarıdaki cümlede yer alan boşluğu aşağıdaki ifadelerden hangisi en doğru biçimde tamamlamaktadır?
Yukarıdaki cümlede yer alan boşluğu aşağıdaki ifadelerden hangisi en doğru biçimde tamamlamaktadır?
Seçenekler
A
Dışlanamamazlık
B
Uygulanamamazlık
C
Gerçekleştirilememezlik
D
Sabitlenememezlik
E
Kestirilememezlik
Açıklama:
Siyasal karar alma sürecinde bireyler tam kamusal mala olan taleplerini bireysel tercihlerinden farklı şekilde ortaya koymaktadırlar. Çünkü kamusal mallarla ilgili olarak birlikte tüketim, dışlanamamazlık ve buna bağlı olarak ortaya çıkan bedavacılık sorunu gibi nedenlerle bireysel talepler açıklanamamaktadır. Siyasal karar alma mekanizmasının üzerinde durduğu temel sorun, bireysel tercihlerden toplumsal tercihe geçişi sağlamaya çalışmaktır. Gerçekten, demokratik sistemin istikrarlı bir şekilde işleyebilmesi için bireysel tercihlerin siyasi karar alma mekanizmasıyla iyi bir biçimde yansıtılması gerekmektedir.
Soru 23
Halkın egemenliğin tek sahibi olduğu, hem ülkeyi yönetecek temsilcilerini yani merkezi yönetimi hem de yereli yönetecek temsilcileri yani yerel yönetimi seçebildiği sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Monarşi
B
Teokrasi
C
Totaliter
D
Komünizm
E
Demokrasi
Açıklama:
Siyasal süreç her devletin örgütlenme yapısına göre farklı unsurlardan oluşmaktadır. Demokrasinin başlıca üç biçimi bulunmaktadır. Bunlar, doğrudan demokrasi, temsili demokrasi ve yarı doğrudan demokrasidir. Demokrasi genel anlamıyla halkın egemenliği anlamına gelmekte ve anlam itibariyle demokraside halk, hem ülkeyi yönetecek temsilcilerini yani merkezi yönetimi hem de yereli yönetecek temsilcileri yani yerel yönetimi seçmektedir. Doğrudan demokrasilerde egemenliğin sahibi olan halk bunu bizzat kendisi doğrudan kullanmaktadır.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi piyasa ve toplumsal karar alma mekanizmaları arasındaki başlıca farklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kesinlik Derecesi
B
Kararlara Katılma
C
Alternatif Tercihlerin Seçimi
D
Serbestlik Unsuru
E
Sorumluluk Derecesi
Açıklama:
Piyasa ve toplumsal karar alma mekanizmaları arasındaki başlıca farkları; kesinlik derecesi, kararlara katılma, alternatif tercihlerin seçimi, sorumluluk derecesi ve zorlama unsuru olarak sıralayabiliriz.Zorlama Unsuru: Siyasal karar sürecinin piyasa karar mekanizmasına göre zorlayıcı olduğu çok açıktır. Zorlama durumu kişinin oy verdiği siyasal partinin kazanamaması durumunda açık bir şekilde ortaya çıkmaktadır. Böyle bir durumda seçmen başkalarının tercihlerine bağlı kalmaktadır.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi siyasal süreçte yer alan aktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Oy maksimizasyonu peşinde olan siyasi partiler
B
Fayda maksimizasyonu peşinde olan seçmenler
C
Kar peşinde olan özel işletmeler
D
Bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu peşinde olan bürokratlar
E
Rant maksimizasyonu peşinde olan baskı ve çıkar grupları
Açıklama:
Siyasal karar alma sürecinde yer alan aktörler karar alma sürecini oldukça fazla etkilemektedir. Bu süreçte yer alan aktörler arasında bir etkileşim bulunmakta ve etkileşimle alınmaktadır. Kamusal kaynakların tahsisinde bu aktörler kendi çıkarlarını öne çıkararak kamusal kaynaklardan yararlanmak istemektedirler.
Siyasal süreçte yer alan aktörleri;
• Fayda maksimizasyonu peşinde olan seçmenler,
• Oy maksimizasyonu peşinde olan siyasi partiler,
• Bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu peşinde olan bürokratlar ve
• Rant maksimizasyonu peşinde olan baskı ve çıkar grupları olarak sıralayabiliriz
Siyasal süreçte yer alan aktörleri;
• Fayda maksimizasyonu peşinde olan seçmenler,
• Oy maksimizasyonu peşinde olan siyasi partiler,
• Bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu peşinde olan bürokratlar ve
• Rant maksimizasyonu peşinde olan baskı ve çıkar grupları olarak sıralayabiliriz
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi seçmen davranışları üzerinde etkili olduğu düşünülen bazı faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kar
B
Aday
C
İdeoloji
D
Lider
E
Gündem
Açıklama:
Seçimlerde oy kullanan seçmenin, siyasi tercihlerini belirlerken farklı etmenlerden etkilendikleri bilinmektedir. Seçmenlerin karar vermesini etkileyen çevre, kişilik, alternatifler, değerler sistemi gibi önemli etmenler bulunmaktadır. Kişinin beklentileri, hedefleri, ahlaki, dini ve insani değerleri, aile ve sosyal geçmişi, parti bağlılığı ve adayın imajı, kararsız seçmen sayısının artışı, birbirine benzer siyasal partilerin var olması, adayların ön plana çıkarak seçmenlerin algısında çekiciliğe sahip olmaları gibi birçok başka faktör de seçmenin siyasal tercihlerinin oluşumunda ve karar verme süreçlerinde etkili olabilmektedir. Yönetime talip olan siyasi parti, lider veya kişiler seçmenin karar verme sürecini etkileyen bu faktörlere, kampanya çalışmalarında odaklanmak zorundadırlar
Soru 27
Adaylarını liste usulüne dayanarak belirleyen partilerin her seçim çevresinde aldıkları oy oranına göre milletvekili çıkarmalarını sağlayan seçim sistemine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Basit çoğunluk
B
Nispi temsil
C
Mutlak çoğunluk
D
Tek turlu
E
İki turlu
Açıklama:
Nispi Temsil Sistemi: Nispi temsil, adaylarını liste usulüne dayanarak belirleyen partilerin her seçim çevresinde aldıkları oy oranına göre milletvekili çıkarmalarını sağlayan bir seçim sistemidir. Bu sistemde bir parti aldığı oy ölçüsünde milletvekili çıkarır. Bu sistem ile partiler, kendilerini destekleyen seçmen oranına göre parlamentoda temsil edilir.
Soru 28
Siyasi partilerin asli işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Siyasal devşirme
B
Politika belirleme
C
Halkı temsil etmek
D
Menfaatlerin birleştirilmesi
E
Siyasal sosyalleşme
Açıklama:
Siyasi partiler şu altı işlevi yerine getirmektedirler: Temsil, Siyasal devşirme, Politika belirleme, Menfaatlerin birleştirilmesi, Siyasal sosyalleşme ve Mobilizasyon. Siyasi partilerin asli işlevi, halkı temsil etmektir. Temsil, siyasi partilerin hem üyelerinin hem de seçmenlerinin görüşlerini ve tercihlerini siyasal sisteme taşımaları anlamına gelmektedir.
Soru 29
Kendi çıkarları için siyasal iktidarı çeşitli yöntemlerle etkilemeye çalışan çıkar gruplarına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Terör
B
Yardım
C
Vakıf
D
İlgi
E
Baskı
Açıklama:
Çıkar grupları, ortak bir çıkar etrafında birleşmiş sosyal gruplardır. Baskı grupları ise, çıkar gruplarının özel bir durumunu teşkil etmekte olup, kendi çıkarları için siyasal iktidarı çeşitli yöntemlerle etkilemeye çalışan çıkar gruplarıdır. Yani, çıkar grubu ile baskı grubu arasındaki temel fark, siyasal iktidarı etkileme olayıdır. Bir çıkar grubu, kendi ortak çıkarları için siyasal iktidarı etkilemeye çalıştığı zaman baskı grubu kimliği kazanmaktadır.
Soru 30
Siyasal karar mekanizmasının aldığı kararları uygulayan uzman kadroya ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Fizyokrasi
B
Meritrokrasi
C
Aristokrasi
D
Bürokrasi
E
Plütokrasi
Açıklama:
Bilindiği gibi bütçe politikaları devletin yönetim üniteleri ya da büroları aracılığıyla uygulanmaktadır. Bürokrasi, siyasal karar mekanizmasının aldığı kararları uygulayan uzman kadrodur. Bürokrasinin, kamusal karar sürecinde uzmanlığa sahip olması dolayısıyla bir uygulayıcı görevi görmesi yanında aranılan bir danışman konumundadır. Bürokrasinin uzmanlığa sahip olması ve sürekliliği politikacılara karşı bir üstünlük sağlamaktadır. Demokratik yapılanmalarda bütçe üzerindeki temel kararları politikacılar vermesine karşın, bu kararların uygulanması bürokratlar tarafından yapılmaktadır. Bürokratlara siyasi karar alma mekanizmasında etkinliğin sağlanması yönünden önemli görevler düşmektedir. Çünkü seçmenler kamusal mal ve hizmetlerine karşı ihtiyaçların derecesini belirledikleri halde, bürokratlar detayları belirlemektedirler.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi Piyasa ve toplumsal karar alma mekanizmaları arasındaki başlıca farklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Satın alma
B
Kesinlik Derecesi
C
Kararlara Katılma
D
Alternatif Tercihlerin Seçimi
E
Sorumluluk Derecesi
Açıklama:
Piyasa ve toplumsal karar alma mekanizmaları arasındaki başlıca farkları; kesinlik derecesi, kararlara katılma, alternatif tercihlerin seçimi, sorumluluk derecesi ve zorlama unsuru olarak sıralayabiliriz.
Satın alma
Satın alma
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi Siyasal süreçte yer alan aktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Fayda maksimizasyonu peşinde olan seçmenler
B
Maliyet düşürme peşinde olan seçmenler
C
Borç bulma peşinde olan seçmenler
D
Borç ödeme peşinde olan seçmenler
E
Teşvik bulma peşinde olan seçmenler
Açıklama:
Siyasal süreçte yer alan aktörleri; • Fayda maksimizasyonu peşinde olan seçmenler, • Oy maksimizasyonu peşinde olan siyasi partiler, • Bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu peşinde olan bürokratlar ve
• Rant maksimizasyonu peşinde olan baskı ve çıkar grupları olarak sıralayabiliriz.
• Rant maksimizasyonu peşinde olan baskı ve çıkar grupları olarak sıralayabiliriz.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi Siyasal süreçte yer alan aktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Oy maksimizasyonu peşinde olan siyasi partiler
B
Oy peşinde koşan kişiler
C
Maliyet düşürme peşinde koşan iş adamları
D
Borçlanma peşinde koşan iş yerleri
E
Teşvik peşinde koşan işverenler
Açıklama:
Siyasal süreçte yer alan aktörleri; • Fayda maksimizasyonu peşinde olan seçmenler, • Oy maksimizasyonu peşinde olan siyasi partiler, • Bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu peşinde olan bürokratlar ve
• Rant maksimizasyonu peşinde olan baskı ve çıkar grupları olarak sıralayabiliriz
• Rant maksimizasyonu peşinde olan baskı ve çıkar grupları olarak sıralayabiliriz
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi Siyasal süreçte yer alan aktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu peşinde olan bürokratlar
B
Ödemeler dengesini sağlamaya çalışan siyasiler
C
Borçlanmayı azaltmayı düşünen bürokratlar
D
Bütçe açığını çoğaltmaya çalışan kamu çalışanları
E
İsrafı önlemeye çalışan siyasiler
Açıklama:
Siyasal süreçte yer alan aktörleri; • Fayda maksimizasyonu peşinde olan seçmenler, • Oy maksimizasyonu peşinde olan siyasi partiler, • Bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu peşinde olan bürokratlar
• Rant maksimizasyonu peşinde olan baskı ve çıkar grupları olarak sıralayabiliriz
• Rant maksimizasyonu peşinde olan baskı ve çıkar grupları olarak sıralayabiliriz
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi Siyasal süreçte yer alan aktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Rant maksimizasyonu peşinde olan baskı ve çıkar grupları
B
Borçlanmayı azaltmaya çalışan siyasiler
C
Ödemeler dengesini sağlamaya çalışan iş verenler
D
Maliyet azalmaya çalışan işçiler
E
Fiyat istikrarını sağlamaya çalışan sivil toplum örgütleri
Açıklama:
Siyasal süreçte yer alan aktörleri; • Fayda maksimizasyonu peşinde olan seçmenler, • Oy maksimizasyonu peşinde olan siyasi partiler, • Bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu peşinde olan bürokratlar
• Rant maksimizasyonu peşinde olan baskı ve çıkar grupları olarak sıralayabiliriz
• Rant maksimizasyonu peşinde olan baskı ve çıkar grupları olarak sıralayabiliriz
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi Siyasal süreçte yer alan aktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ödemeler dengesini dengede tutma peşinde olan siyasi partiler
B
Fayda maksimizasyonu peşinde olan seçmenler,
C
Oy maksimizasyonu peşinde olan siyasi partiler
D
Bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu peşinde olan bürokratlar
E
Rant maksimizasyonu peşinde olan baskı ve çıkar grupları
Açıklama:
Siyasal süreçte yer alan aktörleri;
• Fayda maksimizasyonu peşinde olan seçmenler,
• Oy maksimizasyonu peşinde olan siyasi partiler,
• Bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu peşinde olan bürokratlar ve
• Rant maksimizasyonu peşinde olan baskı ve çıkar grupları olarak sıralayabiliriz.
Ödemeler dengesini dengede tutma peşinde olan siyasi partiler
• Fayda maksimizasyonu peşinde olan seçmenler,
• Oy maksimizasyonu peşinde olan siyasi partiler,
• Bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu peşinde olan bürokratlar ve
• Rant maksimizasyonu peşinde olan baskı ve çıkar grupları olarak sıralayabiliriz.
Ödemeler dengesini dengede tutma peşinde olan siyasi partiler
Soru 37
Kamu maliyesinde, mal ve hizmetler toplumun geneli için üretilmekte ve mal ve hizmetlerin maliyetleri nereden karşılanmaktadır?
Seçenekler
A
Bütçe
B
Emisyon
C
Enflasyon
D
Cari açık
E
Dış açık
Açıklama:
Kamu Maliyesinde Karar Alma konusunu anlayınız
Kamu maliyesinde, mal ve hizmetler toplumun geneli için üretilmekte ve mal ve hizmetlerin maliyetleri vergi gelirleri ile bütçeden karşılanmaktadır.
Kamu maliyesinde, mal ve hizmetler toplumun geneli için üretilmekte ve mal ve hizmetlerin maliyetleri vergi gelirleri ile bütçeden karşılanmaktadır.
Soru 38
Kamusal mallarla ilgili olarak ne tür nedenlerle bireysel talepler açıklanamamaktadır?
Seçenekler
A
Bedavacılık
B
Emisyon
C
Yansıma
D
Etkin talep
E
Mali yanılsama
Açıklama:
Piyasa ekonomisinde ve kamu ekonomisinde üretilecek mal ve hizmetlerin miktarına karar verme konusunu anlayınız
Kamusal mallarla ilgili olarak birlikte tüketim, dışlanamamazlık ve buna bağlı olarak ortaya çıkan bedavacılık sorunu gibi nedenlerle bireysel talepler açıklanamamaktadır
Kamusal mallarla ilgili olarak birlikte tüketim, dışlanamamazlık ve buna bağlı olarak ortaya çıkan bedavacılık sorunu gibi nedenlerle bireysel talepler açıklanamamaktadır
Soru 39
Siyasal karar alma sürecinde, kamusal mal ve hizmet üretimi için gerekli kaynak tahsisine, toplumdaki bireylerin birlikte karar vermeleri gerekmektedir. Bunun temel nedeni nedir?
Seçenekler
A
Kamusal mal ve hizmetlerin ortak tüketim özelliği
B
Dışsallık
C
Bedavacılık
D
Yansıma
E
Medyan seçmen
Açıklama:
Piyasa ekonomisinde ve kamu ekonomisinde üretilecek mal ve hizmetlerin miktarına nasıl
karar verilmektedir konusunu anlayınız
Siyasal karar alma sürecinde, kamusal mal ve hizmet üretimi için gerekli kaynak tahsisine, toplumdaki bireylerin birlikte karar vermeleri gerekmektedir. Bunun nedeni kamusal mal ve hizmetlerin ortak tüketim özelliğine sahip olmalarıdır.
karar verilmektedir konusunu anlayınız
Siyasal karar alma sürecinde, kamusal mal ve hizmet üretimi için gerekli kaynak tahsisine, toplumdaki bireylerin birlikte karar vermeleri gerekmektedir. Bunun nedeni kamusal mal ve hizmetlerin ortak tüketim özelliğine sahip olmalarıdır.
Soru 40
Yarı doğrudan demokrasilerde bir katılım aracı olarak halkın yasama işlemlerine katılmasına ve halkın kanun teklifinin diğer adı nedir?
Seçenekler
A
Halk teşebbüsü
B
Halk bütçesi
C
Halk iradesi
D
Halk kollektifi
E
Halk örgütü
Açıklama:
Yarı doğrudan demokrasi kavramını anlayınız
Yarı doğrudan demokrasilerde halkın yasama işlemlerine katılması üç araç aracılığıyla olmaktadır: Referandum, halkın kanun teklifi(halk teşebbüsü) ve halk vetosu.
Yarı doğrudan demokrasilerde halkın yasama işlemlerine katılması üç araç aracılığıyla olmaktadır: Referandum, halkın kanun teklifi(halk teşebbüsü) ve halk vetosu.
Soru 41
Siyasal karar alma mekanizmasında satın alma biriminin nedir
Seçenekler
A
Oy
B
Veto
C
Kanun teklifi
D
Referandum
E
Gensoru
Açıklama:
Bireyler açısından siyasi sürece seçimler yoluyla katılma kavramını anlayınız
Piyasa karar alma mekanizması ile siyasal karar alma mekanizması arasındaki en belirgin fark; piyasa karar alma mekanizmasında satın alma birimi para olmasına rağmen,
siyasal karar alma mekanizmasında satın alma biriminin kişilerin oyu olmasıdır.
Piyasa karar alma mekanizması ile siyasal karar alma mekanizması arasındaki en belirgin fark; piyasa karar alma mekanizmasında satın alma birimi para olmasına rağmen,
siyasal karar alma mekanizmasında satın alma biriminin kişilerin oyu olmasıdır.
Soru 42
Piyasa karar alma mekanizmasında kişi kararının sonucunu kesin olarak tahmin edebilmesi nedir
Seçenekler
A
Kesinlik Derecesi
B
Kararlara Katılma
C
Sorumluluk Derecesi
D
Zorlama Unsuru
E
Gensoru
Açıklama:
Bireyler açısından siyasi sürece seçimler yoluyla katılma kavramını anlayınız
Piyasa karar alma mekanizmasında kişi kararının sonucunu kesin olarak tahmin edebilmektedir. Yani piyasa karar alma mekanizmasının işleyişinde kesinlik söz konusu olup seçim öncesi ve seçim sonrası kişinin davranışı tam olarak birbirine uymaktadır. Hâlbuki siyasal karar alma sırasında kişi tercihlerine uygun bir biçimde
davransa bile, sonuçta alternatif tercihlerden hangisinin seçileceği kesin olarak belli olmamaktadır. Toplumsal karar alma sırasında ortaya çıkan bu belirsizlik durumu oyunu
kullanması sırasında seçmeni alternatif bir tercihi seçmeye yöneltebilmektedir.
Piyasa karar alma mekanizmasında kişi kararının sonucunu kesin olarak tahmin edebilmektedir. Yani piyasa karar alma mekanizmasının işleyişinde kesinlik söz konusu olup seçim öncesi ve seçim sonrası kişinin davranışı tam olarak birbirine uymaktadır. Hâlbuki siyasal karar alma sırasında kişi tercihlerine uygun bir biçimde
davransa bile, sonuçta alternatif tercihlerden hangisinin seçileceği kesin olarak belli olmamaktadır. Toplumsal karar alma sırasında ortaya çıkan bu belirsizlik durumu oyunu
kullanması sırasında seçmeni alternatif bir tercihi seçmeye yöneltebilmektedir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi Seçmen davranışları üzerinde etkili olduğu düşünülen faktörlerden değildir?
Seçenekler
A
Kırsal bölgede oturmak
B
İdeoloji
C
Lider
D
Partiye olan bağlılık
E
Aday
Açıklama:
Seçmen davranışları üzerinde etkili olduğu düşünülen bazı faktörler aşağıda belirtilmiştir.
Aday, İdeoloji, Lider, Gündem, Partiye olan bağlılık, İçinde bulunulan sosyo-ekonomik ortam aile, Partinin Seçimi Kazanma İhtimali, Medyada Çıkan Haberler, Demografik Özellikler, Politik faktörler, Ekonomik faktörler, Çoğunluk Sistemi, Nispi Temsil Sistemi
Kırsal bölgede oturmak
Aday, İdeoloji, Lider, Gündem, Partiye olan bağlılık, İçinde bulunulan sosyo-ekonomik ortam aile, Partinin Seçimi Kazanma İhtimali, Medyada Çıkan Haberler, Demografik Özellikler, Politik faktörler, Ekonomik faktörler, Çoğunluk Sistemi, Nispi Temsil Sistemi
Kırsal bölgede oturmak
Soru 44
Bürokratların tercihleri kimin sınırlaması altında kalmaktadır
Seçenekler
A
Politikacılar
B
Bürokratlar
C
Seçmenler
D
Rantiyeciler
E
Siyasi partiler
Açıklama:
Siyasal karar alma süreci kavramını anlayınız
Siyasal karar alma sürecinde yer alan aktörler karar alma sürecini oldukça fazla etkilemektedir. Bu süreçte yer alan aktörler arasında bir etkileşim bulunmakta ve etkileşimle
alınmaktadır. Kamusal kaynakların tahsisinde bu aktörler kendi çıkarlarını öne çıkararak kamusal kaynaklardan yararlanmak istemektedirler.
Siyasal karar alma sürecinde yer alan aktörler karar alma sürecini oldukça fazla etkilemektedir. Bu süreçte yer alan aktörler arasında bir etkileşim bulunmakta ve etkileşimle
alınmaktadır. Kamusal kaynakların tahsisinde bu aktörler kendi çıkarlarını öne çıkararak kamusal kaynaklardan yararlanmak istemektedirler.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi Siyasi partilerin dört temel niteliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Parti disiplinine tam uyarlar
B
İktidarı doğrudan ele geçirmeye çalışırlar.
C
Resmi üye tabanına dayanırlar
D
Hem özel konularda hem de toplumun ve ülkenin bütününü ilgilendiren konularda
politikalara sahiptirler.
politikalara sahiptirler.
E
Ortak bir ideolojik kimlik veya siyasal tercihlere sahip insanların oluşturduğu bir
örgüttür.
örgüttür.
Açıklama:
Siyasi partilerin dört temel niteliği şu şekilde sıralanabilir:
• İktidarı doğrudan ele geçirmeye çalışırlar.
• Resmi üye tabanına dayanırlar.
• Hem özel konularda hem de toplumun ve ülkenin bütününü ilgilendiren konularda
politikalara sahiptirler.
• Ortak bir ideolojik kimlik veya siyasal tercihlere sahip insanların oluşturduğu bir örgüttür.
Parti disiplinine tam uyarlar
• İktidarı doğrudan ele geçirmeye çalışırlar.
• Resmi üye tabanına dayanırlar.
• Hem özel konularda hem de toplumun ve ülkenin bütününü ilgilendiren konularda
politikalara sahiptirler.
• Ortak bir ideolojik kimlik veya siyasal tercihlere sahip insanların oluşturduğu bir örgüttür.
Parti disiplinine tam uyarlar
Soru 46
Seçmenlerin oy verme davranışlarını etkileyen faktörlerden demografik özellikler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Sınıf farkı
B
Yaş
C
Cinsiyet
D
Eğitim seviyesi
E
İdeoloji
Açıklama:
Seçmenlerin oy verme davranışlarını etkileyen faktörler konusunu anlayınız
Toplum içindeki sınıf farkı, yaş, eğitim, cinsiyet, meslek ve gelir düzeyi gibi faktörler toplum içindeki demografik özellikleri temsil etmekte ve gözlenen farklar siyasi seçimleri etkilemektedir. Değişik parti seçmenleri arasındaki ideolojik ayrılıkların seçim sürecinde önemi etkileri bulunmaktadır. Ancak ideoloji demografik bir özellik değildir. Doğru yanıt E şıkkıdır.
Toplum içindeki sınıf farkı, yaş, eğitim, cinsiyet, meslek ve gelir düzeyi gibi faktörler toplum içindeki demografik özellikleri temsil etmekte ve gözlenen farklar siyasi seçimleri etkilemektedir. Değişik parti seçmenleri arasındaki ideolojik ayrılıkların seçim sürecinde önemi etkileri bulunmaktadır. Ancak ideoloji demografik bir özellik değildir. Doğru yanıt E şıkkıdır.
Soru 47
Demografik özelliklerde hangisi yoktur
Seçenekler
A
Medyan seçmen
B
Toplum içindeki sınıf farkı
C
Yaş
D
Eğitim
E
Cinsiyet
Açıklama:
Seçmenlerin siyasal karar alma sürecindeki rolü kavramını anlayınız
Demografik Özellikler: Toplum içindeki sınıf farkı, yaş, eğitim, cinsiyet, meslek ve gelir düzeyi gibi faktörler toplum içindeki demografik özellikleri temsil etmekte ve gözlenen farklar siyasi seçimleri etkilemektedir.
Demografik Özellikler: Toplum içindeki sınıf farkı, yaş, eğitim, cinsiyet, meslek ve gelir düzeyi gibi faktörler toplum içindeki demografik özellikleri temsil etmekte ve gözlenen farklar siyasi seçimleri etkilemektedir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Siyasi partilerin altı işlevi arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Menfaatlerin ayrıştırılması
B
Temsil,
C
Siyasal devşirme
D
Politika belirleme,
E
Siyasal sosyalleşme ve Mobilizasyon
Açıklama:
Siyasi partiler şu altı işlevi yerine getirmektedirler: Temsil, Siyasal devşirme, Politika belirleme, Menfaatlerin birleştirilmesi, Siyasal sosyalleşme ve Mobilizasyon
Menfaatlerin ayrıştırılması
Menfaatlerin ayrıştırılması
Soru 49
Çıkar ve baskı grupları faaliyetlerini yürütürken farklı yöntemler de hangisi yoktur
Seçenekler
A
Vicdani ret
B
Lobicilik
C
İkna
D
Kamuoyunu etkileme
E
Tehdit
Açıklama:
Çıkar ve baskı grupları konusunu anlayınız
Demokratik ülkelerin neredeyse hepsinde siyasi karar alma süreçlerini etkilemek isteyen farklı çıkar gruplarının kendi içlerinde ortak amaçları için yürüttüğü faaliyetler vardır. Çıkar ve baskı grupları faaliyetlerini yürütürken farklı yöntemler kullanmaktadırlar. Bunlar kısaca; lobicilik, ikna, kamuoyunu etkileme, tehdit, rüşvet, sabotaj, doğrudan hareket ve lokavt, başka partiyi destekleme şeklinde özetlenebilir.
Demokratik ülkelerin neredeyse hepsinde siyasi karar alma süreçlerini etkilemek isteyen farklı çıkar gruplarının kendi içlerinde ortak amaçları için yürüttüğü faaliyetler vardır. Çıkar ve baskı grupları faaliyetlerini yürütürken farklı yöntemler kullanmaktadırlar. Bunlar kısaca; lobicilik, ikna, kamuoyunu etkileme, tehdit, rüşvet, sabotaj, doğrudan hareket ve lokavt, başka partiyi destekleme şeklinde özetlenebilir.
Soru 50
Piyasa karar alma mekanizması ile siyasal karar alma mekanizması arasındaki en belirgin farklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Talep
B
Kesinlik Derecesi:
C
Kararlara Katılma
D
Alternatif Tercihlerin Seçimi:
E
Sorumluluk Derecesi:
Açıklama:
Piyasa karar alma mekanizması ile siyasal karar alma mekanizması arasındaki en belirgin fark; piyasa karar alma mekanizmasında satın alma birimi para olmasına rağmen, siyasal karar alma mekanizmasında satın alma biriminin kişilerin oyu olmasıdır. Piyasa ve toplumsal karar alma mekanizmaları arasındaki başlıca farkları; kesinlik derecesi, kararlara katılma, alternatif tercihlerin seçimi, sorumluluk derecesi ve zorlama unsuru olarak sıralayabiliriz.
Talep
Talep
Soru 51
Piyasa karar alma mekanizması ile siyasal karar alma mekanizması arasındaki en belirgin farklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Talep
B
Zorlama Unsuru:
C
Kesinlik Derecesi:
D
Alternatif Tercihlerin Seçimi:
E
Sorumluluk Derecesi:
Açıklama:
Piyasa karar alma mekanizması ile siyasal karar alma mekanizması arasındaki en belirgin fark; piyasa karar alma mekanizmasında satın alma birimi para olmasına rağmen, siyasal karar alma mekanizmasında satın alma biriminin kişilerin oyu olmasıdır. Piyasa ve toplumsal karar alma mekanizmaları arasındaki başlıca farkları; kesinlik derecesi, kararlara katılma, alternatif tercihlerin seçimi, sorumluluk derecesi ve zorlama unsuru olarak sıralayabiliriz.
Talep
Talep
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi seçmen davranışını etkileyen toplum içindeki sınıf, yaş, eğitim, cinsiyet, meslek ve gelir düzeyi farkını ifade eden kavramdır?
Seçenekler
A
Politik faktörler
B
Ekonomik faktörler
C
Demografik özellikler
D
Partinin seçimi kazanma ihtimali
E
Medyada çıkan haberler
Açıklama:
Demografik Özellikler: Toplum içindeki sınıf farkı, yaş, eğitim, cinsiyet, meslek ve gelir düzeyi gibi faktörler toplum içindeki demografik özellikleri temsil etmekte ve gözlenen farklar siyasi seçimleri etkilemektedir.
Soru 53
I. Bireysel talep süreci II. Bireysel fiyat süreci III. Siyasal süreç Kamu ekonomisinde üretilecek hizmetlerin bileşimi yukarıdakilerden hangilerine göre belirlenmektedir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kamu ekonomisinde üretilecek hizmetlerin bileşimi bireysel talep ve fiyat süreci yerine siyasal süreç ile belirlenmektedir.
Soru 54
Toplumdaki kişiler kamusal tercihlerini aşağıdakilerden hangisi yoluyla belirtmektedirler?
Seçenekler
A
Bankalar
B
Bireysel talep
C
Seçimler
D
Mahkemeler
E
Basın
Açıklama:
Toplumdaki kişiler kamusal tercihlerini siyasi süreç aracılığıyla seçim yolu ile belirtmektedirler.
Soru 55
I. Birlikte tüketim II. Dışlanamamazlık III. Bedavacılık sorunu Yukarıdakilerden hangileri kamusal mallarla ilgili olarak bireysel taleplerin açıklanamamasına sebep olan nedenlerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kamusal mallarla ilgili olarak birlikte tüketim, dışlanamamazlık ve buna bağlı olarak ortaya çıkan bedavacılık sorunu gibi nedenlerle bireysel talepler açıklanamamaktadır.
Soru 56
I. Nüfusu az olan yerler için daha uygundur. II. Halk karar alma yetkisini temsilcilerine devreder. III. Halk temsilcilerini seçer. Temsili demokrasi ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Temsili demokrasilerde;
Nüfusu az olan yerler için doğrudan demokrasi daha uygundur.
- Halk karar alma yetkisini temsilcilerine devreder.
- Halk temsilcilerini seçer.
Nüfusu az olan yerler için doğrudan demokrasi daha uygundur.
Soru 57
I. Kesinlik derecesi II. Kararlara katılma III. Sorumluluk derecesi IV. Zorlama unsuru Yukarıdakilerden hangileri bireysel ve toplumsal karar alma mekanizmaları arasındaki farklardan biridir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve III
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Piyasa ve toplumsal karar alma mekanizmaları arasındaki başlıca farkları; kesinlik derecesi, kararlara katılma, alternatif tercihlerin seçimi, sorumluluk derecesi ve zorlama unsuru olarak sıralayabiliriz.
Soru 58
Piyasada kişinin karar alması maddi fayda ve maliyetleri gerektirdiği halde siyasal karar almada seçmenin oyunu kullanmasıyla hemen elde edilecek bir fayda ya da maliyet söz konusu değildir.Piyasa ve toplumsal karar alma mekanizmaları arasındaki bu farka ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kesinlik derecesi
B
Kararlara katılma
C
Sorumluluk derecesi
D
Alternatif tercihlerin seçimi
E
Zorlama unsuru
Açıklama:
Sorumluluk Derecesi: Piyasada kişinin karar alması maddi fayda ve maliyetleri gerektirdiği halde siyasal karar almada seçmenin oyunu kullanmasıyla hemen elde edilecek bir fayda ya da maliyet söz konusu değildir. Piyasa karar alma mekanizmasının bu özelliği nedeniyle, birey davranışının alternatif maliyetini hesaba katmak konusunda sorumluluk hissederken, siyasal karar alma sırasında kişi kesin olarak bilmediği sonuçlar konusunda değer yargılarından hareket ederek oyunu kullanmaktadır.
Soru 59
I. Seçmenler II. Siyasi partiler III. Bürokratlar IV. Çıkar grupları Yukarıdakilerden hangileri siyasal sürecin aktörleri arasındadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, III ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Siyasal süreçte yer alan aktörleri;
• Fayda maksimizasyonu peşinde olan seçmenler,
• Oy maksimizasyonu peşinde olan siyasi partiler,
• Bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu peşinde olan bürokratlar ve
• Rant maksimizasyonu peşinde olan baskı ve çıkar grupları olarak sıralayabiliriz.
• Fayda maksimizasyonu peşinde olan seçmenler,
• Oy maksimizasyonu peşinde olan siyasi partiler,
• Bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu peşinde olan bürokratlar ve
• Rant maksimizasyonu peşinde olan baskı ve çıkar grupları olarak sıralayabiliriz.
Soru 60
I. Seçmenler, seçim başarısının en önemli anahtarıdır. II. Seçmenler siyasi kanaatlerini yansıtmak amacıyla oy kullanırlar. III. Toplumda yasalar çerçevesinde yönetici kadroyu seçimle iş başına getirme hakkına sahip olan vatandaşa seçmen denir. Seçmenlerin siyasal karar alma sürecindeki rolüne ilişkin yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
- Seçmenler, seçim başarısının en önemli anahtarıdır.
- Seçmenler siyasi kanaatlerini yansıtmak amacıyla oy kullanırlar.
- Toplumda yasalar çerçevesinde yönetici kadroyu seçimle iş başına getirme hakkına sahip olan vatandaşa seçmen denir.
Seçmenlerin siyasal karar alma sürecindeki rolüne ilişkin hepsi doğrudur.
Soru 61
I. Aday II. İdeoloji III. Gündem IV. Aile Yukarıdakilerden hangileri seçmen davranışını etkileyen unsurlar arasındadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Aşağıdakilerin hepsi seçmen davranışı üzerinde etkili olan unsurlardandır.
- Aday
- İdeoloji
- Gündem
- Aile
Soru 62
I. Temsil II. Siyasal devşirme III. Politika belirleme IV. Menfaatlerin birleştirilmesi Yukarıdakilerden hangileri siyasi partilerin işlevleri arasındadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, III ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Siayi partileri işlevleri;
Temsil, Siyasal devşirme, Politika belirleme, Menfaatlerin birleştirilmesi, Siyasal sosyalleşme ve Mobilizasyon olarak sıralanabilir.
Temsil, Siyasal devşirme, Politika belirleme, Menfaatlerin birleştirilmesi, Siyasal sosyalleşme ve Mobilizasyon olarak sıralanabilir.
Soru 63
Siyasal karar alma mekanizmasında satın alma birimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Para
B
Kişilerin oyu
C
Rüşvet
D
İkna gücü
E
Verilen vaatler
Açıklama:
Siyasal karar alma mekanizmasında satın alma birimi kişilerin oyudur. Piyasa karar alma mekanizmasında satın alma birimi paradır. Doğru yanıt B’dir.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi piyasa ve siyasal karar alma mekanizmaları arasındaki başlıca farklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Zorlama unsuru
B
Kesinlik derecesi
C
Sorumluluk derecesi
D
Kararlara katılma
E
Faiz unsuru
Açıklama:
Piyasa ve siyasal karar alma mekanizmaları arasındaki başlıca farkları; kesinlik derecesi, kararlara katılma, alternatif tercihlerin seçimi, sorumluluk derecesi ve zorlama unsuru olarak sıralanabilir. Doğru yanıt E’dir. Talep unsuru, her iki karar alma mekanizmasını etkileyen unsurdur. Piyasa karar alma sürecinde bireysel, siyasi karar alma sürecinde toplumsal talepler etkili olur.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi siyasal karar alma sürecinin aktörlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bürokratlar
B
Seçmenler
C
Siyasi partiler
D
Bölgedeki ülke başkanları
E
Baskı ve çıkar grupları
Açıklama:
Siyasal süreçte yer alan aktörler; fayda maksimizasyonu peşinde olan seçmenler, oy maksimizasyonu peşinde olan siyasi partiler, bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu peşinde olan bürokratlar ve rant maksimizasyonu peşinde olan baskı ve çıkar grupları olarak sıralanabilir. Doğru yanıt D’dir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi siyasi partilerin işlevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Siyasal devşirme
B
Politika belirleme
C
Temsil
D
Menfaatlerin ayrıştırılması
E
Siyasal sosyalleşme
Açıklama:
Siyasi partilerin asli işlevi, halkı temsil etmektir. siyasi partiler şu işlevleri de yerine getirmektedirler: Siyasal devşirme, politika belirleme, menfaatlerin birleştirilmesi siyasal sosyalleşme ve mobilizasyon. Doğru yanıt D’dir.
Soru 67
Bir program etrafında toplanmış, siyasi iktidarı elde etmek ya da paylaşmak amacını güden, süreklilik arz eden, örgüt özelliği gösteren kuruluşlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Siyasi parti
B
Baskı grubu
C
Çıkar grubu
D
İktidar
E
Bürokrasi
Açıklama:
Bir program etrafında toplanmış, siyasi iktidarı elde etmek ya da paylaşmak amacını güden, süreklilik arz eden, örgüt özelliği gösteren kuruluşlara siyasi parti adı verilir. Doğru yanıt A’dir.
Soru 68
Kendi ortak çıkarları için siyasal iktidarı etkileyerek ödünler koparmak amacı güden bunun için ikna, rüşvet gibi yöntemleri kullanan grup aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çıkar grubu
B
Baskı grubu
C
Seçmen
D
Bürokrasi
E
Siyasi parti
Açıklama:
Bir çıkar grubu, kendi ortak çıkarları için siyasal iktidarı etkilemeye çalıştığı zaman baskı grubu kimliğini kazanmaktadır. Baskı grupları, kendi çıkarları için ödünler koparmak amacıyla siyasal iktidarı çeşitli yöntemlerle etkilemeye çalışan çıkar gruplarıdır. Doğru yanıt B’dir.
Soru 69
Siyasi karar mekanizmasının aldığı kararları uygulayan uzman kadro aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bürokrasi
B
Siyasi parti
C
Politikacı
D
Seçmen
E
Çıkar grupları
Açıklama:
Bütçe politikaları devletin yönetim üniteleri ya da büroları aracılığıyla uygulanmaktadır. Bürokrasi, siyasal karar mekanizmasının aldığı kararları uygulayan uzman kadrodur. Bürokrasinin, kamusal karar sürecinde uzmanlığa sahip olması dolayısıyla bir uygulayıcı görevi görmesi yanında aranılan bir danışman konumundadır. Doğru yanıt A’dır.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi Kamu tercihleri teorisi tarafından kamu ekonomisinin başarısızlığına yönelik geliştirilen eleştirilerin konularından biri değildir?
Seçenekler
A
Ortanca seçmen teorisi
B
Bürokrasiden kaynaklanan sorunlar
C
Oy ticareti
D
Rasyonel seçmenlerin bilgisizliği
E
Çıkar çatışmaları
Açıklama:
Kamu tercihler teorisi tarafından kamu ekonomisinin başarısızlığına yönelik geliştirilen eleştirileri şu ana başlıklar altında toplamak mümkündür: Rasyonel Seçmenlerin Bilgisizliği ve İlgisizliği, rant kollama, oy ticareti, politik miyopluk, ortanca seçmen teorisi, bürokrasiden kaynaklanan sorunlar. Doğru yanıt E’dir.
Soru 71
I. Politik miyopluk II. Rant kollama III. Siyasal devşirme IV. Nispi temsil sistemi Yukarıdakilerden hangileri Kamu tercihi teorisine göre kamu ekonomisinin başarısızlığının nedenlerindendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I ve III
E
I ve IV
Açıklama:
Kamu tercihler teorisi tarafından kamu ekonomisinin başarısızlığına yönelik geliştirilen eleştirileri şu ana başlıklar altında toplamak mümkündür: Rasyonel Seçmenlerin Bilgisizliği ve İlgisizliği, rant kollama, oy ticareti, politik miyopluk, ortanca seçmen teorisi, bürokrasiden kaynaklanan sorunlar. Doğru yanıt A’dir.
Soru 72
Baskı ve çıkar gruplarının kısa vadeli ve düşük faizli kredi, destekleme alımları, istisnai ve muafiyet şeklinde devletten iktisadi amaçlı mal elde etmek için giriştikleri faaliyetlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tarife kollama
B
Lisans kollama
C
Teşvik kollama
D
Sosyal yardım kollama
E
Monopol kollama
Açıklama:
Teşvik (Sübvansiyon) kollama: Baskı ve çıkar gruplarının kısa vadeli ve düşük faizli kredi, destekleme alımları, istisnai ve muafiyet şeklinde devletten iktisadi amaçlı mal elde etmek için giriştikleri faaliyetlerine verilen addır. Doğru yanıt C’dir.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi piyasa ve toplumsal karar alma mekanizmaları arasındaki başlıca farklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kesinlik derecesi
B
Kararlara katılma
C
Alternatif tercihlerin seçimi
D
Tam ve geçişlilik özelliği
E
Sorumluluk derecesi
Açıklama:
Piyasa ve toplumsal karar alma mekanizmaları arasındaki başlıca farkları; kesinlik derecesi, kararlara katılma, alternatif tercihlerin seçimi, sorumluluk derecesi ve zorlama unsurudur. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 74
Siyasal sürece katılan aktör ve amacının doğru eşleştirmesi aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Seçmenler - Rant maksimizasyonu
B
Siyasi partiler - Fayda maksimizasyonu
C
Baskı ve çıkar grupları - Oy maksimizasyonu
D
Bürokratlar - Rant maksimizasyonu
E
Bürokratlar - Bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu
Açıklama:
Siyasal süreçte yer alan aktörleri;
• Fayda maksimizasyonu peşinde olan seçmenler,
• Oy maksimizasyonu peşinde olan siyasi partiler,
• Bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu peşinde olan bürokratlar ve
• Rant maksimizasyonu peşinde olan baskı ve çıkar gruplarıdır. Dolayısıyla doğru cevap E'dir.
• Fayda maksimizasyonu peşinde olan seçmenler,
• Oy maksimizasyonu peşinde olan siyasi partiler,
• Bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu peşinde olan bürokratlar ve
• Rant maksimizasyonu peşinde olan baskı ve çıkar gruplarıdır. Dolayısıyla doğru cevap E'dir.
Soru 75
Siyasal karar alma sürecinde etkili olan siyasi partilerin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rant maksimizasyonu
B
Fayda maksimizasyonu
C
Kâr maksimizasyonu
D
Etkinliği sağlama
E
Oy maksimizasyonu
Açıklama:
Siyasal karar alma sürecinde etkili olan siyasi partilerin temel amacı oy maksimizasyonudur. Dolayısıyla doğru cevap E'dir.
Soru 76
I. Çoğunluk sistemi II. Nispi temsil sistemi III. İdeoloji Yukarıdakilerden hangileri siyasal karar almada seçmen davranışları üzerinde etkili olan faktörlerdendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
Yalnız III
E
I ve III
Açıklama:
Siyasal karar almada seçmen davranışı üzerinde etkili olan faktörler: aday, ideoloji, lider, gündem, partiye olan bağlılık, içinde bulunulan sosyo-ekonomik ortam-aile, partinin seçimi kazanma ihtimali, medyada çıkan haberler, demografik özellikler, politik faktörler, ekonomik faktörler, çoğunluk sistemi, nispi temsil sistemi sayılabilir. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
Soru 77
I. Seçime katılan adaylar arasından en çok oyu alanın seçimi kazanmasıdır. II. Siyasi partiler, her seçim bölgesinde aldıkları oy oranına göre milletvekili çıkarırlar. III. Adaylar liste usulüne göre belirlenir. Nispi temsil sistemi ile ilgili yukardaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
II ve III
B
I, II ve III
C
Yalnız II
D
I ve III
E
I ve II
Açıklama:
Nispi Temsil Sistemi: Nispi temsil, adaylarını liste usulüne dayanarak belirleyen partilerin her seçim çevresinde aldıkları oy oranına göre milletvekili çıkarmalarını sağlayan bir seçim sistemidir. Bu sistemde bir parti aldığı oy ölçüsünde milletvekili çıkarır. Bu sistem ile partiler, kendilerini destekleyen seçmen oranına göre parlamentoda temsil edilir. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.
Soru 78
Devletin güç ve yetkilerinin nasıl sınırlandırılabileceğini ve nasıl sınırlandırılması gerektiğini inceleyen iktisadi düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Arz yönlü iktisadi düşünce
B
Klasik iktisadi düşünce
C
Monetarist düşünce
D
Anayasal iktisadi düşünce
E
Post-Keynesyen düşünce
Açıklama:
Anayasal İktisat Teorisi, devletin güç ve yetkilerinin nasıl sınırlandırılabileceğini ve nasıl sınırlandırılması gerektiğini inceleyen bir disiplindir. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 79
İthalatta tahsisli kotalardan izin belgesi almak ve bu suretle rant elde etmek için baskı ve çıkar gruplarının yaptıkları faaliyet ve harcamalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Monopol kollama
B
Lisans kollama
C
Teşvik kollama
D
Sosyal yardım kollama
E
Kota kollama
Açıklama:
Lisans kollama: İthalatta tahsisli kotalardan izin belgesi almak ve bu suretle rant elde etmek için baskı ve çıkar gruplarının yaptıkları faaliyet ve harcamalardır. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
Soru 80
I. Mali sürüklenme II. Oy ticareti III. Politik miyopluk Yukarıdakilerden hangileri Kamu Tercihleri Teorisi tarafından kamu ekonomisinin başarısızlığına yönelik getirilen eleştirilerdendir?
Seçenekler
A
I ve III
B
I, II ve III
C
II ve III
D
I ve II
E
Yalnız II
Açıklama:
Kamu Tercihleri Teorisi tarafından kamu ekonomisinin başarısızlığına yönelik getirilen eleştiriler; rasyonel seçmenlerin bilgisizliği ve ilgisizliği, rant kollama, oy ticareti, politik miyopluk, ortanca seçmen teorisi ve bürokrasiden kaynaklanan sorunlardır. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 81
Seçime katılan partiler ya da adaylar arasında en çok oy alanın seçimi kazanmış sayılmasına dayanan seçim sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
D'Hondt sistemi
B
Nispi temsil sistemi
C
Milli bakiye sistemi
D
Çoğunluk sistemi
E
Parlamenter sistem
Açıklama:
Çoğunluk Sistemi: Bu sistemde seçime katılan partiler ya da adaylar arasında en çok oy alan seçimi kazanmış sayılmaktadır. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 82
I. Referandum II. Halkın kanun teklifi III. Halk vetosuYukarıdakilerden hangileri yarı doğrudan demokrasilerde halkın yasama işlemlerine katılmasındaki araçlardandır?
Seçenekler
A
I ve III
B
I, II ve III
C
I ve II
D
II ve III
E
Yalnız II
Açıklama:
Yarı doğrudan demokrasilerde halkın yasama işlemlerine katılması üç araç aracılığıyla olmaktadır: Referandum, halkın kanun teklifi(halk teşebbüsü) ve halk vetosudur. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
Soru 83
Piyasa ve toplumsal karar alma mekanizmaları arasında kaç tür fark vardır?
Seçenekler
A
8
B
7
C
6
D
5
E
4
Açıklama:
Piyasa karar alma mekanizması ile siyasal karar alma mekanizması arasında en belirgin fark; piyasa karar alma mekanizmasında satın alma birimi para olmasına rağmen, siyasal karar alma mekanizmasında satın alma biriminin kişilerin oyu olmasıdır.
Piyasa ve toplumsal karar alma mekanizmaları arasında beş fark vardır. Bunlar;
Piyasa ve toplumsal karar alma mekanizmaları arasında beş fark vardır. Bunlar;
- Kesinlik derecesi,
- Kararlara katılma,
- Alternatif tercihlerin seçimi,
- Sorumluluk derecesi,
- Zorlama unsurudur.
Soru 84
Siyasal karar alma sürecinde kaç faktör vardır?
Seçenekler
A
4
B
5
C
6
D
7
E
8
Açıklama:
Siyasal karar alma sürecinde yer alan dört faktör karar alma sürecini oldukça fazla etkilemektedir. Bu süreçte yer alan aktörler arasında bir etkileşim bulunmaktadır. Kamusal kaynakların tahsisinde bu aktörler kendi çıkarlarını öne çıkararak kamusal kaynaklardan yararlanmak istemektedirler.
Siyasi süreçte yer alan dört aktör;
Siyasi süreçte yer alan dört aktör;
- Fayda maksimizasyonu peşinde olan seçmenler,
- Oy maksimizasyonu peşinde olan siyasi partiler,
- Bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu peşinde olan bürokratlar ve
- Rant maksimizasyonu peşinde olan baskı ve çıkar grupları olarak sıralayabiliriz.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi seçmen davranışları üzerinde etkili olduğu düşünülen faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Rant kollama
B
Oy ticareti
C
İdeoloji
D
Politik miyopluk
E
Politik mübadele
Açıklama:
İdeoloji; seçmen davranışları üzerinde etkili olduğu düşünülen faktörlerden birisidir. Seçmen davranışları üzerinde etkili olduğu düşünülen 11 faktör vardır. Bunlar;
- Aday,
- İdeoloji,
- Lider,
- Gündem,
- Partiye olan bağlılık,
- İçerde bulunulan sosyo-ekonomik ortam, aile,
- Partinin seçim kazanma ihtimali,
- Medyada çıkan haberler,
- Demografik özellikler,
- Politik faktörler,
- Ekonomik faktörlerdir.
Soru 86
Kamu Tercihi Teorisi öncülüğünü yapan Nobel ödüllü iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Antony Down
B
John M. Keynes
C
Milton Friedman
D
Gordon Tullock
E
James M. Buchanan
Açıklama:
Kamu Tercihi Teorisi adıyla anılan teori özellikle James M. Buchanan’ın katkılarıyla geliştirilmiş bir teoridir. Bu teorinin önceliğini Nobel ödüllü iktisatçı James Buchanan yapmıştır. Kamu Tercihi Teorisi’nde Buchanan’dan sonra gelen isim Gordon Tullock da katkı sağlamıştır.
Soru 87
Politik süreçte alınan karar ve uygulamaları ekonomi biliminin araç, yöntem ve varsayımlarına dayalı olarak açıklayan disiplin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vergi Teorisi
B
Kamu Tercihi Teorisi
C
Mikro İktisat Teorisi
D
Makro İktisat Teorisi
E
Maliye Teorisi
Açıklama:
Kamu Tercihi Teorisi; politik süreçte alınan karar ve uygulamaları ekonomi biliminin araç, yöntem ve varsayımlara dayalı olarak açıklayan bir disiplindir. Kamu Tercihi Teorisi’ni politika biliminin ekonomik analizi olarak tanımlanmak mümkündür.
Soru 88
Kamu Tercihi Teorisi’ne göre karar alma mekanizmasında kaç ilke vardır?
Seçenekler
A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
Kamu Tercihi Teorisi’ne göre karar alma mekanizması oluşurken kaç ilke ve varsayımdan yola çıkılmaktadır. Bunlar;
- Metodolojik bireyselcilik ilkesi,
- Rasyonalite ve maximand ilkesi,
- Politik mübadeledir (Mübadele paradigması).
Soru 89
Bir toplumda alınan bütün kararların özde toplumu oluşturan bireylerin tercihlerine göre alındığı ve şekillendiğinin kabul edilmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Politik mübadele
B
Politik miyopluk
C
Rasyonalite ve maximand ilkesi
D
Metodolojik bireyselcilik ilkesi
E
Ortanca seçmen teorisi
Açıklama:
Metodolojik bireyselcilik ilkesi; bir toplumda alınan bütün kararların özde toplumu oluşturan bireylerin tercihlerine göre alındığı ve şekillendiği kabul edilmektedir. Teoriye göre bireyler rasyonel davranış içerisindedir ve bu şekilde davrandıkları için kendi çıkarlarını maksimize edeceklerdir. Buna göre toplumda tüm sosyal ve bireysel kararlar birey tercihlerine göre belirlenir. Tüm kamusal kararların belirleyicisi bireysel tercihlerdir.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi Kamu Tercihi Teorisi tarafından kamu ekonomisinin başarısızlığına yönelik geliştirilen eleştirilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Rant kollama
B
Oy ticareti
C
Rasyonalite ilkesi
D
Politik miyopluk
E
Ortanca seçmen teorisi
Açıklama:
Kamu Tercihi Teorisi tarafından kamu ekonomisinin başarısızlığına yönelik geliştirilen eleştirileri aşağıdaki başlıklar altında toplamak mümkündür.
Bunlar;
Bunlar;
- Rant kollama,
- Oy ticareti,
- Politik miyopluk,
- Ortanca seçmen teorisi,
- Bürokrasiden kaynaklanan sorunlar,
- Rasyonel seçmenlerin bilgisizliği ve ilgisizliğidir.
Soru 91
Çıkar ve baskı gruplarının devlet tarafından suni olarak yaratılan rantı elde etmeye yönelik davranışlar sergilemesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Oy ticareti
B
Rant kollama
C
Ortanca seçmen teorisi
D
Politik miyopluk
E
Rasyonel seçmenin bilgisizliği
Açıklama:
Çıkar ve baskı gruplarının devlet tarafından suni olarak yaratılan rantı elde etmeye yönelik davranışlar sergilemesine rant kollama denir. Rant kollama faaliyeti sonucunda elde edilen çıkarların temel niteliği bu çıkarların bir transfer niteliğinde olmalarıdır. Bu transferler altı değişik biçimde ortaya çıkabilmektedir:
- Monopol kollama,
- Tarife kollama,
- Lisans kollama,
- Kota kollama,
- Sosyal yardım kollama,
- Teşvik kollama.
