Genel Tıbbi Ürün ve Tıbbi Cihaz Bilgisi - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Tıbbi ürünlerde görünüş, renk, koku, tat, homojenlik, pH, berraklık, viskozite, faz ayrışması, dağılma, sertlik, aşınma ve çözünme hızındaki farklılıklar hangi stabilite türü ile ilgilidir ?
Seçenekler
A
Kimyasal stabilite
B
Fiziksel stabilite
C
Terapötik stabilite
D
Toksikolojik stabilite
E
Mikrobiyolojik stabilite
Açıklama:
Fiziksel stabilite; ürünün belirlenmiş fiziksel özelliklerini
koruması. Farklı dozaj şekillerine göre fiziksel
özellikler değişmekle birlikte bunlar; görünüş, renk,
koku, tat, homojenlik, pH, berraklık, viskozite, faz ayrışması,
dağılma, sertlik, aşınma ve çözünme hızı gibi
özelliklerdir.
Cevap fiziksel stabilite olmalıdır.
koruması. Farklı dozaj şekillerine göre fiziksel
özellikler değişmekle birlikte bunlar; görünüş, renk,
koku, tat, homojenlik, pH, berraklık, viskozite, faz ayrışması,
dağılma, sertlik, aşınma ve çözünme hızı gibi
özelliklerdir.
Cevap fiziksel stabilite olmalıdır.
Soru 2
Ülkemiz için belirlenen türetillmiş tıbbi ürün depolama koşulu hangi seçenekte verilmiştir ?
Seçenekler
A
21 oC/%45 BN
B
21 oC/%60 BN
C
25 oC/%60 BN
D
30 oC/%35 BN
E
30 oC/%65 BN
Açıklama:
Uluslararası Uyum Konseyi (The International Council for Harmonisation - ICH) çalışmaları ile iklim
kuşağı I ve II için kabul edilebilir saklama koşulları uyumlu hâle getirilmiştir. Türkiye II. kuşakta olup depolama koşulu 25 oC/%60 BN olarak belirlenmiştir.
Ülkemiz için belirlenen koşul 25 oC/%60 BN
kuşağı I ve II için kabul edilebilir saklama koşulları uyumlu hâle getirilmiştir. Türkiye II. kuşakta olup depolama koşulu 25 oC/%60 BN olarak belirlenmiştir.
Ülkemiz için belirlenen koşul 25 oC/%60 BN
Soru 3
Zamana bağlı olarak, ilacın kullanımının üzerinden belirli bir
zaman geçtikten sonra ortaya çıkan advers etkiler hangi sınıfta yer almaktadır ?
zaman geçtikten sonra ortaya çıkan advers etkiler hangi sınıfta yer almaktadır ?
Seçenekler
A
Tip A
B
Tip B
C
Tip C
D
Tip D
E
Tip E
Açıklama:
Advers reaksiyon, bir ilaca karşı gelişen zararlı ve amaçlanmayan cevap. Advers ilaç reaksiyonlarının sınıflandırılmasına göre zamana bağlı olarak, ilacın kullanımının üzerinden belirli bir zaman geçtikten sonra ortaya çıkan advers etkiler Tip D (delayed) olarak sınıflandırılmaktadır.
Yanıt Tip D olmalıdır.
Yanıt Tip D olmalıdır.
Soru 4
İlaca dair her türlü üretim, satış, sarfiyat, iade gibi işlemlerin takip edildiği uygulama aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
İTS
B
TİTCK
C
Karekod
D
GTIN
E
İFU
Açıklama:
T.C. Sağlık Bakanlığının 2010 yılının Ocak
ayında kurmuş olduğu İlaç Takip Sistemi (İTS)
ile piyasadaki yerli, ithal veya ihraç edilecek tüm
ilaçlar kutu bazında bir takip numarası ile kayıt
altına alınmakta ve daha ilk andan itibaren ilaçlar
hastaya ulaşıncaya kadar, ilaca dair her türlü üretim,
satış, sarfiyat, iade gibi işlemleri takip edilmektedir.
Cevap İlaç Takip Sistemi (İTS) olmalıdır.
ayında kurmuş olduğu İlaç Takip Sistemi (İTS)
ile piyasadaki yerli, ithal veya ihraç edilecek tüm
ilaçlar kutu bazında bir takip numarası ile kayıt
altına alınmakta ve daha ilk andan itibaren ilaçlar
hastaya ulaşıncaya kadar, ilaca dair her türlü üretim,
satış, sarfiyat, iade gibi işlemleri takip edilmektedir.
Cevap İlaç Takip Sistemi (İTS) olmalıdır.
Soru 5
TÜFAM kısaltmasının açılımı hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir ?
Seçenekler
A
Türkiye Farmakope Merkezi
B
Türkiye Farmakovijilans Merkezi
C
Türkiye Farmakoji Merkezi
D
Türkiye Farmakoterapi Merkezi
E
Türkiye Farmakoekonomi Merkezi
Açıklama:
TİTCK bünyesinde kurulmuş olan Türkiye Farmakovijilans
Merkezi (TÜFAM)’nde toplanmaktadır.
Şüpheli advers reaksiyon raporlarının TÜFAM a
bildirilmesinde TÜFAM bildirim formu kullanılmaktadır.
Yanıt Türkiye Farmakovijilans Merkezi olmalıdır.
Merkezi (TÜFAM)’nde toplanmaktadır.
Şüpheli advers reaksiyon raporlarının TÜFAM a
bildirilmesinde TÜFAM bildirim formu kullanılmaktadır.
Yanıt Türkiye Farmakovijilans Merkezi olmalıdır.
Soru 6
Ülkemiz Sağlıkta Kalite Standartları'na göre tıbbi atıklar nelerdir ?
Seçenekler
A
acil bakım ünitesi ve salgılarla temas eden
cisimleri içeren diğer hastane atıkları
cisimleri içeren diğer hastane atıkları
B
kontamine laboratuvar, cerrahi, diyaliz atıkları
C
kontamine hayvan parçaları, kan ve kan ürünleri ile kesici cihazlar
D
enfeksiyöz tıbbi atık, patolojik atık, kesici-delici atık
E
mikrobiyoloji laboratuvar, patoloji ve anatomi atıkları
Açıklama:
Ülkemiz Sağlıkta Kalite Standartları na göre tıbbi
atıklar üç gruba ayrılmıştır. Bunlar; enfeksiyöz
tıbbi atık, patolojik atık, kesici-delici atıktır.
Cevap enfeksiyöz tıbbi atık, patolojik atık, kesici-delici atık olmalıdır.
atıklar üç gruba ayrılmıştır. Bunlar; enfeksiyöz
tıbbi atık, patolojik atık, kesici-delici atıktır.
Cevap enfeksiyöz tıbbi atık, patolojik atık, kesici-delici atık olmalıdır.
Soru 7
Özel bir grup içinde ve belirlenmiş bir zaman diliminde belli bir hastalığa yakalanan ve tanı konulan hastaların sayısı veya oranı olarak tanımlanan terim hangi seçenekte verilmiştir ?
Seçenekler
A
Hastane enfeksiyonu
B
Mortalite
C
Morbidite
D
Sepsis
E
Sürveyans
Açıklama:
Hastane enfeksiyonu: Yataklı tedavi kurumlarında, sağlık hizmetleri ile ilişkili olarak gelişen tüm enfeksiyonları ifade etmektedir.
Morbidite: Özel bir grup içinde ve belirlenmiş bir zaman diliminde belli bir hastalığa yakalanan ve tanı konulan hastaların sayısı veya oranıdır.
Mortalite: Genel popülasyon içinde belli bir hastalığa bağlı ölüm sayısı veya oranıdır.
Sepsis: Vücutta bir enfeksiyona neden olan bakterilerin kana karışması ile vücuttaki bağışıklık sisteminin bu bakterilere karşı büyük bir savunma tepkisi göstermesi.
Cevap morbidite olmalıdır.
Morbidite: Özel bir grup içinde ve belirlenmiş bir zaman diliminde belli bir hastalığa yakalanan ve tanı konulan hastaların sayısı veya oranıdır.
Mortalite: Genel popülasyon içinde belli bir hastalığa bağlı ölüm sayısı veya oranıdır.
Sepsis: Vücutta bir enfeksiyona neden olan bakterilerin kana karışması ile vücuttaki bağışıklık sisteminin bu bakterilere karşı büyük bir savunma tepkisi göstermesi.
Cevap morbidite olmalıdır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi sıcaklığın uygulandığı sterilizasyon yöntemlerindendir ?
Seçenekler
A
Etilen oksit ile sterilizasyon
B
Hidrojen peroksit ile sterilizasyon
C
Uv ışını ile sterilizasyon
D
İyonize radyasyon ile sterilizasyon
E
Doygun su buharı ile sterilizasyon
Açıklama:
Sıcaklığın uygulandığı
sterilizasyon yöntemleri; kuru ısı ile sterilizasyon,
doygun su buharı ile sterilizasyondur.
Doygun su buharı ile sterilizasyona, yaş ısı sterilizasyonu
veya basınçlı buhar sterilizasyonu da
denilmektedir, otoklav adı verilen cihazlar ile yapılmaktadır.
Sıcaklığın uygulanmadığı sterilizasyon
yöntemleri; UV ışını ile sterilizasyon, iyonize
radyasyon (gama radyasyon) ile sterilizasyon, steril
filtrasyon ile sterilizasyon dur. Kimyasal gazların
kullanıldığı sterilizasyon yöntemleri; etilen oksit
gazı ile sterilizasyon, hidrojen peroksit gazı ile sterilizasyon
ve klor dioksit gazı ile sterilizasyon dur
sterilizasyon yöntemleri; kuru ısı ile sterilizasyon,
doygun su buharı ile sterilizasyondur.
Doygun su buharı ile sterilizasyona, yaş ısı sterilizasyonu
veya basınçlı buhar sterilizasyonu da
denilmektedir, otoklav adı verilen cihazlar ile yapılmaktadır.
Sıcaklığın uygulanmadığı sterilizasyon
yöntemleri; UV ışını ile sterilizasyon, iyonize
radyasyon (gama radyasyon) ile sterilizasyon, steril
filtrasyon ile sterilizasyon dur. Kimyasal gazların
kullanıldığı sterilizasyon yöntemleri; etilen oksit
gazı ile sterilizasyon, hidrojen peroksit gazı ile sterilizasyon
ve klor dioksit gazı ile sterilizasyon dur
Soru 9
Aşaıdakilerden hangisi/hangileri sterilizasyonun validasyon aşamalarındandır ?
I. Kurulum değerlendirmesi
II. İşletim değerlendirilmesi
III. Performans değerlendirilmesi
I. Kurulum değerlendirmesi
II. İşletim değerlendirilmesi
III. Performans değerlendirilmesi
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sterilizasyon uygulamalarında kullanılan cihazların
validasyon çalışmaları farklı aşamalarda yer
almaktadır.
Kurulum değerlendirilmesi: Cihazın doğru
monte edildiğini, havanın, buharın çalıştığını güvence
altına alır.
İşletim değerlendirilmesi: Cihazın spesifikasyonlarında
öngörüldüğü gibi çalıştığını güvence
altına alır.
Performans değerlendirilmesi: Bu testler kullanıcı
tarafından rutin uygulamalar esnasında yapılır.
Sterilizatörün yeterli sterilizasyon yaptığını
gösterir testlerdir.
Cevap hepsi olmalıdır.
validasyon çalışmaları farklı aşamalarda yer
almaktadır.
Kurulum değerlendirilmesi: Cihazın doğru
monte edildiğini, havanın, buharın çalıştığını güvence
altına alır.
İşletim değerlendirilmesi: Cihazın spesifikasyonlarında
öngörüldüğü gibi çalıştığını güvence
altına alır.
Performans değerlendirilmesi: Bu testler kullanıcı
tarafından rutin uygulamalar esnasında yapılır.
Sterilizatörün yeterli sterilizasyon yaptığını
gösterir testlerdir.
Cevap hepsi olmalıdır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi tıbbi cihazların sterilizasyonunda kullanılan kimyasal maddelerdendir ?
Seçenekler
A
Sodyum hipoklorit
B
Hidrojen peroksit
C
Fenolik bileşikler
D
İyodoforlar
E
Alkol
Açıklama:
Tıbbi cihazların sterilizasyonunda kullanılan uygulamalar:
Kuru ısı ile sterilizasyon (Pastör Fırını
-etüv- ile), basınçlı buhar ile sterilizasyon (otoklav),
etilen oksit (EO) sterilizasyonu, formaldehit ile sterilizasyon,
gaz plazma (hidrojen peroksit - H2O2)
sterilizasyonu, perasetik asit sterilizasyonu, gama
radyasyonu (ışınlama) ile sterilizasyon, steril filtrasyon
ile sterilizasyon (son kabında sterilize edilemeyen
çözelti veya sıvı formdaki tıbbi cihazlar için).
Tıbbi cihazların dezenfeksiyonunda kullanılan
bileşikler: Gluteraldehit, hidrojen peroksit, perasetik
asit, perasetik asit ve hidrojen peroksit karışımı,
klor ve klor bileşikleri (sodyum hipoklorit, kalsiyum
hipoklorit -metal yüzeylerde korozyona neden
olabilirler-), fenolik bileşikler, iyodoforlar, alkol,
kuarterner amonyum bileşikleri ve orto-fitalaldehit
Hidrojen peroksit hem sterilizasyon hem de dezenfeksiyonda kullanılır. Diğer kimyasallar, sadece dezenfeksiyonda kullanılmaktadırlar.
Kuru ısı ile sterilizasyon (Pastör Fırını
-etüv- ile), basınçlı buhar ile sterilizasyon (otoklav),
etilen oksit (EO) sterilizasyonu, formaldehit ile sterilizasyon,
gaz plazma (hidrojen peroksit - H2O2)
sterilizasyonu, perasetik asit sterilizasyonu, gama
radyasyonu (ışınlama) ile sterilizasyon, steril filtrasyon
ile sterilizasyon (son kabında sterilize edilemeyen
çözelti veya sıvı formdaki tıbbi cihazlar için).
Tıbbi cihazların dezenfeksiyonunda kullanılan
bileşikler: Gluteraldehit, hidrojen peroksit, perasetik
asit, perasetik asit ve hidrojen peroksit karışımı,
klor ve klor bileşikleri (sodyum hipoklorit, kalsiyum
hipoklorit -metal yüzeylerde korozyona neden
olabilirler-), fenolik bileşikler, iyodoforlar, alkol,
kuarterner amonyum bileşikleri ve orto-fitalaldehit
Hidrojen peroksit hem sterilizasyon hem de dezenfeksiyonda kullanılır. Diğer kimyasallar, sadece dezenfeksiyonda kullanılmaktadırlar.
Soru 11
Tıbbi ürünlerde kimyasal, fiziksel ve mikrobiyolojik stabilitedeki aşırı değişiklikler ürünün hangi etkinliğini etkiler?
Seçenekler
A
Kimyasal stabilite
B
Fiziksel stabilite
C
Mikrobiyolojik stabilite
D
Terapötik stabilite
E
Toksikolojik stabilite
Açıklama:
Tıbbi Ürünlere Ait Riskler
Terapötik stabilite; kimyasal, fiziksel ve mikrobiyolojik stabilitedeki aşırı değişiklikler ürünün terapötik etkinliğini etkiler.
Terapötik stabilite; kimyasal, fiziksel ve mikrobiyolojik stabilitedeki aşırı değişiklikler ürünün terapötik etkinliğini etkiler.
Soru 12
Ilıman bir iklim kuşağına sahip olan Kanada’da türetilmiş depo koşulları kaç derecede gerçekleştirilmelidir?
Seçenekler
A
- 0 °C
B
21°C
C
25°C
D
30°C
E
35°C
Açıklama:
Stabilite Testleri
21°C de gerçekleştirilmelidir.
21°C de gerçekleştirilmelidir.
Soru 13
“Soğuk zincirin tam uygulanması için ürünün ambalajında belirtilen hususlara, soğukta saklanacak ürünün fiilen tüketildiği noktaya ulaşıncaya kadar uyulmalıdır” genelgesi T.C. Sağlık Bakanlığı İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğü tarafından kaç yılında devreye girmiştir?
Seçenekler
A
1990
B
1999
C
2001
D
2004
E
2009
Açıklama:
Stabilite Testleri
T.C. Sağlık Bakanlığı İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğü Genelgesi Tarih: 22 Ekim 1999 ,Sayı: 48196, tarihinde devreye girmiştir.
T.C. Sağlık Bakanlığı İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğü Genelgesi Tarih: 22 Ekim 1999 ,Sayı: 48196, tarihinde devreye girmiştir.
Soru 14
Zamana bağlı olarak, ilacın kullanımının üzerinden belirli bir zaman geçtikten sonra ortaya çıkan advers etkiler hangi tip advers sınıflandırmaya girmektedir?
Seçenekler
A
Tip A (augmented)
B
Tip B (bizarre)
C
Tip C (chronic)
D
Tip D (delayed)
E
Tip E (end of use)
Açıklama:
Tıbbi Ürünlere Ait Riskler
Tip D (delayed): Zamana bağlı olarak, ilacın kullanımının üzerinden belirli bir zaman geçtikten sonra ortaya çıkan advers etkilerdir.
Tip D (delayed): Zamana bağlı olarak, ilacın kullanımının üzerinden belirli bir zaman geçtikten sonra ortaya çıkan advers etkilerdir.
Soru 15
Ülkemizde tehlikeli atıkların kontrolü hangi bakanlığın görevleri arasındadır?
Seçenekler
A
Sağlık Bakanlığı
B
İçişleri Bakanlığı
C
Çevre ve Orman Bakanlığı
D
Turizm Bakanlığı
E
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
Açıklama:
Tıbbi Ürünlere Ait Riskler
Ülkemizde tehlikeli atıkların kontrolü T.C. Çevre ve Orman Bakanlığının görevleri içerisindedir.
Ülkemizde tehlikeli atıkların kontrolü T.C. Çevre ve Orman Bakanlığının görevleri içerisindedir.
Soru 16
Sağlık mesleği mensupları advers reaksiyonları, doğrudan veya görevli oldukları sağlık kuruluşlarındaki farmakovijilans irtibat noktası aracılığıyla kaç gün içinde TÜFAM a bildirmeliler?
Seçenekler
A
7 gün
B
15 gün
C
30 gün
D
45 gün
E
60 gün
Açıklama:
Tıbbi Ürün Risklerine Karşı Önlemler
Sağlık mesleği mensupları advers reaksiyonları, doğrudan veya görevli oldukları sağlık kuruluşlarındaki farmakovijilans irtibat noktası aracılığıyla 15 gün içinde TÜFAM a bildirmektedirler
Sağlık mesleği mensupları advers reaksiyonları, doğrudan veya görevli oldukları sağlık kuruluşlarındaki farmakovijilans irtibat noktası aracılığıyla 15 gün içinde TÜFAM a bildirmektedirler
Soru 17
Genel popülasyon içinde belli bir hastalığa bağlı ölüm sayısı veya oranına ne denmektedir?
Seçenekler
A
Sepsis
B
Hastane enfeksiyonu
C
Morbidite
D
Mortalite
E
Resüsitasyon
Açıklama:
BİR RİSK ÖRNEĞİ: HASTANE ENFEKSİYONU
Mortalite: Genel popülasyon içinde belli bir hastalığa bağlı ölüm sayısı veya oranıdır.
Mortalite: Genel popülasyon içinde belli bir hastalığa bağlı ölüm sayısı veya oranıdır.
Soru 18
Dekontamine olmuş, temiz alet ve malzemelerin kontrol ve bakımlarının, sterilizasyon için paketleme işlemlerinin yapıldığı, steril olmak üzere paketlenmiş malzemelerin depolandığı alan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kontamine alan
B
Kirli alan
C
Steril alan
D
Temiz alan
E
Dezenfektan alan
Açıklama:
Hastane Enfeksiyonu
Bu alan temiz alan olarak isimlendirilmektedir.
Bu alan temiz alan olarak isimlendirilmektedir.
Soru 19
Sterilizasyon sisteminin ve işlemlerinin önceden belirlenmiş şartları sürekli sağladığının kanıtlanması ne olarak tanımlanır?
Seçenekler
A
Validasyon
B
Dezenfeksiyon
C
Dekontaminasyon
D
Sürveyans
E
Aseptik
Açıklama:
BİR RİSK ÖRNEĞİ: HASTANE ENFEKSİYONU
Validasyon: Sterilizasyon sisteminin ve işlemlerinin önceden belirlenmiş şartları sürekli sağladığının kanıtlanmasıdır.
Validasyon: Sterilizasyon sisteminin ve işlemlerinin önceden belirlenmiş şartları sürekli sağladığının kanıtlanmasıdır.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi enfeksiyon oluşturma riskine göre kritik olmayan cihazlar arasındadır?
Seçenekler
A
Anestezi ekipmanları
B
Laringoskop blade’leri
C
İnvaziv izleme cihazları
D
Tansiyon aleti manşonu
E
Anorektal manometri kateteri
Açıklama:
Hastane Enfeksiyonu
Tansiyon aleti manşonu kritik olmayan cihazlar arasında yer almaktadır.
Tansiyon aleti manşonu kritik olmayan cihazlar arasında yer almaktadır.
Soru 21
Tıbbi ürünler için beş tür stabilite söz konusudur ve ürünün raf ömrü boyunca tümünün de korunması gerekmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bunlar arasında yer almamaktadır?
I. Kimyasal stabilite
II. Mikrobiyolojik stabilite
III. Terapötik stabilite
IV. Fizikokimyasal stabilite
V. Toksikolojik stabilite
I. Kimyasal stabilite
II. Mikrobiyolojik stabilite
III. Terapötik stabilite
IV. Fizikokimyasal stabilite
V. Toksikolojik stabilite
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Açıklama:
Tıbbi ürünler için beş tür stabilite söz konusudur ve ürünün raf ömrü boyunca tümünün de korunması gerekmektedir. Bunlar; Kimyasal stabilite; Fiziksel Stabilite; Mikrobiyolojik stabilite; Terapötik stabilite; Toksikolojik stabilite’dir. Fizikokimyasal stabilite şeklinde bir tanımlama bulunmamaktadır.
IV. Fizikokimyasal stabilite
IV. Fizikokimyasal stabilite
Soru 22
”Beşeri (insanla ilgili) tıbbi ürünlerin karekod kullanılarak tekilleştirilmesini, her biriminin geçtiği noktalardan yapılan bildirimler ile üretim, ithalat, ihracat, alış, satış, devir, tüketim, zayi olma, geri ödeme gibi tedarik zincirinde gerçekleşen tüm hareketlerini ya da hareket iptallerini gerçek zamanlı izleyen, geri çekme, bloke etme gibi bu ürünler üzerinde yapılması gereken iş ve işlemlerin gerçekleştirildiği merkezi kayıt ve takip sistemidir.” Tanımı aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
İlaç Takip Sistemi (İTS)
B
Ürün takip sistemi (ÜTS)
C
Biyouyumluluk
D
Farmakovijilans
E
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK)
Açıklama:
İlaç Takip Sistemi: Beşeri (insanla ilgili) tıbbi ürünlerin karekod kullanılarak tekilleştirilmesini, her biriminin geçtiği noktalardan yapılan bildirimler ile üretim, ithalat, ihracat, alış, satış, devir, tüketim, zayi olma, geri ödeme gibi tedarik zincirinde gerçekleşen tüm hareketlerini ya da hareket iptallerini gerçek zamanlı izleyen, geri çekme, bloke etme gibi bu ürünler üzerinde yapılması gereken iş ve işlemlerin gerçekleştirildiği merkezi kayıt ve takip sistemidir.
İlaç Takip Sistemi (İTS)
İlaç Takip Sistemi (İTS)
Soru 23
” Advers reaksiyonların ve ilaçla ilgili diğer sorunların tespit edilmesi, değerlendirilmesi, anlaşılması ve önlenmesine yönelik yürütülen faaliyetler ve bilimsel çalışmalardır.” Tanımı aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Advers etkiler
B
Lokal Doku Toleransı
C
Biyouyumluluk
D
Farmakovijilans
E
Geri çekme
Açıklama:
Farmakovijilans: Advers reaksiyonların ve ilaçla ilgili diğer sorunların tespit edilmesi, değerlendirilmesi, anlaşılması ve önlenmesine yönelik yürütülen faaliyetler ve bilimsel çalışmalardır.
Soru 24
” Bir tıbbi cihaz ile tedavi edilen hastanın dokuları ve fizyolojik sistemleri ile cihaz arasındaki etkileşimi ifade etmektedir.” Tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Advers etkiler
B
Lokal Doku Toleransı
C
Biyouyumluluk
D
Farmakovijilans
E
Klinik çalışmalar
Açıklama:
Biyouyumluluk: Bir tıbbi cihaz ile tedavi edilen hastanın dokuları ve fizyolojik sistemleri ile cihaz arasındaki etkileşimi ifade etmektedir.
Soru 25
” Ülkemizde üretilen veya ithal edilen tüm tıbbi cihazların ve kozmetik ürünlerin üretim bandından satılıp kullanıldığı yere kadar tekil ürün takibini sağlayabilmek, son kullanıcıya kadar ürünü izleyebilmek için geliştirilen bir projedir.” Tanımı aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
İlaç Takip Sistemi (İTS)
B
Ürün takip sistemi (ÜTS)
C
Biyouyumluluk
D
Farmakovijilans
E
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK)
Açıklama:
Ürün Takip Sistemi: Ülkemizde üretilen veya ithal edilen tüm tıbbi cihazların ve kozmetik ürünlerin üretim bandından satılıp kullanıldığı yere kadar tekil ürün takibini sağlayabilmek, son kullanıcıya kadar ürünü izleyebilmek için geliştirilen bir projedir.
Ürün takip sistemi (ÜTS)
Ürün takip sistemi (ÜTS)
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri TİTCK tarafından ilaçlardaki İTS’ye benzer bir sistem olarak geliştirilen, tıbbi cihazlar için ürün takip sisteminin (ÜTS) amaç faydalarındandır?
I. Tıbbi cihazları ve kozmetik ürünleri kayıt altına almak, Bu ürünleri izlemek için alt yapı oluşturmak.
II. Hasta güvenliği ve halk sağlığının korunmasına katkıda bulunmak, Denetimlerin sağlıklı ve etkin yürütülmesini sağlamak.
III. Ürün kaynaklı tehlikelere karşı hızlı önlem alınmasını sağlamak ve güvensiz ürünlerin hızlı bir şekilde piyasadan ve kullanımdan kaldırılmasını sağlamak.
I. Tıbbi cihazları ve kozmetik ürünleri kayıt altına almak, Bu ürünleri izlemek için alt yapı oluşturmak.
II. Hasta güvenliği ve halk sağlığının korunmasına katkıda bulunmak, Denetimlerin sağlıklı ve etkin yürütülmesini sağlamak.
III. Ürün kaynaklı tehlikelere karşı hızlı önlem alınmasını sağlamak ve güvensiz ürünlerin hızlı bir şekilde piyasadan ve kullanımdan kaldırılmasını sağlamak.
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve III
D
II ve III
E
I
Açıklama:
ÜTS nin amaçları arasında şunlar sayılabilir:
I. Tıbbi cihazları ve kozmetik ürünleri kayıt altına almak, Bu ürünleri izlemek için alt yapı oluşturmak.
II. Hasta güvenliği ve halk sağlığının korunmasına katkıda bulunmak, Denetimlerin sağlıklı ve etkin yürütülmesini sağlamak.
III. Ürün kaynaklı tehlikelere karşı hızlı önlem alınmasını sağlamak ve güvensiz ürünlerin hızlı bir şekilde piyasadan ve kullanımdan kaldırılmasını sağlamak.
- Tıbbi cihazları ve kozmetik ürünleri kayıt altına almak,
- Bu ürünleri izlemek için alt yapı oluşturmak,
- Hasta güvenliği ve halk sağlığının korunmasına katkıda bulunmak,
- Denetimlerin sağlıklı ve etkin yürütülmesini sağlamak,
- Ürün kaynaklı tehlikelere karşı hızlı önlem alınmasını sağlamak,
- Güvensiz ürünlerin hızlı bir şekilde piyasadan ve kullanımdan kaldırılmasını sağlamak.
I. Tıbbi cihazları ve kozmetik ürünleri kayıt altına almak, Bu ürünleri izlemek için alt yapı oluşturmak.
II. Hasta güvenliği ve halk sağlığının korunmasına katkıda bulunmak, Denetimlerin sağlıklı ve etkin yürütülmesini sağlamak.
III. Ürün kaynaklı tehlikelere karşı hızlı önlem alınmasını sağlamak ve güvensiz ürünlerin hızlı bir şekilde piyasadan ve kullanımdan kaldırılmasını sağlamak.
Soru 27
Sepsis için aşağıdakilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
I. Hastane enfeksiyonlarından kaynaklı mortalitelerin en bilinen nedenlerinden birisi sepsistir ve sepsis, birincil ya da dolaylı neden olarak bütün ölümlerin % 75’i ile ilişkilidir.
II. Hastaneye alındıktan sonra, potansiyel olarak patojenik organizmalar ile kolonizasyon çok hızlı meydana gelmektedir. Araştırmalar gerçekten de hastaların %22’sinin 24 saat sonra, 40’ının 5 gün sonra kolonize olduğunu göstermektedir
III. Escherichia coli, Enterokoklar, Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes, Bacteroides fragilis, Koagülaz negatif stafilokoklar, Enterobacter, K. Pneumoniae ve Kandidalar sıklıkla hastane enfeksiyon etkeni olan mikroorganizmalardır.
I. Hastane enfeksiyonlarından kaynaklı mortalitelerin en bilinen nedenlerinden birisi sepsistir ve sepsis, birincil ya da dolaylı neden olarak bütün ölümlerin % 75’i ile ilişkilidir.
II. Hastaneye alındıktan sonra, potansiyel olarak patojenik organizmalar ile kolonizasyon çok hızlı meydana gelmektedir. Araştırmalar gerçekten de hastaların %22’sinin 24 saat sonra, 40’ının 5 gün sonra kolonize olduğunu göstermektedir
III. Escherichia coli, Enterokoklar, Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes, Bacteroides fragilis, Koagülaz negatif stafilokoklar, Enterobacter, K. Pneumoniae ve Kandidalar sıklıkla hastane enfeksiyon etkeni olan mikroorganizmalardır.
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve III
D
II ve III
E
II
Açıklama:
Öğrenci, hastane enfeksiyonu ve ilişkili tanımları ve özellikleri konusunu öğrenmiş olmalıdır.
I. Hastane enfeksiyonlarından kaynaklı mortalitelerin en bilinen nedenlerinden birisi sepsistir ve sepsis, birincil ya da dolaylı neden olarak bütün ölümlerin % 75’i ile ilişkilidir.
II. Hastaneye alındıktan sonra, potansiyel olarak patojenik organizmalar ile kolonizasyon çok hızlı meydana gelmektedir. Araştırmalar gerçekten de hastaların %22’sinin 24 saat sonra, 40’ının 5 gün sonra kolonize olduğunu göstermektedir
III. Escherichia coli, Enterokoklar, Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes, Bacteroides fragilis, Koagülaz negatif stafilokoklar, Enterobacter, K. Pneumoniae ve Kandidalar sıklıkla hastane enfeksiyon etkeni olan mikroorganizmalardır.
I. Hastane enfeksiyonlarından kaynaklı mortalitelerin en bilinen nedenlerinden birisi sepsistir ve sepsis, birincil ya da dolaylı neden olarak bütün ölümlerin % 75’i ile ilişkilidir.
II. Hastaneye alındıktan sonra, potansiyel olarak patojenik organizmalar ile kolonizasyon çok hızlı meydana gelmektedir. Araştırmalar gerçekten de hastaların %22’sinin 24 saat sonra, 40’ının 5 gün sonra kolonize olduğunu göstermektedir
III. Escherichia coli, Enterokoklar, Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes, Bacteroides fragilis, Koagülaz negatif stafilokoklar, Enterobacter, K. Pneumoniae ve Kandidalar sıklıkla hastane enfeksiyon etkeni olan mikroorganizmalardır.
Soru 28
Dekontaminasyon, dezenfeksiyon ve sterilizasyon herhangi bir enfeksiyon kontrol programının temel bileşenleri olarak kabul edilmektedir. Bu bileşenlerin tanımları hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
I. Dekontaminasyon: Dezenfeksiyon veya sterilizasyon öncesinde, fiziksel ve/veya kimyasal yöntemlerle bir yüzey veya malzemeden organik madde ve patojenleri uzaklaştırarak, güvenli hâle getirme işlemi.
II. Dezenfeksiyon: Cansız maddeler veya yüzeyler üzerinde bulunan mikroorganizmaların bakteri sporları hariç) yok edilmesi veya üremelerinin durdurulması işlemidir.
III. Sterilizasyon: Sporlar dâhil olmak üzere hiçbir canlı mikroorganizmanın ortamda bulunmadığını tanımlar.
I. Dekontaminasyon: Dezenfeksiyon veya sterilizasyon öncesinde, fiziksel ve/veya kimyasal yöntemlerle bir yüzey veya malzemeden organik madde ve patojenleri uzaklaştırarak, güvenli hâle getirme işlemi.
II. Dezenfeksiyon: Cansız maddeler veya yüzeyler üzerinde bulunan mikroorganizmaların bakteri sporları hariç) yok edilmesi veya üremelerinin durdurulması işlemidir.
III. Sterilizasyon: Sporlar dâhil olmak üzere hiçbir canlı mikroorganizmanın ortamda bulunmadığını tanımlar.
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve III
D
II ve III
E
III
Açıklama:
Dekontaminasyon: Dezenfeksiyon veya sterilizasyon öncesinde, fiziksel ve/veya kimyasal yöntemlerle bir yüzey veya malzemeden organik madde ve patojenleri uzaklaştırarak, güvenli hâle getirme işlemi.
Dezenfeksiyon: Cansız maddeler veya yüzeyler üzerinde bulunan mikroorganizmaların bakteri sporları hariç) yok edilmesi veya üremelerinin durdurulması işlemidir.
Sterilizasyon: Sporlar dâhil olmak üzere hiçbir canlı mikroorganizmanın ortamda bulunmadığını tanımlar.
I. Dekontaminasyon: Dezenfeksiyon veya sterilizasyon öncesinde, fiziksel ve/veya kimyasal yöntemlerle bir yüzey veya malzemeden organik madde ve patojenleri uzaklaştırarak, güvenli hâle getirme işlemi.
II. Dezenfeksiyon: Cansız maddeler veya yüzeyler üzerinde bulunan mikroorganizmaların bakteri sporları hariç) yok edilmesi veya üremelerinin durdurulması işlemidir.
III. Sterilizasyon: Sporlar dâhil olmak üzere hiçbir canlı mikroorganizmanın ortamda bulunmadığını tanımlar.
Dezenfeksiyon: Cansız maddeler veya yüzeyler üzerinde bulunan mikroorganizmaların bakteri sporları hariç) yok edilmesi veya üremelerinin durdurulması işlemidir.
Sterilizasyon: Sporlar dâhil olmak üzere hiçbir canlı mikroorganizmanın ortamda bulunmadığını tanımlar.
I. Dekontaminasyon: Dezenfeksiyon veya sterilizasyon öncesinde, fiziksel ve/veya kimyasal yöntemlerle bir yüzey veya malzemeden organik madde ve patojenleri uzaklaştırarak, güvenli hâle getirme işlemi.
II. Dezenfeksiyon: Cansız maddeler veya yüzeyler üzerinde bulunan mikroorganizmaların bakteri sporları hariç) yok edilmesi veya üremelerinin durdurulması işlemidir.
III. Sterilizasyon: Sporlar dâhil olmak üzere hiçbir canlı mikroorganizmanın ortamda bulunmadığını tanımlar.
Soru 29
Hangisi ya da hangileri “Sterilizasyon Basamaklarının İzlenmesi” için yapılan “Biyolojik kontrol”lerde kullanılan biyolojik indikatörlerdendir?
I. Bowie & Dick testi
II. Bacillus stearothermophilus
III. Bacillus subtilis
I. Bowie & Dick testi
II. Bacillus stearothermophilus
III. Bacillus subtilis
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve III
D
II ve III
E
I
Açıklama:
Biyolojik indikatörler içerisinde sterilizasyona en dayanıklı olduğu bilinen bakteri sporları kullanılmaktadır. Buhar, formaldehit ve hidrojen peroksit sterilizasyonlarında Bacillus stearothermophilus, etilen oksit ve kuru ısı sterilizasyonlarında Bacillus subtilis sporları biyolojik indikatör olarak kullanılmaktadır.
II. Bacillus stearothermophilus
III. Bacillus subtilis
II. Bacillus stearothermophilus
III. Bacillus subtilis
Soru 30
Hangisi ya da hangileri “Basınçlı Buhar Sterilizasyonu” için “Vakumlu Otoklav”larda uygulanması kabul edilen sıcaklık ve zaman parametrelerindendir?
I. 121 oC’de 15 dakika
II. 134 oC’de 3-3.5 dakika
III. 100 oC’de 10-15 dakika
I. 121 oC’de 15 dakika
II. 134 oC’de 3-3.5 dakika
III. 100 oC’de 10-15 dakika
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve III
D
II ve III
E
I
Açıklama:
Otoklav kabaca içinde sterilize edilecek malzemenin konulduğu raflar, üzerinde termometre ve manometre bulunan, basınca dayanıklı kazandır. Vakumlu otoklavlarda 121oC’de 15 dakikada, 134 oC’de 3-3.5 dakikada doygun su buharı ile sterilizasyon yapılabilmektedir.
I. 121 oC’de 15 dakika
II. 134 oC’de 3-3.5 dakika
I. 121 oC’de 15 dakika
II. 134 oC’de 3-3.5 dakika
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi normal bir otoklav sterilizasyon aşamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Otoklav içindeki havanın boşaltılma fazı
B
Otoklav için sıcaklık ve basıncın gerekli dereceye çıkarılması fazı
C
Sterilizasyon fazı
D
Dezenfeksiyon fazı
E
Soğutma fazı
Açıklama:
Normal bir otoklav sterilizasyonunda Dezenfeksiyon fazı yoktur.
Normal bir otoklav sterilizasyonu dört aşamada yapılır:
otoklav içindeki havanın boşaltılma fazı,
otoklav için sıcaklık ve basıncın gerekli dereceye çıkarılması fazı,
sterilizasyon fazı (Dwell Faz),
soğutma fazı.
Dezenfeksiyon fazı yoktur.
Normal bir otoklav sterilizasyonu dört aşamada yapılır:
otoklav içindeki havanın boşaltılma fazı,
otoklav için sıcaklık ve basıncın gerekli dereceye çıkarılması fazı,
sterilizasyon fazı (Dwell Faz),
soğutma fazı.
Dezenfeksiyon fazı yoktur.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi etilen oksit ve kuru ısı sterilizasyonlarında kullanılan biyolojik belirteçtir?
Seçenekler
A
Bacillus subtilis
B
Staphylococcus aureus
C
Bacillus stearothermophilus
D
Pseudomonas aeruginosa
E
Bacteroides fragilis
Açıklama:
Bacillus subtilis sporları biyolojik indikatör olarak kullanılmaktadır.
Etilen oksit ve kuru ısı sterilizasyonlarında Bacillus subtilis sporları biyolojik indikatör olarak kullanılmaktadır.
Etilen oksit ve kuru ısı sterilizasyonlarında Bacillus subtilis sporları biyolojik indikatör olarak kullanılmaktadır.
Soru 33
‘Özel bir grup içinde ve belirlenmiş bir zaman diliminde belli bir hastalığa yakalanan ve tanı konulan hastaların sayısı veya oranıdır.’
Yukarıda verilen tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?
Yukarıda verilen tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Mortalite
B
Sürveyans
C
Morbidite
D
Sepsis
E
İnsidans
Açıklama:
Morbidite: Özel bir grup içinde ve belirlenmiş bir zaman diliminde belli bir hastalığa yakalanan ve tanı konulan hastaların sayısı veya oranıdır.
Mortalite: Genel popülasyon içinde belli bir hastalığa bağlı ölüm sayısı veya oranıdır.
Sepsis: Vücutta bir enfeksiyona neden olan bakterilerin kana karışması ile vücuttaki bağışıklık sisteminin bu bakterilere karşı büyük bir savunma tepkisi göstermesi.
İnsidans: Bir hastalığın belli zaman diliminde bir toplumda görülme sıklığı ve oranıdır.
Doğru cevap: C
Mortalite: Genel popülasyon içinde belli bir hastalığa bağlı ölüm sayısı veya oranıdır.
Sepsis: Vücutta bir enfeksiyona neden olan bakterilerin kana karışması ile vücuttaki bağışıklık sisteminin bu bakterilere karşı büyük bir savunma tepkisi göstermesi.
İnsidans: Bir hastalığın belli zaman diliminde bir toplumda görülme sıklığı ve oranıdır.
Doğru cevap: C
Soru 34
Enfeksiyon oluşturma riskine göre cihazlar kritik, yarı kritik ve kritik olmayan tıbbi cihazlar olarak üç kategoride sınıflandırılmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi kritik tıbbi cihazdır?
Seçenekler
A
Solunum terapisi ve anestezi ekipmanları
B
Endoskoplar
C
Laringoskop blade’leri
D
Sürgü/ördek
E
Cerrahi aletler
Açıklama:
Kritik cihazlar: İnsan vücudunun steril alanlarına giren; cerrahi aletler, implantlar ve invaziv izleme cihazları gibi cihazlardır.
Kritik cihazlar: İnsan vücudunun steril alanlarına giren; cerrahi aletler, implantlar ve invaziv izleme cihazları gibi cihazlardır. Hasta için en yüksek riski taşımaktadırlar.
Yarı kritik cihazlar: Mukoza veya bütünlüğü bozulmuş cilt ile temas eden cihazlardır (solunum terapisi ve anestezi ekipmanları, endoskoplar, laringoskop blade’leri, özefajiyal manometri probları, anorektal manometri kateterleri vb). Bu gruba giren cihazlar için steril olma şartı aranmaz, yüksek düzey dezenfeksiyon yeterlidir.
Kritik cihazlar: İnsan vücudunun steril alanlarına giren; cerrahi aletler, implantlar ve invaziv izleme cihazları gibi cihazlardır. Hasta için en yüksek riski taşımaktadırlar.
Yarı kritik cihazlar: Mukoza veya bütünlüğü bozulmuş cilt ile temas eden cihazlardır (solunum terapisi ve anestezi ekipmanları, endoskoplar, laringoskop blade’leri, özefajiyal manometri probları, anorektal manometri kateterleri vb). Bu gruba giren cihazlar için steril olma şartı aranmaz, yüksek düzey dezenfeksiyon yeterlidir.
Soru 35
I- Sıcaklığın uygulandığı sterilizasyon yöntemleri; kuru ısı ile sterilizasyon, doygun su buharı ile sterilizasyondur.
II- Sıcaklığın uygulanmadığı sterilizasyon yöntemleri; UV ışını ile sterilizasyon, iyonize radyasyon (gama radyasyon) ile sterilizasyon
III- Kuru ısı ile sterilizasyon Pastör Fırını-etüv ile, basınçlı buhar ile sterilizasyon ise otoklav ile yapılmaktadır.
Yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
II- Sıcaklığın uygulanmadığı sterilizasyon yöntemleri; UV ışını ile sterilizasyon, iyonize radyasyon (gama radyasyon) ile sterilizasyon
III- Kuru ısı ile sterilizasyon Pastör Fırını-etüv ile, basınçlı buhar ile sterilizasyon ise otoklav ile yapılmaktadır.
Yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I, II
C
Yalnız II
D
I, III
E
I, II, III
Açıklama:
Cvp: E şıkkı
Sıcaklığın uygulandığı sterilizasyon yöntemleri; kuru ısı ile sterilizasyon, doygun su buharı ile sterilizasyondur.
Tıbbi cihazların sterilizasyonunda kullanılan uygulamalar: Kuru ısı ile sterilizasyon (Pastör Fırını-etüv- ile), basınçlı buhar ile sterilizasyon (otoklav),
etilen oksit (EO) sterilizasyonu, formaldehit ile sterilizasyon,......
Sıcaklığın uygulanmadığı sterilizasyon yöntemleri; UV ışını ile sterilizasyon, iyonize radyasyon (gama radyasyon) ile sterilizasyon, steril filtrasyon ile sterilizasyon dur.
Tüm şıklar doğrudur.
Sıcaklığın uygulandığı sterilizasyon yöntemleri; kuru ısı ile sterilizasyon, doygun su buharı ile sterilizasyondur.
Tıbbi cihazların sterilizasyonunda kullanılan uygulamalar: Kuru ısı ile sterilizasyon (Pastör Fırını-etüv- ile), basınçlı buhar ile sterilizasyon (otoklav),
etilen oksit (EO) sterilizasyonu, formaldehit ile sterilizasyon,......
Sıcaklığın uygulanmadığı sterilizasyon yöntemleri; UV ışını ile sterilizasyon, iyonize radyasyon (gama radyasyon) ile sterilizasyon, steril filtrasyon ile sterilizasyon dur.
Tüm şıklar doğrudur.
Soru 36
Uluslararası Uyum Konseyi (The International Council for Harmonisation - ICH) aşağıdaki tarihlerden hangisinde kurulmuştur?
Seçenekler
A
1975
B
1980
C
1990
D
1995
E
2000
Açıklama:
cvp: C şıkkı
Uluslararası Uyum Konseyi (The International Council for Harmonisation - ICH) çalışmaları ile iklim kuşağı I ve II için kabul edilebilir saklama koşulları uyumlu hâle getirilmiştir. ICH 1990 yılında ABD, Avrupa Birliği ve Japonya ilaç otoriteleri tarafından kurulmuştur ve şu an ülkemizde bu konseyin üyesidir.
Uluslararası Uyum Konseyi (The International Council for Harmonisation - ICH) çalışmaları ile iklim kuşağı I ve II için kabul edilebilir saklama koşulları uyumlu hâle getirilmiştir. ICH 1990 yılında ABD, Avrupa Birliği ve Japonya ilaç otoriteleri tarafından kurulmuştur ve şu an ülkemizde bu konseyin üyesidir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz-Subtropik iklim koşulları için belirlenmiş türetilmiş depolama koşuludur (sıcaklık ve bağıl nem)?
Seçenekler
A
21°C / %45 Bağıl Nem
B
30°C / %35 Bağıl Nem
C
35°C / %55 Bağıl Nem
D
25°C / %60 Bağıl Nem
E
30°C / %75 BN
Açıklama:
cvp: D
Akdeniz, Subtropik)(Amerika, Güney Avrupa, Türkiye)
Türetilmiş Depolama Koşulu: 25°C / %60 BN
Akdeniz, Subtropik)(Amerika, Güney Avrupa, Türkiye)
Türetilmiş Depolama Koşulu: 25°C / %60 BN
Soru 38
I- Tıbbi ürünlerin stabilite testleri resmî kılavuzlarda belirlenmiş ortam şartlarında gerçekleştirilmektedir.
II- Bir tıbbi ürünün stabilitesini yüksek sıcaklık, ışık (UV/VIS) ve rutubet gibi dış ortam şartları ile karşılaşma ihtimali belirler.
III- Stabilite incelemeleri açısından dünya dört iklim kuşağına ayrılmıştır.
IV- Amerika, Güney Avrupa, Türkiye gibi ülkeler ılıman iklim kuşağında yer almaktadır.
Tıbbi ürünlerin stabilitesi ile ilgili yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
II- Bir tıbbi ürünün stabilitesini yüksek sıcaklık, ışık (UV/VIS) ve rutubet gibi dış ortam şartları ile karşılaşma ihtimali belirler.
III- Stabilite incelemeleri açısından dünya dört iklim kuşağına ayrılmıştır.
IV- Amerika, Güney Avrupa, Türkiye gibi ülkeler ılıman iklim kuşağında yer almaktadır.
Tıbbi ürünlerin stabilitesi ile ilgili yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II, IV
C
I, III, IV
D
II, III, IV
E
III, IV
Açıklama:
Amerika, Güney Avrupa, Türkiye ise Akdeniz, Subtropik iklimde yer alan ülkelerdir.
I, II, ve III verilen bilgiler doğrudur.
Ilıman iklimde yer alan ülkeler; Kuzey Avrupa, İngiltere, Kanada' dır.
I, II, ve III verilen bilgiler doğrudur.
Ilıman iklimde yer alan ülkeler; Kuzey Avrupa, İngiltere, Kanada' dır.
Soru 39
‘……………………; etkin maddenin kimyasal bütünlüğünü belirlenmiş sınırlar içinde korunmasıdır.’
Yukarıda verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıda verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Fiziksel stabilite
B
Kimyasal stabilite
C
Mikrobiyolojik stabilite
D
Toksikolojik stabilite
E
Terapötik stabilite
Açıklama:
Doğru cvp: B şıkkıdır
Kimyasal stabilite; etkin maddenin kimyasal bütünlüğünü belirlenmiş sınırlar içinde koruması.
Kimyasal stabilite; etkin maddenin kimyasal bütünlüğünü belirlenmiş sınırlar içinde koruması.
Soru 40
Stabilite çalışmalarında ICH saklama koşulları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi derin dondurucu koşulları olarak ifade edilir?
Seçenekler
A
25°C / %60 BN- 12 ay
B
-30°C / %65 BN- 6 ay
C
40°C / %75 BN- 6 ay
D
40°C / %75 BN- 12 ay
E
-20°C / Ortam nemi- 12 ay
Açıklama:
Bakınız: Tablo 1.2 Stabilite çalışmalarının ICH saklama koşulları
Hedeflenen etiket saklama koşulu: Derin dondurucu
Stabilite çalışmaları: Uzun süreli
Saklama koşulu: -20°C / Ortam nemi
Başvuru gereklilikleri: 12 ay
Hedeflenen etiket saklama koşulu: Derin dondurucu
Stabilite çalışmaları: Uzun süreli
Saklama koşulu: -20°C / Ortam nemi
Başvuru gereklilikleri: 12 ay
Soru 41
Uluslararası Uyum Konseyi (The International Council for Harmonisation - ICH) hangi yıl kurulmuştur?
Seçenekler
A
1989
B
1990
C
1991
D
1992
E
1993
Açıklama:
Stabilite Testleri isimli bölümü inceleyiniz.
Uluslararası Uyum Konseyi (The International Council for Harmonisation - ICH) çalışmaları ile iklim kuşağı I ve II için kabul edilebilir saklama koşulları uyumlu hâle getirilmiştir. ICH 1990 yılında ABD, Avrupa Birliği ve Japonya ilaç otoriteleri tarafından kurulmuştur ve şu an ülkemizde bu konseyin üyesidir. Bu açıklamaya göre doğru seçenek 'B'dir.
Uluslararası Uyum Konseyi (The International Council for Harmonisation - ICH) çalışmaları ile iklim kuşağı I ve II için kabul edilebilir saklama koşulları uyumlu hâle getirilmiştir. ICH 1990 yılında ABD, Avrupa Birliği ve Japonya ilaç otoriteleri tarafından kurulmuştur ve şu an ülkemizde bu konseyin üyesidir. Bu açıklamaya göre doğru seçenek 'B'dir.
Soru 42
Doza ve zamana bağlı olarak, toplumda sık görülen doğal hastalıklarda bazı ilaçların uzun süre (aylar ve yıllarca) kullanılması sonucu ilaca maruz kalan popülasyonda sıklığının artması şeklinde tanımlanabilen advers ilaç reaksiyonu tipi hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Tip A
B
Tip B
C
Tip C
D
Tip D
E
Tip E
Açıklama:
Advers Reaksiyonlar isimli bölümü inceleyiniz.
Tip C (chronic): Doza ve zamana bağlı olarak, toplumda sık görülen doğal hastalıklarda bazı ilaçların uzun süre (aylar ve yıllarca) kullanılması sonucu ilaca maruz kalan popülasyonda sıklığının artmasıdır. Bu açıklamaya göre doğru seçenek 'C'dir.
Tip C (chronic): Doza ve zamana bağlı olarak, toplumda sık görülen doğal hastalıklarda bazı ilaçların uzun süre (aylar ve yıllarca) kullanılması sonucu ilaca maruz kalan popülasyonda sıklığının artmasıdır. Bu açıklamaya göre doğru seçenek 'C'dir.
Soru 43
İlaç Takip Sistemi (İTS) ülkemizde hangi yıl kurulmuş bir takip sistemidir?
Seçenekler
A
2009
B
2010
C
2011
D
2012
E
2013
Açıklama:
İlaç Takip Sistem isimli bölümü inceleyiniz.
T.C. Sağlık Bakanlığının 2010 yılının Ocak ayında kurmuş olduğu İlaç Takip Sistemi (İTS) ile piyasadaki yerli, ithal veya ihraç edilecek tüm ilaçlar kutu bazında bir takip numarası ile kayıt altına alınmakta ve daha ilk andan itibaren ilaçlar hastaya ulaşıncaya kadar, ilaca dair her türlü üretim, satış, sarfiyat, iade gibi işlemleri takip edilmektedir. bu açıklamaya göre doğru cevap 'B'dir.
T.C. Sağlık Bakanlığının 2010 yılının Ocak ayında kurmuş olduğu İlaç Takip Sistemi (İTS) ile piyasadaki yerli, ithal veya ihraç edilecek tüm ilaçlar kutu bazında bir takip numarası ile kayıt altına alınmakta ve daha ilk andan itibaren ilaçlar hastaya ulaşıncaya kadar, ilaca dair her türlü üretim, satış, sarfiyat, iade gibi işlemleri takip edilmektedir. bu açıklamaya göre doğru cevap 'B'dir.
Soru 44
Küresel Ticari Ürün Numarası (GTIN) en fazla kaç numara ya da basamaktan oluşabilir?
Seçenekler
A
14
B
15
C
16
D
17
E
18
Açıklama:
İlaç Takip Sistemi isimli bölümü inceleyiniz.
Ülkemizde “Barkod Numarası” olarak bilinen Küresel Ticari Ürün Numarası (GTIN) ise 13 rakamdan oluşan numaradır. Firma öneki ve ürün numarasından oluşur. Ürünleri dünya genelinde tekil olarak tanımlayan en fazla 14 basamaktan oluşan numaradır. Rakamlar içerisinde ürün seri numarası, son kullanma tarihi ve parti numarası da yer almaktadır. Seri numarası ürünün her bir birimini tanımlamak için kullanılan numaradır ve bir ürün için kullanılan sıra numarası aynı çeşit ürün için bir daha kullanılamaz. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'A'dır.
Ülkemizde “Barkod Numarası” olarak bilinen Küresel Ticari Ürün Numarası (GTIN) ise 13 rakamdan oluşan numaradır. Firma öneki ve ürün numarasından oluşur. Ürünleri dünya genelinde tekil olarak tanımlayan en fazla 14 basamaktan oluşan numaradır. Rakamlar içerisinde ürün seri numarası, son kullanma tarihi ve parti numarası da yer almaktadır. Seri numarası ürünün her bir birimini tanımlamak için kullanılan numaradır ve bir ürün için kullanılan sıra numarası aynı çeşit ürün için bir daha kullanılamaz. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'A'dır.
Soru 45
Advers reaksiyonların ve ilaçla ilgili diğer sorunların tespit edilmesi, değerlendirilmesi, anlaşılması ve önlenmesi- ne yönelik yürütülen faaliyetler ve bilimsel çalışmalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Farmakoloji
B
Farmakoterapi
C
Farmakovijilans
D
Farmasötik bakım
E
Fizyoloji
Açıklama:
Farmakovijilans (İlaç Güvenliği) Sistemi isimli bölümü inceleyiniz.
Farmakovijilans: Advers reaksiyonların ve ilaçla ilgili diğer sorunların tespit edilmesi, değerlendirilmesi, anlaşılması ve önlenmesine yönelik yürütülen faaliyetler ve bilimsel çalışmalardır. Bu açıklamaya göre doğru seçenek 'C'dir.
