Genel Beslenme - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Yetişkinlerde bazal metabolik hız için gereken enerjinin hesaplanma biçimi aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Kişinin kilosunun 12 ile çarpılır.
B
Kişinin kilosu 15 ile çarpılır.
C
Kişinin kilosu kişinin yaşı ile çarpılır.
D
Kişinin kilosunun 24 ile çarpılır.
E
Kişinin kilosu 50 ile çarpılır.
Açıklama:
Enerji Gereksinimi ve Yaş Gruplarına Göre önerilen Miktarlar
Yetişkinlerde bazal metabolik hız için gereken enerji kişinin kilosunun 24 ile (saat başına 1 kalori hesabı nedeniyle) çarpılması ile elde edilir. Kadın ve erkek arasındaki farklılık nedeniyle çıkan değere erkekler için %10 ekleme yapılır. Örneğin 60 kilo olan bir erkeğin bazal metabolizması için gereken enerji 1584 dür [(60 x 24)+144 = 1584]’dır.
Yetişkinlerde bazal metabolik hız için gereken enerji kişinin kilosunun 24 ile (saat başına 1 kalori hesabı nedeniyle) çarpılması ile elde edilir. Kadın ve erkek arasındaki farklılık nedeniyle çıkan değere erkekler için %10 ekleme yapılır. Örneğin 60 kilo olan bir erkeğin bazal metabolizması için gereken enerji 1584 dür [(60 x 24)+144 = 1584]’dır.
Soru 2
Protein kelimesinin türetildiği ve en önemli anlamına gelen proto kelimesi hangi dilden gelmektedir?
Seçenekler
A
İtalyanca
B
Fransızca
C
Yunanca
D
İspanyolca
E
İngilizce
Açıklama:
Proteinler
Protein kelimesi Yunanca en önemli anlamına gelen “proto” kelimesinden türetilmiştir.
Protein kelimesi Yunanca en önemli anlamına gelen “proto” kelimesinden türetilmiştir.
Soru 3
Protein gereksinimi yetişkinler için kilo başına kaç gram olarak hesaplanmalıdır?
Seçenekler
A
1 gr
B
3 gr
C
5 gr
D
7 gr
E
9 gr
Açıklama:
Proteinler
Protein gereksinimi yetişkinler için kabaca kilo başına 1 g olarak hesaplanabilir.
Protein gereksinimi yetişkinler için kabaca kilo başına 1 g olarak hesaplanabilir.
Soru 4
Yetersizliklerinde çocuklarda büyüme geriliği oluşturan aminoasitler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lizin (lysine) - treonin (threonin)
B
Histidin (histidine) - arginin (arginine)
C
Löysin (leucine) - izolöysin (isoleucine)
D
Metionin (methionine) - fenilalanin (phenylalanine)
E
Triptofan(tryptophan) - valin (valine)
Açıklama:
Proteinler
Yetersizliklerinde çocuklarda büyüme geriliği oluştuğundan histidin (histidine) ve arginin (arginine) de çocuklar için elzem olan amino asitler içinde yer alır.
Yetersizliklerinde çocuklarda büyüme geriliği oluştuğundan histidin (histidine) ve arginin (arginine) de çocuklar için elzem olan amino asitler içinde yer alır.
Soru 5
Vücuda enerji sağlayan ana kaynak öğeler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Proteinler
B
Yağlar
C
Karbonhidratlar
D
Minareller
E
Vitaminler
Açıklama:
Karbonhidratlar vücuda enerji sağlayan ana kaynak ögelerdir.
Soru 6
Karbonhidratların en az bulunduğu ürünler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pekmez
B
Tatlı mısır
C
Bazı kök sebzeler
D
Meyveler
E
Süt - yumurta
Açıklama:
Karbonhidratlar
Et, süt, yumurta gibi hayvansal kaynaklı ürünlerde en az, tüm bitkisel besinlerde en çok bulunan ögedir.
Et, süt, yumurta gibi hayvansal kaynaklı ürünlerde en az, tüm bitkisel besinlerde en çok bulunan ögedir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi iyi kolesterolü ifade eden kısaltma biçimidir?
Seçenekler
A
LDH
B
VLDL
C
LDL
D
HDL
E
MDL
Açıklama:
Yağlar
Kolesterol kanda lipoproteinlerle taşınır. Bunlar HDL (yüksek dansiteli), LDL (düşük dansiteli) ve VLDL (çok düşük dansiteli) olmak üzere üç gruptur.
HDL nin kanda yüksekliği tercih edildiğinden HDL iyi kolesterol olarak adlandırılır.
Kolesterol kanda lipoproteinlerle taşınır. Bunlar HDL (yüksek dansiteli), LDL (düşük dansiteli) ve VLDL (çok düşük dansiteli) olmak üzere üç gruptur.
HDL nin kanda yüksekliği tercih edildiğinden HDL iyi kolesterol olarak adlandırılır.
Soru 8
Gıda sektöründe interesterifikasyon yöntemi hangi amaçla kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Trans yağ oluşturmada.
B
Çoklu doymamış yağ asitlerinin azaltılmasında.
C
Yağların ayrıştırılmasında.
D
Katı yağların sıvılaştırılmasında.
E
Sıvı yağların katılaştırılmasında.
Açıklama:
Sıvı yağların katılaştırılmasında interesterifikasyon denilen bir yöntem kullanılmakta ve trans yağ oluşumu engellenmektedir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi yağda eriyen vitaminler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
A
B
B
C
C
D
B12
E
B6
Açıklama:
A, E, D ve K vitaminleri yağda eriyen vitaminlerdendir.
Soru 10
Karanlıkta görme işlevi gören Rodopsin maddesinin yeniden yapımı hangi vitamin sayesinde gerçekleşmektedir?
Seçenekler
A
E
B
D
C
C
D
B
E
A
Açıklama:
Vitaminler
Karanlıkta görme işlevi gören Rodopsin maddesi parlak ışıkta parçalanır, yeniden
yapımı ancak A vitamini varlığı ile mümkün olur.
Karanlıkta görme işlevi gören Rodopsin maddesi parlak ışıkta parçalanır, yeniden
yapımı ancak A vitamini varlığı ile mümkün olur.
Soru 11
Karbonhidratlar besinlerde çeşitli formlarda bulunmaktadırlar. Aşağıdakilerden hangisi bu formlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Monosakkarit
B
Disakkarit
C
Oligosakkarit
D
Polisakkarit
E
Aminoasit
Açıklama:
Karbonhidratlar vücuda enerji sağlayan ana kaynak ögelerdir. Günlük enerjinin büyük bölümü (%55-60) bu ögelerden sağlanır. Et, süt, yumurta gibi hayvansal kaynaklı ürünlerde en az, tüm bitkisel besinlerde en çok bulunan ögedir. Karbonhidratlar besinlerde monosakkarit, disakkarit, oligosakkarit ve polisakkarit olmak üzere çeşitli formlarda bulunurlar.
Aminoasitler proteinleri oluşturmaktadır.
Aminoasitler proteinleri oluşturmaktadır.
Soru 12
Serbest olarak bitkisel besinlerde özellikle, meyveler, bazı kök sebzeler, bal, pekmez, tatlı mısır ve mısır şurubunda bulunan monosakkarit, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Glikoz
B
Früktoz
C
Galaktoz
D
Riboz
E
Trioz
Açıklama:
Glikoz, fizyolojik yönden en önemli şekerdir. Üzüm şekeri ya da kan şekeri olarak da adlandırılır. Serbest olarak bitkisel besinlerde özellikle, meyveler, bazı kök sebzeler, bal, pekmez, tatlı mısır ve mısır şurubunda bulunur. Ayrıca sükroz ve laktoz gibi disakkaritlerin ve rafinoz gibi trisakkaritlerin yapısında diğer monosakkaritlerle bileşik halde bulunur. Bir disakkarit olan maltozun yapısında iki molekül glikoz vardır. Nişasta bitkisel kaynaklı bir glikoz polimeridir. Ticari glikoz nişastanın hidrolizi ile elde edilir. Tatlılık derecesi sükrozun üçte ikisi kadardır. Sindirilebilir karbonhidratların enzimlerle parçalanması sonucu oluşan glikoz barsaklardan sodyuma bağlı aktif transportla emilir. Kan dolaşımındaki ana şeker formu glikozdur. Bu nedenle glikoz “kan şekeri” olarak bilinir.
Soru 13
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi doymuş yağlara örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Zeytin yağı
B
Hindistan cevizi yağı
C
Omega 3 yağı
D
Mısırözü yağı
E
Ayçiçek yağı
Açıklama:
Doymuş Yağlar: Bu yağlar çoğunlukla hayvansal kaynaklıdır ve oda sıcaklığında katı olarak bulunur. Bu yağlara örnekler tereyağı ve iç yağıdır. Bu yağların içerdiği yağ asitlerinin karbon zincirleri arasında çift bağ yoktur. Süt ve yumurta sarısındaki yağ asitleri de doymuş yağ asitleridir. Bazı bitkisel besinlerin içerdiği yağların doymuş yağ asidi oranı da oldukça yüksektir. Bunlar Hindistan cevizi yağı ve palm (hurma) yağlarıdır. Asetik, bütirik, palmitik, stearik gibi yağ asitleri doymuş yağ asitlerine örnektir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi suda eriyen vitaminlerdendir?
Seçenekler
A
K
B
E
C
D
D
B
E
A
Açıklama:
Yağda eriyen vitaminler A, E, D ve K vitaminleridir. B ve C vitaminleri suda erir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisinde C vitamini bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Balık karaciğer yağı
B
Karaciğer
C
Kivi
D
Süt yağı
E
Yumurta sarısı
Açıklama:
A vitamini hayvansal ürünlerde, örneğin balık karaciğer yağı, karaciğer, süt yağı ve yumurta sarısında bulunur. kivi ise C vitamini yüksek bir meyvedir.
Soru 16
Vücut ağırlğının %1,5-2 sini oluşturan,kemik ve diş yapımındaki önemli bir görevi olan mineral aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kalsiyum
B
Sodyum
C
Potasyum
D
Magnezyum
E
Fosfor
Açıklama:
Vücut ağırlğının %1,5-2 sini oluşturur. Bu da yetişkin bir birey için 1000-1200 g demektir. Bu miktarın %99’u kemik ve dişlerdedir. Kalan %1’i yumuşak dokularda ve vücut sıvılarında bulunur. Kandaki normal kalsiyum düzeyi, 9-10 mg/100 ml dir. İskelet sistemindeki kalsiyum miktarı yaşa, iskeletin büyüklüğüne ve kompozisyonuna, büyüme dönemine ya da yaşlılığa bağlı olarak değişir.
Soru 17
Mineraller vücut ağırlığının yaklaşık ne kadarını kapsamaktadır?
Seçenekler
A
%3
B
%2
C
%4
D
%6
E
%1
Açıklama:
Mineraller vücut ağırlığının yaklaşık %4’ünü kapsarlar
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi en iyi kalsiyum kaynaklarından biridir?
Seçenekler
A
Süt
B
Buğday
C
Pekmez
D
Kuru meyveler
E
Bulgur
Açıklama:
En iyi kalsiyum kaynakları süt, peynir, yoğurt, susam, fındık, fıstık gibi yağlı tohumlar ve yeşil yapraklı sebzelerdir.
Soru 19
Kemik, diş, tiroid bezi ve deri gibi insan dokularında bulunan mineral, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Demir
B
Flor
C
Klor
D
Çinko
E
Sülfür
Açıklama:
Flor, kemik, diş, tiroid bezi ve deri gibi insan dokularında bulunan bir mineraldir. Dişlerde ve kemiklerde floraapatit kristallerini oluşturur. Diş minesinin dayanıklılığını ve kemikte, kemik minerallerinin uygun yerleşmesini sağlar.
Soru 20
İnsan sağlığı açısından en önemli flor kaynağı, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kuru kayısı
B
Süt
C
Susam
D
İçme suyu
E
Çilek
Açıklama:
En önemli flor kaynağı içme suyudur.
Soru 21
60 kilo olan bir erkeğin bazal metabolizması için gereken enerji aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1584
B
1684
C
1786
D
1823
E
1965
Açıklama:
Yetişkinlerde bazal metabolik hız için gereken enerji kişinin kilosunun 24 ile (saat başına 1 kalori hesabı nedeniyle) çarpılması ile elde edilir. 60 kilo olan bir erkeğin bazal metabolizması için gereken enerji 1584 dür [(60 x 24)+144 = 1584]’dır. Kadın ve erkek arasındaki farklılık nedeniyle çıkan değere erkekler için %10 ekleme yapılır.
Soru 22
Sağlıklı bireylerde yeterli ve dengeli beslenme için besinlerle alınan enerjinin yüzde kaçı proteinlerden gelmelidir?
Seçenekler
A
%12-15’i
B
%15-18’i
C
%18-21’i
D
%21-24’ü
E
%24-27’ü
Açıklama:
Enerji besinlerle sağlanır. Sağlıklı bireylerde yeterli ve dengeli beslenme için besinlerle alınan enerjinin %55-60’ı karbonhidratlardan, %25-30’u yağlardan %12-15’i de proteinlerden gelmelidir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi monosakkaritler hakkında doğru bilgilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bunlara basit şekerler de denir.
B
Bir ünite şeker içerirler.
C
Daha küçük parçalara ayrılamazlar.
D
İçerdikleri karbon atomu sayısına göre sınıflandırılarlar.
E
İki karbonlu trioz, üç karbonlu tetroz, dört karbonlu pentoz, altı karbonlu heksoz gibi sınıflandırılırlar.
Açıklama:
Monosakkaritler: Bunlara basit şekerler de denir. Bir ünite şeker içerirler. Daha küçük parçalara ayrılamazlar. İçerdikleri karbon atomu sayısına göre sınıflandırılarlar: Üç karbonlu trioz, 4 karbonlu tetroz, 5 karbonlu pentoz, 6 karbonlu heksoz gibi. Beslenme açı- sından önemli monosokkaritler 6 karbonlu heksoz grubundan glikoz, früktoz ve galaktoz ve 5 karbonlu gruptan da riboz dur.
Soru 24
Günlük diyette hangi formdaki besinlerin daha çok olması, doygunluk hissinin oluşması ve kan şekeri düzenlenmesi açısından tercih edilir?
Seçenekler
A
Galaktoz
B
Polisakkarit
C
Glikoz
D
Früktoz
E
Monosakkaritler
Açıklama:
Günlük diyette polisakkarit içeren besinlerin daha çok, mono ve disakkarit içerenlerin daha az olması doygunluk hissinin oluşması ve kan şekeri düzenlenmesi açısından tercih edilen bir durumdur.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi doymamış yağlardan birisidir?
Seçenekler
A
Hindistan cevizi yağı
B
Hurma yağı
C
Mısır özü yağı
D
Palm yağı
E
Margarin
Açıklama:
Doymamış Yağlar: Bu yağlar çoğunlukla bitkisel kaynaklıdır ve oda sıcaklığında sıvı halde bulunur. Bu yağlara örnekler zeytinyağı, mısır özü yağı ve ayçiçek yağıdır.
Soru 26
Bileşimlerinde 10 ve üzeri monosakkarit içeren karbonhidratlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sellüloz
B
Nişasta
C
Glikojen
D
Polisakkaritler
E
Oligosakkaritler
Açıklama:
Polisakkaritler: Bileşimlerinde 10 ve üzeri monosakkarit içeren karbonhidratlardır.
Soru 27
Hangi vitamin kanın pıhtılaşmasına yardımcı olur?
Seçenekler
A
B12 vitamini
B
D vitamini
C
C vitamini
D
A vitamini
E
K vitamini
Açıklama:
K vitamininin en önemli görevi kanın pıhtılaşmasına yardımcı olmasıdır.
Soru 28
En önemli flor kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İçme suyu
B
İyotlu tuz
C
Kırmızı et
D
Pekmez
E
Kuru meyveler
Açıklama:
En önemli flor kaynağı içme suyudur.
Soru 29
Kanın pıhtılaşmasında, sinirsel uyarıların iletiminde, asit baz dengesinde ve demirin etkin biçimde kullanılmasında görev alan mineral aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Demir
B
Çinko
C
Kalsiyum
D
İyot
E
Magnezyum
Açıklama:
Kalsiyumun kemik ve diş yapımındaki görevi dışında, doku sıvılarında bulunarak kas kontraksiyonu (kasılma) ve relaksiyonunda (gevşeme), kanın pıhtılaşmasında, sinirsel uyarıların iletiminde, asit baz dengesinde ve demirin etkin biçimde kullanılmasında görevi vardır.
Soru 30
Bedeni mikroplara karşı koruduğu gibi, büyüme ve gelişme için de çok gerekli olan mineral aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Demir
B
Çinko
C
Magnezyum
D
Kalsiyum
E
Flor
Açıklama:
Çinko ise bedeni mikroplara karşı koruduğu gibi, büyüme ve gelişme için de çok gereklidir.
Soru 31
Hangi vitaminin yetersizliğinde iştah kaybı, duyarlılık, depresyon, gastrointestinal bozukluklar ve zihinsel yorgunluk görülür?
Seçenekler
A
K vitamini
B
A vitamini
C
C vitamini
D
B1 vitamini
E
B12 vitamini
Açıklama:
Ancak fazla alkol alanlarda thiamin yetersizliği görülebilir. Thiamin yetersizliğinin ilk belirtileri iştah kaybı, duyarlılık, depresyon, gastrointestinal bozukluklar ve zihinsel yorgunluktur.
Soru 32
Aşağıdaki hangi vitaminin yetersiz alınması durumlarında gece körlüğü, büyüme geriliği, enfeksiyonlara dirençte azalma ve dişlerde şekil bozuklukları ortaya çıkar?
Seçenekler
A
B vitamini
B
D vitamini
C
C vitamini
D
K vitamini
E
A vitamini
Açıklama:
A vitamininin yetersiz alınması durumlarında gece körlüğü, büyüme geriliği, enfeksiyonlara dirençte azalma ve dişlerde şekil bozuklukları ortaya çıkar.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi früktoz hakkındaki doğru bilgilerden biridir?
Seçenekler
A
Levüloz ve meyve şekeri gibi adlarla da bilinir.
B
Sükroza göre 2,5, glikoza göre 3 kat daha fazla tat verir.
C
Doğada nadir olarak serbest halde bulunur.
D
Keten tohumunda polisakkarit bileşiminde de yer almaktadır.
E
En çok şeker kamışı ve şe- ker pancarında bulunur.
Açıklama:
Früktoz: Levüloz ve meyve şekeri gibi adlarla da bilinir. Mono ve disakkaritler arasında en tatlı olanıdır. Sükroza göre 1,5, glikoza göre 2 kat daha fazla tat verir. Früktoz başta meyveler olmak üzere bal ve pekmezin yapısında bulunur. Sükroz, glikoz ve früktoz monosakkaritlerinden oluşan bir disakkarittir.
Soru 34
Hücrelerin çekirdeğinde ve sitoplazmasında bulunan ve protein sentezinde önemli bir rol oynayan ribonükleik asit (RNA) yapısında bulunan karbonhidrata verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Riboz
B
Galaktoz
C
Früktoz
D
Sukroz
E
Laktoz
Açıklama:
Riboz: Beş karbonlu olan bu monosakkaritin önemli fizyolojik görevleri vardır. Hücrelerin çekirdeğinde ve sitoplazmasında bulunan ve protein sentezinde önemli bir rol oynayan ribonükleik asit (RNA) yapısında bulunur.
Soru 35
Bileşimlerinde 10 ve üzeri monosakkarit içeren ve beslenme açısından önemli olanları glikojen, nişasta ve selüloz olan karbonhidratlar aşağıdakilerden hangileridir?
Seçenekler
A
Polisakkaritler
B
Oligosakkaritler
C
Monosakkaritler
D
Disakkaritler
E
Glikojenler
Açıklama:
Polisakkaritler: Bileşimlerinde 10 ve üzeri monosakkarit içeren karbonhidratlardır. Beslenme açısından önemli olanları glikojen, nişasta ve selülozdur.
Soru 36
Vücut dokularındaki hücre zarlarında bulunan ve kan plazmasında taşınan bir lipit ve alkol bileşimine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kolesterol
B
Sellüloz
C
Glikojen
D
Maltoz
E
Laktoz
Açıklama:
Kolesterol: Vücut dokularındaki hücre zarlarında bulunan ve kan plazmasında ta- şınan bir lipit ve alkol bileşimidir.
Soru 37
Kırmızı kan hücrelerinde hemolobinin, kasta ise miyolobinin yapısında bulunan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Demir
B
Kalsiyum
C
İyot
D
Flor
E
D vitamini
Açıklama:
Demir: Kırmızı kan hücrelerinde hemolobinin, kasta ise miyolobinin yapısında bulu- nur.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi beslenmedeki dört temel unsurdan biri değildir?
Seçenekler
A
Sağlığı koruma ve geliştirmede beslenmenin yeri
B
Yaşam döngüsü içinde beslenmenin yeri
C
Doğanın besin yönünden zenginliği, ülkeler arası farklılıklar
D
Beslenmenin bireye özgü oluşu.
E
Fizyolojik gelişimde sporun önemi
Açıklama:
Beslenme sorunlarının nedenleri ne olursa olsun sonuçta kişiler neler yiyeceklerini merak ettiğinden kendilerine hap gibi sunulacak bilgi arayışına girmektedirler. Oysa beslenme son derece bireysel bir konudur ve kişilere uygun beslenme planlarını önerecek kişilerin beslenmede esas olan 4 temel unsuru gözönüne alarak bu planları yapmasında yarar var- dır. Bunlar dört grup altında toplanabilir: 1) Sağlığı koruma ve geliştirmede beslenmenin yeri, 2) Yaşam döngüsü içinde beslenmenin yeri, 3) Doğanın besin yönünden zenginliği, ülkeler arası farklılıklar, 4) Beslenmenin bireye özgü oluşu.
Soru 39
Niasin ve Tiamin besinlerdeki enerjinin bedenimizde güç enerjisine dönüşmesini sağlayan vitaminler hangi grupta incelenir?
Seçenekler
A
Ekmek ve Tahıl Grubu
B
Sebze ve Meyve Grubu
C
Et Grubu
D
Süt, Yoğurt, Peynir Grubu
E
Tatlı grubu
Açıklama:
Ekmek ve Tahıl Grubu: Bu grup Niasin ve Tiamin gibi B vitaminlerini ve ener- jiyi sağlar. Niasin ve Tiamin besinlerdeki enerjinin bedenimizde güç enerjisine dönüşmesini sağlayan vitaminlerdir.
Soru 40
9 yaşında bir çocuğun günlük ortalama kaç kalorilik enerji alması gerekir?
Seçenekler
A
1100 kalori
B
1300 kalori
C
1700 kalori
D
1900 kalori
E
2000 kalori
Açıklama:
Çocuklarda günlük alınması gereken enerji miktarının hesaplanması yetişkinlerinkinden farklıdır. Bir yaş için 1100 kalori ve her yaş için +100 ekleme ile kabaca gereken enerji bulunabilir. Buna göre üç yaşında 1400, 4 yaşında 1500, 5 yaşında 1600, 6 yaşında 1700 kalorilik bir enerji çocuklar için ortalama değerlerdir.
Soru 41
Sukroz (Sakkaroz) aşağıdakilerden en çok hangisinde bulunur?
Seçenekler
A
Şeker pancarı
B
Keten tohumu
C
Kuşkonmaz
D
Tatlı mısır
E
Yer elması
Açıklama:
Sofralarımızda kullanılan şekerin kimyasal adı sukrozdur. Sakkaroz da denir. Sukroz bir molekül glikoz ve bir molekül früktozdan oluşur. En çok şeker kamışı ve şeker pancarında bulunur. Sofralarımızda kullandığımız şeker bu kaynaklardan elde edilir.
Soru 42
1 gram yağın verdiği kalori miktarı nedir?
Seçenekler
A
5
B
7
C
9
D
13
E
15
Açıklama:
Yağlar da diyetin enerji veren önemli bir parçasıdır. Bir gram yağ dokuz kalori verir. Bu nedenle yoğun enerji kaynağıdırlar.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi yağda eriyen vitaminlerin bir özelliğidir?
Seçenekler
A
Hiçbir türünde ön madde yoktur.
B
Yetmezlik belirtileri çabuk ortaya çıkar.
C
Her gün alınmaları gerekmektedir.
D
Fazla alınmalarında sakınca yoktur.
E
Vücutta depolanabilirler.
Açıklama:
Pek çok vitamin besinlerde çok yaygın olarak bulunduğundan yetmezlik belirtilerinin ortaya çıkması kolay değildir. Yeterli ve dengeli bir diyetle beslenildiğinde, vitaminlerin tümü sağlanmış olur. Ancak günlük yaşantıda, hava kirliliği, su kirliliği, stres vb durumlara maruz kalınmaktadır. Bu nedenle bazı durumlarda diyete ek vitamin alınması gerekli olabilir. Ancak vitaminlerin özellikle de yağda eriyen vitaminlerin fazla alınmalarının zararlı etkileri göz önüne alınarak hiçbir zaman doktor ve diyetisyene danışmadan ek vitamin alma yoluna gidilmemelidir. Pek çok vitamin için en iyi kaynakların taze tüketilen sebze ve meyveler olduğu da unutulmamalıdır. Yağda eriyen vitaminlerle suda eriyen vitaminler arasındaki en önemli farklılık yağda eriyenlerin vücutta depolanabildikleri bu nedenle her gün alınmalarının gerekli olmadığı, suda eriyenlerin ise vücutta depolanamadıklarından diyetle her gün alınmalarının zorunlu olmasıdır. Yağda eriyen bazı vitaminlerin ön maddeleri varken, suda eriyenlerde ön madde yoktur. Yağda eriyen vitaminlerin yetmezlik belirtileri çok geç ortaya çıkarken suda eriyenlerin yetmezlik belirtileri daha çabuk ortaya çıkar.
Soru 44
Aşağıda verilenlerden hangisi sağlıklı, yeterli ve dengeli bir bireysel beslenme planı hazırlanırken dikkate alınması gereken kişisel özellikler arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Yaş
B
Cinsel yönelim
C
Fiziksel aktivite
D
Biyokimyasal değerler
E
Hastalık durumu
Açıklama:
Tüketilecek besinler içlerindeki besin ögelerine göre gruplandırılır ve bu gruplardan tüketilecek miktarlar kişilerin yaş, cinsiyet, fiziksel aktivite, biyokimyasal değerleri ve bir hastalık durumunun bulunup bulanmaması gibi özelliklerine göre belirlenir.
Soru 45
Aktivite düzeyi düşük 27 yaşındaki 77 kiloluk Ahmet'in günlük alması gereken enerji miktarı yaklaşık olarak kaçtır?
Seçenekler
A
2218
B
2033
C
2236
D
1848
E
1850
Açıklama:
Yetişkinlerde bazal metabolik hız için gereken enerji kişinin kilosunun 24 ile çarpılması ile elde edilir. Kadın ve erkek arasındaki farklılık nedeniyle çıkan değere erkekler için %10 ekleme yapılır. Buna hafif aktivite düzeyi için %10 ekleme yapılarak günlük alınması gereken enerji bulunabilir.
Aktivite düzeyi düşük 27 yaşındaki 77 kiloluk Ahmet için;
77*24 = 1848
1848 + 1848*%10 = 1848 + 184,8 = 2032,8 Ahmet'in bazal metabolik hızı için gereken enerji miktarıdır.
2032,8 + 2032,8*%10 = 2032,8 + 203,28 = 2236,08 ise Ahmet'in günlük alması gereken enerji miktarıdır.
Bu da yaklaşık olarak 2236'dır.
Aktivite düzeyi düşük 27 yaşındaki 77 kiloluk Ahmet için;
77*24 = 1848
1848 + 1848*%10 = 1848 + 184,8 = 2032,8 Ahmet'in bazal metabolik hızı için gereken enerji miktarıdır.
2032,8 + 2032,8*%10 = 2032,8 + 203,28 = 2236,08 ise Ahmet'in günlük alması gereken enerji miktarıdır.
Bu da yaklaşık olarak 2236'dır.
Soru 46
Yeterli ve dengeli beslenme için besinlerle alınan enerji miktarının besin türlerine göre izlemesi gereken ideal yüzdelik dağılımı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
%60-70 (yüzde altmış- yüzde yetmiş) Karbonhidratlar, %10-15 (yüzde on- yüzde onbeş)Yağlar, %25-30 (yüzde yirmibeş- yüzde otuz) Proteinler
B
%25-30 (yüzde yirmibeş- yüzde otuz) Karbonhidratlar, %12-15 (yüzde oniki- yüzde onbeş) Yağlar, %55-60 (yüzde elli beş-yüzde altmış) Proteinler
C
%55-60 (yüzde elli beş-yüzde altmış) Karbonhidratlar, %25-30 (yüzde yirmibeş- yüzde otuz) Yağlar, %12-15 (yüzde oniki-onbeş) Proteinler
D
%12-15 (yüzde oniki-onbeş) Karbonhidratlar, %30-35 (yüzde otuz- yüzde otuzbeş) Yağlar, %50-55 (yüzde elli-yüzde ellibeş) Proteinler
E
%50-55 (yüzde elli-yüzde ellibeş) Karbonhidratlar, %20-25 (yüzde yirmi- yüzde yirmibeş) Yağlar, %10-15 (yüzde on- yüzde onbeş)Proteinler
Açıklama:
Sağlıklı bireylerde yeterli ve dengeli beslenme için besinlerle alınan enerjinin %55-60 (yüzde ellibeş- yüzde altmış)'ı karbonhidratlardan, %25-30 (yüzde yirmibeş- yüzde otuz)’u yağlardan %12-15 (yüzde oniki- yüzde onbeş)’i de proteinlerden gelmelidir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisinin tüketilmesi vücuda diğerlerine göre daha az protein sağlar?
Seçenekler
A
Ton balığı
B
Kuzu eti
C
Kuru fasulye
D
Çiğ avokado
E
Köy yumurtası
Açıklama:
Proteinden zengin besinler; et, süt, yumurta gibi hayvansal kaynaklı besinlerdir. Bitkisel kaynaklardan da kurubaklagiller, protein yoğunluğu en çok olan bitkisel besinlerdir. Dolayısıyla kuzu eti, ton balığı, köy yumurtası ve kuru fasulye, çiğ avokadodan daha fazla protein bulundurur.
Soru 48
Karbonhidratlarla ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Glikoz, meyve şekeri olarak da bilinmektedir.
B
Bal ve pekmezin yapısında früktoz bulunur.
C
Süt şekeri laktozun yapısında riboz bulunur.
D
Sofralarda kullanılan beyaz şekerin kimyasal adı galaktozdur.
E
İnek sütünde, anne sütünden daha fazla süt şekeri bulunur.
Açıklama:
Bal ve pekmezin yapısında früktozun bulunması doğru bir ifadedir.
A, C, D ve E şıklarındaki ifadeler aşağıda verilen nedenlerden ötürü yanlıştır;
Meyve şekeri früktozdur.
Laktozun yapısında riboz bulunmaz.
Beyaz sofra şekerinin kimyasal adı sukrozdur.
Anne sütünde, inek sütüne göre daha fazla oranda süt şekeri bulunur.
A, C, D ve E şıklarındaki ifadeler aşağıda verilen nedenlerden ötürü yanlıştır;
Meyve şekeri früktozdur.
Laktozun yapısında riboz bulunmaz.
Beyaz sofra şekerinin kimyasal adı sukrozdur.
Anne sütünde, inek sütüne göre daha fazla oranda süt şekeri bulunur.
Soru 49
Yağlarla ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlış bir bilgi içermektedir?
Seçenekler
A
Bir gram yağ vücuda dokuz kalori verir.
B
İnteresterifikasyon margarinler daha az trans yağ içerir.
C
Molekülünde 6'dan fazla karbon bulunan yağ asitleri, zincirli yağ asitleri olarak bilinir.
D
Doymuş yağlar oda sıcaklığında katı halde bulunur.
E
Eicosapentoenoik-EPA, Omega 3 sınıfında bulunan yağ asitlerindendir.
Açıklama:
Molekülde 6 dan az karbon bulunduranlar kısa, 6-10 olanlar orta, 12 ve daha fazla olanlar uzun zincirli yağ asitleri olarak bilinirler.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi vitaminleri hormonlardan ayıran temel özelliktir?
Seçenekler
A
Karbonhidrat, protein ve yağdan farklı olarak doğal beslinlerde bulunması.
B
Beslinlerde çok az miktarda bulunması.
C
Büyüme ve gelişme için hayati önem taşıması.
D
Diyette yeterince bulunmadığı zaman, yetersizlik hastalığına yol açması.
E
Vücut tarafından yeterince sentez edilemeyip dışarıdan diyetle alınmasının gerekmesi.
Açıklama:
Vitaminlerin vücut tarafından yeterince sentez edilemeyip dışarıdan diyetle alınmasının gerekmesi, onları hormonlardan ayıran özelliktir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi yağda eriyen vitaminlerden biri değildir?
Seçenekler
A
C vitamini
B
D vitamini
C
K vitamini
D
E vitamini
E
A vitamini
Açıklama:
C vitamini suda eriyen bir vitamindir.
Soru 52
Kemik, diş, tiroid bezi ve deri gibi insan dokularında bulunan ve en önemli kaynağı içme suyu olan mineral aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İyot
B
Kalsiyum
C
Demir
D
Kalsiferol
E
Flor
Açıklama:
Flor; kemik, diş, tiroid bezi ve deri gibi insan dokularında bulunan bir mineraldir. En önemli flor kaynağı ise içme suyudur.
Soru 53
Besin grupları ve tüketim miktarları ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Süt grubundan günlük alınması gereken miktar ergenlik çağındakiler için en az 3 su bardağı kadardır.
B
Sporcular et grubu ürünleri, diğer gruplardaki besinlere göre daha çok tüketmelidirler.
C
Sebze ve meyve grubu vücudun vitamin ve mineral ihtiyacını karşılar.
D
Ekmek ve tahıl grubundan günde 4-6 porsiyon kadar tüketmek yeterlidir.
E
Kurubaklagiller ve fındık, fıstık, ceviz gibi yağlı tohumlar et grubunda yer alır.
Açıklama:
Süt grubundan günlük alınması gereken miktar ergenlik çağındakiler için en az 2 su bardağı kadardır.
Soru 54
K vitamini ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
En iyi kaynağı tahıllar ve yağlı tohumlardır.
B
Üç farklı formu bulunmaktadır.
C
Hem bitkisel hem hayvansal yiyeceklerde bulunur.
D
En büyük görevi kanın pıhtılaşmasına yardımcı olmaktır.
E
Günlük ihtiyaç yetişkinlerde kilo başına 1 mcg dir.
Açıklama:
K vitamininin üç farklı formu vardır. Vitamin K1 (phylloquinone) yalnız bitkilerde bulunur. Vitamin K2 (Menaquinine) bakterilerin sentez ettiği formudur. Üçüncü form sentetik formdur ve K3 (menadion) olarak adlandırılır. Her üç formu da K vitamini etkinliği gösterir. K1 ve K2 sadece yağda eriyebilirken K3 suda da çözünebilir. Vitamin K hayvansal ve bitkisel yiyeceklerin çoğunda bulunur. En zengin kaynakları yeşil yapraklı sebzelerdir. Sebzenin koyu yeşil yapraklarında açık yapraklara göre daha fazla bulunur. Barsaklarda bakteriler tarafından yapılan K vitamininden organizma kısmen yararlanabilir. Gereksinimin yarısının bu yolla giderildiği bildirilmektedir. K vitamininin en önemli görevi kanın pıhtılaşmasına yardımcı olmasıdır. K vitamini yetersizliğine insanlarda pek rastlanmaz. Ancak aşırı kanamalarda, fazla antibiyotik ve sülfamidli ilaç kullanımlarında barsak florası bozulabileceğinden gereksinim artar. Yetişkinlerin günlük gereksinimi kilo başına 1 mcg dir. Bebeklerde gereksinim günde 5-10 mcg dir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi suda eriyen vitaminlerden biridir?
Seçenekler
A
A vitamini
B
C vitamini
C
D vitamini
D
E vitamini
E
K vitamini
Açıklama:
Yağda eriyen vitaminler A, E, D ve K vitaminleri ve suda eriyen başlıca vitaminler de B grubu vitaminleri ve C vitaminidir.
Soru 56
Demir emilimine yardımcı olan vitamin hangisidir?
Seçenekler
A
K vitamini
B
A vitamini
C
D vitamini
D
E vitamini
E
C vitamini
Açıklama:
Suda eriyen bu vitamin askorbik asit olarak da bilinir. C vitamini kuvvetli bir antioksidandır ve bağ dokusu yapımında, kılcal damarların kuvvetli olmasında etkindir. C vitamininin vücudu enfeksiyonlardan ve bakteri toksinlerinden koruduğu savunulmaktadır. Enfeksiyonlar sırasında vücuttaki C vitamini miktarı azalmaktadır. C vitamini ayrıca demir emilimine de yardımcı olur. C vitamini kanser oluşumuna neden olan pek çok maddenin vücuttan atımına destek olduğundan antikanser öge olarak da bilinir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi, eksikliği yetişkin raşitizmi olarak da bilinen osteomalasi’ye sebep olan minerallerden biridir?
Seçenekler
A
İyot
B
Demir
C
Kalsiyum
D
Çinko
E
Selenyum
Açıklama:
Osteomalasi yetişkin riketsi olarak da tanımlanır. Osteomalasi, D vitamini, kalsiyum ve/veya fosfor yetmezliğine bağlı olarak kemiklerin yumuşamasıdır. Genellikle çok sıkı kapanıp hiç güneşe çıkmayan ve sık gebelik nedeni ile kalsiyum depoları boşalan kadınlarda görülür. Kalsiyum yetmezliğinde büyüme geriliği, çocuklarda rikets (raşitizm-bkz D
vitamini yetmezliği), yetişkinlerde osteomalasi, osteoporoz ve tetani oluşumuna neden olur. D vitamini mineral değil vitamindir. Soru mineral olarak sorulmuş ve seçeneklere kafa karışıklığı olmaması açısından d vitamini yerleştirilmemiştir.
vitamini yetmezliği), yetişkinlerde osteomalasi, osteoporoz ve tetani oluşumuna neden olur. D vitamini mineral değil vitamindir. Soru mineral olarak sorulmuş ve seçeneklere kafa karışıklığı olmaması açısından d vitamini yerleştirilmemiştir.
Soru 58
Diş minesinin dayanıklılığı aşağıdakilerden hangisi sağlar?
Seçenekler
A
Klor
B
Flor
C
İyot
D
Demir
E
Fosfor
Açıklama:
Flor kemik, diş, tiroid bezi ve deri gibi insan dokularında bulunan bir mineraldir. Dişlerde ve kemiklerde floraapatit kristallerini oluşturur. Diş minesinin dayanıklılığını ve kemikte, kemik minerallerinin uygun yerleşmesini sağlar.
Soru 59
Yeterli ve dengeli beslenebilmek için sebze ve meyve grubu besinler günde en az ne kadar tüketilmelidir?
Seçenekler
A
1 porsiyon
B
2 porsiyon
C
1-2 porsiyon
D
3-5 porsiyon
E
6-7 porsiyon
Açıklama:
Yeterli ve dengeli beslenme için sebze ve meyve grubundan günde en az üç-beş porsiyon alınması gerekir.
Soru 60
Protein yoğunluğu diğerlerinde fazla olan bitkisel besin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
kurubaklagiller
B
meyveler
C
kök sebzeler
D
bitkisel yağlar
E
yeşil sebzeler
Açıklama:
Kurubaklagiller, bitkisel besinlerde protein yoğunluğu en fazla olan türdür. Doğru cevap A'dır.
Soru 61
Aşağıdaki aminoasitlerden hangisi çocuklarda eksikliği durumunda büyüme geriliği gerçekleştiğinden elzem, bir başka deyişle esansiyel aminoasitlerden biridir?
Seçenekler
A
lizin
B
lösin
C
valin
D
arginin
E
metionin
Açıklama:
Yetersizliklerinde çocuklarda büyüme geriliği oluştuğundan histidin (histidine) ve arginin (arginine) de çocuklar için elzem olan amino asitler içinde yer alır. Doğru cevap D'dir.
Soru 62
Levüloz ve meyve şekeri gibi adlarla da bilinen mono ve disakkaritler arasında en tatlı olan monosakkarit aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Glikoz
B
Galaktoz
C
Fruktoz
D
Maltoz
E
Riboz
Açıklama:
Früktoz: Levüloz ve meyve şekeri gibi adlarla da bilinir. Mono ve disakkaritler arasın-da en tatlı olanıdır. Sükroza göre 1,5, glikoza göre 2 kat daha fazla tat verir. Früktoz başta meyveler olmak üzere bal ve pekmezin yapısında bulunur. doğru cevap C'dir.
Soru 63
İnsan ve hayvan sütlerinde bulunan bir disakkarit olan ve süt şekeri olarak da adlandırılan karbonhidrat türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fruktoz
B
Maltoz
C
Sukroz
D
Laktoz
E
Galaktoz
Açıklama:
Laktoz: İnsan ve hayvan sütlerinde bulunan bir disakkarittir. Bu nedenle süt şekeri olarak da adlandırılır. Laktoz bir molekül glikoz ve bir molekül galaktozdan oluşur. Anne sütünde %7-8, inek sütünde %4-5 kadardır. Doğru cevap D'dir.
Soru 64
İçerisindeki monosakkaritlerin hepsi glikoz olan oligosakkarit türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
galaktooligosakkarit
B
maltodekstrin
C
früktan
D
maltoz
E
sukroz
Açıklama:
Yapılarında galaktoz, glikoz ve früktoz monosakkaritleri bulunan oligosakkaritlere galaktooligosakkaritler, früktoz ve glikoz bulunanlara fruktooligosakkaritler, hepsi glikoz moleküllerinden oluşana maltodekstrin denilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 65
Karbonhidratların bitkilerdeki depo şekli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Glikojen
B
Oligosakkarit
C
Nişasta
D
Selüloz
E
Laktoz
Açıklama:
Nişasta: Nişasta karbonhidratların bitkilerdeki depo şeklidir ve diyet karbonhid-ratının %80-90 ını oluşturur. Nişasta birçok glikoz ünitesinden oluşmuş bir polisakkarittir. Doğru cevap C'dir.
Soru 66
Vücut dokularındaki hücre zarlarında bulunan ve kan plazmasında taşınan bir lipit ve alkol bileşimi olan yağ türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Margarin
B
Kolesterol
C
Tereyağı
D
Zeytinyağı
E
Omega 3
Açıklama:
Kolesterol: Vücut dokularındaki hücre zarlarında bulunan ve kan plazmasında taşınan bir lipit ve alkol bileşimidir. Safra asitleri, steroid hormonları ve D vitamini kolesterol türevleridir. Vücutta serbest halde bulunduğu gibi uzun zincirli yağ asitleri ile
esterleşmiş olarak lipoproteinlerin bileşiminde bulunur. Doğru cevap Bdir.
esterleşmiş olarak lipoproteinlerin bileşiminde bulunur. Doğru cevap Bdir.
Soru 67
Yetersiziliğinde gözlerde kaşınma ve ışık hassasiyeti, ağız kenarında yaralar (keylozis) ve dilde iltihaplanmalar (glossit)
oluşan B grubu vitamini aşağıdakilerden hangisidir?
oluşan B grubu vitamini aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
B1
B
B2
C
B12
D
B6
E
B3
Açıklama:
Örneğin tiamin (B1), karbonhidrat metabolizmasında, riboflavin (B2), protein ve yağ metabolizmasında, niasin tüm metabolik işlemlerde görev alır. Riboflavin deri ve göz sağlığı için de gerekli bir vitamindir. Riboflavin yetersiziliğinde gözlerde kaşınma ve ışık hassasiyeti, ağız kenarında yaralar (keylozis) ve dilde iltihaplanmalar (glossit) oluşur. Doğru cevap B'dir.
Soru 68
Kemik, diş, tiroid bezi ve deri gibi insan dokularında bulunan, diş minesinin dayanıklılığını ve kemikte, kemik minerallerinin uygun yerleşmesini sağlayan mineral aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kalsiyum
B
Demir
C
Klor
D
Flor
E
İyot
Açıklama:
Flor: Kemik, diş, tiroid bezi ve deri gibi insan dokularında bulunan bir mineraldir. Dişlerde ve kemiklerde floraapatit kristallerini oluşturur. Diş minesinin dayanıklılığını ve kemikte, kemik minerallerinin uygun yerleşmesini sağlar. En önemli flor kaynağı içme
suyudur. Doğru cevap D'dir.
suyudur. Doğru cevap D'dir.
Soru 69
Niasin ve Tiamin gibi B vitaminlerini ve enerjiyi sağlayan besin grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ekmek ve Tahıl Grubu
B
Sebze Grubu
C
Meyve Grubu
D
Et Grubu
E
Süt Yoğurt Peynir Grubu
Açıklama:
Ekmek ve Tahıl Grubu: Bu grup Niasin ve Tiamin gibi B vitaminlerini ve enerjiyi sağlar. Niasin ve Tiamin besinlerdeki enerjinin bedenimizde güç enerjisine dönüşmesini sağlayan vitaminlerdir. Doğru cevap A'dır.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi üzüm şekeri ya da kan şekeri olarak da adlandırılan ve fizyolojik yönden en önemli şekerdir?
Seçenekler
A
Früktoz
B
Raboz
C
Galaktoz
D
Glikoz
E
Polisakkarit
Açıklama:
Glikoz, fizyolojik yönden en önemli şekerdir. Üzüm şekeri ya da kan şekeri olarak da adlandırılır. Serbest olarak bitkisel besinlerde özellikle, meyveler, bazı kök sebzeler, bal, pekmez, tatlı mısır ve mısır şurubunda bulunur. Doğru cevap D'dir.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi beslenme açısından önemlileri glikojen, nişasta ile selüloz olan ve bileşimlerinde 10 ve üzeri monosakkarit içeren karbonhidratlara verilen addır?
Seçenekler
A
Polisakkaritler
B
Disakkaritler
C
Oligosakkaritler
D
Laktozlar
E
Glikozlar
Açıklama:
Polisakkaritler, bileşimlerinde 10 ve üzeri monosakkarit içeren karbonhidratlardır. Beslenme açısından önemli olanları glikojen, nişasta ve selülozdur. Doğru cevap A'dır.
Soru 72
- Enerji kaynağı olarak kullanılırlar.
- Yağda eriyen vitaminlerin barsaklardan emilimine yardımcı olurlar.
- Kalori açığı oluşturmaya yardımcı olurlar.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Yağların diyetteki önemi, enerji kaynağı olarak kullanılmaları yanında yağda eriyen vitaminlerin barsaklardan emilimine yardımcı olmalarından ileri gelir. Çoklu doymamış yağ asitleri yüksek olan mısır özü ve ayçiçek yağı gibi yağlar günlük tüketilen yağlardan gelen enerjinin %10’undan fazla tüketilmemelidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi doymuş yağlar için söylenemez?
Seçenekler
A
Çoğunlukla hayvansal kaynaklıdır.
B
Oda sıcaklığında katı olarak bulunur.
C
Bu yağların içerdiği yağ asitleri arasında çift bağ vardır.
D
Süt ve yumurta sarısındaki yağ asitleri de doymuş yağ asitleridir.
E
Asetik, bütirik, palmitik, stearik gibi yağ asitleri doymuş yağ asitlerine örnektir.
Açıklama:
Bu yağlar çoğunlukla hayvansal kaynaklıdır ve oda sıcaklığında katı olarak bulunur. Bu yağlara örnekler tereyağı ve iç yağıdır. Bu yağların içerdiği yağ asitlerinin karbon zincirleri arasında çift bağ yoktur. Süt ve yumurta sarısındaki yağ asitleri de doymuş yağ asitleridir. Bazı bitkisel besinlerin içerdiği yağların doymuş yağ asidi oranı da oldukça yüksektir. Bunlar Hindistan cevizi yağı ve palm (hurma) yağlarıdır. Asetik, bütirik, palmitik, stearik gibi yağ asitleri doymuş yağ asitlerine örnektir. Doğru cevap C'dir.
Soru 74
Besinlerin hazırlanma ve pişirilme sırasında sağlık için zararlı hale gelmelerinin önlenmesi ya da içlerinde sağlığı tehdit eden ögelerin bulanmaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yeterli beslenme
B
Dengeli beslenme
C
Sağlıklı beslenme
D
Bireye özgü beslenme
E
Vegan beslenme
Açıklama:
Yeterli beslenme; bedenin gereksindiği enerji, besin ögeleri ve diğer bioaktif maddelerin yeterli olarak alınması, dengeli beslenme; besin ögelerinin birbirlerine göre ve öğünlerde dengeli olarak tüketilmesi, sağlıklı beslenme ise; besinlerin hazırlanma ve pişirilme sırasında sağlık için zararlı hale gelmelerinin önlenmesi ya da içlerinde sağlığı tehdit eden ögelerin bulanmaması şeklinde özetlenebilir. Doğru yanıt C’dir.
Soru 75
Beş yaşında bir çocuğun günlük olarak alması gereken ortalama kalori miktarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1000
B
1200
C
1400
D
1600
E
2000
Açıklama:
Çocuklarda bir yaş için 1100 kalori ve her yaş için +100 ekleme ile kabaca gereken enerji bulunabilir. Buna göre üç yaşında 1400, 4 yaşında 1500, 5 yaşında 1600, 6 yaşında 1700 kalorilik bir enerji çocuklar için ortalama değerlerdir. Çocuğun büyüme hızına göre alacağı enerji azalır ya da çoğalır. Doğru yanıt D’dir.
Soru 76
Sağlıklı bireylerde yeterli ve dengeli beslenme için besinlerle alınan enerjinin yüzde kaçı proteinlerden gelmelidir?
Seçenekler
A
5-10
B
12-15
C
16-25
D
28-35
E
40-50
Açıklama:
Sağlıklı bireylerde yeterli ve dengeli beslenme için besinlerle alınan enerjinin %55-60’ı karbonhidratlardan, %25-30’u yağlardan %12-15’i de proteinlerden gelmelidir. Doğru yanıt B’dir.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi suda eriyen vitaminlerden biridir?
Seçenekler
A
A vitamini
B
C vitamini
C
D vitamini
D
E vitamini
E
K vitamini
Açıklama:
Yağda eriyen vitaminler A, E, D ve K vitaminleri; suda eriyen vitaminler ise B grubu vitaminleri ve C vitaminidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 78
Kurubaklagillerlede aşağıdaki elzem (esansiyel) aminoasitlerden hangisi yetersizdir?
Seçenekler
A
Lizin
B
Metionin
C
Treonin
D
Triptofan
E
Arginin
Açıklama:
Proteinleri oluşturan amino asitler, sekiz tanesi hariç, vücut tarafından sentez edilebilir. Vücut tarafından sentez edilemeyen ve besinlerle belirli miktarlarda alınması gereken amino asitlere elzem (ya da esansiyel) amino asitler denilir. Bunlar lizin (lysine), treonin (threonin), löysin (leucine), izolöysin (isoleucine), metionin (methionine), fenilalanin (phenylalanine), triptofan (tryptophan) ve valin (valine) dir. Yetersizliklerinde çocuklarda büyüme geriliği oluştuğundan histidin (histidine) ve arginin (arginine) de çocuklar için elzem olan amino asitler içinde yer alır. Besinlerdeki proteinlerin amino asit değerleri farklılık gösterir. Amino asitleri elzem amino asitler yönünden yeterli olanlara kaliteli protein denilir. Et, süt, yumurta gibi hayvansal proteinler kaliteli proteinlerdir. Bitkisel proteinlerde elzem amino asitlerden bazıları yetersizdir. Örneğin mısır proteininde triptofan, buğday proteininde lizin, kurubaklagillerde metionin yetersizdir. Tahılların kurubaklagillerle birlikte tüketilmeleri bu eksiklikleri bir dereceye kadar tamamlayabilir. Doğru yanıt B’dir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi besinin yakılması sonucu kül olarak geride kalan inorganik elementlere verilen addır?
Seçenekler
A
Vitamin
B
Protein
C
Monosakkarit
D
Mineral
E
Riboz
Açıklama:
Mineraller besinin yakılması sonucu kül olarak geride kalan inorganik elementlerdir. Külün analizi sonucu 40’a yakın mineral ortaya çıkar. Ancak bunların 17’si insan için elzemdir. Doğru cevap D'dir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi kan şekeri olarak bilinir?
Seçenekler
A
Früktoz
B
Glikoz
C
Galaktoz
D
Riboz
E
Sukroz
Açıklama:
Beslenme açısından önemli monosokkaritler 6 karbonlu heksoz grubundan glikoz, früktoz ve galaktoz ve 5 karbonlu gruptan da riboz dur. Glikoz, fizyolojik yönden en önemli şekerdir. Üzüm şekeri ya da kan şekeri olarak da adlandırılır. Kan dolaşımındaki ana şeker formu glikozdur. Bu nedenle glikoz “kan şekeri” olarak bilinir. Karaciğer ve kaslarda glikojen olarak depolanır. Früktoz ve galaktoz gibi diğer monosakkaritler karaciğerde glikoza dönüştürülerek kana verilir. Glikoz beyin, sinir dokuları ve eristoristlerin ana enerji kaynağıdır. Doğru yanıt B’dir.
Soru 81
Sıvı yağların katılaştırılmasında trans yağ oluşumunun engellenmesi için hangi yöntem kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
İnteresterifikasyon
B
Hidrojenasyon
C
Fermentasyon
D
Rafinasyon
E
Oksidasyon
Açıklama:
Çoklu doymamış yağ asitleri yüksek olan yağların hidrojenlendirilerek doyurulması ile elde edilen margarinler içinde vücut için sakıncalı trans yağlar oluştuğundan bu yağların da çok sınırlı tüketilmesinde yarar vardır. Hidrojenasyon sırasında yağ asitleri yapısı değişir ve değişen bu yağlar trans yağ asitleri olarak adlandırılır. Trans yağ asitlerinin sağlık için sakıncalı olduğu konusunda tartışmalar sürdüğünden diyette trans yağ içeren yağların kullanımlarının azaltılması önerilmektedir. Son yıllarda sıvı yağların katılaştırılmasında interesterifikasyon denilen bir yöntem kullanılmakta ve trans yağ oluşumu engellenmektedir. İnteresterifikasyon, doymamış yağ asitlerinin hidrojenle doyurulması yerine, katılığı sağlayacak yağ asitleri ile sıvılığa neden olan yağ asitlerinin enzim ya da kimyasal yöntemleri kullanılarak birbirleri ile değiş-tokuş ettirilmesi temeline dayanan bir yöntemdir. Margarin satın alırken bu özelliğine dikkat etmek gerekir. Doğru yanıt A’dır.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi bazal metabolizma hızının (vücudun istirahat halinde iken organların çalışması için harcanan enerji) düzenlenmesinde önemli rolü olan bir mineraldir?
Seçenekler
A
Çinko
B
Flor
C
Kalsiyum
D
Demir
E
İyot
Açıklama:
Tiroid hormonunun bileşiminde bulunan iyot, bazal metabolizma hızının (vücudun istirahat halinde iken organların çalışması için harcanan enerji) düzenlenmesinde önemli rolü olan bir mineraldir. Yetişkin bir kişinin vücudunda ortalama 15-30 mg iyot bulunmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 83
Hangi vitaminin eksikliğinde çocuklarda Raşitizm (Rikets) yetişkinlerde de Osteomalasi denilen hastalıklar oluşur?
Seçenekler
A
C vitamini
B
E vitamini
C
K vitamini
D
D vitamini
E
A vitamini
Açıklama:
Yeterli alınmadığında çocuklarda Raşitizm (Rikets) yetişkinlerde de Osteomalasi denilen hastalıklar oluşur. Raşitizm özellikle süt çocuklarında ve ilk yaşlarda görülür. Raşitizmde kemikler yumuşadığından kolay bükülür bir hal alır ve yürüyen çocuklarda bacaklar içe (O bacak) ya da dışa (X bacak) doğru eğrilir. Kemik uçlarında genişlemeler, bileklerde şişlik, kaburga kemiklerinin göğüs kemiği ile birleştiği yerlerde tesbih tarzında şişkinlikler oluşur. Dişler geç ve düzensiz çıkar, bebeklerde bıngıldak geç kapanır. Osteomalasi ise erişkin raşitizmi olarak adlandırılır. Kemikler oldukça yumuşaktır. Sık doğum yapan, yetersiz ve dengesiz beslenen ve güneşten yeterince yararlanamayan kadınlarda daha sık görülür. Raşitizm ve Osteomalasi tedavisi için D vitamini takviyesi gerekir. Doğru yanıt D’dir.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi diş minesinin dayanıklılığını ve kemikte, kemik minerallerinin uygun yerleşmesini sağlayan mineraldir?
Seçenekler
A
Kalsiyum
B
Demir
C
Flor
D
İyot
E
Fosfor
Açıklama:
Flor; Kemik, diş, tiroid bezi ve deri gibi insan dokularında bulunan bir mineraldir. Dişlerde ve kemiklerde floraapatit kristallerini oluşturur. Diş minesinin dayanıklılığını ve kemikte, kemik minerallerinin uygun yerleşmesini sağlar. Doğru cevap C'dir.
Soru 85
Sigara içen, nitrit ve nitrat katkısı yapılmış sosis benzeri ürünleri tüketenlerin özellikle hangi vitaminden zengin beslenmeleri önerilir?
Seçenekler
A
A vitamini
B
B1 vitamini
C
K vitamini
D
D vitamini
E
C vitamini
Açıklama:
C vitamini kanser oluşumuna neden olan pek çok maddenin vücuttan atımına destek olduğundan antikanser öge olarak da bilinir. Enfeksiyonlarda ve sigara içenlerde gereksinimin en az iki kat arttığı bu nedenle sigara içenlerin ve enfeksiyonu olan kişilerin daha çok C vitamini almaları önerilir. C vitamini nitratlardan nitrosamin oluşumunu etkilediğinden nitrit ve nitrat katkısı yapılmış sosis benzeri ürün tüketiminde sindirim sisteminde nitrozamin oluşumunu engellemek için C vitamininden zengin besin alınması önerilir. Böylece mide ve özefagus kanserlerine karşı koruyucu olduğu bildirilmektedir. Doğru yanıt E’dir.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi önemli flor kaynağıdır?
Seçenekler
A
Sebzeler
B
Deniz ürünleri
C
Çay
D
İçme suyu
E
Meyveler
Açıklama:
En önemli flor kaynağı içme suyudur. Çay, deniz ürünleri ve deniz balıkları da zengin kaynaklardır. İçme suyundaki miktar yetersiz olursa buna bağlı yetmezlik tablosu ortaya çıkabilir. Bu durumda kemik ve diş yapımı etkilenir. Doğru cevap D'dir.
Soru 87
Yetişkinlerde günlük kalsiyum ihtiyacı ortalama kaç mg’dır?
Seçenekler
A
210-300
B
400-600
C
700-900
D
1000-1200
E
1300-1500
Açıklama:
Kalsiyum vücudun majör minerallerinden biridir. Vücut ağırlğının %1,5-2 sini oluşturur. Bu da yetişkin bir birey için 1000-1200 g demektir. Günlük alınması gereken miktar yetişkin erkek ve kadınlarda 1000-1200 mg’dır. Doğru yanıt D’dir.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi iyi kolesterol olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
LDL
B
VLDL
C
HDL
D
Trigliserid
E
Safra asidi
Açıklama:
Kolesterol kanda lipoproteinlerle taşınır. Bunlar HDL (yüksek dansiteli), LDL (düşük dansiteli) ve VLDL (çok düşük dansiteli) olmak üzere üç gruptur. HDL nin kanda yüksekliği tercih edildiğinden HDL iyi kolesterol olarak adlandırılır. LDL ve VLDL nin yüksekliği ise istenmeyen bir durumdur bu nedenle bunlara kötü kolesterol denilir. Safra asitleri, steroid hormonları ve D vitamini kolesterol türevleridir. Doğru yanıt C’dir.
Soru 89
- Bu grup Niasin ve Tiamin gibi B vitaminlerini ve enerjiyi sağlar.
- Bu gruptan günde dört-altı porsiyon almak yeterlidir.
- Gelişme çağındaki çocuklar, yüksek enerji harcama gerektiren işlerde çalışanlar ve sporla uğraşanların bu gruptan diğer gruplara göre daha fazla tüketmeleri gerekir.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri ekmek ve tahıl grubu için doğru bilgi vermektedir?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Ekmek ve tahıl grubu; Niasin ve Tiamin gibi B vitaminlerini ve enerjiyi sağlar. Niasin ve Tiamin besinlerdeki enerjinin bedenimizde güç enerjisine dönüşmesini sağlayan vitaminlerdir. Bu gruptan günde dört-altı porsiyon almak yeterlidir. Her öğünde 1-2 dilim ekmek ve öğünlerden birinde bir tabak pilav ya da makarna yenildiğinde bu gruba olan gereksinim karşılanmış olur. Gelişme çağındaki çocuklar, yüksek enerji harcama gerektiren işlerde çalışanlar ve sporla uğraşanların bu gruptan diğer gruplara göre daha fazla tüketmeleri gerekir.
Soru 90
Protein gereksinimi yetişkinler
için kabaca kilo başına kaç g olarak hesaplanabilir?
için kabaca kilo başına kaç g olarak hesaplanabilir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Protein gereksinimi yetişkinler
için kabaca kilo başına 1 g olarak hesaplanabilir. Doğru cevap A seçeneğidir.
için kabaca kilo başına 1 g olarak hesaplanabilir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 91
I. Lizin
II. Treonin
III. Metionin
IV. Valin
Yukarıdakilerden hangileri esansiyel aminoasitlerdendir?
II. Treonin
III. Metionin
IV. Valin
Yukarıdakilerden hangileri esansiyel aminoasitlerdendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Vücut tarafından sentez edilemeyen ve besinlerle belirli miktarlarda alınması gereken amino asitlere elzem (ya da esansiyel) amino asitler denilir. Bunlar lizin (lysine), treonin (threonin), löysin (leucine), izolöysin (isoleucine), metionin (methionine), fenilalanin
(phenylalanine), triptofan (tryptophan) ve valin (valine) dir. Doğru cevap E seçeneğidir.
(phenylalanine), triptofan (tryptophan) ve valin (valine) dir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi levüloz ve meyve şekeri gibi adlarla da bilinir?
Seçenekler
A
Glikoz
B
Früktoz
C
Galaktoz
D
Riboz
E
Laktoz
Açıklama:
Früktoz: Levüloz ve meyve şekeri gibi adlarla da bilinir. Mono ve disakkaritler arasında en tatlı olanıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi glikoz ile birlikte bir disakkarit olan süt şekeri laktozun
yapısında yer alır?
yapısında yer alır?
Seçenekler
A
Früktoz
B
Riboz
C
Galaktoz
D
Maltoz
E
Glikojen
Açıklama:
Galaktoz: Bu monosakkarit glikoz ile birlikte bir disakkarit olan süt şekeri laktozun
yapısında yer alır. Doğru cevap C seçeneğidir.
yapısında yer alır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 94
Sofralarımızda kullanılan şekerin kimyasal adı nedir?
Seçenekler
A
Nişasta
B
Glikojen
C
Maltoz
D
Laktoz
E
Sukroz
Açıklama:
Sofralarımızda kullanılan şekerin kimyasal adı sukrozdur. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 95
Tahıllarda ve az miktarda baklagillerde bulunan aşağıdakilerden hangi disakkarit iki molekül glikozun birleşmesi ile oluşmaktadır?
Seçenekler
A
Sukroz
B
Laktoz
C
Maltoz
D
Glikojen
E
Nişasta
Açıklama:
Maltoz: Tahıllarda ve az miktarda baklagillerde bulunan maltoz iki molekül glikozun
birleşmesi ile oluşan bir disakkarittir. Doğru cevap C seçeneğidir.
birleşmesi ile oluşan bir disakkarittir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi karaciğer ve kaslardaki ana depo maddesidir?
Seçenekler
A
Glikojen
B
Nişasta
C
Sellüloz
D
Laktoz
E
Maltoz
Açıklama:
Glikojen, glikozun vücuttaki depo
şeklidir. Karaciğer ve kaslardaki ana depo maddesidir. Doğru cevap A seçeneğidir.
şeklidir. Karaciğer ve kaslardaki ana depo maddesidir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 97
Aşağıdaki vitaminlerden hangisi Kalsiferol olarak da adlandırılır?
Seçenekler
A
A vitamini
B
B vitamini
C
C vitamini
D
D vitamini
E
E vitamini
Açıklama:
D vitamini Kalsiferol olarak da adlandırılır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 98
Aşağıdaki vitaminlerden hangisi askorbik asit olarak da bilinir?
Seçenekler
A
A vitamini
B
B vitamini
C
C vitamini
D
D vitamini
E
K vitamini
Açıklama:
C vitamini: Suda eriyen bu vitamin askorbik asit olarak da bilinir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 99
Aşağıdaki minerallerden hangisinin yetersizliğinde basit guatr ya da endemik guatr denilen bir hastalık ortaya çıkar?
Seçenekler
A
Demir
B
İyot
C
Kalsiyum
D
Flor
E
Fosfor
Açıklama:
İyot
yetersizliğinde basit guatr ya da endemik guatr denilen bir hastalık ortaya çıkar. Doğru cevap B seçeneğidir.
yetersizliğinde basit guatr ya da endemik guatr denilen bir hastalık ortaya çıkar. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 100
80 Kg vücut ağırlığındaki yetişkin bir erkek bireyin bazal metabolik hızı için gereken enerji kaç kaloridir?
Seçenekler
A
2112
B
1920
C
1800
D
1812
E
2012
Açıklama:
Yetişkinlerde bazal metabolik hız için gereken enerji kişinin kilosunun 24 ile (saat başına 1 kalori hesabı nedeniyle) çarpılması ile elde edilir. Kadın ve erkek arasındaki farklılık nedeniyle çıkan değere erkekler için %10 ekleme yapılır.
80 x 24 = 1920, 1920 % 10 = 192 Sonuç 1920+192= 2112 Kalori
80 x 24 = 1920, 1920 % 10 = 192 Sonuç 1920+192= 2112 Kalori
Soru 101
62 Kg vücut ağırlığındaki yetişkin bir kadın bireyin bazal metabolik hızı için gereken enerji kaç kaloridir?
Seçenekler
A
1488
B
1636,8
C
1400
D
1412
E
1612
Açıklama:
Yetişkinlerde bazal metabolik hız için gereken enerji kişinin kilosunun 24 ile (saat başına 1 kalori hesabı nedeniyle) çarpılması ile elde edilir. Kadın ve erkek arasındaki farklılık nedeniyle çıkan değere erkekler için %10 ekleme yapılır.
Sonuç: 62 x 24 = 1488 Kalori
Sonuç: 62 x 24 = 1488 Kalori
Soru 102
Proteinler için aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Proteinler, vücudun yapı taşı olarak bilinen büyük moleküllü biyolojik maddelerdir.
B
Proteinler, amino asitlerden oluşur.
C
Proteinlerdeki amino asitler birbirlerine hidrojen bağları ile bağlanırlar.
D
Proteinlerde birbirlerine bağlanan amino asitler polipeptid zinciri oluştururlar.
E
Protein kelimesi Yunanca en önemli anlamına gelen “proto” kelimesinden türetilmiştir.
Açıklama:
Proteinler
Proteinler, vücudun yapı taşı olarak bilinen büyük moleküllü biyolojik maddelerdir. Proteinler, amino asitlerden oluşur. Amino asitler birbirlerine peptid bağları ile bağlanıp polipeptid zinciri oluştururlar. Proteinler bir ya da birkaç polipeptid zincirinden meydana gelmiş yapılardır. Protein kelimesi Yunanca en önemli anlamına gelen “proto” kelimesinden türetilmiştir.
Proteinler, vücudun yapı taşı olarak bilinen büyük moleküllü biyolojik maddelerdir. Proteinler, amino asitlerden oluşur. Amino asitler birbirlerine peptid bağları ile bağlanıp polipeptid zinciri oluştururlar. Proteinler bir ya da birkaç polipeptid zincirinden meydana gelmiş yapılardır. Protein kelimesi Yunanca en önemli anlamına gelen “proto” kelimesinden türetilmiştir.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi proteinlerin fonksiyonlarından değildir?
Seçenekler
A
Yapıcı
B
Onarıcı
C
Düzenleyici
D
Koruyucu
E
Denetleyici
Açıklama:
Proteinlerin fonksiyonları; yapıcı, onarıcı, düzenleyici ve koruyucu olarak özetlenebilir.
Soru 104
Aşağıdakilerden hangisi yetersizliğinde çocuklarda büyüme geriliği oluşturan ve çocuklar için elzem olan amino asitlerdendir?
Seçenekler
A
Histidin (Histidine)
B
Metionin (Methionine)
C
Fenilalanin (Phenylalanine)
D
Triptofan (Tryptophan)
E
Valin (Valine)
Açıklama:
Yetersizliklerinde çocuklarda büyüme geriliği oluştuğundan histidin (histidine) ve arginin (arginine) de çocuklar için elzem olan amino asitler içinde yer alır.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi monosakkarit'dir?
Seçenekler
A
Galaktoz
B
Sellüloz
C
Maltoz
D
Laktoz
E
Sukroz
Açıklama:
Monosakkaritler: Bunlara basit şekerler de denir. Bir ünite şeker içerirler. Daha küçük parçalara ayrılamazlar. İçerdikleri karbon atomu sayısına göre sınıflandırılarlar: Üç karbonlu
trioz, 4 karbonlu tetroz, 5 karbonlu pentoz, 6 karbonlu heksoz gibi. Beslenme açısından önemli monosokkaritler 6 karbonlu heksoz grubundan glikoz, früktoz ve galaktoz ve 5 karbonlu gruptan da riboz dur.
trioz, 4 karbonlu tetroz, 5 karbonlu pentoz, 6 karbonlu heksoz gibi. Beslenme açısından önemli monosokkaritler 6 karbonlu heksoz grubundan glikoz, früktoz ve galaktoz ve 5 karbonlu gruptan da riboz dur.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi "doymamış yağ asidi" dir?
Seçenekler
A
Asetik asit
B
Bütirik asit
C
Palmitik asit
D
Stearik asit
E
Linoleik asit
Açıklama:
Doymamış Yağlar: Bu yağlar çoğunlukla bitkisel kaynaklıdır ve oda sıcaklığında sıvı halde bulunur. Bu yağlara örnekler zeytinyağı, mısır özü yağı ve ayçiçek yağıdır. Bu yağların içerdiği yağ asitleri arasında çift bağ vardır. Bu yağlar moleküldeki çift bağın sayısı ve bulunduğu yere göre dizgilenir. Yağ asidi molekülünün sonundan başına doğru ilk çift bağın bulunması “Omega” ya da “n” işareti ile belirlenir. Doymamış yağ asitleri Omega 3 (n-3), Omega 6 (n-6) ve Omega 9 (n-9) olarak sınıflandırılır. Her grupta bir ila 6 çift bağlı yağ asitleri bulunabilir. Omega 3 sınıfında bulunan yağ asitleri Linolenik (3 çift bağlı), eicosapentoenoik-EPA (5 çift bağlı), Docosahexaenoik-DHA (6 çift bağlı) adlı yağ asitleridir. Omega 6 grubuna girenler, Linoleik (2 çift bağlı) ve Araşidonik (4 çift bağlı) yağlardır. Omega 9 grubunda Oleik (1 çift bağ), Eicosantrienoik (3 çift bağlı), Miristoleik (1 çift bağlı) ve Palmitoleik (1 çift bağlı) yağ asiteri bulunur.
Soru 107
Kolesterolün kandaki normal değerleri kaç mg dır?
Seçenekler
A
240-260 mg
B
110-130 mg
C
210-230 mg
D
140- 160 mg
E
180-200 mg
Açıklama:
Kolesterolün kandaki normal değerleri 180-200 mg dir.
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi kalsiyumun insan vücudundaki işlevlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Kas kontraksiyonu (kasılma) ve relaksiyonu (gevşeme)
B
Kanın pıhtılaşması
C
Sinirsel uyarıların iletimi
D
Asit baz dengesi
E
Kan yapımı
Açıklama:
Kalsiyumun kemik ve diş yapımındaki görevi dışında, doku sıvılarında bulunarak kas kontraksiyonu (kasılma) ve relaksiyonunda (gevşeme), kanın pıhtılaşmasında, sinirsel uyarıların iletiminde, asit baz dengesinde ve demirin etkin biçimde kullanılmasında görevi vardır.
Soru 109
İçme sularında bulunması önerilen flor miktarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
2.2-2.5 mg/litre
B
1.8- 2.1 mg/litre
C
1.3-1.7 mg/litre
D
0.2-0.6 mg/litre
E
0.7-1.2 mg/litre
Açıklama:
İçme sularında bulunması önerilen flor miktarı 0.7-1.2 mg/litre’dir.
Soru 110
Yetersizliğinde çocuklarda büyüme geriliği oluşturan aminoasit aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lizin
B
Löysin
C
Histidin
D
Triptofan
E
Metiyonin
Açıklama:
Yetersizliklerinde çocuklarda
büyüme geriliği oluştuğundan histidin (histidine) ve arginin (arginine) de çocuklar için elzem
olan amino asitler içinde yer alır.
büyüme geriliği oluştuğundan histidin (histidine) ve arginin (arginine) de çocuklar için elzem
olan amino asitler içinde yer alır.
Soru 111
Monosakkaritler grubunda olan 5 karbonlu şekerlere ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Trioz
B
Pentoz
C
Fruktoz
D
Laktoz
E
Glikoz
Açıklama:
Monosakkaritler: Bunlara basit şekerler de denir. Bir ünite şeker içerirler. Daha küçük
parçalara ayrılamazlar. İçerdikleri karbon atomu sayısına göre sınıflandırılarlar: Üç karbonlu
trioz, 4 karbonlu tetroz, 5 karbonlu pentoz, 6 karbonlu heksoz gibi. Beslenme açısından
önemli monosokkaritler 6 karbonlu heksoz grubundan glikoz, früktoz ve galaktoz
ve 5 karbonlu gruptan da riboz dur.
parçalara ayrılamazlar. İçerdikleri karbon atomu sayısına göre sınıflandırılarlar: Üç karbonlu
trioz, 4 karbonlu tetroz, 5 karbonlu pentoz, 6 karbonlu heksoz gibi. Beslenme açısından
önemli monosokkaritler 6 karbonlu heksoz grubundan glikoz, früktoz ve galaktoz
ve 5 karbonlu gruptan da riboz dur.
Soru 112
Aşağıdakilerden hangisi özellikle tahıllarda ve az miktarda da baklagillerde bulunan bir disakkarittir?
Seçenekler
A
Maltoz
B
Laktoz
C
Fruktoz
D
Glikoz
E
Galaktoz
Açıklama:
Maltoz: Tahıllarda ve az miktarda baklagillerde bulunan maltoz iki molekül glikozun
birleşmesi ile oluşan bir disakkarittir. Tahıllardaki nişastanın yapısında bulunduğundan
nişastanın hidrolizi ile elde edilir.
birleşmesi ile oluşan bir disakkarittir. Tahıllardaki nişastanın yapısında bulunduğundan
nişastanın hidrolizi ile elde edilir.
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi doymamış yağ asitlerindendir?
Seçenekler
A
Asetik
B
Bütirik
C
Palmitik
D
Stearik
E
Linoleik
Açıklama:
Doymamış Yağlar: Bu yağlar çoğunlukla bitkisel kaynaklıdır ve oda sıcaklığında sıvı
halde bulunur. Bu yağlara örnekler zeytinyağı, mısır özü yağı ve ayçiçek yağıdır. Bu yağların
içerdiği yağ asitleri arasında çift bağ vardır. Bu yağlar moleküldeki çift bağın sayısı
ve bulunduğu yere göre dizgilenir. Yağ asidi molekülünün sonundan başına doğru ilk çift
bağın bulunması “Omega” ya da “n” işareti ile belirlenir. Doymamış yağ asitleri Omega 3
(n-3), Omega 6 (n-6) ve Omega 9 (n-9) olarak sınıflandırılır. Her grupta bir ila 6 çift bağlı
yağ asitleri bulunabilir. Omega 3 sınıfında bulunan yağ asitleri Linolenik (3 çift bağlı),
eicosapentoenoik-EPA (5 çift bağlı), Docosahexaenoik-DHA (6 çift bağlı) adlı yağ asitleridir.
Omega 6 grubuna girenler, Linoleik (2 çift bağlı) ve Araşidonik (4 çift bağlı) yağlardır.
Omega 9 grubunda Oleik (1 çift bağ), Eicosantrienoik (3 çift bağlı), Miristoleik (1 çift
bağlı) ve Palmitoleik (1 çift bağlı) yağ asiteri bulunur.
halde bulunur. Bu yağlara örnekler zeytinyağı, mısır özü yağı ve ayçiçek yağıdır. Bu yağların
içerdiği yağ asitleri arasında çift bağ vardır. Bu yağlar moleküldeki çift bağın sayısı
ve bulunduğu yere göre dizgilenir. Yağ asidi molekülünün sonundan başına doğru ilk çift
bağın bulunması “Omega” ya da “n” işareti ile belirlenir. Doymamış yağ asitleri Omega 3
(n-3), Omega 6 (n-6) ve Omega 9 (n-9) olarak sınıflandırılır. Her grupta bir ila 6 çift bağlı
yağ asitleri bulunabilir. Omega 3 sınıfında bulunan yağ asitleri Linolenik (3 çift bağlı),
eicosapentoenoik-EPA (5 çift bağlı), Docosahexaenoik-DHA (6 çift bağlı) adlı yağ asitleridir.
Omega 6 grubuna girenler, Linoleik (2 çift bağlı) ve Araşidonik (4 çift bağlı) yağlardır.
Omega 9 grubunda Oleik (1 çift bağ), Eicosantrienoik (3 çift bağlı), Miristoleik (1 çift
bağlı) ve Palmitoleik (1 çift bağlı) yağ asiteri bulunur.
Soru 114
Aşağıdaki vitaminlerden hangisinin eksikliği durumunda gece körlüğü ve büyüme geriliği gibi bozukluklar ortaya çıkabilir?
Seçenekler
A
A vitamini
B
D vitamini
C
E vitamini
D
K vitamini
E
C vitamini
Açıklama:
Bu önemli fonksiyonları nedeniyle A vitamininin yetersiz alınması durumlarında
gece körlüğü, büyüme geriliği, enfeksiyonlara dirençte azalma ve dişlerde şekil
bozuklukları ortaya çıkar.
gece körlüğü, büyüme geriliği, enfeksiyonlara dirençte azalma ve dişlerde şekil
bozuklukları ortaya çıkar.
Soru 115
Beriberi hastalığı aşağıdaki vitaminlerden hangisinin eksikliğinde oluşmaktadır?
Seçenekler
A
Niasin
B
Riboflavin
C
Thiamin
D
Folik asit
E
Likopen
Açıklama:
Thiamin yetersizliğinin
ilk belirtileri iştah kaybı, duyarlılık, depresyon, gastrointestinal bozukluklar ve zihinsel
yorgunluktur. Ciddi thiamin eksikliğinde oluşan tablo Beriberi olarak tanımlanır.
ilk belirtileri iştah kaybı, duyarlılık, depresyon, gastrointestinal bozukluklar ve zihinsel
yorgunluktur. Ciddi thiamin eksikliğinde oluşan tablo Beriberi olarak tanımlanır.
Soru 116
Aşağıdaki minerallerden hangisi kas kasılması, kan pıhtılaşması ve asit-baz dengesinde önemli görevler üstlenmektedir?
Seçenekler
A
Demir
B
Kalsiyum
C
Magnezyum
D
Flor
E
İyot
Açıklama:
Kalsiyumun kemik ve diş yapımındaki görevi dışında, doku sıvılarında bulunarak
kas kontraksiyonu (kasılma) ve relaksiyonunda (gevşeme), kanın pıhtılaşmasında,
sinirsel uyarıların iletiminde, asit baz dengesinde ve demirin etkin biçimde kullanılmasında
görevi vardır.
kas kontraksiyonu (kasılma) ve relaksiyonunda (gevşeme), kanın pıhtılaşmasında,
sinirsel uyarıların iletiminde, asit baz dengesinde ve demirin etkin biçimde kullanılmasında
görevi vardır.
Soru 117
Vücuttaki suyun yüzde kaç oranında kaybedilmesi baş ağrısı ve yorgunluk gibi etkilere yol açmaktadır?
Seçenekler
A
%3
B
%4
C
%5
D
%6
E
%7
Açıklama:
Vücuttan %3’lük bir
su kaybı ısı düzeninin bozulmasına, %4’lük bir kayıp fiziksel performansın bozulmasına
neden olur. Su kaybının derecesine bağlı olarak vücutta oluşan yakınmalar da artar. Yüzde
5’in üzerindeki bir kayıp baş ağrısı, yorgunluk; %10’un üzerindeki su kaybı, bilinç kaybı
yaratır.
su kaybı ısı düzeninin bozulmasına, %4’lük bir kayıp fiziksel performansın bozulmasına
neden olur. Su kaybının derecesine bağlı olarak vücutta oluşan yakınmalar da artar. Yüzde
5’in üzerindeki bir kayıp baş ağrısı, yorgunluk; %10’un üzerindeki su kaybı, bilinç kaybı
yaratır.
Soru 118
Riboflavin, demir ve çinko gibi vitamin ve mineralleri vücudumuza almamızı sağlayan besin grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Süt, yoğurt, peynir grubu
B
Sebze grubu
C
Meyve grubu
D
Tahıl grubu
E
Et grubu
Açıklama:
Et Grubu: Bu grupta et yanında tavuk, balık, yumurta, kurubaklagiller, fındık, fıstık,
ceviz gibi yağlı tohumlar yer alır. Bu grup protein, B grubu vitaminlerinden
riboflavini, demir ve çinko gibi mineralleri sağlar
ceviz gibi yağlı tohumlar yer alır. Bu grup protein, B grubu vitaminlerinden
riboflavini, demir ve çinko gibi mineralleri sağlar
Soru 119
Vücut dokularındaki hücre zarlarında bulunan ve kan plazmasında taşınan lipit ve alkol bileşimine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Kolesterol
B
Linoleik asit
C
Oleik
D
Palmitoleik
E
Miristoleik
Açıklama:
Kolesterol: Vücut dokularındaki hücre zarlarında bulunan ve kan plazmasında taşınan
bir lipit ve alkol bileşimidir
bir lipit ve alkol bileşimidir
Soru 120
C vitamininin diğer ismi nedir?
Seçenekler
A
Askorbik asit
B
Asetik asit
C
Laktik asit
D
Salisilik asit
E
Folik asit
Açıklama:
Cevap A şıkkıdır. Suda eriyen bu vitamin askorbik asit olarak da bilinir.
Ünite 2
Soru 1
Yağı alınarak ayran haline getirilen yoğurdun tuzla ısıtılarak katılaştırılması sonucu elde edilen yiyecek, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Beyaz peynir
B
Kaşar peyniri
C
Kefir
D
Çökelek
E
Tereyağı
Açıklama:
Çökelek: Yağı alınarak ayran haline getirilen yoğurdun tuzla ısıtılarak katılaştırılması sonucu elde edilir. Protein değeri çok yüksektir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi atropikal meyveler grubuna dahildir?
Seçenekler
A
Limon
B
Japon elması
C
Hurma
D
Ananas
E
Papaya
Açıklama:
Atropikal meyveler: Limon, portakal, grapefruit gibi turunçgil meyveleri ve avokado, incir ve kivi gibi meyveleri içerir.
Soru 3
Elma, armut, ayva gibi meyveler hangi grubun örnekleridir?
Seçenekler
A
Sert çekirdekli meyveler
B
Yumuşak çekirdekli meyveler
C
Sert kabuklu meyveler
D
Üzümsü meyveler
E
Turunçgil meyveler
Açıklama:
Yumuşak çekirdekli meyveler: Tohumları meyve ortasında yer alır ve etrafı yenen et kısmıyla çevrilmiştir. Dışta kalınca bir kabuk bulunur. Elma, armut, ayva bu grubun örnekleridir.
Soru 4
Bitkilerde A vitamini aktivitesi gösteren Beta karoten, aşağıdakilerden hangisinde bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Portakal
B
Taze biber
C
Brüksel lahanası
D
Havuç
E
Domates
Açıklama:
Havuç, tatlı patates, ıspanak gibi koyu yeşil yapraklı ve sarı sebzeler ile koyu sarı meyvelerin çoğu (kavun, kayısı, şeftali vb) A vitamininin çok iyi kaynağıdırlar. Bitkilerde A vitaminin ön maddesi bulunur, bu madde vücutta A vitaminine döner. Bitkilerde A vitamini aktivitesi gösteren madde Beta karotendir.
Soru 5
C vitamini, bitkisel kaynaklı besinlerle aldığında demirin emilimine yardımcı olur. Aşağıdakilerden hangisi C vitamini yüksek olan sebze ya da meyvelerdendir?
Seçenekler
A
Havuç
B
Domates
C
Kavun
D
Ispanak
E
Tatlı patates
Açıklama:
Brüksel lahanası, taze biber, domates, turunçgiller (portakal, grapefruit, mandalina), karpuz-kavun, çilek-böğürtlen gibi sebze ve meyvelerin C vitamini içeriği yüksektir. C vitamini, bitkisel kaynaklı besinlerle aldığında demirin emilimine yardımcı olur.
Soru 6
Genellikle hayvan besini olarak, aynı zamanda bira, viski vb. alkollü içecek teknolojisinde hammadde olarak da kullanılan tahıl çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yulaf
B
Mısır
C
Buğday
D
Çavdar
E
Arpa
Açıklama:
Genellikle hayvan besini olarak kullanılır. Aynı zamanda bira, viski vb. alkollü içecek teknolojisinde hammadde olarak da kullanılmaktadır.
Arpa
Arpa
Soru 7
Çocuk mamalarında, gıda sanayinde ve mutfaklarda kahvaltılık gevrek, bisküvi, pane vb. yapımında kullanımı yaygınlaşan tahıl türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yulaf
B
Arpa
C
Mısır
D
Buğday
E
Çavdar
Açıklama:
Yulaf unu protein, yağ, kalsiyum, fosfor, demir ve B1 vitamini bakımından diğer hububat unlarından daha zengindir. Daha çok çocuk mamalarında kullanılmakla birlikte, gıda sanayinde ve mutfaklarda kahvaltılık gevrek, bisküvi, pane vb. yapımında kullanımı yaygınlaşmıştır
Yulaf: Yulaf unu protein, yağ, kalsiyum, fosfor, demir ve B1 vitamini bakımından diğer
hububat unlarından daha zengindir. Daha çok çocuk mamalarında kullanılmakla birlikte,
gıda sanayinde ve mutfaklarda kahvaltılık gevrek, bisküvi, pane vb. yapımında kullanımı
yaygınlaşmıştır.
Yulaf: Yulaf unu protein, yağ, kalsiyum, fosfor, demir ve B1 vitamini bakımından diğer
hububat unlarından daha zengindir. Daha çok çocuk mamalarında kullanılmakla birlikte,
gıda sanayinde ve mutfaklarda kahvaltılık gevrek, bisküvi, pane vb. yapımında kullanımı
yaygınlaşmıştır.
Soru 8
Bol su içinde yetiştirildiği için ancak suyu bol olan akarsu kenarlarında yetiştirilen hububat, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bulgur
B
Pirinç
C
Şehriye
D
İrmik
E
Nişasta
Açıklama:
Dünyada en fazla yetiştirilen hububatlardan biridir. Çeltikten (kabuğu ayıklanmamış pirinç) kavuz (kabuk) kısmı ayıklanarak, pirinç elde edilir. Bol su içinde yetiştirildiği için ancak suyu bol olan akarsu kenarlarında yetiştirilir. Türkiye’de Adana, Samsun, Çorum, Kastamonu, Diyarbakır pirinç yetiştirilen illerimizdendir. Pirinç, pilav, çorba, dolma ve sütlaç gibi sütlü tatlıların hazırlanmasında kullanılır
Soru 9
B12 dışındaki B grubu vitaminlerinden zengin, özellikle B1 vitamini (tiamin) için en iyi kaynak olarak belirtilen besin, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Baklagiller
B
Meyveler
C
Tahıllar
D
Sebzeler
E
Kurutulmuş Meyveler
Açıklama:
Tahıllar B12 dışındaki B grubu vitaminlerinden zengin, özellikle B1 vitamini (tiamin) için en iyi kaynaktır. Bu vitaminler tahıl tanelerinin çoğunlukla kabuk ve özünde bulunur. Aminoasit olarak prolamin, glutelin, globülin ve albumin içerir. Pirinçte glutelin, mısırda prolamin daha fazla iken, buğday ve çavdarda prolamin ve glutelin eşit miktardadır.
Soru 10
Besin değeri en yüksek olup, ekmek yapımında kullanılan un grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
%60-70 randımanlı unlar
B
Birinci kalite unlar
C
İkinci kalite unlar
D
Extra unlar
E
Extra exstra unlar
Açıklama:
%90’dan daha fazla randımanlı unlara da ikinci kalite unlar denir. Besin değeri en yüksek unlardır ve ekmek yapımında kullanılırlar.
İkinci kalite unlar
İkinci kalite unlar
Soru 11
Türkiye’de ilk Beslenme ve Diyetetik Bölümü hangi yılda kurulmuştur?
Seçenekler
A
1970
B
1960
C
1962
D
1985
E
2000
Açıklama:
BESİNLERİN GRUPLANDIRILMASI
Türkiye’de ilk Beslenme ve Diyetetik Bölümü 1962 yılında kurulmuştur.
Türkiye’de ilk Beslenme ve Diyetetik Bölümü 1962 yılında kurulmuştur.
Soru 12
Dört Besin Grubu modeline göre sebze ve meyveler kaçıncı grupta yer almaktadır?
Seçenekler
A
1. grup
B
2. grup
C
3. grup
D
4. grup
E
5. grup
Açıklama:
BESİNLERİN GRUPLANDIRILMASI
Dört Besin Grubu modeline göre besinler, 1) Et Grubu, 2) Süt Grubu, 3) Sebze ve Meyve Grubu ve 4) Ekmek ve Tahıl grubu olarak gruplandırılmaktadır.
Dört Besin Grubu modeline göre besinler, 1) Et Grubu, 2) Süt Grubu, 3) Sebze ve Meyve Grubu ve 4) Ekmek ve Tahıl grubu olarak gruplandırılmaktadır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi et grubundaki besin çeşitleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Muz
B
Ispanak
C
Kereviz
D
Nohut
E
Pirinç
Açıklama:
Et grubundaki besin çeşitleri: Bu grupta dana, koyun, kuzu eti, av hayvanları, su ürünleri (balık, karides, midye vb), kümes hayvanları, et ürünleri (salam, sosis, sucuk, pastırma), yumurta, kuru fasulye, nohut, mercimek gibi kuru baklagiller, ceviz, fındık, fıstık gibi yağlı tohumlar bulunur.
Soru 14
Etler genel olarak kaç grupta toplanmaktadır?
Seçenekler
A
4
B
5
C
6
D
7
E
8
Açıklama:
ET GRUBU
Etler genel olarak 6 grupta toplanmaktadır: Kasaplık hayvan etleri, Kümes hayvanları etleri, Su ürünleri etleri, Av hayvanları etleri, Sakatatlar, Et ürünleri.
Etler genel olarak 6 grupta toplanmaktadır: Kasaplık hayvan etleri, Kümes hayvanları etleri, Su ürünleri etleri, Av hayvanları etleri, Sakatatlar, Et ürünleri.
Soru 15
Kümes hayvanları arasında eti enerji değeri bakımından en yüksek hayvan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tavuk
B
Kaz
C
Horoz
D
Ördek
E
Bıldırcın
Açıklama:
ET GRUBU
Kümes hayvanları içerisinde kaz etinin enerji değeri en yüksek iken tavuk etinin enerji değeri ise en düşüktür.
Kümes hayvanları içerisinde kaz etinin enerji değeri en yüksek iken tavuk etinin enerji değeri ise en düşüktür.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi süt grubundaki besinler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Sütlü tatlılar
B
Dondurma
C
Krema
D
Tereyağı
E
Kefir
Açıklama:
Süt Grubundaki Besin Çeşitleri: Süt, yoğurt, peynir çeşitleri, ayran, kefir, çökelek, süt tozu gibi besinler bu gruba girer. İçine şeker eklenmiş dondurma, sütlü tatlılar ve sütten yapılan tereyağı ve krema bu grup içinde yer almaz.
Soru 17
Sütün 40-45°C’de Laktobasillus bulgarikus, Laktobasillus asidofilus ve Streptekokus laktisden oluşan bakteri kültürü ile mayalanması sonucu elde edilen besin öğesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yoğurt
B
Süt
C
Peynir
D
Kefir
E
Çökelek
Açıklama:
SÜT GRUBU
Yoğurt: Sütün 40-45°C’de Laktobasillus bulgarikus, Laktobasillus asidofilus ve Streptekokus laktisden oluşan bakteri kültürü ile mayalanması sonucu elde edilir.
Yoğurt: Sütün 40-45°C’de Laktobasillus bulgarikus, Laktobasillus asidofilus ve Streptekokus laktisden oluşan bakteri kültürü ile mayalanması sonucu elde edilir.
Soru 18
Rennin enzimi ile sütün karıştırılması sonucu elde edilen besin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ayran
B
Yoğurt
C
Peynir
D
Kefir
E
Süt tozu
Açıklama:
SÜT GRUBU
Peynir mayası (rennin enzimi) ile sütün katılaştırılması sonucu Peynir elde edilir. Uygulanan işlemlere göre pek çok peynir çeşitleri elde edilebilmektedir
Peynir mayası (rennin enzimi) ile sütün katılaştırılması sonucu Peynir elde edilir. Uygulanan işlemlere göre pek çok peynir çeşitleri elde edilebilmektedir
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi tropikal meyveler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Elma
B
Ananas
C
İncir
D
Kiwi
E
Kiraz
Açıklama:
SEBZE VE MEYVE GRUBU
Tropikal (egzotik olarak da adlandırılarlar) meyveler: Japon elması, hurma, ananas, papaya vb. içerir.
Tropikal (egzotik olarak da adlandırılarlar) meyveler: Japon elması, hurma, ananas, papaya vb. içerir.
Soru 20
Daha çok çocuk mamalarında, gıda sanayinde ve kahvaltılık gevrek yapımında kullanılan tahıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çavdar
B
Arpa
C
Mısır
D
Pirinç
E
Yulaf
Açıklama:
TAHIL VE EKMEK GRUBU
Yulaf: Yulaf unu protein, yağ, kalsiyum, fosfor, demir ve B1 vitamini bakımından diğer hububat unlarından daha zengindir. Daha çok çocuk mamalarında kullanılmakla birlikte, gıda sanayinde ve mutfaklarda kahvaltılık gevrek, bisküvi, pane vb. yapımında kullanımı yaygınlaşmıştır.
Yulaf: Yulaf unu protein, yağ, kalsiyum, fosfor, demir ve B1 vitamini bakımından diğer hububat unlarından daha zengindir. Daha çok çocuk mamalarında kullanılmakla birlikte, gıda sanayinde ve mutfaklarda kahvaltılık gevrek, bisküvi, pane vb. yapımında kullanımı yaygınlaşmıştır.
Soru 21
Türkiye'nin de kullandığı Dört Besin Grubu modeli aşağıdakilerden hangisinde doğru biçimde gösterilmektedir?
Seçenekler
A
1- Et Grubu
2- Süt Grubu
3- Sebze ve Meyve Grubu
4- Ekmek ve Tahıl Grubu
2- Süt Grubu
3- Sebze ve Meyve Grubu
4- Ekmek ve Tahıl Grubu
B
1- Et ve Süt Grubu
2- Sebze Grubu
3- Meyve Grubu
4- Ekmek ve Tahıl Grubu
2- Sebze Grubu
3- Meyve Grubu
4- Ekmek ve Tahıl Grubu
C
1- Et Grubu
2- Süt Grubu
3- Sebze ve Meyve Grubu
4- Tahıl Grubu
2- Süt Grubu
3- Sebze ve Meyve Grubu
4- Tahıl Grubu
D
1- Et Grubu
2- Süt Grubu
3- Sebze ve Meyve Grubu
4- Tahıl Grubu
2- Süt Grubu
3- Sebze ve Meyve Grubu
4- Tahıl Grubu
E
1- Et ve Süt Grubu
2- Sebze ve Meyve Grubu
3- Tahıl Grubu
4- Ekmek Grubu
2- Sebze ve Meyve Grubu
3- Tahıl Grubu
4- Ekmek Grubu
Açıklama:
Türkiye’de ilk Beslenme ve Diyetetik Bölümünün kuruluş yılı olan 1962 yılından itibaren Dört Besin Grubu modeli kullanılmaya başlanmış ve bu durum günümüze kadar sürdürülmüştür. Amerika Birleşik Devletleri bir ara (1992’den sonra) Beslenme Piramidi denilen modele geçmişse de son yıllarda yonca modeline benzeyen ve tabakta dört besin grubuna ait bölümler bulunan tabak modelini kullanmayı önermeye başlamıştır. Dört Besin Grubu modeline göre besinler, 1) Et Grubu, 2) Süt Grubu, 3) Sebze ve Meyve Grubu ve 4) Ekmek ve Tahıl grubu olarak gruplandırılmaktadır.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.
Soru 22
Aşağıdaki yaş gruplarından hangisinin tüketmesi gereken besin miktarı diğer gruplara göre daha azdır?
Seçenekler
A
büyüme ve gelişme çağında olan çocuklar
B
adolesanlar
C
gebe kadınlar
D
emziklilik dönemindeki kadınlar
E
orta yaş ve üstündekiler
Açıklama:
Besin gruplarından günlük tüketilmesi önerilen miktarlar, yaş gruplarına ve özel durumlara göre değişiklikler gösterir. Büyüme ve gelişme çağında olan çocuklar, adolesanlar ile gebe ve emziklilik döneminde olan kadınların günlük tüketmeleri gereken miktarlar diğer gruplara göre daha fazladır.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Soru 23
Kalorisi en yüksek et türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
tavuk eti
B
dana eti
C
koyun eti
D
hindi eti
E
balık
Açıklama:
Dana eti (orta yağlı) 190 kkal
Koyun eti (orta yağlı) 263 kkal
Tavuk eti (bütün, derili) 215 kkal
Hindi eti (derili) 160 kkal
Balık 168 kkal
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.
Koyun eti (orta yağlı) 263 kkal
Tavuk eti (bütün, derili) 215 kkal
Hindi eti (derili) 160 kkal
Balık 168 kkal
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.
Soru 24
Demir açısından en zengin et grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
kümes hayvanları etleri
B
kasaplık hayvan etleri
C
su ürünleri etleri
D
av hayvanları etleri
E
sakatatlar
Açıklama:
Kasaplık hayvan etleri: Bu etler, özellikle demir açısından çok iyi kaynaktırlar ve bitkisel kaynaklı demire kıyasla vücutta daha iyi kullanılmaktadır. Ancak etler, hayvanın elde edilen kısmına göre fazla yağlı ya da az yağlı olabilirler. Yağların fazla kullanılmaları vücut için sağlıklı olmadığından yağsız et ya da beyaz et tüketimi önerilmektedir.
Bu nedenle doğru yanıt B'dir.
Bu nedenle doğru yanıt B'dir.
Soru 25
Protein kalitesi en yüksek besin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
salam
B
kırmızı et
C
yağlı tohumlar
D
yumurta
E
kurubaklagiller
Açıklama:
Yumurta: Beslenmemizde önemli yeri olan yumurta, protein kalitesi en yüksek besindir.
Yumurta proteinlerinin %100 oranında vücut proteinlerine dönüşmesi nedeniyle yumurta proteinleri “örnek protein” olarak değerlendirilmektedir.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Yumurta proteinlerinin %100 oranında vücut proteinlerine dönüşmesi nedeniyle yumurta proteinleri “örnek protein” olarak değerlendirilmektedir.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi süt grubuna ait bir besin değildir?
Seçenekler
A
peynir
B
ayran
C
yoğurt
D
süt tozu
E
tereyağ
Açıklama:
Süt Grubundaki Besin Çeşitleri: Süt, yoğurt, peynir çeşitleri, ayran, kefir, çökelek, süt tozu gibi besinler bu gruba girer. İçine şeker eklenmiş dondurma, sütlü tatlılar ve sütten yapılan tereyağı ve krema bu grup içinde yer almaz. Ancak dondurma ve sütlü tatlılar içindeki süt miktarı bu gruptan tüketilecek miktar içinde sayılabilir.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Soru 27
Bitkiden elde edilen kısımlarına göre aşağıdaki sebzelerden hangisi "yumru" grubundandır?
Seçenekler
A
yer elması
B
soğan
C
kuşkonmaz
D
lahana
E
enginar
Açıklama:
Sebzeler, bitkiden elde edilen kısımlarına göre şöyle gruplandırılır:
• Yumrular: Yer elması, patates
• Kökler: Şalgam, pancar, havuç, kereviz
• Soğanlar: Pırasa, soğan, sarımsak
• Sürgünler: Kuşkonmaz
• Yaprak: Lahana, ıspanak, semizotu, pazı, vb
• Çiçekler: Enginar, karnabahar, bamya
• Meyveler: Domates, patlıcan, biber, hıyar, kabak
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.
• Yumrular: Yer elması, patates
• Kökler: Şalgam, pancar, havuç, kereviz
• Soğanlar: Pırasa, soğan, sarımsak
• Sürgünler: Kuşkonmaz
• Yaprak: Lahana, ıspanak, semizotu, pazı, vb
• Çiçekler: Enginar, karnabahar, bamya
• Meyveler: Domates, patlıcan, biber, hıyar, kabak
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.
Soru 28
Aşağıdaki sebzelerden hangisi çimlenmeden korunmalıdır?
Seçenekler
A
soğan
B
yer elması
C
patates
D
sarımsak
E
pırasa
Açıklama:
Çimlenmiş patateslerde kabuğa yakın kısımda bulunan ve zehirleyici etkisi bulanan solanin (bir alkaloid) maddesi miktarı artır. Bu nedenle patates çimlen-mekten korunmalıdır. Aşırı çimlenmiş patatesler tüketilmemelidir. Solanin zehirlenmesi sindirim sistemi bozuklukları, terleme ve halsizlik vb bulgularla ortaya çıkar.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.
Soru 29
Tahıllar arasında karbonhidrat bakımından en zengin ürün hangisidir?
Seçenekler
A
ekmek
B
buğday
C
pirinç
D
makarna
E
tahıl gevreği
Açıklama:
Ekmek 56.4 (g)
Buğday 72.9 (g)
Pirinç 80.4 (g)
Makarna 75.2 (g)
Tahıl gevreği 85.3 (g)
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Buğday 72.9 (g)
Pirinç 80.4 (g)
Makarna 75.2 (g)
Tahıl gevreği 85.3 (g)
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Soru 30
Aşağıdaki besinlerden hangisi kalp-damar ve şeker hastalarının diyetinde sıklıkla yer almalıdır?
Seçenekler
A
et
B
yumurta
C
sebzeler
D
kurubaklagiller
E
yağlı tohumlar
Açıklama:
Kurubaklagiller, posa içeriklerinin yüksek olması ve yağ içeriklerinin düşük olması nedeniyle özellikle kalp-damar ve şeker hastalarının diyetinde sıklıkla yer almalıdır.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi et grubundaki besin çeşitlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yumurta
B
Salam
C
Sosis
D
Pirinç
E
Ceviz
Açıklama:
Et grubundaki besin çeşitleri arasında dana, koyun, kuzu eti, av hayvanları, su ürünleri (balık, karides, midye vb), kümes hayvanları, et ürünleri (salam, sosis, sucuk, pastırma), yumurta, kuru fasulye, nohut, mercimek gibi kurubaklagiller, ceviz, fındık, fıstık gibi yağlı tohumlar bulunur. Doğru yanıt D'dir.
Soru 32
Aşağıda verilen kümes hayvanı etlerinden hangisinin enerji değeri en yüksektir?
Seçenekler
A
Tavuk
B
Kaz
C
Ördek
D
Hindi
E
Horoz
Açıklama:
Kümes hayvanları, besin değerleri bakımından etlere benzerler, ancak daha az yağlıdırlar. Buna bağlı olarak da enerji değerleri koyun ve sığır etlerine oranla daha düşüktür. Bu hayvanlar içerisinde kaz etinin enerji değeri en yüksekken tavuk etinin enerji değeri ise en düşüktür. Doğru yanıt B'dir
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi av hayvanları etlerinin kalitesini ve lezzetini belirleyen unsurlardan biridir?
Seçenekler
A
Hayvanın türü
B
Hayvanın yaşı
C
Hayvanın yaşadığı bölge
D
Hayvanın kesilme biçimi
E
Hayvanın cinsiyeti
Açıklama:
Av hayvanlarının kalitesi ve lezzeti hayvanın yaşına, beslenmesine, aktivite düzeyine ve kesildiği mevsime bağlı olarak değişiklik gösterir. Av hayvanları çok hareketli olduklarından çok kaslı bir yapıya sahiptirler ve buna bağlı olarak etleri sert olur. Bu nedenle, belli bir süre bekletildikten sonra tüketilmeleri gereklidir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi sebze grubundaki besinler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Domates
B
Patlıcan
C
Patates
D
Biber
E
Kabak
Açıklama:
Domates, patlıcan, biber, hıyar, kabak meyve grubu içerisinde yer alan besinlerdir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 35
Bitkilerde A vitamini aktivitesi gösteren madde aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lesitin
B
Fosfolipid
C
Kazein
D
Beta karoten
E
Laktoalbumin
Açıklama:
Bitkilerde A vitamini aktivitesi gösteren madde Beta karotendir. Kazein ve Laktoalbumin süt proteinleridir. Lesitin, yumurta içerisinde bulunan bir fosfolipiddir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 36
Aşağıda verilen meyvelerden hangisinin C vitamini içeriği yüksektir?
Seçenekler
A
Nar
B
Üzüm
C
Elma
D
Erik
E
Çilek
Açıklama:
Brüksel lahanası, taze biber, domates, turunçgiller (portakal, grapefruit, mandalina), karpuz-kavun, çilek-böğürtlen gibi sebze ve meyvelerin C vitamini içeriği yüksektir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 37
Aşağıdaki tahıllardan hangisinde glutelin daha fazladır?
Seçenekler
A
Buğday
B
Pirinç
C
Mısır
D
Çavdar
E
Yulaf
Açıklama:
Tahıllar, aminoasit olarak prolamin, glutelin, globülin ve albumin içerir. Pirinçte glutelin, mısırda prolamin daha fazla iken, buğday ve çavdarda prolamin ve glutelin eşit miktardadır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisinin içerisinde vitaminler, mineraller, yağ ve protein yoktur?
Seçenekler
A
Nişasta
B
İrmik
C
Yulaf
D
Arpa
E
Ekmek
Açıklama:
Buğday, mısır ve patatesten elde edilen nişastanın içinde vitaminler, mineraller, yağ ve protein yoktur, saf karbonhidrattır. Yemeklerde koyulaştırıcı olarak kullanılır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 39
Aşağıdaki besin gruplarından hangisi kalp-damar ve şeker hastalarının diyetinde yer alması gerekmektedir?
Seçenekler
A
Su ürünleri
B
Süt grubu besinleri
C
Kurubaklagiller
D
Tam Tahıl ürünleri
E
Et ürünleri
Açıklama:
Tam tahıl ürünleri, posa içeriklerinin yüksek olması ve yağ içeriklerinin düşük olması nedeniyle özellikle kalp-damar ve şeker hastalarının diyetinde sıklıkla yer almalıdır.
Soru 40
Aşağıdaki un çeşitlerinden hangisi protein, yağ, kalsiyum, fosfor, demir ve B1 vitamini bakımından daha zengindir?
Seçenekler
A
Pirinç
B
Çavdar
C
Mısır
D
Yulaf
E
Buğday
Açıklama:
Yulaf unu protein, yağ, kalsiyum, fosfor, demir ve B1 vitamini bakımından diğer hububat unlarından daha zengindir. Daha çok çocuk mamalarında kullanılmakla birlikte, gıda sanayinde ve mutfaklarda kahvaltılık gevrek, bisküvi, pane vb. yapımında kullanımı yaygınlaşmıştır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisinin proteinleri “örnek protein” olarak değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
Sucuk
B
Karaciğer
C
Yumurta
D
Kara tavuk
E
Balık
Açıklama:
Yumurta proteinlerinin %100 oranında vücut proteinlerine dönüşmesi nedeniyle yumurta proteinleri “örnek protein” olarak değerlendirilmektedir. Doğru cevap C seçeneğinde verilmiştir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi süt grubuna giren besinlerin işlevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Dokuların onarımını sağlarlar.
B
Kemik ve dişlerin gelişimini sağlarlar.
C
Sinir ve kasların düzenli çalışmasını sağlarlar.
D
Kan yapımında görevli en önemli besin ögelerini sağlarlar.
E
Hastalıklara karşı direnç oluşumunda etkindirler.
Açıklama:
Kan yapımında görevli en önemli besin ögelerinin sağlanması et grubunun işlevlerindendir. Sorunun cevabı bu sebeple D seçeneğidir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisinin sarı ve yeşilimsi renkteki suyu Riboflavin (B2) vitamininden oldukça zengindir?
Seçenekler
A
Yumurta
B
Yoğurt
C
Soğan
D
Patates
E
Mısır
Açıklama:
Yoğurdun sarı ve yeşilimsi renkteki suyu Riboflavin (B2) vitamininden oldukça zengindir. Yoğurdun suyunun dökülmesi ile sağlık açısından son derece faydalı olan bu vitamin boşa gitmektedir. Doğru cevap B seçeneğinde verilmiştir.
Soru 44
Bitkiden elde edilen kısımlarına göre 'kuşkonmaz' hangi sebze grubunda yer alır?
Seçenekler
A
Çiçekler
B
Yumrular
C
Kökler
D
Soğanlar
E
Sürgünler
Açıklama:
Bitkiden elde edilen kısımlarına göre kuşkonmazın yer aldığı grup 'sürgünler'dir. Doğru cevap E seçeneğinde verilmiştir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi yapısal özelliklerine göre 'üzümsü meyveler' grubuna dahildir?
Seçenekler
A
Çilek
B
Kestane
C
Şeftali
D
İncir
E
Elma
Açıklama:
Üzümsü meyvelerin tipik temsilcisi üzümdür. Ayrıca yapıları birbirine benzeyen çilek, ahududu, böğürtlen ve dut bu grubun örnekleridir. Doğru cevap A seçeneğinde verilmiştir.
Soru 46
%90 (yüzde doksan)’dan daha fazla randımanlı unlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ekstra-ekstra un
B
Ekstra un
C
İkinci kalite un
D
Birinci kalite un
E
Özel amaçlı un
Açıklama:
%90 (yüzde doksan)’dan daha fazla randımanlı unlara da ikinci kalite unlar denir. Besin değeri en yüksek unlardır ve ekmek yapımında kullanılırlar.
Soru 47
Ekmek yapımında, buğdaydan sonra en çok kullanılan tahıl çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mısır
B
Pirinç
C
Arpa
D
Yulaf
E
Çavdar
Açıklama:
Çavdar, ekmek yapımında, buğdaydan sonra en çok kullanılan tahıl çeşididir. Doğru cevap E seçeneğinde verilmiştir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi buğdayın endosperm kısmının iri bir şekilde öğütülmesi ile elde edilir?
Seçenekler
A
Bulgur
B
Tarhana
C
Ekmek
D
İrmik
E
Nişasta
Açıklama:
İrmik, buğdayın endosperm kısmının iri bir şekilde öğütülmesi ile elde edilir. Hafif sarı renklidir. Piştiğinde su çekerek kabarır, saydamlaşır. Doğru cevap D seçeneğinde verilmiştir.
Soru 49
Gebelerin peynir tüketimi için önerilen günlük porsiyon miktarı ne kadardır?
Seçenekler
A
1 kibrit kutusu büyüklüğü
B
2 kibrit kutusu büyüklüğü
C
3 kibrit kutusu büyüklüğü
D
4 kibrit kutusu büyüklüğü
E
5 kibrit kutusu büyüklüğü
Açıklama:
Gebeler için önerilen günlük peynir porsiyon miktarı 2 kibrit kutusu büyüklüğüdür. Doğru cevap B seçeneğinde verilmiştir.
Soru 50
Yetişkinlerin tahıl grubu tüketimi için önerilen günlük porsiyon miktarı ne kadardır?
Seçenekler
A
1 porsiyon
B
2 porsiyon
C
3 porsiyon
D
4-6 porsiyon
E
6-11 porsiyon
Açıklama:
Yetişkinlerin günlük 6-11 porsiyon tahıl tüketmesi önerilmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 51
Türkiye'de ilk Beslenme ve Diyetetik Bölümü kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
1942
B
1952
C
1962
D
1972
E
1982
Açıklama:
Türkiye'de ilk Beslenme ve Diyetetik Bölümü 1962 yılında kurulmuştur
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi 'dört besin grubu 'modeli içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Tatlı grubu
B
Ekmek ve Tahıl grubu
C
Süt grubu
D
Meyve ve sebze grubu
E
Et grubu
Açıklama:
Tatlılar 'dört besin grubu 'modeli içinde yer almaz
Soru 53
I. Tabak modeli
II. Dört Besin Grubu
III. Besin piramidi
Yukarıda verilenlerden hangisi Türkiye'de kullanılan besin piramitidir?
II. Dört Besin Grubu
III. Besin piramidi
Yukarıda verilenlerden hangisi Türkiye'de kullanılan besin piramitidir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Dört besin grubu modeli ,Türkiye'de kullanılan besin piramitidir
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi Kümes hayvanları etleri ile ilgili yanlış bir ifadedir?
Seçenekler
A
Kümes hayvanlarının etleri, kırmızı etlere göre daha az yağlı olması
B
Kümes hayvanlarının etlerinin enerji değerleri koyun ve sığır etlerine oranla daha düşük olması
C
Doymuş yağ ve kolestrol içeriklerinin daha fazla olması
D
Protein içeriklerinin kırmızı ete oranla daha fazla olması
E
Demir içeriklerinin kırmızı ete göre daha az olması
Açıklama:
Doymuş yağ ve kolestrol içeriklerinin daha fazla olması yanlıştır
Soru 55
Aşağıdaki ifadelerden hangisi su ürünleri etleri ile ilgili yanlış bir ifadedir?
Seçenekler
A
Protein, A ve K ve B grubu vitaminleri bakımından zengindirler
B
Kabuklu deniz ürünlerinde balıklara kıyasla daha az kolestrol bulunur
C
Balık yağında çoğunlukla doymamış yağ asitleri bulunur
D
Kılçık kımı ile birlikte yenilen balıklar iyi kalsiyum kaynağıdır
E
Balıkların enerji değerleri bileşimlerinde bulunan yağ miktarına göre değişir
Açıklama:
Kabuklu deniz ürünlerinde balıklara kıyasla daha az kolestrol bulunur yanlıştır
Soru 56
Salam, sosis yapımında renk değişikliğini ve mikroorganizmaların üremesini engellemek için katılan kimyasalların zararlı etkileri hangi antioksidantlarla önlenebilir?
Seçenekler
A
C ve E
B
A ve E
C
D ve K
D
K ve E
E
A ve B
Açıklama:
Salam, sosis yapımında renk değişikliğini ve mikroorganizmaların üremesini engellemek için katılan kimyasalların zararlı etkileri C ve E antioksidantlarla önlenebilir
Soru 57
Yumurta protenlerinden % kaçı vücut proteinlerine dönüşür?
Seçenekler
A
% 100
B
% 80
C
%60
D
% 40
E
% 20
Açıklama:
Yumurta protenlerinden % 100 ü vücut proteinlerine dönüşür.
Soru 58
Isı ile sütün suyunun uçarılması sonucu elde edilen süt ürünü hangisidir?
Seçenekler
A
Süt tozu
B
Çökelek
C
Kefir
D
Krema
E
Tereyağ
Açıklama:
Isı ile sütün suyunun uçarılması sonucu elde edilen süt ürünü süttozudur.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi bitkinin yumru şeklinde elde edilen kısmına örnektir?
Seçenekler
A
Yer elması
B
Soğan
C
Kuşkonmaz
D
Enginar
E
Bamya
Açıklama:
yer elması bitkinin yumru şeklinde elde edilen kısmına örnektir.
Soru 60
Tahıllar, günlük enerji miktarının % ne kadarını karşılamaktadır?
Seçenekler
A
% 80
B
% 70
C
% 60
D
% 50
E
% 40
Açıklama:
Tahıllar, günlük enerji miktarının % 60 kadarını karşılamaktadır.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi dört besin gurubu modelinin başlıklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Et gurubu.
B
Su ürünleri gurubu.
C
Süt gurubu.
D
Sebze ve meyve gurubu.
E
Ekmek ve tahıl gurubu.
Açıklama:
Türkiye’de ilk Beslenme ve Diyetetik Bölümünün kuruluş yılı olan 1962 yılından itibaren Dört Besin Grubu modeli kullanılmaya başlanmış ve bu durum günümüze kadar sürdürülmüştür. Dört Besin Grubu modeline göre besinler, 1) Et Grubu, 2) Süt Grubu, 3) Sebze ve Meyve Grubu ve 4) Ekmek ve Tahıl grubu olarak gruplandırılmaktadır. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 62
Etler genel olarak kaç grupta toplanmaktadır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Etler genel olarak 6 grupta toplanmaktadır:
1. Kasaplık hayvan etleri (sığır, manda, domuz, koyun, keçi vb.)
2. Kümes hayvanları etleri (tavuk, kaz, ördek vb.)
3. Su ürünleri etleri (balık çeşitleri ile kabuklu deniz ürünleri)
4. Av hayvanları etleri (bıldırcın, keklik, tavşan vb.)
5. Sakatatlar (ciğer, yürek, böbrek, beyin vb.)
6. Et ürünleri (sucuk, sosis, salam, pastırma, kavurma, füme etler, gibi.) Doğru cevap E şıkkıdır.
1. Kasaplık hayvan etleri (sığır, manda, domuz, koyun, keçi vb.)
2. Kümes hayvanları etleri (tavuk, kaz, ördek vb.)
3. Su ürünleri etleri (balık çeşitleri ile kabuklu deniz ürünleri)
4. Av hayvanları etleri (bıldırcın, keklik, tavşan vb.)
5. Sakatatlar (ciğer, yürek, böbrek, beyin vb.)
6. Et ürünleri (sucuk, sosis, salam, pastırma, kavurma, füme etler, gibi.) Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 63
Özellikle salam, sosis yapımında karışıma eklenen nitrit-nitrat gibi kimyasalların etkilerini yok etmek için aşağıdaki vitamin guruplarından hangisine sahip yiyecekler tüketilmelidir?
Seçenekler
A
A-B vitaminleri
B
A-D vitaminleri
C
B-D vitaminleri
D
C-E vitaminleri
E
A-K vitaminleri
Açıklama:
Özellikle salam, sosis yapımında karışıma renk değişikliğini ve mikroorganizmaların üremesini önlemek için nitrit-nitrat gibi kimyasallar katılmaktadır. Bu kimyasalların vücutta oluşturabilecekleri zararlı etkiler C ve E vitamini gibi antioksidanlarla önlenebilmektedir. Bu tür ürünleri sık tüketmekten kaçınmalı ve tüketirken C ve E vitamininden zengin meyve ve sebzelere diyette yer vermeye dikkat etmelidir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 64
İçerdiği proteinlerin %100 oranında vücut proteinlerine dönüşmesi nedeniyle proteinleri “örnek protein” olarak değerlendirilen besin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Et
B
Süt
C
Balık
D
Tavuk
E
Yumurta
Açıklama:
Yumurta; kabuk, yumurta akı, yumurta sarısı olmak üzere üç bölümden oluşur. %11’i kabuk, %58’i yumurta akı, %31’i de yumurta sarısıdır. Yumurta akı %88 su, %11 protein, %0.2 yağ, %0,8 mineral ve az miktarda karbonhidrat içerir. Yumurta sarısı ise, %48 su, %17.5 protein, %32.5 yağ, %1.9 mineral ile az miktarda karbonhidrattan oluşur. Yumurta proteinlerinin %100 oranında vücut proteinlerine dönüşmesi nedeniyle yumurta proteinleri “örnek protein” olarak değerlendirilmektedir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 65
Hava boşluğu; “ekstra taze” olarak satışa sunulan yumurtalarda kaç mm’den yüksek olamaz?
Seçenekler
A
2 mm
B
3 mm
C
4 mm
D
5 mm
E
6 mm
Açıklama:
Yumurta kabuğunda kırık, çatlak, kan ve kir olmamalı, temiz olmalıdır. Hava boşluğu büyük olmamalıdır. Hava boşluğu; “ekstra taze” olarak satışa sunulan yumurtalarda 4 mm, diğerlerinde 6 mm’den yüksek olamaz ve sabit olur. Kırıldığında kötü kokusu olmamalı ve sarısı ile beyazı birbirine karışmamalıdır. Yumurta akı; berrak, saydam ve jel kıvamında olmalı, yabancı madde içermemelidir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 66
Yağı alınarak ayran haline getirilen yoğurdun tuzla ısıtılarak katılaştırılması sonucu elde edilen besin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yoğurt
B
Peynir
C
Süt tozu
D
Çökelek
E
Kefir
Açıklama:
Çökelek yağı alınarak ayran haline getirilen yoğurdun tuzla ısıtılarak katılaştırılması sonucu elde edilir. Protein değeri çok yüksektir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi meyve gurubuna giren sebzelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Havuç
B
Patlıcan
C
Biber
D
Hıyar
E
Kabak
Açıklama:
Sebzeler farklı şekilde guruplandırılabilmektedir:
A- Bitkiden elde edilen kısımlarına göre şöyle gruplandırılır:
• Yumrular: Yer elması, patates
• Kökler: Şalgam, pancar, havuç, kereviz
• Soğanlar: Pırasa, soğan, sarımsak
• Sürgünler: Kuşkonmaz
• Yaprak: Lahana, ıspanak, semizotu, pazı, vb
• Çiçekler: Enginar, karnabahar, bamya
• Meyveler: Domates, patlıcan, biber, hıyar, kabak
B- Renklerine göre ise şu şekilde gruplandırılır:
• Yeşil sebzeler: Maydanoz, ıspanak, semizotu vb.
• Kırmızı renkli sebzeler: Kırmızı pancar ve kırmızı lahana
• Sarı renkli sebzeler: Havuç, tatlı kabağı
• Beyaz renkli sebzeler: Patates, soğan, karnabahar, kereviz. Doğru cevap A şıkkıdır.
A- Bitkiden elde edilen kısımlarına göre şöyle gruplandırılır:
• Yumrular: Yer elması, patates
• Kökler: Şalgam, pancar, havuç, kereviz
• Soğanlar: Pırasa, soğan, sarımsak
• Sürgünler: Kuşkonmaz
• Yaprak: Lahana, ıspanak, semizotu, pazı, vb
• Çiçekler: Enginar, karnabahar, bamya
• Meyveler: Domates, patlıcan, biber, hıyar, kabak
B- Renklerine göre ise şu şekilde gruplandırılır:
• Yeşil sebzeler: Maydanoz, ıspanak, semizotu vb.
• Kırmızı renkli sebzeler: Kırmızı pancar ve kırmızı lahana
• Sarı renkli sebzeler: Havuç, tatlı kabağı
• Beyaz renkli sebzeler: Patates, soğan, karnabahar, kereviz. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 68
Meyveler, yetiştirildikleri iklim koşullarına göre kaç grupta incelenir?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Meyveler, yetiştirildikleri iklim koşullarına göre üç grupta incelenir:
• Ilıman kuşak meyveleri: Elma, armut gibi meyveler ile, kayısı, kiraz, vişne, şeftali ve erik gibi etli çekirdekli meyveler ve üzüm, çilek ahududu gibi yumuşak meyveleri içerir.
• Atropikal meyveler: Limon, portakal, grapefruit gibi turunçgil meyveleri ve avokado, incir ve kivi gibi meyveleri içerir.
• Tropikal (egzotik olarak da adlandırılırlar) meyveler: Japon elması, hurma, ananas, papaya vb. içerir. Doğru cevap B şıkkıdır.
• Ilıman kuşak meyveleri: Elma, armut gibi meyveler ile, kayısı, kiraz, vişne, şeftali ve erik gibi etli çekirdekli meyveler ve üzüm, çilek ahududu gibi yumuşak meyveleri içerir.
• Atropikal meyveler: Limon, portakal, grapefruit gibi turunçgil meyveleri ve avokado, incir ve kivi gibi meyveleri içerir.
• Tropikal (egzotik olarak da adlandırılırlar) meyveler: Japon elması, hurma, ananas, papaya vb. içerir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 69
Vücudun temel enerji kaynağı olan besin gurubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tahıl gurubu
B
Et gurubu
C
Süt gurubu
D
Meyveler
E
Sebzeler
Açıklama:
Tahıl grubuna giren besinlerin işlevleri aşağıdaki gibidir;
• Karbonhidratları yüksek oranda içermeleri nedeniyle vücudun temel enerji kaynağıdırlar.
• Sinir, sindirim sistemi ile deri sağlığı ve hastalıklara karşı direnç oluşumunda önemli görevleri vardır. Doğru cevap A şıkkıdır.
• Karbonhidratları yüksek oranda içermeleri nedeniyle vücudun temel enerji kaynağıdırlar.
• Sinir, sindirim sistemi ile deri sağlığı ve hastalıklara karşı direnç oluşumunda önemli görevleri vardır. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 70
Türkiye’de ilk Beslenme ve Diyetetik Bölümü hangi yılda kurulmuştur?
Seçenekler
A
1960
B
1962
C
1975
D
1980
E
1985
Açıklama:
Türkiye’de ilk Beslenme ve Diyetetik Bölümü 1962 yılında kurulmuştur. Doğru cevap B'dir.
Soru 71
Piyasada buğday unu randımanları kaç grupta incelenebilir?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Piyasada buğday unu randımanları 4 grupta incelenebilir:
1. %60-70 randımanlı unlara, ekstra-ekstra un denir. Kek, pasta yapımında kullanılırlar. Besin değeri (vitamin, mineral ve protein içeriği) en düşük olan unlardır.
2. %70-80 randımanlı unlara, ekstra un denir. Börek, çörek yapımında kullanılırlar.
3. %80-90 randımanlı unlara, birinci kalite un denir. Börek, çörek ve ekmek yapımında kullanılırlar.
4. %90’dan daha fazla randımanlı unlara da ikinci kalite unlar denir. Besin değeri en yüksek unlardır ve ekmek yapımında kullanılırlar. Doğru cevap C şıkkıdır.
1. %60-70 randımanlı unlara, ekstra-ekstra un denir. Kek, pasta yapımında kullanılırlar. Besin değeri (vitamin, mineral ve protein içeriği) en düşük olan unlardır.
2. %70-80 randımanlı unlara, ekstra un denir. Börek, çörek yapımında kullanılırlar.
3. %80-90 randımanlı unlara, birinci kalite un denir. Börek, çörek ve ekmek yapımında kullanılırlar.
4. %90’dan daha fazla randımanlı unlara da ikinci kalite unlar denir. Besin değeri en yüksek unlardır ve ekmek yapımında kullanılırlar. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 72
Hangi seçenek Dört Besin Grubu modeline göre besinler grubunda yer almaz?
Seçenekler
A
Et grubu
B
Süt grubu
C
Sebze ve meyve grubu
D
Vitaminler grubu
E
Ekmek ve tahıl grubu
Açıklama:
Dört Besin Grubu modeline göre besinler, 1) Et Grubu, 2) Süt Grubu, 3) Sebze ve Meyve Grubu ve 4) Ekmek ve Tahıl grubu olarak gruplandırılmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 73
Hangisi protein, A, K ve B grubu vitaminleri ile iyot, fosfor ve çinko gibi mineraller bakımından zengin olan et grubudur?
Seçenekler
A
Kasaplık hayvan etleri
B
Kümes hayvanları etleri
C
Su ürünleri etleri
D
Av hayvanları etleri
E
Et ürünleri
Açıklama:
Su ürünleri, tatlı su ve denizden elde edilen balıklar ile kabuklu ve kabuksuz su ürünlerini kapsar. Protein, A, K ve B grubu vitaminleri ile iyot, fosfor ve çinko gibi mineraller bakımından zengindir. Doğru cevap C'dir.
Soru 74
Hangisi taze balığın özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Parlak gözler
B
Lekesiz
C
Diri pullar
D
Yumuşak kaslar
E
Kırmızımsı pembe solungaçlar
Açıklama:
Taze balığın gözleri parlak, lekesiz, solungaçları kırmızımsı pembe, pulları ve yüzgeçleri diri, kasları sert ve esnektir. Taze balıkta kaslara basıldığı zaman parmağın bıraktığı iz hemen düzelir, kokusu yoktur. Kötü koku balığın bayatlığının bir göstergesidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 75
Hangi seçenekte büyüme çağındaki çocukların günlük beslenmelerinde bulunması gereken süt ya da yoğurt porsiyonu doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
En az 2 su bardağı
B
En az 3 su bardağı
C
En az 4 su bardağı
D
En az 5 su bardağı
E
En az 6 su bardağı
Açıklama:
Büyüme çağındaki çocukların günlük beslenmelerinde bu gruptan en az iki su bardağı süt ya da yoğurt bulunmalıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 76
Hangi seçenekte birinci kalite unun randıman aralığı doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
%40-50 (yüzde elli-kırk)
B
%50-60 (yüzde elli-altmış)
C
%60-70 (yüzde altmış-yetmiş)
D
%70-80 (yüzde yetmiş-seksen)
E
%80-90 (yüzde seksen doksan)
Açıklama:
%80-90 (yüzde seksen-doksan) randımanlı unlara, birinci kalite un denir.
Soru 77
Hangi seçenekte okul öncesi dönem çocuklarının günlük olarak tüketmesi gereken et grubu besin porsiyonu doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
1-2 porsiyon
B
2-3 porsiyon
C
3-4 porsiyon
D
4-5 porsiyon
E
5-6 porsiyon
Açıklama:
Okul öncesi dönem çocuklarının günlük olarak tüketmesi gereken et grubu besin 3-4 porsiyondur. Doğru cevap C'dir.
Soru 78
Hangi seçenekte gebelerin günlük olarak tüketmesi gereken et grubu besin porsiyonu doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
1-2 porsiyon
B
2-3 porsiyon
C
3-4 porsiyon
D
4-5 porsiyon
E
5-6 porsiyon
Açıklama:
Gebelerin günlük olarak tüketmesi gereken et grubu besin miktarı 3-4 porsiyondur. Doğru cevap C'dir.