Soru 92
Baskı ve çıkar gruplarının yurtiçi tarife uygulanması ve ithalatın yasaklanması için yaptıkları faaliyet ve harcamalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Monopol kollama
B
Teşvik kollama
C
Lisans kollama
D
Kota kollama
E
Tarife kollama
Açıklama:
Tarife kollama; baskı ve çıkar gruplarının yurtiçi tarife uygulaması veya ithalatın yasaklanması için yapmış oldukları faaliyet ve harcamalardır.
Soru 93
Bireylerin siyasal karar aldığında hemen bir fayda ya da maliyetle karşılaşmaması aşağıdaki piyasa ve toplumsal karar alma arasındaki farklardan hangisine neden olur?
Seçenekler
A
Zorlama unsuru
B
Sorumluluk derecesi
C
Kesinlik dercesi
D
Alternatif tercihlerin seçimi
E
Kararlara katılma
Açıklama:
Piyasada kişinin karar alması maddi fayda ve maliyetleri gerektirdiği halde siyasal karar almada seçmenin oyunu kullanmasıyla hemen elde edilecek bir fayda ya da maliyet söz konusu değildir. Piyasa karar alma mekanizmasının bu özelliği nedeniyle, birey davranışının alternatif maliyetini hesaba katmak konusunda sorumluluk hissederken, siyasal karar alma sırasında kişi kesin olarak bilmediği sonuçlar konusunda değer yargılarından hareket ederek oyunu kullanmaktadır. Piyasa ve toplumsal karar alma arasındaki bu fark sorumluluk derecesi olarak nitelendirilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 94
Siyasal karar alma sürecinin aktörlerinden hangisinin amacı fayda maksimizasyonudur?
Seçenekler
A
Baskı grupları
B
Siyasi partiler
C
Bürokratlar
D
Çıkar grupları
E
Seçmenler
Açıklama:
Siyasi süreç içerisinde yer alan aktörlerin hepsinin kendi amaçları bulunmaktadır. Seçmenler kamu mallarından elde ettikleri faydayı maksimize etmeyi amaçlar ve buna göre oy kullanırlar. Doğru cevap E'dir.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi siyasi partilerin asli işlevidir?
Seçenekler
A
Temsil
B
Siyasal devşirme
C
Politika belirleme
D
Mobilizasyon
E
Siyasal sosyalleşme
Açıklama:
Siyasi partilerin asli işlevi, halkı temsil etmektir. Temsil, siyasi partilerin hem üyelerinin hem de seçmenlerinin görüşlerini ve tercihlerini siyasal sisteme taşımaları anlamına gelmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 96
Siyasi partilerin aşağıdaki işlevlerinden hangisi partilerin kendi içinden siyasetçiler çıkartmasını ifade eder?
Seçenekler
A
Temsil
B
Mobilizasyon
C
Siyasal devşirme
D
Siyasal sosyalleşme
E
Politika belirleme
Açıklama:
Profesyonel siyasetçiler, siyasi partilerin içinden çıkmaktadır. Siyasi partilerin gördüğü bu işleve siyasal devşirme denir. Siyasal devşirme siyasi partilerin kendi içlerinde uyguladıkları aday gösterme ve seçim mekanizmaları ile gerçekleşir.Doğru cevap C'dir.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi baskı grubu ile çıkar grubunu ayıran özelliktir?
Seçenekler
A
Siyasal iktidarı etkileme durumu
B
Üye sayısının büyüklüğü
C
Yurt içinde dağılımları
D
Yasallık durumu
E
Ekonomik kaynakları
Açıklama:
Çıkar grupları, ortak bir çıkar etrafında birleşmiş sosyal gruplardır. Baskı grupları ise, çıkar gruplarının özel bir durumunu teşkil etmekte olup, kendi çıkarları için siyasal iktidarı çeşitli yöntemlerle etkilemeye çalışan çıkar gruplarıdır. Yani, çıkar grubu ile baskı grubu arasındaki temel fark, siyasal iktidarı etkileme olayıdır. Bir çıkar grubu, kendi ortak çıkarları için siyasal iktidarı etkilemeye çalıştığı zaman baskı grubu kimliği kazanmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi çıkar gruplarının politik kararların alınmasında yer alan bileşenler üzerinde baskı kurmasını ifade eder?
Seçenekler
A
Propaganda
B
Oy ticareti
C
Lobicilik
D
Bedavacılık
E
Denetim
Açıklama:
Çıkar grupları politik konulardaki kararların kendi menfaatlerine uygun biçimde çıkması için, bu kararların alınmasında yer alan bileşenlerin üzerinde baskı kurmaya çalışırlar. Lobicilik faaliyeti olarak adlandırılan bu durumda baskı grupları hükümet, parlamento, yargı organları üyeleri ve bürokratlarla gizlice veya açıkça temaslar kurarak çıkarlarını korumaya çalışmaktadırlar. Bu doğrultuda bahsedilen kurumlara kendi gruplarından insanların yerleştirilmesini ve bu kişiler aracılığı ile lobicilik (kanun simsarlığı) yapmaya çalışırlar. Doğru cevap C'dir.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi bürokrasinin amacıdır?
Seçenekler
A
Kendi imkânlarını genişletmek
B
İktidara bilgi sunmak
C
Siyasal kararları uygulamak
D
İktidara yol göstermek
E
Seçmen ile iktidar arasında iletişimi sağlamak
Açıklama:
Bürokrasinin amacı, kendi imkânlarını genişletmektir. Bu durum bütçenin büyümesi sonucunu doğurmaktadır. Uzmanlardan oluşan bürokratik kesimin bu isteklerini karşılamak siyasal iktidara düşmektedir. Siyasal iktidar bu isteklerin yerine getirdiği oranda bürokrasi ile olan işi o derece kolaylaşacaktır. Doğru cevap A'dır.
Soru 100
Aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi kamu kesimi aktörlerinin tercihleriyle özel ekonomideki tercihler arasında fark olmadığını savunur?
Seçenekler
A
Anayasal iktisat teorisi
B
Kamu tercihi teorisi
C
Ortanca seçmen teorisi
D
Refah iktisadı
E
Keynesyen teori
Açıklama:
Kamu Tercihi Teorisi'nin ortaya atmış olduğu en önemli iddia kamu ekonomisi aktörlerinin tercihleri ile özel ekonomideki tercihler arasında bir fark olmadığıdır. Teoride her iki kesimin de özel çıkar maksimizasyonuna odaklandığı ifade edilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 101
Aşağıdaki yazarlardan hangisi kamu tercihi teorisine katkı yapmıştır?
Seçenekler
A
John M. Keynes
B
Milton Friedman
C
Gordon Tullock
D
William Niskanen
E
Joan Robinson
Açıklama:
Kamu Tercihi Teorisi adıyla anılan teori özellikle J. M. Buchanan'ın katkılarıyla geliştirimiş teoridir. Bu teorinin öncülüğünü Nobel ödüllü iktisatçı James Buchanan yapmıştır. Kamu Tercihi Teorisi'nde Buchanan'dan sonra gelen isim Gordon Tullock'dur. Doğru cevap C'dir.
Soru 102
Aşağıdakilerden hangisi politik süreçte alınan karar ve uygulamaları ekonomi biliminin araç, yöntem ve varsayımlarına dayalı olarak inceleyen disiplindir?
Seçenekler
A
Refah ekonomisi
B
İktisat politikası
C
Anayasal iktisat
D
Kamu tercihi teorisi
E
Kamu ekonomisi
Açıklama:
Kamu Tercihi, politik süreçte alınan karar ve uygulamaları ekonomi biliminin araç, yöntem ve varsayımlarına dayalı olarak açıklayan bir disiplindir. Kamu Tercihi Teorisi'ni, politika biliminin ekonomik analizi olarak tanımlamak mümkündür. Doğru cevap D'dir.
Soru 103
Demokratik siyasal rejimlerde kararlar aşağıdakilerden hangisi tarafından alınmaktadır?
Seçenekler
A
Halk
B
Hükümet
C
Bakanlar
D
Kamu kurumları
E
Cumhurbaşkanı
Açıklama:
Demokratik siyasal rejimlerde kararlar halk (seçmen) tarafından alınmaktadır.
Soru 104
Bireyler kamusal mallara olan taleplerini aşağıdakilerden hangisiyle açıklayabilmektedir?
Seçenekler
A
Bakanlar kurulu kararlarıyla
B
Kanunlar yoluyla
C
Kararnamelerle
D
Tebliğlerle
E
Siyasal karar alma mekanizmalarıyla
Açıklama:
Bireyler kamusal mallara olan taleplerini ancak, siyasal karar alma mekanizmasıyla açıklayabilmektedir.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi piyasa ve toplumsal karar alma mekanizmaları arasındaki başlıca farklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kesinlik derecesi
B
Temsil sorumluluğu
C
Kararlara katılma
D
Sorumluluk derecesi
E
Zorlama unsuru
Açıklama:
Piyasa ve toplumsal karar alma mekanizmaları arasındaki başlıca farkları; kesinlik derecesi,
kararlara katılma, alternatif tercihlerin seçimi, sorumluluk derecesi ve zorlama unsuru olarak sıralayabiliriz.
kararlara katılma, alternatif tercihlerin seçimi, sorumluluk derecesi ve zorlama unsuru olarak sıralayabiliriz.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi siyasal karar alma sürecinde yer alan aktörler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Fayda maksimizasyonu peşinde olan seçmenler
B
Oy maksimizasyonu peşinde olan siyasi partiler
C
Rant maksimizasyonu peşindeki vekiller
D
Bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu peşinde olan bürokratlar
E
Rant maksimizasyonu peşinde olan baskı ve çıkar grupları
Açıklama:
Siyasal süreçte yer alan aktörleri;
• Fayda maksimizasyonu peşinde olan seçmenler,
• Oy maksimizasyonu peşinde olan siyasi partiler,
• Bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu peşinde olan bürokratlar ve
• Rant maksimizasyonu peşinde olan baskı ve çıkar grupları olarak sıralayabiliriz.
• Fayda maksimizasyonu peşinde olan seçmenler,
• Oy maksimizasyonu peşinde olan siyasi partiler,
• Bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu peşinde olan bürokratlar ve
• Rant maksimizasyonu peşinde olan baskı ve çıkar grupları olarak sıralayabiliriz.
Soru 107
Seçmenlerin siyasi kanaatlerini yansıtmak amacıyla ortaya koydukları en belirgin yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bir siyasi partiye üye olmak
B
Sivil toplum kuruluşlarına üye olmak
C
Siyasi parti toplantılarına katılmak
D
Seçimlere katılıp oy vermek
E
Siyasi parti organizasyonlarını takip etmek
Açıklama:
Seçmenlerin siyasi kanaatlerini yansıtmak amacıyla ortaya koydukları en belirgin
yöntem oy vererek seçimlere katılmaktır.
yöntem oy vererek seçimlere katılmaktır.
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi siyasi partilerin temel nitelikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İktidarı doğrudan ele geçirmeye çalışmaları
B
Siyasi rant elde etmeye çalışmaları
C
Resmi üye tabanına dayanmaları
D
Hem özel konularda hem de toplumun ve ülkenin bütününü ilgilendiren konularda politikalara sahip olmaları
E
Ortak bir ideolojik kimlik veya siyasal tercihlere sahip insanların oluşturduğu bir
örgüt olmaları
örgüt olmaları
Açıklama:
Siyasi partilerin dört temel niteliği
şu şekilde sıralanabilir:
• İktidarı doğrudan ele geçirmeye çalışırlar.
• Resmi üye tabanına dayanırlar.
• Hem özel konularda hem de toplumun ve ülkenin bütününü ilgilendiren konularda
politikalara sahiptirler.
• Ortak bir ideolojik kimlik veya siyasal tercihlere sahip insanların oluşturduğu bir
örgüttür
şu şekilde sıralanabilir:
• İktidarı doğrudan ele geçirmeye çalışırlar.
• Resmi üye tabanına dayanırlar.
• Hem özel konularda hem de toplumun ve ülkenin bütününü ilgilendiren konularda
politikalara sahiptirler.
• Ortak bir ideolojik kimlik veya siyasal tercihlere sahip insanların oluşturduğu bir
örgüttür
Soru 109
Kamu Tercihi Teorisi’nin ortaya atmış olduğu en önemli iddia kamu ekonomisi aktörlerinin tercihleri ile özel ekonomideki tercihler arasında bir fark olmadığıdır. Her iki kesimin ortak amacı aşağıdakilerden hangisinde örtüşür?
Seçenekler
A
Özel çıkar maksimizasyonu
B
Fayda maksimizasyonu
C
Oy maksimizasyonu
D
Bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu
E
Rant maksimizasyonu
Açıklama:
Kamu Tercihi Teorisi’nin ortaya atmış olduğu en önemli iddia kamu ekonomisi
aktörlerinin tercihleri ile özel ekonomideki tercihler arasında bir fark olmadığıdır. Teoride her iki kesimin de özel çıkar maksimizasyonuna odaklandığı ifade edilmektedir.
aktörlerinin tercihleri ile özel ekonomideki tercihler arasında bir fark olmadığıdır. Teoride her iki kesimin de özel çıkar maksimizasyonuna odaklandığı ifade edilmektedir.
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi Kamu Tercihleri Teorisi tarafından kamu ekonomisinin başarısızlığına yönelik geliştirilen eleştirilerin ana başlıkları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Rasyonel seçmenlerin bilgisizliği ve ilgisizliği
B
Rant kollama
C
Siyasi karar almada yetersizlik
D
Oy ticareti
E
Bürokrasiden kaynaklanan sorunlar
Açıklama:
Kamu Tercihleri Teorisi tarafından kamu ekonomisinin başarısızlığına yönelik geliştirilen
eleştirileri aşağıdaki ana başlıklar altında toplamak mümkündür:
• Rasyonel Seçmenlerin Bilgisizliği ve İlgisizliği
• Rant Kollama,
• Oy Ticareti,
• Politik Miyopluk,
• Ortanca Seçmen Teorisi,
• Bürokrasiden kaynaklanan sorunlar.
eleştirileri aşağıdaki ana başlıklar altında toplamak mümkündür:
• Rasyonel Seçmenlerin Bilgisizliği ve İlgisizliği
• Rant Kollama,
• Oy Ticareti,
• Politik Miyopluk,
• Ortanca Seçmen Teorisi,
• Bürokrasiden kaynaklanan sorunlar.
Soru 111
Siyasal partiler arasında karşılıklı politika desteklenmesi esasına dayanan kavram aşağıdakilerden hangisini tanımlar?
Seçenekler
A
Rant Kollama
B
Ortanca Seçmen Teorisi
C
Oy ticareti
D
Sosyal yardım kollama
E
Teşvik (sübvansiyon) kollama
Açıklama:
Oy ticareti: Oy ticareti, siyasal partiler arasında karşılıklı politika desteklenmesi esasına
dayanmaktadır
dayanmaktadır
Soru 112
Kamu ekonomisinde alınan karar ve yapılan uygulamalarda kısa vadeli düşünme alışkanlığı aşağıdaki kavramlardan hangisine karşılık gelir?
Seçenekler
A
Rant kollama
B
Oy ticareti
C
Monopol kollama
D
Politik miyopluk
E
Teşvik (sübvansiyon) kollama
Açıklama:
Politik miyopluk: Kamu ekonomisinde alınan karar ve yapılan uygulamalarda kısa
vadeli düşünme alışkanlığıdır.
vadeli düşünme alışkanlığıdır.
Soru 113
Siyasal karar alma sırasında kişi tercihlerine uygun bir biçimde davransa bile, sonuçta alternatif tercihlerden hangisinin seçileceği kesin olarak belli olmamaktadır. Toplumsal karar alma sırasında ortaya çıkan bu belirsizlik durumu oyunu kullanması sırasında seçmeni alternatif bir tercihi seçmeye yöneltebilmektedir. Bu durum aşağıdaki piyasa karar alma mekanizmaları ile toplumsal karar alma mekanizmaları arasındaki başlıca farklardan hangisini ifade eder?
Seçenekler
A
Kesinlik derecesi
B
Kararlara katılma
C
Alternatif tercihlerin seçimi
D
Sorumluluk derecesi
E
Zorlama unsuru
Açıklama:
Kesinlik Derecesi: Piyasa karar alma mekanizmasında kişi kararının sonucunu kesin olarak tahmin edebilmektedir. Yani piyasa karar alma mekanizmasının işleyişinde kesinlik söz konusu olup seçim öncesi ve seçim sonrası kişinin davranışı tam olarak birbirine uymaktadır. Hâlbuki siyasal karar alma sırasında kişi tercihlerine uygun bir biçimde davransa bile, sonuçta alternatif tercihlerden hangisinin seçileceği kesin olarak belli olmamaktadır. Toplumsal karar alma sırasında ortaya çıkan bu belirsizlik durumu oyunu kullanması sırasında seçmeni alternatif bir tercihi seçmeye yöneltebilmektedir.
Soru 114
Toplumsal karar alma mekanizmasında seçmen oyunun alınacak kararı etkileyeceğinin düşünülmesi aşağıdaki piyasa karar alma mekanizmaları ile toplumsal karar alma mekanizmaları arasındaki başlıca farklardan hangisini ifade eder?
Seçenekler
A
Kesinlik derecesi
B
Kararlara katılma
C
Alternatif tercihlerin seçimi
D
Sorumluluk derecesi
E
Zorlama unsuru
Açıklama:
Kararlara Katılma: Piyasada alıcı ve satıcılar kendi kararlarının piyasa fiyatı üzerinde hiçbir etkisi olmadığı kanısındadır. Bu nedenle tüketiciler piyasa karar alma mekanizmasının işleyişinde rollerinin olmadığını düşünürler. Toplumsal karar alma mekanizmasında ise seçmen oyunun alınacak kararı etkileyeceğini düşünmektedir.
Soru 115
Siyasal karar alma sırasında kişi kesin olarak bilmediği sonuçlar konusunda değer yargılarından hareket ederek oyunu kullanması aşağıdaki piyasa karar alma mekanizmaları ile toplumsal karar alma mekanizmaları arasındaki başlıca farklardan hangisini ifade eder?
Seçenekler
A
Kesinlik derecesi
B
Kararlara katılma
C
Sorumluluk derecesi
D
Zorlama unsuru
E
Alternatif tercihlerin seçimi
Açıklama:
Sorumluluk Derecesi: Piyasada kişinin karar alması maddi fayda ve maliyetleri gerektirdiği halde siyasal karar almada seçmenin oyunu kullanmasıyla hemen elde edilecek bir fayda ya da maliyet söz konusu değildir. Piyasa karar alma mekanizmasının bu özelliği nedeniyle, birey davranışının alternatif maliyetini hesaba katmak konusunda sorumluluk hissederken, siyasal karar alma sırasında kişi kesin olarak bilmediği sonuçlar konusunda değer yargılarından hareket ederek oyunu kullanmaktadır.
Soru 116
Toplum içindeki sınıf farkı, yaş, eğitim, cinsiyet, meslek ve gelir düzeyi gibi faktörler toplum içindeki demografik özellikleri temsil etmekte ve gözlenen farklar siyasi seçimleri etkilemektedir. Bu durum aşağıdaki seçmen davranışları üzerinde etkili olan faktörlerden hangisini ifade eder?
Seçenekler
A
Aday
B
İdeoloji
C
Medyada çıkan haberler
D
Demografik özellikler
E
İçinde bulunulan sosyo-ekonomik ortam, aile
Açıklama:
Demografik Özellikler: Toplum içindeki sınıf farkı, yaş, eğitim, cinsiyet, meslek ve gelir düzeyi gibi faktörler toplum içindeki demografik özellikleri temsil etmekte ve gözlenen farklar siyasi seçimleri etkilemektedir.
Soru 117
Seçmenin oy verme kararını verirken referans gruplarından da etkilenmesi seçmen davranışları üzerinde etkili olan aşağıdaki faktörlerden hangisinin kapsamında yer alır?
Seçenekler
A
Gündem
B
Medyada çıkan haberler
C
Partinin seçimi kazanma ihtimali
D
Demografik özellikler
E
İçinde bulunulan sosyo-ekonomik ortam, aile
Açıklama:
İçinde bulunulan sosyo-ekonomik ortam, aile: Seçmen oy verme kararını verirken referans gruplarından da etkilenmektedir. Referans grupları, kişinin tutumlarını, fikirlerini, değer yargılarını ve davranışlarını doğrudan veya dolaylı olarak etkileyen insan topluluklarıdır. Oy verme temel olarak bir grup deneyimidir. Birlikte çalışan ve yaşayan insanların aynı adaya oy vermeleri muhtemeldir Bu grup, aile ve diğer yüz yüze ilişkilerin olduğu yakın çevre (arkadaşlar, komşular, meslektaşlar, kurum ve kuruluşlar vb.) ile kişinin üyesi olmadığı gruplar ve doğrudan ilişkisi olmayan kişilerden (artistler, şarkıcılar, sporcular vb.) oluşmaktadır. Oy vermede ailenin önemli bir rolü bulunmaktadır. Eşler özellikle birbirlerinin tercihlerine çok yakın oy kullanmaktadır. Bireyler mensup oldukları gruplar doğrultusunda oy vermeye eğilimli olmakta ve bu süreçte çapraz baskılar da rol oynamaktadır.
Soru 118
Profesyonel siyasetçiler, siyasi partilerin içinden çıkmaktadır. Siyasi partilerin gördüğü bu işlev aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Temsil
B
Siyasal devşirme
C
Politika belirleme
D
Menfaatlerin birleştirilmesi
E
Mobilizasyon
Açıklama:
Profesyonel siyasetçiler, siyasi partilerin içinden çıkmaktadır. Siyasi partilerin
gördüğü bu işleve siyasal devşirme denir.
gördüğü bu işleve siyasal devşirme denir.
Soru 119
Bireylerin siyasal sisteme katılmaları, siyasal bilinç ve kanaatlerinin oluşmasında siyasal partilerin bir aracı olmasını ifade eden siyasi parti işlevi aşağıdaki hangisidir?
Seçenekler
A
Menfaatlerin birleştirilmesi
B
Siyasal devşirme
C
Politika belirleme
D
Temsil
E
Siyasal sosyalleşme ve mobilizasyon
Açıklama:
Siyasal sosyalleşme ve mobilizasyon, bireylerin siyasal sisteme katılmaları,
siyasal bilinç ve kanaatlerinin oluşmasında siyasal partilerin bir aracı olmasını ifade etmektedir. Siyasal sistemin nasıl işlediğini öğrenmek, siyasete katılmanın yolları hakkında bilgi sahibi olmak, siyasi partilerin yerine getirdikleri işlevler arasındadır.
siyasal bilinç ve kanaatlerinin oluşmasında siyasal partilerin bir aracı olmasını ifade etmektedir. Siyasal sistemin nasıl işlediğini öğrenmek, siyasete katılmanın yolları hakkında bilgi sahibi olmak, siyasi partilerin yerine getirdikleri işlevler arasındadır.
Soru 120
Kendi ortak çıkarları için siyasal iktidarı etkilemeye çalışan aktör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birey
B
Çıkar grubu
C
Baskı grubu
D
Bürokrasi
E
Siyasi partiler
Açıklama:
Kişisel çıkarları devlet kararları ve hizmetleri yolu ile korumakta aynı türden çıkar sahiplerinin oluşturdukları çıkar grupları daha etkili olmaktadır. Çıkar grupları, ortak bir çıkar etrafında birleşmiş sosyal gruplardır. Baskı grupları ise, çıkar
gruplarının özel bir durumunu teşkil etmekte olup, kendi çıkarları için siyasal iktidarı çeşitli yöntemlerle etkilemeye çalışan çıkar gruplarıdır. Yani, çıkar grubu ile baskı grubu arasındaki temel fark, siyasal iktidarı etkileme olayıdır. Bir çıkar grubu, kendi ortak çıkarları için siyasal iktidarı etkilemeye çalıştığı zaman baskı grubu kimliği kazanmaktadır.
gruplarının özel bir durumunu teşkil etmekte olup, kendi çıkarları için siyasal iktidarı çeşitli yöntemlerle etkilemeye çalışan çıkar gruplarıdır. Yani, çıkar grubu ile baskı grubu arasındaki temel fark, siyasal iktidarı etkileme olayıdır. Bir çıkar grubu, kendi ortak çıkarları için siyasal iktidarı etkilemeye çalıştığı zaman baskı grubu kimliği kazanmaktadır.
Soru 121
Kamu Tercihi Teorisi’ne göre, karar alma mekanizması oluşurken tüm kamusal kararların belirleyicisi bireysel tercihlerdir diyen varsayım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ortanca seçmen teorisi
B
Politik miyopluk
C
Politik mübadele (Mübadele paradigması)
D
Metodolojik bireyselcilik ilkesi
E
Rasyonalite ve maximand ilkesi
Açıklama:
Metodolojik Bireyselcilik İlkesi: Bir toplumda alınan bütün kararların özde toplumu oluşturan bireylerin tercihlerine göre alındığı ve şekillendiği kabul edilmektedir. Teoriye göre bireyler rasyonel davranış içerisindedir ve bu şekilde davrandıkları için kendi çıkarlarını maksimize edeceklerdir. Buna göre toplumda tüm sosyal ve bireysel kararlar birey tercihlerine göre belirlenir. Tüm kamusal kararların belirleyicisi bireysel tercihlerdir.
Soru 122
Siyasi iktidarın tekrar seçilebilme kaygısı ile ekonomiye katkıları olacak yatırım projeleri yerine kısa dönemde seçmenlere doğrudan fayda sağlayabilecek ve oy garantisi getirecek projelere imza atması şeklindeki Kamu Tercihleri Teorisi tarafından kamu ekonomisinin başarısızlığına yönelik geliştirilen eleştiri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rasyonel seçmenlerin bilgisizliği ve ilgisizliği
B
Rant kollama
C
Oy ticareti
D
Politik miyopluk
E
Ortanca seçmen teorisi
Açıklama:
Politik miyopluk: Kamu ekonomisinde alınan karar ve yapılan uygulamalarda kısa
vadeli düşünme alışkanlığıdır. Politik miyopluk ile ifade edilmek istenen politikacıların oylarını maksimize etmeyi sağlamak için toplumu hoşnut etme amacına yönelik kısa vadeli politikaları tercih etmeleridir. Tekrar seçilebilme kaygısı ile siyasi iktidarın, ekonomiye katkıları olacak yatırım projeleri yerine kısa dönemde seçmenlere doğrudan fayda sağlayabilecek ve oy garantisi getirecek projelere imza atması sonucu ortaya çıkmaktadır. Uzun dönemli ekonomiye faydalı olacak politikalar yerine kısa vadeli politikaların uygulanması kamuda fayda, verimlilik ve tutumluluk fonksiyonlarının gerçekleştirilememesine neden olmaktadır. Politik miyopluk özellikle seçim dönemlerinde politikacıların seçmen tabanlarının tercihlerine yönelik harcamalarını arttırması, kısa vadeli ekonomik olarak zararlı popülist ekonomik harcamaları ve politikaları takip etmesi durumudur. Sonuç olarak bu zararlı ve kısa vadeli harcamalar uzun vadede vergiler ve vergi dışı gelir kaynakları ile giderileceğinden devletin başarısızlığına sebep olmaktadır. Kamu harcamalarının vergi dışı gelir kaynakları ile karşılanması da politik miyopluk etkisine güzel bir örnek teşkil etmektedir.
vadeli düşünme alışkanlığıdır. Politik miyopluk ile ifade edilmek istenen politikacıların oylarını maksimize etmeyi sağlamak için toplumu hoşnut etme amacına yönelik kısa vadeli politikaları tercih etmeleridir. Tekrar seçilebilme kaygısı ile siyasi iktidarın, ekonomiye katkıları olacak yatırım projeleri yerine kısa dönemde seçmenlere doğrudan fayda sağlayabilecek ve oy garantisi getirecek projelere imza atması sonucu ortaya çıkmaktadır. Uzun dönemli ekonomiye faydalı olacak politikalar yerine kısa vadeli politikaların uygulanması kamuda fayda, verimlilik ve tutumluluk fonksiyonlarının gerçekleştirilememesine neden olmaktadır. Politik miyopluk özellikle seçim dönemlerinde politikacıların seçmen tabanlarının tercihlerine yönelik harcamalarını arttırması, kısa vadeli ekonomik olarak zararlı popülist ekonomik harcamaları ve politikaları takip etmesi durumudur. Sonuç olarak bu zararlı ve kısa vadeli harcamalar uzun vadede vergiler ve vergi dışı gelir kaynakları ile giderileceğinden devletin başarısızlığına sebep olmaktadır. Kamu harcamalarının vergi dışı gelir kaynakları ile karşılanması da politik miyopluk etkisine güzel bir örnek teşkil etmektedir.
Soru 123
I- Kesinlik derecesi II- Kararlara katılma III- Alternatif tercihlerin seçimi IV- Sorumluluk derecesi V- Zorlama unsuru Yukarıdakilerden hangileri piyasa ve toplumsal karar alma mekanizmaları arasındaki başlıca farklardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II ve III
C
III ve IV
D
II, III, IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Kesinlik Derecesi, Kararlara Katılma, Alternatif Tercihlerin Seçimi, Sorumluluk Derecesi ve Zorlama Unsuru piyasa ve toplumsal karar alma mekanizmaları arasındaki başlıca farklardır.
Soru 124
Siyasal karar alma mekanizmasında satın alma birimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kişilerin oyu
B
Bürokrasinin tercihi
C
Kişilerin ilgisi
D
Kişilerin beğenisi
E
Para
Açıklama:
Siyasal karar alma mekanizmasında satın alma birimi kişilerin oyu'dur.
Soru 125
Siyasal süreçte kamusal kaynakların tahsisinde aşağıdakilerin hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Seçmenler
B
Siyasi partiler
C
Bürokratlar
D
Baskı ve çıkar grupları
E
Üreticiler
Açıklama:
Siyasal süreçte yer alan aktörleri;
• Fayda maksimizasyonu peşinde olan seçmenler,
• Oy maksimizasyonu peşinde olan siyasi partiler,
• Bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu peşinde olan bürokratlar ve
• Rant maksimizasyonu peşinde olan baskı ve çıkar grupları olarak sıralayabiliriz.
• Fayda maksimizasyonu peşinde olan seçmenler,
• Oy maksimizasyonu peşinde olan siyasi partiler,
• Bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu peşinde olan bürokratlar ve
• Rant maksimizasyonu peşinde olan baskı ve çıkar grupları olarak sıralayabiliriz.
Soru 126
Siyasi karar alma sürecinde en önemli aktör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Siyasi partiler
B
Bürokratlar
C
Seçmenler
D
Hükümet
E
Piyasa
Açıklama:
Siyasi sürecin en önemli aktörü durumundaki seçmen, bir toplumda yasalar çerçevesinde yönetici kadroyu seçimle iş başına getirme hakkına sahip olan vatandaşı ifade etmektedir.
Soru 127
Aşağıdakilerden hangisi seçmenlerin oy verme kararını etkileyen referans gruplarından biri değildir?
Seçenekler
A
Aile
B
Arkadaşlar
C
Komşular
D
Meslektaşlar
E
Medya
Açıklama:
Referans grupları, kişinin tutumlarını, fikirlerini, değer yargılarını ve davranışlarını doğrudan veya dolaylı olarak etkileyen insan topluluklarıdır. Medya referans grubu içinde sayılmamaktadır.
Soru 128
Siyasi partilerin hem üyelerinin hem de seçmenlerinin görüşlerini ve tercihlerini siyasal sisteme taşımaları aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Siyasal devşirme
B
Poltika belirleme
C
Menfaatlerin birleştirilmesi
D
Temsil
E
Siyasal sosyalleşme ve mobilizasyon
Açıklama:
Temsil, siyasi partilerin hem üyelerinin hem de seçmenlerinin görüşlerini ve tercihlerini siyasal sisteme taşımaları anlamına gelmektedir.
Soru 129
Çıkar gruplarının politik konulardaki kararların kendi menfaatlerine uygun biçimde çıkması için, bu kararların alınmasında yer alan bileşenlerin üzerinde baskı kurmaya çalışmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Lobicilik
B
Kamuoyunu etkileme
C
Tehdit
D
Sabotaj
E
Lokavt
Açıklama:
Çıkar grupları politik konulardaki kararların kendi menfaatlerine uygun biçimde çıkması için, bu kararların alınmasında yer alan bileşenlerin üzerinde baskı kurmaya çalışırlar. Bu durum lobicilik faaliyeti olarak adlandırılır.
Soru 130
Siyasal karar mekanizmasının aldığı kararları uygulayan uzman kadro aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bürokrasi
B
Seçmen
C
Siyasi partiler
D
Hükümet
E
Piyasa
Açıklama:
Bürokrasi, siyasal karar mekanizmasının aldığı kararları uygulayan uzman
kadrodur.
kadrodur.
Soru 131
Kamu Tercihi Teorisinin öncülüğünü aşağıdakilerden hangisi yapmıştır?
Seçenekler
A
Gordon Tullock
B
Anthony Downs
C
James Buchanan
D
Adam Smith
E
Arthur Cecil Pigou
Açıklama:
Kamu Tercihi Teorisinin öncülüğünü Nobel ödüllü iktisatçı James Buchanan yapmıştır.
Soru 132
Baskı ve çıkar gruplarının ithalatta tahsisli kotalardan izin belgesi almak ve bu suretle rant elde etmek için yaptıkları faaliyet ve harcamalar aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Monopol kollama
B
Tarife kollama
C
Lisans kollama
D
Kota kollama
E
Teşvik kollama
Açıklama:
Lisans kollama, ithalatta tahsisli kotalardan izin belgesi almak ve bu suretle rant
elde etmek için baskı ve çıkar gruplarının yaptıkları faaliyet ve harcamalardır.
elde etmek için baskı ve çıkar gruplarının yaptıkları faaliyet ve harcamalardır.
Soru 133
I. Seçmenler II. Bürokratlar III. Uluslararası kuruluşlar IV. Baskı ve çıkar grupları Yukarıdakilerden hangileri siyasal süreçte yer alan aktörler arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II ve III
C
I ve III
D
I, II ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Siyasal süreçte yer alan aktörleri;
• Fayda maksimizasyonu peşinde olan seçmenler,
• Oy maksimizasyonu peşinde olan siyasi partiler,
• Bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu peşinde olan bürokratlar ve
• Rant maksimizasyonu peşinde olan baskı ve çıkar grupları olarak sıralayabiliriz. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
• Fayda maksimizasyonu peşinde olan seçmenler,
• Oy maksimizasyonu peşinde olan siyasi partiler,
• Bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu peşinde olan bürokratlar ve
• Rant maksimizasyonu peşinde olan baskı ve çıkar grupları olarak sıralayabiliriz. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 134
Siyasal karar alma sürecinde etkili olan baskı ve çıkar gruplarının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fayda maksimizasyonu
B
Kâr maksimizasyonu
C
Bütçe maksimizasyonu
D
Adaleti sağlama
E
Rant maksimizasyonu
Açıklama:
Rant maksimizasyonu peşinde olan baskı ve çıkar gruplarıdır. Dolayısıyla doğru cevap E'dir.
Soru 135
Bürokratların siyasal süreçteki amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fayda maksimizasyonu
B
Rant maksimizasyonu
C
Oy maksimizasyonu
D
Bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu
E
Çevre edinme maksimizasyonu
Açıklama:
Bütçe ve etkinlik alanı maksimizasyonu peşinde olan bürokratlardır. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 136
I. Gündem
II. Partiye olan bağlılık
III. Lider
Yukarıdakilerden hangileri siyasal karar almada seçmen davranışları üzerinde etkilidir?
II. Partiye olan bağlılık
III. Lider
Yukarıdakilerden hangileri siyasal karar almada seçmen davranışları üzerinde etkilidir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
Yalnız II
E
I ve III
Açıklama:
siyasal karar almada seçmen davranışları üzerinde hepsi etkilidir. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
Soru 137
Devletin güç ve yetkilerinin nasıl sınırlandırılabileceğini ve nasıl sınırlandırılması gerektiğini inceleyen iktisadi düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Arz yönlü iktisat düşüncesi
B
Neo-Klasik Sentez
C
Anayasal iktisat düşüncesi
D
Post-Keynesyen düşünce
E
Neo-klasik iktisadı düşünce
Açıklama:
Anayasal İktisat Teorisi, devletin güç ve yetkilerinin nasıl sınırlandırılabileceğini ve nasıl sınırlandırılması gerektiğini inceleyen bir disiplindir. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 138
I. Rasyonalite ve maximand ilkesi
II. Metodolojik bireyselcilik ilkesi
III. Ayırma ilkesi
Yukarıdakilerden hangileri Kamu Tercihi Teorisine göre karar alma mekanizması oluşurken etkilidir?
II. Metodolojik bireyselcilik ilkesi
III. Ayırma ilkesi
Yukarıdakilerden hangileri Kamu Tercihi Teorisine göre karar alma mekanizması oluşurken etkilidir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve III
D
Yalnız II
E
Yalnız I
Açıklama:
Kamu Tercihi Teorisi’ne göre karar alma mekanizması oluşurken şu üç ilke ve varsayımdan yola çıkılmaktadır: metodolojik bireyselcilik ilkesi, rasyonaliye ve maximand ilkesi, rasyonalite ve maximand ilkesi ve politik mübadeledir. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.
Soru 139
Aşağıdakilerden hangisi Kamu Tercihleri Teorisi tarafından kamu ekonomisinin başarısızlığına yönelik geliştirilen eleştiriler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Oy ticareti
B
Rant kollama
C
Politik miyopluk
D
Sıkışıklık maliyeti
E
Ortanca seçmen teorisi
Açıklama:
Kamu Tercihleri Teorisi tarafından kamu ekonomisinin başarısızlığına yönelik geliştirilen eleştirileri aşağıdaki ana başlıklar altında toplamak mümkündür:
• Rasyonel Seçmenlerin Bilgisizliği ve İlgisizliği
• Rant Kollama,
• Oy Ticareti,
• Politik Miyopluk,
• Ortanca Seçmen Teorisi,
• Bürokrasiden kaynaklanan sorunlar
Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
• Rasyonel Seçmenlerin Bilgisizliği ve İlgisizliği
• Rant Kollama,
• Oy Ticareti,
• Politik Miyopluk,
• Ortanca Seçmen Teorisi,
• Bürokrasiden kaynaklanan sorunlar
Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 140
Kamu ekonomisinde alınan karar ve yapılan uygulamalarda kısa vadeli düşünme alışkanlığına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Oy ticareti
B
Politik miyopluk
C
Ortanca seçmen teorisi
D
Rasyonel seçmenlerin bilgisizliği
E
Mali tevzin
Açıklama:
Politik miyopluk: Kamu ekonomisinde alınan karar ve yapılan uygulamalarda kısa vadeli düşünme alışkanlığıdır. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
Soru 141
Aşağıdakilerden hangisi siyasal partiler arasında karşılıklı politika desteklenmesi esasına dayanır?
Seçenekler
A
Oy ticareti
B
Rant kollama
C
Monopol kollama
D
Politik miyopluk
E
Mali tevzin
Açıklama:
Oy ticareti, siyasal partiler arasında karşılıklı politika desteklenmesi esasına dayanmaktadır. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.
Soru 142
Aşağıdakilerden hangisi baskı ve çıkar gruplarının global kota ve tahsisli kotaların artırılması girişimleri ve bu amaçla yapmış oldukları harcama ve faaliyetlerdir?
Seçenekler
A
Monopol kollama
B
Tarife kollama
C
Lisans kollama
D
Kota kollama
E
Sosyal yardım kollama
Açıklama:
Kota kollama, Baskı ve çıkar gruplarının global kota ve tahsisli kotaların artırılması girişimleri ve bu amaçla yapmış oldukları harcama ve faaliyetlerdir. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Ünite 5
Soru 1
I. İdari sınıflandırma II. Fonksiyonel sınıflandırma III. Ekonomik sınıflandırma Yukarıdakilerden hangileri kamu harcamaları sınıflandırmalarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kamu harcamaları idari, fonksiyonel ve ekonomik olarak sınıflandırılmaktadır.
Soru 2
Kamu harcamalarının, kamu hizmetini yürüten kurumlar bazında sınıflandırılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
İdari sınıflandırma
B
Fonksiyonel sınıflandırma
C
Ekonomik sınıflandırma
D
Siyasi sınıflandırma
E
Finansman sınıflandırma
Açıklama:
İdari Sınıflandırma: Kamu harcamalarının, kamu hizmetini yürüten kurumlar bazında sınıflandırılmasıdır.
Soru 3
Kamu harcamalarını fonksiyonel tasnife göre sınıflandırmanın amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hizmet yapısının belirlenmesi
B
Hizmet faydasının hesaplanması
C
Hizmet kurumlarının belirlenmesi
D
Hizmet maliyetlerinin hesaplanması
E
Hizmet gruplarının belirlenmesi
Açıklama:
Kamu harcamalarını fonksiyonel tasnife göre sınıflandırmanın amacı, devlet tarafından gerçekleştirilen çeşitli hizmetlerin, maliyetlerinin hesaplanabilmesidir.
Soru 4
I. Cari harcamalar II. Yatırım harcamaları III. Transfer harcamaları Yukarıdakilerden hangileri gerçek harcamalardandır?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Gerçek harcamaları, cari ve yatırım harcamaları olarak inceleyebiliriz.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi cari harcamaların özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Devletin tüketim mallarına yönelik yaptığı harcamalar cari harcamalardır.
B
Doğrudan üretimi artırması söz konusu olmayıp, faydaları bir dönemle sınırlıdır.
C
Devletin yerine getirmekte zorunlu olduğu hizmetler için yapılan harcamalardır.
D
Nitelikleri itibariyle her yıl tekrarlanma görünümündedirler.
E
Kamu sektöründen diğer sektörlere satın alma gücü aktarırlar.
Açıklama:
Devletin tüketim mallarına yönelik yaptığı harcamalar cari harcamalardır. Cari harcamalar mevcut üretim kapasitesini kullanmak için gerekli mal ve hizmet bedellerinden oluşur. Bu harcamaların doğrudan üretimi artırması söz konusu olmayıp, faydaları bir dönemle sınırlıdır. Bu tür harcamalar, devletin yerine getirmekte zorunlu olduğu hizmetler için yapılan harcamalar, ek çalışma ücreti, hizmet alımı ve demirbaş alımlarından oluşmaktadır. Cari harcamalar, nitelikleri itibariyle her yıl tekrarlanma görünümündedirler.
Soru 6
Satın alma gücünün özel şahıslar ya da sosyal tabakalar arasında el değiştirmesine sebep olan kamu harcamalarına ne denir?
Seçenekler
A
Cari harcamalar
B
Yatırım harcamaları
C
Transfer harcamaları
D
Genel harcamalar
E
Faktör harcamaları
Açıklama:
Transfer Harcamaları: Satın alma gücünün özel şahıslar ya da sosyal tabakalar arasında el değiştirmesine sebep olan kamu harcamalarıdır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi transfer harcamalarından biridir?
Seçenekler
A
Memur maaş ödemeleri
B
Sağlık harcamaları
C
Baraj yatırımları
D
Öğrenci bursları
E
Demirbaş alımları
Açıklama:
Transfer Harcamaları: Satın alma gücünün özel şahıslar ya da sosyal tabakalar arasında el değiştirmesine sebep olan kamu harcamalarıdır.
Sosyal Transferler: Devletin sosyal amaçlarla yaptığı transferlerdir. Örneğin; emekli sandığı, dernek ve yardım kuruluşlarına yapılan yardımlar ve öğrenci bursları.
Sosyal Transferler: Devletin sosyal amaçlarla yaptığı transferlerdir. Örneğin; emekli sandığı, dernek ve yardım kuruluşlarına yapılan yardımlar ve öğrenci bursları.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi kamu harcamalarının görünürde artış nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Paranın satın alma gücünün düşmesi
B
Bütçe sistemlerinin değişmesi
C
Ülke yüzölçümünün artması
D
Ülke nüfusunun artması
E
Alt yapı yatırımlarının artması
Açıklama:
Kamu Harcamalarının Görünürde Artış Nedenleri: Kamu harcamalarının görünüşte artması, topluma sunulan mal ve hizmetlerde kalite ya da miktar olarak bir artış olmamasına karşılık, kamu giderlerinin tutarında meydana gelen bir artışı ifade etmektedir. Bunlar;
- Paranın Satın Alma Gücünün Düşmesi
- Bütçe Sistemlerinin Değişmesi
- Ülke Yüzölçümü ve Nüfusun Artması
- Paranın Satın Alma Gücünün Düşmesi
- Bütçe Sistemlerinin Değişmesi
- Ülke Yüzölçümü ve Nüfusun Artması
Soru 9
Kamu tarafından üretilen mal ve hizmetlere yönelik talebin sürekli olarak artmasına karşın, vergi gelirlerinde aynı oranda bir artış söz konusu olmadığı için, kamu harcamalarının yükseleceğini ilk olarak ortaya koyan iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Wagner
B
Fisher
C
Mill
D
Malthus
E
Hayek
Açıklama:
Wagner, kamu tarafından üretilen mal ve hizmetlere yönelik talebin sürekli olarak artmasına karşın, vergi gelirlerinde aynı oranda bir artış söz konusu olmadığı için, kamu harcamalarının yükseleceğini ilk olarak ortaya koyan iktisatçıdır.
Soru 10
Savaşlar gibi büyük bunalım dönemlerinde, kamu harcamaları sıçrama yaparak artar, bunalım sonrası dönemlerde de eski düzeyine inemez tezi aşağıdaki iktisatçılardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Hayek-Malthus
B
List-Friedman
C
Peacock-Wiseman
D
Smith-Keynes
E
Mill-Fisher
Açıklama:
Sıçrama Hipotezi: Savaşlar gibi büyük bunalım dönemlerinde, kamu harcamaları sıçrama yaparak artar, bunalım sonrası dönemlerde de eski düzeyine inemez.
Soru 11
Kanunlarına dayanılarak yaptırılan iş, alınan mal ve hizmet bedelleri, sosyal güvenlik katkı payları, iç ve dış borç faizleri, borçlanma genel giderleri, borçlanma araçlarının iskontolu satışından doğan farklar, ekonomik, malî ve sosyal transferler, verilen bağış ve yardımlarla diğer giderler aşağıdakilerden hangi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Kamu giderleri
B
Bütçe giderleri
C
Kamu gelirleri
D
Cari harcamalar
E
Gerçek harcamalar
Açıklama:
5018 sayılı “Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu” kamu giderini; “Kanunlarına dayanılarak yaptırılan iş, alınan mal ve hizmet bedelleri, sosyal güvenlik katkı payları, iç ve dış borç faizleri, borçlanma genel giderleri, borçlanma araçlarının ıskontolu satışından doğan farklar, ekonomik, malî ve
sosyal transferler, verilen bağış ve yardımlarla diğer giderleri” olarak tanımlamıştır.
sosyal transferler, verilen bağış ve yardımlarla diğer giderleri” olarak tanımlamıştır.
Soru 12
Genel bütçe, özel bütçe, düzenleyici ve denetleyici kurum bütçeleri, yerel yönetimler, fonlar, sosyal güvenlik kurumları, döner sermayeli kurumlar, KİT’ler ile diğer kamu kurumlarının harcamalarının toplamına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Devlet bütçesi kapsamında yapılan harcamalar
B
Geniş anlamda kamu harcaması
C
Kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan harcamalar
D
Dar kapsamlı kamu harcamaları
E
Genel bütçe giderleri
Açıklama:
Geniş anlamda kamu harcaması, devlet bütçesi kapsamında yapılan harcamalarla birlikte, bütçe sistemi dışında kalan diğer tüm kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan harcamaları da içine almaktadır. Bu tanımdan hareketle kamu harcamaları, kamu kesimini oluşturan bütün unsurların; genel bütçe, özel bütçe, düzenleyici ve denetleyici kurum bütçeleri, yerel yönetimler, fonlar, sosyal güvenlik kurumları, döner sermayeli kurumlar, KİT’ler ile diğer kamu kurumlarının harcamalarının toplamından oluşmaktadır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi kamu harcamalarının sınıflandırılmasının en önemli nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kamu harcamalarındaki gelişmelerin izlenmesi
B
Kamu harcamalarının hangi alanlarda artış ya da azalış içinde olduğunun tespiti
C
Uluslararası kuruluşların yasal zorunluluk getirmesi
D
Savurganlık ve keyfilikten kaçınmayı kolaylaştırması
E
Bütünü oluşturan grupların daha iyi görülmesi
Açıklama:
Doru yanıt C şıkkı "Uluslararası kuruluşların yasal zorunluluk getirmesi"dir. Uluslararası kuruluşlar sınıflandırma ile ilgili yasal zorunluluk getiremezler. Sınıflandırmanın önemli amaçları ise; kamu harcamalarındaki gelişmelerin izlenmesi, hangi alanlarda artış ya da azalış içinde olduğunun tespitidir. Sınıflandırma, harcamalarda açıklık ilkesinin yerine getirilmesini, savurganlık ve keyfilikten kaçınmayı kolaylaştırır. Bütünü oluşturan gruplar daha iyi görülür. Kamu yönetiminin daha hızlı ve daha az maliyetle verimli ve etkin çalışmasına katkı yapmış olur.
Böylelikle harcama programları daha iyi hazırlanmış olur. Yıllık harcama programlarıyla bütçe arasında daha iyi ilişki kurulur. Belli harcama grupları arasında karşılaştırma yapılabilir.
Böylelikle harcama programları daha iyi hazırlanmış olur. Yıllık harcama programlarıyla bütçe arasında daha iyi ilişki kurulur. Belli harcama grupları arasında karşılaştırma yapılabilir.
Soru 14
Kamu harcamalarının ekonomik ayrıma göre sınıflandırılmasında temel belirleyici unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Harcamaların milli gelire katkısını görebilmektir.
B
Harcamaların ekonomik etkilerinin izlenebilmesi
C
Kamu harcamalarının toplam boyutu
D
Harcamaların toplam hâsılaya bir katkısı
E
Kamu harcama çeşitlerinin izlenebilmesi
Açıklama:
Kamu harcamalarının ekonomik ayrıma göre sınıflandırılmasında temel belirleyici, harcamaların toplam hâsılaya bir katkıda bulunup bulunmadığıdır. Buna göre bir değer yaratan, yani GSMH’ ya katkıda bulunan harcamalar, yatırım ve cari harcamalardır; buna karşılık o dönemin GSMH’ sına bir katkıda bulunmayıp, bir aktif transferi karşılığında yapılmış harcamalar, transfer harcamalarını oluşturacaktır.
Soru 15
"Gerçek harcamalar devletin tüketim harcamalarıdır ve bu harcamalar aracılığıyla devlet, dolaylı ya da dolaysız bir tarzda üretim faktörlerinin ya mülkiyetine ya da kullanma hakkına sahip olmaktadır. Gerçek harcamalar teriminin yerine reel harcamalar, faktör harcamaları, efektif harcamalar, mal ve hizmet alım harcamaları gibi terimler de kullanılmaktadır." Buna göre, gerçek harcamaların en önemli özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yatırımların artmasına katkıda bulunması
B
İşsizliğin azalmasına katkıda bulunması
C
Ekonominin canlanmasına katkıda bulunması
D
Devletin ekonomideki büyüklüğüne katkıda bulunması
E
Milli gelirin artmasına doğrudan katkıda bulunması
Açıklama:
Gerçek harcamalar, toplam arza katkı yapan devlet hizmetlerinin bedelidir. Örneğin; devletin piyasadan arsa, çimento, tuğla, işçilik gibi faktörleri teker teker alıp bina inşa etmesi durumunda, üretim faktörleri dolaysız olarak elde edilmiş olduğundan, bu tür giderler gerçek harcama sayılır. Devlet kamu hizmetlerini gerçekleştirmek üzere memur istihdam etmesi durumunda, bir üretim faktörü olan emekten yararlanma hakkını elde etmiş olduğundan, memurlara yapılan maaş ödemeleri de gerçek harcamalar olarak kabul edilir. Devlet, bu tür harcamalar aracılığıyla üretim faktörleri elde eder, bunlar mal ve hizmet üretiminde kullanırsa üretilen bu mal ve hizmetler GSMH’ ya ilave
edilir. Gerçek harcamaların en önemli özelliğini, milli gelirin artmasına doğrudan katkıda bulunmasıdır.
edilir. Gerçek harcamaların en önemli özelliğini, milli gelirin artmasına doğrudan katkıda bulunmasıdır.
Soru 16
"Devletin tüketim mallarına yönelik yaptığı harcamalardır. Bu harcamalar mevcut üretim kapasitesini kullanmak için gerekli mal ve hizmet bedellerinden oluşur. Bu harcamaların doğrudan üretimi artırması söz konusu olmayıp, faydaları bir dönemle sınırlıdır. Bu tür harcamalar, devletin yerine getirmekte zorunlu olduğu hizmetler için yapılan harcamalar, ek çalışma ücreti, hizmet alımı ve demirbaş alımlarından oluşmaktadır." Yukarıda özellikleri verilen kamu harcaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cari harcamalar
B
Yatırım harcamaları
C
Transfer harcamaları
D
Gerçek harcamalar
E
Zorunlu harcamalar
Açıklama:
Devletin tüketim mallarına yönelik yaptığı harcamalar cari harcamalardır. Cari harcamalar mevcut üretim kapasitesini kullanmak için gerekli mal ve hizmet bedellerinden oluşur. Bu harcamaların doğrudan üretimi artırması söz konusu olmayıp, faydaları bir dönemle sınırlıdır. Bu tür harcamalar, devletin yerine getirmekte zorunlu olduğu hizmetler için yapılan harcamalar, ek çalışma ücreti, hizmet alımı ve demirbaş alımlarından oluşmaktadır.
Cari harcamalar, nitelikleri itibariyle her yıl tekrarlanma görünümündedirler. Genellikle bir bütçe dönemi içerisinde tüketilmesi, söz konusu faydanın elde edilmesi amacıyla yapılmaktadırlar.
Cari harcamalar, nitelikleri itibariyle her yıl tekrarlanma görünümündedirler. Genellikle bir bütçe dönemi içerisinde tüketilmesi, söz konusu faydanın elde edilmesi amacıyla yapılmaktadırlar.
Soru 17
Transfer harcamalarının milli gelir üzerindeki etkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Mevcut üretim kapasitesini kullanmak için gereklidir.
B
Milli gelir üzerinde doğrudan doğruya bir etki meydana getirmezler.
C
Milli gelir hesabına dahil edilmemektedir.
D
Üretim kapasitesini artırmak için yapılmaktadır.
E
Milli geliri doğrudan etkileyerek artışına yol açar.
Açıklama:
Transfer harcamaları, karşılıksız yapılan harcamalar olup milli gelir üzerinde doğrudan doğruya bir etki meydana getirmezler. Sadece, satın alma gücünün özel şahıslar ya da sosyal tabakalar arasında el değiştirmesine sebep olurlar. Bu el değiştirmeler karşılıksız yapılır, milli ekonomideki mal ve hizmet akımında bir değişiklik meydana gelmez.
Soru 18
Türkiye'de kamu harcamalarının sınıflandırılmasında aşağıdakilerden hangisi uygulanmaktadır?