Farmakovijilans: Advers reaksiyonların ve ilaçla ilgili diğer sorunların tespit edilmesi, değerlendirilmesi, anlaşılması ve önlenmesine yönelik yürütülen faaliyetler ve bilimsel çalışmalardır. Bu açıklamaya göre doğru seçenek 'C'dir.
Soru 46
Biyouyumluluk testlerinde esas alınan başlıca standart hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
ISO 10991
B
ISO 10994
C
ISO 10997
D
ISO 10999
E
ISO 10993
Açıklama:
Biyouyumluluk isimli bölümü inceleyiniz.
Biyouyumluluk testlerinde esas alınan başlıca standart ISO 10993 standardıdır. Bu açıklamaya göre doğru seçenek 'E'dir.
Biyouyumluluk testlerinde esas alınan başlıca standart ISO 10993 standardıdır. Bu açıklamaya göre doğru seçenek 'E'dir.
Soru 47
TS EN ISO 10993 toplam kaç bölümden oluşmaktadır?
Seçenekler
A
14
B
15
C
16
D
17
E
18
Açıklama:
Biyouyumluluk isimli bölümü inceleyiniz.
TS EN ISO 10993 aşağıdaki bölümleri içermektedir:
• Bölüm 1: Değerlendirme ve deney
• Bölüm 2: Hayvan refahı için gerekli şartlar
• Bölüm 3: Genotoksisite, karsinojenisite ve üreme zehirliliği için deney
• Bölüm 4: Kan ile etkileşim deneylerinin seçimi
• Bölüm 5: Vücut dışı sitotoksisite deneyleri
• Bölüm 6: İmplantasyon sonrası yerel etkiler için deneyler
• Bölüm 7: Etilen oksit sterilizasyon kalıntıları
TS EN ISO 10993 aşağıdaki bölümleri içermektedir:
• Bölüm 1: Değerlendirme ve deney
• Bölüm 2: Hayvan refahı için gerekli şartlar
• Bölüm 3: Genotoksisite, karsinojenisite ve üreme zehirliliği için deney
• Bölüm 4: Kan ile etkileşim deneylerinin seçimi
• Bölüm 5: Vücut dışı sitotoksisite deneyleri
• Bölüm 6: İmplantasyon sonrası yerel etkiler için deneyler
• Bölüm 7: Etilen oksit sterilizasyon kalıntıları
- Bölüm 8: Biyolojik deneyler için referans malzemelerin seçimi ve nitelikleri
- Bölüm 9: Potansiyel bozunma ürünlerinin tanımlanması ve miktarının belirlenmesi için ön çalışma
- Bölüm 10: Tahriş ve cilt duyarlılığı için deneyler
- Bölüm 11: Sistemik toksisite deneyleri
- Bölüm 12: Numune hazırlama ve referans malzemeler
- Bölüm 13: Polimerden yapılmış tıbbi cihazların bozunma ürünlerinin tanımlanması ve miktar tayininin yapılması
- Bölüm 14: Seramiklerden kaynaklanan bozunma ürünlerinin tanımlanması ve miktarının belirlenmesi
- Bölüm 15: Metaller ve alaşımlarından kaynaklanan bozunma ürünlerinin tanımlanması ve miktarının belirlenmesi
- Bölüm 16: Bozunma ürünleri ve özütlenebilir ürünler için toksikokinetik çalışma tasarımı
- Bölüm 17: Sızabilir maddeler için kabul edilebilir sınırların belirlenmesi
- Bölüm 18: Malzemelerin kimyasal özellikler
Soru 48
Genel popülasyon içinde belli bir hastalığa bağlı ölüm sayısı veya oranına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Morbidite
B
Mortalite
C
Sürveyans
D
Sepsis
E
Doğum hızı
Açıklama:
Hastane Enfeksiyonu isimli bölümü inceleyiniz.
Mortalite: Genel popülasyon içinde belli bir hastalığa bağlı ölüm sayısı veya oranıdır. Bu açıklamaya göre doğru seçenek 'B'dir.
Mortalite: Genel popülasyon içinde belli bir hastalığa bağlı ölüm sayısı veya oranıdır. Bu açıklamaya göre doğru seçenek 'B'dir.
Soru 49
Belirli bir popülasyonda meydana gelen olaylar ile ilgili verilerin toplanması, yönetilmesi, analiz edilmesi ve raporlanması faaliyetlerini kapsayan dinamik sürece ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mortalite
B
Morbidite
C
Vijilans
D
Sürveyans
E
Biyoyararlanım
Açıklama:
Hastane Enfeksiyonu isimli bölümü inceleyiniz.
Sürveyans, belirli bir popülasyonda meydana gelen olaylar ile ilgili verilerin toplanması, yönetilmesi, analiz edilmesi ve raporlanması faaliyetlerini kapsayan dinamik süreç olarak tanımlanmaktadır. Bu açıklamaya göre doğru seçenek 'D'dir.
Sürveyans, belirli bir popülasyonda meydana gelen olaylar ile ilgili verilerin toplanması, yönetilmesi, analiz edilmesi ve raporlanması faaliyetlerini kapsayan dinamik süreç olarak tanımlanmaktadır. Bu açıklamaya göre doğru seçenek 'D'dir.
Soru 50
Cansız maddeler veya yüzeyler üzerinde bulunan mikroorganizmaların (bakteri sporları hariç) yok edilmesi veya üremelerinin durdurulması işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dekontaminasyon
B
Sürveyans
C
Vijilans
D
Dezenfeksiyon
E
Sterilizasyon
Açıklama:
Dezenfeksiyon ve Sterilizasyon Uygulamaları isimli bölümü inceleyiniz.
Dezenfeksiyon, cansız maddeler veya yüzeyler üzerinde bulunan mikroorganizmaların (bakteri sporları hariç) yok edilmesi veya üremelerinin durdurulması işlemi olaraka tanımlanır. Bu açıklamaya göre doğru seçenek 'D'dir.
Dezenfeksiyon, cansız maddeler veya yüzeyler üzerinde bulunan mikroorganizmaların (bakteri sporları hariç) yok edilmesi veya üremelerinin durdurulması işlemi olaraka tanımlanır. Bu açıklamaya göre doğru seçenek 'D'dir.
Soru 51
Tıbbi ürünün görünüş, renk ve kokusundaki değişimler hangi stabilite türü ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Kimyasal stabilite
B
Fiziksel stabilite
C
Mikrobiyolojik stabilite
D
Terapötik stabilite
E
Toksikolojik stabilite
Açıklama:
TIBBİ ÜRÜNLERE AİT RİSKLER
Fiziksel stabilite; ürünün belirlenmiş fiziksel özelliklerini koruması. Farklı dozaj şekillerine göre fiziksel özellikler değişmekle birlikte bunlar; görünüş, renk, koku, tat, homojenlik, pH, berraklık, viskozite, faz ayrışması, dağılma, sertlik, aşınma ve çözünme hızı gibi özelliklerdir.
Fiziksel stabilite; ürünün belirlenmiş fiziksel özelliklerini koruması. Farklı dozaj şekillerine göre fiziksel özellikler değişmekle birlikte bunlar; görünüş, renk, koku, tat, homojenlik, pH, berraklık, viskozite, faz ayrışması, dağılma, sertlik, aşınma ve çözünme hızı gibi özelliklerdir.
Soru 52
Türkiye’de tıbbi ürünler için geçerli olan iklim kuşağı hangisidir?
Seçenekler
A
Ilıman
B
Tropik
C
Subtropik
D
Sıcak
E
Nemli
Açıklama:
TIBBİ ÜRÜNLERE AİT RİSKLER
Amerika, Güney Avrupa ve Türkiye Akdeniz veya Subtropik olarak isimlendirilen iklim kuşağında yer alır.
Amerika, Güney Avrupa ve Türkiye Akdeniz veya Subtropik olarak isimlendirilen iklim kuşağında yer alır.
Soru 53
Türkiye’de tıbbi ürünler için geçerli türetilmiş depolama koşulu hangisidir?
Seçenekler
A
21°C / %45 BN
B
25°C / %60 BN
C
30°C / %35 BN
D
30°C / %65 BN
E
30°C / %75 BN
Açıklama:
TIBBİ ÜRÜNLERE AİT RİSKLER
Amerika, Güney Avrupa ve Türkiye Akdeniz veya Subtropik olarak isimlendirilen iklim kuşağında yer alır. 25°C / %60 bağıl nem oranına sahiptir.
Amerika, Güney Avrupa ve Türkiye Akdeniz veya Subtropik olarak isimlendirilen iklim kuşağında yer alır. 25°C / %60 bağıl nem oranına sahiptir.
Soru 54
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi ilaçların tüm dünyada üretimini standardize etmek ve serbestçe satılabilmesini sağlamak üzere hazırlanan kılavuzlar bütünü ve bu kılavuzların hazırlanması için toplanan uluslararası uyum konseyinin kısaltmasıdır?
Seçenekler
A
GMP
B
GLP
C
FIP
D
ICH
E
FDA
Açıklama:
TIBBİ ÜRÜNLERE AİT RİSKLER
The International Council for Harmonisation (ICH); ilaçların tüm dünyada üretimini standardize etmek ve serbestçe satılabilmesini sağlamak üzere hazırlanan kılavuzlar bütünü ve bu kılavuzların hazırlanması için toplanan uluslararası uyum konseyi.
The International Council for Harmonisation (ICH); ilaçların tüm dünyada üretimini standardize etmek ve serbestçe satılabilmesini sağlamak üzere hazırlanan kılavuzlar bütünü ve bu kılavuzların hazırlanması için toplanan uluslararası uyum konseyi.
Soru 55
ICH kılavuzlarına göre oda sıcaklığında hızlandırılmış stabilite çalışması yapılacaksa tıbbi ürünün saklama koşulu nedir?
Seçenekler
A
40°C / %75 BN
B
30°C / %65 BN
C
25°C / %75 BN
D
25°C / %60 BN
E
40°C / %60 BN
Açıklama:
TIBBİ ÜRÜNLERE AİT RİSKLER
ICH kılavuzlarına göre oda sıcaklığında hızlandırılmış stabilite çalışması yapılacaksa 40°C / %75 BN, 6 ay saklama koşulu vardır.
ICH kılavuzlarına göre oda sıcaklığında hızlandırılmış stabilite çalışması yapılacaksa 40°C / %75 BN, 6 ay saklama koşulu vardır.
Soru 56
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi “İyi Dağıtım Uygulamaları” için kullanılan kısaltmadır?
Seçenekler
A
GMP
B
GLP
C
GDP
D
FIP
E
ICH
Açıklama:
TIBBİ ÜRÜNLERE AİT RİSKLER
Özellikle buzdolabında ve derin dondurucuda saklanacak olan ürünlerin dolaşımında İyi Dağıtım Uygulamaları (Good Distribution Practice - GDP) gereğince, uygun fiziki koşulların sağlanması gerekmektedir.
Özellikle buzdolabında ve derin dondurucuda saklanacak olan ürünlerin dolaşımında İyi Dağıtım Uygulamaları (Good Distribution Practice - GDP) gereğince, uygun fiziki koşulların sağlanması gerekmektedir.
Soru 57
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi kontrollü olarak soğukta saklanması gereken ilaçlar ve immünolojik ürünlerin üretiminden fiilen tüketildiği noktaya ulaşıncaya kadar, depolama, muhafaza ve dağıtımının +2°C ile +8°C değerleri arasında gerçekleştirilmesidir?
Seçenekler
A
Soğuk zincir
B
Buz aküsü
C
Buzdolabı
D
Terapötik stabilite
E
Toksikolojik stabilite
Açıklama:
TIBBİ ÜRÜNLERE AİT RİSKLER
Kontrollü olarak soğukta saklanması gereken ilaçlar ve immünolojik ürünlerin üretiminden fiilen tüketildiği noktaya ulaşıncaya kadar, depolama, muhafaza ve dağıtımının +2°C ile +8°C değerleri arasında gerçekleştirilmesi “soğuk zincir”dir.
Kontrollü olarak soğukta saklanması gereken ilaçlar ve immünolojik ürünlerin üretiminden fiilen tüketildiği noktaya ulaşıncaya kadar, depolama, muhafaza ve dağıtımının +2°C ile +8°C değerleri arasında gerçekleştirilmesi “soğuk zincir”dir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi bir ilaca karşı gelişen zararlı ve amaçlanmayan cevaptır?
Seçenekler
A
Terapötik cevap
B
Advers reaksiyon
C
Yarar/risk dengesi
D
Toksikolojik cevap
E
Farmakolojik cevap
Açıklama:
TIBBİ ÜRÜNLERE AİT RİSKLER
Bir ilaca karşı gelişen zararlı ve amaçlanmayan cevap “advers reaksiyon”dur.
Bir ilaca karşı gelişen zararlı ve amaçlanmayan cevap “advers reaksiyon”dur.
Soru 59
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi ticari ürünlerin üzerinde barkodlara basılmış şekilde yer alan, beşeri tıbbi ürünün ruhsata veya izne esas ismine ait her bir ambalaj boyutunu dünya üzerinde özgün olarak tanımlayan numaradır?
Seçenekler
A
Kare kod
B
Seri no
C
Parti no
D
QR kod
E
GTIN
Açıklama:
İLAÇ TAKİP SİSTEMİ
Küresel Ticari Ürün Numarası (GTIN), ticari ürünlerin üzerinde barkodlara basılmış şekilde yer alan, beşeri tıbbi ürünün ruhsata veya izne esas ismine ait her bir ambalaj boyutunu dünya üzerinde özgün olarak tanımlayan numaradır.
Küresel Ticari Ürün Numarası (GTIN), ticari ürünlerin üzerinde barkodlara basılmış şekilde yer alan, beşeri tıbbi ürünün ruhsata veya izne esas ismine ait her bir ambalaj boyutunu dünya üzerinde özgün olarak tanımlayan numaradır.
Soru 60
TÜFAM merkezi denince akla gelen ilk konu hangisidir?
Seçenekler
A
Farmakovijilans
B
Biyofarmasötik
C
Farmakokinetik
D
Biyoteknoloji
E
Farmakogenomi
Açıklama:
FARMAKOVİJİLANS (İLAÇ GÜVENLİĞİ) SİSTEMİ
Farmakovijilans çalışmalarında şüpheli advers reaksiyonlarla ilgili veri toplanması, spontan bildirimler ve organize veri toplama programlarından gelen bilgilerle sağlanmaktadır. Bu bilgiler TİTCK bünyesinde kurulmuş olan Türkiye Farmakovijilans Merkezinde (TÜFAM) toplanmaktadır.
Farmakovijilans çalışmalarında şüpheli advers reaksiyonlarla ilgili veri toplanması, spontan bildirimler ve organize veri toplama programlarından gelen bilgilerle sağlanmaktadır. Bu bilgiler TİTCK bünyesinde kurulmuş olan Türkiye Farmakovijilans Merkezinde (TÜFAM) toplanmaktadır.
Ünite 2
Soru 1
Beşerî Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği’nde yer alan tıbbi ürün olarak tanımlanan madde veya madde kombinasyonları aşağıdaki kaynakların hangisinden elde edilmez?
Seçenekler
A
İnsanlar
B
Hayvanlar
C
Kimyasal
D
Bitkiler
E
Aşılar
Açıklama:
Beşerî Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği’ndeyer alan tıbbi ürün olarak tanımlanan madde veya madde kombinasyonları insan, hayvan, bitki ve kimyasal olmak üzere elde edildikleri kaynağa göre sınıflandırılmıştır
Aşılar
Aşılar
Soru 2
Beşerî Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği’ne göre elde edildikleri kaynağa göre sınıflandırılan tıbbi ürünlerden hangisi bitki kaynaklıdır?
Seçenekler
A
Kan ürünleri
B
Elementler
C
Sentetik ürünler
D
Toksinler
E
Özler
Açıklama:
Beşerî Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği’nde tıbbi ürünler
insan, hayvan, bitki ve kimyasal olmak
üzere elde edildikleri kaynağa göre sınıflandırılmıştır. Buna göre insan kanı ve insan kanından elde
edilen ürünler insan kaynaklı; mikroorganizmalar,
bütün hayvanlar, organ parçaları, hayvan salgıları,
toksinler, özler, hayvanlardan elde edilen kan ürünleri, hayvan kaynaklı; mikroorganizmalar, bitkiler,
bitkilerin bölümleri, bitki salgıları, bitki özleri, bitki kaynaklı; elementler, doğal olarak oluşan kimyasal materyaller, kimyasal değişiklik ya da sentez
yoluyla elde edilen kimyasal ürünler, kimyasal kaynaklı olarak tanımlanmaktadır
insan, hayvan, bitki ve kimyasal olmak
üzere elde edildikleri kaynağa göre sınıflandırılmıştır. Buna göre insan kanı ve insan kanından elde
edilen ürünler insan kaynaklı; mikroorganizmalar,
bütün hayvanlar, organ parçaları, hayvan salgıları,
toksinler, özler, hayvanlardan elde edilen kan ürünleri, hayvan kaynaklı; mikroorganizmalar, bitkiler,
bitkilerin bölümleri, bitki salgıları, bitki özleri, bitki kaynaklı; elementler, doğal olarak oluşan kimyasal materyaller, kimyasal değişiklik ya da sentez
yoluyla elde edilen kimyasal ürünler, kimyasal kaynaklı olarak tanımlanmaktadır
Soru 3
Hekimin düzenlediği formüle göre reçeteye yazılan ve eczacı tarafından hazırlanan ilaç şekli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Majistral ilaç
B
Ofisinal ilaç
C
Muadil ilaç
D
Müstahzar ilaç
E
Jenerik ilaç
Açıklama:
İlaçlar, eczanede bulundurulma ve reçete yazılış şekillerine göre majistral, ofisinal ve müstahzar ilaçlar olmak üzere üçe ayrılmıştır. Majistral ilaçlar hekimin düzenlediği formüle göre reçeteye yazılan ve eczacı tarafından hazırlanan ilaç şekilleridir.
Soru 4
Türkiye ilaç sektörü için denetleyici ve düzenleyici otorite aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal Güvenlik Kurumu
B
Türkiye İlaç Sanayi Derneği
C
Türk Eczacıları Birliği
D
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu
E
Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü
Açıklama:
Türkiye ilaç sektörü için denetleyici ve düzenleyici otorite Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK)’dur. TİTCK ilaç, tıbbi cihaz, geleneksel bitkisel tıbbi ürünler, destek ve ileri tedavi tıbbi ürünleri ile kozmetik ürünlere yönelik düzenleyici, denetleyici, yönlendirici uygulamalarla halk sağlığına hizmet etmek amacıyla görev alanı ile ilgili konularda ulusal veya uluslararası, kamu kurumları ve üniversiteler ile özel kuruluşlarla bilimsel ve teknik iş birliği yapan ve müşterek çalışmalar yürüten T.C. Sağlık Bakanlığı’na bağlı bir kurumdur.
Soru 5
Aşağıdaki ilaç şekillerinden hangisi suya ya da sulu çözeltilere eklendiğinde, karbondioksit gazı çıkışı ile birlikte hızlı bir şekilde dağılarak bir ilaç çözeltisi/süspansiyonu oluşturacak şekilde hazırlanır?
Seçenekler
A
Film kaplı tablet
B
Efervesan tablet
C
Sublingual tablet
D
Çiğneme tableti
E
Enterik kaplı tablet
Açıklama:
Efervesan tabletler, su ya da sulu çözeltilere eklendiklerinde hızlı bir şekilde dağılacak ve bir ilaç çözeltisini/süspansiyonu oluşturacak şekilde hazırlanırlar. Tabletin dağılması, organik asit (örneğin sitrik asit) ve sodyum bikarbonat gibi iki bileşenin sulu ortamda meydana getirdiği kimyasal bir etkileşime bağlıdır. Bu kimyasal etkileşim sonucunda oluşan karbondioksit, tabletin dağılmasına neden olur ve hasta bu çözeltiyi/süspansiyonu içer.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi yaygın olarak jelatinden oluşan ve ilaç içeren bir formülasyonu içerecek şekilde tasarlanmış olan katı bir dozaj formudur?
Seçenekler
A
Enva
B
Draje
C
Kapsül
D
Tablet
E
Lipozom
Açıklama:
Kapsüller, en yaygın olarak jelatinden oluşan ve ilaç içeren bir formülasyonu içerecek şekilde tasarlanmış katı dozaj formlarıdır. Sert jelatin kapsül ve yumuşak jelatin kapsül olmak üzere iki tip kapsül vardır. Bunlar hem mekanik özelliklerinde hem de kapsül tasarımında farklılık gösterirler.
Soru 7
Katı partiküllerin veya sıvı damlacıkların gaz içinde dağıtılmasıyla elde edilen kolloidal dispersiyonlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Emülsiyonlar
B
Aerosoller
C
Süspansiyonlar
D
Miseller
E
Lipozomlar
Açıklama:
Aerosoller, katı partiküllerin veya sıvı damlacıkların gaz içinde dağıtılmasıyla elde edilen kolloidal dispersiyonlardır. Etkin tıbbi ürünün itici veya çözücü gaz karışımında çözelti, süspansiyon ve emülsiyon şeklinde hazırlanması ve itici gazın kap içinde oluşturduğu basınç yardımı ile dışarı püskürtülecek şekilde ambalajlanması ile hazırlanan sistemlerdir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi yarı katı dozaj şekillerinden biridir?
Seçenekler
A
Kaşe
B
Granüle
C
Tablet
D
Supozituvar
E
Lavman
Açıklama:
Yarı katı ilaç şekillerindeki preparatlarda merhemler, kremler, patlar, seralar, sabunlar, yakılar, pastalar, macunlar, lapalar, jeller ve supozituvarlar bulunmaktadır.
Soru 9
Eklemlere yapılan enjeksiyonu tanımlayan terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İntraartiküler enjeksiyon
B
İntrakutan enjeksiyon
C
İntratekal enjeksiyon
D
İntramüsküler enjeksiyon
E
İntraperitonal enjeksiyon
Açıklama:
İntraartiküler enjeksiyonlar lokal etki sağlamak amacıyla tahriş olmuş veya tedavi gereken eklemlere yapılan enjeksiyonlardır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi bir somatik hücre tedavisi tıbbi ürünüdür?
Seçenekler
A
Nanoemülsiyonlar
B
Non-viral vektörler
C
Radyofarmasötikler
D
Biyoteknolojik aşılar
E
Embriyonik kök hücreler
Açıklama:
Somatik hücre tedavisi tıbbi ürünlerinden olan embriyonik kök hücreler, embriyolojik gelişimin blastosist aşaması sırasında gelişmekte olan bir insan fetüsünün dokularından izole edilirler.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi zayıflatılmış bakteriyel bir aşıya örnektir?
Seçenekler
A
Hepatit A
B
Kabakulak
C
BCG
D
Difteri
E
Tetanoz
Açıklama:
Zayıflatma, bir patojenin virülansını ortadan kaldırma veya büyük ölçüde azaltma sürecini temsil eder. Bu genel olarak, fermente edilerek üretilen patojenin (bakteri, virüs gibi) kimyasal işlem veya ısı, olumsuz koşullar altında büyütme veya doğal olmayan bir konakçıda çoğaltılması yoluyla elde edilir. Zayıflatılmış bir bakteriyel aşıya örnek BCG aşısıdır. BCG, tüberküloza neden olmayan ancak patojenin antijen özelliğinin çoğunu koruyan bir tüberküloz basili türüdür. Kabakulak aşıları canlı zayıflatılmış; Hepatit A aşısı ise inaktive edilmiş viral partiküller içeren aşı preparatlarına örnek teşkil eder. Difteri ve tetanoz aşıları yaygın olarak kullanılan toksoid bazlı aşı preparatlarıdır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi bitkisel bir tıbbi ürünün içeriğinde bulunmaz?
Seçenekler
A
Sennozit B
B
Mentol
C
Ökaliptol
D
Metoprolol
E
Gomenol esansı
Açıklama:
Sennozit B, mentol, ökaliptol ve gomenol esansı çeşitli bitkisel ürünlerin içeriğinde bulunan maddelerdir. Ancak metoprolol sentez yolu ile elde edilen bir ilaçtır ve bitkisel ürünlerin içeriğinde bulunmaz.
Soru 13
Dozaj şekillerinin rasyonel tasarımının ve imalatının yapılması işlemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Farmasötik formülasyon
B
Majistral ilaç
C
Ofisinal ilaç
D
Müstahzar ilaç
E
Tıbbi formülasyon
Açıklama:
Dozaj
şekillerinin rasyonel tasarımının ve imalatının yapılması işlemine ‘farmasötik formülasyon’ denir.
şekillerinin rasyonel tasarımının ve imalatının yapılması işlemine ‘farmasötik formülasyon’ denir.
Soru 14
Sağlık Bakanlığından alınmış ruhsatla ilaç firmaları veya ilaç laboratuvarları
tarafından endüstriyel olarak hazırlanmış veya endüstriyel proses içeren bir yöntemle üretilmiş olan ilaçlar aşağıdakilerden hangisidir?
tarafından endüstriyel olarak hazırlanmış veya endüstriyel proses içeren bir yöntemle üretilmiş olan ilaçlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Majistral ilaçlar
B
Ofisinal ilaçlar
C
Müstahzar ilaçlar
D
Beşeri tıbbi ilaçlar
E
Efervesan granüleler
Açıklama:
Müstahzar ilaçlar; Sağlık Bakanlığından alınmış ruhsatla ilaç firmaları veya ilaç laboratuvarları
tarafından endüstriyel olarak hazırlanmış veya endüstriyel proses içeren bir yöntemle üretilmiş olan
ilaçlardır.
tarafından endüstriyel olarak hazırlanmış veya endüstriyel proses içeren bir yöntemle üretilmiş olan
ilaçlardır.
Soru 15
Mide mukozasının salgıladığı hidroklorik asidi nötralize ederek mide suyunun asitliğini azaltan ve oral alınan lokal etkili ilaçlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Envalar
B
Laksatifler
C
Pürgatifler
D
Antiasitler
E
Granüller
Açıklama:
Antiasitler, Mide mukozasının salgıladığı hidroklorik asidi nötralize ederek mide
suyunun asitliğini azaltan ve oral alınan lokal etkili ilaçlardır.
suyunun asitliğini azaltan ve oral alınan lokal etkili ilaçlardır.
Soru 16
Efervesan Granüleler için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Tablet basımı sırasında ara ürün olarak kullanılmaktadır.
B
Etkin maddenin daha çabuk ve kolay çözünmesini sağlarlar.
C
Boyutları, doza bağlı olarak kullanılan toz miktarını alabilecek şekilde değişkenlik gösterir.
D
Örnek olarak Gripin müstahzarı verilebilir.
E
Genellikle haricen kullanılırlar.
Açıklama:
Tartarik asit, sitrik asit veya bunların karışımı maddeler ile sodyum bikarbonat, sodyum veya magnezyum karbonat ve bunların karışımı maddeler aynı granüle formülü içinde yer alırlar. Su ile temas ettiklerinde bu maddelerin vermiş olduğu reaksiyon ile karbondioksit gazı çıkışı gerçekleşir. Bu işlem, etkin
maddenin daha çabuk ve kolay çözünmesini/dağılmasını sağlar. Genellikle dâhilen kullanılırlar
Etkin maddenin daha çabuk ve kolay çözünmesini sağlarlar.
maddenin daha çabuk ve kolay çözünmesini/dağılmasını sağlar. Genellikle dâhilen kullanılırlar
Etkin maddenin daha çabuk ve kolay çözünmesini sağlarlar.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi terapötik amaç için kullanılan kan ürünlerinden değildir?
Seçenekler
A
Plazma, serum ve plazma fraksiyonları
B
Pıhtılaşma faktörleri
C
Albumin
D
Hemoglobin
E
Radyofarmasötikler
Açıklama:
Terapötik amaç için kullanılan kan ürünleri;
• Plazma, serum ve plazma fraksiyonları,
• Kırmızı kan hücreleri,
• Konsantre trombositler,
• Albümin,
• Pıhtılaşma faktörleri (Faktör VII, VIII, IX
ve XIII),
• Hemoglobin olarak sayılabilir
Radyofarmasötikler
• Plazma, serum ve plazma fraksiyonları,
• Kırmızı kan hücreleri,
• Konsantre trombositler,
• Albümin,
• Pıhtılaşma faktörleri (Faktör VII, VIII, IX
ve XIII),
• Hemoglobin olarak sayılabilir
Radyofarmasötikler
Soru 18
Bir çözücü yardımıyla, çeşitli yöntemler kullanılarak drogların özünü alma veya droglarda bulunan belirli maddeleri çıkartma, saflaştırma işlemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ekstraksiyon
B
Virülans
C
Süspansiyon
D
Hemodiyaliz
E
Enjeksiyon
Açıklama:
Ekstraksiyon , Bir çözücü yardımıyla, çeşitli yöntemler kullanılarak drogların özünü alma veya droglarda bulunan belirli maddeleri çıkartma, saflaştırma işlemi dir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi toksoid bazlı aşı preparatıdır?
Seçenekler
A
Kabakulak
B
Hepatit A
C
Tetanoz
D
Kızamık
E
Tüberküloz
Açıklama:
Difteri ve tetanoz aşıları yaygın olarak kullanılan iki toksoid bazlı aşı preparatıdır
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi Sağlık Bakanlığı'nca reçeteye tabi beşerî tıbbi ürünler kapsamında değerlendirilmez?
Seçenekler
A
Yinelenebilir reçete ile verilen ürünler
B
Belirli özel alanlarda kullanılmak üzere kısıtlanmış reçeteye tabi ürünler
C
Özel reçeteye tabi ürünler
D
Yinelenemez reçete ile verilen ürünler
E
Ciddi advers etkileri bulunan reçeteye tabi ürünler
Açıklama:
Reçeteler Sağlık Bakanlığınca;
a. Reçeteye tabi beşerî tıbbi ürünler
• Yinelenebilir veya yinelenemez reçete ile verilen ürünler
• Özel reçeteye tabi ürünler
• Belirli özel alanlarda kullanılmak üzere kısıtlanmış reçeteye tabi ürünler
b. Reçeteye tabi olmayan beşerî tıbbi ürünler olarak sınıflandırılmıştır
Ciddi advers etkileri bulunan reçeteye tabi ürünler
a. Reçeteye tabi beşerî tıbbi ürünler
• Yinelenebilir veya yinelenemez reçete ile verilen ürünler
• Özel reçeteye tabi ürünler
• Belirli özel alanlarda kullanılmak üzere kısıtlanmış reçeteye tabi ürünler
b. Reçeteye tabi olmayan beşerî tıbbi ürünler olarak sınıflandırılmıştır
Ciddi advers etkileri bulunan reçeteye tabi ürünler
Soru 21
Efervesan granülelerin genel uygulama yolu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Oral
B
Subkutan
C
İntramüsküler
D
İntradermal
E
Bukkal
Açıklama:
Tartarik asit, sitrik asit veya bunların karışımı maddeler ile sodyum bikarbonat, sodyum veya magnezyum karbonat ve bunların karışımı maddeler aynı granüle formülü içinde yer alırlar. Su ile temas ettiklerinde bu maddelerin vermiş olduğu reaksiyon ile karbondioksit gazı çıkışı gerçekleşir. Bu işlem, etkin maddenin daha çabuk ve kolay çözünmesini/dağılmasını sağlar. Genellikle dâhilen kullanılırlar
Oral
Tartarik asit, sitrik asit veya bunların karışımı maddeler ile sodyum bikarbonat, sodyum veya magnezyum karbonat ve bunların karışımı maddeler aynı granüle formülü içinde yer alırlar. Su ile temas ettiklerinde bu maddelerin vermiş olduğu reaksiyon ile karbondioksit gazı çıkışı gerçekleşir. Bu işlem, etkin maddenin daha çabuk ve kolay çözünmesini/dağılmasını sağlar. Genellikle dâhilen kullanılırlar
Oral
Tartarik asit, sitrik asit veya bunların karışımı maddeler ile sodyum bikarbonat, sodyum veya magnezyum karbonat ve bunların karışımı maddeler aynı granüle formülü içinde yer alırlar. Su ile temas ettiklerinde bu maddelerin vermiş olduğu reaksiyon ile karbondioksit gazı çıkışı gerçekleşir. Bu işlem, etkin maddenin daha çabuk ve kolay çözünmesini/dağılmasını sağlar. Genellikle dâhilen kullanılırlar
Soru 22
Oral kullanım için, tozların, su ile hamur hâline getirilmiş nişastanın şekillendirilmesi ve kurutulması ile elde edilen bir muhafaza içerisine, tartılarak konduğu ilaç şekli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Granüleler
B
Efervesan granüleler
C
Çözeltiler
D
Kaşeler
E
Sublingual tabletler
Açıklama:
Kaşeler Oral kullanım için, tozların, su ile hamur hâline getirilmiş nişastanın şekillendirilmesi ve kurutulması ile elde edilen bir muhafaza içerisine, tartılarak konduğu ilaç şeklidir. Boyutları, doza bağlı olarak kullanılan toz miktarını alabilecek şekilde değişkenlik gösterir (ör: Gripin müstahzarı).
Soru 23
Modifiye Salım Gösteren Tabletlerin özellikleri dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kandaki ilaç seviyelerini terapötik aralıkta tutmak için günde birkaç kez alınmalıdırlar
B
Gastrointestinal sistemden kolayca emilirler ve yarı ömrü kısa olan ilaçların sistemik dolaşımdan hızla atılımını sağlarlar
C
Uygun terapötik aktiviteye ulaşmak için bu ilaçların sık sık dozlanması gerekmektedir
D
Vücutta ilaca ait metabolitlerinin birikimiyle gözlenen toksisitenin azalmasını sağlarlar
E
Etkin maddenin ilk geçiş etkisine uğramadan hemen sistemik dolaşıma girmesini sağlarlar
Açıklama:
Modifiye Salım Gösteren Tabletler: Klasik, hemen salım gösteren (immediate release-IR) tabletler (reçeteli ve reçetesiz), farmasötik preparatların temelini oluşturmaktadır. Bu ilaç şekillerinin çoğunda karşılaşılan en büyük zorluk, kandaki ilaç seviyelerini terapötik aralıkta tutmak için günde birkaç kez alınmasıdır. Gastrointestinal sistemden kolayca emilen ve yarı ömrü kısa olan ilaçlar sistemik dolaşımdan hızla atılır. Uygun terapötik aktiviteye ulaşmak için bu ilaçların sık sık dozlanması gerekmektedir. Modifiye salım gösteren sistemler, azaltılmış ilaç alma sıklığı, sistemik dolaşımda uzun süre etkili bir ilaç konsantrasyonunun sağlanabilmesi, tekrarlı doz alındığında ortaya çıkan vücutta ilaca ait metabolitlerinin birikimiyle gözlenen toksisiteyi azaltması, kronik rahatsızlıkları olan hastalarda ilaç tedavisine uyumu iyileştirmesi ve gün içinde alınması gereken ilaç miktarını düşürdüğü için ekonomik açıdan fayda sağlaması nedeniyle tercih edilmektedirler.
Vücutta ilaca ait metabolitlerinin birikimiyle gözlenen toksisitenin azalmasını sağlarlar
A, B ve C şıkları hemen salım gösteren tabletleri tarif etmektedir
E şıkkı parenteral ya da inhaler uygulamayı tarif etmektedir.
Vücutta ilaca ait metabolitlerinin birikimiyle gözlenen toksisitenin azalmasını sağlarlar
A, B ve C şıkları hemen salım gösteren tabletleri tarif etmektedir
E şıkkı parenteral ya da inhaler uygulamayı tarif etmektedir.
Soru 24
- Nazal supozituvarlar
- Otik supozituvarlar
- Üretral supozituvarlar
- Rectal supozituvarlar
- Vjinal supozituvarlar
Seçenekler
A
I, II, III ve V
B
I, III ve V
C
V ve IV
D
Yanlızca III
E
I, II ve III
Açıklama:
Üretral supozituvarlar: Üretral uygulananlar ise buji (bougie) olarak adlandırılırlar, 5 mm çapında, 50 mm (kadınlar için) -125 mm (erkekler için) boyutlarındadırlar. Bujiler ayrıca, nazal ve otik uygulamalar için hazırlanmış supozituvarlara verilen addır.
I, II ve III
Üretral uygulananlar ise buji (bougie) olarak adlandırılırlar, 5 mm çapında, 50 mm (kadınlar için) -125 mm (erkekler için) boyutlarındadırlar. Bujiler ayrıca, nazal ve otik uygulamalar için hazırlanmış supozituvarlara verilen addır.
I, II ve III
Üretral uygulananlar ise buji (bougie) olarak adlandırılırlar, 5 mm çapında, 50 mm (kadınlar için) -125 mm (erkekler için) boyutlarındadırlar. Bujiler ayrıca, nazal ve otik uygulamalar için hazırlanmış supozituvarlara verilen addır.
Soru 25
- Nanoemülsiyonlar
- nanopartiküller
- mikropartiküller
- mikropelletler
- miseller
Seçenekler
A
I, II ve V
B
I, II, III ve IV
C
I, II, IV ve V
D
III, IV ve V
E
I, II, III ve V
Açıklama:
I, II, III ve V
Enjeksiyonluk Kontrollü Salım Sistemleri Kontrollü salım sistemleri modern ilaç taşıyıcı sistemler olarak tanımlanırlar. Bu sistemler, etki mekanizmaları düşünülerek
dizayn edilmişlerdir ve etkin maddeleri bünyelerinden farklı mekanizmalarla kontrollü olarak bazen de hedeflenen bölgelerde, istenilen hız ve sürede salacak şekilde
hazırlanırlar. Bunlar;
• lipozomlar
• nanoemülsiyonlar
• nanopartiküller
• mikropartiküller
• miseller
• mikro- ve nanoküreler
• eritrositler
• polimer-ilaç konjugatlarıdır.
IV. mikropellet bunlar arasında yer almaz
Enjeksiyonluk Kontrollü Salım Sistemleri Kontrollü salım sistemleri modern ilaç taşıyıcı sistemler olarak tanımlanırlar. Bu sistemler, etki mekanizmaları düşünülerek
dizayn edilmişlerdir ve etkin maddeleri bünyelerinden farklı mekanizmalarla kontrollü olarak bazen de hedeflenen bölgelerde, istenilen hız ve sürede salacak şekilde
hazırlanırlar. Bunlar;
• lipozomlar
• nanoemülsiyonlar
• nanopartiküller
• mikropartiküller
• miseller
• mikro- ve nanoküreler
• eritrositler
• polimer-ilaç konjugatlarıdır.
IV. mikropellet bunlar arasında yer almaz
Soru 26
‘İntraperitonal Diyaliz Çözeltiler intraperitonel (periton içine) olarak yani karın boşluğuna uygulanacak şekilde hazırlanan büyük ölçekli, steril, pirojensiz, izotonik ve berrak çözeltilerdir. Bu bölgeye uygulandıktan sonra ….. ila ….. dakika sonrasında diyaliz cihazı ile geri alımı sağlanır’ ifdesinde boş bırakılan alana gelecek süreler aşaıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
3 ila 5
B
5 ila 10
C
10 ila 30
D
30 ila 90
E
120 ila 180
Açıklama:
ntraperitonal Diyaliz Çözeltiler: Bu çözeltiler intraperitonel (periton içine) olarak yani karın boşluğuna uygulanacak şekilde hazırlanan büyük ölçekli, steril, pirojensiz, izotonik
ve berrak çözeltilerdir. Bu bölgeye uygulandıktan sonra 30 ila 90 dakika sonrasında diyaliz cihazı ile geri alımı sağlanır.
30 ila 90
ntraperitonal Diyaliz Çözeltiler: Bu çözeltiler intraperitonel (periton içine) olarak yani karın boşluğuna uygulanacak şekilde hazırlanan büyük ölçekli, steril, pirojensiz, izotonik
ve berrak çözeltilerdir. Bu bölgeye uygulandıktan sonra 30 ila 90 dakika sonrasında diyaliz cihazı ile geri alımı sağlanır.
ve berrak çözeltilerdir. Bu bölgeye uygulandıktan sonra 30 ila 90 dakika sonrasında diyaliz cihazı ile geri alımı sağlanır.
30 ila 90
ntraperitonal Diyaliz Çözeltiler: Bu çözeltiler intraperitonel (periton içine) olarak yani karın boşluğuna uygulanacak şekilde hazırlanan büyük ölçekli, steril, pirojensiz, izotonik
ve berrak çözeltilerdir. Bu bölgeye uygulandıktan sonra 30 ila 90 dakika sonrasında diyaliz cihazı ile geri alımı sağlanır.
Soru 27
‘Kan uygun şartlarda …… gün saklanabilir. Bir başka hastaya aktarılıncaya (transfüzyon) kadar …..°C’de saklanır. Transfüzyondan hemen önce de …..°C’ye getirilir’ cümlelerinde boş bırakılan alanlar için doğru değerler aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
10, -20, 1-8
B
14, 1-8, 4
C
21, 1-8, 37
D
21, -16, 37
E
14, 1-8, 1-8
Açıklama:
21, 1-8, 37
Kan ve Kan Ürünleri Kan, hekim kontrolünden geçmiş sağlıklı kan vermeye uygun sifiliz, malarya, hepatit B ve diğer hepatit ve HIV virüslerinin varlığının kontrol edildiği donörlerden en fazla 500 mL olacak şekilde alınarak steril kapalı bir sistem aracılığı içinde antikoagülan (pıhtılaşmayı önleyici) çözeltisi bulunan steril plastik bir torbaya konulur (Resim 2.7). Kan uygun şartlarda 21 gün saklanabilir. Bir başka hastaya aktarılıncaya (transfüzyon) kadar 1-8°C’de saklanır. Transfüzyondan hemen önce de 37°C’ye getirilir.
Kan ve Kan Ürünleri Kan, hekim kontrolünden geçmiş sağlıklı kan vermeye uygun sifiliz, malarya, hepatit B ve diğer hepatit ve HIV virüslerinin varlığının kontrol edildiği donörlerden en fazla 500 mL olacak şekilde alınarak steril kapalı bir sistem aracılığı içinde antikoagülan (pıhtılaşmayı önleyici) çözeltisi bulunan steril plastik bir torbaya konulur (Resim 2.7). Kan uygun şartlarda 21 gün saklanabilir. Bir başka hastaya aktarılıncaya (transfüzyon) kadar 1-8°C’de saklanır. Transfüzyondan hemen önce de 37°C’ye getirilir.
Soru 28
Taze alınmış kanın uygun koşullarda santrifüj edilmesinden hemen sonra dondurularak -30°C’de saklanan ve kan grubuna göre verilen biyolojik ürün aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hemoglobin
B
Kuru insan serumu
C
Kırmızı kan hücreleri
D
Konsantre trombositler
E
Plazma, serum ve plazma fraksiyonları
Açıklama:
Plazma, serum ve plazma fraksiyonları, taze alınmış kanın uygun koşullarda santrifüj edilmesi ile elde edilir ve bu plazma hemen dondurulur. -30°C’de saklanır ve kan grubuna göre verilir.
Plazma, serum ve plazma fraksiyonları
Plazma, serum ve plazma fraksiyonları
Soru 29
- Fenil ketonüri
- Galaktozemi
- Hemofili
- Homosistinüri
- Msud
Seçenekler
A
I, II, III ve IV
B
I, II, IV ve V
C
I, II, III ve V
D
II, III ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Hemofili haricindeki tüm şıklar için kullanılmak üzere hazırlanmıştır. I, II, III ve V
Doğuştan olan metabolik hastalıklarda (, vb.), enzim bozukluğu olan ve/veya malabsorbsiyona yol açan hastalıklarda (kistik fibrozis vb.) ve özellikle ağızdan besin alımı olmayan veya yeteri kadar besin alamayan hastaların (onkoloji, metabolik hastalığı veya malabsorbsiyonu olan hastalar, ameliyat öncesi ve sonrası, stres, travma durumları…gibi) beslenmelerinde kullanılan ürünler ‘Özel Tıbbi Amaçlı Gıda’ olarak tanımlanmaktadır. Tıbbi gözetim altında kullanılması gereken bu ürünler ülkemizin her yerinde ecza depoları aracılığıyla eczanelerden temin edilebilmektedir.
Doğuştan olan metabolik hastalıklarda (, vb.), enzim bozukluğu olan ve/veya malabsorbsiyona yol açan hastalıklarda (kistik fibrozis vb.) ve özellikle ağızdan besin alımı olmayan veya yeteri kadar besin alamayan hastaların (onkoloji, metabolik hastalığı veya malabsorbsiyonu olan hastalar, ameliyat öncesi ve sonrası, stres, travma durumları…gibi) beslenmelerinde kullanılan ürünler ‘Özel Tıbbi Amaçlı Gıda’ olarak tanımlanmaktadır. Tıbbi gözetim altında kullanılması gereken bu ürünler ülkemizin her yerinde ecza depoları aracılığıyla eczanelerden temin edilebilmektedir.
Soru 30
‘Bir aşı, bir patojenden oluşan veya bir patojenden türetilen veya bununla ilgili bir ……….. ……….. içeren tıbbi üründür’ cümlesinde boş bırakılan yeri tamamlayan kelimeler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
hastalık tanımını
B
kimyasal bileşiği
C
monoklonal antikoru
D
antijenik bileşeni
E
in vitro yöntemi
Açıklama:
Bir aşı, bir patojenden oluşan veya bir patojenden türetilen veya bununla ilgili bir antijenik bileşeni içeren tıbbi üründür.
Soru 31
Aşağıdaki bilim adamlarından hangisi çiçek aşısını bulmuştur?
Seçenekler
A
Louis Pasteur
B
Edward Jenner
C
Alexander Fleming
D
Felix Hoffmann
E
James Dewey Watson
Açıklama:
1796'da Edward Jenner, bir bireye inek çiçeği enjekte ederek, şimdi ortadan kaldırıldığı düşünülen yıkıcı viral hastalık olan çiçek hastalığına karşı bağışıklık yaratabileceğini keşfetmiştir.
Soru 32
……………; ufalanmış, parçalanmış ya da toz edilmiş bitkisel droglar karışımıdır.
Cümlede verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Cümlede verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Enva
B
Laksatif
C
Kaşe
D
Granül
E
Tablet
Açıklama:
cvp: A
Enva: Ufalanmış, parçalanmış ya da toz edilmiş bitkisel droglar karışımıdır.
Enva: Ufalanmış, parçalanmış ya da toz edilmiş bitkisel droglar karışımıdır.
Soru 33
I- Bukkal ve Sublingual (Dilaltı) tabletler ağız boşluğu içinde tutulan ve yavaşça çözünen dozaj şekilleridir.
II- Bukkal ilaçlar, lokal bir etki yaratırlar.
III- Bukkal tabletler yanak ve diş eti arasına yerleştirilirken dil altı tabletler dilin altına yerleştirilir.
IV- Bu grup ilaçlar ilk geçiş metabolizmasını önlerler.
Bukkal ve Sublingual (Dilaltı) tabletlerle ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
II- Bukkal ilaçlar, lokal bir etki yaratırlar.
III- Bukkal tabletler yanak ve diş eti arasına yerleştirilirken dil altı tabletler dilin altına yerleştirilir.
IV- Bu grup ilaçlar ilk geçiş metabolizmasını önlerler.
Bukkal ve Sublingual (Dilaltı) tabletlerle ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II, III
B
II, III, IV
C
I, II, IV
D
I, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
cvp: D şıkkı
I, III, IV. maddeler doğrudur.
II. madde ise; 'Bukkal ilaçlar, sistemik etki yaratırlar' olmalıydı.
I, III, IV. maddeler doğrudur.
II. madde ise; 'Bukkal ilaçlar, sistemik etki yaratırlar' olmalıydı.
Soru 34
Göz için kullanılan steril çözeltiler için kullanılan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnhalasyon
B
Bukkal
C
Parenteral
D
Nazal
E
Oftalmik
Açıklama:
Nazal: Burun için kullanılan çözeltilerdir
Bukkal ve dil altı tabletleri, ağız boşluğu içinde tutulan ve yavaşça çözünen dozaj şekilleridir.
Parenteral: Ağız ve sindirim sistemi haricinde genellikle enjekte edilen steril çözeltilerdir.
İnhalasyon: Bronşiyal ve nazal semptomlarda, solunum yoluyla kullanılan çözeltilerdir.
Oftalmik : Göz için kullanılan steril çözeltilerdir.
Bukkal ve dil altı tabletleri, ağız boşluğu içinde tutulan ve yavaşça çözünen dozaj şekilleridir.
Parenteral: Ağız ve sindirim sistemi haricinde genellikle enjekte edilen steril çözeltilerdir.
İnhalasyon: Bronşiyal ve nazal semptomlarda, solunum yoluyla kullanılan çözeltilerdir.
Oftalmik : Göz için kullanılan steril çözeltilerdir.
Soru 35
Yutulmayan ve ağız boşluğuna sürülebilen çözeltiler için kullanılan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Oftalmik
B
Nazal
C
Kollutuvar
D
Bukkal
E
Lavman
Açıklama:
cvp: C
Kollutuvar: Yutulmayan ve ağız boşluğuna sürülebilen çözeltilerdir.
Kollutuvar: Yutulmayan ve ağız boşluğuna sürülebilen çözeltilerdir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi yarı-katı bir ilaç formu değildir?
Seçenekler
A
Merhemler
B
Pomatlar
C
Pasta
D
Supozituvarlar
E
Efervesan tabletler
Açıklama:
Efervesan tabletler, Katı Dozaj Şekilleri içerisinde yer almaktadır.
Soru 37
I- Parenteral preparatlar, genel olarak bir veya daha fazla tıbbi ürün içeren, steril, insan ve hayvanlara enjeksiyon, infüzyon ve implantasyon şeklinde uygulanan ilaç şekilleridir.
II- Enjeksiyonluk dozaj şekilleri, çözelti, emülsiyon ve süspansiyon şeklinde hazırlanabilirler.
III- İnfüzyonlar ise büyük hacimli steril ve pirojensiz sulu çözeltilerdir.
IV- Parenteral preparatların biyoyararlanımları tam değildir.
Parenteral preparatlarla ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
II- Enjeksiyonluk dozaj şekilleri, çözelti, emülsiyon ve süspansiyon şeklinde hazırlanabilirler.
III- İnfüzyonlar ise büyük hacimli steril ve pirojensiz sulu çözeltilerdir.
IV- Parenteral preparatların biyoyararlanımları tam değildir.
Parenteral preparatlarla ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, III, IV
C
II, III, IV
D
I, II, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Parenteral preparatlar, genel olarak bir veya daha fazla tıbbi ürün içeren, steril, insan ve hayvanlara enjeksiyon, infüzyon ve implantasyon şeklinde uygulanan
ilaç şekilleridir. Tek dozluk veya çok dozlu kaplarda ambalajlanabilirler.
İnfüzyonlar ise büyük hacimli steril ve pirojensiz sulu çözeltilerdir.
Bu preparatlar, gastrointestinal kanaldaki aşamalardan ve sakıncalardan uzak olmaları dolayısıyla, hızlı etki etmeleri ve biyoyararlanımları tam oldukları için tercih edilirler.
I, II, III. maddeler doğrudur.
IV. madde ise 'Bu preparatların biyoyararlanımları tamdır' şeklinde olmalıdır.
ilaç şekilleridir. Tek dozluk veya çok dozlu kaplarda ambalajlanabilirler.
İnfüzyonlar ise büyük hacimli steril ve pirojensiz sulu çözeltilerdir.
Bu preparatlar, gastrointestinal kanaldaki aşamalardan ve sakıncalardan uzak olmaları dolayısıyla, hızlı etki etmeleri ve biyoyararlanımları tam oldukları için tercih edilirler.
I, II, III. maddeler doğrudur.
IV. madde ise 'Bu preparatların biyoyararlanımları tamdır' şeklinde olmalıdır.
Soru 38
‘Oral kullanım için, tozların, su ile hamur hâline getirilmiş nişastanın şekillendirilmesi ve kurutulması ile elde edilen bir muhafaza içerisine, tartılarak konduğu ilaç şeklidir’ tanımı için aşağıdaki farmasötik şekillerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kapsül
B
Film Kaplı Tablet
C
Tablet
D
Kaşe
E
Granül
Açıklama:
Kaşeler
Oral kullanım için, tozların, su ile hamur hâline getirilmiş nişastanın şekillendirilmesi ve kurutulması ile elde edilen bir muhafaza içerisine, tartılarak konduğu ilaç şeklidir.
Oral kullanım için, tozların, su ile hamur hâline getirilmiş nişastanın şekillendirilmesi ve kurutulması ile elde edilen bir muhafaza içerisine, tartılarak konduğu ilaç şeklidir.
Soru 39
İntraartiküler uygulama için aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Damar içine uygulama
B
Eklem içine uygulama
C
Deri altına uygulama
D
Kas içine uygulama
E
Cilt içine uygulama
Açıklama:
Ekleme yapılan enjeksiyon; i.t. (intraartiküler): Lokal etki sağlamak amacıyla tahriş olmuş veya tedavi gereken eklemlere yapılan enjeksiyonlardır.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi bakteriyel bir aşıya örnektir?
Seçenekler
A
BCG
B
Kızamık
C
Kabakulak
D
Hepatit A
E
Kızamıkçık
Açıklama:
Zayıflatılmış bir bakteriyel aşıya örnek BCG aşısıdır.
Soru 41
“…………………., tıbbi bir tanı koymak veya insanlarda veya hayvanlarda fizyolojik işlevleri eski hâline getirmek, düzeltmek veya değiştirmek amacıyla insanlara veya hayvanlara uygulanabilen herhangi bir madde veya madde kombinasyonu şeklinde ifade edilmektedir” cümlesindeki boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Tıbbi ürün
B
Bitkisel ilaç
C
Medikal ilaç
D
Kimyasal ilaç
E
Geleneksel ilaç
Açıklama:
Öğrenci tıbbi ürünle ilgili tanımlar konusunu öğrenmiş olmalıdır.
Tıbbi bir tanı koymak veya insanlarda veya hayvanlarda fizyolojik işlevleri eski hâline getirmek, düzeltmek veya değiştirmek amacıyla insanlara veya hayvanlara uygulanabilen herhangi bir madde veya madde kombinasyonu da aynı şekilde tıbbi ürün olarak tanımlanmaktadır.
Tıbbi bir tanı koymak veya insanlarda veya hayvanlarda fizyolojik işlevleri eski hâline getirmek, düzeltmek veya değiştirmek amacıyla insanlara veya hayvanlara uygulanabilen herhangi bir madde veya madde kombinasyonu da aynı şekilde tıbbi ürün olarak tanımlanmaktadır.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi elde edildiği kaynağa göre yapılan sınıflandırmada hayvan kaynaklı tıbbi ürünlerdendir?
Seçenekler
A
İnsan kanı
B
Toksinler
C
Bitki salgıları
D
Elementler
E
Kimyasal ürünler
Açıklama:
Öğrenci tıbbi ürünle ilgili sınıflandırmalar konusunu öğrenmiş olmalıdır.
Beşerî Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği’nde bu maddeler insan, hayvan, bitki ve kimyasal olmak üzere elde edildikleri kaynağa göre sınıflandırılmıştır. Buna göre insan kanı ve insan kanından elde edilen ürünler insan kaynaklı; mikroorganizmalar, bütün hayvanlar, organ parçaları, hayvan salgıları, toksinler, özler, hayvanlardan elde edilen kan ürünleri, hayvan kaynaklı; mikroorganizmalar, bitkiler, bitkilerin bölümleri, bitki salgıları, bitki özleri, bitki kaynaklı; elementler, doğal olarak oluşan kimyasal materyaller, kimyasal değişiklik ya da sentez yoluyla elde edilen kimyasal ürünler, kimyasal kaynaklı olarak tanımlanmaktadır.