Soru 79
Hangi seçenekte yetişkinlerin günlük olarak tüketmesi gereken sebze ve meyve grubu besin miktarı doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
300 gram
B
400 gram
C
500 gram
D
600 gram
E
700 gram
Açıklama:
Yetişkinlerin günlük olarak tüketmesi gereken sebze ve meyve grubu besin miktarı 600 gramdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 80
Hangi seçenekte yetişkinlerin günlük olarak tüketmesi önerilen tahıl grubu besin miktarı doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
2-4 porsiyon
B
4-7 porsiyon
C
7-10 porsiyon
D
6-11 porsiyon
E
10-12 porsiyon
Açıklama:
Yetişkinlerin günlük olarak tüketmesi önerilen tahıl grubu besin miktarı 6-11 porsiyondur. Doğru cevap D'dir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi dört besin grubunun içinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Su grubu
B
Süt grubu
C
Meyve suyu grubu
D
Meşrubat grubu
E
Balık grubu
Açıklama:
Dört Besin Grubu modeline göre besinler, 1) Et Grubu, 2) Süt Grubu, 3) Sebze ve Meyve Grubu ve 4) Ekmek ve Tahıl grubu olarak gruplandırılmaktadır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 82
Bakla hangi besin grubuna aittir?
Seçenekler
A
Yağlı tohumlar
B
Kuru tohumlar
C
Kuru baklagiller
D
Taze baklagiller
E
Sert kabuklu meyveler
Açıklama:
Kurubaklagiller: Kurubaklagiller olgunlaşmış tohumlar olduklarından esas bileşimle-ri karbonhidrat ve proteindir. Tanelerin dış kısımlarında posa, iç kısımlarında ise nişasta bulunur. Başlıca kurubaklagil çeşitleri nohut, fasulye, mercimek, bakla, bezelye, börülce, barbunya ve soya fasulyesidir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 83
Dut hangi besin grubundan sayılmaktadır?
Seçenekler
A
Sert çekirdekli meyveler
B
Sert kabuklu meyveler
C
Üzümsü meyveler
D
Turunçgil meyveleri
E
Yumuşak çekirdekli meyveler
Açıklama:
Üzümsü meyveler: Tohumları meyvelerin yenen et kısmı çevreler. Tipik temsilcisi üzümdür. Ayrıca yapıları birbirine benzeyen çilek, ahududu, böğürtlen ve dut bu grubun örnekleridir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi sebze ve meyvelerin işlevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kemik ve dişlerin gelişimini sağlarlar
B
Sinir, sindirim sistemi ve deri sağlığında görev alan besin ögeleri en çok bu grupta bulunur
C
Dokuların onarımını sağlarlar
D
Kan yapımında görev alan ögelerden zengindirler
E
Açlık hissi yaratır
Açıklama:
Sebze ve Meyvelerin İşlevleri:
Büyüme ve gelişmeye yardım ederler,
Hücre yenilenmesini ve doku onarımını sağlarlar,
Deri ve göz sağlığı için temel ögeler içerirler,
Diş ve diş eti sağlığını korurlar,
Kan yapımında görev alan ögelerden zengindirler,
Hastalıklara karşı direncin oluşumunda etkindirler,
Bağırsak faaliyetlerine yardımcı olurlar,
Doygunluk hissi yaratırlar.
Soru 85
Yetişkinlerin yumurtayı tüketme sıklığının olması gereken hali aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Haftada 3-4 kez 1 adet
B
Günde 2 adet
C
Haftanın her günü 2 adet
D
Haftada 2 kez 3 adet
E
Hafta 7-8 kez 2 adet
Açıklama:
Yetişkinlerin yumurtayı tüketme sıklığı haftada 3-4 kez 1 adet şeklinde olmalıdır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 86
İlköğretim çocuklarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Haftada bir kez yumurta yemelidirler
B
Haftada bir kez kurubaklagil yemelidirler
C
Haftada 3-4 kez 1 porsiyon kurubaklagil yemelidirler
D
3 öğün et yemelidirler
E
3 öğün balık yemelidirler
Açıklama:
İlköğretim çocuklar haftada 3-4 kez 1 porsiyon kurubaklagil yemelidirler. Doğru yanıt C'dir.
Soru 87
Yetişkinlerin günlük süt ve yoğurt tüketimi hangi sıklıkta olmalıdır?
Seçenekler
A
1 porsiyon
B
Yarım porsiyon
C
1,5 porsiyon
D
2-3 porsiyon
E
3-4 porsiyon
Açıklama:
Yetişkinler; günlük 2-3 porsiyon, süt ve süt ürünleri tüketmelidir.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi balığın kalite tanımına uygundur?
Seçenekler
A
Gözleri mat olmalıdır.
B
Gözleri parlak olmalıdır.
C
Kasları yumuşak olmalıdır.
D
Solungaçları açık pembe olmalıdır.
E
Pulları ve yüzgeçleri yumuşak olmalıdır.
Açıklama:
Balık: Taze balığın gözleri parlak, lekesiz, solungaçları kırmızımsı pembe, pulları ve yüzgeçleri diri, kasları sert ve esnektir. Taze balıkta kaslara basıldığı zaman parmağın bıraktığı iz hemen düzelir, kokusu yoktur. Kötü koku balığın bayatlığının bir göstergesidir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi dana ve koyun etinin kalite tanımına uygundur?
Seçenekler
A
Esnek olmamalıdır
B
Dana eti kırmızıya yakın pembe olmalıdır
C
Koyun eti soluk pembe olmalıdır
D
Elle bastırılınca çökmelidir
E
Kesilen yüzeyi nemli olmalıdır
Açıklama:
Dana ve koyun eti: Esnek olmalı, elle bastırılınca eski haline gelebilmeli, kesilen yüzeyi nemli olmalı, yağlı kısım sert ve pembe beyaz olmalıdır. Dana eti soluk pembe, koyun eti daha parlak pembe hatta kırmızıya yakın olmalıdır.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi Dört Besin Grubu modeline göre et grubunda yer alır?
Seçenekler
A
Nohut
B
Peynir
C
Domates
D
Patates
E
Buğday
Açıklama:
Et grubundaki dana, koyun, kuzu eti, av hayvanları, su ürünleri (balık, karides, midye vb), kümes hayvanları, et ürünleri (salam, sosis, sucuk, pastırma), yumurta, kuru fasulye, nohut, mercimek gibi kurubaklagiller, ceviz, fındık, fıstık gibi yağlı tohumlar bulunur.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi et grubunun temel işlevleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Vücudun temel enerji kaynağıdırlar.
B
Deri ve göz sağlığı için temel ögeler içerirler.
C
Diş ve diş eti sağlığını korurlar.
D
Barsak faaliyetlerine yardımcı olurlar.
E
Kan yapımında görevli önemli besin ögeleri içerirler.
Açıklama:
Et grubundaki besinler;
- Büyüme ve gelişmeyi sağlarlar.
- Hücre yenilenmesi, doku onarımı ve görme işlevinde görev alan besin ögelerini sağlarlar.
- Kan yapımında görevli en önemli besin ögeleri bu grup tarafından sağlanır.
- Sinir, sindirim sistemi ve deri sağlığında görev alan besin ögeleri en çok bu grupta
bulunur. - Hastalıklara karşı direnç kazanılmasında rolü olan en önemli besin grubudur.
Soru 92
Aşağıdaki et ürünlerinden hangisinden elde edilen yağ omega-3 yağ asitleri açısından zengindir?
Seçenekler
A
Kasaplık hayvanlar
B
Kümes hayvanları
C
Su ürünleri
D
Av hayvanları
E
Sakatatlar
Açıklama:
Balık yağında yüksek oranda omega-3 yağ asitleri bulunur.
Soru 93
Hangi besin, proteinlerinin %100 oranında vücut proteinlerine dönüşmesi nedeniyle örnek protein olarak değerlendirilir?
Seçenekler
A
Bezelye
B
Yumurta
C
Ceviz
D
Beyin
E
Kaz eti
Açıklama:
Yumurta proteinlerinin %100 oranında vücut proteinlerine dönüşmesi nedeniyle yumurta proteinleri “örnek protein” olarak değerlendirilmektedir.
Soru 94
- Protein
- Karbonhidrat
- Kalsiyum
- B2,B12 ve A vitamini
- Fosfor
- Potasyum
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
I, III, IV, V
C
I, III, V, VI
D
II, IV, V, VI
E
III, IV, V, VI
Açıklama:
Süt ürünleri grubunda yer alan besinler vücudumuz için gerekli kalsiyum ve riboflavin (B2 vitamini) için en iyi kaynaktırlar. Bu grup ayrıca protein, fosfor ile B12 ve A vitamininden zengindir.
Soru 95
Kefir ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sütün mayalandırılmasıyla elde edilir
B
Sütteki tüm besin maddelerini içerir.
C
Besin değeri oldukça düşüktür.
D
Yapısındaki bol miktarda mikroorganizma içerir.
E
Sindirimi kolay bir besin maddesidir.
Açıklama:
Kefir, sütün mayalandırılmasıyla elde edilen bir süt türevidir. Sütteki tüm besin maddelerini içerdiği için besin değeri oldukça yüksek olan kefir, yapısındaki mikroorganizmalardan dolayı sindirimi kolay olan çok değerli bir besin maddesi olarak kabul edilmektedir.
Soru 96
Aşağıdaki besinlerden hangisi iyi bir A vitamini kaynağıdır?
Seçenekler
A
Ispanak
B
Portakal
C
Bezelye
D
Karpuz
E
Taze biber
Açıklama:
Havuç, tatlı patates, ıspanak gibi koyu yeşil yapraklı ve sarı sebzeler ile koyu sarı meyvelerin çoğu (kavun, kayısı, şeftali vb) A vitamininin çok iyi kaynağıdırlar.
Soru 97
Tahıl grubunun diğer besin gruplarından fazla içerdiği ve bu nedenle en önemli kaynağı sayıldığı besin ögesi hangisidir?
Seçenekler
A
Vitaminler
B
Protein
C
Kalsiyum
D
Karbonhidrat
E
Demir
Açıklama:
Tahıl grubu besinlerin önemli kısmı karbonhidrattır (nişasta, lif). Bu nedenle de tahıllar vücudun temel enerji kaynağıdır.
Soru 98
Ekmek ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Ekmek iyi bir karbonhidrat kaynağıdır.
B
Ekmek yapımında gluten oluşması için yeterince yoğurma önemlidir.
C
Ekmekte gaz oluşumu maya bakterilerinin çalışması ile meydana gelir.
D
En kaliteli ekmekler pirinç ve mısır unundan yapılır.
E
Ekmeğin mayalı ya da mayasız yapılan türleri vardır.
Açıklama:
Pirinç ve mısır unundan kaliteli ekmek yapılmaz.
Soru 99
Hangi besin grubu posa içeriklerinin yüksek olması ve yağ içeriklerinin düşük olması nedeniyle özellikle kalp-damar ve şeker hastalarının diyetinde sıklıkla yer almalıdır?
Seçenekler
A
Yumurta
B
Kemikli etler
C
Kurubaklagiller
D
Sebzeler
E
Süt
Açıklama:
Kurubaklagiller, posa içeriklerinin yüksek olması ve yağ içeriklerinin düşük olması nedeniyle özellikle kalp-damar ve şeker hastalarının diyetinde sıklıkla yer almalıdır.
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi "Et gurubu"besinlerden birisidir?
Seçenekler
A
Mercimek
B
Kefir
C
Kuşkonmaz
D
Enginar
E
Pazı
Açıklama:
Et grubundaki besin çeşitleri: Bu grupta dana, koyun, kuzu eti, av hayvanları, su ürünleri (balık, karides, midye vb), kümes hayvanları, et ürünleri (salam, sosis, sucuk, pastırma), yumurta, kuru fasulye, nohut, mercimek gibi kurubaklagiller, ceviz, fındık, fıstık gibi yağlı tohumlar bulunur.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi "sebze ve meyve gurubu" besinlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Soğan
B
Nohut
C
Kestane
D
Kuşkonmaz
E
Patates
Açıklama:
SEBZE VE MEYVE GRUBU
Gruptaki besin çeşitleri: Bitkilerin her türlü yenebilen kısmı sebze ve meyve grubu altında
toplanır. Her türlü sebze ve meyve bu grup altında yer alır.
Sebzeler farklı şekilde gruplandırılabilmektedir:
A- Bitkiden elde edilen kısımlarına göre şöyle gruplandırılır:
• Yumrular: Yer elması, patates
• Kökler: Şalgam, pancar, havuç, kereviz
• Soğanlar: Pırasa, soğan, sarımsak
• Sürgünler: Kuşkonmaz
• Yaprak: Lahana, ıspanak, semizotu, pazı, vb
• Çiçekler: Enginar, karnabahar, bamya
• Meyveler: Domates, patlıcan, biber, hıyar, kabak
B- Renklerine göre ise şu şekilde gruplandırılır:
• Yeşil sebzeler: Maydanoz, ıspanak, semizotu vb.
• Kırmızı renkli sebzeler: Kırmızı pancar ve kırmızı lahana
• Sarı renkli sebzeler: Havuç, tatlı kabağı
• Beyaz renkli sebzeler: Patates, soğan, karnabahar, kereviz.
Meyveler yetiştirildikleri iklim koşullarına ve yapısal özelliklerine göre gruplandırılır:
Meyveler, yetiştirildikleri iklim koşullarına göre üç grupta incelenir:
• Ilıman kuşak meyveleri: Elma, armut gibi meyveler ile, kayısı, kiraz, vişne, şeftali
ve erik gibi etli çekirdekli meyveler ve üzüm, çilek ahududu gibi yumuşak meyveleri
içerir.
• Atropikal meyveler: Limon, portakal, grapefruit gibi turunçgil meyveleri ve avokado,
incir ve kivi gibi meyveleri içerir.
• Tropikal (egzotik olarak da adlandırılırlar) meyveler: Japon elması, hurma, ananas,
papaya vb. içerir.
Meyveler, yapısal özelliklerine göre ise şu şekilde gruplandırılır:
1. Yumuşak çekirdekli meyveler: Tohumları meyve ortasında yer alır ve etrafı yenen
et kısmıyla çevrilmiştir. Dışta kalınca bir kabuk bulunur. Elma, armut, ayva bu
grubun örnekleridir.
2. Sert çekirdekli meyveler: Bu meyvelerde tohum sertleşmiş bir kabukla kaplıdır.
Üzerinde yenen et kısmı bulunur. En dıştaki kabuk incedir. Şeftali, kayısı, erik,
kiraz-vişne bu grubun örnekleridir.
3. Sert kabuklu meyveler: Tohum ya da meyve sertleşmiş bir kabukla çevrilmiştir.
Fındık, kestane, ceviz, badem, vb. örnektir. Kestane dışında bu gruptaki meyveler
besin grupları içinde yağ içerikleri yüksek olduğundan yağlı tohumlar olarak adlandırılır.
4. Üzümsü meyveler: Tohumları meyvelerin yenen et kısmı çevreler. Tipik temsilcisi
üzümdür. Ayrıca yapıları birbirine benzeyen çilek, ahududu, böğürtlen ve dut bu
grubun örnekleridir.
5. Turunçgil meyveleri: Tohum ve tohum yapılarını yumuşak et ve kabuğun çevrelediği
portakal, mandalina, limon, grapefruit örnek olarak verilebilir.
6. Diğer meyveler: İncir, nar, muz gibi meyveler de bu grubu oluşturur.
Gruptaki besin çeşitleri: Bitkilerin her türlü yenebilen kısmı sebze ve meyve grubu altında
toplanır. Her türlü sebze ve meyve bu grup altında yer alır.
Sebzeler farklı şekilde gruplandırılabilmektedir:
A- Bitkiden elde edilen kısımlarına göre şöyle gruplandırılır:
• Yumrular: Yer elması, patates
• Kökler: Şalgam, pancar, havuç, kereviz
• Soğanlar: Pırasa, soğan, sarımsak
• Sürgünler: Kuşkonmaz
• Yaprak: Lahana, ıspanak, semizotu, pazı, vb
• Çiçekler: Enginar, karnabahar, bamya
• Meyveler: Domates, patlıcan, biber, hıyar, kabak
B- Renklerine göre ise şu şekilde gruplandırılır:
• Yeşil sebzeler: Maydanoz, ıspanak, semizotu vb.
• Kırmızı renkli sebzeler: Kırmızı pancar ve kırmızı lahana
• Sarı renkli sebzeler: Havuç, tatlı kabağı
• Beyaz renkli sebzeler: Patates, soğan, karnabahar, kereviz.
Meyveler yetiştirildikleri iklim koşullarına ve yapısal özelliklerine göre gruplandırılır:
Meyveler, yetiştirildikleri iklim koşullarına göre üç grupta incelenir:
• Ilıman kuşak meyveleri: Elma, armut gibi meyveler ile, kayısı, kiraz, vişne, şeftali
ve erik gibi etli çekirdekli meyveler ve üzüm, çilek ahududu gibi yumuşak meyveleri
içerir.
• Atropikal meyveler: Limon, portakal, grapefruit gibi turunçgil meyveleri ve avokado,
incir ve kivi gibi meyveleri içerir.
• Tropikal (egzotik olarak da adlandırılırlar) meyveler: Japon elması, hurma, ananas,
papaya vb. içerir.
Meyveler, yapısal özelliklerine göre ise şu şekilde gruplandırılır:
1. Yumuşak çekirdekli meyveler: Tohumları meyve ortasında yer alır ve etrafı yenen
et kısmıyla çevrilmiştir. Dışta kalınca bir kabuk bulunur. Elma, armut, ayva bu
grubun örnekleridir.
2. Sert çekirdekli meyveler: Bu meyvelerde tohum sertleşmiş bir kabukla kaplıdır.
Üzerinde yenen et kısmı bulunur. En dıştaki kabuk incedir. Şeftali, kayısı, erik,
kiraz-vişne bu grubun örnekleridir.
3. Sert kabuklu meyveler: Tohum ya da meyve sertleşmiş bir kabukla çevrilmiştir.
Fındık, kestane, ceviz, badem, vb. örnektir. Kestane dışında bu gruptaki meyveler
besin grupları içinde yağ içerikleri yüksek olduğundan yağlı tohumlar olarak adlandırılır.
4. Üzümsü meyveler: Tohumları meyvelerin yenen et kısmı çevreler. Tipik temsilcisi
üzümdür. Ayrıca yapıları birbirine benzeyen çilek, ahududu, böğürtlen ve dut bu
grubun örnekleridir.
5. Turunçgil meyveleri: Tohum ve tohum yapılarını yumuşak et ve kabuğun çevrelediği
portakal, mandalina, limon, grapefruit örnek olarak verilebilir.
6. Diğer meyveler: İncir, nar, muz gibi meyveler de bu grubu oluşturur.
Soru 102
Aşağıdakilerden hangisi "Et gurubu besinlerin işlevleri"nden birisidir?
Seçenekler
A
Barsak faaliyetlerine yardımcı olurlar
B
Doygunluk hissi yaratırlar.
C
Göz sağlığı için temel ögeler içerirler,
D
Diş ve diş eti sağlığını korurlar
E
Sinir, sindirim sistemi sağlığında görev alan besin ögelerini içerirler
Açıklama:
Et Gurubunun besinlerin İşlevleri
• Büyüme ve gelişmeyi sağlarlar,
• Hücre yenilenmesi, doku onarımı ve görme işlevinde görev alan besin ögelerini sağlarlar,
• Kan yapımında görevli en önemli besin ögeleri bu grup tarafından sağlanır,
• Sinir, sindirim sistemi ve deri sağlığında görev alan besin ögeleri en çok bu grupta bulunur,
• Hastalıklara karşı direnç kazanılmasında rolü olan en önemli besin grubudur.
• Büyüme ve gelişmeyi sağlarlar,
• Hücre yenilenmesi, doku onarımı ve görme işlevinde görev alan besin ögelerini sağlarlar,
• Kan yapımında görevli en önemli besin ögeleri bu grup tarafından sağlanır,
• Sinir, sindirim sistemi ve deri sağlığında görev alan besin ögeleri en çok bu grupta bulunur,
• Hastalıklara karşı direnç kazanılmasında rolü olan en önemli besin grubudur.
Soru 103
- Esnek olmalı, elle bastırılınca eski haline gelebilmelidir.
- Kesilen yüzeyi nemli olmalıdır.
- Yağlı kısım sert ve pembe beyaz olmalıdır.
- Koyun eti soluk pembe olmalıdır.
- Dana eti daha parlak pembe hatta kırmızıya yakın olmalıdır.
Seçenekler
A
Yalnız I, II, III
B
Yalnız I, II, III, IV
C
I, II, III, IV, V
D
Yalnız IV, V
E
Yalnız II, IV, V
Açıklama:
Dana ve koyun eti: Esnek olmalı, elle bastırılınca eski haline gelebilmeli, kesilen yüzeyi nemli olmalı, yağlı kısım sert ve pembe beyaz olmalıdır. Dana eti soluk pembe, koyun eti daha parlak pembe hatta kırmızıya yakın olmalıdır.
Soru 104
Aşağıdakilerden hangisi kaliteli tavuk etinin taşıması gereken özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Derisi canlı, parlak olmalıdır.
B
Deride parçalanma, kesilme, kan birikimi ve çürüme belirtileri göstermemelidir.
C
Göğüs kısmı düz kenarlı ve çok taze olmalıdır, göğüs kemiği bastırıldığında esnek olmalıdır.
D
Dokusu çok taze, esnek olmalı ayrıca kokusu hoşa giden karakteristik kokuda olmalıdır.
E
Kemikleri sert olmalı esnek olmamalıdır?
Açıklama:
Tavuk eti: Derisi canlı, parlak olmalıdır. Deride parçalanma, kesilme, kan birikimi ve çürüme belirtileri (uygun olmayan şekilde dondurulmuş olduğunun da bir göstergesidir) göstermemelidir. Göğüs kısmı düz kenarlı ve çok taze olmalıdır, göğüs kemiği bastırıldığında esnek olmalıdır. Dokusu çok taze, esnek olmalı ayrıca kokusu hoşa giden karakteristik kokuda olmalıdır. Kanat ve bacak kısımları iyi gelişmiş ve taze olmalıdır. Kemikleri iyi durumda ve esnek olmalıdır. Tavuğun üzerindeki yağ az olmalı, özellikle karın boşluğunda az yağ bulunmalıdır.
Soru 105
- Tahılların önemli kısmı karbonhidrattır (nişasta, lif).
- Tahıllar vitamin ve mineralleri (çinko, demir) içermesi nedeniyle sağlık açısından önemlidirler.
- Tahıl tanelerinin yağı vitamin E’den zengindir.
- Tahıllarda A vitamini aktivitesi gösteren ögelerle, C vitamini hemen hemen yoktur.
- Tahıllar B12 dışındaki B grubu vitaminlerinden zengin, özellikle B1 vitamini (tiamin) için en iyi kaynaktır.
Seçenekler
A
I, II, III, IV, V
B
Yalnız I, II, III
C
Yalnız I, II, III, IV
D
Yalnız I, III, IV
E
Yalnız V
Açıklama:
TAHIL VE EKMEK GRUBU
Gruptaki besin çeşitleri: Buğday, pirinç, mısır, çavdar, yulaf ve bunlardan yapılan un, ekmek, şehriye, kuskus, yarma, irmik, makarna, bulgur, gevrek, yufka, börek, kurabiye ve benzeri besinler bu gruba girer.
Besin ögesi içerikleri: Bu grup besinlerin önemli kısmı karbonhidrattır (nişasta, lif). Bu nedenle de tahıllar vücudun temel enerji kaynağıdır. Vitamin ve mineralleri (çinko, demir) içermesi nedeniyle sağlık açısından önemlidirler. Tahıl tanelerinin yağı vitamin E’den zengindir. Tahıllarda A vitamini aktivitesi gösteren ögelerle, C vitamini hemen hemen yoktur. Tahıllar B12 dışındaki B grubu vitaminlerinden zengin, özellikle B1 vitamini (tiamin) için en iyi kaynaktır. Bu vitaminler tahıl tanelerinin çoğunlukla kabuk ve özünde bulunur. Aminoasit olarak prolamin, glutelin, globülin ve albumin içerir. Pirinçte glutelin, mısırda prolamin daha fazla iken, buğday ve çavdarda prolamin ve glutelin eşit miktardadır.
Gruptaki besin çeşitleri: Buğday, pirinç, mısır, çavdar, yulaf ve bunlardan yapılan un, ekmek, şehriye, kuskus, yarma, irmik, makarna, bulgur, gevrek, yufka, börek, kurabiye ve benzeri besinler bu gruba girer.
Besin ögesi içerikleri: Bu grup besinlerin önemli kısmı karbonhidrattır (nişasta, lif). Bu nedenle de tahıllar vücudun temel enerji kaynağıdır. Vitamin ve mineralleri (çinko, demir) içermesi nedeniyle sağlık açısından önemlidirler. Tahıl tanelerinin yağı vitamin E’den zengindir. Tahıllarda A vitamini aktivitesi gösteren ögelerle, C vitamini hemen hemen yoktur. Tahıllar B12 dışındaki B grubu vitaminlerinden zengin, özellikle B1 vitamini (tiamin) için en iyi kaynaktır. Bu vitaminler tahıl tanelerinin çoğunlukla kabuk ve özünde bulunur. Aminoasit olarak prolamin, glutelin, globülin ve albumin içerir. Pirinçte glutelin, mısırda prolamin daha fazla iken, buğday ve çavdarda prolamin ve glutelin eşit miktardadır.
Soru 106
%80-90 Randımanlı unlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ekstra-ekstra un
B
Ekstra un
C
Birinci kalite un
D
İkinci kalite un
E
Üçüncü kalite un
Açıklama:
Piyasada buğday unu randımanları 4 grupta incelenebilir:
1. %60-70 randımanlı unlara, ekstra-ekstra un denir. Kek, pasta yapımında kullanılırlar. Besin değeri (vitamin, mineral ve protein içeriği) en düşük olan unlardır.
2. %70-80 randımanlı unlara, ekstra un denir. Börek, çörek yapımında kullanılırlar.
3. %80-90 randımanlı unlara, birinci kalite un denir. Börek, çörek ve ekmek yapımında kullanılırlar.
4. %90’dan daha fazla randımanlı unlara da ikinci kalite unlar denir. Besin değeri en yüksek unlardır ve ekmek yapımında kullanılırlar.
1. %60-70 randımanlı unlara, ekstra-ekstra un denir. Kek, pasta yapımında kullanılırlar. Besin değeri (vitamin, mineral ve protein içeriği) en düşük olan unlardır.
2. %70-80 randımanlı unlara, ekstra un denir. Börek, çörek yapımında kullanılırlar.
3. %80-90 randımanlı unlara, birinci kalite un denir. Börek, çörek ve ekmek yapımında kullanılırlar.
4. %90’dan daha fazla randımanlı unlara da ikinci kalite unlar denir. Besin değeri en yüksek unlardır ve ekmek yapımında kullanılırlar.
Soru 107
Aşağıdakilerden hangisi %60-70 randımanlı, kek-pasta yapımında kullanılan, besin değeri (vitamin, mineral ve protein içeriği) en düşük olan unlara verilen isimdir?
Seçenekler
A
Ekstra-ekstra un
B
Ekstra un
C
1. Kalite un
D
2. Kalite un
E
3. Kalite un
Açıklama:
%60-70 randımanlı unlara, ekstra-ekstra un denir. Kek, pasta yapımında kullanılırlar. Besin değeri (vitamin, mineral ve protein içeriği) en düşük olan unlardır.
Soru 108
Brüksel lahanası, taze biber, domates, turunçgiller, karpuz-kavun, çilek-böğürtlen gibi sebze ve meyveler hangi vitamin bakımından zengindir?
Seçenekler
A
A
B
D
C
E
D
C
E
B
Açıklama:
Brüksel lahanası, taze biber, domates, turunçgiller (portakal, grapefruit, mandalina), karpuz-kavun, çilek-böğürtlen gibi sebze ve meyvelerin C vitamini içeriği yüksektir.
Soru 109
Havuç, tatlı patates, ıspanak gibi koyu yeşil yapraklı ve sarı sebzeler ile koyu sarı meyvelerin çoğu (kavun, kayısı, şeftali vb) hangi vitaminin kaynağıdırlar.
Seçenekler
A
A
B
B
C
C
D
D
E
E
Açıklama:
Havuç, tatlı patates, ıspanak gibi koyu yeşil yapraklı ve sarı sebzeler ile koyu sarı meyvelerin çoğu (kavun, kayısı, şeftali vb) A vitamininin çok iyi kaynağıdırlar.
Soru 110
Protein, A, K ve B grubu vitaminleri ile iyot, fosfor ve çinko gibi mineraller bakımından zengin olan et grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kasaplık hayvan etleri
B
Kümes hayvan etleri
C
Kümes hayvan etleri
D
Su ürünleri etleri
E
Sakatatlar
Açıklama:
Su ürünleri etleri: Su ürünleri, tatlı su ve denizden elde edilen balıklar ile kabuklu
ve kabuksuz su ürünlerini kapsar. Protein, A, K ve B grubu vitaminleri ile iyot, fosfor ve
çinko gibi mineraller bakımından zengindir. Balıkların enerji değerleri bileşimlerinde bulunan
yağ miktarına göre değişir. Kılçık kısmı ile birlikte yenilebilen balıklar iyi kalsiyum
kaynağıdır. Balıklarda daha az doymuş yağ asidi ve kolesterol bulunurken, kabuklu deniz
ürünlerinde balıklara kıyasla daha fazla kolesterol bulunur. Balık yağında çoğunlukla doymamış
yağ asitleri bulunur. Balık yağında bulunan omega-3 yağ asitlerinin sağlık üzerinde
önemli koruyucu etkileri vardır
ve kabuksuz su ürünlerini kapsar. Protein, A, K ve B grubu vitaminleri ile iyot, fosfor ve
çinko gibi mineraller bakımından zengindir. Balıkların enerji değerleri bileşimlerinde bulunan
yağ miktarına göre değişir. Kılçık kısmı ile birlikte yenilebilen balıklar iyi kalsiyum
kaynağıdır. Balıklarda daha az doymuş yağ asidi ve kolesterol bulunurken, kabuklu deniz
ürünlerinde balıklara kıyasla daha fazla kolesterol bulunur. Balık yağında çoğunlukla doymamış
yağ asitleri bulunur. Balık yağında bulunan omega-3 yağ asitlerinin sağlık üzerinde
önemli koruyucu etkileri vardır
Soru 111
Aşağıdaki ürünlerden hangisinden elde edilecek enerji (kkal) en fazladır?
Seçenekler
A
Sucuk
B
Salam
C
Akciğer
D
Beyin
E
Karides
Açıklama:
Tablo 2.1 de ayrıntılı olarak verilmiştir.
Sucuk 452 kkal.
Sucuk 452 kkal.
Soru 112
Aşağıdaki yağlı tohumlardan hangisinden elde edilecek enerji (kkal) en fazladır?
Seçenekler
A
Fındık
B
Ceviz
C
Badem
D
Ay çekirdeği
E
Kabak çekirdeği
Açıklama:
Tablo 2.2 de ayrıntılı olarak verilmiştir.
Ceviz 651 kkal.
Ceviz 651 kkal.
Soru 113
Süt hangi vitamin açısından fakir bir besindir?
Seçenekler
A
A vitamini
B
D vitamini
C
C vitamini
D
B vitamini
E
K vitamini
Açıklama:
Süt: Süt, özellikle kalsiyumdan zengin bir içecektir. Bu nedenle özellikle çocuklarda, yaşlılarda
ve gebe ve emzikliliklerin beslenmesinde büyük öneme sahiptir. Sütünden yararlanılan
hayvanların başında inek gelir. Birçok yerde koyun, keçi, manda ve deve gibi havyanların
sütleri de kullanılmaktadır. Sütte su, protein, karbonhidrat, yağ, vitamin ve mineraller bulunur.
Sütün bileşimi; hayvanın cinsi, beslenme şekli ve mevsimlere göre farklılık gösterebilmektedir.
Sütteki yağın üçte ikisi doymuş, kalanı doymamış yağ asitlerinden oluşmuştur.
Süt, riboflavin (B2 vitamini) için çok iyi kaynaktır. Süt proteinleri; kazein, laktoalbumin ve
laktoglobülindir. Süt C vitamini ve demir yönünden fakir bir besindir.
ve gebe ve emzikliliklerin beslenmesinde büyük öneme sahiptir. Sütünden yararlanılan
hayvanların başında inek gelir. Birçok yerde koyun, keçi, manda ve deve gibi havyanların
sütleri de kullanılmaktadır. Sütte su, protein, karbonhidrat, yağ, vitamin ve mineraller bulunur.
Sütün bileşimi; hayvanın cinsi, beslenme şekli ve mevsimlere göre farklılık gösterebilmektedir.
Sütteki yağın üçte ikisi doymuş, kalanı doymamış yağ asitlerinden oluşmuştur.
Süt, riboflavin (B2 vitamini) için çok iyi kaynaktır. Süt proteinleri; kazein, laktoalbumin ve
laktoglobülindir. Süt C vitamini ve demir yönünden fakir bir besindir.
Soru 114
Yağı alınarak ayran haline getirilen yoğurdun tuzla ısıtılarak katılaştırılması sonucu elde edilen süt ürünü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kefir
B
Süttozu
C
Tereyağ
D
Krema
E
Çökelek
Açıklama:
Çökelek: Yağı alınarak ayran haline getirilen yoğurdun tuzla ısıtılarak katılaştırılması
sonucu elde edilir. Protein değeri çok yüksektir.
sonucu elde edilir. Protein değeri çok yüksektir.
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisi bitkilerden elde edilen kısımlar açısından değerlendirildiğinde sürgünler grubundadır?
Seçenekler
A
Patates
B
Lahana
C
Enginar
D
Kuşkonmaz
E
Pırasa
Açıklama:
Sebzeler farklı şekilde gruplandırılabilmektedir:
A- Bitkiden elde edilen kısımlarına göre şöyle gruplandırılır:
• Yumrular: Yer elması, patates
• Kökler: Şalgam, pancar, havuç, kereviz
• Soğanlar: Pırasa, soğan, sarımsak
• Sürgünler: Kuşkonmaz
• Yaprak: Lahana, ıspanak, semizotu, pazı, vb
• Çiçekler: Enginar, karnabahar, bamya
• Meyveler: Domates, patlıcan, biber, hıyar, kabak
A- Bitkiden elde edilen kısımlarına göre şöyle gruplandırılır:
• Yumrular: Yer elması, patates
• Kökler: Şalgam, pancar, havuç, kereviz
• Soğanlar: Pırasa, soğan, sarımsak
• Sürgünler: Kuşkonmaz
• Yaprak: Lahana, ıspanak, semizotu, pazı, vb
• Çiçekler: Enginar, karnabahar, bamya
• Meyveler: Domates, patlıcan, biber, hıyar, kabak
Soru 116
Bitkilerde A vitamini aktivitesini gösteren madde aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Beta karoten
B
Askorbik asit
C
Folat
D
Potasyum
E
Demir
Açıklama:
Besin ögesi içerikleri: Sebze ve meyveler önemli A ve C vitamini kaynağıdırlar. Bunun
yanında potasyum, folik asit ve biyoaktif bileşikler yönünden de zengindirler. Bileşimlerinin
önemli kısmı sudur. Bu nedenle sebze ve meyveler günlük enerji ve protein gereksinmesine
çok az katkıda bulunurlar. Bunun yanında mineraller ve vitaminler bakımından
zengindirler. Havuç, tatlı patates, ıspanak gibi koyu yeşil yapraklı ve sarı sebzeler ile koyu
sarı meyvelerin çoğu (kavun, kayısı, şeftali vb) A vitamininin çok iyi kaynağıdırlar. Bitkilerde
A vitaminin ön maddesi bulunur, bu madde vücutta A vitaminine döner. Bitkilerde
A vitamini aktivitesi gösteren madde Beta karotendir
yanında potasyum, folik asit ve biyoaktif bileşikler yönünden de zengindirler. Bileşimlerinin
önemli kısmı sudur. Bu nedenle sebze ve meyveler günlük enerji ve protein gereksinmesine
çok az katkıda bulunurlar. Bunun yanında mineraller ve vitaminler bakımından
zengindirler. Havuç, tatlı patates, ıspanak gibi koyu yeşil yapraklı ve sarı sebzeler ile koyu
sarı meyvelerin çoğu (kavun, kayısı, şeftali vb) A vitamininin çok iyi kaynağıdırlar. Bitkilerde
A vitaminin ön maddesi bulunur, bu madde vücutta A vitaminine döner. Bitkilerde
A vitamini aktivitesi gösteren madde Beta karotendir
Soru 117
Yağ, kalsiyum, fosfor, demir ve B1 vitamini bakımından diğer hububat unlarından daha zengin olan genellikle çocuk mamaları, kek ve bisküvi yapımında kullanılan tahıl çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çavdar
B
Mısır
C
Buğday
D
Arpa
E
Yulaf
Açıklama:
Yulaf: Yulaf unu protein, yağ, kalsiyum, fosfor, demir ve B1 vitamini bakımından diğer
hububat unlarından daha zengindir. Daha çok çocuk mamalarında kullanılmakla birlikte,
gıda sanayinde ve mutfaklarda kahvaltılık gevrek, bisküvi, pane vb. yapımında kullanımı
yaygınlaşmıştır.
hububat unlarından daha zengindir. Daha çok çocuk mamalarında kullanılmakla birlikte,
gıda sanayinde ve mutfaklarda kahvaltılık gevrek, bisküvi, pane vb. yapımında kullanımı
yaygınlaşmıştır.
Soru 118
İlköğretim çocuklarının günlük sebze ve meyve tüketimi toplamda kaç gram olmalıdır?
Seçenekler
A
300 gram
B
450 gram
C
600 gram
D
700 gram
E
850 gram
Açıklama:
Tablo 2.11 de ayrıntılı olarak verilmiştir.
İlköğretim çocukları
Toplam ………… 450 g
Yeşil Sarı ……….. 100 g
Diğerleri ……….. 350 g
İlköğretim çocukları
Toplam ………… 450 g
Yeşil Sarı ……….. 100 g
Diğerleri ……….. 350 g
Soru 119
Gebelerin günlük tahıl grubundan tüketmesi gereken miktar kaç porsiyondur?
Seçenekler
A
1-2 porsiyon
B
2-3 porsiyon
C
4-6 porsiyon
D
7-8 porsiyon
E
9-10 porsiyon
Açıklama:
Tablo 2.13 de ayrıntılı olarak verilmiştir.
Gebeler
Ekmek: 4-6 porsiyon
Pilav veya makarna veya çorba: Hiç veya 2 porsiyon
Gebeler
Ekmek: 4-6 porsiyon
Pilav veya makarna veya çorba: Hiç veya 2 porsiyon
Ünite 3
Soru 1
Az miktarda anlamına gelen “Minutus” sözcüğünden türetilen "Menü" kelimesi hangi dilden kaynaklanmaktdır?
Seçenekler
A
Latince
B
İngilizce
C
Almanca
D
Fransızca
E
Portekizce
Açıklama:
Menü, Latince az miktarda anlamına gelen “Minutus” sözcüğünden türetilmiştir. Latince’den Fransızca’ya geçen bu kelime zamanla “menu” halini almış ve pek çok dilde bu şekilde kullanılmaya başlanmıştır. Kelimenin Fransızca okunuşu “Mönü” olduğu için bazı metinlerde bu şekilde kullanılmaktadır. Türkçe’de Menü ya da mönü olarak kullanılan bu terimin anlamı “sunulanların listesi” olarak özetlenebilir. Menü ifadesi “bir öğünde sunulan yemeklerin listesi” ya da “restoranlarda müşteriye sunulmak üzere hazırlanmış yemeklerin listesi” anlamında kullanıldığı gibi bilgisayarlarda yapılabilecek işlemlerin listesi anlamında da kullanılmaktadır. Zaman içinde, restoran sayısının artmasına ve sunulan hizmetlerin artmasına bağlı olarak, listeler daha ayrıntılı olarak hazırlanmaya ve müşteriye yazılı olarak sunulan menüde tüm yiyecek ve içeçekler ayrıntılı olarak listelenmeye başlanmıştır.
Soru 2
Menü planlamayı etkileyen etmenler iki ana başlık altında toplanabilir:a. Yemek hizmeti sunanlarla ilgili etmenler, b. Yemek hizmetini alanlarla ilgili etmenler.Aşaıdakilerden hangisi "yemek hizmetini alanlarla ilgili etmenler" arasında yer alır?
Seçenekler
A
Bütçe
B
Personel
C
Servis Şekli
D
Dış Etmenler
E
Piyasa Koşulları
Açıklama:
YEMEK HİZMETİ SUNANLARLA İLGİLİ ETMENLER:
YEMEK HİZMETİNİ ALANLARLA İLGİLİ ETMENLER:
- Servisin şekli ve amacı
- Bütçe
- Piyasa Koşulları
- Fiziksel Olanaklar ve Araç-Gereçler
- Servis Şekli
- Personel
YEMEK HİZMETİNİ ALANLARLA İLGİLİ ETMENLER:
- Besin Gereksinimi
- Beslenme Alışkanlıkları ve Yemek Tercihleri
- Fizyolojik ve Psikolojik Etmenler
- Dış Etmenler
- Ekonomik Etmenler
- Sosyo-Kültürel Etmenler
- İç Etmenler
- Kişisel Etmenler
Soru 3
Menü planlanırken dikkat edilecek hususlardan biri de piyasa koşullarıdır? Aşağıdakilerden hangisi piyasa koşullarından biridir?
Seçenekler
A
İklim
B
Bütçe
C
Personel
D
Servisin amacı
E
Besin gereksinimi
Açıklama:
Piyasa Koşulları: İklim, mevsim, coğrafik konum vb. etmenler yiyeceklerin özellikle taze sebze ve meyve piyasasını etkiler. Bu durum menü planlama sürecinde planlayıcıyı sınırlar. Menü planlanırken yiyecek kalitesinin yüksek, fiyatının da düşük olduğu aylar dikkate alınarak yiyecek seçimi yapılmalıdır. Sera ya da ithal ürünler yerine mevsiminde bol olan sebze ve meyvelerin kullanılması hem yemek kalitesini hem de maliyetleri olumlu yönde etkileyecektir.
Soru 4
Bir günde üç öğün yemek veren kuruluşlarda beslenmesi yapılan grubun enerji ve besin öğesi gereksiniminin ne kadarı kuruluş tarafından karşılanmalıdır?
Seçenekler
A
1/3'ü
B
1/2'i
C
3/4'ü
D
2/5'i
E
Tümü
Açıklama:
Besin Gereksinimi: Kişinin besin gereksinimleri yaş, cinsiyet, fiziksel aktivite ve özel durumlara göre değişir. Özellikle hastane, yatılı okul, yaşlı bakımevleri gibi tüketicilerin devamlı barındıkları kuruluşlarda menüler bireylerin yeterli ve dengeli beslenmesini sağlayan yemekleri içermelidir. Bir günde üç öğün yemek veren kuruluşlarda beslenmesi yapılan grubun enerji ve besin öğesi gereksiniminin tümü, tek öğün yemek veren kuruluşlarda ise gereksinimin 2/5’i, yemek yiyen kesim işçi grubu ise en az ½’si kuruluş tarafından karşılanmalıdır.
Soru 5
Bir günde tek öğün yemek veren kuruluşlarda beslenmesi yapılan grubun enerji ve besin öğesi gereksiniminin ne kadarı kuruluş tarafından karşılanmalıdır?
Seçenekler
A
1/3'ü
B
2/5'i
C
3/4'ü
D
1/2'si
E
Tümü
Açıklama:
Besin Gereksinimi: Kişinin besin gereksinimleri yaş, cinsiyet, fiziksel aktivite ve özel durumlara göre değişir. Özellikle hastane, yatılı okul, yaşlı bakımevleri gibi tüketicilerin devamlı barındıkları kuruluşlarda menüler bireylerin yeterli ve dengeli beslenmesini sağlayan yemekleri içermelidir. Bir günde üç öğün yemek veren kuruluşlarda beslenmesi yapılan grubun enerji ve besin öğesi gereksiniminin tümü, tek öğün yemek veren kuruluşlarda ise gereksinimin 2/5’i, yemek yiyen kesim işçi grubu ise en az ½’si kuruluş tarafından karşılanmalıdır.
Soru 6
Menünün planlanması sürekli ve dinamik bir süreçtir. Kurumlarda menü planlamada, plandan sorumlu kişinin gözden geçirmesi gereken pek çok aşama vardır. Aşağıdakilerden hangisi yiyecek-içeceklerle ilgili bilgi tarama aşamasıyla ilgilidir?
Seçenekler
A
Yöresel kültür
B
Eski menüler
C
Sunulacak öğün
D
Tüketici istekleri
E
Mevcut araç-gereçler
Açıklama:
Yiyecek-içeceklerle ilgili bilgi tarama aşaması: Bu aşamada yiyecek-içeceklerle ve kullanılabilecek menülerle ilgili gerekli bilgiler toplanır. Bilgilerin toplanması için pek çok kaynak kullanılabilir, bunlar:
• Eski menüler,
• Başka işletmelerin menüleri,
• Kitap, gazete ve dergilerde çıkan menü örnekleri,
• İnternet siteleri,
• Yemek ve beslenme ile uğraşan kişiler (Aşçılar, Yöneticiler, diyetisyenler vb),
Yiyecek-içecekleri eleme (seçme) aşaması: Yiyecek-içecekler tarandıktan sonra, yiyecek hazırlama ve pişirme olanakları ve müşteri istekleri doğrultusunda menüye konulabilecek ve sunulabilecek yiyecek-içecekler seçilir. Menüye konulacak yiyecek-içecekler seçilirken şu etkenler dikkate alınmalıdır:
• Tüketici istekleri,
• Maliyet,
• Mevcut araç-gereçler,
• Yöresel kültür,
• Kullanılabilecek mevcut tarifeler,
• Sunulacak öğün,
• Mutfak alanı,
• Yemeği hazırlayacak ve pişirecek kişilerin bilgi ve deneyimleri,
• Yiyecek-içecek hammaddeleri temin olanakları,
• Eski menüler,
• Başka işletmelerin menüleri,
• Kitap, gazete ve dergilerde çıkan menü örnekleri,
• İnternet siteleri,
• Yemek ve beslenme ile uğraşan kişiler (Aşçılar, Yöneticiler, diyetisyenler vb),
Yiyecek-içecekleri eleme (seçme) aşaması: Yiyecek-içecekler tarandıktan sonra, yiyecek hazırlama ve pişirme olanakları ve müşteri istekleri doğrultusunda menüye konulabilecek ve sunulabilecek yiyecek-içecekler seçilir. Menüye konulacak yiyecek-içecekler seçilirken şu etkenler dikkate alınmalıdır:
• Tüketici istekleri,
• Maliyet,
• Mevcut araç-gereçler,
• Yöresel kültür,
• Kullanılabilecek mevcut tarifeler,
• Sunulacak öğün,
• Mutfak alanı,
• Yemeği hazırlayacak ve pişirecek kişilerin bilgi ve deneyimleri,
• Yiyecek-içecek hammaddeleri temin olanakları,
Soru 7
"Konuk sofrası" anlamına gelen Fransızca bir ifadeden Türkçe’ye uyarlanan bu menü modeli set-seçimsiz menü olarak da adlandırılır. Menüler yönetimce belirlenir ve müşteriye seçim şansı tanınmaz. Toplu beslenme sistemlerinde özellikle kamu kuruluşlarında yaygın olarak kullanılan menü tipidir. Yemek sayısı genellikle 3 kapla sınırlıdır ve fix bir fiyatla satılır. Bu menü türüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tabldot menü
B
Alakart menü
C
Devirli menüler
D
Değişmez menüler
E
Resepsiyon menüleri
Açıklama:
Alakart menüler: Fransızca A la cart (karta göre) olarak tanımlanan ve Türkçe’ye alakart olarak geçen bu tip menü, tüketicilere bir öğünde yer alan yemek alternatifleri içinden seçme imkanı veren menüleri anlatmak için kullanılır.
Devirli menüler: Dönüşümlü menüler olarak da adlandırılırlar. Bu menüler 3 günlük, haftalık, 15 günlük, aylık ya da mevsimlik olarak belirli zaman aralıkları ile tekrarlanan menü grubu ya da serileridir. Kural olarak; tekrar edilen menüler arasındaki zaman süreci uzadıkça tekrar azalacaktır.
Değişmez menüler: Fix menüler olarak da adlandırılırlar. Belirli bir dönem için değişmeyen menüler olup, birkaç ay süreyle değişmeyecek biçimde planlanırlar. Bu menülerde günlük spesiyallere yer verilmektedir. Müşteri grubu çok sık değişen yerler (otobüslerin konaklama tesisleri) için ya da etnik yemekler (Karadeniz, Meksika yemekleri vb.) sunan yerler için daha uygundur.
Resepsiyon Menüleri: Resepsiyonlarda sunulan yiyeceklerin çok kaliteli olmasına özen gösterilir. Resepsiyon menüsü, kuruyemişler, kuru meyveler, cips, peynir çeşitleri gibi masalarda bulunan atıştırmalıkları takiben, soğuk kanepe çeşitleri (ton balıklı, somon fümeli, jambonlu, kaşarlı vb) ile devam eder, bunları takiben ara sıcaklar (mitit köfte, mini tavuk çöp şiş, mantar dolma, rokforlu sigara böreği vb) verilir, tercihe göre bir ana yemek (döner vb.), tatlı veya meyve ile devam edebilir.
Devirli menüler: Dönüşümlü menüler olarak da adlandırılırlar. Bu menüler 3 günlük, haftalık, 15 günlük, aylık ya da mevsimlik olarak belirli zaman aralıkları ile tekrarlanan menü grubu ya da serileridir. Kural olarak; tekrar edilen menüler arasındaki zaman süreci uzadıkça tekrar azalacaktır.
Değişmez menüler: Fix menüler olarak da adlandırılırlar. Belirli bir dönem için değişmeyen menüler olup, birkaç ay süreyle değişmeyecek biçimde planlanırlar. Bu menülerde günlük spesiyallere yer verilmektedir. Müşteri grubu çok sık değişen yerler (otobüslerin konaklama tesisleri) için ya da etnik yemekler (Karadeniz, Meksika yemekleri vb.) sunan yerler için daha uygundur.
Resepsiyon Menüleri: Resepsiyonlarda sunulan yiyeceklerin çok kaliteli olmasına özen gösterilir. Resepsiyon menüsü, kuruyemişler, kuru meyveler, cips, peynir çeşitleri gibi masalarda bulunan atıştırmalıkları takiben, soğuk kanepe çeşitleri (ton balıklı, somon fümeli, jambonlu, kaşarlı vb) ile devam eder, bunları takiben ara sıcaklar (mitit köfte, mini tavuk çöp şiş, mantar dolma, rokforlu sigara böreği vb) verilir, tercihe göre bir ana yemek (döner vb.), tatlı veya meyve ile devam edebilir.
Soru 8
Tabldot menüde yemek sayısı genellikle 3 kapla sınırlıdır ve fix bir fiyatla satılır. Menü 1., 2., 3. grup yemekler arasından birer tane seçilerek hazırlanır. Bazı kurumlarda bütçe olanakları çerçevesinde tabldot menüler 4 kap olarak da hazırlanabilmektedir. Dördüncü kap genellikle üçüncü grup yemekler bazen de ikinci grup yemekler arasından seçilir. Aşağıdakilerden hangisi birinci grup yemekler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yoğurt
B
Pilavlar
C
Köfteler
D
Çorbalar
E
Makarnalar
Açıklama:
1. Grup yemekler; büyük parça et yemekleri, küçük parça et yemekleri, köfteler, tavuk ve hindi etinden yapılan yemekler, balıklar, etli sebze yemekleri, etli kurubaklagil yemekleri ve yumurta ile yapılan yemeklerden oluşur.
2. Grup yemekler; çorbalar, pilavlar, makarnalar, börekler ve zeytinyağlı yemeklerden oluşur.
3. Grup yemekler ise; meyveler, salatalar, komposto ve hoşaflar, tatlılar, yoğurt, turşu vb. yemeklerden oluşur.
2. Grup yemekler; çorbalar, pilavlar, makarnalar, börekler ve zeytinyağlı yemeklerden oluşur.
3. Grup yemekler ise; meyveler, salatalar, komposto ve hoşaflar, tatlılar, yoğurt, turşu vb. yemeklerden oluşur.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi öğünlere göre menü çeşitleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Alakart menü
B
Öğle menüsü
C
Akşam menüsü
D
Brunch menüsü
E
Kahvaltı menüsü
Açıklama:

Soru 10
Devirli menüler, dönüşümlü menüler olarak da adlandırılırlar. Bu menüler belirli zaman aralıkları ile tekrarlanan menü grubu ya da serileridir. Aşağıdakilerden hangisi bu menüde yer alan zaman aralıklarından değildir?
Seçenekler
A
3 günlük
B
Haftalık
C
15 günlük
D
Aylık
E
Yıllık
Açıklama:
Devirli menüler: Dönüşümlü menüler olarak da adlandırılırlar. Bu menüler 3 günlük, haftalık, 15 günlük, aylık ya da mevsimlik olarak belirli zaman aralıkları ile tekrarlanan menü grubu ya da serileridir. Kural olarak; tekrar edilen menüler arasındaki zaman süreci uzadıkça tekrar azalacaktır. Menünün dönüşümü kuruluşun politikasına bağlı olarak değişir. Süre bitiminde menü tekrar edilir. Yaygın olarak hastane, bakımevleri, okullar gibi kamu kuruluşlarında kullanılmaktadır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi yemek hizmeti sunanlarla ilgili etmenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Servisin şekli ve amacı
B
Bütçe
C
Personel
D
Piyasa koşulları
E
Besin gereksinimi
Açıklama:
Yemek hizmeti sunanlarla ilgili etmenler; servisin şekli ve amacı, bütçe, piyasa koşulları, fiziksel olanaklar ve araç-gereçler, personeldir. Besin gereksinimi ise yemek hizmeti alanlarla ilgili bir etmendir. Doğru cevap E'dir.
Soru 12
I. Eski menüler
II. Yemek ve beslenme ile uğraşan kişiler
III. Kitap, gazete ve dergilerde çıkan menü örnekleri
IV. İnternet siteleri
Yukarıdakilerden hangisi yiyecek ve içeceklerle ilgili bilgi tarama aşamasında kullanılan kaynaklardandır?
II. Yemek ve beslenme ile uğraşan kişiler
III. Kitap, gazete ve dergilerde çıkan menü örnekleri
IV. İnternet siteleri
Yukarıdakilerden hangisi yiyecek ve içeceklerle ilgili bilgi tarama aşamasında kullanılan kaynaklardandır?
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
II, III, IV
C
I, III, IV
D
II, IV
E
I, IV
Açıklama:
Yiyecek-içeceklerle ilgili bilgi tarama aşamasında yiyecek-içeceklerle ve kullanılabilecek menülerle ilgili gerekli bilgiler toplanır. Bilgilerin toplanması için pek çok kaynak kullanılabilir, bunlar:
- Eski menüler
- Başka işletmelerin menüleri
- Kitap, gazete ve dergilerde çıkan menü örnekleri
- İnternet siteleri
- Yemek ve beslenme ile uğraşan kişiler (Aşçılar, Yöneticiler, diyetisyenler vb). Doğru cevap A'dır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi menüye konulacak yiyecek-içecekler seçilirken dikkat edilecek etmenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Maliyet
B
Yemeği hazırlayacak ve pişirecek kişilerin ruh hali
C
Sunulacak öğün
D
Yöresel kültür
E
Yemeği hazırlayacak ve pişirecek kişilerin bilgi ve deneyimleri
Açıklama:
Menüye konulacak yiyecek-içecekler seçilirken şu etkenler dikkate alınmalıdır:
- Tüketici istekleri,
- Maliyet,
- Mevcut araç-gereçler,
- Yöresel kültür,
- Kullanılabilecek mevcut tarifeler,
- Sunulacak öğün,
- Mutfak alanı,
- Yemeği hazırlayacak ve pişirecek kişilerin bilgi ve deneyimleri,
- Yiyecek-içecek hammaddeleri temin olanaklarıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 14
Alakart menü, menü çeşitlerinden hangi gruba girmektedir?
Seçenekler
A
Sunulma biçimine göre
B
Değiştirilme sıklığına göre
C
Öğünlere göre
D
Özelliğine göre
E
Maliyetine göre
Açıklama:
Alakart menü, sunulma biçimine göre menülere girmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 15
Yurtdışı otellerde seçim imkanı tanımayan tabldot tipi kahvaltılara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kontinental kahvaltı
B
Yöresel kahvaltı
C
Konvansiyonel kahvaltı
D
Brunch kahvaltı
E
Resepsiyon kahvaltısı
Açıklama:
Yurtdışı otellerde seçim imkanı tanımayan tabldot tipi kahvaltılara Kontinental kahvaltı denilir.
Soru 16
I. Yemeğin adı
II. Yemeğin kategorisi
III. Porsiyon ağırlığı
IV. Porsiyon ölçü aracı ve servis şekli
V. Hazırlama ve pişirme yöntemi
Yukarıdakilerden hangisi standartlaştırılmış tarifelerde bulunması gereken bilgilerdendir?
II. Yemeğin kategorisi
III. Porsiyon ağırlığı
IV. Porsiyon ölçü aracı ve servis şekli
V. Hazırlama ve pişirme yöntemi
Yukarıdakilerden hangisi standartlaştırılmış tarifelerde bulunması gereken bilgilerdendir?
Seçenekler
A
II, III, IV
B
III, IV, V
C
I, II, III, V
D
I, II, III, IV, V
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Standartlaştırılmış tarifelerde bulunması gereken bilgiler şunlardır;
- Yemeğin adı,
- Yemeğin kategorisi,
- Porsiyon ağırlığı,
- Porsiyon ölçü aracı ve servis şekli,
- Kullanılacak araç ve gereçler,
- İçine konulacak malzemeler ve miktarları,
- Hazırlama ve pişirme yöntemi,
- Hazırlama, pişirme süreleri ve pişirme ısısı,
- Yemeğin toplam ağırlığı,
- Bir porsiyonunun fiyatı,
- Bir porsiyonunun enerji ve besin değeridir. Doğru cevap D'dir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi standartlaştırılmış tarifelerin avantajlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Standart yemek kalitesi
B
Uygun satın alma işlemleri
C
Tüketici memnuniyeti
D
Denetim kolaylığı
E
Anlaşılamama olasılığı
Açıklama:
Standartlaştırılmış tarifelerin avantajları;
Standart yemek kalitesi: Yemeklerin her hazırlanış ve servisinde lezzet, tat ve kalitenin aynı olmasını sağlar.
Tahmin edilebilir son ürün: Planlanan sayıdaki porsiyonlar standartlaştırılmış tarifeler tarafından üretilebilir. Planlanandan daha fazla ya da daha az yemek üretimi engellenmiş olur.
Tüketici memnuniyeti: İyi standartlaştırılmış tarifeler ile üretilen yemekler tüketici beğenisini kazanır.
Standart besin değeri içeriği: Servis başına besin değerini geçerli ve sabit kılar.
Yemek maliyet kontrolü: Yiyecek maliyet kontrolü için sabit ve geçerli bilgiyi sağlar.
Uygun satın alma işlemleri: Standartlaştırılmış tarifedeki bilgiden yararlanılarak üretim için gerekli olan yiyecek miktarları doğru olarak hesaplanır.
Emek maliyet kontrolü: Tarifedeki standartlaştırılmış hazırlama ve pişirme işlemleri işgücünün verimli kullanılmasını ve bir iş günü içinde yemek servis personelinin zamanını planlı şekilde kullanmasını sağlar. Böylece personel eğitim maliyetleri azalır.
Çalışanın güvenini sağlar: Standartlaştırılmış yemek tarifeleri tahminlere dayanmaz. Düşük kaliteli yiyecek üretim ihtimallerini düşürür, bunun sonucunda da çalışanlar işlerinde kendilerini daha memnun ve güvenli hisseder.
Zaman, araç gereç ve işlem kontrolü: Standartlaştırılmış tarifeler ihtiyaç duyulan gereçleri ve gereken üretim zamanını gösterir, kurum yöneticileri yiyecek üretimi çalışanlarını ve gerekli olan gereçleri daha etkili bir şekilde temin edebilirler.
Denetim kolaylığı: Çalışanlara her tüketim maddesi için gereken miktar ve hazırlanış metodunu gösterir, bu nedenle çok denetim gerektirmez. Ancak yöneticiler düzenli bir şekilde yemeklerin kalitesini değerlendirmeli ve standart tarifelerin doğru bir şekilde izlendiğinden emin olmalıdırlar.
Besin Güvenliği Kontrolü: Standartlaştırılmış tarifeler HACCP sisteminin kullanımını kolaylaştırır. Standartlaştırılmış tarifeden işlem basamakları (hazırlama ve pişirme) izlenip kritik kontrol noktaları belirlenerek HACCP sisteminin uygulanması ve kontrolü sağlanır.
Anlaşılamama olasılığı, standartlaştırılmış tarifelerin dezavantajlarındandır. Doğru cevap E'dir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi tarife doğrulama aşamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Tarifenin detaylı olarak gözden geçirilmesi
B
Tarifenin hazırlanması
C
Yeni tarife oluşturulması
D
Tarifenin sonucunun doğrulanması
E
Tarifedeki değişimlerin kaydedilmesi
Açıklama:
Tarife doğrulama aşaması, aşağıda belirtilen dört ana işlemi içerir:
a. Tarifenin detaylı olarak gözden geçirilmesi,
b. Hazırlanması,
c. Sonucunun doğrulanması,
d. Değişimlerin kaydedilmesi. Doğru cevap C'dir.
a. Tarifenin detaylı olarak gözden geçirilmesi,
b. Hazırlanması,
c. Sonucunun doğrulanması,
d. Değişimlerin kaydedilmesi. Doğru cevap C'dir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi 1. grup yemeklerindendir?
Seçenekler
A
Etli sebze yemekleri
B
Çorbalar
C
Zeytinyağlı yemekler
D
Tatlılar
E
Makarnalar
Açıklama:
Etli sebze yemekleri, 1. grup yemeklerindendir. Doğru cevap A'dır.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi menülerin görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hangi yiyecek-içecek hammaddelerinin satın alınması gerektiğini belirler.
B
Sunulan yiyecek ve içeceklerin beslenme içeriğini gösterir.
C
Personel ihtiyaçlarını belirler.
D
İşletmenin ön hizmet gereklerini belirler.
E
Şefin bilgi ve deneyimini belirler.
Açıklama:
Menü, hangi yiyecek-içecek hammaddelerinin satın alınması gerektiğini belirler. Sunulan yiyecek ve içeceklerin beslenme içeriğini gösterir. Personel ihtiyaçlarını belirler. Araç-gereç, alet-ekipman gereklerini belirler. İşletmenin tesis planı ve yer gereklerini belirler. İşletmenin ön hizmet gereklerini belirler. Maliyet ve denetim işlemlerini belirler. Yiyecek-içecek gereklerini belirler. Menü, servis gerekliliklerini belirler. Menü, yiyecek-içecek işletmesinin pazarlama planını yürüten bir araçtır. Şefin bilgi ve deneyimlerini belirleme, menünün görevi değildir. Doğru cevap E'dir.
Soru 21
Yemek hizmetini sunan kurumun sahip olduğu olanaklar ve bazı dış dinamikler menü planlamayı direkt olarak etkiler. Aşağıdakilerden hangisi bu etkilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Servis şekli ve amacı
B
Bütçe
C
Piyasa koşulları
D
Servis şekli
E
Yemeğin adı
Açıklama:
YEMEK HİZMETİ SUNANLARLA İLGİLİ ETMENLER: Yemek hizmetini sunan kurumun sahip olduğu olanaklar ve bazı dış dinamikler menü planlamayı direkt olarak etkiler. Bu etmenler ve etki mekanizmaları aşağıdaki gibidir:
1. Servisin şekli ve amacı
2. Bütçe
3. Piyasa Koşulları
4. Fiziksel Olanaklar ve Araç-Gereçler
5. Servis Şekli
6. Personel
1. Servisin şekli ve amacı
2. Bütçe
3. Piyasa Koşulları
4. Fiziksel Olanaklar ve Araç-Gereçler
5. Servis Şekli
6. Personel
Soru 22
- Fizyolojik ve psikolojik etmenler
- Dış etmenler
- Sosyo-kültürel etmenler
- İç etmenler
- Ekonomik etmenler
Seçenekler
A
Yalnız V
B
I ve II
C
IV ve V
D
I, II ve III
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Kişilerin alışkanlıklarına ve yemek tercihlerine pek çok etmen etki eder. Bunlar aşağıdaki başlıklarla açıklanmıştır.
Fizyolojik ve Psikolojik Etmenler
Dış Etmenler:
Ekonomik Etmenler:
Sosyo-Kültürel Etmenler
İç Etmenler
Kişisel Etmenler
Fizyolojik ve Psikolojik Etmenler
Dış Etmenler:
Ekonomik Etmenler:
Sosyo-Kültürel Etmenler
İç Etmenler
Kişisel Etmenler
Soru 23
- Eski menüler
- Başka işletmelerin menüleri
- İnternet siteleri
- Yemek ve beslenme ile uğraşan kişiler
- Kitap, gazete ve dergilerde çıkan menü örnekler
Seçenekler
A
Yalnız IV
B
I ve II
C
III ve V
D
I, III ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Yiyecek-içeceklerle ilgili bilgi tarama aşaması
Bu aşamada yiyecek-içeceklerle ve kullanılabilecek menülerle ilgili gerekli bilgiler toplanır. Bilgilerin toplanması için pek çok kaynak kullanılabilir, bunlar:
• Eski menüler,
• Başka işletmelerin menüleri,
• Kitap, gazete ve dergilerde çıkan menü örnekleri,
• İnternet siteleri,
• Yemek ve beslenme ile uğraşan kişiler (Aşçılar, Yöneticiler, diyetisyenler vb),
Bu aşamada yiyecek-içeceklerle ve kullanılabilecek menülerle ilgili gerekli bilgiler toplanır. Bilgilerin toplanması için pek çok kaynak kullanılabilir, bunlar:
• Eski menüler,
• Başka işletmelerin menüleri,
• Kitap, gazete ve dergilerde çıkan menü örnekleri,
• İnternet siteleri,
• Yemek ve beslenme ile uğraşan kişiler (Aşçılar, Yöneticiler, diyetisyenler vb),
Soru 24
- Yiyecek-içeceklerle ilgili bilgi tarama aşaması
- Yiyecek-içecekleri eleme (seçme) aşaması
- Yiyecek-içecek hazırlama ve pişirme bölümlerini belirleme aşaması
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Menünün planlanması sürekli ve dinamik bir süreçtir. Kurumlarda menü planlamada, plandan sorumlu kişinin gözden geçirmesi gereken pek çok aşama vardır. Bunlar aşağıdaki şekilde özetlenebilir.
1. Yiyecek-içeceklerle ilgili bilgi tarama aşaması
2. Yiyecek-içecekleri eleme (seçme) aşaması
3. Yiyecek-içecek hazırlama ve pişirme bölümlerini belirleme aşaması
4. Seçilen yiyecek-içeceklerin menüde gösterilme şekline karar verme aşaması
1. Yiyecek-içeceklerle ilgili bilgi tarama aşaması
2. Yiyecek-içecekleri eleme (seçme) aşaması
3. Yiyecek-içecek hazırlama ve pişirme bölümlerini belirleme aşaması
4. Seçilen yiyecek-içeceklerin menüde gösterilme şekline karar verme aşaması
Soru 25
- Personel ihtiyaçlarını belirler
- Maliyet ve denetim işlemlerini belirler
- Yiyecek-içecek gereklerini belirler
- Servis gerekliliklerini belirler
- İşletmenin ön hizmet gereklerini belirler
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
III, IV ve V
D
I, III, IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Menünün Görevleri;
1. Menü, hangi yiyecek-içecek hammaddelerinin satın alınması gerektiğini belirler.
2. Menü, sunulan yiyecek ve içeceklerin beslenme içeriğini gösterir.
3. Personel ihtiyaçlarını belirler.
4. Menü, araç-gereç, alet-ekipman gereklerini belirler.
5. Menü, işletmenin tesis planı ve yer gereklerini belirler.
6. Menü, işletmenin ön hizmet gereklerini belirler.
7. Menü, maliyet ve denetim işlemlerini belirler.
8. Menü, yiyecek-içecek gereklerini belirler.
9. Menü, servis gerekliliklerini belirler.
10. Menü, yiyecek-içecek işletmesinin pazarlama planını yürüten bir araçtır.
1. Menü, hangi yiyecek-içecek hammaddelerinin satın alınması gerektiğini belirler.
2. Menü, sunulan yiyecek ve içeceklerin beslenme içeriğini gösterir.
3. Personel ihtiyaçlarını belirler.
4. Menü, araç-gereç, alet-ekipman gereklerini belirler.
5. Menü, işletmenin tesis planı ve yer gereklerini belirler.
6. Menü, işletmenin ön hizmet gereklerini belirler.
7. Menü, maliyet ve denetim işlemlerini belirler.
8. Menü, yiyecek-içecek gereklerini belirler.
9. Menü, servis gerekliliklerini belirler.
10. Menü, yiyecek-içecek işletmesinin pazarlama planını yürüten bir araçtır.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi menü çeşitlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sunulma biçimlerine göre menüler
B
Değiştirilme sıklığına göre menüler
C
Öğünlere göre menüler
D
Fiyatlarına göre menüler
E
Özel menüler
Açıklama:
Menü çeşitleri aşağıdaki gibi gruplanabilir:
- Sunulma Biçimlerine Göre Hazırlanan Menüler
- Değiştirilme Sıklığına Göre Menüler
- Öğünlere Göre Menüler
- Özel Menüler
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi standartlaştırılmış tarifelerde bulunması gereken özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yemeğin adı
B
Yemeğin kategorisi
C
Porsiyon ağırlığı
D
Yemeği kimin hazırladığı
E
Bir porsiyonun fiyatı
Açıklama:
Standartlaştırılmış tarifelerde bulunması gereken bilgiler şunlardır;
• Yemeğin adı,
• Yemeğin kategorisi,
• Porsiyon ağırlığı,
• Porsiyon ölçü aracı ve servis şekli,
• Kullanılacak araç ve gereçler,
• İçine konulacak malzemeler ve miktarları,
• Hazırlama ve pişirme yöntemi,
• Hazırlama, pişirme süreleri ve pişirme ısısı,
• Yemeğin toplam ağırlığı,
• Bir porsiyonunun fiyatı,
• Bir porsiyonunun enerji ve besin değeri.
• Yemeğin adı,
• Yemeğin kategorisi,
• Porsiyon ağırlığı,
• Porsiyon ölçü aracı ve servis şekli,
• Kullanılacak araç ve gereçler,
• İçine konulacak malzemeler ve miktarları,
• Hazırlama ve pişirme yöntemi,
• Hazırlama, pişirme süreleri ve pişirme ısısı,
• Yemeğin toplam ağırlığı,
• Bir porsiyonunun fiyatı,
• Bir porsiyonunun enerji ve besin değeri.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi standartlaştırılmış tarifelerin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Üretim başlamadan önce tarifeler ayarlanamaz.
B
Her üretim periyodu süresince porsiyonların ve kalitenin kontrolünü sağlar.
C
Aşçılar ve diğer çalışanlar kalite ve üretim bilincine yönelik eğitilebilir.
D
Bilgisayar yazılımlarına uyum sağlar.
E
Kullanılan malzemelerin miktar ve kalitelerini standartlaştırır.
Açıklama:
Standartlaştırılmış Tarifelerin Özellikleri
• Kullanılan malzemelerin miktar ve kalitelerini standartlaştırır.
• Her üretim periyodu süresince porsiyonların ve kalitenin kontrolünü sağlar.
• Üretim ve planlamayı, önceden belirlenmiş tutarları, ihtiyaç olan kalite, porsiyon miktarı, sunum sayısı ve çalışanların kapasitesi dahilinde geliştirir.
• Bilgisayar yazılımlarına uyum sağlar.
• Üretim başlamadan önce tarifeler ayarlanabilir.
• Üretim çizelgeleri, ekipmanlar, güç ünitesi, düzen, personel seviyeleri ve yetenekleri üretimden önce planlanabilir.
• Aşçılar ve diğer çalışanlar kalite ve üretim bilincine yönelik eğitilebilir.
• Kullanılan malzemelerin miktar ve kalitelerini standartlaştırır.
• Her üretim periyodu süresince porsiyonların ve kalitenin kontrolünü sağlar.
• Üretim ve planlamayı, önceden belirlenmiş tutarları, ihtiyaç olan kalite, porsiyon miktarı, sunum sayısı ve çalışanların kapasitesi dahilinde geliştirir.
• Bilgisayar yazılımlarına uyum sağlar.
• Üretim başlamadan önce tarifeler ayarlanabilir.
• Üretim çizelgeleri, ekipmanlar, güç ünitesi, düzen, personel seviyeleri ve yetenekleri üretimden önce planlanabilir.
• Aşçılar ve diğer çalışanlar kalite ve üretim bilincine yönelik eğitilebilir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi standartlaştırılmış tarifelerin avantajlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Standart yemek kalitesi
B
Tüketici memnuniyeti
C
Zaman kaybı
D
Yemek maliyet kontrolü
E
Besin Güvenliği Kontrolü
Açıklama:
Standartlaştırılmış Tarifelerin Avantajları;
- Standart yemek kalitesi
- Tüketici memnuniyeti
- Standart besin değeri içeriği
- Yemek maliyet kontrolü
- Uygun satın alma işlemleri
- Emek maliyet kontrolü
- Çalışanın güvenini sağlar
- Zaman, araç gereç ve işlem kontrolü
- Denetim kolaylığı
- Besin Güvenliği Kontrolü
Soru 30
- Denetim kolaylığı
- Anlaşılamama olasılığı
- Zaman kaybı
- Personel eğitim sorunu
- Personel şikayetleri
Seçenekler
A
Yalnız I
B
III ve IV
C
I, II, III
D
II, III, IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Standartlaştırılmış Tarifelerin Dezavantajları;Anlaşılamama olasılığı, Zaman kaybı, Personel eğitim sorunu, Personel şikayetleri.
Soru 31
Aşağıdaki menü planlamaya etki eden etmenlerden hangisi yemek hizmeti alanlarla ilgili bir etmendir?
Seçenekler
A
Servisin şekli ve amacı
B
Piyasa koşulları
C
Fiziksel olanaklar ve araç gereçler
D
Personel
E
Besin gereksinimi
Açıklama:
Menü planlamayı etkileyen etmenler iki ana başlık altında toplanabilir, bunlar:
a. Yemek hizmeti sunanlarla ilgili etmenler,
b. Yemek hizmetini alanlarla ilgili etmenler.
Bunlardan yemek hizmetini alanlarla ilgili olanlar: Besin gereksinimi, beslenme alışkanlıkları ve yemek tercihleridir.
a. Yemek hizmeti sunanlarla ilgili etmenler,
b. Yemek hizmetini alanlarla ilgili etmenler.
Bunlardan yemek hizmetini alanlarla ilgili olanlar: Besin gereksinimi, beslenme alışkanlıkları ve yemek tercihleridir.
Soru 32
Yiyecek-içecek hammaddeleri temin olanakları aşağıdaki menü planlama aşamalarından hangisinin kapsamındadır?
Seçenekler
A
Yiyecek-içeceklerle ilgili bilgi tarama aşaması
B
Yiyecek-içecekleri eleme (seçme) aşaması
C
Yiyecek-içecek hazırlama ve pişirme bölümlerini belirleme aşamas
D
Seçilen yiyecek-içeceklerin menüde gösterilme şekline karar verme aşaması
E
Yemeği hazırlayacak ve pişirecek kişilerin bilgi ve deneyimleri
Açıklama:
Yiyecek-içecekleri eleme (seçme) aşaması:
Yiyecek-içecekler tarandıktan sonra, yiyecek hazırlama ve pişirme olanakları ve müşteri istekleri
doğrultusunda menüye konulabilecek ve sunulabilecek yiyecek-içecekler seçilir. Menüye konulacak
yiyecek-içecekler seçilirken şu etkenler dikkate alınmalıdır:
• Tüketici istekleri,
• Maliyet,
• Mevcut araç-gereçler,
• Yöresel kültür,
• Kullanılabilecek mevcut tarifeler,
• Sunulacak öğün,
• Mutfak alanı,
• Yemeği hazırlayacak ve pişirecek kişilerin bilgi ve deneyimleri,
• Yiyecek-içecek hammaddeleri temin olanakları,
Yiyecek-içecekler tarandıktan sonra, yiyecek hazırlama ve pişirme olanakları ve müşteri istekleri
doğrultusunda menüye konulabilecek ve sunulabilecek yiyecek-içecekler seçilir. Menüye konulacak
yiyecek-içecekler seçilirken şu etkenler dikkate alınmalıdır:
• Tüketici istekleri,
• Maliyet,
• Mevcut araç-gereçler,
• Yöresel kültür,
• Kullanılabilecek mevcut tarifeler,
• Sunulacak öğün,
• Mutfak alanı,
• Yemeği hazırlayacak ve pişirecek kişilerin bilgi ve deneyimleri,
• Yiyecek-içecek hammaddeleri temin olanakları,
Soru 33
Tabldot menü oluşturulurken dikkat edilecek hususlar düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisini söylemek mümkündür?
Seçenekler
A
Çorbalar akşam, kurubaklagiller öğle yemeğinde verilmelidir.
B
Çorbaların yanına komposto, cacık, ayran verilmelidir.
C
Etli dolmaların yanına pilav verilmelidir.
D
Etli dolmaların yanına zeytinyağlı sarma verilmelidir.
E
Pilav, makarna, börek yanına tatlı verilmelidir.
Açıklama:
Her grup yemekten uygun kombinasyonlar yapılarak menü dengeli ve uyumlu (renk, kıvam, içerik,
besin değeri, tekstür vb.) şekilde planlanmalıdır. Tabldot menü oluşturulurken aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir:
• Etli sebze yemekleri ve etli dolmaların yanına zeytinyağlı sebze veya zeytinyağlı sarma ve dolmalar verilmemelidir.
• Etli dolma ve sarmaların yanına pilav verilmemelidir.
• Pilav, makarna, börek yanına tatlı verilmemelidir.
• Çorbaların yanına komposto, cacık, ayran verilmemelidir.
• Balık verildiğinde her ikisi de 3. Grup olmasına rağmen salata/piyaz ve tatlı verilebilir.
• Çorbalar akşam, kurubaklagiller öğle yemeğinde verilmelidir.
• Dört kaptan oluşan menülerde ilk 3 grup uyumlu olmalı, 4. kap yemek için 2. veya 3. gruptan
uyumlu bir alternatif seçilmelidir.
besin değeri, tekstür vb.) şekilde planlanmalıdır. Tabldot menü oluşturulurken aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir:
• Etli sebze yemekleri ve etli dolmaların yanına zeytinyağlı sebze veya zeytinyağlı sarma ve dolmalar verilmemelidir.
• Etli dolma ve sarmaların yanına pilav verilmemelidir.
• Pilav, makarna, börek yanına tatlı verilmemelidir.
• Çorbaların yanına komposto, cacık, ayran verilmemelidir.
• Balık verildiğinde her ikisi de 3. Grup olmasına rağmen salata/piyaz ve tatlı verilebilir.
• Çorbalar akşam, kurubaklagiller öğle yemeğinde verilmelidir.
• Dört kaptan oluşan menülerde ilk 3 grup uyumlu olmalı, 4. kap yemek için 2. veya 3. gruptan
uyumlu bir alternatif seçilmelidir.
Soru 34
I. Yemeğin yöresi
II. Yemeğin ilk defa hangi şef tarafından pişirildiği
III. Bir porsiyonun fiyatı
IV. Porsiyon ağırlığı
Yukarıdakilerden hangileri standartlaştırılmış tariflerde bulunması gereken bilgilerdir?
II. Yemeğin ilk defa hangi şef tarafından pişirildiği
III. Bir porsiyonun fiyatı
IV. Porsiyon ağırlığı
Yukarıdakilerden hangileri standartlaştırılmış tariflerde bulunması gereken bilgilerdir?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I ve III
D
II ve IV
E
I, II ve III
Açıklama:
Standartlaştırılmış tarifelerde bulunması gereken bilgiler şunlardır;
• Yemeğin adı,
• Yemeğin kategorisi,
• Porsiyon ağırlığı,
• Porsiyon ölçü aracı ve servis şekli,
• Kullanılacak araç ve gereçler,
• İçine konulacak malzemeler ve miktarları,
• Hazırlama ve pişirme yöntemi,
• Hazırlama, pişirme süreleri ve pişirme ısısı,
• Yemeğin toplam ağırlığı,
• Bir porsiyonunun fiyatı,
• Bir porsiyonunun enerji ve besin değeri.
• Yemeğin adı,
• Yemeğin kategorisi,
• Porsiyon ağırlığı,
• Porsiyon ölçü aracı ve servis şekli,
• Kullanılacak araç ve gereçler,
• İçine konulacak malzemeler ve miktarları,
• Hazırlama ve pişirme yöntemi,
• Hazırlama, pişirme süreleri ve pişirme ısısı,
• Yemeğin toplam ağırlığı,
• Bir porsiyonunun fiyatı,
• Bir porsiyonunun enerji ve besin değeri.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi standartlaştırılmış tarifelerin dezavantajlarından değildir?
Seçenekler
A
Anlaşılamama olasılığı
B
Zaman kaybı
C
Standart besin değeri içeriği
D
Personel eğitim sorunu
E
Personel şikayetleri
Açıklama:
Stadartlaştırılmış tarifelerin dezavantajları; anlaşılamama olasılığı, zaman kaybı, personel eğitim sorunu ve personel şikayetleri olarak gruplandırılmaktadır. Standart besin değeri içeriği ise servis başına besin değerini geçerli ve sabit kılmasıyla, standartlaştırılmış tarifelerin avantajları arasında yer almaktadır.
Soru 36
I. Tarife doğrulama
II. Çevrim faktörü
III. Yemek değerlendirme
IV. Miktar ayarlama
V. Personel eğitimi
Yukarıdakilerden hangileri tarife standartlaştırmanın aşamalarıdır?
II. Çevrim faktörü
III. Yemek değerlendirme
IV. Miktar ayarlama
V. Personel eğitimi
Yukarıdakilerden hangileri tarife standartlaştırmanın aşamalarıdır?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve V
C
II ve IV
D
I, III ve IV
E
I, II ve III
Açıklama:
Standart tarife geliştirme, mevcut tarifeleri atıp her şeye baştan başlamayı gerektirmez; daha ziyade bir dizi aşamalarla mevcut tarifeleri geliştirmeyi ve standartlaştırmayı gerektirir. Tarife standartlaştırma işlemi üç aşamada gerçekleştirilir, bunlar tarife doğrulama, yemek değerlendirme ve miktar ayarlamadır.
Soru 37
Tüketicilere bir öğünde yer alan yemek alternatifleri içinden seçme imkanı veren
menüleri anlatmak için kullanılan menü aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılır?
menüleri anlatmak için kullanılan menü aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılır?
Seçenekler
A
Tabldot menü
B
Alakart menü
C
Değişmez menüler
D
Devirli menüler
E
Brunch menüsü
Açıklama:
Alakart menüler: Fransızca A la cart (karta göre) olarak tanımlanan ve Türkçe’ye alakart olarak geçen bu tip menü, tüketicilere bir öğünde yer alan yemek alternatifleri içinden seçme imkanı veren
menüleri anlatmak için kullanılır. Bu menülerde genellikle her yemek grubundan birden fazla yemek
alternatifi vardır. Örneğin birden fazla çorba, kırmızı et, tavuk, salata, tatlı ya da meyve alternatifi
sunulur. Alakart menüye örnek aşağıda gösterilmiştir.
menüleri anlatmak için kullanılır. Bu menülerde genellikle her yemek grubundan birden fazla yemek
alternatifi vardır. Örneğin birden fazla çorba, kırmızı et, tavuk, salata, tatlı ya da meyve alternatifi
sunulur. Alakart menüye örnek aşağıda gösterilmiştir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisinde özel menüler kategorisindeki menüler doğru ve eksiksiz verilmiştir?
Seçenekler
A
Resepsiyon menüleri, Brunch menüleri, Alakart menüler
B
Büfe menüleri, Değişmez menüler, Devirli menüler
C
Büfe menüleri, Akşam menüsü, Düğün-ziyafet menüleri
D
Resepsiyon menüleri, Düğün-ziyafet menüleri, Büfe menüleri
E
Tabldot menü, Brunch menüleri, Alakart menüler
Açıklama:
Menüler,
Sunulma biçimlerine göre: Tabldot menü ve Alakart menü
Değiştirilme sıklığına göre: Değişmez menü, Devirli menü
Öğünlere göre: Kahvaltı menüsü, Brunch menüsü, Öğle menüsü, Akşam menüsü olarak sınıflandırılır.
Bunların dışında kalan özel menülerse: Resepsiyon menüleri, Düğün-ziyafet menüleri ve Büfe menüleridir.
Sunulma biçimlerine göre: Tabldot menü ve Alakart menü
Değiştirilme sıklığına göre: Değişmez menü, Devirli menü
Öğünlere göre: Kahvaltı menüsü, Brunch menüsü, Öğle menüsü, Akşam menüsü olarak sınıflandırılır.
Bunların dışında kalan özel menülerse: Resepsiyon menüleri, Düğün-ziyafet menüleri ve Büfe menüleridir.
Soru 39
Yiyeceklerin hazırlanma ve pişirilme yöntemleri, görünüm, yapı, sıcaklık, renk, koku ve tat gibi özellikler, beslenme alışkanlıkları ve yemek tercihleri bakımından aşağıdaki etmenlerden hangisi kapsamında değerlendirilir?
Seçenekler
A
Fizyolojik ve psikolojik etmenler
B
Dış etmenler
C
Ekonomik etmenler
D
İç etmenler
E
Sosyo-kültürel etmenler
Açıklama:
İç Etmenler: Yiyeceklerin hazırlanma ve pişirilme yöntemleri, görünüm, yapı, sıcaklık, renk, koku ve tat gibi organoleptik özellikleri bir yemeğin kalitesini belirler. Yemek kalitesi de bireylerin yemek tercihinde önemli rol oynar.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi menü planlama aşamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Yiyecek-içeceklerle ilgili bilgi tarama aşaması
B
Yiyecek-içecekleri eleme (seçme) aşaması
C
Yiyecek-içecek hazırlama ve pişirme bölümlerini belirleme aşaması
D
Seçilen yiyecek-içeceklerin menüde gösterilme şekline karar verme aşaması
E
Seçilen yiyecek-içeceklerin tadımlarının yapılıp değerlendirilmesi
Açıklama:
Menünün planlanması sürekli ve dinamik bir süreçtir. Kurumlarda menü planlamada, plandan sorumlu kişinin gözden geçirmesi gereken pek çok aşama vardır. Bunlar aşağıdaki şekilde özetlenebilir:
1. Yiyecek-içeceklerle ilgili bilgi tarama aşaması
2. Yiyecek-içecekleri eleme (seçme) aşaması
3. Yiyecek-içecek hazırlama ve pişirme bölümlerini belirleme aşaması
4. Seçilen yiyecek-içeceklerin menüde gösterilme şekline karar verme aşaması
1. Yiyecek-içeceklerle ilgili bilgi tarama aşaması
2. Yiyecek-içecekleri eleme (seçme) aşaması
3. Yiyecek-içecek hazırlama ve pişirme bölümlerini belirleme aşaması
4. Seçilen yiyecek-içeceklerin menüde gösterilme şekline karar verme aşaması
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi menüyle ilgili olarak yemek hizmeti sunanlarla ilgili etmenlerden biridir?
Seçenekler
A
Besin gereksinimi
B
Ekonomik etmenler
C
Sosyo-kültürel etmenler
D
Psikolojik etmenler
E
Servis şekli
Açıklama:
Kuruluşun tipine göre servis şekli değişiklik gösterir. Servis şekli ise menülerde yer alacak yemeklerin seçimini ve sayısını belirler. Bazı yemeklerin self servise nazaran masaya servis için uygun olduğu unutulmamalıdır. Menüler planlanırken bu noktaya dikkat edilmeli, servis şekline uygun yemek alternatifleri menüde yer almalıdır.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi kişilerin beslenme alışkanlıkları ve yemek tercihleri ile ilgili etmenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Fizyolojik ve psikolojik etmenler
B
Ekonomik etmenler
C
Sosyo-kültürel etmenler
D
Dış etmenler
E
Piyasa koşulları
Açıklama:
Piyasa koşulları, yemek hizmeti sunanlarla ilgili bir etmen olup; iklim, mevsim, coğrafik konum vb. etmenler yiyeceklerin özellikle taze sebze ve meyve piyasasını etkiler. Bu durum menü planlama sürecinde planlayıcıyı sınırlar. Menü planlanırken yiyecek kalitesinin yüksek, fiyatının da düşük olduğu aylar dikkate alınarak yiyecek seçimi yapılmalıdır. Sera ya da ithal ürünler yerine mevsiminde bol olan sebze ve meyvelerin kullanılması hem yemek kalitesini hem de maliyetleri olumlu yönde etkileyecektir.
Soru 43
Bireyin yiyecek tercihleriyle ilgili olarak sahip olduğu gelenek, görenek, çevresinden kabul görme arzusu ve bağlı bulunduğu dinin kısıtlamaları gibi etmenler aşağıdakilerden hangisi kapsamında değerlendirilir?
Seçenekler
A
Fizyolojik ve psikolojik etmenler
B
Ekonomik etmenler
C
Sosyo kültürel etmenler
D
Servis şekli
E
Dış etmenler
Açıklama:
Sosyo-Kültürel Etmenler: Gelenek, görenek, sosyal kabul görme ve dini kısıtlamalar bireyin yiyecek tercihlerini yönlendiren diğer etmenlerdir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi tabldot menü oluşturulurken dikkat edilecek hususlara göre uygun olmayan bir planlamadır?
Seçenekler
A
Etli dolma ve sarmaların yanına pilav verilmemelidir.
B
Pilav, makarna, börek yanına tatlı verilmemelidir.
C
Çorbaların yanına komposto, cacık, ayran verilmemelidir.
D
Etli sebze yemeklerinin yanına zeytinyağlı sebze yemekleri verilmelidir.
E
Balık verildiğinde salata/piyaz ve tatlı verilebilir.
Açıklama:
Tabldot menü oluşturulurken aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir:
• Etli sebze yemekleri ve etli dolmaların yanına zeytinyağlı sebze veya zeytinyağlı sarma ve dolmalar verilmemelidir.
• Etli dolma ve sarmaların yanına pilav verilmemelidir.
• Pilav, makarna, börek yanına tatlı verilmemelidir.
• Çorbaların yanına komposto, cacık, ayran verilmemelidir.
• Balık verildiğinde her ikisi de 3. Grup olmasına rağmen salata/piyaz ve tatlı verilebilir.
• Çorbalar akşam, kuru baklagiller öğle yemeğinde verilmelidir.
• Dört kaptan oluşan menülerde ilk 3 grup uyumlu olmalı, 4. kap yemek için 2. veya 3. gruptan uyumlu bir alternatif seçilmelidir.
• Etli sebze yemekleri ve etli dolmaların yanına zeytinyağlı sebze veya zeytinyağlı sarma ve dolmalar verilmemelidir.
• Etli dolma ve sarmaların yanına pilav verilmemelidir.
• Pilav, makarna, börek yanına tatlı verilmemelidir.
• Çorbaların yanına komposto, cacık, ayran verilmemelidir.
• Balık verildiğinde her ikisi de 3. Grup olmasına rağmen salata/piyaz ve tatlı verilebilir.
• Çorbalar akşam, kuru baklagiller öğle yemeğinde verilmelidir.
• Dört kaptan oluşan menülerde ilk 3 grup uyumlu olmalı, 4. kap yemek için 2. veya 3. gruptan uyumlu bir alternatif seçilmelidir.
Soru 45
Sunulma biçimlerine göre hazırlanan menüler ile ilgili ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Menülerin yönetimce belirlendiği ve müşteriye seçim şansı tanınmadığı menüye tabldot menü denir.
B
Tüketicilere bir öğünde yer alan yemek alternatifleri içinden seçme imkanı veren menülere alakart menü denir.
C
Tabldot menüde yemek sayısı genellikle 3 kapla sınırlıdır, bazen 4. kap eklenebilir.
D
Alakart menülerde genellikle her yemek grubundan birden fazla yemek alternatifi vardır.
E
Tabldot menü için sunulan yemeklere göre fiyatlar değişkendir.
Açıklama:
Fransızca Table d’hot (konuk sofrası) ifadesinden Türkçe’ye uyarlanan bu menü modeli set-seçimsiz menü olarak da adlandırılır. Menüler yönetimce belirlenir ve müşteriye seçim şansı tanınmaz. Toplu beslenme sistemlerinde özellikle kamu kuruluşlarında yaygın olarak kullanılan menü tipidir. Yemek sayısı genellikle 3 kapla sınırlıdır ve fix bir fiyatla satılır.
Fransızca A la cart (karta göre) olarak tanımlanan ve Türkçe’ye alakart olarak geçen bu tip menü, tüketicilere bir öğünde yer alan yemek alternatifleri içinden seçme imkanı veren menüleri anlatmak için kullanılır. Bu menülerde genellikle her yemek grubundan birden fazla yemek alternatifi vardır.
Fransızca A la cart (karta göre) olarak tanımlanan ve Türkçe’ye alakart olarak geçen bu tip menü, tüketicilere bir öğünde yer alan yemek alternatifleri içinden seçme imkanı veren menüleri anlatmak için kullanılır. Bu menülerde genellikle her yemek grubundan birden fazla yemek alternatifi vardır.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi standartlaştırılmış tarifelerde bulunması gereken bilgilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yemeğin adı
B
Yemeğin kategorisi
C
Yemeğe konulacak malzemeler ve miktarları
D
Yemeğin tadı
E
Porsiyon ağırlığı
Açıklama:
Standartlaştırılmış tarifelerde bulunması gereken bilgiler şunlardır;
• Yemeğin adı,
• Yemeğin kategorisi,
• Porsiyon ağırlığı,
• Porsiyon ölçü aracı ve servis şekli,
• Kullanılacak araç ve gereçler,
• İçine konulacak malzemeler ve miktarları,
• Hazırlama ve pişirme yöntemi,
• Hazırlama, pişirme süreleri ve pişirme ısısı,
• Yemeğin toplam ağırlığı,
• Bir porsiyonunun fiyatı,
• Bir porsiyonunun enerji ve besin değeri.
• Yemeğin adı,
• Yemeğin kategorisi,
• Porsiyon ağırlığı,
• Porsiyon ölçü aracı ve servis şekli,
• Kullanılacak araç ve gereçler,
• İçine konulacak malzemeler ve miktarları,
• Hazırlama ve pişirme yöntemi,
• Hazırlama, pişirme süreleri ve pişirme ısısı,
• Yemeğin toplam ağırlığı,
• Bir porsiyonunun fiyatı,
• Bir porsiyonunun enerji ve besin değeri.
Soru 47
Tarife standartlaştırma işlemindeki aşamaların baştan sona doğru sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
tarife doğrulama, yemek değerlendirme, miktar ayarlama
B
yemek değerlendirme, miktar ayarlama, tarife doğrulama
C
miktar ayarlama, tarife doğrulama, yemek değerlendirme
D
tarife doğrulama, miktar ayarlama, yemek değerlendirme
E
yemek değerlendirme, tarife doğrulama, miktar ayarlama
Açıklama:
Standart tarife geliştirme, mevcut tarifeleri atıp her şeye baştan başlamayı gerektirmez; daha ziyade bir dizi aşamalarla mevcut tarifeleri geliştirmeyi ve standartlaştırmayı gerektirir. Tarife standartlaştırma işlemi üç aşamada gerçekleştirilir, bunlar tarife doğrulama, yemek değerlendirme ve miktar ayarlamadır.
Soru 48
100 porsiyonluk olarak hazırlanmış ancak 250 porsiyon olarak hazırlanması istenen bir tarifenin çevrim faktörü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
2.5
B
25
C
0.4
D
150
E
350
Açıklama:
Örneğin tarife 100 porsiyonluk olarak hazırlanmış ancak 250 porsiyon olarak hazırlanması isteniyorsa aşağıdaki formülden yararlanılarak bir çevrim faktörü elde edilir.


Soru 49
Toplamda 20 kg olacak şekilde 100 porsiyon olarak öngörülen mantarlı et sote yemeği sonradan 350 porsiyon olarak servis edilmek isteniyor. Tarifeye göre ilk başta kullanılmak istenen 10 kg dana etine yeni duruma göre kaç kg daha et ilave edilmesi gerekir?
Seçenekler
A
10
B
15
C
20
D
25
E
30
Açıklama:
Çevrim faktörü hesaplanırsa; 350 porsiyon/100 porsiyon = 3.5
İlk başta kullanılmak istenen dana eti 10 kg
Son durumda kullanılması gereken dana eti 10 kg x 3.5 = 35 kg
İlave edilmesi gereken dana eti 35 kg - 10 kg = 25 kg dana etidir.
İlk başta kullanılmak istenen dana eti 10 kg
Son durumda kullanılması gereken dana eti 10 kg x 3.5 = 35 kg
İlave edilmesi gereken dana eti 35 kg - 10 kg = 25 kg dana etidir.
Soru 50
Aşağıda verilen menüler karşılaştırıldığında hangisi diğerlerine oranla çok daha kaliteli yiyeceklerin sunulduğu menülerdir?
Seçenekler
A
Büfe menüleri
B
Düğün menüleri
C
Brunch menüleri
D
Resepsiyon menüleri
E
Kahvaltı menüleri
Açıklama:
Resepsiyonlarda sunulan yiyeceklerin çok kaliteli olmasına özen gösterilir. Resepsiyon menüsü, kuruyemişler, kuru meyveler, cips, peynir çeşitleri gibi masalarda bulunan atıştırmalıkları takiben, soğuk kanepe çeşitleri (ton balıklı, somon fümeli, jambonlu, kaşarlı vb.) ile devam eder, bunları takiben ara sıcaklar (mitit köfte, mini tavuk çöp şiş, mantar dolma, rokforlu sigara böreği vb.) verilir, tercihe göre bir ana yemek (döner vb.), tatlı veya meyve ile devam edebilir.
Soru 51
Menü planlamayı etkileyen etmenlerden yemek hizmetini sunan kurum kamu kuruluşu ise asil amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kâr etmek
B
En uygun yemek servisini sağlamak
C
Ekonomik olması
D
Taktir edilmek
E
Dereceye girmek
Açıklama:
Menüler hizmeti sunan kurumun tipine ve amacına uygun şekilde planlanmalıdır. Genel olarak ticari kuruluşların amacı kâr etmek, kamu kuruluşlarının amacı ise eldeki olanaklarla en uygun yemek servisini sağlamaktır. Okullar ve aileler için menü planlamada temel amaç ise ekonomik fakat aynı zamanda yeterli, dengeli ve sağlıklı beslenmeyi sağlamaktır. Doğru cevap B' dir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi yemek hizmetini alacak olanlar ile ilgili etmendir?
Seçenekler
A
Servis Şekli
B
Piyasa Koşulları
C
Fiziksel Olanaklar ve Araç-Gereçler
D
Sosyo-Kültürel durum
E
Bütçe
Açıklama:
Sosyo-Kültürel Etmenler: Gelenek, görenek, sosyal kabul görme ve dini kısıtlamalar bireyin yiyecek tercihlerini yönlendiren diğer etmenlerdir. Doğru cevap D' dir.
Soru 53
- Kitap, gazete ve dergilerde çıkan menü örnekleri,
- Yemek ve beslenme ile uğraşan kişiler
- Başka işletmelerin menüleri
- Eski menüler
Seçenekler
A
I, IIi III ve IV
B
III ve IV
C
I ve II
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Bu aşamada yiyecek-içeceklerle ve kullanılabilecek menülerle ilgili gerekli bilgiler toplanır. Bilgilerin toplanması için pek çok kaynak kullanılabilir, bunlar:
• Eski menüler,
• Başka işletmelerin menüleri,
• Kitap, gazete ve dergilerde çıkan menü örnekleri,
• İnternet siteleri,
• Yemek ve beslenme ile uğraşan kişiler (Aşçılar, Yöneticiler, diyetisyenler vb) Doğru cevap A' dır.
• Eski menüler,
• Başka işletmelerin menüleri,
• Kitap, gazete ve dergilerde çıkan menü örnekleri,
• İnternet siteleri,
• Yemek ve beslenme ile uğraşan kişiler (Aşçılar, Yöneticiler, diyetisyenler vb) Doğru cevap A' dır.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi kurum için menü hazırlarken anahtar rol oynamamaktadır?
Seçenekler
A
Sunulan yiyecek ve içeceklerin beslenme içeriğinin belirlenmesi
B
Yetenekli personelin belirlenmesi
C
Yiyecek-içecek maliyetinin belirlenmesi
D
Alet-ekipman gerekliliklerini belirlemesi
E
Kamudaki yöneticilerin damak tadına uygunun belirlenmesi
Açıklama:
Yiyecek-içeceklerin beğenilirliği, yiyecek-içeceklerin kârlılığı, yiyecek-içeceklerin üretim kolaylığı, arz kaynakları ve arzdaki değişmeler, yiyecek-içeceklerin üretiminde gerekli olan çalışan sayısı ve nitelikleri, donatım gerekleri ve kullanım özellikleri, porsiyon büyüklüğü, yiyecek-içeceklerin birbirleriyle uyumluluğu ve fiyat. Standart yemek tarifeleri, kurumlar tarafından kullanılabilirliliği defalarca denenmiş ve duruma göre adapte edilmiş, aynı pişirme ve hazırlama yöntemi, aynı alet-ekipman, aynı miktar ve kalitedeki malzemelerin kullanılması ile aynı başarılı sonuçları ve ürünü verirler.
Soru 55
Tüketicilere bir öğünde yer alan yemek alternatifleri içinden seçme imkanı veren menülere hangisi denmektedir?
Seçenekler
A
Resepsiyon Menüleri
B
Devirli menüler
C
Alakart menüler
D
Tabldot Menü
E
Brunch menüsü
Açıklama:
Alakart menüler: Fransızca A la cart (karta göre) olarak tanımlanan ve Türkçe’ye alakart olarak geçen bu tip menü, tüketicilere bir öğünde yer alan yemek alternatifleri içinden seçme imkanı veren menüleri anlatmak için kullanılır. Bu menülerde genellikle her yemek grubundan birden fazla yemek alternatifi vardır. Doğru cevap C' dir.
Soru 56
Değiştirilme sıklığına göre menülerden, değişmez menüler ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Etnik yemekler sunan yerler için daha uygundur.
B
Yaygın olarak hastane, bakımevleri, okullar gibi kamu kuruluşlarında kullanılmaktadır
C
Bu menülerde günlük spesiyallere yer verilmektedir
D
Belirli bir dönem için değişmeyen menülerdir.
E
Fix menüler olarak da adlandırılırlar
Açıklama:
Değişmez menüler: Fix menüler olarak da adlandırılırlar. Belirli bir dönem için değişmeyen menüler olup, birkaç ay süreyle değişmeyecek biçimde planlanırlar. Bu menülerde günlük spesiyallere yer verilmektedir. Müşteri grubu çok sık değişen yerler (otobüslerin konaklama tesisleri) için ya da etnik yemekler (Karadeniz, Meksika yemekleri vb.) sunan yerler için daha uygundur. Doğru cevap B' dir.
Soru 57
Kurumlarda sunulan tabldot kahvaltı menülerinde olmayıp, Alakart kahvaltı menüsünde bulunana kahvaltı ürünü hangisidir?
Seçenekler
A
Siyah veya yeşil zeytin
B
Tereyağı
C
Reçel veya bal
D
Kaşar peynir
E
Yumurta
Açıklama:
Ülkemizde kurumun tipine bağlı olarak değişirse de kurumlarda sunulan tabldot kahvaltı menülerinde:
• Beyaz peynir
• Yumurta
• Siyah veya yeşil zeytin
• Tereyağı
• Reçel veya bal
• Söğüş domates ve salatalık
• Çay, kahve ve Ekmek yer alır
• Beyaz peynir
• Yumurta
• Siyah veya yeşil zeytin
• Tereyağı
• Reçel veya bal
• Söğüş domates ve salatalık
• Çay, kahve ve Ekmek yer alır
Soru 58
Kullanılabilirliği defalarca denenmiş ve adapte edilmiş, aynı yöntem, aynı ekipman, aynı miktar ve kalitedeki malzemelerin kullanılması ile aynı
iyi sonuçları ve ürünü veren tarife......................................denir.
Yukarıdaki boşluğa hangisi gelmelidir?
iyi sonuçları ve ürünü veren tarife......................................denir.
Yukarıdaki boşluğa hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Dönüşümlü tarife
B
Toplu beslenme tarife
C
Standartlaştırılmış tarife
D
Kamu kuruluşlarında tarife
E
Resepsiyon menüleri tarifesi
Açıklama:
Standartlaştırılmış tarife, yemek üretmeye yarayan yazılı formüller, direktifler grubu ve menüdeki her yemek için denenerek geliştirilmiş bir reçetedir. Bir başka deyişle, kullanılabilirliği defalarca denenmiş ve adapte edilmiş, aynı yöntem, aynı ekipman, aynı miktar ve kalitedeki malzemelerin kullanılması ile aynı iyi sonuçları ve ürünü veren tarife olarak da adlandırılır. Doğru cevap C' dir.
Soru 59
Yemeklerin her hazırlanış ve servisinde lezzet, tat ve kalitenin aynı olmasını aşağıdakilerden hangisi sağlar?
Seçenekler
A
Tüketici memnuniyeti
B
Emek maliyet kontrolü
C
Zaman, araç gereç ve işlem kontrolü
D
Standart yemek kalitesi
E
Besin Güvenliği Kontrolü
Açıklama:
Standart yemek kalitesi: Yemeklerin her hazırlanış ve servisinde lezzet, tat ve kalitenin aynı olmasını sağlar. Doğru cevap D' dir.
Soru 60
Standart tarife sonucu elde edilen bu porsiyon miktarı, çevrim faktörü kullanılarak artırılabilir ya da azaltılabilir. Buna göre tarif 50 porsiyonluk olarak verilmiş ancak 125 porsiyon olarak hazırlanması isteniyorsa, çevrim faktörü nedir?
Seçenekler
A
3.25
B
2.50
C
1.00
D
1.25
E
0.40
Açıklama:
Çevrim faktörü istenilen sonucun, asıl sonuca bölünmesi ile elde edilir.
Çevrim faktörü: 125/ 50= 2.50
Çevrim faktörü: 125/ 50= 2.50
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi yemek hizmeti planlamaya etki eden etmenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bütçe
B
Fizyolojik ve psikolojik etmenler
C
Sosyo-Kültürel Etmenler
D
Piyasa koşulları
E
Siyasi etmenler
Açıklama:
2. Bütçe: İster aile içinde ister kurumlarda olsun, menü planlamada yiyecek ve içecek için ayrılan bütçe önemli bir yer tutar. Ülkemizde özellikle kamu kuruluşlarında yiyecek-içecek için ayrılan bütçe oldukça sınırlıdır. Bu nedenle menü planlamada, menü planlayıcısı yemek maliyetlerini göz önünde bulundurmalıdır. Maliyetleri yüksek ve düşük olan menüler dengeli bir şekilde öğünlere dağıtılmalıdır.
Örneğin bir öğünde maliyeti yüksek olan büyük parça et yemeği bulunuyorsa, diğer öğünde maliyeti daha düşük olan kıymalı sebze, kurubaklagil vb. yemek alternatifi tercih edilmelidir. Bütçe olanakları göz önünde bulundurulurken, yemek yiyen grubun gereksinimleri de gözardı edilmemelidir. Kısıtlı bütçe
olanaklarıyla da olsa doğru menü planlama ilkeleri uygulanarak grubun besin öğesi ve enerji gereksinimlerinin karşılanabileceği unutulmamalıdır.
3. Piyasa Koşulları: İklim, mevsim, coğrafik konum vb. etmenler yiyeceklerin özellikle taze sebze ve meyve piyasasını etkiler. Bu durum menü planlama sürecinde planlayıcıyı sınırlar. Menü planlanırken yiyecek kalitesinin yüksek, fiyatının da düşük olduğu aylar dikkate alınarak yiyecek seçimi yapılmalıdır. Sera ya da ithal ürünler yerine mevsiminde bol olan sebze ve meyvelerin kullanılması hem yemek kalitesini hem de maliyetleri olumlu yönde etkileyecektir.
4. Fiziksel Olanaklar ve Araç-Gereçler: Mutfak alanı ve bölümleri, mutfakta kullanılan araçgereçlerin sayısı ve niteliği, depolama koşulları menü planlarken yemek seçimini önemli ölçüde etkiler. Menülerin planlama aşamasında bu yönden kuruluşun tüm olanakları göz önünde bulundurulmalı ve bu olanaklardan maksimum düzeyde yararlanacak şekilde menü planlanmalıdır. Olanaklar yetersiz ise menüler için yemek seçiminde belirli araç-gereçlere fazla yüklenilmemelidir. Örneğin fırın sayısı yetersiz
olan bir kuruluşta aynı öğünde fırında pişirilme işlemi gerektiren birden fazla yemeğin menüde yer almamasına dikkat edilmelidir.
5. Servis Şekli: Kuruluşun tipine göre servis şekli değişiklik gösterir. Servis şekli ise menülerde yer alacak yemeklerin seçimini ve sayısını belirler. Bazı yemeklerin self servise nazaran masaya servis için uygun olduğu unutulmamalıdır. Menüler planlanırken bu noktaya dikkat edilmeli, servis şekline uygun yemek alternatifleri menüde yer almalıdır.
6. Personel: Menü planlamada beslenme servisinde çalışan personelin sayısı ve niteliği de çok önemlidir. Çoğu yemeğin hazırlanması, pişirilmesi ve servisi bilgi ve beceri ister. Bu nedenle menüleri planlayan diyetisyen, personelin kapasitesini çok iyi bilmeli ve menüde yer alacak yemeklerin seçiminde bu yönden dikkatli olmalıdır.
2. Beslenme Alışkanlıkları ve Yemek Tercihleri: Kişilerin alışkanlıklarına ve yemek tercihlerine pek çok etmen etki eder. Bunlar aşağıdaki başlıklarla açıklanmıştır.
• Fizyolojik ve Psikolojik Etmenler: Bireyin beslenme alışkanlığı ailenin etkisiyle küçük
yaşlarda başlar ve fizyolojik ve psikolojik etmenler de bu alışkanlığı pekiştirir. Beslenme
alışkanlığı ve yemek tercihleri bireyin yaş, cinsiyet, sağlık durumu ve psikolojik yapısı gibi durumlara göre değişiklik gösterir.
• Dış Etmenler: Çevre, reklamlar, mevsimsel değişiklikler, eğitim vb. dış etmenler bireyin beslenme alışkanlıklarını ve yemek tercihlerini etkiler.
• Ekonomik Etmenler: Gelir düzeyi ile yiyecek tercihleri arasında önemli bir ilişki vardır.
Ekonomik yetersizlik durumlarında insanlar ucuz beslenmeye yönelirler. İnsanların refah düzeyinin yükselmesine paralel olarak yiyecek tercihleri de değişebilmektedir. Sosyo-Kültürel Etmenler: Gelenek, görenek, sosyal kabul görme ve dini kısıtlamalar bireyin yiyecek tercihlerini yönlendiren diğer etmenlerdir.
• İç Etmenler: Yiyeceklerin hazırlanma ve pişirilme yöntemleri, görünüm, yapı, sıcaklık, renk, koku ve tat gibi organoleptik özellikleri bir yemeğin kalitesini belirler. Yemek kalitesi de bireylerin yemek tercihinde önemli rol oynar.
• Kişisel Etmenler: İştah durumu, aile yapısı, eğitim düzeyi ve kişisel beklentiler tüketicinin beslenme alışkanlıkları ve tercihlerini etkiler.
Örneğin bir öğünde maliyeti yüksek olan büyük parça et yemeği bulunuyorsa, diğer öğünde maliyeti daha düşük olan kıymalı sebze, kurubaklagil vb. yemek alternatifi tercih edilmelidir. Bütçe olanakları göz önünde bulundurulurken, yemek yiyen grubun gereksinimleri de gözardı edilmemelidir. Kısıtlı bütçe
olanaklarıyla da olsa doğru menü planlama ilkeleri uygulanarak grubun besin öğesi ve enerji gereksinimlerinin karşılanabileceği unutulmamalıdır.
3. Piyasa Koşulları: İklim, mevsim, coğrafik konum vb. etmenler yiyeceklerin özellikle taze sebze ve meyve piyasasını etkiler. Bu durum menü planlama sürecinde planlayıcıyı sınırlar. Menü planlanırken yiyecek kalitesinin yüksek, fiyatının da düşük olduğu aylar dikkate alınarak yiyecek seçimi yapılmalıdır. Sera ya da ithal ürünler yerine mevsiminde bol olan sebze ve meyvelerin kullanılması hem yemek kalitesini hem de maliyetleri olumlu yönde etkileyecektir.
4. Fiziksel Olanaklar ve Araç-Gereçler: Mutfak alanı ve bölümleri, mutfakta kullanılan araçgereçlerin sayısı ve niteliği, depolama koşulları menü planlarken yemek seçimini önemli ölçüde etkiler. Menülerin planlama aşamasında bu yönden kuruluşun tüm olanakları göz önünde bulundurulmalı ve bu olanaklardan maksimum düzeyde yararlanacak şekilde menü planlanmalıdır. Olanaklar yetersiz ise menüler için yemek seçiminde belirli araç-gereçlere fazla yüklenilmemelidir. Örneğin fırın sayısı yetersiz
olan bir kuruluşta aynı öğünde fırında pişirilme işlemi gerektiren birden fazla yemeğin menüde yer almamasına dikkat edilmelidir.
5. Servis Şekli: Kuruluşun tipine göre servis şekli değişiklik gösterir. Servis şekli ise menülerde yer alacak yemeklerin seçimini ve sayısını belirler. Bazı yemeklerin self servise nazaran masaya servis için uygun olduğu unutulmamalıdır. Menüler planlanırken bu noktaya dikkat edilmeli, servis şekline uygun yemek alternatifleri menüde yer almalıdır.
6. Personel: Menü planlamada beslenme servisinde çalışan personelin sayısı ve niteliği de çok önemlidir. Çoğu yemeğin hazırlanması, pişirilmesi ve servisi bilgi ve beceri ister. Bu nedenle menüleri planlayan diyetisyen, personelin kapasitesini çok iyi bilmeli ve menüde yer alacak yemeklerin seçiminde bu yönden dikkatli olmalıdır.
2. Beslenme Alışkanlıkları ve Yemek Tercihleri: Kişilerin alışkanlıklarına ve yemek tercihlerine pek çok etmen etki eder. Bunlar aşağıdaki başlıklarla açıklanmıştır.
• Fizyolojik ve Psikolojik Etmenler: Bireyin beslenme alışkanlığı ailenin etkisiyle küçük
yaşlarda başlar ve fizyolojik ve psikolojik etmenler de bu alışkanlığı pekiştirir. Beslenme
alışkanlığı ve yemek tercihleri bireyin yaş, cinsiyet, sağlık durumu ve psikolojik yapısı gibi durumlara göre değişiklik gösterir.
• Dış Etmenler: Çevre, reklamlar, mevsimsel değişiklikler, eğitim vb. dış etmenler bireyin beslenme alışkanlıklarını ve yemek tercihlerini etkiler.
• Ekonomik Etmenler: Gelir düzeyi ile yiyecek tercihleri arasında önemli bir ilişki vardır.
Ekonomik yetersizlik durumlarında insanlar ucuz beslenmeye yönelirler. İnsanların refah düzeyinin yükselmesine paralel olarak yiyecek tercihleri de değişebilmektedir. Sosyo-Kültürel Etmenler: Gelenek, görenek, sosyal kabul görme ve dini kısıtlamalar bireyin yiyecek tercihlerini yönlendiren diğer etmenlerdir.
• İç Etmenler: Yiyeceklerin hazırlanma ve pişirilme yöntemleri, görünüm, yapı, sıcaklık, renk, koku ve tat gibi organoleptik özellikleri bir yemeğin kalitesini belirler. Yemek kalitesi de bireylerin yemek tercihinde önemli rol oynar.
• Kişisel Etmenler: İştah durumu, aile yapısı, eğitim düzeyi ve kişisel beklentiler tüketicinin beslenme alışkanlıkları ve tercihlerini etkiler.
Soru 62
I. Kurumda hazırlanan yemeklerin yer aldığı menülerin müşteriye nasıl sunulacağının belirlenmesi gerekir.
II. Yiyecek-içecekler tarandıktan sonra, yiyecek hazırlama ve pişirme olanakları ve müşteri istekleri doğrultusunda menüye konulabilecek ve sunulabilecek yiyecek-içecekler seçilir.
III. Yiyecek-içeceklerle ve kullanılabilecek menülerle ilgili gerekli bilgiler toplanır.
Yukarıda verilen menü planlama aşamalarından hangileri seçilen yiyecek-içeceklerin menüde gösterilme şekline karar verme aşamasında yapılması gerekenlerdendir?"
II. Yiyecek-içecekler tarandıktan sonra, yiyecek hazırlama ve pişirme olanakları ve müşteri istekleri doğrultusunda menüye konulabilecek ve sunulabilecek yiyecek-içecekler seçilir.
III. Yiyecek-içeceklerle ve kullanılabilecek menülerle ilgili gerekli bilgiler toplanır.
Yukarıda verilen menü planlama aşamalarından hangileri seçilen yiyecek-içeceklerin menüde gösterilme şekline karar verme aşamasında yapılması gerekenlerdendir?"
Seçenekler
A
I ve III
B
I ve II
C
Yalnız II
D
Yalnız III
E
Yalnız I
Açıklama:
Seçilen yiyecek-içeceklerin menüde gösterilme şekline karar verme aşaması
Menü planlamasının önceki aşamaları bir bakıma buzdağının görünmeyen bölümleri olduğu halde, bu aşama buzdağının görünen bölümüdür. Bu aşamada, kurumda hazırlanan yemeklerin yer aldığı menülerin müşteriye nasıl sunulacağının belirlenmesi gerekir. Bu kararda yine kurumun büyüklüğü, uyguladığı menü ve servis tipi önem taşır. Küçük ölçekli ve fiks ya da tabldot menü kullanan ve self servis uygulanan kurumlarda menülerin yemekhane girişinde bir tabelaya yazılması yeterli iken, büyük ölçekli,
seçmeli (a la kart) menü kullanan ve masaya servis yapılan kurumlarda menünün müşterinin eline alıp bakabileceği formda hazırlanması gerekir. Yiyecek ve içecekler menüye yerleştirilirken müşterilerin tercih seçenekleri de dikkate alınmak zorundadır. Müşterinin eline alıp inceleyeceği menü formlarında menüyle ilgili boyut, kapak, kullanılacak yazı tipi, renk, sayfa sayısı, şekil ve dağıtım gibi işlere bu aşamada karar verilir. Görüldüğü gibi bu aşama daha çok teknik işleri kapsayan bir aşamadır.
Menü planlamasının önceki aşamaları bir bakıma buzdağının görünmeyen bölümleri olduğu halde, bu aşama buzdağının görünen bölümüdür. Bu aşamada, kurumda hazırlanan yemeklerin yer aldığı menülerin müşteriye nasıl sunulacağının belirlenmesi gerekir. Bu kararda yine kurumun büyüklüğü, uyguladığı menü ve servis tipi önem taşır. Küçük ölçekli ve fiks ya da tabldot menü kullanan ve self servis uygulanan kurumlarda menülerin yemekhane girişinde bir tabelaya yazılması yeterli iken, büyük ölçekli,
seçmeli (a la kart) menü kullanan ve masaya servis yapılan kurumlarda menünün müşterinin eline alıp bakabileceği formda hazırlanması gerekir. Yiyecek ve içecekler menüye yerleştirilirken müşterilerin tercih seçenekleri de dikkate alınmak zorundadır. Müşterinin eline alıp inceleyeceği menü formlarında menüyle ilgili boyut, kapak, kullanılacak yazı tipi, renk, sayfa sayısı, şekil ve dağıtım gibi işlere bu aşamada karar verilir. Görüldüğü gibi bu aşama daha çok teknik işleri kapsayan bir aşamadır.
Soru 63
Menünün görevleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yiyecek-içecek işletmelerinde menü gereklerine göre personelin becerileri ve sayıları aynı olmalıdır.
B
Menü, sunulan yiyecek ve içeceklerin beslenme içeriğini gösterir.
C
Yiyecek-içecek işletmelerinde donatım gerekleri aynılık arz eder.
D
Menüye göre işletmenin ön hizmet gerekleri değişmemelidir.
E
Menü standart satın alma şartnamelerinin hazırlanmasından bağımsız ele alınmalıdır.
Açıklama:
Menü, sunulan yiyecek ve içeceklerin beslenme içeriğini gösterir: Menülerde yer alan yemeklerin standart tarifeler yardımı ile içerdikleri kalori ve besin ögeleri hesaplanabildiğinden menünün ne denli sağlıklı ya da başarılı olduğu bulunabilir. Özellikle huzurevleri, askeri kuruluşlar, okullar ve kreş gibi kurumlarda kalori hesabının yapılması ve besin ögeleri değerlerinin hesaplanması gereklilikten öte zorunluluktur. Günümüzde bir çok ticari işletme ve kurumda toplu beslenme servislerinde servis edilen yemeklerin enerji ve besin öğesi hesapları yapılmakta ve tüketicilere iletilmektedir.
Soru 64
I. Tabldot menü
II. Alakart menü
Yukarıda yer alan menüler hangi menü çeşidi içerisinde yer almaktadır?
II. Alakart menü
Yukarıda yer alan menüler hangi menü çeşidi içerisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Miktarına göre menüler
B
Özel menüler
C
Değiştirilme sıklığına göre menüler
D
Sunulma biçimlerine göre menüler
E
Öğünlerine göre menüler
Açıklama:
Sunulma Biçimlerine Göre Hazırlanan Menüler
Menüler sunulma biçimlerine göre ikiye ayrılır. Bunlar Tabldot Menü ve Alakart Menüdür.
Menüler sunulma biçimlerine göre ikiye ayrılır. Bunlar Tabldot Menü ve Alakart Menüdür.
Soru 65
"Yemek üretmeye yarayan yazılı formüller, direktifler grubu ve menüdeki her yemek için denenerek geliştirilmiş bir reçete" açıklaması aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Menü tarifesi
B
Porsiyon tarife
C
Süreç tarifesi
D
Standartlaştırılmış tarife
E
Değiştirilen tarife
Açıklama:
Standartlaştırılmış tarife, yemek üretmeye yarayan yazılı formüller, direktifler grubu ve menüdeki her yemek için denenerek geliştirilmiş bir reçetedir.
Soru 66
I. Kullanılacak malzemeler kullanım sırasına göre listelenmelidir.
II. Tarifeler değiştirilebilir bir formatta yazılmalıdır.
III. Tüm ölçüler mümkün olan en küçük birime çevrilmelidir.
Tarifeler standartlaştırılırken dikkat edilmesi gereken noktalarla ilgili yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
II. Tarifeler değiştirilebilir bir formatta yazılmalıdır.
III. Tüm ölçüler mümkün olan en küçük birime çevrilmelidir.
Tarifeler standartlaştırılırken dikkat edilmesi gereken noktalarla ilgili yukarıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Tarifeler standartlaştırılırken dikkat edilmesi gereken noktalar şu şekilde özetlenebilir:
• Tarifeler standart bir formatta yazılmalıdır.
• Kullanılacak malzemeler kullanım sırasına göre listelenmelidir.
• Tartı mı, ölçek mi ya da her ikisi mi kullanılacak buna karar verilmelidir. Ancak tartım her zaman daha net sonuçlar vermesi açısından tercih edilmelidir.
• Mümkün olduğunca tarifeyi kullanacaklar için pratik olan tüm miktarlar nicelik açısından açıklanmalıdır. Tüm ölçüler mümkün olan en büyük birime çevrilmelidir (3 çay kaşığı yerine = 1 yemek kaşığı).
• Tarifeler standart bir formatta yazılmalıdır.
• Kullanılacak malzemeler kullanım sırasına göre listelenmelidir.
• Tartı mı, ölçek mi ya da her ikisi mi kullanılacak buna karar verilmelidir. Ancak tartım her zaman daha net sonuçlar vermesi açısından tercih edilmelidir.
• Mümkün olduğunca tarifeyi kullanacaklar için pratik olan tüm miktarlar nicelik açısından açıklanmalıdır. Tüm ölçüler mümkün olan en büyük birime çevrilmelidir (3 çay kaşığı yerine = 1 yemek kaşığı).
Soru 67
Aşağıdaki sıralamalardan hangisinde tarife standartlaşma aşamaları doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Tarife türü, standartlaştırılmış menü, yemek miktarı
B
Tarifeyi analiz etme, tarifeyi çeşitlendirme, tarifeyi değiştirme
C
Tarife doğrulama, yemek değerlendirme ve miktar ayarlama
D
Tarife ve yemek fiyatı, personel yeterliği, değerlendirme
E
Yiyecek türü, malzeme birim ve tutarı, standart menü asgari fiyatı
Açıklama:
Standart tarife geliştirme, mevcut tarifeleri atıp her şeye baştan başlamayı gerektirmez; daha ziyade bir dizi aşamalarla mevcut tarifeleri geliştirmeyi ve standartlaştırmayı gerektirir. Tarife standartlaştırma işlemi üç aşamada gerçekleştirilir, bunlar tarife doğrulama, yemek değerlendirme ve miktar ayarlamadır.
Soru 68
120 porsiyonluk olarak hazırlanmış ancak 360 porsiyon olarak hazırlanması istenen bir tarifenin çevrim faktörü aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
1
Açıklama:
Standart tarife sonucu elde edilen bu porsiyon miktarı, çevrim faktörü kullanılarak artırılabilir ya da azaltılabilir. Çevrim faktörü istenilen sonucun, asıl sonuca bölünmesi ile elde edilir. Örneğin tarife 100 porsiyonluk olarak hazırlanmış ancak 325 porsiyon olarak hazırlanması isteniyorsa aşağıdaki formülden yararlanılarak bir çevrim faktörü elde edilir.
Çevrim faktörü= porsiyon (istenilen)/ porsiyon (tarifedeki)
Sorudaki Çevrim faktörü= 360/120=3
Çevrim faktörü= porsiyon (istenilen)/ porsiyon (tarifedeki)
Sorudaki Çevrim faktörü= 360/120=3
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi standartlaştırılmış tarifenin avantajlarından biridir?
Seçenekler
A
Anlaşılamama olasılığı
B
Personel şikayetleri
C
Personel eğitim sorunu
D
Miktar Ayarlama
E
Tahmin edilebilir son ürün
Açıklama:
Standartlaştırılmış Tarifelerin Avantajları
• Standart yemek kalitesi: Yemeklerin her hazırlanış ve servisinde lezzet, tat ve kalitenin aynı olmasını sağlar.
• Tahmin edilebilir son ürün: Planlanan sayıdaki porsiyonlar standartlaştırılmış tarifeler tarafından üretilebilir. Planlanandan daha fazla ya da daha az yemek üretimi engellenmiş olur.
• Standart yemek kalitesi: Yemeklerin her hazırlanış ve servisinde lezzet, tat ve kalitenin aynı olmasını sağlar.
• Tahmin edilebilir son ürün: Planlanan sayıdaki porsiyonlar standartlaştırılmış tarifeler tarafından üretilebilir. Planlanandan daha fazla ya da daha az yemek üretimi engellenmiş olur.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi Standartlaştırılmış tarifelerde bulunması gereken bilgilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yemeğin adı
B
Hazırlama ve pişirme yöntemi
C
Aşçı adı ve soyadı
D
Bir porsiyonun fiyatı
E
Yemeğin toplam ağırlığı
Açıklama:
Standartlaştırılmış tarifelerde bulunması gereken bilgiler şunlardır;
• Yemeğin adı,
• Yemeğin kategorisi,
• Porsiyon ağırlığı,
• Porsiyon ölçü aracı ve servis şekli,
• Kullanılacak araç ve gereçler,
• İçine konulacak malzemeler ve miktarları,
• Hazırlama ve pişirme yöntemi,
• Hazırlama, pişirme süreleri ve pişirme ısısı,
• Yemeğin toplam ağırlığı,
• Bir porsiyonunun fiyatı,
• Bir porsiyonunun enerji ve besin değeri.
• Yemeğin adı,
• Yemeğin kategorisi,
• Porsiyon ağırlığı,
• Porsiyon ölçü aracı ve servis şekli,
• Kullanılacak araç ve gereçler,
• İçine konulacak malzemeler ve miktarları,
• Hazırlama ve pişirme yöntemi,
• Hazırlama, pişirme süreleri ve pişirme ısısı,
• Yemeğin toplam ağırlığı,
• Bir porsiyonunun fiyatı,
• Bir porsiyonunun enerji ve besin değeri.
Soru 71
Okullarda menü'nün ekonomik ve aynı zamanda yeterli, dengeli ve sağlıklı beslenmeyi ilke edinmesi hangi etmenden kaynaklanmaktadır?
Seçenekler
A
Servisin şekli ve amacı
B
Piyasa Koşulları
C
Bütçe
D
Fiziksel Olanaklar ve Araç-Gereçler
E
Personel
Açıklama:
1. Servisin şekli ve amacı: Menüler hizmeti sunan kurumun tipine ve amacına uygun şekilde planlanmalıdır. Genel olarak ticari kuruluşların amacı kâr etmek, kamu kuruluşlarının amacı ise eldeki olanaklarla en uygun yemek servisini sağlamaktır. Okullar ve aileler için menü planlamada temel amaç ise ekonomik fakat aynı zamanda yeterli, dengeli ve sağlıklı beslenmeyi sağlamaktır.
Soru 72
İklim, mevsim, coğrafik konum vb. koşullar yemek hizmeti sunanlarla ilgili hangi etmen sınıfına girmektedir?
Seçenekler
A
Personel
B
Piyasa Koşulları
C
Fiziksel Olanaklar ve Araç-Gereçler
D
Servis Şekli
E
Servisin şekli ve amacı
Açıklama:
Piyasa Koşulları: İklim, mevsim, coğrafik konum vb. etmenler yiyeceklerin özellikle taze sebze ve meyve piyasasını etkiler. Bu durum menü planlama sürecinde planlayıcıyı sınırlar. Menü planlanırken yiyecek kalitesinin yüksek, fiyatının da düşük olduğu aylar dikkate alınarak yiyecek seçimi yapılmalıdır. Sera ya da ithal ürünler yerine mevsiminde bol olan sebze ve meyvelerin kullanılması hem yemek kalitesini hem de maliyetleri olumlu yönde etkileyecektir.