Seçenekler
A
Fonksiyonel sınıflandırma
B
Finansman tipi sınıflandırma
C
Analitik bütçe sınıflandırması
D
Ekonomik sınıflandırma
E
Kurumsal sınıflandırma
Açıklama:
1995 yılında kamunun yeniden yapılandırılmasını amaçlayan Kamu Mali Yönetim Projesi kapsamında analitik bütçe sınıflandırması üzerine çalışmalar başlatılmış, 1998 yılında tamamlanmış olan yeni bütçe kod yapısı yeniden gözden geçirilerek GFS’ deki değişikliklere ve Avrupa Birliğinde uygulanan ESA’95 (European System of Integrated Economic Accounts) standardına uygun hale getirilmiştir. Analitik bütçe sınıflandırmasına 2004 yılında genel ve katma bütçeli idarelerde, 2006 yılından itibaren genel yönetim kapsamındaki tüm idarelerde uygulamaya geçilmiştir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi kamu harcamalarının görünüşte artmasının nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Paranın satın alma gücünün düşmesi
B
Bütçe sisteminin değişmesi
C
Ülke yüzölçümünün değişmesi
D
Teknolojik nedenler
E
Nüfusun artması
Açıklama:
Kamu harcamalarının görünüşte artması, topluma sunulan mal ve hizmetlerde kalite ya da miktar olarak bir artış olmamasına karşılık, kamu giderlerinin tutarında meydana gelen bir artışı ifade etmektedir. Kamu harcamalarının görünürde artış nedenleri; paranın satın alma gücünün düşmesi, bütçeleme sisteminin değişmesi, ülke yüz ölçümü ve nüfusun artmasıdır.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi kamu harcamalarının gerçekte artış nedenleri arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Ekonomik nedenler
B
Teknolojik nedenler
C
Sosyal nedenler
D
Siyasi nedenler
E
Bütçe sisteminin değişmesi
Açıklama:
Kamu harcamalarının topluma sunulan mal ve hizmetlerin kalitesi ve miktarında meydana gelen artışla birlikte artması, kamu harcamalarında meydana gelen gerçek bir artışı ifade etmektedir. Kamu harcamalarının gerçek artış nedenleri; ekonomik, teknolojik, sosyal, siyasal,askeri nedenleri sayabiliriz.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi ''Kanunlarına dayanılarak yaptırılan iş, alınan mal ve hizmet bedelleri, sosyal güvenlik katkı payları, iç ve dış borç faizleri, borçlanma genel giderleri, borçlanma araçlarının iskontolu satışından doğan farklar, ekonomik, malî ve sosyal transferler, verilen bağış ve yardımlarla diğer giderler” olarak tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Kamu gideri
B
Yatırım gideri
C
Özel giderler
D
Cari harcamalar
E
Ödemeler dengesi
Açıklama:
5018 sayılı “Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu” kamu giderini; “Kanunlarına dayanılarak yaptırılan iş, alınan mal ve hizmet bedelleri, sosyal güvenlik katkı payları, iç ve dış borç faizleri, borçlanma genel giderleri, borçlanma araçlarının ıskontolu satışından doğan farklar, ekonomik, malî ve sosyal transferler, verilen bağış ve yardımlarla diğer giderleri” olarak tanımlamıştır.
Soru 22
Devletin sosyal hayatla ekonomik faaliyetlerdeki rolünü ve devleti karakterize eden kamu gücünü göz önünde bulunduran kamu harcaması tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamu harcamalarının sosyoekonomik tanımı
B
Kamu harcamalarının hukuki tanımı
C
Kamu harcamalarının dar anlamdaki tanımı
D
Kamu harcamalarının özel tanımı
E
Kamu harcamalarının bürokratik tanımı
Açıklama:
Kamu harcamalarının Sosyoekonomik tanımı: Devletin sosyal hayatla ekonomik faaliyetlerdeki rolünü ve devleti karakterize eden kamu gücünü göz önünde bulundurmaktadır
Soru 23
Kamu harcamalarını dar anlamda açıklayan görüş aşağıdakilerden hangisi tarafından hukuki tanım olarak adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Maurice Duverger
B
Keynes
C
Fredman
D
Wagner
E
Wiseman
Açıklama:
Kamu harcamalarını dar anlamda açıklayan görüş Maurice Duverger tarafından hukuki tanım olarak adlandırılmaktadır
Soru 24
Kamu harcamasını tanımlamada harcamacı kurumun hukuki kimliğini göz önünde bulunduran tanım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hukuki tanım
B
Sosyo ekonomik tanım
C
Geniş tanım
D
Reel tanım
E
Özel tanım
Açıklama:
Kamu harcamalarının Hukuki Tanımı: Kamu harcamasını tanımlamada harcamacı kurumun hukuki kimliğini göz önünde bulundurmaktadır
Soru 25
Kamu harcamalarının sınıflandırılmasında devletin yapısı ve organları göz önünde tutularak yapılan sınıflandırmalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
İdari sınıflandırma
B
Fonksiyonel sınıflandırma
C
Ekonomik sınıflandırma
D
Hukuki sınıflama
E
Geleneksel sınıflama
Açıklama:
İdari Sınıflandırma: Kamu harcamalarının, kamu hizmetini yürüten kurumlar bazında sınıflandırılmasıdır.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangi kamu harcama sınıflandırması ilk olarak A.B.D.’nin yerel yönetimlerinde 1909-1913 yılları arasında kullanılmaya başlanmıştır?
Seçenekler
A
Fonksiyonel sınıflandırma
B
İdari sınıflandırma
C
Ekonomik sınıflandırma
D
Hukuki sınıflandırma
E
Özel sınıflandırma
Açıklama:
İlk olarak A.B.D.’nin yerel yönetimlerinde 1909-1913 yılları arasında kullanılmaya başlanan fonksiyonel sınıflandırma, giderler yoluyla gerçekleştirilmesi öngörülen amaçlara yönelik hizmetleri içermektedir.
Soru 27
Kamu harcamalarının fonksiyonel sınıflandırılması ilk olarak hangi ülkede kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Amerika Birleşik Devleti
B
İsviçre
C
Fransa
D
İspanya
E
İngiltere
Açıklama:
Fonksiyonel sınıflandırma ilk olarak A.B.D.’nin yerel yönetimlerinde 1909-1913 yılları arasında kullanılmaya başlanılmıştır.
Amerika Birleşik Devletinde
Amerika Birleşik Devletinde
Soru 28
Kamu harcamalarının toplam hasılaya katkısı bazında sınıflandırılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ekonomik sınıflama
B
Fonksiyonel sınıflama
C
İdari sınıflama
D
Hukuki sınıflama
E
Özel sınıflama
Açıklama:
Kamu Harcamalarında Ekonomik sınıflandırma: Kamu harcamalarının toplam hasılaya katkısı bazında sınıflandırılmasıdır
Ekonomik sınıflama
Ekonomik sınıflama
Soru 29
Devletin, dolaylı ya da dolaysız bir tarzda üretim faktörlerinin ya mülkiyetine ya da kullanma hakkına sahip olmasını sağlayan harcama türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gerçek harcamalar
B
Burs harcamaları
C
Transfer harcamaları
D
Özel harcamalar
E
Yardım harcamaları
Açıklama:
Gerçek harcamalar devletin tüketim harcamalarıdır ve bu harcamalar aracılığıyla devlet, dolaylı ya da dolaysız bir tarzda üretim faktörlerinin ya mülkiyetine ya da kullanma hakkına sahip olmaktadır.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi cari harcamalara bir örnektir?
Seçenekler
A
Sağlık harcamaları
B
Fabrika yapımı için yapılan harcamalar
C
Yol yapımı için yapılan harcamamalar
D
Aş evlerinde yemek vermek için yapılan harcamalar
E
Kredi yurtlar kurumunun öğrencilere verdiği karşılıksız burslarla ilgili harcamalar
Açıklama:
Ancak bazı kamu harcamalarının etkileri döneminde yok olmadığı, gelecek dönemlere de geçtiği halde, bunların nesnel varlıklar halinde olmamaları, cari harcamalar olarak nitelendirilmelerine neden olmaktadır. Örneğin; eğitim ve sağlık harcamalarının, bir üretici güç olarak, insan üzerinde gelecek dönemlere de kalıcı etkileri olduğu halde, bunlar kamu muhasebesinde cari harcama sayılmaktadır. Bunlara insan sermayesine yatırım ya da kalkınma carisi de denilmektedir.
Soru 31
I. Cumhurbaşkanlığı II. Milli Eğitim Bakanlığı III. Belediyeler IV. Kamu İktisadi Teşebbüsleri Yukarıdakilerden hangileri "Kamu harcamaları, kamu tüzel kişileri tarafından yapılan harcamalardır." tanımı kapsamında yer alan kamu kuruluşlarındandır?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, II ve III
C
I ve II
D
Yalnız II
E
Yalnız I
Açıklama:
"KAMU HARCAMALARI KAVRAMI" başlıklı bölümü okuyunuz.
Kamu harcamaları tanımlanırken hareket noktası olarak kamu
tüzel kişiliğinin ele alındığı bu tanımda kamu harcamalarının kamu tüzel kişileri tarafından yapılacağı belirtilmektedir. Bu tanımın içerisine, merkezi ve yerel yönetim birimleri girmekte, ama piyasada kârlılık ilkesi doğrultusunda faaliyet gösteren Kamu İktisadi Teşebbüsleri tanımın dışında kalmaktadır
Kamu harcamaları tanımlanırken hareket noktası olarak kamu
tüzel kişiliğinin ele alındığı bu tanımda kamu harcamalarının kamu tüzel kişileri tarafından yapılacağı belirtilmektedir. Bu tanımın içerisine, merkezi ve yerel yönetim birimleri girmekte, ama piyasada kârlılık ilkesi doğrultusunda faaliyet gösteren Kamu İktisadi Teşebbüsleri tanımın dışında kalmaktadır
Soru 32
I.Genel bütçe II. Özel bütçe III. Düzenleyici ve denetleyici kurum bütçeleri IV. Yerel yönetimler V. Sosyal güvenlik kurumları VI. Döner sermayeli kurumlar VII. KİT’ler Yukarıdakilerden hangileri geniş anlamda kamu harcamaları kapsamında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, II, III ve IV
D
I, II, III, IV ve V
E
I, II, III, IV, V, VI ve VII
Açıklama:
"Geniş Anlamda Kamu Harcamaları" başlıklı bölümü okuyunuz.
Geniş ya da iktisadi anlamda kamu harcamalarının kapsamına yukarıda sayılan bütün kurular girer.
Geniş ya da iktisadi anlamda kamu harcamalarının kapsamına yukarıda sayılan bütün kurular girer.
Soru 33
Kamu harcamalarını dar anlamda açıklayan görüş Maurice Duverger tarafından nasıl adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
İktisadi tanım
B
Sosyoekonomik tanım
C
Sosyolojik tanım
D
Hukuki tanım
E
Teknik tanım
Açıklama:
"Dar Anlamda Kamu Harcamaları" başlıklı bölümü okuyunuz.
Bu tanıma göre, bir harcamanın kamu harcaması olarak
nitelendirilmesi, harcamayı yapanın hukuki kişiliğine bağlıdır. Bu yüzden hukuki tanım olarak adlandırılır.
Bu tanıma göre, bir harcamanın kamu harcaması olarak
nitelendirilmesi, harcamayı yapanın hukuki kişiliğine bağlıdır. Bu yüzden hukuki tanım olarak adlandırılır.
Soru 34
Kamu harcamalarının devletin yapısı ve organları göz önünde tutularak sınıflandırılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
İdari sınıflandırma
B
Ekonomik sınıflandırma
C
Fonksiyonel sınıflandırma
D
Görevsel sınıflandırma
E
İşlevsel sınıflandırma
Açıklama:
"İdari sınıflandırma" başlıklı bölümü okuyunuz.
Bu tür sınıflandırmada devletin idari ve örgütsel yapısı esas alındığı için "idari sınıflandırma" olarak adlandırılır.
Bu tür sınıflandırmada devletin idari ve örgütsel yapısı esas alındığı için "idari sınıflandırma" olarak adlandırılır.
Soru 35
Kamu harcamalarını fonksiyonel tasnife göre sınıflandırmanın amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Devlet tarafından gerçekleştirilen çeşitli hizmetlerin maliyetlerinin hesaplanabilmesidir.
B
Kamu harcamalarının hukuki denetimini kolaylaştırmaktır.
C
Kamu hizmetlerinin maliyetini azaltmaktır.
D
Enflasyonla mücadeledir.
E
Kamu gelirlerini artırmaktır.
Açıklama:
"Fonsiyonel sınıflandırma" başlıklı bölümü okuyunuz.
Fonksiyonel tasnifin amacı hizmet maliyetlerini belirlemektir.
Fonksiyonel tasnifin amacı hizmet maliyetlerini belirlemektir.
Soru 36
Yatırım, cari, transfer harcamaları ayırımı aşağıdaki sınıflandırma biçimlerinden hangisinin bir sonucudur?
Seçenekler
A
Hukuki sınıflandırma
B
İdari sınıflandırma
C
Ekonomik sınıflandırma
D
Sosoyolojik sınıflandırma
E
Organik sınıflandırma
Açıklama:
"Ekonomik sınıflandırma" başlıklı bölümü okuyunuz.
Burada temel belirleyici, harcamaların toplam hâsılaya bir katkıda bulunup bulunmadığıdır. Buna göre bir değer yaratan, yani GSMH’ ya katkıda bulunan harcamalar, yatırım ve cari harcamalardır. Harcamaların ekonomik niteliği esas alındığı için bu bir ekonomik sınıflandırmadır.
Burada temel belirleyici, harcamaların toplam hâsılaya bir katkıda bulunup bulunmadığıdır. Buna göre bir değer yaratan, yani GSMH’ ya katkıda bulunan harcamalar, yatırım ve cari harcamalardır. Harcamaların ekonomik niteliği esas alındığı için bu bir ekonomik sınıflandırmadır.
Soru 37
Devletin tüketim mallarına yönelik yaptığı harcamalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Cari harcama
B
Yatırım harcaması
C
Transfer harcaması
D
Vergi harcaması
E
Geçici harcama
Açıklama:
"Cari harcamalar" başlıklı bölümü okuyunuz.
Devletin tüketim mallarına yönelik yaptığı harcamalar cari harcamalardır. Cari harcamalar mevcut üretim kapasitesini kullanmak için gerekli mal ve hizmet bedellerinden oluşur.
Bu harcamaların doğrudan üretimi artırması söz konusu olmayıp, faydaları bir dönemle
sınırlıdır.
Devletin tüketim mallarına yönelik yaptığı harcamalar cari harcamalardır. Cari harcamalar mevcut üretim kapasitesini kullanmak için gerekli mal ve hizmet bedellerinden oluşur.
Bu harcamaların doğrudan üretimi artırması söz konusu olmayıp, faydaları bir dönemle
sınırlıdır.
Soru 38
Devletin özel bütçeli kuruluşlar ve yerel yönetimlere yaptığı transferlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
İktisadi transfer
B
Mali transfer
C
Sosyal transfer
D
Borç ödemesi
E
Ödenek aktarma
Açıklama:
"Transfer harcamaları" başlıklı bölümü okuyunuz.
Mali Transferler: Devletin özel bütçeli kuruluşlar ve yerel yönetimlere yaptığı
transferlerdir (Üniversiteler, il özel idareleri ve belediyeler v.b.).
Mali Transferler: Devletin özel bütçeli kuruluşlar ve yerel yönetimlere yaptığı
transferlerdir (Üniversiteler, il özel idareleri ve belediyeler v.b.).
Soru 39
Türkiye'de kamu harcamalarının sınıflandırılması sırasında kaç düzeyli kodlama belirlenmiştir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
"TÜRKİYE’DE KAMU HARCAMALARININ SINIFLANDIRILMASI" başlıklı bölümü okuyunuz.
Siyasi ya da bürokratik olarak yönetim yetkisi kurumsal sınıflandırmanın temel
kriteri kabul edilmiştir. Dört düzeyli bir kodlama benimsenmiştir.
Siyasi ya da bürokratik olarak yönetim yetkisi kurumsal sınıflandırmanın temel
kriteri kabul edilmiştir. Dört düzeyli bir kodlama benimsenmiştir.
Soru 40
I. Ekonomik nedenler II. Sosyal nedenler III. Teknolojik nedenler IV.Paranın satın alma gücünün düşmesi V. Nüfusun artması Yukarıdakilerden hangileri kamu harcamalarının gerçek artış nedenlerindendir?
Seçenekler
A
I, II, III, IV ve V
B
I, II, III ve IV
C
I, II ve III
D
I ve II
E
IV ve V
Açıklama:
"Kamu Harcamalarının Gerçek Artış Nedenleri" başlıklı bölümü okuyunuz.
IV ve V kamu harcamalarının görünürde armasına neden olurlar. I, II ve III gerçek artış nedenlerini oluştururur.
IV ve V kamu harcamalarının görünürde armasına neden olurlar. I, II ve III gerçek artış nedenlerini oluştururur.
Soru 41
Kamu harcamaları ile ilgili tanımlamaların çeşitlenmesinde belirleyici olan husus aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Anayasanın ilgili hükümlerinin farklı yorumlanması
B
Devlet kavramının ve fonksiyonlarının farklı yorumlanması
C
Harcama kavramının farklı yorumlanması
D
Kamu kavramının farklı yorumlaması
E
5018 sayılı Kanunun farklı yorumlanması
Açıklama:
Kamu harcamaları ile ilgili tanımlamaların çeşitlenmesinde belirleyici olan husus, devlet kavramının ve fonksiyonlarının farklı yorumlanması neticesindedir. Kamu kavramının farklı yorumlanması da söz konusu olmakla beraber belirleyici husus olarak ders kitabında (b) şıkkında belirtilen husus gösterilmiştir.
Soru 42
Kamu kesimini oluşturan tüm unsurların harcamaları toplamının gayrisafi milli hasılaya oranlanması yoluyla aşağıdakilerden hangisinin milli ekonomi içindeki büyüklüğü hesaplanmış olur?
Seçenekler
A
Milli gelir
B
Kamu harcamaları
C
Kamu kesimi
D
Kamu açığı
E
Kamu borcu
Açıklama:
Kamu harcamaları toplamının gayrisafi milli hasılaya oranlanması yoluyla kamu kesiminin milli ekonomi içindeki büyüklüğü bulunur.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi kamu harcamalarının sınıflandırılması ile elde edilen faydalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Açıklık ilkesinin yerine getirilmesini kolaylaştırması
B
Bütünü oluşturan grupların daha iyi görülmesi
C
Harcama programlarının daha iyi hazırlanmış olması
D
Belli harcama grupları arasında karşılaştırma yapılmasını önlemesi
E
Yıllık harcama programlarıyla bütçe arasında daha iyi ilişkinin kurulması
Açıklama:
Kamu harcamalarının sınıflandırılması ile elde edilen faydalar (d) şıkkı dışındakilerdir. Dolayısıyla sorunun doğru cevabı (d) şıkkıdır. Çünkü
kamu harcamalarının sınıflandırılması ile elde edilen faydalar arasında, belli harcama gruplar arasında karşılaştırma yapılmasını bırakın
önlemesini kolaylaştırır.
kamu harcamalarının sınıflandırılması ile elde edilen faydalar arasında, belli harcama gruplar arasında karşılaştırma yapılmasını bırakın
önlemesini kolaylaştırır.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi idari sınıflandırmanın sağladığı kolaylıklar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kamu hizmetlerini gerçekleştirecek kuruluşların tespiti
B
Fayda maliyet analizleri yoluyla tercihlerin belirlenmesi
C
Uluslararası karşılaştırmaları kolaylaştırması
D
Savurganlıkların önlenmesi
E
Bütçe yapımında harcamaların muhasebeleştirilmesi
Açıklama:
idari sınıflandırmanın sağladığı kolaylıklar arasında, uluslararası karşılaştırmaları kolaylaştırması yoktur. Zira tam tersine uluslararası karşılaştırma yapabilmeyi zorlaştırır.
Soru 45
Analitik bütçe sınıflandırmasının genel yönetim kapsamındaki tüm idarelerde uygulamaya geçmesi hangi yılda başlamıştır?
Seçenekler
A
1995
B
1998
C
1999
D
2004
E
2006
Açıklama:
Analitik bütçe sınıflandırmasının genel yönetim kapsamındaki tüm idarelerde uygulamaya geçmesi 2006 yılında başlamıştır.
Soru 46
Bütçede kurumsal sınıflandırmada kaç düzeyli bir kodlama benimsenmiştir?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Bütçede kurumsal sınıflandırmada dört düzeyli bir kodlama benimsenmiştir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi kamu harcamalarının görünürde artış nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Ekonomik nedenler
B
Teknolojik nedenler
C
Sosyal nedenler
D
Askeri nedenler
E
Ülke nüfusunun artması
Açıklama:
Kamu harcamalarının görünürde artış nedeni olan şık "ülke nüfusunun artması" dır. Diğer şıklarda verilen nedenler kamu harcamalarının gerçek artış nedenleridir.
Soru 48
Aşağıdakilerin hangisi kamu harcamalarının gerçek artış nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Bütçe sistemlerinin değişmesi
B
Teknolojik nedenler
C
Ülke yüz ölçümünün artması
D
Ülke nüfusunun artması
E
Paranın satın alma gücünün düşmesi
Açıklama:
Kamu harcamalarının gerçek artış nedeni teknolojik nedenlerdir. Sorunun diğer şıklarında verilenler, kamu harcamalarının görünürde artış nedenleridir.
Soru 49
Kamu tarafından üretilen mal ve hizmetlere yönelik talebin sürekli olarak artmasına karşı, vergi gelirlerinde aynı oranda bir artış söz konusu olmadığı için, kamu harcamalarının yükseleceğini ortaya koyan iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Adolph Wagner
B
Richard A. Musgrave
C
Joseph E. Stiglitz
D
John Stuart Mill
E
Henry Sidgwick
Açıklama:
Kamu tarafından üretilen mal ve hizmetlere yönelik talebin sürekli olarak artmasına karşı, vergi gelirlerinde aynı oranda bir artış söz konusu olmadığı için, kamu harcamalarının yükseleceğini ortaya koyan iktisatçının ismi Adolp Wagner dir.
Soru 50
"Sıçrama Tezi"ni açıklayan iktisatçılar aşağıdakilerden hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Peacock ve Wiseman
B
Wagner ve Wiseman
C
Musgrave ve Stiglitz
D
Wagner ve Musgrave
E
Peacock ve Sidgwick
Açıklama:
Savaşlar gibi büyük bunalım dönemlerinde, kamu harcamaları büyük sıçrama yaparak artar, bunalım sonrası dönemlerde de eski düzeyine inemez şeklinde açıklanan "Sıçrama Tezi" Peacock ve Wiseman adlarındaki iktisatçılara aittir.
Soru 51
Günümüzde kamusal hizmetlerin sağlanması, devleti harcama yapmaya zorlayan tek unsur olmaktan çıkmıştır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Biçimi dolayısıyla hizmeti gerçekleştiren özel kuruluş harcamaları
B
Kalkınma hızını arttırmak
C
Gelir dağılımını iyileştirmek
D
Kaynak dağılımını düzeltmek
E
Devletin yüklendiği yeni görevler
Açıklama:
Günümüzde kamusal hizmetlerin sağlanması, devleti harcama yapmaya zorlayan tek unsur olmaktan çıkmıştır. Kalkınma hızını arttırmak, gelir dağılımını iyileştirmek, kaynak dağılımını düzeltmek gibi devletin yüklendiği yeni görevler, bugün devleti yeni harcamalarda bulunmaya zorlamaktadır. Bu tür harcamalar son yıllarda önemli boyutlara ulaşmakta ve devletin çeşitli ekonomik ve sosyal hedefleri için bir araç olarak kullanılmaktadır.
Kamu harcamaları kavramını anlayınız
Kamu harcamaları kavramını anlayınız
Soru 52
Geniş anlamda kamu harcamalarını açıklayan görüşe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sosyoekonomik tanım
B
Hukuki tanım
C
Enflasyonist tanım
D
Vergisel tanım
E
Hukuki tanım
Açıklama:
Geniş anlamda kamu harcaması kavramını tanımlayınız
Geniş anlamda kamu harcamalarını açıklayan görüş “sosyoekonomik tanım”, dar anlamda kamu harcamalarını açıklayan görüşse “hukuki tanım” olarak adlandırılmaktadır.
Geniş anlamda kamu harcamalarını açıklayan görüş “sosyoekonomik tanım”, dar anlamda kamu harcamalarını açıklayan görüşse “hukuki tanım” olarak adlandırılmaktadır.
Soru 53
Geniş kapsamlı kamu harcaması yaklaşımında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Harcamayı yapanın hukuki kişiliği
B
Devletin siyasal yaşama müdahalesi
C
Ticari ve sanayide gösterilen faaliyetler
D
Kalkınma ve büyüme hızını artırma
E
Özel kesime karşılıksız ödemeleri
Açıklama:
Geniş anlamda kamu harcaması kavramını anlayınız
Geniş anlamda kamu harcaması, devlet bütçesi kapsamında yapılan harcamalarla birlikte, bütçe sistemi dışında kalan diğer tüm kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan harcamaları da içine almaktadır.Geniş kapsamlı yaklaşımda, devletin siyasal yaşama müdahalesi yanında, ticari ve sanayide gösterdiği faaliyetler de dikkate alınmalıdır noktasından hareket edilir. Bu yaklaşımla devlet kalkınma ve büyüme hızını artırmak, gelir dağılımını düzeltmek gibi amaçları gerçekleştirmek için bazen doğrudan mal ve hizmet alımına yönelirken bazen de özel kesime karşılıksız ödemeler yapmaktadır.
Geniş anlamda kamu harcaması, devlet bütçesi kapsamında yapılan harcamalarla birlikte, bütçe sistemi dışında kalan diğer tüm kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan harcamaları da içine almaktadır.Geniş kapsamlı yaklaşımda, devletin siyasal yaşama müdahalesi yanında, ticari ve sanayide gösterdiği faaliyetler de dikkate alınmalıdır noktasından hareket edilir. Bu yaklaşımla devlet kalkınma ve büyüme hızını artırmak, gelir dağılımını düzeltmek gibi amaçları gerçekleştirmek için bazen doğrudan mal ve hizmet alımına yönelirken bazen de özel kesime karşılıksız ödemeler yapmaktadır.
Soru 54
Kamu harcamalarını sınıflandırmanın temel nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yıllık harcama programlarıyla dış borçlanma arasında ilişki kurulması
B
Kamu harcamalarının hangi alanlarda artış ya da azalış içinde olduğunun tespit edilmesi
C
Kamu harcamalarında savurganlık ve keyfilikten kaçınmayı kolaylaştırması
D
Kamu harcamalarındaki gelişmelerin izlenmesi
E
Harcamalarda açıklık ilkesinin yerine getirilmesi
Açıklama:
Kamu harcamalarını sınıflandırması konusunu anlayınız
Kamu harcamalarındaki gelişmelerin izlenmesi, hangi alanlarda artış ya da azalış içinde olduğunun tespiti, sağlıklı bir sınıflandırmayla mümkündür. Kamu harcamaları çeşitli ölçütlerden hareket edilmek suretiyle değişik sınıflandırmalara tabi tutulabilir. Kamu harcamalarıyla gerçekleştirilmesi amaçlanan görevler ya da kamu harcamalarının ekonomik nitelikleri ya da harcama birimleri dikkate alınmak suretiyle çeşitli sınıflandırmalar yapılabilmektedir. Kamu harcamaları idari, fonksiyonel ve ekonomik olarak sınıflandırılmaktadır.
Kamu harcamalarındaki gelişmelerin izlenmesi, hangi alanlarda artış ya da azalış içinde olduğunun tespiti, sağlıklı bir sınıflandırmayla mümkündür. Kamu harcamaları çeşitli ölçütlerden hareket edilmek suretiyle değişik sınıflandırmalara tabi tutulabilir. Kamu harcamalarıyla gerçekleştirilmesi amaçlanan görevler ya da kamu harcamalarının ekonomik nitelikleri ya da harcama birimleri dikkate alınmak suretiyle çeşitli sınıflandırmalar yapılabilmektedir. Kamu harcamaları idari, fonksiyonel ve ekonomik olarak sınıflandırılmaktadır.
Soru 55
Fonksiyonel sınıflandırmada aşağıdaki unsurlardan hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Belirli bir hizmetin yerine getirilmesi için devletin yapısının belirlenmesi
B
Belirli bir hizmetin birim maliyetine etki eden faktörlerin gözden geçirilmesi
C
Belirli bir hizmetin toplam maliyetinin saptanması
D
Belirli bir hizmetin birim maliyetinin belirlenmesi
E
Belirli bir hizmetin birim maliyete dayalı hizmette etkinliğin sağlanması
Açıklama:
Kamu harcamalarını fonksiyonel tasnifini anlayınız
Kamu harcamalarını fonksiyonel tasnife göre sınıflandırmanın amacı, devlet tarafından gerçekleştirilen çeşitli hizmetlerin, maliyetlerinin hesaplanabilmesidir. Kamu harcamalarını fonksiyonel tasnife göre sınıflandırmanın amacı, devlet tarafından gerçekleştirilen çeşitli hizmetlerin, maliyetlerinin hesaplanabilmesidir. Yani fonksiyonel sınıflandırma, devletin yapmış olduğu toplam harcamaların hangi amaçlar için yapıldığını göstermektedir. Fonksiyonel sınıflandırma, belirli bir hizmetin yerine getirilmesinin toplam maliyetinin saptanmasında; toplam maliyetinin saptanmasının yanında birim maliyetinin belirlenmesinde, birim maliyete etki eden faktörlerin gözden geçirilerek hizmette etkinlik sağlamaya, harcanan parayla elde edilen fayda arasında karşılaştırmalar yapmaya olanak tanımaktadır.
Kamu harcamalarını fonksiyonel tasnife göre sınıflandırmanın amacı, devlet tarafından gerçekleştirilen çeşitli hizmetlerin, maliyetlerinin hesaplanabilmesidir. Kamu harcamalarını fonksiyonel tasnife göre sınıflandırmanın amacı, devlet tarafından gerçekleştirilen çeşitli hizmetlerin, maliyetlerinin hesaplanabilmesidir. Yani fonksiyonel sınıflandırma, devletin yapmış olduğu toplam harcamaların hangi amaçlar için yapıldığını göstermektedir. Fonksiyonel sınıflandırma, belirli bir hizmetin yerine getirilmesinin toplam maliyetinin saptanmasında; toplam maliyetinin saptanmasının yanında birim maliyetinin belirlenmesinde, birim maliyete etki eden faktörlerin gözden geçirilerek hizmette etkinlik sağlamaya, harcanan parayla elde edilen fayda arasında karşılaştırmalar yapmaya olanak tanımaktadır.
Soru 56
GSMH'ya katkıda bulunan harcama türleri aşağıdakilerden hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Yatırım ve cari harcamalar
B
Yatırım ve transfer harcamaları
C
Cari ve transfer harcamaları
D
Cari ve vergi harcamaları
E
Cari ve faiz harcamaları
Açıklama:
Kamu harcamalarının ekonomik ayrımı kavramını anlayınız
Kamu harcamalarının ekonomik ayrıma göre sınıflandırılmasında temel belirleyici, harcamaların toplam hâsılaya bir katkıda bulunup bulunmadığıdır. Buna göre bir değer yaratan, yani GSMH’ ya katkıda bulunan harcamalar, yatırım ve cari harcamalardır
Kamu harcamalarının ekonomik ayrıma göre sınıflandırılmasında temel belirleyici, harcamaların toplam hâsılaya bir katkıda bulunup bulunmadığıdır. Buna göre bir değer yaratan, yani GSMH’ ya katkıda bulunan harcamalar, yatırım ve cari harcamalardır
Soru 57
Devlet kamu hizmetlerini gerçekleştirmek üzere memur istihdam etmesi aşağıdakilerden hangisine bir örnektir?
Seçenekler
A
Cari harcama
B
Yatırım harcaması
C
İktisadi transfer harcaması
D
Sosyal transfer harcaması
E
Borç ödemesi
Açıklama:
Gerçek harcama kavramını anlayınız
Cari harcamalar, nitelikleri itibariyle her yıl tekrarlanma görünümündedirler. Genellikle bir bütçe dönemi içerisinde tüketilmesi, söz konusu faydanın elde edilmesi amacıyla yapılmaktadırlar. Daha önce söylediğimiz gibi personel giderleri bu yapıdadır.
Cari harcamalar, nitelikleri itibariyle her yıl tekrarlanma görünümündedirler. Genellikle bir bütçe dönemi içerisinde tüketilmesi, söz konusu faydanın elde edilmesi amacıyla yapılmaktadırlar. Daha önce söylediğimiz gibi personel giderleri bu yapıdadır.
Soru 58
Emekli sandığı harcaması aşağıdakilerden hangisine bir örnektir?
Seçenekler
A
Sosyal transfer
B
Mali transfer
C
Borç ödemesi
D
Kaynak dağılımı ödemesi
E
Veri yansıması ödemesi
Açıklama:
Transfer harcamaları konusunu anlayınız
Sosyal Transferler: Devletin sosyal amaçlarla yaptığı transferlerdir. Örneğin; emekli sandığı, dernek ve yardım kuruluşlarına yapılan yardımlar ve öğrenci bursları.
Sosyal Transferler: Devletin sosyal amaçlarla yaptığı transferlerdir. Örneğin; emekli sandığı, dernek ve yardım kuruluşlarına yapılan yardımlar ve öğrenci bursları.
Soru 59
Fonksiyonel sınıflandırma kaç haneli kod grubundan oluşmaktadır?
Seçenekler
A
6 haneli
B
7 haneli
C
8 haneli
D
9 haneli
E
11 haneli
Açıklama:
Fonksiyonel sınıflandırmayı anlayınız
Fonksiyonel sınıflandırma, devlet faaliyetinin türünü göstermek üzere tasarlanmıştır. Dört düzeyli ve altı haneli kod grubundan oluşmaktadır.
Fonksiyonel sınıflandırma, devlet faaliyetinin türünü göstermek üzere tasarlanmıştır. Dört düzeyli ve altı haneli kod grubundan oluşmaktadır.
Soru 60
Fonksiyonel sınıflandırmada, devlet faaliyetleri kaçıncı düzeyde ana fonksiyonlara ayrılmıştır?
Seçenekler
A
1. düzey
B
2. düzey
C
3. düzey
D
5. düzey
E
6. düzey
Açıklama:
Finansman tipi sınıflandırmayı anlayınız
Fonksiyonel sınıflandırma, devlet faaliyetinin türünü göstermek üzere tasarlanmıştır. Dört düzeyli ve altı haneli kod grubundan oluşmaktadır. Birinci düzey, devlet faaliyetlerini on ana fonksiyona ayırmaktadır.
Fonksiyonel sınıflandırma, devlet faaliyetinin türünü göstermek üzere tasarlanmıştır. Dört düzeyli ve altı haneli kod grubundan oluşmaktadır. Birinci düzey, devlet faaliyetlerini on ana fonksiyona ayırmaktadır.
Soru 61
Aşağıdaklerden hangisinde geniş ve dar anlamda kamu harcamalarını açıklayan görüşler birlikte ve doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Hukuki tanım - Klasik tanım
B
Fonksiyonel tanım - Hukuki tanım
C
Sosyoekonomik tanım - Hukuki tanım
D
Sosyoekonomik tanım - Fonksiyonel tanım
E
Ekonomik tanım - İşlevsel tanım
Açıklama:
Geniş anlamda kamu harcamalarını açıklayan görüş sosyoekonomik tanım, dar anlamda kamu harcamalarını açıklayan görüşse hukuki tanım olarak adlandırılmaktadır.
Soru 62
I. Fon akımlarının sağlıklı olarak belirlenememesi II. Özel kesim finansmanında kamu payının ortaya konamaması III. Vergi istisna ve muafiyetlerinde ortaya çıkan zorluklar Yukarıdakilerden hangileri geniş anlamda kamu harcaması kavramını zor hesaplanır ve kullanışsız bir kavram haline getirmektedir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
I, II ve III
E
II ve III
Açıklama:
Geniş kapsamlı kamu harcamaları yaklaşımının kullanılmaması bazı nedenlerden ortaya çıkmıştır. Bu nedenler; kamu harcaması boyutlarının belirlenmesindeki güçlükler, fon akımlarının sağlıklı olarak belirlenememesi, özel kesim finansmanında kamu payının net bir şekilde ortaya konmamasıdır. KİT'lerin harcamaların vergi istisna ve muafiyetlerinde ve sosyal güvenlik ödemelerinde ortaya çıkan çeşitli kavram ve uygulama güçlükleri, geniş anlamda kamu harcaması kavramını zor hesaplanır ve kullanışsız bir kavram haline getirmektedir.
Soru 63
Kamu harcamalarının devletin yapısı ve organları göz önünde tutularak sınıflandırılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
İdari sınıflandırma
B
Fonksiyonel sınıflandırma
C
Ekonomik sınıflandırma
D
Hukuki sınıflandırma
E
Siyasi sınıflandırma
Açıklama:
Kamu harcamalarının devletin yapısı ve organları göz önünde tutularak sınıflandırılmasına idari sınıflandırma denir.
Soru 64
Fonksiyonel sınıflandırma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Her bir hizmet grubu için yapılır.
B
Amacı maliyetlerin hesaplanabilmesidir.
C
Harcanan parayla elde edilen fayda arasında karşılaştırmalar yapmaya olanak tanır.
D
Hizmetler için öncelik sıralaması yapmak mümkündür.
E
Organik sınıflandırma olarak da adlandırılmaktadır.
Açıklama:
Fonksiyonel sınıflandırma, farklı yazarlar tarafından hem işlevsel hem de görevsel sınıflandırma olarak da adlandırılmaktadır. Organik sınıflandırma ise idari sınıflandırmayla aynı anlamda kullanılmaktadır.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi kalkınma carisi olarak adlandırılan harcama türlerinden biridir?
Seçenekler
A
Ek çalışma ücreti
B
Hizmet alımı
C
Personel harcaması
D
Demirbaş alımı
E
Eğitim harcaması
Açıklama:
Bazı kamu harcamalarının etkilerinin döneminde yok olmadığı, gelecek dönemlere de geçtiği halde, bunların nesnel varlıklar halinde olmamaları cari harcamalar olarak nitelendirilmelerinde neden olmaktadır. Örneğin, eğitim ve sağlık harcamalarının, bir üretici güç olarak, insan üzerinde gelecek dönemlere de kalıcı etkileri olduğu halde, bunlar kamu muhasebesinde cari harcama sayılmaktadır. Bunlara insan sermayesine yatırım ya da kalkınma carisi de denilmektedir.
Soru 66
Devletin iç ve dış borçlanmalar karşılığında ödediği faizler aşağıdaki harcama türlerinden hangisi içerisine girmektedir?
Seçenekler
A
Cari harcamalar
B
Yatırım harcamaları
C
Transfer harcamaları
D
Gerçek harcamalar
E
Ekonomik harcamalar
Açıklama:
Bütçe yılı içinde ödenmemiş giderlerin, takip eden yıllarda ödenmesi, transfer ödemesi sayılır. Bunlar, devletin iç ve dış borçlanmalar karşılığında ödediği faizler, borç taksitleri, evvelki yıllara ait zamanda ödenmemiş giderlerle geçmiş yıllara ait borçlardır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi ekonomik sınıflandırmanın birinci düzey grubu arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Personel giderleri
B
Özel ödenekler
C
Sermaye giderleri
D
Yedek ödenekler
E
Faiz giderleri
Açıklama:
Ekonomik sınıflandırma, devlet faaliyetlerinin, milli ekonomi üzerindeki etkilerine göre gruplanmasıyla oluşturulmuştur. Devlet faaliyetlerinin, milli gelir ve piyasa ekonomi üzerindeki etkilerinin ölçülmeisni amaçlar. Altı haneli ve dört düzeyli kod grubundan oluşur. Bunlar; personel giderleri, devlet primi giderleri, mal ve hizmet alımları, faiz giderleri, cari transferler, sermaye giderleri, sermaye transferleri, borç verme ve yedek ödeneklerdir. Özel ödenekler ise finansman tipi sınıflandırmada yer almaktadır.
Soru 68
I. Paranın satın alma gücünün düşmesi II. Bütçe sistemlerinin değişmesi III. Nüfusun artması IV. Teknolojik gelişmeler Yukarıdakilerden hangileri kamu harcamalarının görünürde artış nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II, III ve IV
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
Yalnız IV
Açıklama:
Kamu harcamalarının görünürde artması, topluma sunulan mal ve hizmetlerde kalite ya da miktar olarak bir artış olmamasına karşılık, kamu giderlerinin tutarında meydana gelen bir artışı ifade etmektedir. Buna göre; paranın satın alma gücünün düşmesi, bütçe sistemlerinin değişmesi, ülke yüzölçümü ve nüfusun artması kamu harcamalarını görünürde artırırken, teknolojik nedenler kamu harcamalarını gerçekte arttırmaktadır.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi kamu harcamalarının gerçek artış nedenleri arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Sosyal devlet anlayışı
B
Teknolojinin gelişmesi
C
Savunma sanayisinin gelişimi
D
Siyasi nedenler
E
Ülke yüzölçümünün artması
Açıklama:
Kamu harcamalarının gerçek artış nedenleri arasında, ekonomik nedenler, teknolojik nedenler, sosyal nedenler, siyasi nedenler ve askeri nedenler gösterilmektedir. Ülke yüzölçümünün artması ise kamu harcamalarını görünürde arttırmaktadır.
Soru 70
......., kamu tarafından üretilen mal ve hizmetlere yönelik talebin sürekli olarak artmasına karşın, vergi gelirlerinde aynı oranda bir artış söz konusu olmadığı için, kamu harcamalarının yükseleceğini ilk olarak ortaya koyan iktisatçıdır. Yukarıda boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Peacock
B
Wiseman
C
Keynes
D
Wagner
E
Baumol
Açıklama:
Wagner, kamu tarafından üretilen mal ve hizmetlere yönelik talebin sürekli olarak artmasına karşın, vergi gelirlerinde aynı oranda bir artış söz konusu olmadığı için, kamu harcamalarının yükseleceğini ilk olarak ortaya koyan iktisatçıdır.
Soru 71
Devletin sosyal hayatla ekonomik faaliyetlerdeki rolünü ve devleti karakterize eden kamu gücünü göz önünde bulunduran kamu harcaması tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hukuki
B
Tüzel
C
Kamusal
D
Sosyoekonomik
E
Sosyal
Açıklama:
Geniş anlamda kamu harcamalarını açıklayan görüş “sosyoekonomik tanım”, dar anlamda kamu harcamalarını açıklayan görüşse “hukuki tanım” olarak adlandırılmaktadır. Dar anlamdaki tanım klasik akımdan esinlenmekle birlikte, devletin kamu tüzel kişisi oluşunu dikkate alarak, hukuki kişiliğini göz önünde tutmasına karşılık, modern anlayıştan esinlenmiş olan sosyoekonomik tanım, devletin sosyal hayatla ekonomik faaliyetlerdeki rolünü ve devleti karakterize eden kamu gücünü göz önünde bulundurmaktadır. Doğru cevap D’dir.
Soru 72
Kamu harcamalarının, amaçlara yönelik hizmetler bazında sınıflandırılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fonksiyonel sınıflandırma
B
Kamusal sınıflandırma
C
İdari sınıflandırma
D
Ekonomik sınıflandırma
E
Cari sınıflandırma
Açıklama:
Fonksiyonel sınıflandırma, giderler yoluyla gerçekleştirilmesi öngörülen amaçlara yönelik hizmetler, bir başka deyişle devletin klasik ve sosyoekonomik nitelikteki hizmetleri göz önünde tutularak, her bir hizmet grubu için yapılan giderler sınıflandırmasıdır. Fonksiyonel sınıflandırma, belirli bir hizmetin yerine getirilmesinin toplam maliyetinin saptanmasında; toplam maliyetinin saptanmasının yanında birim maliyetinin belirlenmesinde, birim maliyete etki eden faktörlerin gözden geçirilerek hizmette etkinlik sağlamaya, harcanan parayla elde edilen fayda arasında karşılaştırmalar yapmaya olanak tanımaktadır. Doğru cevap A’dır.
Soru 73
Memurlara yapılan maaş ödemeleri aşağıdaki harcama sınıflarından hangisinde yer alır?
Seçenekler
A
İktisadi transfer
B
Sosyal transfer
C
Mali transfer
D
Gerçek
E
Yatırım
Açıklama:
Gerçek harcamalar devletin tüketim harcamalarıdır ve bu harcamalar aracılığıyla devlet, dolaylı ya da dolaysız bir tarzda üretim faktörlerinin ya mülkiyetine ya da kullanma hakkına sahip olmaktadır. Bu ayrımın esası kamu harcamalarının mal ve hizmet alımlarında kullanılıp kullanılmadığıdır. Devlet kamu hizmetlerini gerçekleştirmek üzere memur istihdam etmesi durumunda, bir üretim faktörü olan emekten yararlanma hakkını elde etmiş olduğundan, memurlara yapılan maaş ödemeleri de gerçek harcamalar olarak kabul edilir. Doğru cevap D’dir.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi transfer harcaması türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sosyal
B
Borç ödemeleri
C
Mali
D
İktisadi
E
Yatırım
Açıklama:
Transfer Harcamaları, satın alma gücünün özel şahıslar ya da sosyal tabakalar arasında el değiştirmesine sebep olan kamu harcamalarıdır. Transfer harcamaları dört grupta toplanabilir. •İktisadi Transferler: Devletin, İktisadi Devlet Teşekküllerinin yatırımlarına katkıda bulunmak amacıyla yaptığı transferlerdir. •Mali Transferler: Devletin özel bütçeli kuruluşlar ve yerel yönetimlere yaptığı transferlerdir (Üniversiteler, il özel idareleri ve belediyeler v.b.). • Sosyal Transferler: Devletin sosyal amaçlarla yaptığı transferlerdir. Örneğin; emekli sandığı, dernek ve yardım kuruluşlarına yapılan yardımlar ve öğrenci bursları. •Borç Ödemeleri: Bütçe yılı içinde ödenmemiş giderlerin, takip eden yıllarda ödenmesi, transfer ödemesi sayılır. Bunlar, devletin iç ve dış borçlanmalar karşılığında ödediği faizler, borç taksitleri, evvelki yıllara ait zamanda ödenmemiş giderlerle geçmiş yıllara ait borçlardır. Doğru cevap E’dir.
Soru 75
Türkiye’de kamunun yeniden yapılandırılmasını amaçlayan Kamu Mali Yönetim Projesi ile ilgili çalışmalar ne zaman başlamıştır?
Seçenekler
A
1995
B
1998
C
2000
D
2006
E
2010
Açıklama:
1995 yılında kamunun yeniden yapılandırılmasını amaçlayan Kamu Mali Yönetim Projesi kapsamında analitik bütçe sınıflandırması üzerine çalışmalar başlatılmış, 1998 yılında Uluslararası Para Fonu uzmanlarıyla birlikte çalışılarak Devlet Mali İstatistikleri (GFS - Government Finance Statistics) esasına dayalı bir sınıflandırma modeli ortaya konulmuştur. Bu sınıflandırmanın, 1999 yılında, 4 kuruluşta test edilmesi kararlaştırılmıştır. Doğru cevap A’dır.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi kamu harcamalarının görünürde artmasının sebeplerindendir?
Seçenekler
A
Toplumsal yapının değişmesi
B
Paranın satın alma gücünün düşmesi
C
Savunmaya para aktarılması
D
Teknolojik ilerlemelerin gerçekleşmesi
E
Çok partili sistemin uygulanması
Açıklama:
Kamu harcamalarının görünüşte artması, topluma sunulan mal ve hizmetlerde kalite ya da miktar olarak bir artış olmamasına karşılık, kamu giderlerinin tutarında meydana gelen bir artışı ifade etmektedir. Bu artışın üç sebebi vardır. Paranın satın alma gücünün düşmesi, bütçe sistemlerinin değişmesi ve ülke yüzölçümü ve nüfusun artmasıdır. Doğru cevap B’dir.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi kamu harcamalarının gerçek artış nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Askeri nedenler
B
Teknolojik nedenler
C
Mahalli nedenler
D
Sosyal nedenler
E
Ekonomik nedenler
Açıklama:
Kamu harcamalarının topluma sunulan mal ve hizmetlerin kalitesi ve miktarında meydana gelen artışla birlikte artması, kamu harcamalarında meydana gelen gerçek bir artışı ifade etmektedir. Gerçek artışın nedenleri; ekonomik, teknolojik, sosyal, askeri, siyasal olarak sınıflandırılır. Doğru cevap C’dir.
Soru 78
Kamu harcamalarındaki artışı açıklamaya yönelik olarak ilk çalışma aşağıdakilerden hangisi tarafından yapılmıştır?
Seçenekler
A
Keynes
B
Wiseman
C
Wagner
D
Fisher
E
Peacock
Açıklama:
Kamu harcamalarındaki artışı açıklamaya yönelik olarak ilk ampirik çalışma yüz yılı aşan bir süre önce Adolph Wagner tarafından ortaya atılmıştır. Literatüre Wagner Kanunu olarak da geçen, kamu harcamalarındaki artışın sanayileşme sürecinin getirmiş olduğu ekonomik ve sosyal ihtiyaçların artmasına bağlayan Wagner, devlet faaliyetlerindeki sürekli artışı ifade eden bu kanunu 1883 yılında yaptığı gözlemler neticesinde savunmuştur. Doğru cevap C’dir.
Soru 79
Savaşlar gibi büyük bunalım dönemlerinde, kamu harcamaları sıçrama yaparak artar, bunalım sonrası dönemlerde de eski düzeyine inemez görüşünü öne süren tez aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Marksist teoriler
B
Kamusal varlıklar teorisi
C
Wagner kanunu
D
Keynesyen politikalar
E
Sıçrama hipotezi
Açıklama:
1970’li yıllardan itibaren kamu harcamalarının artışıyla ilgili olarak kendisine literatürde yer bulan bir diğer görüş de Peacock-Wiseman’ın sıçrama tezidir. İngiltere’de 1890-1960 yılları arasında, kamu harcamalarının seyrini izleyen Peacock ve Wiseman, bazı sonuçlara ulaşmışlardır. Buna göre kamu harcamaları, devamlı ve doğrusal bir artış göstermemekte, ancak basamaklı bir gelişme söz konusu olmaktadır. Politik, ekonomik ve sosyal buhranlar meydana geldiğinde bu ilişkide yükselme yönünde sıçramalar yaşanmakta, durumun normale döndüğü dönemlerdeyse değişmiş olan durum, varlığını yeni şekliyle devam ettirmektedir. Doğru cevap E’dir.
Soru 80
Kamusal tercihler teorisine göre aşağıdakilerden hangisi kamu kesiminin başarısızlık nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hizmet kayırmacılığı
B
Vergilerin artması
C
Parti içi demokrasinin eksikliği
D
Bürokratik etkinsizlikler
E
Oylama maliyeti
Açıklama:
Kamusal Tercihler Teorisinin en önemli katkılarından biri “piyasa başarısızlığı” teorisine karşılık olmak üzere “devletin başarısızlığı” teorisini geliştirmiş olmasıdır. Kamu tercihi teorisini savunan iktisatçılar Keynesyen politikaları eleştirerek kamu ekonomisinin de piyasa ekonomisi gibi kendi başına optimumu sağlamaktan uzak olduğunu açıklamışlardır. Kamu kesiminin başarısızlık nedenleriniyse özetle şu başlıklar altında toplamışlardır: •Politikacıların çıkar güdüsü •Siyasal iktidarın miyopluğu •Hizmet kayırmacılığı •Politik rekabetin eksikliği • Parti içi demokrasinin eksikliği •Bürokratik etkinsizlikler •Seçmenin ilgisizliği •Seçmenin eksik bilgiye sahip olması •Seçmenin politik miyopluğu •Oylama maliyeti •Çıkar ve baskı grupların faaliyetleri •Oy ticareti. Bütün bu etkilerle artan kamu harcamaları ekonomi üzerinde de olumsuz etkiler yaratacak ve politik yozlaşmayı da beraberinde getirecektir. Doğru cevap B’dir.
Soru 81
Devletin, dolaylı ya da dolaysız bir tarzda üretim faktörlerinin ya mülkiyetine ya da kullanma hakkına sahip olmasını sağlayan harcama türüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Cari harcama
B
Gerçek harcama
C
Yatırım harcaması
D
Transfer harcaması
E
Monetizasyon
Açıklama:
Gerçek harcamalar devletin tüketim harcamalarıdır ve bu harcamalar aracılığıyla devlet, dolaylı ya da dolaysız bir tarzda üretim faktörlerinin ya mülkiyetine ya da kullanma hakkına sahip olmaktadır. Gerçek harcamalar teriminin yerine reel harcamalar, faktör harcamaları, efektif harcamalar, mal ve hizmet alım harcamaları gibi terimler de kullanılmaktadır. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
Soru 82
Aşağıdaki kamu harcama kalemlerinden hangisi fonksiyonel sınıflandırma kapsamında yer almaz?
Seçenekler
A
Eğitim harcamaları
B
Sağlık harcamaları
C
Savunma harcamaları
D
Ulaştırma harcamaları
E
Yatırım harcamaları
Açıklama:
Yatırım harcamaları fonksiyonel sınıflandırmadan ziyade ekonomik sınıflandırmaya tabi olabilecek bir harcama türüdür. Dolayısıyla doğru cevap E'dir.
Soru 83
Satın alma gücünün özel şahıslar ya da sosyal tabakalar arasında el değiştirmesine sebep olan, karşılıksız yapılan ve milli gelir üzerinde doğrudan etki meydana getirmeyen kamu harcamalarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Transfer harcamaları
B
Yatırım harcamaları
C
Cari harcamalar
D
Gerçek harcamalar
E
Efektif harcamalar
Açıklama:
Soru kökünde transfer harcamaları tanımlanmıştır; dolayısıyla doğru cevap A'dır.
Soru 84
Devletin üniversitelere yapmış olduğu para transferi aşağıdakilerden hangisine bir örnektir?
Seçenekler
A
İktisadi transferler
B
Sosyal transferler
C
Mali transferler
D
Borç ödemeleri
E
Vergi ödemeleri
Açıklama:
Mali transferler, devletin özel bütçeli kuruluşlar (Üniversiteler, il özel idareleri) ve yerel yönetimlere (belediyeler v.b.)yaptığı transferlerdir. DOlayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 85
Türkiye'de kamu harcamalarının finansman tipi sınıflandırmasında Türkiye İş Kurumu'nun finasmanı hangi kodla gösterilir?
Seçenekler
A
01
B
02
C
03
D
04
E
05
Açıklama:
Tablo 5.3'e göre sosyal güvenlik kurumları 04 koduyla finanse edilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi kamu harcamalarının görünürdeki artış nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Ülke yüzölçümünün artması
B
Teknolojik nedenler
C
Sosyal nedenler
D
Askeri nedenler
E
Siyasi nedenler
Açıklama:
Nüfusun artmasıyla birlikte devletin sunmuş olduğu eğitim, sağlık, konut vb. kamu hizmetlerinde bir talep artışı gözlenmektedir. Çünkü devlet yapmış olduğu kamusal mal ve hizmet üretiminin hacim ve yapısını nüfus ile doğru orantılı olarak artırmak zorunda kalmaktadır.