Beşerî Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği’nde bu maddeler insan, hayvan, bitki ve kimyasal olmak üzere elde edildikleri kaynağa göre sınıflandırılmıştır. Buna göre insan kanı ve insan kanından elde edilen ürünler insan kaynaklı; mikroorganizmalar, bütün hayvanlar, organ parçaları, hayvan salgıları, toksinler, özler, hayvanlardan elde edilen kan ürünleri, hayvan kaynaklı; mikroorganizmalar, bitkiler, bitkilerin bölümleri, bitki salgıları, bitki özleri, bitki kaynaklı; elementler, doğal olarak oluşan kimyasal materyaller, kimyasal değişiklik ya da sentez yoluyla elde edilen kimyasal ürünler, kimyasal kaynaklı olarak tanımlanmaktadır.
Soru 43
1928 yılında, laboratuvarda grip aşısı üzerinde çalışmalar yapan Alexander Fleming tesadüfen aşağıdakilerden hangisini bulmuştur?
Seçenekler
A
Çiçek aşısı
B
Kuduz aşısı
C
Penisilin
D
Grip aşısı
E
Histamin-H2-reseptör blokerleri
Açıklama:
Öğrenci tıbbi ürünler konusunu öğrenmiş olmalıdır.
1928 yılında, laboratuvarda grip aşısı üzerinde çalışmalar yapan Alexander Fleming’in tesadüfen penisilini bulması antibiyotik çağının başlamasına neden olmuştur.
1928 yılında, laboratuvarda grip aşısı üzerinde çalışmalar yapan Alexander Fleming’in tesadüfen penisilini bulması antibiyotik çağının başlamasına neden olmuştur.
Soru 44
“Dozaj şekillerinin rasyonel tasarımının ve imalatının yapılması işlemine ……………….. denir” cümlesindeki boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Dozaj şekli
B
Farmasötik form
C
İlaç
D
Farmasötik formülasyon
E
Tıbbi ürün
Açıklama:
Öğrenci dozaj şekilleri ile ilgili tanımlar konusunu öğrenmiş olmalıdır.
Dozaj şekillerinin rasyonel tasarımının ve imalatının yapılması işlemine ‘farmasötik formülasyon’ denir. Tıbbi ürünlerin farmasötik formülasyonla oluşturulan formları ‘dozaj şekli’ ya da ‘farmasötik form’, daha geniş kapsamda ise ‘ilaç’ olarak tanımlanır.
Dozaj şekillerinin rasyonel tasarımının ve imalatının yapılması işlemine ‘farmasötik formülasyon’ denir. Tıbbi ürünlerin farmasötik formülasyonla oluşturulan formları ‘dozaj şekli’ ya da ‘farmasötik form’, daha geniş kapsamda ise ‘ilaç’ olarak tanımlanır.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangileri eczanede bulundurulma ve reçete yazılış şekillerine göre ilaçları kapsamaktadır?
I. Majistral ilaçlar
II. Dâhilen kullanılan ilaçlar
III. Ofisinal ilaçlar
IV. Haricen kullanılan ilaçlar
V. Müstahzar ilaçlar
I. Majistral ilaçlar
II. Dâhilen kullanılan ilaçlar
III. Ofisinal ilaçlar
IV. Haricen kullanılan ilaçlar
V. Müstahzar ilaçlar
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
III, IV ve V
D
I, II ve IV
E
I, III ve V
Açıklama:
Öğrenci dozaj şekillerini sınıflandırma konusunu öğrenmiş olmalıdır.
İlaçlar, eczanede bulundurulma ve reçete yazılış şekillerine göre;
Majistral ilaçlar; hekimin düzenlediği formüle göre reçetede yazılan ve eczacı tarafından hazırlanan ilaç şekilleri,
Ofisinal ilaçlar; Farmakopede bulunan formüle göre eczacı tarafından hazırlanan, eczanede stoklarda hazır bulundurulan ilaçlar,
Müstahzar ilaçlar; Sağlık Bakanlığından alınmış ruhsatla ilaç firmaları veya ilaç laboratuvarları tarafından endüstriyel olarak hazırlanmış veya endüstriyel proses içeren bir yöntemle üretilmiş olan ilaçlar olmak üzere üçe ayrılmıştır. Bu kapsamda olan ilaçlar, Bakanlık tarafından ruhsatlandırılmadan pazara sunulamaz.
İlaçlar, eczanede bulundurulma ve reçete yazılış şekillerine göre;
Majistral ilaçlar; hekimin düzenlediği formüle göre reçetede yazılan ve eczacı tarafından hazırlanan ilaç şekilleri,
Ofisinal ilaçlar; Farmakopede bulunan formüle göre eczacı tarafından hazırlanan, eczanede stoklarda hazır bulundurulan ilaçlar,
Müstahzar ilaçlar; Sağlık Bakanlığından alınmış ruhsatla ilaç firmaları veya ilaç laboratuvarları tarafından endüstriyel olarak hazırlanmış veya endüstriyel proses içeren bir yöntemle üretilmiş olan ilaçlar olmak üzere üçe ayrılmıştır. Bu kapsamda olan ilaçlar, Bakanlık tarafından ruhsatlandırılmadan pazara sunulamaz.
Soru 46
Mideden ziyade bağırsaklarda emilmesi gereken, bu nedenle mide asidinden kaynaklanan parçalanmaya direnmelerine yardımcı olmak için ilaca enterik bir kaplama yapılması yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sürekli salım sistemleri
B
Geciktirilmiş salım sistemleri
C
Uzun süreli salım sistemleri
D
Kontrollü salım sistemleri
E
Gastroretentif salım sistemleri
Açıklama:
Öğrenci dozaj şekillerindeki kısaltma konusunu öğrenmiş olmalıdır.
Enterik kaplı/ geciktirilmiş salım sistemleri (Enteric
(delayed) Release veya Gastroresistant Release): Mide
dirençli olarak dilimize çevrilmiş olan bu sistemler,
ilacın mide sisteminde parçalanmaya dirençli olduğu
anlamına gelir. Bazı ilaçların mideden ziyade
bağırsaklarda emilmesi gerekir, bu nedenle mide
asidinden kaynaklanan parçalanmaya direnmelerine
yardımcı olmak için enterik bir kaplama yapılmaktadır.
Enterik kaplı dozaj formları, midenin asidik
ortamına direnecek ve daha yüksek pH ortamında
parçalanacak şekilde tasarlanmıştır (ör: bağırsak sıvısı)
(Patel ve Solanki, 2012).
Enterik kaplı/ geciktirilmiş salım sistemleri (Enteric
(delayed) Release veya Gastroresistant Release): Mide
dirençli olarak dilimize çevrilmiş olan bu sistemler,
ilacın mide sisteminde parçalanmaya dirençli olduğu
anlamına gelir. Bazı ilaçların mideden ziyade
bağırsaklarda emilmesi gerekir, bu nedenle mide
asidinden kaynaklanan parçalanmaya direnmelerine
yardımcı olmak için enterik bir kaplama yapılmaktadır.
Enterik kaplı dozaj formları, midenin asidik
ortamına direnecek ve daha yüksek pH ortamında
parçalanacak şekilde tasarlanmıştır (ör: bağırsak sıvısı)
(Patel ve Solanki, 2012).
Soru 47
Ağız ve sindirim sistemi haricinde genellikle enjekte edilen steril çözeltilere ne denir?
Seçenekler
A
Oral
B
Parenteral
C
Kollutuvar
D
İnhalasyon
E
İrigasyon
Açıklama:
Öğrenci dozaj şekillerini sınıflandırma konusunu öğrenmiş olmalıdır.
Parenteral: Ağız ve sindirim sistemi haricinde genellikle enjekte edilen steril çözeltiler
Parenteral: Ağız ve sindirim sistemi haricinde genellikle enjekte edilen steril çözeltiler
Soru 48
“…………………..: Bu ilaç şekilleri rektum, vajina, üretra ve nadiren de kulak ve burun boşluklarına uygulanan, uygulandıkları yere göre şekillendirilebilen (silindirik, konik, globüler gibi) yarı katı preparatlardır. Bu preparatlar uygulandıkları yerdeki vücut sıvıları içerisinde çözünerek veya vücut sıcaklığıyla eriyerek etkin maddeyi emilmesi için bırakmaya başlarlar. Rektal olanları genellikle, oral yolla ilaç alamayan hastalara (çocuklar, kusma hâli, bilinç kaybı gibi) uygulama kolaylığı, mide bağırsak sisteminde kolay bozunan maddelerin formülasyonu ve çabuk etki için tercih edilirler” ifadesindeki boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Jel
B
Pasta
C
Supozituvar
D
Losyon
E
Sera
Açıklama:
Öğrenci dozaj şekillerini sınıflandırma konusunu öğrenmiş olmalıdır.
Supozituvar: Bu ilaç şekilleri rektum, vajina, üretra ve nadiren de kulak ve burun boşluklarına uygulanan, uygulandıkları yere göre şekillendirilebilen (silindirik, konik, globüler gibi) yarı katı preparatlardır. Bu preparatlar uygulandıkları yerdeki vücut sıvıları içerisinde çözünerek veya vücut sıcaklığıyla eriyerek etkin maddeyi emilmesi için bırakmaya başlarlar. Rektal supozituvarlar genellikle, oral yolla ilaç alamayan hastalara (çocuklar, kusma hâli, bilinç kaybı gibi) uygulama kolaylığı, mide bağırsak sisteminde kolay bozunan maddelerin formülasyonu ve çabuk etki için tercih edilirler.
Supozituvar: Bu ilaç şekilleri rektum, vajina, üretra ve nadiren de kulak ve burun boşluklarına uygulanan, uygulandıkları yere göre şekillendirilebilen (silindirik, konik, globüler gibi) yarı katı preparatlardır. Bu preparatlar uygulandıkları yerdeki vücut sıvıları içerisinde çözünerek veya vücut sıcaklığıyla eriyerek etkin maddeyi emilmesi için bırakmaya başlarlar. Rektal supozituvarlar genellikle, oral yolla ilaç alamayan hastalara (çocuklar, kusma hâli, bilinç kaybı gibi) uygulama kolaylığı, mide bağırsak sisteminde kolay bozunan maddelerin formülasyonu ve çabuk etki için tercih edilirler.
Soru 49
Bir çözücü yardımıyla, çeşitli yöntemler kullanılarak drogların özünü alma veya droglarda bulunan belirli maddeleri çıkartma, saflaştırma işlemine ne denir?
Seçenekler
A
Distilasyon
B
Drog
C
Fermantasyon
D
Ekstraksiyon
E
Sıkma
Açıklama:
Öğrenci bitkisel tıbbi ürünler konusunu öğrenmiş olmalıdır.
Ekstraksiyon: Bir çözücü yardımıyla, çeşitli yöntemler kullanılarak drogların özünü alma veya droglarda bulunan belirli maddeleri çıkartma, saflaştırma işlemidir.
Ekstraksiyon: Bir çözücü yardımıyla, çeşitli yöntemler kullanılarak drogların özünü alma veya droglarda bulunan belirli maddeleri çıkartma, saflaştırma işlemidir.
Soru 50
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi zayıflatılmış, ölü veya inaktive edilmiş bakteri aşılarına örnektir?
Seçenekler
A
Hepatit A aşısı
B
Kabakulak aşısı
C
Kızamık aşısı
D
Kızamıkçık aşısı
E
BCG aşısı
Açıklama:
Öğrenci biyolojik tıbbi ürünler konusunu öğrenmiş olmalıdır.
Zayıflatılmış, Ölü veya İnaktive Edilmiş Bakterileri Aşıları: Zayıflatma, bir patojenin virülansını ortadan kaldırma veya büyük ölçüde azaltma sürecini temsil eder. Bu genel olarak, fermente edilerek üretilen patojenin (bakteri, virüs gibi) kimyasal işlem veya ısı, olumsuz koşullar altında büyütme veya doğal olmayan bir konakçıda çoğaltılması yoluyla elde edilir. Zayıflatılmış bir bakteriyel aşıya örnek BCG aşısıdır. BCG, tüberküloza neden olmayan ancak patojenin antijen özelliğinin çoğunu koruyan bir tüberküloz basili türüdür.
Zayıflatılmış, Ölü veya İnaktive Edilmiş Bakterileri Aşıları: Zayıflatma, bir patojenin virülansını ortadan kaldırma veya büyük ölçüde azaltma sürecini temsil eder. Bu genel olarak, fermente edilerek üretilen patojenin (bakteri, virüs gibi) kimyasal işlem veya ısı, olumsuz koşullar altında büyütme veya doğal olmayan bir konakçıda çoğaltılması yoluyla elde edilir. Zayıflatılmış bir bakteriyel aşıya örnek BCG aşısıdır. BCG, tüberküloza neden olmayan ancak patojenin antijen özelliğinin çoğunu koruyan bir tüberküloz basili türüdür.
Soru 51
İlaçların eczanede bulundurulma ve reçete yazılış şekillerine göre sınıflandırılması konusunda, hekimin düzenlediği formüle göre reçetede yazılan ve eczacı tarafından hazırlanan ilaç şekilleri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Müstahzar ilaçlar
B
Pediatrik ilaçlar
C
Majistral ilaçlar
D
Rektal ilaçlar
E
Ofisinal ilaçlar
Açıklama:
İlaçlar, eczanede bulundurulma ve reçete yazılış
şekillerine göre;
Majistral ilaçlar; hekimin düzenlediği formüle
göre reçetede yazılan ve eczacı tarafından hazırlanan ilaç şekilleri,
Ofisinal ilaçlar; Farmakopede bulunan formüle
göre eczacı tarafından hazırlanan, eczanede stoklarda hazır bulundurulan ilaçlar,
Müstahzar ilaçlar; Sağlık Bakanlığından alınmış ruhsatla ilaç firmaları veya ilaç laboratuvarları
tarafından endüstriyel olarak hazırlanmış veya endüstriyel proses içeren bir yöntemle üretilmiş olan
ilaçlar olmak üzere üçe ayrılmıştır. Bu kapsamda
olan ilaçlar, Bakanlık tarafından ruhsatlandırılmadan pazara sunulamaz
şekillerine göre;
Majistral ilaçlar; hekimin düzenlediği formüle
göre reçetede yazılan ve eczacı tarafından hazırlanan ilaç şekilleri,
Ofisinal ilaçlar; Farmakopede bulunan formüle
göre eczacı tarafından hazırlanan, eczanede stoklarda hazır bulundurulan ilaçlar,
Müstahzar ilaçlar; Sağlık Bakanlığından alınmış ruhsatla ilaç firmaları veya ilaç laboratuvarları
tarafından endüstriyel olarak hazırlanmış veya endüstriyel proses içeren bir yöntemle üretilmiş olan
ilaçlar olmak üzere üçe ayrılmıştır. Bu kapsamda
olan ilaçlar, Bakanlık tarafından ruhsatlandırılmadan pazara sunulamaz
Soru 52
İlaçlar, eczanede bulundurulma ve reçete yazılış şekillerine göre sınıflandırıldığında Farmakopede bulunan formüle göre eczacı tarafından hazırlanan, eczanede stoklarda hazır bulundurulan ilaçlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ofisinal ilaçlar
B
Oftalmik ilaçlar
C
Parenteral ilaçlar
D
Müstahzar ilaçlar
E
Kan ürünleri
Açıklama:
İlaçlar, eczanede bulundurulma ve reçete yazılış
şekillerine göre;
Majistral ilaçlar; hekimin düzenlediği formüle
göre reçetede yazılan ve eczacı tarafından hazırlanan ilaç şekilleri,
Ofisinal ilaçlar; Farmakopede bulunan formüle
göre eczacı tarafından hazırlanan, eczanede stoklarda hazır bulundurulan ilaçlar,
Müstahzar ilaçlar; Sağlık Bakanlığından alınmış ruhsatla ilaç firmaları veya ilaç laboratuvarları
tarafından endüstriyel olarak hazırlanmış veya endüstriyel proses içeren bir yöntemle üretilmiş olan
ilaçlar olmak üzere üçe ayrılmıştır. Bu kapsamda
olan ilaçlar, Bakanlık tarafından ruhsatlandırılmadan pazara sunulamaz
şekillerine göre;
Majistral ilaçlar; hekimin düzenlediği formüle
göre reçetede yazılan ve eczacı tarafından hazırlanan ilaç şekilleri,
Ofisinal ilaçlar; Farmakopede bulunan formüle
göre eczacı tarafından hazırlanan, eczanede stoklarda hazır bulundurulan ilaçlar,
Müstahzar ilaçlar; Sağlık Bakanlığından alınmış ruhsatla ilaç firmaları veya ilaç laboratuvarları
tarafından endüstriyel olarak hazırlanmış veya endüstriyel proses içeren bir yöntemle üretilmiş olan
ilaçlar olmak üzere üçe ayrılmıştır. Bu kapsamda
olan ilaçlar, Bakanlık tarafından ruhsatlandırılmadan pazara sunulamaz
Soru 53
Farklı mekanizmalar ile bağırsak hareketliliğine etki ederek dışkının atılma
işlemini hızlandıran maddeler aşağıdakilerden hangisidir?
işlemini hızlandıran maddeler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Antiasit
B
Bukkal
C
Enva
D
Laksatif
E
Oftalmik
Açıklama:
Laksatif: Farklı mekanizmalar ile bağırsak hareketliliğine etki ederek dışkının atılma işlemini hızlandıran maddeler.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi iki fazlı sistemler grubunda yer alan ilaç şekillerinden biridir?
Seçenekler
A
Losyonlar
B
Modifiye Salım Gösteren Tabletler
C
Sert jelatin kapsüller
D
Seralar
E
Emülsiyonlar
Açıklama:
İki Fazlı Sistemler: Emülsiyonlar, Süspansiyonlar, Aerosoller
Soru 55
............2 mL’yi geçmemeli, aşılar, epinefrin ve insülin enjeksiyonları ve çok nadir olarak damarların kullanılamadığı durumlarda ve dehidrate çocuklarda dekstroz ve elektrolit gibi büyük hacimli çözeltilerin verilişinde kullanılır.
Yukarıdaki boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Cilt altına enjeksiyon; s.c. (subkutan)
B
Ekleme yapılan enjeksiyon; i.t. (intraartiküler)
C
Kas içine enjeksiyon; i.m. (intramüsküler)
D
Cilt içine enjeksiyon; i.c., i.d. (intrakutan veya intradermal)
E
Kalp kasına enjeksiyon; i.c. (intrakardiyak)
Açıklama:
Cilt altına enjeksiyon; s.c. (subkutan): 2
mL’yi geçmemeli, aşılar, epinefrin ve insülin enjeksiyonları ve çok nadir olarak damarların kullanılamadığı durumlarda ve dehidrate çocuklarda dekstroz ve elektrolit gibi büyük hacimli çözeltilerin verilişinde kullanılır
mL’yi geçmemeli, aşılar, epinefrin ve insülin enjeksiyonları ve çok nadir olarak damarların kullanılamadığı durumlarda ve dehidrate çocuklarda dekstroz ve elektrolit gibi büyük hacimli çözeltilerin verilişinde kullanılır
Soru 56
Aşağıdaki terimlerden hangisi ekleme yapılan enjeksiyon için doğru tanımdır?
Seçenekler
A
Subkutan
B
İntrakardiyak
C
İntraartiküler
D
İntramüsküler
E
İntrakutan
Açıklama:
Ekleme yapılan enjeksiyon; i.t. (intraartiküler): Lokal etki sağlamak amacıyla tahriş olmuş veya tedavi gereken eklemlere yapılan enjeksiyonlardır.
Soru 57
Etkin maddelerin yüklendiği ya da besleyici amaçla içeriğinde yağ bulunan steril preparatlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Enjeksiyonluk Tozlar
B
Enjeksiyonluk Emülsiyonlar
C
Enjeksiyonluk Süspansiyonlar
D
Enjeksiyonluk Kontrollü Salım Sistemleri
E
Enjeksiyonluk Protein Formülasyonları
Açıklama:
Enjeksiyonluk Emülsiyonlar
Etkin maddelerin yüklendiği ya da besleyici amaçla içeriğinde yağ bulunan steril preparatlardır.
Etkin maddelerin yüklendiği ya da besleyici amaçla içeriğinde yağ bulunan steril preparatlardır.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi Terapötik amaç için kullanılan kan ürünlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Envalar
B
Albümin
C
Kırmızı kan hücreleri
D
Plazma, serum ve plazma fraksiyonları
E
Konsantre trombositler
Açıklama:
Terapötik amaç için kullanılan kan ürünleri;
• Plazma, serum ve plazma fraksiyonları,
• Kırmızı kan hücreleri,
• Konsantre trombositler,
• Albümin,
• Pıhtılaşma faktörleri (Faktör VII, VIII, IX
ve XIII),
• Hemoglobin olarak sayılabilir
• Plazma, serum ve plazma fraksiyonları,
• Kırmızı kan hücreleri,
• Konsantre trombositler,
• Albümin,
• Pıhtılaşma faktörleri (Faktör VII, VIII, IX
ve XIII),
• Hemoglobin olarak sayılabilir
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi cilt altına enjekte edilen aşılardan biridir?
Seçenekler
A
Tetanoz
B
Difteri
C
Tifo
D
Kabakulak
E
Boğmaca
Açıklama:
Suçiçeği ve kızamık, kabakulak, kızamıkçık (karma aşı) aşıları cilt altına enjekte
edilmektedir.
edilmektedir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi kas içine enjekte edilen aşılardan biridir?
Seçenekler
A
Suçiçeği
B
Kızamıkçık
C
Kızamık
D
Boğmaca
E
Kabakulak
Açıklama:
İnaktif çocuk felci, inaktif influenza, tifo, BCG, pnömokok, meningokok, difteri, tetanoz, boğmaca, insan papilloma aşıları kas içine enjekte edilmektedir. BCG aşısı, sol omuz deltoid kasına, tek doz olarak yapılır.
Soru 61
Değiştirilmiş salımlı ilaç ürünlerine yönelik ilaç şirketleri tarafından, uzun süreli salımlı bir ilaç ürünü için
özel bir tasarımı yansıtmak veya pazarlamada kullanılmak üzere bir ilaç ürününde kullanılan “SR” kısaltması aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
özel bir tasarımı yansıtmak veya pazarlamada kullanılmak üzere bir ilaç ürününde kullanılan “SR” kısaltması aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
Seçenekler
A
Sürekli salım sistemler
B
Ani Salım Sistemi
C
Enterik kaplı salım sistemleri
D
Uzatılmış salım sistemleri
E
Kontrollü salım sistemleri
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkıdır. Sürekli salım sistemler (Sustained Release; SR)
Ünite 3
Soru 1
Tıbbi ürünler için aşağıdaklerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) tarafından
ruhsat alırlar.
ruhsat alırlar.
B
ISO 9000 ve EN ISO 134485 kriterlerini yerine getirmek
zorundadır.
zorundadır.
C
EN ISO 14155 geçerlidir.
D
Tıbbi Ürün Vijilans Sistemi kurallarına uyarlar.
E
Kompleks bileşenlerden oluşur.
Açıklama:
Tıbbi Ürünler Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) tarafından
ruhsat alırlar.
Diğer şıklar tıbbi cihaz için doğrudur.
ruhsat alırlar.
Diğer şıklar tıbbi cihaz için doğrudur.
Soru 2
Tıbbi Cihazlar için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Biyoeşdeğerlik çalışması yapılır.
B
Tıbbi cihaz üreticileri tek ürün üretirler.
C
İyi Klinik Uygulamaları (GCP) geçerlidir.
D
Farmakovijilans kurallarına uyarlar.
E
Ruhsat dosyası geçerlidir.
Açıklama:
Tıbbi cihaz üreticileri tek ürün üretirler.
Diğer seçenekler tıbbi ürün için doğrudur.
Diğer seçenekler tıbbi ürün için doğrudur.
Soru 3
İçerdikleri aktif madde ya da maddeler sayesinde zararlı olarak kabul edilen bakteri, virüs, mantar gibi mikroorganizmalar, hamam böceği, kene,
karasinek, sivrisinek gibi böcekler, fare ve sıçan gibi
kemirgenler üzerinde kimyasal veya biyolojik etki
gösteren ürünler aşağıdakilerden hangisidir?
karasinek, sivrisinek gibi böcekler, fare ve sıçan gibi
kemirgenler üzerinde kimyasal veya biyolojik etki
gösteren ürünler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hidrokolloid ürünler
B
Tıbbi Ürünler
C
Radyofarmasötik ürünler
D
Biyosidal ürünler
E
Hemostatik ütrünler
Açıklama:
Biyosidal ürünler, içerdikleri aktif madde ya da maddeler sayesinde zararlı olarak kabul edilen bakteri, virüs, mantar gibi mikroorganizmalar, hamam böceği, kene,
karasinek, sivrisinek gibi böcekler, fare ve sıçan gibi kemirgenler üzerinde kimyasal veya biyolojik etki gösteren ürünlerdir.
karasinek, sivrisinek gibi böcekler, fare ve sıçan gibi kemirgenler üzerinde kimyasal veya biyolojik etki gösteren ürünlerdir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi tıbbi cihazlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
biyolojik sinyal izleme cihazları
B
fizik tedavi cihazları
C
ses ve işitme cihazları
D
tıbbi gaz sistemleri
E
Silikon yapışkanlar
Açıklama:
Silikon yapışkanlar ,Tıbbi cihazlarda kullanılan ham maddelerden biridir.
Soru 5
Göz yuvasının dış yüzeyini de içeren vücuttaki herhangi bir doğal açıklık veya
kalıcı olarak açılmış yapay açıklık aşağıdakilerden hangisidir?
kalıcı olarak açılmış yapay açıklık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
implant açıklığı
B
invaziv açıklığı
C
vücut açıklığı
D
cerrahi açıklığı
E
tıbbi açıklık
Açıklama:
Göz yuvasının dış yüzeyini de içeren vücuttaki herhangi bir doğal açıklık veya
kalıcı olarak açılmış yapay açıklık vücut açıklığı olarak tanımlanmaktadır.
kalıcı olarak açılmış yapay açıklık vücut açıklığı olarak tanımlanmaktadır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi teşhis amaçlı kullanılan aktif cihazlardan biridir?
Seçenekler
A
Doğuştan gelen şekil bozukluklarını tanılama cihazları
B
Bir hastalığın etkisini azaltmak için kullanılan cihazlar
C
Kalbe giriş-çıkış yapan damarlar ile temasta bulunan cihazlar
D
Omurilik ile temasta bulunan cihazlar
E
Steril cihazlar
Açıklama:
Teşhis amaçlı aktif cihazlar; hastalık veya doğuştan gelen şekil bozuklukları, sağlık durumunu
ve fizyolojik fonksiyonları tanımlama, teşhis, izleme veya tedavi etmek amacıyla bilgi sağlamak için
tek başına veya başka tıbbi cihazlarla birlikte kullanılan aktif tıbbi cihazlardır.
Doğuştan gelen şekil bozukluklarını tanılama cihazları
ve fizyolojik fonksiyonları tanımlama, teşhis, izleme veya tedavi etmek amacıyla bilgi sağlamak için
tek başına veya başka tıbbi cihazlarla birlikte kullanılan aktif tıbbi cihazlardır.
Doğuştan gelen şekil bozukluklarını tanılama cihazları
Soru 7
Risk durumuna göre II. sınıfda değerlendirilmesi gereken cihazlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
merkezî sinir sistemiyle doğrudan temas edecek şekilde kullanılan cihazlar
B
tıbbi cihazları dezenfekte etmeye yarayan cihazlar
C
sağlam deri ile teması amaçlanan cihazlar
D
ölçüm özellikli cihazlar
E
steril cihazlar
Açıklama:
Sınıf IIa " Orta risk grubuna dâhil cihazlar (dişlere yerleştirilen cihazlar; kanın veya diğer vücut sıvılarının alınıp verilmesi veya saklanması veya organları, organ parçalarının veya vücut dokularının saklanması amacı ile kullanılan cihazlar; aktif tıbbi cihaz ile bağlantılı olarak kullanımı öngörülen, vücut girişleri ile uyumlu bütün invaziv cihazlar; radyofarmasötiklerin canlı dokulardaki dağılımını görüntülemede kullanılan cihazlar, hayati
fizyolojik fonksiyonların doğrudan teşhisi veya izlenmesine olanak sağlayan cihazlar; tıbbi cihazları dezenfekte etmeye yarayan cihazlar)
fizyolojik fonksiyonların doğrudan teşhisi veya izlenmesine olanak sağlayan cihazlar; tıbbi cihazları dezenfekte etmeye yarayan cihazlar)
Soru 8
Tek kullanımlık kombinasyon ürünleri hangi yönetmeliğin hükümlerine tabidir?
Seçenekler
A
Beşerî Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği
B
Tıbbi Cihaz Yönetmeliği
C
Kozmetik Ürünler Yönetmeliği
D
Sınır Ürünler Yönetmeliği
E
Türk Standardları Yönetmeliği
Açıklama:
Kombinasyon ürünlerinin tek kullanımlık olduğu durumlarda bu tek ürün Beşerî Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği hükümlerine tabidir.
Soru 9
İnsan vücudunun dış kısımlarını temizlemek, koku vermek, görünümünü değiştirmek, bunları korumak, iyi bir durumda tutmak veya vücut kokularını düzeltmek olan bütün madde veya karışımları aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
sınır ürünler
B
kombinasyon ürünler
C
antimikrobiyal ürünler
D
transdermal ürünler
E
kozmetik ürünler
Açıklama:
İnsan vücudunun dış kısımlarını temizlemek, koku vermek, görünümünü değiştirmek, bunları korumak, iyi bir durumda tutmak veya vücut kokularını düzeltmek olan bütün madde veya karışımları kozmetik ürün olarak ifade edilmektedir.
kozmetik ürünler
kozmetik ürünler
Soru 10
Sterilite Güvence Sınırı (SAL) değeri 10- 6 olan üründe, en fazla kaç ürünün steril olmama olasılığı vardır?
Seçenekler
A
on
B
beş
C
bir
D
yüz
E
yirmi
Açıklama:
10- 6 ’lık bir Sterilite Güvence Sınırı (SAL) değeri, sterilize edilmiş 1×10
6 üründe en fazla 1 adet ürünün steril olmama olasılığını ifade etmektedirSoru 11
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri tıbbi ürün için gerekli olan özelliklerdendir?
I.Beşeri tıbbi ürünler ruhsatlandırma yönetmeliğine tabidir
II.Biyoeşdeğerlilik çalışması yapılır
III.Pazar sonrası denetim yapılır
IV.Kompleks bileşenlerden oluşur
V.Dayanıklıdırlar
I.Beşeri tıbbi ürünler ruhsatlandırma yönetmeliğine tabidir
II.Biyoeşdeğerlilik çalışması yapılır
III.Pazar sonrası denetim yapılır
IV.Kompleks bileşenlerden oluşur
V.Dayanıklıdırlar
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II, III
D
I,II, III, IV
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Tıbbi Cihaz Tanımı
Tıbbi ürünler, beşeri tıbbi ürünler ruhsatlandırma yönetmeliğine tabidirler. Ayrıca biyoeşdeğerlilik çalışmaları ve pazar sonrası denetimleri de yapılır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Tıbbi ürünler, beşeri tıbbi ürünler ruhsatlandırma yönetmeliğine tabidirler. Ayrıca biyoeşdeğerlilik çalışmaları ve pazar sonrası denetimleri de yapılır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri tıbbi cihazlar gurubundandır?
I.Steroit kaplı uçlu elektrotlar
II.Port sistemleri
III. İlaç taşıyıcı pompalar
IV.Diş dolgu malzemeleri
V.Cerrahi iplikler
I.Steroit kaplı uçlu elektrotlar
II.Port sistemleri
III. İlaç taşıyıcı pompalar
IV.Diş dolgu malzemeleri
V.Cerrahi iplikler
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II, III
D
I,II, III, IV
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Tıbbi Cihaz Tanımı
Steroit kaplı uçlu elektrotlar, port sistemleri, ilaç taşıyıcı pompalar, diş dolgu malzemeleri ve cerrahi ipliklerin tamamı tıbbi cihazlar grubundandır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Steroit kaplı uçlu elektrotlar, port sistemleri, ilaç taşıyıcı pompalar, diş dolgu malzemeleri ve cerrahi ipliklerin tamamı tıbbi cihazlar grubundandır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 13
Cerrahi müdahale ile bütünüyle insan vücuduna veya göz yüzeyine veya deri yüzeyine yerleştirilen ve yerleştirme işleminden sonra yerinde kalan cihazlara ne denir?
Seçenekler
A
İmplant cihazlar
B
Cerrahi invaziv cihazlar
C
İnvaziv cihazlar
D
Geçici süreli cihazlar
E
Kısa süreli cihazlar
Açıklama:
Tıbbi Cihazların Sınıflandırılmasında Kullanılan Parametreler
İmplant cihazlar; cerrahi müdahale ile bütünüyle insan vücuduna veya göz yüzeyine veya deri yüzeyine yerleştirilen ve yerleştirme işleminden sonra yerinde kalan cihazlardır. İnsan vücuduna cerrahi operasyonla kısmen takılan ve işlemden sonra en az 30 gün yerinde kalması öngörülen cihazlar da implant cihazlar olarak tanımlanır. Doğru cevap A seçeneğidir.
İmplant cihazlar; cerrahi müdahale ile bütünüyle insan vücuduna veya göz yüzeyine veya deri yüzeyine yerleştirilen ve yerleştirme işleminden sonra yerinde kalan cihazlardır. İnsan vücuduna cerrahi operasyonla kısmen takılan ve işlemden sonra en az 30 gün yerinde kalması öngörülen cihazlar da implant cihazlar olarak tanımlanır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi Sınıf IIb tıbbi cihazlardandır?
Seçenekler
A
Vücut girişleri ile uyumlu bütün invaziv cihazlar
B
Ölçüm özellikli cihazlar
C
Meme implantları
D
Kan torbaları
E
Kalp stentleri
Açıklama:
Risk Durumlarına Göre Tıbbi Cihazların Sınıflandırılması
Kan torbaları Sınıf IIb tıbbi cihazlardandır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Kan torbaları Sınıf IIb tıbbi cihazlardandır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 15
Aşağıdaki kombinasyon ürünlerinden hangisi tıbbi ürün grubuna girer?
Seçenekler
A
İlaçlı port sistemleri
B
Spermisit kaplı prezervatifler
C
Transdermal yamalar
D
Cerrahi veya bariyer örtüler
E
İlaçlı stentler
Açıklama:
Transdermal yamalar kombinasyon ürünleri tıbbi ürünler grubuna girer. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 16
TS EN ISO 13485 kalite standardı aşağıdakilerden hangisi ya da hangilerini sağlamaktadır?
I. Mevcut yasal mevzuatlara uymayı
II.Geri çekmeleri önlemeyi
III. Sistemin etkinliğinin sürekliliğini
IV. Kârın, verimliliğin ve pazar payının arttırılmasını
V. Sistemin aksayan yönlerini tespit ederek düzeltme olanağı
I. Mevcut yasal mevzuatlara uymayı
II.Geri çekmeleri önlemeyi
III. Sistemin etkinliğinin sürekliliğini
IV. Kârın, verimliliğin ve pazar payının arttırılmasını
V. Sistemin aksayan yönlerini tespit ederek düzeltme olanağı
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II, III
D
I, II, III, IV
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Tıbbi Cihaz Üretimi ve Kalite Sistemi
TS EN ISO 13485 kalite standardı, mevcut yasal mevzuatlara uymayı, geri çekmeleri önlemeyi, sistemin etkinliğinin sürekliliğini, kârın, verimliliğin ve pazar payının arttırılmasını, sistemin aksayan yönlerini tespit ederek düzeltme olanağını sağlamaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.
TS EN ISO 13485 kalite standardı, mevcut yasal mevzuatlara uymayı, geri çekmeleri önlemeyi, sistemin etkinliğinin sürekliliğini, kârın, verimliliğin ve pazar payının arttırılmasını, sistemin aksayan yönlerini tespit ederek düzeltme olanağını sağlamaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisinin için sterilasyonu için gama radyasyon tavsiye edilmez?
Seçenekler
A
Polikarbonatlar
B
Politetrafloroetilen
C
Polietilenler
D
Ethilen propilen dien monomer
E
Polivinilklorür
Açıklama:
Tıbbi Cihazların Sterilizasyon ve Dezenfeksiyon Yöntemleri
Politetrafloroetilen için gama radyasyon tavsiye edilmeyen bir sterilizasyon yöntemidir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Politetrafloroetilen için gama radyasyon tavsiye edilmeyen bir sterilizasyon yöntemidir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 18
Aşağıda verilenlerden hangisi Ortofitalaldehit (%0.55) için doğrudur?
Seçenekler
A
Mikobakterilere daha etkilidir
B
Koroziftir
C
Ucuzdur
D
Perasetik asitle sinerjik etkilidir
E
Organik madde ve ışıktan etkilenir
Açıklama:
Tıbbi Cihazların Sterilizasyon ve Dezenfeksiyon Yöntemleri
Ortofitalaldehit (%0.55) , gluteraldehitten daha az toksiktir, korozif değildir ve mikobakterilere daha etkilidir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Ortofitalaldehit (%0.55) , gluteraldehitten daha az toksiktir, korozif değildir ve mikobakterilere daha etkilidir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi bir tıbbi cihazın taşıması gereken özelliklerdendir?
Seçenekler
A
Farmakovijilans kurallarına uyarlar
B
Pazar sonrası denetim yapılır
C
Teknik doküman geçerlidir
D
Kısa yarı ömürlüdürler
E
CE işareti taşımaz
Açıklama:
Tıbbi Cihaz Tanımı
Bir tıbbi cihazın için teknik doküman geçerlidir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Bir tıbbi cihazın için teknik doküman geçerlidir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 20
Aşağıdaki kombinasyon ürünlerinden hangisi tıbbi ürünler grubundandır?
Seçenekler
A
Etkin madde ile kaplı kateterler
B
Önceden dolumu yapılmış enjektörler
C
Lokal anestezik içeren yumuşak doku dolgular
D
Spermisit kaplı prezervatifler
E
Antibiyotik içeren kemik çimentoları
Açıklama:
Kombinasyon Ürünleri
Önceden dolumu yapılmış enjektörler tıbbi ürünler grubundandır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Önceden dolumu yapılmış enjektörler tıbbi ürünler grubundandır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 21
Tıbbi Cihaz Yönetmeliğine göre aşağıdakilerden hangisi tıbbi cihazın insan üzerindeki kullanım amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Hastalarda kan değerlerinin normal sınırlara döndürülmesi
B
Hastalığın tanısı, önlenmesi, izlenmesi, tedavisi veya hafifletilmesi,
C
Yaralanma veya sakatlığın tanısı, izlenmesi, tedavisi, hafifletilmesi veya mağduriyetin giderilmesi,
D
Anatomik veya fizyolojik bir işlevin araştırılması, değiştirilmesi veya yerine başka bir şey konulması,
E
Doğum kontrolü veya sadece ilaç uygulamak
Açıklama:
Tıbbi Cihaz Yönetmeliğinde tıbbi cihaz tanımı;
insanda kullanıldıklarında asli fonksiyonunu farmakolojik, immünolojik veya metabolik etkiler ile sağlamayan
fakat fonksiyonunu yerine getirirken bu etkiler tarafından desteklenebilen ve insan üzerinde:
1. Hastalığın tanısı, önlenmesi, izlenmesi, tedavisi veya hafifletilmesi,
2. Yaralanma veya sakatlığın tanısı, izlenmesi, tedavisi, hafifletilmesi veya mağduriyetin giderilmesi,
3. Anatomik veya fizyolojik bir işlevin araştırılması, değiştirilmesi veya yerine başka bir şey konulması,
4. Doğum kontrolü veya sadece ilaç uygulamak
amacıyla imal edilmiş, tek başına veya birlikte kullanılabilen, amaçlanan işlevini yerine getirebilmesi
için gerekiyorsa bilgisayar yazılımı ile de kullanılan ve cansız hayvanların dokularından da elde edilen
ürünler dahil olmak üzere, her türlü araç, alet, cihaz, aksesuar veya diğer malzemelerin tümü şeklinde
yapılmaktadır (Tıbbi Cihaz Yönetmeliği, 2011).
insanda kullanıldıklarında asli fonksiyonunu farmakolojik, immünolojik veya metabolik etkiler ile sağlamayan
fakat fonksiyonunu yerine getirirken bu etkiler tarafından desteklenebilen ve insan üzerinde:
1. Hastalığın tanısı, önlenmesi, izlenmesi, tedavisi veya hafifletilmesi,
2. Yaralanma veya sakatlığın tanısı, izlenmesi, tedavisi, hafifletilmesi veya mağduriyetin giderilmesi,
3. Anatomik veya fizyolojik bir işlevin araştırılması, değiştirilmesi veya yerine başka bir şey konulması,
4. Doğum kontrolü veya sadece ilaç uygulamak
amacıyla imal edilmiş, tek başına veya birlikte kullanılabilen, amaçlanan işlevini yerine getirebilmesi
için gerekiyorsa bilgisayar yazılımı ile de kullanılan ve cansız hayvanların dokularından da elde edilen
ürünler dahil olmak üzere, her türlü araç, alet, cihaz, aksesuar veya diğer malzemelerin tümü şeklinde
yapılmaktadır (Tıbbi Cihaz Yönetmeliği, 2011).
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi risk durumlarına göre "orta risk grubuna dâhil tıbbi cihazlar" dan (Sınıf IIa) birisidir?
Seçenekler
A
İmplant cihazlar ve uzun süreli cerrahi invaziv cihazlar
B
İyonlaştırıcı radyasyon formunda enerji sağlayan cihazlar
C
Dermis tabakasının tahribatı sonucu oluşan yaralarda kullanılması öngörülen ve sadece ikincil olarak iyileşmeyi sağlayan cihazlar
D
Doğum kontrolü veya cinsel temasla geçen hastalıkların bulaşmasını engellemek amacıyla kullanılan bütün cihazlar
E
Radyofarmasötiklerin canlı dokulardaki dağılımını görüntülemede kullanılan cihazlar
Açıklama:
Sınıf IIa " Orta risk grubuna dâhil cihazlar (dişlere yerleştirilen cihazlar; kanın veya diğer vücut sıvılarının alınıp verilmesi veya saklanması veya organları, organ parçalarının veya vücut dokularının saklanması amacı ile kullanılan cihazlar; aktif tıbbi cihaz ile bağlantılı olarak kullanımı öngörülen, vücut girişleri ile uyumlu bütün invaziv cihazlar; radyofarmasötiklerin canlı dokulardaki dağılımını görüntülemede kullanılan cihazlar, hayati fizyolojik fonksiyonların doğrudan teşhisi veya izlenmesine olanak sağlayan cihazlar; tıbbi cihazları dezenfekte etmeye yarayan cihazlar)
• Sınıf IIb " Yükseltilmiş (orta) risk grubuna dâhil cihazlar (implant cihazlar ve uzun süreli cerrahi invaziv cihazlar, iyonlaştırıcı radyasyon formunda enerji sağlayan cihazlar; dermis tabakasının tahribatı sonucu oluşan yaralarda kullanılması öngörülen ve sadece ikincil olarak iyileşmeyi sağlayan cihazlar; doğum kontrolü veya cinsel temasla geçen hastalıkların bulaşmasını engellemek amacıyla kullanılan bütün cihazlar; kontakt lensleri dezenfekte etmeye, temizlemeye, durulamaya ve gerektiğinde nemlendirmeye yarayan cihazlar; kan torbaları ) (Şekil 3.2) (Tıbbi Cihaz Yönetmeliği, 2011).
• Sınıf IIb " Yükseltilmiş (orta) risk grubuna dâhil cihazlar (implant cihazlar ve uzun süreli cerrahi invaziv cihazlar, iyonlaştırıcı radyasyon formunda enerji sağlayan cihazlar; dermis tabakasının tahribatı sonucu oluşan yaralarda kullanılması öngörülen ve sadece ikincil olarak iyileşmeyi sağlayan cihazlar; doğum kontrolü veya cinsel temasla geçen hastalıkların bulaşmasını engellemek amacıyla kullanılan bütün cihazlar; kontakt lensleri dezenfekte etmeye, temizlemeye, durulamaya ve gerektiğinde nemlendirmeye yarayan cihazlar; kan torbaları ) (Şekil 3.2) (Tıbbi Cihaz Yönetmeliği, 2011).
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi risk durumlarına göre "Yükseltilmiş (orta) risk grubuna dâhil tıbbi cihazlardan (Sınıf IIb) birisidir?
Seçenekler
A
Dişlere yerleştirilen cihazlar
B
Vücut dokularının saklanması amacı ile kullanılan cihazlar
C
Vücut girişleri ile uyumlu bütün invaziv cihazlar
D
Radyofarmasötiklerin canlı dokulardaki dağılımını görüntülemede kullanılan cihazlar
E
İyonlaştırıcı radyasyon formunda enerji sağlayan cihazlar
Açıklama:
Sınıf IIa " Orta risk grubuna dâhil cihazlar (dişlere yerleştirilen cihazlar; kanın veya diğer vücut sıvılarının alınıp verilmesi veya saklanması veya organları, organ parçalarının veya vücut dokularının saklanması amacı ile kullanılan cihazlar; aktif tıbbi cihaz ile bağlantılı olarak kullanımı öngörülen, vücut girişleri ile uyumlu bütün invaziv cihazlar; radyofarmasötiklerin canlı dokulardaki dağılımını görüntülemede kullanılan cihazlar, hayati fizyolojik fonksiyonların doğrudan teşhisi veya izlenmesine olanak sağlayan cihazlar; tıbbi cihazları dezenfekte etmeye yarayan cihazlar)
• Sınıf IIb " Yükseltilmiş (orta) risk grubuna dâhil cihazlar (implant cihazlar ve uzun süreli cerrahi invaziv cihazlar, iyonlaştırıcı radyasyon formunda enerji sağlayan cihazlar; dermis tabakasının tahribatı sonucu oluşan yaralarda kullanılması öngörülen ve sadece ikincil olarak iyileşmeyi sağlayan cihazlar; doğum kontrolü veya cinsel temasla geçen hastalıkların bulaşmasını engellemek amacıyla kullanılan bütün cihazlar; kontakt lensleri dezenfekte etmeye, temizlemeye, durulamaya ve gerektiğinde nemlendirmeye yarayan cihazlar; kan torbaları ) (Şekil 3.2) (Tıbbi Cihaz Yönetmeliği, 2011).
• Sınıf IIb " Yükseltilmiş (orta) risk grubuna dâhil cihazlar (implant cihazlar ve uzun süreli cerrahi invaziv cihazlar, iyonlaştırıcı radyasyon formunda enerji sağlayan cihazlar; dermis tabakasının tahribatı sonucu oluşan yaralarda kullanılması öngörülen ve sadece ikincil olarak iyileşmeyi sağlayan cihazlar; doğum kontrolü veya cinsel temasla geçen hastalıkların bulaşmasını engellemek amacıyla kullanılan bütün cihazlar; kontakt lensleri dezenfekte etmeye, temizlemeye, durulamaya ve gerektiğinde nemlendirmeye yarayan cihazlar; kan torbaları ) (Şekil 3.2) (Tıbbi Cihaz Yönetmeliği, 2011).
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi risk durumlarına göre "Sınıf III: Yüksek risk grubuna dahil cihazlar" dan birisi değildir?
Seçenekler
A
Meme implantları
B
Kalp stentleri
C
Vücutta kimyasal değişime uğrayan veya ilaç vermede kullanılan cihazlar
D
Merkezî sinir sistemiyle doğrudan temas edecek şekilde kullanılan cihazlar
E
İyonlaştırıcı radyasyon formunda enerji sağlayan cihazlar
Açıklama:
Sınıf III " Yüksek risk grubuna dahil cihazlar (meme implantları, kalp stentleri, vücutta kimyasal değişime uğrayan veya ilaç vermede kullanılan cihazlar, kalp, merkezî dolaşım sistemi veya merkezî sinir sistemiyle doğrudan temas edecek şekilde kullanılan cihazlar; insan kanı türevini bir bütünün parçası olarak içeren tüm cihazlar, sadece sağlam deri ile teması amaçlanan cihazlar hariç, hayvan dokuları veya ölü doku parçaları kullanılarak imal edilen bütün cihazlar)(Tıbbi Cihaz Yönetmeliği, 2011).
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi tıbbi üründür?
Seçenekler
A
Antibiyotik içeren kemik çimentoları / dolguları
B
İlaçlı port sistemleri
C
Transdermal yamalar
D
İlaçlı stentler
E
Steroit kaplı uçlu elektrotlar
Açıklama:

Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi tıbbi cihazdır?
Seçenekler
A
Önceden dolumu yapılmış enjektörler
B
Transdermal yamalar
C
Progestojen salgılamak amacı ile üretilen rahim içi kontraseptifler
D
Bakır veya gümüş içeren intrauterin kontraseptifler
E
Antimikrobiyal madde içeren yara pansumanları
Açıklama:

Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi tıbbi cihazın sağlaması gereken kalite gerekliliklerini belirleyen kurum-kuruluşlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Uluslararası Standardizasyon Organizasyonu (ISO)
B
Amerikan ilaç ve gıda dairesi (FDA)
C
Avrupa Standartlar Komitesi (CEN)
D
Avrupa İlaç Kalite ve Sağlık Bakım Direktörlüğü (EDQM)
E
Türk Standardları Enstitüsü (TSE)
Açıklama:
Ürün çeşitliliği nedeni ile her tıbbi cihaza uygulanabilecek belirli bir üretim yöntemi tanımlanamazken
her tıbbi cihazın sağlaması gereken kalite gereklilikleri Uluslararası Standardizasyon Organizasyonu (ISO),
Avrupa Standartlar Komitesi (CEN), Amerikan Test ve Malzeme Kurumu (ASTM), Avrupa İlaç Kalite ve Sağlık
Bakım Direktörlüğü (EDQM) ve Türk Standardları Enstitüsü (TSE) tarafından ve farmasötik alanda kalite
standartları farmakopeler tarafından belirlenmektedir
her tıbbi cihazın sağlaması gereken kalite gereklilikleri Uluslararası Standardizasyon Organizasyonu (ISO),
Avrupa Standartlar Komitesi (CEN), Amerikan Test ve Malzeme Kurumu (ASTM), Avrupa İlaç Kalite ve Sağlık
Bakım Direktörlüğü (EDQM) ve Türk Standardları Enstitüsü (TSE) tarafından ve farmasötik alanda kalite
standartları farmakopeler tarafından belirlenmektedir
Soru 28
- Kuruluşta bir kalite sistemi kurarak kalite bilincini yerleştirmeyi
- Mevcut yasal mevzuatlara uymayı
- Sistemin aksayan yönlerini tespit ederek düzeltme olanağını
- Geri çekmeleri önlemeyi
- Bitmiş üründen kaynaklanabilecek riskleri ortadan kaldırmayı
Seçenekler
A
Yalnız I ve II
B
Yalnız I, III, V
C
Yalnız III, IV, V
D
Yalnız I, II, III,V
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
TS EN ISO 13485 kalite standardı;
• Kuruluşta bir kalite sistemi kurarak kalite bilincini yerleştirmeyi
• Mevcut yasal mevzuatlara uymayı
• Müşteri ihtiyaç ve beklentilerini karşılamayı
• Müşteri memnuniyetini arttırmayı
• Sistemin aksayan yönlerini tespit ederek düzeltme olanağını
• Geri çekmeleri önlemeyi
• Kârın, verimliliğin ve pazar payının arttırılmasını
• Bitmiş üründen kaynaklanabilecek riskleri ortadan kaldırmayı
• Sistemin etkinliğinin sürekliliğini
• Ürünlerde CE işareti kullanabilmek için etkin bir yol izlemeyi
• Ulusal ve uluslararası düzeyde uygulanabilir bir yönetim sistemine sahip olmayı sağlamaktadır
• Kuruluşta bir kalite sistemi kurarak kalite bilincini yerleştirmeyi
• Mevcut yasal mevzuatlara uymayı
• Müşteri ihtiyaç ve beklentilerini karşılamayı
• Müşteri memnuniyetini arttırmayı
• Sistemin aksayan yönlerini tespit ederek düzeltme olanağını
• Geri çekmeleri önlemeyi
• Kârın, verimliliğin ve pazar payının arttırılmasını
• Bitmiş üründen kaynaklanabilecek riskleri ortadan kaldırmayı
• Sistemin etkinliğinin sürekliliğini
• Ürünlerde CE işareti kullanabilmek için etkin bir yol izlemeyi
• Ulusal ve uluslararası düzeyde uygulanabilir bir yönetim sistemine sahip olmayı sağlamaktadır
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi bakır, pirinç ve çinko ile uyumsuz endoskop kaplamalarına zarar verebilen dezenfektandır?
Seçenekler
A
Gluteraldehit (≥ %2)
B
Ortofitalaldehit (%0.55)
C
Hidrojen peroksit (%7.5)
D
Klordioksit
E
Etanol (% 96)
Açıklama:

Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi aletlere zarar vermeyen, korozif olmayan, penetrasyonu iyi olan, ucuz bir dezenfektandır?
Seçenekler
A
Gluteraldehit (≥ %2)
B
Ortofitalaldehit (%0.55)
C
Hidrojen peroksit (%7.5)
D
Klordioksit
E
Metanol
Açıklama:

Soru 31
I Hastalığın tanısı, önlenmesi, izlenmesi, tedavisi veya hafifletilmesi
II Doğum kontrolü veya sadece ilaç uygulamak
III Yaralanma veya sakatlığın tanısı, izlenmesi, tedavisi, hafifletilmesi veya mağduriyetin giderilmesi
Tıbbi Cihaz Yönetmeliğinde yer alan tıbbi cihaz tanımı yukarıdaki ifadelerden hangisini yada hangilerini kapsamaktadır?
II Doğum kontrolü veya sadece ilaç uygulamak
III Yaralanma veya sakatlığın tanısı, izlenmesi, tedavisi, hafifletilmesi veya mağduriyetin giderilmesi
Tıbbi Cihaz Yönetmeliğinde yer alan tıbbi cihaz tanımı yukarıdaki ifadelerden hangisini yada hangilerini kapsamaktadır?
Seçenekler
A
Sadece I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II ve III
E
I ve III
Açıklama:
- Hastalığın tanısı, önlenmesi, izlenmesi, tedavisi veya hafifletilmesi,
- Yaralanma veya sakatlığın tanısı, izlenmesi, tedavisi, hafifletilmesi veya mağduriyetin giderilmesi,
- Anatomik veya fizyolojik bir işlevin araştırılması, değiştirilmesi veya yerine başka bir şey konulması,
- Doğum kontrolü veya sadece ilaç uygulamak
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi vücut temasını göre tıbbi cihaz sınıflarından biridir?
Seçenekler
A
İnvaziv Cihazlar
B
Aktif tıbbi cihazlar
C
Geçici süreli
D
Uzun süreli
E
Sınıf I
Açıklama:
Vücut ile Temas Durumlarına Göre Tıbbi Cihazların Sınıflandırılması: İnvaziv olmayan ve invaziv olan (invaziv, cerrahi invaziv) olmak üzere iki grup altında incelenmektedir.
Soru 33
Risk durumlarına göre tıbbi cihazlar sınıflandırıldığında damar stendleri hangi grupta yer almaktadır?
Seçenekler
A
Sınıf I
B
Sınıf Ia
C
Sınıf II
D
Sınıf IIb
E
Sınıf III
Açıklama:
Sınıf III: Yüksek risk grubuna dahil cihazlar (meme implantları, kalp stentleri, vücutta kimyasal değişime uğrayan veya ilaç vermede kullanılan cihazlar, kalp, merkezî dolaşım sistemi veya merkezî sinir sistemiyle doğrudan temas edecek şekilde kullanılan cihazlar; insan kanı türevini bir bütünün parçası olarak içeren tüm cihazlar, sadece sağlam deri ile teması amaçlanan cihazlar hariç, hayvan dokuları veya ölü doku parçaları kullanılarak imal edilen bütün cihazlar)
Soru 34
Aşağıdaki tıbbi cihazlarda kullanılan hammaddelerden hangisinin sterilizasyonunda Gama Radyasyonu tavsiye edilmez?