Soru 73
Maliyetleri yüksek ve düşük olan menüler dengeli bir şekilde öğünlere dağıtılması ilkesi hangi etmenin bir koşuludur?
Seçenekler
A
Servisin şekli ve amacı
B
Bütçe
C
Piyasa Koşulları
D
Servis Şekli
E
Fiziksel Olanaklar ve Araç-Gereçler
Açıklama:
Bütçe: İster aile içinde ister kurumlarda olsun, menü planlamada yiyecek ve içecek için ayrılan bütçe önemli bir yer tutar. Ülkemizde özellikle kamu kuruluşlarında yiyecek-içecek için ayrılan bütçe oldukça sınırlıdır. Bu nedenle menü planlamada, menü planlayıcısı yemek maliyetlerini göz önünde bulundurmalıdır. Maliyetleri yüksek ve düşük olan menüler dengeli bir şekilde öğünlere dağıtılmalıdır. Örneğin bir öğünde maliyeti yüksek olan büyük parça et yemeği bulunuyorsa, diğer öğünde maliyeti daha düşük olan kıymalı sebze, kurubaklagil vb. yemek alternatifi tercih edilmelidir.
Soru 74
Yemek tercihinde gelenek, görenek ve dini kısıtlamalar bireyin yiyecek tercihlerini yönlendiren hangi etmen sınıfına girmektedir?
Seçenekler
A
Kişisel Etmenler
B
İç Etmenler
C
Sosyo-Kültürel Etmenler
D
Fizyolojik ve Psikolojik Etmenler
E
Dış Etmenler
Açıklama:
Sosyo-Kültürel Etmenler: Gelenek, görenek, sosyal kabul görme ve dini kısıtlamalar bireyin yiyecek tercihlerini yönlendiren diğer etmenlerdir.
Soru 75
Müşterilerin yiyeceklerin hazırlanması ve pişirilme yöntemlerindeki tercih farklılıkları hangi etmen sınıfına girmektedir?
Seçenekler
A
Fizyolojik ve Psikolojik Etmenler
B
Sosyo-Kültürel Etmenler
C
Kişisel Etmenler
D
Dış Etmenler
E
İç Etmenler
Açıklama:
İç Etmenler: Yiyeceklerin hazırlanma ve pişirilme yöntemleri, görünüm, yapı, sıcaklık, renk, koku ve tat gibi organoleptik özellikleri bir yemeğin kalitesini belirler. Yemek kalitesi de bireylerin yemek tercihinde önemli rol oynar.
Soru 76
Müşterinin eline alıp inceliyeceği menü formlarında menüyle ilgili boyut, kapak, kullanılacak yazı tipi, renk, sayfa sayısı, şekil ve dağıtım gibi işlere hangi aşamada karar verilir?
Seçenekler
A
Yiyecek-içeceklerle ilgili bilgi tarama aşaması
B
Yiyeceklerin eleme (seçme) aşaması
C
İçeceklerin eleme (seçme) aşaması
D
Yiyecek-içecek hazırlama ve pişirme bölümlerini belirleme aşaması
E
Seçilen yiyecek-içeceklerin menüde gösterilme şekline karar verme aşaması
Açıklama:
Seçilen yiyecek-içeceklerin menüde gösterilme şekline karar verme aşaması
Menü planlamasının önceki aşamaları bir bakıma buzdağının görünmeyen bölümleri olduğu halde, bu aşama buzdağının görünen bölümüdür. Bu aşamada, kurumda hazırlanan yemeklerin yer aldığı menülerin müşteriye nasıl sunulacağının belirlenmesi gerekir. Bu kararda yine kurumun büyüklüğü, uyguladığımenü ve servis tipi önem taşır. Küçük ölçekli ve fiks ya da tabldot menü kullanan ve self servis uygulanan kurumlarda menülerin yemekhane girişinde bir tabelaya yazılması yeterli iken, büyük ölçekli, seçmeli (a la kart) menü kullanan ve masaya servis yapılan kurumlarda menünün müşterinin eline alıp bakabileceği formda hazırlanması gerekir. Yiyecek ve içecekler menüye yerleştirilirken müşterilerin tercih seçenekleri de dikkate alınmak zorundadır. Müşterinin eline alıp inceliyeceği menü formlarında menüyle ilgili boyut, kapak, kullanılacak yazı tipi, renk, sayfa sayısı, şekil ve dağıtım gibi işlere bu aşamada karar verilir. Görüldüğü gibi bu aşama daha çok teknik işleri kapsayan bir aşamadır.
Menü planlamasının önceki aşamaları bir bakıma buzdağının görünmeyen bölümleri olduğu halde, bu aşama buzdağının görünen bölümüdür. Bu aşamada, kurumda hazırlanan yemeklerin yer aldığı menülerin müşteriye nasıl sunulacağının belirlenmesi gerekir. Bu kararda yine kurumun büyüklüğü, uyguladığımenü ve servis tipi önem taşır. Küçük ölçekli ve fiks ya da tabldot menü kullanan ve self servis uygulanan kurumlarda menülerin yemekhane girişinde bir tabelaya yazılması yeterli iken, büyük ölçekli, seçmeli (a la kart) menü kullanan ve masaya servis yapılan kurumlarda menünün müşterinin eline alıp bakabileceği formda hazırlanması gerekir. Yiyecek ve içecekler menüye yerleştirilirken müşterilerin tercih seçenekleri de dikkate alınmak zorundadır. Müşterinin eline alıp inceliyeceği menü formlarında menüyle ilgili boyut, kapak, kullanılacak yazı tipi, renk, sayfa sayısı, şekil ve dağıtım gibi işlere bu aşamada karar verilir. Görüldüğü gibi bu aşama daha çok teknik işleri kapsayan bir aşamadır.
Soru 77
Tabldot Menü hangi menü çeşidine girmektedir?
Seçenekler
A
Sunulma Biçimine Göre Hazırlanan Menüler
B
Değiştirilme Sıklığına Göre Menüler
C
Öğünlere Göre Menüler
D
Kurumların tipine Menüler
E
Özel Menüler
Açıklama:
Sunulma Biçimlerine Göre Hazırlanan Menüler
Menüler sunulma biçimlerine göre ikiye ayrılır. Bunlar Tabldot Menü ve Alakart Menüdür.
Menüler sunulma biçimlerine göre ikiye ayrılır. Bunlar Tabldot Menü ve Alakart Menüdür.
Soru 78
Brunch Menüsü hangi Menü çeşidine girmektedir?
Seçenekler
A
Sunulma Biçimlerine Göre Hazırlanan Menüler
B
Değiştirilme Sıklığına Göre Menüler
C
Öğünlere Göre Menüler
D
Resepsiyon Menüleri
E
Özel Menüler
Açıklama:
Öğünlere Göre Menüler;
Brunch menüsü: Kahvaltı ve öğle yemekleri karışımından oluşan bir menüdür. Kahvaltılık alternatiflerini zengin olarak bulundurmasının yanı sıra ana yemek olarak ızgara seçeneklerini ya datercihe göre döner vb. alternatifleri içerir.
Brunch menüsü: Kahvaltı ve öğle yemekleri karışımından oluşan bir menüdür. Kahvaltılık alternatiflerini zengin olarak bulundurmasının yanı sıra ana yemek olarak ızgara seçeneklerini ya datercihe göre döner vb. alternatifleri içerir.
Soru 79
Standartlaştırılmış tarifelerde bulunması gereken bilgiler arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?
Seçenekler
A
Yemeğin adı,
B
Porsiyon ağırlığı
C
Kullanılacak araç ve gereçler
D
Bir porsiyonunun maliyeti
E
Bir porsiyonunun enerji ve besin değeri
Açıklama:
Standartlaştırılmış tarifelerde bulunması gereken bilgiler şunlardır;
Yemeğin adı,
Yemeğin kategorisi,
Porsiyon ağırlığı,
Porsiyon ölçü aracı ve servis şekli,
Kullanılacak araç ve gereçler,
İçine konulacak malzemeler ve miktarları,
Hazırlama ve pişirme yöntemi,
Hazırlama, pişirme süreleri ve pişirme ısısı,
Y emeğin toplam ağırlığı,
Bir porsiyonunun fiyatı,
Bir porsiyonunun enerji ve besin değeri.
Yemeğin adı,
Yemeğin kategorisi,
Porsiyon ağırlığı,
Porsiyon ölçü aracı ve servis şekli,
Kullanılacak araç ve gereçler,
İçine konulacak malzemeler ve miktarları,
Hazırlama ve pişirme yöntemi,
Hazırlama, pişirme süreleri ve pişirme ısısı,
Y emeğin toplam ağırlığı,
Bir porsiyonunun fiyatı,
Bir porsiyonunun enerji ve besin değeri.
Soru 80
Standartlaştırılmış Tarifelerde mevcut tarifelerin modifikasyonu, geliştirilmesi, test edilmesinin zaman alması hangi dezavantajdan kaynaklanmaktadır?
Seçenekler
A
Uygun satın alma işlemleri
B
Anlaşılamama olasılığı
C
Personel şikayetleri
D
Zaman kaybı
E
Personel eğitim sorunu
Açıklama:
Standartlaştırılmış Tarifelerin Dezavantajlar;
Zaman kaybı: Mevcut tarifelerin modifikasyonu, geliştirilmesi, test edilmesi zaman alabilir.
Zaman kaybı: Mevcut tarifelerin modifikasyonu, geliştirilmesi, test edilmesi zaman alabilir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi menü planlamayı etkileyen, yemek hizmetini alanlarla ilgili etmenlerdendir?
Seçenekler
A
Servisin şekli ve amacı
B
Bütçe
C
Piyasa Koşulları
D
Servis Şekli
E
Besin Gereksinimi
Açıklama:
MENÜ PLANLAMAYA ETKİ EDEN ETMENLER
Besin Gereksinimi yemek hizmetini alanlarla ilgili etmenlerdendir
Besin Gereksinimi yemek hizmetini alanlarla ilgili etmenlerdendir
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi menü planlamayı etkileyen, yemek hizmeti sunanlarla ilgili etmenlerdendir?
Seçenekler
A
Piyasa Koşulları
B
Besin Gereksinimi
C
Beslenme Alışkanlıkları
D
Yemek Tercihleri
E
Sosyo-Kültürel Etmenler
Açıklama:
MENÜ PLANLAMAYA ETKİ EDEN ETMENLER
Piyasa Koşulları menü planlamayı etkileyen, yemek hizmeti sunanlarla ilgili etmenlerdendir.
Piyasa Koşulları menü planlamayı etkileyen, yemek hizmeti sunanlarla ilgili etmenlerdendir.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi kişilerin alışkanlıklarına ve yemek tercihlerine etki eden dış etmenlerdendir?
Seçenekler
A
Reklamlar
B
Yaş
C
Cinsiyet
D
Sosyal kabul görme
E
İştah durumu
Açıklama:
MENÜ PLANLAMAYA ETKİ EDEN ETMENLER
Reklamlar kişilerin alışkanlıklarına ve yemek tercihlerine etki eden dış etmenlerdendir.
Reklamlar kişilerin alışkanlıklarına ve yemek tercihlerine etki eden dış etmenlerdendir.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi menü planlamasında, yiyecek-içeceklerle ilgili eleme aşamasında yer alır?
Seçenekler
A
Sunulacak öğün
B
Eski menüler
C
İnternet siteleri
D
Yemek ve beslenme ile uğraşan kişiler
E
Dergilerde çıkan menü örnekleri
Açıklama:
KURUMLARDA MENÜ PLANLAMA AŞAMALARI, MENÜNÜN GÖREVLERİ VE YARARLARI
Sunulacak öğün menü planlamasında, yiyecek-içeceklerle ilgili eleme aşamasında yer alır.
Sunulacak öğün menü planlamasında, yiyecek-içeceklerle ilgili eleme aşamasında yer alır.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi özel menüler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Resepsiyon menüleri
B
Düğün menüleri
C
Ziyafet menüleri
D
Büfe menüleri
E
Alakart menü
Açıklama:
MENÜ ÇEŞİTLERİ VE MENÜ DEĞİŞTİRMEDE TEMEL ETKENLER
Alakart menü özel menüler arasında yer almaz.
Alakart menü özel menüler arasında yer almaz.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi öğünlere göre menüler içerisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Brunch menüsü
B
Tabldot menü
C
Alakart menü
D
Büfe menüleri
E
Resepsiyon menüleri
Açıklama:
MENÜ ÇEŞİTLERİ VE MENÜ DEĞİŞTİRMEDE TEMEL ETKENLER
Brunch menüsü öğünlere göre menüler içerisinde yer almaktadır.
Brunch menüsü öğünlere göre menüler içerisinde yer almaktadır.
Soru 87
Tüketicilere bir öğünde yer alan yemek alternatifleri içinden seçme imkanı veren
menüleri anlatmak için kullanılan ifade hangisidir?
menüleri anlatmak için kullanılan ifade hangisidir?
Seçenekler
A
Alakart menü
B
Tabldot menü
C
Brunch menüsü
D
Ziyafet menüsü
E
Resepsiyon menüleri
Açıklama:
MENÜ ÇEŞİTLERİ VE MENÜ DEĞİŞTİRMEDE TEMEL ETKENLER
Alakart menü tüketicilere bir öğünde yer alan yemek alternatifleri içinden seçme imkanı veren menüdür.
Alakart menü tüketicilere bir öğünde yer alan yemek alternatifleri içinden seçme imkanı veren menüdür.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi standartlaştırılmış tarifelerin avantajlarından biridir?
Seçenekler
A
Standart besin değeri içeriği
B
Anlaşılamama olasılığı
C
Personel eğitim sorunu
D
Personel şikayetleri
E
Zaman kaybı
Açıklama:
STANDARTLAŞTIRILMIŞ TARİFELERİN AVANTAJLARI VE DEZAVANTAJLARI
Standart besin değeri içeriği standartlaştırılmış tarifelerin avantajlarından biridir.
Standart besin değeri içeriği standartlaştırılmış tarifelerin avantajlarından biridir.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi standartlaştırılmış tarifelerin dezavantajlarından biridir?
Seçenekler
A
Anlaşılamama olasılığı
B
Denetim kolaylığı
C
Tüketici memnuniyeti
D
Standart yemek kalitesi
E
Standart besin değeri içeriği
Açıklama:
STANDARTLAŞTIRILMIŞ TARİFELERİN AVANTAJLARI VE DEZAVANTAJLARI
Anlaşılamama olasılığı standartlaştırılmış tarifelerin dezavantajlarından biridir.
Anlaşılamama olasılığı standartlaştırılmış tarifelerin dezavantajlarından biridir.
Soru 90
Menü planlarken yiyecek kalitesinin yüksek, fiyatının da düşük olduğu ayların dikkate alınarak yiyecek seçiminin yapılması aşağıdaki etmenlerden hangisi ile ilişkilidir?
Seçenekler
A
Bütçe
B
Servisin şekli ve amacı
C
Personel
D
Piyasa koşulları
E
Araç-gereçler
Açıklama:
MENÜ PLANLAMAYA ETKİ EDEN ETMENLER
3. Piyasa Koşulları: İklim, mevsim, coğrafik konum vb. etmenler yiyeceklerin özellikle taze sebze ve meyve piyasasını etkiler. Bu durum menü planlama sürecinde planlayıcıyı sınırlar. Menü planlanırken yiyecek kalitesinin yüksek, fiyatının da düşük olduğu aylar dikkate alınarak yiyecek seçimi yapılmalıdır.
3. Piyasa Koşulları: İklim, mevsim, coğrafik konum vb. etmenler yiyeceklerin özellikle taze sebze ve meyve piyasasını etkiler. Bu durum menü planlama sürecinde planlayıcıyı sınırlar. Menü planlanırken yiyecek kalitesinin yüksek, fiyatının da düşük olduğu aylar dikkate alınarak yiyecek seçimi yapılmalıdır.
Soru 91
Menülerin planlanmasında kuruluşun tüm olanaklarının göz önünde bulundurulması ve bu olanaklardan maksimum düzeyde yararlanılması aşağıdaki etmenlerden hangisi ile ilişkilidir?
Seçenekler
A
Piyasa Koşulları
B
Fiziksel Olanaklar
C
Bütçe
D
Personel
E
Servis Şekli
Açıklama:
MENÜ PLANLAMAYA ETKİ EDEN ETMENLER
Mutfak alanı ve bölümleri, mutfakta kullanılan araç gereçlerin sayısı ve niteliği, depolama koşulları menü planlarken yemek seçimini önemli ölçüde etkiler.
Menülerin planlama aşamasında bu yönden kuruluşun tüm olanakları göz önünde bulundurulmalı ve bu olanaklardan maksimum düzeyde yararlanacak şekilde menü planlanmalıdır.
Mutfak alanı ve bölümleri, mutfakta kullanılan araç gereçlerin sayısı ve niteliği, depolama koşulları menü planlarken yemek seçimini önemli ölçüde etkiler.
Menülerin planlama aşamasında bu yönden kuruluşun tüm olanakları göz önünde bulundurulmalı ve bu olanaklardan maksimum düzeyde yararlanacak şekilde menü planlanmalıdır.
Soru 92
Kişilerin gelir düzeyleri ile yemek tercihleri arasında önemli bir ilişkinin olması aşağıdaki etmenlerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Ekonomik Etmenler
B
Fizyolojik ve Psikolojik Etmenler
C
Dış Etmenler
D
Sosyo-Kültürel Etmenler
E
Kişisel Etmenler
Açıklama:
MENÜ PLANLAMAYA ETKİ EDEN ETMENLER
Gelir düzeyi ile yiyecek tercihleri arasında önemli bir ilişki vardır. Ekonomik yetersizlik durumlarında insanlar ucuz beslenmeye yönelirler.
Gelir düzeyi ile yiyecek tercihleri arasında önemli bir ilişki vardır. Ekonomik yetersizlik durumlarında insanlar ucuz beslenmeye yönelirler.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi yiyecek-içeceklerle ilgili bilgi tarama aşamasında kullanılan kaynaklar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Maliyet
B
Yöresel kültür
C
Mevcut araç-gereçler
D
Sunulacak öğün
E
Yemek ve beslenme ile uğraşan kişiler
Açıklama:
Menü Planlama Aşamaları
Bilgilerin toplanması için pek çok kaynak kullanılabilir, bunlar:
• Eski menüler,
• Başka işletmelerin menüleri,
• Kitap, gazete ve dergilerde çıkan menü örnekleri,
• İnternet siteleri,
• Yemek ve beslenme ile uğraşan kişiler (Aşçılar, Yöneticiler, diyetisyenler vb).
Bilgilerin toplanması için pek çok kaynak kullanılabilir, bunlar:
• Eski menüler,
• Başka işletmelerin menüleri,
• Kitap, gazete ve dergilerde çıkan menü örnekleri,
• İnternet siteleri,
• Yemek ve beslenme ile uğraşan kişiler (Aşçılar, Yöneticiler, diyetisyenler vb).
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi yiyecek-içecekleri eleme aşamasındaki etmenler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Eski menüler
B
Tüketici istekleri
C
İnternet siteleri
D
Başka işletmelerin menüleri
E
Yemek ve beslenme ile uğraşan kişiler
Açıklama:
Menü Planlama Aşamaları
Menüye konulacak yiyecek-içecekler seçilirken şu etkenler dikkate alınmalıdır:
• Tüketici istekleri,
• Maliyet,
• Mevcut araç-gereçler,
• Yöresel kültür,
• Kullanılabilecek mevcut tarifeler,
• Sunulacak öğün,
• Mutfak alanı,
• Yemeği hazırlayacak ve pişirecek kişilerin bilgi ve deneyimleri,
• Yiyecek-içecek ham maddeleri temin olanakları.
Menüye konulacak yiyecek-içecekler seçilirken şu etkenler dikkate alınmalıdır:
• Tüketici istekleri,
• Maliyet,
• Mevcut araç-gereçler,
• Yöresel kültür,
• Kullanılabilecek mevcut tarifeler,
• Sunulacak öğün,
• Mutfak alanı,
• Yemeği hazırlayacak ve pişirecek kişilerin bilgi ve deneyimleri,
• Yiyecek-içecek ham maddeleri temin olanakları.
Soru 95
Sunulma biçimlerine göre menüler kaça ayrılmaktadır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
MENÜ ÇEŞİTLERİ VE MENÜ DEĞİŞTİRMEDE TEMEL ETKENLER
Sunulma biçimlerine göre menüler ikiye ayrılmaktadır: 1. Tabldot menü, 2. Alakart menü.
Sunulma biçimlerine göre menüler ikiye ayrılmaktadır: 1. Tabldot menü, 2. Alakart menü.
Soru 96
Öğünlere göre menüler kaça ayrılmaktadır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
MENÜ ÇEŞİTLERİ VE MENÜ DEĞİŞTİRMEDE TEMEL ETKENLER
Öğünlere göre menüler 4'e ayrılmaktadır: 1. Kahvaltı menüsü, 2. Brunch menüsü, 3. Öğle menüsü, 4. Akşam menüsü.
Öğünlere göre menüler 4'e ayrılmaktadır: 1. Kahvaltı menüsü, 2. Brunch menüsü, 3. Öğle menüsü, 4. Akşam menüsü.
Soru 97
Özel menüler kaça ayrılmaktadır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
MENÜ ÇEŞİTLERİ VE MENÜ DEĞİŞTİRMEDE TEMEL ETKENLER
Özel menüler 3'e ayrılmaktadır: 1. Resepsiyon menüleri, 2. Düğün-ziyafet menüleri, 3. Büfe menüleri.
Özel menüler 3'e ayrılmaktadır: 1. Resepsiyon menüleri, 2. Düğün-ziyafet menüleri, 3. Büfe menüleri.
Soru 98
Alakart menü neyi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Kırmızı etlerin yer aldığı menü
B
Tatlıların yer aldığı menü
C
Salataların yer aldığı menü
D
Çorbaların yer aldığı menü
E
Tüketicilere bir öğünde yer alan yemek alternatifleri içinden seçme imkanı veren
menü
menü
Açıklama:
MENÜ ÇEŞİTLERİ VE MENÜ DEĞİŞTİRMEDE TEMEL ETKENLER
Fransızca A la cart (karta göre) olarak tanımlanan ve Türkçe’ye alakart olarak
geçen bu tip menü, tüketicilere bir öğünde yer alan yemek alternatifleri içinden seçme imkanı veren menüleri anlatmak için kullanılır.
Fransızca A la cart (karta göre) olarak tanımlanan ve Türkçe’ye alakart olarak
geçen bu tip menü, tüketicilere bir öğünde yer alan yemek alternatifleri içinden seçme imkanı veren menüleri anlatmak için kullanılır.
Soru 99
"Fix menü" neyi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Devirli menüleri
B
Tabldot menüleri
C
Değişmez menüleri
D
Kahvaltı menülerini
E
Brunch menülerini
Açıklama:
MENÜ ÇEŞİTLERİ VE MENÜ DEĞİŞTİRMEDE TEMEL ETKENLER
Değişmez menüleri ifade eder.
Değişmez menüleri ifade eder.
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi menü çeşitlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sunulma Biçimlerine Göre Hazırlanan Menüler
B
Değiştirilme Sıklığına Göre Menüler
C
Öğünlere Göre Menüler
D
Özel Menüler
E
Yöreye göre menüler
Açıklama:
Menüler, kurumların tipine, sunulan öğüne ve müşteri profiline göre farklı biçimlerde hazırlanır. Menü çeşitleri dört grupta toplanır.
Yöreye göre menüler
Yöreye göre menüler
Soru 101
"Menüler yönetimce belirlenir ve müşteriye seçim şansı tanınmaz. Toplu beslenme sistemlerinde özellikle kamu kuruluşlarında yaygın olarak kullanılan menü tipidir. Yemek sayısı genellikle 3 kapla sınırlıdır ve fix bir fiyatla satılır" Bu tanım, aşağıdaki menülerden hangisinin cevabıdır?
Seçenekler
A
Tabldot Menü
B
Alakart menüler
C
Resepsiyon Menüleri
D
Düğün/Ziyafet Menüleri
E
Büfe Menüleri
Açıklama:
Tabldot Menü: Fransızca Table d’hot (konuk sofrası) ifadesinden Türkçe’ye uyarlanan bu menü modeli set-seçimsiz menü olarak da adlandırılır. Menüler yönetimce belirlenir ve müşteriye seçim şansı tanınmaz. Toplu beslenme sistemlerinde özellikle kamu kuruluşlarında yaygın olarak kullanılan menü tipidir. Yemek sayısı genellikle 3 kapla sınırlıdır ve fix bir fiyatla satılır. Menü 1., 2., 3. grup yemekler arasından birer tane seçilerek hazırlanır. Bazı kurumlarda bütçe olanakları çerçevesinde tabldot menüler 4 kap olarak da hazırlanabilmektedir. Dördüncü kap genellikle üçüncü grup yemekler bazen de ikinci grup yemekler arasından seçilir.
Soru 102
Yiyecek-içecek servisinin ayakta yapıldığı etkinliklerde sunulan menü çeşidi, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tabldot Menüler
B
Resepsiyon Menüler
C
Brunch Menüsü
D
Düğün/Ziyafet Menüleri
E
Büfe Menüleri
Açıklama:
Resepsiyon Menüleri: Resepsiyonlarda sunulan yiyeceklerin çok kaliteli olmasına özen gösterilir. Resepsiyon menüsü, kuruyemişler, kuru meyveler, cips, peynir çeşitleri gibi masalarda bulunan atıştırmalıkları takiben, soğuk kanepe çeşitleri (ton balıklı, somon fümeli, jambonlu, kaşarlı vb) ile devam eder, bunları takiben ara sıcaklar (mitit köfte, mini tavuk çöp şiş, mantar dolma, rokforlu sigara böreği vb) verilir, tercihe göre bir ana yemek (döner vb.), tatlı veya meyve ile devam edebilir. Resepsiyonlar yiyecek-içecek servisinin ayakta yapıldığı etkinliklerdir. Yiyecek-içecekler katılımcı sayısına bağlı olarak bistro masa olarak adlandırılan yüksek masalar üzerinde servis edilir. Ayrıca yaşlılar ve özürlüler için de ekstra sandalyeler bulundurulması unutulmamalıdır.
Soru 103
"Düğün törenleri, tanıtım ve konferanslarda kullanılır. Zengin bir soğuk büfe bulunur. Bu büfede soğuk et, balık, tavuk çeşitleri, zeytinyağlı çeşitleri, salata seçenekleri sunulan zengin bir salata büfesi, kırmızı et, tavuk, balık seçeneklerini içeren bir sıcak ana yemek büfesi, pilav, makarna, börek çeşitlerini içeren bir büfe ile tatlı, meyve ve ekmek büfesi bulunur." Yukarıda tarifi verilen menü, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Resepsiyon Menüleri
B
Düğün/Ziyafet Menüleri
C
Brunch Menüsü
D
Büfe Menüleri
E
Tabldot Menüler
Açıklama:
Büfe Menüleri: Bu menülerde resepsiyon ve ziyafet menülerine göre daha çok sayıda yemek servis edilmektedir. Değişik fiyat ve içeriklerle düzenlenebilir. Düğün törenleri, tanıtım ve konferanslarda kullanılır. Zengin bir soğuk büfe bulunur. Bu büfede soğuk et, balık, tavuk çeşitleri, zeytinyağlı çeşitleri, salata seçenekleri sunulan zengin bir salata büfesi, kırmızı et, tavuk, balık seçeneklerini içeren bir sıcak ana yemek büfesi, pilav, makarna, börek çeşitlerini içeren bir büfe ile tatlı, meyve ve ekmek büfesi bulunur.
Düğün/Ziyafet Menüleri
Düğün/Ziyafet Menüleri
Soru 104
Aşağıdakilerden hangisi standartlaştırılmış tarifelerin tanımıdır?
Seçenekler
A
Kuruyemişler, kuru meyveler, cips, peynir çeşitleri gibi masalarda bulunan atıştırmalıkları takiben, soğuk kanepe çeşitleri (ton balıklı, somon fümeli, jambonlu, kaşarlı vb) ile devam eder, bunları takiben ara sıcaklar (mitit köfte, mini tavuk çöp şiş, mantar dolma, rokforlu sigara böreği vb) verilir.
B
Fiyatları önceden belirlenmiş seçimsiz menülerdir. Ziyafet bir davet sahibi tarafından veriliyorsa menü tercihi davet sahibi tarafından yapılır. Müşterilere seçme hakkı vermez.
C
Kullanılabilirliği defalarca denenmiş ve adapte edilmiş, aynı yöntem, aynı ekipman, aynı miktar ve kalitedeki malzemelerin kullanılması ile aynı iyi sonuçları ve ürünü veren tarife olarak da adlandırılır.
D
Kahvaltı ve öğle yemekleri karışımından oluşan bir menüdür.
E
Dönüşümlü menüler olarak da adlandırılırlar. Bu menüler 3 günlük, haftalık, 15 günlük, aylık ya da mevsimlik olarak belirli zaman aralıkları ile tekrarlanan menü grubu ya da serileridir.
Açıklama:
Standartlaştırılmış tarife, yemek üretmeye yarayan yazılı formüller, direktifler grubu ve menüdeki her yemek için denenerek geliştirilmiş bir reçetedir. Bir başka deyişle, kullanılabilirliği defalarca denenmiş ve adapte edilmiş, aynı yöntem, aynı ekipman, aynı miktar ve kalitedeki malzemelerin kullanılması ile aynı iyi sonuçları ve ürünü veren tarife olarak da adlandırılır.Standartlaştırılmış tarifeye başvurmaksızın yemek pişirmek nota kullanmadan piyano çalabilmeyi öğrenmeye de benzetilmektedir.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi standartlaştırılmış tarifelerin avantajlarından biridir?
Seçenekler
A
Standart besin değeri içeriği
B
Personel eğitim sorunu
C
Anlaşılamama olasılığı
D
Zaman kaybı
E
Personel şikayetleri
Açıklama:
Standart besin değeri içeriği: Servis başına besin değerini geçerli ve sabit kılar.
Soru 106
Tarife doğrulama aşamasının bazı ana işlemleri bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri bu işlemlerdendir?
I) Tarifenin detaylı olarak gözden geçirilmesi
II) Hazırlanması
III) Sonucunun doğrulanması
IV)Değişimlerin kaydedilmesi
I) Tarifenin detaylı olarak gözden geçirilmesi
II) Hazırlanması
III) Sonucunun doğrulanması
IV)Değişimlerin kaydedilmesi
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve IV
D
Hepsi
E
II ve IV
Açıklama:
Tarife doğrulama aşaması, aşağıda belirtilen dört ana işlemi içerir.
I) Tarifenin detaylı olarak gözden geçirilmesi
II) Hazırlanması
III) Sonucunun doğrulanması
IV)Değişimlerin kaydedilmesi
Hepsi
I) Tarifenin detaylı olarak gözden geçirilmesi
II) Hazırlanması
III) Sonucunun doğrulanması
IV)Değişimlerin kaydedilmesi
Hepsi
Soru 107
Aşağıdakilerden hangisi standartlaştırılmış tarifelerde bulunması gereken bilgilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yemeğin ad
B
Yemeğin kategorisi
C
Porsiyon ağırlığı
D
Porsiyon ölçü aracı ve servis şekli
E
Yemeği kimin yaptığına dair bilgi
Açıklama:
Standartlaştırılmış tarifelerde bulunması gereken bilgiler şunlardır; Yemeğin adı, Yemeğin kategorisi, Porsiyon ağırlığı, Porsiyon ölçü aracı ve servis şekli, Kullanılacak araç ve gereçler, İçine konulacak malzemeler ve miktarları, Hazırlama ve pişirme yöntemi, Hazırlama, pişirme süreleri ve pişirme ısısı, Yemeğin toplam ağırlığı, Bir porsiyonunun fiyatı, Bir porsiyonunun enerji ve besin değeri.
Yemeği kimin yaptığına dair bilgi
Yemeği kimin yaptığına dair bilgi
Soru 108
Kahvaltı ve öğle yemekleri karışımından oluşan bir menüye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Özel menü
B
Brunch menüsü
C
Kahvaltı menüsü
D
Alakart menü
E
Alternatif menü
Açıklama:
Kahvaltı ve öğle yemekleri karışımından oluşan bir menüdür. Kahvaltılık alternatiflerini zengin olarak bulundurmasının yanı sıra ana yemek olarak ızgara seçeneklerini ya da tercihe göre döner vb. alternatifleri içerir.
Brunch menüsü
Brunch menüsü
Soru 109
3 günlük, haftalık, 15 günlük, aylık ya da mevsimlik olarak belirli zaman aralıkları ile tekrarlanan menü grubu ya da serilere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Büfe Menüsü
B
Değişmez Menüler
C
Devirli Menüler
D
Alakart Menüler
E
Brunch Menüsü
Açıklama:
Devirli menüler: Dönüşümlü menüler olarak da adlandırılırlar. Bu menüler 3 günlük, haftalık, 15 günlük, aylık ya da mevsimlik olarak belirli zaman aralıkları ile tekrarlanan menü grubu ya da serileridir.
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi menü planlamaya etki eden etmenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Servisin şekli ve amacı
B
Bütçe
C
Piyasa koşulları
D
Personel
E
Çocuklar
Açıklama:
Menü planlamayı etkileyen etmenler iki ana başlık altında toplanabilir, bunlar: a. Yemek hizmeti sunanlarla ilgili etmenler,b. Yemek hizmetini alanlarla ilgili etmenlerdir. Bu iki grup da kendi içinde pek çok başlığa sahiptir. Çocuk seçeneği bunlardan biri değildir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 111
Menü planlamayı etkileyen etmenler iki ana başlık altında toplanabilir, bunlar:
a. Yemek hizmeti sunanlarla ilgili etmenler,
b. Yemek hizmetini alanlarla ilgili etmenlerdir.
Aşağıdakilerden hangisi yemek hizmetini alanlarla ilgili etmenlerden biridir?
a. Yemek hizmeti sunanlarla ilgili etmenler,
b. Yemek hizmetini alanlarla ilgili etmenlerdir.
Aşağıdakilerden hangisi yemek hizmetini alanlarla ilgili etmenlerden biridir?
Seçenekler
A
Fizyolojik ve psikolojik etmenler
B
Bütçe
C
Piyasa koşulları
D
Servis şekli
E
Personel
Açıklama:
Seçeneklerden yalnızca A seçeneği yemek hizmetini alanlarla ilgili etmenlerin maddelerinden biridir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 112
Aşağıdakilerden hangisi menü planlama aşamalarından biridir?
Seçenekler
A
Yiyecek-içeceklerin yıkanma ve doğranma aşamaları
B
Yiyecek-içecek hazırlama ve pişirme bölümlerini belirleme aşaması
C
Yiyecek-içecek tüketimi sonrası kaldırma aşaması
D
Yiyecek-içecek tüketimi sonrası bulaşık aşaması
E
Yiecek-içecek ayırma aşaması
Açıklama:
Menü planlama aşamalarından yiyecek-içecek hazırlama ve pişirme bölümlerini belirleme aşaması doğru olarak verilmiştir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi menünün görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Menü, hangi yiyecek-içecek hammaddelerinin satın alınması gerektiğini belirler
B
Menü, sunulan yiyecek ve içeceklerin beslenme içeriğini gösterir
C
Personel ihtiyaçlarını belirler
D
Menü, araç-gereç, alet-ekipman gereklerini belirler
E
Menü, yiyecek-içecek işletmesinin nasıl yönetileceğini belirler
Açıklama:
E seçeneği hariç tüm seçenekler menünün görevleridir. E seçeneği Menü, yiyecek-içecek işletmesinin nasıl yönetileceğini belirler menünün yararlarındandır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 114
Aşağıdakilerden hangisi menünün yararlarından biridir?
Seçenekler
A
Menü, yiyecek-içecek işletmesinin pazarlama planını yürüten bir araçtır
B
Menü, servis gerekliliklerini belirler
C
Menü, yiyecek-içecek gereklerini belirler
D
Menü, hizmet sunmak için gelmesi ümit edilen insanların bir yansımasıdır.
E
Menü, işletmenin ön hizmet gereklerini belirler
Açıklama:
Yalnızca D seçeneği menünün yararlarındandır. Diğerleri menünün görevleridir. Doğr u yanıt D'dir.
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisi menü çeşitlerine göre özel menülerdendir?
Seçenekler
A
Tabldot menü
B
Alakart menü
C
Büfe menüleri
D
Akşam menüsü
E
Brunch menüsü
Açıklama:
Özel menüler; Resepsiyon menüleri, Düğün/Ziyafet menüleri ve Büfe menüleridir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi öğünlere göre menülerden biridir?
Seçenekler
A
Kokteyl
B
Brunch
C
Resepsiyon
D
Alakart
E
Tabldot
Açıklama:
Öğünlere göre menü çeşitleri; kahvaltı menüsü, brunch menüsü, öğle menüsü, akşam menüsüdür. Doğru yanıt B'dir.
Soru 117
Aşağıdakilerden hangisi standart yemek tariflerinin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Tarifeler değişebilir bir formatta yazılmalıdır
B
Kullanılacak malzemeler karışık olarak listelenmelidir.
C
Bilgisayar yazılımlarına uyum sağlar
D
Kullanılan malzemelerin miktar ve kalitelerini standartlaştırmaz.
E
Üretim başlamadan tarifeler belirlenemez.
Açıklama:
Standart yemek tarifelerinin doğru özelliklerinden biri bilgisayar yazılımlarına uyum sağlamasıdır. Bu da C seçeğinde verilmiştir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 118
Aşağıdakilerden hangisi tarife standartlaştırma aşamalarından biridir?
Seçenekler
A
Tarifeyi analiz etme
B
Yemek fiyatı
C
Miktar ayarlama
D
Tarifeyi çeşitlendirme
E
Tarife anlama
Açıklama:
Standart tarife geliştirme, mevcut tarifeleri atıp her şeye baştan başlamayı gerektirmez; daha ziyade bir dizi aşamalarla mevcut tarifeleri geliştirmeyi ve standartlaştırmayı gerektirir. Tarife standartlaştırma işlemi üç aşamada gerçekleştirilir, bunlar tarife doğrulama, yemek değerlendirme ve miktar ayarlamadır.
Soru 119
Aşağıdakilerden hangis tarife standartlaştırma aşamalarından biridir?
Seçenekler
A
Tarifeyi objektif olarak değerlendirme
B
Tarifeyi tanıma
C
Tarifeyi anlama
D
Tarife taraması yapma
E
Tarife sonucu doğrulama
Açıklama:
Tarife standartlaştırma aşamalarından tarife sonucunun doğrulanması E seçeneğinde doğru olarak verilmiştir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi yemek hizmeti sunanlarla ilgili menü planlamaya etki eden etmenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bütçe
B
Piyasa koşulları
C
Besin gereksinimi
D
Servis şekli
E
Personel
Açıklama:
Yemek hizmeti sunanlarla ilgili etmenler; servisin şekli ve amacı, bütçe, piyasa koşulları, fiziksel olanaklar ve araç gereçler,servis şekli ve personeldir. Besin gereksinimi, yemek hizmeti alanlarla ilgili etmenlerden biridir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 121
Aşağıdakilerden hangisi kişilerin beslenme alışkanlıklarına ve yemek tercihlerine etki eden nedenlerden değildir?
Seçenekler
A
Reklamlar
B
Mutfağın fiziksel koşulları
C
Gelir düzeyi
D
Sağlık durumu
E
Dini kısıtlamalar
Açıklama:
Reklamlar, gelir düzeyi, dini kısıtlamalar ve sağlık durumu kişilerin beslenme alışkanlıklarına ve yemek tercihlerine etki eden nedenlerdir. Mutfağn fiziksel koşulları bu nedenlerden biri değildir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 122
Menüye konulacak yiyecek-içecekler seçilirken aşağıdakilerden hangisi dikkate alınmaz?
Seçenekler
A
Maliyet
B
Yöresel kültür
C
Sunulacak öğün
D
Yemeği hazırlayacak ve pişirecek kişilerin bilgi ve deneyimleri
E
Reklamlar
Açıklama:
Menüye konulacak yiyecek-içecekler seçilirken şu etkenler dikkate alınmalıdır: Tüketici istekleri, maliyet, mevcut araç-gereçler,• yöresel kültür, kullanılabilecek mevcut tarifeler, sunulacak öğün, mutfak alanı, yemeği hazırlayacak ve pişirecek kişilerin bilgi ve deneyimleri, yiyecek-içecek hammaddeleri temin olanakları. Reklamlar, dikkate alınması gereken bir kriter değildir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 123
Aşağıdakilerden hangisi sunulma biçimlerine göre menü çeşitlerinden biridir?
Seçenekler
A
Devirli menüler
B
Alakart menü
C
Brunch menüsü
D
Resepsiyon menüleri
E
Büfe menüleri
Açıklama:
Sunulma biçimlerine göre menü çeşitleri; tabldot ve alakart menüdür. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 124
Aşağıdakilerden hangisi yemek hizmeti sunanlarla ilgili etmenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Servisin şekli ve amacı
B
Bütçe
C
Piyasa Koşulları
D
Personel
E
Besin şekli
Açıklama:
YEMEK HİZMETİ SUNANLARLA İLGİLİ ETMENLER: Yemek hizmetini sunan kurumun sahip olduğu olanaklar ve bazı dış dinamikler menü planlamayı direkt olarak etkiler. Bu etmenler ve etki mekanizmaları aşağıdaki gibidir:
1. Servisin şekli ve amacı
2. Bütçe
3. Piyasa Koşulları
4. Fiziksel Olanaklar ve Araç-Gereçler
5. Servis Şekli
6. Personel
1. Servisin şekli ve amacı
2. Bütçe
3. Piyasa Koşulları
4. Fiziksel Olanaklar ve Araç-Gereçler
5. Servis Şekli
6. Personel
Soru 125
Latince az miktarda anlamına gelen “Minutus” sözcüğünden türetilen kelime aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Menü
B
Yemek
C
Mutfak
Servis
Tabak
Servis
Tabak
D
Servis
E
Tabak
Açıklama:
Menü, Latince az miktarda anlamına gelen “Minutus” sözcüğünden türetilmiştir.
Soru 126
- Dış etmenler
- Ekonomik etmenler
- Sosyo-Kültürel etmenler
- İç etmenler
- Kişisel etmenler
Yukarıdakilerden hangileri Beslenme Alışkanlıkları ve Yemek Tercihlerine etki eden etmenlerdendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
II, III ve V
D
II, III, IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Beslenme Alışkanlıkları ve Yemek Tercihleri: Kişilerin alışkanlıklarına ve yemek
tercihlerine pek çok etmen etki eder. Bunlar aşağıdaki başlıklarla açıklanmıştır.
• Fizyolojik ve Psikolojik Etmenler
• Dış Etmenler
• Ekonomik Etmenler
• Sosyo-Kültürel Etmenler
• İç Etmenler
• Kişisel Etmenler
tercihlerine pek çok etmen etki eder. Bunlar aşağıdaki başlıklarla açıklanmıştır.
• Fizyolojik ve Psikolojik Etmenler
• Dış Etmenler
• Ekonomik Etmenler
• Sosyo-Kültürel Etmenler
• İç Etmenler
• Kişisel Etmenler
Soru 127
Set-seçimsiz menü olarak da adlandırılır. Menüler yönetimce belirlenir ve müşteriye seçim şansı tanınmaz. Toplu beslenme sistemlerinde, özellikle kamu kuruluşlarında yaygın olarak kullanılan menü tipidir. Yemek sayısı genellikle 3 kapla sınırlıdır ve fix bir fiyatla satılır. Menü 1., 2., 3. grup yemekler arasından birer tane seçilerek hazırlanır. Bazı kurumlarda bütçe olanakları çerçevesinde menüler 4 kap olarak da hazırlanabilmektedir.,
Yukarıda özellikleri verilen menü çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda özellikleri verilen menü çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Devirli menüler
B
Alakart menü
C
Büfe menüleri
D
Akşam menüsü
E
Tabldot menü
Açıklama:
Tabldot Menü, Fransızca Table d’hot (konuk sofrası) ifadesinden Türkçe’ye uyarlanamış, set-seçimsiz menü olarak da adlandırılır. Menüler yönetimce belirlenir ve müşteriye seçim şansı tanınmaz. Toplu beslenme sistemlerinde özellikle kamu kuruluşlarında yaygın olarak kullanılan menü tipidir. Yemek sayısı genellikle 3 kapla sınırlıdır ve fix bir fiyatla satılır. Menü 1., 2., 3. grup yemekler arasından birer tane seçilerek hazırlanır. Bazı kurumlarda bütçe olanakları çerçevesinde tabldot menüler 4 kap olarak da hazırlanabilmektedir. Dördüncü kap genellikle üçüncü grup yemekler bazen de ikinci grup yemekler arasından seçilir. Doğru cevap Eseçeneğidir.
Soru 128
- Yiyecek-içecek hazırlama ve pişirme bölümlerini belirleme aşaması
- Yiyecek-içecekleri eleme (seçme) aşaması
- Seçilen yiyecek-içeceklerin menüde gösterilme şekline karar verme aşaması
- Yiyecek-içeceklerle ilgili bilgi tarama aşaması
Menü planlama aşamalarının sıralaması aşağıdakilerden hangisinde doğru bir şekilde verilmiştir?
Seçenekler
A
IV, II, I, III
B
I, III, IV, II
C
IV, III, I, II
D
III, I, IV, II
E
II, IV, I, III
Açıklama:
Menü Planlama Aşamaları
Menünün planlanması sürekli ve dinamik bir süreçtir. Kurumlarda menü planlamada, plandan sorumlu kişinin gözden geçirmesi gereken pek çok aşama vardır. Bunlar aşağıdaki şekilde özetlenebilir.
1. Yiyecek-içeceklerle ilgili bilgi tarama aşaması
2. Yiyecek-içecekleri eleme (seçme) aşaması
3. Yiyecek-içecek hazırlama ve pişirme bölümlerini belirleme aşaması
4. Seçilen yiyecek-içeceklerin menüde gösterilme şekline karar verme aşaması
Menünün planlanması sürekli ve dinamik bir süreçtir. Kurumlarda menü planlamada, plandan sorumlu kişinin gözden geçirmesi gereken pek çok aşama vardır. Bunlar aşağıdaki şekilde özetlenebilir.
1. Yiyecek-içeceklerle ilgili bilgi tarama aşaması
2. Yiyecek-içecekleri eleme (seçme) aşaması
3. Yiyecek-içecek hazırlama ve pişirme bölümlerini belirleme aşaması
4. Seçilen yiyecek-içeceklerin menüde gösterilme şekline karar verme aşaması
Soru 129
- Eski menüler
- Başka işletmelerin menüleri
- Kitap, gazete ve dergilerde çıkan menü örnekleri
- İnternet siteleri
- Yemek ve beslenme ile uğraşan kişiler (Aşçılar, Yöneticiler, diyetisyenler vb)
Yukarıdakilerden hangileri Yiyecek-içeceklerle ilgili bilgi tarama aşamasında yararlanılabilecek kaynaklardandır?
Seçenekler
A
II ve III
B
II, III ve V
C
I, II, IV ve V
D
I, II, III ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Yiyecek-içeceklerle ilgili bilgi tarama aşaması
Bu aşamada yiyecek-içeceklerle ve kullanılabilecek menülerle ilgili gerekli bilgiler toplanır.
Bilgilerin toplanması için pek çok kaynak kullanılabilir, bunlar:
• Eski menüler,
• Başka işletmelerin menüleri,
• Kitap, gazete ve dergilerde çıkan menü örnekleri,
• İnternet siteleri,
• Yemek ve beslenme ile uğraşan kişiler (Aşçılar, Yöneticiler, diyetisyenler vb),
Bu aşamada yiyecek-içeceklerle ve kullanılabilecek menülerle ilgili gerekli bilgiler toplanır.
Bilgilerin toplanması için pek çok kaynak kullanılabilir, bunlar:
• Eski menüler,
• Başka işletmelerin menüleri,
• Kitap, gazete ve dergilerde çıkan menü örnekleri,
• İnternet siteleri,
• Yemek ve beslenme ile uğraşan kişiler (Aşçılar, Yöneticiler, diyetisyenler vb),
Soru 130
Aşağıdakilerden hangisi 3. grup yemeklerden biridir?
Seçenekler
A
Köfte
B
Balık
C
Yoğurt
D
Çorba
E
Börek
Açıklama:
3. grup yemekler; meyveler, salatalar, komposto ve hoşaflar, tatlılar, yoğurt, turşu vb. yemeklerden oluşur. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 131
Her yemek grubundan birden fazla yemek alternatifi olan menü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alakart menü
B
Tabldot menü
C
Düğün-ziyafet menüsü
D
Değişmez menü
E
Devirli menü
Açıklama:
Alakart menüler; Fransızca A la cart (karta göre) olarak tanımlanan ve Türkçe’ye alakart olarak geçen bu tip menü, tüketicilere bir öğünde yer alan yemek alternatifleri içinden seçme imkanı veren menüleri anlatmak için kullanılır. Bu menülerde genellikle her yemek grubundan birden fazla yemek alternatifi vardır. Örneğin birden fazla çorba, kırmızı et, tavuk, salata, tatlı ya da meyve alternatifi sunulur.Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 132
Menü;
- Hangi yiyecek-içecek hammaddelerinin satın alınması gerektiğini belirler.
- Sunulan yiyecek ve içeceklerin beslenme içeriğini gösterir.
- Personel ihtiyaçlarını belirler.
- İşletmenin ön hizmet gereklerini belirler.
Yukarıdakilerden hangileri menünün görevlerindendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve IV
C
II, III ve IV
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Menünün Görevleri
Kurum için menünün önceden günlük, haftalık, aylık ya da yıllık hazırlanması kurum yiyecek içecek hizmetlerinde anahtar bir oynadığından hazırlanan menü aşağıda açıklanan hususların belirlenmesinde yardımcı bir unsurdur.
1. Menü, hangi yiyecek-içecek hammaddelerinin satın alınması gerektiğini belirler
2. Menü, sunulan yiyecek ve içeceklerin beslenme içeriğini gösterir
3. Personel ihtiyaçlarını belirler
4. Menü, araç-gereç, alet-ekipman gereklerini belirler
5. Menü, işletmenin tesis planı ve yer gereklerini belirler
6. Menü, işletmenin ön hizmet gereklerini belirler
7. Menü, maliyet ve denetim işlemlerini belirler
8. Menü, yiyecek-içecek gereklerini belirler
9. Menü, servis gerekliliklerini belirler
10. Menü, yiyecek-içecek işletmesinin pazarlama planını yürüten bir araçtır
Kurum için menünün önceden günlük, haftalık, aylık ya da yıllık hazırlanması kurum yiyecek içecek hizmetlerinde anahtar bir oynadığından hazırlanan menü aşağıda açıklanan hususların belirlenmesinde yardımcı bir unsurdur.
1. Menü, hangi yiyecek-içecek hammaddelerinin satın alınması gerektiğini belirler
2. Menü, sunulan yiyecek ve içeceklerin beslenme içeriğini gösterir
3. Personel ihtiyaçlarını belirler
4. Menü, araç-gereç, alet-ekipman gereklerini belirler
5. Menü, işletmenin tesis planı ve yer gereklerini belirler
6. Menü, işletmenin ön hizmet gereklerini belirler
7. Menü, maliyet ve denetim işlemlerini belirler
8. Menü, yiyecek-içecek gereklerini belirler
9. Menü, servis gerekliliklerini belirler
10. Menü, yiyecek-içecek işletmesinin pazarlama planını yürüten bir araçtır
Soru 133
Aşağıdakilerden hangisi devirli menülerin dezavantajlarından biridir?
Seçenekler
A
Planlayıcının diğer işlerine zaman ayırmasını sağlar
B
Aynı yemekler belli aralıklarla tekrarlandığı için üretim ve servis standartlaşır
C
Araç-gereç kullanımı ve personel iş dağılımını dengeler
D
Satınalma ve maliyet kontrolünü kolaylaştırır
E
Devir süresi tüketiciler açısından sorun yaratabilir
Açıklama:
Devirli menülerin avantajları; menüler önceden planlandığından, planlayıcının diğer işlerine zaman ayırmasını sağlar, aynı yemekler belli aralıklarla tekrarlandığı için üretim ve servis standartlaşır, araç-gereç kullanımı ve per-sonel iş dağılımını dengeler, satınalma ve maliyet kontrolünü kolaylaştırır. Devirli menülerin dezavantajları; devir süresi kısalırsa tüketiciler açısından bir menü yorgunluğu (monotonluk) söz konusu olur, devir süresi uzun tutulduğu takdirde ise menüde yer alacak yemek çeşitliliğinde sıkıntı yaşanabilir, bu nedenle devir sürelerine dikkat edilmelidir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 134
Aşağıda menü ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Menü, bir yiyecek-içecek işletmesinin temel kâr merkezidir.
B
Menüyü aslında ticari işletmelerde yiyecek-içecek işletmesinin tüketicisi değil, o yiyecek-içecek işletmesinin sahibi belirler.
C
Menü, hem ticari yiyecek-içecek işletmeleri için hem de kurum beslenme servisleri için bir denetleme aracıdır.
D
Menü, maliyetleri ve maliyet denetimini sağlar.
E
Menü, işletmenin mutfağından yemek salonuna inşaat ve dizaynının nasıl olacağını belirler.
Açıklama:
Menünün Yararları
Menü, gerek ticari işletmelerde gerekse kurum beslenme servisleri için tüm yiyecek-içecek faaliyetinin etrafında döndüğü temel bir yönetim belgesidir. Bir yiyecek-içecek işletmesinde her şey menü ile başlar. Menü, yiyecek-içecek işletmesinin nasıl yönetileceğini, amaçlarının nasıl gerçekleştirilebileceğini ve hatta o işletmenin mutfağından yemek salonuna inşaat ve dizaynının nasıl olacağını belirler. Menü, bir yiyecek-içecek işletmesinin temel kâr merkezidir. Hammadde, emek ve işletme maliyetleri menüden direkt olarak etkilenir. Menüde el oyalayıcı yemeklerin varlığı iş gücünü ve emek maliyetini, et ağırlıklı bir menü ise hammadde maliyetini direkt etkileyecektir.
Menü bu yönü ile de maliyetleri ve maliyet denetimini sağlaması bakımından
son derece önemlidir. Menüyü aslında ticari işletmelerde yiyecek-içecek işletmesinin sahibi değil, o yiyecekiçecek işletmesinin tüketicisi belirler. Tüketici tercihleri ve beklentileri menüyü ve işletmeciyi yönlendirir. Bir başka anlamda menü, hizmet sunmak için gelmesi ümit edilen
insanların bir yansımasıdır. Ancak kurum beslenme servislerinde tüketicinin tercihleri önemli olmakla birlikte temel belirleyici faktör yemek hizmetleri için ayrılmış bütçedir. Kurum beslenme servislerinde önemli olan bir diğer nokta ise, sınırlı kaynaklarla tüketicilerin tercihlerinin karşılanabilmesidir.
Menü, hem ticari yiyecek-içecek işletmeleri için hem de kurum beslenme servisleri için bir denetleme aracıdır.
Menü, gerek ticari işletmelerde gerekse kurum beslenme servisleri için tüm yiyecek-içecek faaliyetinin etrafında döndüğü temel bir yönetim belgesidir. Bir yiyecek-içecek işletmesinde her şey menü ile başlar. Menü, yiyecek-içecek işletmesinin nasıl yönetileceğini, amaçlarının nasıl gerçekleştirilebileceğini ve hatta o işletmenin mutfağından yemek salonuna inşaat ve dizaynının nasıl olacağını belirler. Menü, bir yiyecek-içecek işletmesinin temel kâr merkezidir. Hammadde, emek ve işletme maliyetleri menüden direkt olarak etkilenir. Menüde el oyalayıcı yemeklerin varlığı iş gücünü ve emek maliyetini, et ağırlıklı bir menü ise hammadde maliyetini direkt etkileyecektir.
Menü bu yönü ile de maliyetleri ve maliyet denetimini sağlaması bakımından
son derece önemlidir. Menüyü aslında ticari işletmelerde yiyecek-içecek işletmesinin sahibi değil, o yiyecekiçecek işletmesinin tüketicisi belirler. Tüketici tercihleri ve beklentileri menüyü ve işletmeciyi yönlendirir. Bir başka anlamda menü, hizmet sunmak için gelmesi ümit edilen
insanların bir yansımasıdır. Ancak kurum beslenme servislerinde tüketicinin tercihleri önemli olmakla birlikte temel belirleyici faktör yemek hizmetleri için ayrılmış bütçedir. Kurum beslenme servislerinde önemli olan bir diğer nokta ise, sınırlı kaynaklarla tüketicilerin tercihlerinin karşılanabilmesidir.
Menü, hem ticari yiyecek-içecek işletmeleri için hem de kurum beslenme servisleri için bir denetleme aracıdır.
Soru 135
Kahvaltı ve öğle yemekleri karışımından oluşan menüye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Brunch menüsü
B
Alakart menü
C
Tabldot menü
D
Öğle yemeği menüsü
E
Büfe menüsü
Açıklama:
Brunch menüsü, kahvaltı ve öğle yemekleri karışımından oluşan bir menüdür. Kahvaltılık alternatiflerini zengin olarak bulundurmasının yanı sıra ana yemek olarak ızgara seçeneklerini ya da tercihe göre döner vb. alternatifleri içerir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 136
Aşağıdakilerden hangisi Menü Çeşitlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sunulma Biçimlerine Göre Menüler
B
Değiştirilme Sıklığına Göre Menüler
C
Öğünlere Göre Menüler
D
Özel Menüler
E
Fast-Food Menüler
Açıklama:
Menüler, kurumların tipine, sunulan öğüne ve müşteri profiline göre farklı biçimlerde hazırlanır. Menü çeşitleri aşağıdaki gibi gruplanabilir:
Sunulma Biçimlerine Göre Hazırlanan Menüler
Menüler sunulma biçimlerine göre ikiye ayrılır. Bunlar Tabldot Menü ve Alakart Menüdür.
Değiştirilme Sıklığına Göre Menüler
Değişmez menüler
Devirli menüler
Öğünlere Göre Menüler
Kahvaltı menüsü Brunch menüsü
Öğle-akşam menüsü
Özel Menüler
Resepsiyon Menüleri
Düğün/Ziyafet Menüleri Büfe Menüleri
Sunulma Biçimlerine Göre Hazırlanan Menüler
Menüler sunulma biçimlerine göre ikiye ayrılır. Bunlar Tabldot Menü ve Alakart Menüdür.
Değiştirilme Sıklığına Göre Menüler
Değişmez menüler
Devirli menüler
Öğünlere Göre Menüler
Kahvaltı menüsü Brunch menüsü
Öğle-akşam menüsü
Özel Menüler
Resepsiyon Menüleri
Düğün/Ziyafet Menüleri Büfe Menüleri
Soru 137
Aşağıdakilerden hangisi Sunulma Biçimlerine Göre olan menü çeşididir?
Seçenekler
A
Tabldot Menü
B
Devirli Menüler
C
Kahvaltı Menüsü
D
Öğle Menüsü
E
Büfe Menüleri
Açıklama:
Menüler sunulma biçimlerine göre ikiye ayrılır. Bunlar Tabldot Menü ve Alakart Menüdür.
Soru 138
Aşağıdakilerden hangisi standartlaştırılmış tarifelerin dezavantajlarından biridir?
Seçenekler
A
Tahmin edilebilir son ürün
B
Tüketici memnuniyeti
C
Personel eğitimi sorunu
D
Yemek maliyet kontrolü
E
Emek maliyet kontrolü
Açıklama:
Standartlaştırılmış tarifelerin dezavantajları; anlaşılamama olasılığı, zaman kaybı, personel eğitimi sorunu ve personel şikayetleridir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 139
Aşağıdakilerden hangisi standartlaştırılmış tarifelerde bulunması gereken bilgilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yemeğin adı
B
Aşçı bilgileri
C
Porsiyon ağırlığı
D
İçine konulacak malzemeler ve miktarları
E
Hazırlama ve pişirme yöntemi
Açıklama:
Standartlaştırılmış tarifelerde bulunması gereken bilgiler şunlardır;
• Yemeğin adı,
• Yemeğin kategorisi,
• Porsiyon ağırlığı,
• Porsiyon ölçü aracı ve servis şekli,
• Kullanılacak araç ve gereçler,
• İçine konulacak malzemeler ve miktarları,
• Hazırlama ve pişirme yöntemi,
• Hazırlama, pişirme süreleri ve pişirme ısısı,
• Yemeğin toplam ağırlığı,
• Bir porsiyonunun fiyatı,
• Bir porsiyonunun enerji ve besin değeri.
• Yemeğin adı,
• Yemeğin kategorisi,
• Porsiyon ağırlığı,
• Porsiyon ölçü aracı ve servis şekli,
• Kullanılacak araç ve gereçler,
• İçine konulacak malzemeler ve miktarları,
• Hazırlama ve pişirme yöntemi,
• Hazırlama, pişirme süreleri ve pişirme ısısı,
• Yemeğin toplam ağırlığı,
• Bir porsiyonunun fiyatı,
• Bir porsiyonunun enerji ve besin değeri.
Soru 140
Aşağıdakilerden hangisi menü planlamayı etkileyen "Yemek hizmeti sunanlarla ilgili etmenler"den değildir?
Seçenekler
A
Servisin şekli ve amacı
B
Bütçe
C
Piyasa Koşulları
D
Fiziksel Olanaklar ve Araç-Gereçler
E
Besin Gereksinimi
Açıklama:
YEMEK HİZMETİ SUNANLARLA İLGİLİ ETMENLER:
1. Servisin şekli ve amacı
2. Bütçe
3. Piyasa Koşulları
4. Fiziksel Olanaklar ve Araç-Gereçler
5. Servis Şekli
6. Personel
1. Servisin şekli ve amacı
2. Bütçe
3. Piyasa Koşulları
4. Fiziksel Olanaklar ve Araç-Gereçler
5. Servis Şekli
6. Personel
Soru 141
Aşağıdakilerden hangisi "Menünün Görevleri"nden değildir?
Seçenekler
A
Menü, hangi yiyecek-içecek ham maddelerinin satın alınması gerektiğini belirler
B
Menü, sunulan yiyecek ve içeceklerin beslenme içeriğini gösterir
C
Personel ihtiyaçlarını belirler
D
Menü, araç-gereç, alet-ekipman gereklerini belirler
E
Menü müessesedeki masaların konumunu belirler
Açıklama:
Menünün Görevleri
1. Menü, hangi yiyecek-içecek hammaddelerinin satın alınması gerektiğini belirler
2. Menü, sunulan yiyecek ve içeceklerin beslenme içeriğini gösterir
3. Personel ihtiyaçlarını belirler
4. Menü, araç-gereç, alet-ekipman gereklerini belirler
5. Menü, işletmenin tesis planı ve yer gereklerini belirler
6. Menü, işletmenin ön hizmet gereklerini belirler
7. Menü, maliyet ve denetim işlemlerini belirler
8. Menü, yiyecek-içecek gereklerini belirler
9. Menü, servis gerekliliklerini belirler
10. Menü, yiyecek-içecek işletmesinin pazarlama planını yürüten bir araçtır
1. Menü, hangi yiyecek-içecek hammaddelerinin satın alınması gerektiğini belirler
2. Menü, sunulan yiyecek ve içeceklerin beslenme içeriğini gösterir
3. Personel ihtiyaçlarını belirler
4. Menü, araç-gereç, alet-ekipman gereklerini belirler
5. Menü, işletmenin tesis planı ve yer gereklerini belirler
6. Menü, işletmenin ön hizmet gereklerini belirler
7. Menü, maliyet ve denetim işlemlerini belirler
8. Menü, yiyecek-içecek gereklerini belirler
9. Menü, servis gerekliliklerini belirler
10. Menü, yiyecek-içecek işletmesinin pazarlama planını yürüten bir araçtır
Soru 142
- Menü, bir yiyecek-içecek işletmesinin temel kâr merkezidir.
- Menüyü yiyecek-içecek işletmesinin sahibi değil, tüketicisi belirler.
- Menü, yiyecek-içecek işletmesinin nasıl yönetileceğini belirler.
- Menü, yiyecek-içecek işletmesinin inşaat ve dizaynının nasıl olacağını belirler.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız I ve II
C
Yalnız I, II, III
D
Yalnız III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Menü, gerek ticari işletmelerde gerekse kurum beslenme servisleri için tüm yiyecek-içecek faaliyetinin etrafında döndüğü temel bir yönetim belgesidir. Bir yiyecek-içecek işletmesinde her şey menü ile başlar. Menü, yiyecek-içecek işletmesinin nasıl yönetileceğini, amaçlarının nasıl gerçekleştirilebileceğini ve hatta o işletmenin mutfağından yemek salonuna inşaat ve dizaynının nasıl olacağını belirler. Menü, bir yiyecek-içecek işletmesinin temel kâr merkezidir. Hammadde, emek ve işletme maliyetleri menüden direkt olarak etkilenir. Menüde el oyalayıcı yemeklerin varlığı iş gücünü ve emek maliyetini, et ağırlıklı bir menü ise hammadde maliyetini direkt etkileyecektir. Menü bu yönü ile de maliyetleri ve maliyet denetimini sağlaması bakımından son derece önemlidir.
Menüyü aslında ticari işletmelerde yiyecek-içecek işletmesinin sahibi değil, o yiyecekiçecek işletmesinin tüketicisi belirler. Tüketici tercihleri ve beklentileri menüyü ve işletmeciyi yönlendirir. Bir başka anlamda menü, hizmet sunmak için gelmesi ümit edilen insanların bir yansımasıdır. Ancak kurum beslenme servislerinde tüketicinin tercihleri önemli olmakla birlikte temel belirleyici faktör yemek hizmetleri için ayrılmış bütçedir. Kurum beslenme servislerinde önemli olan bir diğer nokta ise, sınırlı kaynaklarla tüketicilerin tercihlerinin karşılanabilmesidir.
Menü, hem ticari yiyecek-içecek işletmeleri için hem de kurum beslenme servisleri için bir denetleme aracıdır. Menü, yiyecek-içecek işletmesinin planlanmasından, yiyecek ham maddelerinin satın alınmasına, mutfakta kullanılacak alet-ekipmandan servis hizmetinin yerine getirilmesine kadar birçok alanda yönetim aracı olarak başarıya ulaşmak ve sistemi denetlemek için kullanılabilir. Menü, yiyecek-içecek faaliyetinin her alanını etkileyen bir denetim aracı görevi görür. Bu yönü ile de menü, yiyecek-içecek işletmesini yöneten işleve sahiptir. Menü, yatırım alanını belirlemesi nedeniyle yiyecek içecek girişimi planlanırken başlangıçta bilinmelidir ve mutfak ile diğer alanlar menüye göre dizayn edilmelidir. Sonuç olarak menü, yiyecek-içecek faaliyetlerinin yönetiminde vazgeçilemez bir araçtır. Bunun anlamı menü, etrafında yönetimin döndüğü bir araçtır.
Menüyü aslında ticari işletmelerde yiyecek-içecek işletmesinin sahibi değil, o yiyecekiçecek işletmesinin tüketicisi belirler. Tüketici tercihleri ve beklentileri menüyü ve işletmeciyi yönlendirir. Bir başka anlamda menü, hizmet sunmak için gelmesi ümit edilen insanların bir yansımasıdır. Ancak kurum beslenme servislerinde tüketicinin tercihleri önemli olmakla birlikte temel belirleyici faktör yemek hizmetleri için ayrılmış bütçedir. Kurum beslenme servislerinde önemli olan bir diğer nokta ise, sınırlı kaynaklarla tüketicilerin tercihlerinin karşılanabilmesidir.
Menü, hem ticari yiyecek-içecek işletmeleri için hem de kurum beslenme servisleri için bir denetleme aracıdır. Menü, yiyecek-içecek işletmesinin planlanmasından, yiyecek ham maddelerinin satın alınmasına, mutfakta kullanılacak alet-ekipmandan servis hizmetinin yerine getirilmesine kadar birçok alanda yönetim aracı olarak başarıya ulaşmak ve sistemi denetlemek için kullanılabilir. Menü, yiyecek-içecek faaliyetinin her alanını etkileyen bir denetim aracı görevi görür. Bu yönü ile de menü, yiyecek-içecek işletmesini yöneten işleve sahiptir. Menü, yatırım alanını belirlemesi nedeniyle yiyecek içecek girişimi planlanırken başlangıçta bilinmelidir ve mutfak ile diğer alanlar menüye göre dizayn edilmelidir. Sonuç olarak menü, yiyecek-içecek faaliyetlerinin yönetiminde vazgeçilemez bir araçtır. Bunun anlamı menü, etrafında yönetimin döndüğü bir araçtır.
Soru 143
- Yiyecek-içecek maliyeti,
- Personel maliyeti,
- İşletme maliyeti
- Yatırım (donatım, dekorasyon ve binalar vb.) maliyeti
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
Yalnız I ve II
C
Yalnız II ve IV
D
Yalnız I, II, III
E
Yalnız I
Açıklama:
Menü, maliyet ve denetim işlemlerini belirler: Bir yiyecek-içecek işletmesinde temel olarak:
• Yiyecek-içecek maliyeti,
• Personel maliyeti,
• İşletme maliyeti olmak üzere üç çeşit maliyet vardır.
Bu maliyetlerin yanı sıra bir de yatırım (donatım, dekorasyon ve binalar vb.) maliyeti vardır. Bu maliyetleri belirlemek, menü analizi ve menü maliyetinin hesaplanması ile başlar. Menü pahalı yiyecek-içecekleri, yoğun işçiliği, sermayeyi ve diğer ihtiyaçları gerektirdiği zaman, bu maliyetler denetim sisteminin bir parçası olarak standart maliyetlerde kendini gösterecektir. Yiyecek-içeceklerin çok sayıda servis personeli tarafından hazırlanması gerektiği durumlarda maliyetleri kontrol altına almak çok güçtür.
• Yiyecek-içecek maliyeti,
• Personel maliyeti,
• İşletme maliyeti olmak üzere üç çeşit maliyet vardır.
Bu maliyetlerin yanı sıra bir de yatırım (donatım, dekorasyon ve binalar vb.) maliyeti vardır. Bu maliyetleri belirlemek, menü analizi ve menü maliyetinin hesaplanması ile başlar. Menü pahalı yiyecek-içecekleri, yoğun işçiliği, sermayeyi ve diğer ihtiyaçları gerektirdiği zaman, bu maliyetler denetim sisteminin bir parçası olarak standart maliyetlerde kendini gösterecektir. Yiyecek-içeceklerin çok sayıda servis personeli tarafından hazırlanması gerektiği durumlarda maliyetleri kontrol altına almak çok güçtür.
Soru 144
Aşağıdakilerden hangisi Menü Planlamasında " Yiyecek-içecekleri eleme (seçme) aşamaları" ndan birisi değildir?
Seçenekler
A
Eski menüler
B
Tüketici istekleri
C
Maliyet
D
Yöresel kültür,
E
Yiyecek-içecek ham maddeleri temin olanakları
Açıklama:
Menü Planlama Aşamaları
Menünün planlanması sürekli ve dinamik bir süreçtir. Kurumlarda menü planlamada,
plandan sorumlu kişinin gözden geçirmesi gereken pek çok aşama vardır. Bunlar aşağıdaki şekilde özetlenebilir.
1. Yiyecek-içeceklerle ilgili bilgi tarama aşaması
Bu aşamada yiyecek-içeceklerle ve kullanılabilecek menülerle ilgili gerekli bilgiler toplanır. Bilgilerin toplanması için pek çok kaynak kullanılabilir, bunlar:
• Eski menüler,
• Başka işletmelerin menüleri,
• Kitap, gazete ve dergilerde çıkan menü örnekleri,
• İnternet siteleri,
• Yemek ve beslenme ile uğraşan kişiler (Aşçılar, Yöneticiler, diyetisyenler vb),
2. Yiyecek-içecekleri eleme (seçme) aşaması
Yiyecek-içecekler tarandıktan sonra, yiyecek hazırlama ve pişirme olanakları ve müşteri istekleri doğrultusunda menüye konulabilecek ve sunulabilecek yiyecek-içecekler seçilir. Menüye konulacak yiyecek-içecekler seçilirken şu etkenler dikkate alınmalıdır:
• Tüketici istekleri,
• Maliyet,
• Mevcut araç-gereçler,
• Yöresel kültür,
• Kullanılabilecek mevcut tarifeler,
• Sunulacak öğün,
• Mutfak alanı,
• Yemeği hazırlayacak ve pişirecek kişilerin bilgi ve deneyimleri,
• Yiyecek-içecek ham maddeleri temin olanakları.
Menünün planlanması sürekli ve dinamik bir süreçtir. Kurumlarda menü planlamada,
plandan sorumlu kişinin gözden geçirmesi gereken pek çok aşama vardır. Bunlar aşağıdaki şekilde özetlenebilir.
1. Yiyecek-içeceklerle ilgili bilgi tarama aşaması
Bu aşamada yiyecek-içeceklerle ve kullanılabilecek menülerle ilgili gerekli bilgiler toplanır. Bilgilerin toplanması için pek çok kaynak kullanılabilir, bunlar:
• Eski menüler,
• Başka işletmelerin menüleri,
• Kitap, gazete ve dergilerde çıkan menü örnekleri,
• İnternet siteleri,
• Yemek ve beslenme ile uğraşan kişiler (Aşçılar, Yöneticiler, diyetisyenler vb),
2. Yiyecek-içecekleri eleme (seçme) aşaması
Yiyecek-içecekler tarandıktan sonra, yiyecek hazırlama ve pişirme olanakları ve müşteri istekleri doğrultusunda menüye konulabilecek ve sunulabilecek yiyecek-içecekler seçilir. Menüye konulacak yiyecek-içecekler seçilirken şu etkenler dikkate alınmalıdır:
• Tüketici istekleri,
• Maliyet,
• Mevcut araç-gereçler,
• Yöresel kültür,
• Kullanılabilecek mevcut tarifeler,
• Sunulacak öğün,
• Mutfak alanı,
• Yemeği hazırlayacak ve pişirecek kişilerin bilgi ve deneyimleri,
• Yiyecek-içecek ham maddeleri temin olanakları.
Soru 145
Aşağıdakilerden hangisi Menü Planlamasında " Yiyecek-içeceklerle ilgili bilgi tarama aşamaları" ndan birisidir?
Seçenekler
A
Başka işletmelerin menüleri
B
Maliyet
C
Mevcut araç-gereçler
D
Yöresel kültür
E
Sunulacak öğün,
Açıklama:
Menü Planlama Aşamaları
Menünün planlanması sürekli ve dinamik bir süreçtir. Kurumlarda menü planlamada,
plandan sorumlu kişinin gözden geçirmesi gereken pek çok aşama vardır. Bunlar aşağıdaki şekilde özetlenebilir.
1. Yiyecek-içeceklerle ilgili bilgi tarama aşaması
Bu aşamada yiyecek-içeceklerle ve kullanılabilecek menülerle ilgili gerekli bilgiler toplanır. Bilgilerin toplanması için pek çok kaynak kullanılabilir, bunlar:
• Eski menüler,
• Başka işletmelerin menüleri,
• Kitap, gazete ve dergilerde çıkan menü örnekleri,
• İnternet siteleri,
• Yemek ve beslenme ile uğraşan kişiler (Aşçılar, Yöneticiler, diyetisyenler vb),
2. Yiyecek-içecekleri eleme (seçme) aşaması
Yiyecek-içecekler tarandıktan sonra, yiyecek hazırlama ve pişirme olanakları ve müşteri istekleri doğrultusunda menüye konulabilecek ve sunulabilecek yiyecek-içecekler seçilir. Menüye konulacak yiyecek-içecekler seçilirken şu etkenler dikkate alınmalıdır:
• Tüketici istekleri,
• Maliyet,
• Mevcut araç-gereçler,
• Yöresel kültür,
• Kullanılabilecek mevcut tarifeler,
• Sunulacak öğün,
• Mutfak alanı,
• Yemeği hazırlayacak ve pişirecek kişilerin bilgi ve deneyimleri,
• Yiyecek-içecek ham maddeleri temin olanakları.
Menünün planlanması sürekli ve dinamik bir süreçtir. Kurumlarda menü planlamada,
plandan sorumlu kişinin gözden geçirmesi gereken pek çok aşama vardır. Bunlar aşağıdaki şekilde özetlenebilir.
1. Yiyecek-içeceklerle ilgili bilgi tarama aşaması
Bu aşamada yiyecek-içeceklerle ve kullanılabilecek menülerle ilgili gerekli bilgiler toplanır. Bilgilerin toplanması için pek çok kaynak kullanılabilir, bunlar:
• Eski menüler,
• Başka işletmelerin menüleri,
• Kitap, gazete ve dergilerde çıkan menü örnekleri,
• İnternet siteleri,
• Yemek ve beslenme ile uğraşan kişiler (Aşçılar, Yöneticiler, diyetisyenler vb),
2. Yiyecek-içecekleri eleme (seçme) aşaması
Yiyecek-içecekler tarandıktan sonra, yiyecek hazırlama ve pişirme olanakları ve müşteri istekleri doğrultusunda menüye konulabilecek ve sunulabilecek yiyecek-içecekler seçilir. Menüye konulacak yiyecek-içecekler seçilirken şu etkenler dikkate alınmalıdır:
• Tüketici istekleri,
• Maliyet,
• Mevcut araç-gereçler,
• Yöresel kültür,
• Kullanılabilecek mevcut tarifeler,
• Sunulacak öğün,
• Mutfak alanı,
• Yemeği hazırlayacak ve pişirecek kişilerin bilgi ve deneyimleri,
• Yiyecek-içecek ham maddeleri temin olanakları.
Soru 146
Aşağıdakilerden hangisi Tabldot Menüde kullanılan 1. Grup yemeklerden biridir?
Seçenekler
A
Etli kurubaklagil yemekleri
B
Çorbalar
C
Pilavlar
D
Makarnalar
E
Börekler
Açıklama:
Tabldot Menü: Fransızca Table d’hot (konuk sofrası) ifadesinden Türkçe’ye uyarlanan
bu menü modeli set-seçimsiz menü olarak da adlandırılır. Menüler yönetimce belirlenir
ve müşteriye seçim şansı tanınmaz. Toplu beslenme sistemlerinde özellikle kamu kuruluşlarında yaygın olarak kullanılan menü tipidir. Yemek sayısı genellikle 3 kapla sınırlıdır ve
fix bir fiyatla satılır. Menü 1., 2., 3. grup yemekler arasından birer tane seçilerek hazırlanır.
Bazı kurumlarda bütçe olanakları çerçevesinde tabldot menüler 4 kap olarak da hazırlanabilmektedir. Dördüncü kap genellikle üçüncü grup yemekler bazen de ikinci grup yemekler arasından seçilir.
1. Grup yemekler; büyük parça et yemekleri, küçük parça et yemekleri, köfteler, tavuk ve hindi etinden yapılan yemekler, balıklar, etli sebze yemekleri, etli kurubaklagil yemekleri ve yumurta ile yapılan yemeklerden oluşur.
2. Grup yemekler; çorbalar, pilavlar, makarnalar, börekler ve zeytinyağlı yemeklerden oluşur.
3. Grup yemekler ise; meyveler, salatalar, komposto ve hoşaflar, tatlılar, yoğurt, turşu vb. yemeklerden oluşur.
bu menü modeli set-seçimsiz menü olarak da adlandırılır. Menüler yönetimce belirlenir
ve müşteriye seçim şansı tanınmaz. Toplu beslenme sistemlerinde özellikle kamu kuruluşlarında yaygın olarak kullanılan menü tipidir. Yemek sayısı genellikle 3 kapla sınırlıdır ve
fix bir fiyatla satılır. Menü 1., 2., 3. grup yemekler arasından birer tane seçilerek hazırlanır.
Bazı kurumlarda bütçe olanakları çerçevesinde tabldot menüler 4 kap olarak da hazırlanabilmektedir. Dördüncü kap genellikle üçüncü grup yemekler bazen de ikinci grup yemekler arasından seçilir.
1. Grup yemekler; büyük parça et yemekleri, küçük parça et yemekleri, köfteler, tavuk ve hindi etinden yapılan yemekler, balıklar, etli sebze yemekleri, etli kurubaklagil yemekleri ve yumurta ile yapılan yemeklerden oluşur.
2. Grup yemekler; çorbalar, pilavlar, makarnalar, börekler ve zeytinyağlı yemeklerden oluşur.
3. Grup yemekler ise; meyveler, salatalar, komposto ve hoşaflar, tatlılar, yoğurt, turşu vb. yemeklerden oluşur.
Soru 147
Aşağıdakilerden hangisi Tabldot Menüde kullanılan 2. Grup yemeklerden biridir?
Seçenekler
A
Balıklar
B
Etli sebze yemekleri
C
Etli kurubaklagil yemekleri
D
Yumurta ile yapılan yemekler
E
Zeytinyağlı yemekler
Açıklama:
Tabldot Menü: Fransızca Table d’hot (konuk sofrası) ifadesinden Türkçe’ye uyarlanan
bu menü modeli set-seçimsiz menü olarak da adlandırılır. Menüler yönetimce belirlenir
ve müşteriye seçim şansı tanınmaz. Toplu beslenme sistemlerinde özellikle kamu kuruluşlarında yaygın olarak kullanılan menü tipidir. Yemek sayısı genellikle 3 kapla sınırlıdır ve
fix bir fiyatla satılır. Menü 1., 2., 3. grup yemekler arasından birer tane seçilerek hazırlanır.
Bazı kurumlarda bütçe olanakları çerçevesinde tabldot menüler 4 kap olarak da hazırlanabilmektedir. Dördüncü kap genellikle üçüncü grup yemekler bazen de ikinci grup yemekler arasından seçilir.
1. Grup yemekler; büyük parça et yemekleri, küçük parça et yemekleri, köfteler, tavuk ve hindi etinden yapılan yemekler, balıklar, etli sebze yemekleri, etli kurubaklagil yemekleri ve yumurta ile yapılan yemeklerden oluşur.
2. Grup yemekler; çorbalar, pilavlar, makarnalar, börekler ve zeytinyağlı yemeklerden oluşur.
3. Grup yemekler ise; meyveler, salatalar, komposto ve hoşaflar, tatlılar, yoğurt, turşu vb. yemeklerden oluşur.
Aşağıdakilerden hangisi Tabldot Menüde kullanılan 1. Grup yemeklerden biridir?
bu menü modeli set-seçimsiz menü olarak da adlandırılır. Menüler yönetimce belirlenir
ve müşteriye seçim şansı tanınmaz. Toplu beslenme sistemlerinde özellikle kamu kuruluşlarında yaygın olarak kullanılan menü tipidir. Yemek sayısı genellikle 3 kapla sınırlıdır ve
fix bir fiyatla satılır. Menü 1., 2., 3. grup yemekler arasından birer tane seçilerek hazırlanır.
Bazı kurumlarda bütçe olanakları çerçevesinde tabldot menüler 4 kap olarak da hazırlanabilmektedir. Dördüncü kap genellikle üçüncü grup yemekler bazen de ikinci grup yemekler arasından seçilir.
1. Grup yemekler; büyük parça et yemekleri, küçük parça et yemekleri, köfteler, tavuk ve hindi etinden yapılan yemekler, balıklar, etli sebze yemekleri, etli kurubaklagil yemekleri ve yumurta ile yapılan yemeklerden oluşur.
2. Grup yemekler; çorbalar, pilavlar, makarnalar, börekler ve zeytinyağlı yemeklerden oluşur.
3. Grup yemekler ise; meyveler, salatalar, komposto ve hoşaflar, tatlılar, yoğurt, turşu vb. yemeklerden oluşur.
Aşağıdakilerden hangisi Tabldot Menüde kullanılan 1. Grup yemeklerden biridir?
Soru 148
Aşağıdakilerden hangisi Tabldot Menüde kullanılan 3. Grup yemeklerden değildir?
Seçenekler
A
Meyveler, salatalar
B
Zeytinyağlı yemekler
C
Komposto ve hoşaflar
D
Tatlılar
E
Yoğurt
Açıklama:
Tabldot Menü: Fransızca Table d’hot (konuk sofrası) ifadesinden Türkçe’ye uyarlanan
bu menü modeli set-seçimsiz menü olarak da adlandırılır. Menüler yönetimce belirlenir
ve müşteriye seçim şansı tanınmaz. Toplu beslenme sistemlerinde özellikle kamu kuruluşlarında yaygın olarak kullanılan menü tipidir. Yemek sayısı genellikle 3 kapla sınırlıdır ve
fix bir fiyatla satılır. Menü 1., 2., 3. grup yemekler arasından birer tane seçilerek hazırlanır.
Bazı kurumlarda bütçe olanakları çerçevesinde tabldot menüler 4 kap olarak da hazırlanabilmektedir. Dördüncü kap genellikle üçüncü grup yemekler bazen de ikinci grup yemekler arasından seçilir.
1. Grup yemekler; büyük parça et yemekleri, küçük parça et yemekleri, köfteler, tavuk ve hindi etinden yapılan yemekler, balıklar, etli sebze yemekleri, etli kurubaklagil yemekleri ve yumurta ile yapılan yemeklerden oluşur.
2. Grup yemekler; çorbalar, pilavlar, makarnalar, börekler ve zeytinyağlı yemeklerden oluşur.
3. Grup yemekler ise; meyveler, salatalar, komposto ve hoşaflar, tatlılar, yoğurt, turşu vb. yemeklerden oluşur.
bu menü modeli set-seçimsiz menü olarak da adlandırılır. Menüler yönetimce belirlenir
ve müşteriye seçim şansı tanınmaz. Toplu beslenme sistemlerinde özellikle kamu kuruluşlarında yaygın olarak kullanılan menü tipidir. Yemek sayısı genellikle 3 kapla sınırlıdır ve
fix bir fiyatla satılır. Menü 1., 2., 3. grup yemekler arasından birer tane seçilerek hazırlanır.
Bazı kurumlarda bütçe olanakları çerçevesinde tabldot menüler 4 kap olarak da hazırlanabilmektedir. Dördüncü kap genellikle üçüncü grup yemekler bazen de ikinci grup yemekler arasından seçilir.
1. Grup yemekler; büyük parça et yemekleri, küçük parça et yemekleri, köfteler, tavuk ve hindi etinden yapılan yemekler, balıklar, etli sebze yemekleri, etli kurubaklagil yemekleri ve yumurta ile yapılan yemeklerden oluşur.
2. Grup yemekler; çorbalar, pilavlar, makarnalar, börekler ve zeytinyağlı yemeklerden oluşur.
3. Grup yemekler ise; meyveler, salatalar, komposto ve hoşaflar, tatlılar, yoğurt, turşu vb. yemeklerden oluşur.
Soru 149
Aşağıdakilerden hangisi "Standartlaştırılmış tarifelerde" bulunması gereken bilgilerden değildir?
Seçenekler
A
Porsiyon ağırlığı
B
Porsiyon ölçü aracı ve servis şekli
C
Kullanılacak araç ve gereçler
D
Porsiyonlama ekipmanları
E
İçine konulacak malzemeler ve miktarları
Açıklama:
Standartlaştırılmış tarifelerde bulunması gereken bilgiler şunlardır;
• Yemeğin adı,
• Yemeğin kategorisi,
• Porsiyon ağırlığı,
• Porsiyon ölçü aracı ve servis şekli,
• Kullanılacak araç ve gereçler,
• İçine konulacak malzemeler ve miktarları,
• Hazırlama ve pişirme yöntemi,
• Hazırlama, pişirme süreleri ve pişirme ısısı,
• Yemeğin toplam ağırlığı,
• Bir porsiyonunun fiyatı,
• Bir porsiyonunun enerji ve besin değeri.
• Yemeğin adı,
• Yemeğin kategorisi,
• Porsiyon ağırlığı,
• Porsiyon ölçü aracı ve servis şekli,
• Kullanılacak araç ve gereçler,
• İçine konulacak malzemeler ve miktarları,
• Hazırlama ve pişirme yöntemi,
• Hazırlama, pişirme süreleri ve pişirme ısısı,
• Yemeğin toplam ağırlığı,
• Bir porsiyonunun fiyatı,
• Bir porsiyonunun enerji ve besin değeri.
Soru 150
Aşağıdakilerden hangisi menü planlamada yemek hizmetini alanlar ile ilgili etmenlerdendir?
Seçenekler
A
Piyasa koşulları
B
Bütçe
C
Servis şekli
D
Besin gereksinimi
E
Fiziksel olanaklar
Açıklama:
YEMEK HİZMETİNİ ALANLARLA İLGİLİ ETMENLER: Yemek hizmetini alacak
olan, evlerde aile bireylerin, kurumlarda tüketicilerin, besin gereksinimleri, beslenme
alışkanlıkları ve yemek tercihleri sunulacak menüyü etkileyen etmenlerdir.
1. Besin Gereksinimi:
Beslenme Alışkanlıkları ve Yemek Tercihleri
olan, evlerde aile bireylerin, kurumlarda tüketicilerin, besin gereksinimleri, beslenme
alışkanlıkları ve yemek tercihleri sunulacak menüyü etkileyen etmenlerdir.
1. Besin Gereksinimi:
Beslenme Alışkanlıkları ve Yemek Tercihleri
Soru 151
Menü planlarken, yiyecek-içecekleri eleme aşamasında aşağıdakilerin hangisinden yararlanılmaktadır?
Seçenekler
A
Yöresel kültür
B
Eski menüler
C
İnternet siteleri
D
Yöneticiler
E
Menü örnekleri
Açıklama:
Yiyecek-içecekleri eleme (seçme) aşaması
Yiyecek-içecekler tarandıktan sonra, yiyecek hazırlama ve pişirme olanakları ve müşteri
istekleri doğrultusunda menüye konulabilecek ve sunulabilecek yiyecek-içecekler seçilir.
Menüye konulacak yiyecek-içecekler seçilirken şu etkenler dikkate alınmalıdır:
• Tüketici istekleri,
• Maliyet,
• Mevcut araç-gereçler,
• Yöresel kültür,
• Kullanılabilecek mevcut tarifeler,
• Sunulacak öğün,
• Mutfak alanı,
• Yemeği hazırlayacak ve pişirecek kişilerin bilgi ve deneyimleri,
• Yiyecek-içecek hammaddeleri temin olanakları,
1
Yiyecek-içecekler tarandıktan sonra, yiyecek hazırlama ve pişirme olanakları ve müşteri
istekleri doğrultusunda menüye konulabilecek ve sunulabilecek yiyecek-içecekler seçilir.
Menüye konulacak yiyecek-içecekler seçilirken şu etkenler dikkate alınmalıdır:
• Tüketici istekleri,
• Maliyet,
• Mevcut araç-gereçler,
• Yöresel kültür,
• Kullanılabilecek mevcut tarifeler,
• Sunulacak öğün,
• Mutfak alanı,
• Yemeği hazırlayacak ve pişirecek kişilerin bilgi ve deneyimleri,
• Yiyecek-içecek hammaddeleri temin olanakları,
1
Soru 152
Aşağıdakilerden hangisi özel menüler grubuna giren menü çeşitlerindendir?
Seçenekler
A
Brunch menüsü
B
Kahvaltı menüsü
C
Büfe menüsü
D
Tabldot menü
E
Devirli menüler
Açıklama:
Şekil 3.1 de tablo halinde verilmiştir.
Büfe Menüleri: Bu menülerde resepsiyon ve ziyafet menülerine göre daha çok sayıda
yemek servis edilmektedir. Değişik fiyat ve içeriklerle düzenlenebilir. Düğün törenleri,
tanıtım ve konferanslarda kullanılır. Zengin bir soğuk büfe bulunur. Bu büfede soğuk et,
balık, tavuk çeşitleri, zeytinyağlı çeşitleri, salata seçenekleri sunulan zengin bir salata büfesi,
kırmızı et, tavuk, balık seçeneklerini içeren bir sıcak ana yemek büfesi, pilav, makarna,
börek çeşitlerini içeren bir büfe ile tatlı, meyve ve ekmek büfesi bulunur.
Büfe Menüleri: Bu menülerde resepsiyon ve ziyafet menülerine göre daha çok sayıda
yemek servis edilmektedir. Değişik fiyat ve içeriklerle düzenlenebilir. Düğün törenleri,
tanıtım ve konferanslarda kullanılır. Zengin bir soğuk büfe bulunur. Bu büfede soğuk et,
balık, tavuk çeşitleri, zeytinyağlı çeşitleri, salata seçenekleri sunulan zengin bir salata büfesi,
kırmızı et, tavuk, balık seçeneklerini içeren bir sıcak ana yemek büfesi, pilav, makarna,
börek çeşitlerini içeren bir büfe ile tatlı, meyve ve ekmek büfesi bulunur.
Soru 153
Aşağıdakilerden hangisi tabldot menüsnde 3. Grup yemekler arasındadır?
Seçenekler
A
Salatalar
B
Çorbalar
C
Pilavlar
D
Köfteler
E
Börekler
Açıklama:
3. Grup yemekler ise; meyveler, salatalar, komposto ve hoşaflar, tatlılar, yoğurt, turşu
vb. yemeklerden oluşur.
vb. yemeklerden oluşur.
Soru 154
Aşağıdaki menülerden hangisi tabldot menüsüne göre uyumlu ve dengeli bir menüdür?
Seçenekler
A
Pilav-Makarna-Börek
B
Cacık-Ayran-Komposto
C
Balık-Salata-Piyaz
D
Etli dolma-Zeytinyağlı yemek-Zeytinyağlı sarma
E
Çorba-Ayran-Komposto
Açıklama:
Tabldot menü oluşturulurken
aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir:
• Etli sebze yemekleri ve etli dolmaların yanına zeytinyağlı sebze veya zeytinyağlı
sarma ve dolmalar verilmemelidir.
• Etli dolma ve sarmaların yanına pilav verilmemelidir.
• Pilav, makarna, börek yanına tatlı verilmemelidir.
• Çorbaların yanına komposto, cacık, ayran verilmemelidir.
• Balık verildiğinde her ikisi de 3. Grup olmasına rağmen salata/piyaz ve tatlı
verilebilir.
• Çorbalar akşam, kurubaklagiller öğle yemeğinde verilmelidir.
aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir:
• Etli sebze yemekleri ve etli dolmaların yanına zeytinyağlı sebze veya zeytinyağlı
sarma ve dolmalar verilmemelidir.
• Etli dolma ve sarmaların yanına pilav verilmemelidir.
• Pilav, makarna, börek yanına tatlı verilmemelidir.
• Çorbaların yanına komposto, cacık, ayran verilmemelidir.
• Balık verildiğinde her ikisi de 3. Grup olmasına rağmen salata/piyaz ve tatlı
verilebilir.
• Çorbalar akşam, kurubaklagiller öğle yemeğinde verilmelidir.
Soru 155
Yiyecek-içecek servisinin ayakta yapıldığı, sunulan yiyeceklerin çok kaliteli olmasına dikkat edilen menü tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Düğün menüleri
B
Resepsiyon menüleri
C
Büfe menüleri
D
Tabldot menüleri
E
Alakart menüleri
Açıklama:
Resepsiyon Menüleri: Resepsiyonlarda sunulan yiyeceklerin çok kaliteli olmasına özen
gösterilir. Resepsiyon menüsü, kuruyemişler, kuru meyveler, cips, peynir çeşitleri gibi masalarda
bulunan atıştırmalıkları takiben, soğuk kanepe çeşitleri (ton balıklı, somon fümeli,
jambonlu, kaşarlı vb) ile devam eder, bunları takiben ara sıcaklar (mitit köfte, mini tavuk
çöp şiş, mantar dolma, rokforlu sigara böreği vb) verilir, tercihe göre bir ana yemek (döner
vb.), tatlı veya meyve ile devam edebilir. Resepsiyonlar yiyecek-içecek servisinin ayakta
yapıldığı etkinliklerdir. Yiyecek-içecekler katılımcı sayısına bağlı olarak bistro masa olarak
adlandırılan yüksek masalar üzerinde servis edilir. Ayrıca yaşlılar ve özürlüler için de
ekstra sandalyeler bulundurulması unutulmamalıdır.
gösterilir. Resepsiyon menüsü, kuruyemişler, kuru meyveler, cips, peynir çeşitleri gibi masalarda
bulunan atıştırmalıkları takiben, soğuk kanepe çeşitleri (ton balıklı, somon fümeli,
jambonlu, kaşarlı vb) ile devam eder, bunları takiben ara sıcaklar (mitit köfte, mini tavuk
çöp şiş, mantar dolma, rokforlu sigara böreği vb) verilir, tercihe göre bir ana yemek (döner
vb.), tatlı veya meyve ile devam edebilir. Resepsiyonlar yiyecek-içecek servisinin ayakta
yapıldığı etkinliklerdir. Yiyecek-içecekler katılımcı sayısına bağlı olarak bistro masa olarak
adlandırılan yüksek masalar üzerinde servis edilir. Ayrıca yaşlılar ve özürlüler için de
ekstra sandalyeler bulundurulması unutulmamalıdır.
Soru 156
Aşağıdakilerden hangisi standartlaştırılmış tarifelerin dezavantajlarındandır?
Seçenekler
A
Besin değeri içeriği
B
Uygun satın alma işlemleri
C
Personel eğitimi
D
Emek maliyeti kontrolü
E
Tüketici memnuniyeti
Açıklama:
Standartlaştırılmış Tarifelerin Dezavantajları
• Anlaşılamama olasılığı: Standart tarifeleri kullanan insanların mutfakla ilgili genel
bilgilerinin olduğu ve yazılı tarifelerdeki direktifleri ve terimleri anladığı varsayılır.
Oysa bu tarifelerle çalışmaya alışık olmayan personelin tarifelere adapte
olabilmesi için zamana ihtiyacı olabilir.
• Zaman kaybı: Mevcut tarifelerin modifikasyonu, geliştirilmesi, test edilmesi zaman
alabilir.
• Personel eğitim sorunu: Standartlaştırılmış tarifeleri kullanabilmeleri için personel
eğitilmelidir, bu zaman gerektiren bir süreçtir.
• Personel şikayetleri: Standartlaştırılmış tarifeler ile çalışmaya alışık olmayan personel
negatif tavır takınabilir, yaratıcı ve bağımsız olamayacaklarını iddia edebilirler.
• Anlaşılamama olasılığı: Standart tarifeleri kullanan insanların mutfakla ilgili genel
bilgilerinin olduğu ve yazılı tarifelerdeki direktifleri ve terimleri anladığı varsayılır.
Oysa bu tarifelerle çalışmaya alışık olmayan personelin tarifelere adapte
olabilmesi için zamana ihtiyacı olabilir.
• Zaman kaybı: Mevcut tarifelerin modifikasyonu, geliştirilmesi, test edilmesi zaman
alabilir.
• Personel eğitim sorunu: Standartlaştırılmış tarifeleri kullanabilmeleri için personel
eğitilmelidir, bu zaman gerektiren bir süreçtir.
• Personel şikayetleri: Standartlaştırılmış tarifeler ile çalışmaya alışık olmayan personel
negatif tavır takınabilir, yaratıcı ve bağımsız olamayacaklarını iddia edebilirler.
Soru 157
100 porsiyonluk olarak hazırlanmış bir menünün 250 porsiyon olarak hazırlanması isteniyorsa çevrim faktörünün kaç olması gerekmektedir?
Seçenekler
A
1.5
B
2.0
C
2.5
D
3.0
E
4.5
Açıklama:
Standartlaştırılmış Tarifelerde Çevrim Faktörü
Yemek üretiminde standartlaştırılmış tarifeler uygulandığında belirli sayıda standart porsiyon
miktarları elde edilir. Standart tarife sonucu elde edilen bu porsiyon miktarı, çevrim
faktörü kullanılarak artırılabilir ya da azaltılabilir. Çevrim faktörü istenilen sonucun, asıl
sonuca bölünmesi ile elde edilir.
Örneğin tarife 100 porsiyonluk olarak hazırlanmış ancak 325 porsiyon olarak hazırlanması
isteniyorsa aşağıdaki formülden yararlanılarak bir çevrim faktörü elde edilir.
325 porsiyon (istenilen)
Çevrim Faktörü = = 3.25
100 porsiyon (tarifedeki)
Yemek üretiminde standartlaştırılmış tarifeler uygulandığında belirli sayıda standart porsiyon
miktarları elde edilir. Standart tarife sonucu elde edilen bu porsiyon miktarı, çevrim
faktörü kullanılarak artırılabilir ya da azaltılabilir. Çevrim faktörü istenilen sonucun, asıl
sonuca bölünmesi ile elde edilir.
Örneğin tarife 100 porsiyonluk olarak hazırlanmış ancak 325 porsiyon olarak hazırlanması
isteniyorsa aşağıdaki formülden yararlanılarak bir çevrim faktörü elde edilir.
325 porsiyon (istenilen)
Çevrim Faktörü = = 3.25
100 porsiyon (tarifedeki)
Soru 158
Standartlaştırılmış tarifelerde aşağıdakilerden hangisi üretimden önce hazırlanması gereken planlamalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Üretim çizelgeleri
B
Ekipmanlar
C
Güç ünitesi
D
Personel seviyeleri
E
Porsiyonlama
Açıklama:
Standartlaştırılmış Tarifelerin Özellikleri
Üretim çizelgeleri, ekipmanlar, güç ünitesi, düzen, personel seviyeleri ve yetenekleri
üretimden önce planlanabilir.
Üretim çizelgeleri, ekipmanlar, güç ünitesi, düzen, personel seviyeleri ve yetenekleri
üretimden önce planlanabilir.
Soru 159
Aşağıdakilerden hangisi kahvaltı ve öğle yemekleri karışımından oluşan bir menüdür?
Seçenekler
A
Continental
B
Alakart
C
Brunch
D
Tabldot
E
Akşam
Açıklama:
Brunch menüsü: Kahvaltı ve öğle yemekleri karışımından oluşan bir menüdür. Kahvaltılık
alternatiflerini zengin olarak bulundurmasının yanı sıra ana yemek olarak ızgara
seçeneklerini ya da tercihe göre döner vb. alternatifleri içerir
alternatiflerini zengin olarak bulundurmasının yanı sıra ana yemek olarak ızgara
seçeneklerini ya da tercihe göre döner vb. alternatifleri içerir
Ünite 4
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi besin satın almada dikkat edilmesi gereken hususlar arasında yer almalıdır?
Seçenekler
A
Satın alma işlemini spontane olarak gerçekleştirme
B
Satın alma işleminden sonra eldeki mevcut yiyecek ve içecek durumunu kontrol etme
C
Satın alma işleminin yapılacağı yerleri araştırma
D
Hep aynı kurumlardan alışveriş yapma
E
Yiyecek ve içecek malzemelerinin taşınmasında aynı aracı kullanma
Açıklama:
BESİN SATIN ALMADA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
Satın alma işlemlerini yürüten birey, satın alma sürecinde genel olarak birkaç aktiviteyi gerçekleştirir.
Bunlar:
• Satın alınacak yiyecek ve içeceklerin listesini hazırlama,
• Satın alma zamanını belirleme,
• Elde mevcut yiyecek ve içecek durumunu kontrol etme,
• Kalite standartlarını belirleme,
• Rekabetçi olanaklar hakkında bilgi edinme,
• Satın alma işleminin yapılacağı yerleri araştırma,
• Bütçeyi ve ödeme koşullarını belirleme,
• Taşıma koşullarının belirlenmesi,
• Depolama gerektirenler için düzenlemeler yapma, olarak sıralanabilir.
Satın alma işlemlerini yürüten birey, satın alma sürecinde genel olarak birkaç aktiviteyi gerçekleştirir.
Bunlar:
• Satın alınacak yiyecek ve içeceklerin listesini hazırlama,
• Satın alma zamanını belirleme,
• Elde mevcut yiyecek ve içecek durumunu kontrol etme,
• Kalite standartlarını belirleme,
• Rekabetçi olanaklar hakkında bilgi edinme,
• Satın alma işleminin yapılacağı yerleri araştırma,
• Bütçeyi ve ödeme koşullarını belirleme,
• Taşıma koşullarının belirlenmesi,
• Depolama gerektirenler için düzenlemeler yapma, olarak sıralanabilir.
Soru 2
"Dondurulmuş besinlerin paketlerinde yırtılma olmadığından ve hava almadığından emin olunmalıdır" şeklindeki bir ifade aşağıdakilerden hangisiyle ilintilidir?
Seçenekler
A
Besinleri saklama yöntemleri
B
Satın alma sırasında dikkat edilecek temel noktalar
C
Kuru depolamada temel ilkeler
D
Satın alma zamanını belirleme
E
Rekabetçi olanaklar hakkında bilgi edinme
Açıklama:
BESİN SATIN ALMADA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
"Dondurulmuş besinlerin paketlerinde yırtılma olmadığından ve hava almadığından emin olunmalıdır" şeklindeki bir ifade satın almada dikkat edilecek temel noktalarla ilişkilidir.
"Dondurulmuş besinlerin paketlerinde yırtılma olmadığından ve hava almadığından emin olunmalıdır" şeklindeki bir ifade satın almada dikkat edilecek temel noktalarla ilişkilidir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi kısa süre dayanabilen ürünler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Tahıllar ve tahıl ürünler
B
Çikolata, kakao
C
Teneke sıvı yağlar
D
Reçel, marmelat çeşitleri
E
Taze meyveler
Açıklama:
BESİNLERİ SAKLAMA YÖNTEMLERİ
"Taze meyveler", kısa süre dayanabilen ürünler arasında yer almaktadır.
"Taze meyveler", kısa süre dayanabilen ürünler arasında yer almaktadır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi uzun süre dayanabilen ürünler arasında yer almaktadırlar?
Seçenekler
A
Salça çeşitleri
B
Ekmek
C
Yumurta
D
Peynir çeşitleri
E
Tereyağı
Açıklama:
BESİNLERİ SAKLAMA YÖNTEMLERİ
"Salça çeşitleri", uzun süre dayanabilen ürünler arasında yer almaktadır.
"Salça çeşitleri", uzun süre dayanabilen ürünler arasında yer almaktadır.
Soru 5
"Besin maddelerinin cam kavanoz, teneke kutu gibi kapların içine konup bu kapların ağızları hava alamayacak biçimde kapatıldıktan sonra yüksek sıcaklık derecelerinde ısıtılması yöntemi" ile saklama türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Besinlerin kurutularak saklanması
B
Besinlerin soğukta saklanması
C
Besinlere tuz ekleyerek saklama
D
Besinlerin konserve edilerek saklanması
E
Besinlere şeker ekleyerek saklama
Açıklama:
BESİNLERİ SAKLAMA YÖNTEMLERİ
Sorunun yanıtı: Besinleri konserve ederek saklamaktır.
Sorunun yanıtı: Besinleri konserve ederek saklamaktır.
Soru 6
Kuru erzakların saklandığı ortamın sıcaklığının kaç derece olması tavsiye edilir?
Seçenekler
A
-4 - 0 derece arası
B
10 - 21 derece arası
C
25 - 28 derece arası
D
0 - 5 derece arası
E
25 - 30 derece arası
Açıklama:
KURU DEPOLAMADA TEMEL İLKELER
Kuru erzak alanı sıcaklığının 10-21 derece arasında olması tavsiye edilir.
Kuru erzak alanı sıcaklığının 10-21 derece arasında olması tavsiye edilir.
Soru 7
Muzların saklanması için en uygun ısı derecesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
0 - 4 derece
B
10 - 15 derece
C
20 - 25 derece
D
15 - 18 derece
E
25 - 30 derece
Açıklama:
KURU DEPOLAMADA TEMEL İLKELER
Muzlar kuru depolarda ya da 15-18 derece sıcaklık aralığında tutulmalıdır. Çünkü 14 derece ya da altındaki sıcaklık muzun gövdesini karartır. Bu nedenle buzdolabında saklamak uygun değildir.
Muzlar kuru depolarda ya da 15-18 derece sıcaklık aralığında tutulmalıdır. Çünkü 14 derece ya da altındaki sıcaklık muzun gövdesini karartır. Bu nedenle buzdolabında saklamak uygun değildir.
Soru 8
Ürünlerin çoğu için uygun nispi nem oranı kaç olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
%10 - 15
B
%20 - 25
C
%30 - 35
D
%35 - 40
E
%60 - 70
Açıklama:
KURU DEPOLAMADA TEMEL İLKELER
Ürünlerin çoğu için uygun nispi nem %60-70 olarak kabul edilebilir. Bu düzeyin yukarısındaki nemde konserve kutuları paslanabilir, kuru ve kurutulmuş ürünlerin üzerinde kabarmalar olabilir, bakteri ve küf çoğalması gerçekleşebilir ve böceklenme riski artabilir.
Ürünlerin çoğu için uygun nispi nem %60-70 olarak kabul edilebilir. Bu düzeyin yukarısındaki nemde konserve kutuları paslanabilir, kuru ve kurutulmuş ürünlerin üzerinde kabarmalar olabilir, bakteri ve küf çoğalması gerçekleşebilir ve böceklenme riski artabilir.
Soru 9
Açılmamış bir kutu peynir için önerilen maksimum depolama süresi ne kadardır?
Seçenekler
A
5 ay
B
1 yıl
C
10 ay
D
2 ay
E
2 yıl
Açıklama:
KURU DEPOLAMADA TEMEL İLKELER
Açılmamış bir kutu peynir için önerilen maksimum depolama süresi 10 aydır.
Açılmamış bir kutu peynir için önerilen maksimum depolama süresi 10 aydır.
Soru 10
Açılmamış 1 paket beyaz pirincin önerilen maksimum depolama süresi ne kadardır?
Seçenekler
A
5 hafta
B
1 yıl
C
9 ay
D
12 ay
E
2 yıl
Açıklama:
KURU DEPOLAMADA TEMEL İLKELER
Açılmamış 1 paket beyaz pirincin önerilen maksimum depolama süresi 2 yıldır.
Açılmamış 1 paket beyaz pirincin önerilen maksimum depolama süresi 2 yıldır.
Soru 11
Satın alma sisteminin temel hedefleri bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu hedeflerden biri değildir?
Seçenekler
A
Üretim için ihtiyaçları sağlamak
B
Maliyetin ve karın buluşturulması
C
Besinler için en iyi değeri bulmak
D
Yeni ürünler hakkında bilgi edinmek
E
Tarihsel bilgi edinmek
Açıklama:
Satın alma sisteminin temel hedeflerinden biri tarihsel bilgi edinmek değildir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri, yiyecek ve içeceklerle ilgili yönetmeliklerin amaçlarındandır?
I) Bütün yiyeceklerin besin değerlerini garanti etmek
II) Bütün yiyeceklerin bozulmadan korunmasını devam ettirmek
III) Bütün temel yiyeceklerin kalite ve miktarını korumak
IV) Üreticiler, imalatçılar ve dağıtımcılar arasında dürüstlüğü geliştirmek
V) Tüketiciler için bilgi verici etiket bilgilerini sağlamak
I) Bütün yiyeceklerin besin değerlerini garanti etmek
II) Bütün yiyeceklerin bozulmadan korunmasını devam ettirmek
III) Bütün temel yiyeceklerin kalite ve miktarını korumak
IV) Üreticiler, imalatçılar ve dağıtımcılar arasında dürüstlüğü geliştirmek
V) Tüketiciler için bilgi verici etiket bilgilerini sağlamak
Seçenekler
A
Hepsi
B
I ve II
C
II,III ve V
D
IV ve V
E
I ve V
Açıklama:
Bütün yiyeceklerin besin değerlerini garanti etmek, Bütün yiyeceklerin bozulmadan korunmasını devam ettirmek, Bütün temel yiyeceklerin kalite ve miktarını korumak, Üreticiler, imalatçılar ve dağıtımcılar arasında dürüstlüğü geliştirmek,Tüketiciler için bilgi verici etiket bilgilerini sağlamaktır.
Hepsi
Hepsi
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi kısa süre dayanabilen ürünlerden biridir?
Seçenekler
A
Tahıllar
B
Kurubaklagiller
C
Çikolata
D
Balık
E
Baharatlar
Açıklama:
Balık kısa süre dayanabilen ürünlerden biridir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi uzun süre dayanabilen ürünlerden biridir?
Seçenekler
A
Et
B
Turşu
C
Tavuk
D
Balık
E
Yumurta
Açıklama:
Turşu uzun süre dayanabilen gıdalardandır.
Soru 15
Aşağıdaki meyvelerden hangisi buzdolabında saklanmamalıdır?
Seçenekler
A
Çilek
B
Dut
C
Muz
D
Üzüm
E
Kiraz
Açıklama:
Muzlar kuru depolarda ya da 15-180 C sıcaklık aralığında tutulmalıdır. Çünkü 140 C ya da altındaki sıcaklık muzun gövdesini karartır. Bu nedenle buzdolabında saklamak uygun değildir.
Soru 16
Maksimum raf ömrü için; kuru yiyecekler kaç santigrat derecede saklanmalıdır?
Seçenekler
A
-10 C
B
2 C
C
3
D
10 C
E
0 C
Açıklama:
Maksimum raf ömrü için; kuru yiyecekler 10 C’de saklanmalıdır. Fakat 15-21 C’ler arası birçok kuru yiyecek için uygun sıcaklık aralığıdır. Kuru erzak depolama alanlarında duvar termometresi olmalı ve düzenli aralıklarla sıcaklık kontrol edilmelidir. Ayrıca depo nem oranı %60-70 civarında olmalı ve hidrometre ile nem kontrolü yapılmalıdır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi koku yayan yiyeceklerdendir?
Seçenekler
A
Tereyağı
B
Yumurta
C
Peynir
D
Pirinç
E
Un
Açıklama:
Peynir bu gruba dahil değildir.
Soru 18
Parça etin, -18 santigrat derecede raf ömrü ne kadardır?
Seçenekler
A
6-12 ay
B
4-6 ay
C
3-4 ay
D
4-12 ay
E
2-3 ay
Açıklama:
4-12 ay dayanmaktadır.
Soru 19
Yumuşak peynirlerin, -18 santigrat derecede raf ömrü ne kadardır?
Seçenekler
A
Dondurulmaz
B
6-9 ay
C
12 ay
D
3 ay
E
1 ay
Açıklama:
Peynirler -18 C de dondurulmamaktadır.
Dondurulmaz
Dondurulmaz
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi yiyeceklerin buzdolabına yerleştirilmesindeki önemli noktalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Satın aldığınız besinleri hemen kullanmayacaksanız uygun bölümlere yerleştirin.
B
Çiğ et, tavuk ve balıkları ayrı paketlerde ve ayrı saklama kaplarında buzdolabının en soğuk rafında saklayın.
C
Çiğ kümes hayvan etleri, balıklar veya diğer etlerden damlayan suların kesinlikle diğer yiyeceklerle temasını engelleyin.
D
Pişmiş yiyecekleri, üzerleri kapalı ve/veya hava geçirmeyen kaplara konularak soğutucuya yerleştirin
E
Yıkama işlemi yumurtaların üzerindeki koruyucu zarı güçlendireceğinden, yumurtalar yıkanarak yumurtalık bölümüne yerleştirilmelidir.
Açıklama:
Yıkama işlemi yumurtaların üzerindeki koruyucu zarı zedelediğinden, yumurtalar yıkanmadan yumurtalık bölümüne yerleştirilmelidir. Sadece üzerinde görünür kir olan yumurtalar yıkanmalı ve yıkanan bu yumurtalar öncelikli olarak kullanılmalıdır
Yıkama işlemi yumurtaların üzerindeki koruyucu zarı güçlendireceğinden, yumurtalar yıkanarak yumurtalık bölümüne yerleştirilmelidir.
Yıkama işlemi yumurtaların üzerindeki koruyucu zarı güçlendireceğinden, yumurtalar yıkanarak yumurtalık bölümüne yerleştirilmelidir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi besin satın alma sisteminin temel hedefleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Üretim için ihtiyaçları sağlamak
B
Besinler için depolama alanı sağlamak
C
Maliyetin ve karın buluşturulması
D
Besinler için en iyi değeri bulmak
E
Yeni ürünler hakkında bilgi edinmek
Açıklama:
Besinler için kuru depolama alanı sağlamak saklamak ile ilgili bir husus olup, satın alma ile ilgisi yoktur.
Soru 22
"Pirinç pilavı yapımında kullanılacak pirinç ile dolma ya da çorba gibi başka yemeklerin yapımında kullanılacak pirincin aynı kalitede olması gerekmez." Yukarıdaki örnek besin satın alma sisteminin hangi hedefidir?
Seçenekler
A
Üretim için ihtiyaçları sağlamak
B
Besinler için depolama alanı sağlamak
C
Maliyetin ve karın buluşturulması
D
Besinler için en iyi değeri bulmak
E
Yeni ürünler hakkında bilgi edinmek
Açıklama:
Besinler için en iyi değeri bulmak: Bir yemeğin yapımında kullanılacak malzemenin kalitesi ve fiatı, malzemenin hangi amaçla kullanılacağı ile eşdeğerdir. Örneğin yemeğin lezzetini arttırmak için eklenecek domates ile, salata yapımında kullanılacak domatesin aynı fiat ve kalitede olması beklenemez. Pirinç pilavı yapımında kullanılacak pirinç ile dolma ya da çorba gibi başka yemeklerin yapımında kullanılacak pirincin aynı kalitede olması gerekmez. Bu nedenle kullanım amacına uygun olarak en iyi değeri yakalamak yiyecek maliyeti açısından da önemlidir.
Soru 23
Yiyecek ve içeceklerle ilgili yönetmeliklerin amaçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Bütün yiyeceklerin besin değerlerini garanti etmek,
B
Bütün yiyeceklerin bozulmadan korunmasını devam ettirmek,
C
Bütün temel yiyeceklerin kalite ve miktarını korumak,
D
Üreticiler, imalatçılar ve dağıtımcılar arasında kazanç sağlayıcı rekabet oluşturmak,
E
Tüketiciler için bilgi verici etiket bilgilerini sağlamak
Açıklama:
Yiyecek ve içeceklerle ilgili yönetmeliklerin birçok amacı vardır. Bunlar:
• Bütün yiyeceklerin besin değerlerini garanti etmek,
• Bütün yiyeceklerin bozulmadan korunmasını devam ettirmek,
• Bütün temel yiyeceklerin kalite ve miktarını korumak,
• Üreticiler, imalatçılar ve dağıtımcılar arasında dürüstlüğü geliştirmek,
• Tüketiciler için bilgi verici etiket bilgilerini sağlamaktır.
• Bütün yiyeceklerin besin değerlerini garanti etmek,
• Bütün yiyeceklerin bozulmadan korunmasını devam ettirmek,
• Bütün temel yiyeceklerin kalite ve miktarını korumak,
• Üreticiler, imalatçılar ve dağıtımcılar arasında dürüstlüğü geliştirmek,
• Tüketiciler için bilgi verici etiket bilgilerini sağlamaktır.
Soru 24
Besinlerin satın alırken göz önüne alınması gereken önemli birkaç nokta arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Satın alınacak tüm besinlerin imalat ve son kullanma tarihleri kontrol edilmelidir.
B
Dondurulmuş besinlerin paketlerinde yırtılma olmadığından ve hava almadığından emin olunmalıdır.
C
Paketlenmiş yiyecek malzemelerinde hasar veya böcek kalıntıları olup olmadığı kontrol edilmelidir.
D
Erimiş duruma gelmiş dondurulmuş besinler daha ekonomiktir.
E
Taşıma amaçlı kullandığınız market arabalarının gözle görülür şekilde temiz olmasına dikkat edilmelidir.
Açıklama:
Satın alınacak besinlerin taze ve güvenilir olduğundan emin olunmalıdır ve besinler satın alma sonrasında hızlı bir şekilde uygun saklama alanlarına yerleştirilmelidir.
Besinlerin satın alırken göz önüne alınması gereken önemli birkaç nokta vardır. Bunlar:
Besinlerin satın alırken göz önüne alınması gereken önemli birkaç nokta vardır. Bunlar:
- Taşıma amaçlı kullandığınız market arabalarının gözle görülür şekilde temiz olmasına dikkat edilmelidir.
- Satın alınacak tüm besinlerin imalat ve son kullanma tarihleri kontrol edilmelidir.
- Üzerinde görünür şekilde çamur ve kir benzeri bulaşmalar olan ürünler kutularında dahi olsa satın alınmamalıdır.
- Dondurulmuş besinlerin paketlerinde yırtılma olmadığından ve hava almadığından emin olunmalıdır.
- Erimiş duruma gelmiş dondurulmuş besinler kesinlikle satın alınmamalıdır. Paket içerisindeki iri buz kristalleri, buzlarda sıvılaşmış alanlar veya paketlerde aşırı buzlanma, dondurulmuş yiyeceklerin daha önce erimiş olduğuna işarettir.
- Kenar veya alt-üst kısımlarında şişlik, bağlantı noktalarında veya yüzey kısım- larda yırtıklar, çöküntüler ve pas lekeleri olan konserve besinler kesinlikle satın alınmamalıdır.
- Soğukta saklanarak satılan ürünlerin (süt ve süt ürünleri, yumurta, taze etler, balıklar ve kümes hayvanı etleri) soğuk ortamda bekletilip bekletilmediğine dikkat edilmelidir.
- Paketlenmiş yiyecek malzemelerinde hasar veya böcek kalıntıları olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Soru 25
Besinlerdeki yağın, doğal enzimler veya mikroorganizmalar tarafından serbest yağ asitlerine parçalanması nedeniyle gelişmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bayatlama
B
Acılaşma
C
Şekerleşme
D
Yağlanma
E
Asitlenme
Açıklama:
Acılaşma; besinlerdeki yağın, doğal enzimler veya mikroorganizmalar tarafından serbest yağ asitlerine parçalanması nedeniyle gelişir. Balık, salam ve jambon gibi yağlı ürünlerin uzun süre depolanması sonucu oluşan acılaşma, vakumlu paketler içinde saklama ile önlenebilmektedir. Besinlerin bozulmasının başlıca iki önemli nedeni vardır. Bunlar; maya, küf ve bakteri gibi mikroorganizmaların besinin bünyesinde yapmış oldukları değişiklikler ve enzimlerin neden olduğu kimyasal tepkimeler sonucu besinin yapısında meydana gelen değikliklerdir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi uzun süre dayanabilen besinler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yumurta
B
Peynir
C
Ekmek
D
Çikolata
E
kahvaltılık margarin
Açıklama:
Kısa süre dayanabilen ürünler:
- Et, tavuk, balık, deniz ürünleri
- Süt
- Yumurta
- Peynir çeşitleri
- Tereyağı ve kahvaltılık margarin
- Taze sebzeler
- Taze meyveler • Ekmek
- Tahıllar ve tahıl ürünleri
- Kurubaklagiller
- Çikolata, kakao
- Baharatlar
- Kuru meyveler
- Kuru yemişler
- Şeker
- Teneke sıvı yağlar
- Turşu, sirke
- Salça çeşitleri
- Reçel, marmelat çeşitleri
- Konserveler
- Kuru soğan, patates, sarımsak
- Meşrubatlar
- Alkollü içecekler
Soru 27
Kısa süreli periyodlarda besinlerin bozulmasını önlemek için besinlerin kaç santigrat derece aralığında saklanması gerekmektedir?
Seçenekler
A
-4-0°C
B
0-4°C
C
4-6°C
D
6-10°C
E
10-14°C
Açıklama:
Besinlerin soğukta saklanması: Korumanın bu yöntemi, mikroorganizmalarıntüm bozucu reaksiyonlarını katalize eden enzimlerin faaliyetlerinin durdurulması temeline dayanır. Enzim reaksiyonlarının hızı sıcaklığa bağlıdır ve soğutma işlemi bu reaksiyonları yavaşlatır. Sıcaklığın düşürülmesi; soğutucularda ve derin dondurucularda gerçekleştirilir. Soğutucularda 0-4°C’ler arasında besinlerin depolanması, kısa süreli periyodlarda besinlerin bozulmasını önler. Birçok patojenik mikroorganizmanın çoğalması bu sıcaklık derecelerinin altında durur. Besinler buzdolaplarında bile bozulurlar. Çünkü bazı bakteri ve kü er düşük sıcaklıklarda çoğalma yeteneğine sahiptirler. Son yıllarda üretilen buzdolapları iç yüzeyleri mikroorganizma çoğalmasını önleyen film tabakaları ile kaplanmaktadır.
Soru 28
Besinleri pişirerek saklama yönteminde besinin iç sıcaklığının en az kaç santigrat derece ve üzerine ulaşması gerekmektedir?
Seçenekler
A
49°C
B
67°C
C
74°C
D
99°C
E
110°C
Açıklama:
Besinleri pişirerek saklama: Pişirme, özellikle güvenli tüketim için besinleri korumanın bir yoludur. Pişirme süresince ulaşılan sıcaklık birçok zararlı bakterinin yok edilmesinde etkindir. Fakat bakteri toksinleri ve sporları pişirme sıcaklıklarından etkilenmezler. Pişirme süresince besinin iç sıcaklığının 74°C ve üzerine ulaşması bakteriyolojik olarak besinin güvenliğini sağlar. Özellikle et ve et ürünlerinin pişirilmesinde düzenli olarak termometre yardımıyla sıcaklık kontrolünün yapılması besinin tüketiciye güvenle ulaşması açısından son derece önemlidir.
Soru 29
Kuru erzak alanı sıcaklığının kaç santigrat derece arasında olması tavsiye edilir?
Seçenekler
A
0-10°C
B
10-21°C
C
21-28°C
D
-10-0°C
E
-21-10°C
Açıklama:
Kuru erzak alanı sıcaklığının 10-21°C arasında olması tavsiye edilir.
Soru 30
Dayanıksız yiyeceklerin korunması için soğuk depoların nispi nem oranının kaç aralığında olması tavsiye edilmektedir?
Seçenekler
A
%40-50
B
%50-60
C
%60-65
D
%85-95
E
%95-99
Açıklama:
Nem kontrolü, soğuk depolarda yiyecek kalitesini sürdürmek için önemlidir. Nem oranı, yiyeceklerin çoğu için %75-95 arasında tavsiye edilir. Birçok dayanıksız yiyecek yüksek oranda nem içerir. Bu yüzden %85-95 arası nispi nem soğuk depolar için tavsiye edilen değerlerdir.
Soru 31
I. Besinin kullanılacağı yer
II. Yemek/menü
III. Pazar durumu
Yukarıdakilerden hangisi besin satın almada dikkat edilmesi gereken hususlar arasındadır?
II. Yemek/menü
III. Pazar durumu
Yukarıdakilerden hangisi besin satın almada dikkat edilmesi gereken hususlar arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Seçeneklerin tamamı besin satın almada dikkat edilmesi gereken hususlardır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi yiyecek ve içeceklerle ilgili yönetmeliklerin amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Bütün yiyeceklerin besin değerlerini garanti etmek
B
Bütün yiyeceklerin bozulmadan korunmasını devam ettirmek
C
Bütün temel yiyeceklerin kalite ve miktarını korumak
D
Üreticilerin dağıtımcılardan daha çok kazanmasını sağlamak
E
Tüketiciler için bilgi verici etiket bilgilerini sağlamak
Açıklama:
Yiyecek ve içecekle ilgili yönetmeliklerin amaçlarından biri üreticiler, imalatçılar ve dağıtımcılar arasında dürüstlüğü geliştirmektir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi besin satın almada dikkat edilecek hususlar arasında değildir?
Seçenekler
A
Satın alınacak yiyecek ve içeceklerin listesini hazırlama
B
Satın alma zamanını belirleme
C
Elde mevcut yiyecek ve içecek durumunu gözardı etme
D
Satın alma işleminin yapılacağı yerleri araştırma
E
Bütçeyi ve ödeme koşullarını belirleme
Açıklama:
Besin satın alırken eldeki mevcut yiyecek ve içecek durumu kontrol edilmelidir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 34
Aşağıdaki kelimelerden hangisi enerjisi standart besine göre azaltılmış ürünler için kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Kolestrolsüz
B
Light
C
Vegan
D
Glutensiz
E
Bitkisel
Açıklama:
Bazı besinlerin etiketinde “Light” ibaresi yer alır. Bu terim enerjisi standart besine
göre azaltılmış ürünler için kullanılmaktadır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
göre azaltılmış ürünler için kullanılmaktadır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 35
I. Dondurulmuş besinlerin paketlerinde yırtılma olmadığından ve hava almadığından emin olunmalıdır.
II. Paketlenmiş yiyecek malzemelerinde hasar veya böcek kalıntıları olup olmadığı
kontrol edilmelidir.
III. Taşıma amaçlı kullandığınız market arabalarının gözle görülür şekilde temiz olmasına dikkat edilmelidir.
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri satın alma sırasında dikkat edilecek noktalar arasındadır?
II. Paketlenmiş yiyecek malzemelerinde hasar veya böcek kalıntıları olup olmadığı
kontrol edilmelidir.
III. Taşıma amaçlı kullandığınız market arabalarının gözle görülür şekilde temiz olmasına dikkat edilmelidir.
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri satın alma sırasında dikkat edilecek noktalar arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Seçeneklerin tamamı satın alma sırasında dikkat edilecek noktalardır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 36
Aşağıdaki besinlerden hangisi en geç bozulur?
Seçenekler
A
Et
B
Balık
C
Süt
D
Şeker
E
Peynir
Açıklama:
Etler, kümes hayvanları, balık, süt ve süt ürünleri, meyve ve sebzeler gibi kolay bozulabilen besinler mikrobiyal çoğalma için son derece uygun olduklarından dikkatle işlenmeleri gerekir. Kurutulmuş meyveler, şeker ve un gibi bazı yiyecekler genellikle kolay bozulmazlar ve stabilitelerini korurlar. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 37
Besin maddelerinin cam kavanoz, teneke kutu cam şişe gibi kapların içine konup bu kapların ağızları hava alamayacak biçimde kapatıldıktan sonra yüksek sıcaklık derecelerinde ısıtılması ve böylece uzun süre bozulmadan saklanması yöntemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Salamura
B
Konserve
C
Kurutma
D
Dondurma
E
Pişirme
Açıklama:
Besin maddelerinin cam kavanoz, teneke kutu cam şişe gibi kapların içine konup bu kapların ağızları hava alamayacak biçimde kapatıldıktan sonra yüksek sıcaklık derecelerinde ısıtılması ve böylece uzun süre bozulmadan saklanması yöntemine «konserve etmek» adı verilir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 38
Besinlerin dondurularak saklanması işlemiyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Enzim reaksiyonlarının aktivasyonunu önler.
B
Mevcut nem miktarını azalttır.
C
Bakteri sporları ve toksinleri dondurma işleminden etkilenmez.