Soru 87
Kamusal mal ve hizmetlere yönelik talep sürekli artarken vergi gelirlerinde aynı oranda bir artış olmadığı için kamu harcamalarının yükseleceğini öne süren görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Peacock-Wiseman’ın sıçrama tezi
B
Wagner kanunu
C
Kamusal tercihler teorisi
D
Devletin başarısızlığı teorisi
E
Keynesyen görüş
Açıklama:
Wagner, kamu tarafından üretilen mal ve hizmetlere yönelik talebin sürekli olarak artmasına karşın, vergi gelirlerinde aynı oranda bir artış söz konusu olmadığı için, kamu harcamalarının yükseleceğini ilk olarak ortaya koyan iktisatçıdır. Wagner dönemin sanayileşme aşamasındaki ülkelerinden ABD, Fransa, Almanya ve Japonya’daki iktisadi gelişmeleri inceleyerek ekonomik gelişme ve sanayileşme hızlandıkça kamu harcamalarının da arttığı sonucuna ulaşmıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi kamusal tercihler teorisine göre kamunun başarısızlık nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Politikacıların çıkar güdüsü
B
Siyasal iktidarın miyopluğu
C
Parti içi demokrasinin eksikliği
D
Seçmenin eksik bilgiye sahip olması
E
Politik rekabetin şiddetli olması
Açıklama:
Politik rekabetin eksikliği söz konusu nedenlerden biridir, dolayısıyla doğru cevap E'dir.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi ekonomik sınıflandırma kapsamındaki giderlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Personel giderleri
B
Yedek ödenekler
C
Devlet primi giderleri
D
Sermaye transferleri
E
Şartlı bağış ve yardımlar
Açıklama:
Şartlı bağış ve yardımlar, finansman tipi sınıflandırma kapsamında değerlendirilmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 90
Fonksiyonel sınıflandırma ilk olarak aşağıdaki ülkelerden hangisinde kullanılmaya başlanmıştır?
Seçenekler
A
Almanya
B
İngiltere
C
A.B.D.
D
Fransa
E
Rusya
Açıklama:
Fonksiyone sınıflandırma ilk olarak A.B.D.’nin yerel yönetimlerinde 1909-1913 yılları arasında kullanılmaya başlanmıştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 91
Kamu harcamalarını dar anlamda açıklayan görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyoekonomik tanım
B
Hukuki tanım
C
Modern tanım
D
Klasik tanım
E
Sosyal tanım
Açıklama:
Kamu harcamalarını dar anlamda açıklayan görüş Maurice Duverger tarafından "hukuki tanım" olarak adlandırılmaktadır. Bu tanıma göre, bir harcamanın kamu harcaması olarak nitelendirilmesi, harcamayı yapanın hukuki kişiliğine bağlıdır.
Soru 92
Kamu harcamalarının, toplam hasılaya katkısı bazında sınıflandırılması ne tür sınıflandırmadır?
Seçenekler
A
Kurumsal
B
İşlevsel
C
İdari
D
Fonksiyonel
E
Ekonomik
Açıklama:
Kamu harcamalarının toplam hasılaya katkısı bazında sınıflandırılması, ekonomik sınıflandırmadır. Kamu harcamalarının ekonomik ayrıma göre sınıflandırılmasında temel belirleyici, harcamaların toplam hasılaya bir katkıda bulunup bulunmadığıdır.
Soru 93
Satın alma gücünün özel şahıslar ya da sosyal tabakalar arasında el değiştirmesine sebep olan kamu harcamalarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Cari harcamalar
B
Yatırım harcamaları
C
Gerçek harcamalar
D
Transfer harcamaları
E
Tüketim harcamaları
Açıklama:
Transfer harcamaları, satın alma gücünün özel şahıslar ya da sosyal tabakalar arasında el değiştirmesine sebep olan kamu harcamalarıdır. Karşılıksız yapılan harcamalar olup milli gelir üzerinde doğrudan doğruya bir etki meydana getirmezler.
Soru 94
Emekli sandığı, dernek ve yardım kuruluşlarına yapılan yardımlar ve öğrenci bursları aşağıdaki transfer harcamalarından hangisine örnektir?
Seçenekler
A
Mali transferler
B
İktisadi transferler
C
Sosyal trasferler
D
Borç ödemeleri
E
Kaynak transferleri
Açıklama:
Sosyal transferler, devletin sosyal amaçlarla yaptığı transferlerdir. Örneğin; emekli sandığı, dernek ve yardım kuruluşlarına yapılan yardımlar ve öğrenci bursları.
Soru 95
Kurumsal sınıflandırmada, destek ve lojistik birimler ile politikaları uygulayan ve hizmetten yararlananlarla doğrudan muhatap olan birimler hangi düzey kapsamında yer alır?
Seçenekler
A
1. düzey
B
2. düzey
C
3. düzey
D
4. düzey
E
Hiçbir düzeyde yer almaz.
Açıklama:
Kurumsal sınıflandırmada dört düzeyli bir kodlama benimsenmiştir. 4. düzey, destek ve lojistik birimler ile politikaları uygulayan ve hizmetten yararlananlarla doğrudan muhatap olan birimleri kapsar.
Soru 96
Türkiye'de ekonomik sınıflandırmada, devletin işveren sıfatıyla ödediği sosyal güvenlik katkı payları aşağıdakilerden hangisi olarak yer alır?
Seçenekler
A
Devlet primi giderleri
B
Personel giderleri
C
Sermaye transferleri
D
Yedek ödenekler
E
Cari transferler
Açıklama:
Devlet primi giderleri, devletin işveren sıfatıyla ödediği sosyal güvenlik katkı paylarıdır (personelden kesilen primler hariç).
Soru 97
20. yüzyılda "Sosyal Devlet" anlayışının ortaya çıkmasıyla birlikte devletin iktisadi dalgalanmaların giderilmesi, dış ticaret dengesinin sağlanması gibi yeni görevler üstlenmesi, kamu harcamalarında artışa yol açan ne tür nedenlerdendir?
Seçenekler
A
Teknolojik nedenler
B
Askeri nedenler
C
Siyasi nedenler
D
Ekonomik nedenler
E
Nüfus artışına bağlı nedenler
Açıklama:
20. yüzyılla birlikte ortaya çıkan gelişmeler sonrasında ‘’Klasik Devlet’’ anlayışının yerini ‘’Sosyal Devlet’’ anlayışına bırakmasıyla birlikte devletin yüklendiği görev ve sorumluluklarda belirgin bir artış meydana gelmiştir. Bu süreçle birlikte devletin klasik görevlerinin yanına iktisadi dalgalanmaların giderilmesi, dış ticaret dengesinin sağlanması gibi yeni görevler eklenmiştir. Bunlar, kamu harcamalarındaki artışın ekonomik nedenleridir.
Soru 98
Devlet tarafından eğitim hizmetlerine önemli yatırımlar yapılması aşağıdaki kamu harcamaları artış nedenlerinden hangisine örnektir?
Seçenekler
A
Ekonomik nedenler
B
Siyasi nedenler
C
Sosyal nedenler
D
Askeri nedenler
E
Teknolojik nedenler
Açıklama:
Devletin birçok alanda sosyal hizmetler yapması durumu ortaya çıkmış, bu hizmetlerin vatandaşlara ulaştırılması için büyük masrafların yapılmasına gerek duyulmuştur. Eğitime yapılan yatırımlar, kamu harcamalarını artıran sosyal nedenlerden biridir.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi Adolph Wagner'in, kamu harcamaları artışını açıklamaya yönelik iktisadi gözlemlerini yaptığı ülkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Fransa
C
ABD
D
Japonya
E
Almanya
Açıklama:
Wagner dönemin sanayileşme aşamasındaki ülkelerinden ABD, Fransa, Almanya ve Japonya’daki iktisadi gelişmeleri inceleyerek ekonomik gelişme ve sanayileşme hızlandıkça kamu harcamalarının da arttığı sonucuna ulaşmıştır. İngiltere, bu incelemeyi yaptığı ülkeler arasında değildir.
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi Peacock-Wiseman’ın Sıçrama Tezi'nin ortaya koyduğu görüşlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kamu harcamaları, devamlı ve doğrusal bir artış göstermez.
B
Politik, ekonomik ve sosyal buhranlarda harcamalar artar.
C
Buhranlardan sonra harcamalar düzelir ve eski haline gelir.
D
Savaş dönemlerinden sonra harcamalar eski haline dönemez.
E
Büyük bunalım dönemlerinde, kamu harcamaları sıçrama yapar.
Açıklama:
Buna teze göre kamu harcamaları, devamlı ve doğrusal bir artış göstermemektedir. Politik, ekonomik ve sosyal buhranlar meydana geldiğinde bu ilişkide yükselme yönünde sıçramalar yaşanmakta, durumun normale döndüğü dönemlerdeyse değişmiş olan durum, varlığını yeni şekliyle devam ettirmektedir. Savaşlar gibi büyük bunalım dönemlerinde, kamu harcamaları sıçrama yaparak artar, bunalım sonrası dönemlerde de eski düzeyine inemez.
Ünite 6
Soru 1
Devlet veya vergilendirme yetkisine sahip kamu kuruluşlarının kamu harcamalarını karşılamak üzere gerçek ve tüzel kişilerden, karşılıksız, kesin, egemenlik hakkına ve kanuna dayalı olarak almış oldukları parasal tutarlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Vergi
B
Harç
C
Vergi Benzeri Gelir
D
Resim
E
Şerefiye
Açıklama:
Vergi: devlet veya vergilendirme yetkisine sahip kamu kuruluşlarının kamu harcamalarını karşılamak üzere gerçek ve tüzel kişilerden, karşılıksız, kesin, egemenlik hakkına ve kanuna dayalı olarak almış oldukları parasal tutarlardır.
Soru 2
Bazı kamu kurum ve kuruluşlarının yaptıkları hukuki işlemden ve sundukları hizmetten dolayı aldıkları paraya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Harç
B
Vergi
C
Resim
D
Şerefiye
E
Borç
Açıklama:
Bazı kamu kurum ve kuruluşlarının yaptıkları hukuki işlemden ve sundukları hizmetten dolayı aldıkları paraya Harç denir
Soru 3
I. Vergi; devlet veya vergilendirme yetkisini devrettiği kurum ve kuruluşlar tarafından konur ve toplanır
II. Ödenen vergilerle, bu vergilerin finanse ettiği ve yükümlülerin yararlandığı kamu hizmetleri arasında doğrudan bir ilişki vardır.
III. Vergi kamu gücüne (cebir) dayanılarak alınır.
IV. Vergi devlete belirsiz bir süre için verilen bir borç veya kredi niteliğinde değildir.
V. Vergi kanunla konulur.
Yukarıdakilerden hangileri vergi kavramının özellikleri arasında yer alır?
II. Ödenen vergilerle, bu vergilerin finanse ettiği ve yükümlülerin yararlandığı kamu hizmetleri arasında doğrudan bir ilişki vardır.
III. Vergi kamu gücüne (cebir) dayanılarak alınır.
IV. Vergi devlete belirsiz bir süre için verilen bir borç veya kredi niteliğinde değildir.
V. Vergi kanunla konulur.
Yukarıdakilerden hangileri vergi kavramının özellikleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II, III, IV, V
B
II, III, IV, V
C
III, IV, V
D
I, III, IV, V
E
I, II, III
Açıklama:
"Vergiler" başlıklı bölümü okuyunuz.
Vergi karşılıksızdır. Ödenen vergilerle yararlanılan kamu hizmetleri arasında doğrudan bir ilişki yoktur. Dolayısıyla (II) no'lu önerme dışındakiler verginin özellikleri arasında yer alır.
Vergi karşılıksızdır. Ödenen vergilerle yararlanılan kamu hizmetleri arasında doğrudan bir ilişki yoktur. Dolayısıyla (II) no'lu önerme dışındakiler verginin özellikleri arasında yer alır.
Soru 4
Bazı kamu kurum ve kuruluşlarının yaptıkları hukuki işlemden ve sundukları hizmetten yararlananlardan aldıkları paraya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Vergi
B
Resim
C
Harç
D
Şerefiye
E
Hizmet bedeli
Açıklama:
"Harçlar" başlıklı bölümü okuyunuz.
Belli kamu hizmetlerinin sunulması dolayısıyla, o hizmetten yararlananların ödemek zorunda oldukları kamu geliri türüne harç adı verilir.
Belli kamu hizmetlerinin sunulması dolayısıyla, o hizmetten yararlananların ödemek zorunda oldukları kamu geliri türüne harç adı verilir.
Soru 5
Aşağıdaki kamu gelirlerinden hangisi devlet veya yerel yönetimler tarafından yapılan bayındırlık işlerinden dolayı değerleri artan gayrimenkullerin, sahiplerinden, bu hizmetin maliyetine katılma karşılığı
olarak alınan paylardandır?
olarak alınan paylardandır?
Seçenekler
A
Vergi
B
Resim
C
Harç
D
Şerefiye
E
Katılım payı
Açıklama:
"Şerefiyeler" başlıklı bölümü okuyunuz.
Soruda tanımlanan gelir türüne şerefiye adı verilir.
Soruda tanımlanan gelir türüne şerefiye adı verilir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi vergi benzeri (parafiskal) gelir olarak nitelenebilir?
Seçenekler
A
Resimler
B
Harçlar
C
Şerefiyeler
D
Katılma payları
E
Baro aidatları
Açıklama:
"Vergi Benzeri Gelirler" başlıklı bölümü okuyunuz.
Parafiskal gelirlerin önemli bir bölümü kamu kuruluşu niteliğindeki meslek odalarına ödenen aidatlardır. Dolayısıyla mesleki bir örgüt olan barolara üyelerince ödenen aidatlar da parafiskal bir yükümlülüktür.
Parafiskal gelirlerin önemli bir bölümü kamu kuruluşu niteliğindeki meslek odalarına ödenen aidatlardır. Dolayısıyla mesleki bir örgüt olan barolara üyelerince ödenen aidatlar da parafiskal bir yükümlülüktür.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi kamunun zorlama olmadan elde ettiği gelirler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Vergi
B
Resim
C
Harç
D
Parafiskal gelirler
E
Teşebbüs ve mülk gelirleri
Açıklama:
"Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri" başlıklı bölümü okuyunuz.
İlk dört seçeneğin ortak özelliği zora dayanmasıdır. Teşebbüs ve mülk gelirleri ise kamu gücünü kullanmadan elde edilir.
İlk dört seçeneğin ortak özelliği zora dayanmasıdır. Teşebbüs ve mülk gelirleri ise kamu gücünü kullanmadan elde edilir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi kamu gücüne dayanılarak diğer bir deyişle zora dayalı olarak elde edilen kamu gelirleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri
B
Bağış ve Yardımlar
C
İsteğe bağlı borçlanma
D
Mali Tekeller
E
Harçlar
Açıklama:
"Harçlar" ve "Kamunun Zorlama Olmadan Elde Ettiği Gelirler" başlıklı bölümleri okuyunuz.
Harçlar kamu hizmetinden yararlananlardan alınmakla birlikte temelinde kamu gücü vardır.
Harçlar kamu hizmetinden yararlananlardan alınmakla birlikte temelinde kamu gücü vardır.
Soru 9
I. Emisyon
II. Devalüasyon
III. Mali tekeller
IV. Parafiskal gelirler
V. Resimler
Yukarıdakilerden hangileri devletin parasal işlemler vasıtasıyla elde ettiği gelirlerdendir?
II. Devalüasyon
III. Mali tekeller
IV. Parafiskal gelirler
V. Resimler
Yukarıdakilerden hangileri devletin parasal işlemler vasıtasıyla elde ettiği gelirlerdendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, II, III, IV
D
I, II ve V
E
Yalnızca I
Açıklama:
"PARASAL İŞLEMLERDEN ELDE EDİLEN GELİRLER" başlıklı bölümü okuyunuz.
Emisyon yani para basma ve devalüasyon parasal işlemlerdir. Bu yolla devletin bir gelir elde etmesi söz konusudur.
Emisyon yani para basma ve devalüasyon parasal işlemlerdir. Bu yolla devletin bir gelir elde etmesi söz konusudur.
Soru 10
Ulusal paranın yabancı paralar karşısında dış değerinin düşürülmesi işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Emisyon
B
Devalüasyon
C
Stagflasyon
D
Resesyon
E
Manipülasyon
Açıklama:
"Devalüasyon" başlıklı bölümü okuyunuz.
Ulusal paranın yabancı paralar karşısında dış değerinin düşürülmesine devalüasyon denir.
Ulusal paranın yabancı paralar karşısında dış değerinin düşürülmesine devalüasyon denir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisine Merkez Bankası kaynaklı finansman denilmektedir?
Seçenekler
A
Vergi almak
B
Özelleştirme
C
Emisyon
D
Devalüasyon
E
Devlet tahvili çıkarmak
Açıklama:
"Para Basma" başlıklı bölümü okuyunuz.
Kağıt para basma (emisyon) yetkisi Merkez Bankasına ait olduğu için bu yöntemle sağlanan finansmana Merkez Bankası kaynaklı finansman adı verilmektedir.
Kağıt para basma (emisyon) yetkisi Merkez Bankasına ait olduğu için bu yöntemle sağlanan finansmana Merkez Bankası kaynaklı finansman adı verilmektedir.
Soru 12
Aşağıdaki kamu finansman araçlarından hangisinin enflasyona yol açma riski vardır?
Seçenekler
A
Yeni vergiler koyma
B
Borçlanma
C
Para basma
D
Kamu iktisadi teşebbüsü kurma
E
Harçları arttırma
Açıklama:
"Para Basma" başlıklı bölümü okuyunuz.
Para basımı, piyasadaki toplam para miktarını, toplam mal ve hizmet miktarına
göre arttırarak makroekonomik dengeleri etkiler. Bunun sonucu enflasyondur.
Para basımı, piyasadaki toplam para miktarını, toplam mal ve hizmet miktarına
göre arttırarak makroekonomik dengeleri etkiler. Bunun sonucu enflasyondur.
Soru 13
Kamusal malların finansmanında başlıca finansman aracı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vergiler
B
İsteğe Bağlı Borçlar
C
Para Cezaları
D
Harçlar
E
Parafiskal Gelirler
Açıklama:
Kamusal malların finansmanında başlıca finansman aracı vergilerdir. Vergilerden sonra isteğe ağlı borçlar gelir. Kamusal mallar herkese fayda sağlayan mallar olduğu için de vergiler cevabı doğru şıktır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi kamunun zorla elde ettiği gelir türlerinde biridir?
Seçenekler
A
Teşebbüs Gelirleri
B
Mülkiyet Gelirleri
C
Bağış ve Yardımlar
D
Mali Tekeller
E
Şerefiyeler
Açıklama:
Soruda belirtilen kamunun zorla elde ettiği gelir türlerinde biri Şerefiyelerdir. Diğer şıklar, kamunun zor öğesi kullanmadan elde ettiği gelir türlerinin adıdır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi kamunun zorlama olmadan elde ettiği gelirlerden biridir?
Seçenekler
A
Parafiskal Gelirler
B
Şerefiyeler
C
Mali Tekeller
D
Resimler
E
Harçlar
Açıklama:
Kamunun zorlama olmadan elde ettiği gelir türü "Mali Tekeller" dir. Sorunun diğer şıklarında verilen gelir türlerinin hepsi, kamunun zor öğesi kullanarak elde ettiği gelirlerdir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi vergilerin özellikleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Kesin olması
B
Kanunla konması
C
Karşılıklı olması
D
Gerçek ve tüzel kişilerden alınması
E
Zor öğesine dayanması
Açıklama:
Vergilerin önemli özelliklerinden bir de "karşılıksız" olmalarıdır. Yani ödenen vergi ile sağlanan fayda arasında bir ilişki yoktur. Soruda vergi özelliği olarak "karşılıklı" olması şıkkı olduğu için doğru cevap (c) şıkkıdır.
Soru 17
Bireylerin hiç bir katkıda veya çabada bulunmadan elde ettikleri değerlerin bir kısmının tekrar topluma dönmesinin sağlanması için getirilen kamu gelir türünün adı nedir?
Seçenekler
A
Parafiskal Gelirler
B
Şerefiyeler
C
Mali Tekeller
D
Resimler
E
Harçlar
Açıklama:
Bireylerin hiç bir katkıda veya çabada bulunmadan elde ettikleri değerlerin bir kısmının tekrar topluma dönmesinin sağlanması için getirilen kamu gelir türünün adı "Şerefiye"dir. Örneğin kamu tarafından gerçekleştirilen bir bayındırlık hizmetine hiç katkı yapmadan o bayındırlık hizmetine komşu bireylerin mülkleri değerlenmektedir. Bu değerlerin bir kısmının tekrar topluma dönmesinin sağlanması için getirilmiş gelir türüdür.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye de alınan harç örneklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Noter Harçları
B
Tapu Harçları
C
Yurt Dışı Çıkış Harcı
D
Yüksek Öğrenim Harcı
E
Pasaport Harcı
Açıklama:
Türkiye de alınan harç örneklerinden bazıları ders kitabında bu ünite içinde sıralanmıştır. Sorunun cevap şıklarından birinde verilenin harç konusu olmaması gerekir. Yüksek öğrenim Harcının olmadığını en iyi üniversite öğrencileri bilir. Çünkü bu adla bir ödemeleri yoktur. Normal öğrenim süresini aşan öğrencilerden de "katkı payı" altında ödeme alınmaktadır.
Soru 19
Kamu kurumlarının ve kamu yararına yönelik hizmet gören kuruluşların, finansmanlarını sağlamak amacıyla, bu hizmetlerden dolaylı ve dolaysız bir şekilde yararlananlardan yasal zorunluluk altında aldıkları paralar hangi kamu gelir türünü oluşturur?
Seçenekler
A
Vergiler
B
Harçlar
C
Resimler
D
Parafiskal Gelirler
E
Mali Tekeller
Açıklama:
Kamu kurumlarının ve kamu yararına yönelik hizmet gören kuruluşların, finansmanlarını sağlamak amacıyla, bu hizmetlerden dolaylı ve dolaysız bir şekilde yararlananlardan yasal zorunluluk altında aldıkları paralar, parafiskal gelirleri oluşturur.
Soru 20
Devlete ait menkul ve gayrimenkullerin satışından veya kiralanmasından doğan kamu gelirlerinin adı nedir?
Seçenekler
A
Teşebbüs Gelirleri
B
Mülkiyet Gelirleri
C
Parafiskal Gelirler
D
Resim Gelirleri
E
Harç Gelirleri
Açıklama:
Devlete ait menkul ve gayrimenkullerin satışından veya kiralanmasından doğan kamu gelirlerinin adı, mülkiyet gelirleridir.
Soru 21
Kamusal finansman içinde vergiden sonra en önemli kaynak aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Harçlar
B
İsteğe Bağlı Borçlanma
C
Mali Tekeller
D
Para Cezaları
E
Parafiskal Gelirler
Açıklama:
Kamusal finansman içinde vergiden sonra en önemli kaynak isteğe bağlı borçlanma olarak ders kitabında özellikle belirtilmiştir. Bu nedenle sorunun diğer şıklarında verilen gelir türleri daha az önemdedir.
Soru 22
Ulusal paranın yabancı paralar karşısında değerinin düşürülmesi olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Devalüasyon
C
Stagflasyon
D
Resesyon
E
Revalüasyon
Açıklama:
Ulusal paranın yabancı paralar karşısında değerinin düşürülmesi olarak tanımlanan kavram Devalüasyondur. En çok bilinen ve yaşadığımız enflasyonun dışındakilere bakarsak, resesyon ekonomide durgunluk, stagflasyon ise resesyon ile enflasyonun bir arada olmasıdır. Revalüasyon da ulusal paranın yabancı paralar karşısında değerinin yükselmesidir. Doğru cevap devalüasyondur.
Soru 23
Kamu ekonomisi asli olarak görevi nedir?
Seçenekler
A
Bölünemez nitelikte mallar üretmekle birlikte
B
Personel politikası üretmek
C
Borç politikası üretmek
D
Enflasyon politikası üretmek
E
Cari açık politikası üretmek
Açıklama:
Kamu finansmanı konusunu anlayınız
Kamu ekonomisi asli olarak bölünemez nitelikte mallar üretmekle birlikte, toplumsal talebi karşılamak üzere yarı bölünebilir/kamusal mallar veya bölünebilir /özel mallar da
üretmektedir. Bu durumda, devletin ürettiği malların bileşiminin farklı olması, kamusal finansmanda çeşitli farklılıklara yol açmıştır.
Kamu ekonomisi asli olarak bölünemez nitelikte mallar üretmekle birlikte, toplumsal talebi karşılamak üzere yarı bölünebilir/kamusal mallar veya bölünebilir /özel mallar da
üretmektedir. Bu durumda, devletin ürettiği malların bileşiminin farklı olması, kamusal finansmanda çeşitli farklılıklara yol açmıştır.
Soru 24
Vergi gelirlerinin toplumların hangi kavramanı ile yakın ilişkisi yoktur
Seçenekler
A
Dış politika
B
Ekonomik yapı
C
Siyasal yapı
D
Sosyal yapı
E
Kültürel Yapı
Açıklama:
Vergi konusunu anlayınız
Kamu gelirleri içinde önemli yeri olan vergi gelirlerinin toplumların ekonomik, siyasal, sosyal, kültürel ve demografik yapısı ile yakın ilişkisi vardır. Gelişmekte olan ülkelerin
vergi yapıları ile gelişmiş ülkelerin vergi yapıları arasındaki farklıklar ve aynı zamanda vergi gelirlerinin farklılığı bu temel öğelerin ülkeden ülkeye değişmesinden kaynaklanmaktadır. Vergi, kamu gelirlerinin çok önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Ülkemizde, toplam kamu gelirleri içerisine vergi gelirlerinin payı oldukça yüksektir.
Kamu gelirleri içinde önemli yeri olan vergi gelirlerinin toplumların ekonomik, siyasal, sosyal, kültürel ve demografik yapısı ile yakın ilişkisi vardır. Gelişmekte olan ülkelerin
vergi yapıları ile gelişmiş ülkelerin vergi yapıları arasındaki farklıklar ve aynı zamanda vergi gelirlerinin farklılığı bu temel öğelerin ülkeden ülkeye değişmesinden kaynaklanmaktadır. Vergi, kamu gelirlerinin çok önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Ülkemizde, toplam kamu gelirleri içerisine vergi gelirlerinin payı oldukça yüksektir.
Soru 25
Harca konu olan kamusal mal ve hizmetlerde hangi ilke kısmen uygulanabilir?
Seçenekler
A
Mahrum bırakma
B
Faydalanma
C
Yansıma
D
Tam yansıma
E
Saydamlık
Açıklama:
Harçlar konusunu anlayınız
Harca konu olan kamusal mal ve hizmetlerde, “mahrum bırakma” ilkesi kısmen uygulanabilir. Bu mal ve hizmetlerden faydalananlar, harç ödemediklerinde bu mal ve hizmetleri elde edemezler. Örneğin, yargı hizmetlerinden faydalanırken, mutlaka harç ödenir. Ayrıca, pasaport harçları ve tapu harçları da bu duruma bir örnektir. Harç ödemeyen
kimse pasaport alamaz. Bu anlamda harçlar vergiden farklılık gösterir. Verginin en önemli özelliklerinden biri olan “karşılıksız” olma özelliği, harçlarda yoktur
Harca konu olan kamusal mal ve hizmetlerde, “mahrum bırakma” ilkesi kısmen uygulanabilir. Bu mal ve hizmetlerden faydalananlar, harç ödemediklerinde bu mal ve hizmetleri elde edemezler. Örneğin, yargı hizmetlerinden faydalanırken, mutlaka harç ödenir. Ayrıca, pasaport harçları ve tapu harçları da bu duruma bir örnektir. Harç ödemeyen
kimse pasaport alamaz. Bu anlamda harçlar vergiden farklılık gösterir. Verginin en önemli özelliklerinden biri olan “karşılıksız” olma özelliği, harçlarda yoktur
Soru 26
Türkiye’de alınan bazı harçlar da hangisi yoktur
Seçenekler
A
Bayındırlık harcı
B
Yargı Harçları
C
Ticaret Sicil Harcı
D
Esnaf Sicil Harcı
E
Noter Harçları
Açıklama:
Harç konusunu anlayınız
Bazı kamu kurum ve kuruluşlarının yaptıkları hukuki işlemden ve sundukları hizmetten dolayı aldıkları paraya harç denir. Harç konusu olan hizmetleri sadece devlet yerine getirmektedir ve bunun karşılığını da yine devlet almaktadır. Harca konu olan hizmetler noter, adliye, tapu hizmetleri vb. hizmetlerdir.
Bazı kamu kurum ve kuruluşlarının yaptıkları hukuki işlemden ve sundukları hizmetten dolayı aldıkları paraya harç denir. Harç konusu olan hizmetleri sadece devlet yerine getirmektedir ve bunun karşılığını da yine devlet almaktadır. Harca konu olan hizmetler noter, adliye, tapu hizmetleri vb. hizmetlerdir.
Soru 27
Şerefiye kavramının temel özelliği nedir
Seçenekler
A
Bayındırlık hizmeti ile sağlanan özel bir hizmet ve çıkar karşılığı alınması
B
Borçlanma ile sağlanan özel bir hizmet ve çıkar karşılığı alınması
C
Veri yansıması ile sağlanan özel bir hizmet ve çıkar karşılığı alınması
D
Dışsallık ile sağlanan özel bir hizmet ve çıkar karşılığı alınması
E
Saydamlık ile sağlanan özel bir hizmet ve çıkar karşılığı alınması
Açıklama:
Şerefiye konusunu anlayınız
Şerefiye, bireylere sağlanan özel bir hizmet ve çıkar karşılığı alınması yönünden vergiden ayrılmaktadır. Şerefiye ile, yapılan hizmet arasında doğrudan bir ilişki kurulmaktadır. Halbuki vergi genel ve karşılıksızdır.
Şerefiye, bireylere sağlanan özel bir hizmet ve çıkar karşılığı alınması yönünden vergiden ayrılmaktadır. Şerefiye ile, yapılan hizmet arasında doğrudan bir ilişki kurulmaktadır. Halbuki vergi genel ve karşılıksızdır.
Soru 28
Bir hizmetin görülmesi, bir programın yürütülmesi gibi belirli bir amacı gerçekleştirmek için gerektiğinde kullanılmak üzere bir hesapta toplanan ve harcanan paralar” olarak da tarif edilen kavram nedir
Seçenekler
A
Fon
B
Şerefiye
C
Harç
D
Resim
E
Vergi
Açıklama:
Fon konusunu anlayınız
Fon: Bir hizmetin görülmesi, bir programın yürütülmesi gibi belirli bir amacı gerçekleştirmek için gerektiğinde kullanılmak üzere bir hesapta toplanan ve harcanan paralar” olarak da tarif edilmiştir.
Fon: Bir hizmetin görülmesi, bir programın yürütülmesi gibi belirli bir amacı gerçekleştirmek için gerektiğinde kullanılmak üzere bir hesapta toplanan ve harcanan paralar” olarak da tarif edilmiştir.
Soru 29
Para Cezaları arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?
Seçenekler
A
Yansıma cezaları
B
İdari para cezaları
C
Vergi cezaları
D
Trafik para cezaları
E
Müteahhitlerden alınacak gecikme cezaları
Açıklama:
Cezalar konusunu okuyunuz
Para cezaları kurallara uymayı sağlamak ve kamu düzenini sağlamak amacıyla uygulanan bir yaptırımlardır. Devlet kamu düzenine uymayan bireylerden ve kurumlardan para
cezaları ve vergi cezaları tahsil etmektedir. Trafik cezaları, vergi cezaları, vergi ve benzeri mali yükümlülükleri zamanında yerine getirmeyenlerden tahsil edilen gecikme zam ve
faizleri bu tür gelirler arasında yer almaktadır.
Para cezaları kurallara uymayı sağlamak ve kamu düzenini sağlamak amacıyla uygulanan bir yaptırımlardır. Devlet kamu düzenine uymayan bireylerden ve kurumlardan para
cezaları ve vergi cezaları tahsil etmektedir. Trafik cezaları, vergi cezaları, vergi ve benzeri mali yükümlülükleri zamanında yerine getirmeyenlerden tahsil edilen gecikme zam ve
faizleri bu tür gelirler arasında yer almaktadır.
Soru 30
Mülkiyet gelirleri hangi kaynaktan sağlanan gelirlerdir.
Seçenekler
A
Devlete ait gayrimenkullerin satışından
B
Devlete ait borçlanmadan
C
Devlete ait emisyon gelirlerinden
D
Devlete ait dış borç faizinden
E
Devlete ait harç gelirlerinden
Açıklama:
Mülkiyet gelirleri konusunu anlayınız
Mülkiyet gelirleri, devlete ait menkul ve gayrimenkullerin satışından veya kiralanmasından doğan gelirlerdir. Kamu arazisi üzerindeki madenlerin ve petrolün işletme hakkının devredilmesi de mülkiyet gelirleri içinde kaydedilebilir.
Mülkiyet gelirleri, devlete ait menkul ve gayrimenkullerin satışından veya kiralanmasından doğan gelirlerdir. Kamu arazisi üzerindeki madenlerin ve petrolün işletme hakkının devredilmesi de mülkiyet gelirleri içinde kaydedilebilir.
Soru 31
Mali tekeller, devlete bir yandan tekel karı oluştururken diğer yandan ne tür gelir sağlar?
Seçenekler
A
Vergi
B
Harç
C
Resim
D
Ceza
E
Emisyon
Açıklama:
Mali Tekeller konusunu anlayınız
Mali tekeller bir yandan devlete dolaylı vergi geliri sağlarken, aynı zamanda oluşan tekel karı da devlet için bir gelir olmaktadır. Mali tekeller dolaylı vergiler kapsamında bir tüketim vergisidir.
Mali tekeller bir yandan devlete dolaylı vergi geliri sağlarken, aynı zamanda oluşan tekel karı da devlet için bir gelir olmaktadır. Mali tekeller dolaylı vergiler kapsamında bir tüketim vergisidir.
Soru 32
Ülkemizde büyük çaplı devalüasyonlar hangi yıllarda yapılmıştır.
Seçenekler
A
1958-1970- 2001
B
1968-1970- 2001
C
1958-1970- 2011
D
1958-1975- 2001
E
1988-1970- 2001
Açıklama:
Devalüasyon konusunu anlayınız
Ülkemizde büyük çaplı devalüasyonlar 1958 yılında (1 dolar 286 kuruştan 9 liraya); 1970 yılında (1 dolar 9 liradan 14 liraya); 1994 yılında (1 dolar 14.000 liradan 42.000 liraya
ve 2001 yılında (1 dolar 600.000 liradan 1.500.000 liraya) yapılmıştır. Kur ayarlamalarının da küçük çaplı devalüasyon olduğunu unutmamak gerekir.
Ülkemizde büyük çaplı devalüasyonlar 1958 yılında (1 dolar 286 kuruştan 9 liraya); 1970 yılında (1 dolar 9 liradan 14 liraya); 1994 yılında (1 dolar 14.000 liradan 42.000 liraya
ve 2001 yılında (1 dolar 600.000 liradan 1.500.000 liraya) yapılmıştır. Kur ayarlamalarının da küçük çaplı devalüasyon olduğunu unutmamak gerekir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi verginin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Vergi yalnız gerçek kişilerden alınır
B
Vergi karşılıksızdır
C
Vergi kesin olmalıdır.
D
Vergi kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır:
E
Vergi parasal bir ödemedir.
Açıklama:
Vergi gerçek veya tüzel kişilerden alınır
Vergi yalnız gerçek kişilerden alınır
Vergi yalnız gerçek kişilerden alınır
Soru 34
Kamu kuruluşlarının belirli bir işi yapmaya yetki ve izin vermesi karşılığında alınan gelirlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Resim
B
Harç
C
Vergi
D
Şerefiye
E
Katılım payı
Açıklama:
Resimler, kamu kuruluşlarının belirli bir işi yapmaya yetki ve izin vermesi karşılığında alınır.
Soru 35
Devlet veya yerel yönetimler tarafından yapılan bayındırlık işlerinden dolayı değerleri artan gayrimenkullerin, sahiplerinden, bu hizmetin maliyetine katılma karşılığı olarak alınan paya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Şerefiye
B
Resim
C
Harç
D
Parafiskal gelir
E
Vergi
Açıklama:
Şerefiye, devlet veya yerel yönetimler tarafından yapılan bayındırlık işlerinden dolayı değerleri artan gayrimenkullerin, sahiplerinden, bu hizmetin maliyetine katılma karşılığı olarak alınan paylardır.
Soru 36
Kamu kurumlarının ve kamu yararına yönelik hizmet gören kuruluşların, finansmanlarını sağlamak amacıyla, bu hizmetlerden dolaylı ve dolaysız bir şekilde yararlananlardan yasal zorunluluk altında aldıkları paralara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Parafiskal gelirler,
B
Resim
C
Vergi
D
Harç
E
Şerefiye
Açıklama:
Parafiskal gelirler, kamu kurumlarının ve kamu yararına yönelik hizmet gören kuruluşların, finansmanlarını sağlamak amacıyla, bu hizmetlerden dolaylı ve dolaysız bir şekilde yararlananlardan yasal zorunluluk altında aldıkları paralardır.
Soru 37
Bir hizmetin görülmesi, bir programın yürütülmesi gibi belirli bir amacı gerçekleştirmek için gerektiğinde kullanılmak üzere bir hesapta toplanan ve harcanan paralar” olarak da tarif edilen gelire ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fon
B
Borç
C
Vergi
D
Resim
E
Vergi benzeri gelirler
Açıklama:
Bir hizmetin görülmesi, bir programın yürütülmesi gibi belirli bir amacı gerçekleştirmek için gerektiğinde kullanılmak üzere bir hesapta toplanan ve harcanan paralar” olarak da tarif edilen gelire fon denir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi kamunun zorlama olmadan isteğe bağlı olarak elde ettiği gelirlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Vergi benzeri gelir
B
Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri
C
Bağış ve Yardımlar
D
İsteğe bağlı borçlanma
E
Mali Tekeller
Açıklama:
Zorlama olmadan isteğe bağlı olarak elde ettiği gelirler;
Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri
Bağış ve Yardımlar
İsteğe bağlı borçlanma
Mali Tekeller
Vergi benzeri gelir
Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri
Bağış ve Yardımlar
İsteğe bağlı borçlanma
Mali Tekeller
Vergi benzeri gelir
Soru 39
Ulusal paranın yabancı paralar karşısında değerinin düşürülmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Devalüasyon
B
Emisyon
C
Enflasyon
D
Stagflasyon
E
Entegrasyon
Açıklama:
Ulusal paranın yabancı paralar karşısında değerinin düşürülmesine Devalüasyon denir.
Soru 40
Karşılıksız para basımına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Emisyon
B
Devalüasyon
C
Entegrasyon
D
stagflasyon
E
Enflasyon
Açıklama:
Karşılıksız para basımına emisyon denir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi gelir sağlamak ya da gelir yaratmak amacı ile alınmaz?
Seçenekler
A
Vergiler
B
Şerefiyeler
C
Para cezaları
D
Mülkiyet gelirleri
E
Mali tekeller
Açıklama:
Kamunun zorla (cebri olarak) elde ettiği gelirleri tanımlayabileceksiniz.
Para cezalar›, kurallara uymak ve kamu düzenini sağlamak amacıyla uygulanan yaptırımlardır. Devlet, kamu düzenine uymayan bireylerden, kurumlardan, para cezaları ve vergi cezaları tahsil etmektedir.
Para cezalar›, kurallara uymak ve kamu düzenini sağlamak amacıyla uygulanan yaptırımlardır. Devlet, kamu düzenine uymayan bireylerden, kurumlardan, para cezaları ve vergi cezaları tahsil etmektedir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi kamunun zorla (cebri olarak) elde ettiği gelirlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Vergiler
B
Harçlar
C
Resimler
D
Teşebbüs ve mülkiyet gelirleri
E
Para cezaları
Açıklama:
Kamunun zorla (cebri olarak) elde ettiği gelirleri tanımlayabileceksiniz.
Teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, kamunun zorla (cebri olarak) elde ettiği gelirlerden biri değildir.
Teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, kamunun zorla (cebri olarak) elde ettiği gelirlerden biri değildir.
Soru 43
Gerçek veya tüzel kişilerden alınan, zor (cebir) öğesine dayanan, karşılıksız olan ve parasal bir ödeme türü olan kamunun zorla elde ettiği gelir aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Harçlar
B
Vergiler
C
Resimler
D
Şerefiyeler
E
Bağış ve yardımlar
Açıklama:
Kamunun zorla (cebri olarak) elde ettiği gelirleri tanımlayabileceksiniz.
Vergiler, gerçek veya tüzel kişilerden alınan, zor (cebir) öğesine dayanan, karşılıksız ve parasal bir ödeme türü olan ve kamunun zorla elde ettiği gelirdir.
Vergiler, gerçek veya tüzel kişilerden alınan, zor (cebir) öğesine dayanan, karşılıksız ve parasal bir ödeme türü olan ve kamunun zorla elde ettiği gelirdir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de alınan harçlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ticaret sicil harcı
B
Trafik harçları
C
Yurtdışı çıkış harcı
D
Esnaf sicil harcı
E
Parafiskal harcı
Açıklama:
Kamunun zorla (cebri olarak) elde ettiği gelirleri tanımlayabileceksiniz.
Parafiskal harcı olmaz, ancak Parafiskal gelirler olabilir.
Parafiskal harcı olmaz, ancak Parafiskal gelirler olabilir.
Soru 45
Devlet ya da yerel yönetimler tarafından yapılan bayındırlık işlerinden dolayı değerleri artan gayrimenkullerin sahiplerinden, bu hizmetin maliyetine katılma karşılığı olarak alınan paylara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Parafiskal gelir
B
Şerefiye
C
Mali tekeller
D
İsteğe bağlı borçlanma
E
Emisyon
Açıklama:
Kamunun zorla (cebri olarak) elde ettiği gelirleri tanımlayabileceksiniz.
Devlet ya da yerel yönetimler tarafından yapılan bayındırlık işlerinden dolayı değerleri artan gayrimenkullerin sahiplerinden, bu hizmetin maliyetine katılma karşılığı olarak alınan paylara Şerefiye adı verilir.
Devlet ya da yerel yönetimler tarafından yapılan bayındırlık işlerinden dolayı değerleri artan gayrimenkullerin sahiplerinden, bu hizmetin maliyetine katılma karşılığı olarak alınan paylara Şerefiye adı verilir.
Soru 46
"Bir hizmetin görülmesi, bir programın yürütülmesi gibi, belirli bir amacı gerçekleştirmek için, gerektiğinde kullanılmak üzere bir hesapta toplanan ve harcanan paralar” olarak tarif edilen ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Para cezası
B
Zorunlu borçlanma
C
Fon
D
Bağış
E
Resim
Açıklama:
Kamunun zorla (cebri olarak) elde ettiği gelirleri tanımlayabileceksiniz.
Bir hizmetin görülmesi, bir programın yürütülmesi gibi, belirli bir amacı gerçekleştirmek için, gerektiğinde kullanılmak üzere bir hesapta toplanan ve harcanan paralara "Fon" adı verilir.
Bir hizmetin görülmesi, bir programın yürütülmesi gibi, belirli bir amacı gerçekleştirmek için, gerektiğinde kullanılmak üzere bir hesapta toplanan ve harcanan paralara "Fon" adı verilir.
Soru 47
Devletlerin taşınır taşınmaz malları, sınai ve ticari faaliyetlerini yürüttüğü işletmeleri bulunmaktadır. Devlet, bu mülklerini satarak, kiraya vererek ya da çeşitli alanlarda işletmecilik faaliyetleri gerçekleştirerek, gelir elde edebilmektedir. Tüm bu mallardan, işletmecilik faaliyetlerinden elde edilen gelirler ne olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
Bağış ve yardımlar
B
Mali tekeller
C
İsteğe bağlı borçlanma
D
Teşebbüs ve mülkiyet gelirleri
E
Devalüasyon
Açıklama:
Kamunun zorlama olmadan elde ettiği gelirlerin neler olduğunu tanımlayabileceksiniz.
Devletlerin taşınır taşınmaz malları, sınai ve ticari faaliyetlerini yürüttüğü işletmeleri bulunmaktadır. Devlet, bu mülklerini satarak, kiraya vererek ya da çeşitli alanlarda işletmecilik faaliyetleri gerçekleştirerek, gelir elde edebilmektedir. Tüm bu mallardan, işletmecilik faaliyetlerinden elde edilen gelirler "Teşebbüs ve mülkiyet gelirleri" olarak adlandırılır.
Devletlerin taşınır taşınmaz malları, sınai ve ticari faaliyetlerini yürüttüğü işletmeleri bulunmaktadır. Devlet, bu mülklerini satarak, kiraya vererek ya da çeşitli alanlarda işletmecilik faaliyetleri gerçekleştirerek, gelir elde edebilmektedir. Tüm bu mallardan, işletmecilik faaliyetlerinden elde edilen gelirler "Teşebbüs ve mülkiyet gelirleri" olarak adlandırılır.
Soru 48
Devletin demiryolu, deniz ve göllerde ya da hava taşımacılığı işleri, radyo, televizyon ve bankacılık hizmetleri, teftiş, denetleme ve muayene hizmetleri karşılığında elde ettiği gelirler hangi gelir türüne girmektedir?
Seçenekler
A
Mali tekeller
B
Bağış ve yardımlar
C
Teşebbüs ve mülkiyet gelirleri
D
İsteğe bağlı borçlanma
E
Fon gelirleri
Açıklama:
Kamunun zorlama olmadan elde ettiği gelirlerin neler olduğunu tanımlayabileceksiniz.
Devletin demiryolu, deniz ve göllerde ya da hava taşımacılığı işleri, radyo, televizyon ve bankacılık hizmetleri, teftiş, denetleme ve muayene hizmetleri karşılığında elde ettiği gelirler "Teşebbüs ve mülkiyet gelirleri" türü olarak kabul edilmektedir.
Devletin demiryolu, deniz ve göllerde ya da hava taşımacılığı işleri, radyo, televizyon ve bankacılık hizmetleri, teftiş, denetleme ve muayene hizmetleri karşılığında elde ettiği gelirler "Teşebbüs ve mülkiyet gelirleri" türü olarak kabul edilmektedir.
Soru 49
Devlet ekonomik, sosyal ve siyasal koşulların bozulduğu olağanüstü durumlarda, vergi gelirlerinin kamu harcamalarını karşılayamayacak seviyelere düşmesi halinde, alternatif finans kaynağı olarak ne yapar?
Seçenekler
A
Teşebbüs geliri toplama
B
Şerefiye toplama
C
Harç toplama
D
Mali tekel
E
İsteğe bağlı borçlanma
Açıklama:
Kamunun zorlama olmadan elde ettiği gelirlerin neler olduğunu tanımlayabileceksiniz.
Devlet ekonomik, sosyal ve siyasal koşulların bozulduğu olağanüstü durumlarda, vergi gelirlerinin kamu harcamalarını karşılayamayacak seviyelere düşmesi halinde, alternatif finans kaynağı olarak "İsteğe bağlı borçlanma" yoluna başvurur.
Devlet ekonomik, sosyal ve siyasal koşulların bozulduğu olağanüstü durumlarda, vergi gelirlerinin kamu harcamalarını karşılayamayacak seviyelere düşmesi halinde, alternatif finans kaynağı olarak "İsteğe bağlı borçlanma" yoluna başvurur.
Soru 50
Bir ülkede kağıt para, tahvil ve bono, hisse senetleri gibi değerlerin ilk kez piyasaya sürülmesine ne denir?
Seçenekler
A
Para basma (Emisyon)
B
Devalüasyon
C
Arbitraj
D
Enflasyon
E
Deflasyon
Açıklama:
Kamunun parasal işlemlerinden elde ettiği gelirleri açıklayabileceksiniz.
Bir ülkede kağıt para, tahvil ve bono, hisse senetleri gibi değerlerin ilk kez piyasaya sürülmesine "Para basma (Emisyon)" adı verilir.
Bir ülkede kağıt para, tahvil ve bono, hisse senetleri gibi değerlerin ilk kez piyasaya sürülmesine "Para basma (Emisyon)" adı verilir.
Soru 51
Ulusal paranın yabancı paralar karşısında değerinin düşürülmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tasarruf
B
Parite
C
Amortisman
D
Dış borçlanma
E
Devalüasyon
Açıklama:
Kamunun parasal işlemlerinden elde ettiği gelirleri açıklayabileceksiniz.
Ulusal paranın yabancı paralar karşısında değerinin düşürülmesine "Devalüasyon" denir.
Ulusal paranın yabancı paralar karşısında değerinin düşürülmesine "Devalüasyon" denir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi kamunun zorla (cebri olarak) elde ettiği gelirlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Vergiler
B
Harçlar
C
Para cezaları
D
Zorunlu borçlar
E
Bağış ve yardımlar
Açıklama:
Kamunun zorla (cebri olarak) elde ettiği gelirleri tanımlayabileceksiniz.
Bağış ve yardımlar, kamunun zorla (cebri olarak) elde ettiği gelirlerden biri değildir.
Bağış ve yardımlar, kamunun zorla (cebri olarak) elde ettiği gelirlerden biri değildir.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi parafiskal gelirlerin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kamu kuruluşları ya da kamu kuruluşu niteliğindeki mesleki kuruluşlar tarafından, bu kuruluşlara gelir sağlamak amacıyla alınır
B
Parafiskal gelirler, devlet bütçelerinde yer alırlar.
C
Parafiskal gelirleri ödeyenler, bu kuruluşların hizmetlerinden yararlanırlar
D
Parafiskal gelirler, bir hizmet karşılığı alınmaktadır
E
Parafiskal gelirler, bir kanuna dayalı olarak ve zor öğesi kullanılarak tahsil edilir.
Açıklama:
Kamunun zorla (cebri olarak) elde ettiği gelirleri tanımlayabileceksiniz.
Parafiskal gelirler, devlet bütçelerinde yer almazlar.
Parafiskal gelirler, devlet bütçelerinde yer almazlar.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi vergilerin bir özelliği değildir?
Seçenekler
A
Devlet ya da vergilendirme yetkisini devrettiği kurum ve kuruluşlar tarafından konur ve toplanır
B
Vergi karşılıklıdır. Vergi ödeyen yükümlüler, karşılığında bir hizmetin yapılmasını ya da bir malın verilmesini talep ederler
C
Vergi gerçek veya tüzel kişilerden alınır
D
Vergiler kanunla konulur, değiştirilir ya da kaldırılır
E
Vergi devlete belirsiz bir süre için verilen bir borç ya da kredi niteliğinde değildir
Açıklama:
Kamunun zorla (cebri olarak) elde ettiği gelirleri tanımlayabileceksiniz.
Vergi karşılıksızdır.
Vergi karşılıksızdır.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi zorlama olmadan elde edilen gelirlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Teşebbüs ve mülkiyet gelirleri
B
Bağış ve yardımlar
C
İsteğe bağlı borçlanma
D
Mali tekeller
E
Şerefiyeler
Açıklama:
Kamunun zorlama olmadan elde ettiği gelirlerin neler olduğunu tanımlayabileceksiniz.
"Şerefiyeler" zorlama olmadan elde edilen gelirlerden biri değildir.
"Şerefiyeler" zorlama olmadan elde edilen gelirlerden biri değildir.
Soru 56
Bazı kamu kurum ve kuruluşlarının yaptıkları hukuki işlemden veya sundukları hizmetten dolayı aldıkları paraya ne denir?
Seçenekler
A
Harç
B
Resim
C
Zorunlu Borç
D
Vergi
E
Resim
Açıklama:
Kamunun zorla (cebri olarak) elde ettiği gelirleri tanımlayabileceksiniz.
Bazı kamu kurum ve kuruluşlarının yaptıkları hukuki işlemden veya sundukları hizmetten dolayı aldıkları paraya "harç" adı verilir.
Bazı kamu kurum ve kuruluşlarının yaptıkları hukuki işlemden veya sundukları hizmetten dolayı aldıkları paraya "harç" adı verilir.
Soru 57
Devlet ya da yerel yönetimler tarafından yapılan bayındırlık işlerinden dolayı değerleri artan gayrimenkullerin, sahiplerinden, bu hizmetin maliyetine katılma karşılığı olarak alınan paya ne denir?
Seçenekler
A
Resim
B
Harç
C
Şerefiye
D
Vergi
E
Para cezası
Açıklama:
Kamunun zorla (cebri olarak) elde ettiği gelirleri tanımlayabileceksiniz.
Devlet ya da yerel yönetimler tarafından yapılan bayındırlık işlerinden dolayı değerleri artan gayrimenkullerin, sahiplerinden, bu hizmetin maliyetine katılma karşılığı olarak alınan paya "Şerefiye" adı verilir.
Devlet ya da yerel yönetimler tarafından yapılan bayındırlık işlerinden dolayı değerleri artan gayrimenkullerin, sahiplerinden, bu hizmetin maliyetine katılma karşılığı olarak alınan paya "Şerefiye" adı verilir.
Soru 58
Devletin taşınır taşınmaz malları, sınai ve ticari faaliyetlerini yürüttüğü işletmelerin, işletmecilik faaliyetlerinden elde edilen gelirlere ne denir?
Seçenekler
A
Mali tekeller
B
Harç
C
Vergi
D
Teşebbüs ve mülkiyet gelirleri
E
İsteğe bağlı borçlanma
Açıklama:
Kamunun zorlama olmadan elde ettiği gelirlerin neler olduğunu tanımlayabileceksiniz.
Devletin taşınır taşınmaz malları, sınai ve ticari faaliyetlerini yürüttüğü işletmelerin, işletmecilik faaliyetlerinden elde edilen gelirlere "Teşebbüs ve mülkiyet gelirleri" adı verilir.
Devletin taşınır taşınmaz malları, sınai ve ticari faaliyetlerini yürüttüğü işletmelerin, işletmecilik faaliyetlerinden elde edilen gelirlere "Teşebbüs ve mülkiyet gelirleri" adı verilir.
Soru 59
Kurallara uymak ve kamu düzenini sağlamak amacıyla uygulanan yaptırımlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Harç
B
Vergi
C
Ceza
D
Resim
E
Şerefiye
Açıklama:
Kamunun zorla (cebri olarak) elde ettiği gelirleri tanımlayabileceksiniz.
Kurallara uymak ve kamu düzenini sağlamak amacıyla uygulanan yaptırımlara "Ceza" adı verilir.
Kurallara uymak ve kamu düzenini sağlamak amacıyla uygulanan yaptırımlara "Ceza" adı verilir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi parasal işlemlerden elde edilen gelirlerden birisidir?
Seçenekler
A
Devalüasyon
B
Teşebbüs ve mülkiyet gelirleri
C
Bağış ve yardımlar
D
Mali tekeller
E
İdari para cezaları
Açıklama:
Kamunun parasal işlemlerinden elde ettiği gelirleri açıklayabileceksiniz.
Devalüasyon parasal işlemlerden elde edilen gelirlerden birisidir.