Seçenekler
A
Politetrafloroetilen
B
Polikarbonat
C
Polietilen
D
Polivinilklorür
E
Etilen propil dien
Açıklama:
Politetrafloroetilen sterilizasyon kodu Gama radyasyonu için 1 olarak belirlenmiştir. 1 skoru tavsiye edilmez anlamındadır.
Soru 35
İçerdikleri aktif madde ya da maddeler sayesinde zararlı olarak kabul edilen bakteri, virüs, mantar gibi mikroorganizmalar, hamam böceği, kene, karasinek, sivrisinek gibi böcekler, fare ve sıçan gibi kemirgenler üzerinde kimyasal veya biyolojik etki gösteren kimyasal ürünlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Antibiyotik
B
Biyosidal
C
Dezenfektan
D
Sabun
E
İnsektisit
Açıklama:
Biyosidal ürünler, içerdikleri aktif madde ya da maddeler sayesinde zararlı olarak kabul edilen bakteri, virüs, mantar gibi mikroorganizmalar, hamam böceği, kene, karasinek, sivrisinek gibi böcekler, fare ve sıçan gibi kemirgenler üzerinde kimyasal veya biyolojik etki gösterirler.
Soru 36
Ülkemizde Sağlık Bakanlığına bağlı tıbbi cihaz ve ilaç ruhsatlandırması ve değerlendirmesiyle ilgili kurumun kısaltması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
FDA
B
EMA
C
CE
D
ISO
E
TİTCK
Açıklama:
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) Ülkemizde Sağlık Bakanlığına bağlı tıbbi cihaz ve ilaç ruhsatlandırması ve değerlendirmesiyle ilgili kurumdur.
Soru 37
Herhangi bir sterilizasyon veya biyolojik yük azaltma adımından önce belirli bir ürünle ilişkili mikroorganizmaların toplam sayısı aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
ppm
B
Koloni Sayısı
C
Prion Miktarı
D
Bioburden
E
Zone Çapı
Açıklama:
Herhangi bir sterilizasyon veya biyolojik yük azaltma adımından önce belirli bir ürünle ilişkili mikroorganizmaların toplam sayısı biyolojik yük (Bioburden) olarak tanımlanmaktadır
Soru 38
Aşağıdaki dezenfektanların hangisinin yüksek düzey dezenfeksiyonda temas süresi diğerlerinden daha düşüktür?
Seçenekler
A
Etil Alkol
B
Gluteraldehit
C
Hidrojen perooksit
D
Klordioksit
E
Ortoftalaldehit
Açıklama:
Klordioksit temas yüzeyi 5 dakika olan hızlı dezenfekte eden kuvvetli bir dezenfektandır.
Soru 39
Tıbbi cihaz ile ilgili olumsuz olayların bildirilmesi, saha güvenliği ile ilgili düzeltici faaliyet rapor ve bildirimlerinin yapılması anlamına gelen ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tıbbi cihaz güvenliği
B
Tıbbi cihaz vijilansı
C
Tıbbi cihaz bakımı
D
Tıbbi cihaz toksisitesi
E
Tıbbi cihaz sepsisi
Açıklama:
Tıbbi cihaz vijilansı kavramı tıbbi cihaz ile ilgili olumsuz olayların bildirilmesi, saha güvenliği ile ilgili düzeltici faaliyet rapor ve bildirimlerinin yapılması anlamına gelmektedir.
Soru 40
Bir tıbbi cihazın Avrupa Ekonomik Alanında satılabilmesi için aşağıdaki işaretlemelerden hangisine sahip olması gerekmektedir?
Seçenekler
A
USP
B
TSE
C
EMA
D
İSO
E
CE
Açıklama:
Avrupa Uygunluk (European Conformity - CE) işareti malların serbest dolaşımını sağlayabilmek amacıyla Avrupa Birliği’nin, 1985 yılında oluşturduğu “Yeni Yaklaşım” çerçevesinde uygulanan bir
sağlık ve güvenlik işareti olarak tanımlanmaktadır. Avrupa Ekonomik Alanında (AEA) genişletilmiş tek pazarda işlem gören birçok ürün üzerinde “CE” harfleri görülmektedir. Bu işaret AEA’da satılan
ürünlerin yüksek güvenlik, sağlık ve çevre koruma gereksinimlerini karşılayacak şekilde değerlendirildiğini
belirtmektedir.
sağlık ve güvenlik işareti olarak tanımlanmaktadır. Avrupa Ekonomik Alanında (AEA) genişletilmiş tek pazarda işlem gören birçok ürün üzerinde “CE” harfleri görülmektedir. Bu işaret AEA’da satılan
ürünlerin yüksek güvenlik, sağlık ve çevre koruma gereksinimlerini karşılayacak şekilde değerlendirildiğini
belirtmektedir.
Ünite 4
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Rekonstrüktif Eklem Replasmanlarından biridir?
Seçenekler
A
Torakolomber implantlar
B
Servikal implantlar
C
Hiyalüronik asit
D
Kalça protezi implantları
E
Kemik çimentosu
Açıklama:
Rekonstrüktif Eklem
Replasmanları
• Diz protezleri
• Kalça protezi implantları
• Diğer rekonstrüktif eklem
replasmanları
• Omuz implantları
• Dirsek implantları
• Ayak bileği implantları
• Eklem replasmanları
Replasmanları
• Diz protezleri
• Kalça protezi implantları
• Diğer rekonstrüktif eklem
replasmanları
• Omuz implantları
• Dirsek implantları
• Ayak bileği implantları
• Eklem replasmanları
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi duygusal ve nörolojik implantlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Timpanostomi tüpü
B
Koklear implant
C
Nörostimülatörler
D
Göz içi lens
E
Torakolomber implantlar
Açıklama:
Duyusal ve nörolojik implantlar, ana duyuları ve beyni etkileyen bozuklukların yanı sıra diğer nörolojik bozukluklarda kullanılmaktadır. Ağırlıklı olarak katarakt, glokom, keratokonus ve diğer görme bozuklukları, otoskleroz ve diğer işitme kaybı sorunları ile orta kulak iltihabı gibi orta kulak hastalıkları, epilepsi, Parkinson hastalığı ve tedaviye dirençli depresyon gibi nörolojik hastalıklar
gibi durumların tedavisinde kullanılırlar. Örnekler arasında göz içi lens, intrastromal korneal halka segmenti, koklear implant, timpanostomi tüpü ve nörostimülatörler bulunmaktadır
gibi durumların tedavisinde kullanılırlar. Örnekler arasında göz içi lens, intrastromal korneal halka segmenti, koklear implant, timpanostomi tüpü ve nörostimülatörler bulunmaktadır
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi retinanın üstüne yerleştirilen implantlardan biridir?
Seçenekler
A
Vestibular implantlar
B
Epiretinal implantlar
C
Olfaktör implantlar
D
Subretinal implantlar
E
Koklear implantlar
Açıklama:
Retina implantlarına yönelik en yaygın iki yaklaşım, sırasıyla retinanın üstüne veya arkasına yerleştirilen göz protezlerine karşılık gelen “epiretinal” ve “subretinal” implantlardır. Epiretinal implantlar retinanın üstünde bulunur ve bu nedenle retina ganglion hücrelerine (RGC’ler) en yakın konumdadır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisinde koklear implantları kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Göz
B
Diş
C
Kulak
D
Diz
E
Kalp
Açıklama:
Koklear İmplantlar (İşitme Cihazları)
Koklear implant (CI), koklea içindeki elektrotlar aracılığıyla işitme siniri liflerini doğrudan uyararak işitme sisteminin mekanik parçalarının yerini alan, cerrahi olarak vücuda yerleştirilen, elektronik tıbbi bir cihazdır. Bir kişinin koklear implant uygulamasına aday olabilmesi için, her iki kulağında ileri derecede sensörinöral işitme kaybı olması fakat işitme ile ilgili sinir sisteminin sorunsuz çalışıyor olması gerekmektedir
Koklear implant (CI), koklea içindeki elektrotlar aracılığıyla işitme siniri liflerini doğrudan uyararak işitme sisteminin mekanik parçalarının yerini alan, cerrahi olarak vücuda yerleştirilen, elektronik tıbbi bir cihazdır. Bir kişinin koklear implant uygulamasına aday olabilmesi için, her iki kulağında ileri derecede sensörinöral işitme kaybı olması fakat işitme ile ilgili sinir sisteminin sorunsuz çalışıyor olması gerekmektedir
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi denge için uygulanan implantlardır?
Seçenekler
A
Vestibular İmplantlar
B
Koklear İmplantlar
C
Olfaktör İmplantlar
D
Subretinal İmplantlar
E
Dental İmplantlar
Açıklama:
Denge için Uygulananlar (Vestibular İmplantlar) Hasar görmüş vestibüler sistemleri olan kişiler, uzaysal yönelim bozukluğunu olarak da tanımlanabilen denge kaybının yanı sıra, işitme ve görme bozuklukları, vertigo, baş dönmesi gibi semptomları tek başına veya çeşitli kombinasyonlar hâlinde yaşayabilmekteler.
Soru 6
İlaç yüklü implantlar için en yaygın kullanılan materyal aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Seramik
B
Karbon
C
Cam
D
Metal
E
Silikon
Açıklama:
İlaç yüklü implantlar için en yaygın kullanılan materyal metallerdir.
Soru 7
Yapay eklemler veya total eklem protezi olarak kullanılmak için yeterli özelliklere sahip olan ve bu amaçla yaygın kullanılan, aşınmaya karşı oldukça dayanıklı materyal aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Paslanmaz çelik
B
Titanyum
C
Demir
D
Kobalt-krom
E
Kalay
Açıklama:
Kobalt-krom alaşımları aşınmaya karşı oldukça dayanıklıdır. Paslanmaz çeliğe kıyasla, daha yüksek esneklik, dayanıklılık ve sertlik sergilerler, ancak nispeten daha düşük yumuşaklığa sahiptir ve işlenmesi zordur. Yapay eklemler veya total eklem protezi olarak kullanılmak için yeterli özelliklere sahiptirler ve bu amaçla yaygın olarak kullanılırlar.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Polimetilmetakrilatın uygulama alanıdır?
Seçenekler
A
Kalp kapak yapıları
B
Vasküler greftler
C
Kalp kapakçığı boruları
D
Kateter kaplama
E
İlaç taşıyıcı sistemler
Açıklama:
Polimetilmetakrilat
Uygulama alanı: Kateter kaplama
Uygulama alanı: Kateter kaplama
Soru 9
Kuru ısı ile sterilizasyon için kullanılan sıcaklık kaç derece olmalıdır?
Seçenekler
A
121-134°C
B
160-180°C
C
175-195°C
D
190-200°C
E
193-224°C
Açıklama:
Kuru Isı ile Sterilizasyon: 160-180°C’ta ısı
sağlayan fırınlarda
sağlayan fırınlarda
Soru 10
Kuru Isı ile sterilizasyonun dezavatajı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Diyaliz hastalarında anafilaktoid reaksiyonlar
B
Mutajenite ve kanserojenlik
C
Kauçuklar, plastikler vb. yüksek sıcaklıklara dayanmaz
D
Hidrofilik polimerler durumunda mikrokavitasyon
E
Pompa oksijenatörlerde ciddi doku reaksiyonları
Açıklama:
Kuru Isı ile Sterilizasyonun Dezavantajı: Kauçuklar, plastikler vb. yüksek sıcaklıklara dayanmaz
Soru 11
- Eksik bir biyolojik yapıyı değiştirir
- Hasarlı bir biyolojik yapıyı destekler
- Mevcut bir biyolojik yapıyı geliştirir
- Yerleştirilen ve yerleştirme işleminden sonra orada kalması amaçlanır
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Eksik bir biyolojik yapıyı değiştirmek, hasarlı bir biyolojik yapıyı desteklemek veya mevcut bir biyolojik yapıyı geliştirmek için üretilen, kısmen veya tamamen insan vücuduna cerrahi veya tıbbi olarak yerleştirilen ve yerleştirme işleminden sonra orada kalması amaçlanan tıbbi cihazlar “vücuda yerleştirilebilir tıbbi cihazlar” diğer bir deyişle “implante edilebilir tıbbi cihaz” ve bazen de “implant” olarak tanımlanır.
Yanıt E şıkkı I, II, III ve IV
Yanıt E şıkkı I, II, III ve IV
Soru 12
"İmplante edilebilir kalp pili" tıbbi cihaz sınıflandırmasında hangi sınıfta yer almaktadır?
Seçenekler
A
Sınıf I (Steril cihazlar)
B
Sınıf II a
C
Sınıf II b
D
Sınıf III
E
Sınıf I (ölçüm fonksiyonlu)
Açıklama:
Sınıf III cihazlar genellikle insan hayatını destekleyen veya sürdüren cihazlardır ve insan sağlığının bozulmasının, bir hastalık veya yaralanma riskinin önüne geçilmesinde büyük öneme sahiptir. Sınıf III cihaz örnekleri arasında implante edilebilir kalp pili, puls üreteçleri, HIV tanı testleri, otomatik harici defibrilatörler ve diş implantları bulunur.
Soru 13
- Kardiyovasküler implantlar
- Ortopedik implantlar
- Duyusal ve nörolojik implantlar
- Yeniden kullanılabilir cerrahi aletler
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, II ve IV
D
I ve II
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Vücuda yerleştirilebilir tıbbi cihazların kullanım amaçlarına göre sınıflandırılması
Yanıt A şıkkı I II ve III
- Kardiyovasküler İmplantlar
- Ortopedik İmplantlar
- Duyusal ve Nörolojik İmplantlar
- Dental İmplantlar
- Doğum Kontrolü için İmplantlar
- Kozmetik Amaçlı İmplantlar
- Diğer Organ ve Sistemler için İmplantlar
Yanıt A şıkkı I II ve III
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi yapısal kalp implantlarından biridir?
Seçenekler
A
İlaç salımlı stentler
B
Doku kalp kapakçıkları
C
İmplante edilebilir kalp pilleri
D
Kardiyakresenkronizasyon tedavisi cihazları
E
Vena kava filtreleri
Açıklama:

Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi rekonstrüktif eklem replasmanı olarak kullanılan bir ortopedik implanttır?
Seçenekler
A
Kraniomaksillofasiyal implantlar
B
İntervertebral ayırıcılar
C
Kalça protezi implantları
D
Torakolomber implantlar
E
Kemik büyüme faktörleri
Açıklama:

Soru 16
Size aşağıda verilen implant parçalarından hangisi denge için uygulanan vestibular implantın ana bileşenlerinden biridir?
Seçenekler
A
İşlemci
B
Verici
C
Alıcı-uyarıcı
D
İntracochlear elektrot
E
Sensör dizisi
Açıklama:
Vestibüler nöroprotez prototipi 3 ana bileşen içerir:
- Elektrik stimülatörü,
- Her yarım daire şeklindeki kanalın ampul- la kısmına yerleştirilen üç ekstra koklear elektrot,
- Bir intracochlear elektrot.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi implantların üzerine porselen kaplamanın yerleşmesini sağlayan “Yapay Kesik Diş Formu"dur?
Seçenekler
A
Peri-implantitis
B
Abutment
C
Osseointegrasyon
D
Koklea
E
Artrit
Açıklama:
Abutment: İmplantların üzerine porselen kaplamanın yerleşmesini sağlayan “Yapay Kesik Diş Formu”dur.
Soru 18
Subretinal implantlar retinanın neresinde bulunurlar?
Seçenekler
A
Arkasında
B
Önünde
C
Üstünde
D
Yanında
E
İçinde
Açıklama:
Subretinal İmplantlar
Adından da anlaşılacağı gibi, subretinal implantlar retinanın arkasında bulunan tıbbi cihazlardır. Bu tıbbi cihazlar uygulandıkları bölge itibari ile hasarlı fotoreseptörlere en yakın konumdadırlar.
Adından da anlaşılacağı gibi, subretinal implantlar retinanın arkasında bulunan tıbbi cihazlardır. Bu tıbbi cihazlar uygulandıkları bölge itibari ile hasarlı fotoreseptörlere en yakın konumdadırlar.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi polimer implant malzemelerindendir?
Seçenekler
A
Titanyum Alaşımları
B
Tantal
C
Hidrojeller
D
Zirkon Seramikleri
E
Krom Alaşımları
Açıklama:

Soru 20
- Minimum boyut ve ağırlık
- Düşük güç tüketimi
- Güvenilir olması
- Yüksek biyolojik uyumluluğa sahip olması
- Ucuz olması
Seçenekler
A
I, II ve IV
B
II, III, IV ve V
C
III ve IV
D
I, II, III, IV ve V
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
İmplante edilebilir bir tıbbi cihaz tasarımı, birkaç genel gereksinim göz önüne alınarak gelişti- rilmelidir. Bunlar;
- Minimum boyut ve ağırlık
- Düşük güç tüketimi
- Güvenilir olması
- Yüksek biyolojik uyumluluğa sahip olması
- Minimum toksisiteye sahip olması
- Yüksek veri hızı ve veri saklayabilmesi
Soru 21
Klinik tıpta kardiyovasküler hastalıkların tedavisinde kullanılan koroner ve periferik stentlerin yerini artık günümüzde yavaş yavaş çok işlevli ..... almaktadır
Yukarıdaki boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Paslanmaz çelikler
B
Piller
C
Seramikler
D
Polimerler
E
Kalaylar
Açıklama:
Klinik tıpta kardiyovasküler hastalıkların tedavisinde kullanılan koroner ve periferik stentlerin yerini artık günümüzde yavaş yavaş çok işlevli polimerler almaktadır
Soru 22
Ortopedik implantlar yaptıkları işlere göre sınıflandırıldığında aşağıda verilenlerden hangisi ortobiyolojikler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Kemik çimentosu
B
Diz protezleri
C
Dahili sabitleme cihazları
D
İntervertebral ayırıcılar
E
Kraniomaksillofasiyal implantlar
Açıklama:
Ortopedik implantların yaptıkları işlere göre sınıflandırılmaları
Ortobiyolojikler: Hiyalüronik asit
• Kemik ikameleri
• Kemik büyüme
faktörleri
• Kemik çimentosu
Ortobiyolojikler: Hiyalüronik asit
• Kemik ikameleri
• Kemik büyüme
faktörleri
• Kemik çimentosu
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi artroplastinin doğru tanımıdır?
Seçenekler
A
Vücut tarafından üretilen, eklemlerde meydana gelen iltihabik bir
durumdur
durumdur
B
Canlı kemik dokusu ile temas eden titanyum implant malzemesi arasında, 100 büyütmede ışık mikroskobunda gözlenen direkt temasıdır
C
Ağrının giderilmesi ve hareketin yeniden sağlanması amacıyla dejenere eklemlerin cerrahi tedavisine verilen isimdir
D
Diş implantlarını çevreleyen yumuşak ve sert dokuları etkileyen yıkıcı bir enflamatuvar süreçtir
E
Doku grefti, hormon vb dışarıda hazırlanmış olan tıbbi cihazın vücudun bir organı içerisine cerrahi bir işlem ile yerleştirilmesidir
Açıklama:
Artroplasti veya yeni bir eklemin oluşturulması, ağrının giderilmesi ve hareketin
yeniden sağlanması amacıyla dejenere eklemlerin cerrahi tedavisine verilen isimdir.
yeniden sağlanması amacıyla dejenere eklemlerin cerrahi tedavisine verilen isimdir.
Soru 24
Retinanın üstünde bulunan implantlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Torakolomber implantlar
B
Subretinal İmplantlar
C
Olfaktör İmplantlar
D
Vestibular İmplantlar
E
Epiretinal İmplantlar
Açıklama:
Epiretinal implantlar retinanın üstünde bulunur ve bu nedenle retina ganglion hücrelerine (RGC’ler) en yakın konumdadır.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi Denge için uygulanan implantlardır?
Seçenekler
A
Epiretinal İmplantlar
B
Subretinal İmplantlar
C
Vestibular İmplantlar
D
Koklear İmplantlar
E
Olfaktör İmplantlar
Açıklama:
Denge için Uygulananlar (Vestibular İmplantlar)
Soru 26
.........: İmplantların üzerine porselen kaplamanın yerleşmesini sağlayan “Yapay Kesik Diş Formu”dur
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Osteoartrit
B
Abutment
C
Peri-implantitis
D
Osseointegrasyon
E
Artroplasti
Açıklama:
Abutment: İmplantların üzerine porselen kaplamanın yerleşmesini sağlayan “Yapay Kesik Diş Formu”dur.
Soru 27
Kontraseptif implantlar öncelikle istenmeyen gebeliği önlemek ve patolojik olmayan menoraji formları gibi durumları tedavi etmek için kullanılan, ........ ve hormon bazlı rahim içine uygulanan tıbbi cihazları içerir
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Paslanmaz çelik
B
Titanyum
C
Kobalt
D
Bakır
E
Tantal
Açıklama:
Kontraseptif implantlar öncelikle istenmeyen gebeliği önlemek ve patolojik olmayan menoraji formları gibi durumları tedavi etmek için kullanılan, bakır ve hormon bazlı rahim içine uygulanan tıbbi cihazları içerir
Soru 28
İlaç yüklü implantlar için en yaygın kullanılan materyal aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kompozitler
B
Silikonlar
C
Seramikler
D
Polyesterler
E
Metaller
Açıklama:
İlaç yüklü implantlar için en yaygın kullanılan materyal metallerdir.
Soru 29
Damar içerisine uygulanan stendin zamana bağlı olarak yeniden tıkanması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bineura
B
Restenoz
C
Hidroliz
D
İnfüzyon
E
Artrit
Açıklama:
Restenoz: Damar içerisine uygulanan stendin zamana bağlı olarak yeniden tıkanması
Soru 30
Doku grefti, hormon vb dışarıda hazırlanmış olan tıbbi cihazın vücudun bir organı içerisine cerrahi bir işlem ile yerleştirilmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Transdüksiyon
B
Artroplasti
C
İmplantasyon
D
Osseointegrasyon
E
Disfonksiyon
Açıklama:
İmplantasyon: Doku grefti, hormon vb dışarıda hazırlanmış olan tıbbi cihazın vücudun bir organı içerisine cerrahi bir işlem ile yerleştirilmesi
Soru 31
Tıbbi cihazlar, Avrupa Birliği’ndeki, Konsey Direktifi 93/42 / EEC’nin IX. Maddesinde ve AB Tıbbi Cihaz Yönetmeliğinin Ek VIII’inde düşük riskten yüksek riske kadar değişen temelde dört sınıfa ayrılmaktadır. Bunlar; Sınıf I (steril I, ölçüm fonksiyonlu I ve sınıf I yeniden kullanılabilir cerrahi aletler dahil); Sınıf IIa; Sınıf IIb ve Sınıf III ‘tür.
“implante edilebilir kalp pili, puls üreteçleri, HIV tanı testleri, otomatik harici defibrilatörler ve diş implantları” hangi gruptadır?
“implante edilebilir kalp pili, puls üreteçleri, HIV tanı testleri, otomatik harici defibrilatörler ve diş implantları” hangi gruptadır?
Seçenekler
A
Sınıf I
B
Sınıf II
C
Sınıf IIa
D
Sınıf IIb
E
Sınıf III
Açıklama:
Sınıf III cihazlar genellikle insan hayatını destekleyen veya sürdüren cihazlardır ve insan sağlığının bozulmasının, bir hastalık veya yaralanma riskinin önüne geçilmesinde büyük öneme sahiptir. Sınıf III cihaz örnekleri arasında implante edilebilir kalp pili, puls üreteçleri, HIV tanı testleri, otomatik harici defibrilatörler ve diş implantları bulunur.
Soru 32
Tıbbi cihazlar, Avrupa Birliği’ndeki, Konsey Direktifi 93/42 / EEC’nin IX. Maddesinde ve AB Tıbbi Cihaz Yönetmeliğinin Ek VIII’inde düşük riskten yüksek riske kadar değişen temelde dört sınıfa ayrılmaktadır. Bunlar; Sınıf I (steril I, ölçüm fonksiyonlu I ve sınıf I yeniden kullanılabilir cerrahi aletler dahil); Sınıf IIa; Sınıf IIb ve Sınıf III ‘tür.
“Dişleri veya protezleri maksiller veya mandibular kemiklere sabitlemeyi amaçlayan biyoaktif kaplamaları olmayan implantlar ve köprü, kron, diş dolgu malzemeleri ve diş alaşımları gibi dişlere yerleştirilmesi amaçlanan implantlar” hangi gruptadır?
“Dişleri veya protezleri maksiller veya mandibular kemiklere sabitlemeyi amaçlayan biyoaktif kaplamaları olmayan implantlar ve köprü, kron, diş dolgu malzemeleri ve diş alaşımları gibi dişlere yerleştirilmesi amaçlanan implantlar” hangi gruptadır?
Seçenekler
A
Sınıf I
B
Sınıf II
C
Sınıf IIa
D
Sınıf IIb
E
Sınıf III
Açıklama:
Dişleri veya protezleri maksiller veya mandibular kemiklere sabitlemeyi amaçlayan biyoaktif kaplamaları olmayan implantlar ve köprü, kron, diş dolgu malzemeleri ve diş alaşımları gibi dişlere yerleştirilmesi amaçlanan implantlar sınıf II’ye aittir.
Soru 33
Vücuda Yerleştirilebilir Tıbbi Cihazlar (İmplantlar) kullanım amacına göre sınıflandırılmasında aşağıdakilerden hangisi geçerli bir grup değildir?
Seçenekler
A
Kardiyovasküler İmplantlar
B
Ortopedik İmplantlar
C
Steril İmplantlar
D
Doğum Kontrolü için İmplantlar
E
Kozmetik Amaçlı İmplantlar
Açıklama:
Kullanım Amaçlarına Göre Vücuda Yerleştirilebilir Tıbbi Cihazlar (İmplantlar) |
Kardiyovasküler İmplantlar |
Ortopedik İmplantlar |
Duyusal ve Nörolojik İmplantlar |
Dental İmplantlar |
Doğum Kontrolü için İmplantlar |
Kozmetik Amaçlı İmplantlar |
Diğer Organ ve Sistemler için İmplantlar |
Steril İmplantlar
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri kardiyovasküler implantlardandır?
I. Koklear implant
II. Koroner stentler
III. Vasküler greftler
IV. Kalp kapakçıkları
I. Koklear implant
II. Koroner stentler
III. Vasküler greftler
IV. Kalp kapakçıkları
Seçenekler
A
II, III ve IV
B
I, II ve IV
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Kardiyovasküler İmplantlar | ||
Pacing cihazları | Kardiyak stentler ve ilgili implantlar | Yapısal kalp implantları |
• *Kardiyak resenkronizasyon tedavisi cihazları | • *Koroner stentler ° İlaç salımlı stentler, ° Çıplak metal koroner stentler | • *Kalp kapakçıkları ve aksesuarları |
• *İmplante edilebilir kardiyoverter defibrilatörler | • *Stentle ilgili implantlar ° Sentetik greftler ° Vasküler greftler ° Periferik greftler ° Vena kava filtreleri | • *Doku kalp kapakçıklar |
II. Koroner stentler
III. Vasküler greftler
IV. Kalp kapakçıkları
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri ortopedik implantlardandır?
I. Rekonstrüktif Eklem Replasmanları
II. Spinal implantlar
III. Ortobiyolojikler
IV. Travma İmplantları
I. Rekonstrüktif Eklem Replasmanları
II. Spinal implantlar
III. Ortobiyolojikler
IV. Travma İmplantları
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, III ve IV
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Ortopedik İmplantlar | |||
Rekonstrüktif Eklem Replasmanları | Spinal implantlar | Ortobiyolojikler | Travma İmplantları |
I. Rekonstrüktif Eklem Replasmanları
II. Spinal implantlar
III. Ortobiyolojikler
IV. Travma İmplantları
Soru 36
Doğum kontrolü için kullanılan implantlardan hangisi ya da hangilerinin 3-5 yılda bir tekrar uygulanması gerekir?
I. Yalnızca progestin içeren subdermal implantlar
II. Yalnızca progestin içeren intrauterin sistemler
III. Yalnızca progestin içeren enjekte edilen kontraseptifler
IV. Kombine vajinal halkalar
I. Yalnızca progestin içeren subdermal implantlar
II. Yalnızca progestin içeren intrauterin sistemler
III. Yalnızca progestin içeren enjekte edilen kontraseptifler
IV. Kombine vajinal halkalar
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
- Yalnızca progestin içeren subdermal implantlar: Her 3-5 yılda bir uygulanır.
- Bakır içeren intrauterin cihazlar: Çoğunlukla her 5-10 yılda bir uygulanır.
- Yalnızca progestin içeren intrauterin sistemler: Her 3-5 yılda bir uygulanır.
- Yalnızca progestin içeren enjekte edilen kontraseptifler: 8-13 haftada bir uygulanır.
- Kombine vajinal halkalar: Her 4 haftada bir uygulanır.
I. Yalnızca progestin içeren subdermal implantlar
II. Yalnızca progestin içeren intrauterin sistemler
Soru 37
Tıbbi cihaz üretiminde biyolojik olarak en az etkileşim ve reaktif özelliklerde olan inert metaller tercih edilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri bu amaçla kullanılmaktadır?
I. Paslanmaz Çelik
II. Titanyum ve Alaşımları
III. Kobalt Krom Alaşımları
IV. Bakır
I. Paslanmaz Çelik
II. Titanyum ve Alaşımları
III. Kobalt Krom Alaşımları
IV. Bakır
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Vücuda yerleştirilebilir tıbbi cihaz üretiminde kullanılan materyaller
I. Paslanmaz Çelik
II. Titanyum ve Alaşımları
III. Kobalt Krom Alaşımları
Metal ya da alaşımın adı | Alt sınıfları |
Paslanmaz Çelik | ASTM F138/F139 316L ASTM F1314 22Cr-13Ni-5Mn |
Titanyum ve Alaşımları | ASTM F67 Saf Titanyum ASTM F136 Ti-6Al-4V ASTM F1295 Ti-6Al-7Nb |
Kobalt Krom Alaşımları | ASTM F90 Co-20Cr-15W-10Ni ASTM F562 Co-35Ni-20Cr-10Mo ASTM F1537 Co-28Cr-6Mo |
Tantal | ASTM F560 Saf Tantal |
I. Paslanmaz Çelik
II. Titanyum ve Alaşımları
III. Kobalt Krom Alaşımları
Soru 38
İmplante edilebilir tıbbi cihazlar için kullanılan polimer çeşitlerinden hangisi “ilaç taşıyıcı sistemlerde” kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Poli (tetrafloroetilen
B
Poli (dimetilsiloksan) Polipropilen
C
Polimetilmetakrilat
D
Silikon
E
Hidrojeller
Açıklama:
İmplante edilebilir tıbbi cihazlar için kullanılan çeşitli polimerler
Hidrojeller
Polimer | Uygulama Alanı |
Poli (tetrafloroetilen) | Oksijenatör membran, vasküler greft, kateter kaplama, yumuşak doku büyütme, vasküler protezler |
Poli (dimetilsiloksan) Polipropilen | Oksijenatör membranı, hortum, şant |
Poli (etilen tereftalat) Poliamidler (naylon) | Kalp kapak yapıları, sütürler |
Poli (eter üretan) (örneğin Peletan) | Vasküler greftler ve protezler, şant, sütürler Hemodiyaliz membranı |
Poli (eter üretan üre) (örneğin Biyomer) Düşük ve yüksek yoğunluklu polietilen Polisülfonlar | < |
Hidrojeller
Soru 39
“Bir biyomateryalin, bu terapinin alıcısı veya yararlananında istenmeyen herhangi bir yerel veya sistemik etki ortaya çıkarmadan, ancak bu terapinin bir tıbbi tedaviye göre istenen işlevini yerine getirme yeteneğini ifade eder” tanımı aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
Seçenekler
A
Biyoyararlanım
B
Biyouyumluluk
C
Biyobozunma
D
In vitro testler
E
In vivo testler
Açıklama:
Williams’a göre biyouyumluluk, bir biyomateryalin, bu terapinin alıcısı veya yararlananında istenmeyen herhangi bir yerel veya sistemik etki ortaya çıkarmadan, ancak bu terapinin bir tıbbi tedaviye göre istenen işlevini yerine getirme yeteneğini ifade eder. İmplante edilebilir bir cihaz üzerindeki biyouyumluluk çalışmaları, materyalin kültür hücreleri, doku bölümleri ve tüm vücut üzerindeki lokal ve sistemik etkilerini test etmek için hem in vitro hem de in vivo karmaşık deneyler gerektirmektedir.
Soru 40
Etilen oksit sterilizasyonu için aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
I. 160-180°C’ta ısı sağlayan fırınlarda uygulanır
II. Isıya duyarlı implantlar için uygundur
III. İşlem sonrası kalan artıkları diyaliz hastalarında anafilaktoid reaksiyonlara yol açabilir
IV. İşlem sonrası kalan artıkları mutajenik ve kanserojenik etki gösterebilir
I. 160-180°C’ta ısı sağlayan fırınlarda uygulanır
II. Isıya duyarlı implantlar için uygundur
III. İşlem sonrası kalan artıkları diyaliz hastalarında anafilaktoid reaksiyonlara yol açabilir
IV. İşlem sonrası kalan artıkları mutajenik ve kanserojenik etki gösterebilir
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
İmplante edilebilir tıbbi cihazların sterilizasyonları için kullanılan yöntemler
II. Isıya duyarlı implantlar için uygundur
III. İşlem sonrası kalan artıkları diyaliz hastalarında anafilaktoid reaksiyonlara yol açabilir
IV. İşlem sonrası kalan artıkları mutajenik ve kanserojenik etki gösterebilir
Yöntem | Esası | Avantaj | Dezavantaj |
Buhar Sterilizasyonu | 121-134°C’ta doymuş buhar basıncı uygulanır | Nüfuz olunabilen malzemeleri ve açık yüzeyleri sterilize eder | Hidrofilik polimerler durumunda mikrokavitasyon Heparinli yüzeylerin biyouyumluluğunun değişmesi |
Kuru Isı ile Sterilizasyon | 160-180°C’ta ısı sağlayan fırınlarda | Katılara nüfuz etme yeteneği Paslanmaz olmayan çelik metallerde korozyon yaratmaz</ |
II. Isıya duyarlı implantlar için uygundur
III. İşlem sonrası kalan artıkları diyaliz hastalarında anafilaktoid reaksiyonlara yol açabilir
IV. İşlem sonrası kalan artıkları mutajenik ve kanserojenik etki gösterebilir
Ünite 5
Soru 1
Hamilelik testleri idrarda hangi hormonun belirlenmesi esasına dayanır?
Seçenekler
A
Büyüme hormonu
B
İnsan koryonik gonadotropin
C
Somatostatin
D
Lüteinize edici hormon
E
Dehidroepiandresteron
Açıklama:
İn vitro tıbbi tanı cihazları ile elde edilen sonuçlar, spesifik bir durumun, gelişiminin ve tedavi seçiminin belirlenmesine yardımcı olur. Örneğin; genellikle evde hamilelik testi olarak bilinen bir in vitro tanı testi olan hamilelik testleri, idrar örneğinin hamileliği gösteren insan koryonik gonadotropin (hCG) hormonu içerip içermediğini belirlemeye yardımcı olur
İnsan koryonik gonadotropin
İnsan koryonik gonadotropin
Soru 2
PCR testinde kullanılan tampon aşağıda verilen iyonlardan hangisini içerir?
Seçenekler
A
K
B
Na
C
Mg
D
Al
E
Mn
Açıklama:
PCR testini yapabilmek için DNA örneği, çoğaltılacak olan bölgeye özel bir çift primer, dNTP’ler (A,T,C,G), DNA-polimeraz enzimi, uygun pH ve iyon koşullarını sağlayan Mg+2 iyonu içeren tampon karışımı ve distile su gereklidir.
Soru 3
PCR testinde kullanılan enzim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
DNA-helikaz
B
DNA-translokaz
C
DNA-ligaz
D
DNA-polimeraz
E
DNA-primaz
Açıklama:
PCR testini yapabilmek için DNA örneği, çoğaltılacak olan bölgeye özel bir çift primer, dNTP’ler (A,T,C,G), DNA-polimeraz enzimi, uygun pH ve iyon koşullarını sağlayan Mg+2 iyonu içeren tampon karışımı ve distile su gereklidir.
Soru 4
Çeşitli örneklerden DNA/RNA'nın ayrılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Amplifikasyon
B
Denatürasyon
C
Renatürasyon
D
Ekstraksiyon
E
Saturasyon
Açıklama:
Tükrük, kan gibi örneklerden DNA/RNA’nın ayrılması işlemine ekstraksiyonadı verillir.
Soru 5
Akış Sitometrisi kullanılarak hücrenin hangi özelliği ve/veya özellikleri hakkında bilgi edinebiliriz?
I- Hücrelerin canlılıkları
II- Hücrelerin immunofenotipleri
III- Hücrelerin membran potansiyelleri
I- Hücrelerin canlılıkları
II- Hücrelerin immunofenotipleri
III- Hücrelerin membran potansiyelleri
Seçenekler
A
I
B
I,II
C
I,III
D
II,III
E
I,II ve III
Açıklama:
Akış sitometrisi ile hücrelerin veya partiküllerin canlılıkları, enzim etkinlikleri, immünofenotipleri, membran potansiyelleri ve DNA içerikleri hakkında bir fikir sahibi olunabilir
I,II ve III
I,II ve III
Soru 6
MR görüntülemede vücudun iç yapısının görüntülenmesine olanak sağlayan atom aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hidrojen
B
Oksijen
C
Karbon
D
Azot
E
Kükürt
Açıklama:
Tüm hidrojen atomları nükleer dönüşe sahiptir ve dolayısıyla MR tarafından saptanabilir. Moleküler formülü H2O olan suyun, molekül başına iki hidrojen atomu içerdiğini hatırlarsak ve bir yetişkinin vücudunun % 60 sudan oluştuğu
ve enerji depolayan yağ ve karbonhidrat moleküllerinin de bol miktarda hidrojen atomu içermesi sebebiyle MR görüntüleme vücudun iç yapısının görüntülenmesine olanak sağlamaktadır
ve enerji depolayan yağ ve karbonhidrat moleküllerinin de bol miktarda hidrojen atomu içermesi sebebiyle MR görüntüleme vücudun iç yapısının görüntülenmesine olanak sağlamaktadır
Soru 7
Aşağıda verilen görüntüleme yöntemlerinden hangisinde ve/veya hangilerinde X ışını kullanılmaktadır?
I- Manyetik rezonans
II- Röntgen
III- Bilgisayarlı tomografi
I- Manyetik rezonans
II- Röntgen
III- Bilgisayarlı tomografi
Seçenekler
A
I
B
II
C
I,II
D
II,III
E
I,II ve III
Açıklama:
MR, radyolojik görüntüleme yöntemidir ve cihazda X ışını gibi radyoaktif madde kullanılmaması büyük bir avantajdır. Röntgen, vücut içinin görselleştirilmesinde X
ışınlarının kullanılmasıdır. BT dar bir röntgen ışınının bir hastayı hedef aldığı ve vücut çevresinde hızla döndürüldüğü ve makinenin bilgisayarı tarafından işlenen sinyaller üreten, bilgisayarlı bir X-ışını görüntüleme işlemini ifade etmektedir
II,III
ışınlarının kullanılmasıdır. BT dar bir röntgen ışınının bir hastayı hedef aldığı ve vücut çevresinde hızla döndürüldüğü ve makinenin bilgisayarı tarafından işlenen sinyaller üreten, bilgisayarlı bir X-ışını görüntüleme işlemini ifade etmektedir
II,III
Soru 8
Aşağıda verilen cihazlardan hangisinde hastalıklı bölgenin görüntülenmesi ses dalgaları kullanılarak gerçekleştirilmektedir?
Seçenekler
A
Ultrasonografi
B
Röntgen
C
Bilgisayarlı tomografi
D
Manyetik rezonans
E
Sintigrafi
Açıklama:
Ultrasonografi cihazında hastalıklı bölgenin görüntülenmesinde ses dalgaları kullanılmaktadır. Cihaz; bir dönüştürücü aracılığıyla hastalıklı dokuya jelle kaplı bir ara yüzey aracılığı ile ultrason dalgalarını uygulamakta ve belirli bir
periyotta bu dalgaları dinlemeye geçmektedir.
periyotta bu dalgaları dinlemeye geçmektedir.
Soru 9
PET uygulamasında radyofarmasötik madde eldesi amacıyla radyoizotoplar hangi molekül ile birleştirilir?
Seçenekler
A
Laktoz
B
Glukoz
C
Fruktoz
D
Galaktoz
E
Sakkaroz
Açıklama:
PET çeşitli tümörlerin ve bu tümörlerin metastazlarının görüntülenmesinde kullanılan bir radyoizotop görüntüleme tekniğidir. Uygulamada çeşitli radyoizotopların glikoz molekülü ile birleştirilmesi sonucu elde edilen radyofarmasötik madde hastaya intravenöz olarak verilir
Glukoz
Glukoz
Soru 10
Kan şekeri ölçüm cihazında ekrana yansıyan değerin birimi nedir?
Seçenekler
A
mg/dL
B
mIU/mL
C
ppm
D
mg/L
E
μmol/min
Açıklama:
Ölçüm değeri birkaç saniye içerisinde cihaz üzerindeki ekrana yansımakta ve mg/dL cinsinden bir değer verilebilmektedir
Soru 11
I. Hastalıkların tanısını koymada ve hastalıklara bağlı sonuçları iyileştirmede hem günlük hem de acil tıpta kullanılan kritik araçlardır.
II. Bu cihazlar, bulaşıcı hastalıklar için nüfus taraması gibi halk sağlığı programlarında da önemli bir rol oynamaktadırlar.
III. Bu cihazlar tarama, teşhis veya tedavi izleme amaçları için bilgi sağlamak üzere insan vücudundan alınan kan, doku gibi çeşitli örneklerin in vitro muayenesinde kullanılır.
Yukarıdakilerden hangileri Tıbbi tanı cihazlarının özellikleri ile ilgili ifadelerdir?
II. Bu cihazlar, bulaşıcı hastalıklar için nüfus taraması gibi halk sağlığı programlarında da önemli bir rol oynamaktadırlar.
III. Bu cihazlar tarama, teşhis veya tedavi izleme amaçları için bilgi sağlamak üzere insan vücudundan alınan kan, doku gibi çeşitli örneklerin in vitro muayenesinde kullanılır.
Yukarıdakilerden hangileri Tıbbi tanı cihazlarının özellikleri ile ilgili ifadelerdir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sayfa 123 de Tıbbi tanı cihazlarının özellikleri hakkında daha fazla bilgi verilmektedir.
Yukarıda verilen 3 ifadede Tıbbi tanı cihazlarının özellikleri ile ilgili ifadelerdir.
Yukarıda verilen 3 ifadede Tıbbi tanı cihazlarının özellikleri ile ilgili ifadelerdir.
Soru 12
Türkiye’de 25259 sayılı Resmî gazetede ilk “Vücut Dışında Kullanılan (in vitro) Tıbbi Tanı Cihazları Yönetmeliği” hangi yılda yayımlanmıştır?
Seçenekler
A
2003
B
2004
C
2005
D
2006
E
2007
Açıklama:
En son 10 Mart 2019 tarihli ve 30710 sayılı Resmî Gazete’de, “Vücut Dışında Kullanılan (İn Vitro) Tıbbi Tanı Cihazları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” yayımlanmıştır. Yönetmelik değişikliğiyle, Avrupa Birliği’nin vücut dışında kullanılan tanı cihazları ile ilgili mevzuatına uyum sağlanmıştır.
Türkiye’de 14.10.2003 tarihli ve 25259 sayılı Resmî gazetede ilk “Vücut Dışında Kullanılan (in vitro) Tıbbi Tanı Cihazları Yönetmeliği” yayımlanmıştır.
Türkiye’de 14.10.2003 tarihli ve 25259 sayılı Resmî gazetede ilk “Vücut Dışında Kullanılan (in vitro) Tıbbi Tanı Cihazları Yönetmeliği” yayımlanmıştır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Tıbbi tanı cihazlarının risk değerlendirmesine göre C sınıfında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Gebelik testi
B
B12 vitamini
C
Anti-Nükleer Antikor
D
Kan şekeri testi
E
İdrar test stripleri
Açıklama:
Tıbbi tanı cihazlarının risk değerlendirmesine göre sınıflandırılması Tablo 5.1 de verilmiştir.
Kan şekeri testi, Tıbbi tanı cihazlarının risk değerlendirmesine göre C sınıfında yer almaktadır. Gebelik testi, B12 vitamini, Anti-Nükleer Antikor, İdrar test stripleri ise B sınıfında yer alırlar.
Kan şekeri testi, Tıbbi tanı cihazlarının risk değerlendirmesine göre C sınıfında yer almaktadır. Gebelik testi, B12 vitamini, Anti-Nükleer Antikor, İdrar test stripleri ise B sınıfında yer alırlar.
Soru 14
I. Klinik laboratuvarlarda kullanılan en güçlü moleküler tanı yöntemlerinden biri olan PCR bir gen amplifikasyonudur.
II. İnsan genomunun çözülmesi ve bir hücrenin bile PCR (Polymerase Chain Reaction- Polimeraz Zincir Reaksiyonu) yöntemleri ile DNA yapısının incelenmesinin başarılması tanısal açıdan büyük yarar sağlamıştır.
III. PCR’nin çalışma prensibi, iki basit amplifikasyon reaksiyonunun tekrarlayan döngüsüne dayanmaktadır.
Yukarıdakilerden hangileri PCR ile ilgili doğru ifadelerdir?
II. İnsan genomunun çözülmesi ve bir hücrenin bile PCR (Polymerase Chain Reaction- Polimeraz Zincir Reaksiyonu) yöntemleri ile DNA yapısının incelenmesinin başarılması tanısal açıdan büyük yarar sağlamıştır.
III. PCR’nin çalışma prensibi, iki basit amplifikasyon reaksiyonunun tekrarlayan döngüsüne dayanmaktadır.
Yukarıdakilerden hangileri PCR ile ilgili doğru ifadelerdir?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
PCR’nin çalışma prensibi, üç basit amplifikasyon reaksiyonunun tekrarlayan döngüsü ayrıntılı olarak Sayfa 127 de verilmektedir.
III. ifadenin doğrusu "PCR’nin çalışma prensibi, üç basit amplifikasyon reaksiyonunun tekrarlayan döngüsüne dayanmaktadır." olacaktı.
III. ifadenin doğrusu "PCR’nin çalışma prensibi, üç basit amplifikasyon reaksiyonunun tekrarlayan döngüsüne dayanmaktadır." olacaktı.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi PCR türü değildir?
Seçenekler
A
İmmuno
B
Alele-Spesifik
C
Yuvalanmış
D
FISH
E
Multipleks
Açıklama:
FISH, genomda istenilen hedef DNA bölgesinin floresan işaretli DNA probları ile hibridizasyonu sonucu “in situ” olarak yani ortamında gözlenmesine imkân tanıyan moleküler sitogenetik bir tekniktir.
PCR türleri: İmmuno, Alele-Spesifik, Yuvalanmış, Gerçek Zamanlı, Ters Transkriptaz, Multipleks ve Dijital.
PCR türleri: İmmuno, Alele-Spesifik, Yuvalanmış, Gerçek Zamanlı, Ters Transkriptaz, Multipleks ve Dijital.
Soru 16
………………: Sayısal olarak çoğalma
Yukarıdaki boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Ekstraksiyon
B
Transkriptom
C
Filogenetik
D
Epigenetik
E
Amplifikasyon
Açıklama:
Bu ünitede, bu kelime seçeneklerde verilen kelimelerden daha çok görülmektedir.
Amplifikasyon: Sayısal olarak çoğalma
Amplifikasyon: Sayısal olarak çoğalma
Soru 17
Bir antijen saptama yöntemi olup, spesifik olarak bir antijen-antikor kompleksine bağlanmış bir işaretleyici DNA parçasının çoğaltılması için kullanılan polimeraz zincir reaksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İmmuno
B
Alele-Spesifik
C
Yuvalanmış
D
Ters Transkriptaz
E
Multipleks
Açıklama:
İmmuno PCR, ELISA gibi klasik antijen belirleme yöntemlerinden çok daha yüksek duyarlılıkta antijen saptanmasını sağlar.
İmmuno PCR bir antijen saptama yöntemidir. Spesifik olarak bir antijen-antikor kompleksine bağlanmış bir işaretleyici DNA parçasının çoğaltılması için kullanılır.
İmmuno PCR bir antijen saptama yöntemidir. Spesifik olarak bir antijen-antikor kompleksine bağlanmış bir işaretleyici DNA parçasının çoğaltılması için kullanılır.
Soru 18
Kalp çalışması esnasında oluşan aksiyon potansiyellerin vücut yüzeyinden kaydedilmesini ve yorumlanmasını sağlayan cihaz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gama Sintigrafi
B
Anjiyografi
C
Mamografi
D
Röntgen
E
Elektrokardiyografi
Açıklama:
Elde edilen aktivasyon çizelgesine de elektrokardiyogram denilir.
Kalp çalışması esnasında oluşan aksiyon potansiyellerin vücut yüzeyinden kaydedilmesi ve yorumlanmasını içeren elektrokardiyografi (EKG), kalbin o andaki elektriksel aktivitesi ve bir dereceye kadar da fonksiyonel durumu hakkında bilgi veren ve kalp hastalıklarının tanısının koyulmasına yardımcı olan bir tekniktir.
Kalp çalışması esnasında oluşan aksiyon potansiyellerin vücut yüzeyinden kaydedilmesi ve yorumlanmasını içeren elektrokardiyografi (EKG), kalbin o andaki elektriksel aktivitesi ve bir dereceye kadar da fonksiyonel durumu hakkında bilgi veren ve kalp hastalıklarının tanısının koyulmasına yardımcı olan bir tekniktir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi tek başına teşhiste bulunmadan, tespit, tedavinin veya genel sağlığın izlenmesinde kişisel olarak kullanımı olan tıbbi cihazlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Gebelik test cihazı
B
Ateş ölçer
C
Anjiyografi
D
Kan şekeri ölçüm cihazı
E
Tansiyon ölçüm cihazı
Açıklama:
Anjiyografi veya arteriyografi, kan damarlarını in vivo görselleştirmek için kullanılan bir tekniktir.
Tek başına teşhiste bulunmadan, tespit, tedavinin veya genel sağlığın izlenmesinde kişisel olarak çok yaygın kullanımı olan tıbbi cihazlar bulunmaktadır. Bunlar; gebelik test cihazı, kan şekeri ölçüm cihazı, tansiyon ölçüm cihazı ve ateş ölçerdir.
Tek başına teşhiste bulunmadan, tespit, tedavinin veya genel sağlığın izlenmesinde kişisel olarak çok yaygın kullanımı olan tıbbi cihazlar bulunmaktadır. Bunlar; gebelik test cihazı, kan şekeri ölçüm cihazı, tansiyon ölçüm cihazı ve ateş ölçerdir.
Soru 20
I. Genellikle beyin gibi yumuşak dokuları incelemek için kullanılan cihazda görüntüleme süreci 15 ile 75 dakika arasında sürmektedir.
II. MR, radyolojik görüntüleme yöntemidir ve cihazda X ışını gibi radyoaktif madde kullanılmaktadır.
III. MR cihazının içinde büyük mıknatıslar bulunmakta ve bunlar sayesinde manyetik alan oluşmaktadır.
Yukarıdakilerden hangileri Manyetik Rezonans (MR) ile ilgili doğru ifadelerdir?
II. MR, radyolojik görüntüleme yöntemidir ve cihazda X ışını gibi radyoaktif madde kullanılmaktadır.
III. MR cihazının içinde büyük mıknatıslar bulunmakta ve bunlar sayesinde manyetik alan oluşmaktadır.
Yukarıdakilerden hangileri Manyetik Rezonans (MR) ile ilgili doğru ifadelerdir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
Yalnız II
Açıklama:
Sayfa 134 de, Resim 5.4 Bir MR cihazı görüntüsü bulunmaktadır.
II. ifadenin doğrusu,
MR, radyolojik görüntüleme yöntemidir ve cihazda X ışını gibi radyoaktif madde kullanılmaması büyük bir avantajdır.
II. ifadenin doğrusu,
MR, radyolojik görüntüleme yöntemidir ve cihazda X ışını gibi radyoaktif madde kullanılmaması büyük bir avantajdır.
Soru 21
........ ’ın klasik PCR uygulamasından farkı, reaksiyon ortamına konan primerlerin farklı tasarlanmasıdır.
Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
AS-PCR
B
dPCR
C
NESTED PCR
D
İmmuno PCR
E
Multipleks PCR
Açıklama:
AS-PCR’ın klasik PCR uygulamasından farkı, reaksiyon ortamına konan primerlerin farklı tasarlanmasıdır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi Orta Düzey Bireysel Risk ve / veya Düşük Halk Sağlığı Riski taşıyan tıbbi tanı cihazıdır?
Seçenekler
A
Kan şekeri testi
B
Gebelik testi
C
Klinik kimya analizörü
D
Kan bağışı HIV taraması
E
Seçici mikrobiyolojik kültür besiyerleri
Açıklama:
Gebelik testi, Orta Düzey Bireysel Risk ve / veya Düşük Halk Sağlığı Riski taşıyan tıbbi tanı cihazıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 23
I. kan grubu reaktifleri
II. hepatit B testi kitleri
III. moleküler tanı kitleri
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri vücut dışında kullanılan tıbbi tanı cihazlarındandır?
II. hepatit B testi kitleri
III. moleküler tanı kitleri
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri vücut dışında kullanılan tıbbi tanı cihazlarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II ve III
C
I, II ve III
D
Yalnız III
E
I ve III
Açıklama:
I. kan grubu reaktifleri
II. hepatit B testi kitleri
III. moleküler tanı kitleri
vücut dışında kullanılan tıbbi tanı cihazlarındandır. Doğru cevap C seçeneğidir.
II. hepatit B testi kitleri
III. moleküler tanı kitleri
vücut dışında kullanılan tıbbi tanı cihazlarındandır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 24
PCR ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Ca+2 iyonu, dNTP’lerle çözünebilir kompleksler oluşturur, polimeraz aktivitesini uyarır ve primerlerin kalıp DNA ile etkileşimini sağlar
B
PCR’nin çalışma prensibi, üç basit amplifikasyon reaksiyonunun tekrarlayan döngüsüne dayanmaktadır
C
En yaygın kullanılan polimeraz “Thermus aquaticus”dan elde edilen Taq DNA polimerazdır
D
PCR yöntemlerinde termal döngü (thermal cycler) cihazı kullanılmaktadır
E
Klinik laboratuvarlarda kullanılan en güçlü moleküler tanı yöntemlerinden biri olan PCR bir gen amplifikasyonudur
Açıklama:
Mg+2 iyonu, dNTP’lerle çözünebilir kompleksler oluşturur, polimeraz aktivitesini uyarır ve primerlerin kalıp DNA ile etkileşimini sağlar. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 25
Filogenetik çalışmalar ve genetiği değiştirilmiş organizmaların (GDO) teşhisi, farklı patojenlerin tespitinde yararlı olan teknik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dijital PCR
B
Karşılaştırmalı Genomik Hibridizasyon-KGH
C
Yuvalanmış PCR
D
DNA Dizileme
E
Akış Sitometrisi
Açıklama:
Filogenetik çalışmalar ve genetiği değiştirilmiş organizmaların (GDO) teşhisi, farklı patojenlerin tespitinde yararlı olan teknik Yuvalanmış PCR'dır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 26
............ istatistiksel yöntemlerle molekül sayılarını tahmin eden nükleik asit tespiti ve ölçümü için daha yeni bir yaklaşımdır.
Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Akış Sitometrisi
B
Floresan İn Situ Hibridizasyon
C
DNA Dizileme
D
Manyetik Rezonans
E
Dijital PCR
Açıklama:
Dijital PCR istatistiksel yöntemlerle molekül sayılarını tahmin eden nükleik asit tespiti ve ölçümü için daha yeni bir yaklaşımdır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi dar bir röntgen ışınının bir hastayı hedef aldığı ve vücut çevresinde hızla döndürüldüğü ve makinenin bilgisayarı tarafından işlenen sinyaller üreten, bilgisayarlı bir X-ışını görüntüleme işlemini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Ultrasonografi
B
Bilgisayarlı Tomografi
C
Anjiyografi
D
Röntgen
E
Manyetik Rezonans
Açıklama:
Bilgisayarlı Tomografi dar bir röntgen ışınının bir hastayı hedef aldığı ve vücut çevresinde hızla döndürüldüğü ve makinenin bilgisayarı tarafından işlenen sinyaller üreten, bilgisayarlı bir X-ışını görüntüleme işlemini ifade etmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi tanıda kullanılan in vivo görüntüleme tekniklerinden biridir?
Seçenekler
A
Manyetik Rezonans
B
Röntgen
C
Ultrasonografi
D
Anjiyografi
E
Mamografi
Açıklama:
Anjiyografi tanıda kullanılan in vivo görüntüleme tekniklerinden biridir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi tanıda kullanılan görüntüleme cihazlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Manyetik Rezonans
B
Gama sintigrafi
C
Ultrasonografi
D
Anjiyografi
E
Akış Sitometrisi
Açıklama:
Akış Sitometrisi tanıda kullanılan görüntüleme cihazlarından biri değildir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi kişisel kullanılabilen tıbbi tanı cihazlarından biridir?
Seçenekler
A
Mamografi
B
Anjiyografi
C
Gebelik test cihazı
D
DNA Dizileme cihazı
E
Dijital PCR
Açıklama:
Gebelik test cihazı, kişisel kullanılabilen tıbbi tanı cihazlarından biridir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 31
Aşağıdaki tıbbi tanı cihazlarından hangisi, risk değerlendirmesine göre “Orta Düzey Bireysel Risk ve / veya Düşük Halk Sağlığı Riski” grubuna girer?
Seçenekler
A
Kan şekeri testi
B
Kanda HIV teşhisi
C
Gebelik testi
D
PSA taraması
E
HLA tipleme
Açıklama:
Gebelik testi, risk değerlendirmesine göre “Orta Düzey Bireysel Risk ve / veya Düşük Halk Sağlığı Riski” grubuna girer.
Soru 32
Aşağıdaki tıbbi tanı cihazlarından hangisi, risk değerlendirmesine göre “C” sınıfına girmez?
Seçenekler
A
Kızamıkçık
B
B12 vitamini
C
Kan şekeri testi
D
PSA taraması
E
HLA tipleme
Açıklama:
B12 vitamini, risk değerlendirmesine göre “C” sınıfına girmez.
Soru 33
I. Balgam
II. Meni
III. Kıl
IV. Kan
Verilenlerden hangisi ve/veya hangileri, PCR analizi için kullanılan klinik numunelerdendir?
II. Meni
III. Kıl
IV. Kan
Verilenlerden hangisi ve/veya hangileri, PCR analizi için kullanılan klinik numunelerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız V
C
I, II ve III
D
I, II, III ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
PCR analizi için kan, balgam, meni, tek kıllar ve tükürük dâhil olmak
üzere birçok farklı tipte klinik numune kullanılmaktadır.
PCR analizi için kan, balgam, meni, tek kıllar ve tükürük dâhil olmak üzere birçok farklı tipte klinik numune kullanılmaktadır.
üzere birçok farklı tipte klinik numune kullanılmaktadır.
PCR analizi için kan, balgam, meni, tek kıllar ve tükürük dâhil olmak üzere birçok farklı tipte klinik numune kullanılmaktadır.
Soru 34
I. DNA örneği
II. Tampon karışımı
III. Distile su
IV. DNA polimeraz enzimi
V. dNTP’ler (A,T,C,G)
Verilenlerden hangisi ve/veya hangileri, PCR analizi için gereklidir?
II. Tampon karışımı
III. Distile su
IV. DNA polimeraz enzimi
V. dNTP’ler (A,T,C,G)
Verilenlerden hangisi ve/veya hangileri, PCR analizi için gereklidir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, II ve III
D
I, II, IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
PCR testini yapabilmek için DNA örneği, çoğaltılacak olan bölgeye özel bir çift primer, dNTP’ler (A,T,C,G), DNA-polimeraz enzimi, uygun pH ve iyon koşullarını sağlayan Mg+2 iyonu içeren tampon karışımı ve distile su gereklidir.
Soru 35
………………………………….., tek nükleotid polimorfizmini analiz etmek için kullanılabilen, alele özgü primerlere dayalı bir tekniktir. Aynı zamanda orak hücreli anemi ve kalıtsal bozukluk benzeri talasemi için altın standart bir yöntemdir. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Multipleks PCR
B
Ters transkripsiyon PCR
C
Allel spesifik PCR
D
Dijital PCR
E
Yuvalanmış PCR
Açıklama:
Allel spesifik PCR (AS-PCR), tek nükleotid polimorfizmini analiz
etmek için kullanılabilen, alele özgü primerlere dayalı bir tekniktir. Aynı zamanda orak hücreli anemi ve kalıtsal bozukluk benzeri talasemi için altın standart bir yöntemdir.
etmek için kullanılabilen, alele özgü primerlere dayalı bir tekniktir. Aynı zamanda orak hücreli anemi ve kalıtsal bozukluk benzeri talasemi için altın standart bir yöntemdir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi, PCR cihazları haricinde farklı metotlarla çalışan moleküler tanı cihazlarından biri değildir?
Seçenekler
A
FISH
B
KGH
C
DNA Dizileme
D
Ultrasonografi
E
Akış Sitometrisi
Açıklama:
Ultrasonografi, PCR cihazları haricinde farklı metotlarla çalışan moleküler tanı cihazlarından biri değildir. Bunlar arasında FISH, KGH, DNA Dizileme, Akış Sitometrisi ve Protein Analiz Yöntemleri bulunmaktadır.
Soru 37
Eser miktarda radyoaktif bir maddenin kan, ağız veya nefes yolu ile vücuda verilmesinin ardından özel bir kamera yardımıyla ilgili doku ya da organın görüntülenmesine verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tomografi
B
Sintigrafi
C
Ultrasonografi
D
Röntgen
E
Elektrokardiyografi
Açıklama:
Sintigrafi, eser miktarda radyoaktif bir maddenin kan, ağız veya nefes yolu ile
vücuda verilmesinin ardından özel bir kamera yardımıyla ilgili doku yada organın
görüntülenmesidir.
Sintigrafi, eser miktarda radyoaktif bir maddenin kan, ağız veya nefes yolu ile
vücuda verilmesinin ardından özel bir kamera yardımıyla ilgili doku yada organın görüntülenmesidir.
vücuda verilmesinin ardından özel bir kamera yardımıyla ilgili doku yada organın
görüntülenmesidir.
Sintigrafi, eser miktarda radyoaktif bir maddenin kan, ağız veya nefes yolu ile
vücuda verilmesinin ardından özel bir kamera yardımıyla ilgili doku yada organın görüntülenmesidir.
Soru 38
Gebelik testleri hangi hormonun ölçümüne dayanır?
Seçenekler
A
Gonadotropin
B
Prolaktin
C
Östrojen
D
Testesteron
E
Adrenalin
Açıklama:
Tüm gebelik testleri, döllenmeden yaklaşık bir hafta sonra üretilmeye başlayan gonadotropin (HCG) hormonunu tespit etme mantığıyla çalışmaktadır.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi, pozitif kontrast maddelerden biridir?
Seçenekler
A
Hava
B
Karbondioksit
C
Nitrözoksit
D
İyotlu bileşikler
E
Fosfatlı bileşikler
Açıklama:
Kullanım alanları günümüzde sınırlı olan negatif kontrast maddelere örnek olarak; hava, karbondioksit ve nitrözoksit verilebilirken, pozitif kontrast maddelere örnek olarak; baryum sülfatlı ve iyotlu bileşikler verilebilir.
Soru 40
Radyografi görüntüsünde su ve yumuşak dokulara karşılık gelen renk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Beyaz
B
Siyah
C
Gri
D
Beyaza yakın gri
E
Siyaha yakın gri
Açıklama:
Radyografi görüntüsünde su ve yumuşak dokulara karşılık gelen renk gridir.
Soru 41
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi İn vitro Diagnostik Tıbbi Cihaz Yönetmeliği’ndeki (IVD 98/79 / AT) Liste A’da yer almaktadır?
Seçenekler
A
Kan gruplama reaktifleri
B
Rubella testi
C
Klamidya testi
D
Toksoplazma testi
E
PSA tümör antijen testleri
Açıklama:
Öğrenci tıbbi tanı cihazları ile ilgili tanımlar konusunu öğrenmiş olmalıdır.
İn vitro Diagnostik Tıbbi Cihaz Yönetmeliği’nde (IVD 98/79 / AT) Ek II, liste A ve liste B şeklinde listelenmiştir ve Yönetmelik’te onaylanmış değerlendirme prosedürü ile ilgili özel gereklilikler vardır. Liste A’da kan tarama ürünleri, HIV, HTLV, Hepatit (B,C,D), Anti-Kell, kan gruplama reaktifleri yer alırken B listesinde Rubella, Klamidya, CMV, Toksoplazma testleri, HLA Tipleme, PSA tümör antijen testleri, kendi kendine yapılan test cihazları yer almaktadır.
İn vitro Diagnostik Tıbbi Cihaz Yönetmeliği’nde (IVD 98/79 / AT) Ek II, liste A ve liste B şeklinde listelenmiştir ve Yönetmelik’te onaylanmış değerlendirme prosedürü ile ilgili özel gereklilikler vardır. Liste A’da kan tarama ürünleri, HIV, HTLV, Hepatit (B,C,D), Anti-Kell, kan gruplama reaktifleri yer alırken B listesinde Rubella, Klamidya, CMV, Toksoplazma testleri, HLA Tipleme, PSA tümör antijen testleri, kendi kendine yapılan test cihazları yer almaktadır.
Soru 42
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tıbbi tanı cihazlarının risk değerlendirmesine göre sınıflandırılmasında Yüksek Bireysel Risk ve/veya Orta Halk Sağlığı Riski grubunda yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yıkama solüsyonları
B
Kan şekeri testi
C
İdrar test stripleri
D
Gebelik testi
E
Kanda HIV teşhisi
Açıklama:
Öğrenci tıbbi tanı cihazları ile ilgili tanımlar konusunu öğrenmiş olmalıdır.
Cevap sayfa 124’te Tablo 5.1 Tıbbi tanı cihazlarının risk değerlendirmesine göre sınıflandırılması tablosunda yer almaktadır.
Cevap sayfa 124’te Tablo 5.1 Tıbbi tanı cihazlarının risk değerlendirmesine göre sınıflandırılması tablosunda yer almaktadır.
Soru 43
DNA/RNA ekstraksiyonu için aşağıdaki aşamaların hangisi veya hangileri gereklidir?
I. Hücrenin parçalanması ile genetik materyalin açığa çıkarılması, denatürasyon veya proteoliz ile DNA/RNAprotein kompleksinin ayrılması
II. DNA/RNA’nın çözünür duruma getirilmesi
III. DNA/RNA’nın basit enzimatik ve/veya kimyasal yöntemlerle diğer makro moleküllerden ayrılması
I. Hücrenin parçalanması ile genetik materyalin açığa çıkarılması, denatürasyon veya proteoliz ile DNA/RNAprotein kompleksinin ayrılması
II. DNA/RNA’nın çözünür duruma getirilmesi
III. DNA/RNA’nın basit enzimatik ve/veya kimyasal yöntemlerle diğer makro moleküllerden ayrılması
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I ve III
E
III
Açıklama:
Öğrenci moleküler tanıda kullanılan cihaz ve sistemleri sıralayabilmeyi ve kullanım amaçlarını öğrenmiş olmalıdır.
Bu örneklerden DNA/RNA’nın ayrılması yani ekstraksiyonu için kullanılan pek çok yöntem ve hazır kit bulunmaktadır. DNA/RNA ekstraksiyonu, yöntem ya da kit ne olursa olsun genel olarak 3 aşamada gerçekleşir. Bunlardan ilki hücrenin parçalanması ile genetik materyalin açığa çıkarılması, denatürasyon veya proteoliz ile DNA/RNAprotein kompleksinin ayrılması, ikincisi DNA/ RNA’nın çözünür duruma getirilmesi ve son olarak da DNA/RNA’nın basit enzimatik ve/veya kimyasal yöntemlerle diğer makro moleküllerden ayrılması işlemleridir.
Bu örneklerden DNA/RNA’nın ayrılması yani ekstraksiyonu için kullanılan pek çok yöntem ve hazır kit bulunmaktadır. DNA/RNA ekstraksiyonu, yöntem ya da kit ne olursa olsun genel olarak 3 aşamada gerçekleşir. Bunlardan ilki hücrenin parçalanması ile genetik materyalin açığa çıkarılması, denatürasyon veya proteoliz ile DNA/RNAprotein kompleksinin ayrılması, ikincisi DNA/ RNA’nın çözünür duruma getirilmesi ve son olarak da DNA/RNA’nın basit enzimatik ve/veya kimyasal yöntemlerle diğer makro moleküllerden ayrılması işlemleridir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi PCR (Polimeraz Zincir Reaksiyonu)’da kullanılan temel bileşenlerden değildir?
Seçenekler
A
Hedef DNA veya RNA (template)
B
Deoksinükleotitler
C
Tampon sıvı
D
Ca+2 iyonları
E
Mg+2 iyonları
Açıklama:
Öğrenci moleküler tanıda kullanılan cihaz ve sistemleri sıralayabilmeyi ve kullanım amaçlarını öğrenmiş olmalıdır.
PCR’da kullanılan temel bileşenler daha önce de bahsedildiği gibi hedef DNA veya RNA (template), taq DNA polimeraz enzimi, primerler, deoksinükleotitler, tampon sıvı, pH, Mg+2 iyonlarıdır.
PCR’da kullanılan temel bileşenler daha önce de bahsedildiği gibi hedef DNA veya RNA (template), taq DNA polimeraz enzimi, primerler, deoksinükleotitler, tampon sıvı, pH, Mg+2 iyonlarıdır.
Soru 45
“………………., dNTP’lerle çözünebilir kompleksler oluşturur, polimeraz aktivitesini uyarır ve primerlerin kalıp DNA ile etkileşimini sağlar” cümlesindeki boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Hedef DNA veya RNA (template)
B
Deoksinükleotitler
C
Tampon sıvı
D
Taq DNA polimeraz enzimi
E
Mg+2 iyonu
Açıklama:
Öğrenci moleküler tanıda kullanılan cihaz ve sistemleri sıralayabilmeyi ve kullanım amaçlarını öğrenmiş olmalıdır.
Mg+2 iyonu, dNTP’lerle çözünebilir kompleksler oluşturur, polimeraz aktivitesini uyarır ve primerlerin kalıp DNA ile etkileşimini sağlar.
Mg+2 iyonu, dNTP’lerle çözünebilir kompleksler oluşturur, polimeraz aktivitesini uyarır ve primerlerin kalıp DNA ile etkileşimini sağlar.
Soru 46
“……………….bir numunede bir mRNA türünün mevcut olup olmadığını belirlemek, gen kütüphaneleri oluşturmak, gen yerleştirmede (insersiyon), genetik hastalık teşhisinde ve kanser tespitinde kullanılır. Diğer RNA analiz yöntemleri ile kıyaslandığında daha hassas, hızlı, güvenilir ve kolay bir yöntemdir” ifadesindeki boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Ters Transkriptaz PCR (RT-PCR)
B
Gerçek Zamanlı PCR (qPCR)
C
Alele-Spesifik PCR (AS-PCR)
D
Dijital PCR (dPCR)
E
Yuvalanmış PCR (NESTED PCR)
Açıklama:
Öğrenci moleküler tanıda kullanılan cihaz ve sistemleri sıralayabilmeyi ve kullanım amaçlarını öğrenmiş olmalıdır.
Ters Transkriptaz PCR (RT-PCR) bir numunede bir mRNA türünün mevcut olup olmadığını belirlemek, gen kütüphaneleri oluşturmak, gen yerleştirmede (insersiyon), genetik hastalık teşhisinde ve kanser tespitinde kullanılır. Diğer RNA analiz yöntemleri ile kıyaslandığında daha hassas, hızlı, güvenilir ve kolay bir yöntemdir.
Ters Transkriptaz PCR (RT-PCR) bir numunede bir mRNA türünün mevcut olup olmadığını belirlemek, gen kütüphaneleri oluşturmak, gen yerleştirmede (insersiyon), genetik hastalık teşhisinde ve kanser tespitinde kullanılır. Diğer RNA analiz yöntemleri ile kıyaslandığında daha hassas, hızlı, güvenilir ve kolay bir yöntemdir.
Soru 47
Tüm genomu yüksek çözünürlükte inceleyerek konvansiyonel sitogenetik yöntemlerle saptanan anomalilerin (5-10 Mb) dışında kopya sayısı değişiklikleri olarak ifade edilen 20-100 Kb’a kadar olan submikroskopik kayıp ve kazançları da belirleyebilen moleküler tanı yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Floresan İn Situ Hibridizasyon (FISH)
B
Karşılaştırmalı Genomik Hibridizasyon-KGH (CGH)
C
DNA Dizileme
D
Akış Sitometrisi
E
Protein Analiz Yöntemi
Açıklama:
Öğrenci moleküler tanıda kullanılan cihaz ve sistemleri sıralayabilmeyi ve kullanım amaçlarını öğrenmiş olmalıdır.
Karşılaştırmalı Genomik Hibridizasyon (KGH) tüm genomu yüksek çözünürlükte inceleyerek konvansiyonel sitogenetik yöntemlerle saptanan anomalilerin (5-10 Mb) dışında kopya sayısı değişiklikleri olarak ifade edilen 20-100 Kb’a kadar olan submikroskopik kayıp ve kazançları da belirleyebilen bir tekniktir.
Karşılaştırmalı Genomik Hibridizasyon (KGH) tüm genomu yüksek çözünürlükte inceleyerek konvansiyonel sitogenetik yöntemlerle saptanan anomalilerin (5-10 Mb) dışında kopya sayısı değişiklikleri olarak ifade edilen 20-100 Kb’a kadar olan submikroskopik kayıp ve kazançları da belirleyebilen bir tekniktir.
Soru 48
“……………………..dar bir röntgen ışınının bir hastayı hedef aldığı ve vücut çevresinde hızla döndürüldüğü ve makinenin bilgisayarı tarafından işlenen sinyaller üreten, bilgisayarlı bir X-ışını görüntüleme işlemini ifade etmektedir. Vücudun kesitsel görüntülerini veya dilimlerini oluşturur. Bu dilimlere tomografik görüntüler denir ve geleneksel röntgenlerden daha ayrıntılı bilgiler içerir. Makinenin bilgisayarı tarafından birkaç ardışık dilim toplandıktan sonra, temel yapıların yanı sıra olası tümörlerin veya anormalliklerin varlığı, büyüklüğü, lokasyonunu daha kolay tanımlanmasına izin veren ve hastanın üç boyutlu bir görüntüsünü oluşturmak için dijital olarak tarama yapabilen bir cihazdır” ifadesindeki boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Ultrasonografi (US)
B
Röntgen
C
Bilgisayarlı Tomografi (BT) (Computed Tomography;CT)
D
Manyetik Rezonans (MR)
E
Elektrokardiyografi
Açıklama:
Öğrenci görüntülemede kullanılan tıbbi tanı cihazlarının kullanım amaçlarını öğrenmiş olmalıdır.
Bilgisayarlı Tomografi (BT) (Computed Tomography;CT) dar bir röntgen ışınının bir hastayı hedef aldığı ve vücut çevresinde hızla döndürüldüğü ve makinenin bilgisayarı tarafından işlenen sinyaller üreten, bilgisayarlı bir X-ışını görüntüleme işlemini ifade etmektedir. Vücudun kesitsel görüntülerini veya dilimlerini oluşturur. Bu dilimlere tomografik görüntüler denir ve geleneksel röntgenlerden daha ayrıntılı bilgiler içerir. Makinenin bilgisayarı tarafından birkaç ardışık dilim toplandıktan sonra, temel yapıların yanı sıra olası tümörlerin veya anormalliklerin varlığı, büyüklüğü, lokasyonunu daha kolay tanımlanmasına izin veren ve hastanın üç boyutlu bir görüntüsünü oluşturmak için dijital olarak tarama yapabilen bir cihazdır.
Bilgisayarlı Tomografi (BT) (Computed Tomography;CT) dar bir röntgen ışınının bir hastayı hedef aldığı ve vücut çevresinde hızla döndürüldüğü ve makinenin bilgisayarı tarafından işlenen sinyaller üreten, bilgisayarlı bir X-ışını görüntüleme işlemini ifade etmektedir. Vücudun kesitsel görüntülerini veya dilimlerini oluşturur. Bu dilimlere tomografik görüntüler denir ve geleneksel röntgenlerden daha ayrıntılı bilgiler içerir. Makinenin bilgisayarı tarafından birkaç ardışık dilim toplandıktan sonra, temel yapıların yanı sıra olası tümörlerin veya anormalliklerin varlığı, büyüklüğü, lokasyonunu daha kolay tanımlanmasına izin veren ve hastanın üç boyutlu bir görüntüsünü oluşturmak için dijital olarak tarama yapabilen bir cihazdır.
Soru 49
“Çeşitli tümörlerin ve bu tümörlerin metastazlarının görüntülenmesinde kullanılan bir radyoizotop görüntüleme tekniğidir. Uygulamada çeşitli radyoizotopların glikoz molekülü ile birleştirilmesi sonucu elde edilen radyofarmasötik madde hastaya intravenöz olarak verilir. Vücuttaki anormal yapılarda biriken bu radyofarmasötikten elde edilen ışımalar cihazda algılanarak bilgisayarda vücudun 3-boyutlu görüntüsü elde edilmektedir” ifadesinde anlatılan görüntülemede kullanılan tıbbi tanı cihazı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ultrasonografi (US)
B
Röntgen
C
Bilgisayarlı Tomografi (BT) (Computed Tomography;CT)
D
Pozitron Emisyon Tomografi (PET)
E
Elektrokardiyografi
Açıklama:
Öğrenci görüntülemede kullanılan tıbbi tanı cihazlarının kullanım amaçlarını öğrenmiş olmalıdır.
Pozitron Emisyon Tomografi PET çeşitli tümörlerin ve bu tümörlerin metastazlarının görüntülenmesinde kullanılan bir radyoizotop görüntüleme tekniğidir. Uygulamada çeşitli radyoizotopların glikoz molekülü ile birleştirilmesi sonucu elde edilen radyofarmasötik madde hastaya intravenöz olarak verilir. Vücuttaki anormal yapılarda biriken bu radyofarmasötikten elde edilen ışımalar PET cihazında algılanarak bilgisayarda vücudun 3-boyutlu görüntüsü elde edilmektedir.
Pozitron Emisyon Tomografi PET çeşitli tümörlerin ve bu tümörlerin metastazlarının görüntülenmesinde kullanılan bir radyoizotop görüntüleme tekniğidir. Uygulamada çeşitli radyoizotopların glikoz molekülü ile birleştirilmesi sonucu elde edilen radyofarmasötik madde hastaya intravenöz olarak verilir. Vücuttaki anormal yapılarda biriken bu radyofarmasötikten elde edilen ışımalar PET cihazında algılanarak bilgisayarda vücudun 3-boyutlu görüntüsü elde edilmektedir.
Soru 50
“……………………..yapılabilen test çubukları özellikle insan koryonik gonadotropin (HCG) hormonuyla reaksiyona giren antikorlar içerir. Membran, test çizgisi bölgesinde anti-HCG antikorları ve kontrol çizgisi bölgesinde anti-fare antikorları ile kaplanmıştır. Test işlemi sırasında idrar örneği test cihazı içerisinde önceden kaplanmış boya konjugatı ile tepkimeye girmektedir. Karışım kapiller etkiye bağlı olarak membran üzerinde yayılır; buradaki anti-HCG ile tepkimeye girerek kırmızı bir çizgi oluşturur” ifadesindeki boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Hemogram testi
B
Ateş ölçümü
C
Tansiyon ölçümü
D
Kan şekeri ölçümü
E
Gebelik testi
Açıklama:
Öğrenci kişisel kullanılabilen tıbbi tanı cihazlarını öğrenmiş olmalıdır.
Gebelik testi yapılabilen test çubukları özellikle insan koryonik gonadotropin (HCG) hormonuyla reaksiyona giren antikorlar içerir. Membran, test çizgisi bölgesinde anti-HCG antikorları ve kontrol çizgisi bölgesinde anti-fare antikorları ile kaplanmıştır. Test işlemi sırasında idrar örneği test cihazı içerisinde önceden kaplanmış boya konjugatı ile tepkimeye girmektedir. Karışım kapiller etkiye bağlı olarak membran üzerinde yayılır; buradaki anti-HCG ile tepkimeye girerek kırmızı bir çizgi oluşturur.
Gebelik testi yapılabilen test çubukları özellikle insan koryonik gonadotropin (HCG) hormonuyla reaksiyona giren antikorlar içerir. Membran, test çizgisi bölgesinde anti-HCG antikorları ve kontrol çizgisi bölgesinde anti-fare antikorları ile kaplanmıştır. Test işlemi sırasında idrar örneği test cihazı içerisinde önceden kaplanmış boya konjugatı ile tepkimeye girmektedir. Karışım kapiller etkiye bağlı olarak membran üzerinde yayılır; buradaki anti-HCG ile tepkimeye girerek kırmızı bir çizgi oluşturur.
Soru 51
Tıbbi tanı cihazları tıbbi cihazlarda olduğu gibi risk değerlendirmesine göre de sınıflandırılırlar. “Klinik kimya analizörü, Seçici mikrobiyolojik kültür besiyerleri, Yıkama solüsyonları” aşağıda belirtilen sınıflardan hangisine ait örneklerdir?
Seçenekler
A
Düşük Bireysel Risk ve Düşük Halk Sağlığı Riski.
B
Orta Düzey Bireysel Risk ve / veya Düşük Halk Sağlığı Riski.
C
Yüksek Bireysel Risk ve / veya Orta Halk Sağlığı Riski.
D
Yüksek Bireysel Risk ve Yüksek Halk Sağlığı Riski.
E
Risksiz grup
Açıklama:
Tablo 5.1 Tıbbi tanı cihazlarının risk değerlendirmesine göre sınıflandırılması
Düşük Bireysel Risk ve Düşük Halk Sağlığı Riski.
Sınıf | Risk Seviyesi | Örnekler |
A | Düşük Bireysel Risk ve Düşük Halk Sağlığı Riski | Klinik kimya analizörü, Seçici mikrobiyolojik kültür besiyerleri, Yıkama solüsyonları |
B | Orta Düzey Bireysel Risk ve / veya Düşük Halk Sağlığı Riski | B12 vitamini, Gebelik testi, Anti-Nükleer Antikor, İdrar test stripleri |
C | Yüksek Bireysel Risk ve / veya Orta Halk Sağlığı Riski | Kan şekeri testi, HLA tipleme, PSA taraması, Kızamıkçık |
D |
Düşük Bireysel Risk ve Düşük Halk Sağlığı Riski.
Soru 52
Tıbbi tanı cihazları tıbbi cihazlarda olduğu gibi risk değerlendirmesine göre de sınıflandırılırlar. “B12 vitamini, Gebelik testi, Anti-Nükleer Antikor, İdrar test stripleri” aşağıda belirtilen sınıflardan hangisine ait örneklerdir?
Seçenekler
A
Düşük Bireysel Risk ve Düşük Halk Sağlığı Riski.
B
Orta Düzey Bireysel Risk ve / veya Düşük Halk Sağlığı Riski.
C
Yüksek Bireysel Risk ve / veya Orta Halk Sağlığı Riski.
D
Yüksek Bireysel Risk ve Yüksek Halk Sağlığı Riski.
E
Risksiz grup
Açıklama:
Tablo 5.1 Tıbbi tanı cihazlarının risk değerlendirmesine göre sınıflandırılması
Orta Düzey Bireysel Risk ve / veya Düşük Halk Sağlığı Riski.
Sınıf | Risk Seviyesi | Örnekler |
A | Düşük Bireysel Risk ve Düşük Halk Sağlığı Riski | Klinik kimya analizörü, Seçici mikrobiyolojik kültür besiyerleri, Yıkama solüsyonları |
B | Orta Düzey Bireysel Risk ve / veya Düşük Halk Sağlığı Riski | B12 vitamini, Gebelik testi, Anti-Nükleer Antikor, İdrar test stripleri |
C | Yüksek Bireysel Risk ve / veya Orta Halk Sağlığı Riski | Kan şekeri testi, HLA tipleme, PSA taraması, Kızamıkçık |
D |
Orta Düzey Bireysel Risk ve / veya Düşük Halk Sağlığı Riski.
Soru 53
Tıbbi tanı cihazları tıbbi cihazlarda olduğu gibi risk değerlendirmesine göre de sınıflandırılırlar. “Kan şekeri testi, HLA tipleme, PSA taraması, Kızamıkçık” aşağıda belirtilen sınıflardan hangisine ait örneklerdir?
Seçenekler
A
Düşük Bireysel Risk ve Düşük Halk Sağlığı Riski.
B
Orta Düzey Bireysel Risk ve / veya Düşük Halk Sağlığı Riski.
C
Yüksek Bireysel Risk ve / veya Orta Halk Sağlığı Riski.
D
Yüksek Bireysel Risk ve Yüksek Halk Sağlığı Riski.
E
Risksiz grup
Açıklama:
Tablo 5.1 Tıbbi tanı cihazlarının risk değerlendirmesine göre sınıflandırılması
Yüksek Bireysel Risk ve / veya Orta Halk Sağlığı Riski.
Sınıf | Risk Seviyesi | Örnekler |
A | Düşük Bireysel Risk ve Düşük Halk Sağlığı Riski | Klinik kimya analizörü, Seçici mikrobiyolojik kültür besiyerleri, Yıkama solüsyonları |
B | Orta Düzey Bireysel Risk ve / veya Düşük Halk Sağlığı Riski | B12 vitamini, Gebelik testi, Anti-Nükleer Antikor, İdrar test stripleri |
C | Yüksek Bireysel Risk ve / veya Orta Halk Sağlığı Riski | Kan şekeri testi, HLA tipleme, PSA taraması, Kızamıkçık |
D |
Yüksek Bireysel Risk ve / veya Orta Halk Sağlığı Riski.
Soru 54
Tıbbi tanı cihazları tıbbi cihazlarda olduğu gibi risk değerlendirmesine göre de sınıflandırılırlar. “Kan bağışı HIV taraması, Kanda HIV teşhisi” aşağıda belirtilen sınıflardan hangisine ait örneklerdir?
Seçenekler
A
Düşük Bireysel Risk ve Düşük Halk Sağlığı Riski.
B
Orta Düzey Bireysel Risk ve / veya Düşük Halk Sağlığı Riski.
C
Yüksek Bireysel Risk ve / veya Orta Halk Sağlığı Riski.
D
Yüksek Bireysel Risk ve Yüksek Halk Sağlığı Riski.
E
Risksiz grup
Açıklama:
Tablo 5.1 Tıbbi tanı cihazlarının risk değerlendirmesine göre sınıflandırılması
Yüksek Bireysel Risk ve Yüksek Halk Sağlığı Riski.
Sınıf | Risk Seviyesi | Örnekler |
A | Düşük Bireysel Risk ve Düşük Halk Sağlığı Riski | Klinik kimya analizörü, Seçici mikrobiyolojik kültür besiyerleri, Yıkama solüsyonları |
B | Orta Düzey Bireysel Risk ve / veya Düşük Halk Sağlığı Riski | B12 vitamini, Gebelik testi, Anti-Nükleer Antikor, İdrar test stripleri |
C | Yüksek Bireysel Risk ve / veya Orta Halk Sağlığı Riski | Kan şekeri testi, HLA tipleme, PSA taraması, Kızamıkçık |
D |
Yüksek Bireysel Risk ve Yüksek Halk Sağlığı Riski.
Soru 55
“Polimeraz zincir reaksiyonu (PCR), çeşitli blotlama teknikleri (northern blot, southern blot ya da dot blot), restriksiyon fragment uzunluk polimorfizmi (Restriksiyon Fragment Length Polymorphism), immünofenotipleme, akış sitometrisi (flow cytometry), floresan in situ hibridizasyon (FISH), agaroz jel elektroforezi ve nükleik asitlerin (deoksiribonükleik asit ve ribonükleik asit) veya hedef ajanların protein özelliklerine dayanan sekanslama” gibi teknikler hangi tanı cihazlarındandır?
Seçenekler
A
Manyetik rezonans (NMR) görüntüleme
B
Bilgisayarlı Tomografi (BT) (Computed Tomography;CT)
C
İn vitro tıbbi tanı cihazı
D
Moleküler tanı cihazı
E
Kişisel kullanılabilen tıbbi tanı cihazları
Açıklama:
Hastalıkların tanısında hâlâ geleneksel yöntemler (boyama, kültür, biyokimyasal analiz) sıklıkla tercih edilmesine rağmen, dünya çapında klinik laboratuvarların iş akışına bir dizi gelişmiş moleküler tanı aracı eklenmektedir. Örneğin, polimeraz zincir reaksiyonu (PCR), çeşitli blotlama teknikleri (northern blot, southern blot ya da dot blot), restriksiyon fragment uzunluk polimorfizmi (Restriksiyon Fragment Length Polymorphism), immünofenotipleme, akış sitometrisi (flow cytometry), floresan in situ hibridizasyon (FISH), agaroz jel elektroforezi ve nükleik asitlerin (deoksiribonükleik asit ve ribonükleik asit) veya hedef ajanların protein özelliklerine dayanan sekanslama gibi cihazlar hastalığa neden olan ajanların tespiti ve tanımlanmasının etkinliğini, doğruluğunu ve hızını, adli analizler ve ayrıca patojenlerin çeşitliliğinin belirlenmesi ve karakterizasyonunun yapılmasına olanak sağlamıştır.
Moleküler tanı cihazı
Moleküler tanı cihazı
Soru 56
Polimeraz Zincir Reaksiyonunun (PCR) çalışma prensibi, üç basit amplifikasyon reaksiyonunun tekrarlayan döngüsüne dayanmaktadır. Bunlar hangileridir?
I. Denatürasyon: 95°C’de DNA çift sarmalı iki tek sargıya ayrılır.
II. Tavlama (Hibridizasyon): Daha sonra sıcaklık 55°C’ye düşürülür ve DNA şablonuna tamamlayıcı olarak iki spesifik oligonükleotid primeri eklenir.
III. Uzama: Sıcaklık tekrar yükseltilir ancak bu kez 72°C’ye çıkarılır, DNA polimeraz, primerleri her primerin 3´ ucunda uzatılmasını ve tamamlayıcı şeritlerin her şablonun 5´ ila 3´ terminali boyunca sentezlenmesini kolaylaştırır.
IV. Şablon olarak her zaman yüksek saflıkta RNA ile çalışılmalıdır.
I. Denatürasyon: 95°C’de DNA çift sarmalı iki tek sargıya ayrılır.
II. Tavlama (Hibridizasyon): Daha sonra sıcaklık 55°C’ye düşürülür ve DNA şablonuna tamamlayıcı olarak iki spesifik oligonükleotid primeri eklenir.
III. Uzama: Sıcaklık tekrar yükseltilir ancak bu kez 72°C’ye çıkarılır, DNA polimeraz, primerleri her primerin 3´ ucunda uzatılmasını ve tamamlayıcı şeritlerin her şablonun 5´ ila 3´ terminali boyunca sentezlenmesini kolaylaştırır.
IV. Şablon olarak her zaman yüksek saflıkta RNA ile çalışılmalıdır.
Seçenekler
A
I, III ve IV
B
II, III ve IV
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
PCR’nin çalışma prensibi, üç basit amplifikasyon reaksiyonunun tekrarlayan döngüsüne dayanmaktadır: (1) Denatürasyon: 95°C’de DNA çift sarmalı iki tek sargıya ayrılır. (2) Tavlama (Hibridizasyon): Daha sonra sıcaklık 55°C’ye düşürülür ve DNA şablonuna tamamlayıcı olarak iki spesifik oligonükleotid primeri eklenir. (3) Uzama: Sıcaklık tekrar yükseltilir ancak bu kez 72°C’ye çıkarılır, DNA polimeraz, primerleri her primerin 3´ ucunda uzatılmasını ve tamamlayıcı şeritlerin her şablonun 5´ ila 3´ terminali boyunca sentezlenmesini kolaylaştırır. Ortamda bulunan deoksinükleotidleri kullanan DNA uzama aşaması ile iki tek kalıp DNA dizisi ve iki sentezlenmiş tamamlayıcı DNA dizisinden oluşan yeni çift zincirli DNA kopyalarının oluşmasına yol açar.
Sadece ters transkripsiyon PCR (RT-PCR)’de, başlangıç şablonu olarak DNA yerine mRNA kullanır.
I. Denatürasyon: 95°C’de DNA çift sarmalı iki tek sargıya ayrılır.
II. Tavlama (Hibridizasyon): Daha sonra sıcaklık 55°C’ye düşürülür ve DNA şablonuna tamamlayıcı olarak iki spesifik oligonükleotid primeri eklenir.
III. Uzama: Sıcaklık tekrar yükseltilir ancak bu kez 72°C’ye çıkarılır, DNA polimeraz, primerleri her primerin 3´ ucunda uzatılmasını ve tamamlayıcı şeritlerin her şablonun 5´ ila 3´ terminali boyunca sentezlenmesini kolaylaştırır.
Sadece ters transkripsiyon PCR (RT-PCR)’de, başlangıç şablonu olarak DNA yerine mRNA kullanır.
I. Denatürasyon: 95°C’de DNA çift sarmalı iki tek sargıya ayrılır.
II. Tavlama (Hibridizasyon): Daha sonra sıcaklık 55°C’ye düşürülür ve DNA şablonuna tamamlayıcı olarak iki spesifik oligonükleotid primeri eklenir.
III. Uzama: Sıcaklık tekrar yükseltilir ancak bu kez 72°C’ye çıkarılır, DNA polimeraz, primerleri her primerin 3´ ucunda uzatılmasını ve tamamlayıcı şeritlerin her şablonun 5´ ila 3´ terminali boyunca sentezlenmesini kolaylaştırır.
Soru 57
“Kan damarlarını in vivo görselleştirmek için kullanılan bir tekniktir. Genellikle, bir hastanın femoral arterine bir kateter yerleştirilmekte ve damar sistemine bir kontrast boya enjekte edilmektedir.” Tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Anjiyografi
B
Gama sintigrafi
C
Pozitron Emisyon Tomografi (PET)
D
Bilgisayarlı Tomografi (BT) (Computed Tomography;CT)
E
Elektrokardiyografi
Açıklama:
Anjiyografi veya arteriyografi, kan damarlarını in vivo görselleştirmek için kullanılan bir tekniktir. Genellikle, bir hastanın femoral arterine bir kateter yerleştirilmekte ve damar sistemine bir kontrast boya enjekte edilmektedir. Daha sonra röntgen görüntüleri alınmakta ve kan damarlarının yapıları incelenebilmektedir.
Soru 58
“Aktif olarak tahriş ya da tahrip olmuş veya yeniden yapılanmış kemik, iltihaplı veya nekrotik dokuları hedefleyebilen radyoaktif maddelerin (radyoizotop) vücuda verilmekte ve özel kameralarla vücutta ilgili bölgedeki radyoaktif maddenin yaydığı enerji algılanarak bilgisayar ortamında görüntüye dönüştürülmektedir.” Tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Anjiyografi
B
Gama sintigrafi
C
Pozitron Emisyon Tomografi (PET)
D
Bilgisayarlı Tomografi (BT) (Computed Tomography;CT)
E
Elektrokardiyografi
Açıklama:
Nükleer tıpta kullanılan bir görüntüleme tekniği olan gama sintigrafi özellikle hastalıkların erken tanısında ve tedaviye verilen yanıtın değerlendirilmesinde sıklıkla kullanılmaktadır. Teknik, aktif olarak tahriş ya da tahrip olmuş veya yeniden yapılanmış kemik, iltihaplı veya nekrotik dokuları hedefleyebilen radyoaktif maddelerin (radyoizotop) vücuda verilmesini içermektedir. Bu madde ilgili dokulara dağıldıktan sonra gama kamera adı verilen özel cihazlar ile takip edilmektedir. Bu özel kameralar vücutta ilgili bölgedeki radyoaktif maddenin yaydığı enerjiyi algılamakta ve bilgisayar ortamında görüntüye dönüştürmektedir.
Soru 59
“Çeşitli radyoizotopların glikoz molekülü ile birleştirilmesi sonucu elde edilen radyofarmasötik maddelerin çeşitli tümörlerin ve bu tümörlerin metastazlarının görüntülenmesinde kullanılan radyoizotop görüntüleme tekniği” Tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Anjiyografi
B
Gama sintigrafi
C
Pozitron Emisyon Tomografi (PET)
D
Bilgisayarlı Tomografi (BT) (Computed Tomography;CT)
E
Elektrokardiyografi
Açıklama:
PET Pozitron Emisyon Tomografisi, çeşitli tümörlerin ve bu tümörlerin metastazlarının görüntülenmesinde kullanılan bir radyoizotop görüntüleme tekniğidir. Uygulamada çeşitli radyoizotopların glikoz molekülü ile birleştirilmesi sonucu elde edilen radyofarmasötik madde hastaya intravenöz olarak verilir.
Pozitron Emisyon Tomografi (PET)
Pozitron Emisyon Tomografi (PET)
Soru 60
Ateş ölçüm cihazı, tansiyon ölçüm cihazı, kan şekeri ölçüm cihazı ve gebelik test cihazları hangi grupta incelenir?
Seçenekler
A
Diagnostik Tıbbi Tanı Cihazları
B
Moleküler Tanı Cihazları
C
Tanıda Kullanılan Görüntüleme Cihazları
D
Kişisel Kullanılabilen Tıbbi Tanı Cihazları
E
İn vitro Tıbbi Tanı Cihazları
Açıklama:
Tek başına teşhiste bulunmadan, tespit, tedavinin veya genel sağlığın izlenmesinde kişisel olarak çok yaygın kullanımı olan tıbbi cihazlar bulunmaktadır. Bunlar; gebelik test cihazı, kan şekeri ölçüm cihazı, tansiyon ölçüm cihazı ve ateş ölçerdir.
Kişisel Kullanılabilen Tıbbi Tanı Cihazları
Kişisel Kullanılabilen Tıbbi Tanı Cihazları
Ünite 6
Soru 1
Sağlık hizmetlerinin önem sırası aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru sırada verilmiştir?
I. Rehabilite edici hizmetler
II. Koruyucu hizmetler
III. İyileştirici hizmetler
IV. Tedavi edici hizmetler
I. Rehabilite edici hizmetler
II. Koruyucu hizmetler
III. İyileştirici hizmetler
IV. Tedavi edici hizmetler
Seçenekler
A
II, III, I, IV
B
I, II, III, IV
C
II, III, IV, I
D
III, IV, II, I
E
III, I, II, IV
Açıklama:
Öğrenci sağlık hizmetleri hakkında bilgi sahibi olmalıdır.
II, III, I, IV
II. Koruyucu hizmetler
III. İyileştirici hizmetler
I. Rehabilite edici hizmetler
IV. Tedavi edici hizmetler
II, III, I, IV
II. Koruyucu hizmetler
III. İyileştirici hizmetler
I. Rehabilite edici hizmetler
IV. Tedavi edici hizmetler
Soru 2
Aşağıdakilerden hangileri ameliyathanelerin steril olmasında alınması gereken önlemler arasındadır?
I. Doğru mekânsal tasarım
II. Uygun tıbbi cihaz seçimi ve uygulaması
III. Havalandırma sisteminin gerekli tüm tesisatın doğru seçilerek uygulanması, denetlenmesi
IV. Ameliyat süreçlerinin doğru kurgulanıp işletilmesi
I. Doğru mekânsal tasarım
II. Uygun tıbbi cihaz seçimi ve uygulaması
III. Havalandırma sisteminin gerekli tüm tesisatın doğru seçilerek uygulanması, denetlenmesi
IV. Ameliyat süreçlerinin doğru kurgulanıp işletilmesi
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II, III ve IV
C
II, III ve IV
D
I, II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Öğrenci ameliyathane genel özellikleri ve bölümleri hakkında bilgi sahibi olmalıdır.
I, II, III ve IV
I. Doğru mekânsal tasarım
II. Uygun tıbbi cihaz seçimi ve uygulaması
III. Havalandırma sisteminin gerekli tüm tesisatın doğru seçilerek uygulanması, denetlenmesi
IV. Ameliyat süreçlerinin doğru kurgulanıp işletilmesi
I, II, III ve IV
I. Doğru mekânsal tasarım
II. Uygun tıbbi cihaz seçimi ve uygulaması
III. Havalandırma sisteminin gerekli tüm tesisatın doğru seçilerek uygulanması, denetlenmesi
IV. Ameliyat süreçlerinin doğru kurgulanıp işletilmesi
Soru 3
Girişimsel radyoloji ile cerrahi işlemlerin bir ameliyat odasında gerçekleştirilmesine imkân sunulan ameliyathane çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Koroner cerrahi ameliyathanesi
B
Kadın doğum ameliyathanesi
C
Hibrit ameliyathane
D
Mikro cerrahi ameliyathanesi
E
Genel amaçlı ameliyathane
Açıklama:
Öğrenci ameliyathane genel özellikleri ve bölümleri hakkında bilgi sahibi olmalıdır.
Tüm dünyada minimal invaziv cerrahi tekniklerin kullanımının önem kazanmasıyla birlikte komplikasyon gelişme olasılığını azalttığı için hibrit ameliyathanelere olan ilgi de artmıştır. Hibrit ameliyathanelerde girişimsel radyoloji ile cerrahi işlemlerin bir ameliyat odasında gerçekleştirilmesine imkân sunulmaktadır. Hibrit ameliyathanelere yerleştirilen gelişmiş teknolojik cihazlar, tanılama ve ileri düzey girişimlerin steril bir ortam olan ameliyathanelerde yapılmasına imkân sağlamıştır.
Tüm dünyada minimal invaziv cerrahi tekniklerin kullanımının önem kazanmasıyla birlikte komplikasyon gelişme olasılığını azalttığı için hibrit ameliyathanelere olan ilgi de artmıştır. Hibrit ameliyathanelerde girişimsel radyoloji ile cerrahi işlemlerin bir ameliyat odasında gerçekleştirilmesine imkân sunulmaktadır. Hibrit ameliyathanelere yerleştirilen gelişmiş teknolojik cihazlar, tanılama ve ileri düzey girişimlerin steril bir ortam olan ameliyathanelerde yapılmasına imkân sağlamıştır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi ameliyathanelerin iç planındaki dört aşamadan biri değildir?
Seçenekler
A
Koruyucu ünite
B
Temiz ünite
C
Steril ünite
D
Rehabilitasyon ünitesi
E
Kirli alan
Açıklama:
Öğrenci ameliyathane alanları hakkında bilgi sahibi olmalıdır.
Ameliyathanenin iç planı dört aşamalı olarak gerçekleştirilebilir ve görevlendirmeler bu aşamalara göre yapılmalıdır. Bunlar; koruyucu ünite, temiz ünite, steril ünite ve kirli alandır.
Ameliyathanenin iç planı dört aşamalı olarak gerçekleştirilebilir ve görevlendirmeler bu aşamalara göre yapılmalıdır. Bunlar; koruyucu ünite, temiz ünite, steril ünite ve kirli alandır.
Soru 5
Ameliyathane duvarlarında kullanılmak üzere; parlamayı azaltması, rahatlatıcı olması, kan ve pembe renkli dokularla kontrast oluşturması nedeniyle sık tercih edilen, evrensel olarak seçilen renk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mavi
B
Kırmızı
C
Turuncu
D
Pembe
E
Yeşil
Açıklama:
Öğrenci ameliyathane alanları hakkında bilgi sahibi olmalıdır.
Ameliyathane duvarlarında kullanılacak renk seçimi bile önemlidir ve pastel tonların tercih edilmesi tavsiye edilir. Evrensel olarak seçilen renk genelde yeşildir. Yeşil renk parlamayı azaltma, rahatlatıcı olması, kan ve pembe renkli dokularla kontrast oluşturması nedeniyle sık tercih edilip kullanılmaktadır.
Ameliyathane duvarlarında kullanılacak renk seçimi bile önemlidir ve pastel tonların tercih edilmesi tavsiye edilir. Evrensel olarak seçilen renk genelde yeşildir. Yeşil renk parlamayı azaltma, rahatlatıcı olması, kan ve pembe renkli dokularla kontrast oluşturması nedeniyle sık tercih edilip kullanılmaktadır.
Soru 6
“Ameliyathanenin havasında mikroorganizmalar bulunabilmektedir, ancak havanın olumsuz sonuçlara neden olması için mikroorganizma miktarı ve yoğunluğu önemlidir. Örneğin; ameliyat odası boşken 30 cfu/m3‘ü, kullanılırken de …….. cfu/m3’ü geçmemek üzere havada bakteri bulunması limitler dâhilindedir. Havadaki bakteri yoğunluğu odada bulunan ve hareket eden insan sayısıyla doğru orantılıdır” ifadesindeki boşluk aşağıdakilerden hangisi ile doldurulmalıdır?
Seçenekler
A
180
B
185
C
190
D
195
E
200
Açıklama:
Öğrenci ameliyathane alanları hakkında bilgi sahibi olmalıdır.
Ameliyathanenin havasında mikroorganizmalar bulunabilmektedir, ancak havanın olumsuz sonuçlara neden olması için mikroorganizma miktarı ve yoğunluğu önemlidir. Örneğin; ameliyat odası boşken 30 cfu/m3‘ü, kullanılırken de 180 cfu/m3’ü geçmemek üzere havada bakteri bulunması limitler dâhilindedir. Havadaki bakteri yoğunluğu odada bulunan ve hareket eden insan sayısıyla doğru orantılıdır.
Ameliyathanenin havasında mikroorganizmalar bulunabilmektedir, ancak havanın olumsuz sonuçlara neden olması için mikroorganizma miktarı ve yoğunluğu önemlidir. Örneğin; ameliyat odası boşken 30 cfu/m3‘ü, kullanılırken de 180 cfu/m3’ü geçmemek üzere havada bakteri bulunması limitler dâhilindedir. Havadaki bakteri yoğunluğu odada bulunan ve hareket eden insan sayısıyla doğru orantılıdır.
Soru 7
“Pulse-oksimetre” cihazı ile aşağıdakilerden hangisi ölçülür?
Seçenekler
A
Kalp hızı
B
Oksijen saturasyon seviyesi
C
Nabız
D
Kan basıncı
E
EKG takibi
Açıklama:
Öğrenci ameliyathanedeki temel tıbbi cihazları öğrenmiş olmalıdır.
Anestezi cihazında özel bir monitör bulunur. Bu monitörde; hastanın göğüs ve omuzlarına yapıştırılan sensör problar ile devamlı EKG takibi yapılır, kalp hızı (nabız) takip edilir, hastanın anlık solunum sayısı görünür ve takip edilir, oksijen saturasyon seviyesi parmak ucuna takılan pulse-oksimetre ile ölçülür, kan basıncı zaman ayarlı ya da manuel olarak ölçülür, arter içine kateter yerleştirilmesi, monitörden kan basıncı anlık olarak izlenir.
Anestezi cihazında özel bir monitör bulunur. Bu monitörde; hastanın göğüs ve omuzlarına yapıştırılan sensör problar ile devamlı EKG takibi yapılır, kalp hızı (nabız) takip edilir, hastanın anlık solunum sayısı görünür ve takip edilir, oksijen saturasyon seviyesi parmak ucuna takılan pulse-oksimetre ile ölçülür, kan basıncı zaman ayarlı ya da manuel olarak ölçülür, arter içine kateter yerleştirilmesi, monitörden kan basıncı anlık olarak izlenir.
Soru 8
“……………., yüksek teknoloji ürünü bir ekipman zincirinin ürettiği tıbbi röntgen görüntülerini izlemek için kullanılan bir cihazdır. X ışınlarını okumak için tasarlanan bu cihaz radyoloji aksesuarı olarak sınıflandırılmıştır. Radyolojik tanı; radyoloğun tecrübesine dayalı etkinliği ve doğruluğu film okuma koşullarına bağlıdır. Bu cihaz modern ameliyathanelerde ameliyat kontrol ünitesinde bulunmaktadır” ifadesindeki boşluk aşağıdakilerden hangisi ile doldurulmalıdır?
Seçenekler
A
Cerrahi Aspiratör
B
Elektrokoter
C
Negatoskop
D
Defibrilatör
E
Ventilatör
Açıklama:
Öğrenci ameliyathanedeki temel tıbbi cihazları öğrenmiş olmalıdır.
Negatoskop, yüksek teknoloji ürünü bir ekipman zincirinin ürettiği tıbbi röntgen görüntülerini izlemek için kullanılan bir cihazdır. X ışınlarını okumak için tasarlanan bu cihaz radyoloji aksesuarı olarak sınıflandırılmıştır. Radyolojik tanı; radyoloğun tecrübesine dayalı etkinliği ve doğruluğu film okuma koşullarına bağlıdır. Bu cihaz modern ameliyathanelerde ameliyat kontrol ünitesinde bulunmaktadır.
Negatoskop, yüksek teknoloji ürünü bir ekipman zincirinin ürettiği tıbbi röntgen görüntülerini izlemek için kullanılan bir cihazdır. X ışınlarını okumak için tasarlanan bu cihaz radyoloji aksesuarı olarak sınıflandırılmıştır. Radyolojik tanı; radyoloğun tecrübesine dayalı etkinliği ve doğruluğu film okuma koşullarına bağlıdır. Bu cihaz modern ameliyathanelerde ameliyat kontrol ünitesinde bulunmaktadır.
Soru 9
“Ameliyat sırasında ayırma ya da çekme işlemi yapan tıbbi cihazlardır. Ameliyatın cinsine göre özel olanları kullanılır. Tutmak için sapı ile çekmek için ucunda parça vardır. Esas görevi insizyon yerini açık tutarak ameliyat alanının rahatlıkla çalışılmasını sağlamaktır” ifadesinde tanımlanan cerrahide kullanılan tıbbi cihaz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cerrahi sütur
B
Bistüri
C
Klemp
D
Retraktör
E
Makas
Açıklama:
Öğrenci cerrahide kullanılan temel tıbbi cihazları öğrenmiş olmalıdır.
Retraktör: Ameliyat sırasında ayırma ya da çekme işlemi yapan tıbbi cihazlardır. Ameliyatın cinsine göre özel retraktörler kullanılır. Retraktörün tutmak için sapı ile çekmek için ucunda parça vardır. Esas görevi insizyon yerini açık tutarak ameliyat alanının rahatlıkla çalışılmasını sağlamaktır.
Retraktör: Ameliyat sırasında ayırma ya da çekme işlemi yapan tıbbi cihazlardır. Ameliyatın cinsine göre özel retraktörler kullanılır. Retraktörün tutmak için sapı ile çekmek için ucunda parça vardır. Esas görevi insizyon yerini açık tutarak ameliyat alanının rahatlıkla çalışılmasını sağlamaktır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi ameliyathane eczacısının görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ameliyathanede tıbbi ürünlerin alım, tüketim ve zimmet kayıtlarını tutmak
B
Kontrol edilmesi gereken tıbbi ürünlerin takibini yapmak
C
Psikotrop ve narkotik tıbbi ürünlerin defter kayıtlarını tutmak
D
Tıbbi ürünleri saklama koşullarına uygun olarak raflara dizmek
E
Ameliyathanede tıbbi ürün sentezlemek
Açıklama:
Öğrenci ameliyathanede kullanılan tıbbi ürünleri öğrenmiş olmalıdır.