D
Birçok parazit kisti dondurma işlemiyle canlıklarını sürdürür.
E
Birçok besin dondurma işlemiyle az oranda yapı, lezzet, renk ve besin kalitesi kaybıyla
uzun süre saklanabilir.
uzun süre saklanabilir.
Açıklama:
Dondurma işleminde birçok parazit kisti canlıklarını yitirir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi kuru depolamanın temel ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Alan kuru ve serin olmalıdır.
B
Alan bozuk ürünlerden ve böceklerden arındırılmış olmalıdır.
C
Kilerin zemini dayanıklı ve kaymaya karşı dirençli olmalıdır.
D
Alan sıcaklığı 10-21°C arasında olmalıdır.
E
Alanda güneş geçiren pencere camı olmalıdır.
Açıklama:
Eğer evde ayrı bir kiler alanı varsa; direkt güneş ışığından yiyecekleri korumak için pencere olmamalı ya da pencere camı opak olmalıdır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 40
I. Farklı yiyecek grupları için, farklı depo sıcaklıkları ve alanları gereklidir.
II. Nem kontrolü, soğuk depolarda yiyecek kalitesini sürdürmek için önemlidir.
III. Soğuk depoların sıcaklıkları, en az günde bir kere kontrol edilmelidir.
Soğuk depolama ilgili yukarıdakilerden hangisi / hangileri doğrudur?
II. Nem kontrolü, soğuk depolarda yiyecek kalitesini sürdürmek için önemlidir.
III. Soğuk depoların sıcaklıkları, en az günde bir kere kontrol edilmelidir.
Soğuk depolama ilgili yukarıdakilerden hangisi / hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Seçeneklerin tamamı soğuk depolama ile ilgili doğru bilgilerdir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 41
Beslenme ile ilgili aşağıdaki tanımlamalardan hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Satın alma işleminde başarının anahtarı, yüzlerce elma çeşidinin kalite tanımları gibi ansiklopedik bilgileri bilmek çok önemlidir.
B
Gıda yönetmelikleri ve kentleşme arasında sanıldığı kadar büyük bir bağ yoktur.
C
Yiyecek üretiminde kimyasalların kullanılması bir yandan üretim gelirlerini düşürdüğü için negatif bir etki oluşturmuştur.
D
Yiyeceklerininin birçok kişinin elinden geçmesi kötü yönetim, hileli uygulamalar ve kötü temsil etme olasılıklarını arttırır.
E
Satın alma birimi bütçeyi göz ardı ederek yeni çıkan ürünlere yönelim sağlayabilir.
Açıklama:
Bununla birlikte, bugünün yiyeceklerininin birçok kişinin (üreticiler, taşıyıcılar, yiyecek işleme şirketleri, toptan satıcılar, dağıtımcılar vb) elinden geçmesi; kötü yönetim, hileli uygulamalar ve kötü temsil etme olasılıklarını arttırır.
Soru 42
Yiyecek ve içeceklerle ilgili yönetmeliklerin birçok amacı vardır. Aşağıdakilerden hangisi bu yönetmelik sistemi içerisine dahil değildir?
Seçenekler
A
Üreticiler, imalatçılar ve dağıtımcılar arasında dürüstlüğü geliştirmek.
B
Bütün yiyeceklerin besin değerlerini garanti etmek.
C
Bütün temel yiyeceklerin kalite ve miktarını korumak.
D
Tüketiciler için bilgi verici etiket bilgilerini sağlamak.
E
Teknolojik gelişmelerin yiyecek ve içecek sektörüne entegre edilmesi.
Açıklama:
Yiyecek ve içeceklerle ilgili yönetmeliklerin birçok amacı vardır.
Bunlar: • Bütün yiyeceklerin besin değerlerini garanti etmek, • Bütün yiyeceklerin bozulmadan korunmasını devam ettirmek, • Bütün temel yiyeceklerin kalite ve miktarını korumak, • Üreticiler, imalatçılar ve dağıtımcılar arasında dürüstlüğü geliştirmek, • Tüketiciler için bilgi verici etiket bilgilerini sağlamaktır.
Bunlar: • Bütün yiyeceklerin besin değerlerini garanti etmek, • Bütün yiyeceklerin bozulmadan korunmasını devam ettirmek, • Bütün temel yiyeceklerin kalite ve miktarını korumak, • Üreticiler, imalatçılar ve dağıtımcılar arasında dürüstlüğü geliştirmek, • Tüketiciler için bilgi verici etiket bilgilerini sağlamaktır.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri besin satın alan bireylerin bu süreç içerisinde gerçekleştirdiği aktiviteler arasında yer alır?
I. Kalite standartlarını belirleme.
II. Satın alınacak yiyecek ve içeceklerin listesini hazırlama.
III. Üreticiler, imalatçılar ve dağıtımcılar arasında dürüstlüğü geliştirme.
IV. Bütün yiyeceklerin besin değerlerini garanti etme.
V. Elde mevcut yiyecek ve içecek durumunu kontrol etme.
I. Kalite standartlarını belirleme.
II. Satın alınacak yiyecek ve içeceklerin listesini hazırlama.
III. Üreticiler, imalatçılar ve dağıtımcılar arasında dürüstlüğü geliştirme.
IV. Bütün yiyeceklerin besin değerlerini garanti etme.
V. Elde mevcut yiyecek ve içecek durumunu kontrol etme.
Seçenekler
A
I ve II
B
Yalnız II
C
III, IV ve V
D
Yalnız I
E
I, II ve V
Açıklama:
Satın alma işlemlerini yürüten birey, satın alma sürecinde genel olarak birkaç aktiviteyi gerçekleştirir. Bunlar:
• Satın alınacak yiyecek ve içeceklerin listesini hazırlama,
• Satın alma zamanını belirleme,
• Elde mevcut yiyecek ve içecek durumunu kontrol etme,
• Kalite standartlarını belirleme,
• Rekabetçi olanaklar hakkında bilgi edinme,
• Satın alma işleminin yapılacağı yerleri araştırma,
• Bütçeyi ve ödeme koşullarını belirleme,
• Taşıma koşullarının belirlenmesi,
• Depolama gerektirenler için düzenlemeler yapma, olarak sıralanabilir
III ve IV numaralı aktiviteler yiyecek ve içeceklerle ilgili yönetmeliklerin amaçları arasındadır.
• Satın alınacak yiyecek ve içeceklerin listesini hazırlama,
• Satın alma zamanını belirleme,
• Elde mevcut yiyecek ve içecek durumunu kontrol etme,
• Kalite standartlarını belirleme,
• Rekabetçi olanaklar hakkında bilgi edinme,
• Satın alma işleminin yapılacağı yerleri araştırma,
• Bütçeyi ve ödeme koşullarını belirleme,
• Taşıma koşullarının belirlenmesi,
• Depolama gerektirenler için düzenlemeler yapma, olarak sıralanabilir
III ve IV numaralı aktiviteler yiyecek ve içeceklerle ilgili yönetmeliklerin amaçları arasındadır.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi kabul edilebilir idealize yağ miktarı oranını sağlamalıdır?
Seçenekler
A
3 ila 20 gram arasında
B
5 ila 20 gram arasında
C
1 ila 10 gram arasında
D
10 ila 20 gram arasında
E
3 ila 15 gram arasında
Açıklama:
Satın aldığınız bir hazır besinin etiketinde; 100 gram ürün içerisinde 20 gramdan fazla yağ varsa ve bunun 5 gramı doymuş yağlardan geliyorsa bu besin çok yağlı, 3 gramdan daha az yağ içeriyorsa ve bunun 1 gramdan azı doymuş yağlardan geliyorsa bu besin az yağlı olarak değerlendirilir. Eğer aldığınız üründeki yağ miktarı 3 ile 20 gram arasında ise bu besindeki yağ miktarı kabul edilebilir sınırlar içersindedir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi ürünün paketinin üzerinde yer alan bilgileri içermez?
Seçenekler
A
Üretim izni
B
Besin değerleri
C
Net ağırlığı
D
Saklama bilgileri
E
Ambalaj hammaddesi
Açıklama:
Satın alınan ürün üzerindeki etiket bilgilerinin incelenmesi tüketicinin korunması açısından büyük önem taşır. Bu nedenle bir ürünü satın almadan önce; üretim (imal) ve son kullanma tarihlerinin mutlaka kontrol edilmesi gerekir. Son kullanma tarihi geçmiş bir ürün tüketiciler tarafından kesinlikle satın alınmamalıdır. Son kullanma tarihi geçmiş ürünler bozulmuş olabilir, mikroorganizma üreyebilir, lezzeti ve fiziksel görünümü değişebilir ve besin değerinden kaybetmiş olabilir. Ayrıca ürün etiketi üzerinde; besinin adı, üretici firmanın adı, adresi, üretim izni, net ağırlığı, depolama ve saklama bilgileri, hazırlama ve kullanma talimatları incelenmelidir. Ayrıca, satın alınan ürünün beslenmeye olan katkısını anlamak için besin değeri bilgilerinin (enerji, protein, yağ, karbonhidrat gibi) incelenmesi gerekir.
Soru 46
Alınan besinlerin besin değerlerinde işlenmiş şeker bulunabilir. Bu değerlerde 100 gram ürün içerisinde çok şekerli-az şekerli tanısını belirleyen oran aralığı nedir?
Seçenekler
A
20 gramdan fazla-10 gramdan az
B
20 gramdan fazla-3 gramdan az
C
10 gramdan fazla-2 gramdan az
D
20 gramdan fazla-5 gramdan az
E
10 gramdan fazla-3 gramdan az
Açıklama:
Aldığınız ürünlerin etiketinde, ürüne eklenmiş şekerler; sukroz, glikoz, fruktoz, maltoz, hidrolize edilmiş nişasta, mısır şurubu ve bal gibi değişik isimlerde yer alabilir. Ya da direkt olarak karbonhidrat başlığında şeker miktarını bulabilirsiniz. Satın aldığınız bir besinin etiketinde; 100 gram ürün içerisinde 10 gramdan fazla eklenmiş şeker varsa bu besin çok şekerli, 2 gramdan daha az şeker varsa bu besin az şekerli olarak değerlendirilir.
Soru 47
.................. besinlerdeki yağın, doğal enzimler veya mikroorganizmalar tarafından serbest yağ asitlerine parçalanması nedeniyle gelişir.
Yukarıdaki tanımlamada boşluğu dolduran kelime aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki tanımlamada boşluğu dolduran kelime aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Acılaşma
B
Sertleşme
C
Bozulma
D
Ekşime
E
Küflenme
Açıklama:
Acılaşma; besinlerdeki yağın, doğal enzimler veya mikroorganizmalar tarafından serbest yağ asitlerine parçalanması nedeniyle gelişir.
Soru 48
Aşağıdaki şıklardan hangisi kısa süreli dayanabilen yiyeceklerdendir?
Seçenekler
A
Süt-Turşu
B
Meşrubatlar-Çikolata
C
Ekmek-Salça
D
Margarin-Şeker
E
Tereyağı-Yumurta
Açıklama:
Kısa süre dayanabilen ürünler: • Et, tavuk, balık, deniz ürünleri • Süt • Yumurta • Peynir çeşitleri • Tereyağı ve kahvaltılık margarin • Taze sebzeler • Taze meyveler • Ekmek
Soru 49
Aşağıdaki ürünlerinlerin hangisi buzdalı raf ömürleri (soğutucu bölmesi) değerlendirmesinde en uzun süre dayanabilir?
Seçenekler
A
Biftek
B
Sosis
C
Margarin
D
Yoğurt
E
Mayonez
Açıklama:
Biftek 3-5 gün
Sosis 3 hafta
Margarin 4-5 ay
Yoğurt 7-14 gün
Mayonez 2 hafta
Sosis 3 hafta
Margarin 4-5 ay
Yoğurt 7-14 gün
Mayonez 2 hafta
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi doğru satın alma hedeflerinden biridir?
Seçenekler
A
Üretim için ihtiyaçları sağlamak
B
Tüketim için ihtiyaçları sağlamak
C
Birey için ihtiyaçları sağlamak
D
Kar için ihtiyaçları sağlamak
E
Talep için ihtiyaçları sağlamak
Açıklama:
Dikkatli bir satın alma sayesinde, ürünler verimli bir şekilde elde edilir, kurumun bütçesiyle uyumlu olur ve yemeklerde/menülerde kalite standartları sağlanır. Satın alma sisteminin temel hedefleri şunlardır:
1. Üretim için ihtiyaçları sağlamak
2. Maliyetin ve karın buluşturulması
3. Besinler için en iyi değeri bulmak
4. Yeni ürünler hakkında bilgi edinmek
Doğru yanıt A'dır.
1. Üretim için ihtiyaçları sağlamak
2. Maliyetin ve karın buluşturulması
3. Besinler için en iyi değeri bulmak
4. Yeni ürünler hakkında bilgi edinmek
Doğru yanıt A'dır.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi besin satın almada dikkat edilmesi gereken hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Satın alınacak yiyecek ve içeceklerin listesini hazırlamak
B
Satın alma zamanını belirleme
C
Elde mevcut yiyecek ve içecek durumunu kontrol etme
D
Rekabetçi olanaklar hakkında bilgi edinme
E
Yeni ürünler hakkında bilgi edinme
Açıklama:
Satın alma işlemlerini yürüten birey, satın alma sürecinde genel olarak birkaç aktiviteyi gerçekleştirir. Bunlar:
• Satın alınacak yiyecek ve içeceklerin listesini hazırlama,
• Satın alma zamanını belirleme,
• Elde mevcut yiyecek ve içecek durumunu kontrol etme,
• Kalite standartlarını belirleme,
• Rekabetçi olanaklar hakkında bilgi edinme
• Satın alma işleminin yapılacağı yerleri araştırma,
• Bütçeyi ve ödeme koşullarını belirleme,
• Taşıma koşullarının belirlenmesi,
• Depolama gerektirenler için düzenlemeler yapma, olarak sıralanabilir.
Doğru yanıt E'dir.
• Satın alınacak yiyecek ve içeceklerin listesini hazırlama,
• Satın alma zamanını belirleme,
• Elde mevcut yiyecek ve içecek durumunu kontrol etme,
• Kalite standartlarını belirleme,
• Rekabetçi olanaklar hakkında bilgi edinme
• Satın alma işleminin yapılacağı yerleri araştırma,
• Bütçeyi ve ödeme koşullarını belirleme,
• Taşıma koşullarının belirlenmesi,
• Depolama gerektirenler için düzenlemeler yapma, olarak sıralanabilir.
Doğru yanıt E'dir.
Soru 52
Sağlıklı beslenme için doğru satın alma ögelerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Taşıma amaçlı kullandığınız market arabalarının küçük ve az yer kaplamasına dikkat edilmelidir.
B
Satın alınacak tüm besinlerin imalat ve son kullanma tarihleri kontrol edilmelidir.
C
Dondurulmuş besinlerin paketlerinin canlı renklerde ve gözalıcı olmasına dikkat edilmelidir.
D
Balık alırken tezgahta satılanlar tercih edilmelidir.
E
Tavuk alırken kümeste satılanlar tercih edilmelidir.
Açıklama:
Besinlerin satın alırken göz önüne alınması gereken önemli birkaç nokta vardır. Bunlar:
1. Taşıma amaçlı kullandığınız market arabalarının gözle görülür şekilde temiz olmasına dikkat edilmelidir.
2. Satın alınacak tüm besinlerin imalat ve son kullanma tarihleri kontrol edilmelidir.
3. Üzerinde görünür şekilde çamur ve kir benzeri bulaşmalar olan ürünler kutularında dahi olsa satın alınmamalıdır.
4. Dondurulmuş besinlerin paketlerinde yırtılma olmadığından ve hava almadığından emin olunmalıdır.
5. Erimiş duruma gelmiş dondurulmuş besinler kesinlikle satın alınmamalıdır. Paket
içerisindeki iri buz kristalleri, buzlarda sıvılaşmış alanlar veya paketlerde aşırı buzlanma, dondurulmuş yiyeceklerin daha önce erimiş olduğuna işarettir.
6. Kenar veya alt-üst kısımlarında şişlik, bağlantı noktalarında veya yüzey kısımlarda yırtıklar, çöküntüler ve pas lekeleri olan konserve besinler kesinlikle satın
alınmamalıdır.
7. Soğukta saklanarak satılan ürünlerin (süt ve süt ürünleri, yumurta, taze etler, balıklar ve kümes hayvanı etleri) soğuk ortamda bekletilip bekletilmediğine dikkat
edilmelidir.
8. Paketlenmiş yiyecek malzemelerinde hasar veya böcek kalıntıları olup olmadığı
kontrol edilmelidir.
Doğru yanıt B'dir.
1. Taşıma amaçlı kullandığınız market arabalarının gözle görülür şekilde temiz olmasına dikkat edilmelidir.
2. Satın alınacak tüm besinlerin imalat ve son kullanma tarihleri kontrol edilmelidir.
3. Üzerinde görünür şekilde çamur ve kir benzeri bulaşmalar olan ürünler kutularında dahi olsa satın alınmamalıdır.
4. Dondurulmuş besinlerin paketlerinde yırtılma olmadığından ve hava almadığından emin olunmalıdır.
5. Erimiş duruma gelmiş dondurulmuş besinler kesinlikle satın alınmamalıdır. Paket
içerisindeki iri buz kristalleri, buzlarda sıvılaşmış alanlar veya paketlerde aşırı buzlanma, dondurulmuş yiyeceklerin daha önce erimiş olduğuna işarettir.
6. Kenar veya alt-üst kısımlarında şişlik, bağlantı noktalarında veya yüzey kısımlarda yırtıklar, çöküntüler ve pas lekeleri olan konserve besinler kesinlikle satın
alınmamalıdır.
7. Soğukta saklanarak satılan ürünlerin (süt ve süt ürünleri, yumurta, taze etler, balıklar ve kümes hayvanı etleri) soğuk ortamda bekletilip bekletilmediğine dikkat
edilmelidir.
8. Paketlenmiş yiyecek malzemelerinde hasar veya böcek kalıntıları olup olmadığı
kontrol edilmelidir.
Doğru yanıt B'dir.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi kısa süre dayanabilen ürünlerdendir?
Seçenekler
A
Tahıllar ve tahıl ürünleri
B
Çikolata,kakao
C
Süt
D
Kuru yemiş
E
Salça
Açıklama:
Kısa süre dayanabilen ürünler:
• Et, tavuk, balık, deniz ürünleri
• Süt
• Yumurta
• Peynir çeşitleri
• Tereyağı ve kahvaltılık margarin
• Taze sebzeler
• Taze meyveler
• Ekmek
Uzun süre dayanabilen ürünler:
• Tahıllar ve tahıl ürünleri
• Kurubaklagiller
• Çikolata, kakao
• Baharatlar
• Kuru meyveler
• Kuru yemişler
• Şeker
• Teneke sıvı yağlar
• Turşu, sirke
• Salça çeşitleri
• Reçel, marmelat çeşitleri
• Konserveler
• Kuru soğan, patates, sarımsak
• Meşrubatlar
• Alkollü içecekler
Doğru yanıt C'dir.
• Et, tavuk, balık, deniz ürünleri
• Süt
• Yumurta
• Peynir çeşitleri
• Tereyağı ve kahvaltılık margarin
• Taze sebzeler
• Taze meyveler
• Ekmek
Uzun süre dayanabilen ürünler:
• Tahıllar ve tahıl ürünleri
• Kurubaklagiller
• Çikolata, kakao
• Baharatlar
• Kuru meyveler
• Kuru yemişler
• Şeker
• Teneke sıvı yağlar
• Turşu, sirke
• Salça çeşitleri
• Reçel, marmelat çeşitleri
• Konserveler
• Kuru soğan, patates, sarımsak
• Meşrubatlar
• Alkollü içecekler
Doğru yanıt C'dir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi uzun süre dayanabilen ürünlerdendir?
Seçenekler
A
Süt
B
Yumurta
C
Peynir
D
Tereyağı
E
Şeker
Açıklama:
Kısa süre dayanabilen ürünler:
• Et, tavuk, balık, deniz ürünleri
• Süt
• Yumurta
• Peynir çeşitleri
• Tereyağı ve kahvaltılık margarin
• Taze sebzeler
• Taze meyveler
• Ekmek
Uzun süre dayanabilen ürünler:
• Tahıllar ve tahıl ürünleri
• Kurubaklagiller
• Çikolata, kakao
• Baharatlar
• Kuru meyveler
• Kuru yemişler
• Şeker
• Teneke sıvı yağlar
• Turşu, sirke
• Salça çeşitleri
• Reçel, marmelat çeşitleri
• Konserveler
• Kuru soğan, patates, sarımsak
• Meşrubatlar
• Alkollü içecekler
Doğru yanıt E'dir.
• Et, tavuk, balık, deniz ürünleri
• Süt
• Yumurta
• Peynir çeşitleri
• Tereyağı ve kahvaltılık margarin
• Taze sebzeler
• Taze meyveler
• Ekmek
Uzun süre dayanabilen ürünler:
• Tahıllar ve tahıl ürünleri
• Kurubaklagiller
• Çikolata, kakao
• Baharatlar
• Kuru meyveler
• Kuru yemişler
• Şeker
• Teneke sıvı yağlar
• Turşu, sirke
• Salça çeşitleri
• Reçel, marmelat çeşitleri
• Konserveler
• Kuru soğan, patates, sarımsak
• Meşrubatlar
• Alkollü içecekler
Doğru yanıt E'dir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi besinleri saklama yöntemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Konserve edilerek saklanması
B
Kutulanarak saklanması
C
Soğukta saklanması
D
Sıcakta saklanması
E
Dondurarak saklama
Açıklama:
Besinlere saklama amaçlı uygulanan yöntemler
aşağıda listelenmiştir.
Besinlerin konserve edilerek saklanması
Besinlerin kurutularak saklanması
Besinlerin soğukta saklanması
Besinlere tuz ekleyerek saklama
Besinlere şeker ekleyerek saklama
Besinleri pişirerek saklama
Besinlerin dondurularak saklanması
Doğru yanıt D'dir.
aşağıda listelenmiştir.
Besinlerin konserve edilerek saklanması
Besinlerin kurutularak saklanması
Besinlerin soğukta saklanması
Besinlere tuz ekleyerek saklama
Besinlere şeker ekleyerek saklama
Besinleri pişirerek saklama
Besinlerin dondurularak saklanması
Doğru yanıt D'dir.
Soru 56
Soğuk depolama alanlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Tüm soğuk depolar, imalatçı firmanın talimatlarına göre periyodik olarak temizlenmelidir.
B
Soğuk depoların sıcaklıkları,haftada bir kere kontrol edilmelidir.
C
Soğuk depo kapılarını mümkün olduğunca çok açmak temiz hava girmesine sebep olarak yiyecekleri daha çok korur.
D
Eğer geçici güç kesintileri meydana gelirse, soğuk depo ve dondurucular mümkün olduğunca fazla açılmalıdır.
E
Kuru ve soğuk depolarda kokuları yapısına alan yiyecekler, koku yayanların yakınına depolanmalıdır.
Açıklama:
Tüm soğuk depolar, imalatçı firmanın talimatlarına göre periyodik olarak temizlenmelidir. Soğuk depoların sıcaklıkları, en az günde bir kere kontrol edilmelidir. Soğuk depo kapılarını mümkün olduğunca az açmak sıcaklık değişimlerini önler. Eğer geçici güç kesintileri meydana gelirse, soğuk depo ve dondurucular mümkün olduğunca az açılmalıdır. Kuru ve soğuk depolarda kokuları yapısına alan yiyecekler, koku yayanlardan uzakta depolanmalıdır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 57
Kuru depolamayla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Besinler için kuru depolama alanı (kiler) soğutmayı veya dondurmayı gerektirir.
B
Kuru erzakların depolandığı alanlar kuru ve serin olmalıdır.
C
Eğer evde ayrı bir kiler alanı varsa; direkt güneş ışığını almalı, yiyecekleri korumak için pencere olmalıdır.
D
Kilerin zemini parkeden yapılmalıdır.
E
Kiler alanı sürekli aydınlık tutulmalıdır.
Açıklama:
Besinler için kuru depolama alanı (kiler) soğutmayı veya dondurmayı gerektirmez. Kuru depolama için gerekli olan alan, saklanacak besinlerin türüne, miktarına ve satın alma sıklığına bağlıdır. Kuru erzakların depolandığı alanlar kuru ve serin olmalı, bozuk ürünlerden ve böceklerden arındırılmış olmalıdır. Eğer evde ayrı bir kiler alanı varsa; direkt güneş ışığından yiyecekleri korumak için pencere olmamalı ya da pencere camı opak olmalıdır. Kilerin zemini karo taşı ya da mozaik gibi dayanıklı ve kaymaya karşı dirençli olmalıdır.
Kiler alanı karanlık tutulmalı ancak içinden malzeme alınması sırasında iyi aydınlatmaya uygun ışıklandırma sistemi bulunmalıdır. Böylece ürünler ve etiketler görülebilir, temizlik düzgün bir şekilde yapılabilir. Doğru yanıt B'dir.
Kiler alanı karanlık tutulmalı ancak içinden malzeme alınması sırasında iyi aydınlatmaya uygun ışıklandırma sistemi bulunmalıdır. Böylece ürünler ve etiketler görülebilir, temizlik düzgün bir şekilde yapılabilir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 58
Pişmiş kümes hayvanlarının buzdolabının dondurucu kısmında saklanma süreleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kızarmış tavuk 5 gün
B
Tavuk etli yemekler 1 ay
C
Tavuk parçaları 4 ay
D
Ciğer ve et ile birlikte 4 ay
E
Tavuk köftesi 7-8 ay
Açıklama:
Pişmiş kümes hayvanları
Kızarmış tavuk 4 ay
Tavuk etli yemekler 4-6 ay
Tavuk parçaları 4 ay
Ciğer ve et birlikte 6 ay
Tavuk köftesi 1-3 ay
Doğru yanıt C'dir.
Kızarmış tavuk 4 ay
Tavuk etli yemekler 4-6 ay
Tavuk parçaları 4 ay
Ciğer ve et birlikte 6 ay
Tavuk köftesi 1-3 ay
Doğru yanıt C'dir.
Soru 59
Su ürünlerinin buzdolabının dondurucu kısmında saklanma süreleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yağsız balıklar 3 ay
B
Yağlı balıklar 10 gün
C
Pişmiş balıklar 12 ay
D
Dumanlanmış balıklar 2 ay
E
Taze deniz ürünleri 1 ay
Açıklama:
Yağsız balıklar 6 ay
Yağlı balıklar 2-3 ay
Pişmiş balıklar 4-6 ay
Dumanlanmış balıklar 2 ay
Taze deniz ürünleri (karides, midye vb.) 3-6 ay
Yağlı balıklar 2-3 ay
Pişmiş balıklar 4-6 ay
Dumanlanmış balıklar 2 ay
Taze deniz ürünleri (karides, midye vb.) 3-6 ay
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi besin satın alma sisteminin temel hedeflerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Üretim için ihtiyaçları sağlamak
B
Maliyetin ve kârın buluşturulması
C
Besin kıyas tablosu oluşturmak
D
Besinler için en iyi değeri bulmak
E
Yeni ürünler hakkında bilgi edinmek
Açıklama:
“ Besin Satın Almada Temel Hedefler
Besin kıyas tablosu oluşturmak
Besin kıyas tablosu oluşturmak
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi yiyecek ve içeceklerle ilgili yönetmeliklerin amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Bütün yiyeceklerin besin değerlerini garanti etmek
B
Bütün yiyeceklerin bozulmadan korunmasını devam ettirmek
C
Bütün temel yiyeceklerin kalite ve miktarını korumak
D
Tüketiciler için bilgi verici etiket bilgilerini sağlamak
E
Üreticiler, imalatçılar ve dağıtımcılar arasında rekabeti geliştirmek
Açıklama:
Üreticiler, imalatçılar ve dağıtımcılar arasında dürüstlüğü geliştirmek
Üreticiler, imalatçılar ve dağıtımcılar arasında rekabeti geliştirmek
Üreticiler, imalatçılar ve dağıtımcılar arasında rekabeti geliştirmek
Soru 62
Eğer aldığınız üründeki yağ miktarı 3 ile 20 gram arasında ise bu besin için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Light ürün olarak nitelendirilir
B
Az yağlı ürün olarak nitelendirilir
C
Orta Yağlı Ürün olarak nitelendirilir
D
Yağ seviyesi kabul edilebilir sınırlardadır
E
Doymuş yağ oranı çok yüksektir
Açıklama:
…Satın aldığınız bir hazır besinin etiketinde; 100 gram ürün içerisinde 20 gramdan fazla yağ varsa ve bunun 5 gramı doymuş yağlardan geliyorsa bu besin çok yağlı, 3 gramdan daha az yağ içeriyorsa ve bunun 1 gramdan azı doymuş yağlardan geliyorsa bu besin az yağlı olarak değerlendirilir. Eğer aldığınız üründeki yağ miktarı 3 ile 20 gram arasında ise bu besindeki yağ miktarı kabul edilebilir sınırlar içersindedir…
Yağ Seviyesi Kabul Edilebilir Sınırlardadır
Yağ Seviyesi Kabul Edilebilir Sınırlardadır
Soru 63
Satın aldığınız bir besinin çok şekerli olarak değerlendirilebilmesi için 100 gram üründe en az kaç gram şeker muhteviyatı olması gereklidir?
Seçenekler
A
2
B
5
C
10
D
15
E
20
Açıklama:
“ …Aldığınız ürünlerin etiketinde, ürüne eklenmiş şekerler; sukroz, glikoz, fruktoz, maltoz, hidrolize edilmiş nişasta, mısır şurubu ve bal gibi değişik isimlerde yer alabilir. Ya da direkt olarak karbonhidrat başlığında şeker miktarını bulabilirsiniz. Satın aldığınız bir besinin etiketinde; 100 gram ürün içerisinde 10 gramdan fazla eklenmiş şeker varsa bu besin çok şekerli, 2 gramdan daha az şeker varsa bu besin az şekerli olarak değerlendirilir
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi uzun süre dayanabilen ürünlerden değildir?
Seçenekler
A
Tereyağı
B
Turşu
C
Meşrubat
D
Salça
E
Kuru Meyve
Açıklama:
“ Kısa süre dayanabilen ürünler: • Et, tavuk, balık, deniz ürünleri • Süt • Yumurta • Peynir çeşitleri • Tereyağı ve kahvaltılık margarin • Taze sebzeler • Taze meyveler • Ekmek”
Tereyağı
Tereyağı
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi besinleri saklama amaçlı uygulanan yöntemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Konserve edilerek
B
Suda bekletilerek
C
Kurutularak
D
Tuz ekleyerek
E
Şeker ekleyerek
Açıklama:
“ Besinlere saklama amaçlı uygulanan yöntemler”
Suda Bekletilerek
Suda Bekletilerek
Soru 66
Aşağıda ki besinlerden hangisinin, açılmamış olarak önerilen maksimum depolama süresi diğerlerinden fazladır?
Seçenekler
A
Kabartma Tozu
B
Kuru Meyveler
C
Mısır Nişastası
D
Çeşnili Tuz
E
Patates Cipsi
Açıklama:
Tablo 4.1
Mısır Nişastası
Mısır Nişastası
Soru 67
Kurumlarda hangi yiyecek grubu için yapılmış soğuk depoların sıcaklıkları diğerlerine göre daha yüksektir?
Seçenekler
A
Et,Tavuk,Balık
B
Pişmiş Yemekler
C
Süt ve Süt Ürünleri
D
Sebze ve Meyveler
E
Peynir ve tereyağı
Açıklama:
“ Kurumlarda her yiyecek grubu için ayrı olarak yapılmış soğuk depoların sıcaklıkları aşağıdaki gibidir: • Et, tavuk, balık (2-4°C) • Pişmiş yemekler (2-4) • Süt ve süt ürünleri (3-5°C) • Sebze ve meyveler (4-7°C) • Dondurulmuş yiyecekler (-18°C)
Sebze ve Meyveler
Sebze ve Meyveler
Soru 68
Aşağıdaki yiyeceklerden hangisi hem koku alan hem de koku yayan bir yiyecektir?
Seçenekler
A
Elma
B
Tereyağı
C
Lahana
D
Yumurta
E
Soğan
Açıklama:
“ Tablo 4.2 “
Elma
Elma
Soru 69
Aşağıdaki pişmiş kümes hayvanı ürünlerinden, dondurucu da saklama süresi en kısa olanı hangisidir?
Seçenekler
A
Kızarmış tavuk
B
Tavuk etli yemekler
C
Tavuk parçaları
D
Tavuk Ciğeri
E
Tavuk köftesi
Açıklama:
Tablo 4.3
Tavuk köftesi
Tavuk köftesi
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi yiyecek ve içeceklerle ilgili yönetmeliklerin amaçlarından değildir?
Seçenekler
A
Bütün yiyeceklerin besin değerlerini garanti etmek
B
Bütün yiyeceklerin bozulmadan korunmasını devam ettirmek
C
Bütün temel yiyeceklerin kalite ve miktarını korumak
D
Üreticiler, imalatçılar ve dağıtımcılar arasında dürüstlüğü geliştirmek
E
Satın alınacak yiyecek ve içeceklerin listesini hazırlamak
Açıklama:
Satın alınacak yiyecek ve içeceklerin listesini hazırlamak besin satın almada dikkat edilecek hususlardan biridir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi besin satın almada dikkat edilecek hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Satın alma zamanını belirleme
B
Elde mevcut yiyecek ve içecek durumunu kontrol etme
C
Kalite standartlarını belirleme
D
Rekabetçi olanaklar hakkında bilgi edinme
E
Tüketiciler için bilgi verici etiket bilgilerini sağlamak
Açıklama:
Tüketiciler için bilgi verici etiket bilgilerini sağlamak yiyecek ve içecekler ile ilgili yönetmelik amaçlarından biridir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi besinlerin satın alırken göz önüne alınması gereken önemli noktalardan biridir?
Seçenekler
A
Dondurulmuş besinlerin paketlerinde yırtılma olmadığından ve hava almadığından
emin olunmalıdır
emin olunmalıdır
B
Satın alma işleminin yapılacağı yerler araştırılmalıdır
C
Bütçe ve ödeme koşulları belirlenmelidir
D
Taşıma koşulları belirlenmelidir
E
Depolama gerektirenler için düzenlemeler yapılmalıdır
Açıklama:
Dondurulmuş besinlerin paketlerinde yırtılma olmadığından ve hava almadığından emin olunmalıdır seçeneği besinlerin satın alırken göz önüne alınması gereken önemli noktalardan biridir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi kısa süreli dayanabilen ürünlerden biridir?
Seçenekler
A
Baharat
B
Ekmek
C
Şeker
D
Konserveler
E
Meşrubatlar
Açıklama:
Baharat, şeker, konserve, meşrubat gibi ürünler uzun süre dayanabilen ürün grupları arasında yer alır. Ekmek ise kısa süreli dayanabilen ürünler arasında yer alır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi uzun süre dayanabilen ürünlerden biridir?
Seçenekler
A
Kuruyemiş
B
Taze meyve
C
Taze sebze
D
Yumurta
E
Ekmek
Açıklama:
Taze meyve, taze sebze, yumurta, ekmek gibi ürünler kısa süreli dayanabilen ürünler arasında yer alırken kuruyemiş uzun süre dayanabilen ürünlerden biridir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi mikroorganizmaların çoğalmaları için gerekli olan nem miktarının azaltılması ve diğer bozulmaya neden olan reaksiyonların da önlenmesi amacıyla yapılan besin saklama yöntemidir?
Seçenekler
A
Konserve edilerek saklama
B
Kurutularak saklama
C
Soğukta saklama
D
Tuz ekleyerek saklama
E
Pişirilerek saklama
Açıklama:
Besinlerin kurutulması; mikroorganizmaların çoğalmaları için gerekli olan nem miktarının azaltılması ve diğer bozulmaya neden olan reaksiyonların da kurutma ile önlenmesi amacıyla yapılır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 76
Enzim reaksiyonlarının aktivasyonunu önleyen besin saklama türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Soğukta saklama
B
Tuz ekleyerek saklama
C
Şeker ekleyerek saklama
D
Pişirerek saklama
E
Dondurularak saklama
Açıklama:
Dondurma işlemi, enzim reaksiyonlarının aktivasyonunu önlediği gibi, mevcut nem miktarını da azalttığı için etkili bir koruma sağlar. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 77
Kuru erzak alanlarında saklanan "Un" için açılmamış olarak önerilen maksimum depolama süresi ne kadardır?
Seçenekler
A
8-9 ay
B
10-12 ay
C
1 yıl
D
18 ay
E
1-6 ay
Açıklama:
Kuru erzak alanlarında saklanan "Un" açılmamış olarak önerilen maksimum depolama süresi 8-9 aydır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 78
Büyük çaplı kurumlarda yiyecek grubu için yapılmış soğuk depoaların sebze ve meyve için olması gereken sıcaklık derecesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
4-7°C
B
2-4°C
C
3-5°C
D
-18°C
E
5-9°C
Açıklama:
Büyük çaplı kurumlarda yiyecek grubu için yapılmış soğuk depoaların sebze ve meyve için olması gereken sıcaklık derecesi 4-7°C dir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 79
Et ve et ürünlerinden olan yağsız balıklar soğutucuda ne kadar süre saklanabilir?
Seçenekler
A
1-2 gün
B
3-4 gün
C
3-5 gün
D
14 gün
E
3 ay
Açıklama:
Et ve et ürünlerinden olan yağsız balıklar soğutucuda 1-2 gün saklanabilir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi yiyecek ve içeceklerle ilgili yönetmeliklerin amaçlarından değildir?
Seçenekler
A
Bütün yiyeceklerin besin değerlerini garanti etmek,
B
Bütün yiyeceklerin bozulmadan korunmasını devam ettirmek,
C
Bütün temel yiyeceklerin kalite ve miktarını korumak,
D
Tüketiciler için bilgi verici etiket bilgilerini sağlamaktır.
E
Gıda üreticilerin karlılıklarını kontrol etmek.
Açıklama:
Yiyeceklerle ilgili yönetmelikler hem tüketicileri hem de yiyecek sanayini korumak üzere geliştirilirler. Yönetmeliklerle tüketicilerin güvenli ve yararlı besin sağlama gereksinimleri güvence altına alınmaya çalışılır. Diğer yandan yönetmelikler; sorumlu üreticiler, imalatçılar ve dağıtımcılar arasındaki haksız rekabete karşı koruyuculuk da sağlamaktadır. Yiyecek ve içeceklerle ilgili yönetmeliklerin birçok amacı vardır. Bunlar:
• Bütün yiyeceklerin besin değerlerini garanti etmek,
• Bütün yiyeceklerin bozulmadan korunmasını devam ettirmek,
• Bütün temel yiyeceklerin kalite ve miktarını korumak,
• Üreticiler, imalatçılar ve dağıtımcılar arasında dürüstlüğü geliştirmek,
• Tüketiciler için bilgi verici etiket bilgilerini sağlamaktır.
• Bütün yiyeceklerin besin değerlerini garanti etmek,
• Bütün yiyeceklerin bozulmadan korunmasını devam ettirmek,
• Bütün temel yiyeceklerin kalite ve miktarını korumak,
• Üreticiler, imalatçılar ve dağıtımcılar arasında dürüstlüğü geliştirmek,
• Tüketiciler için bilgi verici etiket bilgilerini sağlamaktır.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi satın alma sürecinde genel olarak gerçekleşen aktivitelerden değildir?
Seçenekler
A
Satın alınacak yiyecek ve içeceklerin listesini hazırlama,
B
Satın alma zamanını belirleme,
C
Elde mevcut yiyecek ve içecek durumunu kontrol etme,
D
Kalite standartlarını belirleme,
E
Besinlerin gıda değerini belirleme
Açıklama:
Satın alma işlemlerini yürüten birey, satın alma sürecinde genel olarak birkaç aktiviteyi gerçekleştirir. Bunlar:
• Satın alınacak yiyecek ve içeceklerin listesini hazırlama,
• Satın alma zamanını belirleme,
• Elde mevcut yiyecek ve içecek durumunu kontrol etme,
• Kalite standartlarını belirleme,
• Rekabetçi olanaklar hakkında bilgi edinme,
• Satın alma işleminin yapılacağı yerleri araştırma,
• Bütçeyi ve ödeme koşullarını belirleme,
• Taşıma koşullarının belirlenmesi,
• Depolama gerektirenler için düzenlemeler yapma, olarak sıralanabilir
• Satın alınacak yiyecek ve içeceklerin listesini hazırlama,
• Satın alma zamanını belirleme,
• Elde mevcut yiyecek ve içecek durumunu kontrol etme,
• Kalite standartlarını belirleme,
• Rekabetçi olanaklar hakkında bilgi edinme,
• Satın alma işleminin yapılacağı yerleri araştırma,
• Bütçeyi ve ödeme koşullarını belirleme,
• Taşıma koşullarının belirlenmesi,
• Depolama gerektirenler için düzenlemeler yapma, olarak sıralanabilir
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi besinlerin istenilen kalite ve güvenilirlikte satın alınmasında göz önünde bulundurulması gereken önemli noktalardan değildir?
Seçenekler
A
Taşıma amaçlı kullandığınız market arabalarının gözle görülür şekilde temiz olmasına dikkat edilmelidir.
B
Satın alınacak tüm besinlerin imalat ve son kullanma tarihleri kontrol edilmelidir.
C
Üzerinde görünür şekilde çamur ve kir benzeri bulaşmalar olan ürünler kutularında dahi olsa satın alınmamalıdır.
D
Dondurulmuş besinlerin paketlerinde yırtılma olmadığından ve hava almadığından emin olunmalıdır.
E
Uygun fiyatta olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Açıklama:
Satın Alma Sırasında Dikkat Edilecek Temel Noktalar
Satın alınacak besinlerin, istenilen kalite ve güvenilirlikte olduğunu saptamak, güvenli besin üretimi için bir zorunluluktur. Satın alınacak besinlerin taze ve güvenilir olduğundan emin olunmalıdır ve besinler satın alma sonrasında hızlı bir şekilde uygun saklama alanlarına yerleştirilmelidir. Besinlerin satın alırken göz önüne alınması gereken önemli birkaç nokta vardır. Bunlar:
1. Taşıma amaçlı kullandığınız market arabalarının gözle görülür şekilde temiz olmasına dikkat edilmelidir.
2. Satın alınacak tüm besinlerin imalat ve son kullanma tarihleri kontrol edilmelidir.
3. Üzerinde görünür şekilde çamur ve kir benzeri bulaşmalar olan ürünler kutularında dahi olsa satın alınmamalıdır.
4. Dondurulmuş besinlerin paketlerinde yırtılma olmadığından ve hava almadığından emin olunmalıdır.
5. Erimiş duruma gelmiş dondurulmuş besinler kesinlikle satın alınmamalıdır. Paket içerisindeki iri buz kristalleri, buzlarda sıvılaşmış alanlar veya paketlerde aşırı buzlanma, dondurulmuş yiyeceklerin daha önce erimiş olduğuna işarettir.
6. Kenar veya alt-üst kısımlarında şişlik, bağlantı noktalarında veya yüzey kısımlarda yırtıklar, çöküntüler ve pas lekeleri olan konserve besinler kesinlikle satın alınmamalıdır.
7. Soğukta saklanarak satılan ürünlerin (süt ve süt ürünleri, yumurta, taze etler, balıklar ve kümes hayvanı etleri) soğuk ortamda bekletilip bekletilmediğine dikkat edilmelidir.
8. Paketlenmiş yiyecek malzemelerinde hasar veya böcek kalıntıları olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Satın alınacak besinlerin, istenilen kalite ve güvenilirlikte olduğunu saptamak, güvenli besin üretimi için bir zorunluluktur. Satın alınacak besinlerin taze ve güvenilir olduğundan emin olunmalıdır ve besinler satın alma sonrasında hızlı bir şekilde uygun saklama alanlarına yerleştirilmelidir. Besinlerin satın alırken göz önüne alınması gereken önemli birkaç nokta vardır. Bunlar:
1. Taşıma amaçlı kullandığınız market arabalarının gözle görülür şekilde temiz olmasına dikkat edilmelidir.
2. Satın alınacak tüm besinlerin imalat ve son kullanma tarihleri kontrol edilmelidir.
3. Üzerinde görünür şekilde çamur ve kir benzeri bulaşmalar olan ürünler kutularında dahi olsa satın alınmamalıdır.
4. Dondurulmuş besinlerin paketlerinde yırtılma olmadığından ve hava almadığından emin olunmalıdır.
5. Erimiş duruma gelmiş dondurulmuş besinler kesinlikle satın alınmamalıdır. Paket içerisindeki iri buz kristalleri, buzlarda sıvılaşmış alanlar veya paketlerde aşırı buzlanma, dondurulmuş yiyeceklerin daha önce erimiş olduğuna işarettir.
6. Kenar veya alt-üst kısımlarında şişlik, bağlantı noktalarında veya yüzey kısımlarda yırtıklar, çöküntüler ve pas lekeleri olan konserve besinler kesinlikle satın alınmamalıdır.
7. Soğukta saklanarak satılan ürünlerin (süt ve süt ürünleri, yumurta, taze etler, balıklar ve kümes hayvanı etleri) soğuk ortamda bekletilip bekletilmediğine dikkat edilmelidir.
8. Paketlenmiş yiyecek malzemelerinde hasar veya böcek kalıntıları olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Soru 83
Aşağıdaki gıda ürünlerinden hangisi kısa süre dayanabilen ürünlerdendir?
Seçenekler
A
Turşu
B
Salça
C
Marmelat
D
Alkollü içecek
E
Ekmek
Açıklama:
Satın alınan ürünler; kısa süre dayanabilen ve uzun süre dayanabilen ürünler olmak üzere iki farklı grupta toplanırlar. Kısa ve uzun süre dayanabilen ürünlerin hemen kullanılacak olanları mutfak veya üretim alanlarına, kullanılmayacak olanları ise uygun saklama alanlarına transfer edilmelidir. Kısa süre dayanabilen ürünlerin buzdolabı (kurumlarda soğuk depolar) veya derin donduruculara, uzun süre dayanabilen ürünlerin kuru depolara veya kilere yerleştirilmesi gerekmektedir. Aşağıda kısa ve uzun süre dayanabilen besinler verilmiştir.
Kısa süre dayanabilen ürünler:
• Et, tavuk, balık, deniz ürünleri
• Süt
• Yumurta
• Peynir çeşitleri
• Tereyağı ve kahvaltılık margarin
• Taze sebzeler
• Taze meyveler
• Ekmek
Uzun süre dayanabilen ürünler:
• Tahıllar ve tahıl ürünleri
• Kurubaklagiller
• Çikolata, kakao
• Baharatlar
• Kuru meyveler
• Kuru yemişler
• Şeker
• Teneke sıvı yağlar
• Turşu, sirke
• Salça çeşitleri
• Reçel, marmelat çeşitleri
• Konserveler
• Kuru soğan, patates, sarımsak
• Meşrubatlar
• Alkollü içecekler
Kısa süre dayanabilen ürünler:
• Et, tavuk, balık, deniz ürünleri
• Süt
• Yumurta
• Peynir çeşitleri
• Tereyağı ve kahvaltılık margarin
• Taze sebzeler
• Taze meyveler
• Ekmek
Uzun süre dayanabilen ürünler:
• Tahıllar ve tahıl ürünleri
• Kurubaklagiller
• Çikolata, kakao
• Baharatlar
• Kuru meyveler
• Kuru yemişler
• Şeker
• Teneke sıvı yağlar
• Turşu, sirke
• Salça çeşitleri
• Reçel, marmelat çeşitleri
• Konserveler
• Kuru soğan, patates, sarımsak
• Meşrubatlar
• Alkollü içecekler
Soru 84
Aşağıdaki gıda ürünlerinden hangisi uzun süre dayanabilen ürünlerdendir?
Seçenekler
A
Taze sebzeler
B
Taze meyveler
C
Ekmek
D
Yumurta
E
Çikolata
Açıklama:
Satın alınan ürünler; kısa süre dayanabilen ve uzun süre dayanabilen ürünler olmak üzere iki farklı grupta toplanırlar. Kısa ve uzun süre dayanabilen ürünlerin hemen kullanılacak olanları mutfak veya üretim alanlarına, kullanılmayacak olanları ise uygun saklama alanlarına transfer edilmelidir. Kısa süre dayanabilen ürünlerin buzdolabı (kurumlarda soğuk depolar) veya derin donduruculara, uzun süre dayanabilen ürünlerin kuru depolara veya kilere yerleştirilmesi gerekmektedir. Aşağıda kısa ve uzun süre dayanabilen besinler verilmiştir.
Kısa süre dayanabilen ürünler:
• Et, tavuk, balık, deniz ürünleri
• Süt
• Yumurta
• Peynir çeşitleri
• Tereyağı ve kahvaltılık margarin
• Taze sebzeler
• Taze meyveler
• Ekmek
Uzun süre dayanabilen ürünler:
• Tahıllar ve tahıl ürünleri
• Kurubaklagiller
• Çikolata, kakao
• Baharatlar
• Kuru meyveler
• Kuru yemişler
• Şeker
• Teneke sıvı yağlar
• Turşu, sirke
• Salça çeşitleri
• Reçel, marmelat çeşitleri
• Konserveler
• Kuru soğan, patates, sarımsak
• Meşrubatlar
• Alkollü içecekler
Kısa süre dayanabilen ürünler:
• Et, tavuk, balık, deniz ürünleri
• Süt
• Yumurta
• Peynir çeşitleri
• Tereyağı ve kahvaltılık margarin
• Taze sebzeler
• Taze meyveler
• Ekmek
Uzun süre dayanabilen ürünler:
• Tahıllar ve tahıl ürünleri
• Kurubaklagiller
• Çikolata, kakao
• Baharatlar
• Kuru meyveler
• Kuru yemişler
• Şeker
• Teneke sıvı yağlar
• Turşu, sirke
• Salça çeşitleri
• Reçel, marmelat çeşitleri
• Konserveler
• Kuru soğan, patates, sarımsak
• Meşrubatlar
• Alkollü içecekler
Soru 85
- Isı uygulaması ile mikroorganizmalar (bakteri gibi) etkisiz hale getirilir ya da yok edilir ve bu şekilde besinlerdeki bozucu ve zararlı etkiler ortadan kaldırılır.
- Isı uygulaması ile toksinler ve enzimler etkisiz hale getirilir ya da yok edilir ve bu şekilde besinlerdeki bozucu ve zararlı etkiler ortadan kaldırılır.
- Konserve yiyeceklerin bozulmasında, konserve kutularının uygun koşullarda kapatılmaması nedeniyle oluşan sızıntılar ile taşıma ve depolama esnasında kutularda meydana gelen deformasyonlar önemli bir etkendir.
- Konserve yiyeceklerin bozulmasında, yetersiz ısı uygulaması nedeniyle mikroorganizmaların canlı kalması önemli bir etkendir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yallnız I, II
D
Yalnız I, II, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Besinlerin konserve edilerek saklanması: Besin maddelerinin cam kavanoz, teneke kutu cam şişe gibi kapların içine konup bu kapların ağızları hava alamayacak biçimde kapatıldıktan sonra yüksek sıcaklık derecelerinde ısıtılması ve böylece uzun süre bozulmadan saklanması yöntemine «konserve etmek» adı verilir. Konserveleme, geleneksel olarak besinleri muhafaza etme yöntemlerinden biridir. Isı uygulaması ile mikroorganizmalar (bakteri gibi), toksinler ve enzimler etkisiz hale getirilir ya da yok edilir ve bu şekilde besinlerdeki bozucu ve zararlı etkiler ortadan kaldırılır. Konserve yiyeceklerin bozulmasında iki etken vardır. Bunlardan birincisi; konserve kutularının uygun koşullarda kapatılmaması nedeniyle oluşan sızıntılar ile taşıma ve depolama esnasında kutularda meydana gelen deformasyonlardır. İkinci etken ise; yetersiz ısı uygulaması nedeniyle mikroorganizmaların canlı kalmasıdır. Konserve yiyecekleri asitlik derecelerine göre üç gruba ayırmak mümkündür. Düşük asitli konserve yiyecekler (pH >4.6); et, deniz ürünleri, süt, bazı sebzeler (mısır gibi) ve et-sebze karışımlarıdır. Asitli konserve yiyecekler (pH 3.7-4.0 ve <4.6); domates, armut ve incir gibi meyvelerin konserveleridir. Yüksek
asitli konserve yiyecekler (pH <4.0-3.7); greyfurt ve benzeri meyveleri, lahana gibi salamura edilmiş birçok sebze konservelerini kapsamaktadır. Besinleri bozan
biyolojik faktörleri teşkil eden küfler, mayalar, bakteriler ve bunların meydana getirdikleri enzimler sıcağın etkisiyle öldüklerinden besinleri gereken sıcaklığa
göre ısıtmakla bu mikroskobik canlıları öldürerek ve besinin kendi hücrelerinde bulunan ve sıcak ortamlarda besin içinde bozulmaya yol açan ham madde enzimlerini parçalayarak, besini bir süre bozulmaktan korumak mümkündür. Konserve işlemi uygun koşullarda yapılmazsa, şiddetli besin zehirlenmelerine neden olabilirler.
asitli konserve yiyecekler (pH <4.0-3.7); greyfurt ve benzeri meyveleri, lahana gibi salamura edilmiş birçok sebze konservelerini kapsamaktadır. Besinleri bozan
biyolojik faktörleri teşkil eden küfler, mayalar, bakteriler ve bunların meydana getirdikleri enzimler sıcağın etkisiyle öldüklerinden besinleri gereken sıcaklığa
göre ısıtmakla bu mikroskobik canlıları öldürerek ve besinin kendi hücrelerinde bulunan ve sıcak ortamlarda besin içinde bozulmaya yol açan ham madde enzimlerini parçalayarak, besini bir süre bozulmaktan korumak mümkündür. Konserve işlemi uygun koşullarda yapılmazsa, şiddetli besin zehirlenmelerine neden olabilirler.
Soru 86
- Mikroorganizmaların çoğalmaları için gerekli olan nem miktarının azaltılması ve diğer bozulmaya neden olan reaksiyonların da kurutma ile önlenmesi amacıyla yapılır.
- Besinlerdeki mevcut su miktarının %25 civarına indirilmesi, birçok mikroorganizmanın varlığını azaltır.
- Güneşte kurutma bu yöntemin en kolay yoludur. Günümüzde sıcak hava kullanılan kurutma tünelleri ve sıcak hava püskürtme yöntemleriyle teknolojik kurutma işlemleri gerçekleştirilmektedir.
- Kurutulan besinlerdeki su oranı %15’i aşınca bu besinlerin saklanması güçleşir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
Yalnız Ii II, III
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Besinlerin kurutularak saklanması: Besinlerin kurutulması; mikroorganizmaların çoğalmaları için gerekli olan nem miktarının azaltılması ve diğer bozulmaya neden olan reaksiyonların da kurutma ile önlenmesi amacıyla yapılır. Besinlerdeki mevcut su miktarının %25 civarına indirilmesi, birçok mikroorganizmanın varlığını azaltır. Güneşte kurutma bu yöntemin en kolay yoludur. Günümüzde sıcak hava kullanılan kurutma tünelleri ve sıcak hava püskürtme yöntemleriyle teknolojik kurutma işlemleri gerçekleştirilmektedir. Kurutulan besinlerdeki su oranı %15’i aşınca bu besinlerin saklanması güçleşir. Bundan ötürü kuru fasulye, bakla, nohut, fındık, ceviz ve benzeri kuru sebze, bakliyat ve yemişleri rutubetsiz yerlerde saklamak gerekir.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi besinlere saklama amaçlı uygulanan yöntemlerden değildir?
Seçenekler
A
Besinlerin konserve edilerek saklanması
B
Besinlerin kurutularak saklanması
C
Besinlerin soğukta saklanması
D
Besinlere tuz ekleyerek saklama
E
Besinleri mayalayarak saklama
Açıklama:
Besinlere saklama amaçlı uygulanan yöntemler aşağıda listelenmiştir.
- Besinlerin konserve edilerek saklanması
- Besinlerin kurutularak saklanması
- Besinlerin soğukta saklanması
- Besinlere tuz ekleyerek saklama
- Besinlere şeker ekleyerek saklama
- Besinleri pişirerek saklama
- Besinlerin dondurularak saklanması
Soru 88
Besinlere tuz ekleyerek saklama işleminde tuzun etkinliği aşağıdakilerden hangisine bağlı değildir?
Seçenekler
A
Besinin su miktarına
B
pH’ya
C
Sıcaklığa
D
Mikroorganizma bulaşma oranına
E
Besinin karbonhidrat içeriğine
Açıklama:
Besinlere tuz ekleyerek saklama: Tuz eski zamanlardan bu yana koruyucu olarak kullanılmaktadır. Besine eklenen tuz, hücrelerdeki suyun difüzyon yoluyla dışarı çıkmasına neden olur. Böylece mikroorganizma çoğalması için gerekli nem miktarı azaltılmış olur. Tuzun etkinliği; besinin su miktarına, pH’ya, sıcaklığa, mikroorganizma bulaşma oranına, besinin protein içeriğine ve diğer bazı koruyucu kimyasal bileşiklerin mevcudiyetine bağlıdır. Mikrooroganizmaların tuz toleransı genellikle pH veya düşük sıcaklık nedeniyle azalır. Et ve balık gibi proteinli besinlerin kürlenmesinde, kuru tuz ile çiğ besinin uygun şekilde karışmasına dikkat edilmelidir. Tuzu seven bakterilerin yüksek tuz konsantrasyonlarında da çoğalabildiği unutulmamalıdır. Bazı mikroorganizmalar, yüksek tuz konsantrasyonlarında varlığını devam ettirebilirler ve genellikle tuzlanmış etlerden kaynaklı zehirlenmelerle ilişkilidirler.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi Kuru depolamada dikkat edilmesi gereken temel noktalardan değildir?
Seçenekler
A
Maksimum raf ömrü için; kuru yiyecekler 10°C’de saklanmalıdır. Fakat 15-21°C’ler arası birçok kuru yiyecek için uygun sıcaklık aralığıdır.
B
Depo nem oranı %60-70 civarında olmalı ve hidrometre ile nem kontrolü yapılmalıdır.
C
Yiyeceklerin tazeliğini sağlamak için; yiyeceklerin kapalı kutularda saklanması uygundur. Depoya giren her yiyeceğin giriş tarihleri kayıt edilmeli ve “İlk Giren İlk Çıkar” yöntemi kullanılmalıdır.
D
Yiyecekler depo tabanına değmemeli, yerden en az 5 cm yukarıda olmalıdır.
E
Temizlik araçları ve deterjan gibi kimyasal malzemeler kesinlikle besinlerle aynı alanlarda yer almamalıdır.
Açıklama:
Kuru depolamada dikkat edilmesi gereken temel noktalar şunlardır:
• Maksimum raf ömrü için; kuru yiyecekler 10°C’de saklanmalıdır. Fakat 15-21°C’ler arası birçok kuru yiyecek için uygun sıcaklık aralığıdır. Kuru erzak depolama alanlarında duvar termometresi olmalı ve düzenli aralıklarla sıcaklık kontrol edilmelidir. Ayrıca depo nem oranı %60-70 civarında olmalı ve hidrometre ile nem kontrolü yapılmalıdır.
• Yiyeceklerin tazeliğini sağlamak için; yiyeceklerin kapalı kutularda saklanması uygundur. Depoya giren her yiyeceğin giriş tarihleri kayıt edilmeli ve “İlk Giren İlk Çıkar” yöntemi kullanılmalıdır. Yani, depoya girişi eski olan yiyecekler, ilk kullanılan yiyecekler olmalıdır.
• Haşere ve kemirgen kontrolünü sağlamak ve mikroorganizma bulaşmasını önlemek için; depo içerisinde yiyecek kırıntısı, çöp, döküntü benzeri kalıntılar bırakılmamalı, dökülen herhangi bir şey olduğunda hemen temizlenmelidir.
• Yiyecekler depo tabanına değmemeli, yerden en az 15 cm yukarıda olmalıdır.
• Temizlik araçları ve deterjan gibi kimyasal malzemeler kesinlikle besinlerle aynı alanlarda yer almamalıdır.
• Maksimum raf ömrü için; kuru yiyecekler 10°C’de saklanmalıdır. Fakat 15-21°C’ler arası birçok kuru yiyecek için uygun sıcaklık aralığıdır. Kuru erzak depolama alanlarında duvar termometresi olmalı ve düzenli aralıklarla sıcaklık kontrol edilmelidir. Ayrıca depo nem oranı %60-70 civarında olmalı ve hidrometre ile nem kontrolü yapılmalıdır.
• Yiyeceklerin tazeliğini sağlamak için; yiyeceklerin kapalı kutularda saklanması uygundur. Depoya giren her yiyeceğin giriş tarihleri kayıt edilmeli ve “İlk Giren İlk Çıkar” yöntemi kullanılmalıdır. Yani, depoya girişi eski olan yiyecekler, ilk kullanılan yiyecekler olmalıdır.
• Haşere ve kemirgen kontrolünü sağlamak ve mikroorganizma bulaşmasını önlemek için; depo içerisinde yiyecek kırıntısı, çöp, döküntü benzeri kalıntılar bırakılmamalı, dökülen herhangi bir şey olduğunda hemen temizlenmelidir.
• Yiyecekler depo tabanına değmemeli, yerden en az 15 cm yukarıda olmalıdır.
• Temizlik araçları ve deterjan gibi kimyasal malzemeler kesinlikle besinlerle aynı alanlarda yer almamalıdır.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi yiyecek ve içeceklerle ilgili yönetmeliklerin amaçlarındandır?
Seçenekler
A
Yeni ürünler hakkında bilgi edinmek
B
Besinler için en iyi değeri bulmak
C
Maliyet ve karın buluşturulması
D
Üretim için ihtiyaçları sağlamak
E
Bütün yiyeceklerin bozulmadan korunmasını devam ettirmek
Açıklama:
Yiyecek ve içeceklerle ilgili yönetmeliklerin birçok amacı vardır. Bunlar:
• Bütün yiyeceklerin besin değerlerini garanti etmek,
• Bütün yiyeceklerin bozulmadan korunmasını devam ettirmek,
• Bütün temel yiyeceklerin kalite ve miktarını korumak,
• Üreticiler, imalatçılar ve dağıtımcılar arasında dürüstlüğü geliştirmek,
• Tüketiciler için bilgi verici etiket bilgilerini sağlamaktır.
• Bütün yiyeceklerin besin değerlerini garanti etmek,
• Bütün yiyeceklerin bozulmadan korunmasını devam ettirmek,
• Bütün temel yiyeceklerin kalite ve miktarını korumak,
• Üreticiler, imalatçılar ve dağıtımcılar arasında dürüstlüğü geliştirmek,
• Tüketiciler için bilgi verici etiket bilgilerini sağlamaktır.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi besin satın almada dikkat edilecek hususlardan değildir?
Seçenekler
A
Satın alınacak yiyecek ve içeceklerin listesini hazırlama
B
Satın alma zamanını belirleme
C
Elde mevcut yiyecek ve içecek durumunu kontrol etme
D
Bütün temel yiyeceklerin kalite ve miktarını korumak
E
Kalite standartlarını belirleme
Açıklama:
Satın alma işlemlerini yürüten birey, satın alma sürecinde genel olarak birkaç aktiviteyi
gerçekleştirir. Bunlar:
• Satın alınacak yiyecek ve içeceklerin listesini hazırlama,
• Satın alma zamanını belirleme,
• Elde mevcut yiyecek ve içecek durumunu kontrol etme,
• Kalite standartlarını belirleme,
• Rekabetçi olanaklar hakkında bilgi edinme,
Yiyecek ve içeceklerle ilgili yönetmeliklerin birçok amacı vardır. Bunlar:
Cevap D seçeneği, Bütün temel yiyeceklerin kalite ve miktarını korumak
gerçekleştirir. Bunlar:
• Satın alınacak yiyecek ve içeceklerin listesini hazırlama,
• Satın alma zamanını belirleme,
• Elde mevcut yiyecek ve içecek durumunu kontrol etme,
• Kalite standartlarını belirleme,
• Rekabetçi olanaklar hakkında bilgi edinme,
Yiyecek ve içeceklerle ilgili yönetmeliklerin birçok amacı vardır. Bunlar:
Cevap D seçeneği, Bütün temel yiyeceklerin kalite ve miktarını korumak
Soru 92
Alışveriş listesi hazırlarken aşağıdakilerden hangisi aylık satın alınabilecek ürünler arasında sayılabilir?
Seçenekler
A
Pirinç
B
Süt
C
Yoğurt
D
Peynir
E
Yumurta
Açıklama:
Aylık olarak satın alınabilecekler; kuru besinler (un, bulgur,
pirinç, makarna, nohut, kurufasulye, mercimek gibi), yemeklik margarin, sıvıyağ, zeytin,
salça, haftalık alınabilecekler; kutulanmış süt, yoğurt, sebze, meyve, peynir, yumurtadır.
Eğer ev/kurum koşullarında yeterli saklama alanı ve imkanı yoksa gereğinden fazla besin
satın alınmamalıdır. Bu durum, besinlerin daha çabuk bozulmasına ve ekonomik kayıplara
neden olabilir.
pirinç, makarna, nohut, kurufasulye, mercimek gibi), yemeklik margarin, sıvıyağ, zeytin,
salça, haftalık alınabilecekler; kutulanmış süt, yoğurt, sebze, meyve, peynir, yumurtadır.
Eğer ev/kurum koşullarında yeterli saklama alanı ve imkanı yoksa gereğinden fazla besin
satın alınmamalıdır. Bu durum, besinlerin daha çabuk bozulmasına ve ekonomik kayıplara
neden olabilir.
Soru 93
Aldığımız besinlerdeki tuz oranının hangi değerin altında olması gerekmektedir?
Seçenekler
A
1.5 gram
B
1.25 gram
C
1. 0 gram
D
0.5 gram
E
0.25 gram
Açıklama:
Satın aldığınız bir besinin etiketinde; 100 gram ürün içerisinde 1.25 gramdan tuz ya da 0.5
gramdan daha fazla sodyum varsa bu besin çok tuzlu, 0.25 gramdan daha az tuz ya da 0.1
gramdan daha az sodyum varsa bu besin az tuzlu olarak değerlendirilir. Aldığınız besinlerdeki
tuz miktarının 0.25 gramdan az olmasına özen gösterin.
gramdan daha fazla sodyum varsa bu besin çok tuzlu, 0.25 gramdan daha az tuz ya da 0.1
gramdan daha az sodyum varsa bu besin az tuzlu olarak değerlendirilir. Aldığınız besinlerdeki
tuz miktarının 0.25 gramdan az olmasına özen gösterin.
Soru 94
Aşağıdaki hangi besin kolay bozulmayan ve stabilitesini koruyabilen bir besindir?
Seçenekler
A
Et
B
Tavuk
C
Un
D
Balık
E
Süt
Açıklama:
Etler, kümes hayvanları, balık, süt ve süt ürünleri, meyve ve sebzeler gibi kolay bozulabilen
besinler mikrobiyal çoğalma için son derece uygun olduklarından dikkatle işlenmeleri
gerekir. Kurutulmuş meyveler, şeker ve un gibi bazı yiyecekler genellikle kolay bozulmazlar
ve stabilitelerini korurlar. Bu tür besinler, depolama koşullarındaki yetersizlikler
nedeniyle bozulmaya uğrayabilirler. Bakteriler, küflerden farklı olarak daha hızlı çoğalırlar
ve yüzeydeki oksijeni kullanırlar. Yüksek nemli soğutucularda veya uygun olmayan
sıcaklıklarda depolanan etler genellikle yüzeyde çoğalan bakteriler tarafından bozulurlar.
Kokuda anormallikler ve yapıda sümüksü bir oluşum meydana gelir.
besinler mikrobiyal çoğalma için son derece uygun olduklarından dikkatle işlenmeleri
gerekir. Kurutulmuş meyveler, şeker ve un gibi bazı yiyecekler genellikle kolay bozulmazlar
ve stabilitelerini korurlar. Bu tür besinler, depolama koşullarındaki yetersizlikler
nedeniyle bozulmaya uğrayabilirler. Bakteriler, küflerden farklı olarak daha hızlı çoğalırlar
ve yüzeydeki oksijeni kullanırlar. Yüksek nemli soğutucularda veya uygun olmayan
sıcaklıklarda depolanan etler genellikle yüzeyde çoğalan bakteriler tarafından bozulurlar.
Kokuda anormallikler ve yapıda sümüksü bir oluşum meydana gelir.
Soru 95
Aşağıdaki besinlerden hangisi uygun koşullarda saklanmazsa acılaşma yoluyla bozulabilir?
Seçenekler
A
Et
B
Salam
C
Süt
D
Un
E
Yoğurt
Açıklama:
Acılaşma; besinlerdeki yağın, doğal enzimler veya mikroorganizmalar tarafından serbest
yağ asitlerine parçalanması nedeniyle gelişir. Balık, salam ve jambon gibi yağlı ürünlerin
uzun süre depolanması sonucu oluşan acılaşma, vakumlu paketler içinde saklama
ile önlenebilmektedir. Besinlerin bozulmasının başlıca iki önemli nedeni vardır. Bunlar;
maya, küf ve bakteri gibi mikroorganizmaların besinin bünyesinde yapmış oldukları değişiklikler
ve enzimlerin neden olduğu kimyasal tepkimeler sonucu besinin yapısında meydana
gelen değikliklerdir.
yağ asitlerine parçalanması nedeniyle gelişir. Balık, salam ve jambon gibi yağlı ürünlerin
uzun süre depolanması sonucu oluşan acılaşma, vakumlu paketler içinde saklama
ile önlenebilmektedir. Besinlerin bozulmasının başlıca iki önemli nedeni vardır. Bunlar;
maya, küf ve bakteri gibi mikroorganizmaların besinin bünyesinde yapmış oldukları değişiklikler
ve enzimlerin neden olduğu kimyasal tepkimeler sonucu besinin yapısında meydana
gelen değikliklerdir.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi kısa sürede bozulabilen ürünler arasındadır?
Seçenekler
A
Şeker
B
Yumurta
C
Salça
D
Sirke
E
Reçel
Açıklama:
Kısa süre dayanabilen ürünler:
• Et, tavuk, balık, deniz ürünleri
• Süt
• Yumurta
• Peynir çeşitleri
• Tereyağı ve kahvaltılık margarin
• Taze sebzeler
• Taze meyveler
• Ekmek
• Et, tavuk, balık, deniz ürünleri
• Süt
• Yumurta
• Peynir çeşitleri
• Tereyağı ve kahvaltılık margarin
• Taze sebzeler
• Taze meyveler
• Ekmek
Soru 97
Aşağıdakilerden hangis düşük asitli konserve yiyecekler arasındadır?
Seçenekler
A
Et ürünleri
B
Domates
C
Armut
D
İncir
E
Lahana
Açıklama:
Konserve yiyecekleri asitlik derecelerine göre üç gruba ayırmak
mümkündür. Düşük asitli konserve yiyecekler (pH >4.6); et, deniz ürünleri, süt,
bazı sebzeler (mısır gibi) ve et-sebze karışımlarıdır. Asitli konserve yiyecekler (pH
3.7-4.0 ve <4.6); domates, armut ve incir gibi meyvelerin konserveleridir. Yüksek
asitli konserve yiyecekler (pH <4.0-3.7); greyfurt ve benzeri meyveleri, lahana
gibi salamura edilmiş birçok sebze konservelerini kapsamaktadır.
mümkündür. Düşük asitli konserve yiyecekler (pH >4.6); et, deniz ürünleri, süt,
bazı sebzeler (mısır gibi) ve et-sebze karışımlarıdır. Asitli konserve yiyecekler (pH
3.7-4.0 ve <4.6); domates, armut ve incir gibi meyvelerin konserveleridir. Yüksek
asitli konserve yiyecekler (pH <4.0-3.7); greyfurt ve benzeri meyveleri, lahana
gibi salamura edilmiş birçok sebze konservelerini kapsamaktadır.
Soru 98
Aşağıdaki besinlerden hangisi hem koku yayan hem de kokuyu absorbe eden bir üründür?
Seçenekler
A
Yumurta
B
Soğan
C
Peynir
D
Patates
E
Pirinç
Açıklama:
Tablo 4.2 de ayrıntılı olarak verilmiştir.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi -18 0C’ de 1 yıl saklanabilir?
Seçenekler
A
Sosis
B
Pirzola
C
Bütün tavuk
D
Pişmiş balık
E
Et suyu
Açıklama:
Tablo 4.3 de ayrıntılı olarak verilmiştir.
Ünite 5
Soru 1
Bir yemeğin besin değeri aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Besin maddelerinin fiyatı ile ilgilidir
B
Besin maddelerinin satın alındığı yer ile ilgilidir
C
İçine konan besin maddeleri ile ilgilidir
D
Besin maddelerinin miktarı ile ilgilidir
E
Besin maddelerinin tüketilme sıklığıyla ilgilidir
Açıklama:
YEMEK HAZIRLAMA VE PİŞİRMEDE TEMEL İLKELER
Yemeğin besin değeri, içine konan besin maddeleri ile ilgilidir. Burada önemli olan, kullanılan besin maddelerinin uygulanan hazırlama ve pişirme yöntemleri sırasında besin değerlerinden kaybetmemelerini sağlamak, hazmedilmelerini kolaylaştırarak daha yararlı hale getirmek ve vücut için zararlı bir madde oluşumunu önlemektir.
Yemeğin besin değeri, içine konan besin maddeleri ile ilgilidir. Burada önemli olan, kullanılan besin maddelerinin uygulanan hazırlama ve pişirme yöntemleri sırasında besin değerlerinden kaybetmemelerini sağlamak, hazmedilmelerini kolaylaştırarak daha yararlı hale getirmek ve vücut için zararlı bir madde oluşumunu önlemektir.
Soru 2
Besin hazırlama ve pişirmede en fazla kayba uğrayan besin maddelerinden birisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Proteinler
B
Yağlar
C
Mineraller
D
Karbonhidratlar
E
Tuzlar
Açıklama:
YEMEK HAZIRLAMA VE PİŞİRMEDE TEMEL İLKELER
Besin hazırlama ve pişirmede en fazla kayba uğrayan besin maddeleri bazı vitaminler ve proteinlerdir.
Besin hazırlama ve pişirmede en fazla kayba uğrayan besin maddeleri bazı vitaminler ve proteinlerdir.
Soru 3
Mineraller aşağıdaki durumların hangisinde kayba uğrarlar?
Seçenekler
A
Besinlerin dondurulması durumunda
B
Besinlerin kavurulması durumunda
C
Besinlerin haşlanması durumunda
D
Besinlerin fazla pişirilmesi durumunda
E
Besinlerin kesilip suda bekletilmesi durumunda
Açıklama:
YEMEK HAZIRLAMA VE PİŞİRMEDE TEMEL İLKELER
Mineraller pişirmede kayba uğramazlar, ancak kesilip suda bekletilen besinlerde mineral kaybı olacağı unutulmamalıdır.
Mineraller pişirmede kayba uğramazlar, ancak kesilip suda bekletilen besinlerde mineral kaybı olacağı unutulmamalıdır.
Soru 4
Vitaminler içinde kolayca okside olup en dayanıksız olanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
D vitamini
B
C vitamini
C
E vitamini
D
B12 vitamini
E
K vitamini
Açıklama:
YEMEK HAZIRLAMA VE PİŞİRMEDE TEMEL İLKELER
Vitaminler içinde en dayanıksız olan C vitaminidir. C vitamini kolay okside olur.
Oksidasyon enzim, ısı, ışık, bakır ve demir teması ile hızlanır.
Vitaminler içinde en dayanıksız olan C vitaminidir. C vitamini kolay okside olur.
Oksidasyon enzim, ısı, ışık, bakır ve demir teması ile hızlanır.
Soru 5
Besinlerde, kimyasal olarak “esmerleşme” diye adlandırılan reaksiyonun ismi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Mallard reaksiyonu
B
Malarde reaksiyonu
C
Millard reaksiyonu
D
Maillard reaksiyonu
E
Mellart reaksiyonu
Açıklama:
YEMEK HAZIRLAMA VE PİŞİRMEDE TEMEL İLKELER
Maillard reaksiyonu kimyasal olarak “esmerleşme” olarak adlandırılan reaksiyonlar içinde yer almaktadır.
Maillard reaksiyonu kimyasal olarak “esmerleşme” olarak adlandırılan reaksiyonlar içinde yer almaktadır.
Soru 6
Peroksit, aldehit, keton gibi maddeler aşağıdaki durumların hangisinde ortaya çıkar?
Seçenekler
A
Proteinler yüksek ısıya maruz kaldığında
B
Yağlar uzun süre yüksek ısıya maruz kaldığında
C
Proteinler pişirmede ısı etkisi ile denature olduğunda
D
Vitaminler okside olduğunda
E
Yemeklerin piştikten sonra yüksek ısılı bir yerde bekletilmesinde
Açıklama:
YEMEK HAZIRLAMA VE PİŞİRMEDE TEMEL İLKELER
Yağ, uzun süre yüksek ısıya maruz kalırsa yağ asidi moleküllerindeki parçalanma sonucu, içinde vücut için zararlı maddeler oluşur. Bunlar peroksitler, aldehitler, ketonlar, çeşitli hidrokarbon monomer ve polimerleridir.
Yağ, uzun süre yüksek ısıya maruz kalırsa yağ asidi moleküllerindeki parçalanma sonucu, içinde vücut için zararlı maddeler oluşur. Bunlar peroksitler, aldehitler, ketonlar, çeşitli hidrokarbon monomer ve polimerleridir.
Soru 7
Ete renk veren madde aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karoten
B
Flavon
C
Miyoglobin
D
Klorofil
E
Likopen
Açıklama:
Yemeğin Lezzeti ve Görünüşü
Sebzelere renk veren maddeler; klorofil (yeşil), karoten (sarı, kavuniçi), flavon (beyaz), antosiyanin ve likopen (kırmızı), ete renk veren madde miyoglobin (kırmızı) gibi.
Sebzelere renk veren maddeler; klorofil (yeşil), karoten (sarı, kavuniçi), flavon (beyaz), antosiyanin ve likopen (kırmızı), ete renk veren madde miyoglobin (kırmızı) gibi.
Soru 8
Etlerde marinasyonu sağlamak için aşağıdakilerden hangileri kullanılabilir?
Seçenekler
A
Süt-yoğurt
B
Su-salça
C
Su-tuz
D
Bal-sirke
E
Sirke-su
Açıklama:
ET GRUBUNDAKİ BESİNLERİ HAZIRLAMA VE PİŞİRMEDE TEMEL İLKELER
Şarap kullanmak istemeyenler solusyonu, soğan, zeytinyağı ve çeşitli baharatlarla hazırlayabilirler. Süt ve yoğurt da marinasyon için kullanılabilen bir besindir. Yoğurdun içine bir miktar salça konularak da etler marine edilebilir. Süt içine çeşitli baharatlar ve soğan katılarak etlerin üzerine dökülüp etlerin marinasyonu sağlanabilir.
Şarap kullanmak istemeyenler solusyonu, soğan, zeytinyağı ve çeşitli baharatlarla hazırlayabilirler. Süt ve yoğurt da marinasyon için kullanılabilen bir besindir. Yoğurdun içine bir miktar salça konularak da etler marine edilebilir. Süt içine çeşitli baharatlar ve soğan katılarak etlerin üzerine dökülüp etlerin marinasyonu sağlanabilir.
Soru 9
Fransızca bir sözcük olan "Füme" aşağıdakilerden hangisinin karşılığı olarak kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Izgara
B
Kaynatma
C
Haşlama
D
Buhar
E
Tütsü
Açıklama:
ET GRUBUNDAKİ BESİNLERİ HAZIRLAMA VE PİŞİRMEDE TEMEL İLKELER
Füme kelimesi Fransızca tütsü karşılığı kullanılan bir kelimedir.
Füme kelimesi Fransızca tütsü karşılığı kullanılan bir kelimedir.
Soru 10
Yumurta beyazında aşağıdakilerden hangileri bulunur?
Seçenekler
A
C - K vitaminleri
B
Protein - riboflavin
C
Omega 3 - B12 vitamini
D
B1 - B2 vitaminleri
E
Fosfor
Açıklama:
ET GRUBUNDAKİ BESİNLERİ HAZIRLAMA VE PİŞİRMEDE TEMEL İLKELER
Yumurta beyazı da iyi bir protein ve B vitaminleri özellikle de Riboflavin kaynağıdır.
Yumurta beyazı da iyi bir protein ve B vitaminleri özellikle de Riboflavin kaynağıdır.
Soru 11
Hava yokluğunda ısıya ve alkaliye karşı oldukça dayanıklı olan vitamin, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
A
B
B12
C
C
D
B2
E
B1
Açıklama:
A vitamini ısıya ve alkaliye oldukça dayanıklıdır, ancak bu dayanıklılık hava yokluğunda geçerlidir.
Soru 12
Yiyeceklerin doğal renkleri ısı, asit, alkali, ışık ve oksijen etkisinde değişikliğe uğrayabilmektedir. Salatada pancarın renginin korunması isteniyorsa, aşağıdakilerden hangisi ilave edilmelidir?
Seçenekler
A
Zeytin yağı
B
Tuz
C
Ayçiçek yağı
D
Su
E
Sirke
Açıklama:
Kırmızı lahana ve pancar az asidiktir. Biraz sirke pancarın rengini korumasına yeter
Soru 13
Etler özel hazırlanmış bir solusyon içinde (Marinasyon solusyonu) en az 24 saat tutulursa yumuşatılması mümkün olur. Aşağıdakilerden hangisi marinasyon işleminde kullanılan besinlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Süt
B
Şarap
C
Sirke
D
Zeytin yağı
E
Meyve suyu
Açıklama:
Marinasyon için en etkin karışım şarap ve sirke karışımıdır. Şarap kullanmak istemeyenler solusyonu, soğan, zeytinyağı ve çeşitli baharatlarla hazırlayabilirler. Süt ve yoğurt da marinasyon için kullanılabilen bir besindir. Yoğurdun içine bir miktar salça konularak da etler marine edilebilir. Süt içine çeşitli baharatlar ve soğan katılarak etlerin üzerine dökülüp etlerin marinasyonu sağlanabilir
Meyve Suyu
Meyve Suyu
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi balıkların içerdiği minerallerden biri değildir?
Seçenekler
A
Fosfor
B
A vitamini
C
Kalsiyum
D
İyot
E
Flor
Açıklama:
Balıklar zengin bir protein kaynağı olması yanında bol miktarda fosfor, kalsiyum, iyot ve flor gibi mineraller yanında A, B1, B2 ve D vitamini içerir.
A vitamini
A vitamini
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi, beyaz etli balık türlerine örnek gösterilebilir?
Seçenekler
A
Palamut
B
Kılıç
C
Uskumru
D
Levrek
E
Torik
Açıklama:
Genelde siyah etli balıklar beyaz etlilere göre daha yağlıdır ve daha az jelatin içerir, bu nedenle haşlamaya uygun değildirler ve hazımları beyaz ete göre daha zordur. Bu tür balıklara örnekler palamut, uskumru, kılıç ve torik gibi balıklardır.
Levrek
Levrek
Soru 16
Kurubaklagillerin ihtiva ettiği protein miktarı arttırılmak ve eksik amino asitlerin tamamlanmasının sağlanması istenirse, aşağıdaki besinlerden hangisiyle birlikte pişirilmesi önerilir?
Seçenekler
A
Domates
B
Zeytinyağı
C
Et
D
Soğan
E
Çeşitli baharatlar
Açıklama:
Kurubaklagillerin proteini hayvansal proteinlere göre daha düşük kalitede olduğundan yukarıda et bahsinde belirtildiği gibi bir miktar etle birlikte pişirilmeleri eksik amino asitlerin tamamlanmasını sağlar.
Soru 17
Sebze ve meyvelerin hazırlama ve pişirilmesi sırasında genel olarak alınan bazı önlemler bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu önlemlerden biridir?
Seçenekler
A
Doğranan sebze ve meyveler suda bekletilir.
B
Sebze ve meyve pişirilirken yeterince su konur, pişme suyu atılmaz ve tarifede belirtilen sürede pişme işlemine son verilir. Pişme süresinin uzaması besin kaybını artırır.
C
Yıkanıp doğranan sebze ve meyve doğrudan soğuk suya atılarak pişirilir
D
Salataların sirke ve limonu salata hazırlanırken eklenir. Önce eklenmesi durumunda besin kaybında bir değişim olmaz.
E
Çürümüş sebze ve meyvelerin çürümüş kısımları kesilip atılarak tüketilir.
Açıklama:
Köklü olanların kökü alındıktan sonra diğerleri önce yıkanır sonra doğranır. Doğranan sebze ve meyve bekletilmez. Araştırmalar, ev kadınlarının sebzeleri önce doğradığını sonra yıkadığını göstermektedir. Bu uygulama yanlış bir uygulamadır, doğrandıktan sonra yıkanan sebzelerde hem vitamin hem de mineral kaybı daha çok olur.
Yıkanıp doğranan sebze ve meyve doğrudan kaynar suya atılarak pişirilir. Böylece kısa sürede pişmesi sağlanır. Sebze ve meyve hiçbir zaman soğuk suda pişirilmeye başlanmaz.
Sebze ve meyve pişirilirken yeterince su konur, pişme suyu atılmaz ve tarifede belirtilen sürede pişme işlemine son verilir. Pişme süresinin uzaması besin kaybını artırır.
Salataların sirke ve limonu salata servise çıkarken eklenir. Önce eklenmesi durumunda besin kaybı artar.
Çürümüş sebze ve meyveler kesinlikle tüketilmemelidir
Yıkanıp doğranan sebze ve meyve doğrudan kaynar suya atılarak pişirilir. Böylece kısa sürede pişmesi sağlanır. Sebze ve meyve hiçbir zaman soğuk suda pişirilmeye başlanmaz.
Sebze ve meyve pişirilirken yeterince su konur, pişme suyu atılmaz ve tarifede belirtilen sürede pişme işlemine son verilir. Pişme süresinin uzaması besin kaybını artırır.
Salataların sirke ve limonu salata servise çıkarken eklenir. Önce eklenmesi durumunda besin kaybı artar.
Çürümüş sebze ve meyveler kesinlikle tüketilmemelidir
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi tahıl ürünlerinden biridir?
Seçenekler
A
Mercimek
B
Soya Fasülyesi
C
Pirinç
D
Barbunya
E
Nohut
Açıklama:
Mutfaklarda kullanılan tahıl ürünleri un (buğday, mısır, yulaf, pirinç, arpa vb), yarma, pirinç, bulgur ve makarna gibi ürünlerdir.
Soru 19
Yumurta beyazı ve şekerin hızlı çırpılması ile elde edilen yiyecek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mereng
B
Kek
C
Krema
D
Kurabiye
E
Pasta
Açıklama:
Yumurta beyazı daha çok hava tuttuğundan beze (mereng) yapımında kullanılır. Beze için yumurta beyazı oda ısısında bir süre bekletildikten sonra çırpıcı yardımı ile çırpılır, bu aşamada köpüğün daha iyi olabilmesi için bir miktar limon, sirke ya da tartar kremi gibi asitli bir madde eklenebilir, daha sonra üzerine azar azar şeker ekleyerek yumurta beyazı katı bir köpük alana kadar çırpılır.
Soru 20
Sağlıklı bir yaşam için günlük harcanması gereken tuz miktarı, aşağıdaki şıkların hangisinde belirtilmiştir?
Seçenekler
A
20 gr
B
1 gr
C
28 gr
D
6 gr
E
18 gr
Açıklama:
Günlük tuz tüketiminin 6 gramı geçmemesi gerekir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi besinleri pişirmedeki amaçlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Lezzetlerini arttırmak
B
Hazmedilmelerini kolaylaştırmak
C
Besin değerini kaybetmemek
D
Sağlığı korumak
E
Zamandan tasarruf etmek
Açıklama:
Zamandan tasarruf etmek, besinleri pişirmedeki amaçlar arasında yer almaz.
Soru 22
Aşağıdaki hangisi çiğ yenilebilen sebzeler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Salatalık
B
Roka
C
Maydanoz
D
Nane
E
Bamya
Açıklama:
Bamya pişirilmesi gereken sebzeler grubunda yer alır.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi yemek hazırlama ve pişirmede temel ilkeler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yemeğin içine konulacak besinler kaliteli olması
B
Yemeğin içine konulacak besinlerin uzun süre suda bekletilmesi
C
Yemeğin besin değeri korunması
D
Yemeğin lezzeti ve görünüşü hoşa gider olması
E
Yemeğin temiz ortamda hazırlanması
Açıklama:
Yemeğin içine konulacak besinlerin uzun süre suda bekletilmesi,yemek hazırlama ve pişirmede temel ilkeler arasında yer almaz.
Soru 24
Aşağıdaki vitaminlerden hangisi, bozulma karşısında en dayanıksız olanıdır?
Seçenekler
A
B vitamini
B
D vitamini
C
A vitamini
D
C vitamini
E
E vitamini
Açıklama:
C vitamini en dayanıksız vitmindir, çabuk tüketilmelidir.
Soru 25
Aşağıdaki vitaminlerden hangisi hava yokluğunda, ısı ve alkaliye daha fazla dayanıklıdır?
Seçenekler
A
A vitamini
B
C vitamini
C
D vitamini
D
E vitamini
E
B vitamini
Açıklama:
A vitamini hava yokluğunda ısı ve alkaliye oldukça dayanıklıdır.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisinde yağ asidi molekülleri parçalandığı sırada, yağın uzun süre yüksek ısıya maruz kalması sonucu vücut için tehlikeli olabilecek maddeler ortaya çıkarmaz?
Seçenekler
A
Peroksitler
B
Aldehitler
C
Ketonlar
D
Kidrokarbon monomer
E
Amino asit
Açıklama:
Amino asit,yağ asidi molekülleri parçalandığı sırada, yağın uzun süre yüksek ısıya maruz kalması sonucu vücut için tehlikeli olabilecek maddeler ortaya çıkarmaz.
Soru 27
Aşağıda bulunan verilenden hangisi etin içinde bulunan su miktarını doğru olarak vermiştir?
Seçenekler
A
%10-15
B
%50-75
C
%5-10
D
%80-90
E
%30-35
Açıklama:
%50-75 oranı etin içinde bulunan su oranıdır.
Soru 28
Aşağıdaki oranlardan hangisinde baklagillerin barındırdığı protein oranı doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
%30-40
B
%50-80
C
%15-20
D
%40-50
E
%60-70
Açıklama:
%15-20 oranı,baklagillerin yaklaşık olarak barındırdığı protein oranıdır.
Soru 29
Aşağıdaki besinlerin hangisini fazla kullanımında diyabet, kalp-damar, kanser, alzheimer gibi hastalıkların oluşumunu hızlandırır?
Seçenekler
A
Yağ,un,şeker
B
Baklagiller
C
Turuncugiller
D
Et ve et ürünleri
E
Süt ve süt ürünleri
Açıklama:
Yağ,un ve şeker, fazla kullanımında diyabet, kalp-damar, kanser, alzheimer gibi hastalıkların oluşumunu hızlandırır.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi pişirildiğinde değer kaybı meydana gelmez?
Seçenekler
A
Mineraller
B
Yağda eriyen vitaminler
C
Suda eriyen vitaminler
D
Karbonhidratlar
E
Proteinler
Açıklama:
Mineraller,pişirildiğinde değer kaybı meydana gelmez.
Soru 31
I. Doğal rengi
II. Sağlamlığı
III. Kokusu
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bir besinin kalitesini belirleyen özellikler arasındadır?
II. Sağlamlığı
III. Kokusu
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bir besinin kalitesini belirleyen özellikler arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Yemeğin istenen kalitede hazırlanmasında en temel bileşen yemeğin içine giren besinlerin kaliteli olmasıdır. Bir besinin kalitesi ise genel olarak, ölçüsü, şekli, sağlamlığı, doğal rengi, özel kıvamı, iç yapısı, kokusu, lezzeti ile tanımlanır. Doğru seçenek E'dir.
Soru 32
Isıya en dayanıklı vitamin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
A
B
B1
C
B2
D
B12
E
C
Açıklama:
Riboflavin (B2) ısıya thiamine oranla daha dayanıklıdır. Ancak çok yüksek ısıda molekülde parçalanma olur. Doğru seçenek C'dir.
Soru 33
Bol yağda kızartmada kullanılan yağlar en fazla kaç kere kullanılmalıdır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
bol yağda kızartmada kullanılan yağ 3 defadan fazla kullanılmamalıdır.
Kızartma için en uygun yağlar çoklu doymamış yağ asidi içeriği yüksek olan mısırözü, ayçiçek yağı gibi sıvı yağlardır. Doğru seçenek C'dir.
Kızartma için en uygun yağlar çoklu doymamış yağ asidi içeriği yüksek olan mısırözü, ayçiçek yağı gibi sıvı yağlardır. Doğru seçenek C'dir.
Soru 34
Balıklar aşağıdaki vitaminlerden hangisini içermez?
Seçenekler
A
A
B
B1
C
B2
D
C
E
D
Açıklama:
Balıklar zengin bir protein kaynağı olması yanında bol miktarda fosfor, kalsiyum, iyot ve flor gibi mineraller yanında A, B1, B2 ve D vitamini içerir. Doğru seçenek D'dir.
Soru 35
Poşe pişirme yöntemi aşağıdakilerden hangisine uygulanır?
Seçenekler
A
Balık
B
Yumurta
C
Tavuk
D
Sebze
E
Kurubaklagiller
Açıklama:
Yumurtalar kaynar suya kırılarak da pişirilebilir, bu tür pişirme yöntemine Türkçe’de “poşe” denilmektedir. Bu terimin İngilizcesi “Poached” olarak ifade edilir. Doğru seçenek B'dir.
Soru 36
Vitaminler içinde en dayanıksız olan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
A
B
B
C
C
D
D
E
K
Açıklama:
Vitaminler içinde en dayanıksız olan C'dir.
Soru 37
Besinler içinde posaları en yüksek olan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kurubaklagiller
B
Süt ürünleri
C
Meyveler
D
Kırımızı etler
E
Beyaz etler
Açıklama:
Kurubaklagiller, besinler içinde posaları en yüksek olanlardır. Posa bitki hücre duvarını oluşturan nişasta olmayan polisakkaritler, sindirilmeyen oligosakkaritler, lignin ve dirençli nişastadan oluşan karışımdır. Doğru seçenek A'dır.
Soru 38
Kızartma için kesinlikle kullanılmaması gereken yağ aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ayçiçek yağı
B
Mısırözü yağı
C
Zeytin yağı
D
Fındık yağı
E
Tereyağ
Açıklama:
Tereyağ ve margarinler çabuk okside olup yandıklarından kızartma için kesinlikle kullanılmaması gereken yağ türleridir. Doğru seçenek E'dir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi yağların uzun süre yüksek ısıya maruz kaldığında ortaya çıkan vücut için zararlı maddelerdendir?
Seçenekler
A
Peroksit
B
Aminoasit
C
Klorofil
D
Karoten
E
Flavon
Açıklama:
Yağ, uzun süre yüksek ısıya maruz kalırsa yağ asidi moleküllerindeki parçalanma sonucu, içinde vücut için zararlı maddeler oluşur. Bunlar peroksitler, aldehitler, ketonlar, çeşitli hidrokarbon monomer ve polimerleridir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi miyoglobinle birleşerek nitrosomiyoglobin oluşturur ve etin rengi pişirme ile değişmez?
Seçenekler
A
Nitrit tuzu
B
Likopen
C
Antosiyanin
D
Keton
E
Aldehit
Açıklama:
Etleri tuzlama, kurutma, konserve etme gibi işlemlerde kullanılan sodyum nitratdan ısı ve tuz etkisi ile nitrit tuzu meydana gelir.
Soru 41
Aşağıdaki vitaminlerden hangisi en dayanıksız olanıdır?
Seçenekler
A
A Vitamini
B
B 1 Vitamini
C
B 2 Vitamini
D
B 12 Vitamini
E
C Vitamini
Açıklama:
Vitaminler içinde en dayanıksız olan C vitaminidir.
Soru 42
Dumanlama noktası en düşük yağ aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Palm Yağı
B
Kanola Yağı
C
Margarin
D
Tereyağı
E
Zeytinyağı
Açıklama:
Tablo 5.1 Yağların Dumanlanma Noktaları
Tereyağı çünkü tereyağının dumanlama noktası 177 derece.
Tereyağı çünkü tereyağının dumanlama noktası 177 derece.
Soru 43
Aşağıdaki şeker türlerinden hangisi yüksek oranda fruktoz içerir?
Seçenekler
A
Granüle Şeker
B
Mısır Şurubu
C
Pudra Şekeri
D
Sakkaroz
E
Şeker Kamışı
Açıklama:
Mısır şurubu yüksek oranda fruktoz içerdiğinden ve fruktozun diğer şekerlere göre daha tatlı olmasından dolayı gazozdan çikolata ve baklavaya kadar pek çok üründe yaygın olarak kullanılmaktadır.
Soru 44
Yemek hazırlama ve pişirmedeki temel ilkelerden hangisi yemeğin şekli, kıvamı ve kokusu ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Besin zehirlenmesine neden olacak ortamların kontrol altına alınması
B
Yemeğin içine konulacak besinler kaliteli olması
C
Yemeğin lezzeti ve görünüşü hoşa gider olması
D
Yemek temiz ortamda hazırlanması
E
Yemeğin besin değerinin korunması
Açıklama:
Yemeğin lezzet ve görünüşüne, renk, şekil, koku ve kıvamı etki eder. Uygulanan hazırlama ve pişirme yöntemleri sırasında bu özelliklerin kaybolmamasına ya da istenen şekle dönüşmesine özen göstermek gerekir.
Yemeğin istenen kalitede hazırlanmasında en temel bileşen yemeğin içine giren besinlerin kaliteli olmasıdır.
Yemeğin istenen kalitede hazırlanmasında en temel bileşen yemeğin içine giren besinlerin kaliteli olmasıdır.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi etlere koku veren maddelerden değildir?
Seçenekler
A
Aldehitler
B
Organik asitler
C
Hidrojen sülfid
D
Amonyak
E
Amin
Açıklama:
Etlere koku veren maddeler amin, amonyak, hidrojen sülfid ve organik asitler gibi uçucu bileşiklerdir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi hayvanın hareketli kısımlarından pişirilen etlerin daha sert olmasının nedenidir?
Seçenekler
A
Bağ dokusu
B
Yağ dokusu
C
Etin su oranı
D
Kollojen
E
Sinir
Açıklama:
Hayvanın hareketli kısımlarından (boyun ve bacaklar) elde edilen etlerde bağ dokusu daha fazla olduğundan bu kısımların kıyma olarak değerlendirilmesi ya da haşlama yöntemi ile pişirilmesi daha uygun olur.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisinde Omega 3 oranı yüksektir?
Seçenekler
A
Balık
B
Koyun
C
Dana
D
Tavuk
E
Kuzu
Açıklama:
Balıklar zengin bir protein kaynağı olması yanında bol miktarda fosfor, kalsiyum, iyot ve flor gibi mineraller yanında A, B1, B2 ve D vitamini içerir. Yağı da Omega 3 açısından zengindir.
Soru 48
Yumurta içerisinde bulunan ve yağ asitleri ve kolesterolün damarlarda birikmesini önleyici etkiye sahip madde ..............dir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Lecitin
B
Kollajen
C
Demir
D
Riboflavin
E
Omega 3
Açıklama:
Yumurta içinde diğer besinlerde çok nadir bulunan lecitin adlı bir madde vardır. Lecitin, yağ asitleri ve kolesterolün damarlarda birikmesini önleyici bir görev yapmaktadır.
Soru 49
Kuru baklagiller içerisinde glisemik indeksi en düşük olan besin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mercimek
B
Fasulye
C
Nohut
D
Bezelye
E
Bakla
Açıklama:
Mercimek, besinlerin glisemik indeks değerlerine göre sıralanan tabloda da ilk sırada, yani glisemik indeksi en düşük olan besindir. Besinlerin glisemik indeks değeri diyabetli hastalar için önem taşır.
Soru 50
Aşağıdaki ülkelerden hangisi peynir ihracatında birinci sıradadır ve peynir türleri açısından çok zengindir?
Seçenekler
A
Fransa
B
Amerika
C
Almanya
D
İtalya
E
Türkiye
Açıklama:
Peynir üretiminin en fazla olduğu ülkeler Amerika, Fransa ve Almanya’dır. Fransa peynir ihracatında birinci sıradadır ve peynir türleri açısından çok zengindir.
Soru 51
Şekerlerin degredasyonu (farklı yapıya dönmesi) işlemine ............ denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Karamelizasyon
B
Maillard
C
Rigor Mortis
D
Enzimatik
E
Laktoz
Açıklama:
Karamelizasyon: Karamelizasyon şekerlerin degredasyonu (farklı yapıya dönmesi) işlemidir. Şekerler erime noktalarının üzerindeki sıcaklıklarda karamelize olur.
Soru 52
Balık buzlukta en çok kaç hafta saklanır?
Seçenekler
A
en çok bir hafta saklanır
B
en çok iki hafta saklanır
C
en çok üç hafta saklanır
D
en çok dört hafta saklanır
E
en çok beş hafta saklanır
Açıklama:
Buzlukta en çok iki hafta saklanır. Daha uzun süre saklamak gerekirse derin dondurucuda (-20°C) havasız torbalar içinde sıkıca sarılı olarak ve en çok üç ay saklanabilir. Dondurmadan önce balıkların içine ve üzerine limon suyu konulması çözünme sırasında oluşacak kötü kokuyu önler.
Soru 53
'Rafadan' bir yumurta elde etmek için yumurtayı kaç dakika kaynatmamız gerekir?
Seçenekler
A
3-3,5 dakika
B
4-4.5 dakika
C
5-5.5 dakika
D
10-12 dakika
E
15-17 dakika
Açıklama:
Yumurta 3 ya da 3,5 dakika kaynatıldığında beyazı pişer, sarısı sıvı halde kalır, bu tür yumurta “rafadan” olarak nitelendirilir. Yumurta 5 dakika pişirildiğinde sarısı koyulaşır, akıcılığı olmaz ancak katılaşmaz. Katılaşma 10-12 dakikada gerçekleşir. Çok iri yumurtalarda sarının tam olarak katılaşması 15-17 dakikayı bulabilir.
Soru 54
Kurubaklagiller yüzde kaç oranında protein içerirler?
Seçenekler
A
%5-10
B
%10-15
C
%15-20
D
%20-25
E
%25-35
Açıklama:
Kuru fasulye, nohut, bezelye, bakla, börülce, soya fasulyesi ve mercimek gibi besinleri içine alan kurubaklagiller %15-20 oranında protein içerdiklerinden hayvansal kaynakları sınırlı olanlar için iyi bir protein kaynağı olarak değerlendirilir.
Soru 55
I. Kalsiyum
II. Potasyum
III. Sodyum
Yukarıdaki minerallerden hangisi ya da hangileri sütte bulunur?
II. Potasyum
III. Sodyum
Yukarıdaki minerallerden hangisi ya da hangileri sütte bulunur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Süt yeterli ve dengeli beslenmede temel olan minerallerin yedisini önemli
miktarda içerir. Bunlar, kalsiyum, fosfor, potasyum, sodyum, klor, sülfür ve magnezyumdur. Doğru seçenek
miktarda içerir. Bunlar, kalsiyum, fosfor, potasyum, sodyum, klor, sülfür ve magnezyumdur. Doğru seçenek
Soru 56
UHT yöntemi ile süte uygulanan sterilizasyon kaç derecede yapılır?
Seçenekler
A
(85-100°C)
B
(90-110°C)
C
(105-120°C)
D
(125-140°C)
E
(135-150°C)
Açıklama:
UHT çok yüksek sıcaklık (135-150°C) kullanılarak yapılan ve süt içindeki tüm mikroorganizmaları yok eden bir yöntemdir. UHT sütler 3-6 ay süreyle saklanabilir. Kutusu açılan sütler günlük süt gibi kısa sürede tüketilmelidir.
Soru 57
Aşağıdaki peynirlerden hangisi yararlı küf mantarları kullanılarak üretilmektedir?
Seçenekler
A
Cheddar
B
Parmesan
C
Mozzarella
D
Roquefort
E
Camembert
Açıklama:
Peynirler, içlerinde yararlı küf mantarları kullanılarak da üretilebilmektedir. Rokfor bu tür peynirlere en güzel örnektir. Kontrollü üretilmiş peynirlerdeki küfler vücut için zararlı olmayan türdeki küflerdir. Ancak uygun olmayan koşullarda üretilip bekletilen peynirlerde kontrolsüz üreyen küfler zararlı toksin salgıları ile tehlikeli olabileceklerinden tüketilmeleri sakıncalıdır
Soru 58
Besinlerde çok az bulunan bu nedenle güneşlenme ile vücuda kazandırılması zorunlu olan vitamin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
A
B
B1
C
B2
D
C
E
D
Açıklama:
D vitamini besinlerde çok az bulunan bu nedenle güneşlenme ile vücuda kazandırılması zorunlu olan bir vitamindir. Doğru seçenek E'dir.
Soru 59
B grubu vitaminlerinden thiamin, riboflavin, niasin ve mineral demir, bakır, çinko bakımından en yüksek olan besin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Süt ürünleri
B
Sebzeler
C
Meyveler
D
Etler
E
Kurubaklagiller
Açıklama:
Etler, protein ve pek çok vitamin (B grubu vitaminlerinden thiamin, riboflavin, niasin) ve mineral (demir, bakır, çinko) için iyi bir kaynaktır. Doğru seçenek D'dir.
Soru 60
Fırında sütlaç ve kazan dibi gibi tatlılarda kahverengi renk oluşumu ile ortaya çıkan reaksiyona ne ad verilir?
Seçenekler
A
Maillard
B
Çürüme
C
Enzimatik
D
Akrilamid
E
Karamelizasyon
Açıklama:
Maillard (Türkçe okunuşu: Maylard) Reaksiyonu: Bu reaksiyon 1912 yılında Louis
Maillard tarafından tanımlandığı için bu adla anılmaktadır. Reaksiyon protein ve şeker içeren besinlerin yüksek sıcaklıkta işlenmesi sırasında oluşmaktadır. Kahverengi renk oluşumu ile ortaya çıkan bu reaksiyona örnekler, fırında sütlaç ve kazan dibidir.
Maillard tarafından tanımlandığı için bu adla anılmaktadır. Reaksiyon protein ve şeker içeren besinlerin yüksek sıcaklıkta işlenmesi sırasında oluşmaktadır. Kahverengi renk oluşumu ile ortaya çıkan bu reaksiyona örnekler, fırında sütlaç ve kazan dibidir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi yemek hazırlama ve pişirmede temel ilkelerden değildir?
Seçenekler
A
Yemeğin içine konulacak besinler kaliteli olmalıdır.
B
Yemeğin besin değeri korunmalıdır.
C
Yemeğin lezzeti ve görünüşü hoşa gider olmalıdır.
D
Yemek temiz ortamda hazırlanmalı, ı, besin zehirlenmesine neden olacak ortamlar kontrol altına alınmalıdır.
E
Yemek için kullanılacak besinlerdeki mikroorganizmaların çoğalmamaları için nem miktarı artırılmalıdır.
Açıklama:
Yemek hazırlama ve pişirmede temel ilkeler, dört başlık altında toplanabilir.
- Yemeğin içine konulacak besinler kaliteli olmalıdır.
- Yemeğin besin değeri korunmalıdır.
- Yemeğin lezzeti ve görünüşü hoşa gider olmalıdır.
- Yemek temiz ortamda hazırlanmalı, besin zehirlenmesine neden olacak ortamlar kontrol altına alınmalıdır.
Soru 62
B vitamini ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
B grubu vitaminleri de ısı ve ışığa karsı hassas vitaminlerdir
B
B grubu vitaminleri suda erirler
C
Riboflavin (B2) ısıya thiamine oranla daha dayanıklıdır. Ancak çok yüksek ısıda molekülde parçalanma olur.
D
Niasin B grubu vitaminler içinde ısıya en dayanıklı vitamindir. Yemekleri pişirme sırasında kayba uğramaz.
E
B vitamini oksidasyona karşı hassastır.
Açıklama:
B grubu vitaminleri de ısı ve ışığa karsı hassas vitaminlerdir ancak bu hassasiyet C vitamini kadar fazla değildir. B grubu vitaminleri suda eridiklerinden yemeğin suyu atılırsa kayba uğrarlar. Bunlardan thiamin (B1) ısıya ve alkaliye hassastır. Yüksek sıcaklıkta pişirmede vitaminde kayıplar olur. Pilav yapılırken pirinç uzun süre kavrulmamalı haşlama tipi pilav yapılmalıdır. Makarna pişirilirken genellikle haşlama suyu atılmaktadır, oysa bu durum B grubu vitaminlerinin kaybı demektir. Bu nedenle makarna haşlanıp suyu dökülmeden pilav gibi suyu içinde pişirilmelidir. Riboflavin (B2) ısıya thiamine oranla daha dayanıklıdır. Ancak çok yüksek ısıda molekülde parçalanma olur. Izgara edilen ya da kızartılan etler yüksek ısıya maruz bırakılırsa riboflavinde kayıp oluşur. Niasin ise B grubu vitaminler içinde ısıya en dayanıklı vitamindir. Yemekleri pişirme sırasında kayba uğramaz. Pişirme ile en çok kayba uğrayan B vitaminlerinden biri de folik asittir. Bu vitaminden zengin yeşil sebzeler pişirilip suyu atılırsa vitaminin %90-95’i kaybolur. Yine B grubu vitaminlerinden olan B12 vitaminininde de alkali etkisinde kayıplar olmaktadır. Etler ızgara edilirken B12 vitamininin bir kısmı ısı ile bir kısmı da ızgaradan akan su ile kaybolmakta böylece kayıp %30’u bulmaktadır. Ayrıca sütlü tatlılar yapımında folik asit ve B12 vitamininde %30-40 oranında kayıp olmaktadır. A vitamini oksidasyona karşı hassastır.
Soru 63
Aşağıdaki besin gruplarının hangisinde hazırlarken ve pişirirken denatüre olurlar?
Seçenekler
A
Yağlar
B
Proteinler
C
Karbonhidratlar
D
Nişastalar
E
Mineraller
Açıklama:
Proteinler pişirmede ısı etkisi ile denatüre olurlar. Denaturasyon proteinin enzim ya da antikor olarak görev yapma özelliğini yitirmesine yol açan bir işlemdir. Besinlerdeki proteinin pişme ile denatüre olması ise hazmını kolaylaşır ve vücuda alınan protein miktarında azalmaya neden olmaz. Ancak proteinler 140°C’den yukarı kuru ısıda karbonhidratlarla bir arada olduğunda, karbonhidratların aldehit grupları ile proteinlerin serbest amino asit grupları arasında oluşan Maillard reaksiyonu nedeniyle özellikle elzem amino asitlerden lizinin kullanılması engellenmekte ve yiyeceğin protein değeri düşmektedir. Bu tip kayıplar fırınlanan sütlü tatlıların ve keklerin yüzeyinde oluşur. Bu durum kahverengileşme ile kendini gösterir.
Soru 64
Bezelye alkali bir ortamda pişirilirse renk nasıl olur?
Seçenekler
A
Kahverengi
B
Beyaz
C
Parlak yeşil
D
Sarı
E
Renk değişmez
Açıklama:
Yemeğin rengini, içine konan yiyeceklerin rengi ve uygulanan hazırlama ve pişirme yöntemleri sonucu meydana gelen fiziksel ve kimyasal değişiklikler oluşturur. Yemeğe renk vermede, domates, salça, maydanoz, biber, nane en çok kullanılan yiyeceklerdir. Yemek hazırlama ve pişirmede, yiyeceğin doğal rengini korumak ve beğenilir bir renk almasını sağlamak önemlidir. Sebzelere renk veren maddeler; klorofil (yeşil), karoten (sarı, kavuniçi), flavon (beyaz), antosiyanin ve likopen (kırmızı), ete renk veren madde miyoglobin (kırmızı) gibi. Bu renk maddelerinin bazıları ısı, asit, alkali, ışık ve oksijen etkisinde değişikliğe uğrarlar. Örneğin klorofil asit ortamda kahverengimsi yeşile döner. Kırmızı lahana ve pancar az asidiktir. Biraz sirke pancarın rengini korumasına yeter. Kırmızı lahana sirke etkisi ile pembe bir renk alır. Yeşil sebzelere renginin korunması için bazen soda ya da karbonat gibi alkali bir madde eklenmektedir. Örneğin brokoli haşlanırken az miktarda karbonat eklenmesi rengin parlak yeşil olmasını sağlar.
Soru 65
Etlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Etler, protein ve pek çok vitamin (B grubu vitaminlerinden thiamin, riboflavin, niasin) ve mineral (demir, bakır, çinko) için iyi bir kaynaktır.
B
Etin üzerindeki yağlı kısım hayvanın yaşı için bir ipucu verebilir. Genellikle genç hayvan etlerindeki görünür yağ daha beyaz ve sert, yaşlı olanlarınkinde daha sarı ve gevşek olur.
C
Hayvanın hareketli kısımlarından (boyun ve bacaklar) elde edilen etlerde bağ dokusu daha fazla olduğundan bu kısımların kıyma olarak değerlendirilmesi ya da haşlama yöntemi ile pişirilmesi daha uygun olur.
D
Hayvanın daha az hareketli kısımlarından (sırt) elde edilen etler ise daha az bağ dokusu içerdiklerinden ızgara için daha uygundur.
E
Dondurulmuş etlerin çözdürme işleminin oda sıcaklığında yapılması uygundur.
Açıklama:
Etlerde aranan özellik yumuşaklıktır, bu nedenle etin hayvandan elde edilen kısımlarının özelliklerinin iyi bilinmesi ve satın alırken hazırlanacak yemek çeşidine göre et seçimi yapılması gerekir. Hayvanın hareketli kısımları (boyun ve bacak) haşlama ve kıyma yapımında, hareketsiz kısımları ise (sırt) ızgara yapımında kullanılır. Etler pişirilirken tuz en son basamakta eklenir ve etler pişirme öncesi marinasyon denilen yumuşatma işlemine tabi tutulur. Etlerde aranan özellik yumuşaklıktır, bu nedenle etin hayvandan elde edilen kısımlarının özelliklerinin iyi bilinmesi ve satın alırken hazırlanacak yemek çeşidine göre et seçimi yapılması gerekir. Hayvanın hareketli kısımları (boyun ve bacak) haşlama ve kıyma yapımında, hareketsiz kısımları ise (sırt) ızgara yapımında kullanılır. Etler pişirilirken tuz en son basamakta eklenir ve etler pişirme öncesi marinasyon denilen yumuşatma işlemine tabi tutulur.
Dondurulmuş etler oda sıcaklığında değilde buzdolabında çözdürülmesi beklenir.
Dondurulmuş etler oda sıcaklığında değilde buzdolabında çözdürülmesi beklenir.
Soru 66
Etler kesimden hemen sonra pişirilmek için uygun değildir. Etler yeni kesildiğinde (ölüm sertliği) denilen katılaşma süreci yaşanır. Kaslardaki biyokimyasal değişmelerden kaynaklanan ve ete sertlik veren bir reaksiyona ne ad verilir?
Seçenekler
A
Rigor Mortis
B
Marinasyon
C
ATP
D
Kollojen
E
Gueridon
Açıklama:
Etler kesimden hemen sonra pişirilmek için uygun değildir. Etler yeni kesildiğinde Rigor Mortis (ölüm sertliği) denilen katılaşma süreci yaşanır. Rigor Mortis kaslardaki biyokimyasal değişmelerden kaynaklanan ve ete sertlik veren bir reaksiyondur. Rigor Mortis’in biyokimyasal nedeni kas dokusundaki temel enerji kaynağı ATPnin (Adenozin Tri Fosfat) tükenmesi ve kas fibrillerinin gevşeme için gerekli enerjiyi temin edememeleridir.
Soru 67
Aşağıdaki balıklardan hangisi diğer balıklara göre protein bakımdan daha zengindir?
Seçenekler
A
Barbunya
B
Palamut
C
Uskumru
D
Kılıç
E
Torik
Açıklama:
Balığın pişirilmesi lezzet kazandırmak içindir. Bu nedenle balıklar genelde her tür pişirme yöntemi için uygundur. Ancak, yine de lezzet açısından türlerine göre farklı pişirme yöntemleri tercih edilir. Balıklar et renklerine göre siyah etli ve beyaz etli olmak üzere ikiye ayrılır. Beyaz etliler daha az yağlı ve daha çok jelatin (kasları kemiğe bağlayan kısımlarda daha çok bulunan protein) içerir. Bu tür balıkların sindirimi daha kolay ve ızgara ve tavada pişirmeye uygun oldukları kadar haşlama için de çok uygundurlar. Bu balıklara örnek olarak, levrek, kefal, barbunya, lüfer, dil, pisi, çipura ve kırlangıç balıkları gösterilebilir. Genelde siyah etli balıklar beyaz etlilere göre daha yağlıdır ve daha az jelatin içerir, bu nedenle haşlamaya uygun değildirler ve hazımları beyaz ete göre daha zordur. Bu tür balıklara örnekler palamut, uskumru, kılıç ve torik gibi balıklardır. Bazı balıklarda hem beyaz et hem de siyah et bulunur. Buna güzel bir örnek de kalkan balığıdır.
Soru 68
Yumurta ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yumurta çok iyi bir protein ve demir kaynağıdır.
B
Yumurta proteini besin hazırlamada katılaştırıcı öge olarak önemli bir rol oynar.
C
Yumurta sarısı ne kadar koyu ise A vitamini de o kadar yüksek demektir.
D
Yumurta beyazı da iyi bir protein ve B vitaminleri özellikle de Riboflavin kaynağıdır.
E
Yumurtanın kabuk renginin ve ağırlığının kalitesi üzerinde önemli bir etkisi vardır.
Açıklama:
Yumurta besinler arasında en besleyici olanlardan biridir. İster tek başına ister diğer besinlerle karıştırılarak hazırlansın yemeklere hem lezzet hem de çeşni katar. Yumurta çok iyi bir protein ve demir kaynağıdır. Yumurta proteini, vücut için gerekli tüm esansiyel amino asitleri içerdiğinden besinler arasında biyolojik değeri en yüksek protein içeren besin olarak birinci sırada yer alır. Yumurta proteini besin hazırlamada katılaştırıcı öge olarak önemli bir rol oynar.. Yumurta pek çok vitamin ve minerali de sağlar. Demir için zengin kaynaklardan biri yumurta sarısıdır. Yumurta sarısı A vitamini için de iyi bir kaynaktır. Yumurta sarısı ne kadar koyu ise A vitamini de o kadar yüksek demektir. D vitamini besinlerde çok az bulunan bu nedenle güneşlenme ile vücuda kazandırılması zorunlu olan bir vitamindirAyrıca yumurta içinde diğer besinlerde çok nadir bulunan lecitin adlı bir madde vardır. Lecitin, yağ asitleri ve kolesterolün damarlarda birikmesini önleyici bir görev yapmaktadır. Yumurta beyazı da iyi bir protein ve B vitaminleri özellikle de Riboflavin kaynağıdır. Yumurta oda sıcaklığında bekletildiğinde çabuk bozulan besinlerdendir. Bu nedenle satın alındığında kullanımına kadar buzdolabında bekletilmesi gereken bir besindir. Yumurtanın bayat olup olmadığı içinde oluşan hava boşluğu ve sarısının hareketliliği ile ölçülebilir. Taze yumurtada hava boşluğu yoktur bu nedenle yumurta sallandığında sarısı hareket etmez. Tersine bayat yumurtada hava boşluğu oluşur ve sallandığında sarısı hareket eder. Yumurtanın büyüklüğü ve kabuk rengi elde edildiği tavuğun cinsine göre değişir. Genelde yumurtalar 40-60 gram ağırlığında olur. Her zaman geçerli olmasa da beyaz tavuklar beyaz yumurta, daha koyu tüylü tavuklar da kahverengi yumurta yumurtlarlar. Yumurtanın kabuk renginin ve ağırlığının kalitesi üzerinde önemli bir etkisi yoktur.
Soru 69
I. Besinler içlerindeki ögelere göre çiğ yenebilenler, pişirilmesi gerekenler,
kısa sürede pişenler ve uzun sürede pişenler olarak ayrılırlar.
II. Çiğ yenebilenler kolay sindirilebilen ve lezzetleri hoşa gidenlerdir.
III. Bazı sebzeler tek başına çiğ yenilmesi tercih edilmezken
salata olarak hazırlandığında çiğ yenebilir duruma gelirler.
IV. Çiğ
yenebilen havuç ve domates pişirilerek de tüketilen sebzelerdendir.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
kısa sürede pişenler ve uzun sürede pişenler olarak ayrılırlar.
II. Çiğ yenebilenler kolay sindirilebilen ve lezzetleri hoşa gidenlerdir.
III. Bazı sebzeler tek başına çiğ yenilmesi tercih edilmezken
salata olarak hazırlandığında çiğ yenebilir duruma gelirler.
IV. Çiğ
yenebilen havuç ve domates pişirilerek de tüketilen sebzelerdendir.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Besinler içlerindeki ögelere göre çiğ yenebilenler, pişirilmesi gerekenler,
kısa sürede pişenler ve uzun sürede pişenler olarak ayrılırlar. Çiğ yenebilenler kolay sindirilebilen ve lezzetleri hoşa gidenlerdir. Bazı sebzeler tek başına çiğ yenilmesi tercih edilmezken
salata olarak hazırlandığında çiğ yenebilir duruma gelirler. Çiğ
yenebilen havuç ve domates pişirilerek de tüketilen sebzelerdendir. Doğru cevap E seçeneğidir.
kısa sürede pişenler ve uzun sürede pişenler olarak ayrılırlar. Çiğ yenebilenler kolay sindirilebilen ve lezzetleri hoşa gidenlerdir. Bazı sebzeler tek başına çiğ yenilmesi tercih edilmezken
salata olarak hazırlandığında çiğ yenebilir duruma gelirler. Çiğ
yenebilen havuç ve domates pişirilerek de tüketilen sebzelerdendir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 70
Glisemik indeksi en düşük olan baklagil aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kuru Fasulye
B
Nohut
C
Mercimek
D
Soya Fasulyesi
E
Börülce
Açıklama:
Kurubaklagiller içinde, antitriptik faktörü en düşük olan mercimektir. Mercimek, besinlerin glisemik indeks değerlerine göre sıralanan tabloda da ilk sırada, yani glisemik indeksi en düşük olan besindir. Besinlerin glisemik indeks değeri diyabetli hastalar için önem taşır. Diyabetli kişilerin diyetlerinin glisemik indeksi düşük olduğunda kan şekerleri daha iyi kontrol altına alınır.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi vitaminler içinde en dayanıksız olan vitaminidir?
Seçenekler
A
A vitamini
B
B vitamini
C
C vitamini
D
D vitamini
E
E vitamini
Açıklama:
Vitaminler içinde en dayanıksız olan C vitaminidir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi Riboflavini göstermektedir?
Seçenekler
A
B1
B
B2
C
B3
D
B5
E
B12
Açıklama:
Riboflavin, B2 ile gösterilmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 73
I. Proteinler pişirmede ısı etkisi ile denatüre olurlar.
II. Denaturasyon proteinin enzim ya da antikor olarak görev yapma özelliğini yitirmesine yol açan bir işlemdir.
III. Besinlerdeki proteinin pişme ile denatüre olması ise hazmını kolaylaşır.
IV. Maillard reaksiyonu kimyasal olarak “esmerleşme” olarak adlandırılan reaksiyonlar içinde yer alır.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
II. Denaturasyon proteinin enzim ya da antikor olarak görev yapma özelliğini yitirmesine yol açan bir işlemdir.
III. Besinlerdeki proteinin pişme ile denatüre olması ise hazmını kolaylaşır.
IV. Maillard reaksiyonu kimyasal olarak “esmerleşme” olarak adlandırılan reaksiyonlar içinde yer alır.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Proteinler pişirmede ısı etkisi ile denatüre olurlar. Denaturasyon proteinin enzim ya da antikor olarak görev yapma özelliğini yitirmesine yol açan bir işlemdir.
Besinlerdeki proteinin pişme ile denatüre olması ise hazmını kolaylaşır ve vücuda alınan
protein miktarında azalmaya neden olmaz. Ancak proteinler 140°C’den yukarı kuru ısıda
karbonhidratlarla bir arada olduğunda, karbonhidratların aldehit grupları ile proteinlerin
serbest amino asit grupları arasında oluşan Maillard reaksiyonu nedeniyle özellikle elzem
amino asitlerden lizinin kullanılması engellenmekte ve yiyeceğin protein değeri düşmektedir. Bu tip kayıplar fırınlanan sütlü tatlıların ve keklerin yüzeyinde oluşur. Bu durum
kahverengileşme ile kendini gösterir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Besinlerdeki proteinin pişme ile denatüre olması ise hazmını kolaylaşır ve vücuda alınan
protein miktarında azalmaya neden olmaz. Ancak proteinler 140°C’den yukarı kuru ısıda
karbonhidratlarla bir arada olduğunda, karbonhidratların aldehit grupları ile proteinlerin
serbest amino asit grupları arasında oluşan Maillard reaksiyonu nedeniyle özellikle elzem
amino asitlerden lizinin kullanılması engellenmekte ve yiyeceğin protein değeri düşmektedir. Bu tip kayıplar fırınlanan sütlü tatlıların ve keklerin yüzeyinde oluşur. Bu durum
kahverengileşme ile kendini gösterir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 74
I. Bol yağda kızartmada kullanılan yağ 3 defadan fazla kullanılmalıdır.
II. Kızartma için en uygun yağlar çoklu doymamış yağ asidi içeriği yüksek olan mısırözü,
ayçiçek yağı gibi sıvı yağlardır.
III. Pilava ya da çorbaya konulan tereyağ yakılmalıdır.
IV. Yağ, uzun süre yüksek ısıya maruz kalırsa yağ asidi moleküllerindeki parçalanma sonucu, içinde vücut için zararlı maddeler oluşur.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
II. Kızartma için en uygun yağlar çoklu doymamış yağ asidi içeriği yüksek olan mısırözü,
ayçiçek yağı gibi sıvı yağlardır.
III. Pilava ya da çorbaya konulan tereyağ yakılmalıdır.
IV. Yağ, uzun süre yüksek ısıya maruz kalırsa yağ asidi moleküllerindeki parçalanma sonucu, içinde vücut için zararlı maddeler oluşur.
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
II ve IV
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Yağ, uzun süre yüksek ısıya maruz kalırsa yağ asidi moleküllerindeki parçalanma sonucu, içinde vücut için zararlı maddeler oluşur. Bunlar peroksitler, aldehitler,
ketonlar, çeşitli hidrokarbon monomer ve polimerleridir. Bu durum daha çok kızartma
yaparken yağın aşırı ısınması ile oluşur. Bol yağda kızartmada bu olay daha az oluşursa
da kullanılan yağ atılmayıp tekrar ısıtılırsa oluşan zararlı madde miktarı da artar. Yağın
bekletildiği ortamın ısı derecesi ve ışık da bu olayda etkilidir. Bu nedenle yağlar serin ve
karanlık yerlerde saklanmalı ve kızartma sırasında yağın aşırı ısınıp dumanlanmamasına dikkat etmeli, bol yağda kızartmada kullanılan yağ 3 defadan fazla kullanılmamalıdır.
Kızartma için en uygun yağlar çoklu doymamış yağ asidi içeriği yüksek olan mısırözü,
ayçiçek yağı gibi sıvı yağlardır. Bu yağların dumanlanma noktaları diğer yağlara göre daha
yüksektir. Ayrıca, pilava ya da çorbaya konulan tereyağ yakılmamalıdır. Doğru cevap C seçeneğidir.
ketonlar, çeşitli hidrokarbon monomer ve polimerleridir. Bu durum daha çok kızartma
yaparken yağın aşırı ısınması ile oluşur. Bol yağda kızartmada bu olay daha az oluşursa
da kullanılan yağ atılmayıp tekrar ısıtılırsa oluşan zararlı madde miktarı da artar. Yağın
bekletildiği ortamın ısı derecesi ve ışık da bu olayda etkilidir. Bu nedenle yağlar serin ve
karanlık yerlerde saklanmalı ve kızartma sırasında yağın aşırı ısınıp dumanlanmamasına dikkat etmeli, bol yağda kızartmada kullanılan yağ 3 defadan fazla kullanılmamalıdır.
Kızartma için en uygun yağlar çoklu doymamış yağ asidi içeriği yüksek olan mısırözü,
ayçiçek yağı gibi sıvı yağlardır. Bu yağların dumanlanma noktaları diğer yağlara göre daha
yüksektir. Ayrıca, pilava ya da çorbaya konulan tereyağ yakılmamalıdır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 75
Klorofil hangi renk pigment içermektedir?
Seçenekler
A
Yeşil
B
Kırmızı
C
Sarı
D
Beyaz
E
Turuncu
Açıklama:
Klorofil, yeşil renkli pigment içermektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 76
Sebze ve meyvelerin hazırlama ve pişirilmesi sırasında genel olarak alınacak önlemler arasında aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır?
Seçenekler
A
Köklü olanların kökü alındıktan sonra önce yıkanır, sonra doğranır.
B
Yıkanıp doğranan sebze ve meyve doğrudan soğuk suya atılarak pişirilir.
C
Sebze ve meyve pişirilirken yeterince su konur, pişme suyu atılmaz ve tarifede belirtilen sürede pişme işlemine son verilir.
D
Salataların sirke ve limonu salata servise çıkarken eklenir.
E
Çimlenmiş patateslerde kabuğa yakın bölümde bulunan ve toksik etki gösteren solanin maddesi daha da arttığından çimlenmiş patatesler tüketilmemelidir.
Açıklama:
Sebze ve meyvelerin hazırlama ve pişirilmesi sırasında genel olarak alınacak önlemler aşağıdaki gibi sıralanabilir.
- Köklü olanların kökü alındıktan sonra diğerleri önce yıkanır sonra doğranır. Doğranan sebze ve meyve bekletilmez. Araştırmalar, ev kadınlarının sebzeleri önce doğradığını sonra yıkadığını göstermektedir. Bu uygulama yanlış bir uygulamadır, doğrandıktan sonra yıkanan sebzelerde hem vitamin hem de mineral kaybı daha çok olur.
- Yıkanıp doğranan sebze ve meyve doğrudan kaynar suya atılarak pişirilir. Böylece kısa sürede pişmesi sağlanır. Sebze ve meyve hiçbir zaman soğuk suda pişirilmeye başlanmaz. • Sebze ve meyve pişirilirken yeterince su konur, pişme suyu atılmaz ve tarifede belirtilen sürede pişme işlemine son verilir. Pişme süresinin uzaması besin kaybını artırır.