Devalüasyon parasal işlemlerden elde edilen gelirlerden birisidir.
Soru 61
Bir hizmetin görülmesi, bir programın yürütülmesi gibi belirli bir amacı gerçekleştirmek için, gerektiğinde kullanılmak üzere bir hesapta toplanan ve harcanan paralara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Zorunlu borç
B
Emisyon
C
Devalüasyon
D
Fon
E
Parafiskal gelir
Açıklama:
Kamunun zorla (cebri olarak) elde ettiği gelirleri tanımlayabileceksiniz.
Bir hizmetin görülmesi, bir programın yürütülmesi gibi belirli bir amacı gerçekleştirmek için, gerektiğinde kullanılmak üzere bir hesapta toplanan ve harcanan paralara "Fon" adı verilir.
Bir hizmetin görülmesi, bir programın yürütülmesi gibi belirli bir amacı gerçekleştirmek için, gerektiğinde kullanılmak üzere bir hesapta toplanan ve harcanan paralara "Fon" adı verilir.
Soru 62
I. Vergi II. Para cezaları III. Bağışlar IV. Harçlar V.Para basma. Yukarıda verilen gelir türlerinden hangileri devletin zorla (cebri olarak) elde ettiği gelir türlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve IV
C
I, II, IV ve V
D
I,II ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Kamunun zorla (cebri olarak) elde ettiği gelirleri tanımlayabileceksiniz.
Devletin zorla (cebri olarak) elde ettiği gelirler; vergiler, harçlar, resimler, şerefiyeler, parafiskal gelirler, para cezaları ve zorunlu borçlardır.
Devletin zorla (cebri olarak) elde ettiği gelirler; vergiler, harçlar, resimler, şerefiyeler, parafiskal gelirler, para cezaları ve zorunlu borçlardır.
Soru 63
I. KİT gelirleriII. ResimlerIII. Teşebbüs ve mülkiyet gelirleriIV. Şerefiyeler V. Parafiskal gelirlerYukarıda verilen gelir türlerinden hangileri devletin zorlama olmadan elde ettiği gelir türlerindendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
Yalnız V
D
I, III ve V
E
Hepsi
Açıklama:
Kamunun zorlama olmadan elde ettiği gelirlerin neler olduğunu tanımlayabileceksiniz.
Devletin zorlama olmadan elde ettiği gelirler; Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) gelirleri, mali tekellerden elde edilen gelirler gibi işletmecilik (teşebbüs gelirleri) faaliyetlerinden elde ettiği gelirler, sahip olduğu menkul ve gayrimenkul mallardan elde ettiği mülkiyet gelirleri, bağış ve yardımlar ile isteğe bağlı borçlanmadır.
Devletin zorlama olmadan elde ettiği gelirler; Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) gelirleri, mali tekellerden elde edilen gelirler gibi işletmecilik (teşebbüs gelirleri) faaliyetlerinden elde ettiği gelirler, sahip olduğu menkul ve gayrimenkul mallardan elde ettiği mülkiyet gelirleri, bağış ve yardımlar ile isteğe bağlı borçlanmadır.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi verginin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Kanunla konması, değiştirilmesi ve kaldırılması.
B
Cebir (zor) ögesine dayanması.
C
Mal, hizmet ya da parasal tutar olarak ödenmesi.
D
Karşılıksız olması.
E
Devlet ya da vergilendirme yetkisi verdiği kurum ve kuruluşlar tarafından toplanması.
Açıklama:
Kamunun zorla (cebri olarak) elde ettiği gelirleri tanımlayabileceksiniz.
Vergi, devlet ya da vergilendirme yetkisine sahip kamu kuruluşlarının kamu harcamalarını karşılamak üzere, gerçek ve tüzel kişilerden, karşılıksız, kesin, egemenlik hakkına ve kanuna dayalı olarak aldıkları parasal tutarlardır. Verginin en önemli özelliği zor (cebir) ögesine dayanmasıdır. Vergi kanunla konulur, değiştirilir ya da kaldırılır. Egemenlik hakkına sahip olanların vergileri keyfi olarak uygulamaları, Anayasalarda, vergiler kanunla konulur, değiştirilir ya da kaldırılır hükmüyle engellenmiştir.
Vergi, devlet ya da vergilendirme yetkisine sahip kamu kuruluşlarının kamu harcamalarını karşılamak üzere, gerçek ve tüzel kişilerden, karşılıksız, kesin, egemenlik hakkına ve kanuna dayalı olarak aldıkları parasal tutarlardır. Verginin en önemli özelliği zor (cebir) ögesine dayanmasıdır. Vergi kanunla konulur, değiştirilir ya da kaldırılır. Egemenlik hakkına sahip olanların vergileri keyfi olarak uygulamaları, Anayasalarda, vergiler kanunla konulur, değiştirilir ya da kaldırılır hükmüyle engellenmiştir.
Soru 65
• Kamu kuruluşları ya da kamu kuruluşu niteliğindeki mesleki kuruluşlar tarafından, bu kuruluşlara gelir sağlamak amacıyla alınır. • Bu gelirleri ödeyenler, bu kuruluşların hizmetlerinden yararlanırlar. • Bir hizmet karşılığı alınmaktadır.• Bir kanuna dayalı olarak ve zor ögesi kullanılarak tahsil edilir.Yukarıda özelliği verilen gelir türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Parafiskal gelir
B
Vergi
C
Emisyon
D
Harç
E
Resim
Açıklama:
Kamunun zorla (cebri olarak) elde ettiği gelirleri tanımlayabileceksiniz.
Parafiskal gelirler kamu kurumlarının ve kamu yararına yönelik hizmet gören kuruluşların, finansmanlarını sağlamak amacıyla bu hizmetlerden, dolaylı ve dolaysız bir şekilde yararlananlardan, yasal zorunluluk altında aldıkları paralardır. Parafiskal gelirler, özel kanunlara dayalı özel bir yükümlülüktür.
Parafiskal gelirler kamu kurumlarının ve kamu yararına yönelik hizmet gören kuruluşların, finansmanlarını sağlamak amacıyla bu hizmetlerden, dolaylı ve dolaysız bir şekilde yararlananlardan, yasal zorunluluk altında aldıkları paralardır. Parafiskal gelirler, özel kanunlara dayalı özel bir yükümlülüktür.
Soru 66
Ulusal paranın yabancı paralar karşısında değerinin düşürülmesi ne olarak adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Emisyon
B
Devalüasyon
C
İstikraz
D
Enflasyon
E
Faiz
Açıklama:
Kamunun parasal işlemlerinden elde ettiği gelirleri açıklayabileceksiniz.
Ulusal paranın yabancı paralar karşısında dış değerinin düşürülmesi olarak tanımlanan devalüasyon devlet için bir tür dolaylı gelir elde etme yöntemidir.
Ulusal paranın yabancı paralar karşısında dış değerinin düşürülmesi olarak tanımlanan devalüasyon devlet için bir tür dolaylı gelir elde etme yöntemidir.
Soru 67
Geçmişte olağanüstü bir gelir kaynağı iken günümüzde olağan gelir kaynakları arasında yer alan gelir türü hangisidir?
Seçenekler
A
Vergi
B
Resim
C
Şerefiye
D
Harç
E
Borçlanma
Açıklama:
Kamunun zorlama olmadan elde ettiği gelirlerin neler olduğunu tanımlayabileceksiniz.
Devlet ekonomik, sosyal ve siyasal koşulların bozulduğu olağanüstü durumlarda, vergi gelirlerinin kamu harcamalarını karşılayamayacak seviyelere düşmesi halinde, alternatif finans kaynağı olarak borçlanmaya başvurur. Özellikle büyük yatırımlar ya da savaşlar, olağan kamu gelirleriyle karşılanamaz. Bunlar için devlet, ihtiyaç duyduğu parayı borçlanma (istikraz) yoluyla sağlar. Ancak devletlerin büyük yatırımlar, savaşlar dışında, yıllık bütçe açıklarını kapatmak için de borçlanmaya başvurduğu görülmektedir. Günümüzde, olağanüstü bir gelir kaynağı olan borçlanma, devlet bütçelerinde olağan gelir kaynakları arasında yer almaya başlamıştır.
Devlet ekonomik, sosyal ve siyasal koşulların bozulduğu olağanüstü durumlarda, vergi gelirlerinin kamu harcamalarını karşılayamayacak seviyelere düşmesi halinde, alternatif finans kaynağı olarak borçlanmaya başvurur. Özellikle büyük yatırımlar ya da savaşlar, olağan kamu gelirleriyle karşılanamaz. Bunlar için devlet, ihtiyaç duyduğu parayı borçlanma (istikraz) yoluyla sağlar. Ancak devletlerin büyük yatırımlar, savaşlar dışında, yıllık bütçe açıklarını kapatmak için de borçlanmaya başvurduğu görülmektedir. Günümüzde, olağanüstü bir gelir kaynağı olan borçlanma, devlet bütçelerinde olağan gelir kaynakları arasında yer almaya başlamıştır.
Soru 68
Bir ülkede kağıt para, tahvil ve bono, hisse senetleri gibi değerlerin ilk kez piyasaya sürülmesine ne olarak adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Emisyon
B
İç borçlanma
C
Devalüasyon
D
İstikraz
E
Enflasyon
Açıklama:
Kamunun parasal işlemlerinden elde ettiği gelirleri açıklayabileceksiniz.
Bir ülkede kağıt para, tahvil ve bono, hisse senetleri gibi değerlerin ilk kez piyasaya sürülmesine emisyon denir. Hükümetler için en kolay gelir elde etme yolu para basımıdır. Devlet otorite gücüne dayalı olarak para yaratmakta ve tedavüle sürmektedir.
Bir ülkede kağıt para, tahvil ve bono, hisse senetleri gibi değerlerin ilk kez piyasaya sürülmesine emisyon denir. Hükümetler için en kolay gelir elde etme yolu para basımıdır. Devlet otorite gücüne dayalı olarak para yaratmakta ve tedavüle sürmektedir.
Soru 69
Kamusal finansmanda zorla (cebri) elde edilen gelirler, zorlama olmadan elde edilen gelirler ve parasal işlemlerden elde edilen gelirler olarak çeşitli farklılıkların çıkmasında aşağıdakilerden hangisi etkili değildir?
Seçenekler
A
Devletin ürettiği malların bileşiminin farklı olması
B
Devletin topluma bölünemez nitelikte mal ve hizmet sunması
C
Devletin yarı kamusal bölünebilir mal ve hizmetleri de üretmesi
D
Devletin toplumsal talebi karşılamak için özel mal ve hizmetleri de sunması
E
Hükümetlerin özel ve hizmetlerin fiyatlarını, çeşitli sosyal, ekonomik ve siyasi etkilerle piyasa fiyatlarının altında saptaması
Açıklama:
Kamu finansmanının gerekliliğini değerlendirebileceksiniz.
Kamu ekonomisi asli olarak bölünemez nitelikte mallar üretmekle birlikte, toplumsal talebi karşılamak üzere yarı bölünebilir kamusal mallar ya da bölünebilir özel mallar da üretmektedir. Bu durumda, devletin ürettiği malların bileşiminin farklı olması, kamusal finansmanda çeşitli farklılıklara yol açmıştır.
Kamu ekonomisi asli olarak bölünemez nitelikte mallar üretmekle birlikte, toplumsal talebi karşılamak üzere yarı bölünebilir kamusal mallar ya da bölünebilir özel mallar da üretmektedir. Bu durumda, devletin ürettiği malların bileşiminin farklı olması, kamusal finansmanda çeşitli farklılıklara yol açmıştır.
Soru 70
Devalüasyonla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Devalüasyon yapıldığında para biriminin altın ya da döviz karşılığı değeri düşürülür.
B
Devletin ve Merkez Bankası’nın elinde bulunan döviz ve altınların ulusal paraya göre değeri artar.
C
Devalüasyon sonucu ortaya çıkan dolaylı gelir farkı hazineye devredilir.
D
Ülke para biriminin değer kaybetmesi sonucu dış borçlar azalır.
E
Kur ayarlamaları da küçük çaplı devalüasyondur.
Açıklama:
Kamunun parasal işlemlerinden elde ettiği gelirleri açıklayabileceksiniz.
Devalüasyon yapıldığında para biriminin altın ya da döviz karşılığı değeri düşürülür, bu durumda devletin ve merkez bankasının elinde bulunan döviz ve altınların ulusal paraya göre değeri artar. Bu artış ulusal para biriminin değerinin düşürüldüğü oranda gerçekleşir. Devalüasyon sonucu ortaya çıkan bu dolaylı gelir farkı hazineye devredilir. Doğal olarak dış borçların, ülke para biriminin değer kaybetmesi sonucu, artış gösterir. Kur ayarlamaları da küçük çaplı devalüasyondur.
Devalüasyon yapıldığında para biriminin altın ya da döviz karşılığı değeri düşürülür, bu durumda devletin ve merkez bankasının elinde bulunan döviz ve altınların ulusal paraya göre değeri artar. Bu artış ulusal para biriminin değerinin düşürüldüğü oranda gerçekleşir. Devalüasyon sonucu ortaya çıkan bu dolaylı gelir farkı hazineye devredilir. Doğal olarak dış borçların, ülke para biriminin değer kaybetmesi sonucu, artış gösterir. Kur ayarlamaları da küçük çaplı devalüasyondur.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi zorla elde edilen gelirler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Vergiler
B
Gönüllü borçlar
C
Parafiskal gelirler
D
Para cezaları
E
Resimler
Açıklama:
Zorla elde edilen gelirler; vergiler,harçlar, resimler, şerefiyeler, paraiskal gelirler, para cezaları ve zorunlu borçlardır. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
Soru 72
Toplam gelirler içerisinde en yüksek paya sahip olan gelir aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Harçlar
B
Şerefiyeler
C
Para cezaları
D
Parafiskal gelirler
E
Vergiler
Açıklama:
Toplam gelirler içerisinde vergi gelirlerinin payı, son iki yılda %80’in bile üzerinde gerçekleşmiştir. Dolayısıyla doğru cevap E'dir.
Soru 73
I. Vergi karşılıksızdır. II. Vergi cebren elde edilmektedir. III. Vergi sadece gerçek kişilerden alınır. IV. Vergi kanunla konulur, değiştirilir ya da kaldırılır. Vergi ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II ve IV
B
I, II, III ve IV
C
II, III ve IV
D
II ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Vergi sadece gerçek kişilerden değil tüzel kişilerden de alınmaktadır.
Soru 74
Devlet ya da yerel yönetimler tarafından yapılan bayındırlık işlerinden dolayı değerleri artan gayrimenkullerin, sahiplerinden, bu hizmetin maliyetine katılma karşılığı olarak alınan paya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Vergi
B
Harç
C
Parafiskal gelir
D
Şerefiye
E
Resim
Açıklama:
Devlet ya da yerel yönetimler tarafından yapılan bayındırlık işlerinden dolayı değerleri artan gayrimenkullerin, sahiplerinden, bu hizmetin maliyetine katılma karşılığı olarak alınan pay şerefiyelerdir.
Soru 75
Bir hizmetin görülmesi, bir programın yürütülmesi gibi, belirli bir amacı gerçekleştirmek için, gerektiğinde kullanılmak üzere bir hesapta toplanan ve harcanan paralara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Vergi
B
Fon
C
Parafiskal gelir
D
Resim
E
Harç
Açıklama:
Bir hizmetin görülmesi, bir programın yürütülmesi gibi, belirli bir amacı gerçekleştirmek için, gerektiğinde kullanılmak üzere bir hesapta toplanan ve harcanan paralara fon denmektedir. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
Soru 76
I. Mali tekeller II. Resimler III. Harçlar IV.Teşebbüs ve mülkiyet gelirleri Yukarıdakilerden hangileri zorlama olmadan elde edilen gelirlerdendir?
Seçenekler
A
II, III ve IV
B
I ve III
C
I ve IV
D
II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Zorlama olmadan elde edilen gelirler; teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, bağış ve yardımlar, isteğe bağlı borçlanma ve mali tekellerdir. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 77
Ulusal paranın yabancı paralar karşısında değerinin düşürülmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Emisyon
B
Tahkim
C
Konversiyon
D
Devalüasyon
E
Enflasyon
Açıklama:
Ulusal paranın yabancı paralar karşısında değerinin düşürülmesine devalüasyon denmektedir. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 78
I. Para basma II. Enflasyon III. Devalüasyon IV. Tahkim Yukarıdaki gelirlerden hangileri parasal işlemlerden elde edilen gelirlerdendir?
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve III
C
II, III ve IV
D
I ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Parasal işlemlerden elde edilen gelirler; para basma ve develüasyondur. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.
Soru 79
Borçlanmayı vergiden ayıran en temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cebren alınması
B
Gönüllü alınması
C
Dışlanabilme
D
Geçici olması
E
Bedavacılık
Açıklama:
Borçlanma, geçici olma özelliğiyle vergiden ayrılır. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 80
I. Belirli bir hizmet karşılığı yapıldığından harca benzer. II. Tamamen karşılıksız olarak aldığından vergilere benzer. III. Yerel yönetimlerin gelir kaynakları arasındadır. Resim geliri ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve III
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I, II ve III
E
II ve III
Açıklama:
Resim ile ilgili verilen bilgilerden hepsi doğrudur. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi kamunun zorlama olmadan elde ettiği gelirlerden biridir?
Seçenekler
A
Vergiler
B
Şerefiyeler
C
Zorunlu borçlar
D
Parafiskal gelirler
E
Mülkiyet gelirleri
Açıklama:
Mülkiyet gelirleri dışında verilmiş olan gelirler devletin cebren elde ettiği gelirler olduğunudan doğru cevap E'dir.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi kamunun zorla elde ettiği gelirlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Para cezaları
B
Parafiskal gelirler
C
Resimler
D
Teşebbüs gelirleri
E
Şerefiyeler
Açıklama:
Teşebbüs gelirleri kamunun zorlama olmadan elde ettiği gelirlerden olduğu için doğru cevap D'dir.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi vergilerin günümüzdeki özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Para, mal veya hizmetle ödenebilmesi
B
Gerçek veya tüzel kişilerden alınması
C
Kanunla konulup, değiştirilip veya kaldırılması
D
Karşılığında bir mal veya hizmet istenememesi
E
Sadece yetkili kuruluşlar tarafından toplanabilmesi
Açıklama:
Vergi parasal bir ödemedir. Geçmiş dönemlerde vergiler mal ve hizmetlerle ödenebilmekteydi. Hatta Yol Vergisinde olduğu gibi bireyler bedenen çalışarak da vergiyi ödeyebiliyorlardı. Ancak günümüzde bu uygulama yer almamaktadır. Vergi, özel kesimden kamu kesimine parasal bir transferdir. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi karşılığında harç alınan hizmetlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Konsolosluk işlemleri
B
Noter işlemleri
C
Diploma işlemleri
D
Alışveriş işlemleri
E
Ticaret sicil işlemleri
Açıklama:
Alışveriş işlemleri harçtan ziyade vergiye konu oldukları için doğru cevap D'dir.
Soru 85
Belirli bir hakkın elde edilmesi, izin veya yetki alınması karşılığında ödenen ve genellikle yerel yönetimlerce tahsil edilen bedele ne ad verilir?
Seçenekler
A
Vergi
B
Harç
C
Resim
D
Şerefiye
E
Ceza
Açıklama:
Resimler, kamu kuruluşlarının belirli bir işi yapmaya yetki ve izin vermesi karşılığında alınır. Resim karşılığında faydalanılan hizmetin şekli farklıdır. Bir işin görülmesi karşılığı ödenen para olan resim, harca çok benzer. Ancak resim, harçla aynı şey değildir. Harç, kuramsal olarak bir hizmet karşılığı alınan bedel iken, resim, belirli bir hakkın elde edilmesi veya izin karşılığı ödenmektedir. Bununla birlikte uygulamada resim, bazen vergilere, bazen de harçlara çok yaklaşmaktadır. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 86
Bir vatandaşın evinin karşısına yapılan park sayesinde mülkünün değerinin artmasına istinaden belediyeye ödemesi beklenen bedel aşağıdakilerden hangisine bir örnektir?
Seçenekler
A
Vergi
B
Harç
C
Resim
D
Şerefiye
E
Emisyon
Açıklama:
Şerefiye, devlet veya yerel yönetimler tarafından yapılan bayındırlık işlerinden dolayı değerleri artan gayrimenkullerin, sahiplerinden, bu hizmetin maliyetine katılma karşılığı olarak alınan paylardır. "Değerlendirme Resmi" olarak da adlandırılan şerefiyeler, vergi ile harç arasında yer alan bir kamu geliridir. Ancak, zorunlu ödeme olmaları bakımından vergiye çok yaklaşmaktadırlar. Doğru cevap D'dir.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi parafiskal gelirlerin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Anayasanın genel hükümlerine bağlı genel bir yükümlülük olması
B
Kamu kuruluşları tarafından gelir sağlamak amacıyla alınması
C
Bu gelirleri ödeyenlerin bu kuruluşların hizmetlerinden yararlanması
D
Parafiskal gelirlerin bir hizmet karşılığı alınması
E
Bir kanuna dayalı olarak ve zor öğesi kullanılarak tahsil edilmesi
Açıklama:
Parafiskal gelirler özel kanunlara dayalı özel bir yükümlülüktür. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.
Soru 88
Aşağıdaki kamu gelirlerinden hangisi amacı bakımından diğerlerinden farklılık gösterir?
Seçenekler
A
Şerefiyeler
B
Resimler
C
Para Cezaları
D
Vergiler
E
Harçlar
Açıklama:
Para cezaları kurallara uymayı sağlamak ve kamu düzenini sağlamak amacıyla uygulanan yaptırımlardır. Dolaysıyla birincil amacı devlete gelir elde etmek olmadığı için diğerlerinden farklıdır. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 89
Türkiye'de özelleştirme politikasıyla birlikte en çok hangi gelir türünde düşüş olmuştur?
Seçenekler
A
Teşebbüs gelirleri
B
Zorunlu borçlanma
C
Harç gelirleri
D
Parafiskal gelirler
E
Şerefiyeler
Açıklama:
Özelleştirme kapsamında Kamu iktisadi Teşebbüslerinin satılması doğal olarak teşebbüs gelirlerinde azalmaya sebep olmuştur. Doğru cevap A'dır.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi yaygın olan vergi sınıflandırmalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Dolaylı vergi
B
Bireysel vergi
C
Gelir vergisi
D
Harcama vergisi
E
Servet vergisi
Açıklama:
Vergiler çok çeşitli şekillerde sınıflandırılabilir. Bu sınıflandırmalardan en yaygın ola; dolaylı vergiler- dolaysız vergiler ayrımı ve gelir, harcama ve servet üzerinden alınan vergiler ayrımıdır. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
Soru 91
I. Zorla (cebri olarak) elde edilen gelirler II. Zorlama olmadan elde edilen gelirler III. Parasal işlemlerden elde edilen gelirler Yukarıdakilerden hangileri kamu gelirleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Kamu gelirlerini; zorla (cebri olarak) elde edilen gelirler, zorlama olmadan elde edilen gelirler ve parasal işlemlerden elde edilen gelirler olarak sınıflandırılabiliriz. Buna göre doğru cevap E’dir.
Soru 92
I. Vergiler II. Harçlar III. Resimler IV. Şerefiyeler V. Para ödülleri Yukarıdakilerden hangileri kamu kesiminin zorla elde ettiği gelir türleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, III, IV ve V
C
II, III, IV ve V
D
I, II, IV ve V
E
I, II, III ve V
Açıklama:
Kamu kesiminin zorla elde ettiği gelirler: Vergiler, harçlar, resimler, şerefiyeler, parafiskal gelirler, para cezaları, zorunlu borçlar olarak sıralanabilir. Para ödülleri bu gelir türü arasında sayılmadığından yanlıştır. Buna göre doğru cevap A’dır.
Soru 93
Türkiye'de, toplam kamu gelirleri içerisinde payı oldukça yüksek olan ve herkesin kamu giderlerini karşılamak üzere, mali gücüne göre ödemekle yükümlü olduğu kamu geliri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Resimler
B
Vergiler
C
Para cezaları
D
Harçlar
E
Şerefiyeler
Açıklama:
Kamu gelirleri içinde önemli yeri olan vergi gelirlerinin toplumların ekonomik, siyasal, sosyal, kültürel ve demografik yapısı ile yakın ilişkisi vardır. Vergi, kamu gelirlerinin çok önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Ülkemizde, toplam kamu gelirleri içerisine vergi gelirlerinin payı oldukça yüksektir. Vergilerin kamu gelirleri içerisindeki payının bu kadar yüksek olması nedeniyle kamu gelirleri genelde vergi gelirleri olarak anlaşılmaktadır. Anayasamızda vergi ödevi altında 73. maddeye göre “Herkes kamu giderlerini karşılamak üzere, mali gücüne göre vergi ödemekle yükümlüdür. Doğru cevap B’dir.
Soru 94
I. Vergi kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır II. Vergi ürün karşılığında ödenebilir. III. Vergi karşılıksızdır. IV. Vergi zor (cebir) öğesine dayanmaktadır. V. Vergi gerçek veya tüzel kişilerden alınır. Vergi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, III, IV ve V
C
II, III, IV ve V
D
I, II, IV ve V
E
I, II, III ve V
Açıklama:
II. seçenekte yer alan ‘’Vergi ürün karşılığında ödenebilir.‘’ ifadesi ‘’Vergi parasal bir ödemedir’’ olması gerektiğinden yanlıştır. Buna göre doğru cevap B’dir.
Soru 95
Bazı kamu kurum ve kuruluşlarının yaptıkları hukuki işlemden ve sundukları hizmetten dolayı aldıkları paraya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Parafiskal gelir
B
Vergi
C
Harç
D
Şerefiye
E
Para cezası
Açıklama:
Bazı kamu kurum ve kuruluşlarının yaptıkları hukuki işlemden ve sundukları hizmetten dolayı aldıkları paraya harç denir. Buna göre doğru cevap C’dir.
Soru 96
I. Harç konusu olan hizmetleri sadece devlet yerine getirmektedir ve bunun karşılığını da yine devlet almaktadır. II. Harca konu olan hizmetler noter, adliye, tapu hizmetleri vb. hizmetlerdir. III. Harçlar, zor öğesini içerdikleri için esas itibariyle bir vergidir. IV. Harca konu olan kamusal mal ve hizmetlerde, “mahrum bırakma” ilkesi uygulanamaz. Harç ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve IV
B
II ve IV
C
I, II ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
seçenekte yer alan ‘’Harca konu olan kamusal mal ve hizmetlerde, “mahrum bırakma” ilkesi uygulanamaz.’’ ifadesi ‘’Harca konu olan kamusal mal ve hizmetlerde, “mahrum bırakma” ilkesi kısmen uygulanabilir.’’ olacağından yanlıştır. Buna göre doğru cevap D’dir.
Soru 97
I. Teşebbüs ve mülkiyet gelirleri II. Bağış ve yardımlar III. Diploma harcı IV. İsteğe bağlı borçlanma V. Mali tekeller Yukarıdakilerden hangileri kamunun zorlama olmadan elde ettiği gelirlerdendir?
Seçenekler
A
II ve IV
B
I ve III
C
I, II, III ve IV
D
II, III, IV ve V
E
I, II, IV ve V
Açıklama:
kamunun zorlama olmadan isteğe bağlı olarak elde ettiği gelirleri: Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) gelirleri, mali tekellerden elde edilen gelirler gibi işletmecilik (teşebbüs gelirleri) faaliyetlerinden elde ettiği gelirler, sahip olduğu menkul ve gayrimenkul mallardan elde ettiği mülkiyet gelirleri, bağış ve yardımlar ve isteğe bağlı borçlanma olarak sıralayabiliriz. Zorlama Olmadan Elde Edilen Gelirler arasında:
- Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri
- Bağış ve Yardımlar
- İsteğe bağlı borçlanma
- Mali Tekeller yer alırken; III. seçenekte yer alan diploma harcı maddesi bir harç türü olduğundan yanlıştır. Buna göre doğru cevap E’dir.
Soru 98
Devletin sahip olduğu lojman, sosyal tesis ya da diğer gayrimenkullerin kiralanmasından elde ettiği gelir türü aşağıdakilerden hangisine bir örnektir?
Seçenekler
A
Mali tekeller gelirleri
B
İsteğe bağlı borçlanma gelirleri
C
Teşebbüs ve mülkiyet gelirleri
D
Bağış ve yardım gelirleri
E
Kamu iktisadi teşebbüsleri gelirleri
Açıklama:
Devlet, hazine arazisi niteliğinde sahip olduğu toprakları üçüncü kişilere kiraya verebilir veya satabilir veya kendisi işletebilir. Yapılan bu işlemler sonucu devlet gelir sağlar. Ormanlardan sağlanan ürünlerin (özellikle tomruk) satışından, madenlerin çıkarma ve işletme hakkının devrinden de gelir sağlar. Bu gelirler toplam kamu gelirleri arasında düşük bir paya sahiptir. Ayrıca devletler sahip oldukları, lojman, sosyal tesis ya da diğer gayrimenkullerin kiralanmasından da gelir elde etmektedirler, ve bu gelir türü Teşebbüs ve Mülkiyet gelirleridir. Buna göre doğru cevap C’dir.
Soru 99
Devlete ait kurum ve kuruluşların özel sektör gibi mal ve hizmet üretip satmasından elde ettiği gelirlere bir örnektir?
Seçenekler
A
Kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT) gelirleri
B
İsteğe bağlı borçlanma gelirleri
C
Mülkiyet gelirleri
D
Yardım gelirleri
E
Bağış gelirleri
Açıklama:
Devlet elinde bulundurduğu mal varlıklarını çeşitli biçimlerde değerlendirerek gelir sağlar. Bir başka deyişle devlete ait kurum ve kuruluşların özel sektör gibi mal ve hizmet üretip satmasından elde ettiği gelirler de kamu geliri olarak kabul edilir. KİT’lerden elde edilen gelirler bunlara örnektir. Buna göre doğru cevap A’dır.
Soru 100
I. Devlet otorite gücüne dayalı olarak para yaratır ve tedavüle sürer çünkü hükümetler için en kolay gelir elde etme yolu para basımıdır. II. Madeni para basımında devletin geliri, paranın üzerinde yazılı olan değerden paranın maden değeri ile basım ve dağıtım giderlerinin düşülmesiyle bulunur. III. Kâğıt para ihracında paranın üzerinde yazılı değerden basım ve dağıtım giderleri düşülerek devletin sağladığı gelir bulunur. IV. Kâğıt paraların maliyetinin çok yüksek olması nedeniyle kâğıt para ihracı neredeyse paranın üzerinde yazılı değer kadar bir gider oluşmasına yol açar. Para basımı (emisyon) ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, III ve IV
B
II ve IV
C
I, II ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
IV. seçenekte yer alan ‘’ Kâğıt paraların maliyetinin çok yüksek olması nedeniyle para ihracı neredeyse paranın üzerinde yazılı değer kadar bir gider oluşmasına yol açar.’’ ifadesi ‘’Kâğıt paraların maliyetinin çok düşük olması nedeniyle kâğıt para ihracı neredeyse paranın üzerinde yazılı değer kadar bir gelir elde edilmesine yol açar.’’ olması gerektiğinden yanlıştır. Buna göre doğru cevap D'dir.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi kamu ekonomisinin asli olarak ürettiği mallardır?
Seçenekler
A
Bölünebilir
B
Kamusal
C
Yarı kamusal
D
Bölünemez
E
Özel
Açıklama:
Kamu ekonomisi asli olarak bölünemez nitelikte mallar üretmekle birlikte, toplumsal talebi karşılamak üzere yarı bölünebilir/kamusal mallar veya bölünebilir /özel mallar da üretmektedir. Bu durumda, devletin ürettiği malların bileşiminin farklı olması, kamusal finansmanda çeşitli farklılıklara yol açmıştır. Doğru cevap D’dir.
Soru 102
Aşağıdakilerden hangisi kamu kesiminin zorla elde ettiği gelir türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Harçlar
B
Mali tekeller
C
Şerefiyeler
D
Vergiler
E
Para cezaları
Açıklama:
Kamu kesiminin zorla (cebri olarak) elde ettiği gelir türleri; vergiler, harçlar, resimler, şerefiyeler, parfiskal gelirler, para cezaları ve zorunlu borçlardır. Doğru cevap B’dir.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi vergi ve harcın ortak özelliğidir?
Seçenekler
A
Karşılıksız olması
B
Zorunlu olması
C
Mahrum bırakma
D
Kesin olması
E
Tüzel olması
Açıklama:
Harçlar, zor öğesini içerdikleri için esas itibariyle bir vergidir. Daha açık olarak harç, bazı kamu kuruluşlarının sundukları kamusal hizmetlerden faydalananların, bu faydalanma karşılığında ödedikleri bedeldir. Harcın, kısmen “mahrum bırakma” ilkesinin uygulanabileceği kamusal mal ve hizmetlerden alınması sonucu, bu mal ve hizmetlerden faydalanmanın da isteğe bağlı olduğu ortaya çıkmaktadır. Ancak harcın konu olduğu kamusal mal ve hizmetler, bireyin kolayca vazgeçebileceği mal ve hizmetler değildir. Bu nedenle sanıldığı gibi harçtan kaçınmak kolay değildir. Dolayısıyla bu noktada harç da vergi gibi bir zorunluluktur. Doğru cevap B’dir.
Soru 104
Devlet veya yerel yönetimler tarafından yapılan bayındırlık işlerinden dolayı değerleri artan gayrimenkullerin, sahiplerinden, bu hizmetin maliyetine katılma karşılığı olarak alınan paya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Zorunlu borçlanma
B
Parafiskal gelir
C
Harç
D
Resim
E
Şerefiye
Açıklama:
Şerefiye, devlet veya yerel yönetimler tarafından yapılan bayındırlık işlerinden dolayı değerleri artan gayrimenkullerin, sahiplerinden, bu hizmetin maliyetine katılma karşılığı olarak alınan paylardır. Değerlendirme Resmi olarak da adlandırılan şerefiyeler, vergi ile harç arasında yer alan bir kamu geliridir. Ancak, zorunlu ödeme olmaları bakımından vergiye çok yaklaşmaktadırlar. Doğru cevap E’dir.
Soru 105
Sosyal Sigorta Kurumunun işçilerden toplandığı prim aşağıdakilerden hangisine bir örnektir?
Seçenekler
A
Parafiskal
B
Şerefiye
C
Resim
D
Zorunlu borçlanma
E
Harç
Açıklama:
Türkiye’deki parafiskal gelirler esas olarak üç grupta toplanabilir. Bunlardan birincisi, Anayasa’nın 135. maddesine göre faaliyet gösteren, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının topladığı aidatlardır. İkinci grup, sosyal güvenlik kurumlarının topladıkları primlerdir. Sosyal Sigorta Kurumu’nun işçilerinden; Emekli Sandığı’nın memurlardan; Bağ-Kur’un ticaret, sanayi, tarım ve serbest meslek alanlarında kendi adına bağımsız çalışanların ücret ve maaşlarından yaptıkları prim kesintileri veya topladıkları primler parafiskal gelirlerin bir diğer örneğini oluşturmaktadır. İktisadi veya mali amaçlı fon kesintileri ise üçüncü grup olarak sayılabilir. Doğru cevap A’dır.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi kamunun zorlama olmadan elde ettiği gelirlerden biridir?
Seçenekler
A
Harç
B
Teşebbüs ve mülkiyet gelirleri
C
Vergi benzeri gelirler
D
Para cezaları
E
Resim
Açıklama:
Kamunun zorlama olmadan isteğe bağlı olarak elde ettiği gelirler; Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) gelirleri, mali tekellerden elde edilen gelirler gibi işletmecilik (teşebbüs gelirleri) faaliyetlerinden elde ettiği gelirler, sahip olduğu menkul ve gayrimenkul mallardan elde ettiği mülkiyet gelirleri, bağış ve yardımlar ve isteğe bağlı borçlanmadır. Doğru cevap B’dir.
Soru 107
Kamusal finansman içinde devlet için vergiden sonra gelen en önemli kaynak aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bağış ve yardımlar
B
Mali tekeller
C
İsteğe bağlı borçlanma
D
Para cezaları
E
Fon kesintileri
Açıklama:
Kamusal finansman içinde vergiden sonra en önemli kaynak borçlanmadır. Klasik anlamda ve özellikle modern devlet anlayışı içinde ihtiyaçlar her gün daha fazla artmaktadır. Devlet artan bu ihtiyaçları karşılayabilmesi için her geçen gün daha fazla kamu harcaması yapmak zorunda kalmaktadır. Kamu harcamaları ekonomik, sosyal ve siyasal koşulların uygun olduğu dönemlerde kamu gelirleri ile ve ağırlıklı olarak vergilerle karşılanır. Ancak, devletin bu olağan giderleri dışında bazen beklenmedik şekilde ya da çok büyük miktarda harcama yapması gerekir. Devlet ekonomik, sosyal ve siyasal koşulların bozulduğu olağanüstü durumlarda ve vergi gelirlerinin kamu harcamalarını karşılayamayacak seviyelere düşmesi halinde alternatif finans kaynağı olarak borçlanmaya başvurulur. Doğru cevap C’dir.
Soru 108
Devletin alkollü içkiler, sigara ve benzeri ürünlerden elde ettiği gelire ne ad verilir?
Seçenekler
A
Şerefiye
B
Mali tekeller
C
Parafiskal gelirler
D
Teşebbüs gelirleri
E
Harç
Açıklama:
Devlete gelir sağlamak ve üretimi kontrol etmek için devletler bazı mal ve hizmetlerin üretimini ve dağıtımını kendisi üstlenerek mali tekeller oluşturabilir. Ülkemizde devlete gelir sağlamak için bazı malların tek üreticisi olma hakkı önceden kanunla Tekel Genel Müdürlüğüne verilmişti. Bu mallar arasında bazı alkollü içkiler, sigara ve benzeri ürünler yer almaktaydı. Doğru cevap B’dir.
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi parasal işlemlerden elde edilen gelirlerden biridir?
Seçenekler
A
Vergi
B
Harç
C
Bağış
D
Devalüasyon
E
Resim
Açıklama:
Devlet egemenlik hakkına dayanarak yapmış olduğu para işlemlerinden çeşitli gelirler sağlar. Bu gelir çeşitleri para basma (emisyon) ve devalüasyon olarak iki gruba ayrılır. Doğru cevap D’dir.
Soru 110
Emisyon ne anlama gelir?
Seçenekler
A
Karşılıksız para basımı
B
Devletin bazı malların üretimini tekeline alması
C
Vergi gelirlerinin kamu harcamalarını karşılayamaması
D
Ulusal paranın yabancı paralar karşısında değerinin düşürülmesi
E
Destekleme fonu kesintileri
Açıklama:
Emisyon, karşılıksız para basımı demektir. Kelime anlamı olarak emisyon; çıkarmak, yaymak, ihraç etmek, dolaşıma sokmak gibi anlamlara gelmektedir. Bir ülkede kağıt para, tahvil ve bono, hisse senetleri gibi değerlerin ilk kez piyasaya sürülmesine emisyon denir. Doğru cevap A’dır.
Ünite 7
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi "bütçe nedir" sorusuna verilebilecek olası yanıtlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Gelir ve giderleri gösteren bir dokümandır.
B
Gelecekte devletin harcayacağı paralarla toplayacağı gelirlerin tahmindir.
C
Kaynaklarla amaçlara ulaşmak için bir araçtır.
D
Fiyat etiketli bir hedef sınıflamasıdır.
E
Devletin sahip olduğu taşınır ve taşınmaz varlıkları gösteren bir envanter listesidir.
Açıklama:
"DEVLET BÜTÇESİ KAVRAMI VE ÇEŞİTLİ TANIMLARI" başlıklı bölümü okuyunuz.
(E) seçeneği dışındaki bütün seçenekler bütçenin belirli bir yönünü göstermesi bakımından doğrudur, ancak bütçe bir envanter listesi değildir.
(E) seçeneği dışındaki bütün seçenekler bütçenin belirli bir yönünü göstermesi bakımından doğrudur, ancak bütçe bir envanter listesi değildir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi bütçenin çağdaş işlevleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Devlet hizmetlerinin gerektirdiği maliyetleri ve bunların finansman yollarını göstermek.
B
Hükümetlerin siyasi tercihlerini parlamentolar aracılığıyla onaylamak ve uygulamak.
C
Tüm bütçe işlemlerini yasalara, tüzüklere yönetmeliklere uygun yapılması ve uygun yapılmayan işlemlerin ve kişilerin cezalandırılması.
D
Bütçe işlemlerinin hukuka uygun olup olmadığının parlamento tarafından denetlenmesi.
E
Kaynak tahsisinde etkinliğin sağlanması.
Açıklama:
"BÜTÇENİN ÇAĞDAŞ İŞLEVLERİ" başlıklı bölümü okuyunuz.
Kaynak tahsisinde etkinliğin sağlanması bütçenin çağdaş işlevlerindendir.
Kaynak tahsisinde etkinliğin sağlanması bütçenin çağdaş işlevlerindendir.
Soru 3
I. Kaynak tahsisinde etkinlik işlevi
II. Gelir dağılımında adalet işlevi
III. Ekonomik istikrar işlevi
IV. Mali işlev
V. Denetim işlevi
Yukarıdakilerden hangileri bütçenin çağdaş işlevleri arasında yer alır?
II. Gelir dağılımında adalet işlevi
III. Ekonomik istikrar işlevi
IV. Mali işlev
V. Denetim işlevi
Yukarıdakilerden hangileri bütçenin çağdaş işlevleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II, III, IV
C
I, II, III, IV, V
D
I ve V
E
Yalnızca I
Açıklama:
"BÜTÇENİN ÇAĞDAŞ İŞLEVLERİ" başlıklı bölümü okuyunuz.
İlk üç işlev çağdaş işlevlerdendir. Mali işlev ve denetim işlevleri ise klasik işlevler arasında yer alır.
İlk üç işlev çağdaş işlevlerdendir. Mali işlev ve denetim işlevleri ise klasik işlevler arasında yer alır.
Soru 4
I. Tam istihdam
II. Fiyat istikrarı
III.Ödemeler dengesi
IV. Ekonomik kalkınma
Bir ekonomide, ekonomik istikrarın sağlanabilmesi için yukarıdakilerden hangilerinin sağlanması gereklidir?
II. Fiyat istikrarı
III.Ödemeler dengesi
IV. Ekonomik kalkınma
Bir ekonomide, ekonomik istikrarın sağlanabilmesi için yukarıdakilerden hangilerinin sağlanması gereklidir?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
Yalnızca II
C
I, II ve III
D
I ve II
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
"Ekonomik İstikrar İşlevi" başlıklı bölümü okuyunuz.
Ekonomik istikrarın sağlanabilmesi için yukarıdakilerin hepsini gerçekleştirmek gerekir.
Ekonomik istikrarın sağlanabilmesi için yukarıdakilerin hepsini gerçekleştirmek gerekir.
Soru 5
Merkezi Yönetim Bütçe Kanun teklifi aşağıdakilerden hangisi tarafından TBMM’ye sunulur?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanı
B
Başbakan
C
Hazine ve Maliye Bakanı
D
Strateji ve Bütçe Başkanlığı
E
Sayıştay
Açıklama:
"TÜRKİYE’DE BÜTÇENİN HAZIRLIK SÜRECİ" başlıklı bölümü okuyunuz.
Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde Bütçe Kanunu teklifi meclise Cumhurbaşkanı tarafından sunulur.
Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde Bütçe Kanunu teklifi meclise Cumhurbaşkanı tarafından sunulur.
Soru 6
Kamu idareleri (harcamacı kuruluşlar), bütçe tekliflerini en geç hangi ayın sonuna kadar
Cumhurbaşkanlığına göndermelidirler?
Cumhurbaşkanlığına göndermelidirler?
Seçenekler
A
Ağustos
B
Eylül
C
Ekim
D
Kasım
E
Aralık
Açıklama:
"TÜRKİYE’DE BÜTÇENİN HAZIRLIK SÜRECİ" başlıklı bölümü okuyunuz.
Harcamacı kuruluşlar en geç Eylül ayı sonuna kadar tekliflerini Cumhurbaşkanlığına göndermelidirler.
Harcamacı kuruluşlar en geç Eylül ayı sonuna kadar tekliflerini Cumhurbaşkanlığına göndermelidirler.
Soru 7
Kesin hesap kanunu teklifi izleyen mali yılın hangi ayı sonuna kadar Cumhurbaşkanı tarafından TBMM’ye sunulmalıdır?
Seçenekler
A
Ocak
B
Mart
C
Haziran
D
Temmuz
E
Eylül
Açıklama:
"TÜRKİYE’DE BÜTÇENİN HAZIRLIK SÜRECİ" başlıklı bölümü okuyunuz.
Kesin hesap kanunu teklifi izleyen mali yılın haziran ayı sonuna kadar Cumhurbaşkanı tarafından TBMM’ye sunulacaktır.
Kesin hesap kanunu teklifi izleyen mali yılın haziran ayı sonuna kadar Cumhurbaşkanı tarafından TBMM’ye sunulacaktır.
Soru 8
Cumhurbaşkanı bütçe kanun teklifini, malî yılbaşından en az kaç gün önce, Türkiye
Büyük Millet Meclisine sunar?
Büyük Millet Meclisine sunar?
Seçenekler
A
30
B
60
C
75
D
90
E
100
Açıklama:
TÜRKİYE’DE BÜTÇENİN HAZIRLIK SÜRECİ başlıklı bölümü okuyunuz.
Cumhurbaşkanı bütçe kanun teklifini, malî yılbaşından en az yetmişbeş gün önce, Türkiye
Büyük Millet Meclisine sunar.
Cumhurbaşkanı bütçe kanun teklifini, malî yılbaşından en az yetmişbeş gün önce, Türkiye
Büyük Millet Meclisine sunar.
Soru 9
Bütçe kanununun süresinde yürürlüğe konulamaması halinde, geçici bütçe kanunu çıkarılır. Geçici bütçe kanununun da çıkarılamaması durumunda ne yapılır?
Seçenekler
A
Bir önceki yıl bütçesinde yer alan rakamlar aynen uygulanır.
B
Cumhurbaşkanı görevinden istifa etmiş sayılır.
C
Hazine ve Maliye Bakanı görevden alınır.
D
TBMM seçimleri yenilenir.
E
Yeni bütçe
kanunu kabul edilinceye kadar bir önceki yılın bütçesi yeniden değerleme oranına göre
artırılarak uygulanır.
kanunu kabul edilinceye kadar bir önceki yılın bütçesi yeniden değerleme oranına göre
artırılarak uygulanır.
Açıklama:
TÜRKİYE’DE BÜTÇENİN HAZIRLIK SÜRECİ başlıklı bölümü okuyunuz.
Bütçe kanununun süresinde yürürlüğe konulamaması halinde, geçici bütçe kanunu çıkarılır. Geçici bütçe kanununun da çıkarılamaması durumunda, yeni bütçe
kanunu kabul edilinceye kadar bir önceki yılın bütçesi yeniden değerleme oranına göre
artırılarak uygulanır
Bütçe kanununun süresinde yürürlüğe konulamaması halinde, geçici bütçe kanunu çıkarılır. Geçici bütçe kanununun da çıkarılamaması durumunda, yeni bütçe
kanunu kabul edilinceye kadar bir önceki yılın bütçesi yeniden değerleme oranına göre
artırılarak uygulanır
Soru 10
TBMM Bütçe Komisyonunun oluşumuna ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
TBMM'deki siyasi partiler güçleri oranında temsil edilir.
B
Her partiden eşit sayıda üye yer alır.
C
Cumhurbaşkanının mensup olduğu siyasi parti üyelerin en az yarısını oluşturur.
D
İktidar partisi 2/3, anamuhalefet partisi 1/3 oranında milletvekiliyle temsil edilir.
E
Maliye bölümü mezunu milletvekillerinden oluşturulur.
Açıklama:
TÜRKİYE’DE BÜTÇENİN HAZIRLIK SÜRECİ başlıklı bölümü okuyunuz.
“Bütçe Komisyonu” üye sayısı siyasi partilerin güçleri oranında belirlenir.
“Bütçe Komisyonu” üye sayısı siyasi partilerin güçleri oranında belirlenir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi bütçenin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Gelir ve giderleri gösteren bir dokümandır
B
Kaynaklarla amaçlara ulaşmak için bir araçtır.
C
Bütçe maliyet etiketli bir hedef sınıflaması dır.
D
Yürütme organı ile halk arasında yapılan bir sözleşmedir.
E
Gelecekte devletin giderleri ve gelirlerinin tahminidir.
Açıklama:
Bütçe maliyet etiketli değil fiyat etiketli bir hedef sınıflaması dır. Maliyetler yer almaz. Bu nedenle doğru cevap (c) şıkkııdır.
Soru 12
Bütçenin klasik işlevleri arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?
Seçenekler
A
Mali İşlev
B
Siyasi İşlev
C
Hukuki İşlev
D
Denetim İşlevi
E
Ekonomik İşlev
Açıklama:
Bütçenin klasik işlevleri arasında "ekonomik işlev yoktur. Zira bu işlev bütçenin çağdaş işlevleri bahsinde anlatılmıştır.
Soru 13
Yasama organının halk adına kamu gelirlerini toplayıp, yine halk adına bu gelirleri harcamasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hukuki İşlev
B
Bütçe Hakkı
C
Siyasi İşlev
D
Mali İşlev
E
Bütçe Yöntemi
Açıklama:
Yasama organının halk adına kamu gelirlerini toplayıp, yine halk adına bu gelirleri harcamasına "bütçe hakkı" denilmektedir. Diğer şıklarda verilen, bütçe yöntemi dışındaki seçenekler, klasik bütçe işlevleridir. Bütçe yöntemi de sorunun karşılığı değildir.
Soru 14
Gelir toplaması, gider yapılması, borç alınması gibi bütçe uygulamasıyla ilgili denetimi düzenleyen hukuk dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Anayasa Hukuku
B
Borçlar Hukuku
C
Mali Hukuk
D
Özel Hukuk
E
İdare Hukuku
Açıklama:
Gelir toplaması, gider yapılması, borç alınması gibi bütçe uygulamasıyla ilgili denetimi düzenleyen hukuk dalının adı "Mali Hukuktur"
Soru 15
En az kaynakla en fazla sosyal faydayı sağlayacak biçimde bütçe uygulamasının denetlenmesi, ifadesi ne tür denetimi tanımlar?
Seçenekler
A
Siyasi Denetim
B
İdari Denetim
C
Etkinlik Denetimi
D
Yasallık Denetimi
E
Yerindelik Denetimi
Açıklama:
En az kaynakla en fazla sosyal faydayı sağlayacak biçimde bütçe uygulamasının denetlenmesi, etkinlik denetiminin açıklamasıdır. oğru cevap (c) şıkkıdır.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi bütçenin çağdaş işlevidir?
Seçenekler
A
Ekonomik İşlevi
B
Siyasi İşlevi
C
Hukuki İşlevi
D
Mali İşlevi
E
Denetim İşlevi
Açıklama:
Bütçenin çağdaş işlevi "ekonomik İşlev" dir. Sorunun diğer şıklarında veriler ise "bütçenin klasik işlevleri" dir.
Soru 17
Genel bütçe gelir teklifi aşağıdakilerden hangisi tarafından hazırlanır?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanlığı
B
T.B.M.M. Başkanlığı
C
Hazine ve Maliye Bakanlığı
D
Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü
E
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü
Açıklama:
Genel bütçe gelir teklifi Cumhurbaşkanlığı tarafından hazırlanır. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı başta olmak üzere Hazine ve Maliye Bakanlığının ilgili Genel Müdürlüklerinin katkılarıyla hazırlansa da doğru cevap (a) şıkkı olan Cumhurbaşkanlığı dır.
Soru 18
Merkezi Yönetim Bütçe Kanun teklifi mali yılbaşından en az kaç gün önce Cumhurbaşkanı tarafından T.B.M.M.ne sunulur?
Seçenekler
A
45
B
55
C
65
D
75
E
85
Açıklama:
Merkezi Yönetim Bütçe Kanun teklifi mali yılbaşından en az 75 gün önce Cumhurbaşkanı tarafından T.B.M.M.ne sunulur. Doğru cevap (d) şıkkıdır.
Soru 19
Gelecek üç yıla ilişkin toplam gelir ve gider tahminlerini içeren "Orta Vadeli Mali Plan" en geç hangi tarihe kadar Resmi Gazete de yayımlanması gerekir?
Seçenekler
A
1 Eylül
B
15 Eylül
C
1 Ekim
D
17 Ekim
E
27 Ekim
Açıklama:
Gelecek üç yıla ilişkin toplam gelir ve gider tahminlerini içeren "Orta Vadeli Mali Plan" nın en geç 15 Eylül'e kadar, Resmi Gazetede yayımlanması gerekir.
Soru 20
Bütçenin ekonomik istikrarı sağlama kavramı aşağıdakilerden hangisini içermez?
Seçenekler
A
Tam istihdamı sağlama
B
Fiyat istikrarını sağlama
C
Ödemeler dengesini sağlama
D
Ekonomik Kalkınmayı sağlama
E
Borç istikrarını sağlama
Açıklama:
Bütçenin ekonomik istikrarı sağlama kavramı içinde "borç istikrarını sağlama" fonksiyonu yoktur. Doğru cevap (e) şıkkıdır.
Soru 21
'Kamu kurum ve kuruluşlarının, belirli bir dönem için gelir ve giderlerini tahmin eden, bunların uygulanmasına önceden izin veren hukuki bir dokümandır' tanımı aşağıdakilerden hangisine uymaktadır?
Seçenekler
A
Devlet Bütçesi
B
Bilanco
C
Ödemeler Dengesi
D
Borçlanma gereği
E
Bütçe açığı
Açıklama:
Devlet Bütçesi: Kamu kurum ve kuruluşlarının, belirli bir dönem için gelir ve giderlerini tahmin eden, bunların uygulanmasına önceden izin veren hukuki bir dokümandır.
Soru 22
Ülkemizde Osmanlının son dönemlerinde bütçe kelimesi bazı belgelerde kullanılmış olsa da, genellikle “muvazene defteri”, “muvazene-i maliye” ve “muvazene-i umumiye” gibi kavramlar daha yaygın kullanılmıştır. Hangi tarihten başlayarak yerleşik bir kavram olarak bütçe kelimesi kullanılmıştır?
Seçenekler
A
1961 Anayasasından
B
1982 Anayasasından
C
1839 Gülhane hatt ı hümayunundan
D
1923 cumhuriyetin ilanından
E
1881 Düyun u Umumiyeden
Açıklama:
Ülkemizde ise Osmanlının son dönemlerinde bütçe kelimesi bazı belgelerde kullanılmış olsa da, genellikle “muvazene defteri”, “muvazene-i maliye” ve “muvazene-i umumiye” gibi kavramlar daha yaygın kullanılmıştır. 1961 Anayasası’ndan başlayarak yerleşik bir kavram olarak bütçe kelimesi kullanılmıştır.