Ameliyathanede tıbbi ürünlerin alım, tüketim ve zimmet kayıtlarını tutmak, zimmetle hekime hemşireye vermek, kontrol edilmesi gereken tıbbi ürünlerin takibini yapmak, ameliyathanelerde ihtiyaç duyulan ürünleri depodan talep etmek, psikotrop ve narkotik tıbbi ürünlerin defter kayıtlarını tutmak, zimmetli olarak anestezi hekimi veya teknisyene imza karşılığı vermek, tıbbi ürünlerin saklama koşullarına uygun olarak raflara dizmek, ameliyathanede kullanılacak ilaçların tüketimlerini kontrol etmek, bu ürünlerin saklanma koşullarına göre dikkat göstermek ameliyathane eczacısının görevleri arasındadır.
Ameliyathanede tıbbi ürünlerin alım, tüketim ve zimmet kayıtlarını tutmak, zimmetle hekime hemşireye vermek, kontrol edilmesi gereken tıbbi ürünlerin takibini yapmak, ameliyathanelerde ihtiyaç duyulan ürünleri depodan talep etmek, psikotrop ve narkotik tıbbi ürünlerin defter kayıtlarını tutmak, zimmetli olarak anestezi hekimi veya teknisyene imza karşılığı vermek, tıbbi ürünlerin saklama koşullarına uygun olarak raflara dizmek, ameliyathanede kullanılacak ilaçların tüketimlerini kontrol etmek, bu ürünlerin saklanma koşullarına göre dikkat göstermek ameliyathane eczacısının görevleri arasındadır.
Soru 11
Özellikli/büyük ameliyathanelerin boyutları nasıl olmalıdır?
Seçenekler
A
56 m² (bir duvarı en az 6 m olmalı)
B
50 m² (bir duvarı en az 6 m olmalı)
C
42 m² (bir duvarı en az 6 m olmalı)
D
36 m² (bir duvarı en az 5 m olmalı)
E
32 m² (bir duvarı en az 4,50 m olmalı)
Açıklama:
Türkiye Sağlık Yapıları Asgari Tasarım Standartları 2010 Yılı Kılavuzu, Sağlık Bakanlığı İnşaat ve Onarım Dairesi Başkanlığı tarafından 2010 yılında yürürlüğe girmiştir. Bu klavuzda ameliyathane türü ve boyutları; özellikli/büyük ameliyathaneler 50 m² (bir duvarı en az 6 m olmalı), orta boy ameliyathane 42 m² (bir duvarı en az 6 m olmalı), ameliyathane (sezeryan) 36 m² (bir duvarı en az 5 m olmalı), endoürolojik girişim odası 32 m² (bir duvarı en az 4,50 m olmalı) olarak belirlenmiştir.
Soru 12
“Yabancı madde etkisi ile kirlenme veya saflığını kaybetme, mikroorganizmalar ile enfekte olma ve bulaşma” aşağıdaki terimlerin hangisiyle ifade edilir?
Seçenekler
A
Kontaminasyon
B
Enfeksiyon
C
İnflamasyon
D
Dezenfeksiyon
E
Toksikasyon
Açıklama:
Kontaminasyon yabancı madde etkisi ile kirlenme veya saflığını kaybetme, mikroorganizmalar ile enfekte olma ve bulaşmadır. Modern ameliyat salonu ve ona hizmet eden sistemlerin tasarımı havayla bulaşan mikroorganizmaların kontaminasyonunu en az seviyeye indirecek şekilde olmalıdır.
Soru 13
Ameliyat odası kullanılırken havada bulunabilecek bakteri yoğunluğu en fazla ne kadar olmalıdır?
Seçenekler
A
30 cfu/m3
B
50 cfu/m3
C
100 cfu/m3
D
180 cfu/m3
E
250 cfu/m3
Açıklama:
Ameliyathanenin havasında mikroorganizmalar bulunabilmektedir ancak havanın olumsuz sonuçlara neden olması için mikroorganizma miktarı ve yoğunluğu önemlidir. Örneğin; ameliyat odası boşken 30 cfu/m3’ü, kullanılırken de 180 cfu/m3’ü geçmemek üzere havada bakteri bulunması limitler dâhilindedir. Havadaki bakteri yoğunluğu odada bulunan ve hareket eden insan sayısıyla doğru orantılıdır.
Soru 14
Ameliyathanede ideal ortamın sağlanması için olması gereken sıcaklık ve nem oranı değerleri hangi aralıklarda olmalıdır?
Seçenekler
A
Sıcaklık (°C): 17-20 ve Nem (%): 20-30
B
Sıcaklık (°C): 20-22 ve Nem (%): 30-50
C
Sıcaklık (°C) 23-27 ve Nem (%): 25-60
D
Sıcaklık (°C) 25-28 ve Nem (%): 50-70
E
Sıcaklık (°C) 30-32 ve Nem (%): 55-80
Açıklama:
Ameliyathanede ideal ortamın sağlaması için sıcaklık 20- 22 °C arasında, nem oranı %30-50 arasında tutulmalı; ısı ve nem ameliyatın özelliğine göre içeriden ayarlanabilir olmalıdır. Teknik olarak %60’ın üzerindeki nem, kuru yüzeyler üzerinde yoğunlaşmalara neden olabilir, %50’nin altındaki nem ise statik elektriği engellemez.
Soru 15
İçerisinde giriş ve çıkış alanları, preoperatif alan, postoperatif alan, giyinme odaları, bekleme odaları, dinlenme odaları ve depoların yer aldığı ameliyathane bölgesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kırmızı alan
B
Sarı alan
C
Beyaz alan
D
Mavi alan
E
Yeşil alan
Açıklama:
Genel olarak ameliyathanede bakterilerin bulaşmasını en aza indirebilmek ve kontrol edebilmek için yeşil, sarı ve kırmızı alan olmak üzere üç ana bölge tanımlanmaktadır. Serbest (yeşil) alanda, giriş ve çıkış alanları, preoperatif alan, postoperatif alan, giyinme odaları, bekleme odaları, dinlenme odaları ve depolar yer alır.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi ameliyathanade bulunması gereken zorunlu bir cihazdır?
Seçenekler
A
Fetal monitör
B
Pacemaker cihazı
C
El dopleri
D
Negatoskop
E
Millin ekartörü
Açıklama:
Yapılacak ameliyatın türüne ve hekimin tercihine bağlı olarak cihazlar oldukça fazla çeşitlilik göstermekle birlikte bir ameliyathanade bulunması gereken zorunlu cihazlar şunlardır: Ameliyat masası ve rutin aksesuarları, ameliyat tavan lambası, anestezi cihazı (tam otomatik/ventilatörlü), negatoskop, seyyar ameliyat lambası, flash otoklav, cerrahi aspiratör, elektrokoter. Diğer seçeneklerdeki cihazlar, uzmanlık alan ameliyathanelerinde bulunması gereken ilave tıbbi cihazlardandır.
Soru 17
Yüksek frekans ve yüksek enerjili elektrik akımının yardımıyla, dokuyu yakarak kesme ve birleştirme gibi cerrahi işlemlerin gerçekleştirilmesinde kullanılan tıbbi cihaz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Defibrilatör
B
Elektrokoter
C
Kateter
D
Cerrahi Aspiratör
E
Ventilatör
Açıklama:
Elektrokoter, yüksek frekans ve yüksek enerjide elektrik akımı ile hastanın vücudunu hekimin kontrolünde kesme, koagülasyon (pıhtılaşma) gibi cerrahi işlemlerin gerçekleştirilmesinde kullanılan bir tıbbi cihazdır. Amaç, yoğun ısı etkisi ile koagülasyon ve buharlaşma sağlayarak hemostaz ve kesi elde edebilmektir. Ameliyatlarda dokuyu yakarak kesme ve birleştirme işlemi yapan bir cihazdır.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi kardiyovasküler cerrahi işlemlerin gerçekleştirildiği ameliyathanede bulunması gereken cihazlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Pacemaker cihazı
B
ACT cihazı
C
Perfüzör
D
Kan şekeri ölçüm cihazı
E
Sistoskop
Açıklama:
Ameliyathanade bulunması gereken zorunlu cihazlara ek olarak uzmanlık alan ameliyathanelerinde bulunması gereken ilave tıbbi cihazlar bulunmaktadır. Kardiyovasküler cerrahi işlemlerin gerçekleştirildiği ameliyathanede; malzeme arabası, set arabası, kardiyopulmoner bypass pompası, Isıtıcı-soğutucu, monitör ve basınç kablosu, ACT cihazı, pacemaker cihazı, kan şekeri ölçüm cihazı, perfüzör, intraaortik balon pompası veya postkardiyotomi yetmezlik sonrası sol ventriküler destek cihazı ve rektal ısı ölçüm cihazı bulunması gereken cihazlardandır. Sistoskop ise üroloji cerrahi işlemlerin gerçekleştirildiği ameliyathanede bulunması gereken bir cihazdır.
Ameliyathanade bulunması gereken zorunlu cihazlara ek olarak uzmanlık alan ameliyathanelerinde bulunması gereken ilave tıbbi cihazlar bulunmaktadır. Kardiyovasküler cerrahi işlemlerin gerçekleştirildiği ameliyathanede; malzeme arabası, set arabası, kardiyopulmoner bypass pompası, Isıtıcı-soğutucu, monitör ve basınç kablosu, ACT cihazı, pacemaker cihazı, kan şekeri ölçüm cihazı, perfüzör, intraaortik balon pompası veya postkardiyotomi yetmezlik sonrası sol ventriküler destek cihazı ve rektal ısı ölçüm cihazı bulunması gereken cihazlardandır. Sistoskop ise ürolojik cerrahi işlemlerin gerçekleştirildiği ameliyathanede bulunması gereken bir cihazdır.
Ameliyathanade bulunması gereken zorunlu cihazlara ek olarak uzmanlık alan ameliyathanelerinde bulunması gereken ilave tıbbi cihazlar bulunmaktadır. Kardiyovasküler cerrahi işlemlerin gerçekleştirildiği ameliyathanede; malzeme arabası, set arabası, kardiyopulmoner bypass pompası, Isıtıcı-soğutucu, monitör ve basınç kablosu, ACT cihazı, pacemaker cihazı, kan şekeri ölçüm cihazı, perfüzör, intraaortik balon pompası veya postkardiyotomi yetmezlik sonrası sol ventriküler destek cihazı ve rektal ısı ölçüm cihazı bulunması gereken cihazlardandır. Sistoskop ise ürolojik cerrahi işlemlerin gerçekleştirildiği ameliyathanede bulunması gereken bir cihazdır.
Soru 19
Ameliyat sırasında ayırma ya da çekme işleminde kullanılan, insizyon yerini açık tutarak ameliyat alanında rahatlıkla çalışılmasını sağlayan cerrahi alet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Klemp
B
Bistüri
C
Retraktör
D
Diseksiyon makası
E
Portegü
Açıklama:
Retraktör ameliyat sırasında ayırma ya da çekme işlemi yapan tıbbi cihazlardır. Ameliyatın cinsine göre özel retraktörler kullanılır. Retraktörün tutmak için sapı ile çekmek için ucunda parça vardır. Esas görevi insizyon yerini açık tutarak ameliyat alanında rahatlıkla çalışılmasını sağlamaktır.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi özel hastanelerde bulundurulması zorunlu tıbbi ürünlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Heparin
B
Oksijenli su
C
Albendazol ampul
D
Adrenalin ampul
E
İnsülin (kristalize)
Açıklama:
Heparin, oksijenli su, adrenalin ampul ve kristalize insülin, özel hastanelerde bulundurulması zorunlu tıbbi ürünlerin türleri şunlardır. Oysa albendazol paraziter enfeksiyonların tedavisinde kullanılan bir ilaçtır ve özel hastanelerde bulundurulması zorunlu tıbbi ürünlerden değildir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi ameliyathanenin iç planı aşamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Koruyucu ünite
B
Temiz ünite
C
Yardımcı ünite
D
Steril ünite
E
Kirli alan
Açıklama:
Ameliyathanenin iç planı dört aşamalı olarak gerçekleştirilebilir ve görevlendirmeler bu aşamalara göre yapılmalıdır. Bunlar; koruyucu ünite, temiz ünite, steril ünite ve kirli alandır
Soru 22
Ameliyathane duvarlarında evrensel olarak seçilen renk genellikle aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Beyaz
B
Gri
C
Mavi
D
Yeşil
E
Sarı
Açıklama:
Ameliyathane duvarlarında kullanılacak renk seçimi bile önemlidir ve pastel tonların tercih edilmesi tavsiye edilir. Evrensel olarak seçilen renk genelde yeşildir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi ameliyat odasında ideal ortam sağlanması için olması gereken nem oranıdır?
Seçenekler
A
%15-25
B
%20-22
C
%22-29
D
%30-50
E
%50-70
Açıklama:
Ameliyat odasında İdeal ortamın sağlaması için sıcaklık 20- 22 °C arasında, nem oranı %30-50 arasında tutulmalıdır
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi bakteri bulaşması riski nedeniyle ayrılan ameliyathane bölgelerinden, yarı sınırlı bölge olarak da tanımlanan, orta bölge alanıdır?
Seçenekler
A
Serbest (kırmızı) alan
B
Serbest (Beyaz) alan
C
Temiz (yeşil) alan
D
Steril (mavi) alan
E
Temiz (sarı) alan
Açıklama:
Genel olarak ameliyathanede bakterilerin bulaşmasını en aza indirebilmek ve kontrol edebilmek için üç
ana bölge tanımlanmaktadır.
Dış bölge: Serbest (yeşil) alan,
Orta bölge: Temiz (sarı) alan, ameliyathane kıyafetinin giyilmesinin zorunlu olduğu bölgedir. Temiz ve steril tıbbi cihaz odası, sterilizasyon ünitesi, araç- gereçlerin dağıtım ve kullanım alanları yer alır. Galoş, başlık, maske giymeyi gerektirdiğinden yarı sınırlı bölge olarak da tanımlanır.
İç bölge: Steril (kırmızı) alan
ana bölge tanımlanmaktadır.
Dış bölge: Serbest (yeşil) alan,
Orta bölge: Temiz (sarı) alan, ameliyathane kıyafetinin giyilmesinin zorunlu olduğu bölgedir. Temiz ve steril tıbbi cihaz odası, sterilizasyon ünitesi, araç- gereçlerin dağıtım ve kullanım alanları yer alır. Galoş, başlık, maske giymeyi gerektirdiğinden yarı sınırlı bölge olarak da tanımlanır.
İç bölge: Steril (kırmızı) alan
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi solunum fonksiyonunun yapay olarak bir cihaz yardımı ile sürdürülmesi işlemidir?
Seçenekler
A
Anestezi
B
Ventilasyon
C
Kontaminasyon
D
Fibrilasyon
E
Rekonstrüksiyon
Açıklama:
Ventilasyon: Solunum fonksiyonunun yapay olarak bir cihaz yardımı ile sürdürülmesi işlemidir
Soru 26
Yüksek frekans ve yüksek enerjide elektrik akımının hastanın vücudundan hekimin kontrolünde kesme, koagülasyon (pıhtılaşma) gibi cerrahi işlemlerin gerçekleştirilmesinde kullanılan tıbbi cihaz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Elektrokoter
B
Ventilatör
C
Negatoskop
D
Defibrilatör
E
Cerrahi Aspiratör
Açıklama:
Elektrokoter, yüksek frekans ve yüksek enerjide elektrik akımının hastanın vücudundan hekimin kontrolünde kesme, koagülasyon (pıhtılaşma) gibi
cerrahi işlemlerin gerçekleştirilmesinde kullanılan bir tıbbi cihazdır
cerrahi işlemlerin gerçekleştirilmesinde kullanılan bir tıbbi cihazdır
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi basınçlı su buharı ile doymuş bir ortamda cerrahi ve tıbbi malzemeyi sterilize eden bir cihazdır?
Seçenekler
A
Cerrahi Aspiratör
B
Negatoskop
C
Elektrokoter
D
Defibrilatör
E
Otoklav
Açıklama:
Otoklav, basınçlı su buharı ile doymuş bir ortamda cerrahi ve tıbbi malzemeyi sterilize eden bir cihazdır
Soru 28
Esas görevi insizyon yerini açık tutarak ameliyat alanının rahatlıkla çalışılmasını sağlayan tıbbi cihaz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Klemp
B
Retraktör
C
Makas
D
Bistüri
E
Cerrahi sütur
Açıklama:
Retraktör: Ameliyat sırasında ayırma ya da çekme işlemi yapan tıbbi
cihazlardır. Ameliyatın cinsine göre özel retraktörler kullanılır. Retraktörün
tutmak için sapı ile çekmek için ucunda parça vardır. Esas görevi insizyon
yerini açık tutarak ameliyat alanının rahatlıkla çalışılmasını sağlamaktır
cihazlardır. Ameliyatın cinsine göre özel retraktörler kullanılır. Retraktörün
tutmak için sapı ile çekmek için ucunda parça vardır. Esas görevi insizyon
yerini açık tutarak ameliyat alanının rahatlıkla çalışılmasını sağlamaktır
Soru 29
Bir vücut boşluğuna, damarına veya kanalına sokulabilen tüp aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Elektrokoter
B
Retraktör
C
Defibrilatör
D
Kateter
E
Klemp
Açıklama:
Kateter: Bir vücut boşluğuna, damarına veya kanalına sokulabilen tüp
Soru 30
Günümüzde Covid-19 pandemisinde, hastalığın ilerleyen aşamalarında, hastalara .........uygulanmaktadır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Negatoskop
B
Elektrokoter
C
Endotrakeal entübasyon
D
Defibrilatör
E
Elektrokoter
Açıklama:
Günümüzde Covid-19 pandemisinde, hastalığın ilerleyen aşamalarında, hastalara endotrakeal entübasyon uygulanmaktadır.
Soru 31
Genel olarak ameliyathane türleri ve olabilecekleri asgari büyüklükleri için hangisi veya hangileri doğrudur?
I. Özellikli/büyük ameliyathaneler 50 m² (bir duvarı en az 6 m olmalı)
II. Orta boy ameliyathane 42 m² (bir duvarı en az 6 m olmalı)
III. Ameliyathane (Sezeryan) 36 m² (bir duvarı en az 5 m olmalı)
IV. Endoürolojik Girişim Odası 32 m² (bir duvarı en az 4,50 m olmalı)
I. Özellikli/büyük ameliyathaneler 50 m² (bir duvarı en az 6 m olmalı)
II. Orta boy ameliyathane 42 m² (bir duvarı en az 6 m olmalı)
III. Ameliyathane (Sezeryan) 36 m² (bir duvarı en az 5 m olmalı)
IV. Endoürolojik Girişim Odası 32 m² (bir duvarı en az 4,50 m olmalı)
Seçenekler
A
II, III ve IV
B
I, II ve IV
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Ameliyathane türü ve boyutları
I. Özellikli/büyük ameliyathaneler 50 m² (bir duvarı en az 6 m olmalı)
II. Orta boy ameliyathane 42 m² (bir duvarı en az 6 m olmalı)
III. Ameliyathane (Sezeryan) 36 m² (bir duvarı en az 5 m olmalı)
IV. Endoürolojik Girişim Odası 32 m² (bir duvarı en az 4,50 m olmalı)
Ameliyathane türü | Ameliyathane boyutları |
Özellikli/büyük ameliyathaneler | 50 m² (bir duvarı en az 6 m olmalı) |
Orta boy ameliyathane | 42 m² (bir duvarı en az 6 m olmalı) |
Ameliyathane (Sezeryan) | 36 m² (bir duvarı en az 5 m olmalı) |
Endoürolojik Girişim Odası | 32 m² (bir duvarı en az 4,50 m olmalı) |
I. Özellikli/büyük ameliyathaneler 50 m² (bir duvarı en az 6 m olmalı)
II. Orta boy ameliyathane 42 m² (bir duvarı en az 6 m olmalı)
III. Ameliyathane (Sezeryan) 36 m² (bir duvarı en az 5 m olmalı)
IV. Endoürolojik Girişim Odası 32 m² (bir duvarı en az 4,50 m olmalı)
Soru 32
Ameliyathane ortamının havalandırması için hangisi veya hangileri doğrudur?
I. Ameliyat odası boşken 30 cfu/m3 ü, kullanılırken de 180 cfu/m3 ü geçmemek üzere havada bakteri bulunması limitler dâhilindedir.
II. Havalandırma sisteminde etkinlikleri standardize edilmiş ardışık iki filtre sistemi bulunmalıdır. Hava akım hızı, ameliyat odasında saatte en az 15 defa hava değişimi sağlayacak debide olmalıdır. Bunun %20’si (yani saatte 3 değişim) filtre edilmiş temiz dış hava kaynaklı olmalıdır.
III. Kural olarak, temiz hava tavandan içeri verilmeli ve tabana yakın olarak dışarı alınmalıdır. İdeal ortamın sağlaması için sıcaklık 20- 22 °C arasında, nem oranı %30-50 arasında tutulmalıdır, ısı ve nem ameliyatın özelliğine göre içeriden ayarlanabilir olmalıdır.
I. Ameliyat odası boşken 30 cfu/m3 ü, kullanılırken de 180 cfu/m3 ü geçmemek üzere havada bakteri bulunması limitler dâhilindedir.
II. Havalandırma sisteminde etkinlikleri standardize edilmiş ardışık iki filtre sistemi bulunmalıdır. Hava akım hızı, ameliyat odasında saatte en az 15 defa hava değişimi sağlayacak debide olmalıdır. Bunun %20’si (yani saatte 3 değişim) filtre edilmiş temiz dış hava kaynaklı olmalıdır.
III. Kural olarak, temiz hava tavandan içeri verilmeli ve tabana yakın olarak dışarı alınmalıdır. İdeal ortamın sağlaması için sıcaklık 20- 22 °C arasında, nem oranı %30-50 arasında tutulmalıdır, ısı ve nem ameliyatın özelliğine göre içeriden ayarlanabilir olmalıdır.
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I ve III
E
III
Açıklama:
Ameliyathanenin havasında mikroorganizmalar bulunabilmektedir ancak havanın olumsuz sonuçlara neden olması için mikroorganizma miktarı ve yoğunluğu önemlidir. Örneğin; ameliyat odası boşken 30 cfu/m3 ü, kullanılırken de 180 cfu/m3 ü geçmemek üzere havada bakteri bulunması limitler dâhilindedir.
Havalandırma sisteminde etkinlikleri standardize edilmiş ardışık iki filtre sistemi bulunmalıdır. Hava akım hızı, ameliyat odasında saatte en az 15 defa hava değişimi sağlayacak debide olmalıdır. Bunun %20’si (yani saatte 3 değişim) filtre edilmiş temiz dış hava kaynaklı olmalıdır. Kural olarak, temiz hava tavandan içeri verilmeli ve tabana yakın olarak dışarı alınmalıdır. İdeal ortamın sağlaması için sıcaklık 20- 22 °C arasında, nem oranı %30-50 arasında tutulmalıdır, ısı ve nem ameliyatın özelliğine göre içeriden ayarlanabilir olmalıdır.
I. Ameliyat odası boşken 30 cfu/m3 ü, kullanılırken de 180 cfu/m3 ü geçmemek üzere havada bakteri bulunması limitler dâhilindedir.
II. Havalandırma sisteminde etkinlikleri standardize edilmiş ardışık iki filtre sistemi bulunmalıdır. Hava akım hızı, ameliyat odasında saatte en az 15 defa hava değişimi sağlayacak debide olmalıdır. Bunun %20’si (yani saatte 3 değişim) filtre edilmiş temiz dış hava kaynaklı olmalıdır.
III. Kural olarak, temiz hava tavandan içeri verilmeli ve tabana yakın olarak dışarı alınmalıdır. İdeal ortamın sağlaması için sıcaklık 20- 22 °C arasında, nem oranı %30-50 arasında tutulmalıdır, ısı ve nem ameliyatın özelliğine göre içeriden ayarlanabilir olmalıdır.
Havalandırma sisteminde etkinlikleri standardize edilmiş ardışık iki filtre sistemi bulunmalıdır. Hava akım hızı, ameliyat odasında saatte en az 15 defa hava değişimi sağlayacak debide olmalıdır. Bunun %20’si (yani saatte 3 değişim) filtre edilmiş temiz dış hava kaynaklı olmalıdır. Kural olarak, temiz hava tavandan içeri verilmeli ve tabana yakın olarak dışarı alınmalıdır. İdeal ortamın sağlaması için sıcaklık 20- 22 °C arasında, nem oranı %30-50 arasında tutulmalıdır, ısı ve nem ameliyatın özelliğine göre içeriden ayarlanabilir olmalıdır.
I. Ameliyat odası boşken 30 cfu/m3 ü, kullanılırken de 180 cfu/m3 ü geçmemek üzere havada bakteri bulunması limitler dâhilindedir.
II. Havalandırma sisteminde etkinlikleri standardize edilmiş ardışık iki filtre sistemi bulunmalıdır. Hava akım hızı, ameliyat odasında saatte en az 15 defa hava değişimi sağlayacak debide olmalıdır. Bunun %20’si (yani saatte 3 değişim) filtre edilmiş temiz dış hava kaynaklı olmalıdır.
III. Kural olarak, temiz hava tavandan içeri verilmeli ve tabana yakın olarak dışarı alınmalıdır. İdeal ortamın sağlaması için sıcaklık 20- 22 °C arasında, nem oranı %30-50 arasında tutulmalıdır, ısı ve nem ameliyatın özelliğine göre içeriden ayarlanabilir olmalıdır.
Soru 33
Ameliyathane bölgeleri ve steriliteleri için hangisi veya hangileri doğrudur?
I. Dış bölge: Serbest (yeşil) alan, giriş ve çıkış alanları, preoperatif alan, postoperatif alan, giyinme odaları, bekleme odaları, dinlenme odaları ve depolar yer alır.
II. Orta bölge: Temiz (sarı) alan, ameliyathane kıyafetinin giyilmesinin zorunlu olduğu bölgedir. Temiz ve steril tıbbi cihaz odası, sterilizasyon ünitesi, araç- gereçlerin dağıtım ve kullanım alanları yer alır. Galoş, başlık, maske giymeyi gerektirdiğinden yarı sınırlı bölge olarak da tanımlanır.
III. İç bölge: Steril (kırmızı) alan, steril ameliyat bölgesidir. Ameliyat sırasında gereksinim duyulabilecek steril araçların bulunduğu alanları içerir. El yıkama hizmet alanı burada yer alır.
I. Dış bölge: Serbest (yeşil) alan, giriş ve çıkış alanları, preoperatif alan, postoperatif alan, giyinme odaları, bekleme odaları, dinlenme odaları ve depolar yer alır.
II. Orta bölge: Temiz (sarı) alan, ameliyathane kıyafetinin giyilmesinin zorunlu olduğu bölgedir. Temiz ve steril tıbbi cihaz odası, sterilizasyon ünitesi, araç- gereçlerin dağıtım ve kullanım alanları yer alır. Galoş, başlık, maske giymeyi gerektirdiğinden yarı sınırlı bölge olarak da tanımlanır.
III. İç bölge: Steril (kırmızı) alan, steril ameliyat bölgesidir. Ameliyat sırasında gereksinim duyulabilecek steril araçların bulunduğu alanları içerir. El yıkama hizmet alanı burada yer alır.
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I ve III
E
III
Açıklama:
Genel olarak ameliyathanede bakterilerin bulaşmasını en aza indirebilmek ve kontrol edebilmek için üç ana bölge tanımlanmaktadır. Ameliyathane bölgeleri:
Dış bölge: Serbest (yeşil) alan, giriş ve çıkış alanları, preoperatif alan, postoperatif alan, giyinme odaları, bekleme odaları, dinlenme odaları ve depolar yer alır.
Orta bölge: Temiz (sarı) alan, ameliyathane kıyafetinin giyilmesinin zorunlu olduğu bölgedir. Temiz ve steril tıbbi cihaz odası, sterilizasyon ünitesi, araç- gereçlerin dağıtım ve kullanım alanları yer alır. Galoş, başlık, maske giymeyi gerektirdiğinden yarı sınırlı bölge olarak da tanımlanır.
İç bölge: Steril (kırmızı) alan, steril ameliyat bölgesidir. Ameliyat sırasında gereksinim duyulabilecek steril araçların bulunduğu alanları içerir. El yıkama hizmet alanı burada yer alır.
I. Dış bölge: Serbest (yeşil) alan, giriş ve çıkış alanları, preoperatif alan, postoperatif alan, giyinme odaları, bekleme odaları, dinlenme odaları ve depolar yer alır.
II. Orta bölge: Temiz (sarı) alan, ameliyathane kıyafetinin giyilmesinin zorunlu olduğu bölgedir. Temiz ve steril tıbbi cihaz odası, sterilizasyon ünitesi, araç- gereçlerin dağıtım ve kullanım alanları yer alır. Galoş, başlık, maske giymeyi gerektirdiğinden yarı sınırlı bölge olarak da tanımlanır.
III. İç bölge: Steril (kırmızı) alan, steril ameliyat bölgesidir. Ameliyat sırasında gereksinim duyulabilecek steril araçların bulunduğu alanları içerir. El yıkama hizmet alanı burada yer alır.
Dış bölge: Serbest (yeşil) alan, giriş ve çıkış alanları, preoperatif alan, postoperatif alan, giyinme odaları, bekleme odaları, dinlenme odaları ve depolar yer alır.
Orta bölge: Temiz (sarı) alan, ameliyathane kıyafetinin giyilmesinin zorunlu olduğu bölgedir. Temiz ve steril tıbbi cihaz odası, sterilizasyon ünitesi, araç- gereçlerin dağıtım ve kullanım alanları yer alır. Galoş, başlık, maske giymeyi gerektirdiğinden yarı sınırlı bölge olarak da tanımlanır.
İç bölge: Steril (kırmızı) alan, steril ameliyat bölgesidir. Ameliyat sırasında gereksinim duyulabilecek steril araçların bulunduğu alanları içerir. El yıkama hizmet alanı burada yer alır.
I. Dış bölge: Serbest (yeşil) alan, giriş ve çıkış alanları, preoperatif alan, postoperatif alan, giyinme odaları, bekleme odaları, dinlenme odaları ve depolar yer alır.
II. Orta bölge: Temiz (sarı) alan, ameliyathane kıyafetinin giyilmesinin zorunlu olduğu bölgedir. Temiz ve steril tıbbi cihaz odası, sterilizasyon ünitesi, araç- gereçlerin dağıtım ve kullanım alanları yer alır. Galoş, başlık, maske giymeyi gerektirdiğinden yarı sınırlı bölge olarak da tanımlanır.
III. İç bölge: Steril (kırmızı) alan, steril ameliyat bölgesidir. Ameliyat sırasında gereksinim duyulabilecek steril araçların bulunduğu alanları içerir. El yıkama hizmet alanı burada yer alır.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri ameliyathanede bulunması gereken zorunlu cihazlardandır?
I. Ameliyat masası ve tavan lambası
II. Anestezi cihazı (tam otomatik/ventilatörlü)
III. Cerrahi aspiratör
IV. Perforatör
I. Ameliyat masası ve tavan lambası
II. Anestezi cihazı (tam otomatik/ventilatörlü)
III. Cerrahi aspiratör
IV. Perforatör
Seçenekler
A
II, III ve IV
B
I, II ve IV
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Ameliyathanade Bulunması Gereken Zorunlu Cihazlar
I. Ameliyat masası ve tavan lambası
II. Anestezi cihazı (tam otomatik/ventilatörlü)
III. Cerrahi aspiratör
TÜRÜ | MİKTARI |
Ameliyat masası ve rutin aksesuarları (salon başına) | 1 adet |
Ameliyat tavan lambası | 1 adet |
Anestezi cihazı (tam otomatik/ventilatörlü) | 1 adet |
Negatoskop (ameliyat masası sayısı kadar) | 1 adet |
Seyyar ameliyat lambası (akülü) | 1 adet |
Flash otoklav | 1 adet |
I. Ameliyat masası ve tavan lambası
II. Anestezi cihazı (tam otomatik/ventilatörlü)
III. Cerrahi aspiratör
Soru 35
C-Kollu röntgen cihazı; Perforatör (elektrikli veya havalı kesme fonksiyonu olmak kaydı ile); Alçı motoru ve Alçı masası (pelvipedal alçı yapılmasına uygun) hangi dal ameliyathanesinde bulunması gereken cihazlardır?
Seçenekler
A
Ortopedi ve Travmatoloji Hastalıkları
B
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
C
Göz Sağlığı ve Hastalıkları
D
Jinekoloji
E
Kardiyovasküler Cerrahi
Açıklama:
Dal ameliyathanelerinde bulunan cihazlar (EK-3/ D’ye ek olarak)
Ortopedi ve Travmatoloji Hastalıkları
ORTOPEDİ ve TRAVMATOLOJİ HASTALIKLARI | ||
1 | C-Kollu röntgen cihazı | 1 adet |
2 | Perforatör (elektrikli veya havalı kesme fonksiyonu olmak kaydı ile) | 1 adet |
3 | Alçı motoru | 1 adet |
4 | Alçı masası (pelvipedal alçı yapılmasına uygun) | 1 adet |
Ortopedi ve Travmatoloji Hastalıkları
Soru 36
Jinekolojik muayene masası; Doğum masası; Doğum için vakum cihazı; El dopleri (elektroptik çocuk kalp sesleri dinleme cihazı) ve Küvöz (inkübatör) veya transport küvözü hangi dal ameliyathanesinde bulunması gereken cihazlardır?
Seçenekler
A
Ortopedi ve Travmatoloji Hastalıkları
B
Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
C
Göz Sağlığı ve Hastalıkları
D
Jinekoloji
E
Kardiyovasküler Cerrahi
Açıklama:
Dal ameliyathanelerinde bulunan cihazlar (EK-3/ D’ye ek olarak)
| ||
1 | Jinekolojik muayene masası | 1 adet |
2 | Doğum masası | 1 adet |
3 | Doğum için vakum cihazı | 1 adet |
4 | El dopleri (elektroptik çocuk kalp sesleri dinleme cihazı) | 1 adet |
5 | Küvöz (inkübatör) veya transport küvözü | 1 adet |
Soru 37
Ameliyat sırasında ayırma ya da çekme işlemi yapan tıbbi cihazlara verilen addır?
Seçenekler
A
Bistüri
B
Pens
C
Klemp
D
Retraktör
E
Cerrahi sütur
Açıklama:
Retraktör: Ameliyat sırasında ayırma ya da çekme işlemi yapan tıbbi cihazlardır. Ameliyatın cinsine göre özel retraktörler kullanılır. Retraktörün tutmak için sapı ile çekmek için ucunda parça vardır. Esas görevi insizyon yerini açık tutarak ameliyat alanının rahatlıkla çalışılmasını sağlamaktır.
Soru 38
Ameliyathane içerisinde tıbbi ürün ve sütür gibi cerrahi tıbbi cihazları temin eden, her bir hasta için günlük olarak tüketilen malzemeleri hasta bazında kayıtlarını tutan ve takibini sağlayan sağlık personelidir?
Seçenekler
A
Sirküle hemşire
B
Scrup hemşire
C
Ameliyathane eczacısı
D
Anestezi uzmanı
E
Cerrah
Açıklama:
Ameliyathane Eczacısı: Ameliyathane içerisinde tıbbi ürün ve sütür gibi cerrahi tıbbi cihazları temin eden, her bir hasta için günlük olarak tüketilen malzemeleri hasta bazında kayıtlarını tutan ve takibini sağlayan sağlık personelidir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri “Özel Hastanelerde Bulundurulması Zorunlu Tıbbi Ürünler”dendir?
I. Adrenalin ampul
II. Aminocardol ampul
III. İsoptin ampul
IV. K. Vit. Ampul
I. Adrenalin ampul
II. Aminocardol ampul
III. İsoptin ampul
IV. K. Vit. Ampul
Seçenekler
A
I, II ve IV
B
II, III ve IV
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Özel Hastanelerde Bulundurulması Zorunlu Tıbbi Ürünlerin Türleri ve Minimum Miktarları
I. Adrenalin ampul
II. Aminocardol ampul
III. İsoptin ampul
IV. K. Vit. Ampul
İLAÇ TÜRÜ | MİKTARI | |
1 | Adrenalin ampul 1 mg | Yeteri sayıda |
2 | Aminocardol ampul | Yeteri sayıda |
3 | Atropin ampul ¼ mg | 5 adet |
4 | Antihistaminik ampul | 5 adet |
5 | Analjezik ampul | 5 adet |
6 |
I. Adrenalin ampul
II. Aminocardol ampul
III. İsoptin ampul
IV. K. Vit. Ampul
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri “Özel Hastanelerde Bulundurulması Zorunlu Tıbbi Ürünler”dendir?
I. Antihistaminik ampul
II. Analjezik ampul
III. Antispazmodik ampul
IV. D. Vit. Ampul
I. Antihistaminik ampul
II. Analjezik ampul
III. Antispazmodik ampul
IV. D. Vit. Ampul
Seçenekler
A
I, II ve IV
B
II, III ve IV
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Özel Hastanelerde Bulundurulması Zorunlu Tıbbi Ürünlerin Türleri ve Minimum Miktarları
I. Antihistaminik ampul
II. Analjezik ampul
III. Antispazmodik ampul
İLAÇ TÜRÜ | MİKTARI | |
1 | Adrenalin ampul 1 mg | Yeteri sayıda |
2 | Aminocardol ampul | Yeteri sayıda |
3 | Atropin ampul ¼ mg | 5 adet |
4 | Antihistaminik ampul | 5 adet |
5 | Analjezik ampul | 5 adet |
6 |
I. Antihistaminik ampul
II. Analjezik ampul
III. Antispazmodik ampul
Ünite 7
Soru 1
İkinci ve üçüncü basamak resmî ve özel sağlık kurum ve kuruluşları bünyesinde acil sağlık hizmeti verilen birimler aşağıdakilerden hangi temel hizmet birimi kapsamındadır?
Seçenekler
A
Acil Sağlık Hizmetleri Şube Müdürlüğü
B
İl Ambulans Servisi Başhekimliği
C
Hastane Acil Servisleri
D
Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü
E
Acil ve Afetlerde Sağlık Hizmetleri Şube Müdürlüğü
Açıklama:
ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ
Hastane Acil Servisleri: İkinci ve üçüncü basamak resmî ve özel sağlık kurum ve kuruluşları bünyesinde acil sağlık hizmeti verilen birimlerdir. Bu servis ve birimler kendilerine doğrudan başvuran veya il ambulans servisi başhekimliğine bağlı ekipler tarafından getirilen acil hasta ve yaralılara acil tıbbi müdahale yapmak, verilen hizmet ile ilgili kayıt tutmak ve gerektiğinde doğrudan veya bağlı oldukları kurum ve kuruluşları aracılığı ile komuta kontrol merkezine geri bildirim yapmak zorundadır.
Hastane Acil Servisleri: İkinci ve üçüncü basamak resmî ve özel sağlık kurum ve kuruluşları bünyesinde acil sağlık hizmeti verilen birimlerdir. Bu servis ve birimler kendilerine doğrudan başvuran veya il ambulans servisi başhekimliğine bağlı ekipler tarafından getirilen acil hasta ve yaralılara acil tıbbi müdahale yapmak, verilen hizmet ile ilgili kayıt tutmak ve gerektiğinde doğrudan veya bağlı oldukları kurum ve kuruluşları aracılığı ile komuta kontrol merkezine geri bildirim yapmak zorundadır.
Soru 2
Fazla sayıda hasta ya da yaralının olduğu ortamlarda, hem olayın gerçekleştiği yerde hem de sağlık kuruluşlarında uygulanan hızlı bir öncelik belirleme işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Triyaj
B
Resüsitasyon
C
Mortalite
D
Morbidite
E
Acil servis
Açıklama:
ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ
Triyaj: Fazla sayıda hasta ya da yaralının olduğu ortamlarda, hem olayın gerçekleştiği yerde hem de sağlık kuruluşlarında uygulanan hızlı bir öncelik belirleme işlemidir.
Triyaj: Fazla sayıda hasta ya da yaralının olduğu ortamlarda, hem olayın gerçekleştiği yerde hem de sağlık kuruluşlarında uygulanan hızlı bir öncelik belirleme işlemidir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi bir parenteral ilaç uygulaması değildir?
Seçenekler
A
İntravenöz
B
Peroral
C
İntramüsküler
D
Subkütan
E
Transdermal
Açıklama:
ACİL SAĞLIK HİZMETLERİNDE KULLANILAN TIBBİ ÜRÜNLER
Parenteral uygulama: Damar içi, kas içi, deri altı ve transdermal yol dahil olmak üzere sin[1]dirim sistemi yoluyla ilaç emilimini içermeyen herhangi bir uygulama yolunu ifade eder. Acil servislere başvuru durumunda hastalara farklı yollar ile çeşitli ilaçlar uygulanmaktadır. Acil servislerde ilaç uygulamalarını enteral ve parenteral yol olmak üzere ikiye ayırmak mümkündür. Acil servislerde en sık kullanılan ilaç uygulama yolları arasında ağızdan uygulama (Peroral, PO), damar içi uygulama (İntravenöz, IV), kas içi uygulama (İntramüsküler, IM), deri altı uygulama (Subkütan, SC), topikal uygulama, rektal ve inhalasyon uygulamaları sayılabilir. IV, IM ve SC olarak uygulanmakta olan enjeksiyonluk çözeltiler genellikle ampül veya flakonlarda ambalajlamaktadır.
Parenteral uygulama: Damar içi, kas içi, deri altı ve transdermal yol dahil olmak üzere sin[1]dirim sistemi yoluyla ilaç emilimini içermeyen herhangi bir uygulama yolunu ifade eder. Acil servislere başvuru durumunda hastalara farklı yollar ile çeşitli ilaçlar uygulanmaktadır. Acil servislerde ilaç uygulamalarını enteral ve parenteral yol olmak üzere ikiye ayırmak mümkündür. Acil servislerde en sık kullanılan ilaç uygulama yolları arasında ağızdan uygulama (Peroral, PO), damar içi uygulama (İntravenöz, IV), kas içi uygulama (İntramüsküler, IM), deri altı uygulama (Subkütan, SC), topikal uygulama, rektal ve inhalasyon uygulamaları sayılabilir. IV, IM ve SC olarak uygulanmakta olan enjeksiyonluk çözeltiler genellikle ampül veya flakonlarda ambalajlamaktadır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi acil servislerde hiperamonyemi tedavisi için kullanılan bir ilaçtır?
Seçenekler
A
Sorbitol
B
Lidokain
C
Rivastigmin
D
Laktuloz
E
Morfin
Açıklama:
ACİL SAĞLIK HİZMETLERİNDE KULLANILAN TIBBİ ÜRÜNLER
Hiperamonyemi Acil Tedavisi için İlaçlar:
Hiperamonyemi kanda amonyak veya bileşenlerinin düzeyinin artması durumu olaraktanımlanmaktadır. Ölüm oranı ve acil servise hiperamonyemili hasta başvuru sayısı oldukça yüksektir. Acil servise başvuran hiperamonyemili hastalarda kesin tanıyı koymak zor olabilmektedir. Laktuloz, sodyum benzoat/sodyum fenilasetat, L-arginin, L-karnitin, hiperamonyemi vakaları için acil servislerde bulunan ilaçlara örnek olarak verilebilir.
Hiperamonyemi Acil Tedavisi için İlaçlar:
Hiperamonyemi kanda amonyak veya bileşenlerinin düzeyinin artması durumu olaraktanımlanmaktadır. Ölüm oranı ve acil servise hiperamonyemili hasta başvuru sayısı oldukça yüksektir. Acil servise başvuran hiperamonyemili hastalarda kesin tanıyı koymak zor olabilmektedir. Laktuloz, sodyum benzoat/sodyum fenilasetat, L-arginin, L-karnitin, hiperamonyemi vakaları için acil servislerde bulunan ilaçlara örnek olarak verilebilir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi acil servislerde kullanılan bir paralizan ilaçtır?
Seçenekler
A
Siprofloksasin
B
Verapamil
C
Somatostatin
D
Salbutamol
E
Süksinilkolin
Açıklama:
ACİL SAĞLIK HİZMETLERİNDE KULLANILAN TIBBİ ÜRÜNLER
Acil servislerde çoğu durum hızlı ve hemen karar almayı gerektirir. Bu durumlardan birisi entübasyondur. Kendi kendine yeterli soluk alamama durumu olarak da tanımlanabilen solunum yetmezliği olan hastaları solunum cihazına bağlayabilmek için ağızdan nefes borusuna ulaşan bir boru takmak gerekir. Bu boru takma işlemine entübasyon denir. Etkileri göz önüne alındığında hızlı ve seri entübasyonda sedatifler tek başlarına yeterli değildir. Bu hastalarda hava yolunu açabilmek, hastanın gevşemesinin (kas gevşemesi/paralizi) sağlanmasıdır. Bu durum paralizan ilaçlarla sağlanır. Rokuronyum, vekuronyum ve süksinilkolin acil servislerde bulundurulması gereken paralizan ilaçlara örnek olarak verilebilir.
Acil servislerde çoğu durum hızlı ve hemen karar almayı gerektirir. Bu durumlardan birisi entübasyondur. Kendi kendine yeterli soluk alamama durumu olarak da tanımlanabilen solunum yetmezliği olan hastaları solunum cihazına bağlayabilmek için ağızdan nefes borusuna ulaşan bir boru takmak gerekir. Bu boru takma işlemine entübasyon denir. Etkileri göz önüne alındığında hızlı ve seri entübasyonda sedatifler tek başlarına yeterli değildir. Bu hastalarda hava yolunu açabilmek, hastanın gevşemesinin (kas gevşemesi/paralizi) sağlanmasıdır. Bu durum paralizan ilaçlarla sağlanır. Rokuronyum, vekuronyum ve süksinilkolin acil servislerde bulundurulması gereken paralizan ilaçlara örnek olarak verilebilir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi acil serviste bulunması gereken asgari ilaç listesinde yer alan bir antiplatelet ajandır?
Seçenekler
A
Klopidogrel
B
Protamin sülfat
C
Pantoprazol
D
Klaritromisin
E
Diazepam
Açıklama:
ACİL SAĞLIK HİZMETLERİNDE KULLANILAN TIBBİ ÜRÜNLER
Antiplatelet ajanlar özellikle platelet aktivasyonunun son basamağı olan platelet agregasyonunu engelleyerek trombüs oluşumunu azaltmaktadır. Bu tip ilaçlar acil servislerde genellikle hekim kontrolünde kalp-damar sistemi vakalarında kullanılmaktadır. Acil serviste bulunması gereken asgari ilaç listesinde antiplatelet ajan olarak asetil salisilik asit ve klopidogrel bulunmaktadır.
Antiplatelet ajanlar özellikle platelet aktivasyonunun son basamağı olan platelet agregasyonunu engelleyerek trombüs oluşumunu azaltmaktadır. Bu tip ilaçlar acil servislerde genellikle hekim kontrolünde kalp-damar sistemi vakalarında kullanılmaktadır. Acil serviste bulunması gereken asgari ilaç listesinde antiplatelet ajan olarak asetil salisilik asit ve klopidogrel bulunmaktadır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi II. seviye acil servislerde bulundurulması gereken tıbbi cihaz veya donanımlarından biridir?
Seçenekler
A
Tekerlekli sandalye
B
İnfüzyon pompaları
C
Nabız pulse oksimetre
D
Glukometre
E
EKG cihazı
Açıklama:
ACİL SAĞLIK HİZMETLERİNDE KULLANILAN TIBBİ CİHAZLAR
Doğru cevap infüzyon pompaları olmalıdır.Acil hastaların pratisyen hekimlerce karşılandığı, dahili veya cerrahi branşlardan en az birer uzmanın sorumluluğunda, 24 saat kesintisiz hizmet esasına dayalı olarak uzman düzeyinde acil sağlık hizmetinin verilebildiği, diğer branş uzmanlarının ise ihtiyaca göre icap (evde nöbet) yöntemi ile acil sağlık hizmeti sunduğu acil servislerdir. I. seviyeye ilave olarak uzman düzeyinde değerlendirme ve bilgisayarlı tomografi, ultrasonografi gibi görüntüleme imkanları verilmektedir. II. seviye acil servislerde bulundurulması gereken tıbbi cihaz ve donanım bilgileri de Tablo 7.4’te verilmiştir.
Doğru cevap infüzyon pompaları olmalıdır.Acil hastaların pratisyen hekimlerce karşılandığı, dahili veya cerrahi branşlardan en az birer uzmanın sorumluluğunda, 24 saat kesintisiz hizmet esasına dayalı olarak uzman düzeyinde acil sağlık hizmetinin verilebildiği, diğer branş uzmanlarının ise ihtiyaca göre icap (evde nöbet) yöntemi ile acil sağlık hizmeti sunduğu acil servislerdir. I. seviyeye ilave olarak uzman düzeyinde değerlendirme ve bilgisayarlı tomografi, ultrasonografi gibi görüntüleme imkanları verilmektedir. II. seviye acil servislerde bulundurulması gereken tıbbi cihaz ve donanım bilgileri de Tablo 7.4’te verilmiştir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi I. seviye acil serviste verilmesi gereken sağlık hizmetlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ayaktan hasta bakımı
B
Temel yaşam desteği
C
İleri travma yaşam desteği
D
İleri kardiyak yaşam desteği
E
Yoğun bakım gerektiren hastaların müşahede biriminde takibi
Açıklama:
ACİL SAĞLIK HİZMETLERİNDE KULLANILAN TIBBİ CİHAZLAR
- seviye acil serviste verilmesi gereken sağlık hizmetleri aşağıdaki gibi sıralanabilir.
- Temel yaşam desteği,
- İleri travma yaşam desteği,
- İleri kardiyak yaşam desteği,
- Yoğun bakım gerektirmeyen hastaların müşahede biriminde takibi,
- Ayaktan hasta bakımı,
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi I. seviye acil serviste verilmesi gereken tıbbi donanımlardan biridir?
Seçenekler
A
Bilgisayarlı Tomografi
B
Ultrasonografi
C
Isıtıcı battaniyeler
D
Nebulizatör
E
Fizyolojik monitör
Açıklama:
ACİL SAĞLIK HİZMETLERİNDE KULLANILAN TIBBİ CİHAZLAR
Doğru cevap Nebulizatör olmalıdır. Bu bilgiler ışığında I. seviye acil servislerde bulundurulması gereken tıbbi cihaz ve donanım bilgileri Tablo 7.3’te verilmiştir. II. seviye acil servislerde bulundurulması gereken tıbbi cihaz ve donanım bilgileri de Tablo 7.4’te verilmiştir. III. seviye acil servislerde bulundurulması gereken tıbbi cihaz ve donanım bilgileri de Tablo 7.5’te verilmiştir.
Doğru cevap Nebulizatör olmalıdır. Bu bilgiler ışığında I. seviye acil servislerde bulundurulması gereken tıbbi cihaz ve donanım bilgileri Tablo 7.3’te verilmiştir. II. seviye acil servislerde bulundurulması gereken tıbbi cihaz ve donanım bilgileri de Tablo 7.4’te verilmiştir. III. seviye acil servislerde bulundurulması gereken tıbbi cihaz ve donanım bilgileri de Tablo 7.5’te verilmiştir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi terapötik dozlarda opioitler ve steroit olmayan antienflamatuvar ilaçlara göre daha az yan etkisi olan ve acil servislerde sıklıkla kullanılan ağrı kesici ve ateş düşürücü bir ilaçtır?
Seçenekler
A
Parasetamol
B
Rivastigmin
C
Amiodaron
D
Propafenon
E
Metoklopramid
Açıklama:
ACİL SAĞLIK HİZMETLERİNDE KULLANILAN TIBBİ ÜRÜNLER
Parasetamol (PO, IV), terapötik dozlarda opioitler ve steroit olmayan antienflamatuvar ilaçlara göre daha az yan etkisi olan ve acil servislerde sıklıkla kullanılan ağrı kesici ve ateş düşürücü / antipiretik bir ilaçtır . Parasetamolün en önemli avantajları arasında; erişiminin kolay olması ve ucuzluğu sayılabilir . Steroit olmayan antienflamatuvar ilaçlar (IM, IV), ağrı ve enflamasyonu azaltmada yüksek etkinlik gösterdikleri için dünya genelinde ve acil servislerde en yaygın kullanılan ilaçlar arasındadır. İbuprofen, ketorolak, diklofenak, naproksen, piroksikam, flurbiprofen ve ketoprofen acil servislerde kullanılan steroit olmayan antienflamatuvar ilaç örnekleridir.
Parasetamol (PO, IV), terapötik dozlarda opioitler ve steroit olmayan antienflamatuvar ilaçlara göre daha az yan etkisi olan ve acil servislerde sıklıkla kullanılan ağrı kesici ve ateş düşürücü / antipiretik bir ilaçtır . Parasetamolün en önemli avantajları arasında; erişiminin kolay olması ve ucuzluğu sayılabilir . Steroit olmayan antienflamatuvar ilaçlar (IM, IV), ağrı ve enflamasyonu azaltmada yüksek etkinlik gösterdikleri için dünya genelinde ve acil servislerde en yaygın kullanılan ilaçlar arasındadır. İbuprofen, ketorolak, diklofenak, naproksen, piroksikam, flurbiprofen ve ketoprofen acil servislerde kullanılan steroit olmayan antienflamatuvar ilaç örnekleridir.
Soru 11
” Acil sağlık hizmetleri konusunda özel eğitim görmüş sağlık ekipleri tarafından, tıbbi araç ve gereç desteği ile olay yerinde ve hastaneye nakil sırasında verilen hizmetlerin bütünüdür.” Tanımı aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Acil durum
B
Acil yardım
C
Tıbbi destek
D
Sağlık hizmetleri
E
Acil servis
Açıklama:
Acil yardım: Acil sağlık hizmetleri konusunda özel eğitim görmüş sağlık ekipleri tarafından, tıbbi araç ve gereç desteği ile olay yerinde ve hastaneye nakil sırasında verilen hizmetlerin bütünüdür.
Soru 12
” Sağlık hizmeti sunan kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişiler ve gerçek kişiler tarafından kurulmuş yataklı sağlık tesisleri bünyesinde yer alan servislerdir.” Tanımı aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Acil durum
B
Acil yardım
C
Tıbbi destek
D
Sağlık hizmetleri
E
Acil servis
Açıklama:
Acil servis: Sağlık hizmeti sunan kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişiler ve gerçek kişiler tarafından kurulmuş yataklı sağlık tesisleri bünyesinde yer alan servislerdir.
Soru 13
” Fazla sayıda hasta ya da yaralının olduğu ortamlarda, hem olayın gerçekleştiği yerde hem de sağlık kuruluşlarında uygulanan hızlı bir öncelik belirleme işlemidir.” Tanımı aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Triyaj
B
Resüsitasyon
C
Morbidite
D
Mortalite
E
Acil yardım
Açıklama:
Triyaj: Fazla sayıda hasta ya da yaralının olduğu ortamlarda, hem olayın gerçekleştiği yerde hem de sağlık kuruluşlarında uygulanan hızlı bir öncelik belirleme işlemidir.
Soru 14
” Herhangi bir nedenle solunum ve kardiyak arrest olan ya da olma ihtimali yüksek olan, travma nedeni ile acil servise başvuran, kanaması olan, zehirlenme nedeni ile acil servise getirilen, şuuru kapalı olan, ambulans ile hastaneye getirilen hastaların ilk muayene ve tedavisinin yapıldığı alandır.” Tanımı aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Triyaj alanı
B
Resüsitasyon odası/alanı
C
İzolasyon odası
D
Dekontaminasyon/arındırma odası/alanı
E
Acil servis
Açıklama:
Resüsitasyon odası/alanı: Herhangi bir nedenle solunum ve kardiyak arrest olan ya da olma ihtimali yüksek olan, travma nedeni ile acil servise başvuran, kanaması olan, zehirlenme nedeni ile acil servise getirilen, şuuru kapalı olan, ambulans ile hastaneye getirilen hastaların ilk muayene ve tedavisinin yapıldığı alandır.