- Salataların sirke ve limonu salata servise çıkarken eklenir. Önce eklenmesi durumunda besin kaybı artar.
- Çürümüş sebze ve meyveler kesinlikle tüketilmemelidir
- Çimlenmiş patateslerde kabuğa yakın bölümde bulunan ve toksik etki gösteren solanin maddesi daha da arttığından çimlenmiş patatesler tüketilmemelidir.
Soru 77
Yumurta kaç °C'de saklanır?
Seçenekler
A
3
B
5
C
7
D
9
E
11
Açıklama:
Yumurta 7°C saklanır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 78
Serviste hasta personel çalıştırılmaz ve bulaşıklar yıkandıktan sonra strelize edilir. Sterilizasyon 75-80°C’de kaç dakikada yapılmaktadır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Serviste hasta personel çalıştırılmaz ve bulaşıklar yıkandıktan sonra strelize edilir. Sterilizasyon 75-80°C’de 2 dakikada yapılmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 79
Yumurta kaç dakika pişirildiğinde sarısı koyulaşır,
akıcılığı olmaz ancak katılaşmaz?
akıcılığı olmaz ancak katılaşmaz?
Seçenekler
A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
Yumurta 5 dakika pişirildiğinde sarısı koyulaşır,
akıcılığı olmaz ancak katılaşmaz. Doğru cevap C seçeneğidir.
akıcılığı olmaz ancak katılaşmaz. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 80
Pudra şekerinin nem çekerek topaklanmasını önlemek
için, içine % kaç oranında mısır nişastası eklenmektedir?
için, içine % kaç oranında mısır nişastası eklenmektedir?
Seçenekler
A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
Pudra şekerinin nem çekerek topaklanmasını önlemek
için, içine %3 oranında mısır nişastası eklenmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
için, içine %3 oranında mısır nişastası eklenmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi ısıya en dayanıklı B grubu vitamin çeşididir?
Seçenekler
A
Thiamin (B1)
B
Riboflavin (B2)
C
Niasin
D
Folik asit
E
B12
Açıklama:
Niasin ise B grubu vitaminler içinde ısıya en dayanıklı vitamindir. Yemekleri pişirme sırasında kayba uğramaz.
Soru 82
Sıcak yemeklerin beğenilir olabilmesi için genellikle kaç derecede servis edilmesi gerekir?
Seçenekler
A
40-45°C
B
50-55°C
C
60-65°C
D
70-75°C
E
80-85°C
Açıklama:
Yemeğin beğenilir olabilmesi için yiyeceğin bireye belirli bir sıcaklıkta ulaşması gerekir. Sıcak yemeklerin 60-65°C’de olması istenir
Soru 83
1. Genellikle genç hayvan etlerindeki görünür yağ daha sarı ve gevşek, yaşlı olanlarınkinde daha beyaz ve sert olur.
2. Hayvanın hareketli kısımlarından (boyun ve bacaklar) elde edilen etlerde bağ dokusu daha fazla olduğundan bu kısımların kıyma olarak değerlendirilmesi ya da haşlama yöntemi ile pişirilmesi daha uygun olur.
3. Hayvanın daha az hareketli kısımlarından (sırt) elde edilen etler ise daha az bağ dokusu içerdiklerinden ızgara için daha uygundur.
Yukarıda kırmızı et ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Hayvanın hareketli kısımlarından (boyun ve bacaklar) elde edilen etlerde bağ dokusu daha fazla olduğundan bu kısımların kıyma olarak değerlendirilmesi ya da haşlama yöntemi ile pişirilmesi daha uygun olur.
3. Hayvanın daha az hareketli kısımlarından (sırt) elde edilen etler ise daha az bağ dokusu içerdiklerinden ızgara için daha uygundur.
Yukarıda kırmızı et ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Genellikle genç hayvan etlerindeki görünür yağ daha beyaz ve sert, yaşlı olanlarınkinde daha sarı ve gevşek olur. Hayvanın hareketli kısımlarından (boyun ve bacaklar) elde edilen etlerde bağ dokusu daha fazla olduğundan bu kısımların kıyma olarak değerlendirilmesi ya da haşlama yöntemi ile pişirilmesi daha uygun olur. Hayvanın daha az hareketli kısımlarından (sırt) elde edilen etler ise daha az bağ dokusu içerdiklerinden ızgara için daha uygundur.
Soru 84
1. Taze balığın eti diri ve serttir.
2. Gözleri parlak ve çukurlaşmamıştır.
3. Pullu balıklarda pullar deriden kolay dökülür.
Yukarıda taze balıkla ilgili verilen ipuçlarından hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Gözleri parlak ve çukurlaşmamıştır.
3. Pullu balıklarda pullar deriden kolay dökülür.
Yukarıda taze balıkla ilgili verilen ipuçlarından hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Balıklar iç organları ile satışa sunulduklarından çabuk bozulurlar. Barsaklardaki bakteriler balık uygun ortamda tutulmazsa hızla iç kısımlara yayılır ve balık bayatlar. Bu nedenle balığı taze olarak satın almak büyük önem taşır. Taze balığın eti diri ve serttir, kuyruk kısmından tutulursa eğilip bükülmez dik durur. Gözleri parlak ve çukurlaşmamıştır. Pullu balıklarda pullar deriden kolay ayrılmaz, solungaçlar parlak kırmızı ve kanlıdır.
Soru 85
1. Beyaz etli balıklar daha az yağlı ve daha çok jelatin içerir.
2. Izgara ve tavada pişirmeye uygun oldukları kadar haşlama için de çok uygundurlar.
3. Bu tür balıklara örnekler palamut, uskumru, kılıç ve torik gibi balıklardır.
Yukarıda beyaz etli balıklarla ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Izgara ve tavada pişirmeye uygun oldukları kadar haşlama için de çok uygundurlar.
3. Bu tür balıklara örnekler palamut, uskumru, kılıç ve torik gibi balıklardır.
Yukarıda beyaz etli balıklarla ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Balıklar et renklerine göre siyah etli ve beyaz etli olmak üzere ikiye ayrılır. Beyaz etliler daha az yağlı ve daha çok jelatin (kasları kemiğe bağlayan kısımlarda daha çok bulunan protein) içerir. Bu tür balıkların sindirimi daha kolay ve ızgara ve tavada pişirmeye uygun oldukları kadar haşlama için de çok uygundurlar. Bu balıklara örnek olarak, levrek, kefal, barbunya, lüfer, dil, pisi, çipura ve kırlangıç balıkları gösterilebilir. Genelde siyah etli balıklar beyaz etlilere göre daha yağlıdır ve daha az jelatin içerir, bu nedenle haşlamaya uygun değildirler ve hazımları beyaz ete göre daha zordur. Bu tür balıklara örnekler palamut, uskumru, kılıç ve torik gibi balıklardır. Bazı balıklarda hem beyaz et hem de siyah et bulunur. Buna güzel bir örnek de kalkan balığıdır.
Soru 86
1. Dumanlanma noktası tereyağı ve margarin gibi katı yağlarda daha yüksektir.
2. Geniş tavalar ve yağ içinde kızartılan üründen kalan kırıntılar (un, galeta vb kırıntıları) yağın dumanlanma noktasını düşürür.
3. Dumanlanma noktası düşük olan, bir başka deyişle çabuk ısınan yağlar kızartma için uygun değildir.
Yukarıda yağların dumanlanma noktasıyla ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Geniş tavalar ve yağ içinde kızartılan üründen kalan kırıntılar (un, galeta vb kırıntıları) yağın dumanlanma noktasını düşürür.
3. Dumanlanma noktası düşük olan, bir başka deyişle çabuk ısınan yağlar kızartma için uygun değildir.
Yukarıda yağların dumanlanma noktasıyla ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Yağlar ısı etkisi ile yapı değiştirirler. Yağlarda yüksek sıcaklıkta uçucu gazlar oluşur. Tava üzerinde duman çıkışı olarak görülen bu gaz çıkışının başladığı ısı derecesine dumanlanma noktası denir. Yağlar dumanlanma başladıktan sonra ısı kontrolü yapılmayıp uzun süre yüksek ısıya maruz kalırsa alev alıp yanar. Dumanlanma noktası düşük olan, bir başka deyişle çabuk ısınan yağlar kızartma için uygun değildir. Genelde katı yağlarda dumanlanma noktası düşüktür ve kızartma için uygun değildirler. Dumanlanma noktası sıvı yağlarda daha yüksektir ve kızartma için bu yağlar kullanılır. Geniş tavalar ve yağ içinde kızartılan üründen kalan kırıntılar (un, galeta vb kırıntıları) yağın dumanlanma noktasını düşürür. Her yağın dumanlanma noktası aynı değildir (Tablo 5.1). Kızartma için en uygun yağlar çoklu doymamış yağ içerikleri yüksek olan mısır özü ve ayçiçek yağlarıdır.
Soru 87
1. Pek çok tarife için normal granüllü şeker kullanımı yeterli olur, ancak ince granüllü şeker suda daha kolay erir ve yumurta ile çırpılırken daha iyi hava tutar.
2. Kahverengi şeker, rafine edilmemiş şeker kamışından elde edilen şekerdir. Kahverengi renk ne kadar koyu olursa şekerin tadı da o kadar keskin olur.
3. Pudra şekeri granüle şekerin ince toz haline gelene kadar öğütülmesi ile elde edilir ve nem çekerek topaklanmasını önlemek için, içine %3 oranında mısır nişastası eklenmektedir.
Yukarıda şeker çeşitleriyle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Kahverengi şeker, rafine edilmemiş şeker kamışından elde edilen şekerdir. Kahverengi renk ne kadar koyu olursa şekerin tadı da o kadar keskin olur.
3. Pudra şekeri granüle şekerin ince toz haline gelene kadar öğütülmesi ile elde edilir ve nem çekerek topaklanmasını önlemek için, içine %3 oranında mısır nişastası eklenmektedir.
Yukarıda şeker çeşitleriyle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Piyasada bulunan şekerler iki kaynaktan gelir. Bunlar şeker pancarı ve şeker kamışından elde edilen granüle şekerlerdir. Granüle şeker, her iki besinden. ekstrakte edilen şurubun rafinasyonu sonrasında kristalize edilmesi ile elde edilir. Kristaller uygulanan yönteme göre ince ya da kalın olur. Pek çok tarife için normal granüllü şeker kullanımı yeterli olur, ancak ince granüllü şeker suda daha kolay erir ve yumurta ile çırpılırken daha iyi hava tutar. Bu nedenle yumurta beyazı ve şekerin hızlı çırpılması ile elde edilen mereng (beze), ince şekerle daha iyi sonuç verir. Kahverengi şeker, rafine edilmemiş şeker kamışından elde edilen şekerdir. Kahverengi renk ne kadar koyu olursa şekerin tadı da o kadar keskin olur ve kahverengi şekerle yapılan tatlıların rengi de kahverengi şeker koyuluğunda olur. Pudra şekeri olarak adlandırılan şeker, granüle şekerin ince toz haline gelene kadar öğütülmesi ile elde edilen şekerdir. Pudra şekerinin nem çekerek topaklanmasını önlemek için, içine %3 oranında mısır nişastası eklenmektedir.
Soru 88
1. Tuz en kolay elde edilen mineraldir.
2. Günlük ideal tuz tüketimini 15 gram olmalıdır.
3. Tuz besini koruyucu etki yaptığından saklamada kullanılan önemli bir maddedir.
Yukarıda tuz ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Günlük ideal tuz tüketimini 15 gram olmalıdır.
3. Tuz besini koruyucu etki yaptığından saklamada kullanılan önemli bir maddedir.
Yukarıda tuz ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Tuz en kolay elde edilen mineraldir. Deniz suyunun buharlaştırılması yolu ile elde edilen tuz, içinde bulunabilecek yabancı madde ve mikroorganizmalardan arındırılarak piyasaya verilir. Günlük tuz tüketiminin 6 gramı geçmemesi gerekir. Fazla tuz tüketiminin yüksek tansiyonla ilişkisi olduğunu gösteren çalışmalar vardır. Türkiye’de son yapılan araştırmalar günlük tuz tüketiminin 18 grama kadar çıktığını göstermektedir. Ancak tuz aynı zamanda besini koruyucu etki yaptığından saklamada kullanılan önemli bir maddedir. Turşu ve peynir yapımında, zeytinin işlenip saklanmasında bu özelliğinden yararlanılır.
Soru 89
1. Kurubaklagiller alkali ortamda zor pişerken asitli ortamda daha kısa sürede pişer.
2. En kısa sürede pişen kurubaklagil mercimektir.
3. Fasulyeler özellikle de soya fasülyesi en geç pişen gruptadır.
Yukarıda kurubaklagiller ve pişirme süreleriyle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. En kısa sürede pişen kurubaklagil mercimektir.
3. Fasulyeler özellikle de soya fasülyesi en geç pişen gruptadır.
Yukarıda kurubaklagiller ve pişirme süreleriyle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Kurubaklagiller asitli ortamda zor pişerken alkali ortamda daha kısa sürede pişer. Toplu beslenme yapılan kurumlarda pişirme süresini kısaltmak amacıyla kurubaklagillere karbonat eklemesi yapılmaktadır. Karbonat pişirme süresini kısaltır ama B grubu vitaminlerinde kayba neden olur. En kısa sürede pişen kurubaklagil mercimektir. Fasulyeler özellikle de soya fasülyesi en geç pişen gruptadır. Asitli yiyecekler kurubaklagillerin yumuşamasını geciktirdiğinden kurubaklagiller yıkanıp suda gerekli süre ıslatıldıktan sonra haşlanmalı, yeme yumaşaklığına geldikleri tadılarak belirlendikten sonra içlerine diğer lezzet vermek üzere belirlenen besinler eklenmelidir. Özellikle domates, salça gibi asitli malzemeler daha sonra eklenmelidir.
Soru 90
1. Genelde siyah etli balıklar beyaz etlilere göre daha yağlıdır ve daha az jelatin içerir. 2. Siyah etli balıklar haşlamaya daha uygundur. 3. Hazımları beyaz etli balıklara göre daha kolaydır. Yukarıda siyah etli balıklarla ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Genelde siyah etli balıklar beyaz etlilere göre daha yağlıdır ve daha az jelatin içerir, bu nedenle haşlamaya uygun değildirler ve hazımları beyaz ete göre daha zordur. Bu tür balıklara örnekler palamut, uskumru, kılıç ve torik gibi balıklardır.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi besinleri pişirme amaçlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Lezzetlerini arttırmak
B
Fiyatlarını ucuzlatmak
C
Besin değerlerini korumak
D
Hazmedilmelerini kolaylaştırmak
E
Renk, koku ve tat özelliklerini korumak
Açıklama:
Besinleri pişirmede amaç, lezzetlerini arttırmak, hazmedilmelerini kolaylaştırmak, bu arada kendilerine özgü renk, koku, tat ve besin değerlerini kaybetmemelerini sağlamaktır.
Soru 92
Vitaminler içinde ısıya en dayanıklı olan hangisidir?
Seçenekler
A
A vitamini
B
B1 vitamini
C
B2 vitanimi
D
B12 vitamini
E
C vitamini
Açıklama:
A vitamini ısıya ve alkaliye oldukça dayanıklıdır.
Soru 93
Yemeğe uygun şekil ve kıvam verilmesinde en önemli faktör hangisidir?
Seçenekler
A
Fiyat kontrolü
B
Lezzet kontrolü
C
Renk, koku ve tat kontrolü
D
Isı, nem ve zaman kontrolü
E
Tazelik kontrolü
Açıklama:
Yemeğe uygun şekil ve kıvam verilmesinde en önemli faktör ısı, nem ve zaman kontrolüdür. Bu üç faktör ne kadar iyi ayarlanırsa yemeğin kalitesi o kadar iyi olur.
Soru 94
Pişmiş bir yemek servise kadar bekletilirken ısısının en az kaç derece olmalıdır?
Seçenekler
A
20°C’nin üzerinde
B
40°C’nin üzerinde
C
60°C’nin üzerinde
D
80°C’nin üzerinde
E
90°C’nin üzerinde
Açıklama:
Pişmiş bir yemek servise kadar bekletilirken ısısının 60°C’nin üzerinde olması sağlanmalıdır.
Soru 95
Yumurtaların kaynar suya kırılarak pişirildiği yönteme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Poşe
B
Beze
C
Omlet
D
Graten
E
Rafadan
Açıklama:
Yumurtalar kaynar suya kırılarak da pişirilebilir, bu tür pişirme yöntemine Türkçe’de “poşe” denilmektedir.
Soru 96
Pişirmeden önce kuru fasulye ıslatma süresi ne kadar olmalıdır?
Seçenekler
A
En az 3 saat
B
En az 6 saat
C
En az 12 saat
D
En az 24 saat
E
En az 48 saat
Açıklama:
Islatma süresi kuru fasulye için en az 24 saat olmalıdır.
Soru 97
Etlerin özel hazırlanmış bir solusyon içinde en az 24 saat tutularak yumuşatılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
İzolasyon
B
Marinasyon
C
Fermantasyon
D
Karamelizasyon
E
Pastörizasyon
Açıklama:
Etler özel hazırlanmış bir solusyon içinde (Marinasyon solusyonu) en az 24 saat tutulursa yumuşatılması mümkün olur.
Soru 98
Peynirle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Peynir üretiminin en fazla olduğu ülkeler Amerika, Fransa ve Almanya’dır.
B
Peynir M.Ö. 8000 yılından beri bilinen ve yapılan bir süt ürünüdür.
C
Dünya’da mevcut peynir türlerinin sayısı 2000’in üzerindedir.
D
Fransa peynir ihracatında birinci sıradadır.
E
Peynir tüketiminde ilk sırada Türkiye vardır.
Açıklama:
Peynir tüketiminde ilk sırada Yunanistan ikinci sırada Fransa yer almaktadır.
Soru 99
Sebze ve meyvelerde vitamin ve mineral yanında bol miktarda bulunan, vücutta oluşan ve serbest radikal denilen vücut için zararlı ögelerle birleşerek onların vücuda zarar vermesini önleme özellikleri olan maddelere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Antioksidan
B
Klorofil
C
Karoten
D
Likopen
E
Antosiyanin
Açıklama:
Sebze ve meyvelerde vitamin ve mineral yanında bol miktarda da antioksidan denilen maddeler bulunur. Antioksidanların vücutta oluşan ve serbest radikal denilen vücut için zararlı ögelerle birleşerek onların vücuda zarar vermesini önleme özellikleri vardır.
Soru 100
Tahıllarda bulunan bir prolamin proteini olan gliadine karşı hassasiyetin yol açtığı hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Diyabet
B
Çölyak
C
Obezite
D
Alzheimer
E
Ülser
Açıklama:
Çölyak hastalığında olduğu gibi bazı kişilerde bir prolamin proteini olan gliadine karşı hassasiyet vardır. Bu hastaların glutensiz diyet almaları gerekir.
Soru 101
Besin hazırlama ve pişirmede en fazla kayba uğrayan besin maddeleri hangileridir?
Seçenekler
A
Vitaminler-Proteinler
B
Mineraller-Karbonhidratlar
C
Proteinler-Yağlar
D
Vitaminler-Mineraller
E
Karbonhidratlar-Yağlar
Açıklama:
Diğerleri de kayba uğrar ama en fazla uğrayanlar vitaminler ve proteinlerdir. Cevap a şıkkıdır.
Soru 102
Yiyeceklere beyaz rengi veren madde hangisidir?
Seçenekler
A
Flavon
B
Klorofil
C
Karoten
D
Antosiyanin
E
Miyoglobin
Açıklama:
Klorofil yeşil, Karoten sarı, antosiyanin kırmızı ve miyoglobin ete kırmızı rengi verir. Cevap a şıkkıdır.
Soru 103
Bakteri üreme olasılığı en yüksek olan yiyecekler hangileridir?
Seçenekler
A
Et,süt,yumurta
B
Yumurta,brokoli,kuru fasülye
C
Kuru fasülye, süt,et
D
Nohut, süt, yumurta
E
Nohut,brokoli,ekmek
Açıklama:
En yüksek diye sorulduğu için cevap a şıkkıdır.
Soru 104
Tavuk için en sağlıklı pişirme yöntemi hangisidir?
Seçenekler
A
Buharda
B
Izgara
C
Tavada kızartma
D
Fırında
E
Haşlama
Açıklama:
Diğerleri de yapılır ama en sağlıklı diye sorulduğu için cevap a şıkkıdır.
Soru 105
Yumurta çok iyi bir................ ve ..................kaynağıdır.
Boşluğa gelmesi gereken ifadeler hangileridir?
Boşluğa gelmesi gereken ifadeler hangileridir?
Seçenekler
A
Protein-Demir
B
Protein-Vitamin
C
Vitamin-Demir
D
Vitamin-Yağ
E
Demir-Karbonhidrat
Açıklama:
Yumurta diye sorulduğu için cevap a şıkkıdır.
Soru 106
Hangileri süt grubunda yer alan besinlerdir?
Seçenekler
A
Süt tozu-yoğurt-peynir
B
Krema-tereyağı-peynir
C
Tereyağı-Yoğurt-Süt tozu
D
Süt tozu-Tereyağı-Krema
E
Krema-Peynir-Süt tozu
Açıklama:
Krema ve tereyağ bu grupta yer almaz. Cevap A şıkkıdır.
Soru 107
Hangisi sebze ve meyvelerin hazırlama ve pişirilmesi sırasında yapılmaması gerekenlerdendir?
Seçenekler
A
Önce yıkanıp sonra doğranmalı
B
Doğrudan kaynar suya atılarak pişirmek
C
Pişirme suyunu atmak
D
Sirke ve limonu servise çıkarırken eklemek
E
Pişirme süresini uzatmamak
Açıklama:
Sebze ve meyve pişirilirken yeterince su konur, pişme suyu atılmaz ve tarifede belirtilen sürede pişme işlemine son verilir. Pişme süresinin uzaması besin kaybını
artırır.
artırır.
Soru 108
Her türlü unlu börek, çörek ve tatlı yapımına en uygun un hangisidir?
Seçenekler
A
Buğday unu
B
Yulaf unu
C
Çavdar unu
D
Mısır unu
E
Arpa unu
Açıklama:
En uygun diye sorulduğu için cevap a şıkkıdır.
Soru 109
Hangisinde Maillard reaksiyonu görülmez?
Seçenekler
A
Krem karamel
B
Fırında sütlaç
C
Kazan dibi
D
Ekmek kabuğu
E
Kek kabuğu
Açıklama:
Krem karamelde karamelizasyon vardır. Diğerlerinde yoktur. Cevap aşıkkıdır.
Soru 110
Kızartma için en uygun yağlar hangileridir?
Seçenekler
A
Mısır özü-Ayçiçek
B
Tereyağ-Zeytinyağı
C
Zeytinyağı-Margarin
D
Ayçiçek-Tereyağ
E
Mısırözü-Margarin
Açıklama:
Tereyağ ve margarin kesinlikle kullanılmamalıdır. Cevap A şıkkıdır.
Soru 111
- Yemeğin içine konulacak besinler kaliteli olmalıdır.
- Yemeğin besin değeri korunmalıdır.
- Yemeğin lezzeti hoşa gider olmalıdır, görünüşü çok önemli değildir.
- Yemek temiz ortamda hazırlanmalı, besin zehirlenmesine neden olacak ortamlar varsa yemek yapımı bırakılmalıdır.
Seçenekler
A
I,II
B
II,IV
C
I,III,IV
D
II,III
E
I,IV
Açıklama:
• Yemeğin içine konulacak besinler kaliteli olmalıdır.
• Yemeğin besin değeri korunmalıdır.
• Yemeğin lezzeti ve görünüşü hoşa gider olmalıdır.
• Yemek temiz ortamda hazırlanmalı, besin zehirlenmesine neden olacak ortamlar
kontrol altına alınmalıdır.
• Yemeğin besin değeri korunmalıdır.
• Yemeğin lezzeti ve görünüşü hoşa gider olmalıdır.
• Yemek temiz ortamda hazırlanmalı, besin zehirlenmesine neden olacak ortamlar
kontrol altına alınmalıdır.
Soru 112
- Kolay okside olur.
- Isının derecesinin yükselmesi ve sürenin uzaması vitamindeki harabiyeti arttırır.
- Vitaminler içinde en dayanıksız olandır.
- Pişirilmiş sebzeler 24 saat buz dolabında bekletildiği zaman vitamininde ortalama %40-80 arasında kayıp oluştuğu görülmüştür.
Seçenekler
A
A vitamini
B
B vitamini
C
C vitamini
D
D vitamini
E
E vitamini
Açıklama:
Vitamin Kayıpları: Vitaminler içinde en dayanıksız olan C vitaminidir. C vitamini
kolay okside olur. Oksidasyon enzim, ısı, ışık, bakır ve demir teması ile hızlanır. Isının
derecesinin yükselmesi ve sürenin uzaması vitamindeki harabiyeti arttırır. Asit ortama
dayanıklı, alkaliye ise hassastır. Sebze ve meyvalar kesildikten ya da soyulduktan sonra
C vitamini okside eden enzim (askorbik asit oksidaz) faaliyete geçer ve C vitamininde
kayıplar başlar. Sebzeler pişirileceğinde kesilir kesilmez sıcakla temas ettirilirse bu enzimin faaliyeti önlenmiş olur. Yemek piştikten sonra bekletilirse ve bekletme yerinin ısısı yükseldikçe C vitaminindeki kayıp miktarı artar. Pişirilmiş sebzeler 24 saat buz dolabında bekletildiği zaman C vitamininde ortalama %40-80 arasında kayıp oluştuğu görülmüştür.
kolay okside olur. Oksidasyon enzim, ısı, ışık, bakır ve demir teması ile hızlanır. Isının
derecesinin yükselmesi ve sürenin uzaması vitamindeki harabiyeti arttırır. Asit ortama
dayanıklı, alkaliye ise hassastır. Sebze ve meyvalar kesildikten ya da soyulduktan sonra
C vitamini okside eden enzim (askorbik asit oksidaz) faaliyete geçer ve C vitamininde
kayıplar başlar. Sebzeler pişirileceğinde kesilir kesilmez sıcakla temas ettirilirse bu enzimin faaliyeti önlenmiş olur. Yemek piştikten sonra bekletilirse ve bekletme yerinin ısısı yükseldikçe C vitaminindeki kayıp miktarı artar. Pişirilmiş sebzeler 24 saat buz dolabında bekletildiği zaman C vitamininde ortalama %40-80 arasında kayıp oluştuğu görülmüştür.
Soru 113
Proteinin enzim ya da antikor olarak görev yapma özelliğini yitirmesine yol açan bir işlemdir.
Yukarıda tanımı verilen kavram hangisidir?
Yukarıda tanımı verilen kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Miyoglobin
B
Riboflavin
C
Oksidasyon
D
Maillard reaksiyonu
E
Denaturasyon
Açıklama:
Proteinler: Proteinler pişirmede ısı etkisi ile denatüre olurlar. Denaturasyon proteinin enzim ya da antikor olarak görev yapma özelliğini yitirmesine yol açan bir işlemdir. Besinlerdeki proteinin pişme ile denatüre olması ise hazmını kolaylaşır ve vücuda alınan protein miktarında azalmaya neden olmaz.
Soru 114
Fazla kullanılmaları ile kanser arasında ilişki olduğunu gösteren çalışmalar olduğundan ..... ve ....... eklenmiş besinleri fazla tüketmekten kaçınmak gerekir. Etlere uygulanacak farklı pişirme dereceleri ile istenen renk değişiklikleri sağlanabilir. Örneğin 55-58°C de pişirilen etlerde renk kırmızı, 60-70°C’de dışı hafif kahverengi ortası pembe, 75-85°C de tamamı kahverengi olur.
Yukarıda boş bırakılan yerlere hangileri gelmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yerlere hangileri gelmelidir?
Seçenekler
A
Antosiyanin - likopen
B
Klorofil-karoten
C
Flavon-antosiyanin
D
Nitrit -nitrat
E
Aldehitler- ketonlar
Açıklama:
Fazla kullanılmaları ile kanser arasında ilişki olduğunu gösteren çalışmalar olduğundan nitrit ve nitrat eklenmiş besinleri fazla tüketmekten kaçınmak gerekir. Etlere uygulanacak farklı pişirme dereceleri ile istenen renk değişiklikleri sağlanabilir.
Örneğin 55-58°C de pişirilen etlerde renk kırmızı, 60-70°C’de dışı hafif kahverengi ortası
pembe, 75-85°C de tamamı kahverengi olur.
Örneğin 55-58°C de pişirilen etlerde renk kırmızı, 60-70°C’de dışı hafif kahverengi ortası
pembe, 75-85°C de tamamı kahverengi olur.
Soru 115
- Bakteri üreme olasılığı en yüksek yiyecekler et, süt, yumurtadır. Etler 1-3, tavuk 3-5, süt, yumurta 15°C saklanır.
- Pişmiş bir yemek servise kadar bekletilirken ısısının 40°C’nin üzerinde olması sağlanmalıdır.
- Serviste hasta personel çalıştırılmaz ve bulaşıklar yıkandıktan sonra strelize edilir. Sterilizasyon 75-80°C’de 2 dakika ya da 100°C’de 30 saniyede olur.
- Bakteriler belirli ısı derecelerinde ürerler. Bu dereceler 10-60°C arasındadır.
Yukarıda yemeğin temizliği ile ilgili verilenlerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I,III
B
III,IV
C
I,IV
D
II,III,IV
E
I,III,IV
Açıklama:
- Bakteri üreme olasılığı en yüksek yiyecekler et, süt, yumurtadır. Etler 1-3°C, tavuk 3-5°C, süt, yumurta 7°C saklanır.
- Pişmiş bir yemek servise kadar bekletilirken ısısının 60°C’nin üzerinde olması sağlanmalıdır.
- Serviste hasta personel çalıştırılmaz ve bulaşıklar yıkandıktan sonra strelize edilir. Sterilizasyon 75-80°C’de 2 dakika ya da 100°C’de 30 saniyede olur.
- Bakteriler belirli ısı derecelerinde ürerler. Bu dereceler 10-60°C arasındadır.
Soru 116
- Thiamin
- Protein
- Riboflavin
- Niasin
- Çinko
Seçenekler
A
I,IV,V
B
I,II,III
C
I,III,IV
D
I,IV
E
III,IV,V
Açıklama:
Etler, protein ve pek çok vitamin (B grubu vitaminlerinden thiamin, riboflavin, niasin)
ve mineral (demir, bakır, çinko) için iyi bir kaynaktır.
ve mineral (demir, bakır, çinko) için iyi bir kaynaktır.
Soru 117
- Sürekli soğuk ortamlarda (buzdolabında 3-4°C) bekletilmesi, uzun süre bekletilecekse dondurulması gerekir.
- Ev koşullarında kullanılan derin dondurucularda derece en çok -10°C olduğundan bekletme en çok üç ay olmalıdır.
- Etler et satış depolarında daha uzun süre bekletilmektedir. Ancak bunun için kullanılan ısı -22°C derecelerdir.
- Hızla dondurulan etlerde oluşan kristaller yavaş dondurulan etlere göre daha küçük oluştuğundan çözülme sırasında hücre kristallerinin patlaması sırasında hücre parçalanması daha az olacağından su kaybı daha az olur.
Seçenekler
A
I,II
B
I,IV
C
I,III
D
II,III
E
IV
Açıklama:
- Sürekli soğuk ortamlarda (buzdolabında 3-4°C) bekletilmesi, uzun süre bekletilecekse dondurulması gerekir.
- Ev koşullarında kullanılan derin dondurucularda derece en çok -20°C olduğundan bekletme en çok üç ay olmalıdır.
- Etler et satış depolarında daha uzun süre bekletilmektedir. Ancak bunun için kullanılan ısı -32°C derecelerdir.
- Hızla dondurulan etlerde oluşan kristaller yavaş dondurulan etlere göre daha küçük oluştuğundan çözülme sırasında hücre kristallerinin patlaması sırasında hücre parçalanması daha az olacağından su kaybı daha az olur.
Soru 118
Çok iri yumurtalarda sarının tam olarak katılaşması 15-17 dakikayı bulabilir. Yumurtalarda pişirme
süresi uzadığında yumurta beyazı ve sarısı arasında ........... oluşur.
Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
süresi uzadığında yumurta beyazı ve sarısı arasında ........... oluşur.
Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Demir sülfür halkası
B
Yeşil halka
C
Poşe
D
Çılbır
E
HDL
Açıklama:
Çok iri yumurtalarda sarının tam olarak katılaşması 15-17 dakikayı bulabilir. Yumurtalarda pişirme
süresi uzadığında yumurta beyazı ve sarısı arasında demir sülfür halkası oluşur.
süresi uzadığında yumurta beyazı ve sarısı arasında demir sülfür halkası oluşur.
Soru 119
- Protein ve şeker içeren besinlerin yüksek sıcaklıkta işlenmesi sırasında oluşmaktadır.
- Ekmek ve keklerin kabuk kısımlarındaki kahverengi rengi veren reaksiyondur.
- Patates ve tahıllarda bulunan asparagin amino asidi ile şekerler arasında reaksiyon oluşması sonrasında da akrilamid denilen bir madde meydana gelmektedir.
Seçenekler
A
Polifenol oksidaz
B
Patulin
C
Maillard reaksiyonu
D
Karamelizasyon
E
Enzimatik esmerleşme
Açıklama:
Maillard (Türkçe okunuşu: Maylard) Reaksiyonu: Bu reaksiyon 1912 yılında Louis
Maillard tarafından tanımlandığı için bu adla anılmaktadır. Reaksiyon protein ve şeker
içeren besinlerin yüksek sıcaklıkta işlenmesi sırasında oluşmaktadır. Kahverengi renk
oluşumu ile ortaya çıkan bu reaksiyona örnekler, fırında sütlaç ve kazan dibidir. Ekmek
ve keklerin kabuk kısımlarındaki kahverengi rengi veren reaksiyon da Maillard reaksiyonudur. Bu reaksiyon sırasında ortaya çıkan melanoidin maddesinin fazla tüketilmesinin sağlık için sakıncalı olabileceğini gösteren çalışmalar vardır. Patates ve tahıllarda bulunan asparagin amino asidi ile şekerler arasında oluşan Maillard reaksiyonu sonrasında da akrilamid denilen bir madde meydana gelmektedir. Bu maddenin de sağlık için sakıncalı olduğu bildirilmektedir. Bu nedenle fazla kızartılmış, kavrulmuş ve yakılmış besin tüketiminden sakınılmalıdır.
Maillard tarafından tanımlandığı için bu adla anılmaktadır. Reaksiyon protein ve şeker
içeren besinlerin yüksek sıcaklıkta işlenmesi sırasında oluşmaktadır. Kahverengi renk
oluşumu ile ortaya çıkan bu reaksiyona örnekler, fırında sütlaç ve kazan dibidir. Ekmek
ve keklerin kabuk kısımlarındaki kahverengi rengi veren reaksiyon da Maillard reaksiyonudur. Bu reaksiyon sırasında ortaya çıkan melanoidin maddesinin fazla tüketilmesinin sağlık için sakıncalı olabileceğini gösteren çalışmalar vardır. Patates ve tahıllarda bulunan asparagin amino asidi ile şekerler arasında oluşan Maillard reaksiyonu sonrasında da akrilamid denilen bir madde meydana gelmektedir. Bu maddenin de sağlık için sakıncalı olduğu bildirilmektedir. Bu nedenle fazla kızartılmış, kavrulmuş ve yakılmış besin tüketiminden sakınılmalıdır.
Soru 120
- Salataların sirke ve limonu önceden eklenir.
- Köklü olanların kökü alındıktan sonra diğerleri önce yıkanır sonra doğranır.
- Sebze ve meyve hiçbir zaman soğuk suda pişirilmeye başlanır.
- Çürümüş sebze ve meyveler kesinlikle tüketilmemelidir.
- Çimlenmiş patateslerde kabuğa yakın bölümde bulunan ve toksik etki gösteren
solanin maddesi daha da arttığından çimlenmiş patatesler tüketilmemelidir.
Seçenekler
A
II,IV,V
B
III,IV
C
I,V
D
I,III,IV,V
E
I,V
Açıklama:
• Köklü olanların kökü alındıktan sonra diğerleri önce yıkanır sonra doğranır. Doğranan sebze ve meyve bekletilmez. Araştırmalar, ev kadınlarının sebzeleri önce doğradığını sonra yıkadığını göstermektedir. Bu uygulama yanlış bir uygulamadır, doğrandıktan sonra yıkanan sebzelerde hem vitamin hem de mineral kaybı daha çok olur.
• Yıkanıp doğranan sebze ve meyve doğrudan kaynar suya atılarak pişirilir. Böylece kısa sürede pişmesi sağlanır. Sebze ve meyve hiçbir zaman soğuk suda pişirilmeye başlanmaz.
• Sebze ve meyve pişirilirken yeterince su konur, pişme suyu atılmaz ve tarifede belirtilen sürede pişme işlemine son verilir. Pişme süresinin uzaması besin kaybını artırır.
• Salataların sirke ve limonu salata servise çıkarken eklenir. Önce eklenmesi durumunda besin kaybı artar.
• Çürümüş sebze ve meyveler kesinlikle tüketilmemelidir
• Çimlenmiş patateslerde kabuğa yakın bölümde bulunan ve toksik etki gösteren
solanin maddesi daha da arttığından çimlenmiş patatesler tüketilmemelidir
• Yıkanıp doğranan sebze ve meyve doğrudan kaynar suya atılarak pişirilir. Böylece kısa sürede pişmesi sağlanır. Sebze ve meyve hiçbir zaman soğuk suda pişirilmeye başlanmaz.
• Sebze ve meyve pişirilirken yeterince su konur, pişme suyu atılmaz ve tarifede belirtilen sürede pişme işlemine son verilir. Pişme süresinin uzaması besin kaybını artırır.
• Salataların sirke ve limonu salata servise çıkarken eklenir. Önce eklenmesi durumunda besin kaybı artar.
• Çürümüş sebze ve meyveler kesinlikle tüketilmemelidir
• Çimlenmiş patateslerde kabuğa yakın bölümde bulunan ve toksik etki gösteren
solanin maddesi daha da arttığından çimlenmiş patatesler tüketilmemelidir
Soru 121
Vitamin kayıpları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Vitaminler içinde en dayanıksız olan B grubu vitaminleridir.
B
Yemek piştikten sonra bekletilirse ve bekletme yerinin ısısı yükseldikçe C vitaminindeki kayıp miktarı artar.
C
A vitamini ısıya ve alkaliye oldukça dayanıklıdır, ancak bu dayanıklılık hava yokluğunda geçerlidir.
D
B grubu vitaminleri suda eridiklerinden yemeğin suyu atılırsa kayba uğrarlar.
E
Folik asiti zengin yeşil sebzeler pişirilip suyu atılırsa vitaminin %90-95’i kaybolur.
Açıklama:
Vitaminler içinde en dayanıksız olan C vitaminidir. C vitamini kolay okside olur. Oksidasyon enzim, ısı, ışık, bakır ve demir teması ile hızlanır. Isının derecesinin yükselmesi ve sürenin uzaması vitamindeki harabiyeti arttırır. Asit ortama dayanıklı, alkaliye ise hassastır. Sebze ve meyvalar kesildikten ya da soyulduktan sonra C vitamini okside eden enzim (askorbik asit oksidaz) faaliyete geçer ve C vitamininde kayıplar başlar. Sebzeler pişirileceğinde kesilir kesilmez sıcakla temas ettirilirse bu enzimin faaliyeti önlenmiş olur. Yemek piştikten sonra bekletilirse ve bekletme yerinin ısısı yükseldikçe C vitaminindeki kayıp miktarı artar. A vitamini ısıya ve alkaliye oldukça dayanıklıdır, ancak bu dayanıklılık hava yokluğunda geçerlidir. Çünkü A vitamini de oksidasyona karşı hassastır. Işık, bakır ve demir temasında oksidasyon hızlanır. Asit ortam kimyasal yapısında değişiklik yaparak trans formunu sis formuna çevirir. Bu durumda A vitamini aktivitesi ¾ oranında kayba uğrar. B grubu vitaminleri de ısı ve ışığa karsı hassas vitaminlerdir ancak bu hassasiyet C vitamini kadar fazla değildir. B grubu vitaminleri suda eridiklerinden yemeğin suyu atılırsa kayba uğrarlar. Bunlardan thiamin (B1) ısıya ve alkaliye hassastır. Yüksek sıcaklıkta pişirmede vitaminde kayıplar olur. Pilav yapılırken pirinç uzun süre kavrulmamalı haşlama tipi pilav yapılmalıdır. Makarna pişirilirken genellikle haşlama suyu atılmaktadır, oysa bu durum B grubu vitaminlerinin kaybı demektir. Bu nedenle makarna haşlanıp suyu dökülmeden pilav gibi suyu içinde pişirilmelidir. Pişirme ile en çok kayba uğrayan B vitaminlerinden biri de folik asittir. Bu vitaminden zengin yeşil sebzeler pişirilip suyu atılırsa vitaminin %90-95’i kaybolur.
Doğru cevap A'dır.
Doğru cevap A'dır.
Soru 122
I. Peroksitler
II.Aldehitler
III.Ketonlar
IV. Polimerler
Yukarıdakilerden hangileri uzun süre yüksek ısıya maruz kalan yağın içinde oluşan, vücut için zararlı maddelerdendir?
II.Aldehitler
III.Ketonlar
IV. Polimerler
Yukarıdakilerden hangileri uzun süre yüksek ısıya maruz kalan yağın içinde oluşan, vücut için zararlı maddelerdendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve IV
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Yağ, uzun süre yüksek ısıya maruz kalırsa yağ asidi moleküllerindeki parçalanma sonucu, içinde vücut için zararlı maddeler oluşur. Bunlar peroksitler, aldehitler, ketonlar, çeşitli hidrokarbon monomer ve polimerleridir.
Doğru cevap E'dir.
Doğru cevap E'dir.
Soru 123
Aşağıdaki maddelerden hangisi sebzelere beyaz rengi verir?
Seçenekler
A
Klorofil
B
Karoten
C
Flavon
D
Antosiyanin
E
Likopen
Açıklama:
Sebzelere renk veren maddeler; klorofil (yeşil), karoten (sarı, kavuniçi), flavon (beyaz), antosiyanin ve likopen (kırmızı)dir.
Doğru cevap C'dir.
Doğru cevap C'dir.
Soru 124
Aşağıdaki maddelerden hangisi ete renk veren maddedir?
Seçenekler
A
Flavon
B
Miyoglobin
C
Antosiyonin
D
Likopen
E
Karoten
Açıklama:
Sebzelere renk veren maddeler; klorofil (yeşil), karoten (sarı, kavuniçi), flavon (beyaz), antosiyanin ve likopen (kırmızı), ete renk veren madde miyoglobin (kırmızı) gibi.
Soru 125
I. Esterler
II.Amonyak
III.Kükürtlü maddeler
IV.Ketonlar
Yukarıdaki maddelerden hangisi ya da hangileri sebzelere güçlü koku verir?
II.Amonyak
III.Kükürtlü maddeler
IV.Ketonlar
Yukarıdaki maddelerden hangisi ya da hangileri sebzelere güçlü koku verir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Etlere koku veren maddeler amin, amonyak, hidrojen sülfid ve organik asitler gibi uçucu bileşiklerdir. Amino asitlerin ısı etkisi ile parçalanmasından açığa çıkarlar. Sebzelerin kokusu ise, esterler, aldehitler, ketonlar, organik asitler ve kükürtlü maddelerden ileri gelir. Esterler, aldehitler ve ketonlar hafif koku veren maddelerdir.Kükürtlü maddeler ise sebzeye kuvvetli bir koku verirler. Bu tip sebzeler soğan, sarımsak, karnabahar ve lahanadır. Sebze uzun süre pişirilirse koku hafifler.
Doğru cevap C'dir.
Doğru cevap C'dir.
Soru 126
Et ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Hayvanın yaşı, bağ dokusu yapı ve miktarı etin yumuşaklığına etki eder.
B
Kuzu ve dana etleri koyun ve sığır etlerine göre daha genç olduklarından daha yumuşak olur.
C
Genç hayvan etleri daha koyu kırmızı ve daha yağlı, yaşlı hayvan etleri daha açık kırmızı ve daha az yağlıdır.
D
Hayvanın hareketli kısımlarından (boyun ve bacaklar) elde edilen etlerde bağ dokusu daha fazla olduğundan bu kısımların kıyma olarak değerlendirilmesi ya da haşlama yöntemi ile pişirilmesi daha uygun olur.
E
Hayvanın daha az hareketli kısımlarından (sırt) elde edilen etler ise daha az bağ dokusu içerdiklerinden ızgara için daha uygundur.
Açıklama:
Etler yemek olarak pişirileceğinde hayvandan elde edilen kısımlarına uygun yöntemler seçilir. Et yemeğinde istenen ve beklenen, etlerin yumuşaklığıdır. Etin yumuşaklığına pek çok faktör etki eder, bunlar hayvanın yaşı ve bağ dokusu yapı ve miktarıdır. Kuzu ve dana etleri koyun ve sığır etlerine göre daha genç olduklarından daha yumuşak olur. Genç hayvan etleri daha açık kırmızı ve daha az yağlı, yaşlı hayvan etleri daha koyu kırmızı ve daha yağlıdır. Etin üzerindeki yağlı kısım hayvanın yaşı için bir ipucu verebilir. Genellikle genç hayvan etlerindeki görünür yağ daha beyaz ve sert, yaşlı olanlarınkinde daha sarı ve gevşek olur. Hayvanın hareketli kısımlarından (boyun ve bacaklar) elde edilen etlerde bağ dokusu daha fazla olduğundan bu kısımların kıyma olarak değerlendirilmesi ya da haşlama yöntemi ile pişirilmesi daha uygun olur. Hayvanın daha az hareketli kısımlarından (sırt) elde edilen etler ise daha az bağ dokusu içerdiklerinden ızgara için daha uygundur.
Doğru cevap C'dir.
Doğru cevap C'dir.
Soru 127
I.Yumurta çok iyi bir protein ve demir kaynağıdır.
II.Yumurta beyazı A vitamini için de iyi bir kaynaktır.
III. Yumurta, içinde bir miktar D vitamini bulunduran bir besin olarak da besinler arasında özel bir yere sahiptir.
IV.Yumurta içinde diğer besinlerde çok nadir bulunan ve yağ asitleri ve kolesterolün damarlarda birikmesini önleyen lecitin adlı bir madde vardır.
V. Yumurta sarısı da iyi bir protein ve B vitaminleri özellikle de Riboflavin kaynağıdır.
Yumurta ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
II.Yumurta beyazı A vitamini için de iyi bir kaynaktır.
III. Yumurta, içinde bir miktar D vitamini bulunduran bir besin olarak da besinler arasında özel bir yere sahiptir.
IV.Yumurta içinde diğer besinlerde çok nadir bulunan ve yağ asitleri ve kolesterolün damarlarda birikmesini önleyen lecitin adlı bir madde vardır.
V. Yumurta sarısı da iyi bir protein ve B vitaminleri özellikle de Riboflavin kaynağıdır.
Yumurta ile ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
I, II, III ve V
D
I, III ve IV
E
I, II, III,IV ve V
Açıklama:
Yumurta besinler arasında en besleyici olanlardan biridir. İster tek başına ister diğer besinlerle karıştırılarak hazırlansın yemeklere hem lezzet hem de çeşni katar. Yumurta çok iyi bir protein ve demir kaynağıdır. Yumurta proteini hem besleyici hem de pişirme işlemindeki özelliği nedeniyle üzerinde durulması gereken bir proteindir. Yumurta proteini, vücut için gerekli tüm esansiyel amino asitleri içerdiğinden besinler arasında biyolojik değeri en yüksek protein içeren besin olarak birinci sırada yer alır. Yumurta proteini besin hazırlamada katılaştırıcı öge olarak önemli bir rol oynar. Yumurta pek çok vitamin ve minerali de sağlar. Demir için zengin kaynaklardan biri yumurta sarısıdır. Yumurta sarısı A vitamini için de iyi bir kaynaktır. Yumurta sarısı ne kadar koyu ise A vitamini de o kadar yüksek demektir. D vitamini besinlerde çok az bulunan bu nedenle güneşlenme ile vücuda kazandırılması zorunlu olan bir vitamindir (Bkz Ünite 1). Buna karşın yumurta, içinde bir miktar D vitamini bulunduran bir besin olarak da besinler arasında özel bir yere sahiptir. Ayrıca yumurta içinde diğer besinlerde çok nadir bulunan lecitin adlı bir madde vardır. Lecitin, yağ asitleri ve kolesterolün damarlarda birikmesini önleyici bir görev yapmaktadır. Yumurta beyazı da iyi bir protein ve B vitaminleri özellikle de Riboflavin kaynağıdır.
Doğru cevap D'dir.
Doğru cevap D'dir.
Soru 128
Sebze ve meyvelerin hazırlama ve pişirilmesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Köklü olanların kökü alındıktan sonra diğerleri önce doğranır sonra yıkanır.
B
Yıkanıp doğranan sebze ve meyve doğrudan kaynar suya atılarak pişirilir.
C
Sebze ve meyve pişirilirken yeterince su konur, pişme suyu atılmaz ve tarifede belirtilen sürede pişme işlemine son verilir.
D
Salataların sirke ve limonu salata servise çıkarken eklenir
E
Çimlenmiş patateslerde kabuğa yakın bölümde bulunan ve toksik etki gösteren solanin maddesi daha da arttığından çimlenmiş patatesler tüketilmemelidir.
Açıklama:
Sebze ve meyvelerin hazırlama ve pişirilmesi sırasında genel olarak alınacak önlemler aşağıdaki gibi sıralanabilir
• Köklü olanların kökü alındıktan sonra diğerleri önce yıkanır sonra doğranır. Doğranan sebze ve meyve bekletilmez. Araştırmalar, ev kadınlarının sebzeleri önce doğradığını sonra yıkadığını göstermektedir. Bu uygulama yanlış bir uygulamadır, doğrandıktan sonra yıkanan sebzelerde hem vitamin hem de mineral kaybı daha çok olur.
• Yıkanıp doğranan sebze ve meyve doğrudan kaynar suya atılarak pişirilir. Böylece kısa sürede pişmesi sağlanır. Sebze ve meyve hiçbir zaman soğuk suda pişirilmeye başlanmaz.
• Sebze ve meyve pişirilirken yeterince su konur, pişme suyu atılmaz ve tarifede belirtilen sürede pişme işlemine son verilir. Pişme süresinin uzaması besin kaybını artırır.
• Salataların sirke ve limonu salata servise çıkarken eklenir. Önce eklenmesi durumunda besin kaybı artar.
• Çürümüş sebze ve meyveler kesinlikle tüketilmemelidir
• Çimlenmiş patateslerde kabuğa yakın bölümde bulunan ve toksik etki gösteren solanin maddesi daha da arttığından çimlenmiş patatesler tüketilmemelidir.
Doğru cevap A'dır.
• Köklü olanların kökü alındıktan sonra diğerleri önce yıkanır sonra doğranır. Doğranan sebze ve meyve bekletilmez. Araştırmalar, ev kadınlarının sebzeleri önce doğradığını sonra yıkadığını göstermektedir. Bu uygulama yanlış bir uygulamadır, doğrandıktan sonra yıkanan sebzelerde hem vitamin hem de mineral kaybı daha çok olur.
• Yıkanıp doğranan sebze ve meyve doğrudan kaynar suya atılarak pişirilir. Böylece kısa sürede pişmesi sağlanır. Sebze ve meyve hiçbir zaman soğuk suda pişirilmeye başlanmaz.
• Sebze ve meyve pişirilirken yeterince su konur, pişme suyu atılmaz ve tarifede belirtilen sürede pişme işlemine son verilir. Pişme süresinin uzaması besin kaybını artırır.
• Salataların sirke ve limonu salata servise çıkarken eklenir. Önce eklenmesi durumunda besin kaybı artar.
• Çürümüş sebze ve meyveler kesinlikle tüketilmemelidir
• Çimlenmiş patateslerde kabuğa yakın bölümde bulunan ve toksik etki gösteren solanin maddesi daha da arttığından çimlenmiş patatesler tüketilmemelidir.
Doğru cevap A'dır.
Soru 129
I. Unlarda, minerallere özellikle de çinkoya bağlanarak onların emilimi engelleyen fitik asit bulunur.
II. Mayalı hamurdan yapılan unlu mamuller mayasız hamurdan yapılanlara göre daha çok B gurubu vitamini içerir.
III. Mayalanma un içindeki fitik asitin parçalanmasını sağladığından mayalı hamur ürünleri mayasızlardan daha yararlıdır.
IV. Buğday unu ekmek, kek ve her tür unlu börek, çörek ve tatlı yapımına en uygun olan undur.
Un ile ilgili yukarıdakilerden hangileri söylenebilir?
II. Mayalı hamurdan yapılan unlu mamuller mayasız hamurdan yapılanlara göre daha çok B gurubu vitamini içerir.
III. Mayalanma un içindeki fitik asitin parçalanmasını sağladığından mayalı hamur ürünleri mayasızlardan daha yararlıdır.
IV. Buğday unu ekmek, kek ve her tür unlu börek, çörek ve tatlı yapımına en uygun olan undur.
Un ile ilgili yukarıdakilerden hangileri söylenebilir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Unlarda, minerallere özellikle de çinkoya bağlanarak onların emilimi engelleyen fitik asit bulunur. Mayalı hamurdan yapılan unlu mamuller mayasız hamurdan yapılanlara göre daha çok B gurubu vitamini içerir ve mayalanma un içindeki fitik asitin parçalanmasını sağladığından mayalı hamur ürünleri mayasızlardan daha yararlıdır. Bu nedenle unlu besinler mümkün olduğunca mayalı hamur kullanılarak hazırlanmalıdır. Maya olarak yaş ya da kuru mayalar kullanılabilir. Un denilince genellikle buğdaydan yapılan un anlaşılır. Diğerleri elde edildikleri tahılın adı ile anılır. Buğday unu ekmek, kek ve her tür unlu börek, çörek ve tatlı yapımına en uygun olan undur. Çünkü içindeki proteinler una su ve tuz eklendiğinde gluten kompleksi adı verilen yapıya dönüşür ve gluten elastik yapıda olduğundan hamurun mayalanma sırasında hava tutması böylece kabarması mümkün olur. Gluten; un içindeki prolamin ve glutelin denilen farklı proteinlerin karışımından oluşmuş bir proteindir. Ilık ortamda gluten daha iyi oluşur, soğuk ortam gluten oluşumunu geciktirir. Soğuk ortamda bekletilen hamurun kabarması bu nedenle daha az olur. Uygun şekilde yoğurma da gluten oluşumu için esastır. Az yoğurma oluşumu geciktirir, çok yoğurma da gluteni parçalayabilir. Çölyak hastalığında olduğu gibi bazı kişilerde bir prolamin proteini olan gliadine karşı hassasiyet vardır. Bu hastaların glutensiz diyet almaları gerekir.
Doğru cevap E'dir.
Doğru cevap E'dir.
Soru 130
I. Piyasada bulunan şekerler, şeker pancarı ve şeker kamışı olmak üzere iki kaynaktan gelir.
II. Kahverengi şeker, rafine edilmemiş şeker kamışından elde edilen şekerdir.
III. Mısır şurubu pişirmede tatlı tadı vermek için kullanılan bir diğer üründür.
IV. Pudra şekeri olarak adlandırılan şeker, granüle şekerin ince toz haline gelene kadar öğütülmesi ile elde edilen şekerdir.
Şeker ile ilgili yukarıdakilerden hangileri söylenebilir?
II. Kahverengi şeker, rafine edilmemiş şeker kamışından elde edilen şekerdir.
III. Mısır şurubu pişirmede tatlı tadı vermek için kullanılan bir diğer üründür.
IV. Pudra şekeri olarak adlandırılan şeker, granüle şekerin ince toz haline gelene kadar öğütülmesi ile elde edilen şekerdir.
Şeker ile ilgili yukarıdakilerden hangileri söylenebilir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Piyasada bulunan şekerler iki kaynaktan gelir. Bunlar şeker pancarı ve şeker kamışından elde edilen granüle şekerlerdir. Granüle şeker, her iki besinden. ekstrakte edilen şurubun rafinasyonu sonrasında kristalize edilmesi ile elde edilir. Kristaller uygulanan yönteme göre ince ya da kalın olur. Pek çok tarife için normal granüllü şeker kullanımı yeterli olur, ancak ince granüllü şeker suda daha kolay erir ve yumurta ile çırpılırken daha iyi hava tutar. Bu nedenle yumurta beyazı ve şekerin hızlı çırpılması ile elde edilen mereng (beze), ince şekerle daha iyi sonuç verir. Kahverengi şeker, rafine edilmemiş şeker kamışından elde edilen şekerdir. Kahverengi renk ne kadar koyu olursa şekerin tadı da o kadar keskin olur ve kahverengi şekerle yapılan tatlıların rengi de kahverengi şeker koyuluğunda olur. Pudra şekeri olarak adlandırılan şeker, granüle şekerin ince toz haline gelene kadar öğütülmesi ile elde edilen şekerdir. Pudra şekerinin nem çekerek topaklanmasını önlemek için, içine %3 oranında mısır nişastası eklenmektedir.
Doğru cevap E'dir.
Doğru cevap E'dir.
Soru 131
Aşağıdaki vitaminlerden hangisi diğerlerine göre daha dayanıksızdır?
Seçenekler
A
A vitamini
B
B vitamini
C
C vitamini
D
D vitamini
E
E vitamini
Açıklama:
Vitaminler içinde en dayanıksız olan C vitaminidir. C vitamini kolay okside olur. Oksidasyon enzim, ısı, ışık, bakır ve demir teması ile hızlanır. Isının derecesinin yükselmesi ve sürenin uzaması vitamindeki harabiyeti arttırır. Asit ortama dayanıklı, alkaliye ise hassastır.
Soru 132
Kızartma için en uygun yağ aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tereyağı
B
Zeytin yağı
C
Ayçiçek yağı
D
Hayvansal yağlar
E
Margarin
Açıklama:
Kızartma için en uygun yağlar çoklu doymamış yağ asidi içeriği yüksek olan mısırözü, ayçiçek yağı gibi sıvı yağlardır. Bu yağların dumanlanma noktaları diğer yağlara göre daha yüksektir.
Soru 133
Kırmızı lahana biraz sirke ile kullanıldığında aşağıdaki renklerden hangisini alır?
Seçenekler
A
Yeşil
B
Pembe
C
Kırmızı
D
Kahverengi
E
Turuncu
Açıklama:
Kırmızı lahana ve pancar az asidiktir. Biraz sirke pancarın rengini korumasına yeter. Kırmızı lahana sirke etkisi ile pembe bir renk alır.
Soru 134
Hazırlanan yemekler servis zamanına dek en fazla kaç dakika ben-mari usulü özel kaplarda bekletilebilir?
Seçenekler
A
10 dakika
B
20 dakika
C
30 dakika
D
40 dakika
E
50 dakika
Açıklama:
Yemeğin bekletilmesi gerekiyorsa, özel bekletme dolapları ya da ben-mari denilen ısısı kontrol edilebilen kaplara konmalı ve 30 dakikadan fazla bekletilmemelidir. Ben-mari, içi su dolu alttan ısısı kontrol edilen kaplardır. Yemekler bu kapların içine oturtularak servis saatine kadar ısılarından kaybetmeleri önlenir.
Soru 135
Aşağıdakilerden hangisi etlere koku veren maddelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Amin
B
Amonyak
C
Hidrojen sülfid
D
Organik asitler
E
Ketonlar
Açıklama:
Etlere koku veren maddeler amin, amonyak, hidrojen sülfid ve organik asitler gibi uçucu bileşiklerdir.
Soru 136
Yumurta kaç derecede saklanmalıdır?
Seçenekler
A
1-3 0C
B
3-5 0C
C
6 0C
D
7 0C
E
8-10 0C
Açıklama:
Etler 1-3, tavuk 3-5, süt, yumurta 7°C saklanır.
Soru 137
Etler -20 0C’de en fazla ne kadar süre bekletilebilir?
Seçenekler
A
10 gün
B
1 ay
C
2 ay
D
3 ay
E
6 ay
Açıklama:
Buzlukta etler en çok bir ay saklanmalıdır. Daha uzun süre beklemeleri gerekiyorsa derin dondurucularda tutulmalıdır. Ev koşullarında kullanılan derin dondurucularda derece en çok -20°C olduğundan bekletme en çok üç ay olmalıdır. Daha uzun süre bekletmelerde yağın bozulmasına bağlı olarak lezzet bozulur. Etler et satış depolarında daha uzun süre bekletilmektedir. Ancak bunun için kullanılan ısı -32°C derecelerdir.
Soru 138
Aşağıdakilerden hangisi siyah etli balıklara örnektir?
Seçenekler
A
Levrek
B
Kefal
C
Lüfer
D
Uskumru
E
Kırlangıç
Açıklama:
Balıklar et renklerine göre siyah etli ve beyaz etli olmak üzere ikiye ayrılır. Beyaz etliler daha az yağlı ve daha çok jelatin (kasları kemiğe bağlayan kısımlarda daha çok bulunan protein) içerir. Bu tür balıkların sindirimi daha kolay ve ızgara ve tavada pişirmeye uygun oldukları kadar haşlama için de çok uygundurlar. Bu balıklara örnek olarak, levrek, kefal, barbunya, lüfer, dil, pisi, çipura ve kırlangıç balıkları gösterilebilir. Genelde siyah etli balıklar beyaz etlilere göre daha yağlıdır ve daha az jelatin içerir, bu nedenle haşlamaya uygun değildirler ve hazımları beyaz ete göre daha zordur. Bu tür balıklara örnekler palamut, uskumru, kılıç ve torik gibi balıklardır. Bazı balıklarda hem beyaz et hem de siyah et bulunur. Buna güzel bir örnek de kalkan balığıdır.
Soru 139
En fazla peynir tüketen ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fransa
B
Yunanistan
C
Amerika
D
Türkiye
E
Almanya
Açıklama:
Peynir üretiminin en fazla olduğu ülkeler Amerika, Fransa ve Almanya’dır. Fransa peynir ihracatında birinci sıradadır ve peynir türleri açısından çok zengindir. Fransa’da üretilen peynir çeşidi sayısının 1000’in üzerinde olduğu bildirilmektedir. Peynir tüketiminde ilk sırada Yunanistan ikini sırada Fransa vardır. Fransızlar öğle ve akşam yemekleri sonrasında peynir tüketen ender ülkelerdendir. Türkiye’de ithal Fransız peynirlerinin birçoğunu bulmak mümkündür.
Soru 140
Aşağıdakilerden hangisi enzimatik olmayan bir esmerleşmedir?
Seçenekler
A
Kesilen elma
B
Doğranan ayva
C
Soyulan patates
D
Çürüyen elma
E
Karamelizasyon
Açıklama:
Enzimatik olmayan esmerleşme reaksiyonlarına örnekler de “Karamelizasyon” ve “Maillard reaksiyonu”dur.
Soru 141
Yemek hazırlama ve pişirmede temel ilkeler arasında aşağıdakilerden hangisi sayılmaz?
Seçenekler
A
Yemeğin içine konulacak besinler kaliteli olmalıdır.
B
Yemeğin içine konulacak besinler ekonomik olmalıdır.
C
Yemeğin besin değeri korunmalıdır.
D
Yemeğin lezzeti ve görünüşü hoşa gider olmalıdır.
E
Yemek temiz ortamda hazırlanmalı, besin zehirlenmesine neden olacak ortamlarkontrol altına alınmalıdır.
Açıklama:
Yemek hazırlama ve pişirmede temel ilkeler, dört başlık altında toplanabilir.
- • Yemeğin içine konulacak besinler kaliteli olmalıdır.
- • Yemeğin besin değeri korunmalıdır.
- • Yemeğin lezzeti ve görünüşü hoşa gider olmalıdır.
- • Yemek temiz ortamda hazırlanmalı, besin zehirlenmesine neden olacak ortamlarkontrol altına alınmalıdır.
Soru 142
Aşağıdaki hangi nitelik bir besinin kaliteli olarak tanımlanmasında kullanılmamaktadır?
Seçenekler
A
doğal rengi
B
ölçüsü, şekli ve sağlamlığı
C
protein değeri
D
iç yapısı ve özel kıvamı
E
kokusu ve lezzeti
Açıklama:
Bir besinin kalitesi ise genel olarak, ölçüsü, şekli, sağlamlığı, doğal rengi, özel kıvamı, iç yapısı, kokusu, lezzeti ile tanımlanır.
Protein değeri ise yemeğin besin değerleri niteliği arasında bulunmaktadır
Protein değeri ise yemeğin besin değerleri niteliği arasında bulunmaktadır
Soru 143
24 saat buz dolabında bekletilen pişirilmiş sebzelerde C vitamini kaybı oranı ortalama kaçtır?
Seçenekler
A
%0-5
B
%5-10
C
%10-40
D
%40-80
E
%80-100
Açıklama:
Pişirilmiş sebzeler 24 saat buz dolabında bekletildiği zaman C vitamininde ortalama %40-80 arasında kayıp oluştuğu görülmüştür.
Soru 144
Pişirme ile kayba uğrayan B vitaminlerinden biri de folik asittir. Bu vitaminden zengin yeşil sebzeler pişirilip suyu atılırsa vitamin kaybı kaç olur?
Seçenekler
A
%20-25
B
%30-40
C
%50-80
D
%90-95
E
%100
Açıklama:
Pişirme ile en çok kayba uğrayan B vitaminlerinden biri de folik asittir. Bu vitaminden zengin yeşil sebzeler pişirilip suyu atılırsa vitaminin %90-95’i kaybolur.
Soru 145
Yiyeceğin protein değeri düşürmemek için pişirme ısısı kaç derecenin altında olmalıdır?
Seçenekler
A
50°C
B
100°C
C
120°C
D
140°C
E
180°C
Açıklama:
Ancak proteinler 140°C’den yukarı kuru ısıda karbonhidratlarla bir arada olduğunda, karbonhidratların aldehit grupları ile proteinlerin serbest amino asit grupları arasında oluşan Maillard reaksiyonu nedeniyle özellikle elzem amino asitlerden lizinin kullanılması engellenmekte ve yiyeceğin protein değeri düşmektedir.
Soru 146
Bol yağda kızartmada kullanılan yağ en fazla kaç defa kullanılmalıdır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Bu nedenle yağlar serin ve karanlık yerlerde saklanmalı ve kızartma sırasında yağın aşırı ısınıp dumanlanmamasına dikkat etmeli, bol yağda kızartmada kullanılan yağ 3 defadan fazla kullanılmamalıdır.
Soru 147
Sebzelere yeşil rengi veren madde aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
karoten
B
klorofil
C
flavon
D
antosiyanin
E
likopen
Açıklama:
Sebzelere renk veren maddeler; klorofil (yeşil), karoten (sarı, kavuniçi), avon (beyaz), antosiyanin ve likopen (kırmızı), ete renk veren madde miyoglobin (kırmızı) gibi.
Soru 148
Sebzelere beyaz rengi veren madde aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
karoten
B
klorofil
C
miyoglobin
D
flavon
E
likopen
Açıklama:
Sebzelere renk veren maddeler; klorofil (yeşil), karoten (sarı, kavuniçi), flavon (beyaz), antosiyanin ve likopen (kırmızı), ete renk veren madde miyoglobin (kırmızı) gibi.
Soru 149
Etlere uygulanacak farklı pişirme dereceleri ile istenen renk değişiklikleri sağlanabilir. Buna göre dışı hafif kahverengi ortası pembe olması istenen etin pişirme derecesi kaç olmalıdır?
Seçenekler
A
55-58°C
B
60-70°C’
C
75-85°C
D
85-95°C
E
100°C
Açıklama:
Etlere uygulanacak farklı pişirme dereceleri ile istenen renk değişiklikleri sağlanabilir. Örneğin 55-58°C de pişirilen etlerde renk kırmızı, 60-70°C’de dışı hafif kahverengi ortası pembe, 75-85°C de tamamı kahverengi olur.
Soru 150
Kişinin günlük tuz tüketimi en fazla kaç gram olması gerekir?
Seçenekler
A
4 gr.
B
6 gr.
C
8 gr.
D
10 gr.
E
12 gr.
Açıklama:
Günlük tuz tüketiminin 6 gramı geçmemesi gerekir.
Soru 151
Aşağıdaki B vitaminlerinden hangisi ısıya en dayanıklı vitamindir?
Seçenekler
A
Thiamin
B
Riboflavin
C
Niasin
D
Folik asit
E
B 12 vitamini
Açıklama:
grubu vitaminleri suda eridiklerinden yemeğin suyu atılırsa kayba
uğrarlar. Bunlardan thiamin (B1) ısıya ve alkaliye hassastır. Yüksek sıcaklıkta pişirmede
vitaminde kayıplar olur. Pilav yapılırken pirinç uzun süre kavrulmamalı haşlama tipi pilav
yapılmalıdır. Makarna pişirilirken genellikle haşlama suyu atılmaktadır, oysa bu durum B
grubu vitaminlerinin kaybı demektir. Bu nedenle makarna haşlanıp suyu dökülmeden pilav
gibi suyu içinde pişirilmelidir. Riboflavin (B2) ısıya thiamine oranla daha dayanıklıdır.
Ancak çok yüksek ısıda molekülde parçalanma olur. Izgara edilen ya da kızartılan etler
yüksek ısıya maruz bırakılırsa riboflavinde kayıp oluşur. Niasin ise B grubu vitaminler
içinde ısıya en dayanıklı vitamindir. Yemekleri pişirme sırasında kayba uğramaz. Pişirme
ile en çok kayba uğrayan B vitaminlerinden biri de folik asittir. Bu vitaminden zengin yeşil
sebzeler pişirilip suyu atılırsa vitaminin %90-95’i kaybolur. Yine B grubu vitaminlerinden
olan B12 vitaminininde de alkali etkisinde kayıplar olmaktadır. Etler ızgara edilirken B12
vitamininin bir kısmı ısı ile bir kısmı da ızgaradan akan su ile kaybolmakta böylece kayıp
%30’u bulmaktadır. Ayrıca sütlü tatlılar yapımında folik asit ve B12 vitamininde %30-40
oranında kayıp olmaktadır.
uğrarlar. Bunlardan thiamin (B1) ısıya ve alkaliye hassastır. Yüksek sıcaklıkta pişirmede
vitaminde kayıplar olur. Pilav yapılırken pirinç uzun süre kavrulmamalı haşlama tipi pilav
yapılmalıdır. Makarna pişirilirken genellikle haşlama suyu atılmaktadır, oysa bu durum B
grubu vitaminlerinin kaybı demektir. Bu nedenle makarna haşlanıp suyu dökülmeden pilav
gibi suyu içinde pişirilmelidir. Riboflavin (B2) ısıya thiamine oranla daha dayanıklıdır.
Ancak çok yüksek ısıda molekülde parçalanma olur. Izgara edilen ya da kızartılan etler
yüksek ısıya maruz bırakılırsa riboflavinde kayıp oluşur. Niasin ise B grubu vitaminler
içinde ısıya en dayanıklı vitamindir. Yemekleri pişirme sırasında kayba uğramaz. Pişirme
ile en çok kayba uğrayan B vitaminlerinden biri de folik asittir. Bu vitaminden zengin yeşil
sebzeler pişirilip suyu atılırsa vitaminin %90-95’i kaybolur. Yine B grubu vitaminlerinden
olan B12 vitaminininde de alkali etkisinde kayıplar olmaktadır. Etler ızgara edilirken B12
vitamininin bir kısmı ısı ile bir kısmı da ızgaradan akan su ile kaybolmakta böylece kayıp
%30’u bulmaktadır. Ayrıca sütlü tatlılar yapımında folik asit ve B12 vitamininde %30-40
oranında kayıp olmaktadır.
Soru 152
Aşağıdakilerden hangisi ete kırmızı renk veren maddedir?
Seçenekler
A
Klorofil
B
Flavon
C
Karoten
D
Miyoglobin
E
Antosiyanin
Açıklama:
Yiyeceklerin doğal renkleri, yapılarında bulunan renk
pigmentlerinden ileri gelir. Sebzelere renk veren maddeler; klorofil (yeşil), karoten (sarı,
kavuniçi), flavon (beyaz), antosiyanin ve likopen (kırmızı), ete renk veren madde miyoglobin
(kırmızı) gibi.
pigmentlerinden ileri gelir. Sebzelere renk veren maddeler; klorofil (yeşil), karoten (sarı,
kavuniçi), flavon (beyaz), antosiyanin ve likopen (kırmızı), ete renk veren madde miyoglobin
(kırmızı) gibi.
Soru 153
Aşağıdakilerden hangisi etlere koku veren maddelerdendir?
Seçenekler
A
Amonyak
B
Aldehitler
C
Ketonlar
D
Esterler
E
Kükürtlü maddeler
Açıklama:
Hoşa gitmeyen koku, yiyeceğe uygulanan
yöntem hatası ya da yiyecekte meydana gelen bir kokuşma sebebi ile olur. Etlere koku
veren maddeler amin, amonyak, hidrojen sülfid ve organik asitler gibi uçucu bileşiklerdir.
yöntem hatası ya da yiyecekte meydana gelen bir kokuşma sebebi ile olur. Etlere koku
veren maddeler amin, amonyak, hidrojen sülfid ve organik asitler gibi uçucu bileşiklerdir.
Soru 154
Bulaşıkların sterilizasyonunda aşağıdaki derece ve sürelerden hangisi kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
60-65 derecede-15 dk
B
75-80 derecede- 2 dk
C
85-90 derecede-5 dk
D
50-55 derecede-10 dk
E
55-60 derecede- 1 dk
Açıklama:
Serviste hasta personel çalıştırılmaz ve bulaşıklar
yıkandıktan sonra strelize edilir. Sterilizasyon 75-80°C’de 2 dakika ya da 100°C’de
30 saniyede olur. Suyu bu derecelerde ısıtma olanağı yoksa yıkanan kaplar milyonda 100
kısım oranında hazırlanan klorlu suda 2 dakika bekletilir. Mutfaklarda besin zehirlenmelerine
neden olan mikroorganizmalar ve diğer etmenler ve uyulması gereken kurallar
ünite 7’de ayrıntıları ile anlatılmıştır.
yıkandıktan sonra strelize edilir. Sterilizasyon 75-80°C’de 2 dakika ya da 100°C’de
30 saniyede olur. Suyu bu derecelerde ısıtma olanağı yoksa yıkanan kaplar milyonda 100
kısım oranında hazırlanan klorlu suda 2 dakika bekletilir. Mutfaklarda besin zehirlenmelerine
neden olan mikroorganizmalar ve diğer etmenler ve uyulması gereken kurallar
ünite 7’de ayrıntıları ile anlatılmıştır.
Soru 155
Tavuk haşlanırken kokusunu bastırmak için aşağıdaki sebzelerden hangisi genellikle eklenmez?
Seçenekler
A
Patates
B
Havuç
C
Soğan
D
Kabak
E
Sarımsak
Açıklama:
Tavuk haşlamada tavuğun kokusunu bastırmak için çeşitli sebzeler (patates, havuç, domates,
soğan, sarımsak), defne yaprağı, tuz, karabiber eklenebilir.
soğan, sarımsak), defne yaprağı, tuz, karabiber eklenebilir.
Soru 156
Aşağıdaki balık türlerinden hangisi füme şeklinde hazırlanmaya uygundur?
Seçenekler
A
Somon
B
Lakerda
C
Levrek
D
Kefal
E
Çipura
Açıklama:
Somon füme bu şekilde hazırlanan bir balık yemeğidir (Füme kelimesi Fransızca tütsü
karşılığı kullanılan bir kelimedir).
karşılığı kullanılan bir kelimedir).
Soru 157
Aşağıdaki baklagillerden hangisi antitriptik faktör ve glisemik indeks açısından en düşük orana sahiptir?
Seçenekler
A
Kurufasülye
B
Mercimek
C
Nohut
D
Barbunya
E
Börülce
Açıklama:
Kurubaklagiller içinde,antitriptik faktörü en düşük olan mercimektir. Mercimek, besinlerin glisemik indeks
değerlerine göre sıralanan tabloda da ilk sırada, yani glisemik indeksi en düşük olan
besindir.
değerlerine göre sıralanan tabloda da ilk sırada, yani glisemik indeksi en düşük olan
besindir.
Soru 158
Sütte aşağıdaki minerallerden hangisi eser miktarda bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Kalsiyum
B
Fosfor
C
Demir
D
Potasyum
E
Sodyum
Açıklama:
Sütte sadece C vitamini ve demir eser miktarda bulunur, diğerleri için çok iyi
bir kaynaktır. Süt yeterli ve dengeli beslenmede temel olan minerallerin yedisini önemli
miktarda içerir. Bunlar, kalsiyum, fosfor, potasyum, sodyum, klor, sülfür ve magnezyumdur.
bir kaynaktır. Süt yeterli ve dengeli beslenmede temel olan minerallerin yedisini önemli
miktarda içerir. Bunlar, kalsiyum, fosfor, potasyum, sodyum, klor, sülfür ve magnezyumdur.
Soru 159
Aşağıdakilerden hangisi meyve ve sebzelere mor renk veren antioksidanlara verilen isimdir?
Seçenekler
A
Klorofil
B
Karoten
C
Likopen
D
Antosiyanin
E
Ksantofil
Açıklama:
Sebze ve meyvelerde bulunan diğer antioksidanlar biyoflavanoidler, karotenioidler ve porfirinler
olarak sınıflanabilir. Bu antioksidanlar aynı zamanda sebze ve meyveye renk veren
pigment içerirler. Porfirinlerden klorofil yeşil rengi, karoteniodlerden karoten sarı rengi,
likopen turuncu-kırmızı, ksantofil kırmızı, flavonoidlerden flavon ve flavonol beyaz ve
sarı rengi, antosiyanin de kırmızı, mavi ve mor rengi verir
olarak sınıflanabilir. Bu antioksidanlar aynı zamanda sebze ve meyveye renk veren
pigment içerirler. Porfirinlerden klorofil yeşil rengi, karoteniodlerden karoten sarı rengi,
likopen turuncu-kırmızı, ksantofil kırmızı, flavonoidlerden flavon ve flavonol beyaz ve
sarı rengi, antosiyanin de kırmızı, mavi ve mor rengi verir
Soru 160
Meyve ve sebzelerde bulunan polifenol oksidaz (PFO) adlı enzim kabuğun alınması ya da dilimlenme sırasında hava ile temasa geçip okside olunca hangi renk oluşmaktadır?
Seçenekler
A
Sarı
B
Kırmızı
C
Yeşil
D
Siyah
E
Kahverengi
Açıklama:
Meyve ve sebzelerde bulunan
polifenol oksidaz (PFO) adlı enzim kabuğun alınması ya da dilimlenme sırasında hava
ile temasa geçince okside olur ve yüzeyde renk kahverengiye döner
polifenol oksidaz (PFO) adlı enzim kabuğun alınması ya da dilimlenme sırasında hava
ile temasa geçince okside olur ve yüzeyde renk kahverengiye döner
Ünite 6
Soru 1
Evde verilen davetlerde, masaya konan örtü masadan en fazla kaç cm sarkmalıdır?
Seçenekler
A
10
B
20
C
30
D
40
E
50
Açıklama:
Evde davetli konuk sofrası hazırlamak zevk işidir. Herkes olanaklarına ve gönlüne göre hazırlar. Ancak masa hazırlamada bazı noktalara da dikkat etmek gerekir. Öncelikle masa örtüsü titizlikle seçilmelidir. Örtüler ev sahibinin zevkine kalan bir durum olsa da pastel renkli keten, beyaz keten, nakışlı keten ya da dantel örtü genelde tercih edilen örtülerdir. Çok renkli, alacalı örtü seçimleri ağır davetler için uygun değildir. Masaya konan örtü 30 cm den fazla sarkmamalıdır. Oturan kişilerin ayaklarına dolanacak şekilde abartılı bir uzunlukta olmamasına dikkat etmelidir.
Soru 2
Evde verilen yemek davetlerinde masa düzeniyle ilgili, aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sofraya genel olarak tek çatal-bıçak konulup ana yemek servisi yapılırken değiştirilmesi uygun değildir.
B
Menüde tatlı ya da meyve varsa bunlar için uygun çatal, bıçak ya da kaşık yemek tabağının sol kısmına yerleştirilebilir.
C
Peçeteler tabağın sağına ya da içine yerleştirilmelidir.
D
Su için tabakların sağına ve bıçakların ucuna doğru su bardakları yerleştirilir
E
Yemeğe önce küçüklerin başlaması beklenir.
Açıklama:
Gelen konuğun resmiyet derecesine göre, her yemek için ayrı çatal-bıçak konulabileceği gibi, genel olarak tek çatal-bıçak konulup ana yemek servisi yapılırken istenirse değişitirilebilir.
Menüde tatlı ya da meyve varsa bunlar için uygun çatal, bıçak ya da kaşık yemek tabağının üst kısmına yerleştirilebilir ya da tatlı ve meyve ile birlikte sunulabilir.
Sofra hazırlanırken "peçeteler" özenle katlanmalı ve tabağın soluna ya da içine yerleştirilmelidir. Değişik şekillerde katlanan peçeteler, isteğe göre yine yemek takımlarınıza uygun peçete halkaları ile de sofralarda yerini alabilir.
Su için tabakların sağına ve bıçakların ucuna doğru su bardakları yerleştirilir.
Sofrada büyük varsa o yemeğe başlamadan küçüklerin başlaması nezaket kurallarına göre istenmeyen bir durumdur.
Menüde tatlı ya da meyve varsa bunlar için uygun çatal, bıçak ya da kaşık yemek tabağının üst kısmına yerleştirilebilir ya da tatlı ve meyve ile birlikte sunulabilir.
Sofra hazırlanırken "peçeteler" özenle katlanmalı ve tabağın soluna ya da içine yerleştirilmelidir. Değişik şekillerde katlanan peçeteler, isteğe göre yine yemek takımlarınıza uygun peçete halkaları ile de sofralarda yerini alabilir.
Su için tabakların sağına ve bıçakların ucuna doğru su bardakları yerleştirilir.
Sofrada büyük varsa o yemeğe başlamadan küçüklerin başlaması nezaket kurallarına göre istenmeyen bir durumdur.
Soru 3
Garsonların yemek servisi sırasında dikkat etmeleri gerekenlerle ilgili, aşağıdaki bilgierden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Besinlerin elle temasını engellemek için yemeğin konduğu kaplar fazla doldurulmamalıdır.
B
Serviste kullanılan baharatlık, tuzluk vb. gereçler belirli aralıklarla temizlenmelidir.
C
Çizilmiş, çatlamış ya da kırık araç-gereçler kullanılmamalıdır.
D
Bütün yemeklerin servisi sağdan yapılmalıdır, boşalan kaplar soldan kaldırılmalıdır.
E
Servis sırasında el buruna, yüze ya da saça değdirilmemelidir.
Açıklama:
Bütün yemeklerin servisi soldan yapılmalıdır, boşalan kaplar sağdan kaldırılmalıdır.
Soru 4
Kurumlarda ziyafet masaları hazırlanırken, iki sandalye arasında ne kadar boşluk olmalıdır?
Seçenekler
A
20
B
30
C
40
D
50
E
60
Açıklama:
Masaların boyutları kişilerin rahat yemek yemelerine olanak verecek şekilde olmalıdır. Genellikle iki sandalye arasında 30 cm kadar uzaklık olmalıdır.
Soru 5
Ziyafet sofralarında masa düzeni ve servis şekliyle ilgili, aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
İlk yemek çorba ise, çorba kasesi büyük servis tabağı üzerine konur.
B
İlk yemek et yemeği ise, servis tabağı üzerine yemek tabağı konur.
C
Çatal bıçak yemek servis sırasına göre dıştan içe doğru sıralanır.
D
Sofrada hem beyaz hem kırmızı şarap içilecekse, kırmızı şarap bardağı su bardağından sonra beyaz şarap bardağı da kırmızı şarap bardağından sonra konulur.
E
Yemek servisi sağdan, içki servisi soldan yapılır.
Açıklama:
Yemek servisi soldan, içki servisi sağdan yapılır.
Soru 6
Uluslararası kabul görmüş 4 tip klasik yemek servisi bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
İtalyan yemek servis yöntemi
B
İngiliz yemek servis yöntemi
C
Fransız yemek servis yöntemi
D
Rus yemek servis yöntemi
E
Amerikan yemek servis yöntemi
Açıklama:
Uluslararası kabul görmüş 4 tip klasik yemek servisi bulunmaktadır. Bunlar İngiliz, Fransız, Rus ve Amerikan yemek servis yöntemleridir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi İngiliz usulü yemek servisinin özelliklerindne biridir?
Seçenekler
A
Menüde yer alan ana yemeğin gösterişli bir şekilde sunulur.
B
Temel özelliği servis personeli tabakları sol eliyle alarak müşterinin solundan servis eder.
C
Yemekler garsonlar tarafından masadaki konuklara uzatılır ve konuğuk yemeği servis kabından kendi tabağına alır.
D
Servis anında personelin görünümü, sol ayak hafif önde, bel hafif eğik ve sağ el dirsekten kırılarak bele kavuşacak şekildedir ve ellerinde eldiven vardır.
E
Servis sırasında yemeğin soğumaması için gueridon üzerinde ısıtıcı araçlar bulunmalıdır.
Açıklama:
İngiliz usulü yemek servis şekli klasik İngiliz ailesinin yemek servisinden doğmuş ve önce Avrupa’ya oradan da dünyaya yayılmıştır. Geleneksel olarak evlerde mutfaktan getirilen yiyecekler ev sahibinin yakınına konur ve ev sahibi tarafından aile fertleri ile konuğa bizzat servis edilir. Bu tip servis restoranlarda uygulandığında dağıtımı garson gueridon üzerinde yapar. Bu serviste dikkat edilmesi gereken noktalar şunlardır:
• Yemekler mutfaktan sıcak olarak çıkartılmalı ve bekletilmeden servise alınmalıdır.
• Servis sırasında yemeğin soğumaması için gueridon üzerinde ısıtıcı araçlar bulunmalıdır.
• Kesim ve porsiyonlama işleri süratli ve göze hoş görülecek şekilde yapılmalıdır.
• Serviste sıcak tabaklar kullanılmalıdır ve tabağa yemek konurken kenarlara taşmamasına dikkat edilmeli, varsa amblemin kapanmamasına dikkat edilmelidir.
• Et tabağın alt yarısına, patates gibi garnitürler sol üste, sebze gibi garnitürler sağ üst yarısına yerleştirilmelidir.
• Yemekler mutfaktan sıcak olarak çıkartılmalı ve bekletilmeden servise alınmalıdır.
• Servis sırasında yemeğin soğumaması için gueridon üzerinde ısıtıcı araçlar bulunmalıdır.
• Kesim ve porsiyonlama işleri süratli ve göze hoş görülecek şekilde yapılmalıdır.
• Serviste sıcak tabaklar kullanılmalıdır ve tabağa yemek konurken kenarlara taşmamasına dikkat edilmeli, varsa amblemin kapanmamasına dikkat edilmelidir.
• Et tabağın alt yarısına, patates gibi garnitürler sol üste, sebze gibi garnitürler sağ üst yarısına yerleştirilmelidir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Rus usulü yemek servisinin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sıcak yemekler, ziyafetlerde orkestra eşliğinde salonu getirilir.
B
Yemek konuk önünde parçalanır (tranche edilir) ve servis edilir
C
Tabaklar müşterinin önüne aynı anda konulur ve servise başlanır.
D
Yemeklerin garnitürleri ve sosları başka kaplarla değil, aynı servis tabağı üzerinde masaya getirilir.
E
Tabaklara yemek servisi yapılırken et, garnitür ve soslar dikkatli bir şekilde yerleştirilir. Akıcı soslar etin üzerine, diğerleri ise etin sol tarafına konulur.
Açıklama:
Bu servis türünün en önemli özelliği, menüde yer alan ana yemeğin gösterişli bir şekilde sunulmasıdır. Rus servisi, çoğunlukla canlı müzik yapılan ziyafetlerde uygulanan ve menünün daha önceden belli olduğu bir servis usulüdür. Ruslar mideden önce gözü tatmin etmek için yemek sanatını göstermek isterler.
Rus servisinde salatalar, ordövrler, mezeler misafirler salona gelmeden önce masalara Yerleştirilir.
Tabaklar müşterinin önüne aynı anda konulur ve servise başlanır. Böylece hızlı ve profesyonel bir servis sağlanır. Yemek servisi misafirin solundan yapılır. Yemeklerin garnitürleri ve sosları başka kaplarla değil, aynı servis tabağı üzerinde masaya getirilir. Tabaklara yemek servisi yapılırken et, garnitür ve soslar dikkatli bir şekilde yerleştirilir. Akıcı soslar etin üzerine, diğerleri ise etin sol tarafına konulur.
Yemek konuk önünde parçalanır (tranche edilir) ve servis edilir. Bu özellik ise İngiliz servisinin usullerindendir
Rus servisinde salatalar, ordövrler, mezeler misafirler salona gelmeden önce masalara Yerleştirilir.
Tabaklar müşterinin önüne aynı anda konulur ve servise başlanır. Böylece hızlı ve profesyonel bir servis sağlanır. Yemek servisi misafirin solundan yapılır. Yemeklerin garnitürleri ve sosları başka kaplarla değil, aynı servis tabağı üzerinde masaya getirilir. Tabaklara yemek servisi yapılırken et, garnitür ve soslar dikkatli bir şekilde yerleştirilir. Akıcı soslar etin üzerine, diğerleri ise etin sol tarafına konulur.
Yemek konuk önünde parçalanır (tranche edilir) ve servis edilir. Bu özellik ise İngiliz servisinin usullerindendir
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Amerikan usulü yemek servisinin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Ana yemek salona gelmeden önce dans grupları tarafından bir gösteri düzenlenebilir.
B
Temel özelliği servis personeli tabakları sol eliyle alarak müşterinin solundan servis eder.
C
Eğer yemek çok özel ise porsiyonlanmadan önce kısa bir süreliğine de olsa masaya bırakılır ve konukların izlemesi sağlanır.
D
Servis sırasında yemeğin soğumaması için gueridon üzerinde ısıtıcı araçlar bulunmalıdır.
E
Konuk istediği kadar yemeği, garnitür ve sosları kendisi alır.
Açıklama:
Amerikan servisi Kanada ve Amerika’da yoğun bir şekilde uygulanmakta olup ikinci dünya savaşından sonra da Avrupa’ya yayılmıştır. Temel özelliği servis personeli tabakları sol eliyle alarak müşterinin solundan servis eder. Bu servis sistemi zamandan tasarruf sağlar. Çok yetenekli ve bilgili personele ihtiyaç yoktur Amerikan servisinde çay ve kahve servisi yemekle birlikte yapılmaktadır. Su bardakları, konuk oturduktan sonra açılır ve soğuk su ile doldurulur. Ekmek tabağı normalde çatalın solunda dururken Amerikan servisinde çatalın önünde durmaktadır.
Soru 10
Elif hanım yeni başladığı iş yerinden müdür ve bir grup kişiyi evine akşam yemeğine davet etmiştir. Aşağıdaki örtü çeşitlerinden hangisini tercih etmesi Elif hanımın doğru seçim yapmadığını göstermektedir?
Seçenekler
A
Pastel renkli keten masat örtüsü
B
Çok renkli masa örtüsü
C
Beyaz keten masa örtüsü
D
Nakışlı keten masa örtüsü
E
Dantel masa örtüsü
Açıklama:
Evde yemekli davet verildiğinde masa hazırlama sürecinde bazı noktalara da dikkat etmek gerekmektedir. Öncelikle kullanılacak masa örtüsü titizlikle seçilmelidir. Ağır davetler için masa örtünün seçiminde pastel renkli keten, beyaz keten, nakışlı keten ya da dantel örtü genelde tercih edilir. Çok renkli, alacalı örtü seçimleri ağır davetler için uygun değildir.
Soru 11
- I. Masa örtüsünün kumaşı
- Masa örtüsünün rengi
- III. Masa örtüsü ve masanın birbirine oranları
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
Yalnızca II
C
I ve II
D
Yalnızca III
E
I-II-III
Açıklama:
Evde yemekli davet verildiğinde masa hazırlama sürecinde bazı noktalara da dikkat etmek gerekmektedir. Öncelikle kullanılacak masa örtüsü titizlikle seçilmelidir. Ağır davetler için masa örtünün seçiminde pastel renkli keten, beyaz keten, nakışlı keten ya da dantel örtü genelde tercih edilir. Çok renkli, alacalı örtü seçimleri ağır davetler için uygun değildir. Ayrıca masa örtüsünün oturan kişilerin ayaklarına dolanacak şekilde abartılı bir uzunlukta olmamasına dikkat etmelidir. Bu nedenle masa örtüsü masanın üzerinden 30 cm’den fazla sarkmamalıdır. Doğru cevap E’dir.
Soru 12
Self servis yapılan bir yemekhanede servis bankosunun sağ ucunda sırasıyla aşağıdakilerden hangileri yer almaktadır?
Seçenekler
A
Peçete-bıçak-kaşık-çatal-tepsi
B
Tepsi-bıçak-kaşık-çatal-peçete
C
Tepki-çatal-kaşık-bıçak-peçete
D
Peçete-kaşık-çatal-bıçak-tepsi
E
Tepsi-peçete-çatal-bıçak-kaşık
Açıklama:
Yemekhanenin belirli bir yerinde servis bankosu vardır ve banko önünde tepsilerin kaydırılabileceği bir bant vardır. Müşteriler bant üzerinde tepsilerini kaydırarak hareket ederken bankoda mevcut yemekleri tepsilerine alırlar. Servis bankosunun sağ ucunda sırasıyla tepsiler, çatal, kaşık, bıçak, peçete bulunur. Doğru cevap C’dir.
Soru 13
Garsonların yemek servisi sırasında dikkat etmesi gereken noktalara ilişkin aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Müşterinin önünde boş tabaklar üst üste konulmamalıdır.
B
Tabaklar ağsız kısımlarına dokunulmadan tutulmalıdır.
C
Tabaklar alttan ya da kenarlarından tutulmalıdır.
D
Boşalan kaplar soldan kaldırılmalıdır.
E
Bütün yemekler soldan servis edilmelidir.
Açıklama:
Garsonların yemek servisi sırasında dikkat etmeleri gerekenler şunlardır: (a) servis için kullanılan araç-gereçlerin (tabak, çatal, kaşık vb.) temizliğinden emin olunmalıdır. (b) Bütün yemeklerin servisi soldan yapılmalıdır, boşalan kaplar sağdan kaldırılmalıdır. (c) Servis sırasında el buruna, yüze ya da saça değdirilmemelidir. (d) Müşterinin önünde boş tabaklar üst üste konulmamalıdır, müşterinin önündeki kap boşalınca alınmalıdır. (e) Tabakların ve bardakların ağız kısımlarına dokunulmadan, alttan ya da kenarlarından tutulmalıdır. (f) Servis yaparken yere düşen besin ya da araç-gereçler asla kullanılmamalıdır. (g) Çizilmiş, çatlamış ya da kırık araç-gereçler kullanılmamalıdır. (h) Besinlerin elle temasını engellemek için yemeğin konduğu kaplar fazla doldurulmamalıdır. (ı) Serviste kullanılan baharatlık, tuzluk vb. gereçler belirli aralıklarla temizlenmelidir. Doğru cevap D’dir.
Soru 14
Hastanede uygulanan hasta yemeklerinde ekmek servisinde ekmek dilimleri için uygun ağırlık nedir?
Seçenekler
A
50 gramdan az olmamalıdır.
B
50 gramdan fazla olmamalıdır.
C
55 gramdan az olmamalıdır.
D
55 gramdan fazla olmamalıdır.
E
50-55 gram ağırlığında olmalıdır.
Açıklama:
Hastanede uygulanan hasta yemeklerinde ekmek dilimleri 50 gramdan daha fazla olmamalıdır. Doğru cevap B’dir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi masa örtüsünün kaymaması için altına serilen keçe ya da kauçuk örtüye verilen isimdir?
Seçenekler
A
Kuver
B
Chemin de tablo
C
Amerikan servisi
D
Kapak
E
Multon
Açıklama:
Kuver masada kullanılacak tabak, çatal, bıçak, bardak yanında menaj peçete ve vazo, şamdan gibi araç ve gereçleri içine alan bir terimdir. Masanın yemek yemeğe uygun şekilde hazırlanması işlemine “kuver açma” denilir. “Chemin de table” masa örtüsü üzerine koyulabilen ince uzun örtülerin Fransızca ismidir. Amerikan servisi, masa görünüm olarak uygunsa, masa örtüsü yerine kullanılan ve parçalar halindeki altlıklardır. Kapak, çok resmi olmayan kurumlarda genelde masa örtüsü üzerine örtülen ve masa örtüsünden daha kısa ve masa örtüsü rengi ile uyumlu bir başka örtüdür. Multon ise, masa örtünün kaymaması için altına koyulan keçe ya da kauçuktan kalın örtüdür. Doğru cevap E’dir.
Soru 16
Doğru bir masa düzeninde yemek tabağının sol tarafında, çatalların yukarısına aşağıdakilerden hangisi yerleştirilmelidir?
Seçenekler
A
Salata tabağı
B
İçki bardakları
C
Su bardakları
D
Bıçak
E
Kaşık
Açıklama:
Masa düzeninde, tabaklar masa kenarından en az 2.5 cm içe yerleştirilir. Tabakların sağına bıçak (keskin kısmı tabağa dönük), kaşık bıçağın sağına, tabağın soluna ise çatal yerleştirilir. Bardaklar bıçakların ucuna gelecek şekilde yerleştirilir. İçki bardakları su bardaklarının sağına yerleştirilir. Yemek tabağının sol tarafına, çatalların yukarısına ise salata tabağı konur. Doğru cevap A’dır.
Soru 17
Bir ziyafet sofrasında zeytin yağlı sebze yemeğinden sıraya göre aşağıdakilerden hangisi verilebilir?
Seçenekler
A
Balık
B
Et yemeği
C
Pilav
D
Çorba
E
Tatlı
Açıklama:
Ziyafet sofralında yemeklerin servis sıraları şu şekildedir: (1) çorba, (2) balık, (3) et yemeği, (4) zeytinyağlı sebze yemeği, (5) pilav, makarna, börek vd., (6) tatlı, (7) meyve ve (8) kahvedir. Buna göre zeytin yağlı sebze yemeğinden sonra servis edilebilecek yemek pilavdır. Doğru cevap C’dir.
Soru 18
Uluslararası kabul görmüş kaç çeşit klasik yemek servis yöntemi bulunmaktadır?
Seçenekler
A
İki
B
Üç
C
Dört
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
Uluslararası kabul görmüş dört tip klasik yemek servisi bulunmaktadır. Bunlar İngiliz, Fransız, Rus ve Amerikan yemek servis yöntemleridir. Bu klasik servis yöntemleri üst sınıf yiyecek ve içecek işletmelerinde uygulanmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi ziyafet sofralarında yer alması beklenmez?
Seçenekler
A
Çorba kasesi
B
Kırmızı şarap bardağı
C
Beyaz şarap bardağı
D
Kürdan
E
Servis tabağı
Açıklama:
Ziyafet sofralarında ilk yemek çorba ise, çorba kasesi büyük servis tabağı üzerine konur. Diğer yemekler ayrı tabaklarla servis edilir. İlk yemek et yemeği ise, servis tabağı üzerine yemek tabağı konur. Diğer yemek tabakları, et yenilen tabak alındıktan sonra konulur. Et, balık ve diğer yemekler için ayrı çatal bıçak kullanılacağından yemek servis sırasına göre dıştan içe doğru sıralanır. Sofrada hem beyaz hem kırmızı şarap içilecekse, kırmızı şarap bardağı su bardağından sonra beyaz şarap bardağı da kırmızı şarap bardağından sonra konulur. Ziyafet sofralarına kürdan konmaz. Doğru cevap D’dir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi Amerikan usulü yemek servisinin önemli bir özelliğidir?
Seçenekler
A
Servis personeli tüm servisi gerçekleştirir, konuk servise müdahale etmez.
B
Servis, diğer servis usulleri gibi sakin ve sessiz bir ortamda geçmez.
C
En önemli özelliği, menüde yer alan ana yemeğin gösterişli bir şekilde sunulmasıdır
D
Temel özelliği servis personeli tabakları sol eliyle alarak müşterinin solundan servis eder.
E
Serviste her türlü çorba, soğuk ve sıcak ordövrler, et ve sebze yemekleri rahatlıkla servis edilebilir.
Açıklama:
Amerikan servisi Kanada ve Amerika’da yoğun bir şekilde uygulanmakta olup ikinci dünya savaşından sonra da Avrupa’ya yayılmıştır. Temel özelliği servis personeli tabakları sol eliyle alarak müşterinin solundan servis eder. Bu servis sistemi zamandan tasarruf sağlar.Doğru cevap D'dir.
Soru 21
Eğitimli, bilgili ve yetenekli servis personeli gerektiren yemek servis usulü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fransız usulü yemek servisi
B
Amerikan usulü yemek servisi
C
İngiliz usulü yemek servisi
D
Rus usulü yemek servisi
E
Hindistan usulü yemek servisi
Açıklama:
“Fransızların yemek hakkında kimseden öğrenecekleri bir şey yoktur. Bunun için kendi yemeklerini kendileri alırlar.” Bu servis usulü uzun bir süredir Fransa’da ve tüm dünyada birinci sınıf ya da “De Luxe” olarak adlandırılan lüks restoranlarda uygulanmaktadır. Resmi davetlerde, iş yemekleri ziyafetlerinde uygulanan bir servis şeklidir. Eğitimli, bilgili ve yetenekli servis personeli gerektirir. Doğru cevap A'dır.
Soru 22
Konuk masasına bitişik kullanılan yemek masası yüksekliğinde tekerlekli veya tekerleksiz küçük masalara ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Alakart
B
Reşo
C
Tabldot
D
Kuver
E
Geridon
Açıklama:
Geridon (Gueridon), konuk masasına bitişik kullanılan yemek masası yüksekliğinde tekerlekli veya tekerleksiz küçük masalardır. Üzerinde yiyecek porsiyonlanır ve servis edilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi servise hazır olabilecek yemeklerin listesinin müşteriye sunulduğu ve müşterinin listedeki yemeklerden istediğini seçebildiği formlar için kullanılan terimdir?
Seçenekler
A
Tabldot
B
Alakart
C
Servis
D
Geridon
E
Reşo
Açıklama:
Alakart servise hazır olabilecek yemeklerin listesinin müşteriye sunulduğu ve müşterinin listedeki yemeklerden istediğini seçebildiği formlar için kullanılan bir terimdir. Doğru cevap B'dir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi toplu beslenme hizmetinden yararlanan tüketicilerin beklentilerinden bir tanesi değildir?
Seçenekler
A
Doyuruculuk
B
Güvenirlik
C
Gürültü
D
Kalite
E
Ekonomiklik
Açıklama:
Toplu beslenme hizmetinden yararlanan tüketicilerin beklentileri ise; doyuruculuk, kalite, güvenilirlik, ekonomiklik, temiz ve rahat/konforlu bir atmosfer ve iyi 117 bir servis hizmetidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi bir ziyafet sofrasında bulunabilecek besinlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kuruyemişler
B
Çorba
C
Zeytinyağlı
D
Pilav
E
Balık
Açıklama:
Ziyafet sofraları için düzenlenecek yemek listeleri kurumun bütçesine bağlıdır. Ancak ziyafetlerde en az 4 kap yemek bulundurulması uygun olur. Yemekler aşağıda verilen sıraya göre servis edilmelidir. 1. çorba, 2. balık, 3. et yemeği, 4. zeytinyağlı sebze yemeği, 5. pilav, makarna, börek vb. 6. tatlı, 7. meyve, 8. kahve. gibi. Doğru cevap A'dır.
Soru 26
Büfelerde sıcak yemeklerin servisinde kullanılan, ekmek kutusu gibi üzerindeki kol ile yukarı doğru açılan yemek kaplarına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Tabldot
B
Geridon
C
Reşo
D
Kürdan
E
Kuver
Açıklama:
Reşo, büfelerde sıcak yemeklerin servisinde kullanılan, ekmek kutusu gibi üzerindeki kol ile yukarı doğru açılan yemek kaplarıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 27
Müşterilerin bant üzerinde tepsilerini kaydırarak bankolarda görevli kişilerce servis edilen sıcak ve sulu yemekleri aldığı servis yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tabldot
B
Geridon
C
Ada tipi
D
Self servis
E
Kuver
Açıklama:
Self serviste müşteriler bant üzerinde tepsilerini kaydırarak hareket ederken bankoda mevcut yemekleri tepsilerine alırlar. Sıcak ve sulu yemekler bankolarda görevli kişilerce servis edilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 28
Aşağıda bulunan servislerden hangisinde masaya müşteri istese de istemese de genellikle akşam yemeklerinde tereyağ ve kızarmış ekmek servisi yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Rus usulü servis
B
Asya usulü servis
C
Amerikan usulü servis
D
İngiliz uslulü servis
E
Fransız usulü servis
Açıklama:
Amerikan usulü serviste masaya müşteri istese de istemese de genellikle akşam yemeklerinde tereyağ ve kızarmış ekmek servisi yapılır. Doğru cevap C'dir.
Soru 29
8 kişilik bir yuvarlak masanın çapı ne kadardır?
Seçenekler
A
85 cm
B
90 cm
C
100 cm
D
120 cm
E
160 cm
Açıklama:
4 bir kişilik yuvarlak masanın çapı 100 cm, 6 kişilik 120 cm ve 8 kişilik bir yuvarlak masanın çapı 160 cm olmalıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi garsonların yemek servisi sırasında dikkat etmeleri gerekenlerden birisi değildir ?
Seçenekler
A
Besinlerin elle temasını engellemek için, yemeğin konduğu kaplar mümkün mertebe doldurulmalıdır.
B
Servis yaparken yere düşen besin ya da araç-gereçler asla kullanılmamalıdır.
C
Servis sırasında el buruna, yüze ya da saça değdirilmemelidir.
D
Bütün yemeklerin servisi soldan yapılmalıdır, boşalan kaplar sağdan kaldırılmalıdır.
E
Çizilmiş, çatlamış ya da kırık araç-gereçler kullanılmamalıdır.
Açıklama:
Doğru Yanıt A seçeneğidir. Fazla doldurulan kaptaki besin maddesi Garsonun eline temas edebilir ve bu hatalı bir servis şeklidir.
Soru 31
İngiliz Usulü Yemek Servisi ve Özellikleri olarak aşağıda sayılanlardan hangisi yanlıştır ?
Seçenekler
A
Yemekler mutfaktan sıcak olarak çıkartılmalı ve bekletilmeden servise alınmalıdır.
B
Et tabağın üst yarısına, patates gibi garnitürler sağ üste, sebze gibi garnitürler sol üst yarısına
yerleştirilmelidir.
yerleştirilmelidir.
C
Servis sırasında yemeğin soğumaması için gueridon üzerinde ısıtıcı araçlar bulunmalıdır.
D
Kesim ve porsiyonlama işleri süratli ve göze hoş görülecek şekilde yapılmalıdır.
E
Serviste sıcak tabaklar kullanılmalıdır ve tabağa yemek konurken kenarlara taşmamasına dikkat
edilmeli, varsa amblemin kapanmamasına dikkat edilmelidir.
edilmeli, varsa amblemin kapanmamasına dikkat edilmelidir.
Açıklama:
Çünkü; Et tabağın alt yarısına, patates gibi garnitürler sol üste, sebze gibi garnitürler sağ üst yarısına yerleştirilmelidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi ziyafetlerde U ya da T biçimi verilecek masaların özelliklerindendir?
Seçenekler
A
26-50 kişililik ziyafet sofralarında masanın tipi, U ya da T biçimli olmalıdır.
B
U masalarda, iç kısımda yalnız yanlarda oturulur, ortada oturulmaz.
C
Köşelerde kalan sandalyelerin masa ucuna uzaklığı 25 cm olmalıdır.
D
Hepsi.
E
Sandalyeler arası 30 cm olacak şekilde yerleştirilir.
Açıklama:
Doğru cevap D'dir.
Soru 33
"Yiyecek ve içecekleri konuklara, uygun takımlarla, belirli bir yöntem ve kurallarla sunma sanatıdır."
ifadesi aşağıdaki kavramlardan hangisinin tanımıdır ?
ifadesi aşağıdaki kavramlardan hangisinin tanımıdır ?
Seçenekler
A
Bölmeli Tepsi
B
Yuvarlak Masa
C
Servis
D
Ziyaretçi Yemekleri
E
Sebil
Açıklama:
Yanıt C seçeneğidir. Diğerlerinin tanım ile ilgisi yoktur.
Soru 34
Davetiyelerde yer alan ve "Lütfen Cevap Veriniz" anlamında kullanılan "L.C.V" ifadesinin, uluslararası karşılığı ve aslen Fransızca olan şekli aşağıdakilerden hangisinde doğru şekilde yazılmıştır ?
Seçenekler
A
R.S.V.P
B
S.V.P.R
C
P.R.S.V
D
Bon Appetid
E
S.P.R.V
Açıklama:
R.S.V.P(Repondez s’il vous plait) Doğru cevap A'dir.
Soru 35
Fransız servis usulünün en karakteristik özelliği nedir?
Seçenekler
A
Eğitimli, bilgili ve yetenekli servis personeli
gerektirir.
gerektirir.
B
Konuk masadaki servis kabından kendisi alır
C
Garson servis kabından kendisi servis yapar
D
Konuk, garsonun uzattığı servis kabından yemeğini kendisi alır.
E
Garson tabakla servis eder.
Açıklama:
Bu servisin özelliği, yemeklerin garsonlar tarafından masadaki konuklara uzatılması ve konuğun yemeği servis kabından kendi tabağına almasıdır. Bir başka deyişle Fransız servisinde yemeğin porsiyonlarını konuk kendisi belirler. Bu yüzden konukların da bu servis hakkında bir parça bilgi sahibi olması gerekmektedir. Dolayısı ile doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası anlamda kabul görmüş Klasik Yemek Servis Türlerinden birisi değildir ?
Seçenekler
A
İngiliz Usulü Yemek Servisi
B
Fransız Usulü Yemek Servisi
C
Amerikan Usulü Yemek Servisi
D
İtalyan Usulü Yemek Servisi
E
Rus Usulü Yemek Servisi
Açıklama:
Uluslararası kabul gören 4 tip servis usulü vardır ve İtalyan Usulü Servis bunlardan birisi değildir. Doğru cevap D'dir.
Soru 37
Noktalı yere gelecek en uygun kelimeyi bulunuz. Su bardağı tabağın sağ üst kısmına konulur. Su bardağının ……………… içki bardakları dizilir.
Seçenekler
A
Önüne
B
Arkasına
C
Sağına
D
Soluna
E
Hiçbiri
Açıklama:
Doğru cevap C'dir.
Soru 38
Rus Usulü Yemek Servisi'nin en belirgin özelliği aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
İçecek siparişinde konuğa kahve içip içmeyeceği sorulur.
B
Konuk masaya oturduktan sonra ters durmakta olan bardak çevrilerek, buzlu su servisi yapılır.
C
Servis personeli tabakları sol eliyle alarak müşterinin solundan servis eder.
D
Masaya müşteri istese de istemese de genellikle akşam yemeklerinde tereyağ ve kızarmış ekmek servisi yapılır.
E
Menüde yer alan ana yemeğin son derece gösterişli bir şekilde sunulması gerekir.
Açıklama:
Diğer şıklarda yazılı olanlar Amerikan Servis Usulüne ait özelliklerdir. Doğru cevap E'dir.
Soru 39
Hangisi Hastanelerde uygulanan temel yemek servislerinden birisi değildir ?
Seçenekler
A
Hastalar İçin Özel Diyet Yemeği
B
Personel Yemeği
C
Gece Nöbeti Personeli Yemeği
D
Normal Hasta Yemeği
E
Ziyaretçi Yemeği
Açıklama:
Tamamen hayal ürünü bir servis türüdür. Hastaneler için 4 temel yemek servis şekli mevcuttur. Doğru cevap C'dir.
Soru 40
Davetlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Davetin amacına göre davetliler belirlenir.
B
Davetin resmiyet derecesine göre kişiler en az 3 hafta önce haberdar edilir.
C
Çok resmi davetlerde baskılı davetiye kullanılabilir.
D
Davetiyelerde katılım durumunun belirtilmesi için L.C.V. diye bir not bulunur.
E
Davetiyelerdeki bütün bilgiler bilgisayarda yazılmalıdır.
Açıklama:
Davetin amacına göre davetliler belirlenir. Davetin resmiyet derecesine göre kişiler en az 3 hafta önce haberdar edilir. Çok resmi davetlerde baskılı davetiye kullanılabilir. Davetiyelerde katılım durumunun belirtilmesi için L.C.V. diye bir not bulunur şıkları davetlerle ilgili doğru kavramlardır. Ancak davetiyelerdeki bütün bilgiler bilgisayarda yazılmamalıdır. "Kişi adı" el yazısı ile yazılmalıdır. Bu, davet edilen kişiye verilen değerin bir göstergesidir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 41
Tüm toplu beslenme kurumlarında yemek servisi yemekhanelerde yapılırken sadece nerede yemek servisi kat mutfaklarında yapılır?
Seçenekler
A
Okul
B
Hastane
C
Hapishane
D
Fabrika
E
Askeriye
Açıklama:
Okul, hapishane, fabrika, askeriye gibi toplu beslenme kurumlarında yemek servisi yemekhanelerde yapılırken, sadece hastanelerde hasta yemek servisi kat mutfaklarında yapılır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 42
Servise hazır olabilecek yemeklerin listesinin müşteriye sunulduğu ve müşterinin listedeki yemeklerden istediğini seçebildiği formlar için kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tabldot
B
Self servis
C
Ada tipi servis
D
Alakart
E
Masa servisi
Açıklama:
Tabldot, verilecek yemeklerin önceden belirlenmiş ve birkaç kap ile sınırlandırılmış formuna denir. Self servis yemekhanenin belirli bir yerinde servis bankosu vardır. Banko önünde tepsilerin kaydırılabileceği bir bant vardır. Müşteriler bant üzerinde tepsilerini kaydırarak hareket ederken bankoda mevcut yemekleri tepsilerine alma işlemine denir. Ada tipi servis, yemekler gruplara ayrılıp yemekhane içinde farklı servis bankolarına konulma işlemidir. Masa servisi, Toplu beslenme yapılan kurumların bir kısmında yemek servisleri garsonlar tarafından masalara yapılma işlemidir. Alakart ise servise hazır olabilecek yemeklerin listesinin müşteriye sunulduğu ve müşterinin listedeki yemeklerden istediğini seçebildiği formlar için kullanılan terimdir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 43
Aşağıda ekmek servisi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Tabldot yemek servisi sunan kurumlarda ekmekler servisten önce kesilip ekmek sepetlerine konulmakta ve masalara yerleştirilmektedir.
B
Servis sonrasında yenilmeyen ekmekler, el değdiği için yeniden kullanılamayacağından atılmaktadır.
C
Self servis yönteminde ekmekler ekmek kutularına dilimlenerek yerleştirilmeli ve ekmek kutusu servis bankosunun sonunda yer almalı ve kuruda maşa bulunmalıdır.
D
Hastane mutfağında porsiyonluk 75'er gramlık küçük somunlar halinde hazırlanmış olanlar direk servise çıkarılır.
E
Hastalara yapılacak ekmek servisi için ekmekler genel mutfaktan kat mutfaklarına getirilir. Dilimlenmesi gerekiyorsa kat mutfağında dilimlenir.
Açıklama:
Tabldot yemek servisi sunan kurumlarda ekmekler servisten önce kesilip ekmek sepetlerine konulmakta ve masalara yerleştirilmektedir, Servis sonrasında yenilmeyen ekmekler, el değdiği için yeniden kullanılamayacağından atılmaktadır, Self servis yönteminde ekmekler ekmek kutularına dilimlenerek yerleştirilmeli ve ekmek kutusu servis bankosunun sonunda yer almalı ve kuruda maşa bulunmalıdır, Hastalara yapılacak ekmek servisi için ekmekler genel mutfaktan kat mutfaklarına getirilir. Dilimlenmesi gerekiyorsa kat mutfağında dilimlenir seçeneklerinde ekmek ile ilgili verilen bilgiler doğrudur. Hastane mutfağında porsiyonluk 75'er gramlık küçük somunlar halinde hazırlanmış olanlar direk servise çıkarılır seçeneğinde 75'er gramlık değil, 50'şer gramlık küçük somunlar halinde hazırlanmış olanlar direk servise çıkarılır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi masa düzenlemesinde dikkat edilmesi gerekenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Masa örtüsünün 25-35 cm kadar sarkması önerilmektedir.
B
Masa örtüsünün kaymaması için altına keçe ya da kauçuk kalın bir örtü serilmelidir.
C
Çiçek konulacaksa masanın sağına konulmalıdır.
D
Masa örtüsü üzerine runner denilen ince uzun örtü serilebilir.
E
Bardaklar bıçakların ucuna gelecek şekilde yerleştirilir.
Açıklama:
Masa örtüsünün 25-35 cm kadar sarkması önerilmektedir. Masa örtüsünün kaymaması için altına keçe ya da kauçuk kalın bir örtü serilmelidir. Masa örtüsü üzerine runner denilen ince uzun örtü serilebilir. Bardaklar bıçakların ucuna gelecek şekilde yerleştirilir seçenekleri masa düzenlemesinde dikkat edilmesi gerekenlerdir. Masaya çiçek konulacaksa, çiçek masanın ortasına yerleştirilir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 45
Ziyafet sofralarında yuvarlak masalarda Fransız yönteminde onur konuğunun yeri masanın neresindedir?
Seçenekler
A
Ev sahibinin sağ tarafı
B
Ev sahibinin sol tarafı
C
Masanın ortası
D
Ev sahibinin karşısı
E
Ev sahibinin karşı solu
Açıklama:
Fransız yönteminde masanın ortası ev sahibine aittir. Onur konuğunun yeri ise ev sahibinin sağ tarafıdır. Bu düzene uygun masalar yuvarlak masalardır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 46
Kurumlarda düzenlenecek ziyafet sofralarında kurumun bütçesine de bağlı olmakla birlikte en az kaç yemek bulundurulması uygundur?
Seçenekler
A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
Ziyafet sofraları için düzenlenecek yemek listesi kurumun bütçesine bağlıdır. Ancak ziyafetlerde en az 4 kap yemek bulundurulması uygun olur. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi Fransız usulü yemek servisinin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Yemeklerin garsonlar tarafından masadaki konuklara uzatılması ve konuğun yemeği servis kabından kendi tabağına almasıdır.
B
Yemekler mutfaktan sıcak olarak çıkartılmalı ve bekletilmeden servise alınmalıdır.
C
Kesim ve porsiyonlama işleri süratli ve göze hoş görülecek şekilde yapılmalıdır.
D
Serviste sıcak tabaklar kullanılmalıdır ve tabağa yemek konurken kenarlara taşmamasına dikkat edilmeli, varsa amblemin kapanmamasına dikkat edilmelidir.
E
Et tabağın alt yarısına, patates gibi garnitürler sol üstte, sebze gibi garnitürler sağ üst yarısına yerleştirilmelidir.
Açıklama:
İngiliz usulü yemek servisinde, yemekler mutfaktan sıcak olarak çıkartılmalı ve bekletilmeden servise alınmalıdır. Kesim ve porsiyonlama işleri süratli ve göze hoş görülecek şekilde yapılmalıdır. Serviste sıcak tabaklar kullanılmalıdır ve tabağa yemek konurken kenarlara taşmamasına dikkat edilmeli, varsa amblemin kapanmamasına dikkat edilmelidir. Et tabağın alt yarısına, patates gibi garnitürler sol üstte, sebze gibi garnitürler sağ üst yarısına yerleştirilmelidir. Yemeklerin garsonlar tarafından masadaki konuklara uzatılması ve konuğun yemeği servis kabından kendi tabağına alması ise Fransız usulü yemek servisi özelliklerindendir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 48
- Temel özelliği servis personeli tabakları sol eliyle alarak müşterinin solundan servis eder.
- Çay ve kahve servisi yemekle birlikte yapılmaktadır.
- Su bardakları konuk oturduktan sonra açılır ve soğuk su ile doldurulur.
- İçecek siparişinde konuğa kahve içip içmeyeceği sorulur.
Seçenekler
A
Rus usulü yemek servisi
B
Fransız usulü yemek servisi
C
Amerikan usulü yemek servisi
D
Alman usulü yemek servisi
E
İngiliz usulü yemek servisi
Açıklama:
Rus usulü yemek servisi türünün en önemli özelliği menüde yer alan ana yemeğin gösterişli bir şekilde sunulmasıdır. Rus servisi çoğunlukla canlı müzik yapılan ziyafetlerde uygulanan ve menünün daha önceden belli olduğu bir servis usulüdür. Fransız usulü yemek servisi; resmi davetlerde, iş yemekleri ziyafetlerinde uygulanan bir servis şeklidir. Eğitimli, bilgili ve yetenekli servis personeli gerektirir. En önemli özelliği yemeklerin garsonlar tarafından masadaki konuklara uzatılması ve konuğun yemeği servis kabından kendi tabağına almasıdır. İngiliz usulü yemek servisi, genel olarak mutfakta hazırlanmış özel kaplara belirli miktarlarda konulmuş yemeklerin gueridon üzerinde tabaklara belirli bir düzen içerisinde yerleştirilmesi, buradan konuk masasına servisidir. Temel özelliği servis personeli tabakları sol eliyle alarak müşterinin solundan servis eder, çay ve kahve servisi yemekle birlikte yapılmaktadır. Su bardakları konuk oturduktan sonra açılır ve soğuk su ile doldurulur. İçecek siparişinde konuğa kahve içip içmeyeceği sorulur, özellikleri ise Amerikan usulü yemek servisi özelliklerindendir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 49
En önemli özelliği menüde yer alan ana yemeğin gösterişli bir şekilde sunulması olan yemek servisi özelliği hangisidir?
Seçenekler
A
Amerikan usulü yemek servisi
B
Rus usulü yemek servisi
C
Fransız usulü yemek servisi
D
İngiliz usulü yemek servisi
E
Türk usulü yemek servisi
Açıklama:
Amerikan usulü yemek servisi, temel özelliği servis personeli tabakları sol eliyle alarak müşterinin solundan servis etmesidir. Fransız usulü yemek servisinin önemli özelliği yemeklerin garsonlar tarafından masadaki konuklara uzatılması ve konuğun yemeği servis kabından kendi tabağına almasıdır. İngiliz usulü yemek servisinin önemli özelliği genel olarak mutfakta hazırlanmış özel kaplara belirli miktarlarda konulmuş yemeklerin gueridon üzerinde tabaklara belirli bir düzen içerisinde yerleştirilmesi, buradan konuk masasına servisidir. En önemli özelliği menüde yer alan ana yemeğin gösterişli bir şekilde sunulması olan yemek servisi özelliği ise Rus usulü yemek servisidir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 50
"Servis" sözcüğünün tanımı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Eğlenmek veya bir olayı kutlamak amacıyla birçok kimsenin bir araya gelerek yedikleri yemek.
B
İçine katılmış türlü maddelerle özel bir tat verilmiş, fırında veya başka bir yolla pişirilerek hazırlanmış bir tür yiyecek.
C
Birinin işini görme veya birine yarayan bir işi yapma.
D
Yiyecek ve içecekleri konuklara, uygun takımlarla ve belirli bir servis yöntemi kurallarına göre sunma sanatı.
E
Yumurta, un, soğan, ıspanak karışımıyla yağda yapılan bir yemek türü.
Açıklama:
Yemek Servis Yöntemleri
Servis: Yiyecek ve içecekleri konuklara, uygun takımlarla ve belirli bir servis yöntemi kurallarına göre sunma sanatıdır.
Servis: Yiyecek ve içecekleri konuklara, uygun takımlarla ve belirli bir servis yöntemi kurallarına göre sunma sanatıdır.
Soru 51
"Répondez s'il vous plaît" (Lütfen cevap veriniz) ifadesinin kısaltılmış biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
R.S.V.P.
B
R.E.S.P.
C
R.P.S.V.
D
R.E.S.P.
E
R.S.I.P.
Açıklama:
EVDE YEMEK SERVİS YÖNTEMLERİ
"Répondez s'il vous plaît" (Lütfen cevap veriniz) ifadesinin kısaltılmış biçimi R.S.V.P. 'dir.
"Répondez s'il vous plaît" (Lütfen cevap veriniz) ifadesinin kısaltılmış biçimi R.S.V.P. 'dir.
Soru 52
Yemek masasına konan örtü en fazla kaç cm. sarkmalıdır?
Seçenekler
A
15cm.
B
20cm.
C
25cm.
D
30cm.
E
40cm.
Açıklama:
EVDE YEMEK SERVİS YÖNTEMLERİ
Yemek masasına konan örtü en fazla 30cm sarkmalıdır.
Yemek masasına konan örtü en fazla 30cm sarkmalıdır.
Soru 53
Yemekhanelerde kaç tip yemek servis çeşidi vardır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
TOPLU BESLENME YAPILAN KURUMLARDA YEMEK SERVİS
YÖNTEMLERİ
Yemekhanelerde 3 tip yemek servisi vardır: 1. Self-servis, 2. Ada tipi servis, 3. Masa servisi.
YÖNTEMLERİ
Yemekhanelerde 3 tip yemek servisi vardır: 1. Self-servis, 2. Ada tipi servis, 3. Masa servisi.
Soru 54
"Geridon" (Gueridon)'nun anlamı aşağıdaki seçeneklerin hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Rafları olan, kapaksız ve taşınabilir dolap.
B
Tahtadan ya da metalden yapılmış, bir dolabın içine birbirine koşut bir biçimde tutturulan üst üste kat.
C
Üzeri siperli masa lambası ya da ayaklı ve üzeri siperli lamba.
D
Bir kabı kaynar ısıdaki suya oturtarak içindekini ısıtma biçimi.
E
Konuk masasına bitişik kullanılan yemek masası yüksekliğinde tekerlekli veya tekerleksiz küçük masa.
Açıklama:
TOPLU BESLENME YAPILAN KURUMLARDA YEMEK SERVİS
YÖNTEMLERİ
Konuk masasına bitişik kullanılan yemek masası yüksekliğinde tekerlekli veya tekerleksiz küçük masadır.
YÖNTEMLERİ
Konuk masasına bitişik kullanılan yemek masası yüksekliğinde tekerlekli veya tekerleksiz küçük masadır.
Soru 55
"Tabldot" un anlamı aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Servise hazır olabilecek yemeklerin listesinin müşteriye sunulduğu servis biçimi.
B
Kişinin kendine hizmet etme biçimidir.
C
Verilecek yemeklerin önceden belirlenmiş formu.
D
Ayakta verilen servis biçimidir.
E
Masanın tozunun alınması ve üzerine örtü serilmesidir.
Açıklama:
TOPLU BESLENME YAPILAN KURUMLARDA YEMEK SERVİS
YÖNTEMLERİ
Tabldot: Verilecek yemeklerin önceden belirlenmiş formudur.
YÖNTEMLERİ
Tabldot: Verilecek yemeklerin önceden belirlenmiş formudur.
Soru 56
Masa servisi yapılan yerlerde ekmek dilimleri kaç gramdan fazla olmamalıdır?
Seçenekler
A
10gr.
B
20gr.
C
30gr.
D
40gr.
E
50gr.
Açıklama:
Hastanelerde Uygulanan Hasta Yemek Servisi
Masa servisi yapılan yerlerde, ekmekler önceden dilimlenmiş olarak ekmek kutularına yerleştirilir ve oradan, kişiler masalarda yerlerini aldıktan sonra tabak içine alınıp garsonlarca masalara dağıtılır. Ekmek dilimleri 50 gramdan daha fazla olmamalıdır.
Masa servisi yapılan yerlerde, ekmekler önceden dilimlenmiş olarak ekmek kutularına yerleştirilir ve oradan, kişiler masalarda yerlerini aldıktan sonra tabak içine alınıp garsonlarca masalara dağıtılır. Ekmek dilimleri 50 gramdan daha fazla olmamalıdır.
Soru 57
Yemek masasında tabaklar masa kenarından en az kaç cm. içe yerleştirilmelidir?
Seçenekler
A
1.5 cm
B
2.5 cm
C
3 cm
D
3.5 cm
E
4 cm
Açıklama:
MASA DÜZENİ
Tabaklar masa kenarından en az 2.5 cm içe yerleştirilir.
Tabaklar masa kenarından en az 2.5 cm içe yerleştirilir.
Soru 58
26-50 kişilik ziyafet masalarının tipi nasıl olmalıdır?
Seçenekler
A
Oval masa
B
Kare masa
C
Yuvarlak masa
D
U veya T tipi masa
E
Dikdörtgen masa
Açıklama:
Kurumlarda Ziyafet Masaları Hazırlanması
26-50 kişililik ziyafet sofraları için masanın tipi, U ya da T biçimli olmalıdır.
26-50 kişililik ziyafet sofraları için masanın tipi, U ya da T biçimli olmalıdır.
Soru 59
Uluslararası kabul görmüş kaç tip klasik yemek servisi bulunmaktadır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
ULUSLARARASI KULLANILAN YEMEK SERVİS YÖNTEMLERİ
Uluslararası kabul görmüş 4 tip klasik yemek servisi bulunmaktadır. Bunlar İngiliz, Fransız, Rus ve Amerikan yemek servis yöntemleridir. Bu klasik servis yöntemleri üst sınıf yiyecek ve içecek işletmelerinde uygulanmaktadır.
Uluslararası kabul görmüş 4 tip klasik yemek servisi bulunmaktadır. Bunlar İngiliz, Fransız, Rus ve Amerikan yemek servis yöntemleridir. Bu klasik servis yöntemleri üst sınıf yiyecek ve içecek işletmelerinde uygulanmaktadır.
Soru 60
Garsonların yemek servisi sırasında dikkat etmesi gereken bazı kurallar bulunmaktadır. Aşağıdaki kurallardan hangisi yanlış ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Servis için kullanılan araç-gereçlerin (tabak, çatal, kaşık vb.) temizliğinden emin olunmalıdır.
B
Bütün yemeklerin servisi sağdan yapılmalıdır, boşalan kaplar soldan kaldırılmalıdır.
C
Servis sırasında el buruna, yüze ya da saça değdirilmemelidir.
D
Müşterinin önünde boş tabaklar üst üste konulmamalıdır, müşterinin önündeki kap boşalınca alınmalıdır.
E
Tabakların ve bardakların ağız kısımlarına dokunulmadan, alttan ya da kenarlarından tutulmalıdır.