1961 anayasasından
1961 anayasasından
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Bütçenin klasik işlevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sosyal işlevi
B
Mali işlevi
C
Siyasi İşlevi
D
Denetim İşlevi
E
Hukuki işlevi
Açıklama:
Bütçenin Klasik İşlevleri • Mali işlevi • Siyasi işlevi • Hukuki işlevi • Denetim işlevi
Sosyal İşlevi
Sosyal İşlevi
Soru 24
Yasama organının halka adına kamu gelirlerini toplayıp, yine halk adına bu gelirleri harcamasına ne denir.
Seçenekler
A
Bütçe hakkı
B
Gelir Hakkı
C
Yasama hakkı
D
Mali hak
E
Hükümet hakkı
Açıklama:
Yasama organının halka adına kamu gelirlerini toplayıp, yine halk adına bu gelirleri harcamasına bütçe hakkı adı verilir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi Bütçenin çağdaş işlevlerinden biridir?
Seçenekler
A
Gelir dağılımında adalet işlevi
B
Mali işlevi
C
Hukuki işlevi
D
Denetim işlevi
E
Siyasi işlevi
Açıklama:
Devlet bütçeleri günümüzde kaynakları daha etkin tahsis etmek, gelir dağılımında adaleti sağlamak, ekonomide istikrarı sağlamak, gibi yeni işlevleri üzerine almıştır.
Gelir dağılımında adalet işlevi
Gelir dağılımında adalet işlevi
Soru 26
Hangi hizmetlerin kamu tarafından hangilerinin özel sektör tarafından yapılacağına karar verebilmek için, ne tür hizmetler hangi sektörde daha etkin üretilebilir sorusuna yanıt arayan bütçe işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kaynak tahsisinde etkinlik işlevi
B
Gelir dağılımında adalet işlevi
C
Ekonomik istikrar işlevi
D
Mali işlevi
E
Denetim işlevi
Açıklama:
Kaynak Tahsisinde Etkinlik İşlevi Bu işlevle, bir yandan kamu kesimi ve özel kesim arasında kaynak tahsisinde etkinliğin sağlanmasını amaçlarken, diğer yandan kamu kesiminin yapacağı hizmetlerde birbirine rakip çıkar ve talepler arasında kaynak tahsis etmesini de amaçlar.
Kaynak tahsisinde etkinlik işlevi
Kaynak tahsisinde etkinlik işlevi
Soru 27
Merkezi yönetim bütçesinin hazırlanma süreci içersinde Bütçe süreci, en geç hangi ayın ilk haftası sonuna kadar kalkınma planları, stratejik planlar ve genel ekonomik koşulların gerekleri doğrultusunda makro politikaları, ilkeleri, hedef ve gösterge niteliğindeki temel ekonomik büyüklükleri de kapsayacak şekilde görüşülüp onaylanan Orta Vadeli Program’ın (OVP) Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla başlayacaktır?
Seçenekler
A
Eylül
B
Mayıs
C
Haziran
D
Ekim
E
Aralık
Açıklama:
Merkezi yönetim bütçesinin hazırlanma süreci şu şekildedir: Bütçe süreci, en geç eylül ayının ilk haftası sonuna kadar kalkınma planları, stratejik planlar ve genel ekonomik koşulların gerekleri doğrultusunda makro politikaları, ilkeleri, hedef ve gösterge niteliğindeki temel ekonomik büyüklükleri de kapsayacak şekilde görüşülüp onaylanan Orta Vadeli Program’ın (OVP) Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla başlayacaktır. OVP cumhurbaşkanı tarafından hazırlanacaktır.
Soru 28
Türkiye'de Bütçe çağrısı ve yatırım genelgesi kim tarafından hazırlanarak en geç 15 Eylül’e kadar Resmi Gazete’de yayımlanacaktır.
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanlığı
B
Başbakanlık
C
Maliye Bakanlığı
D
İçişleri bakanlığı
E
Bütçe komisyonu
Açıklama:
Bütçe çağrısı ve yatırım genelgesi Cumhurbaşkanlığı tarafından hazırlanarak en geç 15 Eylül’e kadar Resmi Gazete’de yayımlanacaktır.
Soru 29
Kamu idareleri (harcamacı kuruluşlar), bütçe tekliflerini en geç eylül ayı sonuna kadar Cumhurbaşkanlığına gönderecek ve Merkezi yönetim bütçe kanun teklifi mali yılbaşından en az kaç gün önce Cumhurbaşkanı tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) sunulacaktır.
Seçenekler
A
75
B
55
C
15
D
60
E
50
Açıklama:
Kamu idareleri (harcamacı kuruluşlar), bütçe tekliflerini en geç eylül ayı sonuna kadar Cumhurbaşkanlığına gönderecek ve Merkezi yönetim bütçe kanun teklifi mali yılbaşından en az 75 gün önce (17 Ekim tarihinde) Cumhurbaşkanı tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) sunulacaktır. Buradan da anlaşılacağı üzere bütçe ödeneklerinde temel etkinlik Cumhurbaşkanlığı makamındadır.
Soru 30
Kesin hesap kanunu teklifi izleyen mali yılın hangi ayı sonuna kadar Cumhurbaşkanı tarafından TBMM’ye sunulacaktır
Seçenekler
A
Haziran
B
Mayıs
C
Eylül
D
Ekim
E
Aralık
Açıklama:
Kesin hesap kanunu teklifi izleyen mali yılın haziran ayı sonuna kadar Cumhurbaşkanı tarafından TBMM’ye sunulacaktır
Soru 31
Bütçenin tanımımda hangi vurgu yoktur
Seçenekler
A
Sadece gelir
B
Gelir ve gider
C
Araç
D
Plan
E
Sözleşme
Açıklama:
Devlet bütçesi kavramını anlayınız
Bütçe tanımını anlayınız
Bütçe tanımını anlayınız
Soru 32
Bütçenin geniş tanımında hangisi yoktur
Seçenekler
A
Cari açık
B
Dönem
C
Gelir
D
Gider
E
Hukuki
Açıklama:
Bütçenin çağdaş tanımını anlayınız
Soru 33
Klasik işlevde hangisi yoktur
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Mali
C
Siyasi
D
Hukuki
E
Denetim
Açıklama:
Klasik işlevleri anlayınız ve farklarını açıklayınız
Soru 34
Devletin jandarma işlevinde temel amaç nedir
Seçenekler
A
Güvenlik
B
Dış açık
C
Cari açık
D
Emisyon
E
Mali saydamlık
Açıklama:
Bütçenin mali işlevini anlayınız ve tanımlayınız
Soru 35
Bütçenin sadece bir işlevi demokratik ülkelerde geçerlidir. Bu işlev nedir
Seçenekler
A
Siyasi işlev
B
Mali işlev
C
Hukuki işlev
D
Ekonomik işlev
E
Deflasyon işlevi
Açıklama:
Demokrasi ve parlamento ilişkisini anlayınız
Siyasi işlev ve parlamento ilişkisini anlayınız
Siyasi işlev ve parlamento ilişkisini anlayınız
Soru 36
Mali hukuk kapsamında hangisi yoktur
Seçenekler
A
Dış açık
B
Sayıştay
C
Kesin hesap
D
Vergi
E
Mali anlaşmalar
Açıklama:
Mali hukuk kapsamındaki kavramları yorumlayınız
Mali hukuk kavramını anlayınız
Mali hukuk kavramını anlayınız
Soru 37
GSMH farklı ülkelerde hangi oran aralığındadır
Seçenekler
A
%20-%60
B
%10-%50
C
%5-%50
D
%6-%50
E
%11-%55
Açıklama:
Bütçenin denetim işlevinde ekonomik büyüklük ilişkisi nedir yorumlayınız
Bütçenin denetim işlevini anlayınız
Bütçenin denetim işlevini anlayınız
Soru 38
İdarenin kendi kendini denetlemesi nedir
Seçenekler
A
İdari denetim
B
Etkenlik denetimi
C
Verimlilik denetimi
D
Borç denetimi
E
Enflasyon denetimi
Açıklama:
İdari denetim kavramını anlayınız
İdari denetim kavramını yorumlayınız
İdari denetim kavramını yorumlayınız
Soru 39
Tekelleşme hangi kavramla ilgilidir
Seçenekler
A
Dışsallık
B
Saydamlık
C
Verimlilik
D
Etkenlik
E
Enflasyon
Açıklama:
Dışsallık kavramını eğitim hizmeti açısından yorumlayınız
Dışsallık kavramını anlayınız
Dışsallık kavramını anlayınız
Soru 40
Dış ödemeler dengesinin ağırlıklı kısmı nedir
Seçenekler
A
Dış ticaret
B
Cari açık
C
Döviz kuru
D
Faiz
E
Tasarruf
Açıklama:
Dış ödemeler dengesi ve dış ticaret ilişkisini açıklayınız
Dış ödemeler dengesi kavramını anlayınız
Dış ödemeler dengesi kavramını anlayınız
Soru 41
I.Yürütmenin bulduğu mali kaynaklarla bu kaynakların kullanılma gereksinmesini kapsamaktadır. II.Bütçelerin hükümetler tarafından hazırlanıp parlamento tarafından onaylanması siyasi niteliğini oluşturmaktadır. III.Bütçe sürecinin belirli yasal çerçevede yürütülmesi hukuki niteliğini vurgulamaktadır. Bütçe kavramı ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
- Yürütmenin bulduğu mali kaynaklarla bu kaynakların kullanılma gereksinmesini kapsamaktadır.
- Bütçelerin hükümetler tarafından hazırlanıp parlamento tarafından onaylanması siyasi niteliğini oluşturmaktadır.
- Bütçe sürecinin belirli yasal çerçevede yürütülmesi hukuki niteliğini vurgulamaktadır.
- Bu ifadelerin hepsi doğrudur.
Soru 42
Bütçe kavramı çeşitli şekillerde tanımlanmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu tanımlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Fiyat etiketli bir hedef sınıflamasıdır.
B
Kaynakların sınırlı olması ve ihtiyaçların sonsuz olması nedeniyle, alternatif hizmetler arasında tercih yapma mekanizmasıdır.
C
Tercihlerin amaçlara ulaşmak üzere koordine edilmesi anlamında bir plandır.
D
Amaçlara nasıl ulaşılacağını gösteren ayrıntılı bilgi içeren bir çalışma planıdır.
E
Yürütme ve yargı organı arasında yapılan bir sözleşmedir.
Açıklama:
Bütçe, yürütme organı ve halk arasında yapılan bir sözleşmedir.
Soru 43
I.Mali işlevi II.Siyasi işlevi III.Hukuki işlevi IV.Denetim işlevi Yukarıdakilerden hangileri bütçenin klasik işlevlerindendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve IV
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Bütçenin klasik işlevleri;
- Mali işlevi
- Siyasi işlevi
- Hukuki işlevi
- Denetim işlevi olarak sayılabilir.
Soru 44
Hükümetlerin tercihlerinin parlamentolar aracılığıyla onaylanması ve uygulanması bütçenin aşağıdaki işlevlerinden hangisini açıklar?
Seçenekler
A
Mali işlevi
B
Denetim işlevi
C
Siyasal işlevi
D
Hukuki işlevi
E
Yönetim işlevi
Açıklama:
Temsili demokrasilerde Parlamentolar, halkın isteklerini, ihtiyaçlarını ortaya koyarlar. Hükümetler de halkın bu isteklerini bütçe aracılığıyla gerçekleştirmeyi amaç edinmiş siyasal bir organdır. Hükümetler politikalarını bürokrasiye uygulatarak halkın isteklerini karşılamış olmaktadır. Hükümetlerin siyasi tercihlerinin parlamentolar aracılığıyla onaylanması ve uygulanması bütçenin siyasi işlevini açıklamaktadır.
Soru 45
Bütçe çeşitli şekillerde denetlenmektedir. Parlamento tarafından yapılan bütçe denetimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Siyasi denetim
B
İdari denetim
C
Etkinlik denetimi
D
Uygunluk denetimi
E
Yasallık denetimi
Açıklama:
Parlamento hükümete vermiş olduğu uygulama iznini en azından mali yıl sonunda denetlemek isteyecektir. Bu denetim siyasi denetim olarak adlandırılmaktadır.
Soru 46
I.Kaynak tahsisinde etkinlik işlevi II.Gelir dağılımında adalet işlevi III.Ekonomik istikrar işlevi IV.Denetim işlevi Yukarıdakilerden hangileri bütçenin çağdaş işlevleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
• Kaynak tahsisinde etkinlik işlevi • Gelir dağılımında adalet işlevi • Ekonomik istikrar işlevi bütçenin çağdaş işlevleri arasında yer almaktadır. Denetim işlevi ise klasik işlevleri arasındadır.
Soru 47
I.Cumhurbaşkanlığınca bütçeler, uluslararası standartlar içeren sınıflandırma ile hazırlanıp ve uygulanacaktır. II.Merkezi yönetim bütçe kanunu teklifini hazırlarken, kamu idareleri arasında koordinasyonu Cumhurbaşkanlığı sağlayacaktır. III.OVP Cumhurbaşkanı tarafından hazırlanacaktır. Bütçenin hazırlanmasına ilişkin yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
- Cumhurbaşkanlığınca bütçeler, uluslararası standartlar içeren sınıflandırma ile hazırlanıp ve uygulanacaktır.
- Merkezi yönetim bütçe kanunu teklifini hazırlarken, kamu idareleri arasında koordinasyonu Cumhurbaşkanlığı sağlayacaktır.
- OVP cumhurbaşkanı tarafından hazırlanacaktır.
Bu maddelerin hepsi doğrudur.
Soru 48
I.Merkezi yönetim bütçe kanun teklifi Cumhurbaşkanı tarafından TBMM’ye sunulacak ve parlamento da görüşülme süreci bu şekilde başlamış olacaktır. II.Meclis bütçede değişiklik yapma hakkına sahiptir. III.Bütçe komisyonu üye sayısı siyasi partilerin güçleri oranında bir komisyon sayısı belirlenecektir. IV.Bütçenin süresinde yürürlülüğe konulamaması halinde “geçici bütçe kanunu” çıkarılacaktır. Bütçenin parlamentoda görüşülme süreci ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve III
B
I, II ve III
C
I, III ve IV
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Meclis bütçede değişiklik yapma hakkına sahip değildir. Bunun dışındaki ifadeler doğrudur.
Soru 49
Bütçenin gelir dağılımında adalet işlevine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Devletin bütçe yoluyla ödemeler dengesini sağlaması bu kapsama girer.
B
Devlet bütçesi ile işsizliğin önlenmesi bu kapsamdadır.
C
Devlet bütçe aracılığıyla bütün gelir dağılımı türlerinde iyileşme sağlayabilir.
D
Kamu malları kamu kesiminde daha etkin üretilmektedir.
E
Monopol piyasalarında devletin etkin rol üstlenmesi gerekmektedir.
Açıklama:
Devlet bütçe aracılığıyla bütün gelir dağılımı türlerinde iyileşme sağlayabilir. Bu gelir dağılımında adalet işlevi ile ilişkilidir.
Soru 50
I.Tam istihdamı sağlamayı II.Fiyat istikrarını sağlamayı III.Ödemeler dengesini sağlamayı IV.Ekonomik kalkınmayı sağlamayı Yukarıdakilerden hangileri bütçenin ekonomik istikrar işlevi kapsamında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve IV
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Ekonomik istikrarı sağlama kavramı tam istihdamı sağlanmayı, fiyat istikrarını sağlanmayı, ödemeler dengesini sağlanmayı ve ekonomik kalkınmayı sağlamayı kapsamaktadır.
Soru 51
Bütçe çağrısı ve yatırım genelgesi Cumhurbaşkanı tarafından en geç hangi güne kadar Resmi Gazete’de yayımlanır?
Seçenekler
A
7 Eylül
B
15 Eylül
C
30 Eylül
D
17 Ekim
E
31 Aralık
Açıklama:
Bütçe çağrısı ve yatırım genelgesi Cumhurbaşkanlığı tarafından hazırlanarak en geç 15 Eylül’e kadar Resmi Gazete’de yayımlanacaktır. Genel bütçe gelir teklif Cumhurbaşkanlığı tarafından, diğer bütçelerin gelir teklifleri ilgili idarelerce hazırlanacaktır.
Soru 52
Kamu idareleri kendi bütçe tekliflerini en geç hangi güne kadar Cumhurbaşkanlığına göndermelidir?
Seçenekler
A
7 Eylül
B
15 Eylül
C
30 Eylül
D
17 Ekim
E
31 Aralık
Açıklama:
Kamu idareleri (harcamacı kuruluşlar), bütçe tekliflerini en geç eylül ayı sonuna kadar Cumhurbaşkanlığına gönderecektir. Doğru yanıt C’dir.
Soru 53
Bütçe kanununun süresinde yürürlüğe konulamaması halinde aşağıdakilerden hangisi yapılır?
Seçenekler
A
İlgili mali yılda bütçe hazırlanmaz.
B
Ek süre verilir.
C
Geçici bütçe kanunu hazırlanır.
D
Önceki bütçe kanunu aynen geçerli sayılır.
E
Merkezi yönetim istifa eder.
Açıklama:
Bütçe teklifi Bütçe Komisyonunda görüşülür. Komisyonun 55 gün içinde kabul edeceği metni Genel Kurulda görüşülür ve malî yılbaşına kadar karara bağlanır. Bütçe kanununun süresinde yürürlüğe konulamaması halinde, geçici bütçe kanunu çıkarılır. Doğru yanıt C’dir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi bütçenin klasik işlevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Mali
B
Siyasi
C
Denetim
D
Ekonomik istikrar
E
Hukuki
Açıklama:
Bütçenin klasik işlevleri; mali, siyasi hukuki ve denetim işlevidir. Ekonomik istikrar bütçenin çağdaş işlevlerinden biridir. Doğru yanıt D’dir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi bütçenin çağdaş işlevlerinden biridir?
Seçenekler
A
Hukuki
B
Siyasi
C
Denetim
D
Mali
E
Gelir dağılımında adalet
Açıklama:
Bütçenin çağdaş işlevleri; kaynak tahsisinde etkinlik, ekonomik istikrar ve gelir dağılımında adalet işlevleridir.
Soru 56
Devlet bütçesinin parlamento tarafından onaylanması bütçenin hangi işlevini oluşturur?
Seçenekler
A
Hukuki
B
Kaynak tahsisinde etkinlik
C
Ekonomik istikrar
D
Siyasi
E
Mali
Açıklama:
Bütçelerin hükümetler tarafından hazırlanıp parlamento tarafından onaylanması siyasi niteliğini oluşturmaktadır. Doğru yanıt D’dir.
Soru 57
En az kaynakla en fazla sosyal faydayı sağlayacak biçimde bütçe uygulamasının denetlenmesi aşağıdaki denetim türlerinden hangisidir?
Seçenekler
A
İdari denetim
B
Siyasi denetim
C
Verimlilik denetimi
D
Yasallık denetimi
E
Etkinlik denetimi
Açıklama:
En az kaynakla en fazla sosyal faydayı sağlayacak biçimde bütçe uygulamasının denetlenmesi Etkinlik denetimidir. Doğru yanıt E’dir.
Soru 58
Bütçenin ekonomik istikrarı sağlama işlevi aşağıdakilerden hangisini kapsamaz?
Seçenekler
A
Ödemeler dengesini
B
Tam istihdamı
C
Uluslararası dengeyi
D
Ekonomik kalkınmayı
E
Fiyat istikrarını
Açıklama:
Bütçenin çağdaş işlevlerinden ekonomik istikrarı sağlama kavramı, tam istihdamı sağlamayı, fiyat istikrarını sağlanmayı, ödemeler dengesini sağlanmayı ve ekonomik kalkınmayı sağlamayı kapsamaktadır.
Soru 59
Merkezi yönetim kesin hesap kanunu teklifi ilgili olduğu mali yılın sonundan başlayarak en geç ne kadar süre sonra Cumhurbaşkanı tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur?
Seçenekler
A
75 gün
B
90 gün
C
4 ay
D
6 ay
E
9 ay
Açıklama:
Merkezi yönetim kesinhesap kanunu teklifi, ilgili olduğu mali yılın sonundan başlayarak en geç 6 ay sonra Cumhurbaşkanı tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur.
Soru 60
Cumhurbaşkanı bütçe kanun teklifini mali yılbaşından en az kaç gün önce Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar?
Seçenekler
A
30
B
60
C
75
D
90
E
120
Açıklama:
Cumhurbaşkanı bütçe kanun teklifini mali yılbaşından en az 75 gün önce Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar.
Soru 61
I. Gelir ve giderleri gösteren bir dokümandır. II. Yürütme organı ile halk arasında yapılan bir sözleşmedir. III. Fiyat etiketli bir hedef sınıflamasıdır. Bütçe ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II ve III
C
I ve II
D
I ve III
E
Yalnız I
Açıklama:
Bütçe nedir sorusuna verilen bazı yanıtlar şunlardır;
• Bütçe, en basit olarak gelir giderleri gösteren bir dokümandır.
• Bütçe, gelecekte devletin harcayacağı paralarla toplayacağı gelirlerin tahmindir.
• Bütçe, kaynaklarla amaçlara ulaşmak için bir araçtır.
• Bütçe, fiyat etiketli bir hedef sınıflamasıdır.
• Bütçe, kaynakların sınırlı olması ve ihtiyaçların sonsuz olması nedeniyle, alternatif
hizmetler arasında tercih yapma mekanizmasıdır.
• Bütçe, tercihlerin amaçlara ulaşmak üzere koordine edilmesi anlamında bir plandır.
• Bütçe, amaçlara nasıl ulaşılacağını gösteren ayrıntılı bilgi içeriyorsa, bir çalışma
planıdır.
• Bütçe, yürütme organı ile halk arasında yapılan bir sözleşmedir.
Dolayısıyla doğru cevap A'dır.
• Bütçe, en basit olarak gelir giderleri gösteren bir dokümandır.
• Bütçe, gelecekte devletin harcayacağı paralarla toplayacağı gelirlerin tahmindir.
• Bütçe, kaynaklarla amaçlara ulaşmak için bir araçtır.
• Bütçe, fiyat etiketli bir hedef sınıflamasıdır.
• Bütçe, kaynakların sınırlı olması ve ihtiyaçların sonsuz olması nedeniyle, alternatif
hizmetler arasında tercih yapma mekanizmasıdır.
• Bütçe, tercihlerin amaçlara ulaşmak üzere koordine edilmesi anlamında bir plandır.
• Bütçe, amaçlara nasıl ulaşılacağını gösteren ayrıntılı bilgi içeriyorsa, bir çalışma
planıdır.
• Bütçe, yürütme organı ile halk arasında yapılan bir sözleşmedir.
Dolayısıyla doğru cevap A'dır.
Soru 62
I. Mali
II. Gelir dağılımını sağlama
III. Hukuki
Yukarıdakilerden hangileri bütçenin klasik işlevlerindendir?
II. Gelir dağılımını sağlama
III. Hukuki
Yukarıdakilerden hangileri bütçenin klasik işlevlerindendir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
Yalnız III
C
I ve III
D
II ve III
E
I ve II
Açıklama:
Bütçenin klasik işlevleri; mali-siyasi-hukuki ve denetim işlevleridir. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 63
Yasama organının halk adına kamu gelirlerini toplayıp, yine halk adına bu gelirleri harcamasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bütçe hakkı
B
Mali tevzin
C
Mali sürüklenme
D
Vergi erozyonu
E
Siyasi denetim
Açıklama:
Yasama organının halk adına kamu gelirlerini toplayıp, yine halk adına bu gelirleri harcaması kavramına bütçe hakkı denmektedir. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.
Soru 64
En az kaynakla en fazla sosyal faydayı sağlayacak biçimde bütçe uygulamasının denetlenmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Siyasi denetim
B
İdari denetim
C
Etkinlik denetimi
D
Yasallık denetimi
E
Mali denetim
Açıklama:
Etkinlik denetimi, en az kaynakla en fazla sosyal faydayı sağlayacak biçimde bütçe uygulamasının denetlenmesidir. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 65
I. Mali etkinlik II. Kaynak tahsisinde etkinlik III. Ekonomik istikrar sağlama Yukarıdakilerden hangileri bütçenin çağdaş işlevleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve III
C
I, II ve III
D
Yalnız I
E
Yalnız III
Açıklama:
Bütçenin çağdaş işlevleri; kaynak tahsisinde etkinlik-gelir dağılımında adalet-ekonomik istikrar işlevleridir. Dolayısıyla doğru B'dir.
Soru 66
Merkezi yönetim bütçe kanun teklifi aşağıdakilerden hangisi tarafından TBMM'ye sunulur?
Seçenekler
A
Hazine ve maliye bakanı
B
Cumhurbaşkanı
C
İçişleri bakanı
D
Sanayi ve teknoloji bakanı
E
Dışişleri bakanı
Açıklama:
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nde Merkezi Yönetim Bütçe Kanun
teklifi Cumhurbaşkanı tarafından TBMM’ye sunulacaktır. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
teklifi Cumhurbaşkanı tarafından TBMM’ye sunulacaktır. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
Soru 67
Merkezi yönetim bütçe kanun teklifi mali yılbaşından en az kaç gün önce Cumhurbaşkanı tarafından TBMM'ye gönderilmek zorundadır?
Seçenekler
A
15
B
20
C
35
D
75
E
85
Açıklama:
Kamu idareleri (harcamacı kuruluşlar), bütçe tekliflerini en geç eylül ayı sonuna kadar Cumhurbaşkanlığına gönderecek ve Merkezi yönetim bütçe kanun teklifi mali yılbaşından en az 75 gün önce (17 Ekim tarihinde) Cumhurbaşkanı tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) sunulacaktır. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 68
Kesin hesap kanunu teklifi izleyen mali yılın hangi ayının sonuna kadar Cumhurbaşkanı tarafından TBMM'ye sunulmalıdır?
Seçenekler
A
Mayıs
B
Haziran
C
Nisan
D
Mart
E
Temmuz
Açıklama:
Kesin hesap kanunu teklifi izleyen mali yılın haziran ayı sonuna kadar Cumhurbaşkanı tarafından TBMM’ye sunulacaktır. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi Orta Vadeli Mali Planda yer almaz?
Seçenekler
A
Toplam gelir tahminleri
B
Toplam gider tahminleri
C
Kamu idarelerinin ödenek teklif tavanları
D
Cetveller
E
Borçlanma durumu
Açıklama:
YEP (Yeni Ekonomi Program) ile uyumlu olmak üzere, gelecek üç yıla ilişkin toplam gelir ve gider tahminleriyle hedef açık ve borçlanma durumu, kamu idarelerinin ödenek teklif tavanlarını içeren ve cumhurbaşkanı tarafından onaylanan Orta Vadeli Mali Planda yer alır. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 70
Eski adıyla Orta Vadeli Program yeni adıyla Yeni Ekonomi Programı kim tarafından hazırlanmaktadır?
Seçenekler
A
TBMM
B
Cumhurbaşkanı
C
Maliye ve Hazine Bakanlığı
D
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
E
İçişleri Bakanlığı
Açıklama:
Eski adıyla Orta Vadeli Program yeni adıyla Yeni Ekonomi Programı Cumhurbaşkanı tarafından hazırlanmaktadır. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
Soru 71
Aşağıdaki hangi tarihten sonra bütçe kelimesi, ülkemizde yerleşik bir kavram olarak kullanılmaya başlanmıştır?
Seçenekler
A
1910
B
1921
C
1924
D
1961
E
1982
Açıklama:
Ülkemizde 1961 Anayasasından başlayarak yerleşik bir kavram olarak bütçe kelimesi kullanılmaya başlamıştır.
Soru 72
Kamu kurum ve kuruluşlarının, belirli bir dönem için gelir ve giderlerini tahmin eden, bunların uygulanmasına önceden izin veren hukuki bir dokümana ne denir?
Seçenekler
A
Şirket bütçesi
B
Devlet bütçesi
C
Hazine bütçesi
D
Eğitim bütçesi
E
Ek bütçe
Açıklama:
Devlet bütçesi; kamu kurum ve kuruluşlarının, belirli bir dönem için gelir ve giderlerini tahmin eden, bunların uygulanmasına önceden izin veren hukuki bir dokümandır.
Soru 73
Hükümetin geçmiş yıllarda yaptığı harcamaların yasama organı ve kamuoyunda hesabını veren rapora ne denir?
Seçenekler
A
Hazine bütçesi
B
Maliye bütçesi
C
Devlet bütçesi
D
Ek bütçe
E
Özel bütçe
Açıklama:
Devlet bütçesi; hükümetin geçmiş yıllarda yaptığı harcamalarının yasama organı ve kamuoyunda hesabını veren bir rapordur.
Soru 74
Bütçenin kaç klasik işlevi vardır?
Seçenekler
A
4
B
5
C
6
D
7
E
8
Açıklama:
Bütçenin dört klasik işlevi vardır. Bunlar;
- Mali işlevi,
- Siyasi işlevi,
- Hukuki işlevi,
- Denetim işlevidir.
Soru 75
Bütçenin ortaya çıkışının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hukuki işlevi
B
Denetim işlevi
C
Harcama işlevi
D
Mali işlevi
E
Siyasi işlevi
Açıklama:
Dünya tarihinde ilk bütçenin yapılma nedeni, devletin hangi hizmetleri yapacağını ve bu hizmetlere halkın katkısının ne olacağını belirlemek isteğidir. Bu nedenle de bütçenin ortaya çıkışının temel nedeni siyasaldır. Bütçenin siyasi işlevi sadece demokratik ülkelerde geçerlidir. Çünkü halkın isteklerinin ve rızasının bütçelerde yer bulabilmesi ancak demokratik hakların kullanımıyla gerçekleşebilmektedir.
Soru 76
Yasama organının halk adına kamu gelirlerini toplayıp, yine halk adına bu gelirleri harcamasına ne denir?
Seçenekler
A
Etkinlik denetimi
B
İdari denetim
C
Bütçe hakkı
D
Siyasi denetim
E
Yasal denetim
Açıklama:
Yasama organının halk adına kamu gelirlerini toplayıp, yine halk adına bu gelirleri harcamasına bütçe hakkı denir. Bütçe hukuki bir dokümandır. Bütçe hakkıyla bağlantılı olan, yürütme ve yasama organlarının konuya ilişkin sınırlarını çizen kurallar anayasada yer almaktadır.
Soru 77
En az kaynakla en fazla sosyal faydayı sağlayacak biçimde bütçe uygulamasının denetlenmesine ne denir?
Seçenekler
A
Bütçe hakkı
B
Etkinlik denetimi
C
İdari denetim
D
Siyasi denetim
E
Yasal denetim
Açıklama:
Etkinlik denetimi; en az kaynakla en fazla sosyal faydayı sağlayacak biçimde bütçe uygulamasının denetlenmesidir.
Soru 78
Bütçenin kaç çağdaş işlevi vardır?
Seçenekler
A
7
B
6
C
5
D
4
E
3
Açıklama:
Bütçenin klasik işlevleri yanında günümüz modern devletlerinde çağdaş işlevleri de vardır. Devlet bütçeleri günümüzde üç işlevi vardır. Bunlar;
- Kaynak tahsisinde etkinlik işlevi,
- Gelir dağılımında adalet işlevi,
- Ekonomik istikrar işlevidir.
Soru 79
Gelir dağılımının kaç türü vardır?
Seçenekler
A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
Devletin bütçeleri aracılığı ile gelir dağılımını düzelteme görevini üstlenmektedirler. Gelir dağılımı türleri oldukça çeşitlidir, bunları üç başlık altında toplanabilir. Bunlar;
- Bireysel gelir dağılımı,
- Sektörel gelir dağılımı,
- Bölgesel gelir dağılımıdır.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi ülkede ekonomik istikrarı sağlayan faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ekonomik kalkınmayı sağlamak
B
Fiyat istikrarını sağlamak
C
Ödemeler dengesini sağlamak
D
Göçün güvenliğini sağlamak
E
Tam istihdamı sağlamak
Açıklama:
Ekonomideki çeşitli sorunları devletlerin bütçeleri aracılığıyla çözmeye çalışırlar. Ekonomik istikrarı sağlama kavramı; tam istihdamı sağlamak, fiyat istikrarını sağlamak, ödemeler dengesini sağlamak, ekonomik büyüme ve sürdürülebilir kalkınmayı gerçekleştirmeyi kapsar.
Soru 81
Devlet bütçesi kavramının açıklanması hangi nitelikler eklenerek yapılabilmektedir?
Seçenekler
A
Siyasi, hukuki, ekonomik nitelikler.
B
Parasal, gelir, gider nitelikleri.
C
Yıllık, denetimsel, kaynak nitelikleri.
D
Planlama, programlama, sınıflandırma nitelikleri.
E
Harcama, gelirler, programsal nitelikler.
Açıklama:
Bütçe kavramı, Devlet’in gelir ve gider belgeleri, yürütmenin bulduğu mali kaynaklarla bu kaynakların kullanılma gereksinmesini kapsamaktadır. Bütçe kavramının ilk gelişiminde siyasi ve hukuki niteliği ağır basarken, günümüzde bunlara ekonomik nitelik de eklemiştir.
Bütçelerin hükümetler tarafından hazırlanıp parlamento tarafından onaylanması siyasi niteliğini oluşturmaktadır. Bütçe sürecinin belirli yasal çerçevede yürütülmesi ise hukuki niteliğini vurgulamaktadır. Daha sonraları gelişen müdahaleci devlet, sosyal devlet anlayışıyla bütçenin ekonomik niteliği de kazandığını görmekteyiz. Özellikle bütçenin, var olan sınırlı kaynaklarla insanların ve toplumların gereksinmelerini karşılayabilmeye çalışması ve ekonomiye yön verip ekonomik istikrarsızlıkları gidermeye çalışması, ekonomik özelliğini ön plana çıkarmaktadır.
Bütçelerin hükümetler tarafından hazırlanıp parlamento tarafından onaylanması siyasi niteliğini oluşturmaktadır. Bütçe sürecinin belirli yasal çerçevede yürütülmesi ise hukuki niteliğini vurgulamaktadır. Daha sonraları gelişen müdahaleci devlet, sosyal devlet anlayışıyla bütçenin ekonomik niteliği de kazandığını görmekteyiz. Özellikle bütçenin, var olan sınırlı kaynaklarla insanların ve toplumların gereksinmelerini karşılayabilmeye çalışması ve ekonomiye yön verip ekonomik istikrarsızlıkları gidermeye çalışması, ekonomik özelliğini ön plana çıkarmaktadır.
Soru 82
"Bütçe, en geniş ulusal amaçlara hizmet etmek amacıyla kaynakların kamu ve özel sektörlere dağılımını yapan, ulusal ekonominin gelişmesi, tam çalışma, fiyat istikrarı ve ödemeler dengesinin olumluya gidebilmesi için, devletin harcamalarını ve gelirlerini yansıtan, mevcut veya yeni hizmet programlarına ödenek sağlanması ve gelirlerdeki (vergiler) hukuki değişiklikleri için yürütmenin yasama organından taleplerini oluşturan, Hükümetin geçmiş yıllarda yaptığı harcamalarının yasama organı ve kamuoyunda hesabını veren bir rapordur." Yukarıdaki Devlet bütçesi tanımı, hangi tür Devlet bütçesi tanımını girmektedir?
Seçenekler
A
Klasik devlet bütçesi
B
Çağdaş devlet bütçesi
C
Liberal devlet bütçesi
D
Sosyalist devlet bütçesi
E
Gelişmiş devlet bütçesi
Açıklama:
Çeşitli yazarlar devlet bütçesi tanımını yapmışlardır. Bu tanımlar doğrudur. Ancak her biri devlet bütçesinin bir yanını eksik tanımlamıştır. Yukarıdaki tanım günümüz dünyasında devlet bütçenin çağdaş özelliklerini de içeren geniş bir tanımıdır.
Soru 83
Devlet bütçesinin klasik işlevleri sıralandığında aşağıdakilerden hangisi bu işlevler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Mali işlevi
B
Hukuki işlevi
C
Yargısal işlevi
D
Siyasi işlevi
E
Denetim işlevi
Açıklama:
Devlet bütçesinin klasik işlevleri olarak;mali işlevi, siyasi işlevi, hukuki işlevi, denetim işlevini sayabiliriz.
Soru 84
Bütçenin siyasi işlevi hangi tür ülkelerde geçerlidir?
Seçenekler
A
Gelişmiş ülkelerde.
B
Parlamenter sistemlerde.
C
Liberal sistemlerde.
D
Demokratik ülkelerde.
E
Milli geliri yükse ülkelerde.
Açıklama:
Bütçenin siyasi işlevi sadece demokratik ülkelerde geçerlidir. Çünkü halkın isteklerinin ve rızasının bütçelerde yer bulabilmesi ancak demokratik hakların kullanımıyla gerçekleşebilmektedir.
Örneğin, bazı baskı gruplarının, temsil ettikleri grubun istekleri ve çıkarları için lobi faaliyetleri yapması, konferanslar düzenlemesi veya gösteriler yapması demokratik yöntemlerle bütçelerin etkilenmesine örnektir. Ancak, örneğin, totaliter rejimlerde, bütçe yapılsa bile, bu bütçeler, halkın demokratik hakları kullanması söz konusu olmadığı için, büyük olasılıkla sadece diktatörün istediği ve şekillendirdiği bütçe olacaktır. Devlet bütçelerinden siyasi olarak beklenen görev, halkın istekleriyle uyumlu ve halkın ihtiyaçlarını karşılayan bir araç olmasıdır.
Örneğin, bazı baskı gruplarının, temsil ettikleri grubun istekleri ve çıkarları için lobi faaliyetleri yapması, konferanslar düzenlemesi veya gösteriler yapması demokratik yöntemlerle bütçelerin etkilenmesine örnektir. Ancak, örneğin, totaliter rejimlerde, bütçe yapılsa bile, bu bütçeler, halkın demokratik hakları kullanması söz konusu olmadığı için, büyük olasılıkla sadece diktatörün istediği ve şekillendirdiği bütçe olacaktır. Devlet bütçelerinden siyasi olarak beklenen görev, halkın istekleriyle uyumlu ve halkın ihtiyaçlarını karşılayan bir araç olmasıdır.
Soru 85
"Çünkü bütçenin tanımında yer alan gelir ve giderlerin uygulanmasına önceden izin veren bir belge olması sonucunda, verilen bu iznin de nasıl kullanıldığının bilinmesi gerektirmektedir. Bir başka deyişle parlamento hükümete vermiş olduğu uygulama iznini en azından mali yılsonunda nasıl kullanıldığını bilmek isteyecektir." Yukarıda klasik bütçe işlevlerinden hangisi tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Bütçenin hukuki işlevi
B
Bütçenin siyasi işlevi
C
Bütçenin mali işlevi
D
Bütçenin ekonomik işlevi
E
Bütçenin denetim işlevi
Açıklama:
Bütçenin klasik anlamdaki tanımı düşünüldüğünde, bütçenin denetim işlevi de hemen anlaşılacaktır. Çünkü bütçenin tanımında yer alan gelir ve giderlerin uygulanmasına önceden izin veren bir belge olması sonucunda, verilen bu iznin de nasıl kullanıldığının denetlenmesini gerektirmektedir. Bir başka deyişle parlamento hükümete vermiş olduğu uygulama iznini en azından mali yılsonunda denetlemek isteyecektir. Bu denetim siyasi denetim olarak adlandırılmaktadır.
Soru 86
"Serbest piyasaların bazı ekonomik koşullarda, ekonomik istikrarı sağlayamadığı veya koruyamadığı bilinmektedir. Ekonomiler zaman zaman depresyonist baskılar altında, başka zamanlarda ise enflasyonist etkiler altında kalmaktadır. Bu ve buna benzer ekonomik sorunları devletlerin bütçeleri aracılığıyla çözmeye çalışması gerekmektedir. Ekonomik istikrarı sağlama kavramı tam istihdamı sağlanmayı, fiyat istikrarını sağlanmayı, ödemeler dengesini sağlanmayı ve ekonomik kalkınmayı sağlamayı kapsamaktadır." Yukarıdaki açıklama bütçenin hangi işlevini ön plana çıkarmaktadır?
Seçenekler
A
Ekonomik istikrar işlevi
B
Siyasi işlevi
C
Hukuki işlevi
D
Gelir dağılımında adalet işlevi
E
Kaynak tahsisinde etkinlik işlevi
Açıklama:
Yukarıdaki tanımlama bütçenin çağdaş ilkelerinden ekonomide istikrarı sağlama işlevine aittir.
Soru 87
Türkiye'de merkez yönetim bütçesinin hazırlanması ve parlamentoya sunulması görevi aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
TBMM
B
Cumhurbaşkanı
C
Hazine ve Maliye Bakanlığı
D
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlü
E
Bakanlar Kurulu
Açıklama:
6771 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla bütçenin hazırlaması süreciyle ilgili çok ciddi değişiklikler içeren yasal düzenlemeler yapılmıştır. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nde Merkezi Yönetim Bütçe Kanun teklifi Cumhurbaşkanı tarafından TBMM’ye sunulacaktır.Bu değişikliğe bağlı olarak kamu maliyesi ile ilgili ilkelerinin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Cumhurbaşkanı tarafından belirlenip izlenecek ve harcamacı kuruluş bütçeleri performans göstergeleri ve bunlara uygunluk ve idarelerin bu kapsamdaki faaliyetleri Cumhurbaşkanının yetkisi dâhilinde olacaktır. Ayrıca, Cumhurbaşkanlığınca bütçeler, uluslararası standartlar içeren sınıflandırma ile hazırlanıp ve uygulanacaktır. Merkezi yönetim bütçe kanunu teklifini hazırlarken, kamu idareleri arasında koordinasyonu da Cumhurbaşkanlığı sağlayacaktır.
Soru 88
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde " Kamu idarelerinin ve kamu iktisadî teşebbüsleri dışındaki kamu tüzel kişilerinin harcamaları yıllık bütçelerle yapılır. Malî yıl başlangıcı ile merkezi yönetim bütçesinin hazırlanması, uygulanması ve kontrolü ile yatırımlar veya bir yıldan fazla sürecek iş ve hizmetler için özel süre ve usuller kanunla düzenlenir. Bütçe kanununa, bütçe ile ilgili hükümler dışında........................" Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
özel hükümlerde konulabilir.
B
çıkarılacak bazı kanunlarda eklenebilir.
C
hiçbir hüküm konulamaz.
D
ilgili kurumlara ait maddelerde konulabilir.
E
torba kanun olarak düzenlemeler konulabilir.
Açıklama:
Bütçe kanununa, bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz.
Soru 89
Bütçe kanununun süresinde yürürlüğe konulamaması halinde aşağıdaki yöntemlerden hangisine başvurulur?
Seçenekler
A
Yeni bir bütçe kanunu hazırlanır.
B
Önceki yıl bütçesi aynen uygulanmaya devam edilir.
C
Önceki yılın bütçesi yeniden değerleme oranına göre artırılarak uygulanır.
D
Geçici bütçe kanunu çıkarılır.
E
Hükümet istifa eder.
Açıklama:
Bütçe teklifi Bütçe Komisyonunda görüşülür. Komisyonun elli beş gün içinde kabul edeceği metin Genel Kurulda görüşülür ve malî yılbaşına kadar karara bağlanır. Bütçe kanununun süresinde yürürlüğe konulamaması halinde, geçici bütçe kanunu çıkarılır. Geçici bütçe kanununun da çıkarılamaması durumunda, yeni bütçe kanunu kabul edilinceye kadar bir önceki yılın bütçesi yeniden değerleme oranına göre artırılarak uygulanır.
Soru 90
"Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Genel Kurulda kamu idare bütçeleri hakkında düşüncelerini her bütçenin görüşülmesi sırasında açıklarlar, ..........................................." Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
gider artırıcı veya gelirleri azaltıcı önerilerde bulunabilirler.
B
bölgelerine yapılacak yatırım ödeneklerinin arttırılmasını önerebilirler.
C
milletvekillerinin değişiklik önergeleri görüşülerek oylanır.
D
milletvekilleri ödeneklerin arttırılmasını önerebilirler.
E
gider artırıcı veya gelirleri azaltıcı önerilerde bulunamazlar.
Açıklama:
Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Genel Kurulda kamu idare bütçeleri hakkında düşüncelerini her bütçenin görüşülmesi sırasında açıklarlar, gider artırıcı veya gelirleri azaltıcı önerilerde bulunamazlar. Genel Kurulda kamu idare bütçeleri ile değişiklik önergeleri, üzerinde ayrıca görüşme yapılmaksızın okunur ve oylanır.
Soru 91
"Bütçe" kavramı ilk olarak hangi yıl Anayasamızda yerleşik olarak kullanılmaya başlanmıştır?
Seçenekler
A
1921
B
1924
C
1961
D
1982
E
2018
Açıklama:
1961 Anayasası’ndan başlayarak yerleşik bir kavram olarak bütçe kelimesi kullanılmıştır. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi bütçenin klasik işlevleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Mali işlev
B
Gelir dağılımında adalet işlevi
C
Siyasi işlev
D
Hukuki işlev
E
Denetim işlevi
Açıklama:
Bütçenin klasik işlevleri; mali işlevi, siyasi işlevi, hukuki işlev ve denetim işlevidir. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi bütçenin klasik işlevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Mali işlevi
B
Siyasi işlevi
C
Hukuki işlevi
D
Denetim işlevi
E
Ekonomik istikrar işlevi
Açıklama:
Bütçenin dört adet klasik işlevi vardır. Bunlar; mali işlevi, siyasi işlevi, hukuki işlevi, denetim işlevidir. Ekonomik istikrar işlevi ise bütçenin çağdaş işlevleri arasındadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 94
Bütçenin hangi işlevi devletin yerine getirdiği hizmetlerin maliyetleri ve finansmanıyla bağlantılıdır?
Seçenekler
A
Mali işlevi
B
Siyasi işlevi
C
Hukuki işlevi
D
Denetim işlevi
E
Ekonomik istikrar işlevi
Açıklama:
Devletin üzerine almış olduğu bazı görevler vardır. Devletler en azından, iç ve dış güvenlik hizmetlerini yerine getirmektedir. Bu hizmetlerin gerektirdiği bazı giderlerin yapılması da zorunludur. İşte mali işlev, devlet hizmetlerinin gerektirdiği maliyetleri ve bunların finansmanını zorunlu kılmaktadır. Elbette bu giderler ve gelirler arasında bir denge kurulmasını da gerektirmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 95
Bütçenin hangi işlevi yalnızca demokratik ülkelerde geçerlidir?
Seçenekler
A
Gelir dağılımı işlevi
B
İktisadi işlevi
C
Kaynak tahsisi işlevi
D
Siyasi işlevi
E
Mali işlevi
Açıklama:
Bütçenin siyasi işlevi sadece demokratik ülkelerde geçerlidir. Çünkü halkın isteklerinin ve rızasının bütçelerde yer bulabilmesi ancak demokratik hakların kullanımıyla gerçekleşebilmektedir. Demokratik olmayan toplumlarda bütçenin siyasi işlevinden bahsedilemez. Doğru cevap D'dir.
Soru 96
Yasama organının halk adına kamu gelirlerini toplayıp yinde halk adına bu gelirleri harcamasına ne denilmektedir?
Seçenekler
A
Siyasi denetim
B
Bütçe hakkı
C
Bütçe gerekçesi
D
Bütçenin mali işlevi
E
Bütçenin siyasi işlevi
Açıklama:
Yasama organının halka adına kamu gelirlerini toplayıp, yine halk adına bu gelirleri harcamasına bütçe hakkı denir. Bu konuda sınırları belirleyen ise anayasadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 97
Aşağıdaki denetim çeşitlerinden hangisi en az kaynakla en fazla faydayı sağlamayı amaçlar?
Seçenekler
A
Siyasi denetim
B
İdari denetim
C
Etkinlik denetimi
D
Biçimsel denetim
E
Yasallık denetimi
Açıklama:
Devlet bütçesinin bir yandan büyüklüğü açısından, diğer yandan kamu parasının kullanılması açısından etkin kullanılması gerekmektedir. En az kaynakla en fazla sosyal faydayı sağlayacak biçimde bütçe uygulamasının yapılması etkinlik denetimi olarak adlandırılmaktadır. Etkinlik denetimi bütçenin denetim işlevinin bir parçasıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 98
Devletin tam kamusal ve yarı kamusal mal ve hizmet üretmesi bütçenin hangi işleviyle bağlantılıdır?
Seçenekler
A
Siyasi işlevi
B
Mali işlevi
C
Gelir dağılımında adalet işlevi
D
Kaynak tahsisinde etkinlik işlevi
E
İstikrar işlevi
Açıklama:
Tam ve yarı kamusal mal ve hizmetleri özel sektör ya üretmemekte ya da yetersiz miktarda üretmektedir. Bu da kaynak dağılımının etkinliğini bozarak toplumun refahını azaltmaktadır. Bu tür mal ve hizmetlerin üretimini kamu kesimi üstlenerek kaynakların daha etkin dağılmasını ve sosyal faydanın artmasını amaçlar. Bu bütçenin kaynak tahsisinde etkinlik işlevidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 99
Türkiye'de bütçe süreci aşağıdakilerden hangisiyle başlamaktadır?
Seçenekler
A
Orta Vadeli Mali Plan'ın yayınlanması
B
Orta Vadeli Program'ın yayınlanması
C
Kamu kuruluşlarının bütçe tekliflerini hazırlaması
D
Bütçe çağrısı ve genelgesinin hazırlanması
E
Kesin hesap kanunu teklifinin sunulması
Açıklama:
Bütçe süreci, en geç eylül ayının ilk haftası sonuna kadar kalkınma planları, stratejik planlar ve genel ekonomik koşulların gerekleri doğrultusunda makro politikaları, ilkeleri, hedef ve gösterge niteliğindeki temel ekonomik büyüklükleri de kapsayacak şekilde ggörüşülüp onaylanan Orta Vadeli Program'ın (OVP) Resmi Gazete'de yayımlanmasıyla başlar. Doğru cevap B'dir.
Soru 100
Türkiye'de bütçe kanunu teklifi yetkisi kime aittir?
Seçenekler
A
Cumhurbaşkanı
B
Başbakan
C
Bakanlar kurulu
D
Maliye bakanı
E
Meclis başkanı
Açıklama:
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde Merkezi Yönetim Bütçe Kanun teklifi Cumhurbaşkanı tarafından TBMM'ye sunulacak ve parlamento da görüşülme süreci bu şekilde başlamış olacaktır. Yani yeni uygulama da daha önce Bakanlar Kurulu'na ait olan bütçe kanunu teklifi yetkisi, Cumhurbaşkanı'na devredilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 101
Devletin tam istihdamı sağlamayı amaçlaması bütçenin hangi işlevi gereğidir?
Seçenekler
A
Gelir dağılımında adalet işlevi
B
Siyasi işlevi
C
Ekonomik istikrar işlevi
D
Kaynak tahsisinde istikrar işlevi
E
Mali işlevi
Açıklama:
Devletin tam istihdama yönelik politikalar izlemesi bütçenin ekonomik istikrar işlevinin gereğidir. Ekonomik istikrarı sağlama kavramı tam istihdamı sağlamayı, fiyat istikrarını sağlamayı, ödemeler dengesini sağlamayı ve ekonomik kalkınmayı sağlamayı kapsamaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 102
Bütçenin hangi işlevi toplumsal huzursuzlukları önleme açısından önemlidir?
Seçenekler
A
Siyasi işlevi
B
Hukuki işlevi
C
Mali işlevi
D
Gelir dağılımı işlevi
E
Denetim işlevi
Açıklama:
Serbest piyasa ekonomilerinin, devlet tarafından herhangi bir düzenleme yapılmadığında gelir dağılımını bozduğu bilinmektedir. Gelir dağılımının gittikçe bozulmasının toplumsal huzursuzluklar yaratacağı bilindiğine göre, devletin bütçeleri aracılığı ile gelir dağılımını düzeltme görevini üstlenme gereği ortaya çıkmaktadır. Bu da bütçe aracılığıyla gerçekleştirilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi bütçenin farklı özelliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
En basit olarak gelir giderleri gösteren bir dokümandır
B
Kaynaklarla amaçlara ulaşmak için bir araçtır
C
Tercihlerin amaçlara ulaşmak üzere koordine edilmesi anlamında bir plandır
D
Fiyat etiketli bir hedef sınıflamasıdır
E
Yasama organı ile halk arasında yapılan bir sözleşmedir.
Açıklama:
Devlet bütçesinin tanımı yapılmaya çalışıldığında, çeşitli yazarların farklı tanımlar yaptıklarını görmekteyiz. Her bir yazar bütçenin farklı özelliklerini vurgulamaktadır. Bütçe nedir sorusuna verilen bazı yanıtlar şunlardır;
• Bütçe, en basit olarak gelir giderleri gösteren bir dokümandır.
• Bütçe, gelecekte devletin harcayacağı paralarla toplayacağı gelirlerin tahmindir.
• Bütçe, kaynaklarla amaçlara ulaşmak için bir araçtır.
• Bütçe, fiyat etiketli bir hedef sınıflamasıdır.
• Bütçe, kaynakların sınırlı olması ve ihtiyaçların sonsuz olması nedeniyle, alternatif hizmetler arasında tercih yapma mekanizmasıdır.
• Bütçe, tercihlerin amaçlara ulaşmak üzere koordine edilmesi anlamında bir plandır.
• Bütçe, amaçlara nasıl ulaşılacağını gösteren ayrıntılı bilgi içeriyorsa, bir çalışma planıdır.
• Bütçe, yürütme organı ile halk arasında yapılan bir sözleşmedir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
• Bütçe, en basit olarak gelir giderleri gösteren bir dokümandır.
• Bütçe, gelecekte devletin harcayacağı paralarla toplayacağı gelirlerin tahmindir.
• Bütçe, kaynaklarla amaçlara ulaşmak için bir araçtır.
• Bütçe, fiyat etiketli bir hedef sınıflamasıdır.
• Bütçe, kaynakların sınırlı olması ve ihtiyaçların sonsuz olması nedeniyle, alternatif hizmetler arasında tercih yapma mekanizmasıdır.
• Bütçe, tercihlerin amaçlara ulaşmak üzere koordine edilmesi anlamında bir plandır.
• Bütçe, amaçlara nasıl ulaşılacağını gösteren ayrıntılı bilgi içeriyorsa, bir çalışma planıdır.
• Bütçe, yürütme organı ile halk arasında yapılan bir sözleşmedir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 104
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bütçenin siyasal işlevi hakkında doğru bir ifade değildir?
Seçenekler
A
Bütçenin ortaya çıkışının temel nedeni siyasaldır.
B
Hükümetlerin siyasi tercihlerinin parlamentolar aracılığıyla onaylanması ve uygulanması bütçenin siyasi işlevini açıklamaktadır.
C
Parlamentolarda, hükümetlerin hazırlayıp getirdiği bütçelerin onaylanması, bütçenin uygulanmasına izin vermektedir.
D
Bütçenin siyasi işlevi demokratik olmayan ülkelerde bile geçerlidir.
E
Parlamentolarda hükümetlerin hazırlayıp getirdiği bütçelerin onaylanması, hükümete de bir anlamda güvenoyu vermektedir.