Soru 15
” Damar içi, kas içi, deri altı ve transdermal yol dahil olmak üzere sindirim sistemi yoluyla ilaç emilimini içermeyen herhangi bir uygulama yolunu ifade eder.” Tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Enteral uygulama
B
Parenteral uygulama
C
Hemoraji
D
Midriyatik
E
Profilaksi
Açıklama:
Parenteral uygulama: Damar içi, kas içi, deri altı ve transdermal yol dahil olmak üzere sindirim sistemi yoluyla ilaç emilimini içermeyen herhangi bir uygulama yolunu ifade eder.
Soru 16
Myastenia gravis (MG), glokom ve Alzheimer hastalığı için kullanılmakta olan rivastigmin, takrin, donepezil ve metrifonat gibi ilaçlar hangi gruba aittir?
Seçenekler
A
Antikonvülzanlar
B
Kardiyovasküler İlaçlar
C
Kolinesteraz inhibitörleri (asetilkolinesteraz (AChE) inhibitörleri)
D
Sedatif-Hipnotik Ajanlar
E
Trombolitik Ajanlar
Açıklama:
Kolinesteraz inhibitörleri, asetilkolinesteraz (AChE) inhibitörleri veya antikolinesterazlar olarak da bilinmektedir. Bu ilaçlar, asetilkolinin (ACh) asetat ve koline normal olarak parçalanmasını engelleyen ve böylece merkezî ve periferik sinir sisteminde bulunan asetilkolinin etki seviyelerini ve süresini arttırırlar. Bu ilaçlar myastenia gravis (MG), glokom ve Alzheimer hastalığı için kullanılmaktadır. Bu ilaçlara rivastigmin, takrin,donepezil, metrifonat örnek olarak verilebilir.
Kolinesteraz inhibitörleri (asetilkolinesteraz (AChE) inhibitörleri)
Kolinesteraz inhibitörleri (asetilkolinesteraz (AChE) inhibitörleri)
Soru 17
” Hastalık tedavisinin aksine hastalık meydana gelmeden hastalığın önlenmesidir.” Tanımı aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Enteral uygulama
B
Parenteral uygulama
C
Hemoraji
D
Mortalite
E
Profilaksi
Açıklama:
Profilaksi: Hastalık tedavisinin aksine hastalık meydana gelmeden hastalığın önlenmesidir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri “I. seviye acil serviste” verilmesi gereken sağlık hizmetlerindendir?
I. Temel yaşam desteği
II. İleri travma yaşam desteği
III. İleri kardiyak yaşam desteği
IV. Yoğun bakım desteği
I. Temel yaşam desteği
II. İleri travma yaşam desteği
III. İleri kardiyak yaşam desteği
IV. Yoğun bakım desteği
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
- Seviye acil serviste verilmesi gereken sağlık hizmetleri aşağıdaki gibi sıralanabilir.
- Temel yaşam desteği,
- İleri travma yaşam desteği,
- İleri kardiyak yaşam desteği,
- Yoğun bakım gerektirmeyen hastaların müşahede biriminde takibi,
- Ayaktan hasta bakımı,
I. Temel yaşam desteği
II. İleri travma yaşam desteği
III. İleri kardiyak yaşam desteği
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri II. seviye acil servislerde bulundurulması gereken tıbbi cihaz ve donanım arasındadır?
I. İnfüzyon pompaları veya ayarlı ilaç infüzyon setleri
II. Erişkin ve çocuklar için lomber ponksiyon seti ile malzemeleri
III. Trakeostomi seti ve malzemeleri
IV. BİPAP/CPAP ventilasyon sistemi
I. İnfüzyon pompaları veya ayarlı ilaç infüzyon setleri
II. Erişkin ve çocuklar için lomber ponksiyon seti ile malzemeleri
III. Trakeostomi seti ve malzemeleri
IV. BİPAP/CPAP ventilasyon sistemi
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, II, III ve IV
E
I ve IV
Açıklama:
II. Seviye acil servislerde bulundurulması gereken tıbbi cihaz ve donanım listesi
I. İnfüzyon pompaları veya ayarlı ilaç infüzyon setleri
II. Erişkin ve çocuklar için lomber ponksiyon seti ile malzemeleri
III. Trakeostomi seti ve malzemeleri
Genel Tıbbi Donanım (I. seviyeye ek olarak) |
İnfüzyon pompaları veya ayarlı ilaç infüzyon setleri |
Kan ve sıvı ısıtıcı cihaz |
Erişkin ve çocuklar için lomber ponksiyon seti ile malzemeleri |
Isıtıcı battaniyeler |
Acil servis içerisinde röntgen cihazı ve ekipmanları |
Ultrasonografi (hastane içerisinde ve ulaşılabilir olması yeterlidir.) |
Vasküler doppler (hastane içerisinde ve ulaşılabilir olması yeterlidir.) |
Bilgisayarlı Tomografi (hastane içerisinde olması yeterlidir.) |
Jinekoloji |
I. İnfüzyon pompaları veya ayarlı ilaç infüzyon setleri
II. Erişkin ve çocuklar için lomber ponksiyon seti ile malzemeleri
III. Trakeostomi seti ve malzemeleri
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri III. seviye acil servislerde bulundurulması gereken tıbbi cihaz ve donanım arasındadır?
I. Ultrasonografi (vasküler doppler ve ekokardiyografi özelliği olan)
II. Fiberoptik laringoskop
III. Peak flow metre
IV. Hipotermi termometreleri ve hastayı ısıtan veya serinleten battaniyeler
I. Ultrasonografi (vasküler doppler ve ekokardiyografi özelliği olan)
II. Fiberoptik laringoskop
III. Peak flow metre
IV. Hipotermi termometreleri ve hastayı ısıtan veya serinleten battaniyeler
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve IV
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
III. Seviye acil servislerde bulundurulması gereken tıbbi cihaz ve donanım listesi
I. Ultrasonografi (vasküler doppler ve ekokardiyografi özelliği olan)
II. Fiberoptik laringoskop
III. Peak flow metre
IV. Hipotermi termometreleri ve hastayı ısıtan veya serinleten battaniyeler
Genel Tıbbi Donanım (I. ve II. seviyeye ek olarak) |
Fizyolojik monitör |
Tonometre (göz branşında zorunludur) |
Biyomikroskop (göz branşında zorunludur) |
Işık mikroskobu (göz branşında zorunludur) |
Ultrasonografi (vasküler doppler ve ekokardiyografi özelliği olan) |
Acil servis içerisinde seyyar röntgen cihazı |
Hastalar için hemşire çağırma sistemi (tercihli) |
İntraosseöz (kemik içi) iğneler (çocuk ve erişkin boylarda) |
Resüsitasyon Odası için Gerekli Tıbbi Donanım (I. ve II. seviyeye ek olarak) |
I. Ultrasonografi (vasküler doppler ve ekokardiyografi özelliği olan)
II. Fiberoptik laringoskop
III. Peak flow metre
IV. Hipotermi termometreleri ve hastayı ısıtan veya serinleten battaniyeler
Soru 21
Fazla sayıda hasta ya da yaralının olduğu ortamlarda, hem olayın gerçekleştiği yerde hem de sağlık kuruluşlarında uygulanan hızlı bir ön- celik belirleme işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mortalite
B
Morbidite
C
Entübasyon
D
Triaj
E
Resüsitasyon
Açıklama:
Acil Servislerin Bünyesinde Bulunan Birimler ve Alanlar isimli bölümü inceleyiniz.
Triyaj: Fazla sayıda hasta ya da yaralının olduğu ortamlarda, hem olayın gerçekleştiği yerde hem de sağlık kuruluşlarında uygulanan hızlı bir ön- celik belirleme işlemidir. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'D'dir.
Triyaj: Fazla sayıda hasta ya da yaralının olduğu ortamlarda, hem olayın gerçekleştiği yerde hem de sağlık kuruluşlarında uygulanan hızlı bir ön- celik belirleme işlemidir. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'D'dir.
Soru 22
Acil sağlık hizmetleri ko- nusunda özel eğitim görmüş sağlık ekipleri tarafından, tıbbi araç ve gereç desteği ile olay yerinde ve hastaneye nakil sıra- sında verilen hizmetlerin bütününe ne ad verilir?
Seçenekler
A
İlk yardım
B
Tibbi müdahale
C
Acil yardım
D
Triyaj
E
Acil hizmet
Açıklama:
ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ isimli bölümü inceleyiniz.
Acil sağlık hizmetleri ko- nusunda özel eğitim görmüş sağlık ekip- leri tarafından, tıbbi araç ve gereç desteği ile olay yerinde ve hastaneye nakil sıra- sında verilen hizmetlerin bütününe 'Acil yardım' denir. Bu açıklamaya göre doğru seçenek 'C'dir.
Acil sağlık hizmetleri ko- nusunda özel eğitim görmüş sağlık ekip- leri tarafından, tıbbi araç ve gereç desteği ile olay yerinde ve hastaneye nakil sıra- sında verilen hizmetlerin bütününe 'Acil yardım' denir. Bu açıklamaya göre doğru seçenek 'C'dir.
Soru 23
İl Sağlık Müdürlüğü adına acil sağlık hizmetleri ile ilgili çalışmaları koordine eden, planlayan, ildeki tüm ambulansların ruhsatlandırma ve denetimini yapan, hastane acil servislerini koordine eden ve denetleyen kurum hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
İl Ambulans Servisi Başhekimliği
B
Hastane Acil Servisleri
C
Acil Sağlık Hizmetleri Şube Müdürlüğü
D
Aile Sağlığı Merkezleri
E
İlçe Sağlık Müdürlükleri
Açıklama:
Acil Sağlık Hizmetlerinde Yer Alan Temel Hizmet Birimleri isimli bölümü inceleyiniz.
Acil Sağlık Hizmetleri Şube Müdürlüğü: İl Sağlık Müdürlüğü adına acil sağlık hizmetleri ile ilgili çalış- maları koordine eden, planlayan, ildeki tüm ambulansların ruhsatlandırma ve denetimini yapan, hastane acil servislerini koordine eden ve denetleyen, il düzeyindeki ilk yardım eğitimlerinin verilmesini organize eden ve bununla ilgili ilk yardım eğitim merkezlerinin ruhsatlandırılması ve denetimini yapan, il sağlık afet planlarının hazırlanması ve uygulanmasının koordinasyonunu sağlayan, acil sağlık hizmetleri ile ilgili tüm verileri toplayan ve değerlendiren birimdir. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'C'dir.
Acil Sağlık Hizmetleri Şube Müdürlüğü: İl Sağlık Müdürlüğü adına acil sağlık hizmetleri ile ilgili çalış- maları koordine eden, planlayan, ildeki tüm ambulansların ruhsatlandırma ve denetimini yapan, hastane acil servislerini koordine eden ve denetleyen, il düzeyindeki ilk yardım eğitimlerinin verilmesini organize eden ve bununla ilgili ilk yardım eğitim merkezlerinin ruhsatlandırılması ve denetimini yapan, il sağlık afet planlarının hazırlanması ve uygulanmasının koordinasyonunu sağlayan, acil sağlık hizmetleri ile ilgili tüm verileri toplayan ve değerlendiren birimdir. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'C'dir.
Soru 24
Aşağıda verilen ekipmanlardan hangisi COVID-19 pandemisinde ambulans personeli kişisel koruyucu ekipmanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Eldiven
B
Göz maskesi ve siperlik
C
Bot
D
Maske
E
Tek kullanımlık kurşun tulum
Açıklama:
Acil Sağlık Hizmetlerinde COVID-19 ve Yönetimi isimli bölümü inceleyiniz.
Ambulans personeli kişisel koruyucu ekipmanları:
Ambulans personeli kişisel koruyucu ekipmanları:
- Tek kullanımlık izolasyon tulumu (Kenarları lastikli başlıklı ve galoşu ile birlikte),
- Eldiven (tercihen nitril),
- Göz maskesi (yüze tam oturan) ve siperlik,
- Maske (N95/FFP2 veya N99/FFP3)
- Bot (ayakkabı koruyucu).
Soru 25
COVİD-19 pandemi önlemleri kapsamında tıbbi işlemlerde ve acil servislerde aerosol oluşumuna yol açan işlemlerin yapılacağı zaman aşağıda verilen hangi maskenin kullanılması doğru olur?
Seçenekler
A
N91
B
M91
C
N93
D
M93
E
N95
Açıklama:
Acil Sağlık Hizmetlerinde COVID-19 ve Yönetimi isimli bölümü inceleyiniz.
Hastaya bir metreden yakın temas gerektiren bir işlem yapılacaksa, standart önlemlere ek olarak temas ve damlacık izolasyonu önlemleri alınmalıdır. Bu önlemler kapsamında tıbbi maske, gözlük/yüz koruyu- cu, önlük, steril olmayan eldiven kullanılmalıdır ve işlem sonrasında mutlaka eller en az 20 saniye bol su ve sabunla yıkanmalıdır. Aerosol oluşumuna yol açan işlemler yapılacağı zaman N95 veya FFP2 maske, gözlük veya yüz koruyucu, uzun kollu suya dayanıklı steril olmayan önlük ve steril olmayan eldivenler kullanılmalıdır. bu açıklamaya göre doğru seçenek 'E'dir.
Hastaya bir metreden yakın temas gerektiren bir işlem yapılacaksa, standart önlemlere ek olarak temas ve damlacık izolasyonu önlemleri alınmalıdır. Bu önlemler kapsamında tıbbi maske, gözlük/yüz koruyu- cu, önlük, steril olmayan eldiven kullanılmalıdır ve işlem sonrasında mutlaka eller en az 20 saniye bol su ve sabunla yıkanmalıdır. Aerosol oluşumuna yol açan işlemler yapılacağı zaman N95 veya FFP2 maske, gözlük veya yüz koruyucu, uzun kollu suya dayanıklı steril olmayan önlük ve steril olmayan eldivenler kullanılmalıdır. bu açıklamaya göre doğru seçenek 'E'dir.
Soru 26
Aşağıda verilen ilaç uygulamalarından hangisi enteral bir uygulama değildir?
Seçenekler
A
Rektal uygulama
B
Oral uygulama
C
Duedonal uygulama
D
Kas inçi uygulama
E
Gastrik uygulama
Açıklama:
Acil Serviste Bulunması Gereken Tıbbi Ürünler isimli bölümü inceleyiniz.
Enteral uygulama: En basit anlamıyla ilacın sindirim sistemi yoluyla emilmesidir. Oral, gastrik veya duodenal ve rektal uygulamaları içerir. Kas içi uygulama ise parenteral bir uygulamadır. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'D' dir.
Enteral uygulama: En basit anlamıyla ilacın sindirim sistemi yoluyla emilmesidir. Oral, gastrik veya duodenal ve rektal uygulamaları içerir. Kas içi uygulama ise parenteral bir uygulamadır. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'D' dir.
Soru 27
Damar içi uygulamanın tıbbi kısaltması hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
PO
B
SC
C
IM
D
IV
E
IT
Açıklama:
Acil Serviste Bulunması Gereken Tıbbi Ürünler isimli bölümü inceleyiniz.
Acil servislerde en sık kullanılan ilaç uygulama yolları arasında ağızdan uygulama (Peroral, PO), damar içi uygulama (İntravenöz, IV), kas içi uygulama (İntramüsküler, IM), deri altı uygulama (Subkütan, SC), topikal uygulama, rektal ve inhalasyon uygulamaları sayılabilir. IT intratekal uygulama olup, PE ise oral uygulamadır. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'D' dir.
Acil servislerde en sık kullanılan ilaç uygulama yolları arasında ağızdan uygulama (Peroral, PO), damar içi uygulama (İntravenöz, IV), kas içi uygulama (İntramüsküler, IM), deri altı uygulama (Subkütan, SC), topikal uygulama, rektal ve inhalasyon uygulamaları sayılabilir. IT intratekal uygulama olup, PE ise oral uygulamadır. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'D' dir.
Soru 28
Aşağıda verilen ilaçlardan hangisi ile oluşan zehirlenmelerde aktif kömür ya da aktif karbonun kullanımı uygun değildir?
Seçenekler
A
Kinin
B
Nadolol
C
Teofilin
D
Parasetamol
E
Dapson
Açıklama:
Absorbanlar isimli bölümü inceleyiniz.
Acil servise amitriptilin, karbamazepin, siklosporin, dapson, dekstropropoksifen, digitoksin, digoksin, disopiramid, nadolol, fenobarbital, fenilbutazon, fenitoin, piroksikam, propoksifen, kinin, sotalol ve teofilin gibi ilaçlarla gerçekleşen zehirlenmeler ile başvuran hastalarda, aktif karbon kullanılabileceği bildirilmiştir. D seçeneğindeki verilen parasetamol zehirlenmelerinde genellikle N-asetil sistemin kullanılır. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'D'dir.
Acil servise amitriptilin, karbamazepin, siklosporin, dapson, dekstropropoksifen, digitoksin, digoksin, disopiramid, nadolol, fenobarbital, fenilbutazon, fenitoin, piroksikam, propoksifen, kinin, sotalol ve teofilin gibi ilaçlarla gerçekleşen zehirlenmeler ile başvuran hastalarda, aktif karbon kullanılabileceği bildirilmiştir. D seçeneğindeki verilen parasetamol zehirlenmelerinde genellikle N-asetil sistemin kullanılır. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'D'dir.
Soru 29
Aşağıda verilen acil servislerde kullanılan antiasit ilaçlardan hangisi proton pompası inhibitörleri grubundandır?
Seçenekler
A
Magaldrat
B
Hidrotalsit
C
Rabeprazol
D
Ranitidin
E
Magnezyum hidroksit
Açıklama:
Gastrointestinal İlaçlar isimli bölümü inceleyiniz.
Farklı acil gastrointestinal vakalarda kullanılmak üzere birçok ilaç grubu bulunmaktadır. Bunlardan ilki antiasitlerdir. Antiasit ilaç gruplarına örnek ola- rak magnezyum türevi antiasitler (magnezyum hidroksit), alüminyum bileşikleri (dihidroksi alüminyum sodyum karbonat), magnezyum alüminyum kalsiyum kombinasyonları (kalsiyum karbonat ve magnezyum karbonat, magaldrat, hidrotalsit) örnek olarak verilebilir. Proton pompa inhibitörleri (omeprazol, lansoprazol, pantoprazol, rabeprazol ve esomeprazol), mide asidi ile ilişkili hastalıkların tedavisinde yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Bu grup günümüzde mide asit sal- gısını azaltan en etkili ilaçlardır. Asit salgısının baskılanması için kullanılan bir diğer ilaç grubu ise H2 reseptör blokerleridir (ör.: ranitidin, famotidin). Bu açıklamaya göre doğru seçenek 'C' dir.
Farklı acil gastrointestinal vakalarda kullanılmak üzere birçok ilaç grubu bulunmaktadır. Bunlardan ilki antiasitlerdir. Antiasit ilaç gruplarına örnek ola- rak magnezyum türevi antiasitler (magnezyum hidroksit), alüminyum bileşikleri (dihidroksi alüminyum sodyum karbonat), magnezyum alüminyum kalsiyum kombinasyonları (kalsiyum karbonat ve magnezyum karbonat, magaldrat, hidrotalsit) örnek olarak verilebilir. Proton pompa inhibitörleri (omeprazol, lansoprazol, pantoprazol, rabeprazol ve esomeprazol), mide asidi ile ilişkili hastalıkların tedavisinde yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Bu grup günümüzde mide asit sal- gısını azaltan en etkili ilaçlardır. Asit salgısının baskılanması için kullanılan bir diğer ilaç grubu ise H2 reseptör blokerleridir (ör.: ranitidin, famotidin). Bu açıklamaya göre doğru seçenek 'C' dir.
Soru 30
Aşağıda verilen ilaçlardan hangisi acil servislerde antispazmodik olarak kullanılmamaktadır?
Seçenekler
A
Otilonyum bromür
B
Alverin sitrat
C
Pinaveryum bromür
D
Deksketoprofen trometamol
E
Propantelin bromür
Açıklama:
Antikonvülzanlar isimli bölümü inceleyiniz.
Antispazmodik ilaçlar, gastroenteroloji, üroloji, kadın doğum ve nöroloji gibi pek çok klinikte ve acil kliniğinde sıklıkla kullanılmaktadır. Antispazmodikler; antikolinerjikler, kalsiyum kanal blokörleri ve direkt düz kas gevşeticiler olmak üzere üç alt grupta incelenebilir. Antispazmodik ilaçlara örnek olarak, propantelin bromür, disiklomin, belladon alkaloitleri, pinaveryum bromür, alverin sitrat, otilonyum bromür, papaverin ve benzeri antispazmodikler verilebilir. Doru cevap 'D' dir çünkü Deksketoprofen trometamol antispazmodik olmayıp analjezik-antiinflamatuvar etkili bir ilaçtır
Antispazmodik ilaçlar, gastroenteroloji, üroloji, kadın doğum ve nöroloji gibi pek çok klinikte ve acil kliniğinde sıklıkla kullanılmaktadır. Antispazmodikler; antikolinerjikler, kalsiyum kanal blokörleri ve direkt düz kas gevşeticiler olmak üzere üç alt grupta incelenebilir. Antispazmodik ilaçlara örnek olarak, propantelin bromür, disiklomin, belladon alkaloitleri, pinaveryum bromür, alverin sitrat, otilonyum bromür, papaverin ve benzeri antispazmodikler verilebilir. Doru cevap 'D' dir çünkü Deksketoprofen trometamol antispazmodik olmayıp analjezik-antiinflamatuvar etkili bir ilaçtır
Soru 31
I. Tek kullanımlık izolasyon tulumu
II. Eldiven (tercihen nitril)
III. Göz maskesi (yüze tam oturan)
IV. Maske (N95/FFP2 veya N99/FFP3)
V. Bot (ayakkabı koruyucu)
Verilenlerden hangisi ve/veya hangileri ambulans personeli kişisel koruyucu ekipmanlarındandır?
II. Eldiven (tercihen nitril)
III. Göz maskesi (yüze tam oturan)
IV. Maske (N95/FFP2 veya N99/FFP3)
V. Bot (ayakkabı koruyucu)
Verilenlerden hangisi ve/veya hangileri ambulans personeli kişisel koruyucu ekipmanlarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
III ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Tek kullanımlık izolasyon tulumu, eldiven (tercihen nitril), göz maskesi (yüze tam oturan), maske (N95/FFP2 veya N99/FFP3) ve bot (ayakkabı koruyucu) ambulans personeli kişisel koruyucu ekipmanlarındandır.
Soru 32
I. Oral
II. Gastrik
III. Duodenal
IV. Rektal
V. Parenteral
Verilenlerden hangisi ve/veya hangileri enteral uygulama yollarındandır?
II. Gastrik
III. Duodenal
IV. Rektal
V. Parenteral
Verilenlerden hangisi ve/veya hangileri enteral uygulama yollarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
III ve IV
D
I, II, III ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Enteral uygulama, oral, gastrik veya duodenal ve rektal uygulamaları içerir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi, acil servislerde mukolitik olarak kullanılan bir ajandır?
Seçenekler
A
Salbutamol
B
N-asetilsistein
C
İpratropium bromid
D
Budesonid
E
Fenitoin
Açıklama:
N-asetilsistein acil servislerde mukolitik olarak kullanılan bir ajandır.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi, epilepsi nöbetleri, bipolar bozukluk, nöropatik ağrı gibi durumların önlenmesinde ve tedavisinde kullanılmak üzere, acil servis asgari ilaç listesinde bulunan ilaçlardan biridir?
Seçenekler
A
Parasetamol
B
Sorbitol
C
Valproik asit
D
Trimetobenzamid
E
Metoklopramid
Açıklama:
Antikonvülzanlar ya da diğer adıyla antiepileptik ilaçlar epilepsi nöbetleri, bipolar bozukluk, nöropatik ağrı gibi durumların önlenmesinde ve tedavisinde kullanılan ilaç grubudur. Acil servislerde bu gibi durumlarla kullanılmak üzere, asgari ilaç listesinde de bulunan benzodiazepin, fenitoin, valproik asit kullanılmaktadır.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi farklı mekanizmalar ile bağırsak hareketliliğini, dışkının hacmini arttırarak ve sıvı içeriğini değiştirerek bağırsağın boşalmasını hızlandırarak etki gösteren ajanlara verilen isimdir?
Seçenekler
A
Antiemetik
B
Laksatif
C
Antihemorajik
D
Paralizan
E
Sedatif
Açıklama:
Laksatifler, farklı mekanizmalar ile bağırsak hareketliliğini, dışkının hacmini arttırarak ve sıvı içeriğini değiştirerek bağırsağın boşalmasını hızlandırarak etki gösteren ajanlardır.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi, hiperamonyemi vakaları için acil servislerde bulunan ilaçlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Magnezyum karbonat
B
Laktuloz
C
Sodyum benzoat / sodyum fenilasetat
D
L-arginin
E
L-karnitin
Açıklama:
Laktuloz, sodyum benzoat/sodyum fenilasetat, L-arginin, L-karnitin, hiperamonyemi vakaları için acil servislerde bulunan ilaçlara örnek
olarak verilebilir.
olarak verilebilir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi, acil servislerde bulunması gereken kardiyovasküler ilaçlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Dopamin
B
Adrenalin
C
Parasetamol
D
Lidokain
E
Amiodaron
Açıklama:
Parasetamol, acil servislerde bulunması gereken kardiyovasküler ilaçlardan biri değildir.
Soru 38
Entübasyon yapılan hastalarda hava yolunu açabilmek, hastanın gevşemesinin (kas gevşemesi) sağlanması ile mümkün olmaktadır. Bu durum paralizan ilaçlarla sağlanmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi, acil servislerde bulundurulması gereken paralizan ilaçlardan biridir?
Seçenekler
A
Süksinilkolin
B
Kodein
C
İbuprofen
D
Morfin
E
Donepezil
Açıklama:
Rokuronyum, vekuronyum ve süksinilkolin acil servislerde bulundurulması gereken paralizan ilaçlara örnek olarak verilebilir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi, antikoagülan etkilerini geri çevirmek ve aşırı kanamaları önlemek amacıyla varfarin zehirlenmelerinde antidot olarak kullanılan vitamindir?
Seçenekler
A
B1
B
C
C
B6
D
K
E
D
Açıklama:
Vitamin K, antikoagülan etkilerini geri çevirmek ve aşırı kanamaları önlemek amacıyla varfarin zehirlenmelerinde antidot olarak kullanılır.
Soru 40
ATC kodlarından “A” kodu hangi ilaç grubuna aittir?
Seçenekler
A
Sindirim Sistemi ve Metabolizma
B
Kan ve Kan Yapıcı Organlar
C
Kalp Damar Sistemi
D
Dermatolojik İlaçlar
E
Ürogenital Sistem ve Cinsiyet Hormonları
Açıklama:
ATC kodlarından “A” kodu "Sindirim Sistemi ve Metabolizma" ilaçlarına aittir.
Soru 41
Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği’nde (SUT) belirtildiği şekliyle; ani gelişen hastalık, kaza, yaralanma ve benzeri durumlarda olayın meydana gelmesini takip eden ilk 24 saat içinde tıbbi müdahale gerektiren durumlar ile ivedilikle tıbbi müdahale yapılmadığı veya başka bir sağlık kuruluşuna nakli hâlinde hayatın ve/ veya sağlık bütünlüğünün kaybedilme riskinin doğacağı kabul edilen durumlar hangi başlık altında toplanır?
Seçenekler
A
Acil yardım
B
Acil durum
C
Acil sağlık
D
Acil servis
E
Acil donanım
Açıklama:
Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği’nde (SUT) belirtildiği
şekliyle; ani gelişen hastalık, kaza, yaralanma ve benzeri durumlarda olayın meydana
gelmesini takip eden ilk 24 saat içinde tıbbi
müdahale gerektiren durumlar ile ivedilikle
tıbbi müdahale yapılmadığı veya başka bir
sağlık kuruluşuna nakli hâlinde hayatın ve/
veya sağlık bütünlüğünün kaybedilme riskinin doğacağı kabul edilen durumlar, Acil durum başlığı altında toplanır.
şekliyle; ani gelişen hastalık, kaza, yaralanma ve benzeri durumlarda olayın meydana
gelmesini takip eden ilk 24 saat içinde tıbbi
müdahale gerektiren durumlar ile ivedilikle
tıbbi müdahale yapılmadığı veya başka bir
sağlık kuruluşuna nakli hâlinde hayatın ve/
veya sağlık bütünlüğünün kaybedilme riskinin doğacağı kabul edilen durumlar, Acil durum başlığı altında toplanır.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi Acil Sağlık Hizmetleri Şube Müdürlüğü'nün görevi değildir?
Seçenekler
A
İl Sağlık Müdürlüğü adına acil sağlık hizmetleri ile ilgili çalışmaları koordine eder.
B
İldeki tüm ambulansların ruhsatlandırma ve denetimini yapar.
C
İl düzeyinde ilk yardım eğitimlerinin verilmesini organize eder.
D
İl düzeyinde ambulans hizmetlerinin organizasyonunu, yönlendirilmesini sağlar.
E
İl sağlık afet planlarının hazırlanması ve uygulanmasının koordinasyonunu sağlar.
Açıklama:
Acil Sağlık Hizmetleri Şube Müdürlüğü: İl Sağlık Müdürlüğü adına acil sağlık hizmetleri ile ilgili çalışmaları koordine eden, planlayan, ildeki tüm ambulansların ruhsatlandırma ve denetimini yapan, hastane
acil servislerini koordine eden ve denetleyen, il düzeyindeki ilk yardım eğitimlerinin verilmesini organize
eden ve bununla ilgili ilk yardım eğitim merkezlerinin ruhsatlandırılması ve denetimini yapan, il sağlık afet
planlarının hazırlanması ve uygulanmasının koordinasyonunu sağlayan, acil sağlık hizmetleri ile ilgili tüm
verileri toplayan ve değerlendiren birimdir.
İl Ambulans Servisi Başhekimliği: İl düzeyinde ambulans hizmetlerinin organizasyonunu, yönlendirilmesini sağlar.
acil servislerini koordine eden ve denetleyen, il düzeyindeki ilk yardım eğitimlerinin verilmesini organize
eden ve bununla ilgili ilk yardım eğitim merkezlerinin ruhsatlandırılması ve denetimini yapan, il sağlık afet
planlarının hazırlanması ve uygulanmasının koordinasyonunu sağlayan, acil sağlık hizmetleri ile ilgili tüm
verileri toplayan ve değerlendiren birimdir.
İl Ambulans Servisi Başhekimliği: İl düzeyinde ambulans hizmetlerinin organizasyonunu, yönlendirilmesini sağlar.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi acil sağlık hizmetlerinde yer alan destek hizmet birimlerinden biridir?
Seçenekler
A
İkinci basamak sağlık kuruluşları
B
Üçüncü basamak sağlık kuruluşları
C
Acil sağlık hizmetleri kuruluşları
D
Yataklı sağlık kuruluşları
E
Birinci basamak sağlık kuruluşları
Açıklama:
Birinci basamak sağlık kuruluşları
Soru 44
Herhangi bir kaza ya da yaşamı tehlikeye düşüren bir durumda, sağlık görevlilerinin tıbbi yardımı sağlanıncaya kadar, hayatın kurtarılması ya da durumun daha kötüye gitmesini önleyebilmek amacıyla olay yerinde, tıbbi araç gereç aranmaksızın mevcut imkânlarla yapılan ilaçsız uygulamalar, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Acil yardım
B
Acil sağlık hizmeti
C
İlk yardım
D
Genel tıbbi uygulama
E
Birinci basamak tedavi
Açıklama:
İlk yardım, herhangi bir kaza ya da yaşamı tehlikeye düşüren bir durumda, sağlık görevlilerinin tıbbi yardımı sağlanıncaya kadar, hayatın kurtarılması ya da durumun
daha kötüye gitmesini önleyebilmek amacıyla olay yerinde,
tıbbi araç gereç aranmaksızın mevcut imkânlarla yapılan
ilaçsız uygulamalardır
daha kötüye gitmesini önleyebilmek amacıyla olay yerinde,
tıbbi araç gereç aranmaksızın mevcut imkânlarla yapılan
ilaçsız uygulamalardır
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi acil servislerde aerosol oluşumuna yol açan işlemler yapacak sağlık personelinin kullanması gerekn ekipmanlardan biridir?
Seçenekler
A
N95 veya FFP2 maske
B
midriyatik ajanlar
C
bronkodilatörler
D
steril önlük
E
steril eldiven
Açıklama:
Acil servislerde, Aerosol oluşumuna yol açan işlemler yapılacağı zaman N95 veya FFP2 maske,
gözlük veya yüz koruyucu, uzun kollu suya dayanıklı steril olmayan önlük ve steril olmayan eldivenler
kullanılmalıdır
gözlük veya yüz koruyucu, uzun kollu suya dayanıklı steril olmayan önlük ve steril olmayan eldivenler
kullanılmalıdır
Soru 46
Acil sağlık hizmetlerinde yer alan destek hizmet birimleri aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
I.Birinci basamak sağlık kuruluşları
II.Yataklı tedavi kurumları
III.Sağlık hizmeti ile ilgili hizmet veren kamuya ait kurum ve kuruluşlar
IV. Acil sağlık hizmetleri ile ilgili hizmet sunan özel kuruluşlar ve şahıslardır
I.Birinci basamak sağlık kuruluşları
II.Yataklı tedavi kurumları
III.Sağlık hizmeti ile ilgili hizmet veren kamuya ait kurum ve kuruluşlar
IV. Acil sağlık hizmetleri ile ilgili hizmet sunan özel kuruluşlar ve şahıslardır
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II, III
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Birinci basamak sağlık kuruluşları , yataklı tedavi kurumları , sağlık hizmeti ile ilgili hizmet veren kamuya ait kurum ve kuruluşlar ve acil sağlık hizmetleri ile ilgili hizmet sunan özel kuruluşlar ve şahıslar, acil Sağlık Hizmetlerinde Yer alan destek hizmet birimlerindendir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 47
Aşağıdakilerden han gisi Enteral ilaç uygulamalarından biridir?
Seçenekler
A
Subkütan uygulama
B
İntramüsküler uygulama
C
İntravenöz uygulama
D
Duodenal uygulama
E
Transdermal uygulama
Açıklama:
Enteral ilaç uygulaması; En basit anlamıyla ilacın sindirim sistemi yoluyla emilmesidir. Oral, gastrik veya duodenal ve rektal uygulamaları içerir.
Duodenal uygulama
Duodenal uygulama
Soru 48
Aşğaıdakilerden hangisi ya da hangileri ambulans personeli kişisel koruyucu ekipmanlarındandır?
I.Tek kullanımlık izolasyon tulumu
II.Eldiven
III.Göz maskesi
IV.Siperlik
V.Bot
I.Tek kullanımlık izolasyon tulumu
II.Eldiven
III.Göz maskesi
IV.Siperlik
V.Bot
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II, III
D
I, II, III, IV
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Acil Sağlık Hizmetlerinde COVID-19 ve Yönetimi
Ambulans personeli kişisel koruyucu ekipmanları: Tek kullanımlık izolasyon tulumu (Kenarları lastikli başlıklı ve galoşu ile birlikte), Eldiven (tercihen nitril), Göz maskesi (yüze tam oturan) ve siperlik, Maske (N95/FFP2 veya N99/FFP3) ve Bottur (ayakkabı koruyucu). Doğru cevap E seçeneğidir.
Ambulans personeli kişisel koruyucu ekipmanları: Tek kullanımlık izolasyon tulumu (Kenarları lastikli başlıklı ve galoşu ile birlikte), Eldiven (tercihen nitril), Göz maskesi (yüze tam oturan) ve siperlik, Maske (N95/FFP2 veya N99/FFP3) ve Bottur (ayakkabı koruyucu). Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 49
Akut zehirlenme ile acil servise başvuran hastaların ilk tedavisinde en sık kullanılan absorban madde aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Midazolam
B
Karbamazepin
C
Aktif kömür
D
Kalsiyum karbonat
E
Somatostatin
Açıklama:
Absorbanlar
Akut zehirlenme ile acil servise başvuran hastaların ilk tedavisinde en sık kullanılan absorban madde aktif kömürdür. Doğru seçenek C seçeneğidir.
Akut zehirlenme ile acil servise başvuran hastaların ilk tedavisinde en sık kullanılan absorban madde aktif kömürdür. Doğru seçenek C seçeneğidir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi acil servislerde bulundurulması gereken paralizan ilaçlardandır?
Seçenekler
A
Rokuronyum
B
Rivastigmin
C
Nitrogliserin
D
Esmolol
E
L-arginin
Açıklama:
Paralizan İlaçlar
Rokuronyum, vekuronyum ve süksinilkolin acil servislerde bulundurulması gereken paralizan ilaçlara örnek olarak verilebilir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Rokuronyum, vekuronyum ve süksinilkolin acil servislerde bulundurulması gereken paralizan ilaçlara örnek olarak verilebilir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 51
Antikoagülan etkilerini geri çevirmek ve aşırı kanamaları önlemek amacıyla varfarin zehirlenmelerinde antidot olarak kullanılan ve acil servislerde bulundurulması gereken vitamin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vitamin B1
B
Vitamin K
C
Vitamin C
D
Vitamin D
E
Vitamin E
Açıklama:
Vitaminler
Vitamin K, antikoagülan etkilerini geri çevirmek ve aşırı kanamaları önlemek amacıyla varfarin zehirlenmelerinde antidot olarak kullanılır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Vitamin K, antikoagülan etkilerini geri çevirmek ve aşırı kanamaları önlemek amacıyla varfarin zehirlenmelerinde antidot olarak kullanılır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 52
Acil servislerde sıkça kullanılan antikonvülzan ilaç grubu için aşağıdakierden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Astım ve kronik obstrüktif akciğer hastalığı durumlarında kullanılan ilaç grubudur.
B
Gastrointestinal vakalarda kullanılan ilaç grubudur.
C
Epilepsi nöbetleri, bipolar bozukluk, nöropatik ağrı gibi durumların önlenmesinde ve tedavisinde kullanılan ilaç grubudur.
D
Kanda amonyak veya bileşenlerinin düzeyinin artması durumunun önlenmesinde ve tedavisinde kullanılan ilaç grubudur.
E
Kan şekerini kontrol altında tutmaya yarayan ilaç grubudur.
Açıklama:
Acil servislerde sıkça kullanılan antikonvülzan ilaç grubu; Epilepsi nöbetleri, bipolar bozukluk, nöropatik ağrı gibi durumların önlenmesinde ve tedavisinde kullanılan ilaç grubudur.
Soru 53
I. seviye acil serviste verilmesi gereken sağlık hizmetleri aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
I.Temel yaşam desteği
II.İleri travma yaşam desteği
III.İleri kardiyak yaşam desteği
IV.Yoğun bakım gerektirmeyen hastaların müşahede biriminde takibi
V.Ayaktan hasta bakımı
I.Temel yaşam desteği
II.İleri travma yaşam desteği
III.İleri kardiyak yaşam desteği
IV.Yoğun bakım gerektirmeyen hastaların müşahede biriminde takibi
V.Ayaktan hasta bakımı
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II, III
D
I, II, III, IV
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
I. Seviye Acil Servis
1.seviye acil serviste verilmesi gereken sağlık hizmetleri şu şekilde sıralanabilir; Temel yaşam desteği, İleri travma yaşam desteği, İleri kardiyak yaşam desteği, Yoğun bakım gerektirmeyen hastaların müşahede biriminde takibi, Ayaktan hasta bakımı. Doğru cevap E seçeneğidir.
1.seviye acil serviste verilmesi gereken sağlık hizmetleri şu şekilde sıralanabilir; Temel yaşam desteği, İleri travma yaşam desteği, İleri kardiyak yaşam desteği, Yoğun bakım gerektirmeyen hastaların müşahede biriminde takibi, Ayaktan hasta bakımı. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi sadece II. seviye acil servislerde bulundurulması gereken resüsitasyon odası için gerekli tıbbi donanım malzemelerindendir?
Seçenekler
A
Kan/sıvı pompaları
B
Aspirasyon sistemi
C
Pulse oksimetre
D
Kombitüp
E
Monitör
Açıklama:
Kan/sıvı pompaları sadece II. seviye acil servislerde bulundurulması gereken resüsitasyon odası için gerekli tıbbi donanım malzemelerindendir. Aspirasyon sistemi, Pulse oksimetre, Kombitüp ve Monitör hem I. Seviye hem de II. seviye acil servislerde bulundurulması gereken resüsitasyon odası için gerekli tıbbi donanım malzemelerindendir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 55
Acil servislerde en sık kullanılan antispazmodik ajan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Omeprazol
B
Sorbitol
C
Metoklopramid
D
Hiyosin-N-butilbromür
E
N-asetilsistein
Açıklama:
Hiyosin-N-butilbromür, acil servislerde
en sık kullanılan antispazmodik ajandır.
laksatifler (sorbitol), antiemetikler (metoklopramid, trimetobenzamid) ve gastrointestinal antihemorajikler (somatostatin veya analogları) bulunmaktadır.
N-asetilsistein, acil servislerde mukolitik olarak kullanılan bir ajandır.
Proton pompa inhibitörleri (omeprazol, lansoprazol,
pantoprazol, rabeprazol ve esomeprazol), mide asidi
ile ilişkili hastalıkların tedavisinde yaygın bir şekilde
kullanılmaktadır
en sık kullanılan antispazmodik ajandır.
laksatifler (sorbitol), antiemetikler (metoklopramid, trimetobenzamid) ve gastrointestinal antihemorajikler (somatostatin veya analogları) bulunmaktadır.
N-asetilsistein, acil servislerde mukolitik olarak kullanılan bir ajandır.
Proton pompa inhibitörleri (omeprazol, lansoprazol,
pantoprazol, rabeprazol ve esomeprazol), mide asidi
ile ilişkili hastalıkların tedavisinde yaygın bir şekilde
kullanılmaktadır
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi acil servislerde bulundurulması gereken gastrointestinal ilaçlardandır?
Seçenekler
A
Benzodiazepin
B
Lidokain
C
Omeprazol
D
Kaptopril
E
Dopamin
Açıklama:
Gastrointestinal İlaçlar
Proton pompa inhibitörleri (omeprazol, lansoprazol, pantoprazol, rabeprazol ve esomeprazol), mide asidi ile ilişkili hastalıkların tedavisinde yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Proton pompa inhibitörleri (omeprazol, lansoprazol, pantoprazol, rabeprazol ve esomeprazol), mide asidi ile ilişkili hastalıkların tedavisinde yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi acil servislerde bulundurulması gereken sedatif-hipnotik ajanlardandır?
Seçenekler
A
Diazepam
B
Lidokain
C
Omeprazol
D
Kaptopril
E
Dopamin
Açıklama:
Sedatif-Hipnotik Ajanlar
Acil servislerde bulunması gereken benzodiazepin grubu ilaçlar, anksiyolitik, sedatifhipnotik, kas gevşetici ve antikonvülzan özelliklere sahip ilaçlardır. Diazepam, midazolam ve alprazolam benzodiazepin grubu ilaçlara örnek olarak verilebilir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Acil servislerde bulunması gereken benzodiazepin grubu ilaçlar, anksiyolitik, sedatifhipnotik, kas gevşetici ve antikonvülzan özelliklere sahip ilaçlardır. Diazepam, midazolam ve alprazolam benzodiazepin grubu ilaçlara örnek olarak verilebilir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi acil servislerde bulunması gereken kardiyovasküler ilaç grupları arasındadır?
Seçenekler
A
Midriyatik ajanlar
B
Vazodilatör ajanlar
C
Antidiyabetik ajanlar
D
Antikoagülan ajanlar
E
Antiemetik ajanlar
Açıklama:
Acil servislerde acil kardiyak problemleri olan hastaların bakımında kullanılan kardiyovasküler sistem
üzerine etkili ilaçlar; kalp debisini ve periferik damar direncini etkileyen Vazodilatör ilaçlar (epinefrin, vazopressin, dopamin, dobutamin, digoksin, nitrogliserin, sodyum nitroprussid, norepinefrin, isoproterenol), hız ve ritim
kontrolü yapan ilaçlar (Atropin, amiodaron, lidokain, adenozin, kalsiyum kanal blokerleri, magnezyum,
β blokerler, propafenon) ve tamponlu ajanlar (sodyum bikarbonat, kalsiyum klorür) olarak sınıflandırılmaktadır
Vazodilatör ajanlar
üzerine etkili ilaçlar; kalp debisini ve periferik damar direncini etkileyen Vazodilatör ilaçlar (epinefrin, vazopressin, dopamin, dobutamin, digoksin, nitrogliserin, sodyum nitroprussid, norepinefrin, isoproterenol), hız ve ritim
kontrolü yapan ilaçlar (Atropin, amiodaron, lidokain, adenozin, kalsiyum kanal blokerleri, magnezyum,
β blokerler, propafenon) ve tamponlu ajanlar (sodyum bikarbonat, kalsiyum klorür) olarak sınıflandırılmaktadır
Vazodilatör ajanlar
Soru 59
II. Seviye Acil Servislerinin, I. Seviye Acil Servislerinden farkı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Acil servis hizmetlerinin nöbetçi uzman hekimin denetim ve gözetiminde 24 saat kesintisiz hizmet esasına dayalı olarak yürütülür.
B
Uzman düzeyinde değerlendirme ve bilgisayarlı tomografi, ultrasonografi gibi görüntüleme imkanları verilmektedir.
C
Bünyesindeki bir çok branştan hekimin denetim ve gözetiminde 24 saat kesintisiz hizmet esasına dayalı olarak yürütülür.
D
İleri tetkik yapabilme imkânı, 24 saat uzman düzeyinde hizmet ve kritik/yoğun hasta bakımını sağlayacak donanım bulunmaktadır.
E
Temel yaşam desteği, İleri travma yaşam desteği, İleri kardiyak yaşam desteği gibi sağlık hizmetleri yoğunluklu olarak verilmektedir.
Açıklama:
II. seviye sağlık hizmeti ; Acil hastaların pratisyen hekimlerce karşılandığı, dahili veya cerrahi branşlardan en az birer uzmanın sorumluluğunda, 24 saat kesintisiz hizmet esasına dayalı olarak uzman düzeyinde acil sağlık hizmetinin verilebildiği, diğer branş uzmanlarının ise ihtiyaca göre icap (evde nöbet) yöntemi ile acil sağlık hizmeti sunduğu acil servislerdir. I. seviyeye ilave olarak uzman düzeyinde değerlendirme ve bilgisayarlı tomografi, ultrasonografi gibi görüntüleme imkanları verilmektedir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi kas içi ilaç uygulamanın kısaltmasıdır?
Seçenekler
A
IV
B
IM
C
SC
D
PO
E
IT
Açıklama:
Acil Serviste Bulunması Gereken Tıbbi Ürünler isimli bölümü inceleyiniz.
Acil servislere başvuru durumunda hastalara farklı yollar ile çeşitli ilaçlar uygulanmaktadır. Acil servislerde ilaç uygulamalarını enteral ve parenteral yol olmak üzere ikiye ayırmak mümkündür. Acil servislerde en sık kullanılan ilaç uygulama yolları arasında ağızdan uygulama (Peroral, PO), damar içi uygulama (İntravenöz, IV), kas içi uygulama (İntramüsküler, IM), deri altı uygulama (Subkütan, SC), topikal uygulama, rektal ve inhalasyon uygulamaları sayılabilir. Bu açıklamaya göre doğru seçenek 'B'dir.
Acil servislere başvuru durumunda hastalara farklı yollar ile çeşitli ilaçlar uygulanmaktadır. Acil servislerde ilaç uygulamalarını enteral ve parenteral yol olmak üzere ikiye ayırmak mümkündür. Acil servislerde en sık kullanılan ilaç uygulama yolları arasında ağızdan uygulama (Peroral, PO), damar içi uygulama (İntravenöz, IV), kas içi uygulama (İntramüsküler, IM), deri altı uygulama (Subkütan, SC), topikal uygulama, rektal ve inhalasyon uygulamaları sayılabilir. Bu açıklamaya göre doğru seçenek 'B'dir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi acil servislerde bulunan lokal anestezide kullanılabilecek infiltratif anestezikler grubuna dahil bir ajandır?
Seçenekler
A
Midazolam
B
Diazepam
C
Lorazepam
D
Propofol
E
Lidokain
Açıklama:
Anestezik Ajanlar isimli bölümü inceleyiniz.
Acil servislerde bulunan anestezi ve anesteziye yardımcı ajanları benzodiazepinler (midazolam), diğer benzodiazepinler (diazepam, lorazepam), barbitüratlar (metoheksital, tiyopental) ve diğer sedatif ilaçlar (etomidat, propofol, ketamin, nitröz oksit) ve lokal anestezide kullanılabilecek infiltratif anestezikler (lidokain, bupivakain, prilokain) olarak sınıflandırmak mümkündür. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'E'dir.
Acil servislerde bulunan anestezi ve anesteziye yardımcı ajanları benzodiazepinler (midazolam), diğer benzodiazepinler (diazepam, lorazepam), barbitüratlar (metoheksital, tiyopental) ve diğer sedatif ilaçlar (etomidat, propofol, ketamin, nitröz oksit) ve lokal anestezide kullanılabilecek infiltratif anestezikler (lidokain, bupivakain, prilokain) olarak sınıflandırmak mümkündür. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'E'dir.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi acil servisler mukulitik ajan olarak kullanılabilir?
Seçenekler
A
Propantelin bromür
B
Salbutamol
C
N-asetilsistein
D
İpratropium bromid
E
Omeprazol
Açıklama:
Akciğerler ile İlgili Preparatlar isimli bölümü inceleyiniz.
Solunum yolu hastalıklarında tedavi basamaklarından birini mukus hipersekresyonunun azaltılması ve mukosiliyer transportun düzeltilmesi oluşturur. Bu tip tedavi şekli mukoaktif tedavi olarak adlandırılır. Mukolitik ilaçlar solunum yolu hastalıklarında primer tedaviye ek olarak sıkça kullanılmaktadır. Bu ilaçlar balgamın viskozitesini azaltarak solunumu kolaylaştırırlar. N-asetilsistein, acil servislerde mukolitik olarak kullanılan bir ajandır. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'C'dir.
Solunum yolu hastalıklarında tedavi basamaklarından birini mukus hipersekresyonunun azaltılması ve mukosiliyer transportun düzeltilmesi oluşturur. Bu tip tedavi şekli mukoaktif tedavi olarak adlandırılır. Mukolitik ilaçlar solunum yolu hastalıklarında primer tedaviye ek olarak sıkça kullanılmaktadır. Bu ilaçlar balgamın viskozitesini azaltarak solunumu kolaylaştırırlar. N-asetilsistein, acil servislerde mukolitik olarak kullanılan bir ajandır. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'C'dir.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi acil servislerde bulunan asit salgısının baskılanması için kullanılan H2 reseptör blokörü bir ilaçtır?
Seçenekler
A
Magnezyum hidroksit
B
Dihidroksi alüminyum sodyum karbonat
C
Rabeprazol
D
Ranitidin
E
Magaldrat
Açıklama:
Gastrointestinal İlaçlar isimli bölümü inceleyiniz.
Asit salgısının baskılanması için kullanılan bir diğer ilaç grubu ise H2 reseptör blokerleridir (ör.: ranitidin, famotidin). Bu açıklamaya göre doğru cevap 'D'dir.
Asit salgısının baskılanması için kullanılan bir diğer ilaç grubu ise H2 reseptör blokerleridir (ör.: ranitidin, famotidin). Bu açıklamaya göre doğru cevap 'D'dir.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi acil servislerde laksatif olarak kullanılan bir tıbbi üründür?
Seçenekler
A
N-asetilsistein
B
Propantelin bromür
C
Sorbitol
D
Kaptopril
E
L-arginin
Açıklama:
Gastrointestinal İlaçlar isimli bölümü inceleyiniz
Acil servislerde laksatifler (sorbitol), antiemetikler (metoklopramid, trimetobenzamid) ve gastrointestinal antihemorajikler (somatostatin veya analogları) bulunmaktadır. Bu açıklamaya göre doğru seçenek 'C'dir.
Acil servislerde laksatifler (sorbitol), antiemetikler (metoklopramid, trimetobenzamid) ve gastrointestinal antihemorajikler (somatostatin veya analogları) bulunmaktadır. Bu açıklamaya göre doğru seçenek 'C'dir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi acil servislerde hiperamonyemi vakalarında kullanılan bir tıbbi üründür?
Seçenekler
A
İnsülin
B
Rho (D) immunoglobulin
C
Verapamil
D
L-karnitin
E
Varfarin
Açıklama:
Hiperamonyemi Acil Tedavisi için İlaçlar isimli bölümü inceleyiniz.
Hiperamonyemi kanda amonyak veya bileşenlerinin düzeyinin artması durumu olarak tanımlanmaktadır. Ölüm oranı ve acil servise hiperamonyemili hasta başvuru sayısı oldukça yüksektir. Acil servise başvuran hiperamonyemili hastalarda kesin tanıyı koymak zor olabilmektedir. Laktuloz, sodyum benzoat/sodyum fenilasetat, L-arginin, L-karnitin, hiperamonyemi vakaları için acil servislerde bulunan ilaçlara örnek olarak verilebilir. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'D'dir.
Hiperamonyemi kanda amonyak veya bileşenlerinin düzeyinin artması durumu olarak tanımlanmaktadır. Ölüm oranı ve acil servise hiperamonyemili hasta başvuru sayısı oldukça yüksektir. Acil servise başvuran hiperamonyemili hastalarda kesin tanıyı koymak zor olabilmektedir. Laktuloz, sodyum benzoat/sodyum fenilasetat, L-arginin, L-karnitin, hiperamonyemi vakaları için acil servislerde bulunan ilaçlara örnek olarak verilebilir. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'D'dir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi acil servislerde antikoagülan olarak kullanılan bir tıbbi üründür?
Seçenekler
A
B vitamini
B
Nitroprussid
C
Sodyum bikarbonat
D
Parasetamol
E
Heparin
Açıklama:
Koagülan Ajanlar isimli bölümü inceleyiniz.
Antikoagülan ajanlar trombin üretimini ve/veya aktivasyonunu inhibe ederek kan pıhtısı (trombüs) ilişkili olayların gelişimini önlediklerinden acil servislerde sıklıkla kullanılan ilaç grubudur. Düşük moleküler ağırlıklı heparinler (DMAH) acil servislerde antikoagülan olarak kullanılmaktadır. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'E'dir.
Antikoagülan ajanlar trombin üretimini ve/veya aktivasyonunu inhibe ederek kan pıhtısı (trombüs) ilişkili olayların gelişimini önlediklerinden acil servislerde sıklıkla kullanılan ilaç grubudur. Düşük moleküler ağırlıklı heparinler (DMAH) acil servislerde antikoagülan olarak kullanılmaktadır. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'E'dir.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi acil servislerde antiplatelet olarak kullanılan bir tıbbi ürünüdür?
Seçenekler
A
Heparin
B
Klopidogrel
C
Dopamin
D
Hidrokodon
E
Vekuronyum
Açıklama:
Koagülan Ajanlar isimli bölümü inceleyiniz.
Acil serviste bulunması gereken asgari ilaç listesinde antiplatelet ajan olarak asetil salisilik asit ve klopidogrel bulunmaktadır. Bu açıklamaya göre dığru cevap 'B'dir.
Acil serviste bulunması gereken asgari ilaç listesinde antiplatelet ajan olarak asetil salisilik asit ve klopidogrel bulunmaktadır. Bu açıklamaya göre dığru cevap 'B'dir.
Soru 68
Aşağıda verilenlerden hangisi acil servislerde bulundurulması gereken paralizan bir tıbbi üründür?