Açıklama:
Bütün yemeklerin servisi soldan yapılmalıdır, boşalan kaplar sağdan kaldırılmalıdır.
Bütün yemeklerin servisi sağdan yapılmalıdır, boşalan kaplar soldan kaldırılmalıdır.
Bütün yemeklerin servisi sağdan yapılmalıdır, boşalan kaplar soldan kaldırılmalıdır.
Soru 61
Hastane mutfaklarında kaç çeşit yemek hazırlanmaktadır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Personel yemekleri, normal hasta yemekleri, hastalara özel diyet yemekleri ve ziyaretçi yemekleri olmak üzere dört çeşit hazırlanmaktadır.
Dört.
Dört.
Soru 62
10-24 kişililik ziyafet sofraları için hazırlanması planlanan masanın boyutu nasıl olmalıdır?
Seçenekler
A
Kare
B
Yuvarlak
C
Dikdörtgen
D
U Şeklinde
E
T şeklinde
Açıklama:
10-24 kişililik ziyafet sofraları için, masanın tipi, dikdörtgen olmalıdır.
Soru 63
Ziyafet sofralarında en az kaç çeşit yemek hazırlanmalıdır?
Seçenekler
A
Dört
B
Üç
C
İki
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
Ziyafet sofraları için düzenlenecek yemek listeleri kurumun bütçesine bağlıdır. Ancak ziyafetlerde en az 4 kap yemek bulundurulması uygun olur.
Dört
Dört
Soru 64
"Ana yemek salona gelmeden önce dans grupları tarafından bir gösteri düzenlenebilir. Daha sonra orkestra yemek müziği çalar, ışıklar söner, tepsiler üzerinde garnitürlendirilmiş ve soslanmış yemekleri taşıyan servis elemanları bir sıra halinde yemek salonunu dolaşırlar." Bahsi geçen açıklama, hangi ülkenin yemek servisine aittir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Türkiye
C
Amerika
D
Fransa
E
Rusya
Açıklama:
Rus servisi diğer servis usulleri gibi sakin ve sessiz bir ortamda geçmez. Aksine bu servis usulünde bir gösteri ve aksiyon vardır. Ana yemek salona gelmeden önce dans grupları tarafından bir gösteri düzenlenebilir. Daha sonra orkestra yemek müziği çalar, ışıklar söner, tepsiler üzerinde garnitürlendirilmiş ve soslanmış yemekleri taşıyan servis elemanları bir sıra halinde yemek salonunu dolaşırlar. Daha sonra masalara gidilerek konuklara yemeklerinin prezantasyonu yapılır. Eğer yemek çok özel ise porsiyonlanmadan önce kısa bir süreliğine de olsa masaya bırakılır ve konukların izlemesi sağlanır. Bu sadece ana yemeğe özeldir.
Rusya
Rusya
Soru 65
Çay ve kahve servisinin yemekle birlikte yapıldığı servis usulü, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Amerikan Usulü
B
Rus Usülü
C
İngiliz Usulü
D
Fransız Usulü
E
Türk Usulü
Açıklama:
Çok yetenekli ve bilgili personele ihtiyaç yoktur Amerikan servisinde çay ve kahve servisi yemekle birlikte yapılmaktadır. Su bardakları, konuk oturduktan sonra açılır ve soğuk su ile doldurulur.
Amerikan Usulü
Amerikan Usulü
Soru 66
İngiliz Usulü Yemek Servisi'nde, aşağıdaki maddelerden hangisi uygulanmamaktadır?
Seçenekler
A
Yemekler mutfaktan sıcak olarak çıkartılmalı ve bekletilmeden servise alınmalıdır.
B
Servis sırasında yemeğin soğumaması için gueridon üzerinde ısıtıcı araçlar bulunmalıdır.
C
Kesim ve porsiyonlama işleri süratli ve göze hoş görülecek şekilde yapılmalıdır.
D
Serviste tabaklar soğuk olarak kullanılır.
E
Et tabağın alt yarısına, patates gibi garnitürler sol üste, sebze gibi garnitürler sağ üst yarısına yerleştirilmelidir.
Açıklama:
Serviste sıcak tabaklar kullanılmalıdır ve tabağa yemek konurken kenarlara taşmamasına dikkat edilmeli, varsa amblemin kapanmamasına dikkat edilmelidir.
Serviste tabaklar soğuk olarak kullanılır.
Serviste tabaklar soğuk olarak kullanılır.
Soru 67
Yemeğin porsiyonlarının konuk tarafından belirlendiği yemek servisi, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Amerikan Usulü
B
Fransız Usulü
C
İngiliz Usulü
D
Amerikan Usulü
E
Türk Usulü
Açıklama:
Eğitimli, bilgili ve yetenekli servis personeli gerektirir. Bu servisin özelliği, yemeklerin garsonlar tarafından masadaki konuklara uzatılması ve konuğun yemeği servis kabından kendi tabağına almasıdır. Bir başka deyişle Fransız servisinde yemeğin porsiyonlarını konuk kendisi belirler.
Fransız Usulü
Fransız Usulü
Soru 68
Ana yemek gibi çorbanında özel bir sunumla yapıldığı mutfak, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Amerikan mutfağı
B
İngiliz mutfağı
C
Türk mutfağı
D
Fransız mutfağı
E
Rus mutfağı
Açıklama:
Bir Rus atasözü “çorbasız ev bahtsız evdir” der. Rus mutfağında çorba da ana yemek gibi özel bir sunumla yapılır. Çorbalar mutfaktan, çorba tabağı ya da kâse ile çıkarılır. Yemekler konuklara gösterilir ve masanın ortasına bırakılır. Garson konuğun isteğine göre ya kendisi servis yapar ya da konuğa bırakır.
Soru 69
26-50 kişililik ziyafet sofraları için masanın tipi nasıl olmalıdır?
Seçenekler
A
Kare
B
Dikdörtgen
C
Yuvarlak
D
U ya da T şeklinde
E
Üçgen
Açıklama:
26-50 kişililik ziyafet sofraları için masanın tipi, U ya da T biçimli olmalıdır
U ya da T şeklinde
U ya da T şeklinde
Soru 70
- Yeterli, dengeli ve sağlıklı beslenmede akşam öğününün en geç saat onda (10) servis edilmesi ve hafif yemekler sunulması önerilmektedir
- Yemek saati ile uyku saati arasında en az iki (2) saatlik bir zaman dilimi olmasına özen gösterilmelidir.
- Günümüzde evde yapılan yemek servislerinde ailenin ekonomik durumuna ve alışkanlıklarına göre istenilen biçimde yemek servisi yapılabilir.
Seçenekler
A
1 ve 2
B
1 ve 3
C
2 ve 4
D
2 ve 3
E
Hepsi
Açıklama:
1. seçenek yanlıştır çünkü akşam yemeği en geç saat sekizde (8) yenmelidir.
Soru 71
Sofrada yemeğe başlamak için uygulanan kurallara da uymak nezaket gereğidir. Genelde ev sahibinin/daveti yapanın ………………….. gibi bir söz söylemesi beklenir ve ondan sonra yemeğe başlanır.
Yukarıdaki boşluk aşağıdaki ifadelerden hangisi ile doldurulamaz?
Yukarıdaki boşluk aşağıdaki ifadelerden hangisi ile doldurulamaz?
Seçenekler
A
Afiyet olsun
B
Hoş geldiniz
C
Buyrun
D
İyiki geldiniz.
E
Çay ve tatlı servisine geçebiliriz.
Açıklama:
Çay ve tatlı servisi yemekten sonra yapıldığı için yemekten önce yapılamaz.
Soru 72
Genellikle öğleden sonra “…………………..” yapılabilir. Bu servisler aile arasında olduğu gibi, çoğunlukla konuk içindir. Bu tip servislerde içecek olarak çay ve alkolsüz içeceklerle (limonata ya da meyve suları), genellikle kurabiye, pasta, börek, kek, değişik salatalar, fındık, fıstık en çok kullanılan çerezlerdir. Küçük sandviçler, börekler ve kanepeler de yapılabilir.
Seçenekler
A
Çay saati servisi
B
Akşam yemeği servisi
C
Kahvaltı servisi
D
Öğle yemeği servisi
E
Geç kahvaltı servisi
Açıklama:
Tanımlanan ifade çay saati servisidir.
Soru 73
...... servis: Yemekhanenin belirli bir yerinde servis bankosu vardır. Banko önünde tepsilerin kaydırılabileceği bir bant vardır. Müşteriler bant üzerinde tepsilerini kaydırarak hareket ederken bankoda mevcut yemekleri tepsilerine alırlar.
...... servis: Bu servis tipinde yemekler gruplara ayrılıp yemekhane içinde farklı servis bankolarına konulur. Örneğin, sandviç servisi yapan bir köşe, sadece çorba servisi yapan bir köşe, soğuk besinlerin yer aldığı bir köşe ile sıcak yemeklerin yer aldığı köşeler vardır.
...... servisi: Toplu beslenme yapılan kurumların bir kısmında yemek servisleri garsonlar tarafından masalara yapılmaktadır. Bu tip yemek servislerine daha çok restoran ve otel gibi kurumlarda rastlanmaktadır.
Yukarıda boş bırakılan alanlara gelecek ifadeler hangisinden sırasıyla doğru verilmiştir?
...... servis: Bu servis tipinde yemekler gruplara ayrılıp yemekhane içinde farklı servis bankolarına konulur. Örneğin, sandviç servisi yapan bir köşe, sadece çorba servisi yapan bir köşe, soğuk besinlerin yer aldığı bir köşe ile sıcak yemeklerin yer aldığı köşeler vardır.
...... servisi: Toplu beslenme yapılan kurumların bir kısmında yemek servisleri garsonlar tarafından masalara yapılmaktadır. Bu tip yemek servislerine daha çok restoran ve otel gibi kurumlarda rastlanmaktadır.
Yukarıda boş bırakılan alanlara gelecek ifadeler hangisinden sırasıyla doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Self, ada tipi, masa
B
Self, masa, ada tipi
C
Ada tipi, self, masa
D
Masa, self, ada tipi
E
Masa, ada tipi, self
Açıklama:
Doğru sıralama A seçeneğinde verilmiştir.
Soru 74
- Müşterinin önünde boş tabaklar üst üste konulmamalıdır, müşterinin önündeki kap boşalınca alınmalıdır.
- Tabakların ve bardakların ağız kısımlarına dokunulmadan, alttan ya da kenarlarından tutulmalıdır.
- Servis yaparken yere düşen besin ya da araç-gereçler asla kullanılmamalıdır
Seçenekler
A
Ev sahibi
B
Yemekhane görevlisi
C
Garson
D
Müşteri
E
Aşçı
Açıklama:
Soruda verilen görevler garsona aittir.
Soru 75
..........., verilecek yemeklerin önceden belirlenmiş ve birkaç kap (genelde üç ya da dört) ile sınırlandırılmış formuna verilen ad,........... ise servise hazır olabilecek yemeklerin listesinin müşteriye sunulduğu ve müşterinin listedeki yemeklerden istediğini seçebildiği formlar için kullanılan terimlerdir.
Yukarıda bırakılan boşluklara sırası ile hangi ifadeler gelmelidir?
Yukarıda bırakılan boşluklara sırası ile hangi ifadeler gelmelidir?
Seçenekler
A
Self servis, tabldot
B
Alakart, tabldot
C
Tabdolt, self servis
D
Tabdolt, alakart
E
Alakart, self servis
Açıklama:
Soruda verilen ilk ifade tabldotu tanımlarken ikinci ifade alakartı tanımlamaktadır.
Soru 76
I. Personel yemekleri
II. Normal hasta yemekleri
III. Hastalara özel diyet yemekleri,
IV. Ziyaretçi yemekleri.
Yukarıda verilen ifadelerden kaç tanesi hastane yemek servisi ile ilgilidir?
II. Normal hasta yemekleri
III. Hastalara özel diyet yemekleri,
IV. Ziyaretçi yemekleri.
Yukarıda verilen ifadelerden kaç tanesi hastane yemek servisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
Yalnız IV
E
Hepsi
Açıklama:
Verilen ifadelerin hepsi doğru olduğu için doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 77
- Rus servisi uzun bir süredir tüm dünyada birinci sınıf ya da “De Luxe” olarak adlandırılan lüks restoranlarda uygulanmaktadır.
- İngiliz servisi; genel olarak mutfakta hazırlanmış özel kaplara belirli miktarlarda konulmuş yemeklerin gueridon üzerinde tabaklara belirli bir düzen içerisinde yerleştirilmesi, buradan konuk masasına servisidir.
- Rus servisi, çoğunlukla canlı müzik yapılan ziyafetlerde uygulanan ve menünün daha önceden belli olduğu bir servis usulüdür.
- Amerikan servisinin temel özelliği servis personeli tabakları sol eliyle alarak müşterinin solundan servis eder. Bu servis sistemi zamandan tasarruf sağlar.
Seçenekler
A
Hepsi
B
Hiçbiri
C
2, 3, ve 4
D
1 ve 2
E
1, 2, ve 3
Açıklama:
A seçeneğinde tanımlanan servis Rus değil Fransız servisidir. Dİğer ifadeler doğrudur.
Soru 78
Ayakta verilen, çoğunlukla düğün öncesi ya da nikâh sonrası davetlerde, çok özel konukların özel konuk evlerinde ağırlanmalarında ya da kongre ve benzeri toplantıların açılış ya da kapanışlarında sunulan bir servis türüdür.
Yukarıda verilen ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda verilen ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kokteyl servisi
B
Masa servisi
C
Çay saati servisi
D
Yemekhane servisi
E
Müşteri servisi
Açıklama:
Soruda verilen tanım kokteyl servisine aittir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi toplu beslenmenin amaçları arasında değildir?
Seçenekler
A
Toplu beslenmeden yararlananların besin gereksinimlerini karşılamak.
B
Toplu beslenme hizmetleri aşamalarında kalite ve hijyen standartlarını sağlamak.
C
En düşük düzeyde atık ile ekonomik kayıpları önlemek.
D
Eldeki olanaklar ile en iyi ve en uygun hizmeti vermek.
E
Çalışan kişilerin daha bireysel ve asosyal olmasını sağlamak.
Açıklama:
Toplu beslenmenin kişileri bireyselleştirme ve asosyalleştirme gibi bir etkisi yoktur.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi evde verilen davetlerde dikkat edilmesi gereken hususlardan biridir?
Seçenekler
A
Davetin en az bir hafta önceden haber verilmesi gerekmektedir.
B
Davete katılıp katılınamayacağının geribildiriminin yapılması gerekir.
C
Masa örtüsü için canlı ve frapan renkler seçilmelidir.
D
Yemek takımının farkı renk ve desenlerde, birbirinden bağımsız olması beklenir.
E
Sofra hazırlanırken peçeteler sağ tarafta yer almalıdır.
Açıklama:
Davetin hazırlanması, amaca göre davet edilen kişilerin saptanması ile başlar. Resmiyet derecesine göre davet edilecek kişiler, en az üç hafta öncesinden haber gönderilerek ya da telefon ile aranarak davet edilmelidir. Ülkemizde nadiren kullanılmasına karşın çok resmi davetlerde baskılı davetiye de kullanılabilir. Ancak; “kişi adı” el yazısı ile yazılmalıdır. Bu, davet edilen kişiye verilen değerin bir göstergesidir. Son yıllarda bazı büyük alışveriş merkezlerinde bu tarz özel kartlar satılmaktadır. Sadece boşlukları doldurmanız yeterli olacaktır. Davet eden kişinin bu nazik davranışına cevap verilmesi gerekir. Davete katılıp
katılamayacağınızı bildirmek bir görgü kuralıdır. Davetiyelerde bu amaçla L.C.V diye bir not bulunur. “Lütfen cevap veriniz” ifadesinin kısaltılması olan bu not bazı davetiyelerde R.S.V.P olarak yer alır. Bu da uluslararası kullanılan ve lütfen cevap verinizin Fransızca söylenişinin kısaltılmışıdır (Repondez s’il vous plait). Davetiyede bu not bulunduğunda davetiyeyi alanın gelip gelemiyeceğini davet sahibine iletmesi beklenir. Çünkü hazırlanacak yemeklerin ve masanın gelecek olan kişilerin sayısına göre hazırlanması gerekir. Dış ülkelerde bu tür bir davetiye alanlar aynı gün içinde cevaplarını daveti kabul etseler de, mazeretleri dolayısı ile gelemeyeceklerse de bildirmek zorundadırlar. Ülkemizde genellikle gelebilecek olanların araması beklenmektedir. Gelemeyecek olanlar davetiye gönderen
çok yakınları değilse aramamaktadırlar. Evde davetli konuk sofrası hazırlamak zevk işidir. Herkes olanaklarına ve gönlüne göre hazırlar. Ancak masa hazırlamada bazı noktalara da dikkat etmek gerekir. Öncelikle masa
örtüsü titizlikle seçilmelidir. Örtüler ev sahibinin zevkine kalan bir durum olsa da pastel renkli keten, beyaz keten, nakışlı keten ya da dantel örtü genelde tercih edilen örtülerdir. Çok renkli, alacalı örtü seçimleri ağır davetler için uygun değildir. Masaya konan örtü 30 cm den fazla sarkmamalıdır. Oturan kişilerin ayaklarına dolanacak şekilde abartılı bir uzunlukta olmamasına dikkat etmelidir. Masa’da “uyum” çok önemlidir. Yemek takımları, bardaklar, örtü ve diğer gereçler “uyum” içinde olmalıdır. Uyum, sofranın ortasına yerleştirilecek bir çiçek tanzimiyle daha da çarpıcı bir hale getirilebilir. Burada, seçilecek çiçekler bile mümkünse yemek takımlarıyla ve masa örtüsüyle uyum içinde olmalıdır. Bir renk armonisi yaratmak, özenle hazırlanan daveti daha da hatırda kalıcı kılar. herkes için düz ve büyük yemek servis tabakları konulur. Menüde çorba yer alıyorsa,
düz yemek tabaklarının üzerinde çorba tabakları/kâseleri yer almalıdır. Menüde ordövr gibi ana yemekten önce sunulacak yemekler varsa, servis tabağı üzerine ikinci bir yemek tabağı (varsa daha küçüğü) yerleştirilebilir. Evde verilen davetin resmiyetine göre tek tabak konulup, ordövr servisi bittikten sonra ana yemek için servis tabakları değiştirilebilir. Aynı durum çatal, bıçak, kaşık için de geçerlidir. Kurum ziyafet sofraları bahsinde görülebileceği gibi, gelen konuğun resmiyet derecesine göre, her yemek için ayrı çatal-bıçak konulabileceği gibi, genel olarak tek çatal-bıçak konulup ana yemek servisi yapılırken
istenirse değişitirilebilir. Menüde tatlı ya da meyve varsa bunlar için uygun çatal, bıçak ya da kaşık yemek tabağının üst kısmına yerleştirilebilir ya da tatlı ve meyve ile birlikte sunulabilir. Sofra hazırlanırken “peçeteler” özenle katlanmalı ve tabağın soluna ya da içine yerleştirilmelidir. Değişik şekillerde katlanan peçeteler, isteğe göre yine yemek takımlarınıza uygun peçete halkaları ile de sofralarda yerini alabilir. Doğru yanıt B'dir.
katılamayacağınızı bildirmek bir görgü kuralıdır. Davetiyelerde bu amaçla L.C.V diye bir not bulunur. “Lütfen cevap veriniz” ifadesinin kısaltılması olan bu not bazı davetiyelerde R.S.V.P olarak yer alır. Bu da uluslararası kullanılan ve lütfen cevap verinizin Fransızca söylenişinin kısaltılmışıdır (Repondez s’il vous plait). Davetiyede bu not bulunduğunda davetiyeyi alanın gelip gelemiyeceğini davet sahibine iletmesi beklenir. Çünkü hazırlanacak yemeklerin ve masanın gelecek olan kişilerin sayısına göre hazırlanması gerekir. Dış ülkelerde bu tür bir davetiye alanlar aynı gün içinde cevaplarını daveti kabul etseler de, mazeretleri dolayısı ile gelemeyeceklerse de bildirmek zorundadırlar. Ülkemizde genellikle gelebilecek olanların araması beklenmektedir. Gelemeyecek olanlar davetiye gönderen
çok yakınları değilse aramamaktadırlar. Evde davetli konuk sofrası hazırlamak zevk işidir. Herkes olanaklarına ve gönlüne göre hazırlar. Ancak masa hazırlamada bazı noktalara da dikkat etmek gerekir. Öncelikle masa
örtüsü titizlikle seçilmelidir. Örtüler ev sahibinin zevkine kalan bir durum olsa da pastel renkli keten, beyaz keten, nakışlı keten ya da dantel örtü genelde tercih edilen örtülerdir. Çok renkli, alacalı örtü seçimleri ağır davetler için uygun değildir. Masaya konan örtü 30 cm den fazla sarkmamalıdır. Oturan kişilerin ayaklarına dolanacak şekilde abartılı bir uzunlukta olmamasına dikkat etmelidir. Masa’da “uyum” çok önemlidir. Yemek takımları, bardaklar, örtü ve diğer gereçler “uyum” içinde olmalıdır. Uyum, sofranın ortasına yerleştirilecek bir çiçek tanzimiyle daha da çarpıcı bir hale getirilebilir. Burada, seçilecek çiçekler bile mümkünse yemek takımlarıyla ve masa örtüsüyle uyum içinde olmalıdır. Bir renk armonisi yaratmak, özenle hazırlanan daveti daha da hatırda kalıcı kılar. herkes için düz ve büyük yemek servis tabakları konulur. Menüde çorba yer alıyorsa,
düz yemek tabaklarının üzerinde çorba tabakları/kâseleri yer almalıdır. Menüde ordövr gibi ana yemekten önce sunulacak yemekler varsa, servis tabağı üzerine ikinci bir yemek tabağı (varsa daha küçüğü) yerleştirilebilir. Evde verilen davetin resmiyetine göre tek tabak konulup, ordövr servisi bittikten sonra ana yemek için servis tabakları değiştirilebilir. Aynı durum çatal, bıçak, kaşık için de geçerlidir. Kurum ziyafet sofraları bahsinde görülebileceği gibi, gelen konuğun resmiyet derecesine göre, her yemek için ayrı çatal-bıçak konulabileceği gibi, genel olarak tek çatal-bıçak konulup ana yemek servisi yapılırken
istenirse değişitirilebilir. Menüde tatlı ya da meyve varsa bunlar için uygun çatal, bıçak ya da kaşık yemek tabağının üst kısmına yerleştirilebilir ya da tatlı ve meyve ile birlikte sunulabilir. Sofra hazırlanırken “peçeteler” özenle katlanmalı ve tabağın soluna ya da içine yerleştirilmelidir. Değişik şekillerde katlanan peçeteler, isteğe göre yine yemek takımlarınıza uygun peçete halkaları ile de sofralarda yerini alabilir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi yemekhanelerde yapılan yemek servislerinden biridir?
Seçenekler
A
Self servis
B
Açık büfe servis
C
Büfe servis
D
Paket servis
E
Tabak servisi
Açıklama:
Yemekhanelerde yapılan üç çeşit servis vardır: Self servis, ada tipi servis, masa servisi. Doğru yanıt A'dır.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi hastanelerde verilen yemek çeşitlerinden biridir?
Seçenekler
A
Hastalara özel gurme yemekler
B
Hastalara özel fast-food yemekleri
C
Hastalara özel diyet yemekleri
D
Doktorlara özel yemekler
E
Hemşirelere özel yemekler
Açıklama:
Bir hastane mutfağında başlıca dört farklı çeşit yemek üretilmektedir. Bu çeşitler isteğe ve işletme tipine göre daha da detaylı hale getirilebilir ancak ana hatları ile tipik bir hastane mutfağında aşağıda sıralanan farklı türde yemek pişirme olanağı olmalıdır.
• Personel yemekleri,
• Normal hasta yemekleri,
• Hastalara özel diyet yemekleri,
• Ziyaretçi yemekleri.
Doğru yanıt C'dir.
• Personel yemekleri,
• Normal hasta yemekleri,
• Hastalara özel diyet yemekleri,
• Ziyaretçi yemekleri.
Doğru yanıt C'dir.
Soru 83
Masa tanziminde ilk adım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Masanın tozunun alınması ve üzerine örtü serilmesidir.
B
Çiçek tam ortaya yerleştirilmelidir.
C
Tabaklar yerleştirilmelidir.
D
Çatal bıçaklar yerleştirilmelidir.
E
Bardaklar yerleştirilmelidir.
Açıklama:
Masa tanziminde ilk adım, masanın tozunun alınması ve üzerine örtü serilmesidir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 84
Masa tanziminde kullanılan gereçlerin yerleştirilmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Tabaklar masa kenarından en az 1 cm içe yerleştirilir.
B
Tabaklar masa kenarından en az 1.5 cm içe yerleştirilir.
C
Tabaklar masa kenarından en az 2 cm içeri yerleştirilir.
D
Tabaklar masa kenarından en az 2.5 cm içeri yerleştirilir.
E
Tabaklar masa kenarından en fazla 2.5 cm içeri yerleştirilir.
Açıklama:
Masa tanziminde tabaklar masa kenarından en az 2.5 cm içeri yerleştirilir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 85
Masa tanzimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Tatlı ya da meyve servisi için konulacak çatal, bıçak ve kaşık tabağın masaya bakan üst kısımına konulur.
B
Tatlı ya da meyve servisi için konulacak çatal, bıçak ve kaşık tabağın masaya bakan alt kısımına konulur.
C
Tatlı ya da meyve servisi için konulacak çatal, bıçak ve kaşık tabağın masaya bakan sol kısımına konulur
D
Tatlı ya da meyve servisi için konulacak çatal, bıçak ve kaşık tabağın masaya bakan sağ kısımına konulur
E
Tatlı ya da meyve servisi için konulacak çatal, bıçak ve kaşık tabağın masaya bakan çapraz kısımına konulur
Açıklama:
Tatlı ya da meyve servisi için konulacak çatal, bıçak ve kaşık tabağın masaya bakan üst kısımına konulur. Doğru yanıt A'dır.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi ziyafet sofralarının temel prensiplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ziyafet sofralarında davetli kişilerin oturma sırası önemlidir.
B
Her ziyafet masasında bir onur konuğu yeri vardır.
C
Onur konuğunun yeri ev sahibinin sağ tarafıdır.
D
Bu düzene uygun masalar yuvarlak masalardır.
E
Bu düzene uygun masalar dikdörtgen masalardır.
Açıklama:
Tüm seçenekler ziyafet sofralarının temel prensipleridir. Yalnızca E seçeneği değildir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 87
Ziyafet sofralarında en az kaç kap yemek bulunmalıdır?
Seçenekler
A
2
B
4
C
6
D
8
E
10
Açıklama:
Ziyafet sofralarında en az 4 kap yemek bulunmalıdır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi rus usülü yemek servisi özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Menüde yer alan ana yemeğin sade görünümlü olmasına dikkat edilmelidir.
B
Menüde yer alan ana yemeğin gösterişli olmasına dikkat edilmelidir.
C
Rus servisinde, yemek sırasında canlı müzik olmasına dikkat edilir.
D
Çok sayıda ve birbiriyle uyumlu çalışan, tecrübeli personel gerekir.
E
Masalar hazırlanırken menüye göre servisi yapılacak beyaz şarap ya da köpüklü şaraplar soğukluğunu koruyacak şekilde masalara yerleştirilir.
Açıklama:
Bu servis türünün en önemli özelliği, menüde yer alan ana yemeğin gösterişli bir şekilde sunulmasıdır. Rus servisi, çoğunlukla canlı müzik yapılan ziyafetlerde uygulanan ve menünün daha önceden belli olduğu bir servis usulüdür. Ruslar mideden önce gözü tatmin etmek için yemek sanatını göstermek isterler. Çarlık Rusya’sından itibaren büyük ziyafetlerde kümes hayvanları, av hayvanları, küçükbaş hayvanlar orkestra eşliğinde servis edilmektedir (kuzu, ördek, kaz, balık, dana budu gibi). Ayrıca bu servis yöntemi için çok sayıda ve birbiriyle uyumlu çalışan, tecrübeli personel gerekir. Servis bir ahenk içinde,
aynı anda ve seri bir şekilde gerçekleşmelidir. Masalar hazırlanırken menüye göre servisi yapılacak beyaz şarap ya da köpüklü şaraplar soğukluğunu koruyacak şekilde masalara yerleştirilir. Doğru yanıt A'dır.
aynı anda ve seri bir şekilde gerçekleşmelidir. Masalar hazırlanırken menüye göre servisi yapılacak beyaz şarap ya da köpüklü şaraplar soğukluğunu koruyacak şekilde masalara yerleştirilir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi Amerikan usulü yemek servisi özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Servis personeli tabakları sol eliyle alarak müşterinin solundan servis eder.
B
Çay ve kahve servisi yemekle birlikte yapılmaktadır.
C
Su bardakları, konuk oturmadan önce açılır ve soğuk su ile doldurulur.
D
Ekmek tabağı normalde çatalın solunda dururken Amerikan servisinde
çatalın önünde durmaktadır.
çatalın önünde durmaktadır.
E
Klasik Amerikan kuveri restoranın özelliğine göre alakart kuverdir.
Açıklama:
Amerikan servisi Kanada ve Amerika’da yoğun bir şekilde uygulanmakta olup ikinci dünya savaşından sonra da Avrupa’ya yayılmıştır. Temel özelliği servis personeli tabakları sol eliyle alarak müşterinin solundan servis eder. Bu servis sistemi zamandan tasarruf sağlar. Çok yetenekli ve bilgili personele ihtiyaç yoktur Amerikan servisinde çay ve kahve servis yemekle birlikte yapılmaktadır. Su bardakları, konuk oturduktan sonra açılır ve soğuk su ile doldurulur. Ekmek tabağı normalde çatalın solunda dururken Amerikan servisinde çatalın önünde durmaktadır. Klasik Amerikan kuveri restoranın özelliğine göre alakart kuverdir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 90
Temel özelliği servis personelinin tabakları sol eliyle alarak müşterinin solundan servis etmesi olan yemek servisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Amerikan usulü yemek servisi
B
Alman usulü yemek servisi
C
Fransız usulü yemek servisi
D
İngiliz usulü yemek servisi
E
Rus usulü yemek servisi
Açıklama:
Amerikan servisi Kanada ve Amerika’da yoğun bir şekilde uygulanmakta olup ikinci dünya savaşından sonra da Avrupa’ya yayılmıştır. Temel özelliği servis personeli tabakları sol eliyle alarak müşterinin solundan servis eder. Bu servis sistemi zamandan tasarruf sağlar.
Soru 91
Menüde yer alan ana yemeğin gösterişli bir şekilde sunulmasına dayanan yemek servisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fransız usulü yemek servisi
B
Rus usulü yemek servisi
C
İngiliz usulü yemek servisi
D
Amerikan usulü yemek servisi
E
Alman usulü yemek servisi
Açıklama:
Bu servis türünün en önemli özelliği, menüde yer alan ana yemeğin gösterişli bir şekilde sunulmasıdır. Rus servisi, çoğunlukla canlı müzik yapılan ziyafetlerde uygulanan ve menünün daha önceden belli olduğu bir servis usulüdür. Ruslar mideden önce gözü tatmin etmek için yemek sanatını göstermek isterler.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi mutfakta hazırlanmış özel kaplara belirli miktarlarda konulmuş yemeklerin gueridon üzerinde tabaklara belirli bir düzen içerisinde yerleştirilmesi ve buradan konuk masasına servis edilmesine dayanan servis yöntemidir?
Seçenekler
A
Rus usulü servis yöntemi
B
Amerikan usulü servis yöntemi
C
İngiliz usulü servis yöntemi
D
Fransız usulü servis yöntemi
E
Alman usulü servis yöntemi
Açıklama:
İngiliz servisi; genel olarak mutfakta hazırlanmış özel kaplara belirli miktarlarda konulmuş yemeklerin gueridon üzerinde tabaklara belirli bir düzen içerisinde yerleştirilmesi, buradan konuk masasına servisidir.
Soru 93
Yemeklerin garsonlar tarafından masadaki konuklara uzatılması ve konuğun yemeği servis kabından kendi tabağına almasına dayanan servis usulü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rus usulü yemek servisi
B
Amerikan usulü yemek servisi
C
İngiliz usulü yemek servisi
D
Alman usulü yemek servisi
E
Fransız usulü yemek servisi
Açıklama:
Denilir ki; “Fransızların yemek hakkında kimseden öğrenecekleri bir şey yoktur. Bunun için kendi yemeklerini kendileri alırlar.” Bu servis usulü uzun bir süredir Fransa’da ve tüm dünyada birinci sınıf ya da “De Luxe” olarak adlandırılan lüks restoranlarda uygulanmaktadır. Resmi davetlerde, iş yemekleri ziyafetlerinde uygulanan bir servis şeklidir. Eğitimli, bilgili ve yetenekli servis personeli gerektirir. Bu servisin özelliği, yemeklerin garsonlar tarafından masadaki konuklara uzatılması ve konuğun yemeği servis kabından kendi tabağına almasıdır. Bir başka deyişle Fransız servisinde yemeğin porsiyonlarını konuk kendisi belirler
Soru 94
Ziyafet sofralarında en az kaç kap yemek bulundurulması uygundur?
Seçenekler
A
4
B
3
C
7
D
6
E
5
Açıklama:
Ziyafet sofraları için düzenlenecek yemek listeleri kurumun bütçesine bağlıdır. Ancak ziyafetlerde en az 4 kap yemek bulundurulması uygun olur.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi büfelerde sıcak yemeklerin servisinde kullanılan, ekmek kutusu gibi üzerindeki kol ile yukarı doğru açılan yemek kaplarına verilen addır?
Seçenekler
A
Kuver
B
Tabldot
C
Runner
D
Reşo
E
Sebil
Açıklama:
Bazı kurumlarda özellikle de büyük otellerde verilen ziyafetlerde büfe tipi servis de kullanılabilir. Bu tip serviste sıcak yemekler reşolar içinde salonda uygun bir bölüme yerleştirilir. Reşo; büfelerde sıcak yemeklerin servisinde kullanılan, ekmek kutusu gibi üzerindeki kol ile yukarı doğru açılan yemek kaplarıdır. Reşolarda yemeğin sıcak tutulması için alt kısımlarında ispirto veya elektrikle çalışan bölüm vardır.
Soru 96
Yemeklerin gruplara ayrılıp yemekhane içinde farklı servis bankolarına konulduğu servis tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Masa servisi
B
Ada tipi servis
C
Self servis
D
Sıcak servis
E
Kokteyl servisi
Açıklama:
Bu servis tipinde yemekler gruplara ayrılıp yemekhane içinde farklı servis bankolarına konulur. Örneğin, sandviç servisi yapan bir köşe, sadece çorba servisi yapan bir köşe, soğuk besinlerin yer aldığı bir köşe ile sıcak yemeklerin yer aldığı köşeler vardır. Herkesin aynı yemek sırasına girmek gibi bir zorunluluğu yoktur, isteyen istediği köşeden istediği yiyecek ve içeceği alabilir.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi garsonların yemek servisi sırasında dikkat etmesi gereken hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Servis için kullanılan araç-gereçlerin temizliğinden emin olunmalıdır
B
Bütün yemeklerin servisi soldan yapılmalıdır, boşalan kaplar sağdan kaldırılmalıdır
C
Servis sırasında el buruna, yüze ya da saça değdirilmemelidir
D
Yemeğin konduğu kaplar tamamen doldurulmalıdır
E
Çizilmiş, çatlamış ya da kırık araç-gereçler kullanılmamalıdır
Açıklama:
Besinlerin elle temasını engellemek için yemeğin konduğu kaplar fazla doldurulmamalıdır.
Soru 98
Servise hazır olabilecek yemeklerin listesinin müşteriye sunulduğu ve müşterinin listedeki yemeklerden istediğini seçebildiği forma ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Tabldot
B
Alakart
C
Sıcak servis
D
Ziyafet menüsü
E
Ada tipi servis
Açıklama:
Tabldot, verilecek yemeklerin önceden belirlenmiş ve birkaç kap (genelde üç ya da dört) ile sınırlandırılmış formuna verilen ad, alakart ise servise hazır olabilecek yemeklerin listesinin müşteriye sunulduğu ve müşterinin listedeki yemeklerden istediğini seçebildiği formlar için kullanılan terimlerdir.
Soru 99
Sunulacak yemeklerin önceden belirlenmiş ve birkaç kap ile sınırlandırılmış formuna verilen ad hangisidir?
Seçenekler
A
Alakart
B
Tabldot
C
Ada tipi servis
D
Masa servisi
E
Sıcak servisi
Açıklama:
Masalara yapılan yemek servislerinde tabldot (Fransızca. table d’hot-Konuk sofrası anlamında) ya da alakart (Fransızca A la cart-karta göre anlamında) menüler kullanılabilir. Tabldot, verilecek yemeklerin önceden belirlenmiş ve birkaç kap (genelde üç ya da dört) ile sınırlandırılmış formuna verilen ad, alakart ise servise hazır olabilecek yemeklerin listesinin müşteriye sunulduğu ve müşterinin listedeki yemeklerden istediğini seçebildiği formlar için kullanılan terimlerdir.
Soru 100
Ziyafet sofralarında en son aşağıdakilerden hangisi servis edilir?
Seçenekler
A
Tatlı
B
Balık
C
Kahve
D
Et yemeği
E
Meyve
Açıklama:
Ziyafet sofraları için yemekler şu sıraya göre servis edilmelidir; 1. çorba, 2. balık, 3. et yemeği, 4. zeytinyağlı sebze yemeği, 5. pilav, makarna, börek vb. 6. tatlı, 7. meyve, 8. kahve.
Soru 101
Uluslararası kabul görmüş 4 tip klasik yemek servisi bulunmaktadır, aşağıdakilerden bunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
İngiliz
B
Fransız
C
Rus
D
Amerikan
E
Alman
Açıklama:
Uluslararası kabul görmüş 4 tip klasik yemek servisi bulunmaktadır. Bunlar İngiliz, Fransız, Rus ve Amerikan yemek servis yöntemleridir.
Soru 102
Amerikan usulü yemek servisi ve özellikleri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Kanada ve Amerika’da yoğun bir şekilde uygulanır
B
Yalnıza Amerika'da uygulanır
C
Yemekle birlikte kahve servis edilir
D
Her kişiye ayrı Amerikan peçete kullanılır
E
Su bardakları konuk oturduktan sonra açılır
Açıklama:
Amerikan servisi Kanada ve Amerika’da yoğun bir şekilde uygulanmakta olup ikinci dünya savaşından sonra da Avrupa’ya yayılmıştır.
Soru 103
Bu servis usulünde bir gösteri ve aksiyon vardır. Ana yemek salona gelmeden önce dans grupları tarafından bir gösteri düzenlenebilir. Daha sonra orkestra yemek müziği çalar, ışıklar söner, tepsiler üzerinde garnitürlendirilmiş ve soslanmış yemekleri taşıyan servis elemanları bir sıra halinde yemek salonunu dolaşırlar.
Yukarıdaki açıklama hangi ülkenin yemek servis usulu hakkındadır?
Yukarıdaki açıklama hangi ülkenin yemek servis usulu hakkındadır?
Seçenekler
A
Alman usulu yemek servisi
B
Rus usulu yemek servisi
C
Amerikan usulü yemek servisi
D
İngiliz usulü yemek servisi
E
Fransız usulü yemek servisi
Açıklama:
Rus servisi diğer servis usulleri gibi sakin ve sessiz bir ortamda geçmez. Aksine bu servis usulünde bir gösteri ve aksiyon vardır. Ana yemek salona gelmeden önce dans grupları tarafından bir gösteri düzenlenebilir. Daha sonra orkestra yemek müziği çalar, ışıklar söner, tepsiler üzerinde garnitürlendirilmiş ve soslanmış yemekleri taşıyan servis elemanları bir sıra halinde yemek salonunu dolaşırlar.
Soru 104
Sekiz kişilik yuvarlak ziyafet sofrasında onur konuğu ve ev sahibinin oturma şekli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ev sahibi onur konuğunun sağında oturur.
B
Ev sahibi onur konuğunun çaprazında oturur.
C
Ev sahibi onur konuğunun karşısında oturur.
D
Onur konuğu ev sahibinin konumuna bakılmaksızın masanın ortasında oturur.
E
Onur konuğu ev sahibinin sağında oturur.
Açıklama:
8 kişililik ziyafet sofrası için masa, yuvarlak ya da dikdörtgen olabilir. Onur konuğunun yeri ev sahibinin sağ tarafıdır. Bu düzene uygun masalar yuvarlak masalardır.
Soru 105
"Yemekhanenin belirli bir yerinde servis bankosu vardır. Banko önünde tepsilerin kaydırılabileceği bir bant vardır. Müşteriler bant üzerinde tepsilerini kaydırarak hareket ederken bankoda mevcut yemekleri tepsilerine alırlar."
Yukarıdaki ifadede yemek servis tiplerinden hangisi tanımlanmaktadır?
Yukarıdaki ifadede yemek servis tiplerinden hangisi tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Self servis
B
Ada tipi servis
C
Masa servisi
D
Geridon servis
E
Tabldot servis
Açıklama:
Self servis: Yemekhanenin belirli bir yerinde servis bankosu vardır. Banko önünde tepsilerin kaydırılabileceği bir bant vardır. Müşteriler bant üzerinde tepsilerini kaydırarak hareket ederken bankoda mevcut yemekleri tepsilerine alırlar. Sıcak ve sulu yemekler bankolarda görevli kişilerce servis edilir.
Soru 106
"Servise hazır olabilecek yemeklerin listesinin müşteriye sunulduğu ve müşterinin listedeki yemeklerden istediğini seçebildiği formlara ....... denir."
Yukarıdaki cümlede ....... ile ifade edilen yere gelecek en uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki cümlede ....... ile ifade edilen yere gelecek en uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kuver
B
Alakart
C
Tabldot
D
Geridon
E
Self servis
Açıklama:
Alakart, servise hazır olabilecek yemeklerin listesinin müşteriye sunulduğu ve müşterinin listedeki yemeklerden istediğini seçebildiği formlar için kullanılan terimlerdir.
Soru 107
Tipik bir hastane mutfağında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?
Seçenekler
A
Personel yemekleri
B
Ziyaretçi yemekleri
C
Ziyafet yemekleri
D
Normal hasta yemekleri
E
Hastalara özel diyet yemekleri
Açıklama:
Bir hastane mutfağında başlıca dört farklı çeşit yemek üretilmektedir. Bu çeşitler isteğe ve işletme tipine göre daha da detaylı hale getirilebilir ancak ana hatları ile tipik bir hastane mutfağında; personel yemekleri, normal hasta yemekleri, hastalara özel diyet yemekleri ve ziyaretçi yemekleri pişirme olanağı olmalıdır.
Soru 108
"Masanın yemek yemeğe uygun şekilde hazırlanması işlemine ........ denir."
Yukarıdaki cümlede ....... ile ifade edilen yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki cümlede ....... ile ifade edilen yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Servis
B
Menaj
C
Alakart
D
Tabldot
E
Kuver
Açıklama:
Masanın yemek yemeğe uygun şekilde hazırlanması işlemine kuver denilir. Kuver masada kullanılacak tabak, çatal, bıçak, bardak yanında menaj ve vazo, şamdan gibi araç ve gereçleri içine alan bir terimdir.
Soru 109
Peçete kullanımda aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Peçeteler çatalların soluna konur
B
Özel katlanmış formlarda tabağın içine yerleştirilir
C
Müşteri peçeteyi açarak dizlerinin üzerine yerleştirir
D
Kâğıt peçete kullanılmışsa “top” yapılıp tabağa konur
E
Peçeteyi kullanıldıktan sonra yemek tabağının sağına konur
Açıklama:
Peçeteler çatalların soluna konur ya da özel katlanmış formlarda tabağın içine yerleştirilir. Müşteri peçeteyi açarak dizlerinin üzerine yerleştirir. Peçeteyi kullanımı bittikten sonra, yemek tabağının sağına çok fazla buruşturmadan koymaya özen gösterilmelidir. Kâğıt peçete kullanılmışsa “top” yapılıp tabağa konmaz.
Soru 110
Davetin hazırlanması, amaca göre davet edilen kişilerin saptanması ile başlar. Resmiyet derecesine göre davet edilecek kişilere en az kaç hafta öncesınden haber verilmelidir?
Seçenekler
A
En az iki hafta
B
En az üç hafta
C
En az bir hafta
D
En az dört hafta
E
En az beş hafta
Açıklama:
Doğru cevap B'dir.
Soru 111
Masaya konan örtü kaç cm den fazla sarkmamalıdır?
Seçenekler
A
10 cm
B
20 cm
C
30 cm
D
40 cm
E
50 cm
Açıklama:
Doğru cevap C'dir.
Soru 112
Çalışma hayatındaki kişiler, mesai saati içerisinde günde en az kaç öğün toplu beslenme hizmetine ihtiyaç duymakta ve bu hizmetlerden yararlanmaktadır?
Seçenekler
A
Bir kez
B
İki kez
C
Üç kez
D
Dört kez
E
Beş kez
Açıklama:
Doğru cevap A'dır.
Soru 113
- Yemekhanenin belirli bir yerinde servis bankosu vardır.
- Banko önünde tepsilerin kaydırılabileceği bir bant vardır.
- Müşteriler bant üzerinde tepsilerini kaydırarak hareket ederken bankoda mevcut yemekleri tepsilerine alırlar.
- Bu servis tipinde yemekler gruplara ayrılıp yemekhane içinde farklı servis bankolarına konulur.
- Toplu beslenme yapılan kurumların bir kısmında yemek servisleri garsonlar tarafından masalara yapılmaktadır.
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, III, IV
C
I, II, III
D
Yalnız III
E
Yalnız IV
Açıklama:
Doğru cevap E'dir.
Soru 114
Masa servisi yapılan yerlerde, ekmek dilimleri kaç gramdan daha fazla olmamalıdır?
Seçenekler
A
30 gr
B
40 gr
C
50 gr
D
60 gr
E
70 gr
Açıklama:
Doğru cevap C'dir.
Soru 115
- Yemekhanelerde su servisi, şişe suyu veren yerler dışında sebillerle yapılmaktadır.
- Masalarda sürahi içinde su servisi yapmak sakıncalıdır.
- Self servis yapan bir kurumda su, şişe suyu olarak veriliyorsa şişeler ve bardaklar servis bankosu girişine konur.
- Masa servisi yapılan yerlerde de şişeler masanın ortasına masadaki sandalye sayısına göre 2 kişiye bir adet olarak konulur.
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, III, IV
C
II, III, IV
D
I, II, III, IV
E
I, II, IV
Açıklama:
Doğru cevap D'dir.
Soru 116
Tabaklar masa kenarından en az kaç cm içe yerleştirilir?
Seçenekler
A
1.5 cm
B
2 cm
C
2.5 cm
D
3 cm
E
3.5 cm
Açıklama:
Doğru cevap C'dir.
Soru 117
- Onur konuğunun yeri ev sahibinin sağ tarafıdır.
- Uzun dikdörtgen masalarda, U tipi ya da T tipi masalarda da onur konuğu yeri masanın ortasıdır.
- İngiliz yönteminde daha çok uzun masalar kullanılır ve ev sahibi ile sahibesi masanın iki başına oturur ve onur konuklarını sağ taraflarına alırlar.
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II
C
I, III
D
II, III
E
Yalnız III
Açıklama:
Doğru cevap A'dır.
Soru 118
10-24 kişililik ziyafet sofraları için, masanın tipi nasıl olmalıdır?
Seçenekler
A
Yuvarlak
B
Dikdörtgen
C
Kare
D
U tipi
E
T tipi
Açıklama:
Doğru cevap B'dir.
Soru 119
"İçecek siparişinde konuğa kahve içip içmeyeceği sorulur. Kahve içecekse kahve fincanı ile kuver tamamlama yapılır. Yemekle birlikte kahve servis edilir. Diktörtgen, kare ya da yuvarlak olarak yapılan bu peçeteler, kurumun özelliğine göre ya da ailenin tercihine göre, kâğıt, karton, bez ya da hasır olabilir. Bazı işletmelerde masa örtüsü de kullanılmaz". Sözü edilen usul seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Fransız Usulü Yemek Servisi ve Özellikleri
B
İngiliz Usulü Yemek Servisi ve Özellikleri
C
Rus Usulu Yemek Servisi ve Özellikleri
D
Amerikan Usulü Yemek Servisi ve Özellikleri
E
Türk Usulü Yemek Servisi ve Özellikleri
Açıklama:
Doğru cevap D'dir.
Soru 120
Akşam yemeğinde yemek saati ile uyku saati arasında en az ne kadarlık süre olmalıdır?
Seçenekler
A
Yarım saat
B
Bir saat
C
İki saat
D
Dört saat
E
Beş saat
Açıklama:
Yemek saati ile uyku saati arasında en az iki saatlik bir zaman dilimi olmasına özen gösterilmelidir.
Soru 121
Davetiyelerde L.C.V veya R.S.V.P ifadeleri bulunması durumunda aşağıdakilerden hangisi yapılması beklenmektedir?
Seçenekler
A
Davete kaçta gidileceğini haber vermek
B
Davette özel yemek isteğini haber vermek
C
Davette giyilecek kıyafetin rengini haber vermek
D
Davete katılım durumunu haber vermek
E
Davete geleceği ulaşım şeklini haber vermek
Açıklama:
Davete katılıp katılamayacağınızı bildirmek bir görgü kuralıdır. Davetiyelerde bu amaçla L.C.V diye bir
not bulunur. “Lütfen cevap veriniz” ifadesinin kısaltılması olan bu not bazı davetiyelerde R.S.V.P olarak yer alır. Bu da uluslararası kullanılan ve lütfen cevap verinizin Fransızca söylenişinin kısaltılmışıdır (Repondez s’il vous plait). Davetiyede bu not bulunduğunda davetiyeyi alanın gelip gelemiyeceğini davet sahibine iletmesi beklenir.
not bulunur. “Lütfen cevap veriniz” ifadesinin kısaltılması olan bu not bazı davetiyelerde R.S.V.P olarak yer alır. Bu da uluslararası kullanılan ve lütfen cevap verinizin Fransızca söylenişinin kısaltılmışıdır (Repondez s’il vous plait). Davetiyede bu not bulunduğunda davetiyeyi alanın gelip gelemiyeceğini davet sahibine iletmesi beklenir.
Soru 122
Masaya konan örtü en fazla kaç cm sarkmalıdır?
Seçenekler
A
10cm
B
30cm
C
50cm
D
70cm
E
90 cm
Açıklama:
Masaya konan örtü 30 cm den fazla sarkmamalıdır. Oturan kişilerin ayaklarına dolanacak şekilde abartılı bir
uzunlukta olmamasına dikkat etmelidir.
uzunlukta olmamasına dikkat etmelidir.
Soru 123
I. Tatlı servisi, yemek masasındaki yemeklerin kaldırılması ve yemek tabaklarının toplanmasından sonra yapılır.
II. Tatlı için özel tabaklar yerleştirilir ve tatlılar masaya getirilir, davetlilerin bu tatlılardan istediği kadar alması beklenir.
III. Tatlı, sütlaç, krem karamel, puding vb gibi özel kaplarında hazırlanan bir tatlı ise davetli sayısı
kadar hazırlanıp masa kenarında ayrı bir yere dizilir ya da bir tepsi içinde sofraya getirilip davetlilere isteyip istemedikleri sorularak dağıtılır.
Yukarıda tatlı servisi ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
II. Tatlı için özel tabaklar yerleştirilir ve tatlılar masaya getirilir, davetlilerin bu tatlılardan istediği kadar alması beklenir.
III. Tatlı, sütlaç, krem karamel, puding vb gibi özel kaplarında hazırlanan bir tatlı ise davetli sayısı
kadar hazırlanıp masa kenarında ayrı bir yere dizilir ya da bir tepsi içinde sofraya getirilip davetlilere isteyip istemedikleri sorularak dağıtılır.
Yukarıda tatlı servisi ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II
B
I, III
C
II, III
D
II
E
I, II, III
Açıklama:
Tatlı servisi, yemek masasındaki yemeklerin kaldırılması ve yemek tabaklarının toplanmasından sonra yapılır. Tatlı için özel tabaklar yerleştirilir ve tatlılar masaya getirilir, davetlilerin bu tatlılardan istediği kadar alması beklenir. Tatlı, sütlaç, krem karamel, puding vb gibi özel kaplarında hazırlanan bir tatlı ise davetli sayısı
kadar hazırlanıp masa kenarında ayrı bir yere dizilir ya da bir tepsi içinde sofraya getirilip davetlilere isteyip istemedikleri sorularak dağıtılır.
kadar hazırlanıp masa kenarında ayrı bir yere dizilir ya da bir tepsi içinde sofraya getirilip davetlilere isteyip istemedikleri sorularak dağıtılır.
Soru 124
Aşağıdakilerden hangisi toplu beslenme hizmetinin temel amaçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Toplu beslenmeden yararlananların besin gereksinimlerini karşılamak
B
Toplu beslenme hizmetleri aşamalarında kalite ve hijyen standartlarını sağlamak,
C
Atık ile ekonomik kayıplarından ziyade toplumun gıda ihtiyacına öncelik vermek
D
Eldeki olanaklar ile en iyi ve en uygun hizmeti vermek,
E
Hizmetin konusunda uzman olan kişiler tarafından verilmesini sağlamak
Açıklama:
Toplu beslenme hizmetinin temel amaçları, toplu beslenmeden yararlananların besin gereksinimlerini karşılamak, toplu beslenme hizmetleri aşamalarında kalite ve hijyen standartlarını sağlamak, en düşük düzeyde atık ile ekonomik kayıpları önlemek, eldeki olanaklar ile en iyi ve en uygun hizmeti vermek, hizmetin konusunda uzman olan kişiler tarafından verilmesini sağlamak ve çalışma yaşamı ile beslenme ilişkileri konusunda tüketicileri eğitmektir
Soru 125
I. Servis için kullanılan araç-gereçlerin (tabak, çatal, kaşık vb.) temizliğinden emin
olunmalıdır.
II. Bütün yemeklerin servisi soldan yapılmalıdır, boşalan kaplar sağdan kaldırılmalıdır.
III. Servis sırasında el buruna, yüze ya da saça değdirilmemelidir.
IV. Müşterinin önünde boş tabaklar üst üste konulmamalıdır, müşterinin önündeki
kap boşalınca alınmalıdır.
Yukarıdakilerden hangileri garsonların yemek servisi sırasında dikkat etmeleri gerekenler arasında yer alır?
olunmalıdır.
II. Bütün yemeklerin servisi soldan yapılmalıdır, boşalan kaplar sağdan kaldırılmalıdır.
III. Servis sırasında el buruna, yüze ya da saça değdirilmemelidir.
IV. Müşterinin önünde boş tabaklar üst üste konulmamalıdır, müşterinin önündeki
kap boşalınca alınmalıdır.
Yukarıdakilerden hangileri garsonların yemek servisi sırasında dikkat etmeleri gerekenler arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
I, II, III
C
I, II, IV
D
I, III, IV
E
II, III, IV
Açıklama:
Garsonların yemek servisi sırasında dikkat etmeleri gerekenler şunlardır:
a. Servis için kullanılan araç-gereçlerin (tabak, çatal, kaşık vb.) temizliğinden emin olunmalıdır.
b. Bütün yemeklerin servisi soldan yapılmalıdır, boşalan kaplar sağdan kaldırılmalıdır.
c. Servis sırasında el buruna, yüze ya da saça değdirilmemelidir.
d. Müşterinin önünde boş tabaklar üst üste konulmamalıdır, müşterinin önündeki kap boşalınca alınmalıdır.
e. Tabakların ve bardakların ağız kısımlarına dokunulmadan, alttan ya da kenarlarından tutulmalıdır.
f. Servis yaparken yere düşen besin ya da araç-gereçler asla kullanılmamalıdır.
g. Çizilmiş, çatlamış ya da kırık araç-gereçler kullanılmamalıdır
h. Besinlerin elle temasını engellemek için yemeğin konduğu kaplar fazla doldurulmamalıdır.
i. Serviste kullanılan baharatlık, tuzluk vb. gereçler belirli aralıklarla temizlenmelidir.
a. Servis için kullanılan araç-gereçlerin (tabak, çatal, kaşık vb.) temizliğinden emin olunmalıdır.
b. Bütün yemeklerin servisi soldan yapılmalıdır, boşalan kaplar sağdan kaldırılmalıdır.
c. Servis sırasında el buruna, yüze ya da saça değdirilmemelidir.
d. Müşterinin önünde boş tabaklar üst üste konulmamalıdır, müşterinin önündeki kap boşalınca alınmalıdır.
e. Tabakların ve bardakların ağız kısımlarına dokunulmadan, alttan ya da kenarlarından tutulmalıdır.
f. Servis yaparken yere düşen besin ya da araç-gereçler asla kullanılmamalıdır.
g. Çizilmiş, çatlamış ya da kırık araç-gereçler kullanılmamalıdır
h. Besinlerin elle temasını engellemek için yemeğin konduğu kaplar fazla doldurulmamalıdır.
i. Serviste kullanılan baharatlık, tuzluk vb. gereçler belirli aralıklarla temizlenmelidir.
Soru 126
I. Yemek çeşitlerine göre genellikle alta düz ve üste çukur çorba tabağı olmak üzere iki tabak konur.
II. Tabaklar masa kenarından en az 2.5 cm
III. Yemek tabağı geniş olduğu takdirde çorba dışında her yemek için tabak değiştirmek gerekmez.
IV. Menüde balık varsa ayrı tabak kullanılmalıdır.
Yukarıda tabaklar ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
II. Tabaklar masa kenarından en az 2.5 cm
III. Yemek tabağı geniş olduğu takdirde çorba dışında her yemek için tabak değiştirmek gerekmez.
IV. Menüde balık varsa ayrı tabak kullanılmalıdır.
Yukarıda tabaklar ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II, IV
C
I, III, IV
D
II, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Yemek çeşitlerine göre genellikle alta düz ve üste çukur çorba tabağı olmak üzere iki tabak konur. Menüde çorba yoksa yalnız düz yemek tabağı konur. Yemek tabağı geniş olduğu takdirde çorba dışında her yemek için tabak değiştirmek gerekmez. Menüde balık varsa ayrı tabak kullanılmalıdır. Tabaklar masa kenarından en az 2.5 cm içe yerleştirilir. Tabakların sağına bıçak (keskin kısmı tabağa dönük), kaşık bıçağın sağına, tabağın soluna ise çatal yerleştirilir.
Soru 127
Ziyafet sofralarında verilen yemek sırası aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
1. çorba,
2. et yemeği,
3. balık,
4. zeytinyağlı sebze yemeği,
5. pilav, makarna, börek vb.
6. tatlı,
7. meyve,
8. kahve.
2. et yemeği,
3. balık,
4. zeytinyağlı sebze yemeği,
5. pilav, makarna, börek vb.
6. tatlı,
7. meyve,
8. kahve.
B
1. çorba,
2. balık,
3. et yemeği,
4. pilav, makarna, börek vb
5. zeytinyağlı sebze yemeği
6. tatlı,
7. meyve,
8. kahve.
2. balık,
3. et yemeği,
4. pilav, makarna, börek vb
5. zeytinyağlı sebze yemeği
6. tatlı,
7. meyve,
8. kahve.
C
1. çorba,
2. balık,
3. et yemeği,
4. zeytinyağlı sebze yemeği,
5. pilav, makarna, börek vb.
6. meyve,
7. tatlı,
8. kahve.
2. balık,
3. et yemeği,
4. zeytinyağlı sebze yemeği,
5. pilav, makarna, börek vb.
6. meyve,
7. tatlı,
8. kahve.
D
1. çorba,
2. balık,
3. et yemeği,
4. zeytinyağlı sebze yemeği,
5. pilav, makarna, börek vb.
6. tatlı,
7. meyve,
8. kahve.
2. balık,
3. et yemeği,
4. zeytinyağlı sebze yemeği,
5. pilav, makarna, börek vb.
6. tatlı,
7. meyve,
8. kahve.
E
1. çorba,
2. zeytinyağlı sebze yemeği,
3. et yemeği,
4. balık,
5. pilav, makarna, börek vb.
6. tatlı,
7. meyve,
8. kahve.
2. zeytinyağlı sebze yemeği,
3. et yemeği,
4. balık,
5. pilav, makarna, börek vb.
6. tatlı,
7. meyve,
8. kahve.
Açıklama:
Ziyafet sofraları için düzenlenecek yemek listeleri kurumun bütçesine bağlıdır. Ancak
ziyafetlerde en az 4 kap yemek bulundurulması uygun olur. Yemekler aşağıda verilen sıraya göre servis edilmelidir.
1. çorba,
2. balık,
3. et yemeği,
4. zeytinyağlı sebze yemeği,
5. pilav, makarna, börek vb.
6. tatlı,
7. meyve,
8. kahve.
ziyafetlerde en az 4 kap yemek bulundurulması uygun olur. Yemekler aşağıda verilen sıraya göre servis edilmelidir.
1. çorba,
2. balık,
3. et yemeği,
4. zeytinyağlı sebze yemeği,
5. pilav, makarna, börek vb.
6. tatlı,
7. meyve,
8. kahve.
Soru 128
I. Yemekler mutfaktan sıcak olarak çıkartılmalı ve bekletilmeden servise alınmalıdır.
II. Servis sırasında yemeğin soğumaması için gueridon üzerinde ısıtıcı araçlar bulunmalıdır.
III. Serviste sıcak tabaklar kullanılmalıdır ve tabağa yemek konurken kenarlara taşmamasına dikkat edilmeli, varsa amblemin kapanmamasına dikkat edilmelidir.
IV. Et tabağın alt yarısına, patates gibi garnitürlersol üste, sebze gibi garnitürlersağ üst
yarısına yerleştirilmelidir
Yukarıdakilerden hangileri İngiliz usulü yemek servisinde dikkat edilecek hususlar arasında yer almaktadır?
II. Servis sırasında yemeğin soğumaması için gueridon üzerinde ısıtıcı araçlar bulunmalıdır.
III. Serviste sıcak tabaklar kullanılmalıdır ve tabağa yemek konurken kenarlara taşmamasına dikkat edilmeli, varsa amblemin kapanmamasına dikkat edilmelidir.
IV. Et tabağın alt yarısına, patates gibi garnitürlersol üste, sebze gibi garnitürlersağ üst
yarısına yerleştirilmelidir
Yukarıdakilerden hangileri İngiliz usulü yemek servisinde dikkat edilecek hususlar arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
II, III, IV
C
I, II, III
D
I, II, IV
E
I, III, IV
Açıklama:
İngiliz usulü yemek servis şekli klasik İngiliz ailesinin yemek servisinden doğmuş ve önce Avrupa’ya oradan da dünyaya yayılmıştır. Geleneksel olarak evlerde mutfaktan getirilen yiyecekler ev sahibinin yakınına konur ve ev sahibi tarafından aile fertleri ile konuğa bizzat servis edilir. Bu tip servis restoranlarda uygulandığında dağıtımı garson gueridon üzerinde yapar. Bu serviste dikkat edilmesi gereken noktalar şunlardır:
• Yemekler mutfaktan sıcak olarak çıkartılmalı ve bekletilmeden servise alınmalıdır.
• Servis sırasında yemeğin soğumaması için gueridon üzerinde ısıtıcı araçlar bulunmalıdır.
• Kesim ve porsiyonlama işleri süratli ve göze hoş görülecek şekilde yapılmalıdır.
• Serviste sıcak tabaklar kullanılmalıdır ve tabağa yemek konurken kenarlara taşmamasına dikkat edilmeli, varsa amblemin kapanmamasına dikkat edilmelidir.
• Et tabağın alt yarısına, patates gibi garnitürlersol üste, sebze gibi garnitürlersağ üst yarısına yerleştirilmelidir.
• Yemekler mutfaktan sıcak olarak çıkartılmalı ve bekletilmeden servise alınmalıdır.
• Servis sırasında yemeğin soğumaması için gueridon üzerinde ısıtıcı araçlar bulunmalıdır.
• Kesim ve porsiyonlama işleri süratli ve göze hoş görülecek şekilde yapılmalıdır.
• Serviste sıcak tabaklar kullanılmalıdır ve tabağa yemek konurken kenarlara taşmamasına dikkat edilmeli, varsa amblemin kapanmamasına dikkat edilmelidir.
• Et tabağın alt yarısına, patates gibi garnitürlersol üste, sebze gibi garnitürlersağ üst yarısına yerleştirilmelidir.
Soru 129
Amerikan usulü yemek servinde bir kuverde su bardağının kapalı olması ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Masanın rezerve olduğu
B
Masanın servise açık olmadığı
C
Misafirin doyduğu
D
Onur konuğunun oturacağı yer olduğu
E
Ev sahibinin oturacağı yer olduğu
Açıklama:
Bir kuverde su bardağının kapalı olması masanın servise açık olmadığını gösterir.
Soru 130
Yiyecek ve içecekleri konuklara uygun takımlarla,yöntemsel kurallara göre sunma sanatı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ziyafet sofrası.
B
Servis.
C
Masa düzeni.
D
Servis araç gereçleri.
E
Amerikan usulu servis.
Açıklama:
Servis. Cevap B'dir.
Soru 131
Yemekhanenin belirli bir yerinde servis bankosu vardır.'' cümlesi hangisiyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Masa düzeni.
B
Self-Servis.
C
Ziyafet sofrası
D
Servis araç gereçleri.
E
Amerikan usulu servis.
Açıklama:
Self-Servis. Cevap B 'dir.
Soru 132
Genellikle öğleden sonra .......... yapılabilir.'' cümlesinde noktalı yere hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Servis araç gereçleri.
B
Ziyafet sofrası.
C
Masa düzeni.
D
Çay saati servisi.
E
Kuruyemiş.
Açıklama:
Çay saati servisi. Cevap D'dir.
Soru 133
Davetiyelerde yazılan R.S.V.P hangi anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Lütfen cevap veriniz.
B
Çay saati servisi.
C
Masa düzeni
D
Ziyafet sofrası.
E
Self servis.
Açıklama:
Lütfen Cevap Veriniz. Cevap A'dır.
Soru 134
Çok sayıdaki kişiye yaşadıkları yahut kaldıkları yerlerde dışarıya çıkmadan beslenme ihtiyaçlarını karşılama amacı hangisiyle ilintilidir?
Seçenekler
A
Yemek servisi.
B
Self servis.
C
Servis araç gereçleri.
D
Ziyafet sofrası.
E
Toplu beslenme.
Açıklama:
Toplu beslenme
Soru 135
Yemekhane içinde farklı servis bankolarına konan yemekler hangisiyle ilintilidir?
Seçenekler
A
Masa servisi.
B
Ada tipi servis.
C
Ziyafet sofrası.
D
Masa düzeni.
E
Servis araç gereçleri.
Açıklama:
Ada tipi servis.Cevap B'dir.
Soru 136
Bu tip yemek servislerine daha çok restoran ve otel gibi kurumlarda rastlanmaktadır. ''cümlesi hangisiyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Servis araç gereçleri.
B
Ada tipi servis.
C
Masa servisi.
D
Toplu beslenme.
E
Ziyaretçi yemekleri.
Açıklama:
Masa servisi . cevap C'dir.
Soru 137
Hangisi verilecek yemeklerin önceden belirlenmiş formu anlamındadır?
Seçenekler
A
Tabldot.
B
L.C.V
C
Alakart.
D
Diyet yemekleri.
E
Ziyafet sofrası.
Açıklama:
Tabldot. Cevap A'dır.
Soru 138
Servise hazır olabilecek yemeklerin listesi hangisiyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Tabldot.
B
Alakart.
C
Masa düzeni.
D
L.C.V
E
Ziyafet sofrası.
Açıklama:
Alakart. Cevap B'dir.
Soru 139
Kongre ve benzeri toplantıların açılış ve kapanışlarında sunulan servis türü hangisidir?
Seçenekler
A
Kokteyl.
B
Alacart.
C
L.C.V.
D
Tabldot.
E
Ziyafet sofrası.
Açıklama:
Kokteyl. Cevap A'dır.
Soru 140
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası kabul görmüş klasik yemek servis yöntemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Amerikan
B
İtalyan
C
Rus
D
Fransız
E
İngiliz
Açıklama:
Uluslararası kabul görmüş 4 tip klasik yemek servisi bulunmaktadır. Bunlar İngiliz, Fransız, Rus ve Amerikan yemek servis yöntemleridir. Doğru seçenek B'dir.
Soru 141
Aşağıdakilerden hangisinde yemeklerin servis edilme sırası doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Zeytinyağlı sebze yemeği, çorba, kahve
B
Çorba, pilav, zeytinyağlı sebze yemeği
C
Et yemeği, çorba, meyve
D
Makarna, balık, tatlı
E
Balık, zeyinyağlı sebze tabağı, tatlı
Açıklama:
Yemekler şu sıraya göre servis edilmelidir:
1. çorba,
2. balık,
3. et yemeği,
4. zeytinyağlı sebze yemeği,
5. pilav, makarna, börek vb.
6. tatlı,
7. meyve,
8. kahve.
Doğru seçenek E'dir.
1. çorba,
2. balık,
3. et yemeği,
4. zeytinyağlı sebze yemeği,
5. pilav, makarna, börek vb.
6. tatlı,
7. meyve,
8. kahve.
Doğru seçenek E'dir.
Soru 142
I. Tüm yemeklerin servisi soldan yapılmalı, boşlar sağdan kaldırılmalıdır.
II. Tüm yemeklerin servisi sağdan yapılmalı, boşlar soldan kaldırılmalıdır.
III. Müşterinin önündeki boş tabaklar üst üste konularak alınmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri garsonların yemek servisi sırasında dikkat etmeleri gereken kurallardandır?
II. Tüm yemeklerin servisi sağdan yapılmalı, boşlar soldan kaldırılmalıdır.
III. Müşterinin önündeki boş tabaklar üst üste konularak alınmalıdır.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri garsonların yemek servisi sırasında dikkat etmeleri gereken kurallardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Bütün yemeklerin servisi soldan yapılmalıdır, boşalan kaplar sağdan kaldırılmalıdır. Müşterinin önünde boş tabaklar üst üste konulmamalıdır. Doğru seçenek A'dır.
Soru 143
"Büfelerde sıcak yemeklerin servisinde kullanılan, ekmek kutusu gibi üzerindeki kol ile yukarı doğru açılan, ispirto veya elektrikle çalışan yemek kaplarına ...................... adı verilir." Boşluk bırakılan yere gelecek uygun tanım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kuver
B
Servis arabası
C
Reşo
D
Gueridon
E
Servis bankosu
Açıklama:
Büfelerde sıcak yemeklerin servisinde kullanılan, ekmek kutusu gibi üzerindeki kol ile yukarı doğru açılan, ispirto veya elektrikle çalışan yemek kaplarına reşo adı verilir. Doğru seçenek C'dir.
Soru 144
Hangi tip servis uygulamasında garson dağıtımı geridon üzerinde yapar?
Seçenekler
A
Rus
B
Amerikan
C
Fransız
D
İngiliz
E
İtalyan
Açıklama:
İngiliz servisi uygulandığında dağıtımı garson gueridon üzerinde yapar.
Soru 145
Aşağıdakilerden hangisi Amerikan usülü yemek servisinin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Ekmek tabağı çatalın önünde durmaktadır.
B
Servis personelinin tecrübeli olması gerekir.
C
Servis personeli tabakları müşterinin sağından servis eder.
D
Konuk yemeği servis kabından kendi tabağına alır.
E
Çay ve kahve servisi yemekten sonra yapılmaktadır.
Açıklama:
Ekmek tabağı normalde çatalın solunda dururken Amerikan servisinde çatalın önünde durmaktadır. Doğru seçenek A'dır.
Soru 146
Aşağıdakilerden hangisinde gruplar için hazırlanacak bir yemek servisindeki masanın uzunluk ve genişlik ölçüleri doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Dört kişilik yuvarlak masanın çapı 120 cm olmalıdır.
B
Altı kişilik dikdörtgen masanın boyu 150 cm, eni 85 cm olmalıdır.
C
Sekiz kişilik dikdörtgen masanın boyu 250 cm, eni 106 cm olmalıdır.
D
Sekiz kişilik yuvarlak masanın çapı 150 cm olmalıdır.
E
On iki kişilik dikdörtgen masanın boyu 300 cm, eni 100 cm olmalıdır.
Açıklama:
Altı kişilik dikdörtgen masanın boyu 150 cm, eni 85 cm olmalıdır. Doğru seçenek B'dir.
Soru 147
Aşağıdakilerden hangisi toplu beslenme hizmetinden yararlanan tüketicilerin beklentilerinin öncelikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kalite
B
Hijyen
C
Ekonomiklik
D
Konfor
E
Gösteriş
Açıklama:
Toplu beslenme hizmetinden yararlanan tüketicilerin beklentileri ise; doyuruculuk, kalite, güvenilirlik, ekonomiklik, temiz ve rahat/konforlu bir atmosfer ve iyi bir servis hizmetidir. Gösterişin öncelik arasında yer alması beklenmez. Doğru seçenek E'dir.
Soru 148
Servis bankosunda banko kaplarının bulunduğu bölümlerde bulunan, yemeklerin sıcak kalmasını sağlayan sistemin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Multon
B
Alakart
C
Runner
D
Benmari
E
Şömen
Açıklama:
Servis bankosunda banko kaplarının bulunduğu bölümlerde ben-mari sistemi bulunur. Böylece yemekler servis boyunca sıcak kalır. Doğru seçenek D'dir.
Soru 149
I. Hastaları psikolojik olarak rahatlatmak.
II. Hastane işletme giderini düşürebilmek.
III. Yemek artıklarını azaltmak.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri, günümüz modern hastane mutfaklarında tepsiler gün içerisinde hastanın özel olarak sipariş verebileceği yemek sisteminin amaçlarındandır?
II. Hastane işletme giderini düşürebilmek.
III. Yemek artıklarını azaltmak.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri, günümüz modern hastane mutfaklarında tepsiler gün içerisinde hastanın özel olarak sipariş verebileceği yemek sisteminin amaçlarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Günümüz modern hastane mutfaklarında tepsiler gün içerisinde hastanın özel olarak sipariş verebileceği, bir başka anlatımla alakart benzeri, yemek servis sistemi ile hasta ve hasta yakınlarının psikolojik olarak rahatlamasını sağlamak amaçlanmıştır. Bunun yanı sıra bu servis hizmetinin gözle görülmeyen ancak hastane işletme giderini düşüren bir özelliği de vardır. Ayrıca yemeklerde oluşan artıklar da daha düşük olmaktadır. Doğru seçenek E'dir.
Soru 150
Aşağıdakilerden hangisi toplu beslenme hizmetinden yararlanan kişilerin beklentilerinden değildir?
Seçenekler
A
Doyurucu olması
B
Kaliteli olması
C
Ekonomik olması
D
Güvenilir olması
E
Hızlı servis
Açıklama:
Toplu beslenme hizmetinden yararlanan tüketicilerin beklentileri
ise; doyuruculuk, kalite, güvenilirlik, ekonomiklik, temiz ve rahat/konforlu bir atmosfer
ve iyi bir servis hizmetidir.
ise; doyuruculuk, kalite, güvenilirlik, ekonomiklik, temiz ve rahat/konforlu bir atmosfer
ve iyi bir servis hizmetidir.
Soru 151
Yemeklerin gruplara ayrılıp yemekhane içinde farklı servis bankolarına konulduğu servis tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Self servis
B
Ada tipi servis
C
Masa servisi
D
Tabldot
E
Alakart
Açıklama:
Ada tipi servis: Bu servis tipinde yemekler gruplara ayrılıp yemekhane içinde farklı
servis bankolarına konulur. Örneğin, sandviç servisi yapan bir köşe, sadece çorba servisi
yapan bir köşe, soğuk besinlerin yer aldığı bir köşe ile sıcak yemeklerin yer aldığı köşeler
vardır. Herkesin aynı yemek sırasına girmek gibi bir zorunluluğu yoktur, isteyen istediği
köşeden istediği yiyecek ve içeceği alabilir.
servis bankolarına konulur. Örneğin, sandviç servisi yapan bir köşe, sadece çorba servisi
yapan bir köşe, soğuk besinlerin yer aldığı bir köşe ile sıcak yemeklerin yer aldığı köşeler
vardır. Herkesin aynı yemek sırasına girmek gibi bir zorunluluğu yoktur, isteyen istediği
köşeden istediği yiyecek ve içeceği alabilir.
Soru 152
Ayakta verilen, çoğunlukla düğün öncesi ya da nikâh sonrası davetlerde, çok özel konukların
özel konuk evlerinde ağırlanmalarında ya da kongre ve benzeri toplantıların açılış ya da kapanışlarında sunulan servis türüne ne ad verilmektedir?
özel konuk evlerinde ağırlanmalarında ya da kongre ve benzeri toplantıların açılış ya da kapanışlarında sunulan servis türüne ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Kokteyl servisi
B
Self servis
C
Masa servisi
D
Alakart
E
Ada tipi servis
Açıklama:
Kokteyl Servisi
Ayakta verilen, çoğunlukla düğün öncesi ya da nikâh sonrası davetlerde, çok özel konukların
özel konuk evlerinde ağırlanmalarında ya da kongre ve benzeri toplantıların açılış
ya da kapanışlarında sunulan bir servis türüdür.
Ayakta verilen, çoğunlukla düğün öncesi ya da nikâh sonrası davetlerde, çok özel konukların
özel konuk evlerinde ağırlanmalarında ya da kongre ve benzeri toplantıların açılış
ya da kapanışlarında sunulan bir servis türüdür.
Soru 153
Masa düzeninde salata tabağı nereye konulmalıdır?
Seçenekler
A
Çatalların yukarısına
B
Yemek tabağının sağ tarafına
C
Tatlı tabağının sağına
D
Bıçakların üst tarafına
E
Bardakların sağına
Açıklama:
Salata tabağı yemek tabağının
sol tarafına, çatalların yukarısına
konur.
sol tarafına, çatalların yukarısına
konur.
Soru 154
Aşağıdakilerden hangisi Fransız usulü yemek servisinin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Yemekler gueridon isimli tabaklar üzerinde sunulur.
B
Tabaktaki amblemlerin kapatılmamasına dikkat edilir.
C
Yemeğin porsiyonunu konuk kendisi belirler.
D
Serviste sıcak tabaklar kullanılmaktadır.
E
Porsiyonlamayı ve tabak içi yerleşimi servis elemanı yapar.
Açıklama:
Fransız Usulü Yemek Servisi ve Özellikleri
Denilir ki; “Fransızların yemek hakkında kimseden öğrenecekleri bir şey yoktur. Bunun için
kendi yemeklerini kendileri alırlar.” Bu servis usulü uzun bir süredir Fransa’da ve tüm dünyada
birinci sınıf ya da “De Luxe” olarak adlandırılan lüks restoranlarda uygulanmaktadır.
Resmi davetlerde, iş yemekleri ziyafetlerinde uygulanan bir servis şeklidir. Eğitimli, bilgili
ve yetenekli servis personeli gerektirir. Bu servisin özelliği, yemeklerin garsonlar tarafından
masadaki konuklara uzatılması ve konuğun yemeği servis kabından kendi tabağına almasıdır.
Bir başka deyişle Fransız servisinde yemeğin porsiyonlarını konuk kendisi belirler
Denilir ki; “Fransızların yemek hakkında kimseden öğrenecekleri bir şey yoktur. Bunun için
kendi yemeklerini kendileri alırlar.” Bu servis usulü uzun bir süredir Fransa’da ve tüm dünyada
birinci sınıf ya da “De Luxe” olarak adlandırılan lüks restoranlarda uygulanmaktadır.
Resmi davetlerde, iş yemekleri ziyafetlerinde uygulanan bir servis şeklidir. Eğitimli, bilgili
ve yetenekli servis personeli gerektirir. Bu servisin özelliği, yemeklerin garsonlar tarafından
masadaki konuklara uzatılması ve konuğun yemeği servis kabından kendi tabağına almasıdır.
Bir başka deyişle Fransız servisinde yemeğin porsiyonlarını konuk kendisi belirler
Soru 155
Aşağıdakilerden hangisi Amerikan usulü yemek servisinin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Çay-kahve servisi yemekle birlikte yapılır.
B
Ana yemek gösterişli bir şekilde sunulur.
C
Bardaklar masada açık şekilde durmaktadır.
D
Yemekler gueridon isimli tabaklar üzerinde sunulur.
E
Yemeğin porsiyonunu konuk kendisi belirler.
Açıklama:
Amerikan Usulü Yemek Servisi ve Özellikleri
Amerikan servisi Kanada ve Amerika’da yoğun bir şekilde uygulanmakta olup ikinci dünya
savaşından sonra da Avrupa’ya yayılmıştır. Temel özelliği servis personeli tabakları sol
eliyle alarak müşterinin solundan servis eder. Bu servis sistemi zamandan tasarruf sağlar.
Çok yetenekli ve bilgili personele ihtiyaç yoktur Amerikan servisinde çay ve kahve servisi
yemekle birlikte yapılmaktadır. Su bardakları, konuk oturduktan sonra açılır ve soğuk su
ile doldurulur.
Amerikan servisi Kanada ve Amerika’da yoğun bir şekilde uygulanmakta olup ikinci dünya
savaşından sonra da Avrupa’ya yayılmıştır. Temel özelliği servis personeli tabakları sol
eliyle alarak müşterinin solundan servis eder. Bu servis sistemi zamandan tasarruf sağlar.
Çok yetenekli ve bilgili personele ihtiyaç yoktur Amerikan servisinde çay ve kahve servisi
yemekle birlikte yapılmaktadır. Su bardakları, konuk oturduktan sonra açılır ve soğuk su
ile doldurulur.
Soru 156
Aşağıdakilerden hangisi ziyafet sofralarında bulunması gereken yemek sıralamalarına uygun değildir?
Seçenekler
A
Çorba-balık-et yemeği
B
Tatlı-meyve-kahve
C
Pilav-tatlı-meyve
D
Et yemeği-zeytınyağlı sebze yemeği-makarna
E
Börek-Zeytinyağlı sebze yemeği-et yemeği
Açıklama:
Ziyafet sofraları için düzenlenecek yemek listeleri kurumun bütçesine bağlıdır. Ancak
ziyafetlerde en az 4 kap yemek bulundurulması uygun olur. Yemekler aşağıda verilen sıraya
göre servis edilmelidir.
1. çorba,
2. balık,
3. et yemeği,
4. zeytinyağlı sebze yemeği,
5. pilav, makarna, börek vb.
6. tatlı,
7. meyve,
8. kahve.
ziyafetlerde en az 4 kap yemek bulundurulması uygun olur. Yemekler aşağıda verilen sıraya
göre servis edilmelidir.
1. çorba,
2. balık,
3. et yemeği,
4. zeytinyağlı sebze yemeği,
5. pilav, makarna, börek vb.
6. tatlı,
7. meyve,
8. kahve.
Soru 157
Büfelerde sıcak yemeklerin servisinde kullanılan, ekmek kutusu gibi üzerindeki kol ile yukarı doğru açılan yemek kaplarına ne ad verilmektdir?
Seçenekler
A
Gueridon
B
Kuver
C
Menaj
D
Reşo
E
Multon
Açıklama:
Bazı kurumlarda özellikle de büyük
otellerde verilen ziyafetlerde büfe tipi servis
de kullanılabilir. Bu tip serviste sıcak
yemekler reşolar içinde salonda uygun bir
bölüme yerleştirilir. Reşo; büfelerde sıcak
yemeklerin servisinde kullanılan, ekmek
kutusu gibi üzerindeki kol ile yukarı doğru
açılan yemek kaplarıdır. Reşolarda yemeğin
sıcak tutulması için alt kısımlarında
ispirto veya elektrikle çalışan bölüm vardır
otellerde verilen ziyafetlerde büfe tipi servis
de kullanılabilir. Bu tip serviste sıcak
yemekler reşolar içinde salonda uygun bir
bölüme yerleştirilir. Reşo; büfelerde sıcak
yemeklerin servisinde kullanılan, ekmek
kutusu gibi üzerindeki kol ile yukarı doğru
açılan yemek kaplarıdır. Reşolarda yemeğin
sıcak tutulması için alt kısımlarında
ispirto veya elektrikle çalışan bölüm vardır
Soru 158
Hastanelerde personel yemeği genellikle hangi şekilde hazırlanmaktadır?
Seçenekler
A
Alakart
B
Tabldot
C
Self servis
D
Masa servisi
E
Ada tipi servis
Açıklama:
Hastanelerde Uygulanan Hasta Yemek Servisi
Bir hastane mutfağında başlıca dört farklı çeşit yemek üretilmektedir. Bu çeşitler isteğe ve
işletme tipine göre daha da detaylı hale getirilebilir ancak ana hatları ile tipik bir hastane
mutfağında aşağıda sıralanan farklı türde yemek pişirme olanağı olmalıdır.
• Personel yemekleri,
• Normal hasta yemekleri,
• Hastalara özel diyet yemekleri,
• Ziyaretçi yemekleri.
Personel yemeği, genelde tabldot usulü olarak hazırlanır
Bir hastane mutfağında başlıca dört farklı çeşit yemek üretilmektedir. Bu çeşitler isteğe ve
işletme tipine göre daha da detaylı hale getirilebilir ancak ana hatları ile tipik bir hastane
mutfağında aşağıda sıralanan farklı türde yemek pişirme olanağı olmalıdır.
• Personel yemekleri,
• Normal hasta yemekleri,
• Hastalara özel diyet yemekleri,
• Ziyaretçi yemekleri.
Personel yemeği, genelde tabldot usulü olarak hazırlanır
Soru 159
Masada kullanılacak tabak, çatal, bıçak, bardak yanında ve vazo, şamdan gibi araç ve gereçleri içine alan bir terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gueridon
B
Kuver
C
Menaj
D
Reşo
E
Multon
Açıklama:
Masanın
yemek yemeğe uygun şekilde hazırlanması işlemine “kuver açma” denilir. Kuver masada
kullanılacak tabak, çatal, bıçak, bardak yanında menaj (Fr. Menage-Tuzluk, biberlik ve
peçete) ve vazo, şamdan gibi araç ve gereçleri içine alan bir terimdir
yemek yemeğe uygun şekilde hazırlanması işlemine “kuver açma” denilir. Kuver masada
kullanılacak tabak, çatal, bıçak, bardak yanında menaj (Fr. Menage-Tuzluk, biberlik ve
peçete) ve vazo, şamdan gibi araç ve gereçleri içine alan bir terimdir
Ünite 7
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi E.coli enfeksiyonunun görülebileceği tehlikeli besinlerden biridir?
Seçenekler
A
Yumurta
B
Balık
C
Soslar
D
Sucuk
E
Pastalar
Açıklama:
E. Coli (Esherichia Coli): Bu bakteri genelde insan sindirim sisteminin normal florasında
bulunur ve tehlikesizdir. Ancak bu bakterinin bir grubu patojendir ve besin zehirlenmesi
yapabilir. İnkübasyon süresi 3-4 gündür. Belirtileri karın ağrısı, dışkıda kan
ve kalın barsağın iltihaplanmasına bağlı ishalin artmasıdır. Ciddi vakalarda iç kanamaya
bağlı beyinde plaklar oluşabilir. İyi pişmemiş sığır kıyması, sığır eti burgeri, sucuk, çiğ süt
bu bakteri için tehlikeli besinlerdir.
bulunur ve tehlikesizdir. Ancak bu bakterinin bir grubu patojendir ve besin zehirlenmesi
yapabilir. İnkübasyon süresi 3-4 gündür. Belirtileri karın ağrısı, dışkıda kan
ve kalın barsağın iltihaplanmasına bağlı ishalin artmasıdır. Ciddi vakalarda iç kanamaya
bağlı beyinde plaklar oluşabilir. İyi pişmemiş sığır kıyması, sığır eti burgeri, sucuk, çiğ süt
bu bakteri için tehlikeli besinlerdir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi Botulizm de görülen belirtilerden biridir?
Seçenekler
A
Bulantı
B
İshal
C
Karın ağrısı
D
Çift görme
E
Baş ağrısı
Açıklama:
Klostridium Botulinum: Bu bakterinin yol açtığı zehirlenme Botulizm olarak adlandırılır.
Toksini bilinen en etkili ve tehlikeli toksindir. İnkübasyon süresi 2 saat-8 gün arasında
değişmektedir. Zehirlenme belirtileri kusma, çiğneme güçlüğü, ağızda kuruma, konuşma
zorluğu, çift görme, dudaklar ve solunum sisteminde ilerleyen nefes darlığı vb dir. Ağır
vakalarda solunum ve kalp spazmı ile ölüm olabilir.
Toksini bilinen en etkili ve tehlikeli toksindir. İnkübasyon süresi 2 saat-8 gün arasında
değişmektedir. Zehirlenme belirtileri kusma, çiğneme güçlüğü, ağızda kuruma, konuşma
zorluğu, çift görme, dudaklar ve solunum sisteminde ilerleyen nefes darlığı vb dir. Ağır
vakalarda solunum ve kalp spazmı ile ölüm olabilir.
Soru 3
Besinlerin bozulmasına engel olmak için kullanılan nitrit ve nitrat aşağıdaki besinlerden hangisine katılmaktadır?
Seçenekler
A
Cipsler
B
Hazır çorba
C
Salam
D
Bisküvi
E
Et suyu
Açıklama:
Besinlere isteyerek katılan kimyasallara örnek nitrit ve nitrattır. Bu maddeler besinin
çabuk bozulmasını önlemek amacı ile katılır. Nitrit ve nitrat genelde sucuk, salam, sosis
gibi et ürünlerine katılır
çabuk bozulmasını önlemek amacı ile katılır. Nitrit ve nitrat genelde sucuk, salam, sosis
gibi et ürünlerine katılır
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi çapraz bulaşma tehlikesi yaratan bir duruma örnektir?
Seçenekler
A
Temizlik temiz alandan, kirli alana doğru yapılmalıdır.
B
Temizlik aşağıdan yukarıya doğru olmalıdır.
C
Yıkama suyu kirlendikçe sık sık değiştirilmelidir
D
Temizlik araç/gereçleri temizlenip, dezenfekte edilmelidir.
E
İş bitiminde eller iyice yıkanmalıdır.
Açıklama:
Temizlik Yaparken Çapraz Bulaşma Tehlikesi
Hijyeni sağlamak amacıyla temizlik yaparken, bakteriler bazen temizlikte kullanılan malzeme
ve araç/gereçlere bulaşabilir ve üreyebilir. Çapraz bulaşma yolu ile bakteri geçişi olur.
Bu nedenle aşağıdaki noktalara dikkat etmek gerekir.
• Temizlik temiz alandan, kirli alana doğru yapılmalıdır.
• Temizlik yukarıdan aşağıya doğru olmalıdır.
• Temizlikte olabildiğince kullanılıp atılabilen (disposable) materyaller kullanılmalıdır.
• Her alan için uygun deterjan ve dezenfektan seçilmeli ve kullanılmalıdır.
• Yıkama suyu kirlendikçe sık sık değiştirilmelidir.
• İş bitiminde temizlik ajanı ve dezenfektanlı karışımlar dökülmeli, ortamdan uzaklaştırılmalıdır.
• Temizlik araç/gereçleri temizlenip, dezenfekte edilmeli, ayrı bir alanda dik ve kolay
kuruyabilecek şekilde kurumaya bırakılmalıdır.
• Temizlik malzemeleri ellendikten sonra ve iş bitiminde eller iyice yıkanmalıdır.
Hijyeni sağlamak amacıyla temizlik yaparken, bakteriler bazen temizlikte kullanılan malzeme
ve araç/gereçlere bulaşabilir ve üreyebilir. Çapraz bulaşma yolu ile bakteri geçişi olur.
Bu nedenle aşağıdaki noktalara dikkat etmek gerekir.
• Temizlik temiz alandan, kirli alana doğru yapılmalıdır.
• Temizlik yukarıdan aşağıya doğru olmalıdır.
• Temizlikte olabildiğince kullanılıp atılabilen (disposable) materyaller kullanılmalıdır.
• Her alan için uygun deterjan ve dezenfektan seçilmeli ve kullanılmalıdır.
• Yıkama suyu kirlendikçe sık sık değiştirilmelidir.
• İş bitiminde temizlik ajanı ve dezenfektanlı karışımlar dökülmeli, ortamdan uzaklaştırılmalıdır.
• Temizlik araç/gereçleri temizlenip, dezenfekte edilmeli, ayrı bir alanda dik ve kolay
kuruyabilecek şekilde kurumaya bırakılmalıdır.
• Temizlik malzemeleri ellendikten sonra ve iş bitiminde eller iyice yıkanmalıdır.
Soru 5
Bulaşıkların sterilizasyonu için kullanılan sıcaklığın kaç derecenin üzerinde olması gerekmektedir?
Seçenekler
A
55 °C
B
60 °C
C
65 °C
D
70°C
E
75°C
Açıklama:
Üçüncü evyede sterilizasyon yapılır. Sterilizasyon; yüksek ısı, kimyasal maddeler,
ışık yada elektrik huzmeleri ile bütün yaşayan mikroorganizmaların yok edilmesi
işlemidir. Sterilize edilmiş bir ortamda hiçbir mikroorganizma bulunmaz. Kurumlarda
bu işlem için iki yöntem kullanılır:
a. Kaplar 75°-80°C’de 2 dakika ya da kaynar suda (100°C) yarım dakika tutulur.
Ellerin yanmaması için kaplar tel sepetle suyun içine daldırılır
ışık yada elektrik huzmeleri ile bütün yaşayan mikroorganizmaların yok edilmesi
işlemidir. Sterilize edilmiş bir ortamda hiçbir mikroorganizma bulunmaz. Kurumlarda
bu işlem için iki yöntem kullanılır:
a. Kaplar 75°-80°C’de 2 dakika ya da kaynar suda (100°C) yarım dakika tutulur.
Ellerin yanmaması için kaplar tel sepetle suyun içine daldırılır
Soru 6
Mutfaktaki çöplerin uzaklaştırılmasında aşağıdaki yöntemlerden hangisi kullanılmaz?
Seçenekler
A
Çöp bidonu içinde toplamak
B
Çöp öğütücüsü kullanmak
C
Kompaktör ile sıkıştırmak
D
Çöp toplama odasında toplamak
E
Yakarak veya gömerek çöplerin uzaklaştırılması
Açıklama:
Çöpler mutfaktan birkaç yöntemle uzaklaştırılır, bunlar:
1. Çöp bidonu içine toplanarak,
2. Çöp öğütücüsü ile öğütülerek,
3. Kompaktör yardımı ile sıkıştırıp toplanarak,
4. Çöp bacası ve çöp toplama odasına toplanarak.
1. Çöp bidonu içine toplanarak,
2. Çöp öğütücüsü ile öğütülerek,
3. Kompaktör yardımı ile sıkıştırıp toplanarak,
4. Çöp bacası ve çöp toplama odasına toplanarak.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi mutfak içinde oluşan (kazan bulaşıkları) bulaşıklardandır?
Seçenekler
A
Tabak
B
Bardak
C
Tepsi
D
Kevgir
E
Çatal
Açıklama:
Toplu beslenme yapılan kurumlarda bulaşıklar iki grupta toplanır.
1. Kazan, kepçe, kevgir gibi mutfak içinde oluşan bulaşıklar.
2. Tepsi, tabak, bardak, çatal, kaşık, bıçak gibi yemek servisi sonu oluşan bulaşıklar.
Mutfak içi oluşan bulaşıklar (kazan bulaşıkları) mutfak içinde pişirme bölümüne yakın
bulaşık yıkama yerinde (kazan bulaşıkhanesinde) yıkanırlar.
1. Kazan, kepçe, kevgir gibi mutfak içinde oluşan bulaşıklar.
2. Tepsi, tabak, bardak, çatal, kaşık, bıçak gibi yemek servisi sonu oluşan bulaşıklar.
Mutfak içi oluşan bulaşıklar (kazan bulaşıkları) mutfak içinde pişirme bölümüne yakın
bulaşık yıkama yerinde (kazan bulaşıkhanesinde) yıkanırlar.
Soru 8
HACCP kurallarına göre, aşağıdakilerden hangisi kritik kontrollerde dikkat edilen hususlardan
biri değildir?
biri değildir?
Seçenekler
A
Besinin hazırlandığı yer
B
Potansiyel tehlikeli besinlerin belirlenmesi
C
Besinlerin saklandığı yer
D
Besinle temas eden yerlerin kontrolü
E
Besinlerin pişirildiği yer
Açıklama:
Potansiyel tehlikeli besinlerin belirlenmesi: Bu aşamada mikroorganizma üremesine
elverişli besinlerin neler olduğu belirlenir.
2. “Kritik Kontrol Noktaları-CCP”nın saptanması: Bu aşamada besinin hazırlanması
ve pişirilmesi aşamalarında hangi noktalarda dikkatli olunması gerektiği
belirlenir. Örneğin pişmiş bir yemek servise kadar bekletilecekse bekleme alanının
ısısının kontrol edilmesi önemli olduğundan bu nokta o besin için kritik
kontrol noktasıdır.
3. Kontrolün nasıl yapılacağının belirlenmesi: Kritik kontrol noktalarında besinin hazırlandığı,
pişirildiği ve saklandığı yerin, bu yerlerin ısısının, besinle temas edenlerin
ne şekilde kontrol edileceği belirlenir. Kontroller için standartlar hazırlanır.
elverişli besinlerin neler olduğu belirlenir.
2. “Kritik Kontrol Noktaları-CCP”nın saptanması: Bu aşamada besinin hazırlanması
ve pişirilmesi aşamalarında hangi noktalarda dikkatli olunması gerektiği
belirlenir. Örneğin pişmiş bir yemek servise kadar bekletilecekse bekleme alanının
ısısının kontrol edilmesi önemli olduğundan bu nokta o besin için kritik
kontrol noktasıdır.
3. Kontrolün nasıl yapılacağının belirlenmesi: Kritik kontrol noktalarında besinin hazırlandığı,
pişirildiği ve saklandığı yerin, bu yerlerin ısısının, besinle temas edenlerin
ne şekilde kontrol edileceği belirlenir. Kontroller için standartlar hazırlanır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi mutfaktaki genel temizlik ve güvenlik kurallarına uygundur?
Seçenekler
A
Çiğ besinler pişmiş besinler ile bir arada tutulur.
B
Yerler ıslak bırakılmalıdır.
C
Pişmiş besinler açıkta bekletilmez.
D
Donmuş besinler oda ısısında çözdürülür.
E
Konserve kapağı yarım açılır.
Açıklama:
Mutfakta Genel Temizlik ve Güvenlik Kuralları
Genel temizlik her gün iş bitiminden sonra yapılır.
• Genel temizlikte kullanılan araç/gereçler için ayrı bir yer bulunur.
• Mutfağa görevliler dışında kişilerin giriş çıkışı yasaktır.
• Mutfakta çalışan görevlilerin ayrı üniformaları bulunur.
• Isı ve elektrik sağlayan üniteler iş öncesi ve sonrası kontrol edilir.
• Konserve açmak için bıçak kullanılması tehlikelidir.
• Yemekleri karıştırmak için daima tahta spatül kullanılır.
• İçi sıcak yemek dolu ağır tencereler elle taşınmaz, tekerlekli sac ayakları ile taşınır.
• Sıcak yemek tencereleri ayakaltında ağzı açık bırakılmaz.
• Yerler ıslak bırakılmaz.
• Tezgâhlar, lavabolar, kazanlar sabit araçlar iş bitiminde dezenfekte edici solüsyonlarla
silinir, durulanır ve kurulanır.
• Temizlik bezleri her gün kaynatılır.
• Üniformalar kurum çamaşırhanesinde yıkanır. Her gün temiz üniforma giyilir.
• Çiğ besinler pişmiş besinler ile bir arada tutulmaz.
• Pişmiş besinler açıkta bekletilmez.
• Soğutulup saklanacak besinler buzlu su banyolarına konularak çabuk soğumaları
sağlanır.
• Yemeklerin tadına bakmada kullanılan kaşık asla yemeğin içine tekrar daldırılmaz.
• Tadına bakılacak yemekten bir tabağa bir miktar kepçe ile alınır ve tabak içinde
kaşıkla tadılır.
• Donmuş besinler oda ısısında çözdürülmez, buzdolabında çözdürülür.
• Hiçbir zaman mutfak tabanına her hangi bir malzeme bırakılmaz.
• Mutfakta kullanılan bıçaklar ayrı yıkanır, kurulanır ve yerlerine kaldırılır.
• Kırılan cam malzeme hemen temizlenir. Parçalar el ile değil, kağıtla toplanır.
• Ocak yanında yanıcı malzeme bulundurulmaz.
• Yangın söndürücülerin dolu olup olmadığı sık sık kontrol edilmelidir.
• Konserve açıldığında kapak tamamen çıkarılır ve hemen çöpe atılır. Kutu içindeki
besin hemen kullanılmayacak ise cam kaba aktarılır, açılmış konserve kutusu içinde
bekletilmez.
• Mutfakta elektrik için ilave kordon kullanılmaz. Gerektiği durumlarda yeni elektrik
tesisatı yapılır.
• Ocakların emniyet düğmeleri kontrol edilir.
• El yıkamadan işe başlanmaz.
• Tuvaletten çıktıktan sonra eller usulüne uygun yıkanır.
• Tuvaletlerde daima dezenfektanlar bulundurulur.
Genel temizlik her gün iş bitiminden sonra yapılır.
• Genel temizlikte kullanılan araç/gereçler için ayrı bir yer bulunur.
• Mutfağa görevliler dışında kişilerin giriş çıkışı yasaktır.
• Mutfakta çalışan görevlilerin ayrı üniformaları bulunur.
• Isı ve elektrik sağlayan üniteler iş öncesi ve sonrası kontrol edilir.
• Konserve açmak için bıçak kullanılması tehlikelidir.
• Yemekleri karıştırmak için daima tahta spatül kullanılır.
• İçi sıcak yemek dolu ağır tencereler elle taşınmaz, tekerlekli sac ayakları ile taşınır.
• Sıcak yemek tencereleri ayakaltında ağzı açık bırakılmaz.
• Yerler ıslak bırakılmaz.
• Tezgâhlar, lavabolar, kazanlar sabit araçlar iş bitiminde dezenfekte edici solüsyonlarla
silinir, durulanır ve kurulanır.
• Temizlik bezleri her gün kaynatılır.
• Üniformalar kurum çamaşırhanesinde yıkanır. Her gün temiz üniforma giyilir.
• Çiğ besinler pişmiş besinler ile bir arada tutulmaz.
• Pişmiş besinler açıkta bekletilmez.
• Soğutulup saklanacak besinler buzlu su banyolarına konularak çabuk soğumaları
sağlanır.
• Yemeklerin tadına bakmada kullanılan kaşık asla yemeğin içine tekrar daldırılmaz.
• Tadına bakılacak yemekten bir tabağa bir miktar kepçe ile alınır ve tabak içinde
kaşıkla tadılır.
• Donmuş besinler oda ısısında çözdürülmez, buzdolabında çözdürülür.
• Hiçbir zaman mutfak tabanına her hangi bir malzeme bırakılmaz.
• Mutfakta kullanılan bıçaklar ayrı yıkanır, kurulanır ve yerlerine kaldırılır.
• Kırılan cam malzeme hemen temizlenir. Parçalar el ile değil, kağıtla toplanır.
• Ocak yanında yanıcı malzeme bulundurulmaz.
• Yangın söndürücülerin dolu olup olmadığı sık sık kontrol edilmelidir.
• Konserve açıldığında kapak tamamen çıkarılır ve hemen çöpe atılır. Kutu içindeki
besin hemen kullanılmayacak ise cam kaba aktarılır, açılmış konserve kutusu içinde
bekletilmez.
• Mutfakta elektrik için ilave kordon kullanılmaz. Gerektiği durumlarda yeni elektrik
tesisatı yapılır.
• Ocakların emniyet düğmeleri kontrol edilir.
• El yıkamadan işe başlanmaz.
• Tuvaletten çıktıktan sonra eller usulüne uygun yıkanır.
• Tuvaletlerde daima dezenfektanlar bulundurulur.
Soru 10
Ocaktan alınan pişmiş yemek hızla (2 saat ya da daha kısa sürede) kaç dereceye kadar soğutulmalıdır?
Seçenekler
A
10 °C
B
15 °C
C
20 °C
D
25 °C
E
30 °C
Açıklama:
Soğutma ve Saklama: Ocaktan alınan pişmiş yemek hızla (2 saat ya da daha kısa sürede)
20°C’ye soğutulmalıdır
20°C’ye soğutulmalıdır
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi besinlerde fiziksel kirlenmeye yol açan etmenlerdendir?
Seçenekler
A
Toprak
B
İlaç kalıntısı
C
Deterjan kalıntısı
D
Mikroorganizmalar
E
Katkı maddeleri
Açıklama:
Besinlerde kirlenme; fiziksel, kimyasal ya da biyolojik nedenlerle meydana gelebilir. Fiziksel kirlenme; besin içine taş, toprak, kıl, saç, cam parçası vb maddelerin karışması, kimyasal
kirlenme, ilaç, deterjan vb kalıntıları, uygunsuz eklenmiş katkı maddeleri, biyolojik kirlenme de hastalık ya da zehirlenmeye neden olan mikroorganizmalarla bulaşmayı tanımlar. doğru cevap A seçeneğidir.
kirlenme, ilaç, deterjan vb kalıntıları, uygunsuz eklenmiş katkı maddeleri, biyolojik kirlenme de hastalık ya da zehirlenmeye neden olan mikroorganizmalarla bulaşmayı tanımlar. doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi besin zehirlenmesi durumunda görülen belirtilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Karın ağrısı
B
Ateş
C
İshal
D
Kusma
E
Uyku hali
Açıklama:
Besin zehirlenmesi durumunda oluşan tablo şu şekilde özetlenebilir: İshal, karın ağrısı ve kusma en sık görülen belirtilerdir. Vücut bu tepkisi ile zararlı maddeleri uzaklaştırmaya
çalışmaktadır. Bu şekilde zararlı ögelerin kana karışmaları engellenir. İshal; günde 4 ve daha fazla sıvı şekilde dışkılama yapmaktır. Dışkıyla kan ve mukus kaybı olabilir. Kusma;
mide ve barsak içerikli karışımların ağızdan atılmasıdır. İshal ve kusmanın en önemli sonucu dehitratasyon tablosu oluşumudur. Dehidratasyon; aşırı kusma ve ishal nedeni ile
vücuttan sodyum, klor ve potasyumla birlikte aşırı derecede su kaybedilmesi durumudur. Özellikle yaşlı, çocuk ve gebelerde yaşamsal tehlike yaratır. Ateş; her zaman enfeksiyona eşlik etmese de zehirlenme tablosunda görülebilir. Doğru cevap E seçeneğidir.
çalışmaktadır. Bu şekilde zararlı ögelerin kana karışmaları engellenir. İshal; günde 4 ve daha fazla sıvı şekilde dışkılama yapmaktır. Dışkıyla kan ve mukus kaybı olabilir. Kusma;
mide ve barsak içerikli karışımların ağızdan atılmasıdır. İshal ve kusmanın en önemli sonucu dehitratasyon tablosu oluşumudur. Dehidratasyon; aşırı kusma ve ishal nedeni ile
vücuttan sodyum, klor ve potasyumla birlikte aşırı derecede su kaybedilmesi durumudur. Özellikle yaşlı, çocuk ve gebelerde yaşamsal tehlike yaratır. Ateş; her zaman enfeksiyona eşlik etmese de zehirlenme tablosunda görülebilir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi patojen bakterinin çoğalıp hastalık yapıcı sayıya ulaşmasına denir?
Seçenekler
A
Enterotoksin
B
Virülans
C
Entoksikasyon
D
Enfeksiyon
E
Dehidratasyon
Açıklama:
Virülans, patojen bakterinin çoğalıp hastalık yapıcı sayıya ulaşması için kullanılan bir terimdir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi zehirlenme belirtileri kusma, çiğneme güçlüğü, ağızda kuruma, konuşma zorluğu, çift görme, dudaklar ve solunum sisteminde ilerleyen nefes darlığı vb olan bakteridir?
Seçenekler
A
Salmonella
B
Streptekoklar
C
E. Coli
D
Klostridium Botulinum
E
Stafilokoklar
Açıklama:
Klostridium Botulinum: Bu bakterinin yol açtığı zehirlenme Botulizm olarak adlandırılır. Toksini bilinen en etkili ve tehlikeli toksindir. İnkübasyon süresi 2 saat-8 gün arasında değişmektedir. Zehirlenme belirtileri kusma, çiğneme güçlüğü, ağızda kuruma, konuşma zorluğu, çift görme, dudaklar ve solunum sisteminde ilerleyen nefes darlığı vb dir. Ağır
vakalarda solunum ve kalp spazmı ile ölüm olabilir. Bakterinin toksini (botilin) çok zehirleyicidir. Doğru cevap D seçeneğidir.
vakalarda solunum ve kalp spazmı ile ölüm olabilir. Bakterinin toksini (botilin) çok zehirleyicidir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi özellikle süt çocuklarında kusma ve ishale neden olan bir enfeksiyon ajanıdır?
Seçenekler
A
Hepatit A
B
Aspergillus flavus
C
Rota Virüs
D
Toksolplazma gondii
E
Brusella
Açıklama:
Rota virüs ise, özellikle süt çocuklarında kusma ve ishale neden olan bir enfeksiyon ajanıdır. İshal 5-7 gün sürebilir. Bağışıklık sistemi yetersiz olan bebeklerde hastalık daha uzun ve ağır seyreder. Bu virüsün bulaşması dışkı ile bulaşmış su ya da besinler aracılığı ile olur. Özellikle kreşler ve çocuk hastanelerinde salgınlar olarak görülebilir. Bu nedenle çocukların bakım ve beslenmelerinin yapıldığı yerlerin, araç gereçlerin ve çocuk bakımından sorumlu kişilerin el temizlikleri büyük önem taşır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi besin hijyeni sağlamak yönünden yiyecek hazırlama ve pişirme sürecinde dikkat edilmesi gereken önemli noktalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Et ve sebzeler için ayrı kesme tahtaları kullanılmalıdır.
B
Tüm hazırlama aşamalarında, görevli personelin hijyeni sağlanmalıdır.
C
Tüm salata malzemeleri 5°C’de ya da altındaki ısıda bekletilmelidir
D
Çözdürme işlemi oda sıcaklığında yapılmalı ve çözdürülmüş besinler tekrar dondurulmalıdır.
E
Çiğ potansiyel riskli besinlerle çalışırken kullanılan eldivenler tekrar kullanılmamalıdır.
Açıklama:
Dondurulmuş besin kullanılıyorsa, çözdürme işlemi uygun bir şekilde yapılmalıdır. Dondurulmuş besinlerin çözülme işlemi 4-7°C’lik dolaplarda yapılmalıdır. Çözdürme işlemi kesinlikle oda sıcaklığında yapılmaz ve çözdürülmüş besinler tekrar dondurulmaz. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi pişirmeyi izleyen süreçlerden "bekletme" sürecinde yapılacaklardan biridir?
Seçenekler
A
Soğutularak saklanmayacaksa tüm yemeklerin üstü servis yapılana kadar kapalı tutulmalıdır.
B
Yemek pişirildiği kaptan 10 cm derinliğinde sığ küvetlere aktarılmalıdır.
C
Yemek, besin hazırlanan alanlardan ayrı bir alanda içerisinde soğuk su ya da buz bulunan evyelerde soğutulmalıdır.
D
Çok büyük hacimli et, tavuk ve hindiler hijyenik bir şekilde parçalanarak hacim ve kalınlıkları azaltılmalıdır.
E
Bir kere ısıtılan yemek servis edilip, tüketilmeli, tekrar kullanılmamalıdır.
Açıklama:
Bekletme: Pişirme sonrası yemeklerin aktarıldığı ya da temas ettiği tüm yüzey ve araç-gerecin temiz ve hijyenik olması sağlanmalıdır. Soğutularak saklanmayacaksa tüm
yemeklerin üstü servis yapılana kadar kapalı tutulmalıdır. Sıcak yemekler, sıcak (60°C’nin üzerinde), soğuk yemekler soğuk (5°C altında) bekletilmeli, yemek termometreleri ile sıcaklık ölçümleri yapılarak kaydedilmelidir. Pişmiş yemekler en fazla 2 saat içinde servis edilmiş olmalıdır. Özellikle potansiyel riskli besin içeren yemekler bu kurala uymalıdır.
Pişmiş besinlere çıplak elle temas edilmemelidir. Doğru cevap A seçeneğidir.
yemeklerin üstü servis yapılana kadar kapalı tutulmalıdır. Sıcak yemekler, sıcak (60°C’nin üzerinde), soğuk yemekler soğuk (5°C altında) bekletilmeli, yemek termometreleri ile sıcaklık ölçümleri yapılarak kaydedilmelidir. Pişmiş yemekler en fazla 2 saat içinde servis edilmiş olmalıdır. Özellikle potansiyel riskli besin içeren yemekler bu kurala uymalıdır.
Pişmiş besinlere çıplak elle temas edilmemelidir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi el hijyeni ile ilgili dikkat edilmesi gerekenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kesinlikle yiyecek hazırlama evyesinde ya da lavabosunda el yıkanmamalıdır.
B
Eller bilekler de dahil olmak üzere, sabunlu suyla yıkanmalı ve iyice durulanmalıdır.
C
Çiğ yiyeceklere dokunduktan sonra pişmiş yiyeceklere asla dokunulmamalıdır.
D
Yemek hazırlama ve pişirme sırasında alyans, yüzük, saat gibi takılar takılmamalı, varsa çıkarılmalıdır.
E
Sıvı sabunluklar her boşaldığında hemen tekrar doldurulmalıdır.
Açıklama:
Sıvı sabunluklar boşaldığında üzerine yenisini doldurmak yerine önce kabı iyice yıkanıp temizlenmeli daha sonra doldurulmalıdır.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi mutfakta genel temizlik ve güvenlik kurallarından biri değildir?
Seçenekler
A
Mutfağa görevliler dışında kişilerin giriş çıkışı yasaktır.
B
Yerler ıslak bırakılmaz.
C
Üniformalar her gün eve götürülüp yıkanır. Her gün temiz üniforma giyilir.
D
Donmuş besinler oda ısısında çözdürülmez, buzdolabında çözdürülür.
E
Yemekleri karıştırmak için daima tahta spatül kullanılır.
Açıklama:
Üniformalar kurum çamaşırhanesinde yıkanır. Her gün temiz üniforma giyilir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi mutfaklarda kullanılan iyi bir çöp bidonunun özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Paslanmaz metal ya da sert plastikten olmalıdır.
B
Bidonun ağzı dar, dibi daha geniş olmalıdır.
C
Kaldırmak için kulpları olmalıdır.
D
Sızıntı yapmamalı ve su geçirmemelidir.
E
Temizliğinin kolay yapılabilmesi için şekli silindirik olmalıdır.
Açıklama:
Bidonun ağzı dibine göre daha geniş olmalıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi besinlerde fiziksel kirlenmeye örnek değildir?
Seçenekler
A
Taş
B
Toprak
C
Saç
D
İlaç
E
Cam parçası
Açıklama:
Fiziksel kirlenme; besin içine taş, toprak, kıl, saç, cam parçası vb maddelerin karışması, kimyasal kirlenme, ilaç, deterjan vb kalıntıları, uygunsuz eklenmiş katkı maddeleri, biyolojik kirlenme de hastalık ya da zehirlenmeye neden olan mikroorganizmalarla bulaşmayı tanımlar
Soru 22
- Bu grup bakteriler demetler halinde oluşurlar.
- Enterotoksin salgılarlar.
- İnkübasyon süresi 30 dakika ile 6 saat arasındadır.
- Bu bakteriler ile oluşan zehirlenmelerde bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı, ateş yoktur.
- Bu bakteriler en çok çiğ etlerde üreyebilir.
- Pişmiş etler ve et ürünleri, pastörize edilmemiş süt ve süt ürünleri de çok ideal üreme ortamlarıdır.
Yukarıda özellikleri verilen bakteri türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Streptekoklar
B
Esherichia coli
C
Stafilokoklar
D
Klostridium botulinum
E
Salmonella
Açıklama:
Stafilokoklar: Bu grup bakteriler demetler halinde oluşurlar. Enterotoksin salgılarlar. İnkübasyon süresi 30 dakika ile 6 saat arasındadır. Stafilokok ile oluşan zehirlenmelerde bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı, ateş yoktur. Stafilokok toksini 100°C dereceye 30 dakika dayanır. Bu toksin bulaşmış besin bu süreden kısa zamanda pişirilirse zehirlenmeye neden olur. Bakterinin besine bulaşması, orada üremesi ve toksin oluşturması için yiyeceğin bakteri üremesi için uygun olan ısıda (10-60°C) 6 saat bekletilmesi gerekir. Bu bakteriler en çok çiğ etlerde üreyebilir. Pişmiş etler ve et ürünleri, pastörize edilmemiş süt ve süt ürünleri de çok ideal üreme ortamlarıdır. Süt ve krema içeren besinler, örneğin soslar, peynirler, dondurma, pastalar, yumurtalı besinler, kanatlı hayvan etleri ve ürünleri, yarı pişmiş balık ve ürünleri, yarı pişmiş kabuklu deniz ürünleri bu bakterinin üreyebildiği besinlerdir.
Soru 23
Soğutucudan alınan yemekler tekrar ısıtılırken iç sıcaklığı kaç dereceye ulaşmalıdır?
Seçenekler
A
85
B
80
C
75
D
70
E
65
Açıklama:
Yeniden Isıtma: Soğutucudan alınan yemekler tekrar ısıtılırken iç sıcaklığı 75°C’ye ulaşmalı, bu noktada 15 saniye bekletilmeli bu durum ölçülerek doğrulanmalı ve kaydedilmelidir. Yeniden ısıtmada uygun araçlar seçilmeli ve uygun yöntemler uygulanmalıdır. Bir kere ısıtılan yemek servis edilip, tüketilmeli, tekrar kullanılmamalıdır. Ev koşullarında bunu gerçekleştirmek için tekrar ısıtılacak miktar, servis edilecek kişi sayısına göre belirlenmelidir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi mutfağın üst katlarda olduğu durumlarda çöplerin uzaklaştırılması için kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Çöp bacaları ve çöp toplama odaları
B
Kompaktörler
C
Çöp öğütücüsü
D
Çöp kutuları
E
Çöp bidonları
Açıklama:
Çöp Bacaları ve Çöp Toplama Odaları: Mutfak üst katlardaysa çöpler bu yolla uzaklaştırılabilir. Binanın alt katında bir çöp toplama odası yapılır ve bacalar doğrudan bu odaya açılır.
Soru 25
Büyük miktarlardaki çöplerin sıkıştırılmasında kullanılan, teneke ve karton gibi çok yer kaplayan kuru atıkları presleyerek önceki hacimlerinin 1/5’ine küçülten araç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çöp bacaları
B
Kompaktörler
C
Çöp öğütücüsü
D
Çöp kutuları
E
Çöp bidonları
Açıklama:
Kompaktörler: Büyük miktarlardaki çöpün sıkıştırılmasında kullanılır. Teneke, karton gibi çok yer kaplayan kuru atıkları presleyerek önceki hacimlerinin 1/5 ine kadar küçülten araçlardır. Merkezi atık alanı olan kurumlarda kullanılır. Bu tür malzemeler geri dönüşüm sistemine dahil edildiklerinde ekonomiye ve çevreye fayda sağlar.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi besinlerin depolanmaları sırasında uygun olmayan nem ve sıcaklıkta bekletilmesi sonucu aflotoksin oluşumuna neden olan mikroorganizmalardandır?
Seçenekler
A
Aspergillus flavus
B
Tenyalar
C
Giardia lambia
D
Toksoplasma gondi
E
Rota virüs
Açıklama:
Küfler ve ürettikleri mikotoksinler nedeniyle oluşan zehirlenmeler: Besin üzerinde
çoğalan küflerin bazıları toksin üreterek tehlikeli olabilirler. Bu toksinler mikotoksinler
olarak adlandırılır. Bunlardan biri aspergillus flavus adı verilen küfün ürettiği aflatoksindir. Bu mikotoksin besin üzerinde çoğalan mikotoksinlerin en önemlisidir. Aflatoksin besinlerin depolanmaları sırasında (özellikle fındık, fıstık, kuru incir, tahıllar, kurutulmuş
ürünler) uygun olmayan nem ve sıcaklıklarda bekletilmesi sonucu çoğalan küfler nedeniyle oluşur. Hedef organ karaciğerdir. Karsinojen (kanser yapıcı) etkiye sahiptir.
çoğalan küflerin bazıları toksin üreterek tehlikeli olabilirler. Bu toksinler mikotoksinler
olarak adlandırılır. Bunlardan biri aspergillus flavus adı verilen küfün ürettiği aflatoksindir. Bu mikotoksin besin üzerinde çoğalan mikotoksinlerin en önemlisidir. Aflatoksin besinlerin depolanmaları sırasında (özellikle fındık, fıstık, kuru incir, tahıllar, kurutulmuş
ürünler) uygun olmayan nem ve sıcaklıklarda bekletilmesi sonucu çoğalan küfler nedeniyle oluşur. Hedef organ karaciğerdir. Karsinojen (kanser yapıcı) etkiye sahiptir.
Soru 27
- Özellikle süt çocuklarında kusma ve ishale neden olan bir enfeksiyon ajanıdır.
- İshal 5-7 gün sürebilir.
- Bu virüsün bulaşması dışkı ile bulaşmış su veya besinler aracılığı ile olur.
Seçenekler
A
Hepatit A
B
Rota virüs
C
Aspergillus flavus
D
Aflatoksin
E
Giardia lambia
Açıklama:
Rota virüs ise, özellikle süt çocuklarında kusma ve ishale neden olan bir enfeksiyon ajanıdır. İshal 5-7 gün sürebilir. Bağışıklık sistemi yetersiz olan bebeklerde hastalık daha uzun ve ağır seyreder. Bu virüsün bulaşması dışkı ile bulaşmış su ya da besinler aracılığı ile olur. Özellikle kreşler ve çocuk hastanelerinde salgınlar olarak görülebilir. Bu nedenle çocukların bakım ve beslenmelerinin yapıldığı yerlerin, araç gereçlerin ve çocuk bakımından sorumlu kişilerin el temizlikleri büyük önem taşır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi sucuk, sosis, salam gibi besinlerin bozulmasını önlemek amacıyla katılan kimyasallardandır?
Seçenekler
A
Nitrit
B
Monosodyum glutamat
C
Sodyum benzoat
D
Sülfitler
E
Boya maddeleri
Açıklama:
Besinlere isteyerek katılan kimyasallara örnek nitrit ve nitrattır. Bu maddeler besinin çabuk bozulmasını önlemek amacı ile katılır. Nitrit ve nitrat genelde sucuk, salam, sosis gibi et ürünlerine katılır (Bkz. Ünite 5). Bunların dışında yiyeceklere renk verici ve raf ömrünü uzatmak için eklenen ve genelde katkı maddeleri olarak adlandırılan monosodyum glutamat (MSG), sodyum benzoat, sülfitler, boya maddeleri de bu guruba girer. Bu katkı maddelerinin büyük bir kısmı, bisküvi, renkli içecekler, cipsler, hazır çorba ve et suyu tabletleri gibi pek çok üründe bulunur. Gereğinden fazla kullanılan ve katkı ögesi fazla besinlerin fazla tüketilmesi sağlık için sakınca yaratabilir.
Soru 29
Dondurulmuş besinlerin çözülme işlemi nasıl yapılmalıdır?
Seçenekler
A
4-7 °C’lik dolaplarda yapılmalıdır.
B
Oda sıcaklığında yapılmalıdır.
C
Kaynamış su kullanılmalıdır.
D
10-12°C’lik dolaplarda yapılmalıdır.
E
Güneşte yapılmalıdır.
Açıklama:
Kuruluşta dondurulmuş besin kullanılıyorsa, çözdürme işlemi uygun bir şekilde yapılmalıdır. Dondurulmuş besinlerin çözülme işlemi 4-7°C’lik dolaplarda yapılmalıdır. Çözdürme işlemi kesinlikle oda sıcaklığında yapılmaz ve çözdürülmüş besinler tekrar dondurulmaz.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi mikroorganizmaların oluşturdukları toksin nedeniyle meydana gelen zehirlenmeler şeklinde tanımlanır?
Seçenekler
A
Enfeksiyon
B
Entoksikasyon
C
Portör
D
Feçes
E
Dehidratasyon
Açıklama:
Biyolojik kirlenmeye neden olan mikroorganizmalar, bakteriler, parazitler, küfler ve virüslerdir. Genelde besinlerin tüketilmesi ile oluşan enfeksiyon ya da entoksikasyonlar “Besin Zehirlenmesi” olarak tanımlanır. Mikroorganizmaların kendi varlığı nedeniyle yarattığı zehirlenmeler “enfeksiyon”, oluşturdukları toksin (zehirli madde) nedeniyle meydana gelen zehirlenmeler “entoksikasyon” olarak ifade edilir.
Soru 31
Mikroorganizmaların kendi varlığı nedeniyle yarattığı zehirlenmelere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Entoksikasyon
B
Enfeksiyon
C
Enterotoksin
D
Dehidratasyon
E
Ekzotoksin
Açıklama:
Mikroorganizmaların kendi varlığı nedeniyle yarattığı zehirlenmeler “enfeksiyon”, oluşturdukları toksin (zehirli madde) nedeniyle meydana gelen zehirlenmeler “entoksikasyon” olarak ifade edilir.
Mikroorganizmaların kendi varlığı nedeniyle yarattığı
zehirlenmeler “enfeksiyon”, oluşturdukları toksin (zehirli madde) nedeniyle meydana
gelen zehirlenmeler “entoksikasyon” olarak ifade edilir. Entoksikasyon nedeni olan
bakterilerin bazıları “ekzotoksin”, bazıları da “enterotoksin” üretirler. Ekzotoksin, bakterinin besinde ürettiği toksindir. Bakteri ölmüş bile olsa besinde üretmiş olduğu toksinin
besinlerle vücuda alınması zehirlenmeye neden olur. Enterotoksin ise, vücuda giren bakteri
ya da sporların vücutta çoğalması sırasında bakteri tarafından sindirim sisteminde
üretilen toksindir.
Mikroorganizmaların kendi varlığı nedeniyle yarattığı
zehirlenmeler “enfeksiyon”, oluşturdukları toksin (zehirli madde) nedeniyle meydana
gelen zehirlenmeler “entoksikasyon” olarak ifade edilir. Entoksikasyon nedeni olan
bakterilerin bazıları “ekzotoksin”, bazıları da “enterotoksin” üretirler. Ekzotoksin, bakterinin besinde ürettiği toksindir. Bakteri ölmüş bile olsa besinde üretmiş olduğu toksinin
besinlerle vücuda alınması zehirlenmeye neden olur. Enterotoksin ise, vücuda giren bakteri
ya da sporların vücutta çoğalması sırasında bakteri tarafından sindirim sisteminde
üretilen toksindir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi pişirmeyi izleyen süreçlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bekletme
B
Dağıtım
C
Yeniden ısıtma
D
Yeniden soğutma
E
Hemen servis edilmeyecekse soğutup saklama
Açıklama:
Pişirmeyi izleyen süreçler şöyle sıralanabilir.
1. Bekletme,
2. Hemen servis edilmeyecekse soğutup saklama,
3. Yeniden ısıtma,
4. Dağıtım.
Yeniden soğutma
1. Bekletme,
2. Hemen servis edilmeyecekse soğutup saklama,
3. Yeniden ısıtma,
4. Dağıtım.
Yeniden soğutma
Soru 33
Yüksek ısı, kimyasal maddeler, ışık ya da elektrik huzmeleri ile bütün yaşayan mikroorganizmaların yok edilmesi işlemine ne denir?
Seçenekler
A
Sterilizasyon
B
Kaynatma
C
Yıkama
D
Dezenfeksiyon
E
Kontaminasyon
Açıklama:
Sterilizasyon; yüksek ısı, kimyasal maddeler, ışık yada elektrik huzmeleri ile bütün yaşayan mikroorganizmaların yok edilmesi işlemidir.
Soru 34
Büyük miktarlardaki çöpün sıkıştırılmasında kullanılan araçlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kompresör
B
Konteyner
C
Dezenfektan
D
Çöp öğütücüsü
E
Kompaktör
Açıklama:
Kompaktörler: Büyük miktarlardaki çöpün sıkıştırılmasında kullanılır. Teneke, karton
gibi çok yer kaplayan kuru atıkları presleyerek önceki hacimlerinin 1/5 ine kadar küçülten
araçlardır. Merkezi atık alanı olan kurumlarda kullanılır. Bu tür malzemeler geri
dönüşüm sistemine dahil edildiklerinde ekonomiye ve çevreye fayda sağlar
gibi çok yer kaplayan kuru atıkları presleyerek önceki hacimlerinin 1/5 ine kadar küçülten
araçlardır. Merkezi atık alanı olan kurumlarda kullanılır. Bu tür malzemeler geri
dönüşüm sistemine dahil edildiklerinde ekonomiye ve çevreye fayda sağlar
Soru 35
Hastalık yapan bakterilere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Patojen bakteriler
B
Brusella
C
Salmonella
D
Homojen bakteriler
E
Heterojen bakteriler
Açıklama:
Hastalık yapıcı bakteriler “patojen bakteriler” olarak tanımlanırlar.
Soru 36
Salmonella ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Yaklaşık 2000 türü vardır.
B
Kuluçka süresi 6-48 saattir.
C
Gram pozitiftir.
D
Spor oluşturmaz.
E
Optimum çoğalma sıcaklığı 35°C’dir.
Açıklama:
Pişirildikten sonra oda ısısında bekletilen yiyeceklerde kolayca üreyebilir.
Salmonella: Salmonellosis denilen hastalığı oluşturur. Yaklaşık 2000 türü vardır.
Gram (-) olup spor oluşturmaz. Optimum çoğalma sıcaklığı 35°C’dir. 60°C’de ölmeye başlar.
İnkübasyon (kuluçka) süresi 6-48 saattir.
Salmonella: Salmonellosis denilen hastalığı oluşturur. Yaklaşık 2000 türü vardır.
Gram (-) olup spor oluşturmaz. Optimum çoğalma sıcaklığı 35°C’dir. 60°C’de ölmeye başlar.
İnkübasyon (kuluçka) süresi 6-48 saattir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi hijyen ve sanitasyon kurallarına uygun değildir?
Seçenekler
A
Et ve sebzeler için ayrı kesme tahtaları kullanmak.
B
Potansiyel risk taşıyan besinleri en kısa sürede hazırlamak.