Açıklama:
Temsili demokrasilerde Parlamentolar, halkın isteklerini, ihtiyaçlarını ortaya koyarlar. Hükümetler de halkın bu isteklerini bütçe aracılığıyla gerçekleştirmeyi amaç edinmiş siyasal bir organdır. Hükümetler politikalarını bürokrasiye uygulatarak halkın isteklerini karşılamış olmaktadır. Hükümetlerin siyasi tercihlerinin parlamentolar aracılığıyla onaylanması ve uygulanması bütçenin siyasi işlevini açıklamaktadır. Parlamentolarda, hükümetlerin hazırlayıp getirdiği bütçelerin onaylanması, bir yandan bütçenin uygulanmasına izin verirken diğer yandan hükümete de bir anlamda güvenoyu verilmektedir. Çünkü bütçenin parlamentoda onaylanmaması halinde hükümet politikalarını uygulama olanağını yitirmektedir. Dolayısıyla, parlamento hükümetin politikalarını beğenmediğini ifade etmiş olmaktadır ki bunun anlamı güvensizliktir. Bütçenin siyasi işlevi sadece demokratik ülkelerde geçerlidir. Çünkü halkın isteklerinin ve rızasının bütçelerde yer bulabilmesi ancak demokratik hakların kullanımıyla gerçekleşebilmektedir. Örneğin, bazı baskı gruplarının, temsil ettikleri grubun istekleri ve çıkarları için lobi faaliyetleri yapması, konferanslar düzenlemesi veya gösteriler yapması demokratik yöntemlerle bütçelerin etkilenmesine örnektir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 105
Bireyler olarak bizler para harcarken nasıl kontrollü olmaya çalışıyorsak, devletin de aynı, hatta daha fazla, özen göstermesi gerekmektedir.
Yukarıda yer alan bu bilgi bütçenin hangi işleviyle ilgilidir?
Yukarıda yer alan bu bilgi bütçenin hangi işleviyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Siyasal işlevi
B
Mali işlevi
C
Hukuki işlevi
D
Denetim işlevi
E
Çağdaş işlevi
Açıklama:
Bütçenin klasik anlamdaki tanımı düşünüldüğünde, bütçenin denetim işlevi de hemen anlaşılacaktır. Çünkü bütçenin tanımında yer alan gelir ve giderlerin uygulanmasına önceden izin veren bir belge olması sonucunda, verilen bu iznin de nasıl kullanıldığının denetlenmesini gerektirmektedir. Bir başka deyişle parlamento hükümete vermiş olduğu uygulama iznini en azından mali yılsonunda denetlemek isteyecektir. Bu denetim siyasi denetim olarak adlandırılmaktadır.
Bilindiği gibi devlet bütçeleri ülke ekonomilerinde oldukça önemli büyüklüklere sahiptir. Çeşitli ülkelerde GSMH’nın %20’si ile %60’ı arasında paya sahiptir. Bu kadar büyük bir paranın harcanmasının ve paranın toplanmasının mali yıl içerisinde denetimin yapılması
gereklidir. Bireyler olarak bizler para harcarken nasıl kontrollü olmaya çalışıyorsak, devletin de aynı, hatta daha fazla, özen göstermesi gerekmektedir. Bu denetim aynı zamanda görevini yapan ve yapmayan kamu görevlilerini belirlemek için de kullanılmaktadır. İdarenin kendi kendini denetlemesi anlamında yönetsel veya idari denetim olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Bilindiği gibi devlet bütçeleri ülke ekonomilerinde oldukça önemli büyüklüklere sahiptir. Çeşitli ülkelerde GSMH’nın %20’si ile %60’ı arasında paya sahiptir. Bu kadar büyük bir paranın harcanmasının ve paranın toplanmasının mali yıl içerisinde denetimin yapılması
gereklidir. Bireyler olarak bizler para harcarken nasıl kontrollü olmaya çalışıyorsak, devletin de aynı, hatta daha fazla, özen göstermesi gerekmektedir. Bu denetim aynı zamanda görevini yapan ve yapmayan kamu görevlilerini belirlemek için de kullanılmaktadır. İdarenin kendi kendini denetlemesi anlamında yönetsel veya idari denetim olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 106
Bütçe işlemlerinin hukuka uygun olup olmadığının denetlenmesi, bütçenin hangi denetim işlevini anlatmaktadır?
Seçenekler
A
Siyasi denetim
B
İdari denetim
C
Yasallık denetimi
D
Etkinlik denetimi
E
Mali işlevler
Açıklama:
Bütçelerin hukuki işlevinin gereği olarak, mali yıl içersinde yapılan tüm bütçe işlemlerinin hukuki mevzuata uygun olması da gerekmektedir. Bütçe işlemlerinin hukuka uygun olup olmadığı ise ancak yapılacak denetimle mümkündür. Bu denetim de yasallık, mevzuat veya biçimsel denetimi olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 107
Aşağıdakilerden hangisi bütçenin çağdaş işlevlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Etkinlik denetimi işlevi
B
Ekonomik istikrar işlevi
C
İdari denetim işlevi
D
Hukuki işlevi
E
Mali işlevi
Açıklama:
Bütçenin klasik işlevleri yanında, günümüz modern devletlerinde çağdaş işlevleri de bulunmaktadır. Özellikle devlet anlayışında meydana gelen değişmelerle birlikte devlet bütçelerine klasik işlevlerin dışında bazı yeni işlevlerde yüklenmeye başlanmıştır. Devlet bütçeleri günümüzde kaynakları daha etkin tahsis etmek, gelir dağılımında
adaleti sağlamak, ekonomide istikrarı sağlamak, kamu yönetiminde bir araç olarak kullanılmak gibi yeni işlevleri üzerine almıştır.Bütçenin Çağdaş İşlevleri;
• Kaynak tahsisinde etkinlik işlevi
• Gelir dağılımında adalet işlevi
• Ekonomik istikrar işlevidir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
adaleti sağlamak, ekonomide istikrarı sağlamak, kamu yönetiminde bir araç olarak kullanılmak gibi yeni işlevleri üzerine almıştır.Bütçenin Çağdaş İşlevleri;
• Kaynak tahsisinde etkinlik işlevi
• Gelir dağılımında adalet işlevi
• Ekonomik istikrar işlevidir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 108
Günümüzde devletlerin zaman zaman “modern Robin Hood” olarak davranması gerektiği söylenirse bütçenin hangi işlevini yerine getirdiği düşünülebilir?
Seçenekler
A
Kaynak Tahsisinde Etkinlik İşlevi
B
Ekonomik İstikrar İşlevi
C
Gelir Dağılımında Adalet İşlevi
D
Bütçenin Denetim İşlevi
E
Bütçenin Hukuki İşlevi
Açıklama:
Serbest piyasa ekonomilerinin, devlet tarafından herhangi bir düzenleme yapılmadığında gelir dağılımını bozduğu bilinmektedir. Gelir dağılımının gittikçe bozulmasının toplumsal huzursuzluklar yaratacağı bilindiğine göre, devletin bütçeleri aracılığı ile gelir dağılımını
düzeltme görevini üstlenme gereği ortaya çıkmaktadır.
Günümüzde devletlerin zaman zaman “modern Robin Hood” olarak davranması gerektiği söylenmektedir. Bir başka deyişle devletin zenginden daha çok alıp geniş halk kesimlerine hizmet götürmesi gerektiği söylenmektedir. Devletler bu biçimde bir politika izlerlerse, gelir dağılımında nispi bir düzelme ortaya çıkacaktır. Doğru cevap C seçeneğidir.
düzeltme görevini üstlenme gereği ortaya çıkmaktadır.
Günümüzde devletlerin zaman zaman “modern Robin Hood” olarak davranması gerektiği söylenmektedir. Bir başka deyişle devletin zenginden daha çok alıp geniş halk kesimlerine hizmet götürmesi gerektiği söylenmektedir. Devletler bu biçimde bir politika izlerlerse, gelir dağılımında nispi bir düzelme ortaya çıkacaktır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 109
Ekonomik istikrar kavramı aşağıdakilerden hangisini kapsamamaktadır?
Seçenekler
A
Bireysel gelir dağılımı
B
Fiyat istikrarını sağlama
C
Ödemeler dengesini sağlama
D
Tam istihdam
E
Ekonomik kalkınma
Açıklama:
Serbest piyasaların bazı ekonomik koşullarda, ekonomik istikrarı sağlayamadığı veya koruyamadığı bilinmektedir. Ekonomiler zaman zaman depresyonist baskılar altında, başka zamanlarda ise enflasyonist etkiler altında kalmaktadır. Bu ve buna benzer ekonomik sorunları devletlerin bütçeleri aracılığıyla çözmeye çalışması gerekmektedir. Ekonomik istikrarı sağlama kavramı tam istihdamı sağlanmayı, fiyat istikrarını sağlanmayı, ödemeler dengesini sağlanmayı ve ekonomik kalkınmayı sağlamayı kapsamaktadır. Bireysel gelir dağılımı ise, gelir dağılımında adalet işlevi ile ilgilidir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 110
Merkezi yönetim bütçesinin hazırlanma süreci aşağıdakilerden hangisiyle başlamaktadır?
Seçenekler
A
Orta vadeli programın Resmi Gazete'de yayınlanmasıyla
B
Bütçe çağrısı ve yatırım genelgesi Cumhurbaşkanlığı tarafından hazırlanmasıyla
C
Kamu idareleri, ayrıntılı harcama programlarını görüşülmek
ve onay almak için Cumhurbaşkanlığına göndermesiyle
ve onay almak için Cumhurbaşkanlığına göndermesiyle
D
Kesin hesap kanunu teklifi izleyen mali yılın haziran ayı sonuna kadar Cumhurbaşkanı tarafından TBMM’ye sunulmasıyla
E
Strateji ve Bütçe Başkanlığı Teşkilatı Hakkında 13 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle
Açıklama:
Merkezi yönetim bütçesinin hazırlanma süreci şu şekildedir: Bütçe süreci, en geç eylül ayının ilk haftası sonuna kadar kalkınma planları, stratejik planlar ve genel ekonomik koşulların gerekleri doğrultusunda makro politikaları, ilkeleri, hedef ve gösterge niteliğindeki temel ekonomik büyüklükleri de kapsayacak şekilde görüşülüp onaylanan Orta Vadeli Program’ın (OVP) Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla başlayacaktır. OVP cumhurbaşkanı tarafından hazırlanacaktır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 111
“Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi” kabul edilmesine bağlı olarak ve bütçenin hazırlanması sürecindeki tüm yetkiyi ortaya koyan 11 Şubat 2017 Tarihli ve 29976 Sayılı Resmî Gazete ’deki değişikliğe göre Cumhurbaşkanı bütçe kanun teklifini, malî yılbaşından en az kaç gün önce TBMM'ne sunar?
Seçenekler
A
70
B
60
C
30
D
85
E
75
Açıklama:
“Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi” kabul edilmesine bağlı olarak ve bütçenin hazırlanması sürecindeki tüm yetkiyi ortaya koyan 11 Şubat 2017 Tarihli ve 29976 Sayılı Resmî Gazete ’deki değişikliklerdir. Buna göre; Bütçenin hazırlanması ve uygulanması Madde 161- Kamu idarelerinin ve kamu iktisadî teşebbüsleri dışındaki kamu tüzel kişilerinin harcamaları yıllık bütçelerle yapılır. Malî yıl başlangıcı ile merkezi yönetim bütçesinin hazırlanması, uygulanması ve kontrolü ile yatırımlar veya bir yıldan fazla sürecek iş ve hizmetler için özel süre ve usuller kanunla düzenlenir. Bütçe kanununa, bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz. Cumhurbaşkanı bütçe kanun teklifini, malî yılbaşından en az yetmişbeş gün önce, Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 112
Parlamentonun yaptığı bütçe denetimi bütçenin denetim işlevlerinin hangi alanını kapsamaktadır?
Seçenekler
A
İdari denetim
B
Siyasi denetim
C
Etkinlik denetimi
D
Yasallık denetimi
E
Ekonomik istikrar işlevi
Açıklama:
Bütçenin klasik anlamdaki tanımı düşünüldüğünde, bütçenin denetim işlevi de hemen anlaşılacaktır. Çünkü bütçenin tanımında yer alan gelir ve giderlerin uygulanmasına önceden izin veren bir belge olması sonucunda, verilen bu iznin de nasıl kullanıldığının denetlenmesini gerektirmektedir. Bir başka deyişle parlamento hükümete vermiş olduğu uygulama iznini en azından mali yılsonunda denetlemek isteyecektir. Bu denetim siyasi denetim olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 113
Hangi anayasa ile yerleşi ik biir kavram olarak bütçe kelimesii kullanılmış tır?
Seçenekler
A
1876 Kanun-u Esasisi
B
1921 Anayasası
C
1924 Anayasası
D
1961 Anayasası
E
1982 Anayasası
Açıklama:
1961 Anayasası’ndan baş layarak yerleşi ik biir kavram olarak bütçe kelimesii kullanılmış tır.
Soru 114
Bütçeleriin hükümetler tarafından hazırlanıp parlamento tarafından onaylanması hangi niiteliğine vurgu yapmaktadır?
Seçenekler
A
cezai
B
ekonomik
C
hukuki
D
idari
E
siyasi
Açıklama:
Bütçeleriin hükümetler tarafından hazırlanıp parlamento tarafından onaylanması siiyasii niiteliğinii olu şturmaktadır.
Soru 115
Aşağidakilerden hangisi bütçenin klasik işlevidir?
I. Denetim işlevi
II. Ekonomik istikrar işlevi
III. Gelir dağılımında adalet işlevi
IV. Mali işlevi
V. Siyasi işlevi
I. Denetim işlevi
II. Ekonomik istikrar işlevi
III. Gelir dağılımında adalet işlevi
IV. Mali işlevi
V. Siyasi işlevi
Seçenekler
A
Yalnız I, II
B
Yalnız II, III
C
Yalnız III, IV
D
Yalnız I, IV, V,
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Bütçenin Klasik İşlevleri: Mali işlevi, Siyasi işlevi, Hukuki işlevi, Denetim işlevidir. Bütçenin Çagdas İşlevleri: Kaynak tahsisinde etkinlik işlevi, Gelir dağılımında adalet işlevi, Ekonomik istikrar işlevidir.
Soru 116
Aşağidakilerden hangisi bütçenin çağdaş işlevidir?
Seçenekler
A
Denetim işlevi
B
Ekonomik istikrar işlevi
C
Hukuki işlevi
D
Mali işlevi
E
Siyasi işlevi
Açıklama:
Bütçenin Klasik İşlevleri: Mali işlevi, Siyasi işlevi, Hukuki işlevi, Denetim işlevidir. Bütçenin Çagdas İşlevleri: Kaynak tahsisinde etkinlik işlevi, Gelir dağılımında adalet işlevi, Ekonomik istikrar işlevidir.
Soru 117
Aşağıdakilerden hangisinde ilk defa bütçe yasa olarak adlandırılmıştır?
Seçenekler
A
1876 Kanun-u Esasisi
B
1921 Anayasası
C
1924 Anayasası
D
1961 Anayasası
E
1982 Anayasası
Açıklama:
1982 Anayasa’sında bütçe yasa olarak adlandırılmaktadır.
Soru 118
Bütçenin en az kaynakla en fazla sosyal faydayı sağlayacak biiçiimde uygulamasının denetlenmesiine ne denetimi denir?
Seçenekler
A
Cezai Denetim
B
Etkiinliik Denetiimii
C
İdarii Denetiim
D
Siiyasii Denetiim
E
Yasallık Denetiimii
Açıklama:
Siiyasii Denetiim: Parlamentonun yaptıgı bütçe denetiimiidiir. İdarii Denetiim: İdareniin kendii kendiinii denetlemesiidiir. Etkiinliik Denetiimii: En az kaynakla en fazla sosyal faydayı sağlayacak biiçiimde bütçe uygulamasının denetlenmesiidiir. Yasallık Denetiimii: Bütçe iiş lemleriiniin hukuka uygun olup olmadığının denetlenmesiidiir.
Soru 119
Devlet bütçeleri aracılığı iile hangi geliir dağılımı türünde biir iiyiileş me sağlayabiiliir?
I. Biireysel geliir dağılımı
II. Sektörel geliir dağılımı
III. Bölgesel geliir dağılımı
I. Biireysel geliir dağılımı
II. Sektörel geliir dağılımı
III. Bölgesel geliir dağılımı
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
Yalnız I, II
E
I, II, III
Açıklama:
Geliir dağılımı türlerii oldukça çe şiitliidiir. Biireysel geliir dağılımı, sektörel geliir dağılımı, bölgesel geliir dağılımı giibii. Devlet bütçeleri aracılığı iile siiyasii iirade iisterse, bütün geliir dağılımı türleriinde biir iiyiileş me sağlayabiiliir. Topladığı vergiiler, verdiiğii hiizmetler, harcadığı paralarla geliir dağılımında adaleti sağlaması oldukça kolaydır.
Soru 120
İithalatla iihracat arasındaki dış ticaret açığının kapatılabiilmesi iiçiin devlet müdahalesi bütçenin hangi işlevi kapsamında ele alınmaktadır?i
Seçenekler
A
Ekonomik istikrar işlevidir.
B
Hukuki işlevi
C
Gelir dağılımında adalet işlevi
D
Siyasi işlevi
E
Kaynak tahsisinde etkinlik işlevi
Açıklama:
İithalatla iihracat arasındaki dış ticaret açığının kapatılabiilmesi iiçiin devlet müdahalesi bütçenin Ekonomi k İsti krar İşlevi kapsamında ele alınmaktadır.
Soru 121
Cumhurba şkanlığı Hükümet Siistemii’nde Merkezi Yönetiim Bütçe Kanun tekliifii kim tarafından TBMM’ye sunulacaktır.
Seçenekler
A
Cumhurbaş kanı
B
Haziine Müsteş arlığı
C
Kamu Malii Yönetiimii
D
Maliiye Bakanlığı
E
Ticaret Bakanlığı
Açıklama:
Cumhurba şkanlığı Hükümet Siistemii’nde Merkezi Yönetiim Bütçe Kanun tekliifii Cumhurbaş kanı tarafından TBMM’ye sunulacaktır. Cumhurba şkanlığı Hükümet Siistemii’niin uygulamasında Haziine Müsteş arlığı ve Maliiye Bakanlığı biirleştiiriilerek, bakanlık
bünyesiindekii bütçeye iilgiilii tüm görevler Cumhurba şkanlığı tarafından yeriine getiiriilecektiir.
bünyesiindekii bütçeye iilgiilii tüm görevler Cumhurba şkanlığı tarafından yeriine getiiriilecektiir.
Soru 122
Merkezi yönetiim bütçesiiniin hazırlanma süreciinde Orta Vadelii Malii Plan, en geç hangi tarihe kadar Resmii Gazete’de yayımlanmalıdır?
Seçenekler
A
5 Eylül
B
10 Eylül
C
15 Eylül
D
20 Eylül
E
25 Eylül
Açıklama:
Orta Vadelii Malii Plan, en geç 15 Eylül’e kadar Resmii Gazete’de yayımlanacaktır.
Soru 123
Aşağıdakilerden hangisi bütçenin mali işlevinin tanımıdır?
Seçenekler
A
Devlet hizmetlerinin gerektirdiği maliyetlerin karşılanmasıdır.
B
Sadece halkın isteklerinin yapılmasıdır.
C
Devletin gelir ve giderlerine dayanak oluşturan bir hukuki belgedir.
D
Parlamentonun hükümete vermiş olduğu uygulama iznidir.
E
İdarenin kendi kendini denetlemesidir.
Açıklama:
Mali işlev, devlet hizmetlerinin gerektirdiği maliyetleri ve bunların finansmanını zorunlu kılmaktadır. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.
Soru 124
Aşağıdakilerden hangisi etkinlik denetimini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Devlet hizmetlerinin gerektirdiği maliyetleri ve bunların finansmanını zorunlu kılmasıdır.
B
İdarenin kendi kendini denetlemesidir.
C
Parlamentonun yaptığı bütçe denetimidir.
D
En az kaynakla en fazla sosyal faydayı sağlayacak biçimde bütçe uygulamasının denetlenmesidir.
E
Bütçe işlemlerinin hukuka uygun olup olmadığının denetlenmesidir.
Açıklama:
En az kaynakla en fazla sosyal faydayı sağlayacak biçimde bütçe uygulamasının denetlenmesidir. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 125
I. Bütçenin denetim işlevi
II. Kaynak tahsisinde etkinlik işlevi
III. Gelir dağılımında adalet işlevi
Yukarıdakilerden hangileri bütçenin çağdaş işlevleri arasında yer almaktadır?
II. Kaynak tahsisinde etkinlik işlevi
III. Gelir dağılımında adalet işlevi
Yukarıdakilerden hangileri bütçenin çağdaş işlevleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
Yalnız I
E
I, II ve III
Açıklama:
Bütçenin çağdaş işlevleri; kaynak tahsisinde etkinlik, gelir dağılımında adalet ve ekonomik istikrar işlevleridir. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
Soru 126
Orta Vadeli Program kim tarafından hazırlanmaktadır?
Seçenekler
A
Başbakan
B
Bakanlar Kurulu
C
Hazine ve Maliye Bakanlığı
D
Kalkınma Bakanlığı
E
Cumhurbaşkanı
Açıklama:
OVP cumhurbaşkanı tarafından hazırlanır. Dolayısıyla doğru cevap E'dir.
Soru 127
Orta Vadeli Mali Plan, Cumhurbaşkanı tarafından en geç hangi tarihe kadar Resmi Gazete'de yayımlanmalıdır?
Seçenekler
A
9 Eylül
B
15 Mayıs
C
30 Mayıs
D
15 Eylül
E
17 Ekim
Açıklama:
Cumhurbaşkanı tarafından onaylanan Orta Vadeli Mali Plan, en geç 15 Eylül’e kadar Resmi Gazete’de yayımlanacaktır. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 128
Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde merkezi yönetim bütçe kanun teklifi kim tarafından TBMM'ye sunulacaktır?
Seçenekler
A
Hazine ve Maliye Bakanlığı
B
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
C
Cumhurbaşkanı
D
Merkez Bankası
E
Kalkınma Bakanlığı
Açıklama:
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nde Merkezi Yönetim Bütçe Kanun
teklifi Cumhurbaşkanı tarafından TBMM’ye sunulacaktır. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
teklifi Cumhurbaşkanı tarafından TBMM’ye sunulacaktır. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 129
Parlamentonun yaptığı bütçe denetimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İdari
B
Siyasi
C
Etkinlik
D
Yasallık
E
Hukuki
Açıklama:
Siyasi Denetim: Parlamentonun yaptığı bütçe denetimidir. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
Soru 130
I. Tam istihdamı sağlama,
II. Fiyat istikrarını sağlama,
III. Ödemeler dengesini sağlama,
Yukarıdakilerden hangileri ekonomik istikrarı sağlamanın koşullarındadır?
II. Fiyat istikrarını sağlama,
III. Ödemeler dengesini sağlama,
Yukarıdakilerden hangileri ekonomik istikrarı sağlamanın koşullarındadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
II ve III
E
Yalnız II
Açıklama:
Ekonomik istikrarı sağlama kavramı tam istihdamı sağlanmayı, fiyat istikrarını sağlanmayı, ödemeler dengesini sağlanmayı ve ekonomik kalkınmayı sağlamayı kapsamaktadır. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Ünite 8
Soru 1
Bir amacı gerçekleştirmek veya başka sebeplerle eldeki kaynakların yetersizliğinden dolayı kişi veya kurumlardan kaynak temini, hangi gelir türünü oluşturur?
Seçenekler
A
Vergiler
B
Harçlar
C
Borçlar
D
Mülk ve Teşebbüs Gelirleri
E
Resimler
Açıklama:
Bir amacı gerçekleştirmek veya başka sebeplerle eldeki kaynakların yetersizliğinden dolayı kişi veya kurumlardan kaynak temini şeklinde elde edilen gelir türü, borçlanmadır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi devlet borcu özelliğidir?
Seçenekler
A
Vadesi daha kısadır
B
Gönüllüdür
C
Borç başlangıçta belirlenen şartlarda geri ödenmek zorundadır
D
Miktarı büyüktür
E
Borçlanmanın nedeni özel amaçlardır
Açıklama:
Devlet borçlarının bir özelliği de miktarının büyük olmasıdır.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi, devletin borçlanma nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bütçe Açıkları
B
Kalkınmanın Finansmanı
C
Kamu Gelirlerinin Yer Bakımından Denkleştirilmesi
D
Borç Ödemek İçin Borçlanma
E
Maliye Politikası Aracı Olarak Borçlanma
Açıklama:
Devletin borçlanma nedenleri arasında olmayan şık (c) şıkkıdır. Zira, Kamu gelirlerinin yer değil zaman bakımından denkleştirilmesi, borçlanma nedenidir.
Soru 4
Borcun Röfinansmanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamu Gelirlerinin zaman bakımından denkleştirilmesi
B
Borçların yeniden borçlanmayla kapatılması
C
Borcun kalkınmanın finansmanı amacıyla kullanılması
D
Borcun bütçe açıklarının finansmanı amacıyla kullanılması
E
Bütçe açıklarının borçla kapatılması
Açıklama:
Borçların yeniden borçlanmayla kapatılmasına röfinansman adı verilir. Doğru cevap (b) şıkkıdır.
Soru 5
Toplam kamu kesimi finansman açığı içinde, aşağıdakilerin hangisinin açıkları yer almaz?
Seçenekler
A
Mahalli idareler bütçe açıkları
B
Döner sermayeli işletmeler bütçe açıkları
C
İşsizlik sigortası fonu açıkları
D
Merkezi yönetim bütçe açığı
E
Kamu yararına olan vakıfların açıkları
Açıklama:
Toplam kamu kesimi finansman açığı içinde, kamu yararına olan vakıfların açıkları yer almaz. Doğru cevap (e) şıkkıdır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisine aynı zamanda dalgalı borçlar adı verilir?
Seçenekler
A
Kısa vadeli borçlar
B
Uzun vadeli borçlar
C
Gönüllü borçlar
D
Zorunlu borçlar
E
İç borçlar
Açıklama:
Kısa vadeli borçlara aynı zamanda dalgalı borçlar adı verilmektedir. Doğru cevap (a) şıkkıdır.
Soru 7
Ülkemizde devlet iç borçlanma senetlerinin en büyük alıcısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bankalar
B
Merkez Bankası
C
Bireyler
D
Kamu kurum ve kuruluşları
E
Mahalli idareler
Açıklama:
Ülkemizde devlet iç borçlanma senetlerinin en büyük alıcısı, bankalardır. Doğru cevap (a) şıkkıdır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi, devlet iç borçlanma senetlerinin sınıflandırması içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Vadeye göre
B
Faiz tipine göre
C
Gönüllülük durumuna göre
D
Para cinsine göre
E
Kupon durumuna göre
Açıklama:
Devlet iç borçlanma senetlerinin sınıflandırması içinde yer almayan seçenek, gönüllülük durumuna göre olan (c) şıkkıdır.
Soru 9
Devlet iç borcu ve Devlet dış borcundan doğan anapara ve faiz ödemeleri ile bu borçlara ilişkin iskonto giderleri ile ücret ve diğer ödemeleri ifade eden kavram, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Borç Servisi
B
Borç Stoku
C
Borcun Röfinansmanı
D
Kamu kesimi borçlanma gereği
E
Toplam kamu kesimi finansman açığı
Açıklama:
Borç servisi kavramının tanımı; Devlet iç borcu ve Devlet dış borcundan doğan anapara ve faiz ödemeleri ile bu borçlara ilişkin iskonto giderleri ile ücret ve diğer ödemeleridir. Doğru cevap (a) şıkkıdır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi, Devlet iç borç senetlerinin çeşitlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Devirli Krediler
B
Garantili Krediler
C
Proje Kredileri
D
Program Kredileri
E
Döviz Kredileri
Açıklama:
Döviz kredileri, Devlet iç borç senetlerinin çeşitlerinden biri değildir. Döviz cinsi, çeşitlerinden biridir ama döviz kredileri değildir. Bu nedenle doğru cevap (e) şıkkıdır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi devlet borçlarının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Borçlanmanın nedeni topluma hizmettir
B
Miktarı büyüktür
C
Vadesi genellikle özel borçlanmaya göre
daha kısadır
daha kısadır
D
Zorunlu olarak alınabilir
E
Bazı durumlarda devlet borcunu geri
ödemeyebilir
ödemeyebilir
Açıklama:
Şekil 8.1 deki tabloyu inceleyiniz.
Devlet borçlarının vadesi genellikle özel borçlanmaya göre
daha uzundur.
Devlet borçlarının vadesi genellikle özel borçlanmaya göre
daha uzundur.
Soru 12
Kamu finansmanının bir yöntemi olarak borçlanma ile vergileri karşılaştıran aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Borçlanma geçici, vergi sürekli bir finansman kaynağıdır.
B
Vergi gönüllü olarak ödenir, borçlanma zorunludur.
C
Borçlanmanın kullanım yeri belli değildir, verginin hangi kamu hizmetine harcanacağı bellidir.
D
Borçlanmanın yükü şimdiki nesiller üzerindedir, verginin yükünü gelecek nesiller taşır.
E
Vergi yurt dışı kaynaklardan, borçlanma yurt içi kaynaklardan elde edilir.
Açıklama:
Şekil 8.1 no'lu tabloyu inceleyiniz.
Borçlanma geçici, ikincil bir kamu kaynağıdır; vergi ise sürekli ve olağan bir kamu kaynağıdır.
Borçlanma geçici, ikincil bir kamu kaynağıdır; vergi ise sürekli ve olağan bir kamu kaynağıdır.
Soru 13
I. Bütçe açıkları
II. Kalkınmanın finansmanı
III. Olağanüstü giderlerin finansmanı
IV. Kamu gelirlerinin zaman bakımından denkleştirilmesi
V. Borç ödemek için borçlanma
Yukarıdakilerden hangileri devletin borçlanma nedenleri arasında yer alır?
II. Kalkınmanın finansmanı
III. Olağanüstü giderlerin finansmanı
IV. Kamu gelirlerinin zaman bakımından denkleştirilmesi
V. Borç ödemek için borçlanma
Yukarıdakilerden hangileri devletin borçlanma nedenleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
III ve IV
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
DEVLETİN BORÇLANMA NEDENLERİ başlıklı bölümü okuyunuz.
Sıralananların hepsi devletin borçlanma nedenleri arasında yer alır.
Sıralananların hepsi devletin borçlanma nedenleri arasında yer alır.
Soru 14
Devlet enflasyonla mücadele etmek amacıyla borçlanmayı bir politika aracı olarak nasıl kullanabilir?
Seçenekler
A
Ekonomideki para stokundaki
fazlalığı gidermek için borçlanma yoluna başvurulabilir
fazlalığı gidermek için borçlanma yoluna başvurulabilir
B
Borçları vadesinden önce ödeyebilir.
C
Başlangıçta kararlaştırılan faizleri yükseltebilir.
D
Uzun vadeli borçları kısa vadeli borçlara dönüştürebilir.
E
Vergi borçlarını affederek, gönüllü borçlanmaya başvurabilir.
Açıklama:
"Devletin Borçlanma Nedenleri" başlıklı bölümü okuyunuz.
Borçlanma para stokunu azaltarak toplam talebin düşmesine, dolayısıyla fiyat artışlarının frenlenmesine yardımcı olabilir.
Borçlanma para stokunu azaltarak toplam talebin düşmesine, dolayısıyla fiyat artışlarının frenlenmesine yardımcı olabilir.
Soru 15
I. Merkezi yönetim bütçe açığı
II. KİT’lerin bütçe açığı
III. Mahalli idareler bütçe açığı
IV. Döner sermayeli işletmeler bütçe açıkları
V. Sosyal güvenlik kuruluşları açıkları
VI. İşsizlik sigortası fonu açıkları
VII. Fonların açıkları
Türkiye’de toplam kamu kesimi finansman açığı yukarıdaki kalemlerin hangilerinin toplamından oluşmaktadır?
II. KİT’lerin bütçe açığı
III. Mahalli idareler bütçe açığı
IV. Döner sermayeli işletmeler bütçe açıkları
V. Sosyal güvenlik kuruluşları açıkları
VI. İşsizlik sigortası fonu açıkları
VII. Fonların açıkları
Türkiye’de toplam kamu kesimi finansman açığı yukarıdaki kalemlerin hangilerinin toplamından oluşmaktadır?
Seçenekler
A
I, II, IV, V, VI, VII
B
I, II ve III
C
II, III, IV, V
D
III, IV, V, VI
E
I, II, III, IV, V, VI, VII
Açıklama:
KAMU KESİMİ BORÇLANMA GEREĞİ başlıklı bölümü okuyunuz.
KKBG verilen kalemlerin tümünün toplamından oluşur.
KKBG verilen kalemlerin tümünün toplamından oluşur.
Soru 16
"Kısa vadeli borçlar" kavramı yerine aşağıdakilerden hangisini aynı anlamda kullanmak mümkündür?
Seçenekler
A
Konsolide borçlar
B
Dalgalı borçlar
C
Gönüllü borçlar
D
Dış borçlar
E
Senetli borçlar
Açıklama:
Vadeleri Açısından Devlet Borçlarının Sınıflandırılması başlıklı bölümü okuyunuz.
Kısa vadeli borç yerine dalgalı borç kavramı da kullanılmaktadır. Bunun nedeni,
bu borçların sürekli olarak azalış
ve yükselişler göstermesidir.
Kısa vadeli borç yerine dalgalı borç kavramı da kullanılmaktadır. Bunun nedeni,
bu borçların sürekli olarak azalış
ve yükselişler göstermesidir.
Soru 17
I. Bireyler
II. Kamu kurum ve kuruluşları
III. Bankalar
IV. Merkez Bankası
Yukarıdakilerden hangileri devletin iç borçlanma kaynaklarını oluşturur?
II. Kamu kurum ve kuruluşları
III. Bankalar
IV. Merkez Bankası
Yukarıdakilerden hangileri devletin iç borçlanma kaynaklarını oluşturur?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
Yalnızca III
C
Yalnızca IV
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
"İç Borçlanmanın Kaynakları" başlıklı bölümü okuyunuz.
Sayılanların hepsi iç borçların kaynaklarını oluşturabilir
Sayılanların hepsi iç borçların kaynaklarını oluşturabilir
Soru 18
Hazine bonosu ile Devlet Tahvili arasındaki fark aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Hazine bonosunun vadesi 1 yıldan kısa olduğu halde, Devlet Tahvilinin vadesi 1 yıl ve daha uzundur.
B
Hazine bonosu Türk Lirası cinsindendir, Devlet Tahvili ise yabancı para (döviz) cinsindendir.
C
Hazine bonosu iskontolu senetlerdir, Devlet Tahvili ise kuponlu senetlerdir.
D
Hazine bonosu sabit getirili, Devlet Tahvili değişken faizlidir.
E
Finansman amaçları farklıdır.
Açıklama:
İç Borçlanmanın Çeşitleri başlıklı bölüm okuyunuz.
İkisi arasındaki fark vadeleri bakımındandır.
İkisi arasındaki fark vadeleri bakımındandır.
Soru 19
Devlet iç borcu
ve Devlet dış borcundan doğan
anapara ve faiz ödemeleri ile bu
borçlara ilişkin iskonto giderleri
ile ücret ve diğer ödemeleri ifade
eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
ve Devlet dış borcundan doğan
anapara ve faiz ödemeleri ile bu
borçlara ilişkin iskonto giderleri
ile ücret ve diğer ödemeleri ifade
eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Borç servisi
B
Kamu kesimi borçlanma gereği
C
Borçların itfaı
D
Borç terkini
E
Borç tecili
Açıklama:
DIŞ BORÇLANMA başlıklı bölümü okuyunuz.
Soruda tanımlanan durum "borç servisi" kavramıyla ifade edilir.
Soruda tanımlanan durum "borç servisi" kavramıyla ifade edilir.
Soru 20
Uzun vadeli olarak nitelenen dış borçların vadesi ne kadardır?
Seçenekler
A
1 yıldan kısa
B
1 yıl ve daha uzun
C
2 yıl ve daha uzun
D
3 yıldan uzun
E
5 yıl ve daha uzun
Açıklama:
Dış Borçlanmanın Çeşitleri başlıklı bölümü okuyunuz.
Uzun vadeli borçlar vadeleri 1 yıl ve daha uzun olan borçlardır.
Uzun vadeli borçlar vadeleri 1 yıl ve daha uzun olan borçlardır.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi Devletin borçlanma nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Tüketim harcamalarında bulunmak.
B
Bütçe açıkları
C
Olağanüstü giderlerin finansmanı
D
Kamu gelirlerinin zaman bakımından denkleştirilmesi
E
Borç ödemek için borçlanma
Açıklama:
Devletin Borçlanma Nedenleri
• Bütçe açıkları • Kalkınmanın finansmanı • Olağanüstü giderlerin finansmanı • Kamu gelirlerinin zaman bakımından denkleştirilmesi • Borç ödemek için borçlanma • Maliye politikası aracı olarak borçlanma
Devletin Borçlanma Nedenleri
• Bütçe açıkları
• Kalkınmanın finansmanı
• Olağanüstü giderlerin finansmanı
• Kamu gelirlerinin zaman bakımından denkleştirilmesi
• Borç ödemek için borçlanma
• Maliye politikası aracı olarak borçlanma
• Bütçe açıkları • Kalkınmanın finansmanı • Olağanüstü giderlerin finansmanı • Kamu gelirlerinin zaman bakımından denkleştirilmesi • Borç ödemek için borçlanma • Maliye politikası aracı olarak borçlanma
Devletin Borçlanma Nedenleri
• Bütçe açıkları
• Kalkınmanın finansmanı
• Olağanüstü giderlerin finansmanı
• Kamu gelirlerinin zaman bakımından denkleştirilmesi
• Borç ödemek için borçlanma
• Maliye politikası aracı olarak borçlanma
Soru 22
Borcun ödeme zamanında yaşanan finansal sıkışıklık nedeniyle süresi gelen borçların yeniden borçlanmayla kapatılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Borcun Röfinansmanı
B
Konsolidasyon
C
Emisyon
D
Finansman
E
Ödeme
Açıklama:
Borcun ödeme zamanında yaşanan finansal sıkışıklık nedeniyle süresi gelen borçların yeniden borçlanmayla kapatılmasına borcun röfinansmanı denir.
Soru 23
Kamu Kesimi Borçlanma Gereği (KKBG)ni gösteren oran aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toplam kamu kesimi açıklarının GSYH’ya oranlanması ile
B
Toplam kamu kesimi gelirlerinin GSYH’ya oranlanması ile
C
Toplam kamu kesimi giderlerinin GSYH’ya oranlanması ile
D
Toplam cari açıkların GSYH’ya oranlanması ile
E
Toplam bütçenin GSYH’ya oranlanması ile
Açıklama:
Kamu Kesimi Borçlanma Gereği (KKBG), kamu kesimini oluşturan tüm birimlerin toplam gelir ve gider durumları arasındaki farkı göstermekte ve kamu kesiminin toplam borçlanma ihtiyacını hesaplamakta kullanılmaktadır. KKBG, toplam kamu kesimi açıklarının GSYH’ya oranlanması ile ölçülmektedir
Kamu Kesimi Borçlanma Gereği (KKBG), toplam kamu kesimi açıklarının GSYH’ya oranlanması ile ölçülmektedir
Kamu Kesimi Borçlanma Gereği (KKBG), toplam kamu kesimi açıklarının GSYH’ya oranlanması ile ölçülmektedir
Soru 24
Borçların sürekli olarak azalış ve yükselişler göstermesi hangi bor çeşidi için söylenebilir?
Seçenekler
A
Dalgalı borçlar
B
Konsolide borçlar
C
Zorunlu borçlar
D
Dış borçlar
E
İç borçlar
Açıklama:
Kısa vadeli borçlara dalgalı borçlar da denilmektedir. Bunun nedeni, bu borçların sürekli olarak azalış ve yükselişler göstermesidir.
Soru 25
Ülkemizde devlet iç borçlanma senetlerinin en büyük alıcısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bankalar
B
Firmalar
C
Yabancı sermaye
D
Sivil toplum kurumları
E
Hazine
Açıklama:
Ülkemizde devlet iç borçlanma senetlerinin en büyük alıcısı Bankalardır.
Soru 26
Devlet iç borcu ve Devlet dış borcundan doğan anapara ve faiz ödemeleri ile bu borçlara ilişkin iskonto giderleri ile ücret ve diğer ödemeleri aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
Seçenekler
A
Borç servisi
B
İç borç
C
Dış borç
D
Uzun vadeli borçlanma
E
Hazine bonosu
Açıklama:
Borç Servisi: Devlet iç borcu ve Devlet dış borcundan doğan anapara ve faiz ödemeleri ile bu borçlara ilişkin iskonto giderleri ile ücret ve diğer ödemeleri ifade eder.
Soru 27
Devlet borçlarının birikimli değerini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Borç stoku
B
Borçlanma gereği
C
borç fazlası
D
Sermaye birikimi
E
Diş borç
Açıklama:
Borç Stoku: Devlet borçlarının birikimli değerini ifade eder.
Soru 28
Devletin sahip olduğu finansman kaynakları çok çeşitlidir. Bunlar içerisinde hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Cari açık
B
Vergiler
C
Harçlar
D
Resimler
E
Şerefiyeler
Açıklama:
Devlet borcu kavramını anlayınız
Devletin sahip olduğu finansman kaynakları çok çeşitlidir. Bunlar; vergiler, harçlar, resimler, şerefiyeler, parafiskal gelirler, mülk ve teşebbüs gelirleri, para işlemlerinden sağlanan gelirler, bağışlar, para ve vergi cezalarından oluşmaktadır
Devletin sahip olduğu finansman kaynakları çok çeşitlidir. Bunlar; vergiler, harçlar, resimler, şerefiyeler, parafiskal gelirler, mülk ve teşebbüs gelirleri, para işlemlerinden sağlanan gelirler, bağışlar, para ve vergi cezalarından oluşmaktadır
Soru 29
Dış borçlar alındıkları kaynaklara göre genel olarak, hükümet kuruluşları (yabancı devletler), merkez bankaları, resmi kalkınma bankaları, uluslar arası mali kuruluşlar gibi kaynaklardan elde edildiğinde hangi adla adlandırılır?
Seçenekler
A
Resmi kaynaklardan sağlanan dış borçlanmalar
B
Özel alacaklılar
C
Yabancı sermaye
D
Röfinasman kaynakları
E
Yatırım şirketleri
Açıklama:
Dış borçlar alındıkları kaynaklara göre genel olarak, resmi alacaklılar ve özel alacaklılar olarak ikiye ayrılabilir. Resmi kaynaklardan sağlanan dış borçlanmalar; hükümet kuruluşları (yabancı devletler), merkez bankaları, resmi kalkınma bankaları, uluslar arası mali kuruluşlar gibi kaynaklardan elde edilir
Soru 30
Literatürde, devlet borcu kavramı yerine hangisi kullanılamaz
Seçenekler
A
Jestiyon borçlanması
B
Kamu kredisi
C
Kamusal kredi
D
kamu borcu
E
Dış alemden kredi alınması
Açıklama:
Devlet Borcu kavramını anlayınız
Devlet Borcu: Devlet veya benzeri kamu tüzel kişileri tarafından akdolunan borçtur
Devlet Borcu: Devlet veya benzeri kamu tüzel kişileri tarafından akdolunan borçtur
Soru 31
Bütçe gerekçesine göre dış borçlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Devirli krediler, Garantili krediler
B
Kısa Vadeli, veya uzun Vadeli borçlar
C
Alındığı para birimine göre borçlar
D
Sabit faizli, Değişken faizli borçlar
E
Proje kredileri
Açıklama:
Devirli krediler (Kamu kurumlarına devretmek üzere Hazine tarafından alınan krediler,
Garantili krediler (Kamu kurumlarının kendi imkanları ile sağladığı ancak Hazinenin kefil olduğu krediler)
Devirli krediler, Garantili krediler
Garantili krediler (Kamu kurumlarının kendi imkanları ile sağladığı ancak Hazinenin kefil olduğu krediler)
Devirli krediler, Garantili krediler
Soru 32
Devlet borçlanmasında da özel borçlanmada da borç alan ve veren arasındaki borçlanmanın temelini ne oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Güven ilişkisi
B
Faiz
C
Vade
D
Repo
E
Kredi
Açıklama:
Devletin borçlanması özel borçlanmaya benzerliklerini anlayınız
Devlet borçlanmasında da özel borçlanmada da borç alan ve veren arasındaki güven ilişkisi borçlanmanın temelini oluşturmaktadır.
Devlet borçlanmasında da özel borçlanmada da borç alan ve veren arasındaki güven ilişkisi borçlanmanın temelini oluşturmaktadır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi kullanım amaçlarına göre dış borç çeşitlerindendir?
Seçenekler
A
Program kredileri
B
Sabit faizli borç
C
Devirli krediler
D
Garantili krediler
E
Uzun Vadeli borçlar
Açıklama:
Proje kredileri (belirli bir projenin gerçekleştirilmesi için alınan krediler)
Program kredileri (Belli bir programın gerçekleştirilmesi için alınan krediler
Program kredileri (Belli bir programın gerçekleştirilmesi için alınan krediler
Soru 34
Devletin borçlanma nedenlerinde hangisi yoktur
Seçenekler
A
Enflasyon vergisi
B
Bütçe açıkları
C
Kalkınmanın finansmanı
D
Olağanüstü giderlerin finansmanı
E
Kamu gelirlerinin zaman bakımından denkleştirilmesi
Açıklama:
Devletin borçlanma nedenlerini anlayınız
Devletin borçlanma nedenlerini genel olarak; bütçe açıkları, kalkınmanın finansmanı, olağanüstü giderlerin finansmanı, kamu gelirlerinin zaman bakımından denkleştirilmesi, borç ödemek için borçlanma, maliye politikası aracı olarak borçlanma olarak sıralayabiliriz.
Devletin borçlanma nedenlerini genel olarak; bütçe açıkları, kalkınmanın finansmanı, olağanüstü giderlerin finansmanı, kamu gelirlerinin zaman bakımından denkleştirilmesi, borç ödemek için borçlanma, maliye politikası aracı olarak borçlanma olarak sıralayabiliriz.
Soru 35
Devlet ekonomideki para stokundaki fazlalığı gidermek için borçlanma yoluna hangi durumda başvurabilir.
Seçenekler
A
Enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde
B
Faizin yüksek olduğu dönemlerde
C
Vadenin yüksek olduğu dönemlerde
D
Emisyonun yüksek olduğu dönemlerde
E
Cari açığın yüksek olduğu dönemlerde
Açıklama:
Borçlanmanın maliye politikası aracı olarak kullanılmasını anlayınız
Borçlanma son olarak sadece devlete gelir yaratmak amacıyla değil, maliye politikası aracı olarak kullanılarak, ekonomiye müdahale etmek amacıyla da yapılabilmektedir. Örneğin, devlet enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde ekonomideki para stokundaki fazlalığı gidermek için borçlanma yoluna başvurabilir. Ya da, durgunluk dönemlerinde ekonomideki atıl fonları harekete geçirmek amacıyla borçlanabilir.
Borçlanma son olarak sadece devlete gelir yaratmak amacıyla değil, maliye politikası aracı olarak kullanılarak, ekonomiye müdahale etmek amacıyla da yapılabilmektedir. Örneğin, devlet enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde ekonomideki para stokundaki fazlalığı gidermek için borçlanma yoluna başvurabilir. Ya da, durgunluk dönemlerinde ekonomideki atıl fonları harekete geçirmek amacıyla borçlanabilir.
Soru 36
Kamu Kesimi Borçlanma Gereği (KKBG) ne ile ölçülmektedir
Seçenekler
A
Toplam kamu kesimi açıklarının GSYH’ya oranı
B
Toplam kamu kesimi açıklarının dış açık oranı
C
Toplam kamu kesimi açıklarının emisyona oranı
D
Toplam kamu kesimi açıklarının faize oranı
E
Toplam kamu kesimi açıklarının dövize oranı
Açıklama:
Kamu Kesimi Borçlanma Gereğini anlayınız
Kamu Kesimi Borçlanma Gereği (KKBG), kamu kesimini oluşturan tüm birimlerin toplam gelir ve gider durumları arasındaki farkı göstermekte ve kamu kesiminin toplam borçlanma ihtiyacını hesaplamakta kullanılmaktadır. KKBG, toplam kamu kesimi açıklarının GSYH’ya oranlanması ile ölçülmektedir
Kamu Kesimi Borçlanma Gereği (KKBG), kamu kesimini oluşturan tüm birimlerin toplam gelir ve gider durumları arasındaki farkı göstermekte ve kamu kesiminin toplam borçlanma ihtiyacını hesaplamakta kullanılmaktadır. KKBG, toplam kamu kesimi açıklarının GSYH’ya oranlanması ile ölçülmektedir
Soru 37
Kamu borç stokunun sürdürülebilirliği genel olarak, kamu borç stokunun neye oranınıdır
Seçenekler
A
Milli gelire
B
Faiz
C
Emisyon
D
Dış açık
E
GSYİH
Açıklama:
Kamu borç stokunu kavramını anlayınız
Kamu borç stokunun sürdürülebilirliği genel olarak, kamu borç stokunun milli gelire oranının uzun dönemde sabit kalması olarak tanımlanabilir.
Kamu borç stokunun sürdürülebilirliği genel olarak, kamu borç stokunun milli gelire oranının uzun dönemde sabit kalması olarak tanımlanabilir.
Soru 38
Toplam borç stoku içerisinde kısa vadeli borçların oranının yüksek olması nasıl yorumlanabilir
Seçenekler
A
Yüksek enflasyon
B
Yüksek faiz
C
Yüksek milli gelir
D
Yüksek dış açık
E
Yüksek bütçe açığı
Açıklama:
Kısa vadeli borç kavramını anlayınız
Toplam borç stoku içerisinde kısa vadeli borçların oranının yüksek olması, genellikle ekonomide bir güven krizinin olduğu ya da özellikle enflasyon konusunda olumsuz bekleyişlerin var olduğu şeklinde yorumlanabilir
Toplam borç stoku içerisinde kısa vadeli borçların oranının yüksek olması, genellikle ekonomide bir güven krizinin olduğu ya da özellikle enflasyon konusunda olumsuz bekleyişlerin var olduğu şeklinde yorumlanabilir
Soru 39
Milli gelir açısından iç ve dış borçlar karşılaştırıldığında milli gelirin kapsamı içerisinde hangi vardır
Seçenekler
A
İç borçlar
B
Dış borçlar
C
Faiz
D
Döviz
E
Tam istihdam
Açıklama:
Elde Edildikleri Kaynaklar Açısından Devlet Borçlarının Sınıflandırılmasını anlayınız
Milli gelir açısından iç ve dış borçlar karşılaştırıldığında ise, iç borçlar ülke içerisinden sağlanan borçlar olduğu için milli gelirin kapsamı içerisindedir. Bir diğer deyişle, alınması ve ödenmesi durumlarında ülkenin toplam kaynaklarında bir değişiklik yaratmamaktadır.
Milli gelir açısından iç ve dış borçlar karşılaştırıldığında ise, iç borçlar ülke içerisinden sağlanan borçlar olduğu için milli gelirin kapsamı içerisindedir. Bir diğer deyişle, alınması ve ödenmesi durumlarında ülkenin toplam kaynaklarında bir değişiklik yaratmamaktadır.
Soru 40
Hazinenin, Merkez Bankası’ndan doğrudan doğruya nakit borçlanması adı nedir
Seçenekler
A
Parasal avans
B
Parasal faiz
C
Parasal açık
D
Parasal enflasyon
E
Parasal emisyon
Açıklama:
İç Borçlanmanın Kaynaklarını anlayınız
Hazine’nin, Merkez Bankası’ndan borçlanması iki şekilde olur; doğrudan borçlanma, dolaylı borçlanma. Doğrudan borçlanma, Hazinenin, Merkez Bankası’ndan doğrudan doğruya nakit borçlanmasıdır. Buna parasal avans ya da Hazine’ye avans adı verilmektedir.
Hazine’nin, Merkez Bankası’ndan borçlanması iki şekilde olur; doğrudan borçlanma, dolaylı borçlanma. Doğrudan borçlanma, Hazinenin, Merkez Bankası’ndan doğrudan doğruya nakit borçlanmasıdır. Buna parasal avans ya da Hazine’ye avans adı verilmektedir.
Soru 41
- Vergiler
- Borçlanma
- Özel Borç
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Devlet borçlanmasını asla gerçek bir gelir kaynağı olarak görmeyen klasik maliyeciler, devletin asıl gelir kaynağını vergi ve vergi benzeri gelirlerin oluşturduğunu ifade etmektedirler.
Soru 42
Devlet borcu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Devlet için sürekli ve kesin bir finansman kaynağıdır.
B
Zorunlu olarak toplanır.
C
Miktarı sınırlıdır.
D
Borçlanmanın nedeni topluma hizmettir.
E
Borç başlangıcında belirlenen şartlarda geri ödenmek zorundadır.
Açıklama:
Devlet borcu aşağıdaki özelliklere sahiptir.
Borçlanmanın nedeni topluma hizmettir
• Miktarı büyüktür
• Vadesi genellikle özel borçlanmaya göre daha uzundur
• Zorunlu olarak alınabilir
• Bazı durumlarda devlet borcunu geri ödemeyebilir
Borçlanmanın nedeni topluma hizmettir
• Miktarı büyüktür
• Vadesi genellikle özel borçlanmaya göre daha uzundur
• Zorunlu olarak alınabilir
• Bazı durumlarda devlet borcunu geri ödemeyebilir
Soru 43
- Kalkınmanın finansmanı
- Olağanüstü giderlerin finansmanı
- Kamu gelirlerinin zaman bakımından denkleştirilmesi
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Devletin borçlanma nedenlerini genel olarak; bütçe açıkları, kalkınmanın finansmanı, olağanüstü giderlerin finansmanı, kamu gelirlerinin zaman bakımından denkleştirilmesi, borç ödemek için borçlanma, maliye politikası aracı olarak borçlanma olarak sıralayabiliriz.
Soru 44
Aşağıda devletlerin borçlanma sebeplerinden bir kısmı verilmiştir. Bunlardan hangisini daha çok gelişmiş ülkelerin tercih ettiği söylenebilir?
Seçenekler
A
Büyük projelerin finansmanının sağlanması
B
Askeri harcamaların fazla olması
C
Büyük ölçekli yatırımlar için gerekli olan sermaye birikiminin sağlanması
D
Yeterli hammadde ve aramalına sahip olmamak
E
Yeterli bilgi birikimine sahip olmamak
Açıklama:
Gelişmiş ülkeler ise, geçici bütçe açıklarının kapatılması, büyük projelerin finansmanının sağlanması ve olağanüstü giderlerin karşılanması amacıyla borçlanmaya başvurabilmektedirler. Diğer sebepler daha çok gelişmekte olan ülkelerin borçlanma sebepleridir.