Seçenekler
A
Vekuronyum
B
Aktif karbon
C
Moksifloksasin
D
Okside selüloz
E
Vitamin K
Açıklama:
Paralizan İlaçlar isimli bölümü inceleyiniz.
Rokuronyum, vekuronyum ve süksinilkolin acil servislerde bulundurulması gereken paralizan ilaçlara örnek olarak verilebilir. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'A'dır.
Rokuronyum, vekuronyum ve süksinilkolin acil servislerde bulundurulması gereken paralizan ilaçlara örnek olarak verilebilir. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'A'dır.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi acil servislerde bulundurulması gereken trombolitik etkili tıbbi bir üründür?
Seçenekler
A
Biperiden
B
Streptokinaz
C
Deksametazon
D
Olanzapin
E
Gluteraldehit
Açıklama:
Trombolitik Ajanlar isimli bölümü inceleyiniz.
Akut miyokard infarktüsünden sorumlu olan patolojinin, çoğunlukla çatlamış bir aterosklerotik plakta trombüs/kan pıhtısı gelişmesinin olduğu ve bunun arteri tıkayarak nekroza yol açtığı bilinmektedir. Bazı hastalarda spontan pıhtı eritici mekanizmalarla trombüs eriyebilir. Genellikle akut kalp krizi vakalarında, acil servise başvuran hastalara bu trombüslerin eritilmesi için trombolitik ilaçlar kullanılmaktadır. Streptokinaz acil servislerde bulunması gereken en önemli trombolitik ajanlardan biridir. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'B'dir.
Akut miyokard infarktüsünden sorumlu olan patolojinin, çoğunlukla çatlamış bir aterosklerotik plakta trombüs/kan pıhtısı gelişmesinin olduğu ve bunun arteri tıkayarak nekroza yol açtığı bilinmektedir. Bazı hastalarda spontan pıhtı eritici mekanizmalarla trombüs eriyebilir. Genellikle akut kalp krizi vakalarında, acil servise başvuran hastalara bu trombüslerin eritilmesi için trombolitik ilaçlar kullanılmaktadır. Streptokinaz acil servislerde bulunması gereken en önemli trombolitik ajanlardan biridir. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'B'dir.
Ünite 8
Soru 1
Aşağıdaki yasa, tarih ve sayı eşleştirmelerinden hangisi ya da hangileri doğrudur?
I.1940 tarih ve 3958 sayılı- Türk Eczacılar Birliği Yasası
II.1953 tarih ve 6023 sayılı- Türk Tabipler Birliği Yasası,
III.1954 tarih ve 6283 sayılı- Hemşirelik Yasası
IV.1956 tarih ve 6643 sayılı- Optisyenlik ve Optisyenler Yasası
I.1940 tarih ve 3958 sayılı- Türk Eczacılar Birliği Yasası
II.1953 tarih ve 6023 sayılı- Türk Tabipler Birliği Yasası,
III.1954 tarih ve 6283 sayılı- Hemşirelik Yasası
IV.1956 tarih ve 6643 sayılı- Optisyenlik ve Optisyenler Yasası
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II, III
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Genel Türk Sağlık Mevzuatı Tarihine Bakış
1940 tarih ve 3958 sayılı Optisyenlik ve Optisyenler Yasası, 1953 tarih ve 6023 sayılı Türk Tabipler Birliği Yasası, 1954 tarih ve 6283 sayılı Hemşirelik Yasası, 1956 tarih ve 6643 sayılı Türk Eczacılar Birliği Yasası gibi yukarıda belirtilen tarihte yapılan yasaların birçoğu halâ yürürlükte olup sağlık örgütlenmelerinin temelini oluşturmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
1940 tarih ve 3958 sayılı Optisyenlik ve Optisyenler Yasası, 1953 tarih ve 6023 sayılı Türk Tabipler Birliği Yasası, 1954 tarih ve 6283 sayılı Hemşirelik Yasası, 1956 tarih ve 6643 sayılı Türk Eczacılar Birliği Yasası gibi yukarıda belirtilen tarihte yapılan yasaların birçoğu halâ yürürlükte olup sağlık örgütlenmelerinin temelini oluşturmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 2
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri hakkında düzenlemeler yapmakla yükümlüdür?
I. Tıbbi cihazlar
II. Vücut dışı tıbbi tanı cihazları
III. Kozmetik ürünler
IV. Homeopatik tıbbi ürünler
V. Geleneksel bitkisel tıbbi ürünler
I. Tıbbi cihazlar
II. Vücut dışı tıbbi tanı cihazları
III. Kozmetik ürünler
IV. Homeopatik tıbbi ürünler
V. Geleneksel bitkisel tıbbi ürünler
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II, III
D
I, II, III, IV
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Genel Türk Sağlık Mevzuatı Tarihine Bakış
Sağlıkta dönüşüm programı çerçevesinde öngörülmüş olan kurumlardan biri olan Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK), ilaç imalatında kullanılan etkin ve yardımcı maddeler, ulusal ve uluslararası kontrollere tabi maddeler, tıbbi cihazlar, vücut dışı tıbbi tanı cihazları, kozmetik ürünler, homeopatik tıbbi ürünler, geleneksel bitkisel tıbbi ürünler ve özel amaçlı diyet gıdalar hakkında düzenlemeler yapmakla yükümlü Sağlık Bakanlığına bağlı bir kurumdur. Doğru cevap E seçeneğidir.
Sağlıkta dönüşüm programı çerçevesinde öngörülmüş olan kurumlardan biri olan Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK), ilaç imalatında kullanılan etkin ve yardımcı maddeler, ulusal ve uluslararası kontrollere tabi maddeler, tıbbi cihazlar, vücut dışı tıbbi tanı cihazları, kozmetik ürünler, homeopatik tıbbi ürünler, geleneksel bitkisel tıbbi ürünler ve özel amaçlı diyet gıdalar hakkında düzenlemeler yapmakla yükümlü Sağlık Bakanlığına bağlı bir kurumdur. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 3
Beşerî tıbbi ürünler aşağıdakilerden hangisi ya da hangilerinin varlığı hâlinde reçeteye tabidir?
I. Doğru kullanılsalar bile, tıbbi gözetim altında kullanılmadıklarında doğrudan veya dolaylı olarak sağlık açısından tehlike oluşturmaları
II. Genellikle ve yaygın olarak yanlış kullanılmaları ve bunun sonucunda insan sağlığı için doğrudan veya dolaylı şekilde tehlike arz etmeleri
III. Normalde parenteral olarak uygulanmaları
IV. İçerdiği madde veya formülasyonun hazırlanması yönünden aktivitesi ve/veya advers etkilerinin daha fazla araştırma yapmayı gerektirmesi
I. Doğru kullanılsalar bile, tıbbi gözetim altında kullanılmadıklarında doğrudan veya dolaylı olarak sağlık açısından tehlike oluşturmaları
II. Genellikle ve yaygın olarak yanlış kullanılmaları ve bunun sonucunda insan sağlığı için doğrudan veya dolaylı şekilde tehlike arz etmeleri
III. Normalde parenteral olarak uygulanmaları
IV. İçerdiği madde veya formülasyonun hazırlanması yönünden aktivitesi ve/veya advers etkilerinin daha fazla araştırma yapmayı gerektirmesi
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II, III
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Beşerî Tıbbi Ürünlerin Sınıflandırılmasına Dair Yönetmelik
Beşerî tıbbi ürünler aşağıdakilerden birisinin varlığı hâlinde reçeteye tabidir: Doğru kullanılsalar bile, tıbbi gözetim altında kullanılmadıklarında doğrudan veya dolaylı olarak sağlık açısından tehlike oluşturmaları, genellikle ve yaygın olarak yanlış kullanılmaları ve bunun sonucunda insan sağlığı için doğrudan veya dolaylı şekilde tehlike arz etmeleri, içerdiği madde veya formülasyonun hazırlanması yönünden aktivitesi ve/veya advers etkilerinin daha fazla araştırma yapmayı gerektirmesi, normalde parenteral olarak uygulanmaları. Doğru cevap E seçeneğidir.
Beşerî tıbbi ürünler aşağıdakilerden birisinin varlığı hâlinde reçeteye tabidir: Doğru kullanılsalar bile, tıbbi gözetim altında kullanılmadıklarında doğrudan veya dolaylı olarak sağlık açısından tehlike oluşturmaları, genellikle ve yaygın olarak yanlış kullanılmaları ve bunun sonucunda insan sağlığı için doğrudan veya dolaylı şekilde tehlike arz etmeleri, içerdiği madde veya formülasyonun hazırlanması yönünden aktivitesi ve/veya advers etkilerinin daha fazla araştırma yapmayı gerektirmesi, normalde parenteral olarak uygulanmaları. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 4
Beşerî Tıbbi Ürünler İmalathaneleri Yönetmeliğine göre üretim yeri izin sahibi aşağıdaki yükümlülüklerden hangisi ya da hangilerini yerini getirmekle yükümlüdür?
I.Mesul müdürün görevinden ayrılması durumunda yerine yeni bir mesul müdür görevlendirmeli
II.GMP Kılavuzunun gereklerini yerine getirmeli
III. Denetçilerin gerekli gördükleri herhangi bir zamanda tesisteki tüm alanların incelenmesini sağlamalı
IV.İmalat sürecinin ara aşamalarında gerekli kontrollerin yapılmasını sağlamalı
I.Mesul müdürün görevinden ayrılması durumunda yerine yeni bir mesul müdür görevlendirmeli
II.GMP Kılavuzunun gereklerini yerine getirmeli
III. Denetçilerin gerekli gördükleri herhangi bir zamanda tesisteki tüm alanların incelenmesini sağlamalı
IV.İmalat sürecinin ara aşamalarında gerekli kontrollerin yapılmasını sağlamalı
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II, III
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Beşerî Tıbbi Ürünler İmalathaneleri Yönetmeliğine göre üretim yeri izin sahibi, mesul müdürün görevinden ayrılması durumunda yerine yeni bir mesul müdür görevlendirmeli, GMP Kılavuzunun gereklerini yerine getirmeli, denetçilerin gerekli gördükleri herhangi bir zamanda tesisteki tüm alanların incelenmesini sağlamalı ve İmalat sürecinin ara aşamalarında gerekli kontrollerin yapılmasını sağlamalı. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 5
Beşerî Tıbbi Ürün Ruhsat başvuru dosyaları uluslararası bir dosya biçimi olan Ortak Teknik Doküman (Common Technical Document - CTD) biçimindedir. Klinik Dışı Çalışma Raporları: Farmakoloji, farmakokinetik ve toksikolojik çalışmaları kapsayan modül aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Modül I
B
Modül II
C
Modül III
D
Modül IV
E
Modül V
Açıklama:
Beşerî Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği
Modül 4, Klinik Dışı Çalışma Raporları: Farmakoloji, farmakokinetik ve toksikolojik çalışmaları kapsamaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Modül 4, Klinik Dışı Çalışma Raporları: Farmakoloji, farmakokinetik ve toksikolojik çalışmaları kapsamaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 6
Araştırma ürününün terapötik doz limitlerinin, klinik etkinliğinin ve güvenliğinin araştırılması amacıyla, araştırmanın özelliğine ve esasına göre seçilmiş uygun sayıda gönüllü hastaya uygulanmak koşuluyla denendiği klinik araştırma fazı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Faz I
B
Faz II
C
Faz III
D
Faz IV
E
Preklinik Faz
Açıklama:
İlaç ve Biyolojik Ürünlerin Klinik Araştırmaları Hakkında Yönetmelik
Faz II, araştırma ürününün terapötik doz limitlerinin, klinik etkinliğinin ve güvenliğinin araştırılması amacıyla, araştırmanın özelliğine ve esasına göre seçilmiş uygun sayıda gönüllü hastaya uygulanmak koşuluyla denendiği klinik araştırma fazıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Faz II, araştırma ürününün terapötik doz limitlerinin, klinik etkinliğinin ve güvenliğinin araştırılması amacıyla, araştırmanın özelliğine ve esasına göre seçilmiş uygun sayıda gönüllü hastaya uygulanmak koşuluyla denendiği klinik araştırma fazıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 7
Beşerî tıbbi ürünün dış ambalajında veya dış ambalajı bulunmaması hâlinde iç ambalajında aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri yer almalıdır?
I.Uygulama yöntemi ve gerekli ise uygulama yolu belirtilmelidir
II.Saklama şartları ve ayrıca varsa özel saklama şartları belirtilmelidir.
III. Ruhsat veya izin sahibinin ismi ve adresi bulunmalıdır.
IV.Parti numarası ve son kullanma tarihi yer almalıdır.
V.Reçeteye tabi olduğuna veya olmadığına ilişkin ifadeye yer verilmelidir.
I.Uygulama yöntemi ve gerekli ise uygulama yolu belirtilmelidir
II.Saklama şartları ve ayrıca varsa özel saklama şartları belirtilmelidir.
III. Ruhsat veya izin sahibinin ismi ve adresi bulunmalıdır.
IV.Parti numarası ve son kullanma tarihi yer almalıdır.
V.Reçeteye tabi olduğuna veya olmadığına ilişkin ifadeye yer verilmelidir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II, III
D
I, II, III, IV
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Beşerî Tıbbi Ürünlerin Ambalaj Bilgileri, Kullanma Talimatı ve Takibi Yönetmeliği
Beşerî tıbbi ürünün dış ambalajında veya dış ambalajı bulunmaması hâlinde iç ambalajında; Uygulama yöntemi ve gerekli ise uygulama yolu belirtilmelidir, saklama şartları ve ayrıca varsa özel saklama şartları belirtilmelidir, ruhsat veya izin sahibinin ismi ve adresi bulunmalıdır, parti numarası ve son kullanma tarihi yer almalıdır, reçeteye tabi olduğuna veya olmadığına ilişkin ifadeye yer verilmelidir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Beşerî tıbbi ürünün dış ambalajında veya dış ambalajı bulunmaması hâlinde iç ambalajında; Uygulama yöntemi ve gerekli ise uygulama yolu belirtilmelidir, saklama şartları ve ayrıca varsa özel saklama şartları belirtilmelidir, ruhsat veya izin sahibinin ismi ve adresi bulunmalıdır, parti numarası ve son kullanma tarihi yer almalıdır, reçeteye tabi olduğuna veya olmadığına ilişkin ifadeye yer verilmelidir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 8
Sağlık Bakanlığınca Yapılacak Piyasa Gözetimi ve Denetiminin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik aşağıdakilerden hangisi ya da hangilerini kapsayacak şekilde yapılmalıdır?
I.Teknik düzenlemenin öngördüğü işaretler ve belgeler üzerinde inceleme
II.İlgili bir teknik düzenlemenin olmadığı durumlarda, Yönetmelik’in 6. maddesinde bulunan parametreler çerçevesinde ürünün güvenli olduğunu gösteren bilgi veya belgeler üzerinde inceleme
III. Duyusal inceleme ve muayene
IV.Test ve muayene
I.Teknik düzenlemenin öngördüğü işaretler ve belgeler üzerinde inceleme
II.İlgili bir teknik düzenlemenin olmadığı durumlarda, Yönetmelik’in 6. maddesinde bulunan parametreler çerçevesinde ürünün güvenli olduğunu gösteren bilgi veya belgeler üzerinde inceleme
III. Duyusal inceleme ve muayene
IV.Test ve muayene
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II, III
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Sağlık Bakanlığınca Yapılacak Piyasa Gözetimi ve Denetiminin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik: Teknik düzenlemenin öngördüğü işaretler ve belgeler üzerinde inceleme, ilgili bir teknik düzenlemenin olmadığı durumlarda, Yönetmelik’in 6. maddesinde bulunan parametreler çerçevesinde ürünün güvenli olduğunu gösteren bilgi veya belgeler üzerinde inceleme, Duyusal inceleme ve muayene ve Test ve muayeneyi kapsayacak şekilde yapılmalıdır. Doğru cevap E seçenektir.
Soru 9
Tıbbi Cihaz Satış, Reklam ve Tanıtım Yönetmeliğine göre aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
I. Tüketiciyi aldatıcı veya onun deneyim ve bilgi eksikliklerini istismar edici ticari reklam yapılamaz.
II. Yapılan ticari reklamlarda abartılmış ya da doğruluğu kanıtlanmamış bilgiler ve ifadeler kullanılamaz
III. Bakanlığın ve bağlı kuruluşlarının ismi izinsiz kullanılamaz
IV. Cihazların çekiliş, şans oyunları vb. araçlarla reklamı yapılabilir
V. Uzaktan iletişim aracı ile yapılan iş ve işlemlerde yapılan fiyat bilgilendirmeleri reklam kapsamında değerlendirilmez
I. Tüketiciyi aldatıcı veya onun deneyim ve bilgi eksikliklerini istismar edici ticari reklam yapılamaz.
II. Yapılan ticari reklamlarda abartılmış ya da doğruluğu kanıtlanmamış bilgiler ve ifadeler kullanılamaz
III. Bakanlığın ve bağlı kuruluşlarının ismi izinsiz kullanılamaz
IV. Cihazların çekiliş, şans oyunları vb. araçlarla reklamı yapılabilir
V. Uzaktan iletişim aracı ile yapılan iş ve işlemlerde yapılan fiyat bilgilendirmeleri reklam kapsamında değerlendirilmez
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II, III
D
I,II, III, IV
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Tıbbi Cihaz Satış, Reklam ve Tanıtım Yönetmeliğine göre; .Tüketiciyi aldatıcı veya onun deneyim ve bilgi eksikliklerini istismar edici ticari reklam yapılamaz. Yapılan ticari reklamlarda abartılmış ya da doğruluğu kanıtlanmamış bilgiler ve ifadeler kullanılamaz. Bakanlığın ve bağlı kuruluşlarının ismi izinsiz kullanılamaz. Cihazların çekiliş, şans oyunları vb. araçlarla reklamı yapılamaz. Uzaktan iletişim aracı ile yapılan iş ve işlemlerde yapılan fiyat bilgilendirmeleri reklam kapsamında değerlendirilebilir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 10
Tıbbi Cihaz yönetmeliğinin ilk yayım ve son güncelleme tarihinde hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
12/3/2002-7/6/2011
B
3/6/2002- 11/1/2010
C
25/6/2007- 05/04/2008
D
03/03/2011- 12/3/2015
E
3/11/2011- 20/09/2016
Açıklama:
Tıbbi Cihazlar ile İlgili Mevzuat
Tıbbi Cihaz yönetmeliğinin ilk yayım ve son güncelleme tarihi 2/3/2002-7/6/2011 şeklindedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Tıbbi Cihaz yönetmeliğinin ilk yayım ve son güncelleme tarihi 2/3/2002-7/6/2011 şeklindedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 11
“Sağlık hizmetlerinin anayasası niteliğinde olan -------- 1930 yılında yürürlüğe konulmuş ve böylece sağlık hizmeti uygulamasının prensipleri düzenlenmiştir.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu
B
1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu
C
3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu
D
6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun
E
6023 sayılı Türk Tabipleri Birliği Kanunu
Açıklama:
Sağlık hizmetlerinin anayasası niteliğinde olan 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu 1930 yılında yürürlüğe konulmuş ve böylece sağlık hizmeti uygulamasının prensipleri düzenlenmiştir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 12
“AB üyesi ülkelerde ve Türkiye’de piyasaya arz edilecek olan ürünlerin -------- işaretini taşıması zorunludur.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
CE
B
EP
C
BP
D
USP
E
AB
Açıklama:
AB üyesi ülkelerde ve Türkiye’de piyasaya arz edilecek olan ürünlerin CE işaretini taşıması zorunludur. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 13
"İlaç etkin ve yardımcı maddelerinin fiziksel ve kimyasal özelliklerini, tanıma reaksiyonlarını, kalitatif ve kantitatif analizlerini, saflık kontrol yöntemlerini, saklama koşullarını vb. içeren, bilim otoritelerince hazırlanan resmî kitap" olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Farmakope
B
Ruhsat
C
Mevzuat
D
Kodeks
E
Yönetmelik
Açıklama:
Farmakopeler, ilaç etkin ve yardımcı maddelerinin fiziksel ve kimyasal özelliklerini, tanıma reaksiyonlarını, kalitatif ve kantitatif analizlerini, saflık kontrol yöntemlerini, saklama koşullarını vb. içeren, bilim otoritelerince hazırlanan resmî kitaplardır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 14
“1971’de kurulan İlaç Denetimi İşbirliği Projesi (PIC), -------- yılında EMA gibi düzenleyici otoritelerin katılması ile PIC/S adını almıştır.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
1980
B
1985
C
1990
D
1995
E
2000
Açıklama:
1971’de kurulan İlaç Denetimi İşbirliği Projesi (PIC), 1995 yılında EMA gibi düzenleyici otoritelerin katılması ile PIC/S adını almıştır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 15
“-------- yılları arasındaki 50 yasa ve 18 tüzük ile yürürlüğe konulan Sağlık Mevzuatı çalışmaları sağlık mevzuatı tarihi açısından büyük önem taşımaktadır.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
1923-1938
B
1940-1945
C
1950-1965
D
1970-1985
E
1990-2001
Açıklama:
1923-1938 yılları arasındaki 50 yasa ve 18 tüzük ile yürürlüğe konulan Sağlık Mevzuatı çalışmaları sağlık mevzuatı tarihi açısından büyük önem taşımaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 16
“-------- Programı 2003-2013 yıllarını kapsayan 10 yıllık bir reform programı olarak planlanmıştır.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Sağlıkta Dönüşüm
B
Sağlık Mevzuatı
C
Sağlık Hizmetleri
D
Kalite Güvence
E
Sağlık Finansmanı
Açıklama:
2003 yılında “Sağlıkta Dönüşüm Programı” düzenlenerek Sağlık Bakanlığı tarafından halka açıklanmıştır. Sağlıkta Dönüşüm Programı 2003-2013 yıllarını kapsayan 10 yıllık bir reform programı olarak planlanmıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 17
Ürünleri dünya genelinde tekil olarak tanımlayan en fazla 14 karakterden oluşan numaraya ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Barkod Numarası
B
Sıra Numarası
C
Son Kullanma Tarihi
D
Parti Numarası
E
Üretim Tarihi
Açıklama:
Barkod Numarası (GTIN-Global Trade Item Number), ürünleri dünya genelinde tekil olarak tanımlayan en fazla 14 karakterden oluşan numaradır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 18
Ortak Teknik Doküman (Common Technical Document - CTD) kaç modülden oluşmaktadır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Başvuru dosyaları uluslararası bir dosya biçimi olan Ortak Teknik Doküman (Common Technical Document - CTD) biçimindedir. CTD beş modülden oluşmaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 19
Eczacılık mesleğinin temel kanunu kabul edilen 1928 tarih ve 1262 sayılı kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu
B
Umumi Hıfzıssıhha Kanunu
C
Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu
D
Türk Kodeksi Hakkında Kanun
E
Türk Eczacılar Birliği Kanunu
Açıklama:
Eczacılık mesleğinin temel kanunu kabul edilen 1928 tarih ve 1262 sayılı kanun, İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunudur. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 20
GTIN ile tanımlanan ürünün her bir birimini tanımlamak için kullanılan numaraya ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Barkod Numarası
B
Sıra Numarası
C
Son Kullanma Tarihi
D
Ruhsat Tarihi
E
Parti Numarası
Açıklama:
Sıra Numarası (Serial Number), GTIN ile tanımlanan ürünün her bir birimini tanımlamak için kullanılan numaradır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi günümüzde tıbbi ürünler ile ilgili birçok yönetmelik ve tebliğe dayanak oluşturan en önemli yasalardan biridir?
Seçenekler
A
Umumi Hıfzıssıhha Kanunu
B
İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanun
C
Türk Sağlık Mevzuatı
D
Sıhhiye ve Muaveneti İçtimaiye Kanunu
E
Türk Kodeksi Hakkında Kanun
Açıklama:
İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu günümüzde tıbbi ürünler ile ilgili birçok yönetmelik ve tebliğe dayanak oluşturan en önemli
yasalardan biridir.
yasalardan biridir.
Soru 22
1930 yılında yürürlüğe konulmuş ve sağlık hizmeti uygulamasının prensipleri düzenlenmiş olan sağlık hizmetlerinin anayasası niteliğindeki kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Umumi Hıfzıssıhha Kanunu
B
İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu
C
Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu
D
Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun
E
Türk Tabipler Birliği Kanunu
Açıklama:
Umumi Hıfzıssıhha Kanunu; 1930 yılında yürürlüğe konulmuş ve sağlık hizmeti
uygulamasının prensipleri düzenlenmiş olan sağlık hizmetlerinin anayasası niteliğindeki kanundur.
uygulamasının prensipleri düzenlenmiş olan sağlık hizmetlerinin anayasası niteliğindeki kanundur.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun görev tanımına giren ürünler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
homeopatik tıbbi ürünler
B
tıbbi cihazlar
C
ilaç imalatında kullanılan etkin maddeler
D
geleneksel bitkisel tıbbi ürünler
E
bitki koruma ürünleri
Açıklama:
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK), ilaç imalatında
kullanılan etkin ve yardımcı maddeler, ulusal ve
uluslararası kontrollere tabi maddeler, tıbbi cihazlar, vücut dışı tıbbi tanı cihazları, kozmetik ürünler, homeopatik tıbbi ürünler, geleneksel bitkisel
tıbbi ürünler ve özel amaçlı diyet gıdalar hakkında
düzenlemeler yapmakla yükümlü Sağlık Bakanlığına bağlı bir kurumdur
bitki koruma ürünleri
kullanılan etkin ve yardımcı maddeler, ulusal ve
uluslararası kontrollere tabi maddeler, tıbbi cihazlar, vücut dışı tıbbi tanı cihazları, kozmetik ürünler, homeopatik tıbbi ürünler, geleneksel bitkisel
tıbbi ürünler ve özel amaçlı diyet gıdalar hakkında
düzenlemeler yapmakla yükümlü Sağlık Bakanlığına bağlı bir kurumdur
bitki koruma ürünleri
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi tıbbi ürün mevzuatına ilişkin kanun, yönetmelik, tebliğ ve kılavuzlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Veteriner Tıbbi Ürünler Hakkında Yönetmelik
B
Beşerî Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliğ
C
Geleneksel Bitkisel Tıbbi Ürünler Yönetmeliği
D
Bitkisel Çaylarla iİgili Ruhsatlandırma Yönetmeliği
E
İlaçların Güvenliliği Hakkında Yönetmelik
Açıklama:
tıbbi ürün mevzuatına ilişkin kanun, yönetmelik, tebliğ ve kılavuzlar
İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu
14/5/1928
Sayı: 1262
R.G. 26/5/1928
Sayı: 898
18/1/2014 Sayı:
6514
İthal Edilecek İlaç Ham, Başlangıç Maddeleri İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar
Yönetmeliği
R.G. 1/11/1984
Sayı: 18562 -
Farmasötik Müstahzarların Biyoyararlanım ve Biyoeşdeğerliliğinin
Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik
R.G. 27/5/1994
Sayı: 21942 -
İyi Laboratuvar Uygulamaları Prensipleri ve Test Laboratuvarlarının
Belgelendirilmesine Dair Yönetmelik
R.G. 25/6/2002
Sayı: 24796 -
Beşerî Tıbbi Ürünlerin Tanıtım Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik R.G. 23/10/2003
Sayı: 25268
R.G. 16.11.2019
Sayı: 30950
Beşerî Tıbbi Ürünler İmalathaneleri Yönetmeliği R.G. 23/10/2003
Sayı: 25268
R.G. 21/10/2017
Sayı: 30217
Beşerî Tıbbi Ürünlerin Fiyatlandırılmasına Dair Karar R.G. 14/2/2004
Sayı: 25373
R
Bitkisel Çaylarla iİgili Ruhsatlandırma Yönetmeliği
İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu
14/5/1928
Sayı: 1262
R.G. 26/5/1928
Sayı: 898
18/1/2014 Sayı:
6514
İthal Edilecek İlaç Ham, Başlangıç Maddeleri İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar
Yönetmeliği
R.G. 1/11/1984
Sayı: 18562 -
Farmasötik Müstahzarların Biyoyararlanım ve Biyoeşdeğerliliğinin
Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik
R.G. 27/5/1994
Sayı: 21942 -
İyi Laboratuvar Uygulamaları Prensipleri ve Test Laboratuvarlarının
Belgelendirilmesine Dair Yönetmelik
R.G. 25/6/2002
Sayı: 24796 -
Beşerî Tıbbi Ürünlerin Tanıtım Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik R.G. 23/10/2003
Sayı: 25268
R.G. 16.11.2019
Sayı: 30950
Beşerî Tıbbi Ürünler İmalathaneleri Yönetmeliği R.G. 23/10/2003
Sayı: 25268
R.G. 21/10/2017
Sayı: 30217
Beşerî Tıbbi Ürünlerin Fiyatlandırılmasına Dair Karar R.G. 14/2/2004
Sayı: 25373
R
Bitkisel Çaylarla iİgili Ruhsatlandırma Yönetmeliği
Soru 25
Eczanelerde hazır bulunmayan fakat hekim tarafından reçeteye yazılmış formüle göre eczanelerde eczacılar tarafından hazırlanan ilaçlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mürekkep deva-i tertip
B
Tıbbi müstahzar
C
Beşerî tıbbi ürün
D
Majistral ilaç
E
Reçeteye tabi ilaç
Açıklama:
Majistral ilaç: Eczanelerde hazır bulunmayan fakat hekim tarafından reçeteye yazılmış formüle göre eczanelerde eczacılar tarafından hazırlanan ilaçlara verilen isimdir.
Soru 26
Tıbbi cihazın, piyasaya arz edilmesi için yapılan testleri de
kapsayan tüm aşamaları ile inceleyen ve varsa uygunsuzlukların giderilmesini temin eden kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?
kapsayan tüm aşamaları ile inceleyen ve varsa uygunsuzlukların giderilmesini temin eden kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Türk Standartları Enstitüsü
B
Tıbbi Cihaz Kurumu
C
Sağlık Müdürlüğü
D
Sağlık Bakanlığı
E
Onaylanmış kuruluş
Açıklama:
Onaylanmış kuruluş: Tıbbi cihazı, piyasaya arz edilmesi için yapılan testleri de
kapsayan tüm aşamaları ile inceleyen ve
varsa uygunsuzlukların giderilmesini temin eden kuruluştur.
kapsayan tüm aşamaları ile inceleyen ve
varsa uygunsuzlukların giderilmesini temin eden kuruluştur.
Soru 27
C ve E harflerinden oluşan, İngilizce açılımı “European Conformity” olan CE kısaltmasının Türkçe açılım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Avrupa Uygunluğu
B
Avrupa Sertifikası
C
Avrupa Birliği
D
Avrupa Farmakopesi
E
Avrupa Yaklaşımı
Açıklama:
CE işareti C ve E harflerinden oluşur ve açılımı İngilizcede “European Conformity”, Fransızcada “Conformité Europénne”, Türkçede ise “Avrupa Uygunluğu” anlamına gelmektedir.
Soru 28
Asağıdakilerden hagisi vücut dışında kullanılan tıbbi tanı cihazlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kan grubu reaktifleri
B
Gebelik test kitleri
C
Hepatit B testi kitleri
D
HIV enfeksiyon markerları
E
Kalp pilleri
Açıklama:
Vücut dışında kullanılan tıbbi tanı cihazları
kan grubu reaktifleri, gebelik test kitleri ve Hepatit B testi kitleri, HIV enfeksiyon markerları
kalp pilleri
kan grubu reaktifleri, gebelik test kitleri ve Hepatit B testi kitleri, HIV enfeksiyon markerları
kalp pilleri
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi vücuda yerleştirilebilir aktif tıbbi cihazlardan biridir?
Seçenekler
A
Stentler
B
kan grubu reaktifleri
C
gebelik test kitleri
D
kalibratörler
E
enjektörler
Açıklama:
Vücuda yerleştirilebilir aktif tıbbi cihaz, tamamı
veya bir kısmı, tıbbi veya klinik girişim ile insan
vücuduna ya da doğal bir vücut girişine veya boşluğuna yerleştirilen ve yerleştirildiği yerde kalması gereken aktif tıbbi cihazları ifade eder. Bu Yönetmelik, insan vücuduna yerleştirilen tüm aktif implantları (örn; kalp pilleri) veya kısmi implantları (stentller) kapsamaktadır
Stentler
veya bir kısmı, tıbbi veya klinik girişim ile insan
vücuduna ya da doğal bir vücut girişine veya boşluğuna yerleştirilen ve yerleştirildiği yerde kalması gereken aktif tıbbi cihazları ifade eder. Bu Yönetmelik, insan vücuduna yerleştirilen tüm aktif implantları (örn; kalp pilleri) veya kısmi implantları (stentller) kapsamaktadır
Stentler
Soru 30
Tıbbi cihazlar alanında faaliyet gösterecek onaylanmış kuruluşlara dair tebliğe göre Onaylanmış kuruluş olarak görevlendirilecek uygunluk değerlendirme kuruluşu atanmak amacıyla aşağıdakilerden hangisine başvurulmalıdır?
Seçenekler
A
Sağlık Bakanlığı
B
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu
C
Türkiye İlaç ve Eczacılık Kurumu
D
Türk Standartları Enstitüsü
E
Piyasa Gözetimi ve Denetimi Koordinasyon Kurulu
Açıklama:
Tıbbi Cihazlar Alanında Faaliyet
Gösterecek Onaylanmış Kuruluşlara
Dair Tebliğ kapsamında onaylanmış kuruluşların
değerlendirilmesi, onaylanması, atanması ve izlenmesinden sorumlu yetkili kuruluş TİTCK ( Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu) dir.
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu
Soru 31
“Eczacılık mesleğinin temel kanunu kabul edilen 1928 tarih ve 1262 sayılı ……………………………............…………, bu dönemde yürürlüğe giren tıbbi müstahzarları sınırları ile tanımlayan, tıbbi müstahzarların üretiminden ambalajlanmasına, sınıflandırılmasından ithaline, dağıtımından denetlenmesine kadar kapsamlı bilgiler içeren bir kanundur ve günümüzde hâlen yürürlüktedir” ifadesindeki boşluk aşağıdaki seçeneklerden hangisi ile doldurulmalıdır?
Seçenekler
A
İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu
B
Türk Kodeksi Hakkında Kanun
C
Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun
D
Umumi Hıfzıssıhha Kanunu
E
Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu
Açıklama:
Öğrenci Genel Türk sağlık mevzuatının tarihi hakkında bilgi sahibi olmalıdır.
Eczacılık mesleğinin temel kanunu kabul edilen 1928 tarih ve 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu, bu dönemde yürürlüğe giren tıbbi müstahzarları sınırları ile tanımlayan, tıbbi müstahzarların üretiminden ambalajlanmasına, sınıflandırılmasından ithaline, dağıtımından denetlenmesine kadar kapsamlı bilgiler içeren bir kanundur ve günümüzde hâlen yürürlüktedir.
Eczacılık mesleğinin temel kanunu kabul edilen 1928 tarih ve 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu, bu dönemde yürürlüğe giren tıbbi müstahzarları sınırları ile tanımlayan, tıbbi müstahzarların üretiminden ambalajlanmasına, sınıflandırılmasından ithaline, dağıtımından denetlenmesine kadar kapsamlı bilgiler içeren bir kanundur ve günümüzde hâlen yürürlüktedir.
Soru 32
“………………………………………, ilaç imalatında kullanılan etkin ve yardımcı maddeler, ulusal ve uluslararası kontrollere tabi maddeler, tıbbi cihazlar, vücut dışı tıbbi tanı cihazları, kozmetik ürünler, homeopatik tıbbi ürünler, geleneksel bitkisel tıbbi ürünler ve özel amaçlı diyet gıdalar hakkında düzenlemeler yapmakla yükümlü Sağlık Bakanlığına bağlı bir kurumdur. Bu kurum, görev tanımına giren ürünlerin üretimi, ruhsatlandırılması, depolanması, satışı, piyasaya arzı ve dağıtımı, ihracatı ve ithalatı gibi hususlarda kural ve standartları belirlemektedir.” ifadesindeki boşluk aşağıdaki seçeneklerden hangisi ile doldurulmalıdır?
Seçenekler
A
Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi
B
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK)
C
Sosyal Güvenlik Kurumu
D
İl Sağlık Müdürlüğü
E
Koruyucu Sağlık Hizmeti Merkezi
Açıklama:
Öğrenci Genel Türk sağlık mevzuatının tarihi hakkında bilgi sahibi olmalıdır.
Sağlıkta dönüşüm programı çerçevesinde öngörülmüş olan kurumlardan biri olan Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK), ilaç imalatında kullanılan etkin ve yardımcı maddeler, ulusal ve uluslararası kontrollere tabi maddeler, tıbbi cihazlar,
vücut dışı tıbbi tanı cihazları, kozmetik ürünler, homeopatik tıbbi ürünler, geleneksel bitkisel tıbbi ürünler ve özel amaçlı diyet gıdalar hakkında düzenlemeler yapmakla yükümlü Sağlık Bakanlığına bağlı bir kurumdur. Bu kurum, görev tanımına giren ürünlerin üretimi, ruhsatlandırılması, depolanması, satışı, piyasaya arzı ve dağıtımı, ihracatı ve ithalatı gibi hususlarda kural ve standartları belirlemektedir. Bu faaliyetleri gerçekleştirecek kamu ve özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilere izin vermekte ve gerektiğinde yaptırım uygulamaktadır.
Sağlıkta dönüşüm programı çerçevesinde öngörülmüş olan kurumlardan biri olan Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK), ilaç imalatında kullanılan etkin ve yardımcı maddeler, ulusal ve uluslararası kontrollere tabi maddeler, tıbbi cihazlar,
vücut dışı tıbbi tanı cihazları, kozmetik ürünler, homeopatik tıbbi ürünler, geleneksel bitkisel tıbbi ürünler ve özel amaçlı diyet gıdalar hakkında düzenlemeler yapmakla yükümlü Sağlık Bakanlığına bağlı bir kurumdur. Bu kurum, görev tanımına giren ürünlerin üretimi, ruhsatlandırılması, depolanması, satışı, piyasaya arzı ve dağıtımı, ihracatı ve ithalatı gibi hususlarda kural ve standartları belirlemektedir. Bu faaliyetleri gerçekleştirecek kamu ve özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilere izin vermekte ve gerektiğinde yaptırım uygulamaktadır.
Soru 33
“Hastalığı tedavi etmek ve/veya önlemek, bir teşhis yapmak veya bir fizyolojik fonksiyonu düzeltmek, düzenlemek veya değiştirmek amacıyla, insana uygulanan doğal ve/veya sentetik kaynaklı etkin madde veya maddeler kombinasyonunu” ifade etmekte kullanılan kelime aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Merhem
B
Tıbbi cihaz
C
Beşerî tıbbi ürün
D
Veteriner ilaç
E
Tablet
Açıklama:
Öğrenci tıbbi ürünler ile ilgili mevzuat hakkında bilgi sahibi olmalıdır.
Beşerî tıbbi ürün: Hastalığı tedavi etmek ve/veya önlemek, bir teşhis yapmak veya bir fizyolojik fonksiyonu düzeltmek, düzenlemek veya değiştirmek amacıyla, insana uygulanan doğal ve/veya sentetik kaynaklı etkin madde veya maddeler kombinasyonunu ifade etmektedir.
Beşerî tıbbi ürün: Hastalığı tedavi etmek ve/veya önlemek, bir teşhis yapmak veya bir fizyolojik fonksiyonu düzeltmek, düzenlemek veya değiştirmek amacıyla, insana uygulanan doğal ve/veya sentetik kaynaklı etkin madde veya maddeler kombinasyonunu ifade etmektedir.
Soru 34
Ülkemizde ilaçların ruhsatlandırma işlemleri, Beşerî Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği hükümlerince yapılmaktadır. Beşerî tıbbi ürünün ruhsat başvuru dosyaları uluslararası bir dosya biçimi olan Ortak Teknik Doküman (Common Technical Document - CTD) biçimindedir. CTD beş modülden oluşmaktadır. “Farmakoloji, farmakokinetik ve toksikolojik çalışmaları” kapsayan modül aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Klinik Çalışma Raporları
B
Bölgesel İdari Bilgiler
C
Kalite Bilgileri, Klinik Dışı ve Klinik Özetler
D
Klinik Dışı Çalışma Raporları
E
Kalite
Açıklama:
Öğrenci tıbbi ürünler ile ilgili mevzuat hakkında bilgi sahibi olmalıdır.
Modül 4: Klinik Dışı Çalışma Raporları: Farmakoloji, farmakokinetik ve toksikolojik çalışmaları kapsamaktadır.
Modül 4: Klinik Dışı Çalışma Raporları: Farmakoloji, farmakokinetik ve toksikolojik çalışmaları kapsamaktadır.
Soru 35
“……………………, etkin maddenin sistemik dolaşıma geçme ve böylece vücuttaki etki yerinde veya onu yansıtan biyolojik sıvılarda var olma hızı ve derecesidir” ifadesindeki boşluk aşağıdaki seçeneklerden hangisi ile doldurulmalıdır?
Seçenekler
A
Biyoeşdeğerlik
B
Radyofarmasötik
C
Biyolojik tıbbi ürün
D
Bitkisel tıbbi ürün
E
Biyoyararlanım
Açıklama:
Öğrenci tıbbi ürünler ile ilgili mevzuat hakkında bilgi sahibi olmalıdır.
Biyoyararlanım: Etkin maddenin sistemik dolaşıma geçme ve böylece vücuttaki
etki yerinde veya onu yansıtan biyolojik sıvılarda var olma hızı ve derecesidir.
Biyoyararlanım: Etkin maddenin sistemik dolaşıma geçme ve böylece vücuttaki
etki yerinde veya onu yansıtan biyolojik sıvılarda var olma hızı ve derecesidir.
Soru 36
“Türkiye’de ruhsat almış ürünlerin onaylanmış endikasyonları, pozoloji ve uygulama şekilleri, izinli ürünlerin ise önerilen kullanımlarına yönelik güvenliğinin ve etkinliğinin daha ileri düzeyde incelenmesi veya yerleşik diğer tedavi, ürün ve yöntemlerle karşılaştırılması için fazla sayıda gönüllü hasta üzerinde gerçekleştirilen klinik araştırma fazıdır” şeklinde ifade edilen klinik araştırma dönemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Faz IV
B
Faz V
C
Faz I
D
Faz II
E
Faz III
Açıklama:
Öğrenci tıbbi ürünler ile ilgili mevzuat hakkında bilgi sahibi olmalıdır.
Faz IV: Türkiye’de ruhsat almış ürünlerin onaylanmış endikasyonları, pozoloji ve uygulama şekilleri, izinli ürünlerin ise önerilen kullanımlarına yönelik güvenliğinin ve etkinliğinin daha ileri düzeyde incelenmesi veya yerleşik diğer tedavi, ürün ve yöntemlerle karşılaştırılması için fazla sayıda gönüllü hasta üzerinde gerçekleştirilen klinik araştırma fazıdır
Faz IV: Türkiye’de ruhsat almış ürünlerin onaylanmış endikasyonları, pozoloji ve uygulama şekilleri, izinli ürünlerin ise önerilen kullanımlarına yönelik güvenliğinin ve etkinliğinin daha ileri düzeyde incelenmesi veya yerleşik diğer tedavi, ürün ve yöntemlerle karşılaştırılması için fazla sayıda gönüllü hasta üzerinde gerçekleştirilen klinik araştırma fazıdır
Soru 37
“Çeşitli kalınlık, aralık ve sayıda çizginin bir araya getirilmesiyle oluşturulmuş, sayı veya harflerden oluşan, verinin bilgisayarlara doğru ve hızlı olarak aktarılmasını sağlayan teknolojiyle üretilmiş, dünya genelinde tekil olarak tanımlayan en fazla 14 karakterden oluşan numaradır” ifadesi aşağıdaki seçeneklerden hangisini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Karekod
B
Barkod Numarası
C
Sıra Numarası
D
Parti Numarası
E
Seri Numarası
Açıklama:
Öğrenci tıbbi ürünler ile ilgili mevzuat hakkında bilgi sahibi olmalıdır.
Barkod Numarası (GTIN-Global Trade Item Number), ürünleri dünya genelinde tekil olarak tanımlayan en fazla 14 karakterden oluşan numaradır.
Barkod/Çizgikod: Çeşitli kalınlık, aralık ve sayıda çizginin bir araya getirilmesiyle
oluşturulmuş, sayı veya harflerden oluşan, verinin bilgisayarlara doğru ve hızlı olarak
aktarılmasını sağlayan teknolojidir.
Barkod Numarası (GTIN-Global Trade Item Number), ürünleri dünya genelinde tekil olarak tanımlayan en fazla 14 karakterden oluşan numaradır.
Barkod/Çizgikod: Çeşitli kalınlık, aralık ve sayıda çizginin bir araya getirilmesiyle
oluşturulmuş, sayı veya harflerden oluşan, verinin bilgisayarlara doğru ve hızlı olarak
aktarılmasını sağlayan teknolojidir.
Soru 38
“…………………………….: Tamamı veya bir kısmı, tıbbi veya klinik girişim ile insan vücuduna ya da doğal bir vücut girişine veya boşluğuna yerleştirilen ve yerleştirildiği yerde kalması gereken aktif tıbbi cihazlardır” ifadesindeki boşluk aşağıdakilerden hangisi ile doldurulmalıdır?
Seçenekler
A
İnvaziv cihazlar
B
Vücut dışında kullanılan tıbbi cihazlar
C
Vücuda yerleştirilebilir aktif tıbbi cihaz
D
İn vitro tıbbi cihazlar
E
Hastayla temas etmeyen tıbbi cihaz
Açıklama:
Öğrenci tıbbi cihazlar ile ilgili mevzuat hakkında bilgi sahibi olmalıdır.
Vücuda yerleştirilebilir aktif tıbbi cihaz: Tamamı veya bir kısmı, tıbbi veya klinik
girişim ile insan vücuduna ya da doğal bir vücut girişine veya boşluğuna yerleştirilen ve yerleştirildiği yerde kalması gereken aktif tıbbi cihazlardır.
Vücuda yerleştirilebilir aktif tıbbi cihaz: Tamamı veya bir kısmı, tıbbi veya klinik
girişim ile insan vücuduna ya da doğal bir vücut girişine veya boşluğuna yerleştirilen ve yerleştirildiği yerde kalması gereken aktif tıbbi cihazlardır.
Soru 39
I. Kan grubu reaktifleri
II. Gebelik test kitleri
III. Hepatit B testi kitleri
IV. Kalp pilleri
Yukarıdakilerden hangileri vücut dışında kullanılan tıbbi tanı cihazlarındandır?
II. Gebelik test kitleri
III. Hepatit B testi kitleri
IV. Kalp pilleri
Yukarıdakilerden hangileri vücut dışında kullanılan tıbbi tanı cihazlarındandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve IV
C
II ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Öğrenci tıbbi cihazlar ile ilgili mevzuat hakkında bilgi sahibi olmalıdır.
Bu Yönetmelik’e göre in vitro tıbbi tanı cihazları, A listesi (ABO sistemi, HIV, Hepatit B, C ve D vb.), B listesi (Konjenital rubella, toksoplazma, fenilketonüri, PSA tümör markerları vb.), kişisel kullanım test cihazları ve diğerleri olmak üzere başlıca 4 gruba ayrılır.
Vücut dışında kullanılan tıbbi tanı cihazlarına kan grubu reaktifleri, gebelik test kitleri ve Hepatit B testi kitleri örnek olarak verilebilir
Bu Yönetmelik’e göre in vitro tıbbi tanı cihazları, A listesi (ABO sistemi, HIV, Hepatit B, C ve D vb.), B listesi (Konjenital rubella, toksoplazma, fenilketonüri, PSA tümör markerları vb.), kişisel kullanım test cihazları ve diğerleri olmak üzere başlıca 4 gruba ayrılır.
Vücut dışında kullanılan tıbbi tanı cihazlarına kan grubu reaktifleri, gebelik test kitleri ve Hepatit B testi kitleri örnek olarak verilebilir
Soru 40
TAREKS’in açılımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fiilî Denetim Sistemi
B
A.TR Dolaşım Belgesi
C
Yeni Yaklaşım Onaylanmış Kuruluşlar Bilgi Sistemi
D
İyi Klinik Uygulamaları Sistemi
E
Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi
Açıklama:
Öğrenci tıbbi cihazlar ile ilgili mevzuat hakkında bilgi sahibi olmalıdır.
Tıbbi cihazların ithalat denetimi ile ilgili tüm işlemler Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS) üzerinden ve risk analizine göre yapılmaktadır. Kullanıcı TAREKS üzerine ithal edilecek parti için başvurusunu yaptıktan sonra, risk analizine göre yapılacak değerlendirme sonrası gerektiğinde ürünler fiilî denetime yönlendirilebilmektedir. Değerlendirmeler sonucunda cihaza bir TAREKS referans numarası verilmektedir. Ayrıca, A.TR Dolaşım Belgeli olduğu kullanıcı tarafından
TAREKS’te bildirilen ürünler için ürünün ithal edilebileceğine dair TAREKS referans numarası doğrudan oluşturulmaktadır.
Tıbbi cihazların ithalat denetimi ile ilgili tüm işlemler Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS) üzerinden ve risk analizine göre yapılmaktadır. Kullanıcı TAREKS üzerine ithal edilecek parti için başvurusunu yaptıktan sonra, risk analizine göre yapılacak değerlendirme sonrası gerektiğinde ürünler fiilî denetime yönlendirilebilmektedir. Değerlendirmeler sonucunda cihaza bir TAREKS referans numarası verilmektedir. Ayrıca, A.TR Dolaşım Belgeli olduğu kullanıcı tarafından
TAREKS’te bildirilen ürünler için ürünün ithal edilebileceğine dair TAREKS referans numarası doğrudan oluşturulmaktadır.
Soru 41
İlaç etkin ve yardımcı maddelerinin fiziksel ve kimyasal özelliklerini, tanıma reaksiyonlarını, kalitatif ve kantitatif analizlerini, saflık kontrol yöntemlerini, saklama koşullarını vb. içeren, bilim otoritelerince hazırlanan resmî kitaplara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ruhsat
B
GMP
C
Farmakope
D
Biyoyararlanım
E
Radyofarmasötik
Açıklama:
Farmakopeler, ilaç etkin ve yardımcı maddelerinin fiziksel ve kimyasal özelliklerini, tanıma reaksiyonlarını, kalitatif ve kantitatif analizlerini, saflık kontrol yöntemlerini, saklama koşullarını vb. içeren, bilim otoritelerince hazırlanan resmî kitaplardır.
Soru 42
Advers etkilerin ve beşerî tıbbi ürünlere bağlı diğer olası sorunların saptanması, değerlendirilmesi, tanımlanması ve önlenmesi ile ilgili bilimsel çalışmalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Biyoyararlanım
B
Farmakovijilans
C
Radyofarmasötik
D
Biyoeşdeğerlik
E
GMP
Açıklama:
Farmakovijilans: Advers etkilerin ve beşerî tıbbi ürünlere bağlı diğer olası sorunların saptanması, değerlendirilmesi, tanımlanması ve önlenmesi ile ilgili bilimsel çalışmalardır.
Soru 43
Etkin maddenin sistemik dolaşıma geçme ve böylece vücuttaki etki yerinde veya onu yansıtan biyolojik sıvılarda var olma hızı ve derecesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Biyoyararlanım
B
Ruhsatlandırma
C
İyi üretim uygulamaları
D
Farmakovijilans
E
Radyofarmasötik
Açıklama:
Biyoyararlanım: Etkin maddenin sistemik dolaşıma geçme ve böylece vücuttaki etki yerinde veya onu yansıtan biyolojik sıvılarda var olma hızı ve derecesidir.
Soru 44
Beşerî Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği hangi yılda yayımlanmıştır?
Seçenekler
A
2003
B
2005
C
2008
D
2011
E
2014
Açıklama:
Beşerî Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği 2005 yılında yayımlanmıştır. Tablo 8.1 Tıbbi Ürün Mevzuatı
Soru 45
İlaçların Güvenliliği Hakkında Yönetmelik hangi yılda yayımlanmıştır?
Seçenekler
A
2003
B
2005
C
2008
D
2011
E
2014
Açıklama:
İlaçların Güvenliliği Hakkında Yönetmelik 2014 yılında yayımlanmıştır. Tablo 8.1 Tıbbi Ürün Mevzuatı
Soru 46
İlaç ve Biyolojik Ürünlerin Klinik Araştırmaları Hakkında Yönetmelik hangi yılda yayımlanmıştır?
Seçenekler
A
2009
B
2011
C
2013
D
2017
E
2020
Açıklama:
İlaç ve Biyolojik Ürünlerin Klinik Araştırmaları Hakkında Yönetmelik 2013 yılında yayımlanmıştır. Tablo 8.1 Tıbbi Ürün Mevzuatı
Soru 47
"Araştırma ürününün terapötik doz limitlerinin, klinik etkinliğinin ve güvenliğinin araştırılması amacıyla, araştırmanın özelliğine ve esasına göre seçilmiş uygun sayıda gönüllü hastaya uygulanmak koşuluyla denendiği" klinik araştırma fazı hangisidir?
Seçenekler
A
Faz I
B
Faz II
C
Faz III
D
Faz IV
E
Faz V
Açıklama:
Faz II: Araştırma ürününün terapötik doz limitlerinin, klinik etkinliğinin ve güvenliğinin araştırılması amacıyla, araştırmanın özelliğine ve esasına göre seçilmiş uygun sayıda gönüllü hastaya uygulanmak koşuluyla denendiği klinik araştırma fazıdır.
Soru 48
"Türkiye’de ruhsat almış ürünlerin onaylanmış endikasyonları, pozoloji ve uygulama şekilleri, izinli ürünlerin ise önerilen kullanımlarına yönelik güvenliğinin ve etkinliğinin daha ileri düzeyde incelenmesi veya yerleşik diğer tedavi, ürün ve yöntemlerle karşılaştırılması için fazla sayıda gönüllü hasta üzerinde gerçekleştirilen" klinik araştırma fazı hangisidir?
Seçenekler
A
Faz I
B
Faz II
C
Faz III
D
Faz IV
E
Faz V
Açıklama:
Faz IV: Türkiye’de ruhsat almış ürünlerin onaylanmış endikasyonları, pozoloji ve uygulama şekilleri, izinli ürünlerin ise önerilen kullanımlarına yönelik güvenliğinin ve etkinliğinin daha ileri düzeyde incelenmesi veya yerleşik diğer tedavi, ürün ve yöntemlerle karşılaştırılması için fazla sayıda gönüllü hasta üzerinde gerçekleştirilen klinik araştırma fazıdır
Soru 49
"Araştırma ürününün farmakokinetik niteliklerinin, toksisitesinin ve vücut fonksiyonlarına etkisinin saptanması için, araştırmanın özelliğine ve esasına göre seçilmiş uygun sayıda sağlıklı gönüllüye veya sağlıklı gönüllülerde çalışmanın mümkün olmadığı durumlarda hasta gönüllülere uygulanmak üzere denendiği" klinik araştırma fazı hangisidir?
Seçenekler
A
Faz I
B
Faz II
C
Faz III
D
Faz IV
E
Faz V
Açıklama:
Faz I: Araştırma ürününün farmakokinetik niteliklerinin, toksisitesinin ve vücut fonksiyonlarına etkisinin saptanması için, araştırmanın özelliğine ve esasına göre seçilmiş uygun sayıda sağlıklı gönüllüye veya sağlıklı gönüllülerde çalışmanın mümkün olmadığı durumlarda hasta gönüllülere uygulanmak üzere denendiği klinik araştırma fazıdır.
Soru 50
Sağlık hizmetlerinin anayasası niteliğinde olan 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu, hangi yılda yürürlüğe konmuştur?
Seçenekler
A
1930
B
1942
C
1955
D
1961
E
1979
Açıklama:
Sağlık hizmetlerinin anayasası niteliğinde olan 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu 1930 yılında yürürlüğe konulmuş ve böylece sağlık hizmeti uygulamasının prensipleri düzenlenmiştir