C
Çiğ tavuk, balık ve etlerle temas eden tüm yüzeylerin kullanmadan önce sadece bir kez temizlenmesi.
D
Tat kontrolü için bir kez kullanılacak ayrı bir kaşık kullanmak.
E
Çözdürülmüş besinleri tekrar dondurmamak.
Açıklama:
Çiğ tavuk, balık ve etlerle temas eden tüm yüzeylerin uygun aralıklarla ve her kullanımdan sonra temizlik ve dezenfeksiyonu sağlanmalıdır.
Çiğ tavuk, balık ve etlerle temas eden tüm yüzeylerin uygun aralıklarla ve her kullanımdan
sonra temizlik ve dezenfeksiyonu sağlanmalıdır.
Çiğ tavuk, balık ve etlerle temas eden tüm yüzeylerin uygun aralıklarla ve her kullanımdan
sonra temizlik ve dezenfeksiyonu sağlanmalıdır.
Soru 38
Türkçe’ye Kritik Kontrol Noktalarında Tehlike Analizleri olarak çevirilen yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
HACCP
B
HACPP
C
HACAP
D
HASİS
E
HACİT
Açıklama:
Türkçe’ye Kritik Kontrol Noktalarında Tehlike Analizleri olarak çevirilen HACCP (Hasip okunur) yöntemi mutfaklarda besin hazırlama ve pişirme sırasında hangi noktalarda ne tür tehlikeler oluşabileceği, bu tehlikelerin ne şekilde giderilebileceği ve kontrol işlemlerinin ne şekilde yapılacağının sistematize edilmesi olarak tanımlanabilir.
HACCP İngilizce’de “Hazard Analysis for Critical Control Points” olarak ifade edilen
yöntemin kısaltılmışıdır. Türkçe’ye Kritik Kontrol Noktalarında Tehlike Analizleri olarak
çevirilen HACCP (Hasip okunur) yöntemi mutfaklarda besin hazırlama ve pişirme sırasında
hangi noktalarda ne tür tehlikeler oluşabileceği, bu tehlikelerin ne şekilde giderilebileceği
ve kontrol işlemlerinin ne şekilde yapılacağının sistematize edilmesi olarak
tanımlanabilir. Sistemde izlenmesi gereken yedi adım vardır
HACCP İngilizce’de “Hazard Analysis for Critical Control Points” olarak ifade edilen
yöntemin kısaltılmışıdır. Türkçe’ye Kritik Kontrol Noktalarında Tehlike Analizleri olarak
çevirilen HACCP (Hasip okunur) yöntemi mutfaklarda besin hazırlama ve pişirme sırasında
hangi noktalarda ne tür tehlikeler oluşabileceği, bu tehlikelerin ne şekilde giderilebileceği
ve kontrol işlemlerinin ne şekilde yapılacağının sistematize edilmesi olarak
tanımlanabilir. Sistemde izlenmesi gereken yedi adım vardır
Soru 39
Bulaşık makinelerinde kurutma sırasında sıcaklık kaç üzerine çıktığından sterilizasyon sağlanmış olur?
Seçenekler
A
30
B
75
C
50
D
65
E
70
Açıklama:
Kurutma sırasında sıcaklık 75°C’nin üzerine çıktığından sterilizasyon sağlanmış olur.
Kurutma sırasında
sıcaklık 75°C’nin üzerine çıktığından sterilizasyon sağlanmış olur.
Kurutma sırasında
sıcaklık 75°C’nin üzerine çıktığından sterilizasyon sağlanmış olur.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi iyi bir çöp bidonunun özellikleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Kolay temizlenebilmeli ve koku yapmamalıdır.
B
Paslanmaz metal ya da sert plastikten olmalıdır.
C
Kapakları iyi kapanmalıdır.
D
Sızıntı yapmamalı ve su geçirmemelidir.
E
Bidonun dibi ağzına göre daha geniş olmalıdır.
Açıklama:
Bidonun ağzı dibine göre daha geniş olmalıdır.
Soru 41
"Temizlik ve sağlık" anlamına gelen Latince terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sanctus
B
Sanus
C
Sangus
D
Sarkus
E
Sanyuz
Açıklama:
Sanitasyon da sağlıklı temizlik olarak tanımlanabilir. Terim latince “sanus” sözcüğünden türetilmiştir. Sanus, temizlik ve sağlık anlamını taşır.
Soru 42
Kişisel sağlık için alınması gereken önlemleri anlatmakta kullanılan, sağlığa yararlı anlamına bir Latince terimden türetilen terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sanitasyon
B
Ajitasyon
C
Hijyen
D
Dezenfekte
E
Entosikasyon
Açıklama:
Hijyen kelimesi Yunanca sağlığa yararlı anlamına gelen “hygieinos” sözcüğünden türetilmiştir. Sağlık bilimi, sağlık hizmetleri gibi anlamları içeren bu terim sağlıklı yaşam için bedeni ve çevreyi temiz tutmak için gereken koşulları sağlamak anlamındadır. Daha açık bir ifadeyle hijyen, kişisel sağlık için alınması gereken önlemleri, sanitasyon ise, ortamın mikrolardan arındırılması için yapılan işlemleri anlatmakta kullanılmaktadır.
Soru 43
Mikroorganizmaların kendi varlığı nedeniyle yarattığı zehirlenmelere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Enfeksiyon
B
Endikasyon
C
Entoksikasyon
D
Ekzotoksin
E
Enterotoksin
Açıklama:
Mikroorganizmaların kendi varlığı nedeniyle yarattığı zehirlenmeler “enfeksiyon”, oluşturdukları toksin (zehirli madde) nedeniyle meydana gelen zehirlenmeler “entoksikasyon” olarak ifade edilir.
Soru 44
Bakterinin besinde ürettiği toksine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Entoksikasyon
B
Enfeksiyon
C
Enterotoksin
D
Ekzotoksin
E
Mezotoksin
Açıklama:
Ekzotoksin, bakterinin besinde ürettiği toksindir.
Soru 45
"Vücuda giren bakteri ya da sporların vücutta çoğalması sırasında bakteri tarafından sindirim sisteminde üretilen toksindir." tanımlaması aşağıdaki hangi kavrama aittir?
Seçenekler
A
Dehidratasyon
B
Enfeksiyon
C
Ekzotoksin
D
Entoksikasyon
E
Enterotoksin
Açıklama:
Enterotoksin ise, vücuda giren bakteri ya da sporların vücutta çoğalması sırasında bakteri tarafından sindirim sisteminde üretilen toksindir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi enfeksiyon yapan bakterilerin en yaygın görülenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Stafilokok
B
Klostridium botulinum
C
Streptokok
D
Brusella
E
Gardia lambia
Açıklama:
Enfeksiyon yapan bakterilerin en yaygın görülenleri, “Salmonella”, “Streptokok” ve “E. Coli”, entoksikasyon yapan bakterilerin en yaygın görülenleri ise “Stafilokok” ve “Klostridium botulinum” dur. Bunların dışında bir de Brusella enfeksiyonu olarak adlandırılan ve Brusella mikrobunun neden olduğu zoonoz bir hastalık olan Brusellozis vardır.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi Stafilokoklar'ın özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Bu bakteri genelde insan sindirim sisteminin normal florasında bulunur ve tehlikesizdir.
B
Enterotoksin salgılarlar.
C
İnkübasyon süresi 3-4 gündür
D
Belirtileri karın ağrısı, dışkıda kan ve kalın barsağın iltihaplanmasına bağlı ishalin artmasıdır.
E
Toksini 100°C dereceye 2 saat dayanır.
Açıklama:
Stafilokoklar: Bu grup bakteriler demetler halinde oluşurlar. Enterotoksin salgılarlar. İnkübasyon süresi 30 dakika ile 6 saat arasındadır. Stafilokok ile oluşan zehirlenmelerde
bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı, ateş yoktur. Stafilokok toksini 100°C dereceye 30 dakika dayanır. Bu toksin bulaşmış besin bu süreden kısa zamanda pişirilirse zehirlenmeye neden olur. Bakterinin besine bulaşması, orada üremesi ve toksin oluşturması için yiyeceğin
bakteri üremesi için uygun olan ısıda (10-60°C) 6 saat bekletilmesi gerekir. Bu bakteriler en çok çiğ etlerde üreyebilir. Pişmiş etler ve et ürünleri, pastörize edilmemiş süt ve süt ürünleri de çok ideal üreme ortamlarıdır. Süt ve krema içeren besinler, örneğin soslar, peynirler, dondurma, pastalar, yumurtalı besinler, kanatlı hayvan etleri ve ürünleri, yarı pişmiş balık ve ürünleri, yarı pişmiş kabuklu deniz ürünleri bu bakterinin üreyebildiği besinlerdir.
bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı, ateş yoktur. Stafilokok toksini 100°C dereceye 30 dakika dayanır. Bu toksin bulaşmış besin bu süreden kısa zamanda pişirilirse zehirlenmeye neden olur. Bakterinin besine bulaşması, orada üremesi ve toksin oluşturması için yiyeceğin
bakteri üremesi için uygun olan ısıda (10-60°C) 6 saat bekletilmesi gerekir. Bu bakteriler en çok çiğ etlerde üreyebilir. Pişmiş etler ve et ürünleri, pastörize edilmemiş süt ve süt ürünleri de çok ideal üreme ortamlarıdır. Süt ve krema içeren besinler, örneğin soslar, peynirler, dondurma, pastalar, yumurtalı besinler, kanatlı hayvan etleri ve ürünleri, yarı pişmiş balık ve ürünleri, yarı pişmiş kabuklu deniz ürünleri bu bakterinin üreyebildiği besinlerdir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi yiyeceklere renk verici ve raf ömrünü uzatmak için eklenen katkı maddelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Monosodyum glutamat (MSG)
B
Sodyum bikarbonat
C
Sodyum benzoat
D
Sülfitler
E
Boya maddeleri
Açıklama:
Besinlere isteyerek katılan kimyasallara örnek nitrit ve nitrattır. Bu maddeler besinin çabuk bozulmasını önlemek amacı ile katılır. Nitrit ve nitrat genelde sucuk, salam, sosis gibi et ürünlerine katılır (Bkz. Ünite 5). Bunların dışında yiyeceklere renk verici ve raf ömrünü
uzatmak için eklenen ve genelde katkı maddeleri olarak adlandırılan monosodyum glutamat (MSG), sodyum benzoat, sülfitler, boya maddeleri de bu guruba girer.
uzatmak için eklenen ve genelde katkı maddeleri olarak adlandırılan monosodyum glutamat (MSG), sodyum benzoat, sülfitler, boya maddeleri de bu guruba girer.
Soru 49
Mikroorganizmaların üreme ısıları aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
10-30°C
B
20-40°C
C
10-60°C
D
20-50°C
E
10-70°C
Açıklama:
Mikroorganizmaların üreme ısıları 10-60°C arası olduğundan, yiyeceklerin hazırlanırken ve pişirildikten sonra
bu dereceler arasında kalmamasına özen gösterilmelidir.
bu dereceler arasında kalmamasına özen gösterilmelidir.
Soru 50
Çöp odalarına soğutucu ünitelerinin konulması çöplerin kokmasını önler ve haşere kontrolüne yardımcı olur. Bu durumda soğutulmuş bir odanın ısısı kaç °C olmalıdır?
Seçenekler
A
-10°C
B
-5°C
C
0°C
D
5°C
E
10°C
Açıklama:
Çöp odalarına soğutucu ünitelerinin konulması çöplerin kokmasını önler ve haşere kontrolüne yardımcı olur. Soğutulmuş bir odanın ısısı 10°C olmalıdır.
Ünite 8
Soru 1
Gebelik döneminde yetersiz beslenmenin bebekte mental sorunları tetikleyebileceği en kritik dönem ne zamandır?
Seçenekler
A
Hamileliğin ilk üç ayında
B
Hamileliğin ikinci üç ayında
C
Hamileliğin sonuncu üç ayında
D
Doğum sonrası
E
Hamilelik öncesi
Açıklama:
Gebelik döneminde yetersiz beslenmenin bebekte mental sorunları tetikleyebileceği en kritik dönem hamileliğin ilk üç ayında çok belirleyici bir etkendir.
Soru 2
Soğan, sarımsak, brokoli, kabak, karnabahar, acı baharatlar ya da kuru baklagiller hangi özel beslenme döneminde tercih edilmez?
Seçenekler
A
Hamilelik Dönemi
B
Emziklik Dönemi
C
Menopoz dönemi
D
Okul Öncesi Dönem
E
Yaşlılık Dönemi
Açıklama:
Emziklik döneminde soğan, sarımsak, brokoli, kabak, karnabahar, acı baharatlar ya da kuru baklagiller, anne sütünün tadını değiştirebilir. Bu durum bazı bebeklerde huzursuzluk (gaz oluşturması, emmeyi reddetme gibi) yaratabileceğinden bu tür besinler dikkatle tüketilmelidir.
Soru 3
Menopoz dönemi beslenme kurallarıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Demir gereksinimi artarken kalsiyum gereksinimi azalır.
B
Kişi kilo kaybı yaşar.
C
Tuzlu yiyecekler azaltılmalıdır.
D
Kemik kaybı yavaşlar.
E
Şeker kaynağı olarak bal kullanılmalıdır.
Açıklama:
Demir gereksinimi azalırken kalsiyum gereksinimi artar.
Kişi kilo alır.
Tuzlu yiyecekler azaltılmalıdır.
Kemik kaybı artar.
Şeker kaynağı olarak bal kullanılmamalıdır. Basit şekerlerin yerine kompleks karbonhidratlar tüketilmelidir.
Kişi kilo alır.
Tuzlu yiyecekler azaltılmalıdır.
Kemik kaybı artar.
Şeker kaynağı olarak bal kullanılmamalıdır. Basit şekerlerin yerine kompleks karbonhidratlar tüketilmelidir.
Soru 4
Aşağıdaki özellikleri taşıyan gıda hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
I. Her zaman sterildir, ısı derecesi idealdir.
II. Besin ögesi bileşimi bebeğin gereksinmelerine uygundur.
III. Solunum yolu ve mide-barsak enfeksiyonları riskini azaltır.
IV. Çene ve diş gelişimini sağlar.
V. Allerjiye ve pişiğe karşı koruyucudur.
VI. Ucuzdur, hazırlama sorunu gerektirmez.
I. Her zaman sterildir, ısı derecesi idealdir.
II. Besin ögesi bileşimi bebeğin gereksinmelerine uygundur.
III. Solunum yolu ve mide-barsak enfeksiyonları riskini azaltır.
IV. Çene ve diş gelişimini sağlar.
V. Allerjiye ve pişiğe karşı koruyucudur.
VI. Ucuzdur, hazırlama sorunu gerektirmez.
Seçenekler
A
İnek sütü
B
Çorba
C
Yoğurt
D
Anne Sütü
E
Meyve Suyu
Açıklama:
Anne Sütünün Faydaları
• Her zaman sterildir, ısı derecesi idealdir.
• Besin ögesi bileşimi bebeğin gereksinmelerine uygundur.
• Koruyucu etmenler içerir (sindirime yardımcı aktif enzimler, enfeksiyonu önleyen ögeler, hormonlar
ve büyümeyi sağlayan ögeler gibi).
• Anne sütü alan bebeklerde solunum yolu ve mide-barsak enfeksiyonları daha az görülür.
• Anne sütü çene ve diş gelişimini sağlar.
• Bazı kronik hastalıkların oluşma riskini azaltır (tip I diyabet, çölyak hastalığı, obezite, koroner kalp
hastalığı gibi).
• Allerjiye karşı koruyucudur ve bebeği pişikten korur.
• Bebeğin ruhsal, bedensel ve zihinsel gelişimine yardımcı olur.
• Ucuzdur, hazırlama sorunu gerektirmez.
• Anne ve bebeği arasındaki duygusal bağı güçlendirerek sevgi dolu bir ilişkiyi kolaylaştırır.
• Annenin sağlığını korur. Emziren annelerde göğüs kanseri, yumurtalık kanseri, kemik erimesi ve
kansızlık (anemi) oluşumu azalır. Anne sütü uterusun eski haline dönmesine yardımcı olur, anneyi
aşırı kan kaybından korur.
• Her zaman sterildir, ısı derecesi idealdir.
• Besin ögesi bileşimi bebeğin gereksinmelerine uygundur.
• Koruyucu etmenler içerir (sindirime yardımcı aktif enzimler, enfeksiyonu önleyen ögeler, hormonlar
ve büyümeyi sağlayan ögeler gibi).
• Anne sütü alan bebeklerde solunum yolu ve mide-barsak enfeksiyonları daha az görülür.
• Anne sütü çene ve diş gelişimini sağlar.
• Bazı kronik hastalıkların oluşma riskini azaltır (tip I diyabet, çölyak hastalığı, obezite, koroner kalp
hastalığı gibi).
• Allerjiye karşı koruyucudur ve bebeği pişikten korur.
• Bebeğin ruhsal, bedensel ve zihinsel gelişimine yardımcı olur.
• Ucuzdur, hazırlama sorunu gerektirmez.
• Anne ve bebeği arasındaki duygusal bağı güçlendirerek sevgi dolu bir ilişkiyi kolaylaştırır.
• Annenin sağlığını korur. Emziren annelerde göğüs kanseri, yumurtalık kanseri, kemik erimesi ve
kansızlık (anemi) oluşumu azalır. Anne sütü uterusun eski haline dönmesine yardımcı olur, anneyi
aşırı kan kaybından korur.
Soru 5
Çocuklara doğru beslenme alışkanlığı kazandırmak için uygun yaklaşımlar ile ilgili yargılardan hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Kendi yaşıtları ile grup halinde yemek yemek faydalı olabilir.
B
Et yemek istemiyorsa yumurta ya da kuru baklagil yiyebilir.
C
Ekmek yemek istemiyorsa, makarna, patates, bulgur yiyebilir.
D
Yiyecekler çocukların kolay tüketeceği şekilde hazırlanmalıdır.
E
Çocuğa yemek için yarım saatten fazla zaman verilmelidir.
Açıklama:
- Çocuğun yemeğini yemesi için yeterli zaman verilmeli, ancak süre yarım saatten fazla
olmamalıdır. - Çocuklar dönem dönem bir yiyeceğe aşırı düşkünlük gösterirken, bir diğerini reddedebilir. Bunun geçici bir süreç olduğu bilinmeli ve bir süre sonra çocuğun hiç yemediği yiyecek farklı bir şekilde sunularak tekrar denenmelidir.
- Yiyecekler çocukların kolay tüketeceği şekilde hazırlanmalıdır.
- Kendi yaşıtları ile grup halinde yemek yemek, özellikle yemek seçen çocukları farklı tatları denemek konusunda cesaretlendirebilir.
- Çocuklar bazı besin gruplarını yemeği reddedebilir. Örneğin süt içmek istemeyen bir çocuğa süt, bir başka şekilde sunulabilir (yoğurt, sütlü bir tatlı, peynir, meyveli süt vs..). Yine sebze yemeyen bir çocuk için sebze, köftenin içinde, böreğin ya da makarnanın içinde onun için daha eğlenceli bir hale getirilerek verilebilir.
- Et yemek istemeyen bir çocuğun alması gereken protein, yumurta ya da kuru baklagiller verilerek desteklenebilir.
- Ekmek yemek istemiyorsa, makarna, patates, bulgur gibi diğer tahıllı gıdalarla alması gereken kalori desteklenebilir.
- Çocuğun besin seçimindeki öncelikleri dikkate alınarak farklı tat, farklı renk ve çeşitlilikte besinler hazırlanmalıdır.
Soru 6
Derslerine odaklanmakta güçlük çeken ve sürekli yorgunluktan şikayet eden dolayısıyla derslerinde gerekli başarıyı sergileyemeyen bir öğrencinin ne tür bir sağlık sorunu olabilir?
Seçenekler
A
Kansızlık
B
Vitamin yetersizliği
C
Zayıflık
D
Diş çürükleri
E
Şişmanlık
Açıklama:
Özellikle okul çağı çocuklarda kahvaltı öğününün en çok atlanan öğün olduğu belirtilmektedir. Ayrıca gün içinde enerji içeriği yüksek ancak besin değeri düşük besinlerin tüketildiği görülmektedir. Türkiye’de okul çağı çocuklarda görülen beslenme bozukluklarının başında demir yetmezliğine bağlı kansızlık gelmektedir. Kansızlık, yorgunluk ve dikkat yetersizliğine sebep olduğundan bu dönemdeki çocukların okul
başarılarını olumsuz yönde etkileyen önemli bir sorundur. Kansızlığı, vitamin yetersizlikleri (özellikle riboflavin ve B1 vitamini yetersizlikleri), zayıflık ve diş çürükleri izlemektedir. Bazı bölgelerde okul çağı çocuklarında şişmanlık da bir sorun olarak görülmeye başlamıştır.
başarılarını olumsuz yönde etkileyen önemli bir sorundur. Kansızlığı, vitamin yetersizlikleri (özellikle riboflavin ve B1 vitamini yetersizlikleri), zayıflık ve diş çürükleri izlemektedir. Bazı bölgelerde okul çağı çocuklarında şişmanlık da bir sorun olarak görülmeye başlamıştır.
Soru 7
Adolesanlarda günlük enerjinin %50-55’i ___________ karşılamalıdır. _____________, çabuk enerjiye çevrilen ve büyümekte olan adolesanın gerekli enerjisini karşılamasında önemli olan besin ögeleridir. Basit şekerler yerine kompleks ___________ ve lifli yiyeceklerin tüketilmesi gereklidir.
Seçenekler
A
Protein
B
Karbonhidratlar
C
Vitamin
D
Kalsiyum
E
Demir
Açıklama:
Karbonhidratlar: Adolesanlarda günlük enerjinin %50-55’i karbonhidratlardan karşılanmalıdır. Karbonhidratlar, çabuk enerjiye çevrilen ve büyümekte olan adolesanın gerekli enerjisini karşılamasında önemli olan besin ögeleridir. Basit şekerler yerine kompleks karbonhidratlar ve lifli yiyeceklerin tüketilmesi gereklidir.
Soru 8
Aşağıdaki beslenme yaklaşımlarından hangisi yaşlıların beslenmesinde önerilmez?
Seçenekler
A
Sıvı tüketimi arttırılmalı
B
Sigara içilmemeli
C
Tek tip beslenme tercih edilmelidir.
D
Vücut ağırlığı korunmalıdır.
E
Posa alımı arttırılmalı
Açıklama:
Yaşlılar İçin Beslenme ve Sağlıklı Yaşam Önerileri
• Besin çeşitliliğine dikkat edilmeli,
• İdeal vücut ağırlığı korunmalı,
• Günlük sodyum alımı azaltılmalı,
• Düşük yağlı ve düşük kolesterollü besinler tüketilmeli,
• Posa alımı arttırılmalı,
• Sıvı tüketimi arttırılmalı,
• Sigara içilmemeli,
• Alkol ve kafein alımı sınırlandırılmalı,
• Ağızdan beslenmenin yeterli olmadığı durumlarda besin ögesi (vitamin-mineral vb.) suplementasyonu
yapılmalıdır.
• Günde 30 dakika yorucu olmayan orta düzeyde fiziksel aktivite yapmaları önerilmelidir.
• Besin çeşitliliğine dikkat edilmeli,
• İdeal vücut ağırlığı korunmalı,
• Günlük sodyum alımı azaltılmalı,
• Düşük yağlı ve düşük kolesterollü besinler tüketilmeli,
• Posa alımı arttırılmalı,
• Sıvı tüketimi arttırılmalı,
• Sigara içilmemeli,
• Alkol ve kafein alımı sınırlandırılmalı,
• Ağızdan beslenmenin yeterli olmadığı durumlarda besin ögesi (vitamin-mineral vb.) suplementasyonu
yapılmalıdır.
• Günde 30 dakika yorucu olmayan orta düzeyde fiziksel aktivite yapmaları önerilmelidir.
Soru 9
Beden kitle endeks tablosuna göre beden kitle endeksi 24.2 kg/m2 olan bir kişinin şişmanlık sınıflandırılması nedir?


Seçenekler
A
Zayıf
B
Şişman derece 2
C
Şişman derece 1
D
Normal kilolu
E
Fazla kilolu
Açıklama:
Verilen 24,1 değeri 18,5-24,9 arasında olduğu için kişi normal kiloludur.
Soru 10
Süt ve süt ürünlerinin tüketilmesi beslenme kaynaklı hangi hastalığın tedavisine katkı sağlar?
Seçenekler
A
Kalp damar hastalığı
B
Kanser
C
Diabet
D
Şişmanlık
E
Hipertansiyon
Açıklama:
Kalsiyum, hipertansiyonun kontrolü için gerekli bir mineraldir. Bu nedenle süt ve süt ürünleri tüketmeniz yararlı olacaktır. Tercihinizi az yağlı olanlarından yapın. Ancak “az yağlı ürün” düşük kalorili ürün anlamına gelmez. Aşırı tüketimlerden kaçının.
Soru 11
Sağlıklı yetişkin kadınlar için gebelik süresince normal ağırlık kazanımı ne kadardır?
Seçenekler
A
1-2 kg
B
2-4 kg
C
6-8 kg
D
8-10 kg
E
10-14 kg
Açıklama:
Gebe kadının vücudundaki değişikliklere uyum sağlaması için ağırlık kazanımı önemlidir. Bebeğin ağırlığının yanı sıra, artan kan hacmi, büyüyen göğüsler, plasenta ve amniyotik sıvı annenin ağırlık artışına katkıda bulunmaktadır. Sağlıklı yetişkin kadınlar için gebelik süresince normal ağırlık kazanımı 10-14 kg (ortalama 1-1.5 kg/ay) arasındadır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi gebelikte ihtiyaç duyulan besin öğesi gereksinimlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Enerji
B
Yağ
C
Protein
D
Demir
E
Kalsiyum
Açıklama:
Gebelikte; plesenta, fetüsün büyümesi ve annenin doku kazanımı için enerji gereksinimi artar. Bunun yanında protein, vitamin, mineraller ve sıvı gereksinimi de artmaktadır. Artan bu gereksinimleri karşılamak için vücut genelde açlık-tokluk merkezine sinyaller vererek gebeliğe uyum sağlar. Gebelik süresince besin alımı ve ağırlık denetimi yapılması önemlidir.
Soru 13
Menopoz döneminde enerjinin karbonhidrattan gelen oranın ne kadar olması önerilir?
Seçenekler
A
% 15-20
B
% 25-30
C
% 35-40
D
% 45-55
E
% 55-60
Açıklama:
Menopoz döneminde bazı besin ögelerine gereksinim azalırken (örneğin demir), bazılarında (örneğin kalsiyum) artış olmaktadır. Genelde sebzeler, meyveler, tam tahıllar ve kalsiyumdan zengin; enerji, kafein ve yağdan fakir bir beslenmenin gerekliliği kabul edilmektedir. Diyetin mineral ve vitamin içeriği de yeterli olmalıdır. Bir kadın menopoz öncesinde fazla kilolu olmasa bile, menopoz döneminde hormon düzeylerindeki değişim ve metabolik hızın azalması nedeniyle ağırlık artışı olmaktadır. Hormonal değişim, vücut yağ dağılımını etkiler, karın bölgesinde daha çok yağ toplanır. Bu durum kalp-damar hastalıkları, yüksek kolesterol düzeyleri ve insülin direnci ile ilişkilidir. Diyetin enerjisi önemlidir. Karbonhidratlardan gelen enerji %55-60 olmalıdır. Basit şeker tüketimi azaltılmalıdır. Basit şekerlerin (çay şekeri, reçel, bal vb.) yerine kompleks karbonhidratlardan (tahıllar, kurubaklagiller, patates vb.) zengin besinler tercih edilmelidir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi anne sütünün faydaları arasındadır?
Seçenekler
A
Hazırlama süresi uzundur
B
Annenin ağrıları artar
C
Alerjiye karşı koruyucudur
D
Bebeği pişik yapar
E
Anne sütü çene gelişimini olumsuz etkiler
Açıklama:
Anne Sütünün Faydaları;
- Her zaman sterildir, ısı derecesi idealdir.
- Besin ögesi bileşimi bebeğin gereksinmelerine uygundur.
- Koruyucu etmenler içerir (sindirime yardımcı aktif enzimler, enfeksiyonu önleyen ögeler, hormonlar ve büyümeyi sağlayan ögeler gibi).
- Anne sütü alan bebeklerde solunum yolu ve mide-barsak enfeksiyonları daha az görülür.
- Anne sütü çene ve diş gelişimini sağlar.
- Bazı kronik hastalıkların oluşma riskini azaltır (tip I diyabet, çölyak hastalığı, obezite, koroner kalp hastalığı gibi).
- Allerjiye karşı koruyucudur ve bebeği pişikten korur.
- Bebeğin ruhsal, bedensel ve zihinsel gelişimine yardımcı olur.
- Ucuzdur, hazırlama sorunu gerektirmez.
- Anne ve bebeği arasındaki duygusal bağı güçlendirerek sevgi dolu bir ilişkiyi kolaylaştırır.
- Annenin sağlığını korur. Emziren annelerde göğüs kanseri, yumurtalık kanseri, kemik erimesi ve kansızlık (anemi) oluşumu azalır. Anne sütü uterusun eski haline dönmesine yardımcı olur, anneyi aşırı kan kaybından korur.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisinde çocuklarda yetersiz alınması sonucunda büyüme geriliği ve raşitizm görülür?
Seçenekler
A
Enerji
B
Yağ
C
Protein
D
Kalsiyum
E
Vitamin
Açıklama:
Çocuklar için, kalsiyum ve demir en önemli minerallerdir. Kalsiyum ve demiri yeterli miktarda sağlayan besinler diğer tüm mineralleri de sağlarlar. Kalsiyum yetersiz alınırsa çocuklarda büyüme geriliği ve raşitizm görülür. En iyi kalsiyum kaynakları, süt, peynir, yoğurt, fındık, fıstık gibi kuruyemişler ve yeşil yapraklı sebzelerdir. Çocuklar yeterli demir alamadıklarında demir yetmezliği anemisi oluşur. Demirden zengin besinler et, yumurta, yeşil yapraklı sebzeler, kuru baklagiller, kuruyemişler, yağlı tohumlar, pekmez ve kuru meyvelerdir.
Soru 16
10 yaşındaki bir çocuğun olması gereken boyu pratik yöntemle hesaplandığında kaç santimetredir?
Seçenekler
A
137
B
140
C
145
D
150
E
153
Açıklama:
Çocuğun olması gereken boyu aşağıdaki formüle göre hesaplanır;
Boy (cm)= Yaş (y) x 6 + 77
Verileri yerlerine yazdığımızda,
Boy = 10 x 6 + 77 den,
Boy = 137 olarak hesaplanır.
Boy (cm)= Yaş (y) x 6 + 77
Verileri yerlerine yazdığımızda,
Boy = 10 x 6 + 77 den,
Boy = 137 olarak hesaplanır.
Soru 17
9 yaşındaki bir çocuğun olması gereken ağırlığı pratik yöntemle hesaplandığında kaç kilodur?
Seçenekler
A
31
B
31.5
C
33
D
34
E
35.5
Açıklama:
Çocuğun olması gereken ağırlığı aşağıdaki formüle göre hesaplanır;
Ağılık (kg) = (Yaş (yıl) x 7)/2
Verileri yerlerine yazdığımızda,
Ağılık (kg) = (9 x 7) / 2 den,
Ağılık (kg) = 31.5 olarak hesaplanır.
Ağılık (kg) = (Yaş (yıl) x 7)/2
Verileri yerlerine yazdığımızda,
Ağılık (kg) = (9 x 7) / 2 den,
Ağılık (kg) = 31.5 olarak hesaplanır.
Soru 18
Fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden hızlı büyüme gelişme ve olgunlaşma süreçleriyle çocukluktan yetişkinliğe geçiş dönemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bebeklik (0-1 Yaş) Dönemi
B
1-3 Yaş Grubu Dönemi
C
1-6 Yaş Grubu Dönemi
D
Okul Çağı Dönemi
E
Adolesan Dönem
Açıklama:
Adolesan dönem; fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden hızlı büyüme gelişme ve olgunlaşma süreçleriyle çocukluktan yetişkinliğe geçiş dönemidir. Dünya Sağlık Örgütü tarafından 10-19 yaş grubu bireyler adolesan olarak tanımlanmaktadır. Bu süreçte yeterli ve dengeli beslenme büyük önem taşımaktadır.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta protein gereksinimin arttığı durumlardan değildir?
Seçenekler
A
Stres
B
Yaralanma
C
Enfeksiyon
D
Kemik erimesi
E
Ameliyat
Açıklama:
Protein: Yaşlılarda protein gereksinmesi artar. Yaşlıların vücut fonksiyonlarını gerçekleştirebilmeleri için, vücut dokularının korunması ve immün sistem için proteinden zengin besinleri tüketmeleri gereklidir. Stres, yaralanma, enfeksiyon, ameliyat, hastalık durumlarında gereksinim artar. Protein yetersizliğinde kas kitlesi kaybı görülür.
Soru 20
Sporcularda enerjinin proteinden gelen oranının ne kadar olması önerilir?
Seçenekler
A
% 12-15
B
% 25-50
C
% 60-65
D
% 40-55
E
% 15-30
Açıklama:
Protein: Proteinlerin, egzersiz süresince enerjiye katkısı çok azdır. Sadece uzun süreli egzersizlerde özellikle dallı zincirli amino asitlerin enerjiye katkısı artmaktadır (%2-5 oranında). Spor yapmayan kişilerin protein gereksinimleri 0.8-1.0 gram/kg’dır. Sporcularda ise protein gereksinimi enerjinin %12-15’inden hesaplanabileceği gibi egzersizin türüne göre, ağırlık başına 1.2-1.8 gram/kg’a kadar çıkabilmektedir.
Soru 21
Sağlıklı bir gebelikte, gebeliğin ilk 3 ayından sonraki dönemde haftalık ağırlık kazanımı kaç kg olmalıdır?
Seçenekler
A
0,5 kg
B
1 kg
C
1,5 kg
D
2 kg
E
2,5 kg
Açıklama:
Normal kilolu kişilerde gebeliğin ilk üç ayı içinde beklenen ağırlık kazancı 1-2 kg kadardır. Sonraki dönemde ise haftalık ağırlık kazanımı 0.5 kg kadar olmalıdır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisinin menopoz döneminde vücuttaki gereksinimi artar?
Seçenekler
A
Demir
B
Karbonhidratlar
C
Yağlar
D
Kalsiyum
E
Şeker
Açıklama:
Menopoz döneminde bazı besin ögelerine gereksinim azalırken (örneğin demir), bazılarında (örneğin kalsiyum) artış olmaktadır. Genelde sebzeler, meyveler, tam tahıllar ve kalsiyumdan zengin; enerji, kafein ve yağdan fakir bir beslenmenin gerekliliği kabul edilmektedir. Menopozda östrojen düzeyinin azalması ile kadınların kemik kaybı hızlanır. Bu nedenle kalsiyum gereksinmesi artar. Kalsiyum alımını arttırmak kemik kaybının yavaşlamasına yardım eder. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 23
Anne sütü bebekler için ne zamana kadar ilk ve tek temel besin olmalıdır?
Seçenekler
A
İlk 40 gün
B
İlk 3 ay
C
İlk 6 ay
D
İlk 9 ay
E
İlk 1 yıl
Açıklama:
Bebek doğduğunda ağzı ilk 4 ay sadece emme ve yutma işlevini yapmaktadır. Besini çiğneme ya da ağzında çevirme yeteneği gelişmemiştir. İlk dört ayda emme ile yutulan besinler doğrudan mideye gelir. Bu nedenle bebeğe verilecek besinlerin sıvı kıvamda olması gereklidir. Anne sütü bebekler için ilk 6 ay tek temel besindir. Kolayca yutulduğu gibi çocuğun büyüme ve gelişmesini sağlayan enerji, protein, vitamin ve mineralleri de içerir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi bebeklere tanımlayıcı besinler verilirken dikkat edilmesi gerekenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yeni besin çocuk tokken verilir.
B
Karışım olarak değil sade besin verilmelidir.
C
Çocuk bir besine alıştıktan 3-4 gün sonra yeni besin denenir.
D
Çocuk bir besini aldıktan sonra allerji gelişirse besin hemen kesilir, 15-20 gün sonra tekrar denenir.
E
Besinler çocuğa teker, teker başlanmalıdır.
Açıklama:
Gelişimi normal ve sadece anne sütü alan bebeklerde, altı aydan önce tamamlayıcı besinlere başlanmamalıdır. Besinler çocuğa teker, teker başlanmalıdır. Her yeni besin alışana kadar az miktarda verilir. Çocukta herhangi bir olumsuzluk görülmezse miktarı arttırılır. Karışım olarak değil sade besin verilmelidir. Çocuk bir besine alıştıktan 3-4 gün sonra yeni besin denenir. Çocuk bir besini aldıktan sonra allerji gelişirse besin hemen kesilir, 15-20 gün sonra tekrar denenir. Sebze, meyve, pirinç, mercimek vb. gibi besinler iyice yıkandıktan sonra hazırlanmalıdır. Besinlerin kıvamı, süt çocuğunun gereksinimine ve motor gelişimine uygun olarak, bebek büyüdükçe dereceli olarak artırılmalıdır. Yeni besin çocuk tokken değil, açken verilir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 25
Okul öncesi dönem çocuklarının enerji gereksiniminin pratik olarak hesaplanma formülü hangisidir?
Seçenekler
A
800+(yaşx100)
B
900+(yaşx100)
C
1000+(yaşx100)
D
1100+(yaşx100)
E
1200+(yaşx100)
Açıklama:
Çocuğun aldığı enerjinin yeterli olup olmadığı büyümenin izlenmesi ile anlaşılır. Günlük enerji gereksinimi yetişkinlerde 30-40 kkal/kg/gün iken oyun çağındaki çocuklarda yaklaşık iki katı kadardır. Pratik olarak; enerji gereksinimi: 1100+(yaş x 100) formülü ile hesaplanabilir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 26
Dünya Sağlık Örgütü tarafından adolesan olarak tanımlanan yaş grubu hangisidir?
Seçenekler
A
0-3 yaş
B
3-6 yaş
C
6-9 yaş
D
9-12 yaş
E
10-19 yaş
Açıklama:
Adolesan dönem, fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden hızlı büyüme gelişme ve olgunlaşma süreçleriyle çocukluktan yetişkinliğe geçiş dönemidir. Dünya Sağlık Örgütü tarafından 10-19 yaş grubu bireyler adolesan olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılar için sağlıklı yaşam ve beslenme önerilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Günlük sodyum alımı azaltılmalıdır.
B
Düşük yağlı ve düşük kolesterollü besinler tüketilmelidir.
C
Günde 1 saat yorucu olmayan orta düzeyde fiziksel aktivite yapmaları önerilmelidir.
D
Posa alımı arttırılmalıdır.
E
Sıvı tüketimi arttırılmalıdır.
Açıklama:
Yaşlılar sağlıklı bir yaşam için şu önerilere uymalıdır. Besin çeşitliliğine dikkat edilmeli, ideal vücut ağırlığı korunmalı, günlük sodyum alımı azaltılmalı, düşük yağlı ve düşük kolesterollü besinler tüketilmeli, posa alımı arttırılmalı, sıvı tüketimi arttırılmalı, sigara içilmemeli, alkol ve kafein alımı sınırlandırılmalı, ağızdan beslenmenin yeterli olmadığı durumlarda besin ögesi (vitamin-mineral vb.) suplementasyonu yapılmalı, günde 30 dakika yorucu olmayan orta düzeyde fiziksel aktivite yapmaları önerilmelidir. Günde 1 saat spor yaşlı bireyler için ağır gelebilecektir.
Soru 28
Spor yapanların antrenman, müsabaka ve günlük yapılan egzersizler esnasında en çok gereksinim duyduğu enerji kaynağı hangisidir?
Seçenekler
A
Karbonhidratlar
B
Protein
C
Yağ
D
Vitamin ve mineraller
E
Sporcu içecekleri
Açıklama:
Proteinlerin, egzersiz süresince enerjiye katkısı çok azdır. Sadece uzun süreli egzersizlerde özellikle dallı zincirli amino asitlerin enerjiye katkısı artmaktadır (%2-5 oranında). Sporcularda enerjinin yağdan gelen oranı %20-25 civarında tutulmalıdır. Yağ tüketiminin artırılması ile, karbonhidrat tüketiminin azalmasına bağlı olarak performans olumsuz yönde etkilenebilmektedir. Vitamin ve mineraller, vücutta enerji metabolizmasında, kasların kasılıp gevşemesinde rolleri nedeniyle yeterli alınması önemlidir. Sporcu içecekleri, tüm sporcular için gerekli değildir. Fakat bir saatten fazla egzersiz yapan sporcular için önemlidir. Bu nedenle uzun mesafe koşucuları, bisikletçiler, ve diğer dayanıklılık sporu yapanlarda performansa etkisi olabilir. Antrenman, müsabaka ve günlük yapılan egzersizler esnasında kullanılan en önemli enerji kaynağı karbonhidratlardır. Besinler ile alınan karbonhidratlar vücutta glikojen olarak depolanırlar. Uzun süren egzersizler sırasında vücutta depolanan glikojen glikoza yıkılarak egzersiz için gerekli enerjiyi sağlar. Enerji üretiminin yanı s ıra egzersiz süresince kan şekerinin dengede tutulabilmesi, hipogliseminin (düşük kan şekeri) önlenmesi ve erken oluşan yorgunluğun önlenebilmesinde önemlidir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 29
Normal kilolu kişilerde gebeliğin ilk üç ayı içinde beklenen ağırlık kazancı ne kadar olmalıdır?
Seçenekler
A
0.5 kg
B
1-2 kg
C
3-4 kg
D
5-6 kg
E
7-8 kg
Açıklama:
Beklenen ağırlık kazancı 1-2 kg dır. Cevap B şıkkıdır.
Soru 30
Gebelik döneminde günlük ne kadar protein alınmalıdır?
Seçenekler
A
10-20 gr
B
30-40 gr
C
50-60 gr
D
70-80 gr
E
90-100 gr
Açıklama:
Gebe olmayanlar için 50-60 gr gerekirken gebe olanlar için 70-80 gr gerekir. Cevap D şıkkıdır.
Soru 31
Yetişkinlerde beden kitle indeksine göre yapılan bir şişmanlık değerlendirmesinde çıkan 18,5-24,9 aralığı sonucu neyi ifade eder?
Seçenekler
A
Zayıf
B
Normal kilolu
C
Fazla kilolu
D
Şişman derece 1
E
Şişman derece 2
Açıklama:
Beden kitle indeksinin; <18.5 altında olması zayıf, 18.5-24.9 normal kilolu, 25-29.9 fazla kilolu, 30-34.9 şişman derece 1, 35-39.9 şişman derece 2, >40 üzerinde olması morbid (aşırı) şişman derece 3'ü ifade eder. 18,5-24,9 aralığı normal kiloyu ifade eder. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 32
Emziklik döneminde enerji alımı kaç kalorinin altına düşmemelidir?
Seçenekler
A
1600
B
1700
C
1800
D
1900
E
2000
Açıklama:
1800 kalorinin altına düşmemelidir.
Soru 33
Menopoz döneminde beslenme ile ilgili olarak söylenen hangi ifade doğrudur?
Seçenekler
A
Demir gereksinimi artar
B
Kalsiyum ihtiyacı azalır
C
Basit şeker tüketimini azaltmak gerekir
D
Kompleks karbonhidratlardan fakir besinler tercih etmek gerekir
E
Fiziksel aktiviteyi azaltmak gerekir
Açıklama:
Kitabın amaçlarında menopoz dönemi herhangi bir amaç olarak belirtilmemiş. . Dolayısıyla değerlendirme kısmında öylesine bir sayı (mesela 2 ) yazmam gerekiyor. Bütün değerlendirmeleri doldurmak gerekiyor çünkü.
C şıkkı hariç diğer şıklarda söylenenlerin tersi geçerlidir. Cevap C şıkkıdır.
C şıkkı hariç diğer şıklarda söylenenlerin tersi geçerlidir. Cevap C şıkkıdır.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi tüm dünyadaki ölüm nedenlerinde ilk sırada yer almaktadır?
Seçenekler
A
Kalp-damar hastalıkları
B
Hipertansiyon
C
Diyabet(şeker hastalığı)
D
Kanser
E
Ülser
Açıklama:
Kalp damar hastalıkları, tüm dünyadaki ölümlerin nedenlerinin ilk sırasındadır. Günümüzde dünya nüfusunun %25’i kalp damar hastalıklarından etkilenmektedir. Ülkemizde TÜİK-2009 verilerine göre dolaşım sistemi hastalıkları nedeniyle ölüm oranı cinsiyet ayrımı olmaksızın %39.9’dur. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 35
Bebeklere hangi aylarda püre şeklinde çok pütürlü olmayan besinler verilebilir?
Seçenekler
A
3-4 ay
B
5-6 ay
C
7-8 ay
D
9-10 ay
E
11-12 ay
Açıklama:
7-8. aylarda verilmelidir.
Soru 36
Dünya Sağlık Örgütü tarafından hangi yaş grubuna giren bireyler adolesan olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
0-4
B
5-9
C
10-19
D
20-25
E
26-31
Açıklama:
10-19 yaş grubu adolesan olarak kabul edilir. Cevap C şıkkıdır.
Soru 37
Dünya Sağlık Örgütüne göre kaç yaş ve üzeri bireyler yaşlı olarak değerlendirilir?
Seçenekler
A
55 ve üzeri
B
60 ve üzeri
C
65 ve üzeri
D
70 ve üzeri
E
75 ve üzeri
Açıklama:
65 yaş ve üzeri yaşlı kabul edilir. Cevap c şıkkıdır.
Soru 38
Yaşlılarda beslenme ile ilgili olarak söylene hangi ifade yanlıştır?
Seçenekler
A
Günlük sodyum alımı azaltılmalı
B
Posa alımı azaltılmalı
C
Sıvı tüketimi arttırılmalı
D
Besin çeşitliliğine dikkat edilmeli
E
İdeal vücut ağırlığı korunmalı
Açıklama:
Posa alımı arttırılmalıdır. Cevap B şıkkıdır.
Soru 39
Vücut ağırlığı 50 kg., boy uzunluğu 1.60 olan bireyin BKİ değeri kaçtır?
Seçenekler
A
17.10
B
18.20
C
19.53
D
22.03
E
24.5
Açıklama:
50/(1.60x1.60)= 19.53 Cevap C şıkkıdır.
Soru 40
Okul çağı çocuklarının beslenmesi ile ilgili olarak söylenen hangi ifade yanlıştır?
Seçenekler
A
Dört besin grubundan yeterli ve dengeli alınmalıdır
B
Günlük tüketilecek besinler 3 ana öğünde alınmalıdır
C
Bir spor dalı ile ilgilenilmelidir
D
Her sabah düzenli kahvaltı yapılmalıdır
E
Ambalajlı besinlerde yetkili bakanlığın üretim izninin bulunmasına dikkat edilmelidir
Açıklama:
3 ana öğünün yanında yan öğünlerde olmalıdır. Cevap B şıkkıdır.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi anne sütünün faydalarından bir tanesi değildir?
Seçenekler
A
Allerjiye karşı koruyucudur ve bebeği pişikten korur
B
Ucuzdur, hazırlama sorunu bulunmaktadır
C
Besin ögesi bileşimi bebeğin gereksinmelerine uygundur
D
Anne sütü çene ve diş gelişimini sağlar
E
Her zaman sterildir, ısı derecesi idealdir
Açıklama:
Her zaman sterildir, ısı derecesi idealdir. Besin ögesi bileşimi bebeğin gereksinmelerine uygundur. Koruyucu etmenler içerir. Anne sütü alan bebeklerde solunum yolu ve mide-barsak enfeksiyonları daha az görülür. Anne sütü çene ve diş gelişimini sağlar. Bazı kronik hastalıkların oluşma riskini azaltır. Allerjiye karşı koruyucudur ve bebeği pişikten korur. Bebeğin ruhsal, bedensel ve zihinsel gelişimine yardımcı olur. Ucuzdur, hazırlama sorunu gerektirmez. Anne ve bebeği arasındaki duygusal bağı güçlendirerek sevgi dolu bir ilişkiyi kolaylaştırır. Annenin sağlığını korur. Emziren annelerde göğüs kanseri, yumurtalık kanseri, kemik erimesi ve kansızlık oluşumu azalır. Anne sütü uterusun eski haline dönmesine yardımcı olur, anneyi aşırı kan kaybından korur. Anne sütü ucuzdur ve de hazırlama sorunu bulunmamaktadır bu durumda doğru cevap B'dir.
Soru 42
Gebe kadınlar için gerekli olan günlük taze sebze ve meyve tüketim miktarı ne kadardır?
Seçenekler
A
1-3 porsiyon
B
3-4 porsiyon
C
3-5 porsiyon
D
4-6 porsiyon
E
5-7 porsiyon
Açıklama:
Gebe kadınlar için gerekli olan taze sebze ve meyve tüketim miktarı günlük 5-7 porsiyon kadardır. Doğru cevap E'dir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi menopoz döneminde kadınların karbonhidratlardan alması gereken enerjinin yüzdesini doğru bir şekilde göstermektedir?
Seçenekler
A
%25-40
B
%35-45
C
%40-50
D
%55-60
E
%60-75
Açıklama:
Hormonal değişim, vücut yağ dağılımını etkiler, karın bölgesinde daha çok yağ toplanır. Bu durum kalp-damar hastalıkları, yüksek kolesterol düzeyleri ve insülin direnci ile ilişkilidir. Diyetin enerjisi önemlidir. Karbonhidratlardan gelen enerji %55-60 olmalıdır. Basit şeker tüketimi azaltılmalıdır. Basit şekerlerin (çay şekeri, reçel, bal vb.) yerine kompleks karbonhidratlardan (tahıllar, kurubaklagiller, patates vb.) zengin besinler tercih edilmelidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 44
Dünya Sağlık Örgütü tarafından 10-19 yaş grubu bireyler ne şekilde tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Adolesan
B
Yetişkin
C
Çocuk
D
Bebek
E
Yaşlı
Açıklama:
Adolesan dönem, fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden hızlı büyüme gelişme ve olgunlaşma süreçleriyle çocukluktan yetişkinliğe geçiş dönemidir. Dünya Sağlık Örgütü tarafından 10-19 yaş grubu bireyler adolesan olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 45
Bebeklik döneminin 6. ayında bebeklere aşağıdakilerden hangisi rahatlıkla yedirilebilir?
Seçenekler
A
Makarna
B
Bitkisel yağlar
C
Yoğurt
D
Kırmızı et
E
Nohut
Açıklama:
Bebeklik döneminin 6. ayında bebek kaşıkla yemeyi öğrenir ve dudaklarını kapatır. Anne sütüne devam eder, yoğurt, meyve suyu, sebze suyu ve püresi, pekmez, şekersiz muhallebi (süt+pirinç unu), yumurta sarısı (1/4 oranında) gibi besinleri rahatlıkla yiyebilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi çocuklar için önemli bir mineral olan kalsiyum kaynaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kuruyemişler
B
Yeşil yapraklı sebzeler
C
Süt
D
Peynir
E
Pirinç
Açıklama:
Çocuklar için, kalsiyum en önemli minerallerden bir tanesidir. En iyi kalsiyum kaynakları, süt, peynir, yoğurt, fındık, fıstık gibi kuruyemişler ve yeşil yapraklı sebzelerdir. Doğru cevap E'dir.
Soru 47
Adolesan dönemde günlük enerjinin yağlardan gelen yüzdesi aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?
Seçenekler
A
%12-15 (yüzde oniki-onbeş)
B
%25-30 (yüzde yirmibeş-otuz)
C
%40-45 (yüzde kırk-kırkbeş)
D
%55-60 (yüzde ellibeş-altmış)
E
%60-75 (yüzde altmış-yetmişbeş)
Açıklama:
Yağlar vücuda en fazla enerji veren besin ögeleridir. Günlük enerjinin %25-30 (yüzde yirmibeş-otuz)’unun yağlardan gelmesi gerekir
Soru 48
Beden kitle indeksine hesaplamasına göre 25-29.9 (kg/m2) oranına sahip bir kişi aşağıdaki şişmanlık değerlendirmelerinin hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Normal kilolu
B
Zayıf
C
Şişman derece 1
D
Şişman derece 2
E
Fazla kilolu
Açıklama:
BKI= Ağırlık (kg) /Boy (m)2 formülü kullanılmaktadır. Bu formüle göre 25-29.9 (kg/m2) oranına sahip bir kişi fazla kilolu olarak değerlendirilmektedir. Bu durumda doğru cevap E'dir.
Soru 49
Kan basıncını olumsuz yönde etkileyerek hipertansif etkisi kadınlarda erkeklerden daha yüksek besin ögesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sodyum
B
Yağlar
C
Magnezyum
D
Alkol
E
Potasyum
Açıklama:
Alkol, fazla miktarda ve sık içilen alkol kan basıncını yükseltebilir. Alkolün hipertansif etkisi kadınlarda erkeklerden daha yüksektir. Doğru cevap D'dir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi yoğun antrenman veya dayanıklılık sporları yapanlar haricindeki sporcuların karbonhidrattan alması gereken enerji oranını doğru bir şekilde göstermektedir?
Seçenekler
A
%30-45
B
%50-55
C
%60-65
D
%70-75
E
%75-%80
Açıklama:
Spor yapmayan kişilere, enerjinin karbonhidrattan gelen oranının %50-55 civarında olması önerilirken, sporcularda bu değerler %60-65’e, çok yoğun antrenmanlarda ve dayanıklılık sporcularında ise %70’e kadar çıkmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 51
Normal kilolu kişilerde gebeliğin ilk üç ayı içinde beklenen ağırlık kazancı kaç kilodur?
Seçenekler
A
400-500 gr.
B
1 kg.
C
1.5 kg.
D
1-2 kg.
E
2 kg.
Açıklama:
GEBELİK VE EMZİKLİLİK DÖNEMİNDE BESLENME
Normal kilolu kişilerde gebeliğin ilk üç ayı içinde beklenen ağırlık kazancı 1-2 kg kadardır.
Normal kilolu kişilerde gebeliğin ilk üç ayı içinde beklenen ağırlık kazancı 1-2 kg kadardır.
Soru 52
Sağlıklı yetişkin bir kadının gebelik süresince normal ağırlık kazanımı kaç kilo olmalıdır?
Seçenekler
A
6-10 kg.
B
15 kg.
C
10-14 kg.
D
15-20 kg.
E
25 kg.
Açıklama:
GEBELİK VE EMZİKLİLİK DÖNEMİNDE BESLENME
Sağlıklı yetişkin kadınlar için gebelik süresince normal ağırlık kazanımı 10-14 kg (ortalama 1-1.5 kg/ay) arasındadır.
Sağlıklı yetişkin kadınlar için gebelik süresince normal ağırlık kazanımı 10-14 kg (ortalama 1-1.5 kg/ay) arasındadır.
Soru 53
Gebelikte artan demir gereksiniminin karşılanması için ek olarak kaç mg. demir alınmalıdır?
Seçenekler
A
20 mg.
B
30 mg.
C
40 mg.
D
45 mg.
E
50 mg.
Açıklama:
GEBELİK VE EMZİKLİLİK DÖNEMİNDE BESLENME
Gebelikte artan demir gereksiniminin karşılanması için ek olarak 20 mg demir alınmalıdır
Gebelikte artan demir gereksiniminin karşılanması için ek olarak 20 mg demir alınmalıdır
Soru 54
Nöral tüp defektleri riskinin azaltılması için aşağıdakilerden hangisinin yeterli düzeyde tüketilmesi gerekmektedir?
Seçenekler
A
Riboflavin
B
Folik asit
C
Tiamin
D
B12 vitamini
E
C vitamini
Açıklama:
GEBELİK VE EMZİKLİLİK DÖNEMİNDE BESLENME
Kadınlar yeterli düzeyde folik asit tükettikleri (600 mcg/gün) zaman nöral tüp defektleri için risk azalmaktadır.
Kadınlar yeterli düzeyde folik asit tükettikleri (600 mcg/gün) zaman nöral tüp defektleri için risk azalmaktadır.
Soru 55
Anne sütü alan bebeklerde tamamlayıcı besinlere kaçıncı aydan sonra başlanmalıdır?
Seçenekler
A
4. aydan
B
5. aydan
C
6. aydan
D
7. aydan
E
8. aydan
Açıklama:
BEBEKLİK VE ÇOCUKLUK DÖNEMİNDE BESLENME
Gelişimi normal ve sadece anne sütü alan bebeklerde, altı aydan sonra tamamlayıcı besinlere başlanmalıdır.
Gelişimi normal ve sadece anne sütü alan bebeklerde, altı aydan sonra tamamlayıcı besinlere başlanmalıdır.
Soru 56
Okul çağı çocuklarının kemik ve diş gelişimi için günde kaç su bardağı süt tüketmeleri gerekmektedir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
OKUL ÇAĞI ÇOCUĞUNUN BESLENMESİ
Çocukların özellikle kemik ve diş gelişimi için günde 2-3 su bardağı kadar süt tüketmelidirler.
Çocukların özellikle kemik ve diş gelişimi için günde 2-3 su bardağı kadar süt tüketmelidirler.
Soru 57
65 yaş ve üzeri bireylerin günde kaç dakika orta düzeyde aktivite yapmaları gerekmektedir?
Seçenekler
A
10 dk.
B
20 dk.
C
30 dk.
D
40 dk.
E
50 dk.
Açıklama:
YAŞLILIKTA BESLENME
Yaşlılarda beslenmenin önemi kadar fiziksel aktivite de önemlidir. Günde 30 dakika orta düzeyde aktivite yapılmalıdır.
Yaşlılarda beslenmenin önemi kadar fiziksel aktivite de önemlidir. Günde 30 dakika orta düzeyde aktivite yapılmalıdır.
Soru 58
Yaşlılarda anemi aşağıdakilerin hangisinin eksikliği nedeniyle oluşmaktadır?
Seçenekler
A
E vitamini
B
C vitamini
C
D vitamini
D
B12 vitamini
E
Demir
Açıklama:
YAŞLILIKTA BESLENME
Beslenmesine dikkat etmeyen yaşlılarda demir yetersizliği nedeniyle anemi oluşabilir.
Beslenmesine dikkat etmeyen yaşlılarda demir yetersizliği nedeniyle anemi oluşabilir.
Soru 59
Beden kitle indeksinin (BKI) hesaplanmasında kullanılan formül aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
BKI= Yaş /kilo (kg)
B
BKI= Ağırlık (kg)* Boy (cm)
C
BKI= Ağırlık (kg)* Yaş
D
BKI= Ağırlık (kg) /Boy (m)2
E
BKI= Ağırlık (kg)/ Yaş
Açıklama:
ŞİŞMANLIK VE ZAYIFLIKTA BESLENME DÜZENİ
BKİ’nin hesaplanmasında; BKI= Ağırlık (kg) /Boy (m)2 formülü kullanılmaktadır.
BKİ’nin hesaplanmasında; BKI= Ağırlık (kg) /Boy (m)2 formülü kullanılmaktadır.
Soru 60
Sofra tuzu içinde bulunan iyon aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alüminyum
B
Klorür
C
Sodyum
D
Potasyum
E
Magnezyum
Açıklama:
KRONİK-DEJENERATİF HASTALIKLARIN OLUŞMASINDA BESLENMENİN ETKİSİ
Sofra tuzu içerisinde bulunan klorür sodyumun etkisini arttırmaktadır.
Sofra tuzu içerisinde bulunan klorür sodyumun etkisini arttırmaktadır.
Soru 61
Gebelik döneminde olan bir kadının günde, ortalama kaç gr protein alması gereklidir?
Seçenekler
A
950 gr
B
20 gr
C
70-80 gr
D
50-60 gr
E
30 gr
Açıklama:
Anne karnındaki bebeğin büyümesi, ortalama 950 g kadar protein birikmesi demektir. Dolayısıyla günlük 20 gram proteine gebelikte fazladan gereksinim duyulur (ya da 1.2 g/kg). Gebe olmayan kadınlar için önerilen protein 50-60 gram iken, gebelik döneminde 70-80 grama çıkmaktadır.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri anne sütünün faydalarındandır?
I) Her zaman sterildir, ısı derecesi idealdir.
II) Besin ögesi bileşimi bebeğin gereksinmelerine uygundur.
III) Koruyucu etmenler içerir (sindirime yardımcı aktif enzimler, enfeksiyonu önleyen ögeler, hormonlar ve büyümeyi sağlayan ögeler gibi).
IV) Anne sütü alan bebeklerde solunum yolu ve mide-barsak enfeksiyonları daha az görülür.
V) Anne sütü çene ve diş gelişimini sağlar.
I) Her zaman sterildir, ısı derecesi idealdir.
II) Besin ögesi bileşimi bebeğin gereksinmelerine uygundur.
III) Koruyucu etmenler içerir (sindirime yardımcı aktif enzimler, enfeksiyonu önleyen ögeler, hormonlar ve büyümeyi sağlayan ögeler gibi).
IV) Anne sütü alan bebeklerde solunum yolu ve mide-barsak enfeksiyonları daha az görülür.
V) Anne sütü çene ve diş gelişimini sağlar.
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
Hepsi
E
III ve V
Açıklama:
Hepsi anne sütünün faydaları arasındadır.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi bebeklere tamamlayıcı olarak besinler verilirken dikkat edilmesi gereken hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Gelişimi normal ve sadece anne sütü alan bebeklerde, altı aydan önce tamamlayıcı besinlere başlanmalıdır.
B
Besinler çocuğa teker, teker başlanmalıdır.
C
Her yeni besin alışana kadar az miktarda verilir. Çocukta herhangi bir olumsuzluk görülmezse miktarı arttırılır.
D
Yeni besin çocuk açken verilir.
E
Karışım olarak değil sade besin verilmelidir.
Açıklama:
Gelişimi normal ve sadece anne sütü alan bebeklerde, altı aydan önce tamamlayıcı besinlere başlanmamalıdır.
Gelişimi normal ve sadece anne sütü alan bebeklerde, altı aydan önce tamamlayıcı besinlere başlanmalıdır.
Gelişimi normal ve sadece anne sütü alan bebeklerde, altı aydan önce tamamlayıcı besinlere başlanmalıdır.
Soru 64
Anne sütü alamayan bebeklere 2. aydan sonra aşağıdaki besinlerden hangisi verilebilir?
Seçenekler
A
Sebze çorbası
B
Meyve suyu
C
Tarhana
D
Yumurta
E
Balık
Açıklama:
Anne sütü alamayan bebeklere 2. ay sonunda meyve suları verilir. Anne sütü almaya devam ediliyorsa meyve püresi anne sütü verildikten 2 saat sonra verilmelidir.
Meyve suyu
Meyve suyu
Soru 65
Kalsiyumun yetersiz alnıması durumunda çocuklarda aşağıdaki hastalıklardan hangisi görülür?
Seçenekler
A
Nöromotor gelişme
B
Şişmanlık
C
Diş çürükleri
D
İştahsızlık
E
Büyüme geriliği ve raşitizm
Açıklama:
Çocuklar için, kalsiyum ve demir en önemli minerallerdir. Kalsiyum ve demiri yeterli miktarda sağlayan besinler diğer tüm mineralleri de sağlarlar. Kalsiyum yetersiz alınırsa çocuklarda büyüme geriliği ve raşitizm görülür.
Soru 66
Çocuklara doğru beslenme alışkanlığı kazandırmak amacıyla aşağıdakilerden hangisi uygulanabilir?
Seçenekler
A
Çocuğun yemeğini yemesi için yeterli zaman verilmeli, ancak süre 10 dakikadan fazla olmamalıdır.
B
İlk kez tattığı yiyeceği beğenmediyse bir daha asla verilmemelidir.
C
Yiyecekler çocukların kolay tüketeceği şekilde hazırlanmalıdır.
D
Et yemek istemeyen bir çocuğun alması gereken protein, sebzelerle karışlanmalıdır.
E
Ekmek yemek istemiyorsa, et verilmelidir.
Açıklama:
Çocuğun yemeğini yemesi için yeterli zaman verilmeli, ancak süre yarım saatten fazla olmamalıdır.
Çocuklar dönem dönem bir yiyeceğe aşırı düşkünlük gösterirken, bir diğerini reddedebilir. Bunun geçici bir süreç olduğu bilinmeli ve bir süre sonra çocuğun hiç yemediği yiyecek farklı bir şekilde sunularak tekrar denenmelidir.
Yiyecekler çocukların kolay tüketeceği şekilde hazırlanmalıdır.
Et yemek istemeyen bir çocuğun alması gereken protein, yumurta ya da kuru baklagiller verilerek desteklenebilir.
Ekmek yemek istemiyorsa, makarna, patates, bulgur gibi diğer tahıllı gıdalarla alması gereken kalori desteklenebilir.
Çocuklar dönem dönem bir yiyeceğe aşırı düşkünlük gösterirken, bir diğerini reddedebilir. Bunun geçici bir süreç olduğu bilinmeli ve bir süre sonra çocuğun hiç yemediği yiyecek farklı bir şekilde sunularak tekrar denenmelidir.
Yiyecekler çocukların kolay tüketeceği şekilde hazırlanmalıdır.
Et yemek istemeyen bir çocuğun alması gereken protein, yumurta ya da kuru baklagiller verilerek desteklenebilir.
Ekmek yemek istemiyorsa, makarna, patates, bulgur gibi diğer tahıllı gıdalarla alması gereken kalori desteklenebilir.
Soru 67
Adolesanlarda günlük enerjideki karbonhidrat miktarı ne kadar olmalıdır?
Seçenekler
A
%12-15 (yüzde oniki-onbeş)
B
%50-55 (yüzde elli-ellibeş)
C
%25-30 (yüzde yirmibeş
D
%10 (yüzde on)
E
%20 (yüzde yirmi)
Açıklama:
Adolesanlarda günlük enerjinin %50-55’i karbonhidratlardan karşılanmalıdır. Karbonhidratlar, çabuk enerjiye çevrilen ve büyümekte olan adolesanın gerekli enerjisini karşılamasında önemli olan besin ögeleridir.
Adolesanlarda günlük enerjideki karbonhidrat miktarı %50-55 (yüzde elli-ellibeş)'dir.
Adolesanlarda günlük enerjideki karbonhidrat miktarı %50-55 (yüzde elli-ellibeş)'dir.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılar için, beslenme ve sağlıklı yaşama dair önerilerden biridir?
Seçenekler
A
Günlük sodyum alımı arttırılmalıdır.
B
Posa alımı azaltılmalıdır.
C
Sıvı tüketimi azaltılmalıdır.
D
Alkol ve kafein alımı sınırlandırılmalıdır.
E
Günde 60 dakika orta düzeyde fiziksel aktivite yapmaları önerilmelidir.
Açıklama:
Günlük sodyum alımı azaltılmalı
Posa alımı arttırılmalı,
Sıvı tüketimi arttırılmalı,
Alkol ve kafein alımı sınırlandırılmalı
Günde 30 dakika yorucu olmayan orta düzeyde fiziksel aktivite yapmaları önerilmelidir
Alkol ve kafein alımı sınırlandırılmalıdır.
Posa alımı arttırılmalı,
Sıvı tüketimi arttırılmalı,
Alkol ve kafein alımı sınırlandırılmalı
Günde 30 dakika yorucu olmayan orta düzeyde fiziksel aktivite yapmaları önerilmelidir
Alkol ve kafein alımı sınırlandırılmalıdır.
Soru 69
Hipertansiyon hastası bir kişinin beslenmesinde neler olmalıdır?
I) Doymuş yağlardan, kolesterolden ve katı yağlardan fakir
II) Yeterli meyve, sebze
III) az yağlı süt ve süt ürünleri
IV) Tuz
I) Doymuş yağlardan, kolesterolden ve katı yağlardan fakir
II) Yeterli meyve, sebze
III) az yağlı süt ve süt ürünleri
IV) Tuz
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
Yalnızca IV
Açıklama:
Doymuş yağlardan, kolesterolden ve katı yağlardan fakir, yeterli meyve, sebze ve az yağlı süt ve süt ürünleri.
I) Doymuş yağlardan, kolesterolden ve katı yağlardan fakir
II) Yeterli meyve, sebze
III) az yağlı süt ve süt ürünleri
I) Doymuş yağlardan, kolesterolden ve katı yağlardan fakir
II) Yeterli meyve, sebze
III) az yağlı süt ve süt ürünleri
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi diyabete bağlı oluşabilecek hastalıklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Böbrek yetmezliği
B
Kalp damar hastalıkları
C
Kanser
D
İnme
E
Yara iyileşmesinde gecikme
Açıklama:
Kalp damar hastalıkları, böbrek hastalıkları, göz hastalıkları, inme, duyu kayıpları, yara iyileşmesinde gecikme, ayak yaraları.
Kanser
Kanser
Soru 71
Bebeğin sağlıklı gelişebilmesi için, gebelik öncesinde normal kiloda olan bir anne adayının 4. ve 9. aylar arasında günlük beslenmesine kaç kalorilik bir ekleme yapması önerilmektedir?
Seçenekler
A
150 kalori
B
200 kalori
C
250 kalori
D
300 kalori
E
350 kalori
Açıklama:
Enerji: İlk 3 aydan sonra, sağlıklı bir bebeğin gelişimi için günlük 300 kalori civarında fazladan enerji alınmalıdır. Gebelik öncesi ağırlığa göre eklemeler yapılır. Buna göre; gebelik öncesi ağırlık normalse, ilk üç ay normal gereksinime 150 kalori, 4-9 aylarda ise 300 kalori kadar ek yapmak uygun olur.
Soru 72
Gebelik döneminde aşağıdakilerden hangisinin yeterli bir şekilde alınması, nöral tüp defekti riskini azalmaktadır?
Seçenekler
A
B6 vitamini
B
Folik Asit
C
D vitamini
D
Kalsiyum
E
Demir
Açıklama:
Gebelikte günlük 300 kalori enerji eklenmesi ile birlikte B vitaminlerinin (tiamin, riboflavin ve niasin) gereksinmesi de artmaktadır. Yeni vücut hücrelerinin yapımında proteine yardımcı olarak, B6 vitamini, B12 vitamini ve folik asit gereksinimi artar. Kadınlar yeterli düzeyde folik asit tükettikleri (600 mcg/gün) zaman nöral tüp defektleri için risk azalmaktadır. Ayrıca güneşi az gören kadınlarda D vitamini desteği yapılması gereklidir.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi bebeğe tamamlayıcı besinler verilirken dikkat edilmesi gereken kurallardan biri değildir?
Seçenekler
A
Normal şartlarda 6. aydan sonra ek gıdaya başlanmalıdır.
B
Tamamlayıcı besinler teker teker başlanmalıdır.
C
Besin alındıktan sonra alerji gelişirse hemen kesilmelidir.
D
Tamamlayıcı yeni besin bebek açken verilmelidir.
E
Birkaç çeşit besin karıştırılarak püre halinde verilmelidir.
Açıklama:
Tamamlayıcı Besinler Verilirken Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Gelişimi normal ve sadece anne sütü alan bebeklerde, altı aydan önce tamamlayıcı besinlere başlanmamalıdır
- Besinler çocuğa teker, teker başlanmalıdır.
- Her yeni besin alışana kadar az miktarda verilir. Çocukta herhangi bir olumsuzluk görülmezse miktarı arttırılır.
- Yeni besin çocuk açken verilir.
- Karışım olarak değil sade besin verilmelidir.
- Çocuk bir besine alıştıktan 3-4 gün sonra yeni besin denenir.
- Çocuk bir besini aldıktan sonra alerji gelişirse besin hemen kesilir, 15-20 gün sonra tekrar denenir.
- Sebze, meyve, pirinç, mercimek vb. gibi besinler iyice yıkandıktan sonra hazırlanmalıdır.
- Besinlerin kıvamı, süt çocuğunun gereksinimine ve motor gelişimine uygun olarak, bebek büyüdükçe dereceli olarak artırılmalıdır.
Soru 74
Okul öncesi çocuklarının enerji ihtiyaçları en çok hangi kaynaklardan karşılanmalıdır?
Seçenekler
A
Karbonhidratlar
B
Proteinler
C
Hayvansal yağlar
D
Mineraller
E
Vitaminler
Açıklama:
Okul öncesi dönem çocuklarının günlük protein gereksiniminin yarıdan fazlası et, süt, yumurta gibi iyi kalite proteinden sağlanmalıdır. Günlük beslenme planı içinde yüksek kaliteli proteinlerden bir yumurta, 500 ml süt ya da yoğurt, 1 köfte kadar et ya da bir porsiyon kurubaklagil yer alıyorsa protein alımı yeterlidir. Bu yaş grubu çocuklarda günlük protein gereksinimi 1-2 g/kg/gün kadardır. Günlük toplam enerjinin %13-15’i proteinden gelmelidir. Vücudun oksijenlenme, mikroplarla savaşma, dokuları besleme gibi yaşamsal pek çok işlevi özel proteinler aracılığı ile gerçekleşebilir. Bu özel proteinlerin oluşturulması için de besinlerle yeterli protein almak gerekir. Bu dönemde toplam enerjinin %50-60’ı karbonhidratlardan sağlanmalıdır. Ancak basit karbonhidratlar (şeker, bisküvi, çikolata vb) yerine kompleks karbonhidratların tüketilmesi önemlidir. Aşırı şeker alımı iştahsızlık ve diş çürüklerine neden olabilir.
Soru 75
Kız adolesanlarda menstruasyon döneminin başlaması aşağıdakilerden hangisine gereksinimi artırır?
Seçenekler
A
Çinko
B
Kalsiyum
C
Demir
D
Protein
E
Karbonhidrat
Açıklama:
Adolesan dönemde demir gereksinimi kan hacmi ve kas kitlesindeki artıştan dolayı daha fazladır. Özellikle kız adolesanlarda menstruasyon dönemi başladığı için erkek adolesanlara göre daha fazla gereksinim vardır. Vejetaryen diyet ile beslenen adolesanlarda demir yetersizliği görülmektedir.
Soru 76
Yaşlılarda aşağıdakilerden hangisi artar?
Seçenekler
A
Enerji ihtiyacı
B
Demir emilimi
C
Protein ihtiyacı
D
Kalsiyum emilimi
E
Bazal metabolizma hızı
Açıklama:
Enerji: Yaşlılıkta bazal metabolizma hızı, dolayısıyla enerji gereksinmesi de azalır. Enerji gereksinmesindeki azalmanın bir diğer nedeni de fiziksel aktivitedeki azalmadır.
Protein: Yaşlılarda protein gereksinmesi artar. Yaşlıların vücut fonksiyonlarını gerçekleştirebilmeleri için, vücut dokularının korunması ve immün sistem için proteinden zengin besinleri tüketmeleri gereklidir.
Kalsiyum-demir-çinko: Yaş ile birlikte kalsiyumun emilimi azalır, kemiklerden çekimi artar, kemik mineral kitlesi azalır. Beslenmesine dikkat etmeyen yaşlılarda demir yetersizliği nedeniyle anemi oluşabilir. Ayrıca, hastalıklar, ilaç tedavisi, mide asit salgısının azalması ve antiasit kullanılması ile de demir emilimi yaşlılarda azalmaktadır. Yaşlanma ile çinkonun tüketim ve emilim düzeyi düşer. Yaşlılarda hücresel bağışıklığın da azalması nedeniyle çinko alım miktarı artırılmalıdır.
Protein: Yaşlılarda protein gereksinmesi artar. Yaşlıların vücut fonksiyonlarını gerçekleştirebilmeleri için, vücut dokularının korunması ve immün sistem için proteinden zengin besinleri tüketmeleri gereklidir.
Kalsiyum-demir-çinko: Yaş ile birlikte kalsiyumun emilimi azalır, kemiklerden çekimi artar, kemik mineral kitlesi azalır. Beslenmesine dikkat etmeyen yaşlılarda demir yetersizliği nedeniyle anemi oluşabilir. Ayrıca, hastalıklar, ilaç tedavisi, mide asit salgısının azalması ve antiasit kullanılması ile de demir emilimi yaşlılarda azalmaktadır. Yaşlanma ile çinkonun tüketim ve emilim düzeyi düşer. Yaşlılarda hücresel bağışıklığın da azalması nedeniyle çinko alım miktarı artırılmalıdır.
Soru 77
Sporcuların egzersiz sonrası alması gereken sıvı miktarı ne kadar olmalıdır?
Seçenekler
A
Kaybedilen her ½ kilo için 1 su bardağı
B
Kaybedilen her ½ kilo için 2 su bardağı
C
Kaybedilen her ½ kilo için 3 su bardağı
D
Kaybedilen her 1 kilo için 2 su bardağı
E
Kaybedilen her 1 kilo için 3 su bardağı
Açıklama:
Sporcularda sıvı alımı egzersiz öncesi, sırası ve sonrasında hiç ihmal edilmemesi gereken bir konudur. Egzersizden 2-2,5 saat önce en az 2 su bardağı sıvı (su, süt, meyve suyu olabilir) alınması gerekir. Egzersiz sırasında da zaman zaman ve yudum yudum sıvı alımı sürmelidir. Egzersizden sonra alınacak sıvı miktarı, egzersizde kaybedilen ağırlık kaybına göre düzenlenir. Her yarım kilo kayıp için 2 su bardağı sıvı alınmalıdır. Yoğun egzersiz yapılıyorsa sadece egzersiz sırasında değil gün boyu sıvı tüketmeye özen gösterilmelidir.
Soru 78
Normal kilolu bir bireyin beden kitle indeksi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
18.5-24.9
B
25-29.9
C
30-34.9
D
35-39.9
E
40-44.9
Açıklama:
Yetişkinlerde Beden Kitle İndeksine göre şişmanlığın değerlendirilmesi aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
| BKI (kg/m2) | Şişmanlık Değerlendirmesi |
| <18.5 | Zayıf |
| 18.5-24.9 | Normal kilolu |
| 25-29.9 | Fazla kilolu |
| 30-34.9 | Şişman derece 1 |
| 35-39.9 | Şişman derece 2 |
| >40 | Morbid (Aşırı) şişman derece 3 |
Soru 79
Beslenme programında hangi besin öğesinin fazla alınması hipertansiyonu olumsuz etkiler?
Seçenekler
A
Kalsiyum
B
Doymamış yağ
C
Potasyum
D
Magnezyum
E
Sodyum
Açıklama:
Bazı besin ögeleri kan basıncını olumlu ya da olumsuz yönde etkilemektedir. Bunlar:
Sodyum: Sodyum sağlık için gereklidir ve yeterli, normal miktarda alınırsa vücuttaki sıvı dengesini düzenler. Fazla miktarda alınması kan basıncının yükselmesine neden olur. Diyette sodyumun en önemli kaynağı sofra tuzu (sodyum klorür) ve işlenmiş gıdalardır. Araştırmalar fazla tuz alımının hipertansiyon sıklığında etkin olduğunu göstermektedir. Sofra tuzu içerisinde bulunan klorür sodyumun etkisini arttırmaktadır.
Kalsiyum: Kalsiyum tüketiminin yetersizliği hipertansiyon riskini arttırmaktadır. Süt ve süt ürünleri kalsiyumun en iyi kaynaklarıdır.
Potasyum: Kan basıncı, potasyum alımı ile ters yönde ilintilidir. Sebze-meyve gibi potasyumdan zengin besinlerin tüketiminin artırılması hipertansiyonun kontrol altına alınmasına yardımcı olur.
Magnezyum: Kan basıncının düzenlenmesi üzerinde etkisi vardır. Hipertansiyonu olan bireylerde serum magnezyum düzeylerinin normal bireylere göre daha düşük olduğu bildirilmektedir.
Yağlar: Diyetle doymuş yağ ve kolesterol alımının yüksek olması kan yağlarının yükselmesine yol açarak hipertansiyon için de risk oluşturabilmektedir.
Alkol: Fazla miktarda ve sık içilen alkol kan basıncını yükseltebilir.
Sodyum: Sodyum sağlık için gereklidir ve yeterli, normal miktarda alınırsa vücuttaki sıvı dengesini düzenler. Fazla miktarda alınması kan basıncının yükselmesine neden olur. Diyette sodyumun en önemli kaynağı sofra tuzu (sodyum klorür) ve işlenmiş gıdalardır. Araştırmalar fazla tuz alımının hipertansiyon sıklığında etkin olduğunu göstermektedir. Sofra tuzu içerisinde bulunan klorür sodyumun etkisini arttırmaktadır.
Kalsiyum: Kalsiyum tüketiminin yetersizliği hipertansiyon riskini arttırmaktadır. Süt ve süt ürünleri kalsiyumun en iyi kaynaklarıdır.
Potasyum: Kan basıncı, potasyum alımı ile ters yönde ilintilidir. Sebze-meyve gibi potasyumdan zengin besinlerin tüketiminin artırılması hipertansiyonun kontrol altına alınmasına yardımcı olur.
Magnezyum: Kan basıncının düzenlenmesi üzerinde etkisi vardır. Hipertansiyonu olan bireylerde serum magnezyum düzeylerinin normal bireylere göre daha düşük olduğu bildirilmektedir.
Yağlar: Diyetle doymuş yağ ve kolesterol alımının yüksek olması kan yağlarının yükselmesine yol açarak hipertansiyon için de risk oluşturabilmektedir.
Alkol: Fazla miktarda ve sık içilen alkol kan basıncını yükseltebilir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi Tip I diyabetin sebeplerinden biridir?
Seçenekler
A
Şişmanlık
B
Gebelik sürecinde diyabet gelişmesi
C
Hipertansiyon
D
Pankreasa zarar veren virüsler
E
Stres
Açıklama:
Tip I ve tip II olmak üzere iki tür diyabet vardır.
Tip I diyabet: Vücut çok az insülin yapar ya da hiç insülin yapmaz.
Tip 2 diyabet: Vücut insülin yapar fakat yeterli kullanılmaz
Tip I diyabet: Vücut çok az insülin yapar ya da hiç insülin yapmaz.
Tip 2 diyabet: Vücut insülin yapar fakat yeterli kullanılmaz
| Tip 1 Diyabet Nedenleri | Tip 2 Diyabet Nedenleri |
| Genetik yatkınlık | Genetik yatkınlık |
| Pankreasa zarar veren virüsler | Şişmanlık |
| Vücudun kendi savunma sisteminde oluşan ve pankreastaki insülin yapan hücrelerin hasar görmesi | Gebelik sürecinde diyabet gelişmesi |
| Yaş | |
| Stres | |
| Hipertansiyon |
Soru 81
Normal kilolu kişilerde gebeliğin ilk 3 ayı içerisinde beklenen ağırlık kazancı ne kadar olmalıdır?
Seçenekler
A
0,5 - 1
B
1 - 2
C
2 - 2,5
D
2,5 - 3
E
3 - 3,5
Açıklama:
Normal kilolu kişilerde gebeliğin ilk 3 ayı içerisinde beklenen ağırlık kazancı 1 - 2 kadar olmalıdır.
Soru 82
Sağlıklı yetişkin kadınlar için gebelik süresince normal ağırlık kazanımı ne kadar olmalıdır?
Seçenekler
A
5 -7
B
8 - 10
C
10 - 14
D
15 -17
E
18 -20
Açıklama:
Sağlıklı yetişkin kadınlar için gebelik süresince normal ağırlık kazanımı 10 - 14 kadar olmalıdır.
Soru 83
Gebelik döneminde annenin protein ihtiyacı ne kadar dır?
Seçenekler
A
90 - 100
B
70 - 80
C
50 - 60
D
30 - 40
E
10 -20
Açıklama:
Gebelik döneminde annenin protein ihtiyacı 70 - 80 kadar dır.
Soru 84
Menapoz dönemindeki bir kadının karbonhidratlardan alması gereken enerji miktarı ne kadardır?
Seçenekler
A
10 -20
B
25 - 30
C
40 - 45
D
55 - 60
E
70 - 75
Açıklama:
Menapoz dönemindeki bir kadının karbonhidratlardan alması gereken enerji miktarı 55 - 60 kadardır.
Soru 85
Bebeklerde yumurtaya kaçıncı aydan itibaren başlanmalıdır?
Seçenekler
A
6. ay
B
5. ay
C
4. ay
D
3. ay
E
2. ay
Açıklama:
Bebeklerde yumurtaya 6.aydan itibaren başlanmalıdır.
Soru 86
Okul öncesi dönem çocuklarında enerjinin % ne kadarı proteinlerden gelmelidir?
Seçenekler
A
% 8 - 10
B
% 13 - 15
C
% 16 - 18
D
% 19 - 20
E
% 22 - 25
Açıklama:
Okul öncesi dönem çocuklarında enerjinin % 13 - 15 kadarı proteinlerden gelmelidir
Soru 87
Dünya sağlık örgütü tarafından hangi yaş grubu bireyler adölösan olarak tanımlanır?
Seçenekler
A
9 - 15
B
10 - 15
C
10 - 17
D
10 - 19
E
12 - 20
Açıklama:
Dünya sağlık örgütü tarafından 10 - 19 yaş grubu bireyler adölösan olarak tanımlanır.
Soru 88
Dünya sağlık örgütü kaç yaş üzerindeki bireyleri yaşlı olarak değerlendirmektedir?
Seçenekler
A
56
B
58
C
60
D
63
E
65
Açıklama:
Dünya sağlık örgütü 65 yaş üzerindeki bireyleri yaşlı olarak değerlendirmektedir.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların beslenmesinde yapılan yanlış bir uygulamadır?
Seçenekler
A
Posa alımı azaltılmalı
B
Düşük kolestrollü besinler tüketilmeli
C
Günlük sodyum alımı azaltılmalı
D
Besin çeşitliliğine dikkat edilmeli
E
Sıvı tüketimi arttırılmalı
Açıklama:
Posa alımı azaltılmalı seçeneği yaşlıların beslenmesinde yapılan yanlış bir uygulamadır
Soru 90
Spor yapan bireylerde enerjinin % ne kadarı karbonhidratlardan gelmelidir?
Seçenekler
A
% 20 - 25
B
% 30 - 35
C
% 40 - 45
D
% 50 - 55
E
% 60 - 65
Açıklama:
Spor yapan bireylerde enerjinin % 60 - 65 kadarı karbonhidratlardan gelmelidir
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi beslenmede özel durum olarak nitelendirilemez?
Seçenekler
A
Bebeklik
B
Öğrencilik
C
Yaşlılık
D
Gebelik
E
Menopoz
Açıklama:
Yaşamın ilk yıllarından itibaren; yeni doğan ve bebeklik dönemi, çocukluk, adolesan dönem, gebelik-emziklilik, menopoz, yaşlılık, spor yapma gibi bazı enerji ve besin ögeleri gereksiniminin değiştiği durumlar özel durumlar olarak değerlendirilmektedir. Ayrıca günümüzde toplumun genelini etkileyen kronik-dejeneratif hastalıklar da beslenmede değişiklikler yapılmasını gerektiren özel durumlardandır.
Soru 92
Sağlıklı yetişkin kadınlar için gebelik süresince normal ağırlık kazanımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
4-8 kg
B
8-10 kg
C
10-14 kg
D
13-18 kg
E
15-20 kg
Açıklama:
Sağlıklı yetişkin kadınlar için gebelik süresince normal ağırlık kazanımı 10-14 kg (ortalama 1-1.5 kg/ ay) arasındadır. Sağlıklı bir gebelik için ağırlık kazanımı ve ağırlık kazanım hızı da önemlidir. Normal kilolu kişilerde gebeliğin ilk üç ayı içinde beklenen ağırlık kazancı 1-2 kg kadardır. Sonraki dönemde haftalık ağırlık kazanımı 0.5 kg kadar olmalıdır. Gebelik süresince yetersiz ağırlık kazanımı (6 kg’ın altında) düşük doğum ağırlıklı bebek dünyaya getirme riskini artırmaktadır. Gebe kadının vücudundaki değişikliklere uyum sağlaması için ağırlık kazanımı önemlidir. Bebeğin ağırlığının yanı sıra, artan kan hacmi, büyüyen göğüsler, plasenta ve amniyotik sıvı annenin ağırlık artışına katkıda bulunmaktadır.
Soru 93
- Süt
- Çay
- Meyve suyu
- Soda
Seçenekler
A
I-II
B
I-III
C
II-III
D
II-IV
E
III-IV
Açıklama:
Anne sütü veren bir kadın günde ortalama 700-800 ml süt salgılar. Bu sütün karşılığı olan enerji ve besin ögeleri gereksinimini karşılamak için emziklilik döneminde de normal gereksinmeye ek yapılmalıdır. Yeterli düzeyde anne sütü üretimi için yeterli miktarda sıvı almaya özen gösterilmelidir. Günde en az 8-12 bardak sıvı alınması yeterlidir. Emziklilik döneminde suyun yanı sıra besin değeri yüksek süt ve meyve suyu gibi içecekler tercih edilmelidir. Süt ve meyve suyu aynı zamanda diğer besin ögelerinin tüketimini de sağlayacağından, anne sütü verimliliğini de etkileyecektir. Örneğin; süt tüketimi kalsiyum, meyve suyu ise C vitamini sağlayacaktır.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi bebeklerde çiğneme hareketlerinin başladığı aydır?
Seçenekler
A
3 ay
B
6 ay
C
7 ay
D
9 ay
E
12 ay
Açıklama:
Bebeklerde çiğneme hareketlerinin başladığı ay 7. Aydır. 0-6 ay arası sadece anne sütü alır. 8-9 ay arası dişler çıkar, çiğneme gelişir, elleri ile besin kavrayabilir. 10-12 ay arası bebeğin çiğneme ve yutma yeteneği gelişir, daha iyi kavrar.
Soru 95
Aşağıdaki hangi besin ögesinin eksikliği vejeteryan diyet ile beslenen adolesanlarda görülür?
Seçenekler
A
Enerji
B
Protein
C
Vitamin
D
Karbonhidratlar
E
Demir
Açıklama:
Vejetaryen diyet ile beslenen adolesanlarda demir yetersizliği görülmektedir. Adolesan dönemde demir gereksinimi kan hacmi ve kas kitlesindeki artıştan dolayı daha fazladır. Özellikle kız adolesanlarda menstruasyon dönemi başladığı için erkek adolesanlara göre daha fazla gereksinim vardır.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda kolesterolü düşürür, kan glikozunu düzenler, konstipasyonu önler, kolon kanseri oluşum riskini azaltır?
Seçenekler
A
Kalsiyum
B
Posa
C
Sıvı
D
Protein
E
Yağ
Açıklama:
Yaşlılarda posa kolesterolü düşürür, kan glikozunu düzenler, konstipasyonu önler ve kolon kanseri oluşum riskini azaltır. Koruyucu ve tedavi edici etkileri vardır.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi tüm sporcular için gerekli olmayan fakat bir saatten fazla egzersiz yapan sporcular için önemlidir?
Seçenekler
A
Sporcu içecekleri
B
Vitaminler
C
Yağ
D
Protein
E
Mineraller
Açıklama:
Sporcu içecekleri, tüm sporcular için gerekli değildir. Fakat bir saatten fazla egzersiz yapan sporcular için önemlidir. Bu nedenle uzun mesafe koşucuları, bisikletçiler, ve diğer dayanıklılık sporu yapanlarda performansa etkisi olabilir. Sporcu içecekleri karbonhidrat içermesi sayesinde çalışan kaslara enerji desteği sağladığından dayanıklılık sporlarında önemlidir. Ayrıca elektrolit içeriği terle kaybedilen sodyum ve diğer elektrolitlerin yerine konmasında yardımcı olur.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi şişmanlığın etiyolojik olarak sınıflandırılmasına bir örnektir?
Seçenekler
A
Endojen (doğuştan)
B
Jinoid (armut tipi)
C
Hiperplastik (yağ hücresinin sayısı fazla)
D
Android (elma tipi)
E
Hipertrofik (yağ hücresinin hacmi büyük)
Açıklama:
Şişmanlık anatomik, etiyolojik ve fizyolojik olarak da sınıflandırılabilir. Etiyolojik olarak, eksojen (aşırı beslenmeden) ve endojen (doğuştan), anatomik olarak; yağ dağılımına göre (android-elma tipi, jinoid-armut tipi), fizyolojik olarak ise, hipertrofik (yağ hücresinin hacmi büyük) ve hiperplastik (yağ hücresinin sayısı fazla) şeklinde sınıflandırılmaktadır.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi kanserli hastalara önerilen beslenme şeklidir?
Seçenekler
A
Önerilen besinlerin önerilen öğün düzeninde alınması gereklidir.
B
Besin çeşitliliğini sağlamaya dikkat edilmelidir. Sofrada tuz kullanılmamalıdır.
C
Tekli doymamış yağ asitlerinin ve posa içeriği yüksek besinlerin tüketimi artırılmalıdır.
D
Zarar gören hücrelerin yenilenmesi için daha çok protein ve demir içerikli besinler tüketilmelidir.
E
Magnezyum açısından zengin olan badem, fındık, ceviz gibi yağlı tohumlarını yeterli miktarlarda almalıdırlar.
Açıklama:
Kanserli hastalara önerilen zarar gören hücrelerin yenilenmesi için daha çok protein ve demir içerikli besinler tüketmeleridir. Diyabet hastaları için önerilen besinlerin önerilen öğün düzeninde alınması önemlidir. Magnezyumun kan basıncının düzenlenmesi üzerinde etkisi olduğu için Hipertansiyon hastaları magnezyum açısından zengin olan badem, fındık, ceviz gibi yağlı tohumlarını yeterli miktarlarda almalıdırlar. Ayrıca besin çeşitliliğini sağlamaya dikkat etmelidirler. Sofrada tuz kullanmamalıdırlar. Kalp damar hastaları ise tekli doymamış yağ asitlerinin ve posa içeriği yüksek besinlerin tüketimi artırılmalıdırlar.
Soru 100
Normal kilolu kişilerde gebeliğin ilk üç ayı içinde beklenen ağırlık kazancı kaç kilogramdır?
Seçenekler
A
0-1 kilogram
B
1-2 kilogram
C
2-3 kilogram
D
3-4 kilogram
E
4-5 kilogram
Açıklama:
Sağlıklı bir gebelik için ağırlık kazanımı ve ağırlık kazanım hızı da önemlidir. Normal kilolu kişilerde gebeliğin ilk üç ayı içinde beklenen ağırlık kazancı 1-2 kg kadardır.
Soru 101
Sağlıklı yetişkin kadınlar için gebelik süresince normal ağırlık kazanımı kaç kilogram arasındadır?
Seçenekler
A
5-8 kilogram
B
9-12 kilogram
C
10-14 kilogram
D
12-16 kilogram
E
15-20 kilogram
Açıklama:
Sağlıklı yetişkin kadınlar için gebelik süresince normal ağırlık kazanımı 10-14 kg (ortalama 1-1.5 kg/ ay) arasındadır.
Soru 102
İlk 3 aydan sonra, sağlıklı bir bebeğin gelişimi için günlük en az kaç kalori fazladan alınması gerekmektedir?
Seçenekler
A
250
B
300
C
350
D
400
E
450
Açıklama:
İlk 3 aydan sonra, sağlıklı bir bebeğin gelişimi için günlük 300 kalori civarında fazladan enerji alınmalıdır. Gebelik öncesi ağırlığa göre eklemeler yapılır. Buna göre; gebelik öncesi ağırlık normalse, ilk üç ay normal gereksinime 150 kalori, 4-9 aylarda ise 300 kalori kadar ek yapmak uygun olur.
Soru 103
Gelişen bir bebeğin vücut hücreleri, anne vücudundaki değişiklikler ve özellikle de plasenta için proteine gereksinim vardır. bu nedenle annenin kendi kilosuna oranla her bir kilograma karşılık kaç gram protein alması gerekmektedir?
Seçenekler
A
1 gram
B
1.1 gram
C
1.2 gram
D
1.3 gram
E
1.4 gram
Açıklama:
Gelişen bir bebeğin vücut hücreleri, anne vücudundaki değişiklikler ve özellikle de plasenta için proteine gereksinim vardır. Anne karnındaki bebeğin büyümesi, ortalama 950 g kadar protein birikmesi demektir. Dolayısıyla günlük 20 gram proteine gebelikte fazladan gereksinim duyulur (ya da 1.2 g/kg). Gebe olmayan kadınlar için önerilen protein 50-60 gram iken, gebelik döneminde 70-80 grama çıkmaktadır.
Soru 104
I. Emziklilik döneminde zayıflama diyeti yapılmamalıdır.
II. Emziklilik döneminde alkol ve sigara kullanılmamalıdır.
III. Soğan, sarımsak, brokoli, kabak, karnabahar, acı baharatlar ya da kuru baklagiller, anne sütünün tadını değiştirebilir.
Emziklilik dönemi ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
II. Emziklilik döneminde alkol ve sigara kullanılmamalıdır.
III. Soğan, sarımsak, brokoli, kabak, karnabahar, acı baharatlar ya da kuru baklagiller, anne sütünün tadını değiştirebilir.
Emziklilik dönemi ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Emziklilik döneminde zayıflama diyeti yapılmamalıdır. Bu dönemde enerji alımı günlük 1800 kalorinin altına düşerse, vücut için gerekli olan besin ögeleri yeterli düzeyde alınamamaktadır. Özellikle emziklilik döneminin başında düşük kalorili bir diyet uygulaması süt yapımını azaltmakta ve sütün besin değerini olumsuz etkilemektedir. Emziklilik döneminde alkol ve sigara kullanılmamalıdır. Soğan, sarımsak, brokoli, kabak, karnabahar, acı baharatlar ya da kuru baklagiller, anne sütünün tadını değiştirebilir. Bu durum bazı bebeklerde huzursuzluk (gaz oluşturması, emmeyi reddetme gibi) yaratabileceğinden bu tür besinler dikkatle tüketilmelidir.
Soru 105
I. Allerjiye karşı koruyucudur ve bebeği pişikten korur.
II. Bebeğin ruhsal, bedensel ve zihinsel gelişimine yardımcı olur.
III. Ucuzdur, hazırlama sorunu gerektirmez.
Anne sütünün faydaları ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
II. Bebeğin ruhsal, bedensel ve zihinsel gelişimine yardımcı olur.
III. Ucuzdur, hazırlama sorunu gerektirmez.
Anne sütünün faydaları ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Anne Sütünün Faydaları
• Her zaman sterildir, ısı derecesi idealdir.
• Besin ögesi bileşimi bebeğin gereksinmelerine uygundur.
• Koruyucu etmenler içerir (sindirime yardımcı aktif enzimler, enfeksiyonu önleyen
ögeler, hormonlar ve büyümeyi sağlayan ögeler gibi).
• Anne sütü alan bebeklerde solunum yolu ve mide-barsak enfeksiyonları daha az görülür.
• Anne sütü çene ve diş gelişimini sağlar.
• Bazı kronik hastalıkların oluşma riskini azaltır (tip I diyabet, çölyak hastalığı, obezite, koroner kalp hastalığı gibi).
• Allerjiye karşı koruyucudur ve bebeği pişikten korur.
• Bebeğin ruhsal, bedensel ve zihinsel gelişimine yardımcı olur.
• Ucuzdur, hazırlama sorunu gerektirmez.
• Anne ve bebeği arasındaki duygusal bağı güçlendirerek sevgi dolu bir ilişkiyi kolaylaştırır.
• Annenin sağlığını korur. Emziren annelerde göğüs kanseri, yumurtalık kanseri, kemik erimesi ve kansızlık (anemi) oluşumu azalır. Anne sütü uterusun eski haline dönmesine yardımcı olur, anneyi aşırı kan kaybından korur.
• Her zaman sterildir, ısı derecesi idealdir.
• Besin ögesi bileşimi bebeğin gereksinmelerine uygundur.
• Koruyucu etmenler içerir (sindirime yardımcı aktif enzimler, enfeksiyonu önleyen
ögeler, hormonlar ve büyümeyi sağlayan ögeler gibi).
• Anne sütü alan bebeklerde solunum yolu ve mide-barsak enfeksiyonları daha az görülür.
• Anne sütü çene ve diş gelişimini sağlar.
• Bazı kronik hastalıkların oluşma riskini azaltır (tip I diyabet, çölyak hastalığı, obezite, koroner kalp hastalığı gibi).
• Allerjiye karşı koruyucudur ve bebeği pişikten korur.
• Bebeğin ruhsal, bedensel ve zihinsel gelişimine yardımcı olur.
• Ucuzdur, hazırlama sorunu gerektirmez.
• Anne ve bebeği arasındaki duygusal bağı güçlendirerek sevgi dolu bir ilişkiyi kolaylaştırır.
• Annenin sağlığını korur. Emziren annelerde göğüs kanseri, yumurtalık kanseri, kemik erimesi ve kansızlık (anemi) oluşumu azalır. Anne sütü uterusun eski haline dönmesine yardımcı olur, anneyi aşırı kan kaybından korur.
Soru 106
I. Yeni besin çocuk açken verilir.
II. Karışım olarak değil sade besin verilmelidir.
III. Çocuk bir besine alıştıktan 3-4 gün sonra yeni besin denenir.
Yukarıdakilerden hangileri Tamamlayıcı Besinler Verilirken Dikkat Edilmesi Gerekenler arasındadır?
II. Karışım olarak değil sade besin verilmelidir.
III. Çocuk bir besine alıştıktan 3-4 gün sonra yeni besin denenir.
Yukarıdakilerden hangileri Tamamlayıcı Besinler Verilirken Dikkat Edilmesi Gerekenler arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Tamamlayıcı Besinler Verilirken Dikkat Edilmesi Gerekenler
• Gelişimi normal ve sadece anne sütü alan bebeklerde, altı aydan önce tamamlayıcı besinlere başlanmamalıdır
• Besinler çocuğa teker, teker başlanmalıdır.
• Her yeni besin alışana kadar az miktarda verilir. Çocukta herhangi bir olumsuzluk görülmezse miktarı arttırılır.
• Yeni besin çocuk açken verilir.
• Karışım olarak değil sade besin verilmelidir.
• Çocuk bir besine alıştıktan 3-4 gün sonra yeni besin denenir.
• Çocuk bir besini aldıktan sonra allerji gelişirse besin hemen kesilir, 15-20 gün sonra tekrar denenir.
• Sebze, meyve, pirinç, mercimek vb. gibi besinleriyice yıkandıktan sonra hazırlanmalıdır.
• Besinlerin kıvamı, süt çocuğunun gereksinimine ve motor gelişimine uygun olarak, bebek büyüdükçe dereceli olarak artırılmalıdır.
• Gelişimi normal ve sadece anne sütü alan bebeklerde, altı aydan önce tamamlayıcı besinlere başlanmamalıdır
• Besinler çocuğa teker, teker başlanmalıdır.
• Her yeni besin alışana kadar az miktarda verilir. Çocukta herhangi bir olumsuzluk görülmezse miktarı arttırılır.
• Yeni besin çocuk açken verilir.
• Karışım olarak değil sade besin verilmelidir.
• Çocuk bir besine alıştıktan 3-4 gün sonra yeni besin denenir.
• Çocuk bir besini aldıktan sonra allerji gelişirse besin hemen kesilir, 15-20 gün sonra tekrar denenir.
• Sebze, meyve, pirinç, mercimek vb. gibi besinleriyice yıkandıktan sonra hazırlanmalıdır.
• Besinlerin kıvamı, süt çocuğunun gereksinimine ve motor gelişimine uygun olarak, bebek büyüdükçe dereceli olarak artırılmalıdır.
Soru 107
Gerekli durumlarda kaçıncı aydan sonra bebeğe inek sütü verilmeye başlanabilir?
Seçenekler
A
4
B
5
C
6
D
7
E
8
Açıklama:
Anne sütü miktarı yeterli düzeyde ise 6. aydan sonra, bebeklere ayrıca inek sütü vermeye gerek yoktur. Anne sütünün azaldığı durumlarda ya da ticari mamaların alınamadığı durumlarda ailenin ekonomik durumu göz önüne alınarak 6. aydan itibaren diğer besinlerle birlikte inek sütü verilebilir.
Soru 108
I. Çocuğun yemeğini yemesi için yeterli zaman verilmeli, ancak süre yarım saatten fazla olmamalıdır.
II. Yiyecekler çocukların kolay tüketeceği şekilde hazırlanmalıdır.
III. Kendi yaşıtları ile grup halinde yemek yemek, özellikle yemek seçen çocukları farklı tatları denemek konusunda cesaretlendirebilir.
Yukarıdakilerden hangileri Çocuklara Doğru Beslenme Alışkanlığı Kazandırmak İçin Uygun Yaklaşımlar arasındadır?
II. Yiyecekler çocukların kolay tüketeceği şekilde hazırlanmalıdır.
III. Kendi yaşıtları ile grup halinde yemek yemek, özellikle yemek seçen çocukları farklı tatları denemek konusunda cesaretlendirebilir.
Yukarıdakilerden hangileri Çocuklara Doğru Beslenme Alışkanlığı Kazandırmak İçin Uygun Yaklaşımlar arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yemek porsiyonları anne-babanın ölçüsüne göre değil, çocuğun kendi gereksinimlerine ve yaşına uygun olarak hazırlanmalıdır. Çocuk gerekenden fazla yemeye zorlanmamalıdır.
• Çocuğun yemeğini yemesi için yeterli zaman verilmeli, ancak süre yarım saatten fazla olmamalıdır.
• Çocuklar dönem dönem bir yiyeceğe aşırı düşkünlük gösterirken, bir diğerini reddedebilir. Bunun geçici bir süreç olduğu bilinmeli ve bir süre sonra çocuğun hiç yemediği yiyecek farklı bir şekilde sunularak tekrar denenmelidir.
• Yiyecekler çocukların kolay tüketeceği şekilde hazırlanmalıdır.
• Kendi yaşıtları ile grup halinde yemek yemek, özellikle yemek seçen çocukları farklı tatları denemek konusunda cesaretlendirebilir.
• Çocuklar bazı besin gruplarını yemeği reddedebilir. Örneğin süt içmek istemeyen bir çocuğa süt, bir başka şekilde sunulabilir (yoğurt, sütlü bir tatlı, peynir, meyveli süt vs..). Yine sebze yemeyen bir çocuk için sebze, köftenin içinde, böreğin ya da makarnanın içinde onun için daha eğlenceli bir hale getirilerek verilebilir.
• Et yemek istemeyen bir çocuğun alması gereken protein, yumurta ya da kuru baklagiller verilerek desteklenebilir.
• Ekmek yemek istemiyorsa, makarna, patates, bulgur gibi diğer tahıllı gıdalarla alması gereken kalori desteklenebilir.
• Çocuğun besin seçimindeki öncelikleri dikkate alınarak farklı tat, farklı renk ve çeşitlilikte besinler hazırlanmalıdır.
• Çocuğun yemeğini yemesi için yeterli zaman verilmeli, ancak süre yarım saatten fazla olmamalıdır.
• Çocuklar dönem dönem bir yiyeceğe aşırı düşkünlük gösterirken, bir diğerini reddedebilir. Bunun geçici bir süreç olduğu bilinmeli ve bir süre sonra çocuğun hiç yemediği yiyecek farklı bir şekilde sunularak tekrar denenmelidir.
• Yiyecekler çocukların kolay tüketeceği şekilde hazırlanmalıdır.
• Kendi yaşıtları ile grup halinde yemek yemek, özellikle yemek seçen çocukları farklı tatları denemek konusunda cesaretlendirebilir.
• Çocuklar bazı besin gruplarını yemeği reddedebilir. Örneğin süt içmek istemeyen bir çocuğa süt, bir başka şekilde sunulabilir (yoğurt, sütlü bir tatlı, peynir, meyveli süt vs..). Yine sebze yemeyen bir çocuk için sebze, köftenin içinde, böreğin ya da makarnanın içinde onun için daha eğlenceli bir hale getirilerek verilebilir.
• Et yemek istemeyen bir çocuğun alması gereken protein, yumurta ya da kuru baklagiller verilerek desteklenebilir.
• Ekmek yemek istemiyorsa, makarna, patates, bulgur gibi diğer tahıllı gıdalarla alması gereken kalori desteklenebilir.
• Çocuğun besin seçimindeki öncelikleri dikkate alınarak farklı tat, farklı renk ve çeşitlilikte besinler hazırlanmalıdır.
Soru 109
I. Arkadaşlarıyla geçirdiği zamanda bir spor faaliyeti yapmasını önerin
II. Bir spor kursuna yazılmasını sağlayın
III. Okul takımında yer alması için cesaretlendirin
Adolesanlarda Fiziksel Aktiviteyi Artırma için neler önerilebilir?
II. Bir spor kursuna yazılmasını sağlayın
III. Okul takımında yer alması için cesaretlendirin
Adolesanlarda Fiziksel Aktiviteyi Artırma için neler önerilebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Adolesanda Fiziksel Aktiviteyi Artırma Önerileri
• Arkadaşlarıyla geçirdiği zamanda bir spor faaliyeti yapmasını önerin,
• Bir spor kursuna yazılmasını sağlayın,
• Okul takımında yer alması için cesaretlendirin,
• Mümkünse okul, dersane vb. gibi yerlere araçla değil, yürüyerek gitmesini teşvik edin.
• Arkadaşlarıyla geçirdiği zamanda bir spor faaliyeti yapmasını önerin,
• Bir spor kursuna yazılmasını sağlayın,
• Okul takımında yer alması için cesaretlendirin,
• Mümkünse okul, dersane vb. gibi yerlere araçla değil, yürüyerek gitmesini teşvik edin.
Soru 110
Gebelik süresince kaç kg'ın altında ağırlık kazanımı olursa düşük doğum ağırlıklı bebek dünyaya getirme riskini artırmaktadır?
Seçenekler
A
6 kg
B
8 kg
C
10 kg
D
12 kg
E
14 kg
Açıklama:
Gebelikte Ağırlık Kazanımı
Sağlıklı bir gebelik için ağırlık kazanımı ve ağırlık kazanım hızı da önemlidir. Normal kilolu kişilerde gebeliğin ilk üç ayı içinde beklenen ağırlık kazancı 1-2 kg kadardır. Sonraki dönemde haftalık ağırlık kazanımı 0.5 kg kadar olmalıdır. Gebelik süresince yetersiz ağırlık kazanımı (6 kg’ın altında) düşük doğum ağırlıklı bebek dünyaya getirme riskini artırmaktadır.
Sağlıklı bir gebelik için ağırlık kazanımı ve ağırlık kazanım hızı da önemlidir. Normal kilolu kişilerde gebeliğin ilk üç ayı içinde beklenen ağırlık kazancı 1-2 kg kadardır. Sonraki dönemde haftalık ağırlık kazanımı 0.5 kg kadar olmalıdır. Gebelik süresince yetersiz ağırlık kazanımı (6 kg’ın altında) düşük doğum ağırlıklı bebek dünyaya getirme riskini artırmaktadır.
Soru 111
Gebelikte bebeğin depo ettiği kalsiyumu karşılamak için kaç mg kadar kalsiyum ek olarak alınmalıdır?
Seçenekler
A
100 mg
B
200 mg
C
300 mg
D
400 mg
E
500 mg
Açıklama:
Kalsiyum: Bebek ortalama 30 g kalsiyum depo etmektedir. Bunu karşılamak için günde 500 mg kadar kalsiyum ek olarak alınmalıdır.
Soru 112
Emziklilik döneminde beslenmenin önemi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Anne sütü veren bir kadın günde ortalama 700-800 ml süt salgılar.
B
Yeterli düzeyde anne sütü üretimi için günde 5-6 bardak sıvı alımı yeterlidir.
C
Emziklilik döneminde suyun yanı sıra besin değeri yüksek süt ve meyve suyu gibi içecekler tercih edilmelidir.
D
Emziklilik döneminde zayıflama diyeti yapılmamalıdır.
E
Soğan, sarımsak, brokoli, kabak, karnabahar, acı baharatlar ya da kuru baklagiller, anne sütünün tadını değiştirebilir.
Açıklama:
Anne sütü veren bir kadın günde ortalama 700-800 ml süt salgılar. Bu sütün karşılığı olan enerji ve besin ögeleri gereksinimini karşılamak için emziklilik döneminde de normal gereksinmeye ek yapılmalıdır. Yeterli düzeyde anne sütü üretimi için yeterli miktarda sıvı almaya özen gösterilmelidir. Günde en az 8-12 bardak sıvı alınması yeterlidir. Emziklilik döneminde suyun yanı sıra besin değeri yüksek süt ve meyve suyu gibi içecekler tercih edilmelidir. Süt ve meyve suyu aynı zamanda diğer besin ögelerinin tüketimini de sağlayacağından, anne sütü verimliliğini de etkileyecektir. Örneğin; süt tüketimi kalsiyum, meyve suyu ise C vitamini sağlayacaktır. Emziklilik döneminde zayıflama diyeti yapılmamalıdır. Bu dönemde enerji alımı günlük 1800 kalorinin altına düşerse, vücut için gerekli olan besin ögeleri yeterli düzeyde alınamamaktadır. Özellikle emziklilik döneminin başında düşük kalorili bir diyet uygulaması süt yapımını azaltmakta ve sütün besin değerini olumsuz etkilemektedir. Emziklilik döneminde alkol ve sigara kullanılmamalıdır. Soğan, sarımsak, brokoli, kabak, karnabahar, acı baharatlar ya da kuru baklagiller, anne sütünün tadını değiştirebilir. Bu durum
bazı bebeklerde huzursuzluk (gaz oluşturması, emmeyi reddetme gibi) yaratabileceğinden bu tür besinler dikkatle tüketilmelidir.
bazı bebeklerde huzursuzluk (gaz oluşturması, emmeyi reddetme gibi) yaratabileceğinden bu tür besinler dikkatle tüketilmelidir.
Soru 113
Aşağıdaki besinlerden hangisi bazı bebeklerde huzursuzluk (gaz oluşturması, emmeyi reddetme gibi) yaratabileceğinden dikkatle tüketilmelidir?
Seçenekler
A
Yoğurt
B
Tavuk
C
Ekmek
D
Brokoli
E
Yumurta
Açıklama:
Soğan, sarımsak, brokoli, kabak, karnabahar, acı baharatlar ya da kuru baklagiller, anne sütünün tadını değiştirebilir. Bu durum bazı bebeklerde huzursuzluk (gaz oluşturması, emmeyi reddetme gibi) yaratabileceğinden
bu tür besinler dikkatle tüketilmelidir.
bu tür besinler dikkatle tüketilmelidir.
Soru 114
Menapoz döneminde hangi besin ögesine gereksinim artar?
Seçenekler
A
Demir
B
Çinko
C
Kalsiyum
D
Kafein
E
Yağlar
Açıklama:
Menopoz döneminde bazı besin ögelerine gereksinim azalırken (örneğin demir), bazılarında (örneğin kalsiyum) artış olmaktadır. Genelde sebzeler, meyveler, tam tahıllar ve kalsiyumdan zengin; enerji, kafein ve yağdan fakir bir beslenmenin gerekliliği kabul edilmektedir.
Soru 115
Menapoz döneminde aşağıdaki besinlerden hangisinin tüketimi azaltılmalıdır?
Seçenekler
A
Bal
B
Patates
C
Tahıl
D
Süt
E
Pekmez
Açıklama:
Menopoz döneminde bazı besin ögelerine gereksinim azalırken (örneğin demir), bazılarında (örneğin kalsiyum) artış olmaktadır. Genelde sebzeler, meyveler, tam tahıllar ve kalsiyumdan zengin; enerji, kafein ve yağdan fakir bir beslenmenin gerekliliği kabul edilmektedir. Diyetin mineral ve vitamin içeriği de yeterli olmalıdır. Bir kadın menopoz öncesinde fazla kilolu olmasa bile, menopoz döneminde hormon düzeylerindeki değişim ve metabolik hızın azalması nedeniyle ağırlık artışı olmaktadır. Hormonal değişim, vücut yağ dağılımını etkiler, karın bölgesinde daha çok yağ toplanır. Bu durum kalp-damar hastalıkları, yüksek kolesterol düzeyleri ve insülin direnci ile ilişkilidir. Diyetin enerjisi önemlidir. Karbonhidratlardan gelen enerji %55-60 olmalıdır. Basit şeker tüketimi azaltılmalıdır. Basit şekerlerin (çay şekeri, reçel, bal vb.) yerine kompleks karbonhidratlardan (tahıllar, kurubaklagiller, patates vb.) zengin besinler tercih edilmelidir.
Kemik kaybı yaşlanmanın bir parçasıdır. Menopozda östrojen düzeyinin azalması ile kadınların kemik kaybı hızlanır. Bu nedenle kalsiyum gereksinmesi artar. Kalsiyum alımını arttırmak kemik kaybının yavaşlamasına yardım eder. Kalsiyumun en iyi kaynakları süt ve süt türevleridir (yoğurt, peynir, çökelek vb). Yeşil yapraklı sebzeler, kurubaklagiller ve pekmez de kalsiyumdan zengindir. Besinlerle günlük D vitamini gereksinmesi karşılanamadığından, günde 15-30 dakika güneşlenme yararlı olacaktır. Gerekli olan durumlarda doktor tavsiyesine göre kalsiyum ile birlikte D vitamini desteği alınabilir.
Kemik kaybı yaşlanmanın bir parçasıdır. Menopozda östrojen düzeyinin azalması ile kadınların kemik kaybı hızlanır. Bu nedenle kalsiyum gereksinmesi artar. Kalsiyum alımını arttırmak kemik kaybının yavaşlamasına yardım eder. Kalsiyumun en iyi kaynakları süt ve süt türevleridir (yoğurt, peynir, çökelek vb). Yeşil yapraklı sebzeler, kurubaklagiller ve pekmez de kalsiyumdan zengindir. Besinlerle günlük D vitamini gereksinmesi karşılanamadığından, günde 15-30 dakika güneşlenme yararlı olacaktır. Gerekli olan durumlarda doktor tavsiyesine göre kalsiyum ile birlikte D vitamini desteği alınabilir.
Soru 116
Anne sütü bebekler için ilk kaç ay tek temel besindir?
Seçenekler
A
6 ay
B
7 ay
C
8 ay
D
9 ay
E
12 ay
Açıklama:
Bebek doğduğunda ağzı ilk 4 ay sadece emme ve yutma işlevini yapmaktadır. Besini çiğneme ya da ağzında çevirme yeteneği gelişmemiştir. İlk dört ayda emme ile yutulan besinler doğrudan mideye gelir. Bu nedenle bebeğe verilecek besinlerin sıvı kıvamda olması gereklidir. Anne sütü bebekler için ilk 6 ay tek temel besindir. Kolayca yutulduğu gibi çocuğun büyüme ve gelişmesini sağlayan enerji, protein, vitamin ve mineralleri de içerir.
Soru 117
Aşağıdaki tamamlayıcı besinlerden hangisi sindirim sistemi gelişmiş ve anne sütü alamayan bir bebeğe 3. aydan itibaren verilebilir?
Seçenekler
A
Meyve püresi
B
Sebze püresi
C
Çorbalar
D
Sulandırılmış yoğurt
E
Yumurta sarısı
Açıklama:
Çocuğun bulunduğu ay ve sindirim sistemi özellikleri ve gereksinimlerine uygun olarak tamamlayıcı besinler başlanır.
Meyve suyu, ezme, püre: Anne sütü alamayan bebeklere 2. ay sonunda meyve suları verilir. Anne sütü almaya devam ediliyorsa meyve püresi anne sütü verildikten 2 saat sonra verilmelidir. Tek başına anne sütü yeterli olduğunda meyve püresine 6. ayda başlanabilir.
Yoğurt: Anne sütü alamayan ya da anne sütü yetersiz olan bebeklere, saklama koşulları da iyi olmadığında yoğurt sulandırılarak 3. aydan itibaren verilebilir.
Sebze püresi: Altıncı aydan itibaren verilebilir.
Çorbalar: Karışık sebze çorbaları, tarhana, yoğurtlu yayla çorbası ve kırmızı mercimek çorbası 6. aydan itibaren verilebilir.
Yumurta: Önce sarısı ve altıncı ayda başlanır. İyi haşlanmış yumurtanın sarısı 8 parçaya bölünür. İlk gün 1/8 olacak şekilde, 2-3 gün ara ile ¼, ½, gibi arttırılarak verilir. Beyazı 9 uncu aydan sonra denenir, allerjik reaksiyon olup olmadığı yönünden izlenmesi gerekir. Sorun yoksa devam edilir.
Meyve suyu, ezme, püre: Anne sütü alamayan bebeklere 2. ay sonunda meyve suları verilir. Anne sütü almaya devam ediliyorsa meyve püresi anne sütü verildikten 2 saat sonra verilmelidir. Tek başına anne sütü yeterli olduğunda meyve püresine 6. ayda başlanabilir.
Yoğurt: Anne sütü alamayan ya da anne sütü yetersiz olan bebeklere, saklama koşulları da iyi olmadığında yoğurt sulandırılarak 3. aydan itibaren verilebilir.
Sebze püresi: Altıncı aydan itibaren verilebilir.
Çorbalar: Karışık sebze çorbaları, tarhana, yoğurtlu yayla çorbası ve kırmızı mercimek çorbası 6. aydan itibaren verilebilir.
Yumurta: Önce sarısı ve altıncı ayda başlanır. İyi haşlanmış yumurtanın sarısı 8 parçaya bölünür. İlk gün 1/8 olacak şekilde, 2-3 gün ara ile ¼, ½, gibi arttırılarak verilir. Beyazı 9 uncu aydan sonra denenir, allerjik reaksiyon olup olmadığı yönünden izlenmesi gerekir. Sorun yoksa devam edilir.
Soru 118
Çocukların günlük toplam enerjilerinin yüzde kaçı proteinden gelmelidir?
Seçenekler
A
%50-60
B
%40-45
C
%20-23
D
%13-15
E
%5-9
Açıklama:
Okul öncesi dönem çocuklarının günlük protein gereksiniminin yarıdan fazlası et, süt, yumurta gibi iyi kalite proteinden sağlanmalıdır. Günlük beslenme planı içinde yüksek kaliteli proteinlerden bir yumurta, 500 ml süt ya da yoğurt, 1 köfte kadar et ya da bir porsiyon kurubaklagil yer alıyorsa protein alımı yeterlidir. Bu yaş grubu çocuklarda günlük protein gereksinimi 1-2 g/kg/gün kadardır. Günlük toplam enerjinin %13-15’i proteinden gelmelidir. Vücudun oksijenlenme, mikroplarla savaşma, dokuları besleme gibi yaşamsal pek çok işlevi özel proteinler aracılığı ile gerçekleşebilir. Bu özel proteinlerin oluşturulması için de besinlerle yeterli protein almak gerekir. Bu dönemde toplam enerjinin %50-60’ı
karbonhidratlardan sağlanmalıdır. Ancak basit karbonhidratlar (şeker, bisküvi, çikolata vb) yerine kompleks karbonhidratların tüketilmesi önemlidir. Aşırı şeker alımı iştahsızlık ve diş çürüklerine neden olabilir.
karbonhidratlardan sağlanmalıdır. Ancak basit karbonhidratlar (şeker, bisküvi, çikolata vb) yerine kompleks karbonhidratların tüketilmesi önemlidir. Aşırı şeker alımı iştahsızlık ve diş çürüklerine neden olabilir.
Soru 119
Vejetaryen diyet ile beslenen adolesanlarda aşağıdakilerden hangisinin yetersizliği görülmektedir?
Seçenekler
A
Kalsiyum
B
Demir
C
Fosfor
D
Çinko
E
Vitamin
Açıklama:
Demir ve çinko: Adolesan dönemde demir gereksinimi kan hacmi ve kas kitlesindeki artıştan dolayı daha fazladır. Özellikle kız adolesanlarda menstruasyon dönemi başladığı için erkek adolesanlara göre daha fazla gereksinim vardır. Vejetaryen diyet ile beslenen adolesanlarda demir yetersizliği görülmektedir. Çinkonun birçok enzim sistemi içerisinde yer aldığı bilinmektedir, çinko özellikle adolesan dönem için çok büyük bir önem taşımaktadır. Çalışmalar
çinko eksikliğine bağlı olarak gözlenen en erken belirtinin büyüme hızındaki azalma olduğunu göstermiştir. Bu nedenle adolesanların yeterli çinko aldığından emin olunmalıdır. Büyüme atağı sırasında erkek adolesanlarda vücutta tutulan çinko miktarı yaklaşık 400 mcg kadardır. Kızlarda ise büyüme hızının erkeklerden yavaş olması nedeniyle bu miktar daha azdır.
çinko eksikliğine bağlı olarak gözlenen en erken belirtinin büyüme hızındaki azalma olduğunu göstermiştir. Bu nedenle adolesanların yeterli çinko aldığından emin olunmalıdır. Büyüme atağı sırasında erkek adolesanlarda vücutta tutulan çinko miktarı yaklaşık 400 mcg kadardır. Kızlarda ise büyüme hızının erkeklerden yavaş olması nedeniyle bu miktar daha azdır.
Soru 120
Özellikle kız adolesanlarda menstruasyon dönemi başladığı için erkek adolesanlara göre aşağıdakilerden hangisine daha fazla gereksinim duyulur?
Seçenekler
A
Protein
B
Kalsiyum
C
Demir
D
Fosfor
E
Vitamin
Açıklama:
Demir ve çinko: Adolesan dönemde demir gereksinimi kan hacmi ve kas kitlesindeki artıştan dolayı daha fazladır. Özellikle kız adolesanlarda menstruasyon dönemi başladığı için erkek adolesanlara göre daha fazla gereksinim vardır. Vejetaryen diyet ile beslenen adolesanlarda demir yetersizliği görülmektedir. Çinkonun birçok enzim sistemi içerisinde yer aldığı bilinmektedir, çinko özellikle adolesan dönem için çok büyük bir önem taşımaktadır. Çalışmalar
çinko eksikliğine bağlı olarak gözlenen en erken belirtinin büyüme hızındaki azalma olduğunu göstermiştir. Bu nedenle adolesanların yeterli çinko aldığından emin olunmalıdır. Büyüme atağı sırasında erkek adolesanlarda vücutta tutulan çinko miktarı yaklaşık 400 mcg kadardır. Kızlarda ise büyüme hızının erkeklerden yavaş olması nedeniyle bu miktar daha azdır.
çinko eksikliğine bağlı olarak gözlenen en erken belirtinin büyüme hızındaki azalma olduğunu göstermiştir. Bu nedenle adolesanların yeterli çinko aldığından emin olunmalıdır. Büyüme atağı sırasında erkek adolesanlarda vücutta tutulan çinko miktarı yaklaşık 400 mcg kadardır. Kızlarda ise büyüme hızının erkeklerden yavaş olması nedeniyle bu miktar daha azdır.
Soru 121
Aşağıdakilerden hangisinin eksikliğine bağlı olarak gözlenen en erken belirti büyüme hızındaki azalmadır?
Seçenekler
A
Kalsiyum
B
Çinko
C
Vitamin
D
Demir
E
Fosfor
Açıklama:
Çinkonun birçok enzim sistemi içerisinde yer aldığı bilinmektedir, çinko özellikle adolesan dönem için çok büyük bir önem taşımaktadır. Çalışmalar çinko eksikliğine bağlı olarak gözlenen en erken belirtinin büyüme hızındaki azalma olduğunu göstermiştir. Bu nedenle adolesanların yeterli çinko aldığından emin olunmalıdır. Büyüme atağı sırasında erkek adolesanlarda vücutta tutulan çinko miktarı yaklaşık 400 mcg kadardır. Kızlarda ise büyüme hızının erkeklerden yavaş olması nedeniyle bu miktar daha azdır.
Soru 122
6.ayda bebeklere aşağıdaki besinlerden hangisi verilebilir?
Seçenekler
A
Et
B
Bitkisel yağ
C
Tam yumurta sarısı
D
Pekmez
E
Tahıl-kırmızı mercimek
Açıklama:
6. ayda bebek kaşıkla yemeyi öğrenir. Dudaklarını kapatır.
Anne sütüne devam edilir. Yoğurt, Meyve suyu, sebze suyu ve püresi, Pekmez,
Şekersiz muhallebi (süt+pirinç unu), Yumurta sarısı (1/4 oranında),
(Besinlerin hazırlanmasında inek sütü küçük miktarlarda kullanılabilir)
Anne sütüne devam edilir. Yoğurt, Meyve suyu, sebze suyu ve püresi, Pekmez,
Şekersiz muhallebi (süt+pirinç unu), Yumurta sarısı (1/4 oranında),
(Besinlerin hazırlanmasında inek sütü küçük miktarlarda kullanılabilir)
Soru 123
Menopoz döneminde aşağıdaki besinlerden hangisinin tüketimi önerilir?
Seçenekler
A
Turşu
B
Zeytin
C
Salamura yaprak
D
Reçel
E
Pekmez
Açıklama:
Kemik kaybı yaşlanmanın bir parçasıdır. Menopozda östrojen düzeyinin azalması ile kadınların kemik kaybı hızlanır. Bu nedenle kalsiyum gereksinmesi artar. Kalsiyum alımını arttırmak kemik kaybının yavaşlamasına yardım eder. Kalsiyumun en iyi kaynakları süt ve süt türevleridir (yoğurt, peynir, çökelek vb). Yeşil yapraklı sebzeler, kurubaklagiller ve pekmez de kalsiyumdan zengindir. Besinlerle günlük D vitamini gereksinmesi karşılanamadığından, günde 15-30 dakika güneşlenme yararlı olacaktır. Gerekli olan durumlarda doktor tavsiyesine göre kalsiyum ile birlikte D vitamini desteği alınabilir.
Soru 124
Bilişsel işlevi bozuk yaşlılarda aşağıdakilerden hangisinin yetersizliğine rastlanır?
Seçenekler
A
Folik asit
B
Kalsiyum
C
Fosfor
D
Demir
E
Çinko
Açıklama:
Bilişsel işlevi bozuk yaşlılarda folik asit yetersizliğine ve anemiye rastlanılmaktadır. Ayrıca, folik asit kardiyo vasküler hastalıklar ve serebrovasküler hastalıklar açısından da önemli bir vitamindir.
Soru 125
Yaşlılarda hücresel bağışıklığın azalması nedeniyle aşağıdakilerden hangisinin alım miktarı artırılmalıdır?
Seçenekler
A
Demir
B
D vitamini
C
B vitamini
D
Çinko
E
Kalsiyum
Açıklama:
Yaşlanma ile çinkonun tüketim ve emilim düzeyi düşer. Yaşlılarda hücresel bağışıklığın da azalması nedeniyle çinko alım miktarı artırılmalıdır.
Soru 126
Yaşlılar için beslenme ve sağlıklı yaşam önerilerinden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Sıvı tüketimi artırılmalıdır.
B
Posa tüketimi azaltılmalıdır.
C
Günlük sodyum alımı azaltılmalıdır.
D
Düşük yağlı ve düşük kolesterollü besinler tüketilmelidir.
E
Kafein alımı sınırlandırılmalıdır.