Soru 45
- Sosyal refahla ilgili harcamaların artışı
- Tasarrufların büyüme hızını karşılayamaması
- Vergi bilincinin yaygın olmaması
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bir ülkede bütçe açığını yaratan pek çok neden bulunabilir. Bunların başında zaman içerisinde kamusal ihtiyaçların artması ve devlet anlayışında meydana gelen değişimle beraber (refah devleti anlayışının benimsenmesi ile birlikte sosyal refahla ilgili harcamaların artışı) devletlerin daha çok mal ve hizmet üretir duruma gelmeleri gösterilebilir. Harcamalardaki artışlar karşısında kamu gelirlerinin yetersizliği ya da etkinsizliği ise bütçe açıklarını yaratan diğer bir önemli nedendir. Bunlara ilave olarak; hızlı nüfus artışı, mali disiplinin sağlanamaması, harcama ve gelirler konusunda denetim eksikliği, tasarrufların büyüme hızını karşılamada yetersiz kalması, kamu işletmelerinin ve sosyal güvenlik harcamalarının bütçeler üzerinde yarattığı yükler, ekonomik krizler, yüksek enflasyon ve faiz oranlarının yüksekliğinin bütçe üzerinde yarattığı baskılar, vergi sisteminden kaynaklanan bazı sorunların varlığı (vergi bilincinin yaygın olmaması, vergi idaresinden kaynaklanan sorunlar, kayıt dışılık, vergi gelirlerindeki istikrarsızlık, vergileme kapasitesinin azlığı vb) nedenler de bütçe açıklarını oluşturan temel nedenler arasında sayılabilir.
Soru 46
Borcun ödeme zamanında yaşanan finansal sıkışıklık nedeniyle süresi gelen borçların yeniden borçlanmayla kapatılması olarak adlandırılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Borcun zamanının denkleştirilmesi
B
Borcun röfinansmanı
C
Olağanüstü giderlerin finansmanı
D
Kalkınmanın finansmanı
E
Bütçe açıklarının finansmanı
Açıklama:
Devletin borçlanması için bir diğer neden, süresi gelen borçların ödenmesi için yeniden borçlanma yoluna başvurulmasıdır. Borcun ödeme zamanında yaşanan finansal sıkışıklık nedeniyle süresi gelen borçların yeniden borçlanmayla kapatılmasına borcun röfinansmanı denir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi devlet iç borçlanma senetlerinin kupon durumuna göre çeşitlerinden biridir?
Seçenekler
A
Devlet tahvili
B
Nakit senetler
C
Hazine bonosu
D
İskontolu senetler
E
Sabit getirili
Açıklama:
İskontolu senetler ve kuponlu senetler olarak ikiye ayrılır.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisinden alınan borçlar özel alacaklılardan sağlanan borçlar olarak sınıflanır?
Seçenekler
A
Yabancı ticari bankalar
B
Merkez bankaları
C
Uluslararası Para Fonu (IMF)
D
Yabancı devletler
E
Resmi kalkınma bankaları
Açıklama:
Dış borçlar alındıkları kaynaklara göre genel olarak, resmi alacaklılar ve özel alacaklılar olarak ikiye ayrılabilir. Resmi kaynaklardan sağlanan dış borçlanmalar; hükümet kuruluşları (yabancı devletler), merkez bankaları, resmi kalkınma bankaları, uluslar arası mali kuruluşlar gibi kaynaklardan elde edilir.Özel alacaklılar ise; parasal kuruluşlar, bankacılık dışı finansman kuruluşları, özel yatırım ve kalkınma bankları, yabancı ticari bankalar olarak sayılabilir.
Soru 49
- Kaynak ve tasarruf açığı
- Dış ticaret veya ödemeler dengesi açığı
- Vergi sistemi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri gelişmekte olan bir ülkenin dış kaynak borçlanma ihtiyacını yaratan temel sebeplerden biridir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Gelişmekte olan ülkelerin dış kaynak borçlanma ihtiyacını yaratan başlıca iki neden; kaynak ve tasarruf açığı ile dış ticaret veya ödemeler dengesi açığı olarak gösterilebilir.
Soru 50
- Borcun ödenmesi sırasında ülkenin döviz ihtiyacı olacaktır.
- Ülkenin kredibilitesi, ekonominin genel performansı ile yakından ilgilidir.
- Kredibilitenin siyasi gelişmelerle yakından ilişkili olduğu söylenebilir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bir ülkenin dış borçlanmasında iki önemli faktör bulunmaktadır. Bunlar borçların geri ödenebilmesi ve kredibilitedir. Dış borçlanma döviz ile sağlandığına göre, borcun ödenmesi sırasında ülkenin döviz ihtiyacı olacaktır. Ülkenin kredibilitesi, ekonominin genel performansı ile yakından ilgilidir. Borçlarını zamanında ödeyen, dış dengesi sağlam, ekonomik olarak büyüyen, istikrarlı bir ülkenin kredibilitesi de yüksek olacaktır. Kredibilitenin siyasi gelişmelerle yakından ilişkili olduğu konusunun da göz ardı edilmemesi gerekmektedir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi devlet borçlanması ve özel borçlanma arasındaki benzerliklerden biridir?
Seçenekler
A
Borçlanma miktarı
B
Borç alan ve veren arasındaki güven ilişkisi
C
Borçlanma vadesi
D
Borçlanma nedeni
E
Gönüllülük esası
Açıklama:
Devletin borçlanması aslında bazı açılardan özel borçlanmaya benzemektedir. Öncelikle her iki borçlanma da ihtiyaçların giderilmesi amacıyla yapılmaktadır. Her ikisinde de borç olarak alınan değer belli bir zaman sonra geri ödenecektir. Son olarak devlet borçlanmasında da özel borçlanmada da borç alan ve veren arasındaki güven ilişkisi borçlanmanın temelini oluşturmaktadır. Doğru yanıt B’dir.
Soru 52
Kamu harcamalarının kamu gelirlerinden yüksek olması durumunda devlet aşağıdaki hangi nedenle borçlanmış olur?
Seçenekler
A
Bütçe açıklarının finansmanı
B
Kalkınma finansmanı
C
Borç ödemek için borçlanma
D
Maliye politikası aracı olarak borçlanma
E
Kamu gelirlerinin zaman bakımından denkleştirilmesi
Açıklama:
Kamu harcamalarının kamu gelirlerinden yüksek olması durumuna bütçe açığı denilmektedir. Bu durumda devlet bütçe açıklarını finansmanı nedeniyle borçlanmıştır. Doğru yanıt A’dir.
Soru 53
Kamu kesimi borçlanma gereği (KKBG) aşağıdakilerden hangisi ile ölçülmektedir?
Seçenekler
A
Uzun vadeli borç / Toplam borç
B
Toplam kamu kesimi finansman açıkları / GSYH
C
İç borçlar /Toplam kamu kesimi finansmanı
D
Dış Borçlar / GSYH
E
Kısa vadeli borç / Toplam Borç
Açıklama:
KKBG; Toplam kamu kesimi finansman açıklarının GSYH’ya oranlanması ile bulunmaktadır. Türkye’de toplam kamu kesimi fnansman açığı; merkez yönetim bütçe açığı, KİT’lerin bütçe açığı, mahalli, idareler bütçe açığı, döner sermayeli işletmeler bütçe açıkları, sosyal güvenlik kuruluşları açıkları, işsizlik sigortası fonu açıkları ve fonların açıkları toplamından oluşmaktadır Doğru yanıt B’dir.
Soru 54
Borcun ödenme zamanında yaşanan finansal sıkışıklık nedeniyle süresi gelen borçların yeniden borçlanmayla kapatılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Borcun eskitilmesi
B
Borcun ertelenmesi
C
Borcun röfinansmanı
D
Borç stoku
E
Konsolidasyon
Açıklama:
Borcun röfinansmanı: Borcun ödenme zamanında yaşanan finansal sıkışıklık nedeniyle süresi gelen borçların yeniden borçlanmayla kapatılmasıdır. Doğru yanıt C’dir.
Soru 55
İç ve dış borçlanma ayrımı devlet borçlanmasının aşağıdaki hangi sınıflamasına göre yapılmıştır?
Seçenekler
A
Vadelerine göre borçlanma
B
Gönüllülük durumuna göre borçlanma
C
Döviz cinsine göre borçlanma
D
Elde edildikleri kaynaklara göre borçlanma
E
Bütçe gerekçesine göre borçlanma
Açıklama:
Devlet borçları elde edildikleri kaynaklar açısından iç borçlar ve dış borçlar olarak ikiye ayrılır. İç borçlar ülke içi kaynaklardan, dış borçlar se ülke dışı kaynaklardan elde edilen borçlardır. Doğru yanıt D’dir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi devletin iç borçlanma kaynaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Bankalar
B
Bireyler
C
Sosyal güvenlik kuruluşları
D
Uluslararası mali kuruluşlar
E
Merkez bankası
Açıklama:
ÇÖZÜM: Devlet borçları elde edildikleri kaynaklar açısından iç borçlar ve dış borçlar olarak ikiye ayırılır. İç borçlar ülke içi kaynaklardan, dış borçlar ise ülke dışı kaynaklardan elde edilen borçlardır. Devletin iç borçlanma kaynaklarını dört grupta toplanabilir. Bunlar; bireyler, kamu kurum ve kuruluşları, bankalar ve Merkez Bankası olarak sıralanabilir. Dış borçlanmanın sağlandığı kaynaklar resmi alacaklılar ve özel alacaklılar olarak ikiye ayrılabilir. Resmi kaynaklardan sağlanan dış borçlanmalar; yabancı devletlerin kamu kuruluşları, yabancı devletlerin merkez bankaları, yabancı devletlerin resmi kalkınma bankaları ve uluslararası mali kuruluşlar gibi kaynaklardan elde edilir. Uluslararası mali kuruluşlardan borçlanmada özellikle Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası’ndan sağlanan krediler önemli yer tutmaktadır. Doğru yanıt D’dir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi dış borçlanmanın kaynaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Sosyal güvenlik kuruluşları
B
Resmi kalkınma bankaları
C
Yabancı devletler
D
Dünya bankası
E
Uluslararası para fonu
Açıklama:
Sosyal güvenlik kuruluşları, devletin İç borçlanma yapılabileceği kamu kuruluşlarından biridir. Doğru yanıt A’dir.
Soru 58
Zorunlu ve gönüllü borçlanma ayırımı devlet borçlanmasının aşağıdaki hangi sınıflamasına göre yapılmıştır?
Seçenekler
A
Vadelerine göre borçlanma
B
Gönüllülük durumuna göre borçlanma
C
Döviz cinsine göre borçlanma
D
Elde edildikleri kaynaklara göre borçlanma
E
Bütçe gerekçesine göre borçlanma
Açıklama:
Devlet borçları, gönüllülük açısından zorunlu ve gönüllü borçlanmalar olarak ikiye ayrılır. Doğru yanıt B’dir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi faiz tipine göre iç borçlanmanın çeşitleridir?
Seçenekler
A
Sabit getirili - değişken faizli
B
Proje kredili - program kredili
C
Kısa vadeli - uzun vadeli
D
İskontolu senetler - kuponlu senetler
E
Devirli krediler - Garantili krediler
Açıklama:
Faiz tipine göre iç borçlanmanın çeşitleri, sabit getirili ve değişken faizli borçlanmalardır. Değişken faizlide, faiz ödemesi bir değere endekslenir. Doğru yanıt A’dir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi bütçe gerekçesine göre dış borçlanmanın çeşitleridir?
Seçenekler
A
Sabit getirili - değişken faizli
B
Proje kredili - program kredili
C
Kısa vadeli - uzun vadeli
D
İskontolu senetler - kuponlu senetler
E
Devirli krediler - Garantili krediler
Açıklama:
Bütçe gerekçesine göre dış borçlanma; devirli krediler veya garantili krediler şeklinde olabilmektedir. Devirli krediler; kamu kurumlarına devretmek üzere Hazine tarafından alınan kredilerdir. Garantili krediler; kamu kurumlarının kendi imkanları ile sağladığı ancak Hazinenin kefil olduğu kredilerdir. Doğru yanıt E’dir.
Soru 61
Günümüzde kamu harcamalarının finansmanı açısından en önemli gelir kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vergiler
B
Harçlar
C
Şerefiyeler
D
Para cezaları
E
Bağışlar
Açıklama:
Günümüzde kamu harcamalarının finansmanı açısından en önemli gelir kaynağı vergilerdir. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.
Soru 62
I. Gönüllüdür.
II. Bazı durumlarda borç geri ödenmeyebilir.
III. Vadesi genel anlamda daha uzundur.
Yukarıda verilenlerden hangisi devlet borcunun özelliklerindendir?
II. Bazı durumlarda borç geri ödenmeyebilir.
III. Vadesi genel anlamda daha uzundur.
Yukarıda verilenlerden hangisi devlet borcunun özelliklerindendir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I ve II
Açıklama:
Devlet borcu; borçlanmanın nedeni topluma hizmettir, miktarı büyüktür, vadesi uzundur, zorunlu olarak alınabilir ve bazı durumlarda devlet borcunu geri ödemeyebilir. Özel borçlanma ile devlet borçlanması arasındaki en önemli fark devletin bazı durumlarda zora dayalı olarak da borçlanabilmesidir. Dolayısıyla "gönüllülük" her zaman devlet borcunun bir özelliği değildir. Doğru cevap D'dir.
Soru 63
I. Geçici bir finansman kaynağıdır.
II. Zorunlu olarak alınır.
III. Kullanım yeri bellidir.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri borçlanma ile ilgilidir?
II. Zorunlu olarak alınır.
III. Kullanım yeri bellidir.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri borçlanma ile ilgilidir?
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve III
C
I ve II
D
I, II ve III
E
Yalnız I
Açıklama:
Borçlanma; geçici bir finansman kaynağıdır, gönüllü katılımlardan oluşur, kullanım yeri genellikle bellidir, yükü gelecek nesillere kayar.
Soru 64
Borcun ödeme zamanında yaşanan finansal sıkışıklık nedeniyle süresi gelen borçların yeniden borçlanmaya kapatılmasına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Tahkim
B
Konvertibilite
C
Borcun röfinansmanı
D
Borç ertelemesi
E
Bütçe açığı
Açıklama:
Borcun ödeme zamanında yaşanan finansal sıkışıklık nedeniyle süresi gelen borçların yeniden borçlanmaya kapatılmasına borcun röfinansmanı denir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi iç borçlanma kaynakları arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Kamu kurum ve kuruluşlar
B
Ticari bankalar
C
Dünya bankası
D
Merkezi bankalar
E
Bireyler
Açıklama:
Devletin iç borçlanma kaynaklarını dört grupta toplayabiliriz. Bunlar; bireyler, kamu kurum ve kuruluşları, bankalar, Merkez Bankası olarak sıralanabilir. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 66
I. Doğrudan borçlanma, Hazine'nin borçlanma amacıyla çıkardığı Hazine kağıtlarının satılmasıdır.
II. Merkez Bankasından kısa vadeli avans kullanımı Merkez Bankasının karşılıksız para basması demektir.
III. Hazine, Merkez Bankasından doğrudan ve dolaylı borçlanma yapabilir.
Yukarıda Merkez Bankasından borçlanma ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
II. Merkez Bankasından kısa vadeli avans kullanımı Merkez Bankasının karşılıksız para basması demektir.
III. Hazine, Merkez Bankasından doğrudan ve dolaylı borçlanma yapabilir.
Yukarıda Merkez Bankasından borçlanma ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
II ve III
B
I, II ve III
C
I ve II
D
I ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Hazine’nin, Merkez Bankası’ndan borçlanması iki şekilde olur; doğrudan borçlanma, dolaylı borçlanma. Doğrudan borçlanma, Hazinenin, Merkez Bankası’ndan doğrudan doğruya nakit borçlanmasıdır. Buna parasal - avans ya da Hazine’ye avans adı verilmektedir. Dolaylı borçlanma ise, Hazine’nin borçlanma amacıyla çıkardığı Hazine kâğıtlarının, Merkez Bankası tarafından açık piyasa işlemleriyle satın alınması suretiyle gerçekleşir. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.
Soru 67
Hazinenin borçlanma amacıyla Merkez Bankasından kısa vadeli avans kullanımı hangi yıl kaldırılmıştır?
Seçenekler
A
1994
B
1997
C
1999
D
2001
E
2003
Açıklama:
Merkez Bankasından karşılıksız kısa vadeli avans kullanımı ülkemizde 1994 yılından başlayarak kademeli olarak sınırlandırılmış, 25.04.2001 tarihli Merkez Bankası Kanunu ile yürürlükten tamamen kaldırılmıştır. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 68
I. Borcun dövize endeksli olması demek, senetlerin borçlanma ve ödemelerine ilişkin işlemlerin dövizle yapılması demektir.
II. Devlet tahvilinin vadesi 1 yıldan kısadır.
III. İskontolu senetlerde faiz ödemesi anapara ile vade sonunda yapılır.
Yukarıda devlet iç borçlanma senetleri hakkında verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
II. Devlet tahvilinin vadesi 1 yıldan kısadır.
III. İskontolu senetlerde faiz ödemesi anapara ile vade sonunda yapılır.
Yukarıda devlet iç borçlanma senetleri hakkında verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I, II ve III
C
Yalnız II
D
I ve II
E
Yalnız III
Açıklama:
I. Borcun dövize endeksli olması demek, senetlerin borçlanma ve ödemelerine ilişkin işlemlerin dövizle yapılması demek değil belirlenen kur üzerinden hesaplanan TL üzerinden yapılmasıdır.
II. Devlet tahvilinin vadesi 1 yıldan kısa değildir, 1 yıl ve daha uzundur.
III. İskontolu senetlerde faiz ödemesi anapara ile vade sonunda yapılır.
Dolayısıyla doğru cevap E'dir.
II. Devlet tahvilinin vadesi 1 yıldan kısa değildir, 1 yıl ve daha uzundur.
III. İskontolu senetlerde faiz ödemesi anapara ile vade sonunda yapılır.
Dolayısıyla doğru cevap E'dir.
Soru 69
Devlet iç borcu ve devlet dış borcundan doğan anapara ve faiz ödemeleri ile bu borçlara ilişkin iskonto giderleri ile ücret ve diğer ödemelerine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Borç stoku
B
Borç röfinansmanı
C
Borç servisi
D
Tahkim
E
Kovertibilite
Açıklama:
Borç servisi, devlet iç borcu ve devlet dış borcundan doğan anapara ve faiz ödemeleri ile bu borçlara ilişkin iskonto giderleri ile ücret ve diğer ödemeleridir. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 70
Vadesi bir yıl ve bir yıldan daha uzun olan devlet iç borçlanma senetlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Nakit senet
B
Devlet tahvili
C
Sabit getirili senet
D
Değişken getirili tahvil
E
Hazine bonosu
Açıklama:
Vadesi bir yıl ve bir yıldan daha uzun olan devlet iç borçlanma senetlerine devlet tahvili denmektedir. Dolayısıyla doğru cevap B'dir.
Soru 71
- Devlet borçlanmasında borçlanmanın miktarı genellikle oldukça büyüktür; özel borçlanmada borçlanma miktarı sınırlıdır.
- Devlet borçlanmasında borçlanma vadesi genellikle özel borçlanmaya göre daha uzundur,
- Devlet borçlanmasında bazı durumlarda devlet borcunu geri ödemeyebilir; özel borçlanmada borcun başlangıcında belirlenen şartlarda daha sonra değişiklik yapılamaz.
- Devlet zorunlu olarak da borç alabilir; özel borçlanmada borçlanma gönüllü olarak yapılır.
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Devlet borçları ile özel borçların arasında temel bazı farklılıklar vardır. Devletin borçlanmasının nedeni topluma hizmettir, borçlanmanın miktarı genellikle oldukça büyüktür, borçlanma vadesi genellikle özel borçlanmaya göre daha uzundur, devlet zorunlu olarak da borç alabilir ve bazı durumlarda devlet borcunu geri ödemeyebilir. Özel borçlanmalarda ise, borçlanma nedeni özel amaçlardır. Borçlanma miktarı sınırlıdır, borçların vadesi devlet borçlanmasına göre daha kısadır, borçlanma gönüllü olarak yapılır ve borcun başlangıcında belirlenen şartlarda daha sonra değişiklik yapılamaz.
Doğru cevap E'dir.
Doğru cevap E'dir.
Soru 72
Vergi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Gönüllü katılımlardan oluşur.
B
Yükü şimdiki nesiller üzerindedir.
C
Tüm kamu hizmetleri için kulanılır.
D
Zorunlu olarak toplanır.
E
Devlet için sürekli ve kesin bir finansman kaynağıdır.
Açıklama:
Verginin özellikleri:
- Devlet için sürekli ve kesin bir finansman kaynağıdır.
- Zorunlu olarak toplanır.
- Tüm kamu hizmetleri için kulanılır.
- Yükü şimdiki nesiller üzerindedir.
- Genellikle yurt içi kaynaklardan elde edilir.
Soru 73
- Kalkınmanın finansmanı
- Olağanüstü giderlerin finansmanı
- Kamu gelirlerinin zaman bakımından denkleştirilmesi
- Maliye politikası aracı olarak borçlanma
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Devletin borçlanma nedenleri şu şekilde sıralanabilir:
- Bütçe açıkları
- Kalkınmanın finansmanı
- Olağanüstü giderlerin finansmanı
- Kamu gelirlerinin zaman bakımından denkleştirilmesi
- Borç ödemek için borçlanma
- Maliye politikası aracı olarak borçlanma
Soru 74
Kamu kesimini oluşturan tüm birimlerin toplam gelir ve gider durumları arasındaki farkı göstermekte ve kamu kesiminin toplam borçlanma ihtiyacını hesaplamakta kullanılan araç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tahkim
B
Röfinansman
C
Konsodilasyon
D
Kamu Kesimi Borçlanma Gereği
E
Borçlanma
Açıklama:
Kamu Kesimi Borçlanma Gereği (KKBG), kamu kesimini oluşturan tüm birimlerin toplam gelir ve gider durumları arasındaki farkı göstermekte ve kamu kesiminin toplam borçlanma ihtiyacını hesaplamakta kullanılmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 75
Uzun vadeli devlet borçlarına verilen diğer isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Röfinansman
B
Konsolide borçlar
C
Dalgalı borçlar
D
Tahkim
E
Konsolidasyon
Açıklama:
Uzun vadeli borçlara konsolide borçlar adı da verilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 76
Zorunlu borçlanmalar, devlet borçları sınıflandırmasında aşağıdaki sınıflandırmalardan hangisinin altında yer alır?
Seçenekler
A
Vadelerine göre borçlanma
B
Kullanıldıkları yere göre borçlanma
C
Gönüllülük durumuna göre borçlanma
D
Elde edildikleri kaynaklara göre borçlanma
E
Elde edildikleri kişilere göre borçlanma
Açıklama:
Devlet borçlarını gönüllülük açısından; gönüllü borçlanmalar ve zorunlu borçlanmalar olarak ikiye ayırabiliriz. Doğru cevap C'dir.
Soru 77
Alınması ve ödenmesi durumlarında ülkenin toplam kaynaklarında bir değişiklik yaratmayan borçlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gönüllü borçlar
B
Kısa vadeli borçlar
C
Uzun vadeli borçlar
D
İç borçlar
E
Dış borçlar
Açıklama:
İç borçlar ülke içerisinden sağlanan borçlar olduğu için milli gelirin kapsamı içerisindedir. Bir diğer deyişle, alınması ve ödenmesi durumlarında ülkenin toplam kaynaklarında bir değişiklik yaratmamaktadır.
Soru 78
Devlet iç borcu ve Devlet dış borcundan doğan anapara ve faiz ödemeleri ile bu borçlara ilişkin iskonto giderleri ile ücret ve diğer ödemelerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Borç stoğu
B
Borç servisi
C
Borç ertelemesi
D
Borç röfinansmanı
E
Borç faizi
Açıklama:
Borç servisi, Devlet iç borcu ve Devlet dış borcundan doğan anapara ve faiz ödemeleri ile bu borçlara ilişkin iskonto giderleri ile ücret ve diğer ödemeleri ifade eder. Doğru cevap B'dir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi Devlet iç Borçlanma Senetlerinin çeşitleri arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Vadeye göre
B
Para miktarına göre
C
Kupon durumuna göre
D
Faiz tipine göre
E
Finansman amacına göre
Açıklama:
Devlet iç Borçlanma Senetleri (DİBS) de yurt içinde ihraç edilen borçlanma senetlerinin tümünü ifade etmektedir. DİBS’ler vadelerine, ihraç yöntemlerine, ihraç edildikleri para birimi cinsine, faiz ödeme türlerine, üzerinde kupon taşıyıp taşımamalarına ve ihraç amacına göre sınıflandırılabilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi Dış Borçlanma çeşitlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Faiz durumuna göre
B
Vadeye göre
C
Kupon durumuna göre
D
Döviz cinsine göre
E
Bütçe gerekçesine göre
Açıklama:
4749 Sayılı Kanuna göre devlet dış borcu herhangi bir dış finansman kaynağından belirli bir itfa planına göre geri ödenmek üzere sağlanan finansman imkânları ile Hazine garantileri kapsamında üstlenilen her türlü mali yükümlülüğü ifade etmektedir. Dış borçlanma borçluya göre, vadelerine göre, faiz durumuna göre, döviz cinsine göre, bütçe gerekçesine göre ve kullanım amaçlarına göre sınıflandırılabilir. Doğru cevap C'dir çünkü "Kupon durumuna göre" iç borçlanma çeşitlerinden biridir.
Soru 81
"........, belli bir süre sonra ödenmek üzere para ve/veya benzeri değerli şeylerin ödünç alınmasıdır."
Yukarıdaki metinde boşluğa hangi kavram gelmelidir?
Yukarıdaki metinde boşluğa hangi kavram gelmelidir?
Seçenekler
A
Borçlanma
B
Mahsuplaşma
C
Durumsallaştırma
D
Faiz
E
Eşgüdümleme
Açıklama:
Borçlanma, belli bir süre sonra ödenmek üzere para ve/veya benzeri değerli şeylerin ödünç alınmasıdır.
Soru 82
Devletin, belirlenen bir takvime göre, önceden belirlenen hakların sahiplerine faiz ve/veya anapara ödemeleri yapmasına ilişkin yasal bir yükümlülüğüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Devlet Borcu
B
Durumsal Borç
C
İvazsız İktisap
D
Sistematik Borç
E
Vergi Borcu
Açıklama:
Devlet Borcu devletin, belirlenen bir takvime göre, önceden belirlenen hakların sahiplerine faiz ve/veya anapara ödemeleri yapmasına ilişkin yasal bir yükümlülüğüdür.
Soru 83
" .... ..... ...... göre devlet borçlanması ise, vergilendirmenin sınırına erişildiği, vergi almanın mümkün olmadığı dönemlerde, olağan finansman kaynaklarının eksikliğini tamamlamak üzere vergilemeye alternatif olarak da alınabilmektedir."
Yukarıdaki metinde boşluğa sırasıyla hangi kavramlar getirilmelidir?
Yukarıdaki metinde boşluğa sırasıyla hangi kavramlar getirilmelidir?
Seçenekler
A
Modern mali yaklaşıma
B
Geleneksel mali yaklaşıma
C
Sistematik mali yaklaşıma
D
Durumsal mali yaklaşıma
E
Kontrollü mali yaklaşıma
Açıklama:
Modern mali yaklaşıma göre devlet borçlanması ise, vergilendirmenin sınırına erişildiği, vergi almanın mümkün olmadığı dönemlerde, olağan finansman kaynaklarının eksikliğini tamamlamak üzere vergilemeye alternatif olarak da alınabilmektedir.
Soru 84
"Devlet borçlanmasını asla gerçek bir gelir kaynağı olarak görmeyen .... ...... , devletin asıl gelir kaynağını vergi ve vergi benzeri gelirlerin oluşturduğunu ifade etmektedirler."
Yukarıdaki metinde boşluğa sırasıyla hangi kavramlar getirilmelidir?
Yukarıdaki metinde boşluğa sırasıyla hangi kavramlar getirilmelidir?
Seçenekler
A
klasik maliyeciler
B
modern maliyeciler
C
sistematik maliyeciler
D
kurumsal maliyeciler
E
küresel maliyeciler
Açıklama:
Devlet borçlanmasını asla gerçek bir gelir kaynağı olarak görmeyen klasik maliyeciler, devletin asıl gelir kaynağını vergi ve vergi benzeri gelirlerin oluşturduğunu ifade etmektedirler.
Soru 85
"Günümüzde borçlanma, klasik iktisadi yaklaşımın savunulduğu gibi sadece uzun sürede sayılan devlet yatırımlarının finansmanında değil, tüm .... ...... finansmanında kullanılmaktadır."
Yukarıdaki metinde boş bırakılan yerlere hangi kavramlar getirilmelidir?
Yukarıdaki metinde boş bırakılan yerlere hangi kavramlar getirilmelidir?
Seçenekler
A
kamu giderlerinin
B
dış açıkların
C
özel sektörün
D
transfer harcamalarının
E
beklenmeyen giderlerin
Açıklama:
Günümüzde borçlanma, klasik iktisadi yaklaşımın savunulduğu gibi sadece uzun sürede sayılan devlet yatırımlarının finansmanında değil, tüm kamu giderlerinin finansmanında kullanılmaktadır.
Soru 86
"Borçlanma son olarak sadece devlete gelir yaratmak amacıyla değil, .... ..... aracı olarak kullanılarak, ekonomiye müdahale etmek amacıyla da yapılabilmektedir."
Yukarıdaki metinde boşluğa hangi kavramlar getirilmelidir?
Yukarıdaki metinde boşluğa hangi kavramlar getirilmelidir?
Seçenekler
A
maliye politikası
B
para politikası
C
küresel politika
D
kurumsal politika
E
kontrol politikası
Açıklama:
Borçlanma son olarak sadece devlete gelir yaratmak amacıyla değil, maliye politikası aracı olarak kullanılarak, ekonomiye müdahale etmek amacıyla da yapılabilmektedir.
Soru 87
I. Geçici bir finansman kaynağıdır.
II. Yükü gelecek nesillere kayabilir.
III. Tüm kamu hizmetleri için kullanılır.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri borçlanma için doğrudur?
II. Yükü gelecek nesillere kayabilir.
III. Tüm kamu hizmetleri için kullanılır.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri borçlanma için doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Devlet borcu kavramını tanımlayabilmek
Borçlanma geçici bir finansman kaynağıdır ve yükü gelecek nesillere kayabilir. Borçlanmanın kullanım yeri genellikle bellidir. Vergi ise tüm kamu hizmetleri için kullanılır.
Borçlanma geçici bir finansman kaynağıdır ve yükü gelecek nesillere kayabilir. Borçlanmanın kullanım yeri genellikle bellidir. Vergi ise tüm kamu hizmetleri için kullanılır.
Soru 88
Kamu kesimini oluşturan tüm birimlerin toplam gelir ve gider durumları arasındaki farkı gösteren ve kamu kesiminin toplam borçlanma ihtiyacını hesaplamakta kullanılan kavram nedir?
Seçenekler
A
Kamu Kesimi Borçlanma Gereği
B
Kamu Kesimi Kontrol Süreci
C
Kamu Kesimi Borçlanma Süreci
D
Kamu Kesimi İçselleştirme Süreci
E
Kamu Kesimi Mali Dengesi
Açıklama:
Kamu Kesimi Borçlanma Gereği (KKBG), kamu kesimini oluşturan tüm birimlerin toplam gelir ve gider durumları arasındaki farkı göstermekte ve kamu kesiminin toplam borçlanma ihtiyacını hesaplamakta kullanılmaktadır.
Soru 89
Kamu borç stokunun milli gelire oranının uzun dönemde sabit kalmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kamu borç stokunun sürdürülebilirliği
B
Kamu mali stokunun sürdürülebilirliği
C
Kamu iç karlılık sürdürülebilirliği
D
Kamu yatırım geri dönüş sürdürülebilirliği
E
Kamu ıskarta oranının sürdürülebilirliği
Açıklama:
Kamu borç stokunun sürdürülebilirliği genel olarak, kamu borç stokunun milli gelire oranının uzun dönemde sabit kalması olarak tanımlanabilir.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi vergi için yanlıştır?
Seçenekler
A
Devlet için sürekli ve kesin bir finansman kaynağıdır.
B
Zorunlu olarak toplanır.
C
Tüm kamu hizmetleri için kullanılır.
D
Yükü şimdiki nesiller üzerindedir.
E
Yurt içi ve yurt dışı kaynaklardan elde edilebilir.
Açıklama:
Devlet borcu kavramını tanımlamak
Borçlanma yurt içi ve yurt dışı kaynaklardan elde edilebilir.Vergi genellikle yurt içi kaynaklardan elde edilir.
Borçlanma yurt içi ve yurt dışı kaynaklardan elde edilebilir.Vergi genellikle yurt içi kaynaklardan elde edilir.
Soru 91
"Devletin ... ..... kaynaklarını dört grupta toplayabiliriz. Bunlar; bireyler, kamu kurum ve kuruluşları, bankalar, Merkez Bankası olarak sıralanabilir."
Yukarıdaki metinde boşluğa sırasıyla hangi kavramlar getirilmelidir?
Yukarıdaki metinde boşluğa sırasıyla hangi kavramlar getirilmelidir?
Seçenekler
A
iç borçlanma
B
dış borçlanma
C
sürekli borçlanma
D
faizsiz borçlanma
E
sistematik borçlanma
Açıklama:
Devletin iç borçlanma kaynaklarını dört grupta toplayabiliriz. Bunlar; bireyler, kamu kurum ve kuruluşları, bankalar, Merkez Bankası olarak sıralanabilir.
Soru 92
I. Borçlanmanın nedeni topluma hizmettir.
II. Miktarı büyüktür ve vadesi uzundur.
III. Zorunlu olarak alınabilir.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri devlet borcu için doğrudur?
II. Miktarı büyüktür ve vadesi uzundur.
III. Zorunlu olarak alınabilir.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri devlet borcu için doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Devlet borcu kavramını tanımlamak
Devlet borcunda borçlanmanın nedeni topluma hizmettir. Miktarı büyüktür. Vadesi genellikle özel borçlanmaya göre daha uzundur. Zorunlu olarak alınabilir.
Devlet borcunda borçlanmanın nedeni topluma hizmettir. Miktarı büyüktür. Vadesi genellikle özel borçlanmaya göre daha uzundur. Zorunlu olarak alınabilir.
Soru 93
Bir ülkenin dış borçlanmasında iki önemli faktör bulunmaktadır. Bunlar nedir?
Seçenekler
A
borçların geri ödenebilmesi ve kredibilite
B
borçların kaynağı ve küreselleşme
C
borcun süresi ve dış denetim
D
borcun sürdürülebilirliği ve faiz
E
borcun tekrarı ve borcun teminatı
Açıklama:
Bir ülkenin dış borçlanmasında iki önemli faktör bulunmaktadır. Bunlar borçların geri ödenebilmesi ve kredibilitedir.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi özel borç için yanlıştır?
Seçenekler
A
Borçlanma nedeni özel amaçlardır.
B
Miktarı büyüktür.
C
Vadesi devlet borçlanmasına göre daha kısadır.
D
Gönüllüdür.
E
Borç başlangıcında belirlenen şartlarda geri ödenmek zorundadır.
Açıklama:
Devlet borcu kavramını tanımlayabilmek
Özel borcun miktarı sınırlıdır. Devlet borcunun ise miktarı büyüktür.
Özel borcun miktarı sınırlıdır. Devlet borcunun ise miktarı büyüktür.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi devletin borçlanmalarının nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
Bütçe açıkları
B
Olağanüstü giderlerin finansmanı
C
Maliye politikası aracı olarak borçlanma
D
Borç ödemek için borçlanma
E
Özel amaçlar
Açıklama:
Devlet borçlanmasının nedenlerini açıklayabilmek
Devletin borçlanma nedenleri; bütçe açıkları, kalkınmanın finansmanı, olağanüstü giderlerin finansmanı, kamu gelirlerinin zaman bakımından denkleştirilmesi, borç ödemek için borçlanma, maliye politikası aracı olarak borçlanmadır. Özel borçların borçlanma nedeni özel amaçlardır.
Devletin borçlanma nedenleri; bütçe açıkları, kalkınmanın finansmanı, olağanüstü giderlerin finansmanı, kamu gelirlerinin zaman bakımından denkleştirilmesi, borç ödemek için borçlanma, maliye politikası aracı olarak borçlanmadır. Özel borçların borçlanma nedeni özel amaçlardır.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi devletin dış borçlanma kaynaklarından biridir?
Seçenekler
A
Kamu kurum ve kuruluşları
B
Bankalar
C
Merkez Bankası
D
Hükümet kuruluşları
E
Bireyler
Açıklama:
İç ve dış borçların çeşitlerini açıklayabilmek
Dış borçlar alındıkları kaynaklara göre genel olarak, resmi alacaklılar ve özel alacaklılar olarak ikiye ayrılabilir. Resmi kaynaklardan sağlanan dış borçlanmalar; hükümet kuruluşları (yabancı devletler), merkez bankaları, resmi kalkınma bankaları, uluslar arası mali kuruluşlar gibi kaynaklardan elde edilir. Özel alacaklılar ise; parasal kuruluşlar, bankacılık dışı finansman kuruluşları, özel yatırım ve kalkınma bankları, yabancı ticari bankalar olarak sayılabilir.
Dış borçlar alındıkları kaynaklara göre genel olarak, resmi alacaklılar ve özel alacaklılar olarak ikiye ayrılabilir. Resmi kaynaklardan sağlanan dış borçlanmalar; hükümet kuruluşları (yabancı devletler), merkez bankaları, resmi kalkınma bankaları, uluslar arası mali kuruluşlar gibi kaynaklardan elde edilir. Özel alacaklılar ise; parasal kuruluşlar, bankacılık dışı finansman kuruluşları, özel yatırım ve kalkınma bankları, yabancı ticari bankalar olarak sayılabilir.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi iç borçlanmanın kaynaklarından biridir?
Seçenekler
A
Uluslararası Mali Kuruluşlar
B
Merkez Bankası
C
Hükümet Kuruluşları
D
Yabancı Ticari Bankalar
E
Dünya Bankası
Açıklama:
İç ve dış borçların çeşitlerini açıklayabilmek
Devletin iç borçlanma kaynakları; bireyler, kamu kurum ve kuruluşları, bankalar, Merkez Bankası olarak sıralanabilir.
Devletin iç borçlanma kaynakları; bireyler, kamu kurum ve kuruluşları, bankalar, Merkez Bankası olarak sıralanabilir.
Soru 98
Uzun vadeli devlet borçları aynı zamanda aşağıdaki isimlerden hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Konsalide Borçlar
B
Dalgalı Borçlar
C
Tahkim
D
Konsalidasyon
E
Röfinansman
Açıklama:
Devlet borçlarının hangi açılardan sınıflandırıldığını açıklayabilmek
Uzun vadeli borçlara konsolide borçlar adı da verilmektedir.
Uzun vadeli borçlara konsolide borçlar adı da verilmektedir.
Soru 99
Nakit senetler- nakit dışı senetler ayrımı iç borçlanmanın çeşitleri açısından yapılan sınıflandırmada hangi sınıflandırma altında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Vadeye göre yapılan sınıflandırma
B
Para cinsine göre yapılan sınıflandırma
C
Faiz tipine göre yapılan sınıflandırma
D
Kupon durumuna göre yapılan sınıflandırma
E
Finansman amacına göre yapılan sınıflandırma
Açıklama:
Devlet borçlarının hangi açılardan sınıflandırıldığını açıklayabilmek
Devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) finansman amacına göre nakit senetler ve nakit dışı senetler olarak ayrılmaktadır.
Devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) finansman amacına göre nakit senetler ve nakit dışı senetler olarak ayrılmaktadır.
Soru 100
Vadesi bir yıl ve daha uzun olan devlet iç borçlanma senetlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hazine bonosu
B
Sabit getirili bono
C
Devlet tahvili
D
Nakit dışı senet
E
Nakit senet
Açıklama:
Devlet borçlarının hangi açılardan sınıflandırıldığını açıklayabilmek
Devlet Tahvili vadesi 1 yıl ve daha uzun olan devlet iç borçlanma senedidir.
Devlet Tahvili vadesi 1 yıl ve daha uzun olan devlet iç borçlanma senedidir.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangileri devletin sahip olduğu finansman kaynakları arasında yer alır?
I. Vergiler
II. Harçlar
III. Resimler
IV. Şerefiyeler
V. Tablolar
I. Vergiler
II. Harçlar
III. Resimler
IV. Şerefiyeler
V. Tablolar
Seçenekler
A
I.II.III.IV
B
II.III.IV.V
C
I.III.IV.V
D
I.II.III.V
E
I.II.IV.V
Açıklama:
Devletin sahip olduğu finansman kaynakları çok çeşitlidir. Bunlar; vergiler, harçlar, resimler, şerefiyeler, parafiskal gelirler, mülk ve teşebbüs gelirleri, para işlemlerinden sağlanan gelirler, bağışlar, para ve vergi cezalarından oluşmaktadır. Tablolar adında bir gelir türü olmadığından seçenek yanlıştır. Buna göre doğru cevap A’dır.
Soru 102
Günümüzde kamu harcamalarının finansmanı açısından en önemli gelir kaynağı aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Harçlar
B
Vergiler
C
Parafiskal gelirler
D
Mülk ve teşebbüs gelirleri
E
Bağışlar
Açıklama:
Günümüzde kamu harcamalarının finansmanı açısından en önemli gelir kaynağı vergilerdir. Doğru cevap B’dir.
Soru 103
Bir amacı gerçekleştirmek veya başka sebeplerle eldeki kaynakların yetersizliğinden dolayı kişi veya kurumlardan kaynak teminine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Vergi toplama
B
Bağış toplama
C
Borçlanma
D
Mülk geliri elde etme
E
Teşebbüs geliri elde etme
Açıklama:
Borçlanma, bir amacı gerçekleştirmek veya başka sebeplerle eldeki kaynakların yetersizliğinden dolayı kişi veya kurumlardan kaynak teminidir. Doğru cevap C’dir.
Soru 104
Devlet Borçlanması ile ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Gönüllü katılımlardan oluşur
B
Kullanım yeri genellikle bellidir
C
Yükü gelecek nesillere kayabilir
D
Sürekli bir finansman kaynağıdır
E
Yurt içi ve yurt dışı kaynaklardan elde edilebilir
Açıklama:
Devlet Borçlanması: Geçici bir finansman kaynağıdır, Gönüllü katılımlardan oluşur Kullanım yeri genellikle bellidir, Yükü gelecek nesillere kayabilir, Yurt içi ve yurt dışı kaynaklardan elde edilebilir.
D seçeneğindeki yer alan ''Sürekli bir finansman kaynağıdır'' ifadesi esasen geçici olmalıdır buna göre seçenek yanlıştır. Doğru cevap D’dir.
D seçeneğindeki yer alan ''Sürekli bir finansman kaynağıdır'' ifadesi esasen geçici olmalıdır buna göre seçenek yanlıştır. Doğru cevap D’dir.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangileri devletin borçlanma nedenleri arasında yer alır?
I. Büyük ölçekli yatırımlar için gerekli olan sermaye birikiminin ve bilgi birikiminin olmaması
II. Askeri harcamaların fazla olması
III. Yeterli hammadde ve aramalına sahip olunmaması
IV. Ödemeler bilançosundaki fazlalıklar
I. Büyük ölçekli yatırımlar için gerekli olan sermaye birikiminin ve bilgi birikiminin olmaması
II. Askeri harcamaların fazla olması
III. Yeterli hammadde ve aramalına sahip olunmaması
IV. Ödemeler bilançosundaki fazlalıklar
Seçenekler
A
Yalnızca II ve III
B
Yalnızca III ve IV
C
I.III.IV
D
II.III.IV
E
I.II.III
Açıklama:
Borçlanma nedenleri ülkeden ülkeye ve dönemden döneme değişebilmektedir. Örneğin, gelişmekte olan ülkeler özellikle kalkınmanın finansmanına odaklanarak; büyük ölçekli yatırımlar için gerekli olan sermaye birikiminin ve bilgi birikiminin olmaması, askeri harcamaların fazla olması, yeterli hammadde ve aramalına sahip olmamaları ve ödemeler bilançosundaki açıklar nedeniyle borçlanmaya başvurabilmektedirler. IV. Seçenekte yer alan ‘’Ödemeler bilançosundaki fazlalıklar’’ ifadesi borçlanma sebepleri arasında yer almaz aksine borç verme sebepleri arasında sayıldığından yanlıştır. Buna göre doğru cevap E’dir.
Soru 106
Kamu harcamalarının kamu gelirlerinden yüksek olmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Devlet borçlanması
B
Bütçe açığı
C
Ödemeler bilançosu
D
Kalkınmanın finansmanı
E
Devlet giderleri
Açıklama:
Bütçe açığı en basit tanımıyla kamu harcamalarının kamu gelirlerinden yüksek olmasıdır. Buna göre doğru cevap B’dir.
Soru 107
Aşağıdakilerden hangisi borcun röfinansmanı anlamına gelmektedir?
Seçenekler
A
Ekonomiye müdahale etmek amacıyla yapılan borçlanma
B
Enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde ekonomideki para stokundaki fazlalığı gidermek için borçlanma
C
Durgunluk dönemlerinde ekonomideki atıl fonları harekete geçirmek amacıyla borçlanma
D
Borcun ödeme zamanında yaşanan finansal sıkışıklık nedeniyle süresi gelen borçların kapatılması için yeniden borçlanma
E
Ekonomiyi canlandırmak amacıyla yapılan borçlanma
Açıklama:
Borcun ödeme zamanında yaşanan finansal sıkışıklık nedeniyle süresi gelen borçların yeniden borçlanmayla kapatılmasına borcun röfinansmanı denir. Buna göre doğru cevap D’dir.
Soru 108
Aşağıdakilerden hangileri devlet borçlarının sınıflandırılması arasında yer alır?
I. Vadeleri
II. Gönüllülük esası
III. Elde edildikleri kaynaklar
IV. Kullanıldıkları kaynaklar
I. Vadeleri
II. Gönüllülük esası
III. Elde edildikleri kaynaklar
IV. Kullanıldıkları kaynaklar
Seçenekler
A
Yalnızca I ve II
B
Yalnızca III ve IV
C
I.II.III
D
II.III.IV
E
I.III.IV
Açıklama:
Devlet borçlarını vadeleri, gönüllülük esası ve elde edildikleri kaynaklar açısından sınıflandırabiliriz. IV. Seçenekte yer alan ‘’kullanıldıkları kaynaklar’’ ifadesi devlet borçlarının sınıflandırılması arasında yer almadığından yanlıştır. Buna göre doğru cevap C’dir.
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi devletin iç borçlanma kaynakları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Bireyler
B
Kamu kurum ve kuruluşları
C
Bankalar
D
Merkez Bankası
E
Dış kaynaklar
Açıklama:
İç borçlar ülke içi kaynaklardan, dış borçlar ise ülke dışı kaynaklardan elde edilen borçlardır. Devletin iç borçlanma kaynaklarını dört grupta toplayabiliriz. Bunlar; bireyler, kamu kurum ve kuruluşları, bankalar ve Merkez Bankası olarak sıralanabilir. Tanımda esas alınan unsur, borcun sağlandığı piyasanın uyrukluğudur. Dış kaynaklar devletin iç borçlanma kaynakları arasında yer almaz ve yanlıştır. Buna göre doğru cevap E’dir.
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi Devlet İç Borçlanma Senetlerinin (DİBS) sınıflandırılması arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Vadelerine
B
İhraç yöntemlerine
C
İhraç edildikleri para birimi cinsine
D
Faiz toplama türlerine
E
İhraç amacına
Açıklama:
Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) vadelerine, ihraç yöntemlerine, ihraç edildikleri para birimi cinsine, faiz ödeme türlerine, üzerinde kupon taşıyıp taşımamalarına ve ihraç amacına göre sınıflandırılabilmektedir. D seçeneğinde yer alan ‘’Faiz toplama türlerine’’ ifadesi bu sınıflandırma arasında yer almadığından yanlıştır. Buna göre doğru cevap D’dir.
Soru 111
Kamu finansmanı açısından en önemli gelir kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vergiler
B
Parafiskal Gelirler
C
Para ve Vergi cezaları
D
Para işlemlerinden sağlanan gelirler
E
Bağışlar
Açıklama:
Günümüzde kamu harcamalarının finansmanı açısından en önemli gelir kaynağı vergilerdir.
Soru 112
Aşağıdakilerden hangisi devlet borcunun özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Borçlanmanın nedeni topluma hizmettir
B
Miktarı sınırlıdır
C
Vadesi genellikle özel borçlanmaya göre daha uzundur
D
Zorunlu olarak alınabilir
E
Bazı durumlarda devlet borcunu geri ödemeyebilir
Açıklama:
Devlet borcunun miktarı büyüktür.
Soru 113
I- Devlet için sürekli ve kesin finansman kaynağıdır
II- Zorunlu olarak toplanır
III- Kullanım yeri genellikle bellidir
IV- Yükü şimdiki nesiller üzerinedir
V- Genellikle yurt içi kaynaklardan elde edilir
Vergi ile ilgili yukarıdaki ifadelerden doğru olanlar aşağıdaki şıklardan hangisinde bir arada verilmektedir?
II- Zorunlu olarak toplanır
III- Kullanım yeri genellikle bellidir
IV- Yükü şimdiki nesiller üzerinedir
V- Genellikle yurt içi kaynaklardan elde edilir
Vergi ile ilgili yukarıdaki ifadelerden doğru olanlar aşağıdaki şıklardan hangisinde bir arada verilmektedir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III, IV ve V
D
I, II, IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Doğru yanıt D şıkkıdır. Vergi karşılıksızdır, tüm kamu hizmetleri için kullanılır. Buna göre, vergi ödeyen yükümlüler bunun karşılığında herhangi bir hizmetin yapılmasını veya bir malın verilmesini isteyemezler. Gerçekte verginin, birey açısından diğer ödentilerden en önemli farkı, bireyin ödediği vergi karşılığında, kamu hizmetinin niteliği ve niceliği açısından farklı bir muameleye tabi tutulmasıdır. Kısaca, vergilerle, bu vergilerin finanse ettiği kamu hizmetleri arasında doğrudan bir ilişki yoktur.
Soru 114
Aşağıdakilerden hangisi gelişmiş ülkeler için borçlanma nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Geçici bütçe açıklarının kapatılması
B
Büyük ölçekli yatırımlar için gerekli sermaye birikiminin ve bilgi birikiminin olmaması
C
Askeri harcamaların fazla olması
D
Yeterli hammadde ve ara malına sahip olmamaları
E
Ödemeler bilançosundaki açık
Açıklama:
Gelişmiş ülkeler, geçici bütçe açıklarının kapatılması, büyük projelerin finansmanının sağlanması ve olağanüstü giderlerin karşılanması amacıyla borçlanmaya başvurabilmektedirler.
Soru 115
I- Bütçe açıkları
II- Kalkınmanın finansmanı
III- Olağanüstü giderlerin finansmanı
IV- Halkın refahının artırılması aracı olarak borçlanma
V- Maliye politikası aracı olarak borçlanma
Yukarıda sayılanlardan hangileri devlet borçlanmasının genel nedenlerindendir?
II- Kalkınmanın finansmanı
III- Olağanüstü giderlerin finansmanı
IV- Halkın refahının artırılması aracı olarak borçlanma
V- Maliye politikası aracı olarak borçlanma
Yukarıda sayılanlardan hangileri devlet borçlanmasının genel nedenlerindendir?
Seçenekler
A
II ve III
B
I ve III
C
III, IV ve V
D
I, II, III ve V
E
II, III, IV ve V
Açıklama:
Bütçe açıkları, Kalkınmanın finansmanı, Olağanüstü giderlerin finansmanı ve Maliye politikası aracı olarak borçlanma devlet borçlanmasının genel nedenlerindendir.
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi bütçe açığını yaratan nedenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bütçe hazırlama yönteminde değişiklik
B
Kamu gelirlerinin yetersizliği ya da etkinsizliği
C
Hızlı nüfus artışı
D
Mali disiplinin sağlanamaması
E
Ekonomik krizler
Açıklama:
Bütçe hazırlama yönteminde değişiklik bütçe açığını yaratan nedenlerden değildir.
Soru 117
Vadeleri açısından devlet borçlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Süresi beş yıla kadar olan borçlar kısa vadeli borçlar, süresi beş yıldan uzun olan borçlara ise uzun vadeli borçlar denir
B
Kısa vadeli borçların faiz oranı, uzun vadeli borçların faiz oranına kıyasla daha yüksektir
C
Kısa vadeli borçlar para piyasalarından elde edilirken, uzun vadeli borçlar sermaye piyasalarından elde edilir
D
Uzun vadeli borçlanmaya başvurmanın en önemli nedeni genellikle devletin gelir ve giderleri arasındaki zaman uyumsuzluğunu gidermektir
E
Bütçenin gelir bakımından yetersiz olduğu durumlarda, gelirdeki yetersizliği kapatmak için kısa vadeli borçlanma yapılmaktadır
Açıklama:
Kısa vadeli borçlar para piyasalarından elde edilirken, uzun vadeli borçlar sermaye piyasalarından elde edilmektedir.
Soru 118
I- Vadelerine göre
II- Miktarlarına göre
III- Gönüllük durumuna göre
IV- Elde edildikleri kaynaklara göre
V- Cinslerine göre
Yukarıdaki sayılanlardan hangileri açısından devlet borçları sınıflandırılır?
II- Miktarlarına göre
III- Gönüllük durumuna göre
IV- Elde edildikleri kaynaklara göre
V- Cinslerine göre
Yukarıdaki sayılanlardan hangileri açısından devlet borçları sınıflandırılır?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
II, III ve IV
D
I, III ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Vadelerine göre, Gönüllük durumuna göre ve Elde edildikleri kaynaklara göre devlet borçları sınıflandırılır.
Soru 119
I- Vadeye göre
II- Para cinsine göre
III- Kupon durumuna göre
IV- Faiz tipine göre
V- Borçlanılan kaynağa göre
Yukarıdakilerden hangileri Devlet İç Borçlanma Senetlerinin çeşitlerine göre sınıflandırmada yer alır?
II- Para cinsine göre
III- Kupon durumuna göre
IV- Faiz tipine göre
V- Borçlanılan kaynağa göre
Yukarıdakilerden hangileri Devlet İç Borçlanma Senetlerinin çeşitlerine göre sınıflandırmada yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
IV ve V
D
III, IV ve V
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Vadeye göre, Para cinsine göre, Kupon durumuna göre ve Faiz tipine göre Devlet İç Borçlanma Senetleri sınıflandırılır.
Soru 120
Devlet iç borcu ve Devlet dış borcundan doğan anapara ve faiz ödemeleri ile bu borçlara ilişkin iskonto giderleri ile ücret ve diğer ödemeleri aşağıdaki kavramlardan hangisi ifade eder?
Seçenekler
A
Borç stoku
B
Borç servisi
C
Kamu kesimi borçlanma gereği
D
Toplam kamu kesimi finansman açığı
E
Borcun röfinansmanı
Açıklama:
Borç Servisi: Devlet iç borcu ve Devlet dış borcundan doğan anapara ve faiz ödemeleri ile bu borçlara ilişkin iskonto giderleri ile ücret ve diğer ödemeleri ifade eder.