Açıklama:
Yaşlılar İçin Beslenme ve Sağlıklı Yaşam Önerileri
• Besin çeşitliliğine dikkat edilmeli,
• İdeal vücut ağırlığı korunmalı,
• Günlük sodyum alımı azaltılmalı,
• Düşük yağlı ve düşük kolesterollü besinler tüketilmeli,
• Posa alımı arttırılmalı,
• Sıvı tüketimi arttırılmalı,
• Sigara içilmemeli,
• Alkol ve kafein alımı sınırlandırılmalı,
• Ağızdan beslenmenin yeterli olmadığı durumlarda besin ögesi (vitamin-mineral vb.)suplementasyonu yapılmalıdır.
• Günde 30 dakika yorucu olmayan orta düzeyde fiziksel aktivite yapmaları önerilmelidir.
Posa: Yaşlılarda koruyucu ve tedavi edici etkileri vardır. Kolesterolü düşürür, kan glikozunu düzenler, konstipasyonu önler, kolon kanseri oluşum riskini azaltır.
• Besin çeşitliliğine dikkat edilmeli,
• İdeal vücut ağırlığı korunmalı,
• Günlük sodyum alımı azaltılmalı,
• Düşük yağlı ve düşük kolesterollü besinler tüketilmeli,
• Posa alımı arttırılmalı,
• Sıvı tüketimi arttırılmalı,
• Sigara içilmemeli,
• Alkol ve kafein alımı sınırlandırılmalı,
• Ağızdan beslenmenin yeterli olmadığı durumlarda besin ögesi (vitamin-mineral vb.)suplementasyonu yapılmalıdır.
• Günde 30 dakika yorucu olmayan orta düzeyde fiziksel aktivite yapmaları önerilmelidir.
Posa: Yaşlılarda koruyucu ve tedavi edici etkileri vardır. Kolesterolü düşürür, kan glikozunu düzenler, konstipasyonu önler, kolon kanseri oluşum riskini azaltır.
Soru 127
Antrenman, müsabaka ve günlük yapılan egzersizler esnasında kullanılan en önemli enerji kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karbonhidrat
B
Protein
C
Yağ
D
Mineral
E
Vitamin
Açıklama:
Karbonhidratlar: Antrenman, müsabaka ve günlük yapılan egzersizler esnasında kullanılan en önemli enerji kaynağı karbonhidratlardır. Besinler ile alınan karbonhidratlar vücutta glikojen olarak depolanırlar. Uzun süren egzersizler sırasında vücutta depolanan glikojen glikoza yıkılarak egzersiz için gerekli enerjiyi sağlar. Enerji üretiminin yanı sıra egzersiz süresince kan şekerinin dengede tutulabilmesi, hipogliseminin (düşük kan şekeri) önlenmesi ve erken oluşan yorgunluğun önlenebilmesinde önemlidir. Glikojenin varlığı, vücut proteinlerini koruyarak kas dokusunun devamlılığını sağlar. Egzersiz ve
müsabaka sırasında kaslar tarafından kullanılan vücutta depo edilmiş karbonhidratların miktarı yapılan egzersizin sıklığına, yoğunluğuna, süresine ve bireyin uzun süredir spor yapıp yapmamasına bağlı olarak değişir. Kısacası, bir futbol oyuncusu ile bir tenis oyuncusunun ya da 10 yıldır profesyonel olarak basketbol oynayan bir birey ile basketbol oynamaya yeni başlamış olan bir bireyin spor yapılan süreç boyunca karbonhidrat kullanımları eşit değildir. Kaslar ve karaciğerde glikojen depoları yer alır. Egzersiz sırasında bu depolar yıkılmaya başlar ve vücuda enerji sağlar. Doksan dakikadan uzun süren yoğun egzersizlerde vücutta glikojen tükenmesine bağlı olarak yorgunluk meydana gelir. Spor yapmayan kişilere, enerjinin karbonhidrattan gelen oranının %50-55 civarında olması önerilirken, sporcularda bu değerler %60-65’e, çok yoğun antrenmanlarda ve dayanıklılık sporcularında ise %70’e kadar çıkmaktadır.
müsabaka sırasında kaslar tarafından kullanılan vücutta depo edilmiş karbonhidratların miktarı yapılan egzersizin sıklığına, yoğunluğuna, süresine ve bireyin uzun süredir spor yapıp yapmamasına bağlı olarak değişir. Kısacası, bir futbol oyuncusu ile bir tenis oyuncusunun ya da 10 yıldır profesyonel olarak basketbol oynayan bir birey ile basketbol oynamaya yeni başlamış olan bir bireyin spor yapılan süreç boyunca karbonhidrat kullanımları eşit değildir. Kaslar ve karaciğerde glikojen depoları yer alır. Egzersiz sırasında bu depolar yıkılmaya başlar ve vücuda enerji sağlar. Doksan dakikadan uzun süren yoğun egzersizlerde vücutta glikojen tükenmesine bağlı olarak yorgunluk meydana gelir. Spor yapmayan kişilere, enerjinin karbonhidrattan gelen oranının %50-55 civarında olması önerilirken, sporcularda bu değerler %60-65’e, çok yoğun antrenmanlarda ve dayanıklılık sporcularında ise %70’e kadar çıkmaktadır.
Soru 128
Sporcularda her yarım kilo kayıp için kaç su bardağı sıvı alınması gerekmektedir?
Seçenekler
A
Yarım su bardağı
B
1 su bardağı
C
2 su bardağı
D
3 su bardağı
E
4 su bardağı
Açıklama:
Sıvı alımı: Sporcularda sıvı alımı egzersiz öncesi, sırası ve sonrasında hiç ihmal edilmemesi gereken bir konudur. Egzersizden 2-2,5 saat önce en az 2 su bardağı sıvı (su, süt, meyve suyu olabilir) alınması gerekir. Egzersiz sırasında da zaman zaman ve yudum yudum sıvı alımı sürmelidir. Egzersizden sonra alıncak sıvı miktarı, egzersizde kaybedilen ağırlık kaybına göre düzenlenir. Her yarım kilo kayıp için 2 su bardağı sıvı alınmalıdır. Yoğun egzersiz yapılıyorsa sadece egzersiz sırasında değil gün boyu sıvı tüketmeye özen gösterilmelidir.
Soru 129
BKİ değeri 28 olan biri için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Zayıf
B
Normal kilolu
C
Fazla kilolu
D
Şişman derece 1
E
Şişman derece 2
Açıklama:
BKİ’nin hesaplanmasında; BKI = Ağırlık (kg) /Boy (m)2 formülü kullanılmaktadır. Yetişkinlerde Beden Kitle İndeksine göre şişmanlığın değerlendirilmesi: BKI (kg/m2) Şişmanlık Değerlendirmesi:
<18.5 Zayıf;
18.5-24.9 Normal kilolu;
25-29.9 Fazla kilolu;
30-34.9 Şişman derece 1;
35-39.9 Şişman derece 2;
>40 Morbid (Aşırı) şişman derece 3
<18.5 Zayıf;
18.5-24.9 Normal kilolu;
25-29.9 Fazla kilolu;
30-34.9 Şişman derece 1;
35-39.9 Şişman derece 2;
>40 Morbid (Aşırı) şişman derece 3
Soru 130
Gebelik süresince kaç kilogramın altında kilo almak, düşük doğum ağırlıklı bebek dünyaya getirme riskini arttırır?
Seçenekler
A
6 kg'ın altında
B
7 kg'ın altında
C
8 kg'ın altında
D
9 kg'ın altında
E
10 kg'ın altında
Açıklama:
Sağlıklı bir gebelik için ağırlık kazanımı ve ağırlık kazanım hızı da önemlidir. Normal kilolu kişilerde gebeliğin ilk üç ayı içinde beklenen ağırlık kazancı 1-2 kg kadardır. Sonraki dönemde haftalık ağırlık kazanımı 0.5 kg kadar olmalıdır. Gebelik süresince yetersiz ağırlık kazanımı (6 kg’ın altında) düşük doğum ağırlıklı bebek dünyaya getirme riskini artırmaktadır. Gebe kadının vücudundaki değişikliklere uyum sağlaması için ağırlık kazanımı önemlidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 131
- Sıcak basması
- Uyku bozuklukları
- Ruhsal sarsıntılar
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Menopoz sağlıklı kadının aylık periyotlarının sonlandığı yaşam döngüsünün doğal bir dönemidir. Bu dönemin; sıcak basması, uyku bozuklukları ve ruhsal sarsıntılar gibi bazı belirtileri vardır. İlerleyen dönemde (post menopo dönemde) bu sıkıntılar azalır. Menopozda yeterli ve dengeli beslenmenin sağlanması ve uygun fiziksel aktiviteler yapılması; ideal vücut ağırlığının sürdürülmesini, kemik ve kalp sağlığının korunmasını, diyabet, kanser gibi hastalıkların riskinin azaltılmasını ve menopozdaki sorunların en aza indirilmesini sağlar. Doğru cevap E'dir.
Soru 132
Aşağıdakilerden hangisi anne sütünün faydalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Her zaman steril olmayabilir.
B
Besin ögesi bileşimi bebeğin gereksinmelerine uygundur.
C
Allerjiye karşı koruyucudur ve bebeği pişikten korur.
D
Ucuzdur, hazırlama sorunu gerektirmez.
E
Anne sütü çene ve diş gelişimini sağlar.
Açıklama:
Anne sütünün faydaları şunlardır:
- Her zaman sterildir, ısı derecesi idealdir.
- Besin ögesi bileşimi bebeğin gereksinmelerine uygundur.
- Koruyucu etmenler içerir (sindirime yardımcı aktif enzimler, enfeksiyonu önleyen ögeler, hormonlar ve büyümeyi sağlayan ögeler gibi).
- Anne sütü alan bebeklerde solunum yolu ve mide-barsak enfeksiyonları daha az görülür.
- Anne sütü çene ve diş gelişimini sağlar.
- Bazı kronik hastalıkların oluşma riskini azaltır (tip I diyabet, çölyak hastalığı, obezite, koroner kalp hastalığı gibi).
- Allerjiye karşı koruyucudur ve bebeği pişikten korur.
- Bebeğin ruhsal, bedensel ve zihinsel gelişimine yardımcı olur.
- Ucuzdur, hazırlama sorunu gerektirmez.
- Anne ve bebeği arasındaki duygusal bağı güçlendirerek sevgi dolu bir ilişkiyi kolaylaştırır.
- Annenin sağlığını korur. Emziren annelerde göğüs kanseri, yumurtalık kanseri, kemik erimesi ve kansızlık (anemi) oluşumu azalır. Anne sütü uterusun eski haline dönmesine yardımcı olur, anneyi aşırı kan kaybından korur.
Soru 133
Sağlıklı bir çocuğun ağırlık artışı üç yaşından sonra yılda ortalama kaç kilogramdır?
Seçenekler
A
1,5 kg
B
2 kg
C
2,5 kg
D
3 kg
E
3,5 kg
Açıklama:
Büyümenin sağlıklı olup olmadığı, vücut ağırlığı, ağırlık kazanım hızı, boy uzunluğu ve boy uzama hızı, baş çevresi ve baş çevresi artma hızı, göğüs çevresi ölçüsü ve vücut bölümlerinin birbirine oranı ile, gelişme ise dişlerin çıkma- değişme yaşı, kemiklerin olgunlaşma derecesi, nöromotor gelişme, cinsel gelişme, zeka ölçüm testleri ile değerlendirilir. Ağırlık artışı üç yaştan sonra yılda ortalama 2,5 kilo, boy artışı ise 5-7 cm’dir. Çocuklar genellikle dört yaşında doğum boylarının iki katına ulaşırlar. Doğru cevap C'dir.
Soru 134
Adolesanlarda günlük enerjinin yüzde kaçının karbonhidratlardan karşılanması gerekir?
Seçenekler
A
%25-30
B
%30-35
C
%35-40
D
%40-45
E
%50-55
Açıklama:
Adolesanlarda günlük enerjinin %50-55’i karbonhidratlardan karşılanmalıdır. Karbonhidratlar, çabuk enerjiye çevrilen ve büyümekte olan adolesanın gerekli enerjisini karşılamasında önemli olan besin ögeleridir. Basit şekerler yerine kompleks karbonhidratlar ve lifli yiyeceklerin tüketilmesi gereklidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 135
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılar için beslenme ve sağlıklı yaşam önerilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Besin çeşitliliğine dikkat edilmelidir.
B
Posa alımı azaltılmalıdır.
C
İdeal vücut ağırlığı korunmalıdır.
D
Sıvı tüketimi arttırılmalıdır.
E
Düşük yağlı ve düşük kolesterollü besinler tüketilmelidir.
Açıklama:
Yaşlılar için beslenme ve sağlıklı yaşam önerileri şunlardır:
- Besin çeşitliliğine dikkat edilmeli,
- İdeal vücut ağırlığı korunmalı,
- Günlük sodyum alımı azaltılmalı,
- Düşük yağlı ve düşük kolesterollü besinler tüketilmeli,
- Posa alımı arttırılmalı,
- Sıvı tüketimi arttırılmalı,
- Sigara içilmemeli,
- Alkol ve kafein alımı sınırlandırılmalı,
- Ağızdan beslenmenin yeterli olmadığı durumlarda besin ögesi (vitamin-mineral vb.) suplementasyonu yapılmalıdır.
- Günde 30 dakika yorucu olmayan orta düzeyde fiziksel aktivite yapmaları önerilmelidir.
Soru 136
Sporcularda yağdan gelen enerji oranının yüzde kaç civarında tutulması gerekir?
Seçenekler
A
%5-10
B
%10-15
C
%20-25
D
%30-35
E
%35-40
Açıklama:
Sporcularda enerjinin yağdan gelen oranı %20-25 civarında tutulmalıdır. Yağ tüketiminin artırılması ile, karbonhidrat tüketiminin azalmasına bağlı olarak performans olumsuz yönde etkilenebilmektedir. Ancak yapılan çalışmalarda, yağ alımının %15’in altında olmasının, performansı ve kan lipitlerini olumsuz etkilediği de belirtilmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 137
Vücut ağırlığı 65 kg, boy uzunluğu 1.90 m olan bir bireyin BKİ değerine göre şişmanlık değerlendirmesi ne olur?
Seçenekler
A
Zayıf
B
Normal kilolu
C
Fazla kilolu
D
Şişman derece 1
E
Şişman derece 2
Açıklama:
Beden Kitle İndeksi (BKİ), deri kıvrım kalınlığı ölçümleri, biyoelektiksel empedans (BIA) ölçümü de kullanılmaktadır. Kullanımı en kolay ve yaygın olan yöntem Beden Kitle İndeksinin (BKİ) hesaplanmasıdır. BKİ’nin hesaplanmasında;
BKI = Ağırlık (kg) /Boy (m)2 formülü kullanılmaktadır.
Formüle göre bu kişinin BKI hesabı: 65 kg / (1.90 m x 1.90 m) = 18.01
BKI şişmanlık değerlendirmesine göre bu kişi zayıf kategorisindedir. Doğru cevap A'dır.
BKI = Ağırlık (kg) /Boy (m)2 formülü kullanılmaktadır.
Formüle göre bu kişinin BKI hesabı: 65 kg / (1.90 m x 1.90 m) = 18.01
BKI şişmanlık değerlendirmesine göre bu kişi zayıf kategorisindedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 138
Aşağıdakilerden hangisi diyabete bağlı oluşabilecek hastalıklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kalp damar hastalıkları
B
Böbrek hastalıkları
C
Göz hastalıkları
D
Beyin tümörü
E
Ayak yaraları
Açıklama:
Diyabete bağlı oluşabilecek hastalıklar şunlardır:
- Kalp damar hastalıkları,
- Böbrek hastalıkları,
- Göz hastalıkları,
- İnme,
- Duyu kayıpları,
- Yara iyileşmesinde gecikme,
- Ayak yaraları
Soru 139
Sistolik kan basıncı 135, diyastolik kan basıncı 85 olan bir kişinin kan basıncı derecesi nedir?
Seçenekler
A
Optimal
B
Normal
C
Yüksek-Normal
D
Hipertansiyon evre 1
E
Hipertansiyon evre 2
Açıklama:
Sistolik kan basıncı 135, diyastolik kan basıncı 85 olan bir kişinin kan basıncı derecesi "yüksek-normal" olarak sınıflandırılır. Doğru cevap C'dir.
Soru 140
Aşağıdakilerden hangisi gebelikte hem annenin hem de bebeğin sağlığını etkileyecek etmenlerden sayılmaz?
Seçenekler
A
Gebeliğin planlı olması
B
Gebe annenin 30 yaşında olması
C
İki gebelik arasındaki süre
D
Kronik hastalıkların varlığı
E
Çoğul gebelikler
Açıklama:
Annenin gebelik öncesi fiziksel gelişimini tamamlamış olması, gebeliğin planlı olması, annenin yaşı (18 yaş altı ya da 35 yaş üstü riskli gebelik), iki gebelik arasındaki süre, gebelik sayısı, çoğul gebelikler, kronik hastalıkların varlığı, ilaç kullanımı, genetik özellikler ve besin depolarının yeterli olması; hem bebeğin hem de annenin sağlığını etkileyecek başlıca etkenlerdir. Bebeğin anne karnında büyümesi, annenin besin yedeklerinden ve gebelik boyunca tükettiği enerji ve besin ögelerinden kendisi için gerekeni alabilmesi ile ilişkilidir
Soru 141
Normal kilolu kişilerde gebeliğin ilk üç ayı içinde beklenen ağırlık kazancı nedir?
Seçenekler
A
0,5 kg-1 kg
B
1kg-2kg
C
2kg-3kg
D
3kg-4kg
E
4kg-5kg
Açıklama:
Sağlıklı bir gebelik için ağırlık kazanımı ve ağırlık kazanım hızı da önemlidir. Normal kilolu kişilerde gebeliğin ilk üç ayı içinde beklenen ağırlık kazancı 1-2 kg kadardır. Sonraki dönemde haftalık ağırlık kazanımı 0.5 kg kadar olmalıdır.
Soru 142
Gebe olmayan kadınlar için önerilen protein miktarı günlük ortalama kaç gram olmalıdır?
Seçenekler
A
10-20
B
20-30
C
30-40
D
40-50
E
50-60
Açıklama:
Gelişen bir bebeğin vücut hücreleri, anne vücudundaki değişiklikler ve özellikle de plasenta için proteine gereksinim vardır. Anne karnındaki bebeğin büyümesi, ortalama 950 g kadar protein birikmesi demektir. Dolayısıyla günlük 20 gram proteine gebelikte fazladan gereksinim duyulur (ya da 1.2 g/kg). Gebe olmayan kadınlar için önerilen protein 50-60 gram iken, gebelik döneminde 70-80 grama çıkmaktadır.
Soru 143
Aşağıdaki yiyeceklerden hangisi anne sütünün tadını değiştirebildiği için bazı bebeklerde huzursuzluğa neden olabilmektedir?
Seçenekler
A
İnek sütü
B
Tavuk
C
Bulgur
D
Brokoli
E
Şeftali
Açıklama:
Emziklilik döneminde alkol ve sigara kullanılmamalıdır. Soğan, sarımsak, brokoli, kabak, karnabahar, acı baharatlar ya da kuru baklagiller, anne sütünün tadını değiştirebilir. Bu durum bazı bebeklerde huzursuzluk (gaz oluşturması, emmeyi reddetme gibi) yaratabileceğinden bu tür besinler dikkatle tüketilmelidir
Soru 144
Anne sütü ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
I. Anne sütü alan bebeklerde solunum yolu ve mide-barsak enfeksiyonları daha az görülür.
II. Anne ve bebeği arasındaki duygusal bağı güçlendirir.
III. Alerjiye karşı koruyucudur ve bebeği pişikten korur.
IV. İlk bir yıl sadece anne sütü verilmelidir.
V. Bazı kronik hastalıkların oluşma riskini artırabilir.
VI. Steril olma durumu ve ısı derecesi değişkenlik gösterir.
I. Anne sütü alan bebeklerde solunum yolu ve mide-barsak enfeksiyonları daha az görülür.
II. Anne ve bebeği arasındaki duygusal bağı güçlendirir.
III. Alerjiye karşı koruyucudur ve bebeği pişikten korur.
IV. İlk bir yıl sadece anne sütü verilmelidir.
V. Bazı kronik hastalıkların oluşma riskini artırabilir.
VI. Steril olma durumu ve ısı derecesi değişkenlik gösterir.
Seçenekler
A
I-III-V
B
II-IV-VI
C
I-II-III
D
II-V-VI
E
I-IV-V
Açıklama:
Anne Sütünün Faydaları
• Her zaman sterildir, ısı derecesi idealdir. • Besin ögesi bileşimi bebeğin gereksinmelerine uygundur. • Koruyucu etmenler içerir (sindirime yardımcı aktif enzimler, enfeksiyonu önleyen ögeler, hormonlar ve büyümeyi sağlayan ögeler gibi). • Anne sütü alan bebeklerde solunum yolu ve mide-barsak enfeksiyonları daha az görülür. • Anne sütü çene ve diş gelişimini sağlar. • Bazı kronik hastalıkların oluşma riskini azaltır (tip I diyabet, çölyak hastalığı, obezite, koroner kalp hastalığı gibi). • Allerjiye karşı koruyucudur ve bebeği pişikten korur. • Bebeğin ruhsal, bedensel ve zihinsel gelişimine yardımcı olur. • Ucuzdur, hazırlama sorunu gerektirmez. • Anne ve bebeği arasındaki duygusal bağı güçlendirerek sevgi dolu bir ilişkiyi kolaylaştırır. • Annenin sağlığını korur. Emziren annelerde göğüs kanseri, yumurtalık kanseri, kemik erimesi ve kansızlık (anemi) oluşumu azalır. Anne sütü uterusun eski haline dönmesine yardımcı olur, anneyi aşırı kan kaybından korur.
• Her zaman sterildir, ısı derecesi idealdir. • Besin ögesi bileşimi bebeğin gereksinmelerine uygundur. • Koruyucu etmenler içerir (sindirime yardımcı aktif enzimler, enfeksiyonu önleyen ögeler, hormonlar ve büyümeyi sağlayan ögeler gibi). • Anne sütü alan bebeklerde solunum yolu ve mide-barsak enfeksiyonları daha az görülür. • Anne sütü çene ve diş gelişimini sağlar. • Bazı kronik hastalıkların oluşma riskini azaltır (tip I diyabet, çölyak hastalığı, obezite, koroner kalp hastalığı gibi). • Allerjiye karşı koruyucudur ve bebeği pişikten korur. • Bebeğin ruhsal, bedensel ve zihinsel gelişimine yardımcı olur. • Ucuzdur, hazırlama sorunu gerektirmez. • Anne ve bebeği arasındaki duygusal bağı güçlendirerek sevgi dolu bir ilişkiyi kolaylaştırır. • Annenin sağlığını korur. Emziren annelerde göğüs kanseri, yumurtalık kanseri, kemik erimesi ve kansızlık (anemi) oluşumu azalır. Anne sütü uterusun eski haline dönmesine yardımcı olur, anneyi aşırı kan kaybından korur.
Soru 145
Çocuklar genellikle kaç yaşında doğum boylarının iki katına ulaşırlar?
Seçenekler
A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
Bedensel büyüme, vücut hacminin ve kütlesinin artması, bedensel gelişme ise hücre ve dokuların yapı ve işlevlerindeki değişmelerdir. Büyümenin sağlıklı olup olmadığı, vücut ağırlığı, ağırlık kazanım hızı, boy uzunluğu ve boy uzama hızı, baş çevresi ve baş çevresi artma hızı, göğüs çevresi ölçüsü ve vücut bölümlerinin birbirine oranı ile, gelişme ise dişlerin çıkma- değişme yaşı, kemiklerin olgunlaşma derecesi, nöromotor gelişme, cinsel gelişme, zeka ölçüm testleri ile değerlendirilir. Ağırlık artışı üç yaştan sonra yılda ortalama 2,5 kilo, boy artışı ise 5-7 cm’dir. Çocuklar genellikle dört yaşında doğum boylarının iki katına ulaşırlar.
Soru 146
Sağlıklı yetişkin kadınlar için gebelik süresince normal ağırlık kazanımı kaç kg aralığındadır?
Seçenekler
A
10-14 kg
B
11-15 kg
C
11-16 kg
D
10-12 kg
E
13-16 kg
Açıklama:
Sağlıklı yetiş- kin kadınlar için gebelik süresince normal ağırlık kazanımı 10-14 kg (ortalama 1-1.5 kg/ ay) arasındadır.
Soru 147
Aşağıdakilerden hangisi anne sütünün faydalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Her zaman sterildir, ısı derecesi idealdir.
B
Besin ögesi bileşimi bebeğin gereksinmelerine uygundur.
C
Besin ögesi bileşimi bebeğin gereksinmelerine uygundur.
D
Koruyucu etmenler içerir (sindirime yardımcı aktif enzimler, enfeksiyonu önleyen ögeler, hormonlar ve büyümeyi sağlayan ögeler gibi).
E
Anne sütü alan bebekler daha çabuk yürür.
Açıklama:
Anne Sütünün Faydaları
- Her zaman sterildir, ısı derecesi idealdir.
- Besin ögesi bileşimi bebeğin gereksinmelerine uygundur.
- Koruyucu etmenler içerir (sindirime yardımcı aktif enzimler, enfeksiyonu önleyen
ögeler, hormonlar ve büyümeyi sağlayan ögeler gibi). - Anne sütü alan bebeklerde solunum yolu ve mide-barsak enfeksiyonları daha az görülür.
- Anne sütü çene ve diş gelişimini sağlar.
- Bazı kronik hastalıkların oluşma riskini azaltır (tip I diyabet, çölyak hastalığı, obezite,
koroner kalp hastalığı gibi). - Allerjiye karşı koruyucudur ve bebeği pişikten korur.
- Bebeğin ruhsal, bedensel ve zihinsel gelişimine yardımcı olur.
- Ucuzdur, hazırlama sorunu gerektirmez.
- Anne ve bebeği arasındaki duygusal bağı güçlendirerek sevgi dolu bir ilişkiyi kolaylaştırır.
- Annenin sağlığını korur. Emziren annelerde göğüs kanseri, yumurtalık kanseri, kemik erimesi ve kansızlık (anemi) oluşumu azalır. Anne sütü uterusun eski haline dönmesi- ne yardımcı olur, anneyi aşırı kan kaybından korur.
Soru 148
Altıncı aydan itibaren aile yemekleri yumuşak kıvamda ezme şeklinde, kaçıncı aylarda püre şeklinde çok pütürlü olmayan besinler verilebilir?
Seçenekler
A
7-8. aylarda
B
8-9. aylarda
C
9-10. aylarda
D
10-11. aylarda
E
11-12. aylarda
Açıklama:
Altıncı aydan itibaren aile yemekleri yumuşak kıvamda ezme şeklinde, 7-8. aylarda püre şeklinde çok pütürlü olmayan besinler verilebilir.
Soru 149
Aşağıdakilerden hangisi tamamlayıcı besinler verilirken dikkat edilmesi gerekenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Gelişimi normal ve sadece anne sütü alan bebeklerde, altı aydan önce tamamlayıcı besinlere başlanmamalıdır.
B
Besinler çocuğa teker, teker başlanmalıdır.
C
Her yeni besin alışana kadar az miktarda verilir. Çocukta herhangi bir olumsuzluk
görülmezse miktarı arttırılır.
görülmezse miktarı arttırılır.
D
Yeni besin çocuk açken verilir.
E
Çocuk bir besine alıştıktan 6-7 gün sonra yeni besin denenir.
Açıklama:
Tamamlayıcı Besinler Verilirken Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Gelişimi normal ve sadece anne sütü alan bebeklerde, altı aydan önce tamamlayıcı besinlere başlanmamalıdır
- Besinler çocuğa teker, teker başlanmalıdır.
- Her yeni besin alışana kadar az miktarda verilir. Çocukta herhangi bir olumsuzluk
görülmezse miktarı arttırılır. - Yeni besin çocuk açken verilir.
- Karışım olarak değil sade besin verilmelidir.
- Çocuk bir besine alıştıktan 3-4 gün sonra yeni besin denenir.
- Çocuk bir besini aldıktan sonra allerji gelişirse besin hemen kesilir, 15-20 gün sonra
tekrar denenir. - Sebze, meyve, pirinç, mercimek vb. gibi besinler iyice yıkandıktan sonra hazırlanmalıdır.
- Besinlerin kıvamı, süt çocuğunun gereksinimine ve motor gelişimine uygun olarak,
bebek büyüdükçe dereceli olarak artırılmalıdır.
Soru 150
Aşağıdakilerden hangisi çocuklara doğru beslenme alışkanlığı kazandırmak için uygun yaklaşımlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Çocuğun yemeğini yemesi için yeterli zaman verilmeli, ancak süre iki saatten fazla olmamalıdır.
B
Çocuklar dönem dönem bir yiyeceğe aşırı düşkünlük gösterirken, bir diğerini reddedebilir. Bunun geçici bir süreç olduğu bilinmeli ve bir süre sonra çocuğun hiç yemediği yiyecek farklı bir şekilde sunularak tekrar denenmelidir.
C
Yiyecekler çocukların kolay tüketeceği şekilde hazırlanmalıdır.
D
Çocuğun besin seçimindeki öncelikleri dikkate alınarak farklı tat, farklı renk ve çeşitlilikte besinler hazırlanmalıdır.
E
Ekmek yemek istemiyorsa, makarna, patates, bulgur gibi diğer tahıllı gıdalarla alması gereken kalori desteklenebilir.
Açıklama:
Çocuklara Doğru Beslenme Alışkanlığı Kazandırmak İçin Uygun Yaklaşımlar
Yemek porsiyonları anne-babanın ölçüsüne göre değil, çocuğun kendi gereksinimlerine ve yaşına uygun olarak hazırlanmalıdır. Çocuk gerekenden fazla yemeye zorlanmamalıdır.
Yemek porsiyonları anne-babanın ölçüsüne göre değil, çocuğun kendi gereksinimlerine ve yaşına uygun olarak hazırlanmalıdır. Çocuk gerekenden fazla yemeye zorlanmamalıdır.
- Çocuğun yemeğini yemesi için yeterli zaman verilmeli, ancak süre yarım saatten fazla olmamalıdır.
- Çocuklar dönem dönem bir yiyeceğe aşırı düşkünlük gösterirken, bir diğerini reddedebilir. Bunun geçici bir süreç olduğu bilinmeli ve bir süre sonra çocuğun hiç yemediği yiyecek farklı bir şekilde sunularak tekrar denenmelidir.
- Yiyecekler çocukların kolay tüketeceği şekilde hazırlanmalıdır.
- Kendi yaşıtları ile grup halinde yemek yemek, özellikle yemek seçen çocukları
farklı tatları denemek konusunda cesaretlendirebilir. - Çocuklar bazı besin gruplarını yemeği reddedebilir. Örneğin süt içmek istemeyen
bir çocuğa süt, bir başka şekilde sunulabilir (yoğurt, sütlü bir tatlı, peynir, meyveli süt vs..). Yine sebze yemeyen bir çocuk için sebze, köftenin içinde, böreğin ya da makarnanın içinde onun için daha eğlenceli bir hale getirilerek verilebilir. - Et yemek istemeyen bir çocuğun alması gereken protein, yumurta ya da kuru bak- lagiller verilerek desteklenebilir.
- Ekmek yemek istemiyorsa, makarna, patates, bulgur gibi diğer tahıllı gıdalarla alması gereken kalori desteklenebilir.
- Çocuğun besin seçimindeki öncelikleri dikkate alınarak farklı tat, farklı renk ve çeşitlilikte besinler hazırlanmalıdır.
Soru 151
Besinler vücutta başlıca enerji kaynağı olan şekere dönüşmek üzere parçalanır ve sonra kana geçer ve kandaki şeker düzeyinin artmaya başlamasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hiperglisemi
B
Diyabet
C
Kalp hastalıkları
D
Yüksek tansiyon
E
Parkinson
Açıklama:
Pankreastan salgılanan insülin hormonunun yetersizliği ya da yokluğu sonucu kandaki şeker miktarının yükselmesi ile ortaya çıkan ömür boyu devam eden bir hastalıktır. Be- sinler vücutta başlıca enerji kaynağı olan şekere dönüşmek üzere parçalanır ve sonra kana geçer ve kandaki şeker düzeyi artmaya başlar, buna hiperglisemi denir. Sağlıklı bireylerde kana geçen şeker pankreastan salgılanan insülin hormonu yardımıyla hücrelere taşınır. Diyabetli bireylerde insülin eksik ya da etkisiz olduğu için şeker hücre içine giremez ve kanda miktarı yükselir.
Soru 152
Aşağıdakilerden hangisi diyabette genel beslenme önerilerinden biridir?
Seçenekler
A
İnsülin ve/ya da ilaç zamanlarına ve dozlarına dikkat edilmeli
B
Günde iki öğün tercih edilmeli
C
Şeker yerine tuz kullanılmalı
D
Magnezyum desteği alınmalı
E
Sodyum desteği alınmalı
Açıklama:
Diyabette Genel Beslenme Önerileri
- Önerilen besinlerin önerilen öğün düzeninde alınması gereklidir,
- Kan şekerinin düzenli takibi beslenmenin ayarlanmasında yardımcı olur,
- Yeterli ve dengeli beslenmeye dikkat edilmeli,
- Bireye uygun vücut ağırlığı sağlanmalı ve sürdürülmeli,
- Öğün atlanmamalı,
- İnsülin ve/ya da ilaç zamanlarına ve dozlarına dikkat edilmeli,
- Önerilen fiziksel aktivitelere (yürüyüş gibi) özen gösterilmeli,
- Sigaradan uzak durulmalı.
Soru 153
Gebelikte ilk 3 aydan sonra, sağlıklı bir bebeğin gelişimi için günlük yaklaşık kaç kalori fazladan enerji alınması gerekir?
Seçenekler
A
300
B
400
C
500
D
600
E
700
Açıklama:
İlk 3 aydan sonra, sağlıklı bir bebeğin gelişimi için günlük 300 kalori civarında fazladan enerji alınmalıdır. Gebelik öncesi ağırlığa göre eklemeler yapılır. Buna göre;
gebelik öncesi ağırlık normalse, ilk üç ay normal gereksinime 150 kalori, 4-9 aylarda ise 300 kalori kadar ek yapmak uygun olur. Gebelik öncesinde ağırlık normalin üzerinde ise enerjide arttırma yapmaya gerek yoktur. Doğru cevap A'dır.
gebelik öncesi ağırlık normalse, ilk üç ay normal gereksinime 150 kalori, 4-9 aylarda ise 300 kalori kadar ek yapmak uygun olur. Gebelik öncesinde ağırlık normalin üzerinde ise enerjide arttırma yapmaya gerek yoktur. Doğru cevap A'dır.
Soru 154
Aşağıdakilerden hangisi kanserden korunmada beslenme önerilerinden biridir?
Seçenekler
A
Günde en az 1 porsiyon sebze ya da meyve tüketilmelidir.
B
Besin çeşitliliği sağlanmalı, her öğünde 2 besin grubundan yiyecekler yer almalıdır.
C
En az 1 porsiyonu yeşil yapraklı sebzeler ya da portakal, limon gibi turunçgiller olmalıdır.
D
Salamura, turşu vb.yüksek oranda tuz içeren besinleri ve sucuk, sosis, salam, tütsülenmiş et gibi besinleri sık tüketilmelidir.
E
Fiziksel aktivite yapmaya özen gösterilmelidir.
Açıklama:
Kanserden Korunmada Beslenme Önerileri
- Enerji dengesi korunmalı, şişmanlıktan kaçınılmalıdır.
- Besin çeşitliliği sağlanmalı, her öğünde 4 besin grubundan yiyecekler yer almalıdır.
- Uygun vücut ağırlığı sağlanmalı ve sürdürülmelidir,
- Günde en az 5 porsiyon sebze ya da meyve tüketilmelidir,
- En az 2 porsiyonu yeşil yapraklı sebzeler ya da portakal, limon gibi turunçgiller olmalıdır,
- Rafine tahıllar ve şeker yerine tam taneli tahıllar tercih edilmelidir,
- Özellikle yağı yüksek ve işlenmiş kırmızı et tüketimi sınırlandırılmalıdır, kırmızı et yerine balık, tavuk, kuru baklagiller tercih edilmelidir,
- Salamura, turşu vb.yüksek oranda tuz içeren besinleri ve sucuk, sosis, salam, tütsülenmiş et gibi besinleri sık tüketmekten kaçınmalıdır,
- Yağ alımının azaltılması için yemekler az yağla pişirilmeli, et yemekleri yağ eklenmeden kendi yağları ile pişirilmelidir,
- Kızartma, kavurma gibi pişirme yöntemleri yerine haşlama, ızgara, fırında pişirme yöntemleri seçilmelidir,
- Fiziksel aktivite yapmaya özen gösterilmelidir.
Soru 155
- Folik asit
- C vitamini
- B6 vitamini
- B12 vitamini
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
II ve IV
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Gebelikte günlük 300 kalori enerji eklenmesi ile birlikte B vitaminlerinin (tiamin, riboflavin ve niasin) gereksinmesi de artmaktadır. Yeni vücut hücrelerinin yapımında proteine yardımcı olarak, B6 vitamini, B12 vitamini ve folik asit gereksinimi artar. Kadınlar yeterli düzeyde folik asit tükettikleri (600 mcg/gün) zaman nöral tüp defektleri için risk azalmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 156
Menopoz döneminde hangisinden fakir bir beslenmenin gerekliliği kabul edilir?
Seçenekler
A
Sebze
B
Meyve
C
Tam tahıllar
D
Kalsiyum
E
Yağ
Açıklama:
Menopoz döneminde bazı besin ögelerine gereksinim azalırken (örneğin demir), bazılarında (örneğin kalsiyum) artış olmaktadır. Genelde sebzeler, meyveler, tam tahıllar ve kalsiyumdan zengin; enerji, kafein ve yağdan fakir bir beslenmenin gerekliliği kabul edilmektedir. Diyetin mineral ve vitamin içeriği de yeterli olmalıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 157
Aşağıdakilerden hangisi diyabete bağlı oluşabilecek hastalıklardan biridir?
Seçenekler
A
Ayak yaraları
B
El yaraları
C
Migren
D
Bipolar bozukluğu
E
Vertigo
Açıklama:
Diyabette Genel Beslenme Önerileri
- Önerilen besinlerin önerilen öğün düzeninde alınması gereklidir,
- Kan şekerinin düzenli takibi beslenmenin ayarlanmasında yardımcı olur,
- Yeterli ve dengeli beslenmeye dikkat edilmeli,
- Bireye uygun vücut ağırlığı sağlanmalı ve sürdürülmeli,
- Öğün atlanmamalı,
- İnsülin ve/ya da ilaç zamanlarına ve dozlarına dikkat edilmeli,
- Önerilen fiziksel aktivitelere (yürüyüş gibi) özen gösterilmeli,
- Sigaradan uzak durulmalı.
Soru 158
Bebekler kaçıncı aydan itibaren daha güçlü besinleri sindirebilecek mide-barsak ve sinir sistemi gelişimine ulaşırlar?
Seçenekler
A
3. ay
B
4. ay
C
6. ay
D
9. ay
E
12. ay
Açıklama:
Bebeklerin katı besinlerle beslenme yetenekleri, nöromüsküler, sindirim, boşaltım ve savunma sisteminin olgunlaşması ile ilişkilidir. Beş-altıncı aylarda çocuk, besinleri ağzında çevirmeye başlar. Pütürlü ve yumuşak besinleri dili ve damağı arasında kısmen ezerek yutabilir. Beşinci aydan sonra dişler de çıkmaya başlar. Altıncı aydan itibaren bebekler daha güçlü besinleri sindirebilecek mide-barsak ve sinir sistemi gelişimine ulaşmış olurlar. Doğru cevap C'dir.
Soru 159
Aşağıdakilerden hangisi Tip 1 Diyabet Nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Pankreasa zarar veren virüsler
B
Şişmanlık
C
Stres
D
Hipertansiyon
E
Gebelik sürecinde diyabet gelişmesi
Açıklama:
| Tip 1 Diyabet Nedenleri | Tip 2 Diyabet Nedenleri |
| Genetik yatkınlık | Genetik yatkınlık |
| Pankreasa zarar veren virüsler | Şimanlık |
| Vücudun kendi savunma sisteminde oluşan ve pankreastaki insülin yapan hücrelerin hasar görmesi | Gebelik sürecinde diyabet gelişmesi |
| Yaş | |
| Stres | |
| Hipertansiyon |
Soru 160
Aşağıdakilerden hangisi bebeğe tamamlayıcı besinler verilirken dikkat edilmesi gerekenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Besinler çocuğa teker, teker başlanmalıdır.
B
Yeni besin çocuk tokken verilir.
C
Karışım olarak değil sade besin verilmelidir.
D
Çocuk bir besine alıştıktan 3-4 gün sonra yeni besin denenir.
E
Her yeni besin çocuk alışana kadar az miktarda verilir.
Açıklama:
Tamamlayıcı besinler verilirken dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:
- Gelişimi normal ve sadece anne sütü alan bebeklerde, altı aydan önce tamamlayıcı besinlere başlanmamalıdır
- Besinler çocuğa teker, teker başlanmalıdır.
- Her yeni besin alışana kadar az miktarda verilir. Çocukta herhangi bir olumsuzluk görülmezse miktarı arttırılır.
- Yeni besin çocuk açken verilir.
- Karışım olarak değil sade besin verilmelidir.
- Çocuk bir besine alıştıktan 3-4 gün sonra yeni besin denenir.
- Çocuk bir besini aldıktan sonra allerji gelişirse besin hemen kesilir, 15-20 gün sonra tekrar denenir.
- Sebze, meyve, pirinç, mercimek vb. gibi besinleriyice yıkandıktan sonra hazırlanmalıdır.
- Besinlerin kıvamı, süt çocuğunun gereksinimine ve motor gelişimine uygun olarak, bebek büyüdükçe dereceli olarak artırılmalıdır.
Soru 161
Çocuklarda boy artışı üç yaştan sonra yılda ortalama kaç cm’dir?
Seçenekler
A
1-2 cm
B
3-4 cm
C
5-7 cm
D
8-10 cm
E
11-13 cm
Açıklama:
Büyümenin sağlıklı olup olmadığı, vücut ağırlığı, ağırlık kazanım hızı, boy uzunluğu ve boy uzama hızı, baş çevresi ve baş çevresi artma hızı, göğüs çevresi ölçüsü ve vücut bölümlerinin birbirine oranı ile, gelişme ise dişlerin çıkma- değişme yaşı, kemiklerin olgunlaşma derecesi, nöromotor gelişme, cinsel gelişme, zeka ölçüm testleri ile değerlendirilir. Ağırlık artışı üç yaştan sonra yılda ortalama 2,5 kilo, boy artışı ise 5-7 cm’dir. Çocuklar genellikle dört yaşında doğum boylarının iki katına ulaşırlar. Doğru cevap C'dir.
Soru 162
- Kansızlık
- Vitamin yetersizlikleri
- Zayıflık
- Diş çürükleri
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve IV
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Özellikle okul çağı çocuklarda kahvaltı öğününün en çok atlanan öğün olduğu belirtilmektedir. Ayrıca gün içinde enerji içeriği yüksek ancak besin değeri düşük besinlerin tüketildiği görülmektedir. Türkiye’de okul çağı çocuklarında görülen beslenme bozukluklarının başında demir yetmezliğine bağlı kansızlık gelmektedir. Kansızlık, yorgunluk ve dikkat yetersizliğine sebep olduğundan bu dönemdeki çocukların okul başarılarını olumsuz yönde etkileyen önemli bir sorundur. Kansızlığı, vitamin yetersizlikleri (özellikle riboflavin ve Bl vitamini yetersizlikleri), zayıflık ve diş çürükleri izlemektedir. Bazı bölgelerde okul çağı çocuklarında şişmanlık da bir sorun olarak görülmeye başlamıştır. Doğru cevap E'dir.
Soru 163
Yaşlılarda günlük yapılması gereken fiziksel aktivite ne kadar ve ne düzeyde olmalıdır?
Seçenekler
A
30 dakika-Orta düzeyde
B
20 dakika-Hafif düzeyde
C
15 dakika-Ağır düzeyde
D
10 dakika-Orta düzeyde
E
5 dakika-Ağır düzeyde
Açıklama:
Yaşlılarda beslenmenin önemi kadar fiziksel aktivite de önemlidir. Günde 30 dakika orta düzeyde aktivite yapılmalıdır. Fiziksel aktivite, enerjinin kullanılmasını, dolayısıyla ideal ağırlığın sürdürülmesini sağlar ve osteoporozu önler. Kan basıncı, kolesterol ve şekerin normal düzeyde tutulmasını sağlar. Sindirim ve iştaha yardımcı olur. Kalp ve akciğer sağlığını korur. Kas gücünü arttırır. Uykuyu arttırır. Doğru cevap A'dır.
Soru 164
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda posa alımının koruyucu ve tedavi edici etkilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kolesterolü düşürür.
B
Kan glikozunu düzenler.
C
Konstipasyonu önler.
D
Kolon kanseri oluşum riskini azaltır.
E
Kas kitlesi kaybını engeller.
Açıklama:
Posa alımının, yaşlılarda koruyucu ve tedavi edici etkileri vardır. Kolesterolü düşürür, kan glikozunu düzenler, konstipasyonu önler, kolon kanseri oluşum riskini azaltır.
Kas kitlesi kaybının engellenmesi içinse yeterli miktarda protein alınması gerekir. Doğru cevapp E'dir.
Kas kitlesi kaybının engellenmesi içinse yeterli miktarda protein alınması gerekir. Doğru cevapp E'dir.
Soru 165
Aşağıdakilerden hangisi kanserden korunmada beslenme önerilerinden biri olamaz?
Seçenekler
A
Enerji dengesi korunmalı, şişmanlıktan kaçınılmalıdır.
B
Yağ alımının azaltılması için yemekler az yağla pişirilmelidir.
C
Uygun vücut ağırlığı sağlanmalı ve sürdürülmelidir.
D
Salamura, turşu vb. yüksek oranda tuz içeren besinler sık sık tüketilmelidir.
E
Rafine tahıllar ve şeker yerine tam taneli tahıllar tercih edilmelidir.
Açıklama:
Kanserden korunmada beslenme önerileri şunlardır:
- Enerji dengesi korunmalı, şişmanlıktan kaçınılmalıdır.
- Besin çeşitliliği sağlanmalı, her öğünde 4 besin grubundan yiyecekler yer almalıdır.
- Uygun vücut ağırlığı sağlanmalı ve sürdürülmelidir,
- Günde en az 5 porsiyon sebze ya da meyve tüketilmelidir,
- En az 2 porsiyonu yeşil yapraklı sebzeler ya da portakal, limon gibi turunçgiller olmalıdır,
- Rafine tahıllar ve şeker yerine tam taneli tahıllar tercih edilmelidir,
- Özellikle yağı yüksek ve işlenmiş kırmızı et tüketimi sınırlandırılmalıdır, kırmızı et yerine balık, tavuk, kuru baklagiller tercih edilmelidir,
- Salamura, turşu vb.yüksek oranda tuz içeren besinleri ve sucuk, sosis, salam, tütsülenmiş et gibi besinleri sık tüketmekten kaçınmalıdır,
- Yağ alımının azaltılması için yemekler az yağla pişirilmeli, et yemekleri yağ eklenmeden kendi yağları ile pişirilmelidir,
- Kızartma, kavurma gibi pişirme yöntemleri yerine haşlama, ızgara, fırında pişirme yöntemleri seçilmelidir.
Soru 166
Adolesanlarda günlük enerjinin %'de kaçı karbonhidratlardan karşılanmalıdır?
Seçenekler
A
%10-15
B
%25-30
C
%50-55
D
%60-75
E
%80-85
Açıklama:
Protein: Bu dönemde protein gereksinimi; kas kitlesindeki artış, kan hacmindeki artış ve hormonal değişikliklerden dolayı artış göstermektedir. Diyetle alınan proteinler enerji sağlamalarının yanı sıra hücrelerin yapı taşı olduklarından büyüme-gelişme ve yıpranan hücrelerin yenilenmesi için de gereklidir. Protein alımı, enerji alımı ile eş zamanlı olarak artar. Enerjinin %12-15’inin proteinlerden sağlanması gereklidir. Karbonhidratlar: Adolesanlarda günlük enerjinin %50-55’i karbonhidratlardan karşılanmalıdır. Karbonhidratlar, çabuk enerjiye çevrilen ve büyümekte olan adolesanın gerekli enerjisini karşılamasında önemli olan besin ögeleridir. Basit şekerler yerine kompleks karbonhidratlar ve lifli yiyeceklerin tüketilmesi gereklidir
Soru 167
Yaşlılardan enerji ve besin ögesi gereksini ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yaşlı diyetinde toplam yağ içeriği enerjinin %’50sinden az olmalı ve doymamış yağ miktarı azaltılmalıdır.
B
Yaşlılıkta bazal metabolizma hızı, dolayısıyla enerji gereksinmesi de azalır
C
Yaşlılarda protein gereksinmesi artar.
D
Yaş ile birlikte kalsiyumun emilimi azalır, kemiklerden çekimi artar, kemik mineral kitlesi azalır.
E
: Yaşlılıkta susama duygusu, toplam vücut suyu ve böbrek fonksiyonu azalır.
Açıklama:
Enerji: Yaşlılıkta bazal metabolizma hızı, dolayısıyla enerji gereksinmesi de azalır. Enerji gereksinmesindeki azalmanın bir diğer nedeni de fiziksel aktivitedeki azalmadır.
Protein: Yaşlılarda protein gereksinmesi artar. Yaşlıların vücut fonksiyonlarını gerçekleştirebilmeleri için, vücut dokularının korunması ve immün sistem için proteinden zengin besinleri tüketmeleri gereklidir. Stres, yaralanma, enfeksiyon, ameliyat, hastalık durumlarında gereksinim artar. Protein yetersizliğinde kas kitlesi kaybı görülür.
Yağ: Yaşlı diyetinde toplam yağ içeriği enerjinin %30’undan az olmalı ve doymuş yağ miktarı azaltılmalıdır. Kalsiyum-demir-çinko: Yaş ile birlikte kalsiyumun emilimi azalır, kemiklerden çekimi artar, kemik mineral kitlesi azalır. Özellikle kadınlarda menopozdan sonra östrojen yokluğunda daha çok hızlanır. Dolayısıyla yeterli kalsiyum tüketimi kemik sağlığı için önemlidir. Kalsiyum kan basıncının düşürülmesine de yardımcı olur ve kan yapımı ve bağışıklık sistemi için gerekli olan bir mineraldir
Protein: Yaşlılarda protein gereksinmesi artar. Yaşlıların vücut fonksiyonlarını gerçekleştirebilmeleri için, vücut dokularının korunması ve immün sistem için proteinden zengin besinleri tüketmeleri gereklidir. Stres, yaralanma, enfeksiyon, ameliyat, hastalık durumlarında gereksinim artar. Protein yetersizliğinde kas kitlesi kaybı görülür.
Yağ: Yaşlı diyetinde toplam yağ içeriği enerjinin %30’undan az olmalı ve doymuş yağ miktarı azaltılmalıdır. Kalsiyum-demir-çinko: Yaş ile birlikte kalsiyumun emilimi azalır, kemiklerden çekimi artar, kemik mineral kitlesi azalır. Özellikle kadınlarda menopozdan sonra östrojen yokluğunda daha çok hızlanır. Dolayısıyla yeterli kalsiyum tüketimi kemik sağlığı için önemlidir. Kalsiyum kan basıncının düşürülmesine de yardımcı olur ve kan yapımı ve bağışıklık sistemi için gerekli olan bir mineraldir
Soru 168
Dayanıklılık sporcuları ve yoğun antrenman yapan sporcular enerjilerinin %70ini aşağıdakilerden hangisi tarafından karşılaması önerilir?
Seçenekler
A
Mineraller
B
Vitaminler
C
Protein
D
Yağlar
E
Karbonhidratlar
Açıklama:
. Kaslar ve karaciğerde glikojen depoları yer alır. Egzersiz sırasında bu depolar yıkılmaya başlar ve vücuda enerji sağlar. Doksan dakikadan uzun süren yoğun egzersizlerde vücutta glikojen tükenmesine bağlı olarak yorgunluk meydana gelir. Spor yapmayan kişilere, enerjinin karbonhidrattan gelen oranının %50-55 civarında olması önerilirken, sporcularda bu değerler %60-65’e, çok yoğun antrenmanlarda ve dayanıklılık sporcularında ise %70’e kadar çıkmaktadır.
Soru 169
Aşağıda verilen kanserden korunma beslenme önerilerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Günde en az 5 porsiyon sebze yada meyve tüketilmelidir.
B
Tam taneli tahıllar tercih edilmelidir.
C
Kırmızı et tüketimi sınırlandırılmalıdır.
D
Yağ alımına dikkat edilerek kızartma tüketilebilir.
E
Yüksek oranda tuz içeren besinler tüketilmemelidir.
Açıklama:
Kanserden Korunmada Beslenme Önerileri • Enerji dengesi korunmalı, şişmanlıktan kaçınılmalıdır. • Besin çeşitliliği sağlanmalı, her öğünde 4 besin grubundan yiyecekler yer almalıdır. • Uygun vücut ağırlığı sağlanmalı ve sürdürülmelidir, • Günde en az 5 porsiyon sebze ya da meyve tüketilmelidir, • En az 2 porsiyonu yeşil yapraklı sebzeler ya da portakal, limon gibi turunçgiller olmalıdır, • Rafine tahıllar ve şeker yerine tam taneli tahıllar tercih edilmelidir, • Özellikle yağı yüksek ve işlenmiş kırmızı et tüketimi sınırlandırılmalıdır, kırmızı et yerine balık, tavuk, kuru baklagiller tercih edilmelidir, • Salamura, turşu vb.yüksek oranda tuz içeren besinleri ve sucuk, sosis, salam, tütsülenmiş et gibi besinleri sık tüketmekten kaçınmalıdır, • Yağ alımının azaltılması için yemekler az yağla pişirilmeli, et yemekleri yağ eklenmeden kendi yağları ile pişirilmelidir, • Kızartma, kavurma gibi pişirme yöntemleri yerine haşlama, ızgara, fırında pişirme yöntemleri seçilmelidir, • Fiziksel aktivite yapmaya özen gösterilmelidir
Soru 170
Gebelik süresince yetersiz ağırlık kazanımı, düşük doğum ağırlıklı bebek dünyaya getirme riskini artırmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi, yetersiz ağırlık kazanımı aralığıdır?
Seçenekler
A
0-6 kg
B
7-9 kg
C
8-10 kg
D
9-10 kg
E
10-12 kg
Açıklama:
Sağlıklı bir gebelik için ağırlık kazanımı ve ağırlık kazanım hızı da önemlidir. Normal kilolu kişilerde gebeliğin ilk üç ayı içinde beklenen ağırlık kazancı 1-2 kg kadardır. Sonraki dönemde haftalık ağırlık kazanımı 0.5 kg kadar olmalıdır. Gebelik süresince yetersiz ağırlık kazanımı (6 kg’ın altında) düşük doğum ağırlıklı bebek dünyaya getirme riskini artırmaktadır.
Soru 171
Gebelik öncesi ağırlık çok fazla ise doktor kontrolünde ve diyetisyen denetiminde bir miktar enerji kısıtlaması yapılabilir. Aşağıdaki hangi aydan sonra kısıtlama yapılmaz?
Seçenekler
A
2.ay
B
3.ay
C
4.ay
D
5.ay
E
6.ay
Açıklama:
Gebelik süresince besin alımı ve ağırlık denetimi yapılması önemlidir.
Enerji: İlk 3 aydan sonra, sağlıklı bir bebeğin gelişimi için günlük 300 kalori civarında fazladan enerji alınmalıdır. Gebelik öncesi ağırlığa göre eklemeler yapılır. Buna göre; gebelik öncesi ağırlık normalse, ilk üç ay normal gereksinime 150 kalori, 4-9 aylarda ise 300 kalori kadar ek yapmak uygun olur. Gebelik öncesinde ağırlık normalin üzerinde ise enerjide arttırma yapmaya gerek yoktur. Gebelik öncesi ağırlık çok fazla ise doktor kontrolünde ve diyetisyen denetiminde bir miktar enerji kısıtlaması yapılabilir. Dördüncü aydan sonra kısıtlama yapılmaz. Gebelik öncesinde ağırlık olması gerekenden düşükse; ilk 3 ay 250 kalori, sonraki aylar 300-400 kalori ek yapılması uygundur.
Enerji: İlk 3 aydan sonra, sağlıklı bir bebeğin gelişimi için günlük 300 kalori civarında fazladan enerji alınmalıdır. Gebelik öncesi ağırlığa göre eklemeler yapılır. Buna göre; gebelik öncesi ağırlık normalse, ilk üç ay normal gereksinime 150 kalori, 4-9 aylarda ise 300 kalori kadar ek yapmak uygun olur. Gebelik öncesinde ağırlık normalin üzerinde ise enerjide arttırma yapmaya gerek yoktur. Gebelik öncesi ağırlık çok fazla ise doktor kontrolünde ve diyetisyen denetiminde bir miktar enerji kısıtlaması yapılabilir. Dördüncü aydan sonra kısıtlama yapılmaz. Gebelik öncesinde ağırlık olması gerekenden düşükse; ilk 3 ay 250 kalori, sonraki aylar 300-400 kalori ek yapılması uygundur.
Soru 172
Emziklilik döneminde enerji alımı günlük kaç kalorinin altına düşerse, vücut için gerekli olan besin ögeleri yeterli düzeyde alınamamaktadır?
Seçenekler
A
1000
B
1300
C
1500
D
1800
E
2000
Açıklama:
Emziklilik döneminde zayıflama diyeti yapılmamalıdır. Bu dönemde enerji alımı günlük 1800 kalorinin altına düşerse, vücut için gerekli olan besin ögeleri yeterli düzeyde alınamamaktadır.
Soru 173
Menopozda hormonal değişiklikler nedeniyle aşağıdaki hangi hastalık riski artar?
Seçenekler
A
Böbrek
B
Akciğer
C
Karaciğer
D
Kalp
E
Beyin
Açıklama:
Menopozda hormonal değişiklikler nedeniyle kalp hastalığı ve hipertansiyon hastalıklarının riski artar. Bu nedenle diyetle toplam yağ alımının, doymuş yağ ve kolesterol içeriğinin azaltılması gereklidir. Uygun vücut ağırlığının korunması ve fiziksel aktivite yapılması koruyucu olmaktadır. Fiziksel aktiviteyi arttırmak için hergün ya da en azından haftada birkaç gün en az 30 dakika orta düzeyde fiziksel aktivite yapılması önerilmektedir.
Soru 174
Anne sütü bebekler için ilk kaç ay tek temel besindir?
Seçenekler
A
3 ay
B
6 ay
C
8 ay
D
12 ay
E
18 ay
Açıklama:
Anne sütü bebekler için ilk 6 ay tek temel besindir. Kolayca yutulduğu gibi
çocuğun büyüme ve gelişmesini sağlayan enerji, protein, vitamin ve mineralleri de içerir.
çocuğun büyüme ve gelişmesini sağlayan enerji, protein, vitamin ve mineralleri de içerir.
Soru 175
Bebeğin aile yemeklerini yemeğe hazır duruma gelmesi ve aile sofrasında yerini alması aşağıdaki hangi sürede olur?
Seçenekler
A
6 ay
B
9 ay
C
12 ay
D
18 ay
E
24 ay
Açıklama:
Altıncı aydan itibaren aile yemekleri yumuşak kıvamda ezme şeklinde, 7-8. aylarda püre şeklinde çok pütürlü olmayan besinler verilebilir. Bebekteki çiğneme hareketleri ve sıvı içme becerileri izlenmelidir. Püre şeklindeki yiyeceklere bebeğin çiğneme yeteneğinin kazanıldığı döneme kadar devam edilmeli, daha sonra (8-12. aylarda) kıvam dereceli olarak (püre kıvamında çatalla ezilmiş besinler) artırılmalıdır. Bebek bir yaşında aile yemeklerini yemeğe hazır duruma gelmeli ve aile sofrasında yerini almalıdır.
Soru 176
Anne sütü alamayan ya da anne sütü yetersiz olan bebeklere, karışık sebze çorbaları, tarhana, yoğurtlu yayla çorbası ve kırmızı mercimek çorbası aşağıdaki hangi aydan itibaren verilebilir?
Seçenekler
A
3.ay
B
6.ay
C
8.ay
D
10.ay
E
12.ay
Açıklama:
Çocuğun bulunduğu ay ve sindirim sistemi özellikleri ve gereksinimlerine uygun olarak tamamlayıcı besinler başlanır.
Meyve suyu, ezme, püre: Anne sütü alamayan bebeklere 2. ay sonunda meyve suları verilir. Anne sütü almaya devam ediliyorsa meyve püresi anne sütü verildikten 2 saat sonra verilmelidir. Tek başına anne sütü yeterli olduğunda meyve püresine 6. ayda başlanabilir.
Yoğurt: Anne sütü alamayan ya da anne sütü yetersiz olan bebeklere, saklama koşulları da iyi olmadığında yoğurt sulandırılarak 3. aydan itibaren verilebilir.
Sebze püresi: Altıncı aydan itibaren verilebilir.
Çorbalar: Karışık sebze çorbaları, tarhana, yoğurtlu yayla çorbası ve kırmızı mercimek çorbası 6. aydan itibaren verilebilir.
Meyve suyu, ezme, püre: Anne sütü alamayan bebeklere 2. ay sonunda meyve suları verilir. Anne sütü almaya devam ediliyorsa meyve püresi anne sütü verildikten 2 saat sonra verilmelidir. Tek başına anne sütü yeterli olduğunda meyve püresine 6. ayda başlanabilir.
Yoğurt: Anne sütü alamayan ya da anne sütü yetersiz olan bebeklere, saklama koşulları da iyi olmadığında yoğurt sulandırılarak 3. aydan itibaren verilebilir.
Sebze püresi: Altıncı aydan itibaren verilebilir.
Çorbalar: Karışık sebze çorbaları, tarhana, yoğurtlu yayla çorbası ve kırmızı mercimek çorbası 6. aydan itibaren verilebilir.
Soru 177
Çocuklar genellikle aşağıdaki hangi sürede doğum boylarının iki katına ulaşırlar?
Seçenekler
A
1 yaş
B
2 yaş
C
3 yaş
D
4 yaş
E
5 yaş
Açıklama:
Büyümenin sağlıklı olup olmadığı, vücut ağırlığı, ağırlık kazanım hızı, boy uzunluğu ve boy uzama hızı, baş çevresi ve baş çevresi artma hızı, göğüs çevresi ölçüsü ve vücut bölümlerinin birbirine oranı ile, gelişme ise dişlerin çıkma- değişme yaşı, kemiklerin olgunlaşma derecesi, nöromotor gelişme, cinsel gelişme, zeka ölçüm testleri ile değerlendirilir. Ağırlık artışı üç yaştan sonra yılda ortalama 2,5 kilo, boy artışı ise 5-7 cm’dir. Çocuklar genellikle dört yaşında
doğum boylarının iki katına ulaşırlar.
doğum boylarının iki katına ulaşırlar.
Soru 178
Vücut ağırlığı 60 kg, boy uzunluğu 1.65 m olan bir bireyin beden kitle indeksi değeri nedir?
Seçenekler
A
18,5
B
22,03
C
25
D
29
E
30,1
Açıklama:
Soru: Vücut ağırlığı 60 kg, boy uzunluğu 1.65 m olan bir bireyin BKİ değeri nedir?
Cevap: BKI Hesabı: 60 kg/(1.65 m x 1.65m) = 22.03 Normal kilolu.
Cevap: BKI Hesabı: 60 kg/(1.65 m x 1.65m) = 22.03 Normal kilolu.
Soru 179
Aşağıdakilerden hangisi kanserden korunmada beslenme önerilerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Uygun vücut ağırlığı sağlanmalı ve sürdürülmelidir.
B
Günde en az 5 porsiyon sebze ya da meyve tüketilmelidir.
C
Tam taneli tahıllar yerine rafine tahıllar ve şeker tercih edilmelidir.
D
Kırmızı et yerine balık, tavuk, kuru baklagiller tercih edilmelidir.
E
Fiziksel aktivite yapmaya özen gösterilmelidir.
Açıklama:
Kanserden Korunmada Beslenme Önerileri
• Enerji dengesi korunmalı, şişmanlıktan kaçınılmalıdır.
• Besin çeşitliliği sağlanmalı, her öğünde 4 besin grubundan yiyecekler yer almalıdır.
• Uygun vücut ağırlığı sağlanmalı ve sürdürülmelidir,
• Günde en az 5 porsiyon sebze ya da meyve tüketilmelidir,
• En az 2 porsiyonu yeşil yapraklı sebzeler ya da portakal, limon gibi turunçgiller olmalıdır,
• Rafine tahıllar ve şeker yerine tam taneli tahıllar tercih edilmelidir,
• Özellikle yağı yüksek ve işlenmiş kırmızı et tüketimi sınırlandırılmalıdır, kırmızı et yerine balık, tavuk, kuru baklagiller tercih edilmelidir,
• Salamura, turşu vb.yüksek oranda tuz içeren besinleri ve sucuk, sosis, salam, tütsülenmiş et gibi besinleri sık tüketmekten kaçınmalıdır,
• Yağ alımının azaltılması için yemekler az yağla pişirilmeli, et yemekleri yağ eklenmeden kendi yağları ile pişirilmelidir,
• Kızartma, kavurma gibi pişirme yöntemleri yerine haşlama, ızgara, fırında pişirme yöntemleri seçilmelidir,
• Fiziksel aktivite yapmaya özen gösterilmelidir.
• Enerji dengesi korunmalı, şişmanlıktan kaçınılmalıdır.
• Besin çeşitliliği sağlanmalı, her öğünde 4 besin grubundan yiyecekler yer almalıdır.
• Uygun vücut ağırlığı sağlanmalı ve sürdürülmelidir,
• Günde en az 5 porsiyon sebze ya da meyve tüketilmelidir,
• En az 2 porsiyonu yeşil yapraklı sebzeler ya da portakal, limon gibi turunçgiller olmalıdır,
• Rafine tahıllar ve şeker yerine tam taneli tahıllar tercih edilmelidir,
• Özellikle yağı yüksek ve işlenmiş kırmızı et tüketimi sınırlandırılmalıdır, kırmızı et yerine balık, tavuk, kuru baklagiller tercih edilmelidir,
• Salamura, turşu vb.yüksek oranda tuz içeren besinleri ve sucuk, sosis, salam, tütsülenmiş et gibi besinleri sık tüketmekten kaçınmalıdır,
• Yağ alımının azaltılması için yemekler az yağla pişirilmeli, et yemekleri yağ eklenmeden kendi yağları ile pişirilmelidir,
• Kızartma, kavurma gibi pişirme yöntemleri yerine haşlama, ızgara, fırında pişirme yöntemleri seçilmelidir,
• Fiziksel aktivite yapmaya özen gösterilmelidir.
Soru 180
Bebeğin anne karnında büyümesi, annenin besin yedeklerinden ve gebelik boyunca tükettiği enerji ve besin ögelerinden kendisi için ........... cümlesindeki boşluğu aşağıdaki şıklardan hangisi tamamlar?
Seçenekler
A
gerekeni yürüyebilmesi ile ilişkilidir.
B
gerekeni alabilmesi ile ilişkilidir.
C
gerekeni satın alması ile ilişkilidir.
D
gerekeni getirmesi ile ilişkilidir.
E
gerekeni boşaltması ile ilişkilidir.
Açıklama:
Bebeğin anne karnında büyümesi, annenin besin yedeklerinden ve gebelik boyunca tükettiği enerji ve besin ögelerinden kendisi için gerekeni alabilmesi ile ilişkilidir.
Soru 181
Gebelik döneminde annenin yetersiz ve dengesiz beslenmesi bebeğin boyunu ve kilosunu etkileyebildiği gibi zihinsel gelişimi üzerinde de olumsuz etki yapabilir. Özellikle beyin yapısının şekillendiği hangi dönemde yetersiz ve dengesiz beslenme, bebeğin mental gelişiminde kalıcı gerilik oluşturabilir?
Seçenekler
A
birinci üç aylık
B
ikinci üç aylık
C
üçüncü üç aylık
D
üçüncü aylık
E
birincive ikinci aylık
Açıklama:
Gebelik döneminde annenin yetersiz ve dengesiz beslenmesi bebeğin boyunu ve kilosunu etkileyebildiği gibi zihinsel gelişimi üzerinde de olumsuz etki yapabilir. Özellikle beyin yapısının şekillendiği birinci üç aylık dönemde yetersiz ve dengesiz beslenme, bebeğin mental gelişiminde kalıcı gerilik oluşturabilir.
Soru 182
Emziklilik döneminde anne sütü üretimi için gerekli olan enerji iki kaynaktan sağlanır: Bunlardan biri gebelik süresince vücut yağı olarak depolanan fazla enerji, diğeri de Aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
meye gruplarından gelen enerjidir.
B
süt gruplarından gelen enerjidir.
C
besin gruplarından gelen enerjidir.
D
sağlık gruplarından gelen enerjidir.
E
diyet gruplarından gelen enerjidir.
Açıklama:
Emziklilik döneminde anne sütü üretimi için gerekli olan enerji iki kaynaktan sağlanır: Bunlardan biri gebelik süresince vücut yağı olarak depolanan fazla enerji, diğeri de besin gruplarından gelen enerjidir.
Soru 183
Menopozda östrojen düzeyinin azalması ile kadınların kemik kaybı hızlanır. Bu nedenle hangi gereksinme artar?
Seçenekler
A
Kalsiyum
B
Korunma
C
Kalker
D
Kaladyum
E
Kraker
Açıklama:
Menopozda östrojen düzeyinin azalması ile kadınların kemik kaybı hızlanır. Bu nedenle kalsiyum gereksinmesi artar. Kalsiyum alımını arttırmak kemik kaybının yavaşlamasına yardım eder.
Soru 184
Anne sütü bebeğin sağlıklı olması, tüm besin ögeleri gereksinmelerini karşılaması, kolaylıkla sindirilebilmesi ve enfeksiyonlara karşı koruması açısından yeri doldurulamaz bir besindir. Aşağıdakilerden hangisi anne sütünün özelliklerden biridir?
Seçenekler
A
- Anne sütü iletişim gelişimini sağlar.
B
- Anne sütü okul gelişimini sağlar.
C
- Anne sütü çene ve diş gelişimini sağlar.
D
- Anne sütü okuma gelişimini sağlar.
E
- Anne sütü konsantrasyon gelişimini sağlar.
Açıklama:
Anne sütü bebeğin sağlıklı olması, tüm besin ögeleri gereksinmelerini karşılaması, kolaylıkla sindirilebilmesi ve enfeksiyonlara karşı koruması açısından yeri doldurulamaz bir besindir.
Anne Sütünün Faydaları
Anne Sütünün Faydaları
Her zaman sterildir, ısı derecesi idealdir.
Besin ögesi bileşimi bebeğin gereksinmelerine uygundur.
Koruyucu etmenler içerir (sindirime yardımcı aktif enzimler, enfeksiyonu önleyen
ögeler, hormonlar ve büyümeyi sağlayan ögeler gibi).
Anne sütü alan bebeklerde solunum yolu ve mide-barsak enfeksiyonları daha az görülür.
Anne sütü çene ve diş gelişimini sağlar.
Bazı kronik hastalıkların oluşma riskini azaltır (tip I diyabet, çölyak hastalığı, obezite,
koroner kalp hastalığı gibi).
Allerjiye karşı koruyucudur ve bebeği pişikten korur.
Bebeğin ruhsal, bedensel ve zihinsel gelişimine yardımcı olur.
Ucuzdur, hazırlama sorunu gerektirmez.
Anne ve bebeği arasındaki duygusal bağı güçlendirerek sevgi dolu bir ilişkiyi kolaylaştırır.
Annenin sağlığını korur. Emziren annelerde göğüs kanseri, yumurtalık kanseri, kemik
erimesi ve kansızlık (anemi) oluşumu azalır. Anne sütü uterusun eski haline dönmesine yardımcı olur, anneyi aşırı kan kaybından korur.
Soru 185
Adolesan dönem, fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden hızlı büyüme gelişme ve olgunlaşma süreçleriyle çocukluktan yetişkinliğe geçiş dönemidir. Dünya Sağlık Örgütü tarafından kaç yaş grubu aralığı bireyler adolesan olarak tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
10-19 yaş
B
11-15 yaş
C
12-16 yaş
D
20-29 yaş
E
20-30 yaş
Açıklama:
Adolesan dönem, fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden hızlı büyüme gelişme ve olgunlaşma süreçleriyle çocukluktan yetişkinliğe geçiş dönemidir. Dünya Sağlık Örgütü tarafından 10-19 yaş grubu bireyler adolesan olarak tanımlanmaktadır.
Soru 186
Yaş ile birlikte kalsiyumun emilimi azalır, kemiklerden çekimi artar, kemik mineral kitlesi azalır. Kalsiyum alınarak aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?
Seçenekler
A
Kalsiyum vitamin basıncının düşürülmesine yardımcı olur
B
Kalsiyum yemek yemeye yardımcı olur
C
Kalsiyum şeker basıncının düşürülmesine yardımcı olur
D
Kalsiyum kan basıncının düşürülmesine yardımcı olur
E
Kalsiyum su basıncının düşürülmesine yardımcı olur
Açıklama:
Yaş ile birlikte kalsiyumun emilimi azalır, kemiklerden çekimi artar, kemik mineral kitlesi azalır. Özellikle kadınlarda menopozdan sonra östrojen yokluğunda daha çok hızlanır. Dolayısıyla yeterli kalsiyum tüketimi kemik sağlığı için önemlidir.
Kalsiyum kan basıncının düşürülmesine de yardımcı olur ve kan yapımı ve bağışıklık sistemi için gerekli olan bir mineraldir.
Kalsiyum kan basıncının düşürülmesine de yardımcı olur ve kan yapımı ve bağışıklık sistemi için gerekli olan bir mineraldir.
Soru 187
Uzun süren egzersizler sırasında vücutta depolanan glikojen glikoza yıkılarak egzersiz için gerekli enerjiyi sağlar. Cümlesinde sporcuya enerjiyi sağlayan yiyecek gurubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Jarbonhidratlardır.
B
karbonhidratlardır.
C
onhidratlardır.
D
hidratlardır.
E
Cararbonhidratlardır.
Açıklama:
Karbonhidratlar: Antrenman, müsabaka ve günlük yapılan egzersizler esnasında kullanılan en önemli enerji kaynağıdır. Besinler ile alınan karbonhidratlar vücutta glikojen olarak depolanırlar. Uzun süren egzersizler sırasında vücutta depolanan glikojen glikoza yıkılarak egzersiz için gerekli enerjiyi sağlar.
Soru 188
Aşırı eneji alımı, fiziksel aktivitenin azlığı yanında çevresel ve kalıtımsal faktörler etkilidir. Enerji alımının fazlalığı aşırı yeme, daha çok yağ ve şeker içeren besinleri yeme, öğün atlama, hızlı yeme gibi yanlış beslenme alışkanlıkları nedeniyle olurken, enerji harcamasının azlığı ise hareketsiz yaşam nedeniyle olmaktadır. Cümlesi hangi sağlık sorunundan bahsetmektedir?
Seçenekler
A
iştahsızlık
B
zayıflık
C
şişmanlık
D
şamanlık
E
şizofreni
Açıklama:
Şişmanlığın oluşumunda aşırı eneji alımı, fiziksel aktivitenin azlığı yanında çevresel ve kalıtımsal faktörler etkilidir. Enerji alımının fazlalığı aşırı yeme, daha çok yağ ve şeker içeren besinleri yeme, öğün atlama, hızlı yeme gibi yanlış beslenme alışkanlıkları nedeniyle olurken, enerji harcamasının azlığı ise hareketsiz yaşam nedeniyle olmaktadır.
Soru 189
Şişmanlık, kalp damar hastalıkları, diyabet, hipertansiyon, osteoporoz, inme ve bazı kanser türleri nasıl hastalıklardır?
Seçenekler
A
kronik dejeneratif hastalıklardır.
B
kilit dejeneratif hastalıklardır.
C
konik dejeneratif hastalıklardır.
D
kıritik dejeneratif hastalıklardır.
E
kronitrik dejeneratif hastalıklardır.
Açıklama:
Şişmanlık, kalp damar hastalıkları, diyabet, hipertansiyon, osteoporoz, inme ve bazı kanser türleri kronik dejeneratif hastalıklardır. Toplumda kronik ve dejeneratif hastalıklar başta gelen sağlık sorunları arasında yer alır
Soru 190
Aşağıdakilerden hangisi gebelik sürecinde bebeğin özellikle beyin yapısının şekillendiği dönemdir?
Seçenekler
A
İlk 3 ay
B
3. ve 5. ay aralığı
C
5. ve 9. ay aralığı
D
9. ay
E
Son 4 ay
Açıklama:
Gebelik döneminde annenin yetersiz ve dengesiz beslenmesi bebeğin boyunu ve kilosunu etkileyebildiği gibi zihinsel gelişimi üzerinde de olumsuz etki yapabilir. Özellikle beyin yapısının şekillendiği birinci üç aylık dönemde yetersiz ve dengesiz beslenme, bebeğin mental gelişiminde kalıcı gerilik oluşturabilir.
Soru 191
Anne sütü veren bir kadın günde ortalama kaç ml süt salgılar?
Seçenekler
A
500-600
B
700-800
C
800-900
D
900-1000
E
1000-1100
Açıklama:
Anne sütü veren bir kadın günde ortalama 700-800 ml süt salgılar.
Soru 192
Aşağıdakilerden hangisi anne sütünün faydalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Bebeği pişikten korur
B
Annenin sağlığını korur
C
Isı derecesi mevsimsel değişlikler gösterir
D
Bazı kronik hastalıkların oluşma riskini azaltır
E
Anneyi aşırı kan kaybından korur
Açıklama:
Anne Sütünün Faydaları:
• Her zaman sterildir, ısı derecesi idealdir.
• Besin ögesi bileşimi bebeğin gereksinmelerine uygundur.
• Koruyucu etmenler içerir (sindirime yardımcı aktif enzimler, enfeksiyonu önleyen ögeler, hormonlar ve büyümeyi sağlayan ögeler gibi).
• Anne sütü alan bebeklerde solunum yolu ve mide-barsak enfeksiyonları daha az görülür.
• Anne sütü çene ve diş gelişimini sağlar.
• Bazı kronik hastalıkların oluşma riskini azaltır (tip I diyabet, çölyak hastalığı, obezite, koroner kalp hastalığı gibi).
• Allerjiye karşı koruyucudur ve bebeği pişikten korur.
• Bebeğin ruhsal, bedensel ve zihinsel gelişimine yardımcı olur.
• Ucuzdur, hazırlama sorunu gerektirmez.
• Anne ve bebeği arasındaki duygusal bağı güçlendirerek sevgi dolu bir ilişkiyi kolaylaştırır.
• Annenin sağlığını korur. Emziren annelerde göğüs kanseri, yumurtalık kanseri, kemik erimesi ve kansızlık (anemi) oluşumu azalır. Anne sütü uterusun eski haline dönmesine yardımcı olur, anneyi aşırı kan kaybından korur.
• Her zaman sterildir, ısı derecesi idealdir.
• Besin ögesi bileşimi bebeğin gereksinmelerine uygundur.
• Koruyucu etmenler içerir (sindirime yardımcı aktif enzimler, enfeksiyonu önleyen ögeler, hormonlar ve büyümeyi sağlayan ögeler gibi).
• Anne sütü alan bebeklerde solunum yolu ve mide-barsak enfeksiyonları daha az görülür.
• Anne sütü çene ve diş gelişimini sağlar.
• Bazı kronik hastalıkların oluşma riskini azaltır (tip I diyabet, çölyak hastalığı, obezite, koroner kalp hastalığı gibi).
• Allerjiye karşı koruyucudur ve bebeği pişikten korur.
• Bebeğin ruhsal, bedensel ve zihinsel gelişimine yardımcı olur.
• Ucuzdur, hazırlama sorunu gerektirmez.
• Anne ve bebeği arasındaki duygusal bağı güçlendirerek sevgi dolu bir ilişkiyi kolaylaştırır.
• Annenin sağlığını korur. Emziren annelerde göğüs kanseri, yumurtalık kanseri, kemik erimesi ve kansızlık (anemi) oluşumu azalır. Anne sütü uterusun eski haline dönmesine yardımcı olur, anneyi aşırı kan kaybından korur.
Soru 193
Hangi durumlarda 1-3 yaş grubu ve okul öncesi dönemdeki çocuklarda raşitizm görülür?
Seçenekler
A
Anne sütünün erken kesilmesi
B
Potasyum eksikliği
C
Fosfor fazlalığı
D
Kalsiyum yetersizliği
E
Basit karbonhidratların fazla tüketimi
Açıklama:
Çocuklar için, kalsiyum ve demir en önemli minerallerdir. Kalsiyum ve demiri yeterli miktarda sağlayan besinler diğer tüm mineralleri de sağlarlar. Kalsiyum yetersiz alınırsa çocuklarda büyüme geriliği ve raşitizm görülür.
Soru 194
Yaşlılıkta bazal metabolizma hızının azalması hangi gereksinmenin de azalmasına neden olur?
Seçenekler
A
Sıvı gereksinmesi
B
Posa gereksinmesi
C
Folik asit gereksinmesi
D
Protein gereksinmesi
E
Enerji gereksinmesi
Açıklama:
Yaşlılıkta bazal metabolizma hızı, dolayısıyla enerji gereksinmesi de azalır. Enerji gereksinmesindeki azalmanın bir diğer nedeni de fiziksel aktivitedeki azalmadır. Fiziksel aktivitedeki azalma ise sadece iş kapasitesindeki azalmaya bağlı değildir, yaşla birlikte oluşan şişmanlık, kardiyovasküler hastalıklar, kas-iskelet hastalıkları, osteopeni de fiziksel aktiviteyi azaltır
Soru 195
Besinler ile alınan karbonhidratlar vücutta ne olarak depolanırlar?
Seçenekler
A
Glikojen
B
Kas
C
Yağ
D
Kan glikozu
E
Folik asit
Açıklama:
Antrenman, müsabaka ve günlük yapılan egzersizler esnasında kullanılan en önemli enerji kaynağı karbonhidratlardır. Besinler ile alınan karbonhidratlar vücutta glikojen olarak depolanırlar. Uzun süren egzersizler sırasında vücutta depolanan glikojen glikoza yıkılarak egzersiz için gerekli enerjiyi sağlar. Enerji üretiminin yanı sıra egzersiz süresince kan şekerinin dengede tutulabilmesi, hipogliseminin (düşük kan şekeri) önlenmesi ve erken oluşan yorgunluğun önlenebilmesinde önemlidir. Glikojenin varlığı, vücut proteinlerini koruyarak kas dokusunun devamlılığını sağlar. Egzersiz ve müsabaka sırasında kaslar tarafından kullanılan vücutta depo edilmiş karbonhidratların miktarı yapılan egzersizin sıklığına, yoğunluğuna, süresine ve bireyin uzun süredir spor yapıp yapmamasına bağlı olarak değişir
Soru 196
Aşağıdakilerden hangisi kilo alımı sağlanmaya çalışılan kişiler için sıvı tüketimiyle ilgili yanlış bilgi vermektedir?
Seçenekler
A
Meyve suyu, ayran gibi içecekler ara öğünlerde tüketilmelidir.
B
Su ana öğünlerde tüketilmelidir.
C
Çay, kahve yerine aralarda süt, ayran gibi içecekler tüketilmelidir
D
Ana yemeklerde sıvı alımı kısıtlanmalıdır
E
Taze sıkılmış meyve suyu tüketilebilir
Açıklama:
• Sabah kahvaltısı günün en önemli öğünüdür, mutlaka düzenli kahvaltı edilmelidir.
• Kas kütlesinin arttırılması için protein alımı arttırılmalıdır. Yağsız olarak et, balık, tavuk, süt, yoğurt, yumurta, kurubaklagiller her öğünde tüketilmeli, sebze yenilecekse etli tercih edilmelidir ana yemeklerde sıvı alımı kısıtlanmalıdır.
• Su, meyve suyu, ayran gibi içecekler ara öğünlerde tüketilmelidir.
• Tüketilecekse protein içeriği olan sütlü tatlılar tüketilmelidir.
• Çay, kahve yerine aralarda süt, ayran, taze sıkılmış meyve suyu gibi içecekler tüketilmelidir. Ara öğünde kuru kayısı, kuru incir, kuru üzüm gibi besinler tüketilebilir.
• Az az sık sık düzenli beslenmeli, kesinlikle öğün atlamamalıdır.
• Yemek saatine yakın iştahı kapatacak besinler tüketilmemeli, yüksek enerji ve vitamin değeri içeriğinden dolayı yağlı tohumlar; fındık, ceviz v.b kuruyemişleri tüketilebilir.
• Kas kütlesinin arttırılması için protein alımı arttırılmalıdır. Yağsız olarak et, balık, tavuk, süt, yoğurt, yumurta, kurubaklagiller her öğünde tüketilmeli, sebze yenilecekse etli tercih edilmelidir ana yemeklerde sıvı alımı kısıtlanmalıdır.
• Su, meyve suyu, ayran gibi içecekler ara öğünlerde tüketilmelidir.
• Tüketilecekse protein içeriği olan sütlü tatlılar tüketilmelidir.
• Çay, kahve yerine aralarda süt, ayran, taze sıkılmış meyve suyu gibi içecekler tüketilmelidir. Ara öğünde kuru kayısı, kuru incir, kuru üzüm gibi besinler tüketilebilir.
• Az az sık sık düzenli beslenmeli, kesinlikle öğün atlamamalıdır.
• Yemek saatine yakın iştahı kapatacak besinler tüketilmemeli, yüksek enerji ve vitamin değeri içeriğinden dolayı yağlı tohumlar; fındık, ceviz v.b kuruyemişleri tüketilebilir.
Soru 197
- Yaşlılık
- Spor yapma
- Menopoz
- Emziklilik
- Andropoz
Seçenekler
A
I, II ve IV
B
II ve IV
C
II, III ve V
D
I, II, III ve IV
E
II, III, IV ve V
Açıklama:
Yaşamın ilk yıllarından itibaren; yeni doğan ve bebeklik dönemi, çocukluk, adolesan dönem, gebelik-emziklilik, menopoz, yaşlılık, spor yapma gibi bazı enerji ve besin ögeleri gereksiniminin değiştiği durumlar özel durumlar olarak değerlendirilmektedir.
Soru 198
Aşağıdaki hastalıklardan hangisi tüm dünyadaki ölümlerin nedenlerinin ilk sırasında yer alır?
Seçenekler
A
Diyabet
B
Kalp damar hastalıkları
C
Astım
D
Grip
E
Kanser
Açıklama:
Kalp damar hastalıkları, tüm dünyadaki ölümlerin nedenlerinin ilk sırasındadır.
Soru 199
Aşağıdakilerden hangisi hipertansiyon riskini arttırmaktadır?
Seçenekler
A
Sodyum eksikliği
B
Kalsiyum tüketiminin yetersizliği
C
Kolesterol alımının yüksek olması
D
Magnezyum fazlalığı
E
Potasyum alımı yetersizliği
Açıklama:
Bazı besin ögeleri kan basıncını olumlu yada olumsuz yönde etkilemektedir. Bunlar:
Sodyum: Sodyum sağlık için gereklidir ve yeterli, normal miktarda alınırsa vücuttaki sıvı dengesini düzenler. Fazla miktarda alınması kan basıncının yükselmesine neden olur. Diyette sodyumun en önemli kaynağı sofra tuzu (sodyum klorür) ve işlenmiş gıdalardır. Araştırmalar fazla tuz alımının hipertansiyon sıklığında etkin olduğunu göstermektedir. Sofra tuzu içerisinde bulunan klorür sodyumun etkisini arttırmaktadır.
Kalsiyum: Kalsiyum tüketiminin yetersizliği hipertansiyon riskini arttırmaktadır. Süt ve süt ürünleri kalsiyumun en iyi kaynaklarıdır.
Potasyum: Kan basıncı, potasyum alımı ile ters yönde ilintilidir. Sebze-meyve gibi potasyumdan zengin besinlerin tüketiminin artırılması hipertansiyonun kontrol altına alınmasına yardımcı olur.
Magnezyum: Kan basıncının düzenlenmesi üzerinde etkisi vardır. Hipertansiyonu olan bireylerde serum magnezyum düzeylerinin normal bireylere göre daha düşük olduğu bildirilmektedir.
Yağlar: Diyetle doymuş yağ ve kolesterol alımının yüksek olması kan yağlarının yükselmesine yol açarak hipertansiyon için de risk oluşturabilmektedir.
Alkol: Fazla miktarda ve sık içilen alkol kan basıncını yükseltebilir. Alkolün hipertansif etkisi kadınlarda erkeklerden daha yüksektir.
Sodyum: Sodyum sağlık için gereklidir ve yeterli, normal miktarda alınırsa vücuttaki sıvı dengesini düzenler. Fazla miktarda alınması kan basıncının yükselmesine neden olur. Diyette sodyumun en önemli kaynağı sofra tuzu (sodyum klorür) ve işlenmiş gıdalardır. Araştırmalar fazla tuz alımının hipertansiyon sıklığında etkin olduğunu göstermektedir. Sofra tuzu içerisinde bulunan klorür sodyumun etkisini arttırmaktadır.
Kalsiyum: Kalsiyum tüketiminin yetersizliği hipertansiyon riskini arttırmaktadır. Süt ve süt ürünleri kalsiyumun en iyi kaynaklarıdır.
Potasyum: Kan basıncı, potasyum alımı ile ters yönde ilintilidir. Sebze-meyve gibi potasyumdan zengin besinlerin tüketiminin artırılması hipertansiyonun kontrol altına alınmasına yardımcı olur.
Magnezyum: Kan basıncının düzenlenmesi üzerinde etkisi vardır. Hipertansiyonu olan bireylerde serum magnezyum düzeylerinin normal bireylere göre daha düşük olduğu bildirilmektedir.
Yağlar: Diyetle doymuş yağ ve kolesterol alımının yüksek olması kan yağlarının yükselmesine yol açarak hipertansiyon için de risk oluşturabilmektedir.
Alkol: Fazla miktarda ve sık içilen alkol kan basıncını yükseltebilir. Alkolün hipertansif etkisi kadınlarda erkeklerden daha yüksektir.
Soru 200
Gebelikte bebeğin sağlıklı gelişimi için ilk 3 aydan sonra fazladan alınması gereken kalori / enerji miktarı nedir?
Seçenekler
A
50 kalori
B
150 kalori
C
300 kalori
D
600 kalori
E
1000 kalori
Açıklama:
İlk 3 aydan sonra, sağlıklı bir bebeğin gelişimi için günlük 300 kalori civarında fazladan enerji alınmalıdır. Gebelik öncesi ağırlığa göre eklemeler yapılır. Buna göre; gebelik öncesi ağırlık normalse, ilk üç ay normal gereksinime 150 kalori, 4-9 aylarda ise 300 kalori kadar ek yapmak uygun olur. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 201
I. Protein
II. Vitamin
III. Mineraller
Yukarıdakilerden hangisi / hangilerine gebelikte plesenta, fetüsün büyümesi ve annenin doku kazanımı için gereksinim vardır?
II. Vitamin
III. Mineraller
Yukarıdakilerden hangisi / hangilerine gebelikte plesenta, fetüsün büyümesi ve annenin doku kazanımı için gereksinim vardır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Gebelikte; plesenta, fetüsün büyümesi ve annenin doku kazanımı için enerji gereksinimi artar. Bunun yanında protein, vitamin, mineraller ve sıvı geereksinimi de artmaktadır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 202
Menopoz dönemi beslenmesi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kemik kaybını önlemek için kalsiyumdan zengin beslenilmelidir.
B
Beslenme enerji ve kafeinden fakir olmalıdır.
C
Demir alımı yetersiz ise takviye edilmelidir.
D
Diyetin mineral ve vitamin içeriği de yeterli olmalıdır.
E
Toplam yağ alımının, doymuş yağ ve kolesterol içeriğinin azaltılması gereklidir.
Açıklama:
Menopoz döneminde demirden fakir beslenme uygundur. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 203
I. Besin ögesi bileşimi bebeğin gereksinmelerine uygundur.
II. Bazı kronik hastalıkların oluşma riskini azaltır.
III. Bebeğin ruhsal, bedensel ve zihinsel gelişimine yardımcı olur.
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri anne sütünün faydaları arasındadır?
II. Bazı kronik hastalıkların oluşma riskini azaltır.
III. Bebeğin ruhsal, bedensel ve zihinsel gelişimine yardımcı olur.
Yukarıdakilerden hangisi / hangileri anne sütünün faydaları arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Seçeneklerin tamamı anne sütünün faydalarıdır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 204
Aşağıdakilerden hangisi okul çağı çocuklarında karşılaşılan beslenme bozukluğuna bağlı hastalıklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kansızlık
B
Uyku problemleri
C
Dikkat yetersizliği
D
Zayıflık
E
Diş çürükleri
Açıklama:
Uyku problemleri okul çağı çocuklarında karşılaşılan beslenme bozukluğuna bağlı hastalıklardan biri değildir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 205
Vücuda en fazla enerji veren besin öğesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yağlar
B
Vitaminler
C
Mineraller
D
Proteinler
E
Demir ve çinko
Açıklama:
Yağlar vücuda en fazla enerji veren besin ögeleridir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 206
"Kız adolesanlarda menstruasyon dönemi başladığı için erkek adolesanlara göre daha fazla ...... gereksinimi vardır." Cümledeki boşluğu tamamlayan doğru kelime aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kalsiyum
B
Demir
C
Fosfor
D
Karbonhidrat
E
Yağ
Açıklama:
Adolesan dönemde demir gereksinimi kan hacmi ve kas kitlesindeki artıştan dolayı daha fazladır. Özellikle kız adolesanlarda menstruasyon dönemi başladığı için erkek adolesanlara göre daha fazla demir gereksinimi vardır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 207
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların doğru beslenme ve sağlıklı yaşam için dikkat etmeleri gereken uygulamalar arasında değildir?
Seçenekler
A
Besin çeşitliliğine dikkat edilmeli
B
İdeal vücut ağırlığı korunmalı
C
Günlük sodyum alımı arttırılmalı
D
Sıvı tüketimi arttırılmalı
E
Alkol ve kafein alımı sınırlandırılmalı
Açıklama:
Yaşlılarda günlük sodyum alımı azaltılmalıdır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 208
Vücut ağırlığı 70 kg, boy uzunluğu 1.74 m olan bir bireyin BKİ değeri nedir?
Seçenekler
A
20.2
B
21.2
C
23.2
D
24.2
E
25.2
Açıklama:
BKİ’nin hesaplanmasında; BKI = Ağırlık (kg) /Boy (m)2 formülü kullanılmaktadır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 209
Aşağıdakilerden hangisi diyabette beslenmede dikkat edilmesi gerekenlerle ilgili yanlış bilgi içermektedir?
Seçenekler
A
Yeterli ve dengeli beslenmeye dikkat edilmelidir.
B
Bireye uygun vücut ağırlığı sağlanmalı ve sürdürülmelidir.
C
Mümkünse kahvaltı öğünü atlanmalıdır.
D
Kan şekerinin düzenli takibi beslenmenin ayarlanmasında yardımcı olur.
E
Sigaradan uzak durulmalıdır.
Açıklama:
Diyabette öğün atlanmaması önemlidir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 210
I. Bebeğin fiziksel gelişimi
II. Bebeğin zihinsel gelişimi
III. Annenin zihin gelişimi
IV. Annede anemi
Gebelikte annenin yetersiz beslenmesi yukarıda sayılan rahatsızlıklardan hangilerine yol açar?
II. Bebeğin zihinsel gelişimi
III. Annenin zihin gelişimi
IV. Annede anemi
Gebelikte annenin yetersiz beslenmesi yukarıda sayılan rahatsızlıklardan hangilerine yol açar?
Seçenekler
A
I. ve II.
B
I. ve III.
C
I., II. ve III.
D
I., II. ve IV.
E
Hepsi
Açıklama:
Gebelik döneminde annenin yetersiz ve dengesiz beslenmesi bebeğin boyunu ve kilosunu etkileyebildiği gibi zihinsel gelişimi üzerinde de olumsuz etki yapabilir. Özellikle beyin yapısının şekillendiği birinci üç aylık dönemde yetersiz ve dengesiz beslenme, bebeğin mental gelişiminde kalıcı gerilik oluşturabilir. Bebek kendi gereksinimini annenin dokularından sağlamaya çalışırken annenin depolarının boşalması sonucu annede başta anemi ve osteomalasi olmak üzere çeşitli hastalıkların oluşmasına neden olur ve annenin enfeksiyonlara direnci azalır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 211
Gebelikte annenin beslenmesine eklenmesi gereken protein miktarı ortalama kaç gramdır?
Seçenekler
A
10
B
20
C
40
D
100
E
150
Açıklama:
Gelişen bir bebeğin vücut hücreleri, anne vücudundaki değişiklikler ve özellikle de plasenta için proteine gereksinim vardır. Anne karnındaki bebeğin büyümesi, ortalama 950 g kadar protein birikmesi demektir. Dolayısıyla günlük 20 gram proteine gebelikte fazladan gereksinim duyulur (ya da 1.2 g/kg). Gebe olmayan kadınlar için önerilen protein 50-60 gram iken, gebelik döneminde 70-80 grama çıkmaktadır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 212
Aşağıdakilerden hangisi menopoz dönemi beslenmesi ile ilgili doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Menopoz döneminde demir ihtiyacı artar.
B
Menopoz döneminde kalsiyum ihtiyacı azalır.
C
Menopoz döneminde doymuş yağ ve kolesterol içeriğinin azaltılması gereklidir.
D
Menopoz sonrası kadınlar, tuz ve sodyumu yüksek düzeyde tüketmelidir.
E
Menopoz döneminde karbonhidratlardan gelen enerji toplam enerjinin %35-40'ı kadar olmalıdır.
Açıklama:
Menopozda hormonal değişiklikler nedeniyle kalp hastalığı ve hipertansiyon hastalıklarının riski artar. Bu nedenle diyetle toplam yağ alımının, doymuş yağ ve kolesterol içeriğinin azaltılması gereklidir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 213
Bebeklerde tamamlayıcı besinlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yeni besin çocuk tokken verilir.
B
Besinler çocuğa teker, teker başlanmalıdır
C
Gelişimi normal ve sadece anne sütü alan bebeklerde, altı aydan önce tamamlayıcı besinlere başlanmamalıdır.
D
Çocuk bir besini aldıktan sonra allerji gelişirse besin hemen kesilir, 15-20 gün sonra tekrar denenir.
E
Besinlerin kıvamı, süt çocuğunun gereksinimine ve motor gelişimine uygun olarak, bebek büyüdükçe dereceli olarak artırılmalıdır.
Açıklama:
Besinleri daha kolay kabul edebilmesi için yeni besinler çocuk açken verilir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 214
1-3 yaş arası çocuklarda günlük protein alımı kilogram başına kaç gram olmalıdır?
Seçenekler
A
9-10g/kg/gün
B
7-8g/kg/gün
C
5-6g/kg/gün
D
3-4g/kg/gün
E
1-2g/kg/gün
Açıklama:
Okul öncesi dönem çocuklarının günlük protein gereksiniminin yarıdan fazlası et, süt, yumurta gibi iyi kalite proteinden sağlanmalıdır. Bu yaş grubu çocuklarda günlük protein gereksinimi 1-2 g/kg/gün kadardır. Günlük toplam enerjinin %13-15’i proteinden gelmelidir. Doğru yanıt E'dir
Soru 215
Aşağıda verilen ve adolesanlarda vücudun beslenme ile ilgili geçirdiği değişimlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Enerji gereksinimi artar.
B
Protein gereksinimi artış göstermektedir.
C
B12 vitaminine gereksinim artar.
D
Demir gereksinimi daha fazladır.
E
Doymuş yağ oranının %10’un üstünde tutulması gerekmektedir.
Açıklama:
Yağlar vücuda en fazla enerji veren besin ögeleridir. Günlük enerjinin %25-30’ unun yağlardan gelmesi gerekir. Elzem yağ asitlerinin alımı ve yağda eriyen vitaminlerin emilimi için diyet yağı önemlidir. Ancak doymuş yağ oranının %10’un altında tutulması ve trans yağ içeren besinlerin tüketilmemesine dikkat edilmelidir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 216
Aşağıdaki önerilerden hangisi yaşlıların beslenmesi konusunda doğru bir öneridir?
Seçenekler
A
Günlük sodyum alımı arttırılmalı.
B
Posa alımı azaltılmalı.
C
Besin çeşitliliği azaltılmalı.
D
Sıvı tüketimi arttırılmalı.
E
Vücut ağırlığı arttırılmalı.
Açıklama:
Yaşlılıkta susama duygusu, toplam vücut suyu ve böbrek fonksiyonu azalır. Günde 8-10 bardak sıvı tüketilmelidir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 217
Beden Kitle İndeksi'ne göre yetişkinlerde normal kilo aralığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
<18.5
B
18.5-24.9
C
25-29.9
D
30-34.9
E
35-39.9
Açıklama:
BKI = Ağırlık (kg) /Boy (m)2 formülü kullanılmaktadır. sonuçlar; <18.5 Zayıf, 18.5-24.9 Normal kilolu, 25-29.9 Fazla kilolu, 30-34.9 Şişman derece 1, 35-39.9 Şişman derece 2, >40 Morbid (Aşırı) şişman derece 3 olarak değerlendirilmektedir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 218
Aşağıdaki besinlerin kan basıncı ile ilişkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Sodyum kan basıncını düşürür.
B
Kalsiyumun yetersizliği kan basıncını azaltır.
C
Potasyum tüketiminin artması kan basıncını düşürür.
D
Alkol tüketimi kan basıncını düşürür.
E
Magnezyum kan basıncını yükseltir.
Açıklama:
Kan basıncı, potasyum alımı ile ters yönde ilintilidir. Sebze-meyve gibi potasyumdan zengin besinlerin tüketiminin artırılması hipertansiyonun kontrol altına alınmasına yardımcı olur. Doğru yanıt C'dir.
Soru 219
Aşağıda yer alan diyabet hastalarına yönelik genel beslenme önerilerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Öğün sayısı azaltılmalıdır.
B
İnsülin ve/ya da ilaç zamanlarına ve dozlarına dikkat edilmelidir.
C
Sigaradan uzak durulmalıdır.
D
Bireye uygun vücut ağırlığı sağlanmalı ve sürdürülmelidir.
E
Kan şekeri düzenli takip edilmelidir.
Açıklama:
Diyabette tedavinin amacı kan şekerini normal sınırlarda tutarak diyabete bağlı gelişebilecek sağlık sorunlarının ortaya çıkışını engellemek ya da önlemek, yaşam süresini ve kalitesini yükseltmektir. Beslenmede öğünlerin azaltılması hiperglisemiye yol açacağından öğünlerin atlanmaması gerekmektedir. Doğru yanıt A'dır.
Soru 220
Gebelerin bebekte nöral tüp defekt oluşum riskini azaltması için aşağıdakilerden hangisini yeterli miktarda alması gerekmektedir?
Seçenekler
A
C vitamini
B
B6 vitamini
C
E vitamini
D
D vitamini
E
Folik asit
Açıklama:
Kadınlar yeterli düzeyde folik asit tükettikleri (600 mcg/gün) zaman nöral tüp defektleri
için risk azalmaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.
için risk azalmaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 221
Anne sütü bebekler için ilk kaç ay tek temel besindir?
Seçenekler
A
1
B
3
C
6
D
9
E
15
Açıklama:
Anne sütü bebekler için ilk 6 ay tek temel besindir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 222
Bebek doğduğunda ağzı ilk kaç ay sadece emme ve yutma işlevini yapmaktadır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Bebek doğduğunda ağzı ilk 4 ay sadece emme ve yutma işlevini yapmaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 223
Anne sütünün özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Ucuzdur, hazırlama sorunu gerektirmez.
B
Allerjiktir.
C
Bebeğin ruhsal, bedensel ve zihinsel gelişimine yardımcı olur.
D
Anne sütü çene ve diş gelişimini sağlar.
E
Her zaman sterildir, ısı derecesi idealdir.
Açıklama:
Anne Sütünün Faydaları
• Her zaman sterildir, ısı derecesi idealdir.
• Besin ögesi bileşimi bebeğin gereksinmelerine uygundur.
• Koruyucu etmenler içerir (sindirime yardımcı aktif enzimler, enfeksiyonu önleyen
ögeler, hormonlar ve büyümeyi sağlayan ögeler gibi).
• Anne sütü alan bebeklerde solunum yolu ve mide-barsak enfeksiyonları daha az görülür.
• Anne sütü çene ve diş gelişimini sağlar.
• Bazı kronik hastalıkların oluşma riskini azaltır (tip I diyabet, çölyak hastalığı, obezite,
koroner kalp hastalığı gibi).
• Allerjiye karşı koruyucudur ve bebeği pişikten korur.
• Bebeğin ruhsal, bedensel ve zihinsel gelişimine yardımcı olur.
• Ucuzdur, hazırlama sorunu gerektirmez.
• Anne ve bebeği arasındaki duygusal bağı güçlendirerek sevgi dolu bir ilişkiyi kolaylaştırır.
• Annenin sağlığını korur. Emziren annelerde göğüs kanseri, yumurtalık kanseri, kemik
erimesi ve kansızlık (anemi) oluşumu azalır. Anne sütü uterusun eski haline dönmesine yardımcı olur, anneyi aşırı kan kaybından korur.
Doğru cevap B seçeneğidir.
• Her zaman sterildir, ısı derecesi idealdir.
• Besin ögesi bileşimi bebeğin gereksinmelerine uygundur.
• Koruyucu etmenler içerir (sindirime yardımcı aktif enzimler, enfeksiyonu önleyen
ögeler, hormonlar ve büyümeyi sağlayan ögeler gibi).
• Anne sütü alan bebeklerde solunum yolu ve mide-barsak enfeksiyonları daha az görülür.
• Anne sütü çene ve diş gelişimini sağlar.
• Bazı kronik hastalıkların oluşma riskini azaltır (tip I diyabet, çölyak hastalığı, obezite,
koroner kalp hastalığı gibi).
• Allerjiye karşı koruyucudur ve bebeği pişikten korur.
• Bebeğin ruhsal, bedensel ve zihinsel gelişimine yardımcı olur.
• Ucuzdur, hazırlama sorunu gerektirmez.
• Anne ve bebeği arasındaki duygusal bağı güçlendirerek sevgi dolu bir ilişkiyi kolaylaştırır.
• Annenin sağlığını korur. Emziren annelerde göğüs kanseri, yumurtalık kanseri, kemik
erimesi ve kansızlık (anemi) oluşumu azalır. Anne sütü uterusun eski haline dönmesine yardımcı olur, anneyi aşırı kan kaybından korur.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 224
Çocuğa tamamlayıcı besin olarak yumurta kaçıncı ayda başlanmalıdır?
Seçenekler
A
0
B
2
C
4
D
6
E
8
Açıklama:
Çocuğun bulunduğu ay ve sindirim sistemi özellikleri ve gereksinimlerine uygun olarak
tamamlayıcı besinler başlanır.
Yumurta: Önce sarısı ve altıncı ayda başlanır. İyi haşlanmış yumurtanın sarısı 8 parçaya bölünür. İlk gün 1/8 olacak şekilde, 2-3 gün ara ile ¼, ½, gibi arttırılarak verilir. Beyazı
9 uncu aydan sonra denenir, allerjik reaksiyon olup olmadığı yönünden izlenmesi gerekir.
Sorun yoksa devam edilir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
tamamlayıcı besinler başlanır.
Yumurta: Önce sarısı ve altıncı ayda başlanır. İyi haşlanmış yumurtanın sarısı 8 parçaya bölünür. İlk gün 1/8 olacak şekilde, 2-3 gün ara ile ¼, ½, gibi arttırılarak verilir. Beyazı
9 uncu aydan sonra denenir, allerjik reaksiyon olup olmadığı yönünden izlenmesi gerekir.
Sorun yoksa devam edilir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 225
Bebeğin çiğneme hareketi kaçıncı ayda başlar?
Seçenekler
A
3
B
4
C
6
D
7
E
10
Açıklama:
Bebeğin 7. ayda
çiğneme hareketi
başlar. Doğru cevap D seçeneğidir.
çiğneme hareketi
başlar. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 226
Ağırlık artışı 3 yaştan sonra yılda ortalama kaç kilogramdır?
Seçenekler
A
2.5 kg
B
3.5 kg
C
4.5 kg
D
5.5 kg
E
6.5 kg
Açıklama:
Ağırlık artışı üç yaştan
sonra yılda ortalama 2,5 kilo, boy artışı ise 5-7 cm’dir. Doğru cevap A seçeneğidir.
sonra yılda ortalama 2,5 kilo, boy artışı ise 5-7 cm’dir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 227
Oyun çağındaki çocuklarda günlük enerji gereksinimi yetişkinlerin ihtiyacının yaklaşık kaç katı kadardır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Günlük enerji gereksinimi yetişkinlerde 30-40 kkal/kg/gün iken oyun çağındaki çocuklarda yaklaşık iki katı kadardır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 228
Okul çağı çocuklarının gelişiminde boy ortalaması hangi formüle göre hesaplanır?
Seçenekler
A
Boy (cm): Yaş (y) x 6 + 77 (± %25)
B
Boy (cm): Yaş (y) x 3 + 77 (± %10)
C
Boy (cm): Yaş (y) x 6 + 77 (± %10)
D
Boy (cm): Yaş (y) x 6 + 65 (± %10)
E
Boy (cm): Yaş (y) x 9 + 70 (± %10)
Açıklama:
Çocuğun boyu ve ağırlığı bu formüle göre elde edilen değerden düşük
ise bir doktor kontrolüne götürülmesinde yarar vardır.
Boy (cm): Yaş (y) x 6 + 77 (± %10)
Doğru cevap C seçeneğidir.
ise bir doktor kontrolüne götürülmesinde yarar vardır.
Boy (cm): Yaş (y) x 6 + 77 (± %10)
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 229
Adolesanlarda çinko eksikliğine bağlı en erken belirtinin hangisi olduğu gösterilmiştir?
Seçenekler
A
Dişlerde çürüme
B
Kas ağrısı
C
Kansızlık
D
İştahsızlık
E
Büyüme hızında azalma
Açıklama:
Çalışmalar
çinko eksikliğine bağlı olarak gözlenen en erken belirtinin büyüme hızındaki azalma olduğunu göstermiştir. Bu nedenle adolesanların yeterli çinko aldığından emin olunmalıdır. Doğru cevap E seçeneğidir.
çinko eksikliğine bağlı olarak gözlenen en erken belirtinin büyüme hızındaki azalma olduğunu göstermiştir. Bu nedenle adolesanların yeterli çinko aldığından emin olunmalıdır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 230
Çocuklarda büyüme geriliği ve raşitizm görülmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Kalsiyum eksikliği
B
Demir eksikliği
C
D vitamini eksikliği
D
B12 eksikliği
E
Protein eksikliği
Açıklama:
Çocuklar için, kalsiyum ve demir en önemli minerallerdir. Kalsiyum ve demiri yeterli
miktarda sağlayan besinler diğer tüm mineralleri de sağlarlar. Kalsiyum yetersiz alınırsa
çocuklarda büyüme geriliği ve raşitizm görülür.
miktarda sağlayan besinler diğer tüm mineralleri de sağlarlar. Kalsiyum yetersiz alınırsa
çocuklarda büyüme geriliği ve raşitizm görülür.
Soru 231
Çocuklara doğru beslenme alışkanlığı kazandırmak için aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi uygun değildir ?
Seçenekler
A
Çocuğun yemeğini yemesi için yeterli zaman verilmeli, ancak süre yarım saatten fazla olmamalıdır.
B
Yiyecekler çocukların kolay tüketeceği şekilde hazırlanmalıdır.
C
Kendi yaşıtları ile grup halinde yemek yemek, özellikle yemek seçen çocukları farklı tatları denemek konusunda cesaretlendirebilir.
D
Et yemek istemeyen bir çocuğun alması gereken protein, yumurta ya da kuru baklagiller verilerek desteklenebilir.
E
Çocuğun besin seçimindeki öncelikleri dikkate alınmadan farklı çeşitlilikte besinler hazırlanmalıdır.
Açıklama:
Çocuklara Doğru Beslenme Alışkanlığı Kazandırmak İçin Uygun Yaklaşımlar
Yemek porsiyonları anne-babanın ölçüsüne göre değil, çocuğun kendi gereksinimlerine
ve yaşına uygun olarak hazırlanmalıdır. Çocuk gerekenden fazla yemeye zorlanmamalıdır.
• Çocuğun yemeğini yemesi için yeterli zaman verilmeli, ancak süre yarım saatten
fazla olmamalıdır.
• Çocuklar dönem dönem bir yiyeceğe aşırı düşkünlük gösterirken, bir diğerini reddedebilir. Bunun geçici bir süreç olduğu bilinmeli ve bir süre sonra çocuğun hiç
yemediği yiyecek farklı bir şekilde sunularak tekrar denenmelidir.
• Yiyecekler çocukların kolay tüketeceği şekilde hazırlanmalıdır.
• Kendi yaşıtları ile grup halinde yemek yemek, özellikle yemek seçen çocukları
farklı tatları denemek konusunda cesaretlendirebilir.
• Çocuklar bazı besin gruplarını yemeği reddedebilir. Örneğin süt içmek istemeyen
bir çocuğa süt, bir başka şekilde sunulabilir (yoğurt, sütlü bir tatlı, peynir, meyveli
süt vs..). Yine sebze yemeyen bir çocuk için sebze, köftenin içinde, böreğin ya da
makarnanın içinde onun için daha eğlenceli bir hale getirilerek verilebilir.
• Et yemek istemeyen bir çocuğun alması gereken protein, yumurta ya da kuru baklagiller verilerek desteklenebilir.
• Ekmek yemek istemiyorsa, makarna, patates, bulgur gibi diğer tahıllı gıdalarla alması gereken kalori desteklenebilir.
• Çocuğun besin seçimindeki öncelikleri dikkate alınarak farklı tat, farklı renk ve
çeşitlilikte besinler hazırlanmalıdır.
Yemek porsiyonları anne-babanın ölçüsüne göre değil, çocuğun kendi gereksinimlerine
ve yaşına uygun olarak hazırlanmalıdır. Çocuk gerekenden fazla yemeye zorlanmamalıdır.
• Çocuğun yemeğini yemesi için yeterli zaman verilmeli, ancak süre yarım saatten
fazla olmamalıdır.
• Çocuklar dönem dönem bir yiyeceğe aşırı düşkünlük gösterirken, bir diğerini reddedebilir. Bunun geçici bir süreç olduğu bilinmeli ve bir süre sonra çocuğun hiç
yemediği yiyecek farklı bir şekilde sunularak tekrar denenmelidir.
• Yiyecekler çocukların kolay tüketeceği şekilde hazırlanmalıdır.
• Kendi yaşıtları ile grup halinde yemek yemek, özellikle yemek seçen çocukları
farklı tatları denemek konusunda cesaretlendirebilir.
• Çocuklar bazı besin gruplarını yemeği reddedebilir. Örneğin süt içmek istemeyen
bir çocuğa süt, bir başka şekilde sunulabilir (yoğurt, sütlü bir tatlı, peynir, meyveli
süt vs..). Yine sebze yemeyen bir çocuk için sebze, köftenin içinde, böreğin ya da
makarnanın içinde onun için daha eğlenceli bir hale getirilerek verilebilir.
• Et yemek istemeyen bir çocuğun alması gereken protein, yumurta ya da kuru baklagiller verilerek desteklenebilir.
• Ekmek yemek istemiyorsa, makarna, patates, bulgur gibi diğer tahıllı gıdalarla alması gereken kalori desteklenebilir.
• Çocuğun besin seçimindeki öncelikleri dikkate alınarak farklı tat, farklı renk ve
çeşitlilikte besinler hazırlanmalıdır.
Soru 232
Altı-oniki yaş için pratik boy hesaplama formülü aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir ?
Seçenekler
A
Boy (cm): Yaş (y) x 6 + 66 (± %10)
B
Boy (cm): Yaş (y) x 6 + 77 (± %10)
C
Boy (cm): Yaş (y) x 7 + 77 (± %10)
D
Boy (cm): Yaş (y) x 6 + 80 (± %10)
E
Boy (cm): Yaş (y) x 8 + 66 (± %10)
Açıklama:
Boy (cm): Yaş (y) x 6 + 77 (± %10)
Soru 233
Altı-oniki yaş için pratik ağırlık hesaplama formülü aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir ?
Seçenekler
A
Ağılık (kg) = (Yaş (yıl) x 6)/3
B
Ağılık (kg) = (Yaş (yıl) x 7)/3
C
Ağılık (kg) = (Yaş (yıl) x 5)/2
D
Ağılık (kg) = (Yaş (yıl) x 6)/2
E
Ağılık (kg) = (Yaş (yıl) x 7)/2
Açıklama:
Ağılık (kg) = (Yaş (yıl) x 7)/2
Soru 234
Okul çağı çocukların yeterli ve dengeli beslenmesi için aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır ?
Seçenekler
A
Çocukların özellikle kemik ve diş gelişimi için günde 2-3 su bardağı kadar süt ya da yoğurt, 1 kibrit kutusu kadar beyaz peynir tüketmeleri önemlidir.
B
Öğrenciler için en önemli öğün akşam yemeğidir. Çocukların her akşam düzenli olarak yemek yeme alışkanlığı kazanmalarına özen gösterilmelidir.
C
Gün boyu fiziksel ve zihinsel performansın en üst düzeyde tutulabilmesi, düzenli olarak ara ve ana öğünlerin tüketilmesi ile mümkündür.
D
Özellikle okul çevresinde açıkta satılan besinlerin kesinlikle satın alınmaması gerekmektedir.
E
Çocukların okul kantinleri, büfe gibi yerlerden satın aldıkları besinlerin seçiminde de
dikkatli olmaları gerekmektedir.
dikkatli olmaları gerekmektedir.
Açıklama:
Öğrenciler için en önemli öğün kahvaltıdır. Çocukların her sabah düzenli olarak kahvaltı yapma alışkanlığı kazanmalarına özen gösterilmelidir. Peynir, haşlanmış yumurta, taze meyve suyu, birkaç dilim ekmek ya da 1 bardak süt, poğaça, domates çocuklar
için yeterli ve dengeli bir kahvaltı örneğidir.
için yeterli ve dengeli bir kahvaltı örneğidir.
Soru 235
Adolesanlarda günlük enerjinin ne kadarı karbonhidratlardan karşılanmalıdır ?
Seçenekler
A
%20-25’i
B
%30-35’i
C
%50-55’i
D
%60-70’i
E
%70-75’i
Açıklama:
Adolesanlarda günlük enerjinin %50-55’i karbonhidratlardan karşılanmalıdır. Karbonhidratlar, çabuk enerjiye çevrilen ve büyümekte olan adolesanın gerekli enerjisini karşılamasında önemli olan besin ögeleridir. Basit şekerler yerine kompleks karbonhidratlar ve lifli yiyeceklerin tüketilmesi gereklidir.
Soru 236
Dünya Sağlık Örgütü (WHO); kaç yaş ve üzerindeki bireyleri yaşlı birey olarak değerlendirmektedir ?
Seçenekler
A
58
B
60
C
65
D
68
E
70
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü (WHO); 65 yaş ve üzerindeki bireyleri yaşlı birey olarak değerlendirmektedir.
Soru 237
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda beslenme ve sağlıklı yaşam için önerilerilemez ?
Seçenekler
A
Besin çeşitliliğine dikkat edilmeli
B
İdeal vücut ağırlığı korunmalı
C
Günlük sodyum alımı artırılmalı
D
Düşük yağlı ve düşük kolesterollü besinler tüketilmeli
E
Posa alımı arttırılmalı
Açıklama:
Yaşlılar İçin Beslenme ve Sağlıklı Yaşam Önerileri
• Besin çeşitliliğine dikkat edilmeli,
• İdeal vücut ağırlığı korunmalı,
• Günlük sodyum alımı azaltılmalı,
• Düşük yağlı ve düşük kolesterollü besinler tüketilmeli,
• Posa alımı arttırılmalı,
• Sıvı tüketimi arttırılmalı,
• Sigara içilmemeli,
• Alkol ve kafein alımı sınırlandırılmalı,
• Besin çeşitliliğine dikkat edilmeli,
• İdeal vücut ağırlığı korunmalı,
• Günlük sodyum alımı azaltılmalı,
• Düşük yağlı ve düşük kolesterollü besinler tüketilmeli,
• Posa alımı arttırılmalı,
• Sıvı tüketimi arttırılmalı,
• Sigara içilmemeli,
• Alkol ve kafein alımı sınırlandırılmalı,
Soru 238
Beden Kitle İndeksinin (BKİ) formülü aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
BKI = Ağırlık (kg) /Boy (m)
B
BKI = Ağırlık (kg) /Boy (m)2
C
BKI = Ağırlık (kg)2 /Boy (m)2
D
BKI = Ağırlık (kg) /Boy (m)3
E
BKI = Ağırlık (kg)2 /Boy (m)3
Açıklama:
BKİ’nin hesaplanmasında;
BKI = Ağırlık (kg) /Boy (m)2 formülü kullanılmaktadır.
BKI = Ağırlık (kg) /Boy (m)2 formülü kullanılmaktadır.
Soru 239
Vücut ağırlığı 80 kg, boy uzunluğu 1.80 m olan bir bireyin BKİ değeri nedir?
Seçenekler
A
24,69
B
25,92
C
26,65
D
27,02
E
28.96
Açıklama:
BKI = Ağırlık (kg) /Boy (m)2
24,69 = 80 / (1,80*1,80)
24,69 = 80 / (1,80*1,80)
Soru 240
Gebelikte artan demir gereksiniminin karşılanması için ek olarak kaç demir mg
alınmalıdır?
alınmalıdır?
Seçenekler
A
10 mg
B
20 mg
C
30 mg
D
40 mg
E
50 mg
Açıklama:
Demir: Gebelikte artan demir gereksiniminin karşılanması için ek olarak 20 mg demir
alınmalıdır.
alınmalıdır.
Soru 241
Emziklik döneminde günlük en az kaç kalori alınmalıdır?
Seçenekler
A
1500 kalori
B
160o kalori
C
1700 kalori
D
1800 kalori
E
1900 kalori
Açıklama:
Emziklilik döneminde zayıflama diyeti yapılmamalıdır. Bu dönemde enerji alımı günlük
1800 kalorinin altına düşerse, vücut için gerekli olan besin ögeleri yeterli düzeyde
alınamamaktadır.
1800 kalorinin altına düşerse, vücut için gerekli olan besin ögeleri yeterli düzeyde
alınamamaktadır.
Soru 242
Aşağıdaki besinlerden hangisi anne sütü almayan yada yetersiz alan bebeklere 3. aydan sonra sulandırılarak verilebilir?
Seçenekler
A
Çorba
B
Yumurta
C
Yoğurt
D
Sebze püresi
E
Meyve püresi
Açıklama:
Yoğurt: Anne sütü alamayan ya da anne sütü yetersiz olan bebeklere, saklama koşulları
da iyi olmadığında yoğurt sulandırılarak 3. aydan itibaren verilebilir.
da iyi olmadığında yoğurt sulandırılarak 3. aydan itibaren verilebilir.
Soru 243
Adolesanlarda eksikliğinde büyüme geriliğine neden olan mineral aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çinko
B
Femir
C
Fosfor
D
Kalsiyım
E
Magnezyum
Açıklama:
Çinkonun birçok enzim sistemi içerisinde yer aldığı bilinmektedir,
çinko özellikle adolesan dönem için çok büyük bir önem taşımaktadır. Çalışmalar
çinko eksikliğine bağlı olarak gözlenen en erken belirtinin büyüme hızındaki azalma olduğunu
göstermiştir. Bu nedenle adolesanların yeterli çinko aldığından emin olunmalıdır
çinko özellikle adolesan dönem için çok büyük bir önem taşımaktadır. Çalışmalar
çinko eksikliğine bağlı olarak gözlenen en erken belirtinin büyüme hızındaki azalma olduğunu
göstermiştir. Bu nedenle adolesanların yeterli çinko aldığından emin olunmalıdır
Soru 244
Yaşlanma ile mide işlevindeki değişikliğe bağlı olarak emilim azaldığından dolayı hangi vitamine olan gereksinim artmaktadır?
Seçenekler
A
C vitamini
B
E vitamini
C
A vitamini
D
B12 vitamini
E
D vitamini
Açıklama:
Yaşlanma ile mide işlevindeki değişikliğe
bağlı olarak emilim azalır ve B12 vitamini gereksinimi artar
bağlı olarak emilim azalır ve B12 vitamini gereksinimi artar
Soru 245
Çok yoğun antremanlarda ve dayanıklılık sporcularında günlük enerjini yüzde kaçı karbonhidrattan sağlanmalıdır?
Seçenekler
A
%50
B
560
C
%70
D
%80
E
%90
Açıklama:
Spor yapmayan
kişilere, enerjinin karbonhidrattan gelen oranının %50-55 civarında olması önerilirken,
sporcularda bu değerler %60-65’e, çok yoğun antrenmanlarda ve dayanıklılık sporcularında
ise %70’e kadar çıkmaktadır.
kişilere, enerjinin karbonhidrattan gelen oranının %50-55 civarında olması önerilirken,
sporcularda bu değerler %60-65’e, çok yoğun antrenmanlarda ve dayanıklılık sporcularında
ise %70’e kadar çıkmaktadır.
Soru 246
Beden Kitle İndeksi 18.5 dan düşük olan bireyler şişmanlık değerlendirilmesine göre hangi kategoride değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
Zayıf
B
Normal kilolu
C
Fazla kilolu
D
Aşırı şişman
E
Şişman derece 1
Açıklama:
Yetişkinlerde Beden Kitle İndeksine göre şişmanlığın değerlendirilmesi Tablo 8.4 de
gösterilmiştir.
gösterilmiştir.
Soru 247
Kalp sağlığını korumada genel beslenme ilklerine göre, günlük kaç gram posa alınmalıdır?
Seçenekler
A
10-15 gram
B
15-20 gram
C
20-25 gram
D
25-30 gram
E
30-35 gram
Açıklama:
Tablo 8.5
Kalp Sağlığını
Korumada Genel
Beslenme İlkelerinde verilmiştir.
Kalp Sağlığını
Korumada Genel
Beslenme İlkelerinde verilmiştir.
Soru 248
Hipertansiyonlu bireylerde aşağıdaki beslenme kriterlerinden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sodyumun fazla alınması
B
Potasyumu alımının azaltılması
C
Kalsiyum alımının arttırılması
D
Magnezyum alımının azaltılması
E
Doymuş yağ alımının arttırılması
Açıklama:
Bazı besin ögeleri kan basıncını olumlu yada olumsuz yönde etkilemektedir. Bunlar:
Sodyum: Sodyum sağlık için gereklidir ve yeterli, normal miktarda alınırsa vücuttaki
sıvı dengesini düzenler. Fazla miktarda alınması kan basıncının yükselmesine neden olur.
Diyette sodyumun en önemli kaynağı sofra tuzu (sodyum klorür) ve işlenmiş gıdalardır.
Araştırmalar fazla tuz alımının hipertansiyon sıklığında etkin olduğunu göstermektedir.
Sofra tuzu içerisinde bulunan klorür sodyumun etkisini arttırmaktadır.
Kalsiyum: Kalsiyum tüketiminin yetersizliği hipertansiyon riskini arttırmaktadır. Süt
ve süt ürünleri kalsiyumun en iyi kaynaklarıdır.
Potasyum: Kan basıncı, potasyum alımı ile ters yönde ilintilidir. Sebze-meyve gibi
potasyumdan zengin besinlerin tüketiminin artırılması hipertansiyonun kontrol altına
alınmasına yardımcı olur.
Magnezyum: Kan basıncının düzenlenmesi üzerinde etkisi vardır. Hipertansiyonu
olan bireylerde serum magnezyum düzeylerinin normal bireylere göre daha düşük olduğu
bildirilmektedir.
Yağlar: Diyetle doymuş yağ ve kolesterol alımının yüksek olması kan yağlarının yükselmesine
yol açarak hipertansiyon için de risk oluşturabilmektedir.
Sodyum: Sodyum sağlık için gereklidir ve yeterli, normal miktarda alınırsa vücuttaki
sıvı dengesini düzenler. Fazla miktarda alınması kan basıncının yükselmesine neden olur.
Diyette sodyumun en önemli kaynağı sofra tuzu (sodyum klorür) ve işlenmiş gıdalardır.
Araştırmalar fazla tuz alımının hipertansiyon sıklığında etkin olduğunu göstermektedir.
Sofra tuzu içerisinde bulunan klorür sodyumun etkisini arttırmaktadır.
Kalsiyum: Kalsiyum tüketiminin yetersizliği hipertansiyon riskini arttırmaktadır. Süt
ve süt ürünleri kalsiyumun en iyi kaynaklarıdır.
Potasyum: Kan basıncı, potasyum alımı ile ters yönde ilintilidir. Sebze-meyve gibi
potasyumdan zengin besinlerin tüketiminin artırılması hipertansiyonun kontrol altına
alınmasına yardımcı olur.
Magnezyum: Kan basıncının düzenlenmesi üzerinde etkisi vardır. Hipertansiyonu
olan bireylerde serum magnezyum düzeylerinin normal bireylere göre daha düşük olduğu
bildirilmektedir.
Yağlar: Diyetle doymuş yağ ve kolesterol alımının yüksek olması kan yağlarının yükselmesine
yol açarak hipertansiyon için de risk oluşturabilmektedir.
Soru 249
Aşağıdakilerden hangisi kanser mekanizmasını tetikleyecek ajanlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Doymuş yağlar
B
Trans yağ asitleri
C
Doymamış yağlar
D
Gıda boya maddeleri
E
Pestisit kalıntıları
Açıklama:
Beslenme yoluyla vücudumuza besin
ögeleri yanında kanser mekanizmasını tetikleyebilecek farklı bileşikleri de almaktayız.
Bu maddelerden bazıları;, doymuş yağlar, trans yağ asitleri, gıda boya ve katkı maddeleri,
pestisit kalıntıları, tat ve lezzet verici bazı ajanlardır.
ögeleri yanında kanser mekanizmasını tetikleyebilecek farklı bileşikleri de almaktayız.
Bu maddelerden bazıları;, doymuş yağlar, trans yağ asitleri, gıda boya ve katkı maddeleri,
pestisit kalıntıları, tat ve lezzet verici bazı ajanlardır.